Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 446/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 59 § 5
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Monika Krywow (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2024 r. sprawy ze skargi I. V. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 5 lutego 2024 r. nr 2401-IEE.7192.400.2023.14.DJ UNP: 2401-24-032635 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 5 lutego 2024 r., nr 2401-IEE.7192.400.2023.14.DJ UNP: 2401-24-032635, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ odwoławczy, Dyrektor), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505, dalej jako u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia I. V. (dalej jako zobowiązana, skarżąca), uchylił w całości postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. (dalej jako organ egzekucyjny) z 25 sierpnia 2023 r. nr [...], o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z 20 grudnia 2019 r. od nr TW1020019005912 do nr TW1020019005913 oraz od nr TW1020019005915 do nr TW1020019005951 obejmujących zaległości w składkach na ubezpieczenie zdrowotne, ubezpieczenie społeczne. Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od czerwca 2010 r. do grudnia 2011 r. i umarzył postępowanie organu egzekucyjnego w tej sprawie.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ egzekucyjny prowadzi wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z 20 grudnia 2019 r. od nr TW1020019005912 do nr TW1020019005913 oraz od nr TW1020019005915 do nr 3/7 TW1020019005951 obejmujących zaległości w składkach na ubezpieczenie zdrowotne, ubezpieczenie społeczne. Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od czerwca 2010 r. do grudnia 2011 r. w kwocie należności głównej 17.510,00 zł plus należne odsetki za zwłokę. '

W wyniku wniesienia przez zobowiązaną zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny postanowieniem z 25 lutego 2020 r. nr [...] odmówił uznania zarzutów wniesionych na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z 20 grudnia 2019 r.

Po rozpoznaniu zażalenia zobowiązanej na to postanowienie. Dyrektor postanowieniem z 10 lipca 2020 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu.

Po ponownym rozpatrzeniu zarzutów, organ egzekucyjny postanowieniem z 12 sierpnia 2020 r. odmówił uznania zarzutów wniesionych na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 20 grudnia 2019 r.

Postanowienie to organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowieniem z 22 kwietnia 2021 r.

Po rozpoznaniu skargi zobowiązanej, WSA w Gliwicach wyrokiem z 20 marca 2023 r. o sygn. akt I SA/Gl 988/21 uchylił postanowienie z 22 kwietnia 2021 r.

Dyrektor postanowieniem z 3 sierpnia 2023 r., w związku z prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z 20 marca2023 r. o sygn. akt I SA/Gl 988/21, uchylił w całości do ponownego rozpatrzenia postanowienie organu egzekucyjnego z 5 lutego 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Na to postanowienie, zobowiązana wniosła skargę do WSA w Gliwicach, który wyrokiem z 21 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1407/23 uchylił zaskarżone postanowienie.

Organ egzekucyjny postanowieniem z 25 sierpnia 2023 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej na podstawie tytułów wykonawczych z 20 grudnia 2019 r. od nrTW1020019005912 do nr TW1020019005913 oraz od nr TW1020019005915 do nr TW1020019005951.

Na powyższe postanowienie zobowiązana wniosła zażalenie.

Dyrektor stwierdził, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zaznaczył przy tym, że organ egzekucyjny wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej, tak więc uznał, że prowadzone wobec Pani postępowaniu egzekucyjnym jest bezskuteczne.

Dalej organ odwoławczy zauważył, że z akt postępowania i treści zażalenia wynika, że zobowiązana złożyła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W wyniku postępowań prowadzonych przez organy obu instancji oraz w związku z prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z 20 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 988/21 Sąd uchylił postanowienie organu nadzoru z 22 kwietnia 2021 r. w sprawie zarzutów.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skuteczny okazał się zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej ze względu na niezaistnienie okoliczności warunkujących ponowne wszczęcie egzekucji. Organy nie wykazały, że ujawniony majątek (wierzytelności ż rachunków bankowych) przewyższają kwotę wydatków egzekucyjnych, co naruszyło przepis art. 61 u.p.e.a. Odnosząc się do kwestii możliwości ponownego wszczęcia egzekucji Sąd zobowiązał organy do odniesienia się do tego zarzutu (niedopuszczalności egzekucji) i innych zarzutów zgłoszonych w terminie na prowadzoną egzekucję i wydać w tym przedmiocie postanowienie.

Dyrektor wykonując prawomocny wyrok Sądu, uchylił postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Na to postanowienie zobowiązana wniosła skargę do WSA w Gliwicach. Natomiast organ egzekucyjny powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z 20 marca 2023 r. sygn. akt I SA/GI 988/21 w postanowieniu z 25 sierpnia 2023 r. stwierdził, że dokonał ponownej analizy przesłanek wynikających z art. 61 u.p.e.a. i umorzył postępowanie egzekucyjne, stwierdzając, że egzekucja okazała się bezskuteczna.

Organ odwoławczy zauważył, że pierwotnym środkiem zaskarżenia, w którym zobowiązana kwestionowała między innymi ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej (niedopuszczalność egzekucji administracyjnej) były skutecznie zgłoszone zarzuty (art. 33 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.), które Sąd po dokładnym odniesieniu się do okoliczności sprawy nakazał rozpoznać w stosownym postanowieniu (art. 34 ww. ustawy). Natomiast organ egzekucyjny działając w oparciu o przepis art. 59 § 2 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do 19 lutego 2021 r.), w ramach uznania administracyjnego orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego ze względu na bezskuteczność. W ocenie Dyrektora taki stan sprawy narusza prawo, dlatego uznał, że zobligowany jest do uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania organu egzekucyjnego w tym zakresie. Postanowienie to wydano przedwcześnie. Organ egzekucyjny zobligowany jest bowiem do rozpoznania zarzutów w zakresie objętym wyrokiem WSA w Gliwicach i wskazaniami co do dalszego postępowania wskazanymi w postanowieniu Dyrektora z 3 sierpnia 2023 r. Jak wynika z treści art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Jedynie art. 59 § 3 u.p.e.a. stanowi, że w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej. Dlatego zaskarżone postanowienie wydane zostało przedwcześnie.

Niezależnie od tego Dyrektor podkreślił, że prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 20 marca 2023 r. o sygn. akt I SA/Gl 988/21 wiązał organy a argumentacja prawna zawarta w wyroku była wiążąca dla prowadzonego wobec zobowiązanej postępowania. Wyjaśnienia też wymaga, że przywołany prawomocny wyrok wiąże organ egzekucyjny nie tylko w postępowaniu dotyczącym zarzutów zobowiązanej w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ale wywiera skutki prawne nienależnie od tego, jaki środek prawny organ egzekucyjny rozpatruje.

Dyrektor przypomniał, że w wyroku z 20 marca 2023 r. o sygn. akt I SA/GI 988/21 Sąd wskazał, że skuteczny okazał się zarzut dotyczący niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z uwagi na niezaistnienie okoliczności warunkujących ponowne wszczęcie egzekucji. Organy nie wykazały, iż ujawniony majątek (rachunki bankowe) przewyższa kwotę wydatków: egzekucyjnych, co narusza art. 61 u.p.e.a. Jak ustalono, w odniesieniu do zadłużenia za okres od czerwca 2010 r. do grudnia 2011 r. było już prowadzone postępowanie egzekucyjne od 25 lipca 2011 r. do 30 kwietnia 2019 r. na podstawie wystawionych wówczas tytułów wykonawczych. Powyższe postępowanie egzekucyjne zostało zakończone postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z 30 kwietnia 2019 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Jak wskazał Sąd, art. 61 u.p.e.a. nie uzależnia wszczęcia ponownej egzekucji od ujawnienia nowego majątku i źródeł dochodu. Jednak warunkiem ponownego wszczęcia egzekucji jest ujawnienie majątku lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższających kwotę wydatków egzekucyjnych. Tymczasem w rozpoznanej sprawy organy nie wykazały, iż ujawniono majątek lub źródło dochodu Zobowiązanej, które przewyższałyby kwotę wydatków egzekucyjnych. Sąd zauważył, iż Dyrektor postanowieniem z dnia 26 listopada 2020 r. zobowiązał wierzyciela do ustalenia, czy kwoty na zajętych w dniu 23 grudnia 2019 r. rachunkach bankowych w A. S.A. oraz M. S.A.przewyższają kwotę wydatków egzekucyjnych, czego wierzyciel nie wykonał. W konsekwencji za zasadny uznano zarzut, co do niedopuszczalności egzekucji z uwagi na naruszenie art. 61 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.). W ocenie Sądu, organ egzekucyjny był zobligowany do rozpoznania zarzutów zawartych w piśmie z 17 stycznia 2021 r, gdzie zobowiązana wskazała, iż wnosi zarzut wobec czynności wystawienia tytułów egzekucyjnych. Użycie sformułowania "wobec czynności wystawienia" prowadzi zdaniem Sądu, do wniosku, iż już w piśmie z dnia 17 stycznia 2021r. zobowiązana zgłosiła zarzut nieprawidłowego wystawienia tytułów wykonawczych, który następnie na dalszych etapach postępowania został uzupełniony przez dodatkową argumentację. Sąd stwierdził, iż zobowiązana zachowała 7-dniowy termin do wniesienia zarzutu niedopuszczalności egzekucji z uwagi na ponowne wystawienie nowych tytułów wykonawczych. Organ nie rozpoznał zarzutu dotyczącego ponownego wystawienia tytułów wykonawczych, do czego jest zobowiązany w postępowaniu dotyczącym wniesionych przez zobowiązaną zarzutów.

W skardze zobowiązana zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu wydanie z naruszeniem art. 33, art. 34, art. 26 - 27 u.p.e.a. przez zakończenie postępowania w sposób równoznaczny z orzeczeniem o niedopuszczalności zarzutów. Na wypadek przyjęcia odmiennej wykładni zaskarżonego postanowienia, zaskarżonemu orzeczeniu zarzuca się wydanie z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. polegającym na wydaniu decyzji kasatoryjnej, podczas gdy w stanie sprawy, w szczególności w świetle ustaleń poczynionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygnaturze I SA/GI 988/21, zasadnym było wydanie decyzji reformatoryjnej. W sprawie bowiem brak było zakresu istotnego do wyjaśnienia, który miałby istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu skargi zobowiązana wskazała, że na skutek wydania decyzji przez WSA w Gliwicach w sprawie I SA/Gl 988/21 uchylającej zaskarżoną decyzję Dyrektora, organ wydał decyzję kasatoryjną (zaskarżoną już w sprawie I SA/Gl 1407/23 przed miejscowym Sądem ). W jej rezultacie organ egzekucyjny wydał decyzję z dnia 25 sierpnia 2023 roku, w której umorzył postępowanie na podstawie art. 59 §2 u.p.e.a. Orzeczenie to z przyczyn wskazanych we wniesionym na nie zażaleniu było bezskuteczne, a nie na skutek rozpoznania zarzutów. Organ drugiej instancji słusznie uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 25 sierpnia 2023 roku, gdyż wydana została z oczywistym naruszeniem prawa. Organ jednak złamał prawo "umarzając postępowanie organu I instancji w tej sprawie". Postanowienie z 25 sierpnia 2023 roku wydane zostało przez organ pierwszej instancji w tej samej sprawie, w której wniesiono zarzuty na tytuły wykonawcze wydane 20 grudnia 2023 roku. Samo nawet postanowienie z dnia 25 sierpnia 2023 roku wskazuje w uzasadnieniu, że wydano je w sprawie, w której uprzednio WSA w Gliwicach orzekł wyrokiem z dnia 20 marca 2023 roku (I SA/Gl 988/21). Wydając zaskarżone postanowienie z 5 lutego 2024 roku "o umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji w tej sprawie" organ w rzeczywistości orzekł reformatoryinie o niedopuszczalności zarzutów zobowiązanej wniesionych pismem z 17 stycznia 2020 roku. Na skutek tego orzeczenia nie ma już potrzeby wydania jakiegokolwiek dalszego orzeczenia przez organ pierwszej instancji w przedmiocie zarzutów Skarżącej. Jest ono zatem równoznaczne z orzeczeniem o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów. Wadliwość działania organu polega na uznaniu, że postanowienie z 25 sierpnia 2023 roku wydane zostało w innej sprawie, niż ta, w której wniesiono zarzuty i można sprawę umorzyć. Tak nie jest, gdyż do tej pory, mimo upływu ponad 4 lat nie rozpoznano jeszcze z winy organu wniesionych przez Skarżącą zarzutów. Orzeczenie zaś organu pierwszej instancji wydane zostało w sprawie, w której Skarżąca zarzuty wniosła. Dyrektor w przedmiotowej sprawie wydać winien orzeczenie reformatoryjne, tej treści, że zarzuty Skarżącej uwzględnia i umarza postępowanie egzekucyjne. Postanowienie z 5 lutego 2024 roku ma odmienną treść, której wykładnia prowadzi do wniosków wskazanych w poprzednim akapicie. Z tej przyczyny zaskarżonemu postanowieniu zarzucić należy naruszenie art. 33, art. 34, art. 26 - art. 27 u.p.e.a., a nadto dalszych przepisów wskazanych w uzasadnieniu.

Zdaniem zobowiązanej, zaskarżonemu postanowieniu zarzucić należy wydanie z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 K.p.a oraz art. 18 u.pe.a. polegającym na orzeczeniu mimo braku akt sprawy. Akta sprawy w czasie wydania zaskarżonego postanowienia znajdowały się przed WSA w Gliwicach. Organ orzekał na niepełnych kserokopiach akt, których stan dnia 28 lutego 2024 roku ustaliła pełnomocnik po okazaniu przez organ egzekucyjny.

Na wypadek uznania, że zaskarżone postanowienie nie stanowi orzeczenia rozpoznającego merytorycznie treść zarzutów wniesionych pismem z dnia 17 stycznia 2020 roku zobowiązana podniosła, że doszło do naruszenia art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego polegającego na wydaniu decyzji kasatoryjnej, podczas gdy w stanie sprawy, w szczególności w świetle ustaleń poczynionych przez WSA w Gliwicach w sprawie o sygnaturze I SA/Gl 988/21, zasadnym było wydanie decyzji reformatoryjnej - uwzględnieniu zarzutów. W sprawie bowiem brak było zakresu istotnego do wyjaśnienia, który miałby istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Zobowiązana wskazała, na nieprawidłowy w jej ocenie stan akt sprawy w organie egzekucyjnym, na podstawie których uprzednio orzekał Dyrektor. Na postawie przekazanych przez pełnomocnika fotografii Skarżąca stwierdza, że w aktach brak jest oryginalnych dokumentów. W aktach sprawy znajdują się kserokopie czarno-białe, kserokopie kolorowe, kserokopie opatrzone pieczęcią 'zgodne z oryginałem' oraz kserokopie nieopatrzone żadną pieczęcią. Przedmiotowy stan akt, zdaniem skarżącej, uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że niniejsza sprawa dotyczy zarzutów zobowiązanej w sprawie prowadzonej wobec niej egzekucji, która została wszczęta po umorzeniu uprzednio prowadzonego postępowania. Jednocześnie niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne jest już trzecim postępowaniem wywołanym skargą zobowiązanej, które dotyczy ww. zarzutów. Prawomocnym wyrokiem z 20 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 988/21, tutejszy Sąd po rozpoznaniu skargi zobowiązanej uchylił postanowienie Dyrektora z 22 kwietnia 2021 r. mocą którego organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 5 lutego 2021 r. o odmowie uznania zarzutów wniesionych przez zobowiązaną na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 20 grudnia 2019 r. W wyniku powyższego wyroku Dyrektor postanowieniem z 3 sierpnia 2023 r. uchylił w całości postanowienie organu egzekucyjnego z 5 lutego 2021 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozstrzygnięcia. Jednakże i na to postanowienie zobowiązana wniosła skargę do tutejszego Sądu, który wyrokiem z 21 marca 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 1407/23 uchylił wskazane postanowienie organu odwoławczego z 3 sierpnia 2023 r. Powyższy wyrok jest także prawomocny.

Wskazać przy tym należy, że w wyroku z 21 marca 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 1407/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że postanowienie kasatoryjne Dyrektora zapadłe po wyroku tego Sądu z 20 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 988/21 zostało wydane z naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., obecnie t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako p.p.s.a.), a w konsekwencji z naruszeniem art. art. 138 § 2 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził bowiem, że wyrok z 20 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 988/21, obligował organ odwoławczy, nie zaś organ egzekucyjny, do rozpoznania merytorycznego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, zarówno wniesionych zarzutów, jak i zażalenia zobowiązanej. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że w sprawie organ odwoławczy był związany na mocy art. 153 p.p.s.a. ww. wyrokiem z 20 marca 2023 r., w którym to wyroku Sąd rozstrzygnął sprawę merytorycznie, wskazując, że organy nie wykazały, iż ujawniony majątek (rachunki bankowe) przewyższa kwotę wydatków egzekucyjnych, co narusza art. 61 u.p.e.a. Jak bowiem wskazał Sąd w sprawie ustalono, że w odniesieniu do zadłużenia za okres od czerwca 2010 r. do grudnia 2011 r. było już prowadzone postępowanie egzekucyjne od 25 lipca 2011 r. do 30 kwietnia 2019 r. na podstawie wystawionych wówczas tytułów wykonawczych. W konsekwencji za zasadny Sąd uznał zarzut skarżącej, co do niedopuszczalności egzekucji z uwagi na naruszenie art. 61 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.).

Konsekwencją powyższych wyroków jest zatem sytuacja, w której w obrocie prawnym pozostaje postanowienie organu egzekucyjnego z 5 lutego 2021 r., które nie jest ostateczne, bowiem na organie odwoławczym ciąży obowiązek merytorycznego rozpoznania zarzutów skarżącej do prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły wykonawcze z 20 grudnia 2019 r. od nr TW1020019005912 do nr TW1020019005913 oraz od nr TW1020019005915 do nr TW1020019005951 zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z wyroku tutejszego Sądu z 20 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 988/21.

Sąd przypomina, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jednocześnie na mocy art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Zatem rozpoznając skargę w niniejszej sprawie Sąd był związany ww. wyrokami.

Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu egzekucyjnego z 25 sierpnia 2023 r. w sposób istotny naruszały prawo. Oba bowiem zostały wydane w postępowaniu zainicjowanym zarzutami skarżącej z 22 stycznia 2020 r., w sytuacji w której w obrocie prawnym pozostaje pierwotne postanowienie organu egzekucyjnego z 5 lutego 2021 r. o odmowie uznania zarzutów wniesionych przez zobowiązaną na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 20 grudnia 2019 r. Zatem postanowienie organu egzekucyjnego umarzające postępowanie egzekucyjne w sprawie zgłoszonego zarzutu w ogóle nie mogło zapaść, ani na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. (powołanego w podstawie prawnej postanowienia organu egzekucyjnego), ani też na innej podstawie (w szczególności art. 34 § 5 u.p.e.a.). Co więcej, w myśl art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zatem przepis ten reguluje inną kwestię (stwierdzenie w toku egzekucji, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne), nie zaś niedopuszczalności ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w oparciu o treść art. 61 u.p.e.a.

Co prawda Dyrektor uchylił zaskarżone postanowienie w całości, jednakże umorzył postępowanie w sprawie, stwierdzając jednocześnie, że wydane postanowienie organu egzekucyjnego nie mogło zapaść na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Jednakże Dyrektor wskazał, że wydanie postanowienia było przedwczesne z uwagi na związanie wyrokiem tutejszego Sądu z 20 marca 2023 r., który jak wskazano wcześniej obliguje nie organ egzekucyjny, a organ odwoławczy do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z tym wyrokiem.

Organ odwoławczy nie wskazał przy tym "w jakiej sprawie" umarza postępowanie, a jednocześnie w uzasadnieniu przypomina, że sprawa dotyczy zarzutów wniesionych przez zobowiązaną. Rację ma zatem skarżąca, że wydanie zaskarżonego postanowienia wskazuje, że doszło do umorzenia postępowania dotyczącego zarzutów skarżącej, co w rzeczywistości nie ma i nie mogło mieć miejsca. Postępowanie to jest bowiem w toku – na etapie organu odwoławczego. Co więcej organ odwoławczy jako podstawę prawną wskazał art. 59 § 5 u.p.e.a., który to przepis wskazuje, że na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Zatem organ odwoławczy orzekł bez podstawy prawnej, bowiem w niniejszym postępowaniu nie orzekał o zasadności zgłoszonego zarzutu.

Sąd ma świadomość, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, jak poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego wyrok tutejszego Sądu z 21 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1407/23, jeszcze nie zapadł. Jednakże, jak już zostało to wskazane, choć postanowienie organu egzekucyjnego nie mogło zapaść na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., to organ odwoławczy nie mógł na podstawie art. 59 § 5 u.p.e.a. umorzyć postępowania w sprawie.

Konkludując powyższe Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, zaś na podstawie art. 135 p.p.s.a. również poprzedzające je postanowienie, stwierdzając, że jedynie w ten sposób doprowadzi do zgodności z prawem sprawy skarżącej wywołanej wniesionymi zarzutami. Oba postanowienia naruszają bowiem prawo w sposób istotny. Dopóki bowiem nie została ostatecznie rozstrzygnięta sprawa zarzutów, organy nie są uprawnione do wydawania innych rozstrzygnięć dotyczących "sprawy egzekucyjnej" zobowiązanej tj. ani umarzania postępowania egzekucyjnego, ani też umarzania w innym trybie postępowania wywołanego jej zarzutami.

Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji.