Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 350/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b, art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1752
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
article: art. 145  § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art.77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2023 r. sprawy ze skargi A. K. i J. W. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 9 stycznia 2023 r. nr GK-II.7221.204.2022 w przedmiocie odmowy dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia 10 sierpnia 2022 r. nr WG-WGE.BG.660.32.2019; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie na rzecz skarżącej J. W. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 350/23

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi A.K. i J.W. jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z 9 stycznia 2023 r. nr GK-II.7221.204.2022 w przedmiocie odmowy dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy ustalono, że pismem z 3 września 2019 r. J.W. złożyła do Starosty [...] pismo w którym zakwestionowała przebieg na mapach ewidencyjnych w [...]. granicy pomiędzy nr [...], stanowiącą jej własność, a działką sąsiednią nr [...]. Następnie pismem z 12 września 2019 r. J.W. i S.B. zwrócili się do organu I instancji o sprostowanie błędnego przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], wskazując, że przedmiotowa granica nie jest sporna, a jej przebieg pokazany na mapach ewidencyjnych jest niezgodny ze stanem faktycznym. Pismem z 30 stycznia 2020 r. J.W. i A.K. zwróciły się do Starosty z wnioskiem o włączenie do niniejszego postępowania administracyjnego działki nr [...], stanowiącej własność A.K.

Operat z ustalenia przebiegu granic działek nr [...] został wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego - dalej zasób 30 czerwca 2021 r. pod nr [...].

Decyzją z 24 listopada 2021 r. nr WG-WGE.BG.660.32.2019 Starosta, działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej "kpa") umorzył postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w obrębie Z.

PWINGiK po rozpatrzeniu odwołania J.W. i A.K. decyzją z 4 maja 2022 r. nr GK-II.7221.248.2021 uchylił decyzję Starosty z 24 listopada 2021 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie PWINGiK sprawa wymagała merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżących, a organ I instancji zaniechał oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta decyzją z 10 sierpnia 2022 r. nr WG-WGE.BG.660.32.2019 orzekł o odmowie dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], polegającej na zmianie przebiegu granic działek nr [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że obecnie ujawnione w operacie ewidencji gruntów i budynków granice przedmiotowych działek są zgodne z dokumentacją geodezyjną znajdującą się w zasobie geodezyjnym.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyły J.W. i A.K. wskazując, że granica pomiędzy ich działkami nie została przywrócona prawidłowo zgodnie ze stanem faktycznym. Zwróciły się o ponowne rozpatrzenie sprawy i przywrócenie prawidłowego stanu.

Zaskarżoną decyzją PWINGiK działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. ze zm., dalej "pgik") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestie dotyczące aktualizacji operatu ewidencyjnego regulują przepisy ustawy pgik oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 27 lipca 2021 r. (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1390 ze zm., dalej "rozporządzenie egib"). Ustawa pgik stanowi, że ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, a jako prowadzącego ewidencję wskazuje starostę. Zgodnie z art. 24 ust. 2a pgik informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu w przypadkach określonych w art. 24 ust. 2a pkt 1) pgik, lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania, w sposób określony w art. 24 ust. 2b pgik: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2B; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Według treści art. 24 ust. 2c pgik odmowa aktualizacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do § 30 rozporządzenia egib przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie: 1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby: a) postępowania rozgraniczeniowego, b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów, c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, e) podziału nieruchomości, f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych; 2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic; 3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.

Przepis § 31 rozporządzenia egib stanowi, że jeżeli brak jest dokumentacji lub materiałów, o których mowa w § 30, albo zawarte w nich dane nie pozwalają na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 pgik, dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.

Procedurę ustalenia przebiegu granic działek określa § 33 ust. 1-3 rozporządzenia egib. Zgodnie z ust. 1 ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych dokonuje geodeta posiadający uprawnienia zawodowe w zakresie, o którym mowa w art. 43 pkt 2 lub 5 pgik, zwany dalej geodetą uprawnionym, na podstawie zgodnych wskazań podmiotów, o których mowa w § 11 pkt 2 lit. a i § 12 pkt 1, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, jeżeli wskazywany przebieg nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach dotyczących przebiegu ustalanych granic. Z kolei ust. 2 stanowi, że w przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. Natomiast stosownie do ust. 3, w przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów.

Z przekazanego materiału dowodowego oraz wyjaśnień Starosty wynika, że mapa ewidencyjna gruntów dla obrębu Z. została założona w 1969 r. na podkładzie mapy katastralnej w skali 1:2880. Przedstawiona na niej granica pomiędzy działką [...], a [...] stanowiła linię prostą aż do drogi powiatowej. Następnie w 1997 r. przeprowadzone zostało odnowienie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...], w wyniku którego został sporządzony operat techniczny nr [...]. Odnowienie to polegało zamianie dotychczasowych map katastralnych w skali 1:2880 na nowe mapy ewidencyjne w skali 1:2000. Na sporządzonej podczas odnowienia mapie widnieje podział działki nr [...] na działki nr [...]. Organ I instancji podał, że "nie przyjęto do zasobu i nie zalega żaden operat z podziału ww. działki." Ponadto Starosta zauważył, że na mapie z odnowienia, pomiędzy działkami nr [...] i [...] powstało załamanie w stronę działki nr [...] zmniejszając ją tym samym.

W latach 2012-2013 na terenie obrębu [...] została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków. Celem modernizacji było m.in. opracowanie numerycznej mapy ewidencji gruntów i budynków. Z wykonania tych prac sporządzono operat techniczny wpisany do zasobu pod nr [...]. Ze sprawozdania technicznego wynika, że "granice dróg powiatowych do których był brak danych do określenia ich przebiegu, zostały ustalone protokolarnie na gruncie i pomierzone metodą GPS Trimble 5800."

Na podstawie protokołu ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków z 26 kwietnia 2012 r. organ odwoławczy ustalił, że granicę działki nr [...] oraz działki nr [...] z działką nr [...] (stanowiącą drogę powiatową) w punkcie [...] ustalono "według ostatniego spokojnego stanu posiadania granica wyraźnym pasem zaużytkowania".

Na podstawie wykazu współrzędnych punktów granicznych organ odwoławczy ustalił, że po modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...], punkt nr [...] został wykazany jako niestabilizowany. Źródłem danych o jego położeniu są geodezyjne pomiary terenowe poprzedzone ustaleniem przebiegu granic, błąd położenia względem osnowy wynosi 0,00 - 0,10 m. Także punkty nr [...] zostały wykazane jako niestabilizowane, źródłem danych o ich położeniu jest digitalizacja lub wektoryzacja rastra mapy, błąd położenia punktów względem osnowy wynosi 1,51-3,00 m.

Starosta po przeanalizowaniu dokumentacji geodezyjnej znajdującej się w zasobie, stwierdził, że przy modernizacji ewidencji gruntów, zostały utrzymane granice tak jak na mapie z odnowienia ewidencji gruntów i powielony został tym samym błąd w konfiguracji ww. działek. W związku z tym, organ zlecił jednostce wykonawstwa geodezyjnego wykonanie ustalenia przebiegu granic działki w celu doprowadzenia do zgodności stanu ewidencyjnego ze stanem prawnym i faktycznym na gruncie.

Wyłoniona w drodze zapytania ofertowego firma "Usługi Geodezyjno-Projektowe M.G." w dniu 15 września 2021 r. przeprowadziła czynności ustalenia przebiegu granic pomiędzy ww. działkami. Operat techniczny będący wynikiem ww. ustaleń został wpisany do zasobu dnia 30 września 2021 r. pod nr [...].

Ze sprawozdania technicznego, stanowiącego integralną część ww. operatu technicznego nr [...] wynika, że wykonawca dokonał analizy materiałów znajdujących się w zasobie "pod kątem ich dokładności, aktualności i kompletności." Stwierdził, że punkt nr [...] "został uwidoczniony przy modernizacji ewidencji gruntów i budynków" (o błędzie położenia względem osnowy w przedziale od 1,51 m do 3,00 m). Ponadto wskazał, że w operacie z odnowienia z 1997 r. brak jest szkiców polowych z ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...].

Wobec powyższego spełniony został podstawowy warunek zgodnie z § 31 rozporządzenia egib, otwierający możliwość pozyskania danych dotyczących położenia granic działek ewidencyjnych w drodze pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.

Wykonawca zleconego przez organ ewidencyjny opracowania odtworzył przebieg granic na odcinku spornym tj. od punktu [...] do drogi powiatowej [...] (winno być [...]), co potwierdza protokół z ustalenia granic z 15 września 2021 r. Przedmiotowa granica została ustalona "na podstawie mapy ewidencji gruntów 1:2880" (zgodnie z § 33 ust. 3 rozporządzenia egib).

W sprawozdaniu technicznym zawartym w operacie wykonawca pracy wyjaśnił, że "granica od punktu [...] do punktu [...] jest zgodna z granicą uwidocznioną na mapie ewidencji gruntów (katastralnej) w skali 1:2880." S.B. zaakceptował przebieg granicy od pkt [...] do nowego pkt oznaczonego na szkicu polowym jako [...], A.K. nie wyraziła zgody na granice w punkcie [...] będącym punktem wspólnym dla działek [...]. J.W. nie wyraziła zgody na granice w punkcie [...] (...), ale zaakceptowała granicę w nowym punkcie oznaczonym na szkicu polowym jako [...].

W ramach dokumentacji geodezyjnej nr [...] wykonawca sporządził mapę do celów prawnych w skali 1:1000 wraz z wykazem zmian gruntowych dla działek nr [...]. Ponadto w operacie znajdują się "Wykazy współrzędnych punktów granicznych", z których wynika, że został wykazany nowo ustalony punkt graniczny nr [...] - stanowiący trójmiedzę pomiędzy działkami nr [...]. Natomiast współrzędne punktu nr [...]- stanowiącego trójmiedzę pomiędzy działkami nr [...] - nie uległy zmianie w stosunku do danych wykazanych w dotychczasowej ewidencji. Został on oznaczony w atrybutach jako punkt należący do granicy spornej.

W sprawie zostało wykazane, że dane ujawnione w ewidencji były nieprawidłowe, stąd też nastąpiło ich sprostowanie - na podstawie stosownej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu 30 września 2021 r. pod nr [...], w drodze czynności materialno-technicznej, zaś wnioskodawcy nie przedstawili nowszej dokumentacji, która potwierdzałaby ich żądania.

Odnosząc się do argumentów skarżących o zmniejszeniu powierzchni działki nr [...] z 24 arów na 21 arów oraz nieustalania punktu graniczny nr [...] w terenie organ I instancji wyjaśnił, że w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków prowadzonej w latach 2012-2013 ponownie przeliczono metodą analityczną z istniejącej bazy współrzędnych powierzchnie wszystkich działek [położonych w obrębie Zagorzyce] z dokładnością zapisu do ara. Ponadto sprecyzował, iż w zakresie przedmiotowych działek "przy modernizacji ewidencji gruntów, zostały utrzymane granice tak jak na mapie z odnowienia ewidencji gruntów powielając tym samym błąd w konfiguracji". W związku z tym organ I instancji zlecił opracowanie dokumentacji - wykonanie ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z działkami nr [...] - w celu wyeliminowania błędnych danych.

Odnosząc się natomiast do zarzutu stron dotyczącego powierzchni działki nr [...], przepisy rozporządzenia egib (§ 16) traktują pole powierzchni działki jako wynik obliczeń dokonanych na podstawie współrzędnych punktów granicznych, obrazujących przebieg granic tej działki. Z definicji zawartej w przepisach jasno wynika, że powierzchnia działki jest pochodną jej granic, nigdy odwrotnie. Ponadto sposób obliczenia powierzchni stosowany np. podczas prac związanych z założeniem ewidencji (czy wcześniej - katastru) cechował się znacznie niższą dokładnością, niż obecnie stosowane metody.

W ramach postępowania ewidencyjnego nie może dojść do załatwienia sporu o granice nieruchomości lub ich powierzchnię. Jeśli w niniejszej sprawie - w innym postępowaniu administracyjnym lub sądowym, zapadnie orzeczenie mające wpływ na dane ewidencyjne, bądź strona przedstawi stosowny operat geodezyjny, wówczas zmiany wynikające z takich dokumentów zostaną wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J.W. i A.K. zaskarżyły decyzję PWINGiK z 9 stycznia 2023 r. w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem, że przebieg granic z 1968 r. oraz 2021 r. jest tożsamy.

Skarżące wyjaśniły, że na mapie z 1968 r. granica przebiegała prosto. Nie było na niej punktu załamania. Na potrzeby tego załamania niezgodnie z prawem utworzono punkt [...]. Po raz pierwszy granica została zakrzywiona podczas czynności wykonywanych przez geodetę R.F., podczas podziału działki [...] na działki o nr [...] w 1994 r. W trakcie modernizacji w 1997 r. zatwierdzono ten błąd. Podczas tej modernizacji nie były wykonywane w terenie żadne czynności geodezyjne między działkami [...] a działką sąsiada [...]. Geodeta R. wykonywał czynności geodezyjne między działką [...] a działką nr [...], a na miejscu nie spisano żadnego protokołu. Geodeta G. powielił błąd związany z zakrzywieniem granicy stabilizując punkty graniczne niezgodnie z faktycznym przebiegiem granicy. Skarżące wnosiły, aby granica była ustalana z punktu położonego wyżej od punktu fikcyjnego [...] o około 15 m, a który to punkt jest faktycznie ustalonym punktem granicznym pomiędzy działkami [...], [...] i [...], ale Starostwo nie przychyliło się do tego. Stanowisko geodeta G. jakoby punkt [...] został ustalony podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 1997 r. na wniosek stron jest nieprawdą, ponieważ podczas modernizacji 1997 r. nie były wykonywane żadne czynności geodezyjne na granicy między działkami [...], [...] i [...].

W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiotem skargi jest decyzja PWINGiK z 9 stycznia 2023 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 10 sierpnia 2022 r. orzekającą o odmowie dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. [...], polegającej na zmianie przebiegu granic działek nr [...], [...] i [...].

Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.P.g.k., ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem danych, które stanowią podstawę planowania gospodarczego i przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 tej ustawy, zawiera ona m.in. informacje dotyczące gruntów (ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów), budynków (ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych) oraz lokali (ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej). W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właścicieli nieruchomości, a w przypadku gruntów dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania (art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b u.p.g.k.).

Aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków następuje przez wprowadzenie zmian wynikających z dokumentów stanowiących podstawę wpisu, którymi mogą być akty normatywne, prawomocne orzeczenia sądowe, decyzje administracyjne, akty notarialne, materiały zasobu, wpisy w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacja architektoniczno - budowlana (art. 22 ust. 2 u.p.g.k.).

W pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 września 2011 r. I OSK 1628/10 - LEX nr 964687).

W orzecznictwie sądowym (m.in. wyrok NSA z 12 lipca 2012 r. I OSK 1004/11 - LEX nr 1225527) podkreśla się również w sposób szczególny, że ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno - techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy.

Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów.

Skarga okazała się uzasadniona, gdyż dokonana przez Sąd w świetle opisanych wyżej kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wykazała, że rozstrzygnięcia te są co najmniej przedwczesne z uwagi na ich nieadekwatność do zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Z zebranego w sprawie i znajdującego się u podstawy wydanych w sprawie przez organ I i II instancji decyzji znalazły się ustalenia, że mapa ewidencyjna gruntów dla obr. [...] została założona w 1969 r. na podkładzie mapy katastralnej w skali 1:2880, a przedstawiony na niej przebieg granicy pomiędzy działką [...] (z których w czasie późniejszym powstały działki skarżących nr [...] i [...]) a działką nr [...] stanowił linię prostą.

Przeprowadzone w 1997 r. odnowienie ewidencji gruntów i budynków dla obr. Zagorzyce polegało na zamianie dotychczasowych map katastralnych w skali 1:2880 na nowe mapy ewidencyjne w skali 1:2000. Na sporządzonej podczas odnowienia mapie widnieje podział działki nr [...] na działki nr [...], [...], [...] (przy braku w zasobie operatu podziałowego), a na mapie z odnowienia pomiędzy działkami nr [...] i [...] powstało załamanie w stronę działki nr [...], zmniejszając ją tym samym.

W wyniku przeprowadzonej w latach 2012-2013 na terenie obrębu [...] modernizacji ewidencji gruntów i budynków mającej na celu m.in. opracowanie numerycznej mapy ewidencji gruntów i budynków zostały utrzymane granice tak jak na mapie z odnowienia ewidencji gruntów (zdaniem organów, powielony został jednocześnie błąd w konfiguracji ww. działek wynikający z błędnego wykazania położenia punktów granicznych nr [...] względem osnowy, wynoszący 1,51-3 m).

Wykonawca zleconego przez organ ewidencyjny opracowania dot. ustalenia przebiegu granic w/w działki (w celu doprowadzenia do zgodności stanu ewidencyjnego ze stanem prawnym i faktycznym na gruncie) odtworzył przebieg granic na odcinku spornym dot. w/w działek, ustalając przebieg przedmiotowej granicy "na podstawie mapy ewidencji gruntów 1:2880", wskazując, że "granica od punktu [...] do punktu [...] jest zgodna z granicą uwidocznioną na mapie ewidencji gruntów (katastralnej) w skali 1:2880." W związku z tym w drodze czynności materialno - technicznej doszło do sprostowania nieprawidłowych danych ujawnionych w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu 30 września 2021 r. pod nr [...], zaś wnioskodawcy nie przedstawili nowszej dokumentacji, która potwierdzałaby ich żądania.

W ocenie Sądu powyższa argumentacja pozostaje wewnętrznie sprzeczna, gdyż skoro granica wykazana na podkładzie mapy katastralnej w skali 1:2880 między w/w działkami przebiegała w linii prostej, to jednocześnie zgodny z nią nie może być ustalony w wyniku prac geodezyjnych w 2021 r. przebieg granicy od punktu [...] do punktu [...], tworzący załamanie.

Tym samym Sąd nie akceptuje wynikającego z wydanych w sprawie decyzji stanowiska organów administracji, że obecnie ujawnione w operacie ewidencji gruntów i budynków granice przedmiotowych działek są zgodne z dokumentacją geodezyjną znajdującą się w zasobie geodezyjnym.

Powyższa okoliczność wymaga ponownego wnikliwego zbadania i uzasadnienia, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w wyniku naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Opisane wyżej uchybienia obligowały Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji SKO oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

O należnych skarżącej J.W. kosztach postępowania (obejmujących opłacony od skargi wpis w kwocie 200 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.