Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 518/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono zażalenie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 14 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1129/23 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi L. S., J. S. i K. S. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 marca 2023 r. nr ... w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 18 lipca 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1129/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), wniosku L. S., J. S. i K. S. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 marca 2023 r. nr ...

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że L. S., J. S. i K. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 marca 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie G. z dnia 17 stycznia 2023 r., którym wstrzymano prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego usytuowanego na działce o nr ew. ... położonej w miejscowości C. gm. B., a także poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizacją obiektu budowlanego w określonym terminie oraz poinformowano o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego.

W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W jego uzasadnieniu podniesiono, że wykonanie postanowienia skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody polegającej na konieczności zamknięcia działalności, bowiem nie będzie mogła ona być kontynuowana po wejściu w życie zaskarżonego postanowienia. Nadto wykonanie postanowienia powodować będzie konieczność zwolnienia pracowników. Nie będzie także możliwa realizacja zobowiązań wynikających z umów z kontrahentami, z którymi spółka kooperuje. To może skutkować roszczeniami z tytułu braku legitymacji do wykonywania zawartych umów, narażając tym samym inwestora na roszczenia odszkodowawcze. Podkreślono również, że inwestor w okresie pandemii mimo bardzo trudnej sytuacji utrzymał zatrudnienie i wspierał swoich pracowników obiecując, że realizacja inwestycji przyczyni się do utrzymania ich miejsc pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny powołując się na art. 61 § 1 i 3 p.p.s.a. wskazał, że w niniejszej sprawie wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęto postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych. Rozstrzygnięcie, wydane na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nie kończy sprawy i jej nie załatwia. Innymi słowy, jego wstrzymanie nie jest możliwe na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ dopiero wydanie takiego postanowienia uruchamia tryb postępowania naprawczego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Celem wstrzymania budowy jest w istocie rozważenie przez organ, jakie nakazy (zakazy) w odniesieniu do prowadzonej budowy powinny zostać wydane. Wydanie takiego postanowienia uruchamia tryb prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej, które to postępowanie kończy dopiero decyzja o legalizacji obiektu albo o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Wstrzymanie wykonania postanowienia nakazującego wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych byłoby przyzwoleniem na dalsze prowadzenie prac, mimo stwierdzonej samowoli budowlanej. Działanie takie stałoby w sprzeczności z regulacją Prawa budowlanego dotyczącą czasowego wstrzymania prowadzenia robót budowlanych.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu powiatowego.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł L. S. zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że przygotowując budowę pod inwestycję działał w granicach prawa, zawarł umowy z wykonawcami, które zawierają terminy i kary umowne. Natomiast Sąd nie wziął pod uwagę, iż szkoda w rozumieniu podmiotu gospodarczego to kary umowne dla wykonawcy, to kary z tytuły niewywiązywania się ze swoich zobowiązań, to kontrole ze strony organów w przypadku braku wypłaty wynagrodzenia. W ocenie skarżącego zaistniały przesłanki opisane w art. 61 § 3 p.p.s.a., których sąd pierwszej instancji w ogóle nie analizował.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący zarówno we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, jak i w zażaleniu nie wskazał okoliczności, które świadczyłyby o tym, że wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Przy rozpoznawaniu wniosku podstawowe znaczenie miało to, że przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, wstrzymano prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego oraz poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu, jak i o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o jego legalizacji.

Jak wynika z akt administracyjnych wstrzymanie budowy miało związek ze stwierdzeniem, że obiekt ten został zakwalifikowany jako samowola budowlana, co skutkowało zastosowaniem art. 48 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że zaskarżone postanowienie inicjuje postępowanie, które może zakończyć się legalizacją przedmiotowego budynku lub nakazem rozbiórki.

Tym samym na etapie wydania postanowień organów nadzoru budowlanego nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak jest więc przesłanek do wydania postanowienia o wstrzymaniu jego wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego wskazującej na legalność przedmiotowej inwestycji, stwierdzić należy, że na etapie rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie jest możliwe weryfikowanie zarzutów dotyczących zaskarżonego postanowienia, bowiem będą one przedmiotem oceny przy merytorycznym rozpoznaniu skargi.

Nadto wskazać należy, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania Sąd musi mieć na uwadze skutki jakie mogą wystąpić gdyby wstrzymano wykonanie zaskarżonego postanowienia a inwestor realizowałby obiekt budowlany, który może być uznany za niezgodny z prawem. Zauważyć również trzeba, że wstrzymanie robót zaskarżonym postanowieniem nastąpiło w trakcie realizacji inwestycji, zatem ryzyko strat inwestora w zaistniałej sytuacji jest nieporównywalne do szkody, która mogłaby powstać wskutek wybudowania zaplanowanego budynku w razie niemożności jego legalizacji.

Przesłanką do uwzględnienia wniosku w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie mogły być nieudokumentowane twierdzenia skarżącego o ewentualnej szkodzie w razie konieczności płacenia kar umownych związanych z przedmiotową inwestycją. Ponadto brak było podstaw do uznania, że następstwem postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych będzie niemożność kontynuowania przez skarżącego działalności gospodarczej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie więc Sąd Wojewódzki uznał, że powołane przez stronę skarżącą okoliczności, nie stanowiły uprawdopodobnienia istnienia warunków do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

W konsekwencji orzeczono o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

-----------------------

4