Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 618/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: § 1; § 4; § 5
journal: Dz.U. 2023 poz 762
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 16 lipca 2024 r. nr 9003-2024-000772 w przedmiocie przyznania pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz P. B. kwotę 200 zł (dwieście złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 lipca 2024 r. (nr 9003-2024-000772) Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Lublinie – po ponownym rozpatrzeniu sprawy – utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Chełmie z dnia 25 maja 2024 r. (nr BP048.6480.000001.2024) w sprawie pomocy finansowej dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy, mocą której przyznano skarżącemu P. B. kwotę [...]zł w tytułu sprzedaży rzepaku w dniu 31 marca 2023 r. i odmówiono przyznania takiej pomocy z tytułu sprzedaży jęczmienia w dniu 12 lipca 2023 r.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 14 czerwca 2023 r. skarżący P. B. złożył za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Do wniosku dołączył fakturę VAT nr [...] z dnia 31 marca 2023 r. obejmującą sprzedaż rzepaku w ilości 77,36 t. Następnie w dniu 13 lipca 2023 r. skarżący w takim samym trybie złożył korektę wniosku, dołączając fakturę VAT nr [...] z dnia 11 lipca 2023 r. dokumentującą sprzedaż jęczmienia w ilości 160,32 t.

Po rozpoznaniu wniosku, decyzją z dnia 13 września 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Chełmie przyznał skarżącemu pomoc finansową w kwocie 26.162,50 zł wyłącznie z tytułu sprzedaży rzepaku. Jednocześnie organ odstąpił od uzasadnienia swojej decyzji na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. wskazując, że uwzględnia ona żądanie strony w całości. Decyzję doręczono skarżącemu w dniu 15 września 2023 r. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, a po jego rozpatrzeniu Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Lublinie postanowieniem z dnia 3 października 2023 r. (nr 328/2023) stwierdził niedopuszczalność odwołania.

W wyniku wniesionej przez skarżącego skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 595/23 – uchylił zaskarżoną decyzję Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Chełmie z dnia 13 września 2023 r.

W uzasadnieniu tego wyroku sąd zwrócił uwagę, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji była ostateczna i nie przysługiwało od niej odwołanie, lecz skarga skierowana do sądu administracyjnego, która wniesiona została w terminie. Wyjaśniając rozstrzygnięcie co do istoty sprawy sąd wskazał, że nieuwzględnienie przez organ faktury VAT nr [...] z dnia 11 lipca 2023 r., która została złożona przez skarżącego z zachowaniem reguł określonych w § 4 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. poz. 762, z późn. zm. – dalej jako "rozporządzenie") powoduje, iż nie można było uznać, że w rozpoznawanej sprawie cały materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Uchybienie to jest o tyle istotne, że stosownie do § 6 ust. 1 pkt 1 wskazanego rozporządzenia, wysokość przyznawanej pomocy jest powiązana z powierzchnią upraw i liczbą ton wynikającą z przedstawionych przez stronę faktur VAT. Dlatego w ocenie sądu doszło także do naruszenia przez organ art. 107 § 4 k.p.a., który przewiduje możliwość odstąpienia od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony, natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy nie można było przyjąć, że wydając zaskarżoną decyzję organ w całości żądanie strony uwzględnił.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek powołanego wyżej wyroku, Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Chełmie decyzją z dnia 25 maja 2024 r. (nr BP048.6480.000001.2024) po raz kolejny przyznał skarżącemu pomoc finansową w kwocie 26.162,50 zł z tytułu sprzedaży rzepaku i odmówił przyznania takiej pomocy z tytułu sprzedaży jęczmienia. Na powyższą decyzję skarżący wniósł odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Lublinie decyzją z dnia 16 lipca 2024 r. (nr 9003-2024-000772) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w całości.

W uzasadnieniu tego stanowiska Dyrektor ARiMR wskazał, że mając na uwadze złożoną korektę wniosku o przyznanie pomocy finansowej oraz wyczerpanie kwoty środków, pochodzących z budżetu państwa, o których mowa w § 6 ust. 4 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r., organ przyznał skarżącemu pomoc dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy w wysokości 26.162,50 zł, uwzględniając płatność do faktury nr [...] dot. sprzedaży rzepaku w ilości 77,36 ton oraz odmówił przyznania płatności do faktury nr [...] dot. sprzedaży jęczmienia w ilości 160,32 ton. Jednocześnie organ podniósł, że wydatki związane z płatnościami na środki kompensujące rolnikom straty gospodarcze spowodowane przez zwiększony przywóz zbóż i nasion z Ukrainy kwalifikują się do pomocy unijnej tylko wtedy, jeżeli płatności te zostały dokonane przed dniem 31 grudnia 2023 r. Natomiast w niniejszej sprawie organ I instancji wydał zaskarżone rozstrzygnięcie w dniu 25 maja 2024 r., a więc po dniu 31 grudnia 2023 r. (stanowiącym ostateczny termin wypłaty środków) i z tego powodu należało odmówić przyznania pomocy w części dotyczącej sprzedaży jęczmienia potwierdzonej fakturą VAT nr [...]. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że jest związany przepisami prawa i nie może odstąpić od przestrzegania przepisów powołując się na słuszny interes strony. Przepisy prawa w niniejszej sprawie nie przewidują luzu decyzyjnego, który pozwalałby na powołanie się na słuszny interes strony.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący P. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji tej zarzucił naruszenie:

1) § 4 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (dalej jako "rozporządzenie"), polegającym na przyjęciu, że w zakresie korekty wniosku z dnia 13 lipca 2023 r. (dotyczącej przedłożonej faktury VAT nr [...] z dnia 12 lipca 2023 r. dokumentującej sprzedaż jęczmienia), wniosek o przyznanie pomocy do sprzedanych 160,32 ton jęczmienia uznać należy de facto jako nowy wniosek, który winien zostać rozpoznany według kolejności jego zgłoszenia w sytuacji, gdy przepis § 4 ust. 5 rozporządzenia daje rolnikom możliwość załączenia do wniosku dodatkowych faktur VAT i nie przesądza przy tym o tym, że w zakresie dodatkowo złożonych faktur, traktować je należy jako wniosek złożony w innym terminie niż wniosek pierwotny;

2) § 6 ust. 4 rozporządzenia polegającym na przyjęciu, że rozpoznanie wniosku o przyznanie pomocy do sprzedanych 160,32 ton jęczmienia, z uwagi na korektę pierwotnego wniosku, winno być w tym zakresie uznane za złożone w innym terminie niż wniosek pierwotny, a zatem winno być rozpoznanie w późniejszej kolejności niż wniosek pierwotny z dnia 14 czerwca 2023 r. w sytuacji, gdy z literalnego brzmienia przepisu § 6 ust. 4 rozporządzenia wynika wprost, że pomoc jest przyznawana według kolejności złożenia wniosków, zaś z treści rozporządzenia nie sposób wysnuć wniosku, że korekta/zmiana wniosku traktowana jest jako nowy wniosek w zakresie dokonanych (rozszerzająco) zmian;

3) art. 6, art. 8 oraz art. 12 k.p.a. polegającym na prowadzeniu postępowania w sposób opieszały, z naruszeniem przepisów prawa, w sposób niebudzący zaufania uczestników do władzy publicznej co skutkowało wydaniem przez organ I instancji decyzji w dniu 25 maja 2024 r. i podniesieniem przez organ II instancji okoliczności, iż decyzja została wydana po 31 grudnia 2023 r., a zatem należało odmówić przyznania skarżącemu pomocy w części dotyczącej sprzedaży jęczmienia w sytuacji, gdy skarżący złożył wszelkie wymagany dokumenty w ustawowym terminie, a wniosek o przyznanie pomocy w części dotyczącej sprzedaży jęczmienia nie został początkowo rozpoznany z uwagi na niedopatrzenie organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarówno zarzuty, jaki i wnioski skargi domagające się uchylenia zaskarżonej decyzji okazały się trafne i uzasadnione.

Wymaga przede wszystkim zwrócenia uwagi, że materialnoprawną podstawę zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r. poz. 762, z późn. zm. – dalej jako "rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r." lub "rozporządzenie"), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 6c ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1199 – dalej jako "ustawa o ARMIR"). Należy również wyjaśnić, że źródłem wydania wskazanego wyżej rozporządzenia przewidującego pomoc producentom rolnym była reakcja na negatywne skutki zakłóceń na rynku rolnym w niektórych państwach Unii Europejskiej spowodowana agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Cel tej regulacji przewidywał realne wsparcie tych producentów rolnych, których dotknęły skutki związane z istotnym napływem zbóż z Ukrainy i wpływem tego faktu na ceny ich produktów rolnych oraz związane z tym straty. W związku z tym opracowano pakiet pomocowy, w ramach którego przewidziano wsparcie dla rolników na utrzymanie dochodowości ich gospodarstw rolnych. Pomoc ta miała na celu ustabilizowanie m.in. polskiego rynku rolnego. Z przepisu § 1 powołanego rozporządzenia wynika bowiem, że określa ono zadania realizowane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, związane z udzielaniem pomocy, o której mowa w:

1) art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/739 z dnia 4 kwietnia 2023 r. ustanawiającego środek wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych w Bułgarii, Polsce i Rumunii (Dz. Urz. UE L nr 96 z 5.04.2023 r., str. 80), zwanego dalej "rozporządzeniem 2023/739", oraz

2) art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/1343 z dnia 30 czerwca 2023 r. ustanawiającego środek wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych w Bułgarii, na Węgrzech, w Polsce, Rumunii i Słowacji (Dz. Urz. UE L nr 168 z 3.07.2023 r., str. 22), zwanego dalej "rozporządzeniem 2023/1343"

. oraz sposób i tryb realizacji tych zadań.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. pomoc przyznaje się rolnikowi:

1) któremu został nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2022 r. poz. 2001 i 2727 oraz z 2023 r. poz. 412), i który wyraził zgodę, o której mowa w art. 10c ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;

2) który dokonał sprzedaży:

a) żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub

b) kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.

. podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą;

3) który poniósł stratę gospodarczą, o której mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia Komisji 2023/739 oraz w art. 1 ust. 2 rozporządzenia Komisji 2023/1343;

4) który w 2022 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i zadeklarował w tym wniosku powierzchnię upraw kukurydzy, żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku.

Jak wynika z administracyjnych akt sprawy skarżący powyższe warunki spełnił. Według zaś § 5 ust. 1 rozporządzenia, wniosek, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, rolnik składa w terminie od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 lipca 2023 r. Termin ten nie podlega przywróceniu (§ 5 ust. 2 rozporządzenia). Również i ten warunek został przez stronę spełniony. Zgodnie zaś z § 7 rozporządzenia, kierownik biura powiatowego Agencji wydaje decyzję w sprawie przyznania pomocy w terminie do dnia 15 września 2023 r. Natomiast stosowanie do § 6 ust. 4 rozporządzenia, pomoc jest przyznawana według kolejności złożenia wniosków, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, do wysokości sumy kwoty środków, o których mowa w:

1) art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenie nr 2023/739, wyrażonej w złotych, oraz równowartości tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa oraz

2) art. 2 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 2023/1343, wyrażonej w złotych, oraz dwukrotności tej kwoty pochodzącej z budżetu państwa.

W § 4 ust. 1 rozporządzenia przewidziano zaś, że pomoc przyznaje się:

1) na wniosek rolnika złożony za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji;

2) w wysokości ustalonej zgodnie z § 6;

3) danemu rolnikowi tylko raz.

Z administracyjnych akt sprawy jasno wynika, że w dniu 14 czerwca 2023 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Do wniosku dołączył fakturę VAT nr [...] z dnia 31 marca 2023 r. obejmującą sprzedaż rzepaku w ilości 77,36 ton, a w dniu 13 lipca 2023 r. dokonał zmiany (korekty) tego wniosku, dołączając fakturę VAT nr [...] z dnia 11 lipca 2023 r. dokumentującą sprzedaż również jęczmienia w ilości 160,32 ton. Trzeba w tym miejscu wyraźnie zaakcentować, że § 4 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. wyraźnie stanowi, że rolnik może dokonywać zmian we wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, polegających jedynie na złożeniu dokumentów, o których mowa w ust. 3 lub 4, przy czym zmian tych rolnik może dokonać w terminie, o którym mowa w § 5 ust. 1. Oznacza to, że rolnik który złożył wniosek o przyznanie omawianej pomocy, uprawniony był do dokonania zmiany (korekty) pierwotnie złożonego wniosku, o ile polegała ona na przedłożeniu dodatkowych dokumentów o sprzedaży właściwym podmiotom określonych przepisami produktów rolnych, w przewidzianym tymi regulacjami terminie (do dnia 15 lipca 2023 r.). Także ten warunek w przypadku skarżącego został spełniony.

Tymczasem decyzją z dnia 13 września 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Chełmie przyznał skarżącemu pomoc finansową w kwocie 26.162,50 zł obejmującą jedynie transakcję sprzedaży rzepaku udokumentowaną fakturą załączoną di pierwotnego wniosku, a całkowicie pominął transakcję sprzedaży jęczmienia objętą dokonaną przez stronę korektą wniosku. Pomimo wniesionego przez skarżącego odwołania, względem którego organ I instancji wnioskował zresztą o jego uwzględnienie, przyznając, że nie dokonał jednak rozpoznania całości zgłoszonego żądania (pismo organu I instancji z dnia 25 września 2023 r. – k. 26 akt. adm.), Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Lublinie postanowieniem nr 328/2023 z dnia 3 października 2023 r. orzekł o niedopuszczalności odwołania z tego względu, że organ pierwszej instancji odstąpił od uzasadnienia swojej decyzji na zasadzie art. 107 § 4 k.p.a., co skutkowało jej ostatecznością (art. 127 § 1a k.p.a.).

Na skutek wniesionej przez skarżącego skargi od rozstrzygnięcia organu I instancji, wyrokiem z dnia 22 lutego 2024 r. (sygn. akt III SA/Lu 595/24) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 13 września 2023 r. W wyniku zaś ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Chełmie decyzją z dnia 25 maja 2024 r. przyznał skarżącemu pomoc finansową w kwocie 26.162,50 zł w zakresie sprzedaży rzepaku oraz odmówił pomocy potwierdzonej fakturą VAT [...] z dnia 12 lipca 2023 r. w zakresie sprzedaży jęczmienia, a organ odwoławczy utrzymał w całości w mocy to rozstrzygnięcie.

Wymaga w tym miejscu zwrócenia uwagi, że sprawa rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o przyznanie pomocy finansowej była dwukrotnie rozpoznawana przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Chełmie. Pierwsze rozstrzygnięcie (decyzja z dnia 13 września 2023 r.) zostało uchylone powołanym wyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 lutego 2022 r., w sprawie sygn. III SA/Lu 595/23. Jest to o tyle istotne, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym wyroku sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie (art. 153 p.p.s.a.). Dlatego rolą sądu badającego ponownie legalność zaskarżonej w tej sprawie decyzji było m.in. dokonanie oceny skuteczności zmiany pierwotnego wniosku skarżącego, spowodowanej dołączeniem faktury VAT nr [...] dot. sprzedaży jęczmienia oraz jej ewentualnych skutków, pod względem zgodności z warunkami, na jakich przyznawana była pomoc dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Organy w tym zakresie uchybiły wskazaniom sądu zawartym w powyższym wyroku.

Istota sporu dotyczyła zatem oceny legalności tego, czy zasadnie organ odmówił częściowo skarżącemu pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy, w zakresie sprzedaży jęczmienia potwierdzonej fakturą VAT [...] z dnia 12 lipca 2023 r., ze względu na wyczerpanie środków pomocowych, kiedy termin złożenia pierwotnego wniosku obejmującego sprzedaż rzepaku pozwalał na jego uwzględnienie i miał miejsce w czasie kiedy środki pomocowe były dostępne.

Odnosząc się do tej kwestii należało zauważyć, że organ odwoławczy podniósł też zagadnienie, że wydatki związane z płatnościami na środki kompensujące rolnikom straty gospodarcze spowodowane przez zwiększony przywóz zbóż i nasion z Ukrainy kwalifikują się do pomocy tylko wtedy, jeżeli płatności te zostały dokonane przed dniem 31 grudnia 2023 r. Natomiast z uwagi na fakt, że organ I instancji wydał zaskarżone rozstrzygnięcie w dniu 25 maja 2024 r., a więc po dniu 31 grudnia 2023 r. (stanowiącym ostateczny termin wypłaty środków), należało odmówić przyznania pomocy w części dotyczącej sprzedaży jęczmienia, potwierdzonej fakturą VAT nr [...] z dnia 12 lipca 2023 r.

W ocenie sądu orzekającego w niniejszej sprawie powyższa kwestia dotycząca terminu wydania decyzji w sprawie przyznania lub odmowy przyznania środków pomocowych pozostaje bez znaczenia dla podstaw i zasad przyznawanej pomocy, bowiem skarżący jako uprawniony do tego rodzaju pomocy i spełniający przewidziane nią warunki nie może ponosić negatywnych skutków opieszałego działania organów, bez względu na ich przyczynę oraz wadliwego sposobu procedowania zgłoszonego przez niego wniosku. W sprawie istotne jest zaś przede wszystkim to, że orzekające w sprawie organy bez uzasadnionej obowiązującymi przepisami prawa podstawy prawnej potraktowały sprawę tak, jak gdyby skarżący zgłosił w sprawie dwa odrębne wnioski. Tymczasem tak nie było.

Otóż, w terminie wynikającym z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych, skarżący złożył wniosek o udzielenie pomocy. Termin ten przewidziano na okres od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 lipca 2023 r. Skarżący z wnioskiem pierwotnym wystąpił w dniu 14 czerwca 2023 r. To właśnie wskazany termin pozycjonował wniosek skarżącego w zakresie kolejności jego złożenia względem dostępności środków i zakresu możliwej do przyznania pomocy. Dokonanie zaś korekty pierwotnego wniosku (dot. sprzedaży rzepaku) w przewidzianym prawem terminie w sposób dopuszczalny i skuteczny w świetle § 4 ust. 5 rozporządzenia, w zakresie sprzedaży w późniejszym terminie również jęczmienia, zmieniło jedynie zakres żądania skarżącego, nie miało zaś już żadnego wpływu na termin złożenia pierwotnego wniosku o udzielnie pomocy. Jeżeli zatem skarżący wywiązał się z obowiązku terminowego złożenia wniosku o udzielenie pomocy, kiedy środki finansowe były dostępne i spełniał warunki jej przyznania, to miał prawo oczekiwać od organu, że płatność będzie obejmowała również skorygowaną treść wniosku, uwzględniającą fakturę sprzedaży przez niego jęczmienia z dnia 12 lipca 2023 r. Organ zaś całkowicie bezzasadnie potraktował skutecznie dokonaną korektę pierwotnego wniosku strony, jako zupełnie nowy wniosek złożony w innym niż pierwotny terminie, z konsekwencjami wynikającymi z wyczerpania środków pomocowych . Był to istotny defekt organu przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy.

Zupełnie zaś inną kwestią pozostają reguły określenia wysokości przyznawanej producentowi rolnemu pomocy finansowej, biorąc pod uwagę istotne zmiany stanu prawnego, mając na względzie, że w tym zakresie przepisy powołanego rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r. uległy istotnej zakresie zmianie w okresie pomiędzy terminem złożenia przez stronę pierwotnego wniosku pomocowego a terminem rozstrzygania sprawy przez organy w tym przedmiocie. Dlatego organ będzie również obowiązany rozważyć, wedle jakich zasad winna zostać określona wysokość należnych stronie środków pomocowych, uwzględniając treść wniosku po dokonanej przez stronę korekcie.

Wskazano już, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Tymczasem w analizowanej sprawie organ odwoławczy zupełnie pominął wskazania zawarte w cytowanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 595/23, co doprowadziło do wadliwości w procedowaniu przed wydaniem zaskarżonej decyzji i naruszenia przepisów materialnoprawnych ujętych w skardze. Wskazania co do dalszego postępowania wynikały wprost z zawartych tam rozważań sądu, dlatego ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem tych uwag. Wynika z nich mianowicie, że wniosek skarżącego był jeden i został zgłoszony w dniu 14 czerwca 2023 r. Korekta wniosku była zaś skuteczna i dotyczyła jedynie zmiany zakresu zgłoszonego żądania. Pierwotny termin zgłoszenia wniosku pozycjonował go tym samym co kolejności zgłoszenia w sposób jednoznaczny, przy uwzględnieniu skutecznie dokonanej korekty. Organ tych okoliczności rozpatrując sprawę w ogóle nie uwzględnił, co oznacza, że naruszył przy rozpoznawaniu sprawy omówione wyżej reguły proceduralne oraz przepisy o materialnoprawnym charakterze.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. – uchylić zaskarżoną decyzję, o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w pkt II sentencji wyroku uzasadnione jest przepisami art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.