Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 35/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 338
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant st. specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 listopada 2024 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 22 listopada 2023 r. nr HP.906.37.2023.ZH w przedmiocie nałożenia nakazów oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. Sp. z o.o. we W. (dalej: strona, spółka, skarżąca) jest decyzja Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu (dalej: DPWIS we Wrocławiu) z dnia 22 listopada 2023 r. nr HP.906.37.2023.ZH wydana na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 338 z późn. zm. – dalej uPIS) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 – dalej k.p.a) utrzymująca w mocy w zakresie zaskarżonych punktów 1-4 decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy (dalej także: PPIS w Legnicy) nr 681/23 z dnia 24 sierpnia 2023 r. od nakazów nałożonych na stronę o treści:

1. Przedłożyć pomiary hałasu oraz drgań o ogólnym oddziaływaniu na organizm człowieka dla stanowiska pracy [...], na pojazdach wykorzystywanych w W. w L. przy "ul. [...]", [...]-[...] L. (dalej: W. w L.).

2. Wytypować do opomiarowania i przeprowadzić oraz przedłożyć pomiary drgań miejscowych oddziałujących na organizm człowieka przez kończyny górne, na stanowisku pracy [...] na pojazdach wykorzystywanych w W. w L.

3. Wytypować do opomiarowania, przeprowadzić oraz przedłożyć pomiary cementu

portlandzkiego na stanowisku pracy [...] zlokalizowanego w W. w L.

4. Zaktualizować oraz zaprowadzić zgodnie ze wzorem załączonym do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, rejestry czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowiskach pracy zlokalizowanych w W. w L., dla stanowisk pracy: a) [...], b) [...],

c) [...], w terminie do dnia 31 grudnia 2023r.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 21 kwietnia 2023 r. upoważnieni przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy przeprowadzili kontrolę sanitarną o obiekcie tj. W. przy "ul. [...]", [...]-[...] L. (dalej: W. w L.) nalężącej do spółki i stwierdzili brak wykonanych pomiarów i zaktualizowania rejestrów.

Zakres przedmiotowej kontroli obejmował ustalenie stanu faktycznego w zakładzie i jego zgodności z obowiązującymi wymaganiami higienicznymi i zdrowotnymi w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego. Z czynności kontrolnych został sporządzony protokół kontroli Nr 101/HP/23 z dnia 21 kwietnia 2023 r. w którym stwierdzono następujące nieprawidłowości;

1. W trakcie kontroli nie przedłożono pomiarów hałasu oraz drgań o ogólnym oddziaływaniu na organizm człowieka dla stanowisk pracy [...], które zlokalizowane są w W., co stanowi naruszenie:

art. 227 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 240 i poz. 641, dalej: Kodeks Pracy, K.p.) i § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 419, dalej: rozporządzenie z 2 lutego 2011 r.).

2. W trakcie kontroli ustalono, iż pracodawca nie wytypował do opomiarowania i nie

przeprowadził badań i pomiarów czynnika szkodliwego występującego na stanowisku pracy tj.: drgań miejscowych oddziałujących na organizm człowieka przez kończyny górne, na stanowisku pracy [...] zlokalizowanego w W. w L., co stanowi naruszenie: § 2 ust 1 i § 3 rozporządzenia z dnia 2 lutego 2011 r., i art. 227 § 1 pkt. 2 Kodeks pracy.

3. W trakcie kontroli ustalono, iż pracodawca nie wytypował do opomiarowania i nie

przeprowadził badań i pomiarów czynnika szkodliwego występującego na stanowisku pracy tj.: cementu portlandzkiego na stanowisku pracy [...]

zlokalizowanego w W. w L., co stanowi naruszenie: § 2 ust 1 i § 3 rozporządzenia z 2 lutego 2011 r. i art. 227 § 1 pkt 2 Kodeks pracy.

4. W trakcie kontroli ustalono, że przedłożone rejestry czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowiskach pracy zlokalizowanych w W. w L., dla stanowisk pracy: [...], [...] oraz [...] wymagają zaktualizowania w zakresie prowadzenia ich zgodnie ze wzorem załączonym do rozporządzenia z dnia 2 lutego 2011 r., co stanowi naruszenie: § 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 lutego 2011 r.

W dniu 24 sierpnia 2023 r. PPIS w Legnicy wydał decyzję nr 681/23 znak HP.9020.22.111.1.2023.MO w związku z przeprowadzoną kontrolą i nakazał stronie wykonanie obowiązków o ww. treści.

Po rozpatrzeniu odwołania – w którym skarżąca przede wszystkim zarzuciła w zakresie pkt od 1 do 4 decyzji pominięcie przez organ pomiarów hałasu oraz drgań z innych lokalizacji, pominięcie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, nałożenie na skarżącą obowiązku dotyczącego przeprowadzenia pomiarów cementu portlandzkiego na stanowisku [...], pomimo nie występowania ryzyka pylenia - zaskarżoną decyzją Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wskazał, że na mocy art. 15 i art. 207 K.p., pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Powołał art. 227 § 2 K.p. oraz przepisy rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia z dnia 2 lutego 2011 r. oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U z 2018 poz. 1286 ze zm. Dalej: rozporządzenie z 12 czerwca 2018 r.). W § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazano, że ustala się wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń chemicznych i pyłowych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, określone w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia, w którym w pozycji (lp. 79) określono NDS cementu portlandzkiego (dla frakcji wdychanej i respirabilnej). DPWIS wskazał art. 237¹⁵ k.p. oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650, z późn. zm.) [dalej: r.o.p.bhp], które w § 2 pkt 8 definiuje stanowisko pracy jako: przestrzeń pracy, wraz z wyposażeniem w środki i przedmioty pracy, w której pracownik lub zespół pracowników wykonuje pracę. W § 2 pkt 7a wskazano definicję terenu zakładu pracy – rozumie się przez to przestrzeń wraz z obiektami budowlanymi, będącą w dyspozycji pracodawcy, w której pracodawca organizuje miejsca pracy, w celach kontrolnych rozumianych jako "obiekty". W takim ujęciu jeden pracodawca może mieć wiele terenów – zakładów pracy, w których zlokalizował stanowiska pracy. Organ wskazał, że organy kontroli dokonują oceny aktualnego stanu sanitarnego w kontrolowanym obiekcie w stosunku do powszechnie obowiązującego prawa. W związku z powyższym od samego początku na pracodawcy ciążył obowiązek uregulowany w art. 207 § 2 pkt 2 k.p. tj. zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń.

Zdaniem organu odwoławczego nałożenie na stronę określonych obowiązków – pkt 1 i 2 było zasadne. DPWIS we Wrocławiu w pełni podzielił stanowisko PPIS w Legnicy w zakresie odmowy uznania pomiarów dla stanowiska [...] czynników szkodliwych w środowisku pracy takich jak: hałas oraz drgania mechaniczne o ogólnym działaniu na organizm człowieka dla stanowisk pracy i dla pracowników, których stanowiska pracy znajdują się w lokalizacjach innych niż kontrolowany obiekt w L., gdyż co za tym idzie, wykonywane pomiary były w innych warunkach pracy, w lokalizacjach znajdujących się w innej infrastrukturze oraz na innych urządzeniach i pojazdach. Wskazał, iż pomiary czynników szkodliwych na stanowiskach pracy zdefiniowanych w § 2 pkt 8 [r.o.p.bhp.] winny być przeprowadzane w odniesieniu do środków i przedmiotów pracy będących w dyspozycji danego pracownika i przypisanych do określonej lokalizacji, do konkretnego terenu zakładu pracy. Celem przepisów jest przeprowadzenie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowiskach pracy, celem ustalenia istnienia oraz stopnia narażenia.

Przeprowadzenie badań i pomiarów czynników szkodliwych w odniesieniu tylko do jednej lokalizacji i tylko do jednego pojazdu, bez podania jednoznacznych danych identyfikacyjnych źródła hałasu i drgań ogólnych i miejscowych jest niewłaściwym podejściem pracodawcy do ochrony zdrowia pracowników. Na podstawie jednego źródła (pojazdu) na stanowisku [...] pracodawca wyciąga uogólnione i daleko idące wnioski dotyczące warunków pracy, pomija przy tym powszechnie znane fakty w tym logikę i doświadczenie życiowe, że każdy eksploatowany pojazd zużywa się w mniejszym lub większym stopniu wraz z wiekiem pojazdu, oraz warunkach eksploatacji. Zatem stan techniczny pojazdu tj. betonomieszarki będzie miał istotny wpływ na wynik pomiarów hałasu, drgań ogólnych

i miejscowych. W myśl tych przepisów, powyższe obowiązki, powinny być realizowane dla stanowiska pracy – [...] oraz stanowiska pracy – [...] w odniesieniu do środków pracy dostępnych (będących) na terenie zakładu

pracy tj. w W. w L. Na wynik pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, w tym hałasu, drgań ogólnych i miejscowych, może mieć wpływ więcej czynników występujących w środowisku pracy tj. między innymi stan techniczny betomomieszarek, ładowarki, styl jazdy kierowcy, ilość przewożonej masy betonowej do odbiorcy, stan nawierzchni dróg, po których porusza się dany pojazd.

W związku z powyższym organ nie uznał za identyczne i tożsame narażenia na hałas, drgania ogólne i miejscowe dla wszystkich stanowiskach pracy – [...], [...].

Zdaniem organu pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia nie mogą być ustalane jedynie w oparciu o zakres powierzanych obowiązków, czy rodzaj wykonywanej pracy z nieuwzględnieniem miejsca jej wykonywania. Spółka ma obowiązek sporządzić pomiary czynników szkodliwych w każdym z miejsc (lokalizacji) wykonywania czynności przez pracowników i odrębnie dla każdego obsługiwanego urządzenia.

DPWIS we Wrocławiu nie podzielił stanowiska odwołującej się strony i stwierdził, iż nałożenie na stronę określonych obowiązków w pkt 3 wskazuje, że badania i pomiary mają na celu pełną i obiektywną ocenę warunków pracy, umożliwiającą następnie zastosowanie właściwych środków zapobiegających chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą. Skoro pracodawca na stanowisku pracy: [...], w procesie produkcji betonu stosuje między innymi cement portlandzki – winien taki czynnik wytypować do przeprowadzenia badań i pomiarów ze względu na ustanowienie dla tego szkodliwego czynnika chemicznego określonych odrębnym przepisem wartości dopuszczalnych w środowisku pracy. Ponadto czynnik ten (cement portlandzki) został wskazany w karcie charakterystyki mieszanki betonowej: (beton towarowy), mieszanka związana cementem (CBGM), stabilizacja, zaprawa murarska, podkład podłogowy, zaprawa cementowo-piaskowa; aktualizacja z dnia 29 marca 2023r., którą wprowadza do obrotu, w sekcji 8 Kontrola narażenia / środki ochrony indywidualnej) – wytwarzanej przez pracodawcę. W załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 12 czerwca 2018 r., w pozycji lp. 79 określono NDS cementu portlandzkiego (dla frakcji wdychalnej – 6 mg/m3, respirabilnej – 2 mg/m3) oraz wskazano na obowiązkowe jednoczesne oznaczanie stężeń frakcji respirabilnej krzemionki krystalicznej.

W zakresie braku rozpoznania i wytypowania czynnika szkodliwego – cementu

portlandzkiego, przez pracodawcę (mimo posiadanej wiedzy), PPIS w Legnicy prawidłowo wskazał naruszenie przez stronę § 2 ust 1 i § 3 rozporządzenia z dnia 2 lutego 2011 r.

DPWIS w zakresie pkt 4 decyzji wyjaśnił, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia z dnia 2 lutego 2011 r. w rejestrze czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowiskach pracy – aktualnie jest rubryka z zapisem "pieczątka, nadruk lub naklejka zakładu pracy zawierające nazwę, adres, NIP i REGON". Natomiast poprzednio były rubryki "pieczątka zakładu pracy" oraz "nr statystyczny – REGON". Powyższa zmiana została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 21 października 2019 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy i obowiązuje od 5 listopada 2019 r. Wobec powyższego PPIS w Legnicy poprawnie dokonał wykładni przepisów prawa obowiązujących w tym zakresie. Analiza rejestrów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowiskach pracy:

a) [...], nr karty [...]/[...] z dnia 26.10.2017 r.,

b) [...] – [...], nr karty [...]/[...] z dnia 26.10.2017 r.,

c) [...], nr karty [...]/[...] z dnia 26.10.2017 r.,

- wskazuje na nieprawidłową informację umieszczaną w kolumnie czynniki chemiczne – zapis "domieszki do betonu". Czynnik o tak sformułowanej nazwie nie istnieje. Pracodawca był zobligowany literalnie wpisać nazwę(-y) czynnika(-ów) chemicznego(-ych) stosowanych na danym stanowisku pracy. Przy wpisywaniu powinien uwzględnić m.in. dane zawarte w kartach charakterystyk (sekcja 8) mieszanin i substancji chemicznych niebezpiecznych wymienionych w spisie substancji i mieszanin chemicznych niebezpiecznych lub stwarzających zagrożenie produkowanych/stosowanych na węzłach betoniarskich - data aktualizacji 20 lutego 2023 r., i wziąć pod uwagę przede wszystkim te substancje, które zostały wymienione i określone jako parametry dotyczące kontroli narażenia.

DPWIS we Wrocławiu zapoznał się również z kartami badań i pomiarów, które zostały dołączone do rejestru czynników szkodliwych dla zdrowia na określonym stanowisku pracy (w aktach sprawy). W przypadku stanowiska – [...], analiza danych zawartych w tych kartach, na podstawie dokonanych wpisów dot. miejsca pomiarów, np. pomiar: z 19 marca 2018 r. – [...] (B.), z 13 września 2021 r. – [...] (L.), z 23 września 2021 r. – [...] (Ś.) prowadzi do wniosku, że strona prowadzi jeden rejestr czynników szkodliwych obejmujący wszystkie lokalizacje [...].

Podobnie w przypadku stanowiska – [...], analiza danych zawartych w tych kartach, na podstawie dokonanych wpisów dot. miejsca pomiarów: np. hałas - pomiar: z 21 września 2021 r. – kabina ładowarki (W.), hałas - pomiar: z 13 września 2021 r. – kabina ładowarki (L.) czy drgania mechaniczne – pomiar z 20 września 2021 r. (Ż.), prowadzi do wniosku, że strona prowadzi jeden rejestr czynników szkodliwych obejmujący wszystkie lokalizacje [...] i stanowiska [...].

W skardze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie, zarzucając naruszenie:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) przepisu art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie lub dokonanie błędnej wykładni w niniejszej sprawie; naruszenie przedmiotowych przepisów nastąpiło m.in. poprzez:

a) błędne rozumienie wykonywania czynności kontrolnych u pracodawcy, a nie jak to rozumieją organy w zakładzie czy oddziale,

b) pominięcie i zbagatelizowanie przez organ II instancji przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jak również nieuwzględnienie dowodów wskazywanych przez stronę,

c) dokonanie wadliwego ustalenia okoliczności faktycznych,

d) pominięcie, że strona wykonuje badania i pomiary czynników szkodliwych w środowisku pracy rotacyjnie w rożnych lokalizacjach;

2) przepisu art. 10 § 1, 2 i 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a nawet celowe pominięcie, czyli odstąpienie przez organ II instancji od zawiadomienia strony o zebranym materiale dowodowym ze względu na to, że strona otrzymała zgromadzony

w sprawie materiał dowodowy - protokół z dnia 21 kwietnia 2023 r., a inny materiał dowodowy pochodzi od strony i znajduje się w aktach sprawy i niewydanie postanowienia w przedmiocie oddalenia wniosków dowodowych;

3) przepisu art. 11 w zw. z art. 107 i 140 k.p.a poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na:

a) braku uzasadnienia merytorycznego, przekonującego stronę co do trafności i słuszności wydanej decyzji,

b) organy wbrew obowiązującym przepisom nakładają obowiązek pomiarów nie dla każdego stanowiska, lecz dla każdego pracownika choć "warunki pracy", "infrastruktura", "urządzenia" i "pojazdy" są tożsame na danym stanowisku pracy - strona skarżąca zaznacza, że zatrudnia pracowników na danym stanowisku pracy i powierza im do wykonywania analogiczne czynności oraz prowadzi rotacyjnie pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w rożnych lokalizacjach i sporządza ocenę ryzyka zawodowego dla poszczególnych stanowisk pracy,

c) błędnym uznaniu, że dla każdego kierowcy samochodu istnieje obowiązek przeprowadzenia badań i pomiarów hałasu i drgań mechanicznych w odniesieniu do tego samego modelu samochodu, w obrębie modelu do każdego roku produkcji i odmiennych warunków eksploatacji,

d) braku wskazania podstawy prawnej by pomiary wykonywać w każdej lokalizacji, w tym dla każdego miejsca geograficznego, w którym pracodawca prowadzi działalność lub w którym przebywają pracownicy,

e) braku w uzasadnieniu normy prawnej, z której wynikałby obowiązek określony w pkt 1-4 zaskarżonej decyzji,

f) odwołaniu się organu II instancji do logiki, podczas, gdy podstawą nakładanego obowiązku jest przepis prawny, a nie logika,

g) niezebraniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

h) braku dokonania analizy, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie

zebranego materiału dowodowego,

i) naruszeniu prawdy obiektywnej w efekcie zaniechania przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę przez ignorowanie aktywności strony,

j) błędnym przyjęciu "pojęcia zakładu pracy" i "jednostki gospodarczej", które są poza zakresem sprawy,

k) braku wskazania podstawy prawnej, nakładającej na stronę obowiązek prowadzenia rejestru czynników szkodliwych osobno dla wszystkich miejsc prowadzenia działalności przez pracodawcę - zdaniem strony, ani z wykładni literalnej ani celowości i funkcjonalności nie wynika obowiązek prowadzenia takich rejestrów osobno dla każdego miejsca prowadzenia działalności,

l) niewłaściwym zastosowaniu przepisów art. 27 i 30 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do nakładania obowiązków, które nie mają swoich podstaw w obowiązujących przepisach prawa, podczas gdy tylko w razie stwierdzenia rzeczywistych naruszeń należy nakładać obowiązki na pracodawcę a nie tylko profilaktycznie, by uzyskać szczegółowe informacje;

4) przepisu art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie

a mianowicie, że organ II instancji:

a) nie zebrał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

b) nie ustalił na podstawie całego zebranego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona i zaniechał przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę,

c) uznał bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dowodów i ustaleń dokonanych przez organ I instancji pomimo podnoszonych w odwołaniu zarzutów,

d) nie wyjaśnił na jakiej podstawie strona ma prowadzić pomiary dla każdej lokalizacji dla tożsamych stanowisk pracy, odrębnie dla każdego pojazdu/maszyny w sytuacji, gdy zakres obowiązków wykonywanych przez pracowników jest tożsamy w rożnych lokalizacjach,

e) pominął dowody z przedkładanych przez stronę pomiarów hałasu oraz drgań o oddziaływaniu ogólnym na organizm człowieka (z dnia 10 września 2021 r., z dnia 17 września 2021 r. oraz z dnia 10 września 2021) oraz odziaływaniu miejscowym na kończyny górne (z dnia 17 sierpnia 2022 r.),

f) nie przedstawił dowodów z opinii biegłego w sprawie zarzutu, iż inne "niż w kontrolowanym obiekcie" były "warunki pracy", "infrastruktura", "urządzenia" i "pojazdy" na stanowisku pracy [...] – [...],

2. przepisów prawa materialnego, tj.:

1) przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego błędną wykładnię i bezpodstawne zastosowanie tego przepisu, który ma zastosowanie w przypadku zapobiegania niebezpieczeństwom i zagrożeniom dla zdrowia i życia na etapie wstępnego rozpoznania tych zagrożeń, mimo że nie wystąpiły zagrożenia na stanowiskach wskazanych w decyzji;

2) przepisu § 13 ust 1 rozporządzenia z 2 lutego 2011 r. poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie specyfiki oraz warunków wykonywania pracy na stanowiskach [...] – [...], [...] oraz [...] oraz pominięcie nie istnienia na płaszczyźnie prawnej ani faktycznej stanowiska [...], [...] czy [...] zlokalizowanych w W. w L. jak również tego, że nie istnieją stanowiska pracy, [...]-[...] czy [...] na pojazdach wykorzystywanych w W. w L. – zdaniem strony pracownicy zatrudnieni w rożnych lokalizacjach na danym stanowisku pracy obsługują urządzenia, które mają tożsame parametry i właściwości oraz spełniają te same normy techniczne, w tym dotyczące narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia i pracodawca nie ma ustawowego obowiązku, aby wykonywać pomiary odrębnie dla każdego miejsca faktycznego świadczenia pracy na danym stanowisku i w danej lokalizacji,

3) przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia z 2 lutego 2011 r. poprzez jego błędną wykładnię i nałożenie na stronę obowiązku zawartego w pkt 3 decyzji wydanej przez organ I instancji pomimo, że na żadnym etapie (dostawy cementu lub produkcji mieszanki) nie występuje ryzyko pylenia ze względu na fakt, że dostawa cementu do silosów i z silosów do mieszalnika odbywa się w sposób hermetyczny w obiegu zamkniętym,

4) przepisu art. 227 Kodeks pracy poprzez jego błędną wykładnię, ponieważ przedmiotowy przepis wprowadza ogólny obowiązek przeprowadzania przez pracodawcę na swój koszt, badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrowania i przechowywania wyników tych badań i pomiarów oraz udostępniania ich pracownikom, a obowiązek ten został wykonany przez skarżącą spółkę, co spółka realizuje. Organy I i II instancji wbrew przepisom uważają, że spółka takie pomiary winna realizować nie dla każdego stanowiska pracy lecz poszczególnych pracowników i pracy wykonywanej na konkretnych pojazdach/urządzeniach/maszynach, w W. w L., co zdaniem skarżącej jest wbrew obowiązującym przepisom.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 217 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i w całości podzielił w niniejszej sprawie stanowisko i argumentację organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, a także w odpowiedzi na skargę oraz piśmie z 30 stycznia 2024, w których to organ szczegółowo się do tych zarzutów odniósł.

Przede wszystkim, zdaniem Sądu nie doszło w sprawie naruszenia przywołanych w skardze przepisów art. 6, art. 7, art. 7a, art.7b, art. 8, art. 9 i art. 77 k.p.a, bowiem organy inspekcji sanitarnej przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób prawidłowy i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego. W zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji szczegółowo wskazano ustalenia kontroli oraz wskazano okoliczności istotne z punktu widzenia stosowanych przepisów, zaś strona przywołanych faktów nie negowała ani w odwołaniu, ani w skardze. Kwestionowała jedynie sposób zastosowania przepisów Kodeksu pracy, przede wszystkim w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy poprzez przyjęcie, że na stronie ciążyły określone obowiązki, których nie realizowała – co zaś w istocie odnosi się do stosowania przepisów prawa materialnego, nie zaś do ustaleń faktycznych w sprawie. Ocena zebranych dowodów (przede wszystkim materiał z kontroli oraz wyjaśnienia strony) nie budzi wątpliwości Sądu w świetle wymogów wynikających z art. 80 k.p.a. W zaskarżonej decyzji szczegółowo i wyczerpująco odniesiono się do wszystkich ustaleń oraz podniesionych w ich kontekście zarzutów skarżącej, co czyni bezzasadnymi zarzuty naruszenia art. 11, art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. Fakt, że strona skarżąca nie zaakceptowała zasadności przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierowały się organy przy załatwianiu sprawy nie świadczy o naruszeniu przez nie przepisów postępowania. Nie wymaga się bowiem od organu osiągnięcia rezultatu, to znaczy przekonania strony, że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem.

Zarzuty skargi przede wszystkim odwołują się do tego, że organ bezpodstawnie nałożył na skarżącą nakaz o treści zawartej w pkt 1 i 2 decyzji pomimo, że skarżąca posiada pomiary hałasu i drgań oddziaływujących na organizm człowieka z innych lokalizacji oraz że bezpodstawnie nałożył na skarżącą obowiązek zawarty w pkt 3 decyzji, bowiem na żadnym etapie dostawy cementu portlandzkiego lub produkcji mieszanki nie występuje ryzyko pylenia.

Przechodząc zatem do oceny zarzutów odnoszących się do meritum rozstrzygnięcia wskazać należy, że materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (uPIS), w szczególności art. 27 ust. 1, zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.

Podstawowe obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy wynikają z art. 15 K.p., nakazującego pracodawcy zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Na pracodawcy ciąży wynikający z art. 207 § 2 pkt 2 K.p. obowiązek zapewnienia przestrzegania w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń. Po myśli art. 227 K.p., pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, w szczególności: 1) utrzymywać w stanie stałej sprawności urządzenia ograniczające lub eliminujące szkodliwe dla zdrowia czynniki środowiska pracy oraz urządzenia służące do pomiarów tych czynników; 2) przeprowadzać, na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom. Obowiązek ten realizowany jest zgodnie z aktami wykonawczymi: rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, a także rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U z 2018 poz. 1286 ze zm.).

Obowiązkiem pracodawcy w ramach profilaktycznej ochrony zdrowia zatrudnionych jest stosowanie środków zapobiegającym chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą. Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy nakładają na pracodawcę obowiązek przeprowadzania na swój koszt, badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrowania i przechowywania wyników tych pomiarów, jak również udostępniania ich pracownikom oraz organom kontrolnym (art. 227 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy).

Z kolei treść art. 227 § 2 K.p. wskazuje, że Minister właściwy do spraw zdrowia, uwzględniając zróżnicowane działanie na organizm człowieka czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy oraz konieczność podjęcia niezbędnych środków zabezpieczających przed ich działaniem, określi, w drodze rozporządzenia: 1) tryb, metody, rodzaj i częstotliwość wykonywania badań i pomiarów, o których mowa w § 1 pkt 2; 2) przypadki, w których jest konieczne prowadzenie pomiarów ciągłych; 3) wymagania, jakie powinny spełniać laboratoria wykonujące badania i pomiary; 4) sposób rejestrowania i przechowywania wyników tych badań i pomiarów; 5) wzory dokumentów oraz sposób udostępniania wyników badań i pomiarów pracownikom.

Aktem wydanym na podstawie art. 227 § 2 Kodeksu pracy jest rozporządzenie z 2 lutego 2011 r. W § 1 rozporządzenia z 2 lutego 2011 r. wskazano, że określa ono: 1) tryb, metody, rodzaj i częstotliwość wykonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy; 2) przypadki, w których jest konieczne prowadzenie pomiarów ciągłych; 3) wymagania, jakie powinny spełniać laboratoria wykonujące badania i pomiary; 4) sposób rejestrowania i przechowywania wyników badań i pomiarów; 5) wzory dokumentów oraz sposób udostępniania wyników badań i pomiarów pracownikom.

Spór dotyczył w przeważającej mierze stosowania normy zawartej w akcie wykonawczym do art. 227 K.p. tj. § 2 ww. rozporządzenia z dnia 2 lutego 2011 r. Zgodnie z tym przepisem pracodawca wskazuje czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł ich emisji oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń lub natężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników, ze szczególnym uwzględnieniem: 1) rodzaju tych czynników oraz ich właściwości; 2) procesów technologicznych i ich parametrów; 3) wyposażenia technicznego, w tym maszyn, urządzeń, instalacji i narzędzi, które mogą być źródłem emisji czynników szkodliwych dla zdrowia, z uwzględnieniem wyników pomiarów tej emisji dostarczanych przez producentów;4) środków ochrony zbiorowej i danych dotyczących ich użytkowania; 5) organizacji pracy i sposobu wykonywania pracy; 6) rzeczywistego czasu narażenia na oddziaływanie czynników szkodliwych dla zdrowia, z uwzględnieniem obowiązującego u pracodawcy systemu i rozkładu czasu pracy.

Zgodnie z § 3 rozporządzenia z 2011 r. pracodawca zapewnia wykonanie badań i pomiarów czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy, nie później niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności.

Ustawodawca w powołanych przepisach ustawy i rozporządzenia posługuje się pojęciami: stanowisko pracy, teren zakładu pracy czy środowisko pracy. Pojęcia te zostały zdefiniowane w będącym także podstawą wydania decyzji obu organów rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. Zgodnie z § 2 pkt 7a ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o "terenie zakładu pracy" rozumie się przez to przestrzeń wraz z obiektami budowlanymi, będącą w dyspozycji pracodawcy, w którym pracodawca organizuje miejsca pracy. "Stanowisko pracy" to zgodnie z § 2 pkt 8 tego rozporządzenia przestrzeń pracy wraz z wyposażeniem w środki i przedmioty pracy, w której pracownik lub zespół pracowników wykonuje pracę. Z kolei w § 2 pkt 11 tego rozporządzenia przez "środowisko pracy" rozumie się warunki środowiska materialnego (określonego czynnikami fizycznymi, chemicznymi i biologicznymi), w których odbywa się proces pracy.

Przez "stanowisko pracy" rozumie się więc ogół czynności organicznie związanych z tym stanowiskiem (zestaw jego funkcji). Termin ten jest innym sposobem wyrażenia tego, co można oddać za pomocą słowa "funkcja". Mówiąc o stanowisku pracy, ma się wtedy na uwadze wszystkie funkcje przywiązane do danego stanowiska. W tym znaczeniu omawiany zwrot występuje w sformułowaniu "pracownik zajmuje określone stanowisko". Po drugie przyjmuje się, że "stanowisko pracy" stanowi element struktury organizacyjnej zakładu pracy (w znaczeniu przedmiotowym), jej najmniejszą jednostkę o określonym celu i zakresie działania. Najczęściej stanowiska pracy są jednoosobowe, niekiedy jednak na jednym stanowisku zatrudnia się kilka osób (np. przy pracy zmianowej, w ruchu ciągłym) - zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 3 września 2013 r., I PK 37/13, OSNP 2014, Nr 11, poz. 157 i z dnia 9 marca 2011 r., II PK 225/10, OSNP 2012, nr 9-10, poz. 112; zob. też A. Walas, Problemy wypowiedzenia zmieniającego, Studia Prawnicze 1968 nr 19, s. 130; H. Lewandowski: Uprawnienia kierownicze w umownym stosunku pracy, Warszawa 1977, s. 54.

Ustawodawca posługuje się również pojęciem warunków pracy. Na płaszczyźnie językowej "zatrudnienie w warunkach" nie da się przyporządkować do aspektu związanego z elementem struktury organizacyjnej zakładu pracy. "Zatrudnienie w warunkach" to nic innego, jak pozostawanie w więzi prawnej, w ramach której świadczona jest praca, która w taki, a nie inny sposób, oddziałuje na organizm konkretnego osobnika. Aspekt funkcjonalny i czynnościowy powiązany został z czynnikiem zagrożenia (Wyrok SN z 8 grudnia 2020 r. sygn. akt II UK 186/19).

Przez "warunki pracy" nie należy pojmować jedynie stanowiska pracy, lecz za punkt odniesienia należy przyjmować wszelkie czynniki występujące, jak stanowi art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1320 ze zm., zwanej dalej Kodeksem pracy) – w środowisku pracy. Wąskie rozumienie pojęcia "środowiska pracy", należy uznać za nieprawidłowe. Pojęcie to obejmować musi bowiem swoim zakresem nie tylko bezpośrednie stanowisko pracy, lecz ogół warunków pracy. Na "warunki pracy" składa się całokształt materialnych czynników, z którymi człowiek się styka w toku wykonywania pracy (wyrok z 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1752/21, CBOSA). Podkreślenia wymaga, że z analizy wskazanego aktu prawnego wynika, że za środowisko pracy uznawane jest miejsce pracy, a zatem zakład pracy, w którym pracownik wykonuje czynności. W takim ujęciu pracodawca może mieć wiele terenów zakładów pracy w których zlokalizował stanowiska pracy.

Zatem organ prawidłowo dokonał oceny aktualnego stanu sanitarnego w kontrolowanym obiekcie. W tym przypadku nieprawidłowości dotyczyły kontrolowanego obiektu w L., w którym - zgodnie ze stroną 4 protokołu kontroli - wymienieni zostali pracownicy zatrudnieni w W. w L. na następujących stanowiskach pracy: [...] – [...] 3 pracowników, [...] 1 pracownik, [...] 1 pracownik. Skoro wskazane stanowiska pracy znajdują się w W. w L. to dla tych stanowisk skarżąca miała obowiązek dokonać ww. pomiarów.

Organy prawidłowo zatem odmówiły uznania pomiarów czynników szkodliwych w środowisku pracy takich jak hałas oraz drgania mechaniczne o ogólnym działaniu na organizm człowieka dla stanowisk pracy, które znajdują się w innych lokalizacjach niż kontrolowany obiekt w L. Nie można zarzucić organowi dowolności w przyjęciu że przedstawione przez stronę pomiary hałasu i drgań były wykonywane w innych warunkach pracy, w innej infrastrukturze oraz na innych urządzeniach i pojazdach. Wbrew twierdzeniom skargi organy wykazały ponadto, że pomiary z innych lokalizacji mają różne wartości.

Jak wynika z akt sprawy zamieszczone wyniki pomiarów hałasu: miejsce pomiarów (kabina kierowcy), teren budowy: W., pomiar: 21 września 2021 r., wynik pomiaru: 68,6 dB), K., pomiar: 17 września 2021 r., wynik pomiaru: 78,51 dB), B., pomiar: 10 września 2021 r., wynik pomiaru: 78,7 dB), K., pomiar: 19 marca 2018 r., wynik pomiaru: 80,9 dB). Także zamieszczone wyniki pomiarów drgań ogólnych: miejsce pomiarów (kabina kierowcy), teren budowy: W., pomiar: 21 września 2021 r., wynik pomiaru: 0,39 m/s

), K., pomiar: 17 września 2021 r., wynik pomiaru: 0,325 m/s

), B., pomiar: 10 września 2021 r., wynik pomiaru: 0,288 m/s

), K., pomiar: 19 marca 2018 r., wynik pomiaru: 0,479 m/s

). Z kolei zamieszczone wyniki pomiarów drgań miejscowych: miejsce pomiarów (kabina kierowcy), teren budowy: B., pomiar: 17 sierpnia 2022 r., wynik pomiaru: ręka lewa - 0,08 m/s

, ręka prawa - 0,18 m/s

).

W ocenie Sądu wyniki jednoznacznie wskazują na brak takich pomiarów dla stanowiska [...] zlokalizowanego w L., a ponadto jednoznacznie widać zdecydowane rożne poziomy hałasu odniesione do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy uzyskane w innych lokalizacjach. Podobnie w przypadku pomiarów drgań ogólnych widać zdecydowane różnice poziomu ekspozycji dziennej, wyrażoną w postaci równoważnego energetycznie dla 8 godzin działania skutecznego, skorygowanego częstotliwościowo przyspieszenia drgań, dominującego wśród przyspieszeń drgań, wyznaczonych dla trzech składowych kierunkowych z uwzględnieniem właściwych współczynników, uzyskane w innych lokalizacjach niż L. Nie można zatem mówić o identycznych warunkach pracy w rożnych lokalizacjach, co potwierdzają wyniki pomiarów przedkładanych przez stronę wykonane w innych lokalizacjach. W przypadku tożsamych warunków pracy wyniki pomiarów byłyby tożsame lub przynajmniej zbliżone do siebie, a tak nie jest. Nie można bowiem uznać za identyczne narażenie na hałas i drgania ogólne na stanowisku [...] u wszystkich tych operatorów, skoro wykonują oni pracę w rożnych zakładach produkcyjnych (różna lokalizacja i infrastruktura), o czym świadczy porównanie wyników badań tych czynników.

Prawidłowo zatem organy w toku przeprowadzonej analizy uznały, że przedstawione przez stronę pomiary środowiska pracy na stanowisku pracy [...], [...] nie mogą być uznane z uwagi na przeprowadzenie ich w innych lokalizacjach. Analiza kart badań i pomiarów wykazywała zdecydowane różniące wyniki badań hałasu i drgań ogólnych przeprowadzonych na ww. stanowisku w różnych lokalizacjach. Należy podkreślić, iż na ocenę narażenia na dany czynnik szkodliwy ma wpływ również czas ekspozycji na dany czynnik.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 13 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 lutego 2011 r. wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem, badania i pomiary szkodliwego dla zdrowia czynnika fizycznego, występującego w postaci: hałasu, hałasu ultradźwiękowego, drgań mechanicznych działających na organizm człowieka przez kończyny górne lub drgań mechanicznych o ogólnym działaniu na organizm człowieka wykonuje się: 1) co najmniej raz na dwa lata - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,2 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego natężenia (NDN), określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 Kodeksu pracy, zwanego dalej "NDN"; 2) co najmniej raz w roku - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,5 wartości NDN. Jeżeli podczas dwóch ostatnich badań i pomiarów hałasu lub drgań mechanicznych, wykonanych w odstępie dwóch lat, natężenie czynnika nie przekraczało 0,2 wartości NDN, pracodawca może odstąpić od wykonywania badań i pomiarów. Jednak w przedmiotowej sprawie analiza rejestru czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowiskach pracy; [...] - nr karty [...]/[...] i dołączanej do niej karty badań i pomiarów czynników szkodliwych dla hałasu i drgań mechanicznych wskazała na brak takich pomiarów dla stanowiska w W. w L.

Odnosząc się do zatem do stanowiska skarżącej spółki, że wystarczające jest, że kontrolowana spółka (jako pracodawca), wykonuje badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia zatrudnianych pracowników tylko rotacyjnie w rożnych lokalizacjach, należy uznać za nieprawidłowe.

Nie można zarzucić organowi dowolności w przyjęciu, że nie można uznać za identyczne narażenie na hałas i drgania mechaniczne o oddziaływaniu ogólnym na organizm człowieka u wszystkich [...], skoro wykonują oni pracę w rożnych zakładach produkcyjnych należących do spółki i eksploatują rożne

typy pojazdów, a także mają rożne czas ekspozycji na czynnik szkodliwy.

Zatem skarżąca ma obowiązek sporządzić pomiary czynników szkodliwych w każdym z miejsc (lokalizacji) wykonywania czynności przez pracowników i odrębnie dla każdego obsługiwanego urządzenia. Zgodnie z obowiązującymi przepisami należy dokonać pomiarów czynników szkodliwych na danym stanowisku w każdej lokalizacji, w której przebywa lub może przebywać zatrudniony pracownik. Nie mają znaczenia przedstawione pomiary z innych lokalizacji. Nie należy zgodzić się również z kolejnym zarzutem, że ustawodawca wymaga przeprowadzenia pomiarów czynników szkodliwych pracy nie na obiekcie, ale u danego pracodawcy. Jest to błędna interpretacja obowiązujących przepisów, ponieważ jak już wcześniej wskazano pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia nie mogą być ustalane jedynie w oparciu o zakres powierzanych obowiązków, czy rodzaj wykonywanych prac z oderwaniem od miejsca ich wykonywania.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nakazu dotyczącego wytypowania do opomiarowania, przeprowadzenia oraz przedłożenia pomiarów cementu portlandzkiego na stanowisku pracy [...] zlokalizowanego w W. w L. wskazać należy, że tryb realizacji tego obowiązku określa rozporządzenie z dnia 2 lutego 2011 r. Pierwsze badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy należy wykonać nie później niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności. Kolejne badania i pomiary czynnika szkodliwego dla zdrowia występującego w środowisku pracy, w tym pyłu cementu portlandzkiego wynikają z czasookresu przeprowadzania badań i pomiarów i są uzależnione od poprzednich wyników. W ocenie Sądu prawidłowo organ wywodzi, że stanowisko [...] podczas obsługi ładowarki traktować należy jako stanowisko, w którym dochodzi do uwalniania substancji chemicznych w postaci pyłu cementu portlandzkiego, stosowanego jako składnik produkowanej mieszanki betonowej, co wynika wprost z Karty Charakterystyki mieszanki betonowej (beton towarowy), mieszanka związana cementem (CBGM), stabilizacja, zaprawa murarska, podkład podłogowy, zaprawa cementowo-piaskowa.

Nie można pominąć również zapisów rozporządzenia z dnia 2 lutego 2011 r., które wprost wskazują, że obowiązkiem pracodawcy jest rozpoznanie warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężenia lub natężenia czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy "ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju tych czynników m.in. wyposażenia technicznego, w tym maszyn, urządzeń (...), które mogą być źródłem emisji czynników szkodliwych dla zdrowia (...)." W badanej sprawie nie wykonano tego obowiązku, ponieważ nie dokonano rozpoznania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowiskach pracy [...]. Pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia zgodnie z obowiązującymi przepisami nie mogą być ustalane jedynie w oparciu o zakres powierzanych obowiązków, czy rodzaj wykonywanej pracy bez uwzględnienia miejsca ich wykonywania.

Należy wskazać, że badania i pomiary mają na celu pełną i obiektywną ocenę warunków pracy, umożliwiającą następnie zastosowanie właściwych środków zapobiegających chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą. Skoro pracodawca na stanowisku pracy [...], w procesie produkcji betonu stosuje między innymi cement portlandzki - winien taki czynnik wytypować do przeprowadzenia badań i pomiarów ze względu na ustanowienie dla tego szkodliwego czynnych chemicznego określonych odrębnym przepisem wartości dopuszczalnych w środowisk pracy. Ponadto czynnik ten (cement portlandzki) został wskazany w karcie charakterystyki mieszanki betonowej (beton towarowy), mieszanka związana cementem (CBGM), stabilizacja, zaprawa murarska, podkład podłogowy, zaprawa cementowo-piaskowa; aktualizacja z dnia 29 marca 2023 r., którą wprowadza do obrotu, w sekcji 8 Kontrola narażenia/środki ochrony indywidualnej - wytwarzanej przez pracodawcę. W sekcji 8. Kontrola narażenia/środki ochrony indywidualnej) wskazano parametry dotyczące kontroli: składnik - cement portlandzki NDS cementu portlandzkiego (dla frakcji wdychanej - 6 mg/m

, respirabilnej - 2 mg/m

, krzemionka krystaliczna (kwarc) – frakcja respirabulnej - OJ mg/m

). Skoro strona ww. czynniki szkodliwe wskazuje przez siebie wytworzonej karcie charakterystyki jako czynnik do kontroli narażenia, to całkowicie niezasadnym jest niewykonywanie pomiarów tych czynników na stanowisku [...]. Zatem za bezzasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący nałożenia nakazu z pkt 3 decyzji organu I instancji.

Za niezasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia ww. art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W niniejszej sprawie istniały bowiem nieprawidłowość, które do dnia decyzji nie zostały usunięte, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji. Jednak w świetle dowodów będących w aktach sprawy, otrzymanych pod strony w tym karty charakterystyki wyraźnie należy wskazać brak pomiarów cementu portlandzkiego, co jest zaznaczone w sekcji 8 karty charakterystyki oraz brak pomiarów hałasu oraz drgań o ogólnym oddziaływaniu na organizm człowieka dla stanowiska pracy [...] oraz brak pomiarów drgań miejscowych oddziałujących na organizm człowieka przez kończyny górne, na stanowisku pracy [...] w W. w L.

Wbrew twierdzeniom skargi podstawą prawną nakazu wymienionego w pkt 4 decyzji jest wskazany przez organ § 18 rozporządzenia z 2 lutego 2011 r. zgodnie z którym pracodawca prowadzi na bieżąco rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy, zwany "rejestrem". Którego wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Z kolei z załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 2 lutego 2011 r., wynika, że w rejestrze czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowiskach pracy – aktualnie jest rubryka z zapisem "pieczątka, nadruk lub naklejka zakładu pracy zawierające nazwę, adres, NIP i REGON". Natomiast poprzednio były rubryki "pieczątka zakładu pracy" oraz "nr statystyczny – REGON". Powyższa zmiana została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 21 października 2019 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy i obowiązuje od 5 listopada 2019 r. Wobec powyższego organy poprawnie dokonały wykładni przepisów prawa obowiązujących w tym zakresie. Analiza rejestrów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na ww. stanowiskach pracy wskazywała na nieprawidłową informację umieszczaną w kolumnie czynniki chemiczne – zapis "domieszki do betonu". Czynnik o tak sformułowanej nazwie nie istnieje. Pracodawca był zobligowany literalnie wpisać nazwę czynnika chemicznego stosowanego na danym stanowisku pracy. Przy wpisywaniu powinien uwzględnić m.in. dane zawarte w kartach charakterystyk (sekcja 8) mieszanin i substancji chemicznych niebezpiecznych wymienionych w spisie substancji i mieszanin chemicznych niebezpiecznych lub stwarzających zagrożenie produkowanych/stosowanych na węzłach betoniarskich i wziąć pod uwagę przede wszystkim te substancje, które zostały wymienione i określone jako parametry dotyczące kontroli narażenia.

Odnośnie do podniesionego zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada udziału strony w postępowaniu dotyczy nie tylko postępowania przed organem I instancji, lecz także postępowania odwoławczego i postępowań nadzwyczajnych. W rozpoznawanej sprawie organy I i II instancji nie zawiadomiły skarżącego przed wydaniem zaskarżonych decyzji, o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz nie poinformowały o zakończeniu postępowania dowodowego. Zdaniem sądu naruszenie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Wbrew odmiennemu poglądowi skarżącego należy podzielić bowiem dominujący i utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych pogląd, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. To do strony, stawiającej wskazany zarzut, należy wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (wyrok NSA z 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, uchwała 7 sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r. w sprawie II FPS 6/04, orzeczenia dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem to strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. złożenia dokumentu). Nie każde bowiem naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej czy postanowienia, poddanych kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała natomiast, jakiej czynności procesowej nie mogła dokonać poprzez niewydanie przez organ II instancji zawiadomienia na podstawie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Tym bardziej, że w aktach sprawy organu II instancji nie pojawił się nowy materiał dowodowy.

Wbrew twierdzeniom skargi decyzja została zredagowana prawidłowo zarówno pod względem merytorycznym jak również prawnym. Wyjaśniona została stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się Organ przy załatwieniu sprawy. Organ II instancji wyjaśnił przyczyny nałożenia na stronę przez organ I instancji nakazów zawartych w decyzji organu I instancji.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.