Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 848/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15 zzzzzn2, art. 31zo, art. 31zp, art. 31zq
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art. 8, art. 9, art. 10, art. 12, art. 58, art. 79a, art. 77, art. 138
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 8 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak ( spr.), Asesor WSA Anna Dębowska, Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2023 roku sprawy ze skargi P. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 października 2022 r. nr 210100/71/20965/2022-RDZ w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za marzec 2020 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 czerwca 2022 roku sygn. 210000/71/64/2022/RKS-2; 2) uchyla postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 sierpnia 2022 roku znak: 210100/71/29065/2022-RDZ


UZASADNIENIE

Decyzją z 6 października 2022 r. sygn. 210100/71/20965/2022-RDZ, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 poz. 2095), Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z 27 czerwca 2021 r. sygn. 210000/71/64/2022/RKS-2 odmawiającą P. L. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za marzec 2020 r.

W uzasadnieniu organ wskazał następujące ustalenia faktyczne i prawne:

W dniu 30 kwietnia 2020 r. wpłynął do organu wniosek P. L. o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za m.in. marzec 2020 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kutnie, decyzją z dnia 10 sierpnia 2020 r. sygn. 210000/71/351730/2020/ZPWWO odmówił stronie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za ww. okres. Uzasadniając swoją decyzję Zakład wskazał, że wnioskodawczyni nie złożyła w terminie do 30 czerwca 2020 r. deklaracji rozliczeniowych m.in. za marzec 2020 r., a tym samym nie przysługuje jej prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.

W dniu 28 sierpnia 2020 r. do Zakładu wpłynął wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazała, że deklaracje rozliczeniowe generowane są w systemie księgowym co miesiąc automatycznie, na co ma dowód w postaci wydruku z księgowości internetowej, który załączyła do wniosku o ponowne rozpatrzenie. Strona podniosła również, że w lipcu jedynie ponowiła wysłanie druków deklaracji za marzec zaniepokojona brakiem odpowiedzi z Zakładu.

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi Inspektorat w Kutnie decyzją z dnia 21 października 2020 r. sygn. 210100/82654/2020/RED utrzymał w mocy decyzję z dnia 10 sierpnia 2020 r. odmawiającą stronie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek należnych za marzec 2020 r.

W dniu 27 listopada 2020 r. do Zakładu wpłynęła skarga P. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję z dnia 21 października 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 25 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Łd 787/21 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 21 października 2020 r. sygn. 210100/82654/2020/RED oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 10 sierpnia 2020 r. sygn. 210000/71/351730/2020/ZPWWO odmawiającą stronie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek należnych za marzec 2020 r. W uzasadnieniu WSA wskazał na naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustawy COVID-19.

Pismem z 22 lutego 2022 r. (na piśmie widnieje data 22 luty 2021 r.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w Kutnie zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu, wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, do wglądu w. akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Ponadto, na podstawie art. 50 k.p.a., wezwał stronę w terminie 7 dni od odebrania pisma do przesłania wyjaśnień oraz kserokopii dokumentów potwierdzających, że w terminie do 30 czerwca 2020 r. zostały do Zakładu przesłane dokumenty zgłoszeniowe i rozliczeniowe dotyczące marca 2020 r.

W odpowiedzi na powyższe pismo w dniu 3 marca 2022 r. strona złożyła wyjaśnienia, że nie ma dostępu do dokumentacji księgowej, gdyż z uwagi na trudności finansowe zakończyła działalność gospodarczą i zaprzestała płacenia za usługi Biura Rachunkowego. Jednocześnie podniosła, aby Zakład wykonał wyrok Sądu, który powinien być wiążący i przychylił się do wniosku o zwolnienie.

Pismem z 7 kwietnia 2022 r. Zakład poinformował stronę o zebraniu dowodów i materiałów w toczącym się postępowaniu i zakończeniu postępowania wyjaśniającego, a w związku z tym o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonych dowodów przed wydaniem decyzji w sprawie.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku P. L. z 30 kwietnia 2020 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi Inspektorat w Kutnie, decyzją z dnia 27 czerwca 2022 r. (decyzja opatrzona została błędną datą: 27 czerwca 2021 r.) sygn. 210000/71/64/2022/RKS-2 odmówił stronie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za marzec 2020 r. Uzasadniając swoją decyzję Zakład wskazał, że dokument załączony do pisma z dnia 28 sierpnia 2020 r. nie stanowi potwierdzenia o przekazaniu dokumentów rozliczeniowych przed 30 czerwca 2020 r., gdyż nie zawiera terminu, w którym dokumenty zostały przekazane do Zakładu. Wskazał również, że dokumenty przekazywane w sposób niezgodny z wymogami określonymi w ustawie o s.u.s. (tj. art. 47a ust. 4 ustawy s.u.s.) nie mogą być przez Zakład przyjęte, co jest równoznaczne z tym, że nie zostały zaewidencjonowane w Systemie Informatycznym Zakładu.

Pismem z 5 lipca 2022 r. P. L. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej sprawy i podkreśliła, że organ bezprawnie podważa wyrok sądu wydany w sprawie III SA/Łd 787/21 i wytyczne zawarte w uzasadnieniu tego wyroku. Wskazała, że ZUS nie przestrzega terminów i zmusza ją do długiego oczekiwania na decyzję, a ona musi wywiązywać się z terminów w krótkim czasie. Podkreśliła, iż nie otrzymała odpowiedzi także na swój wniosek z 31.12.2021 r. o pomoc de minimis.

W dniu 29 lipca 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi zawiadomił P. L. o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu na złożenie dokumentów rozliczeniowych zgodnie z art. 15 zzzzzn² ust. 1 pkt 5 dodanym ustawą z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach zawiązanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) - Dz. U. z 2020 r. poz. 2255.

14 sierpnia 2022 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu na złożenie dokumentów rozliczeniowych za marzec 2020 r. w związku z ustawą COVID-19. Strona załączyła do wniosku oświadczenie przedsiębiorcy o nienaruszaniu ograniczeń, zakazów i zakazów w związku ze stanem epidemii.

Postanowieniem z 26 sierpnia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi odmówił stronie przywrócenia terminu na złożenie dokumentów rozliczeniowych za marzec 2020 r. Uzasadniając postanowienie organ odwoławczy wskazał, że strona nie uargumentowała wniosku o przywrócenie terminu na złożenie dokumentów rozliczeniowych. Zaznaczył, iż strona nie przedstawiła, żadnych dowodów ani argumentów przemawiających za tym, że nie miała możliwości złożenia dokumentów rozliczeniowych w terminie. Zakład wyjaśnił, że przywrócenie terminu na podstawie art. 15 zzzzzn² specustawy powinno być uzasadnione okolicznościami powiązanymi ze stanem epidemii wywołanym COVID-19. Dodatkowo organ podniósł, że zarzut braku reakcji ze strony Zakładu jest niezasadny, ponieważ pismem z dnia 21 maja 2020 r. Zakład poinformował stronę o błędach w złożonych dokumentach ubezpieczonych, stwierdzając brak raportów imiennych za zgłoszonych ubezpieczonych w marcu 2020 r. Z uwagi na brak reakcji ze strony skarżącej, Zakład 9 czerwca 2020 r. skierował do P. L. ponaglenie, po którym również nie złożyła ona stosownych dokumentów rozliczeniowych za wskazany okres.

Pismem z 7 września 2022 r. Zakład poinformował stronę o zebraniu dowodów i materiałów w toczącym się postępowaniu i zakończeniu postępowania wyjaśniającego, a w związku z tym o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonych dowodów przed wydaniem decyzji w sprawie.

W decyzji z dnia 8 października 2022 r., utrzymującej w mocy decyzję ZUS z 27 czerwca 2021 r. (powinno być: 27 czerwca 2022 r.), organ wskazał na treść art. 31zq ust. 8, art. 31 zo ust. 2 i ust. 4, art. 31 zq ust. 3 ustawy o COVID-19, a także art. 47 ust. 1, ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (według stanu prawnego obowiązującego przed 2022 r.) i stwierdził, że po ponownej analizie sprawy i informacji uzyskanych z bazy REGON ustalono, że strona rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej od 28 sierpnia 2015 r. pod nazwą [...] P. L. (PKD 43.21.Z). Prowadząc działalność gospodarczą od tak długiego czasu strona powinna mieć świadomość, jako płatnik składek, o konieczności składania deklaracji rozliczeniowych i Zakład nie ma obowiązku informowania skarżącej o takiej konieczności. Od listopada 2015 r. strona zatrudniała pracowników i była zobowiązana do terminowego przesyłania deklaracji rozliczeniowych za dany okres do 15-go dnia kolejnego miesiąca, a zgodnie z wprowadzonymi zmianami od 2022 r. - do 20-go dnia kolejnego miesiąca. W ustawie o COVID-19 został natomiast wyznaczony maksymalny termin na złożenie deklaracji rozliczeniowych za miesiące: marzec, kwiecień i maj 2020 roku tj. do 30 czerwca 2020 r. i spełnienie tego warunku jest konieczne do ustalenia możliwości zwolnienia z opłacania składek za ww. okresy. Deklarację rozliczeniową za marzec 2020 r. strona złożyła dopiero 1 lipca 2020 r., czyli po terminie wskazanym w ustawie. Organ podkreślił, iż treść ustawy o COVID-19 jest ogólnodostępna i osoby zainteresowane mają możliwość zaznajomienia się m.in. warunkami, jakie należy spełnić, aby otrzymać zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek.

W tym przypadku Zakład nie może z urzędu przyjąć, czy też pominąć faktu niezłożenia przez stronę deklaracji rozliczeniowej w wymaganym terminie. Ustawodawca przewidział tryb postępowania w przypadku niezłożenia deklaracji rozliczeniowych w terminie i możliwość przywrócenia terminu na jej złożenie na podstawie art. 15zzzzzn² ustawy o COVID-19, który rozszerza stosowanie art. 58 k.p.a., pozwalając na przywrócenie nie tylko terminów procesowych, ale także terminów o charakterze materialnym, (którym jest termin na złożenie deklaracji rozliczeniowej za miesiąc maj 2020 r.), jednak tylko pod warunkiem stwierdzenia przez organ zaistnienia przesłanki - uchybienia terminu wywołanego COVID-19, tj., np. przebywanie na kwarantannie, izolacji itp. We wskazanej sprawie Zakład odstąpił od zastosowania art. 15zzzzzn² ustawy o COVID-19, gdyż w swoich wyjaśnieniach strona wskazała przyczynę spóźnionego złożenia dokumentów rozliczeniowych za miesiąc maj 2020 r. i nie była ona wprost związana z pandemią (izolacja, kwarantanna itp.). Złożenie deklaracji rozliczeniowej do 30 czerwca 2020 r. jest przesłanką tak samo konieczną jak określony kod PKD, czy też spadek przychodu wskazane w ustawie.

Organ wskazał, iż biorąc pod uwagę powyższe, strona była zobowiązana do złożenia poprawnej deklaracji za marzec 2020 r. maksymalnie do 30 czerwca 2020 r. i strona nie dotrzymała tego terminu. W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany zajętego stanowiska.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P. L. podniosła, że w tej sprawie składała już skargę w dniu 21.11.2021 r. i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi sygn. akt III SA/Łd 787/21 uchylił zaskarżoną decyzję ZUS uznając, że skarga jest zasadna. Tymczasem ZUS podjął ponownie sprawę i ponownie utrzymuje swoją decyzję. W ocenie strony ZUS nie wykonał zaleceń wynikających z wyroku ani nie przyjmuje wyjaśnień strony, dowolnie interpretując pisma skarżącej na jej niekorzyść. Strona podniosła, że w związku z wezwaniem jej do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, uczyniła to, po czym nie przyznano jej przywrócenia terminu. Zdaniem skarżącej, organ celowo stosuje niedomówienia, żeby bez profesjonalnego pełnomocnika, na którego ją nie stać, nie mogła sobie poradzić. Ponadto strona wskazała, że dochodzą do niej sprzeczne informacje z różnych oddziałów ZUS, co powoduje dezorientację. Pisma pisane są na zasadzie kopiuj-wklej, nie ma pochylenia się nad sytuacją, tylko kompletna bezduszność i ignorancja.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Wskazał, że przedmiotem skargi P. L. uczyniła decyzję Zakładu z 27.06.2022 r., a zatem skarga wniesiona została po ustawowym terminie. Gdyby sąd uznał, że skarga podlega merytorycznemu rozpatrzeniu, to organ wniósł o oddalenie zarzutów strony i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w graniach danej sprawy , której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Kontroli Sądu poddana została decyzja ZUS z 6 października 2022 r. w przedmiocie utrzymania w mocy rozstrzygnięcia tego organu odmawiającego przyznania skarżącej prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za marzec 2020 r. Sąd nie uwzględnił przy tym wniosku organu o odrzucenie skargi z powodu zaskarżenia przez stronę decyzji z dnia 27 czerwca 2021 r., gdyż z treści skargi wynika bezspornie, że dotyczy ona ostatecznego rozstrzygnięcia organu o odmowie przyznania skarżącej prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za marzec 2021 r.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19, zgodnie z którym na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.

Jak wynika z kolei z art. 31zo ust. 4 ustawy COVID-19, w przypadku osoby prowadzącej pozarolniczą działalność, osoby z nią współpracującej i osoby duchownej zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek ustalone od obowiązującej ją najniższej podstawy wymiaru tych składek.

Zgodnie z art. 31zq ust. 1 ww. ustawy COVID, za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania. Przy czym zgodnie z art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

W niniejszej sprawie, jak wskazał organ (a skarżąca tej okoliczności nie kwestionuje) strona nie była zwolniona z tego obowiązku. Nie mniej z akt sprawy wynika, iż dokumenty rozliczeniowe zostały złożone po upływie ustawowego terminu tj. 1 lipca 2020 r. Skarżąca co prawda konsekwentnie podnosiła w toku postępowania, iż w lipcu 2020 r. złożyła dokumenty rozliczeniowe za marzec 2020 r. po raz kolejny, gdyż w systemie księgowym dokumenty te generowane były i przesyłane do ZUS automatycznie w odpowiednich terminach, jednak mimo stosownego wezwania organu strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających złożenie tych dokumentów przed 30 czerwca 2020 r.

Ponownie rozpatrując sprawę, mając na uwadze wskazania tut. Sądu zawarte w wyroku z 25 listopada 2021 r. w sprawie sygn. akt I SA/Łd 787/21, organ zawiadomił skarżącą o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji stosownie do art. 15 zzzzzn² ustawy o COVID. Strona taki wniosek złożyła, a organ po jego rozpatrzeniu odmówił przywrócenia terminu. Konsekwencją odmowy przywrócenia terminu była, zaskarżona do sądu decyzja ZUS z 6 października 2022 r., albowiem jedyną przesłanką odmowy zwolnienia była okoliczność złożenia przez skarżącą po ustawowym terminie deklaracji rozliczeniowych za marzec 2020 r.

Mając na uwadze treść art. 135 p.p.s.a. oraz fakt, iż od postanowienia organu w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu nie przysługiwał stronie żaden środek zaskarżenia, sąd był uprawniony do skontrolowania również tego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 zzzzzn² ustawy o COVID-19, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju, - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W myśl natomiast art. 15 zzzzzn² ust. 2 ustawy COVID-19, w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Z brzmienia art. 15zzzzzn² ust. 1 i 2 ustawy o COVID wynika szczególny tryb przywrócenia terminów uregulowanych w tej ustawie. Jest on dodatkową ochroną prawną w przypadku ich niedochowania zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii (por. wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 659/21; WSA w Łodzi z dnia 5 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 715/21, WSA w Kielcach z dnia 14 października 2021 r. sygn. akt I SA/Ke 366/21; WSA w Rzeszowie z dnia 5 października 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1032/21, publ. CBOSA). Stan epidemii w związku z zakażeniami tym wirusem został ogłoszony na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 20 marca 2020 r. (rozporządzenie Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia ona obszarze RP stanu epidemii – Dz. U. z 2020 r., poz. 340) natomiast został odwołany z dniem 16 maja 2022 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r., poz. 1027). Niewątpliwie zatem w sytuacji złożenia przez stronę po terminie deklaracji rozliczeniowych za miesiące co do których złożony został wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek istniał obowiązek zawiadomienia strony i wyznaczenia jej przez organ administracji publicznej terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Powyższa regulacja została przez ZUS uwzględniona w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, jednak dopiero w postępowaniu przed wydaniem zaskarżonej decyzji z 6 października 2022 r., co uznać należy za działanie wadliwe i niezgodne z zaleceniami zawartymi w wyroku WSA w spr. III SA/Łd 787/21. Brak było bowiem podstaw prawnych do wydania decyzji z 27 czerwca 2022 r. (wadliwie oznaczonej przez organ datą: 27 czerwca 2021 r.), skoro uprzednio organ nie pouczył strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowych za marzec 2020 r. i nie rozpatrzył tego wniosku. Oznacza to również, iż wadliwie została wydana zaskarżona decyzja, która utrzymuje w mocy decyzję z 27 czerwca 2021 r. w sytuacji, gdy z uwagi na nierozpatrzenie wniosku strony o przywrócenie uchybionemu terminowi, organ winien uchylić decyzję wydaną w I instancji a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia z zaleceniem uprzedniego pouczenia strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowych za marzec 2020 r. i rozpatrzenia tego wniosku. Doszło zatem do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i uchybienie to należy ocenić jako istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Niemniej istotna jest wadliwość polegająca na tym, że organ wydając decyzję w czerwcu 2022 r., opatrzył ją błędną datą: 27 czerwca 2021 r., a rozpatrując następnie wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy wydał orzeczenie o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia 27 czerwca 2021 r. Organ nie zwrócił zatem uwagi na błędną datę decyzji wydanej w I instancji i utrzymał w mocy decyzję "z dnia 27 czerwca 2021 r.", w sytuacji gdy decyzji takiej w istocie nie ma w obrocie prawnym, gdyż decyzja nr 210000/71/64/2022/RKS-2 pochodzi z dnia 27 czerwca 2022 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pisze już o decyzji z dnia 27 czerwca 2022 r., zatem występuje niezgodność między sentencja orzeczenia a jego uzasadnieniem.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż po uchyleniu przez WSA w Łodzi decyzji z dnia 21 października 2020 r. sygn. 210100/82654/2020/RED oraz poprzedzającej ją decyzji z 10 sierpnia 2020 r. sygn. 210000/71/351730/2020/ZPWWO odmawiającej stronie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek należnych za marzec 2020 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi Delegatura w Kutnie, z niewiadomych powodów wszczął postępowanie w sprawie wniosku skarżącej z dnia 26 kwietnia 2020 r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za okres marzec 2020 r., w sytuacji gdy przedmiotowe postępowanie od blisko 2 lat było w toku, gdyż wszczęte zostało wnioskiem strony z kwietnia 2020 r. i nie doszło do jego umorzenia. Ponadto, zawiadomienie o wszczęciu postępowania organ znów opatrzył wadliwą datą: 22 luty 2021 r. zamiast: 22 luty 2022 r.

Pomyłki organu w zakresie dat zarówno "wszczęcia postępowania" po wyroku WSA z 25 listopada 2021 r., jak i wydania decyzji w I instancji oraz rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji dopiero przed wydaniem zaskarżonej decyzji zamiast przed wydaniem decyzji z 27 czerwca 2022 r., powodują iż sposób procedowania organu w niniejszej sprawie jest niedbały, chaotyczny i bez wątpienia niebudzący zaufania do działania organów administracji publicznej. Do tego dodać należy, iż akta przesłane sądowi ułożone zostały bez zachowania chronologii oraz dość przypadkowo i wybiórczo (brak powoływanych przez organ zawiadomień kierowanych do strony z 21.05.2020 r. i 09.06.2020 r.), co przy uwzględnieniu pomyłek organu przy opatrywaniu datą znajdujących się w tych aktach dokumentów, powoduje istotne problemy w zakresie możliwości kontroli przez sąd, zastosowanej przez organ w niniejszej sprawie procedury i dokonania oceny zgodności tej procedury z przepisami.

W odniesieniu do postanowienia organu z 26 sierpnia 2022 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia deklaracji za marzec 2020 r., wskazać należy, iż termin na złożenie wniosku został przez skarżącą zachowany, ale organ wyjaśnił, że powołane przez stronę okoliczności nie uprawdopodabniają, że uchybienie terminu nastąpiło w związku z wystąpieniem okoliczności powiązanych ze stanem epidemii wywołanym COVID-19. Tego stanowiska organu sąd nie akceptuje.

Z przepisu art. 15 ust. 1 i 2 zzzzzn² ustawy o COVID nie wynika, według jakich zasad i przesłanek organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, to jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego artykułu wprost do art. 58 k.p.a., to należy przyjąć, że jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o tryb z kodeksu postępowania administracyjnego. Do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu znajdą więc zastosowanie postanowienia art. 58 k.p.a., ale z modyfikacjami przepisu art. 15 ust. 1 i 2 zzzzzn² ustawy zmieniającej jako lex specialis. Rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu materialnego odbywa się z zastosowaniem przesłanki określonej w art. 58 § 1 k.p.a., której art. 15 ust. 1 i 2 zzzzzn² ustawy o COVID nie modyfikuje.

Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem brak zawinienia strony w uchybieniu terminu. Co do tej przesłanki, której spełnienie było zakwestionowane przez orzekające w sprawie organy administracji publicznej, wskazać trzeba, że zgodnie z wolą ustawodawcy warunkiem przywrócenia terminu, na podstawie art. 58 § 1 k.p.a., jest jedynie uprawdopodobnienie (a nie udowodnienie) przez stronę braku winy w uchybieniu terminowi. Uprawdopodobnienie jest zaś środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych (zob. m. in. wyroki NSA: z dnia 9 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 354/02; z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1279/10; z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 313/15, dostępne w CBOSA). W sprawach o przywrócenie terminu wystarczające jest zatem jedynie uprawdopodobnienie zdarzeń, które były przeszkodą do złożenia pisma w terminie, nie zaś przedstawienie niepodważalnych dowodów, świadczących o niedających się przezwyciężyć przeszkodach (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 178/12, dostępny jw.). Nie znajduje ponadto żadnego oparcia tak w treści art. 58 k.p.a. jak i art. 15 ust. 1 i 2 zzzzzn² ustawy o COVID-19 twierdzenie organu, że przyczyna niezachowania terminu musi być związana z obowiązującym stanem epidemii. Takie stanowisko, stanowi nadinterpretację wskazanych przepisów.

W niniejszej sprawie, w dość lakonicznym wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wprost nie podała okoliczności uprawdopodabniających brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowych za marzec 2020 r., jednak w toku trwającego ponad dwa lata postępowania o przyznanie prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za marzec 2020 r., wielokrotnie podkreślała, iż była przekonana, że dokumenty za marzec 2020 r. zostały przez nią złożone w terminie, bowiem korzystała z usług księgowych, a dokumenty te generowały się automatycznie w odpowiednich terminach i były również automatycznie przesyłane do ZUS. Skarżąca wskazywała ponadto, że z powodu stanu epidemii jej działalność przestała funkcjonować i popadła w kłopoty finansowe, które doprowadziły do tego, że przestała opłacać usługi księgowe. Sprawami firmowymi musiała zająć się sama, jednak informacje otrzymywane w tym okresie od organów były nieprecyzyjne i wprowadzające w błąd. Deklaracje rozliczeniowe za marzec 2020 r. strona złożyła w dniu 1 lipca 2020 r., gdyż była zaniepokojona faktem nierozpoznania przez organ jej wniosku z kwietnia 2020 r. Działała przy tym z przeświadczeniem, że składa te dokumenty ponownie. Okoliczności wskazywane przez skarżącą mają charakter szczególny, albowiem opierają się nie tylko na jej przekonaniu o terminowym złożeniu deklaracji, ale także na trwającym wówczas stanie epidemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2, który wywołał pandemię o skali światowej. Zdaniem sądu, organ nie uwzględnił po pierwsze, że okoliczności podawane przez skarżącą w toku całego postępowania i dość zdawkowo we wniosku o przywrócenie terminu mają stanowić jedynie uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, nie zaś go udowadniać, a po drugie pomimo, iż organ szukał powiązania tych okoliczności ze stanem pandemii, faktycznie całkowicie pominął specyfikę stanu epidemii choroby wywołanej wirusem SARS-CoV-2. Dla sądu są znane komunikaty przekazywane zarówno przez przedstawicieli władz państwowych oraz ekspertów medycznych w mediach, w okresie w którym doszło do uchybienia terminu, kładące nacisk na daleko posunięta ostrożność w kontaktach z innymi zarówno na co dzień, jak i szczególnie już przy samym podejrzeniu u siebie. Do takiej ostrożności zobowiązuje odpowiedzialność społeczna. Do tego dochodził czynnik psychologiczny związany z obawą, że w danym przypadku przebieg choroby będzie miał gwałtowny i ostry przebieg, wymagający hospitalizacji. Wszystko to sprawiało, że w sytuacji podejrzenia bycia osobą zakażoną kwestie związane z codziennymi i służbowymi zobowiązaniami często ustępowały takim wartościom jak zdrowie i bezpieczeństwo (postanowienie NSA z dnia 15 września 2021r., sygn. akt I GZ 267/21 oraz wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 850/20; WSA w Warszawie z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 652/21, publ. CBOSA).

Mając to na uwadze, zdaniem sądu, organ nie dokonał należytej oceny przedstawionych we wniosku i w pismach strony okoliczności w kontekście braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Organ skupił się przy tym na kwestii związku powołanych przez stronę okoliczności ze stanem pandemii, która to przesłanka nie wynika z przepisów prawa. Tymczasem w kontrolowanej sprawie, w świetle przedstawionej argumentacji skarżącej, wymagane było wyłącznie uprawdopodobnienie przez nią braku możliwości złożenia w terminie stosownych deklaracji.

Analiza akt sprawy wskazuje, iż organ nie dość, że niezgodnie ze wskazaniami sądu zawartymi w wyroku z 25 listopada 2021 r. pouczył stronę o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu dopiero po wydaniu decyzji w I instancji, to zastosował art. 15 zzzzzn² ustawy o COVID-19 w sposób nieprawidłowy. W sytuacji złożenia przez skarżącą, zgodnie z otrzymaną od organu informacją, wniosku o przywrócenie terminu do złożenia dokumentacji rozliczeniowej za marzec 2020 r., organ błędnie – na tle wyroku z dnia 25 listopada 2021 r. - dokonał oceny warunków i przesłanek przywrócenia terminu, o którym mowa w w/w przepisie. Oceny tej należało dokonać bowiem nie przez pryzmat standardowego miernika staranności wnioskującego o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., ale z uwzględnieniem tego, że to z winy organu, który przed wydaniem pierwszej decyzji w sprawie - co stwierdził Sąd w prawomocnym wyroku z 25 listopada 2021 r. – naruszył przepisy art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 79a § 1 i art. 77 § 4 k.p.a., nie została udzielona stronie należna jej ochrona, wobec czego doszło do odebrania skarżącej "szansy" złożenia deklaracji rozliczeniowej w terminie.

W perspektywie takiego istotnego naruszenia prawa (gwarancji) strony, w sytuacji terminowego złożenia wniosku o przywrócenia terminu w trybie art. 15zzzzzn² ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o COVID-19, mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, organ powinien był uwzględnić wniosek i przywrócić termin do złożenia deklaracji za marzec 2020 r. Inna interpretacja godzi bezpośrednio w istotę wyroku wydanego w tej sprawie i prowadzi do obejścia skutków stwierdzonych w nim naruszeń prawa. W sytuacji bowiem naruszenia przez organ w/w praw strony skarżącej w postępowaniu, organ nie powinien rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowej, wymagać od wnioskodawcy uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak jego winy w uchybieniu terminu.

Oczywiście okoliczność zawinienia osoby trzeciej z usług księgowych której strona korzystała przy wykonywaniu obowiązków nałożonych przepisami prawa, sama w sobie nie może być uznana za wystarczającą przesłankę do przywrócenie terminu. Jednak w konkretnych okolicznościach, w połączeniu z działaniami lub zaniechaniami organu administracji publicznej może prowadzić do oceny, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Zauważyć również należy, że w powyższej sytuacji odmowa przywrócenia terminu naruszała również art. 8 § 1 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Niewątpliwie istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie ma fakt, iż przedmiotowa sprawa była już przedmiotem orzekania przez tutejszy Sąd, który prawomocnym wyrokiem z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 787/21 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 21 października 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 10 sierpnia 2020 r. odmawiającą stronie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek należnych za marzec 2020 r. Wobec w/w wyroku poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, na gruncie przedmiotowej sprawy niewątpliwie zastosowanie znajduje art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, to wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 15 marca 2012 r., II OSK 2562/10, stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, art. 153.). Zatem zarówno organ administracji jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązani są zastosować się do tak rozumianej oceny prawnej i wskazań, zawartych w uzasadnieniu wyroku.

W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające wyrażoną w art. 153 p.p.s.a. zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, dostępne na www.orzeczenia.nsa.pl, dalej jako: CBOSA). Zasadniczo ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 534/12, że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania".

Dodatkowo zwrócić należy uwagę na art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z uwagi na moc wiążącą orzeczenia, wynikającą z art. 170 p.p.s.a., organy administracyjne i sądy muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż na gruncie przedmiotowej sprawy nie zaistniały okoliczności uzasadniające utratę mocy obowiązującej oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku z 25 listopada 2021 r., tj. nie uległ zmianie stan prawny, ani okoliczności faktyczne, ani też nie został wzruszony w żadnym trybie w/w wyrok. Zatem przytoczyć należy wiążące wskazania i ocenę prawną zawarte w wyroku z 25 listopada 2021 r. Mianowicie Sąd uznał w tym wyroku, iż wbrew nakazowi wynikającemu z art. 9 k.p.a., organ nie poinformował strony nie tylko należycie i wyczerpująco o okolicznościach faktycznych i prawnych, ale w ogóle nie podjął jakichkolwiek kroków w celu udzielenia takiej informacji stronie, nie wezwał strony do złożenia wymaganych dokumentów, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, nie czuwał, aby strona nie poniosła szkody na skutek swojej nieświadomości prawnej. W aktach sprawy brak jest dowodów, które mogłyby choć pośrednio świadczyć o tym, że organ podjął starania, aby w porę poinformować stronę, że bez złożenia brakujących dokumentów wniosek nie będzie pozytywnie rozpatrzony. Brak ten, który w toku postępowania we właściwym momencie nie został stronie zasygnalizowany przez organ ostatecznie spowodował negatywne rozpatrzenie wniosku. Sąd wyraził pogląd, iż jest to o tyle istotne, że gdyby nastąpiło to jeszcze przed dniem 30 czerwca 2020 r., strona miałaby szansę dotrzymać terminu i złożyć wymaganą dokumentację. Organ powinien był o to zadbać. Skoro skarżąca zwróciła się w dniu 26 kwietnia 2020 r. z wnioskiem do ZUS, było wystarczająco dużo czasu, żeby organ zweryfikował, czy jest on kompletny i czy zostały spełnione wszystkie wymogi formalne. Zwłaszcza, że zgodnie z przepisem art. 12 § 1 k.p.a. organ był zobligowany działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sąd wskazał również, iż uchybienia w toku postępowania ze strony organu nie mogą negatywnie wpływać na prawa strony, nawet (czego jednak nie wyjaśniono) jeżeli nie złożyła ona deklaracji w terminie.

Sąd wskazał ponadto, iż rozpoznając ponownie sprawę organ powinien również uwzględnić okoliczność, że skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r., tymczasem zaskarżone decyzje dotyczą tylko marca 2020 r. W zakresie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek za kwiecień i maj 2020 r. brak jest zatem rozstrzygnięcia organów.

Mając na uwadze przytoczone powyżej rozważania w pierwszej kolejności sąd rozpoznając obecnie przedmiotową skargę zobowiązany był zatem zbadać, czy organ ponownie rozpoznając sprawę prawidłowo zastosował się do oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku sądu z 25 listopada 2021 r. i czy wykonał wskazania w nim zawarte, a zatem czy nie dopuścił się naruszenia cyt. art. 153 p.p.s.a.

Analiza akt sprawy wskazuje, iż co prawda zgodnie ze wskazaniami sądu, organ - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji - ustalił, iż w dniu 21 maja 2020 r. oraz 9 czerwca 2020 r. do skarżącej wysłane zostały informacje o konieczności załączenia do wniosku deklaracji rozliczeniowy, jednak w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających wysłanie tych pism do strony, tj. nie ma pism organu z tej daty ani dowodów potwierdzających ich doręczenie. Zatem w aktach nadal brak jest dowodów, które mogłyby choć pośrednio świadczyć o tym, że organ podjął starania, aby w porę poinformować stronę, że bez złożenia brakujących dokumentów wniosek nie będzie pozytywnie rozpatrzony. Organ nie wyjaśnił również dlaczego rozstrzygnięcie dotyczy odmowy zwolnienia skarżącej z opłacenia należności składkowych za marzec 2020 r., w sytuacji gdy wniosek strony obejmował okres: marzec, kwiecień i maj 2020 r.

Stwierdzając zatem naruszenie przez organ przepisów art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. (zasada praworządności), art. 10 k.p.a., art. 79a § 1 k.p.a. oraz art. 15zzzzzn² ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o COVID-19, mające istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. poprzedzającą ją decyzję z 27 czerwca 2022 r. (opatrzoną błędną datą: 27 czerwca 2021 r.), jak również postanowienie z dnia 26 sierpnia 2022 r. o odmowie przywrócenia terminu.

Ponownie rozpoznając sprawę organ, stosując się do określonego w art. 153 p.p.s.a. wymogu uwzględnienia oceny prawnej i wskazań sądu zawartych w niniejszym wyroku oraz w wyroku z 25 listopada 2021 r., zobowiązany będzie ponownie rozpoznać wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowej za marzec 2020 r., przywracając w tym zakresie skarżącemu termin, a następnie merytorycznie rozpoznać sprawę zwolnienia z opłacania należności z tytułu należnych składek za marzec 2020 r., przyjmując, że deklaracja rozliczeniowa została złożona terminie.

R.T-M.