Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 33/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2023-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2023 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 października 2022 r., nr SKO.40.2548.2022.po w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 31 października 2022 r. nr SKO.40.2548.2022.po, wydana na podstawie art. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021. 1540 - dalej wskazywana również jako O.p), utrzymująca w mocy decyzję własną z 5 sierpnia 2022 r., SKO.40.1178.2022.po, odmawiającą uchylenia w całości decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18 marca 2019 r. nr SKO.40.2321.2018.po, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kędzierzyn-Koźle z 13 września 2018 r., nr Fn.II.3120.14.308.2018, ustalającą W. B. wysokość podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 36.644,00 zł, dotyczącego nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] (działka nr a), przy ul. [...] (działka nr b) oraz przy ul. [...] (działka nr c)

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W. B. (dalej także jako Strona, Podatniczka, Skarżąca) nabyła w dniu 30 września 2015 r. w drodze darowizny od A. B. prawo własności nieruchomości w postaci działek gruntu nr a, c i b o łącznej powierzchni 2.335,70 m2, zabudowanych budynkiem [...] i [...] (akt notarialny Repertorium A nr [...]). Nieruchomość została wydana Podatniczce w 31 grudnia 2015 r., wraz z kompletem kluczy do lokali i szafek liczników energii elektrycznej, co wynika z protokołu wydania nieruchomości z tego dnia.

W złożonej 4 stycznia 2016 r. Prezydentowi Miasta Kędzierzyn - Koźle informacji o nieruchomościach za okres od 1 października 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. (IN-1), Skarżąca wykazała grunty pozostałe o powierzchni 3.991 m2.

Prezydent Miasta Kędzierzyn - Koźle, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem z 14 kwietnia 2016 r. nr [...],decyzją z 8 czerwca 2017 r., nr Fn.II.3120.14.149.2017, ustalił Skarżącej wysokość podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 36.644,00 zł, dotyczącego nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] (działka nr a), przy ul. [...] (działka nr b) oraz przy ul. [...] (działka nr c).

Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta Kędzierzyn – Koźle, Strona wniosła odwołanie, po rozpatrzeniu którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z 24 października 2017 r., nr SKO.I.40.1926.2017.po, uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie celem ustalenia, czy w rozpatrywanej sprawie obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciążył na właścicielu nieruchomości, czy też - wobec ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków posiadacza samoistnego, jakim był [...] w K. - na tym [...].

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Prezydent Miasta Kędzierzyn - Koźle, decyzją z 13 września 2018 r., nr Fn.II.3120.14.308.2018, ustalił Skarzącej wysokość podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 36.644,00 zł, od ww. nieruchomości.

W wyniku wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z 18 marca 2019 r., nr SK0.40.2321.2018.po, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Pismem z 29 grudnia 2022 r. uzupełnionym pismami z 8 marca 2022 r. oraz z 3 czerwca 2022 r. Skarżąca wniosła - powołując się na przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.- o wznowienie postępowania m.in. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r. zakończonego ww. decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 18 marca 2019 r., nr SK0.40.2321.2018.po. W uzasadnieniu wskazała, iż podstawą przedmiotowego wniosku jest naliczenie podatku od nieruchomości za 2016 r. na podstawie błędnych pomiarów metrażu gruntów zabudowy i poszczególnych pomieszczeń oraz uwzględnieniu chodnika, który służy ludności przyległych domów jako parking. Jak podniosła, zasadność wniosku potwierdzają zmiany w danych ewidencyjnych nieruchomości dokonanych przez Starostę K. 16 stycznia 2020 r. na wniosek (połączenie działek nr a, c, b na dz. d, zmiany techniczne budynku) oraz 4 marca 2020 r. z urzędu (podział dz. d na e, f, g, zmiany techniczne na budynku). Do ww. wniosku o wznowienie postępowania Strona załączyła dokumenty potwierdzające - w jej ocenie - podniesione okoliczności (m.in. wypisy z ewidencji gruntów, pismo geodety z dnia 7 stycznia 2022 r. dotyczące powierzchni użytkowych, zestawienia powierzchni użytkowych, zawiadomienie Starostwa Powiatowego w K. o zmianach w danych ewidencyjnych z 4 marca 2020 r.). W związku z powyższym, Podatniczka wniosła o uwzględnienie ww. informacji oraz okoliczności w ramach postępowania wznowieniowego.

Rozpatrując wniosek w przedmiocie wznowienia postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, będące w niniejszej sprawie organem I instancji, postanowieniem z 7 lipca 2021 r., nr [...] wznowiło postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z 5 sierpnia 2022 r. odmówiło uchylenia w całości decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 18 marca 2019 r. nr SKO.40.2321.2018.po, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kędzierzyn-Koźle z 13 września 2018 r., nr Fn.II.3120.14.308.2018, ustalającą Podatniczce wysokość podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 36.644,00 zł, dotyczącego nieruchomości położonej K., przy ul. [...] (działka nr a), przy ul. [...] (działka nr b) oraz przy ul. [...] (działka nr c).

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnieciem Podatniczka wniosła odwołanie. Wydanej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art 240 § 1 pkt 5 O.p. - poprzez jego niezastosowanie i nieprawidłowe uznanie, że w sprawie brak jest podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego, prowadzonego wobec niej w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r., pomimo istnienia ku temu podstaw, tj. z uwagi na błędne pomiary metrażu gruntów i zabudowy poszczególnych pomieszczeń oraz uwzględnienie przy wymiarze ww. podatku chodnika, który służy ludności przyległych domów jako parking;

2. naruszenie art. 120 O.p., art. 121 O.p., art. 122 O.p - poprzez niepodjęcie dostatecznych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; poprzez niepodjęcie działań zmierzających do zaspokojenia słusznego interesu skarżącej; poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów państwa;

3. naruszenie art. 187 w zw. z art. 191 O.p - poprzez niewywiązanie się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w wyniku czego doszło do wydania nieprawidłowych decyzji w sprawie i błędnego uznania, że brak związku przyczynowego pomiędzy przyczyną wznowienia, a treścią dotychczasowych decyzji; poprzez błędne przyjęcie, że okoliczności powołane przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą stanowić nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdyż dowody te nie istniały w dacie wydania ww. decyzji ostatecznej; poprzez błędne przyjęcie, że dokonane przez stronę zmiany ewidencyjne, z którymi związane są podniesione przez stronę okoliczności, nie mogły zostać uwzględnione przez Kolegium, gdyż dokonano je po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zakończonego wydaniem ww. decyzji ostatecznej w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości; poprzez nieprawidłowe uznanie, że błędne pomiary metrażu gruntów i zabudowy poszczególnych pomieszczeń oraz uwzględnienie chodnika, który służy ludności przyległych domów jako parking - nie stanowią okoliczności uzasadniające wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.

W oparciu o powyższe zarzuty wniosla o uchylenie zaskarżonej decyzji i wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie określenia stawek podatku od nieruchomości za 2016 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Decyzją z 31 października 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną z 5 sierpnia 2022 r., SKO.40.1178.2022.po, odmawiającą uchylenia w całości decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18 marca 2019 r. nr SKO.40.2321.2018.po, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kędzierzyn-Koźle z 13 września 2018 r., nr Fn.II.3120.14.308.2018, ustalającą W. B. wysokość podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 36.644,00 zł, dotyczącego nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] (działka nr a), przy ul. [...] (działka nr b) oraz przy ul. [...] (działka nr c).

W uzasadnieniu decyzji Kolegium opisało przebieg dotychczasowego postępowania. Następnie przytoczyło brzmienie art. 240 § 1 O.p., który przyjęło za podstawę rozstrzygnięcia i dokonało analizy przesłanek wznowieniowych wymienionych w ww. przepisie. Wyjaśniło, że organ prowadzący postępowanie ogranicza jego zakres tylko i wyłącznie do przesłanek wznowienia, wskazanych we wniosku podmiotu występującego z takim żądaniem. Kolegium podkreślało, że Strona powołała się na przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. przesłankę wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktyczne lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. Następnie Kolegium podkreślało, że Podatniczka we wniosku o wznowienie postępowania podnosiła, iż decyzja ostateczna została wydana na podstawie błędnych pomiarów metrażu gruntów i zabudowy oraz poszczególnych pomieszczeń, a także uwzględnieniu chodnika, który służy ludności przyległych domów jako parking. Podatniczka argumentowała, że organ wydający wówczas decyzję nie uwzględnił zmiany w danych ewidencyjnych nieruchomości dokonanych przez Starostę K. 16 stycznia 2020 r. na wniosek (połączenie działek nr a, c, b na dz. d, zmiany techniczne budynku) oraz 25 lutego 2020 r. z urzędu (podział dz. d na e,f, g, zmiany techniczne na budynku).

Rozpatrując wniosek Strony Kolegium doszło do przekonania, że dokumenty załączone do wniosku, nie mogą one stanowić nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Op., gdyż dowody te nie istniały w dacie wydania ww. decyzji ostatecznej. Kolegium podkreślało, że zmiany ewidencyjne, z którymi związane są podniesione przez Stronę okoliczności (m.in. zmiana powierzchni gruntów i budynków) zostały dokonane przez Starostę K. 16 stycznia 2020 r. na wniosek oraz w dniu 4 marca 2020 r. z urzędu. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, iż zmiany te nie mogły zostać uwzględnione przez Kolegium, gdyż dokonano ich po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego zakończonego wydaniem ww. decyzji ostatecznej w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r. Zdaniem Kolegium podniesione przez Stronę zmiany w ewidencji gruntów i budynków których dokonano w 2020 r. nie odnoszą się do okresu właściwego w przedmiotowej sprawie (2016 r.), co przesądza o braku możliwości ich uwzględnienia w przedmiotowym postępowaniu. Okoliczności te nie mogły mieć bowiem wpływu na ustalenie stanu faktycznego w postępowaniu dotyczącym zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r., a tym samym stanowić podstawy do wzruszenia wydanej w tym przedmiocie ww. decyzji ostatecznej. Na poparcie swojego stanowiska Kolegium przywołało tezy prezentowane w orzecznictwie sądowym, które wyraźnie wskazują iż zmiana w ewidencji gruntów i budynków wpływa na opodatkowanie gruntów (w zakresie wprowadzonych zmian) dopiero od momentu jej dokonania. Zmiany te nie odnoszą się natomiast do okresu sprzed ich wprowadzenia, w którym opodatkowanie następuje w oparciu o dane dotychczasowe (por. wyroki: NSA z 29 września 2020 r., sygn. akt II FSK 2441/18, WSA w Krakowie z dnia 27 października 2021 r. sygn. I SA/Kr 947/21).

Nato Kolegium stwierdziło, iż przeprowadzone przedmiotowej sprawie postępowanie wznowienieniowe, było prawidłowe i oparte na kompletnym materiale dowodowym. Co równie istotne - w ocenie Kolegium - nie naruszono żadnych przepisów postępowania. Podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, przez co nie została naruszona zasada prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania do obywateli (art. 121 i 122 O.p.). Ponadto zdaniem Kolegium - wbrew zarzutom podniesionym w odwołaniu – nie doszło do naruszenia przepisów art. 187 w zw. z art. 191 O.p. W sposób wyczerpujący dla danego postępowania rozpatrzony i oceniony został zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

Końcowow Kolegium wskazało, iż niedopuszczalne jest wykorzystywnaie postępowania wznowieniowego do ponownego, pełnego i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, bowiem tego rodzaju postępowanie nie jest kontynuacją postępowania zwykłego (wymiarowego), a stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, określonej w art. 128 Op. W postępowaniu wznowieniowym, organ nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postepowaniu zwykłym, bowiem doprowadziłoby to do rozpatrywania danej sprawy w kolejnej instancji, co stanowiłoby rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 127 O.p.

W skardze wniesionej do Wojewodzkiego Sąd Administracyjnego w Opolu Skarżąca zarzuciła, naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1. naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez jego niezastosownaie i nieprawidłowoe uznanie, że w sprawie brak jest podstaw do wznowienie postępowania, prowadzonego wobec W. B. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r., pomimo istnienia ku temu podstaw, tj. z uwagi na błędne pomiary metrażu gruntów i zabudowy poszczególnych pomieszczeń oraz uwzględnienie przy wymiarze ww. podatku chodnika, który służy ludności przyległych domów jako parking;

2. naruszenie art. 120 O.p., art. 121 O.p., art. 122 O.p. - poprzez niepodjęcie dostatecznych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; poprzez niepodjęcie działań zmierzających do zaspokojenia słusznego interesu Skarżącej; poprzez prowadzenie poęstępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów państwa;

3. naruszenie art. 187 w zw. z art. 191 O.p. - poprzez niewywiązanie się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w wyniku czego doszło do wydania nieprawidłowej decyzji w sprawie i błędnego uznania braku związku przyczynowego pomiędzy przyczyną wznowienia, a treścią dotychczasowych decyzji, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji; poprzez błędne przyjęcie, że okoliczności powołane przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą stanowić nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., gdyż dowody te nie istniały w dacie wydania ww. decyzji ostatecznej; poprzez błędne przyjęcie, że dokonane przez stronę zmiany ewidencyjne, z którymi związane są podniesione przez stronę okoliczności, nie mogły zostać uwzględnione przez Kolegium, gdyż dokonano je po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zakończonego wydaniem ww. decyzji ostatecznej w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości; poprzez nieprawidłowe uznanie, że błędne pomiary metrażu gruntów i zabudowy poszczególnych pomieszczeń oraz uwzględnienie chodnika, który służy ludności przyległych domów jako parking - nie stanowią okoliczności uzasadniające wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podkreślała, że we wniosku o wznowienie postępowania – wbrew stanowisku organu II instacnji – powoływała się na zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały dopiero po jej wydaniu. Wskazywała, że w decyzji wymiarowej uwzględniono błędny metraż nieruchomości. Ponadto przy ustalaniu wyskości podatku od nieruchomości uwzględniono chodnik (działka nr f) z nieużytkiem o powierzchni 0,0128 m2, który służy ludności z przyległych domów jako parking, a mimo to chodnik ten był uwzględniony przy wyliczeniu podatku od nieruchomości za 2016 r., co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnej decyzji. Zdaniem Skarżącej pominięcie ww. okoliczności przez Kolegium, w tym nieodniesienie się do nich w uzasadnieniu zaskarzonej decyzji, uniemożliwia dokonanie rzetelnej i wszechstronnej oceny istnienia przesłanek do wznowienia postępowania w przedmocie wymiaru od nieruchomości, co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnej decyzji w przedmocie braku podstaw do wznowienia postępowania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, wskazując, że zarzuty skargi stanowią w istocie powtórzenie argumentacji forumłowaniej na etapie postępowania odwoławczego. Kolegium podkreśliło, że zasakrżona decyzji odpowiada prawu i brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej określone zostały w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023. 259) - dalej jako: [p.p.s.a.], zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).

Kontrolując zaskarżoną decyzję według wskazanych kryteriów Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa w stopniu dającym podstawę do uwzględnienia skargi.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych, której celem jest stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi enumeratywnie w art. 240 O.p. Na gruncie tego przepisu w orzecznictwie podkreśla się, że procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 128 O.p. Zasada ta służy ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i ściśle określonych przepisami sytuacjach. Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, gdyż inna jest waga zakresu naruszeń prawa uwzględnianych w tymże postępowaniu. Zakres postępowania wznowieniowego jest bowiem węższy, aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę, czy przez organ w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu (wyrok NSA: z 13 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 1735/08, z 22 listopada 2018 r. sygn. akt II FSK 3583/16, wyrok WSA w Warszawie z 28 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1438/21).

Jedną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 § 1 O.p., na którą powołuje się strona Skarżąca w niniejszej sprawie, jest ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (pkt 5).

Jak podkreśla się w orzecznictwie i piśmiennictwie, zawarta w tym przepisie norma prawna wymaga łącznego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, muszą one istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla organu wydającego decyzję są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane, oraz muszą być istotne dla sprawy. W odniesieniu do wymogu "nowości" dowodów lub okoliczności zauważyć należy, że jeśli określone okoliczności faktyczne zostały ujawnione w toku postępowania podatkowego, a przed wydaniem decyzji ostatecznej, to fakt, że potwierdzono je później dodatkowo nowym dowodem, pozyskanym po wydaniu tej ostatecznej decyzji, nie powoduje, że okoliczności te stały się "nowe" w rozumieniu powołanego przepisu (por. wyroki WSA: w Lublinie z dnia 17.01.2012 r. sygn. I SA/Lu 730/11, w Łodzi z dnia 16.09.2010 r. sygn. I SA/Łd 322/10). W rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. (nawet) błędna ocena dowodu, czy też błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi uzasadnienia dla wznowienia postępowania na podstawie przywołanego przepisu prawa (wyrok NSA z z dnia 28 lutego 2023 r., syng. akt II GSK 1271/19)

Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że zawarte we wniosku Skarżącej okoliczności mające, zgodnie z przekonaniem Strony, powodować konieczność wzruszenia decyzji ostatecznej - nie mają charakteru nowej okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Skarżąca nie przedstawiła również nowych dowodów spełniających przesłanki, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania.

W ocenie Sądu, analiza akt sprawy i decyzji w niej wydanych wskazuje, że organy podatkowe prawidłowo przeprowadziły postępowanie wznowieniowe, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W rozpatrywanej sprawie decyzja, której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania, została wydana w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016. Dążąc do wzruszenia tej decyzji, Skarżąca wskazywała na brak zgodności w przedmiocie określenia powierzchni nieruchomości. W ocenie Sądu, Kolegium w toku prowadzonego postępowania dokonało dostatecznej merytorycznej oceny okoliczności podnoszonych przez Stronę w kontekście spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 245 § 1 pkt 5 O.p.

Podkreślić w tym miejscu należy, że stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2017.2101 j.t.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Związanie organu podatkowego danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oznacza, że organy podatkowe ani nie mogą pominąć danych z ewidencji w toku postępowania podatkowego, ani nie są uprawnione, w każdej sytuacji do weryfikowania z urzędu, danych zawartych w ewidencji oraz dokonywania samodzielnych ustaleń w zakresie powierzchni gruntu lub jego przeznaczenia wbrew zapisom wynikającym z ewidencji. Oznacza to, że organy podatkowe nie mogą co do zasady, samodzielnie czynić własnych ustaleń, które byłyby sprzeczne z danymi w ewidencji gruntów i budynków. W tym zakresie postępowanie dowodowe doznaje istotnego ograniczenia (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 3097/17 i z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 1515/16). Wiążący charakter danych zawartych ewidencji gruntów i budynków wynika z faktu, iż posiada ona walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p, a tym samym stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Wprawdzie podatnik, stosownie do art. 194 § 3 O.p może w postępowaniu podatkowym przeprowadzić przeciwdowód podważający moc dowodową dokumentu urzędowego, jednakże takie uprawnienie przysługuje mu co do zasady w toku postępowania wymiarowego. Podkreślić przy tym należy, że regulacja dotycząca wznowienia postępowania ma bogaty dorobek orzeczniczy, w którym wskazuje się, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą się charakteryzować przymiotem nowości. Nie wystarczy, że organ ich po prostu wcześniej nie analizował, bądź analizował, ale błędnie. W konsekwencji za utrwalony w orzecznictwie uznać należy pogląd, że za datę zmiany ewidencji gruntów i budynków dla celów podatkowych należy przyjąć datę określoną w zawiadomieniu starosty o dacie wprowadzenia zmiany do ewidencji. W ocenie Sądu, słusznie Kolegium przyjęło, że samo dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków kilka lat później, przy okazji innych czynności, takich jak podział, czy łączenie nieruchomości i wykonane w toku tych czynności pomiary geodezyjne, będące podstawą późniejszego wpisu w ewidencji gruntów i budynków, nie stanowią nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Nie stanowią również nowej okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 3 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1306/19) pojęcia "nowej okoliczności", o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., nie można rozpatrywać w oderwaniu od regulacji wprost odnoszących się do ewidencji gruntów i budynków. Wymaga podkreślenia, że zasady zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określają przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów. Stosownie do art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027), ewidencja stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami. Wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dokumentacji architektoniczno - budowlanej, opracowań geodezyjno - kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Dane zawarte w ewidencji są podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Dane ewidencyjne mają charakter informacyjno - techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja rejestruje stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Dla obywateli i organów państwowych moc wiążącą mają dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konturu granic, rodzaju użytków, itp.). Powyższa argumentacja prowadzi do konkluzji, że rejestr ewidencji gruntów i budynków jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Natomiast późniejsza zmian tych danych, dokonana w toku zwykłych czynności, w tym dokonania dokładniejszych pomiarów geodezyjnych, nie może wywoływać skutki na przyszłość. W przedmiotowej sprawie zapisy zawarte w ewidencji gruntów na rok 2016 uzasadniały zasadność stanowiska organu podatkowego, a tym samym prawidłowość decyzji będącej wynikiem zakończonego postępowania nadzwyczajnego. Mapa oraz dane zawarte w ewidencji, którą posłużył się organ przedstawiały aktualny stan faktyczny i prawny, odzwierciedlony w zasobie. W tym miejscu należy wyjaśnić, że co prawda w orzecznictwie przyjmuje się, że zmiana danych w ewidencji gruntów mająca charakter sprostowania błędu może być w wyjątkowych sytuacjach podstawą wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym, niemniej jednak w ocenie Sądu w niniejszej sprawie okoliczności takie nie zaistniały, bowiem zmiana w ewidencji nie miała charakteru sprostowania błędu ewidencji (mimo że dotyczy aktualizacji powierzchni nieruchomości), w szczególności zmiana danych zawartych w ewidencji, nie była wynikiem stwierdzenia nieważności decyzji będącej podstawą wpisu w ewidencji, ani innych zdarzeń o podobnym charakterze, które mogłyby uzasadniać stwierdzenie, że zmiany wprowadzone w ewidencji mają skutek wsteczny. Zmiany w powierzchni gruntu ujawnione w ewidencji gruntów, na które powołuje się Skarżąca, zostały dokonane w wyniku zwykłych czynności, w tym aktualizacji danych w związku z przeprowadzonymi pracami geodezyjnymi i nie miały charakteru sprostowania omyłki, stwierdzenia nieważności wcześniejszych wpisów, lecz aktualizacji. Zatem zmiana ta może wywoływać skutki wyłącznie na przyszłość.

Nadto jak wynika z akt postępowania wymiarowego powierzchnia będąca przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości była przedmiotem szczegółowego badania przez organy podatkowe, w toku postępowania zwykłego. W aktach sprawy wymiarowej znajdują się dokumenty na podstawie, których organy podatkowe ustaliły powierzchnie, w tym powierzchnię całkowitą i powierzchnię użytkową przyjętą za podstawę ustalenia wysokości podatku. Tytułem przykładu należy wskazać dane zawarte w załączniku do umowy użyczenia z 1 września 2012 r. zatytułowanym opis powierzchni użytkowych i gruntu, wyrys z mapy ewidencyjnej, na którym poczyniono odręczne adnotacje i rysunki wskazujące na powierzchnię, użytkowa [...] oraz oznaczono chodnik. W aktach znajduje się również dokument sporządzony przez uprawionego geodetę P. C., zatytułowany wyrównanie do powierzchni P=0,3991 ha, na którym przedstawiono powierzchnię działek h, i i b. Nadto pismem z 8 lipca 2016 r. Podatniczka była wzywana do wyjaśnienia i przedłożenia dokumentacji służącej ustaleniu prawidłowych opodatkowania nieruchomości. W piśmie tym organ podatkowy w sposób szczegółowy wskazał na rozbieżności w powierzchniach nieruchomości wynikających z dokumentów zebranych w toku postępowania, tj. pomiędzy przesłanym 2 maja 2016 r. potwierdzonym za zgodność z oryginałem załącznikiem do pisma z 25 kwietnia 2016 r. "opis powierzchni użytkowych i gruntu" (bez podpisu podatnika), a załącznikiem do pisma A. B. z 18 marca 2015 r. "opis powierzchni użytkowych i gruntu" (podpisanym przez podatnika). W odpowiedzi na powyższe wezwanie Podatniczka wyjaśniła, że różnice wynikają z poprawki w obmiarze dokonanym przez geodetę P. C., załączając jednocześnie oświadczenie geodety uwidoczniono poszczególne powierzchnie, jak i ogólną powierzchnię działek a, j i b. Nadto w aktach sprawy znajduje się oświadczenie geodety, z którego wynika, że na działkach a i c wykonał on inwentaryzację powykonawczą [...], a operat techniczny z wykonanych prac przekazał 28 maja 2010 r. do Starostwa Powiatowego. Ponadto z akt sprawy wynika, że organ podatkowy przed wydaniem decyzji wymiarowej, zwracał się do Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości w K., który pismem z 27 października 2016 r. poinformował, że nie wpłynęły do niego dokumenty z pomiaru powykonawczego dotyczące rozbudowy zaplecza [...] usytuowanej na działkach nr a, b i k. W aktach sprawy znajdują się również wydruki z rejestru gruntów oraz wydruki z kartoteki budynków dla przedmiotowych nieruchomości. Również w uzasadnieniu decyzji wymiarowej z 13 września 2018 r. wydanej przez organ I instancji opisano w sposób szczegółowy powierzchnię gruntów przyjętą jako podstawę opodatkowania.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, sam fakt kwestionowania przez Skarżąca powierzchni nieruchomości, w sytuacji gdy w toku postępowania wymiarowego organ podatkowy przeprowadził szerokie postępowanie mające na celu ustalenie podstawy opodatkowania, w tym powierzchni, nie jest wystarczający do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Podkreślić należy, że Strona miała możliwość zgłoszenia dowodów w postępowaniu wymiarowym dotyczącym powierzchni przyjętej za podstawę opodatkowania. Powierzchnie przyjęta za podstawę opodatkowania organ ustalał przy udziale Strony. Natomiast jak podkreśla się w orzecznictwie sadowym, postępowanie wznowieniowe ma charakter szczególny, nadzwyczajny. W jego ramach nie można ani dokonywać ponownego (nowego) rozpoznania merytorycznego danej sprawy, ani też prowadzić postępowania w celu przyszłego uzyskania dowodów, które miałyby przeczyć ustalonym uprzednio okolicznościom faktycznym sprawy. Inaczej ujmując, instytucja wznowienia postępowania nie jest i nie może przeradzać się w postępowanie kontrolne, w ramach którego następowałaby weryfikacja prawidłowości ustaleń organu zawartych w decyzji ostatecznej. Tymczasem Skarżącą domaga się w istocie ponownego rozpoznania sprawy z uwagi na to, iż pomiary geodezyjne dokonane przy okazji innych, późniejszych czynności wykazały powierzchnie różniące się od powierzchni ustalonych przez organ podatkowy, przy czynnym udziale Strony, w toku postępowania wymiarowego.

Zaznaczyć również należy, że nie jest wystarczające dla stwierdzenia wystąpienia przesłanki z art. 240 §1 pkt 5 O.p., że organ danych okoliczności nie analizował bądź analizował ale błędnie. (por. wyrok WSA w Gdańsku z 24 października 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 862/18, wyrok NSA z 19 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 2509/19). Przez pojęcie dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję, rozumieć trzeba wyłącznie tylko takie dowody, które nie stanowiły przedmiotu badania w postępowaniu zwykłym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 108/18, z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 1859/18).

W analizowanej sprawie organy podatkowe w toku postępowania wymiarowego, analizowały w sposób szczegółowy kwestie związane z powierzchnią przyjęta do opodatkowania. W związku z powyższym nie można w ocenie Sądu uznać, iż podnoszone obecnie przez Skarżącą kwestie dotyczące nieprawidłowego ustalenia przez organ powierzchni gruntów w toku postępowania wymiarowego, oparte o wyniki pomiarów geodezyjnych przeprowadzonych kilka lat później, których rezultat był odmienny od pomiarów przedłożonych przez Stronę w toku postępowania wymiarowego, stanowić mogą przesłankę wzruszenie decyzji ostatecznej w postępowaniu nadzwyczajnym. Dane z ewidencji gruntów i budynków (art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i Kartograficzne) jako dokument urzędowy mogą być podważone tylko w odpowiednim czasie i w odpowiednim trybie. Nie można jednak tego czynić na podstawie dokumentów uzyskanych później (po wydaniu ostatecznej decyzji), gdyż w sensie prawnym odnoszą się one stanu faktycznego mającego miejsce też później, gdyż nie spełnia to wymogów z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2013 r., II OSK 2631/11). Podkreślić również należy, że okoliczności związane z chodnikiem były badane przez organ na etapie postępowania wymiarowego. Chodnik został ujawniony na dokumentach przedłożonych przez Podatniczkę w toku postępowania wymiarowego. Natomiast Skarżąca nie wykazała odmiennego sposobu użytkowania chodnika w 2016 r., z tego też względu organ prawidłowo przyjął, iż okoliczność związana z wykorzystaniem chodnika przez mieszkańców sąsiednich nieruchomości, uzasadnia uwzględnienie tej okoliczności na przyszłość, nie odnosi się natomiast do wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r.

Natomiast jego ewentualne błędne opodatkowanie jako związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej ze względu na sposób jego wykorzystania, nie stanowi przesłanki wzruszenia decyzji ostatecznej w postępowaniu nadzwyczajnym.

Z tego też względu przywołane przez Stronę we wniosku o wznowienie okoliczności, nie mogły zostać uznane za uzasadniając wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie ma bowiem zgody dla zapatrywania, iż zawinione powody braku wiedzy o okolicznościach faktycznych lub dowodach w dniu wydania decyzji, umożliwiają ich późniejsze wykorzystywanie w trybie wznowieniowym. Ustawodawca enumeratywnie określił przesłanki, które mogą stanowić jego podstawę i nie została w nich wymieniona przesłanka korygowania błędów popełnionych przez organ podatkowy przy ustalaniu okoliczności faktycznych, czy też uzupełnienia postępowania dowodowego w celu ustalenia określonych okoliczności. Nie temu jednak służy wznowienie postępowania. Przesłanki wznowienia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Możliwość podważenia decyzji ostatecznej stanowi bowiem odstępstwo od wyrażonej w art. 128 O.p. zasady trwałości decyzji ostatecznych. Ewentualne błędy w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, jak już wcześniej wskazano, mogą być korygowane jedynie w toku instancji, lub przez sąd administracyjny. Tym samym w ocenie Sądu, fakt kwestionowania przez podatnika powierzchni nieruchomości, w oparciu o pomiary geodezyjne wykonane po wydaniu decyzji ostatecznej, w sytuacji gdy w toku postępowania zwykłego Strona przedłożyła inne pomiary geodezyjne wykonane przez uprawnionego geodetę, nie jest wystarczający do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Oceniając wniosek Skarżącej o wznowienie postępowania, Sąd doszedł do przekonania, że wskazane w nim okoliczności mające, zgodnie z przekonaniem Strony, powodować konieczność wzruszenia decyzji ostatecznej - nie mają charakteru nowej okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Wzruszenie w wyniku wznowienia decyzji ostatecznej ma charakter wyjątkowy i dopuszczalne jest wyłącznie wówczas, gdy z pewnych, znajdujących prymat nad pewnością obrotu względów, postępowanie w sprawie należy przeprowadzić ponownie bądź w celu wyeliminowania powstałych w nim wad o charakterze procesowym bądź to uwzględnienia zaistniałych po wydaniu decyzji, istotnych dla jej bytu czy treści okoliczności. Takie okoliczności zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały.

Jednocześnie Sąd zauważa, że rozważania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w odniesieniu do nowych okoliczności faktycznych - zdarzeń faktycznych, tj. błędnego metrażu nieruchomości przyjętego za podstawę opodatkowania, czy też sposobu wykorzystywania chodnika, są szczątkowe, niemniej jednak uchybienie Kolegium w tym zakresie nie miało, w ocenie Sądu, istotnego wpływu na wynik sprawy, a decyzja pomimo lakonicznego w tej kwestii uzasadnienia, poddaje się kontroli sądwoadministracyjnej, Kolegium bowiem wskazało, że postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do ponownego pełnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy oraz omówiło w sposób prawidłowy skutki zmian w ewidencji gruntów dla wymiaru podatku od nieruchomości. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie decyzji mimo pewnych braków w uzasadnieniu odpowiada prawu. Kolegium w uzasadnieniu decyzji odniosło się w istocie zarówno do kwestii nowych dowodów, jaki i nowych okoliczności.

W konsekwencji Sąd, uznał, że Skarżąca nie wykazała nowych dowodów lub okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p., które uzasadniałby uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej. W szczególności z materiały przedłożonego przez Stronę nie wynika, aby zmiana wpisów w ewidencji gruntów i budynków dokonana w 2021 r. miała skutki ex tunc. Podkreślić przy tym należy, iż mimo, że zmiana dotyczy powierzchni gruntu to ma charakter aktualizacji ewidencji, co uzasadniono powyżej.

Jednocześnie z materiału zebranego w sprawie nie wynika, aby Skarżąca powoływał się także na inną podstawę wznowienia lub też, aby organ podatkowy mógł wznowić postępowanie podatkowe z urzędu.

Nadto Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty naruszenia art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 O.p.

Należy podkreślić, że jeżeli wznowienie postępowania na podstawie art. 240 §1 pkt 5 O.p. odbywa się na wniosek podatnika, to ciężar wykazania podstawy wznowienia spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca posiada wiadomości o ewentualnych nowych okolicznościach lub dowodach nieznanych organowi, które mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania. Jeżeli wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. odbywa się na wniosek podatnika, to ciężar wykazania podstawy wznowienia spoczywa na wnioskodawcy. Zarzucając naruszenie art. 121 i art. 122 i art. 187 O.p. Skarżąca zmierza do tego by to organ podatkowy przeprowadził postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w ogóle zaistniała. Takie stanowisko, z uwagi na specyfikę postępowania wznowieniowego, wszczynanego na wniosek strony, nie znajduje uzasadnienia. Istotą wznowienia postępowania nie jest przeprowadzenie przez organ administracji kolejnego postępowania i zebranie nowych dowodów

Nadto Sąd nie dostrzegł w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa, braku oparcia rozstrzygnięcia na założeniach niespójnych i nielogicznych, sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego i nieznajdujących odzwierciedlenia w materiale dowodowym, czy innych uchybień skutkujących jej uchyleniem. W ocenie Sądu stanowisko Skarżącej, ze względów wcześniej omówionych, nie jest prawidłowe.

Nie znajdując zatem podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.