Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 870/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 33 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. C. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2024 r. nr 392/2024 znak: WSE.7722.7.2024.NWOJ w przedmiocie oddalenie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym skargę oddala


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zakopanem postanowieniem z dnia 5 stycznia 2024 r. nr 452/23 działając na podstawie art. 17 § 1 w związku z art. 34 § 2 i art. 33 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oddalił zgłoszony przez zobowiązanego P. C. zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 9 listopada 2023 r. nr NB.52.3.2.2023. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 1323/2015 z dnia 23 grudnia 2015 r. po rozpatrzeniu odwołania uchylono decyzję PINB nr 239/2015 z dnia 9 lipca 2015 r., i orzeczono o nakazie rozbiórki budynku gospodarczego (związanego z obsługą wyciągu narciarskiego) położonego na działkach nr ewid. [...], [...] w miejscowości W. o wymiarach w rzucie 19,20x6,50m. Na powyższą decyzję MWINB została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 227/16 oddalił skargę, a następnie po wniesieniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 1906/16 oddalił skargę kasacyjną. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, PINB upomnieniem nr 5/20 z dnia 24 września 2020 r., wezwał adresata decyzji P. C. do wykonania obowiązku rozbiórki w/w budynku gospodarczego pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W dniu 9 listopada 2023 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr NB.52.3.2.2023, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne w sprawie doprowadzenia do wykonania w/w obowiązku. Pismem z dnia 22 listopada 2023 r. P. C. wniósł zarzut na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 upea, tj. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Organ wskazał, że upomnienie z dnia 24 września 2020 r. zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 06.10.2020 r. na co wskazuje znajdujące się w aktach postępowania administracyjnego prowadzonego pod znakiem NB.5160.3.8.2013 zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki listowej. Przesyłka ta została odebrana jak wynika z tego potwierdzenia odbioru przez dorosłego domownika M. C.. Organ egzekucyjny doręczył to upomnienie na zasadzie art. 39 § 3 K.p.a. Ponadto organ ustalił, iż wskazany w tym upomnieniu adres zobowiązanego P. C. tj. [...] [...] jest prawidłowy i na tenże adres adresowane były też inne przesyłki listowe do niego adresowane w postępowaniu administracyjnym.

Na postanowienie to P. C. wniósł zażalenie.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2024 r. nr 392/2024 znak: WSE.7722.7.2024.NWOJ utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że co do zasady postępowanie egzekucyjne należności niepieniężnych nie może być wszczęte bez wcześniejszego doręczenia upomnienia, zatem należy je uznać za obligatoryjny element poprzedzający postępowanie egzekucyjne, bez którego egzekucja skutecznie nie może być wszczęta i prowadzona. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że upomnienie stanowi czynność dokonywaną przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego i jest ono przesyłane zobowiązanemu tylko raz. Zgodnie z art. 15 § 1 upea egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Zgodnie z powyższym, upomnienie nr 5/20 z dnia 24 września 2020 r. zostało przesłane i doręczone zobowiązanemu w dniu 6 października 2023 r., a następnie w dniu 9 listopada 2023 r. PINB wystawił tytuł egzekucyjny, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie. Odnośnie sposobu doręczenia upomnienia, należy stwierdzić, iż doręczone zostało ono zastępczo dorosłemu domownikowi. Przyjęcie pisma przez dorosłego domownika i potwierdzenie doręczenia na piśmie swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia przesądza o doręczeniu pisma adresatowi (wyrok NSA z 17.10.2017 r., II OSK 2673/16, LEX nr 2419444). Określony w art. 43 K.p.a. sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata, która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało doręczone adresatowi (wyrok NSA z 14.03.2007 r., II GSK 315/06, LEX nr 321253). W przedmiotowej sprawie upomnienie z dnia 24 września 2020 r. wzywające P. C. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji MWINB z dnia 23 grudnia 2015 r. zostało zatem doręczone na podstawie art. 43 K.p.a. w związku z art. 18 upea w dniu 6 października 2020 r. dorosłemu domownikowi - M. C., który podjął się oddania przesyłki adresatowi. Istotne w tej kwestii jest to, iż tytuł wykonawczy z dnia 9 listopada 2023 r. po doręczeniu odpisu którego zobowiązany wniósł zarzut, został doręczony również zastępczo dorosłemu domownikowi - M. C.. Warto w tym miejscu podkreślić, iż zarówno upomnienie z dnia 24 września 2020 r., jak i odpis tytułu wykonawczego z dnia 9 listopada 2023 r. zostały zaadresowane do P. C. na ten sam adres ([...] [...]) i oba dokumenty zostały doręczone zastępczo temu samemu dorosłemu domownikowi - M. C. (zob. akta sprawy znak: NB.52.3.2.2023 k. 2 i 5). Odnosząc się w tym miejscu do uwagi zawartej w zażaleniu, iż: "skarżący nie zamieszkuje pod adresem, na który wysłano upomnienie", wskazać należy, że w pouczeniu doręczonego zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego z dnia 9 listopada 2023 r., został on poinformowany o obowiązku niezwłocznego zawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie adresu miejsca zamieszkania. Jak wynika z akt sprawy znak: NB.52.3.2.2023 zobowiązany po doręczeniu mu odpisu tytułu wykonawczego nie zawiadomił PINB o zmianie adresu zamieszkania. Dlatego też uznać należy, iż wskazany w tytule wykonawczym adres zobowiązanego, tj. W. [...] był i jest nadal aktualny. Odnosząc się do podniesionej kwestii wskazania w treści upomnienia działki nr [...] i nieotrzymania przez zobowiązanego upomnienia dotyczącego działki nr [...] a także do uwag w zażaleniu i stwierdzeń, że skarżącemu doręczono upomnienie dotyczące działki nr [...], natomiast egzekucja miałaby dotyczyć działki [...], MWINB stwierdził, że wskazane upomnienie z dnia 24 września 2024 r. dotyczy obowiązku orzeczonego decyzją z dnia 23 grudnia 2015 r. Powyższym upomnieniem wezwano P. C. do wykonania obowiązku orzeczonego decyzją. W dokumencie tym wskazano podstawę prawną obowiązku z datą jego orzeczenia i numerem orzeczenia, tj. decyzję MWINB nr 1323/20155 z dnia 23 grudnia 2015 r. Jedynie przez oczywistą omyłkę stojącą na równi z błędem pisarskim PINB, cytując obowiązek wynikający z decyzji MWINB, przywołał błędnie nr ewid. działki nr [...], zamiast nr [...] (na co zobowiązany zwrócił uwagę w treści pisma z dnia 22 listopada 2023 r. i w zażaleniu z dnia 17 stycznia 2024 r.). Jak wynika z sentencji decyzji MWINB, przedmiotowy budynek położony jest na działkach nr ewid. [...], [...] w W. . Z podniesionych przez zobowiązanego w piśmie z dnia 22 listopada 2023 r. zawierającym zarzuty argumentów wynika, że zobowiązany ma pełną świadomość jakiego budynku i gdzie położonego dotyczy obowiązek rozbiórki, do wykonania którego PINB wzywa go w upomnieniu. Wobec powyższego nie sposób przyjąć, iż zobowiązany nie wie, jakiego obowiązku dotyczy wskazane upomnienie.

Na tą decyzję P. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie:

1/ art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji co nastąpiło na skutek braku doręczenia skarżącemu upomnienia, albowiem skarżącemu doręczono upomnienie dotyczące działki [...], natomiast egzekucja miałaby dotyczyć działki [...] (a więc całkowicie innej działki) - przy czym błędu tego nie można traktować jako oczywistą omyłkę czy błąd pisarski;

2/ art. 17 c ustawy w związku z art. 42 i art. 43 K.p.a. w związku z art. 18 ustawy na skutek braku doręczenia skarżącemu upomnienia, albowiem - wbrew stanowisku organu I instancji adresy ujawnione i znane organowi w poprzednich postępowaniach nie oznaczają, że w postępowaniu egzekucyjnym (a wiec nowym postępowaniu) adres skarżącego (zobowiązanego) się nie zmienił;

3/ art. 113 § 1 K.p.a. w związku z art. 18 i art. 15 ust. 1 i 1 a ustawy na skutek bezzasadnego stwierdzenia, że błąd w treści upomnienia można traktować jako błąd pisarski, w sytuacji gdy jest to niedopuszczalne i bezpodstawne.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym stosownie do art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, bądź też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.), a także gdy decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba jeszcze zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jego uchylenie. Za podstawę wyrokowania sąd przyjął stan faktyczny prawidłowo ustalony w sprawie przez organy obu instancji.

Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowi postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2024 r. nr 392/2024 utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem o oddaleniu zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 9 listopada 2023 r.

Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Zarzut jest środkiem prawnym o jednolitym charakterze. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzut, zamierza wykazać, że: a) nie jest prawdziwe twierdzenie wierzyciela, że obowiązek istnieje (art. 33 § 2 pkt 1) albo b) wprawdzie obowiązek został nałożony na zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym, ale określenie obowiązku w tytule wykonawczym odbiega od treści nałożonego obowiązku (art. 33 § 2 pkt 2), albo c) obowiązek został nałożony na inną osobę niż wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany (art. 33 § 2 pkt 3), albo d) tytuł wykonawczy został wystawiony przedwcześnie, bo przed doręczeniem zobowiązanemu upomnienia, które było wymagane (art. 33 § 2 pkt 4), albo e) obowiązek wygasł w całości lub w części, dlatego nie było podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 33 § 2 pkt 5), albo f) obowiązek nie jest wymagalny, dlatego nie było podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 33 § 2 pkt 6).

Podkreślić przy tym należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego nie dotyczy sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionujący dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. np. wyrok NSA z 29 marca 2022 r., III FSK 546/21). W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest więc wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy korespondencja kierowana do skarżącego przez organ na adres W. [...], [...] została skutecznie doręczona. W tej kwestii wskazać należy, że adresem tym skarżący posługiwał się przez całe toczące się postępowanie. Co więcej również w postępowaniu toczącym się przed sądem administracyjnym – zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 227/16, a następnie po wniesieniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok z dnia 28 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 1906/16 skarżący również podawał wskazany adres. Zgodnie z powyższym, upomnienie nr 5/20 z dnia 24 września 2020 r. zostało przesłane i doręczone zobowiązanemu również na ten adres. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że upomnienie zostało odebrane przez dorosłego domownika. Przyjęcie pisma przez dorosłego domownika i potwierdzenie doręczenia na piśmie swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia przesądza o doręczeniu pisma adresatowi (wyrok NSA z 17.10.2017 r., II OSK 2673/16, LEX nr 2419444). Według art. 43 K.p.a. korespondencja w trybie zastępczym może zostać wydana dorosłemu domownikowi, sąsiadowi oraz dozorcy domu. "Domownikiem" w rozumieniu powołanego przepisu jest osoba, która pozostaje z adresatem pisma we wspólnym gospodarstwie domowym, będą to osoby, dla których mieszkanie adresata będzie ich aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów. Osoba ta nie musi być zameldowana w miejscu zamieszkania adresata. Zastosowany tryb doręczenia, o którym mowa w art. 43 K.p.a., oparty jest na założeniu, że adresata obciążają skutki działania osoby, której przesyłkę doręczono tak, jakby została ona podjęta przez stronę bezpośrednio. To strona wskazująca organowi adres do korespondencji (bądź nie wskazująca innego adresu niż ten, na który organ dokonuje doręczeń) ponosi ryzyko ujemnych skutków odbioru skierowanej do niego na ten adres korespondencji przez osobę dorosłą znajdującą się pod tym adresem.

Odnosząc się do zarzuty skargi, że skarżący nie zamieszkuje należy wskazać za organem, że w pouczeniu doręczonego odpisu tytułu wykonawczego z dnia 9 listopada 2023 r., skarżący został poinformowany o obowiązku niezwłocznego zawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie adresu miejsca zamieszkania, czego nie uczynił. Wobec powyższego ocenić należało, że stanowisko organu odwoławczego w przedmiocie uznania, że doręczenie skarżącemu decyzji rozbiórkowej, upomnienia i tytułu wykonawczego było skuteczne - jest zgodne z prawem. Jak wynika z przedstawionych wyżej faktów nie ma żadnych podstaw do kwestionowania skuteczności doręczeń w kontrolowanej sprawie. Zauważyć należy, że przepisy K.p.a. nie zawierają szczególnych norm regulujących zasady ustalania adresów stron, tak więc ustala się je na podstawie wszystkich informacji możliwych do uzyskania przez organ.

Co do omyłki w numeracji działki wskazanej w upomnieniu, jest to nieistotny błąd pisarski, nie skutkujący wadliwością samej czynności jaką było doręczenia upomnienia. W upomnieniu wskazano bowiem podstawę prawną obowiązku z datą jego i numerem orzeczenia, tj. decyzję MWINB nr 1323/20155 z dnia 23 grudnia r. Nie budziło zatem wątpliwości, do wykonania jakiego to obowiązku doręczone skarżonemu upomnienie go wzywało.

W oparciu o powyższe, na podstawie art.151 P.p.s.a. skargę należało oddalić.