Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 442/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 par.1 pkt. 9, art. 33
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2019 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr: "[...]" w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga A S (dalej: "zobowiązany" lub "skarżący") dotyczy postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ odwoławczy" lub "DIAS") utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: "organ egzekucyjny" lub "NUS") nr "[...]" z dnia "[...]" r. o odmowie uznania zarzutu.

Z akt sprawy wynika, że NUS prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]" r. o nr "[...]", wystawionego przez wierzyciela - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, obejmującego nieuiszczoną grzywę w celu przymuszenia w kwocie "[...]" zł. Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło w dniu "[...]" r. wraz z doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego i zawiadomienia z dnia "[...]"r., znak: "[...]", o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego. Dłużnik zajętej wierzytelności, czyli Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w D, otrzymał zawiadomienie o zajęciu w dniu "[...]"r. Dokonana czynność egzekucyjna nie była skuteczna, gdyż dłużnik zajętej wierzytelności pismem z dnia "[...]"r. poinformował organ egzekucyjny, iż zobowiązany nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych.

W dniu "[...]"r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo zobowiązanego, nazwane skargą, dotyczące działalności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w związku z garażem blaszanym zbudowanym przez zobowiązanego. Pismo to zostało potraktowane jako skarga na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazane zostało w dniu "[...]" r. do Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ponadto zobowiązany złożył do organu egzekucyjnego pismo z dnia "[...]"r., które nazwał skargą do organu egzekucyjnego. Wskazał w nim, że toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym w D. Pismem z dnia "[...]"r. na żądanie organu egzekucyjnego wyjaśnił, że na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.") składa zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zaznaczył, że kwestionuje wymagalność egzekwowanego obowiązku z uwagi na toczące się postępowanie przed Sądem Rejonowym w D, którego wynik jest istotny dla postępowania egzekucyjnego. Podniósł, że przed Sądem Rejonowym w D toczy się postępowanie związane z nałożeniem grzywny przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nie przedłożył jednak dowodów na potwierdzenie powyższych twierdzeń. Zdaniem zobowiązanego, NUS powinien zawiesić postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a.

Postanowieniem z dnia "[...]"r. o nr "[...]" NUS odmówił uznania zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., z uwagi na wniesienie go po upływie ustawowego terminu. Wskazał, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu "[...]"r., wobec czego w dniu "[...]"r. upłynął termin do wniesienia zarzutu, określony w art.27 §1 pkt 9 upea jako siedmiodniowy. Zaś pismo zobowiązanego, nazwane skargą, wpłynęło do NUS dopiero "[...]"r., a następnie na żądanie organu, zostało uzupełnione w dniu w dniu "[...]"r.

Postanowieniem z tego samego dnia ("[...]"r.) znak: "[...]" NUS odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wskazując, że nie została spełniona żadna z przesłanek zawieszenia z urzędu postępowania egzekucyjnego na podstawie art.56 §1 u.p.e.a.

Oba postanowienia doręczone zostały zobowiązanemu w dniu "[...]"r.

Zobowiązany pismem z dnia "[...]"r. złożył zażalenie na postanowienie o odmowie uznania zgłoszonego zarzutu. Wskazał, że wnosi o uchylenie postanowienia ze względu na toczące się postępowanie przed Sądem Rejonowym w D, dotyczące nałożonej grzywny, wynik którego będzie miał kluczowe znaczenie dla postępowania egzekucyjnego. Podkreślił, że prowadzenie egzekucji jest przedwczesne i może spowodować dla niego nieodwracalne straty.

Odrębnym pismem z dnia "[...]"r. zobowiązany złożył zażalenie na postanowienie NUS o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc podobne argumenty. Ponownie wskazał na to, że wynik toczącego się przez Sądem Rejonowym w D postępowania dotyczącego nałożonej na niego grzywny będzie miał kluczowe znaczenie dla prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Prowadzenie egzekucji jest przedwczesne i może spowodować dla skarżącego nieodwracalne straty. Dlatego powinno zostać zawieszone.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]"r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie o odmowie uznania zarzutu ze względu na uchybienie terminu, podtrzymując w nim argumentację zawartą w postanowieniu NUS.

W tym samym dniu DIAS wydał postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia NUS o odmowie zawieszenia postępowania. Podtrzymał w nim argumentację zawartą w postanowieniu NUS.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożonej na postanowienie w sprawie odmowy uznania zarzutów zażądano uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi opisano przebieg postępowania egzekucyjnego i powołano się na toczące się przed Sądem Rejonowym w D postępowanie sądowe w sprawie grzywny nałożonej na niego przez PINB. Według skarżącego wykonanie tytułu wykonawczego jest przedwczesne i spowoduje dla niego nieodwracalne straty. Skarżący uważa, że rozstrzygniecie DIS jest błędne i powinno zostać uchylone.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożonej na postanowienie w sprawie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego podniesiono podobne zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 §1 i §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DzU 2018 r. poz. 2107 ze zm., dalej: "ppsa") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast przepis art.3 §2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "ppsa") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

Ustawa ppsa przewiduje w art.119 pkt 3, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art.120 ppsa). Na podstawie art.121 ppsa sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie.

Rozpatrywana sprawa należy do spraw wymienionych w art.119 pkt 3 ppsa, jest to bowiem sprawa z zakresu postępowania egzekucyjnego, zaś zaskarżone postanowienie DIAS jest postępowaniem kończącym postępowanie w sprawie zarzutów.

Przepisy ustawy ppsa nie przewidują możliwości informowania stron postępowania o rozpatrzeniu sprawy w trybie uproszczonym ani o terminie posiedzenia. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są rozważane w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę.

Na podstawie art.2 §1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. DzU 2018 poz.1314 ze zm.) egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki dotyczące podatków (...). Zgodnie z art.3 §1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art.2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów albo bezpośrednio z przepisu prawa. W myśl art.1a pkt 13 u.p.e.a. wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru, co wynika z art.26 §1 u.p.e.a. Zgodnie z pkt 1 i 2 §5 art.26 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

W art.27 §1 u.p.e.a. wymienione zostały elementy składowe tytułu wykonawczego, tj.: oznaczenie wierzyciela, oznaczenie organu, wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także NIP lub numeru PESEL, treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawa prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek, wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń, wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej, wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela, pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu, pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (pkt 9 §1 art.27), klauzula organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej, wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, data doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku, data doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o wniosku o egzekucję administracyjnej kary pieniężnej lub grzywny administracyjnej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1a, data, do której można prowadzić egzekucję należności pieniężnej, o której mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. g.

Z powyższego wynika, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym mogą być składane w 7-dniowym terminie, liczonym od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. Skarżącemu tytuł ten doręczono w dniu "[...]"r., co oznacza że z dniem "[...]"r. upłynął termin do wniesienia zarzutów, zaś pismo skarżącego uznane za zarzuty wpłynęło do organu egzekucyjnego w dniu "[...]"r., a zatem po upływie ww. 7-dniowego terminu. Słusznie zauważył organ odwoławczy, że skarżący nie wnioskował w trybie art.58 Kpa w zw. z art.18 u.p.e.a., o przywrócenie terminu, ze wskazaniem, że do uchybienia nie doszło z winy skarżącego.

Zgodnie z art.33 §1 u.p.e.a. podstawą zarzutów może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Z treści wniesionej skargi, że skarżący kwestionuje istnienie dochodzonych zaległości z uwagi na brak wymagalności obowiązku, co wiąże z toczącym się przed Sądem Rejonowym w D postępowaniem dotyczącym grzywny w celu przymuszenia. W tym miejscu Sąd zauważa, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem o charakterze administracyjnym, przewidzianym w przepisach ustawy u.p.e.a., poddawanym kontroli sądów administracyjnych, a nie sądów powszechnych. Skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób, że postępowanie dotyczące nałożonej na niego grzywny w celu przymuszenia prowadzone jest przez Sąd Rejonowy w D, nie wskazał jego sygnatury ani nie przedłożył jakiegokolwiek pisma sądowego. Nie wykazał związku pomiędzy ewentualnym postępowaniem przez Sądem Rejonowym w D a postępowaniem egzekucyjnym, prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wobec tego wniesiony zarzut nie został także uprawdopodobniony.

Niemniej jednak przyczyną oddalenia skargi jest potwierdzenie słuszności stanowiska organu odwoławczego w kwestii złożenia zarzutu bez zachowania terminu wynikającego z art.27 §1 pkt 9 u.p.e.a.

Dlatego na podstawie art.151 ppsa Sąd oddalił skargę.