Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2125/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi I. O. i R. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] - mieście na prawach powiatu (dalej: "PINB", "organ I instancji") decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 104 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") w związku z art. 54 ust. 1 i art. 83 ust. 1 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020. poz. 1333 ze zm.), zgłosił sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr [...], zlokalizowanego w [...] przy ul. [...], na działce o nr ew. [...], obręb [...] , zrealizowanego przez firmę [...] Sp. komandytowa z siedzibą w [...] (dalej: "skarżący", "inwestor"), w oparciu o projekt budowlany zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta [...] o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...], ze względu na podłączenie ww. budynku do zbiornika na nieczystości ciekłe wybudowanego bez stosownych pozwoleń oraz niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania terenu.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 18 lutego 2021 r., inwestor - [...] Sp. k. z siedzibą w [...], złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Po sprawdzeniu ww. zawiadomienia okazało się, że z inwentaryzacji powykonawczej sporządzonej na działce nr ewid. gruntu [...] wynika, że na ww. działce istnieje nieobjęty ww. decyzją o pozwoleniu na budowę, zbiornik na nieczystości ciekłe, do którego z przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego są odprowadzane ścieki bytowe.

Z uwagi na powyższe PINB wezwał inwestora do przedstawienia dokumentów na podstawie, których wybudowano ww. zbiornik na nieczystości.

Organ I instancji wskazał na zapis w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., w sprawie kanalizacji sanitarnej, zgodnie z którym odprowadzanie ścieków bytowych do projektowanej kanalizacji sanitarnej ma być zrealizowane wg odrębnego opracowania. Ponadto miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje odprowadzanie ścieków bytowych i przemysłowych do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej.

W dniu [...] marca 2021 r. do organu nadzoru budowlanego wpłynęło pismo, w którym inwestor informuje, że nie jest w posiadaniu dokumentów na podstawie których wybudowano zbiornik na nieczystości ciekłe.

Z uwagi na brak dokumentu zezwalającego na budowę zbiornika na nieczystości ciekłe oraz zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych przy ul. [...] w [...] przyjęty Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., obejmującego nieruchomość o numerze ewidencyjnym gruntów [...] położoną w [...] przy ul. [...], w którym przewidziano odprowadzanie ścieków bytowych i przemysłowych do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej, której nie doprowadzono do działki o numerze ewid. gruntu [...] obręb nr [...] w [...], organ I instancji uznał za zasadne zgłoszenie sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku.

Organ I instancji wskazał, że do użytkowania przedmiotowego obiektu będzie można przystąpić po wykonaniu obowiązków nałożonych odrębnymi decyzjami, mającymi na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem i uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył inwestor.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy", [...]WINB"), pismem z dnia 14 czerwca 2021 r. wezwał pełnomocnika inwestora do uzupełnienia przedłożonej wraz z zawiadomieniem dokumentacji.

W dniu 8 lipca 2021 r. do organu odwoławczego wpłynęła wymagana dokumentacja.

Następnie organ odwoławczy, wystąpił do spółki "Wodociągi [...]" o udzielenie informacji czy w ul. [...] w [...] istnieje czynna sieć miejskiej kanalizacji sanitarnej, do której możliwe jest przyłączenie budynków mieszkalnych jednorodzinnych zlokalizowanych na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...].

Odpowiedź na powyższe wystąpienie wpłynęła do organu II instancji w dniu 4 sierpnia 2021 r.

[...]WINB skarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2021r. Nr [...] znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane po rozpatrzeniu ww. odwołania inwestora od decyzji PINB Nr [...] z dnia [...].03.2021 r. - utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagana jest decyzja o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 30 ust. 6a stosuje się.

Organ wyjaśnił, że zawiadomienie o zakończeniu budowy uruchamia postępowanie administracyjne w sprawie przystąpienia do użytkowania. Podstawą wszczęcia tego postępowania jest fakt zakończenia budowy, natomiast datą jego wszczęcia jest doręczenie kompletnego zawiadomienia właściwemu organowi.

[...]WINB przypomniał, że po przeanalizowaniu przedłożonej przez inwestora dokumentacji, powiatowy organ nadzoru budowlanego stwierdził, że w toku prac odstąpiono od warunków określonych w decyzji udzielającej pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany poprzez wybudowanie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, który nie był objęty projektem budowlanym, w sytuacji kiedy ścieki z budynku mieszkalnego powinny być odprowadzane poprzez przyłączenie budynku do sieci kanalizacji sanitarnej miejskiej. W uzasadnieniu skarżonej decyzji PINB w [...] wskazał, że brak jest dokumentu zezwalającego na budowę zbiornika na nieczystości ciekłe oraz, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenów położonych przy ul. [...] w [...] przyjęty Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., obejmujący nieruchomość o numerze ewidencyjnym gruntów [...] położoną w [...] przy ul. [...], przewiduje odprowadzanie ścieków bytowych i przemysłowych do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej, której nie doprowadzono do działki o numerze ewid. gruntu [...] obręb nr [...] w [...].

[...]WINB wskazał, że prowadząc postępowanie odwoławcze, wystąpił do "Wodociągi [...]" Sp. z o. o. z prośbą o udzielenie informacji czy w ul. [...] w [...], istnieje czynna sieć miejskiej kanalizacji sanitarnej, do której możliwe jest przyłączenie budynków mieszkalnych jednorodzinnych zlokalizowanych na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...].

Organ wskazał, że z udzielonej informacji wynika, że w dacie wydawania warunków technicznych przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej przedmiotowej inwestycji, w ulicy [...] nie istniała kanalizacja sanitarna. Uzbrojenie w tym zakresie zaprojektowane zostało w 2014 r. w ramach zadania pn. "Budowa ulicy [...] wraz z brakującą infrastrukturą". Powyższe zamierzenie budowlane realizowane było na zlecenie Gminy Miasto [...] w okresie od lipca 2018 r. do czerwca 2019 r. Jednocześnie ww. spółka w załączeniu przesłała kopię pisma dotyczącego warunków technicznych dla przedmiotowej inwestycji z dnia 26 stycznia 2017 r. Z treści pisma z dnia 26 stycznia 2017 r. wynika m.in., że w obrębie nieruchomości objętych inwestycją nie istnieje miejska sieć kanalizacji sanitarnej. W celu odprowadzania ścieków sanitarnych z terenów objętych projektowaniem należy w planowanych pasach drogowych oznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zaprojektować kanalizację sanitarną, która zostanie włączona do kanału zaprojektowanego w ulicy [...] w ramach zadania inwestycyjnego pn. "Budowa ulicy [...] wraz z brakującą infrastrukturą", którego inwestorem jest Gmina Miasto [...].

Analizując cały zebrany materiał dowodowy, [...]WINB wskazał, że odprowadzanie ścieków do szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe jest niezgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz obowiązującymi przepisami planistycznymi. Zgodnie z § 8 Uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych przy ul. [...] w [...] obejmującego działkę nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] w zakresie odprowadzania ścieków bytowych i przemysłowych, przewiduje się odprowadzanie ścieków bytowych i przemysłowych do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej.

Ponadto [...]WINB wskazał, że jak wynika z dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., tj. z opisu projektu zagospodarowania, odprowadzenie ścieków bytowych winno odbywać się do projektowanej kanalizacji sanitarnej wg odrębnego opracowania. Również z mapy do celów projektowych wynika wprost, że na działce inwestycyjnej przewidziana była projektowana studnia kanalizacji sanitarnej oraz włączenie do projektowanej sieci kanalizacji sanitarnej według odrębnego opracowania.

W ocenie organu odwoławczego powyższy stan jako niezgodny z projektem budowlanym i jednocześnie przepisami planistycznymi, należy uznać za istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę. Organ wskazał, że zmiana dotycząca ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi istotne odstępstwo w świetle definicji zawartej w art. 36a ust. 5 ww. ustawy.

Odnosząc się zarzutów odwołania i cytowanych w nim orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących możliwości zamiennego stosowania przydomowych oczyszczalni ścieków w miejsce przyłączenia do sieci kanalizacyjnej organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie wykonano zbiornik na nieczystości ciekłe nie zaś przydomową oczyszczalnię ścieków, zaś przytoczone orzeczenia, dotyczą stanów faktycznych w których nie istnieje kanalizacja miejska. Organ podkreślił, że w dacie złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy, istniała kanalizacja miejska do której możliwe było przyłączenie przedmiotowego budynku - została ona zrealizowana w czerwcu 2019 r.

W ocenie [...]WINB, inwestor w dacie oddawania obiektu do użytkowania, miał zatem techniczną możliwość jego wykonania zgodnie z projektem budowlanym i przepisami planistycznymi wobec czego dokonane odstąpienie należy zakwalifikować jako istotne co z kolei skutkować musi wniesieniem sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania.

Skargę na decyzję [...]WINB, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie inwestor reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1. naruszenie art. 54 ust. 1 w zw. z art. 30 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 36a ust. 1 i 5 pkt 5 a contrario ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r., poz. 888) w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020 r., poz. 2028) poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na stwierdzeniu przez organ niezgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz przepisami planistycznymi odprowadzania ścieków do szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe, co w ocenie organu stanowi istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę w myśl art. 36a ust. 5 Pr.Bud., podczas gdy prawidłowe zastosowanie wskazanych przepisów przy braku obowiązku uzyskania pozwolenia przez Inwestora (wystarczające zgłoszenie) na wybudowanie zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3, a także wobec faktycznego (rzeczywistego) braku możliwości odprowadzenia ścieków bytowych do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej z uwagi na jej brak (obowiązek budowy stosownych urządzeń ciąży na przedsiębiorstwie wodociągowo - kanalizacyjnym, a nie na inwestorze), a tym samym brak możliwości realizacji inwestycji zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania terenu nie dają wystarczających podstaw do stwierdzenia przez organ niezgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz przepisami planistycznymi lub istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, a przez to wykluczają złożenie sprzeciwu w trybie art. 54 ust. 1 Pr.Bud.,

naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji:

2. naruszenie art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez wniesiony sprzeciw argumentowany niezgodnością podłączenia budynku z MPZP w obliczu wydanego wcześniej pozwolenia na budowę Inwestorowi, w tym samym stanie faktycznym i prawnym, a jeszcze wcześniej poprzednim właścicielom nieruchomości uwzględniającego szambo (Decyzja Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] maja 2010 r.);

3. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności oparcie zaskarżonej decyzji o niepełną informację pozyskaną od spółki "Wodociągi [...]" sp. z o.o. w [...] dotyczącą skanalizowania ul. [...] w [...] i warunków technicznych przyłączenia do sieci w piśmie z dnia 26 stycznia 2017 r. wydanych także dla innych, niż działka [...] działek, a pominięcie faktu, że działka o numerze ewidencyjnym [...] nie ma bezpośredniego dostępu do ul. [...], a co za tym idzie także do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej, ponieważ oddzielają ją od niej działki osób trzecich (działka [...], ewentualnie [...] oraz [...]).

W konsekwencji powyższego:

4. naruszenie art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji,

5. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego sprzeciwu, podczas gdy istniały przesłanki do uwzględnienia wniosku Inwestora o uchylenie i zmianę skarżonej decyzji, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] do ponownego rozpatrzenia.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji [...]WINB, jak również decyzji organu I instancji (PINB) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, to przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji, o którym mowa w art. 21 ust. 1 tej ustawy. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomości ubiegające się o przyłączenie, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19 tej ustawy oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług (art. 15 ust. 4).

Co więcej, przepisy wyraźnie stanowią, że osoba ubiegająca się o przyłączenie ma obowiązek wybudowania na własny koszt jedynie przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych, natomiast budowa wszelkich innych urządzeń spoczywa na przedsiębiorstwie. Skarżący argumentował, że zgodnie z definicją zapisaną w art. 2 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przyłącze kanalizacyjne jest to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej.

Podniósł, że co do zasady przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne nie mogą obciążać podmiotów ubiegających się o przyłączenie innymi kosztami niż koszty wykonania przyłącza. To opłata adiacencka jest jedyną dopuszczalną ustawą formą współfinansowania budowy obiektów infrastruktury technicznej przez właścicieli nieruchomości.

Na przedmiotowej nieruchomości brak jest studzienki kanalizacyjnej, a zatem obowiązek inwestora wykonania przyłącza kanalizacyjnego wyznacza granica nieruchomości. Spółka "Wodociągi [...]" pismem z dnia [...] września 2021 r., odmówiła Inwestorowi określenia warunków technicznych przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej jednego z budynków zlokalizowanych na terenie działki [...] położonej przy ul. [...] w [...] z uwagi na brak miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej. "Wodociągi [...]" będąc świadomą ciążącego na niej obowiązku, a ze względu na brak środków finansowych zaproponowała inwestorowi ewentualne wykonanie brakującej części infrastruktury na jego koszt i oczekiwanie na jego refundację w przyszłości.

W kontekście tym pismo spółki "Wodociągi [...]" z dnia [...] lipca 2021 r. - nigdy nie doręczone Inwestorowi - jest w swojej treści nieprecyzyjne i nie odpowiada na postawione przez [...]WINB pytanie czy w ul. [...] w [...] istnieje czynna sieć miejskiej kanalizacji sanitarnej, do której możliwe jest przyłączenie budynków zlokalizowanych na działce nr ew. [...], a nadto wprowadziło w błąd [...]WINB w zakresie, w jakim wskazane zostały warunki techniczne przyłączenia do sieci w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r.

Skarżący podkreślił, że [...]WINB słusznie pytał o to, czy inwestor występował z wnioskiem o przyłączenie, podczas gdy pismo spółki "Wodociągi [...]" z dnia [...] lipca 2021 r. tylko z pozoru odpowiada na postawione przez [...]WINB pytania, co skutkowało wyciągnięciem przez [...]WINB fałszywych wniosków, a to po pierwsze w zakresie bezpodstawnego zrównania warunków technicznych przyłączenia do sieci, jakie "Wodociągi [...]" sp. z o.o. zawarły w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. - wydanych nie tylko dla innych działek, niż działka [...] , ale także dla osoby trzeciej - z obowiązkami inwestora, a po drugie w zakresie przyjęcia fałszywego domniemania, że możliwe jest przyłączenie do sieci kanalizacji sanitarnej budynków zlokalizowanych na terenie działki [...].

Inwestor podkreślił ponadto, że już na etapie odwołania do PINB wskazywał, że decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., poprzedni właściciel nieruchomości otrzymał pozwolenie na budowę szamba na działce objętej zaskarżoną decyzją. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2010 r. Nie może więc ulegać wątpliwości, że skoro organ wydał pozwolenie na budowę szamba przy tym samym i aktualnym nadal MPZP, zakładał z urzędu niezgodność inwestycji w tym zakresie z MPZP.

Tym samym dokonane przez Inwestora odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę nie jest istotne.

Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. R O i I O w związku z nabyciem przez ww. w dniu 21 grudnia 2021 r. od [...] spółki komandytowej z siedzibą w [...] udziałów we współwłasności nieruchomości gruntowej stanowiącej zabudowaną działkę ewidencyjną numer [...] położoną przy ul. [...], w [...] - poinformowali Sąd o zmianie podmiotowej po stronie skarżącego i ich wstąpieniu do sprawy w miejsce poprzedniego skarżącego. Jednocześnie poparli skargę, dotychczasowe stanowisko i wnioski skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że nie narusza ona prawa, a zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wstępnie należy zasygnalizować, że jak już wspomniano, pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. R O i I O w związku z nabyciem w dniu 21 grudnia 2021 r. od [...] spółki komandytowej z siedzibą w [...] udziałów we współwłasności nieruchomości gruntowej stanowiącej zabudowaną działkę ewidencyjną numer [...] położoną przy ul. [...] w [...], poinformowali Sąd o zmianie podmiotowej po stronie skarżącego oraz ich wstąpieniu do sprawy w miejsce spółki. Jednocześnie poparli skargę, dotychczasowe stanowisko i wnioski skarżącego. Do pisma dołączony został akt notarialny dotyczący nabycia udziałów z dnia 21 grudnia 2021 r. (Repertorium [...]), a także pełnomocnictwo dla pełnomocnika reprezentującego dotychczas skarżącą spółkę. Dlatego też zostali oni wskazani jako skarżący w sentencji wyroku.

Kontroli Sądu poddana została decyzja [...]WINB z dnia [...] sierpnia 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia [...] marca 2021 r. zgłaszającą sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr 2, zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...].

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc i wskazanych w skardze: art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym więc i wskazanych w skardze: art. 54 ust. 1 w zw. z art. 30 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 36a ust. 1 i 5 pkt 5 a contrario ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2021 r., poz. 888) w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 2028).

Podstawę prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć, stanowił art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagana jest decyzja o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-2, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 30 ust. 6a stosuje się.

Zgłoszenie sprzeciwu przez organ I instancji, miało w ocenie Sądu uzasadnione podstawy.

Wskazać należy, że obowiązujące przepisy prawa nie określają expressis verbis przesłanek wniesienia sprzeciwu przez organ. W orzecznictwie wskazuje się natomiast, że jedną z podstaw do wniesienia sprzeciwu może być istotne odstąpienie przez inwestora od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (por.: wyrok NSA z 21 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1535/06, LEX nr 425357; wyrok WSA w Gdańsku z 20 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 104/09, LEX nr 547305).

Taka właśnie sytuacja, zaistniała w rozpoznawanej sprawie.

Bezspornym jest bowiem, że w toku prac odstąpiono od warunków określonych w decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], udzielającej pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany poprzez wybudowanie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe.

Zgodnie z treścią art. 36a ust. Prawa budowlanego ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:

1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany;

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących:

a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%,

b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%,

c) liczby kondygnacji;

3) warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze;

4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;

5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

6) wymagającym uzyskania lub zmiany decyzji, pozwoleń lub uzgodnień, które są wymagane do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub do dokonania zgłoszenia:

a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, lub

b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d;

7) zmiany źródła ciepła do ogrzewania lub przygotowania ciepłej wody użytkowej, ze źródła zasilanego paliwem ciekłym, gazowym, odnawialnym źródłem energii lub z sieci ciepłowniczej, na źródło opalane paliwem stałym.

Z przepisu tego wynika, że zmiana dotycząca ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi istotne odstępstwo w świetle definicji zawartej w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący zrealizował sporną inwestycję z istotnymi odstępstwami.

Po pierwsze wybudował bez wymaganego zgłoszenia zbiornik na nieczystości, który nie był objęty projektem budowlanym, w sytuacji kiedy ścieki z budynku mieszkalnego powinny być odprowadzane poprzez przyłączenie budynku do sieci kanalizacji sanitarnej miejskiej. Jak wynika bowiem z dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., tj. z opisu projektu zagospodarowania, odprowadzenie ścieków bytowych winno odbywać się do projektowanej kanalizacji sanitarnej "wg odrębnego opracowania". Również z mapy do celów projektowych wynika wprost, że na działce inwestycyjnej przewidziana była: "Projektowana studnia kanalizacji sanitarnej włączenie do projektowanej sieci kanalizacji sanitarnej według odrębnego opracowania ".

Po drugie budowa tego zbiornika, jest sprzeczna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Działka inwestycyjna nr [...] położona jest na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów położonych przy ul. [...] w [...] przyjętym Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2004 roku. Zgodnie z § 8 tej uchwały, w zakresie odprowadzania ścieków bytowych i przemysłowych, przewiduje się odprowadzanie ścieków bytowych i przemysłowych do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej.

Bezsporne jest zatem w ocenie Sądu, że zrealizowane przez inwestora rozwiązanie polegające na odprowadzaniu ścieków do szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe jest niezgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz obowiązującymi przepisami planistycznymi.

Skarżący argumentuje, że miał prawo wybudować przedmiotowy zbiornik na nieczystości ciekłe, ponieważ nie ma możliwości odprowadzania ścieków do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej z uwagi na jej brak.

Zdaniem Sądu powyższa argumentacja, nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądowi znane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 684/12, LEX nr 1215571, zgodnie z którym:

1. Niedopuszczalne jest przeznaczanie w miejscowym planie działek pod zabudowę mieszkaniową, a równocześnie nierozwiązanie problemu ścieków bytowych dla planowanych domów do czasu zaprowadzenia kanalizacji sanitarnej na danym obszarze.

2. Władztwo planistyczne gminy generalnie nie uzasadnia wprowadzania zakazu wyposażania terenów przeznaczonych w planie na rozwój budownictwa mieszkaniowego w elementarne wyposażenie, a w szczególności w szczelne, bezodpływowe zbiorniki.

Z taką sytuacją nie ma mamy jednak do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

Jak wynika bowiem z pisma Wodociągów [...] Sp. z o. o. z dnia [...] lipca 2021 " (...) W dacie wydawania warunków technicznych przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej przedmiotowej inwestycji, w ulicy [...] nie istniała kanalizacja sanitarna. Uzbrojenie w tym zakresie zaprojektowane zostało w 2014 roku w ramach zadania pn. «Budowa ulicy [...] wraz z brakującą infrastrukturą» Powyższe zamierzenie budowlane realizowane było na zlecenie Gminy Miasto [...] w okresie od lipca 2018 r. (data protokołu przekazania placu budowy) do czerwca 2019 roku (data protokołu odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji obiektu (...)".

Jednocześnie w załączeniu do tego pisma Wodociągi [...] Sp. z o.o., przesłała kopię pisma dotyczącego warunków technicznych dla przedmiotowej inwestycji z dnia [...] stycznia 2017 r. Z treści pisma z dnia [...] stycznia 2017 r. wynika m.in.: " (...) w obrębie nieruchomości objętych inwestycją nie istnieje miejska sieć kanalizacji sanitarnej. W celu odprowadzania ścieków sanitarnych z terenów objętych projektowaniem należy w planowanych pasach drogowych oznaczonych w Miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego 4 KL % i 9 KD Vi zaprojektować kanalizację sanitarną, która zostanie włączona do kanału0,2 m zaprojektowanego w ulicy [...] w ramach zadania inwestycyjnego pn. »Budowa ulicy [...] wraz z brakującą infrastrukturą«, którego inwestorem jest Gmina Miasto [...] (...)".

Z treści tych pism wynika zatem, że w dacie wydawania warunków technicznych w 2017 r., nie istniała sieć kanalizacyjna, jednak od 2019 r. została ona zrealizowana i faktycznie istnieje, a zatem argumentacja skarżącego w tym zakresie, nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozstrzygnięcia organów nie naruszają również art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r., poz. 888, dalej: "u.c.p.g.").

Jak trafnie bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 991/15, LEX nr 2248114:

1. W przepisie art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. ustawodawca przewidział alternatywę pomiędzy przypadkiem, gdy istnieje sieć kanalizacyjna i gdy sieci kanalizacyjnej nie ma, a jej budowa jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona - wówczas właścicielowi nieruchomości przysługuje wybór między wyposażeniem nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków.

2. W pierwszym zaś przypadku, gdy istnieje sieć kanalizacyjna, zasadą jest, że nieruchomość ma być podłączona do tej sieci, a jedyny wyjątek dotyczy sytuacji, kiedy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych; wtedy jedynie przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe.

3. Realizacja obowiązku utrzymania czystości i porządku nie polega na tym, że do istniejącej sieci kanalizacyjnej będą odprowadzane powstające na nieruchomości ścieki. Celem ustawodawcy było nałożenie na właścicieli nieruchomości rzeczywistego, a nie pozornego obowiązku podłączenia się do kanalizacji miejskiej.

6. Okoliczności dotyczące warunków ekonomicznych wykonania przyłącza i trudności korzystania z sieci nie są to przesłanki objęte normą prawną wynikającą z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.

Z kolei w wyroku z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 101/20, LEX nr 3052045, Naczelny Sąd Administracyjny trafnie wskazał, że "brzmienie art. 5 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, a zwłaszcza jego ostatni fragment, wskazuje, że przesłanką zobowiązania do podłączenia się do sieci jest fakt jej istnienia oraz realna, technicznie wykonalna możliwość podłączenia. Zgoda na wykonanie na działce budowlanej przydomowej oczyszczani ścieków może być udzielona wtedy i tylko wtedy, gdy inwestor wykaże w sposób jednoznaczny, że nie ma żadnej możliwości przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej czy ciepłowniczej.

Co prawda wyrok ten dotyczy przydomowej oczyszczalni ścieków a nie zbiornika na nieczystości ciekle, jednak wydany został na tle tego samego przepisu odnoszącego się zarówno do przydomowych oczyszczalni ścieków, jak też zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe i wyraźnie wskazuje, że w przypadku istnienia sieci kanalizacyjnej i technicznej możliwości do jej podłączenia, inwestor nie może realizować budowy zbiornika na nieczystości ciekłe.

W rozpoznawanej sprawie, skarżący nie wykazał braku możliwości przyłączenia się do istniejącego kanału sanitarnego. Jak wynika bowiem z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, istnieje techniczna możliwość podłączenia budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] położonego na działce o nr ewid. [...].

Nie jest argumentem przemawiającym za trafnością skargi wskazywanie przez inwestora, że działka inwestycyjna, nie ma bezpośredniego dostępu do ulicy [...] i zlokalizowanej w tej ulicy miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej, ponieważ oddzielają ją od niej działki osób trzecich (działka [...], ewentualnie [...] oraz [...]).

Jak wynika bowiem z pism Wodociągów [...] Sp. z o.o. zarówno z dnia [...] stycznia 2017 r., jak również z dołączonego do skargi pisma z dnia [...] września 2021 r., istnieje możliwość zrealizowania sieci kanalizacji sanitarnej przez inwestora za zwrotem poniesionych kosztów zgodnie z obowiązującym "Regulaminem refundacji przez Wodociągi [...] sp. z o.o. kosztów poniesionych przez inwestorów będących osobami fizycznymi lub prawnymi na wybudowanie z własnych środków urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych". W celu zainicjowania w/w procedury, należy złożyć wniosek o wydanie warunków technicznych rozbudowy sieci wodociągowej wraz z wnioskiem o odpłatne przejęcie przez Spółkę na w/w zasadach refundacji urządzeń wodociągowego i kanalizacji sanitarnej, planowanych do wybudowania ze środków własnych inwestora.

Nie ma więc przeszkód do przyłączenia nieruchomości inwestycyjnych do miejskiej sieci sanitarno kanalizacyjnej, natomiast jak wskazuje przywołane orzecznictwo NSA, kwestie ekonomiczne związane z podłączeniem do sieci, nie mają w tym zakresie znaczenia i nie zwalniają inwestora z obowiązku przyłączenia do sieci.

Niezasadne jest także powoływanie się skarżącego na decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2010 r., na mocy której poprzedni właściciel działki otrzymał pozwolenie na budowę, bowiem wydana ona została w innym stanie faktycznym, gdy nie było jeszcze zaplanowane uzbrojenie terenu ulicy [...]. Zostało ono bowiem które zostało zaprojektowane w 2014 roku w ramach zadania pn. «Budowa ulicy [...] wraz z brakującą infrastrukturą» i zrealizowane w 2019 r. . Nie doszło zatem w tym zakresie do naruszenia zasady określonej w art. 8 k.p.a.

W ocenie Sądu, niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zgodnie z którym realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Z przepisu tego wynika wprost, że osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci ma zapewnić określone warunki techniczne, aby to przyłączenie w ogóle było możliwe. Zatem to inwestor w pierwszej kolejności powinien zrealizować na nieruchomości studzienkę kanalizacyjną. Następnie natomiast w przypadku jej zrealizowania, ponosi koszt przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 5 powyższej ustawy przyłącze kanalizacyjne - odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej. Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 22 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 672/19, LEX nr 3009457, budowę przyłączy do sieci, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, rozumianych jako przewód łączący wewnętrzną instalację kanalizacyjną zakończoną studzienką w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, na odcinku od studzienki do kanalizacji, zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości.

Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.