Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 3/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1, 3,  art. 149 par. 2,  art. 154  par. 6
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 35,  art. 36 art. 37 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2023 r. w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. z siedzibą w W. na bezczynność Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku I. stwierdza, że Nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania z wniosku strony skarżącej; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. do wydania aktu albo dokonania czynności w terminie 30 dni od daty dręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; IV. zasądza od Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 22 listopada 2022 r. F. z siedzibą w W. (dalej jako skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa M. (dalej także jako Nadleśniczy, organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji o środowisku.

Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 74 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej statuującego prawo do informacji o środowisku poprzez niezastosowanie tego przepisu, 2) art. 8 ust. 1 i ust. 2, art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 ze zm., dalej ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku), 3) art. 14 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku w zakresie, w jakim przepis stanowi, że udostępnianie informacji złożonej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia złożenia wniosku.

Skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie Nadleśniczego do załatwienia wniosku z dnia 15 lutego 2022 r. (skarżącej chodzi zapewne o wniosek z 24 lutego 2022 r.), 2) stwierdzenie, że Nadleśniczy dopuścił się bezczynności, 3) zasądzenie kosztów postępowania.

Jak wskazuje skarżąca, wniosek dotyczył uwag zgłoszonych do Nadleśnictwa w kwestiach związanych z realizacją planów urządzania lasu.

Skarga została złożona w następująco ukształtowanym postępowaniu.

Wnioskiem z dnia 24 lutego 2022 r. Skarżąca zwróciła się do Nadleśniczego o udzielenie odpowiedzi na pytania odnoszące się do procesów konsultacji społecznych, zgłaszania uwag, wniosków, petycji, uczestniczenia strony społecznej w decyzjach o gospodarki leśnej, które odbyły się poza procesem tworzenia planu urządzenia lasu, i nastąpiły od 1 stycznia 2018 r. Informacje mają dotyczyć konsultacji strony społecznej w związku z gospodarką leśną, także w aspekcie ich rezultatów.

W piśmie z dnia 9 marca 2022 r. skierowanym do Nadleśnictwa skarżąca polemizuje ze stanowiskiem, jakoby żądane informacje nie były bezpośrednio związane z informacjami o środowisku i ponawia żądanie udzielenia informacji.

Pismem z dnia 28 marca 2022 r. Nadleśniczy poinformował skarżącą, że nie jest możliwe udzielenie odpowiedzi ze względu na rozbieżności co do trybu, w jakim powinno to nastąpić. W ocenie Nadleśnictwa żądane informacje nie są bezpośrednio związane z informacją o środowisku przyrodniczym, jego stanie ochrony oraz nie nawiązują do działań gospodarczych w lasach. Nadleśniczy poprosił o jednoznaczne wskazanie, czy chodzi o wniosek o dostęp do informacji publicznej, czy też wniosek o dostęp do informacji o środowisku, czy też pismo innej kategorii. Dla udzielenia odpowiedzi Nadleśniczy zakreślił termin 7 dni, uprzedzając, że w razie braku wyjaśnienia odpowiedź na pismo z dnia 9 marca 2022 r. nie zostanie udzielona.

W odpowiedzi na skargę datowanej na 3 stycznia 2023 r. Nadleśniczy wywodzi, że skarga jest bezzasadna i wnosi o jej oddalenie. Na wstępie organ zarzuca skarżącej, że nie wyczerpała środków zaskarżenia. Jego zdaniem objęte wnioskiem informacje (dotyczące postulatów, pytań, wniosków i uwag zgłoszonych do Nadleśnictwa przez stronę społeczną w kwestiach związanych z prowadzeniem gospodarki leśnej, ze wskazaniem podmiotów i przedmiotu, komunikacja Nadleśnictwa ze stroną społeczną) nie stanowiły informacji o środowisku, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Powiadomiono o tym skarżącą pismem z dnia 28 marca 2022 r. Nadleśniczy uważa, że skoro rozpoznał wniosek i poinformował o braku możliwości udzielenia odpowiedzi na zadane pytania, to nie pozostawał w bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako p. p. s. a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na, między innymi, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4.

W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd, uwzględniając taką skargę:

1) obowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 §1 pkt 1-3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Jednocześnie sąd stwierdza – co wynika z art. 149§1a, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłość, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154§6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 §6.

Problem prawny przedmiotowej sprawy ogniskuje się na ustaleniu, czy nadleśniczy ma obowiązek udostępnienia informacji w zakresie wskazanym we wniosku, a w konsekwencji czy jego odmowa udzielenia informacji w tym zakresie nosi znamiona bezczynności organu w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym.

Zdaniem skarżącej wnioskowane informacje są informacjami o środowisku, natomiast Nadleśniczy oponuje podkreślając przy tym, że nie wie w jakim trybie powinien udzielić odpowiedzi.

Dostęp do informacji o środowisku jest kategorią konstytucyjną, ponieważ art. 74 ust. 3 polskiej ustawy zasadniczej stanowi, że każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska.

Na płaszczyźnie ustawodawstwa zwykłego rozwinięcie regulacji konstytucyjnej stanowi ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, która w art. 4 stanowi, że każdy ma prawo do informacji o środowisku i jego ochronie na warunkach określonych ustawą, zaś poprzez art. 8 ust. 1 nakazuje władzom publicznym udostępniać każdemu informacje o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej.

Zgodnie z art. 8 w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku władze publiczne są obowiązane udostępniać każdemu informacje o środowisku i jego ochronie, a do tych informacji należą między innymi informacje dotyczące stanu elementów środowiska, informacje dotyczące wzajemnego oddziaływania między tymi elementami, informacje dotyczące środków administracyjnych (plany, programy, strategie, przepisy prawne) dotyczących elementów środowiska oraz czynności oddziałujących na elementy środowiska.

Z przywołanych przepisów wypływa wniosek, że dostęp do przedmiotowych informacji uwarunkowany jest spełnieniem przesłanki podmiotowej oraz przesłanki przedmiotowej.

Przesłanka podmiotowa opiera się na przyjęciu, że informacja znajduje się w posiadaniu władzy publicznej, bowiem adresatem normy z art. 8 ust. 1 są władze publiczne.

Przesłanka przedmiotowa związana jest z treścią, zakresem informacji, co oznacza, że muszą to być informacje o środowisku i jego ochronie.

W konsekwencji należy ustalić zaistnienie tych przesłanek w realiach sprawy, czyli zbadać, czy nadleśniczy jest organem władzy publicznej, i czy informacje, których domaga się skarżąca, są informacjami o środowisku i jego ochronie.

Władze publiczne właściwe w sprawach udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 15a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, to: Sejm, Senat, Prezydent RP, organy administracji, sądy, trybunały oraz organy kontroli państwowej i ochrony prawa. Z kolei organ administracji ujęty jest w art. 3 ust. 1 pkt 9 tej ustawy jako: a) ministrowie, centralne organy administracji rządowej, wojewodowie, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej, organy jednostek samorządu terytorialnego, b) inne podmioty wykonujące zadania publiczne dotyczące środowiska i jego ochrony, c) Pełnomocnik Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego w zakresie określonym art. 5 pkt 8 ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym.

Z literalnych, oczywistych względów interpretacyjnych wynika, że nadleśniczy może mieścić się wśród innych podmiotów wykonujących zadania publiczne dotyczące środowiska i jego ochrony, pod warunkiem, że jego kompetencje powiążemy ze środowiskiem i jego ochroną.

Według art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 672), nadleśnictwo jest jednostką organizacyjną Lasów Państwowych, czyli państwowej jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która reprezentuje Skarb Państwa w zakresie powierzonego mienia. Przepis art. 35 ustawy o lasach statuuje nadleśniczego jako podmiot kierujący nadleśnictwem jako podstawową jednostką organizacyjną Lasów Państwowych, prowadzący samodzielnie gospodarkę leśną w nadleśnictwie na podstawie planu urządzenia lasu, i odpowiadający za stan lasu.

Gospodarka leśna zdefiniowana jest w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach jako działalność leśna w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu.

Trwale zrównoważona gospodarka leśna będąca metazasadą, czy nadrzędną dyrektywą leśnictwa i gospodarki leśnej to, jak stanowi art. 6 ust. 1 pkt 1a ustawy o lasach, działalność leśna zmierzająca do ukształtowania struktury lasów i ich wykorzystania w sposób i tempie zapewniającym trwałe zachowanie ich bogactwa biologicznego, wysokiej produkcyjności oraz potencjału regeneracyjnego, żywotności i zdolności do wypełniania, teraz i w przyszłości, wszystkich ważnych ochronnych, gospodarczych i socjalnych funkcji na poziomie lokalnym, narodowym i globalnym, bez szkody dla innych ekosystemów.

Lasy są elementem środowiska, co jest aksjomatem w naukach przyrodniczych, i co znajduje potwierdzenie w art. 1 pkt 1 ustawy o lasach (potraktowanie zasobów leśnych jako jednego z elementów środowiska) w związku z art. 3 pkt 39 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2556): środowisko to ogół elementów przyrodniczych, ogół elementów różnorodności biologicznej.

W świetle przywołanych przepisów należy zakwalifikować nadleśniczego jako podmiot wykonujący zadania publiczne dotyczące środowiska i jego ochrony. Przemawia za tym potraktowanie lasu jako elementu środowiska, a ponadto potwierdza to definicja gospodarki leśnej i trwale zrównoważonej gospodarki leśnej, których prowadzenie jest ustawowym zadaniem nadleśniczego. Gospodarka leśna, której prowadzenie jest podstawową kompetencją nadleśniczego, prowadzona ma być według zasad: 1) powszechnej ochrony lasów, 2) trwałości utrzymania lasów, 3) ciągłości i zrównoważonego wykorzystania wszystkich funkcji lasów, 4) powiększania zasobów leśnych. Natomiast trwale zrównoważoną gospodarkę leśną ustawodawca nakazuje prowadzić m. in. z uwzględnieniem zachowania lasów i ich korzystnego wpływu na inne elementy środowiska oraz równowagę przyrodniczą (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach).

Prowadzenie gospodarki leśnej i trwale zrównoważonej gospodarki leśnej jest zadaniem publicznym. Jeżeli więc kompetencją nadleśniczego jest prowadzenie gospodarki leśnej, w której immanentnie zawarte są uwarunkowania środowiskowe, ochronne, eksponujące związki lasów z innymi elementami środowiska, to tym samym za spełnioną Sąd uznaje wskazaną wyżej przesłankę podmiotową, a więc nadleśniczy jest podmiotem o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 9 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, ponieważ wykonuje zadania publiczne dotyczące środowiska i jego ochrony.

Następnie należy rozstrzygnąć, czy wypełniona jest przesłanka przedmiotowa, czyli czy informacja, które domaga się skarżąca stanowi informację o środowisku i jego ochronie.

Sąd chce w tym miejscu wyjść od fundamentów, jakie dla udostępnienia informacji o środowisku tworzą regulacje ponadnarodowe. Wskazany w polskiej ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku zakres informacji o środowisku stanowi transpozycję dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska (Dz. Urz. UE. L. 2003.41.26). Dyrektywa opiera się na zasadach, że udostępnianie informacji o środowisku powinno następować w najszerszym możliwym zakresie (motyw 9 preambuły do dyrektywy), a ujawnianie informacji powinno stanowić regułę (motyw 16 preambuły do dyrektywy). Prawodawca europejski rozlegle definiuje informacje o środowisku zaliczając do nich m. in. informacje dotyczące stanu elementów środowiska, stanu obszarów naturalnych, różnorodności biologicznej i jej składników, polityki, przepisy, plany, programy dotyczące ochrony środowiska, działania mogące wpływać na elementy środowiska oraz na ochronę tych elementów (art. 2 ust. 1 lit a i c dyrektywy).

Do informacji o środowisku podlegających udostępnieniu ustawodawca zalicza, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, między innymi informacje dotyczące stanu elementów środowiska, takich jak powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności biologicznej, w tym organizmy genetycznie zmodyfikowane, oraz wzajemnych oddziaływań między tymi elementami (pkt 1), informacje dotyczące środków, takich jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów (pkt 3).

Doktryna prawa ochrony środowiska również akcentuje, że udostępnieniu podlegają wszystkie informacje dotyczące środowiska (zob. Magdalena Bar i Jerzy Jendrośka, Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/el. 2014, art. 9). Na szeroki zakres udostępnianych informacji o środowisko wskazuje także judykatura podnosząc konstytucyjną genezę prawa do informacji o środowisku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2020 r. I OSK 3483/19, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach).

Z akt sprawy wynika, że skarżąca domaga się informacji o uwagach, wnioskach, petycjach, a szerzej rzecz biorąc udziale społecznym w prowadzonej w Nadleśnictwie M. gospodarce leśnej (w szczególności jakie postulaty zgłaszano, jak się do nich odniesiono, stosowna dokumentacja w tym zakresie). Skarżąca precyzuje, że informacje o które wnioskuje nawiązują do wdrażania zatwierdzonego planu urządzenia lasu.

Do rozstrzygnięcia pozostaje zatem to, czy wnioskowane, związane z realizacją planu urządzenia lasu informacje są informacjami dotyczącymi środowiska.

Plan urządzenia lasu, według art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o lasach, to podstawowy dokument gospodarki leśnej opracowywany dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej. Jego sporządzenie jest obowiązkowe dla lasów stanowiących własność Skarbu Państwa, i następuje na koszt i zlecenie Lasów Państwowych (art. 19 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 1 ustawy o lasach). Plan urządzenia lasu musi być zatwierdzony przez ministra właściwego do spraw środowiska.

Treść i determinanty planu urządzenia lasu określa art. 18 ustawy o lasach. W szczególności powinien on zawierać opis lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia, analizę gospodarki leśnej, program ochrony przyrody, określenie zadań, w tym dotyczących ilości przewidzianego do pozyskania drewna, zalesień i odnowień, pielęgnowania i ochrony lasu, gospodarki łowieckiej, potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej. Program ochrony przyrody zdefiniowany jest jako kompleksowy opis stanu przyrody, zadania z zakresu jej ochrony i metody ich realizacji, obejmującą zasięg terytorialny nadleśnictwa (art. 6 ust. 1 pkt 11 ustawy o lasach).

Zważywszy, że plan urządzenia lasu to kluczowy dokument nierozłącznie związanej z aspektami środowiskowymi i ochronnymi gospodarki leśnej, i widząc strukturę treściową takiego planu, zwłaszcza przez pryzmat związków programu ochrony przyrody z celami gospodarczymi leśnictwa, nie sposób nie zauważyć, że żądane przez skarżącą informacje są informacjami dotyczącymi środowiska. Plan urządzenia lasu, na przykład poprzez włączenie w jego ramy programu ochrony przyrody, jest także instrumentem ochrony środowiska, a z tego wynika, że dane dotyczące opracowania czy realizacji takiego instrumentu, także pod względem podmiotów uczestniczących w tym procesie, są informacjami dotyczącymi środowiska. Pewne działania wynikające z planu urządzenia lasu nakierowane są wprost na ochronę środowiska, w pewnych aspektach na czoło wysuwają się aspekty gospodarcze, jednak niepomijające środowiska i jego stanu. Jednakże nie da się zakwestionować, że wszystkie te działania mają wpływ na stan środowiska, którego element stanowi przecież las.

Z powyższych względów za spełnioną uznaje Sąd również przesłankę przedmiotową.

Mamy więc do czynienia z sytuacją, w której aktualizuje się dla skarżącej ustawowo gwarantowany dostęp do informacji o środowisku.

W ocenie Sądu myli się zatem Nadleśniczy, gdy informuje skarżącą, że żądane informacje nie dotyczą środowiska, co ma prowadzić do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ma rację skarżąca dowodząc, że jej wniosek podlega rozpatrzeniu w trybie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, władze publiczne udostępniają informację o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku. Według art. 14 ust. 2, termin, o którym mowa w ust. 1, może zostać przedłużony do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy. W tym przypadku przepisy art. 35 § 5 i art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako k. p. a.) stosuje się odpowiednio.

Z art. 16 w związku z art. 20 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wynika enumeratywny katalog sytuacji, w których władze publiczne mogą odmówić udostępnienia informacji, oraz decyzja administracyjna jako forma odmowy udostępnienia informacji.

Jeżeli zatem nie zachodzi żadna przesłanka odmowy, a organ nie odmówił udostępnienia informacji w drodze decyzji, to zastosowanie znajduje wskazany wyżej przepis art. 14 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Oznacza to tyle, że organ udostępnia wnioskowane informacje zasadniczo bez zbędnej zwłoki, a udostępnianie takie przybiera formę czynności materialno – technicznej.

W przedmiotowej sprawie organ nie wydał decyzji odmownej. Faktycznie nie udzielił jednak skarżącej stosownych informacji argumentując, ze nie stanowią one informacji o środowisku. Pozbawił przez to skarżącą gwarancji prawnych, jakie daje odmowa w drodze decyzji, i jednocześnie arbitralnie przyjął, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji o środowisku, w piśmie z dnia 28 marca 2022 r. informując niemożności udzielenia odpowiedzi i oceniając wnioskowane informacje jako niedotyczące środowiska.

W ocenie Sądu takie działanie Nadleśniczego nie odpowiada prawu. Stanowisko Nadleśniczego nie odpowiada prawu, ponieważ jest sprzeczne z rozumieniem informacji o środowisku zaprezentowanym przez Sąd wyżej, przyjętym w ustawodawstwie, utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie. Dlatego Nadleśniczy powinien albo wydać stosowną decyzję administracyjną, jeżeli zachodzą przesłanki do odmowy udzielenia informacji, albo pozytywnie zareagować na wniosek skarżącej, udzielając informacji w formie czynności materialno – technicznej.

W realiach sprawy, w odpowiedzi na wniosek złożony dnia 24 lutego 2022 r., Nadleśniczy pismem z dnia 28 marca 2022 r. odmawia żądanym informacjom statusu informacji o środowisku, co jest w ocenie Sądu stanowiskiem chybionym. Wszystko to prowadzi do wniosku, że biorąc pod uwagę dzień złożenia skargi – 22 listopada 2022 r. – Nadleśniczy nie załatwił sprawy w prawem przewidzianej formie.

Poparcie dla zakwalifikowania żądanych informacji jako podlegających rygorom udostępniania na zasadzie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku Skład Orzekający odnajduje w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2023 r. (sygn. III OSK 6352/21, CBOIS). Sąd II instancji orzekł, że informacje o podjętych przez stronę społeczną działaniach w postaci postulatów, wniosków i uwag, które kierowane są do organu i dotyczą realizacji planów urządzenia lasów oraz informacje o sprzężonych z nimi działaniach podjętych w ich następstwie przez organ, mieszczą się w pojęciu informacji o środowisku i jego ochronie, zdefiniowanym szeroko w art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej.

Organ znalazł się w stanie bezczynności, co nakazuje uznać zarzut skargi za trafny.

Przepis art. 37 k. p. a. definiuje bezczynność jako stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Jest to zatem sytuacja, w której organ w prawnie ustalonym terminie nie zakończył postępowania w prawem przewidzianej formie. Przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają autonomicznego, własnego pojęcia bezczynności, a więc zgodnie z regułami wykładni systemowej rozumienie kodeksowe należy przenieść na grunt postępowania sądowoadministracyjnego.

Art. 52 §1 w związku z 52 §2 p. p. s. a. stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, a wyczerpanie środków zaskarżenia to sytuacja, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Skoro ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku regulująca kompleksowo dostęp do informacji o środowisku nie przewiduje środka zaskarżenia, a wskazany w art. 53§ 2b p. p. s. a. wymóg wniesienia ponaglenia dotyczy bezczynności organu w sprawach rozpoznawanych według k. p. a., to wniesienie skargi w przedmiotowej sprawie nie było limitowane terminem, ani też nie musiało być poprzedzone wniesieniem środka zaskarżenia. Taki pogląd wyraził także Sąd Naczelny w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2016 r. (sygn. akt II OSK 1391/16, CBOIS).

Powołane wyżej przepisy art. 14 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nakazują Nadleśniczemu załatwić sprawę niezwłocznie, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku. Nadleśniczy nie zrealizował tego obowiązku, a więc w świetle przepisów prawa pozostaje w stanie bezczynności.

Takie stwierdzenie zobowiązuje Sąd do postąpienia po myśli art. 149§1 p. p. s. a. Tym samym Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązał Nadleśniczego do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 30 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Celem skargi na bezczynność jest bowiem zobowiązanie organu do załatwienia sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2019 r. sygn. I OSK 1296/17, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach). Jednocześnie Sąd nie dostrzegł w postępowaniu Nadleśniczego cechy rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu Nadleśniczy naruszył terminy, ale nie w sposób rażący. Wskazuje na to chronologia sprawy i to, że Nadleśniczy korespondował ze skarżącą. Skłania to Sąd do konkluzji, że Nadleśniczy błędnie zinterpretował przepisy prawa, co sprawiło, że nie załatwił należycie wniosku skarżącej, jednak nie pozostawał w sprawie całkowicie bezczynny, bierny, co mogłoby wskazywać na rażące naruszenie prawa.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 w związku z art. 205 §1 p. p. s. a. zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (wpis sądowy od skargi).