Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 213/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1291 ust. 1 pkt 12, art. 145 ust. 2 i 3, art. 252
journal: Dz.U. 2017 poz 776
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 8 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 190/19 w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 listopada 2018 r. nr DT-I.Z.472486.12.jlew w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz T. Sp. z o.o. w K. 2500 (dwa tysiące pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 sierpnia 2019r., sygn. akt VI SA/Wa 190/19 oddalił skargę T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Spółka, Wnioskodawca, Skarżąca) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd, UP) z 23 listopada 2018 r. w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Wspomnianą decyzją Urząd, na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 12 oraz art. 145 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 776; dalej: p.w.p.), po rozpoznaniu podania Spółki z 2 czerwca 2017r. o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "white ON THE FUTURE OF TEETH WHITENING" na następujące towary z klasy 3: kosmetyki, preparaty kosmetyczne, środki do pielęgnacji twarzy, ciała, włosów i zębów, odmówił udzielenia prawa ochronnego co do towarów: środki do pielęgnacji twarzy, ciała, włosów.

Wskazał, że przy ocenie przesłanki z art. 1291 ust. 1 pkt 12 p.w.p. konieczne jest zbadanie relacji pomiędzy warstwą znaczeniową oznaczenia a cechami wynikającymi z natury towaru bądź usługi, na których oznaczenie to ma być umieszczone, jeżeli zachodzi jakiekolwiek prawdopodobieństwo wystąpienia sytuacji, że odbiorca w oparciu o treść znaku zostanie wprowadzony w błąd co do jakichkolwiek cech bądź właściwości sygnowanych nim towarów i/lub usług, wówczas można mówić o znaku mylącym. Zaznaczył też, że przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu przypadków wprowadzenia w błąd. Szczególnie ważną rolę przy ocenie znaków mylących mają znaki towarowe mające formę etykiety, nakładanej na towary, do oznaczania którego zostały przeznaczone. Ta grupa oznaczeń powinna zawierać treści zgodne z zawartością opakowania, a więc towarem wymienionym w wykazie. Ocena mylącego charakteru oznaczenia dokonywana jest z punktu widzenia odbiorców, do których skierowane są towary lub usługi sygnowane określonym oznaczeniem. Konieczne jest więc ustalenie, czy w odczuciu kupującego oznaczenie nałożone na towar lub usługę może samo w sobie być mylące w odniesieniu do jakichkolwiek cech lub właściwości towarów lub usług, dla których oznaczenia te zostały zgłoszone. Wobec powyższego UP uznał, że odbiorcy mogą zostać wprowadzeni w błąd co do właściwości towarów sygnowanych przedmiotowym znakiem w przypadku: środków do pielęgnacji twarzy, ciała, włosów.

Organ podkreślił, że przedmiotem zgłoszenia był znak towarowy słowno - graficzny "white ON THE FUTURE OF TEETH WHITENING", w którym warstwa słowna w tłumaczeniu na język polski odnosi się do "przyszłości wybielania zębów". Określenie to wskazuje, że opatrzonym zgłoszonym oznaczeniem jest produkt przeznaczony do pielęgnacji zębów i jamy ustnej. Spółka zaś wystąpiła o udzielenie prawa ochronnego również na "środki do pielęgnacji twarzy, ciała, włosów", które wyraźnie wskazują na inne przeznaczenie tych towarów niż pielęgnacja zębów czy jamy ustnej.

W tej sytuacji zgłoszony znak towarowy, w przypadku "środków do pielęgnacji twarzy, ciała, włosów" zawiera dane niezgodne z prawdą, mogące wywołać fałszywe wyobrażenie odbiorcy co do rodzaju i właściwości opisanych towarów. Może to powodować, że konsument, dokonując wyboru w oparciu o elementy informacyjne zawarte w warstwie słownej zgłoszonego znaku, będzie wprowadzony w błąd co do charakteru oferowanych przez zgłaszającego towarów.

Urząd określił jako głównych odbiorców towarów oferowanych przez zgłaszającego tzw. przeciętnych konsumentów, tj. modelowych, przeciętnych nabywców w miarę dobrze poinformowanych oraz w miarę uważnych i rozważnych, którzy przy korzystaniu z towarów oferowanych przez zgłaszającego nie będą wykazywali podwyższonego stopnia uwagi. Wydatkom związanym z kupnem artykułów kosmetycznych i pielęgnacyjnych bowiem nie poświęca się tyle uwagi, co nabywaniu towarów/usług wysokowartościowych, np. samochodów czy drogiego sprzętu elektronicznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA), po rozpoznaniu skargi Spółki na ww. decyzję, uznał skargę za niezasadną i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1392, dalej: p.p.s.a.) oddalił ją. Zgodził się z oceną UP, że zaistniały podstawy do odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "white ON THE FUTURE OF TEETH WHITENING" w zakresie towarów z klasy 3: środki do pielęgnacji twarzy, ciała, włosów, określone w art. 1291 ust. 1 pkt 12 p.w.p. Potwierdził, że w świetle tego przepisu znak jest mylący, jeżeli przeciętny odbiorca na podstawie treści znaku może być wprowadzony w błąd w odniesieniu do jakichkolwiek właściwości towaru. Oceniając, czy znak towarowy jest mylący, należy badać jego treść w odniesieniu do towarów (usług), dla jakich jest zgłaszany do ochrony. Ocena ta powinna być też dokonywana z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy, którym jest osoba "właściwie poinformowana, dostatecznie uważna i rozsądna". Znak można zatem określić mianem mylącego, jeśli istnieje ryzyko, że na podstawie jego treści przeciętny odbiorca zostanie wprowadzony w błąd co do jakiejkolwiek właściwości towaru sygnowanego znakiem. Ten sam znak dla jednych towarów (usług) może być mylący, podczas gdy dla innych będzie realizował warunek braku ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do wskazanych cech towaru (usługi).

Tymczasem w spornym znaku towarowym jego słowna część ewidentnie odnosi się do sfery pielęgnacji zębów, czy też szerzej - jamy ustnej. Określenie "white ON THE FUTURE OF TEETH WHITENING" odnosi się bowiem do "przyszłości wybielania zębów". Przeciętny odbiorca, na podstawie spornego znaku towarowego otrzymuje informację, że towary nim oznaczone są związane właśnie z higieną jamy ustnej. Natomiast za tego typu towary nie można uznać środków do pielęgnacji twarzy, ciała, włosów objętych zgłoszeniem spornego znaku. Dlatego w tym zakresie sporny znak towarowy jest mylący i może wprowadzać w błąd odbiorców co do właściwości towarów nim oznaczonych.

Sąd I instancji zauważył, że w art. 1291 ust. 1 pkt 12 p.w.p. wymieniono trzy kategorie informacji, w odniesieniu do których znak nie może wprowadzać w błąd, tj. charakter, jakość i pochodzenie geograficzne towaru. Jest to jednakże wyliczenie przykładowe, na co wskazuje użycie zwrotu "w szczególności". W związku z tym katalog wytycznych objętych komentowanym przepisem, według których należy badać prawdziwość znaku, może być rozszerzony i, zdaniem Sądu, mieści się w jego zakresie także właściwość fizyczna towaru, tak, jak przyjął to organ. Znak będzie bowiem wprowadzał w błąd przede wszystkim wtedy, kiedy będzie sugerował charakterystykę towaru niezgodnie z rzeczywistością. Taka też sytuacja wystąpiła w przypadku spornego znaku, gdyż odbiorca, widząc określenie "white ON THE FUTURE OF TEETH WHITENING", będzie spodziewał się, że towar służy do pielęgnacji jamy ustnej, a nie do pielęgnacji twarzy, ciała lub włosów, jak jest w rzeczywistości przeznaczony.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), poprzez pominięcie dotychczasowej praktyki rejestrowania znaków towarowych. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 § 2 k.p.a., organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Jednakże zasada ta nie znajduje uzasadnienia na gruncie procedury udzielania prawa ochronnego na znak towarowy, gdyż każde zgłoszone oznaczenie rozpatrywane jest indywidualnie i w każdej sprawie organ udzielający prawa mógł kierować się dodatkowymi okolicznościami, które w jego mniemaniu o tym zadecydowały.

W ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy zakresie, a ocena ta, dokonana na podstawie materiału dowodowego, nie miała charakteru dowolnego. Organ uwzględnił całokształt okoliczności, a następnie przekonująco uzasadnił, w stopniu spełniającym standardy art. 107 § 3 k.p.a., dlaczego, w przypadku spornego znaku towarowego ma się do czynienia ze znakiem mylącym.

Z powyższym wyrokiem nie zgodziła się Spółka i wystąpiła ze skarga kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), zaskarżając orzeczenie w całości. Zarzuciła wyrokowi:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1,art. 80, oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez:

- wadliwe ustalenia faktyczne dokonane przez Urząd Patentowy i przyjęcie ich jako podstawę orzekania przez Sąd, niedostrzeżenie, że organ naruszył wskazane powyżej przepisy postępowania administracyjnego, gdyż nie oparł się na całości materiału zebranego w sprawie, w tym wydał decyzję wbrew utrwalonej wcześniej wykładni, interpretacji, pominął fakt zarejestrowania w ramach tej samej klasy znaku skarżącego różniącego się od objętego przedmiotowym postępowaniem tylko kolorystyką, nie dokonując tym samym wszechstronnej i należytej oceny okoliczności faktycznych, a także organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności:

- zaniechał rozpatrzenia zarzutów i argumentów przedstawionych przez Skarżącą, zarówno w postępowaniu przed Urzędem, jak i skardze do Sądu, w szczególności tych odnoszących się do kwestii wykluczających możliwość wprowadzania w błąd odbiorców,

- przyjął za kluczową kwestię określenia klasyfikacji, a nie kwestię samego oznaczenia produktu dla konsumenta, podczas gdy oznaczanie towaru stanowi zagadnienie kluczowe dla nabywcy, konsumenta a nie klasyfikacja, w ramach której znak jest zgłaszany;

- pominął własną interpretację, stosowaną do tej pory ugruntowaną praktykę:

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, a wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ realne przeanalizowanie wszystkich istotnych w tej sprawie kwestii, dostrzeżenie ich przez Sąd, w tym wskazanych w skardze błędów Organu winno skutkować uwzględnieniem skargi, w szczególności przez pryzmat rażącego nieuwzględnienia w przedmiotowej sprawie norm art. 6, 7, 7a, 11 k.p.a.,

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, wynikające z błędnej oceny ustaleń faktycznych oraz prawnych poczynionych przez organ, przy pominięciu istotnych kwestii a mianowicie:

- niepełne rozpoznanie zarzutów podniesionych w skardze przejawiające się w braku szczegółowego i precyzyjnego wskazania, które ustalenia zasługują na akceptację, a które nie i dlaczego, jak również, wyjaśnienia dlaczego argumenty i zarzuty podniesione przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie,

- z jednej strony przyjęcie jako podstawy orzeczenia części klasy 03 w tej sprawie w wyniku czego uchybiono treści regulacji porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków, podpisanego w Nicei 15 czerwca 1957 r.( Dz. U. Nr 63 poz. 583), a z drugiej nie wydano orzeczenia o treści pozytywnej, działającego prawa ochronnego na znak towarowy w zakresie części klasy 3, w zakresie której pozostawiono sprawę bez merytorycznego orzeczenia, do wydania którego, w świetle art. 7 k.p.a. Urząd był zobowiązanym;

- sporządzenie lakonicznego uzasadniania w stopniu, który wyklucza możliwość prześledzenia faktycznego toku weryfikacji wszystkich faktów przez Sąd, prezentowanych w tym postępowaniu przez strony argumentów, wbrew przyjętemu zapewnieniu w treści uzasadniania orzeczenia co do spełnienia zasady art. 107 § 3 k.p.a., nie sporządzono takiego uzasadnienia "uzasadnienie decyzji uznaniowej musi być na tyle wyczerpujące i zindywidualizowane, aby sąd administracyjny był w stanie ocenić, czy zawarte w decyzji rozstrzygnięcie nie zapadło z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. (I OSK1801/18 - wyrok NSA (N) z dnia 28-12-2018) wobec :

- tylko przytaczania twierdzeń Urzędu Patentowego;

- niedokonania weryfikacji stanu faktycznego przez pryzmat dotychczasowej praktyki Urzędu, jak zarejestrowania wręcz takiego samego znaku, w ramach tej samej pełnej klasy 3 nicejskiej,

- wskazywania na obowiązujące w takich sytuacjach reguły, normy bez ich odnoszenia do konkretnych zdarzeń, faktów tej sprawy, wręcz przy pomijaniu istotnych okoliczności,

- założenia, że możliwość wprowadzenia w błąd konsumenta występuje przy równoczesnym braku odnoszenia się do poszczególnych zarzutów skarżącego,

co w konsekwencji wywarło istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o: stan faktyczny niezgodny z rzeczywistością przy nieuwzględnieniu wielu okoliczności; przy błędnym przyjęciu przez Sąd, iż w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 129(1) ust. 1 pkt 12p.w.p.,

- przy pominięciu treści art. 138 p.w.p., zgodnie z regulacją której skarżący dokonał poprawnego zgłoszenia znaku towarowego.

W wyniku tego doszło do rozpatrywania sprawy in abstracto, w oderwaniu od realiów faktycznych konkretnej sprawy administracyjnej, przy równoczesnym braku należytej subsumcji stanu faktycznego pod normy prawne, a wreszcie powierzchowne wskazanie materiału dowodowego, co nie powinno mieć miejsca w postępowaniu przeprowadzonym zgodnie z normami postępowania sądowo - administracyjnego.

W wyniku czego utrzymano w mocy decyzję niezgodną z prawem i oddalono skargę.

II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 1291 ust. 1 pkt 12 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w ustalonym przez WSA stanie faktycznym polegające na błędnym uznaniu, że w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki przewidziane w powołanym powyżej przepisie, to jest podstawy dla odmowy udzielenia prawa ochronnego , powstanie ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów od konkretnego przedsiębiorcy i w rezultacie tolerowanie i powielenie błędu organu polegającego na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu, kiedy oprócz akcentowanego przez Urząd i WSA użytego w treści tej normy sformułowania "w szczególności’’, przede wszystkim treścią tej normy uczyniono zgłoszenia znaków towarowych "wyłącznie zawierających elementy opisowe" a znak skarżącego zawiera przede wszystkim elementy graficzne , w tym dominujący "white ON" (90% znaku), co z zasady wykluczało możliwość zastosowania tej normy w tym stanie faktycznym,

- norm porozumienia nicejskiego dotyczącego międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług dla celów rejestracji znaków, podpisanego w Nicei 15 czerwca 1957r. (Dz. U. Nr 63 poz. 583), przyjmującego jako klasę 3 obejmującą: "kosmetyki, preparaty kosmetyczne, środki do pielęgnacji twarzy, ciała, włosów i zębów",

- art. 138 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie, pominięcie faktu dokonania zgłoszenia znaku towarowego w sposób spełniający wymagania, jak i dokonania zgłoszenia przez skarżącego w sposób powtarzalny, od lat wiążący się z uzyskiwaniem pozytywnych rozstrzygnięć.

Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca wnosiła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA przy uwzględnieniu wszystkich podniesionych zarzutów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, jeżeli w ocenie NSA istota zagadnienia byłaby dostatecznie wyjaśnione (wniosek o zmianę wydanego orzeczenia) przy rozstrzygnięciu w zakresie zwrotu kosztów postępowania przed Urzędem oraz o rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania odwoławczego według norm przepisanych oraz o rozpatrzenie skargi na rozprawie.

W uzasadnieniu Spółka powołała argumenty na poparcie zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna Wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie.

Należy na wstępie wyjaśnić, że w postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm.) zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, podniesionymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia wyznaczają zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach opisanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Skoro nie wystąpiły przypadki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny był związany podstawami skargi kasacyjnej, na mocy art. 183 § 1 w zw. z art. 174 i art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Ponadto w orzeczeniach sądów administracyjnych akcentuje się, że gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwala na zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego.

Wymaga przy tym podkreślenia, że zarzut naruszenia przepisów postępowania, ujęty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być skuteczną podstawą kasacji, jeżeli zostanie wykazane, że jego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez tego typu "wpływ" rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, a wydanym orzeczeniem, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. wyroki NSA z: 12 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 409/15; z 4 września 2019 r., sygn. akt I GSK 136/19, opubl., podobnie jak i dalsze cytowane orzeczenia: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ramach niniejszej skargi kasacyjnej, skutecznie okazały się zarzuty sformułowane w pkt I. lit. a), b), c) petitum skargi kasacyjnej, w zakresie, w jakim zarzucały naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wskutek zaniechania rozpoznania wszystkich zarzutów skargi, co uniemożliwiło prześledzenie toku kontroli przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji (także niekompletnej), a w konsekwencji pojawienie się wątpliwości, czy WSA rozpoznał sprawę w jej granicach.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego są podstawy, do przyjęcia, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Wykonanie przez wojewódzki sąd administracyjny wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązku wskazania w uzasadnieniu wyroku, obok faktycznej, także prawnej podstawy rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, nie pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości realizacji przez to uzasadnienie funkcji kontroli trafności rozstrzygnięcia. Powinno być ono sporządzone w sposób umożliwiający instancyjną kontrolę (zaskarżonego) wyroku. Adresatem uzasadnienia wyroku bowiem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie sądu I instancji obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia wówczas, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Ta zaś nie jest możliwa – lub istotnie ograniczona – gdy uzasadnienie orzeczenia sądowego nie zawiera określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementów, w tym nie wskazuje i nie wyjaśnia przyjętego stanu faktycznego (nie zawiera odniesień do argumentów prezentowanych zarówno przez organ administracji, jak i przez skarżącego oraz nie wyjaśnia, dlaczego argumenty jednej ze stron uznaje za prawidłowe, a inne nie), czy podstawy prawnej rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r., z. 3, poz. 39; wyrok NSA z 12 października 2010r., sygn. akt II OSK 1620/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzenie to odnosi się również do orzeczenia, którego uzasadnienie zawierając wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy: przedstawienie stanu sprawy i wskazanie podstawy prawnej, sformułowane jest jednak w sposób lakoniczny, niejasny, a tym samym uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia (por. wyroki NSA: z 10 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1439/17; z 30 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 620/11, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto – co nie jest bez znaczenia z punktu widzenia oceny zasadności omawianego zarzutu kasacyjnego – jakkolwiek brak odniesienia się wojewódzkiego sądu administracyjnego do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze nie stanowi sam w sobie uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, to jednak pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, a mianowicie, że należycie je oceniając oraz prawidłowo identyfikując z ich punktu widzenia istotę spornego w sprawie zagadnienia, sąd ten mógłby inaczej orzec w sprawie, stanowi uzasadnioną podstawę do uchylenia wyroku sądu I instancji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; 28 lipca 2015r., sygn. akt II OSK 851/15; 21 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1084/13; 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 358/15; 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 641/17, opubl., podobnie jak dalej cyt. orzeczenia: orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy też mieć na uwadze, że obowiązek sądu kasacyjnego odniesienia się do przedstawionych w skardze kasacyjnych zarzutów i to wszystkich w niej zawartych, w myśl uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r. z. 1 poz. 1) jest wykonywany w oparciu o uzasadnienie kontrolowanego wyroku.

Realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej nie służy więc ograniczenie się do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji lub jego prosta akceptacja. Jest to zwłaszcza istotne w sytuacji, gdy dowodząc swoich racji strona skarżąca wspiera je określonym rodzajem wykładni przepisów prawa. Powinno to zobowiązywać sąd do przeprowadzenia w uzasadnieniu wydawanego rozstrzygnięcia stosownej weryfikacji i analizy obejmującej istotne dla rozstrzygnięcia sprawy elementy jej stanu faktycznego i prawnego oraz ich wzajemnej relacji, których brak należy w tej sytuacji ocenić jako wadliwość polegającą na niedostatecznym wyjaśnieniu przez sąd I instancji stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, a więc uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik (por. wyroki NSA z dnia: 15 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1832/09; 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 1215/09).

W niniejszej sprawie Sąd I instancji powielił stanowisko Urzędu, nie odnosząc się do istotnego zarzutu skargi, że dla przeciętnego odbiorcy spornego znaku, sformułowanie tego oznaczenia, składającego się z kilku słów, nie wskazujących na klasę (według klasyfikacji nicejskiej) towarów i wyłącznie w języku angielskim skutkowało, że oznaczenie to miało charakter fantazyjny (k. – 7 akt sądowych).

Pominięcie powyższego zarzutu skutkowało także uchybieniem art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6481/21).

Podstawą odmowy Urzędu udzielenia prawa ochronnego na sporny znak co do części zgłoszonych towarów z klasy 3, jak: środki do pielęgnacji twarzy, ciała, włosów był art. 1291 ust. 1 pkt 12 p.w.p. Stanowi ten przepis, że nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które ze swojej istoty może wprowadzać odbiorców w błąd, w szczególności co do charakteru, jakości lub pochodzenia geograficznego towaru. Chodzi o oznaczenia, które w warstwie treściowej zawierają określone informacje odnoszące się do cech danych towarów i mające mylący charakter (por. K. Szczepanowska-Kozłowska w: W. Skubisz (red.), System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej, t. 14b, C.H.BECK 2012, s. 610; M. Kondrat (red.), Prawo własności przemysłowej. Komentarz, WKP 2021, komentarz do

art. 129 p.w.p., t.1.12.).

Sporny znak zawiera sformułowanie: "white ON THE FUTURE OF TEETH WHITENING", czyli, jak słusznie zauważyła Spółka, składające się wyłącznie z angielskich słów i to kilku. Organ, a za nim WSA przyjęli, że przeciętny konsument bez problemu przełoży ten zwrot na język polski i będzie rozumiał go, że odnosi się do "przyszłości wybielania zębów". Natomiast zdaniem Skarżącej zwrot ten dla przeciętnego konsumenta ma charakter fantazyjny (por. wyroki NSA z: 26 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1216/21; 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1406/12). Ani Urząd, ani Sąd I instancji tej kwestii nie wyjaśniali, tylko przyjęli opisane założenie. W uzasadnieniu wyroku, podobnie jak w decyzji zabrakło rozważenia kwestii rozumienia spornego oznaczenia, zbudowanego wyłącznie z kilku wyrazów w języku angielskim (czyli w pewnym układzie składniowym), czy przeciętny odbiorca wykazuje się dostateczną znajomością języka angielskiego, zasadami słowotwórstwa składni, aby potrafił przetłumaczyć oznaczenie na język polski i ocenić czy sporny znak jest mylący w rozumieniu art. 1291 ust. 1 pkt 12 p.w.p. Sama obecność elementu, który sam w sobie mógłby przekazywać mylące znaczenie (i do tego w obcym języku), nie wystarczy do stwierdzenia, że oznaczenie przekazuje zwodnicze znaczenie, ponieważ liczy się postrzeganie oznaczenia jako całości. Aby ustalić, czy element oznaczenia przekazuje konsumentowi jasny komunikat, należy wziąć pod uwagę wszystkie pozostałe elementy oznaczenia, ponieważ mogą one mieć wpływ na wynik oceny (por. wytyczne EUIPO dotyczące znaków towarowych, część B oddział 4 rozdział 8 pkt 2.1.1.).

Brak odniesienia się przez WSA do powyższej kwestii był tym bardziej istotny w kontekście załączonych do skargi kopii decyzji Urzędu o udzieleniu na rzecz Spółki praw ochronnych na identycznie brzmiące oznaczenia, zawierające podobne oznaczenia graficzne, różniące się kolorystyką, jak w spornym znaku i dla towarów, jak objęte spornym znakiem. Wszystkie zgłoszenia, jak wynika z dat ujętych w decyzjach, były przedstawione Urzędowi w krótkich odstępach czasu, w tym samym reżimie prawnym. Nie podważałoby prawidłowości opinii Urzędu i WSA, że każde zgłoszenie należy oceniać odrębnie, co znalazło w pełni zastosowanie wobec przedstawionych przez Skarżącą zgłoszeń innych podmiotów, dokładne przeanalizowanie i porównanie zgłoszeń Spółki, dotyczących oznaczeń "white ON THE FUTURE OF TEETH WHITENING", właśnie z uwagi na podmiot zgłaszający, charakter oznaczenia i pozostałe okoliczności zgłoszeń ww. znaków towarowych. Stanowisko organu w realiach niniejszej sprawy, który zbiera dowody (art. 145 ust. 2 p.w.p.), a więc i sprawdza posiadane rejestry, stanowiło istotne naruszenie

art. 8 § 1 k.p.a. (Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania) w zw. z art. 252 p.w.p. (W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy k.p.a.). Błędy te przede wszystkim popełnił Urząd, nie odnosząc się do omawianych kwestii a Sąd I instancji te uchybienia Urzędu zaakceptował, bo także się w zasadzie do nich nie odniósł (poza stwierdzeniem odrębności badania każdego ze zgłoszeń).

Wspomniane uchybienia (brak ustaleń) dotyczyły zasadniczej kwestii przy ustalaniu czy zgłoszony znak ma charakter mylący, to jest czy w odczuciu przeciętnego konsumenta może wprowadzać w błąd (tutaj co do charakteru, rodzaju towarów). Dlatego skutkowały wadliwością wyroku, który mimo zarzutów skargi nie dostrzegł zgłaszanych (istotnych) uchybień w decyzji Urzędu. W tym zakresie, jak słusznie podnosiła Spółka decyzja naruszała art. 107 § 3 k.p.a. (Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.) w zakresie wynikającym z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy), gdyż nie zawierała w wyżej przedstawionej kwestii ustaleń faktycznych, a co z kolei wiązało się z kwestią zastosowania powołanych przepisów prawa materialnego. Sąd I instancji zaakceptował w rezultacie ustalenia faktyczne Urzędu dokonane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a., czyli niewyczerpujące i nie zawierające oceny całokształtu materiału dowodowego, a w następstwie niepełną ocenę prawną.

Nie można natomiast odnieść się do zarzutu Skarżącej co do naruszenia art. 138 p.w.p. przez Urząd oraz WSA, który w pełni przyjął opinię organu. Przede wszystkim powołany przepis zawiera kilka jednostek redakcyjnych i na mocy art. 183 § 1 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należy wyraźnie wskazać naruszony przepis. Do tego uregulowanie to odnosi się do obowiązków zgłaszającego podanie o udzielenie prawa ochronnego.

Generalnie niezasadny okazał się zarzut Spółki, że w decyzji nie zawarto pozytywnego rozstrzygnięcia odnośnie pozostałych towarów objętych spornym zgłoszeniem. W chwili złożenia wniosku o udzielenie prawa ochronnego oraz w dacie wydania decyzji, powołany w niej art. 145 ust. 3 p.w.p. stanowił, że w przypadku gdy brak warunków wymaganych do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy z przyczyn, o których mowa w art. 1291, dotyczy tylko niektórych towarów, Urząd wydaje decyzję o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy dla tych towarów. W brzmieniu obowiązującym przed 15 kwietnia 2016 r. (czyli nie mającym zastosowania w sprawie) stanowił, że w przypadku gdy brak ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy dotyczy tylko niektórych towarów, Urząd w pierwszej kolejności odmawia udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy dla tych towarów, a po uprawomocnieniu się decyzji w tej sprawie Urząd udziela prawa ochronnego na znak towarowy dla towarów, dla których może być ono udzielone.

Owszem, z obowiązującej treści art. 145 i nast. p.w.p. nie wynika obowiązek Urzędu informowania zgłaszającego o dalszych działaniach organu, gdy odmową udzielenia prawa ochronnego nie objęto wszystkich towarów/usług. Jednakże mimo braku zapisu o obowiązkach informacyjnych Urzędu w tym zakresie, wspomniany przepis art. 252 p.w.p. odsyła do odpowiedniego stosowania uregulowań k.p.a., a więc i tych dotyczących obowiązku informowania/pouczania stron, np. wspomnianego art. 8 czy art. 11 k.p.a. (Organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu). Brak informacji był jednym z powodów wystąpienia przez Spółkę ze skargą kasacyjną (k. 87-89 akt sąd.). Skarżąca uważała, że "organ był zobligowany do wydania decyzji pozytywnej, dokonania rejestracji tylko w zakresie preparatów chroniących zęby (tak też ten preparat jest w rzeczywistości kierowany do konsumentów przez skarżącego)".

Z drugiej strony Sąd odwoławczy ma na uwadze, że regulacje p.w.p. dotyczące poszczególnych praw ochronnych czy rejestracji praw związane są ze sferą prowadzenia działalności gospodarczej (por. art. 153 ust. 1 p.w.p. mówiący, że przez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo wyłącznego używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej), a więc przez podmioty, które powinny wykazać się podwyższoną starannością w prowadzeniu tej działalności, a co za tym idzie i wiedzą. Nie można jednak pomijać uregulowań ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023r. poz. 221), która w Preambule stanowi: "ochrona i wspieranie wolności działalności gospodarczej przyczyniają się do rozwoju gospodarki oraz do wzrostu dobrobytu społecznego,

dążąc do zagwarantowania prawa przedsiębiorców oraz uwzględniając potrzebę zapewnienia ciągłego rozwoju działalności gospodarczej w warunkach wolnej konkurencji" i służących realizacji ww. celów przepisów tego aktu, m.in. art. 12 będącego powtórzeniem art. 8 k.p.a. Dla realizacji celów z art. 7 k.p.a. także wydaje się zasadnym, aby Urząd informował zgłaszających o rozwiązaniach dotyczących dalszych działań co do niezałatwionej części wniosku, w okolicznościach, gdy działają bez zawodowego pełnomocnika.

Wobec istotnych braków uzasadnienia wyroku, które powielały braki uzasadnienia skarżonej decyzji, przedwczesne było rozpatrywanie dalszych zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących uchybień WSA w zakresie oceny decyzji Urzędu odnośnie dalszych ustaleń faktycznych (organ rozstrzyga na podstawie całego materiału dowodowego, wszechstronnie rozpatrzonego -na mocy art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p.) i zastosowanej podstawy prawnej.

Podsumowując, stwierdzić należy, że Sąd I instancji nieprawidłowo zaakceptował decyzję Urzędu niezawierającą stanowiska co do wszystkich istotnych kwestii związanych z zastosowanym w konsekwencji art. 1291 ust. 1 pkt 12 p.w.p, że zgłoszone oznaczenie miało charakter mylący i ze swojej istoty mogło wprowadzać odbiorców w błąd co do charakteru/ rodzaju części towarów, do oznaczenia których został przeznaczony sporny znak. Podzielając niewyczerpujące stanowisko organu, popełnił Sąd ten sam błąd, co wyżej przedstawiono.

Skoro podniesione przez Skarżącą zarzuty kasacyjne w zakresie naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych przepisów postępowania (z pkt I. petitum skargi kasacyjnej), w stopniu istotnym, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, okazały się usprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. w uchylił zaskarżony wyrok i uchylił decyzję Urzędu (pkt 1 i 2 sentencji wyroku). Odnoszenie się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego w sprawie (pkt II petitum skargi kasacyjnej), wobec przedstawionego stanowiska byłoby przedwczesne. Podkreślić trzeba, jak wskazuje się w doktrynie i judykaturze: "najczęściej reformatoryjne orzekanie przez Naczelny Sąd Administracyjny będzie możliwe, gdy do wyjaśnienia istoty sprawy niezbędne jest dokonanie prawidłowej wykładni prawa materialnego albo jego właściwego zastosowania, a w przypadku przepisów postępowania rozstrzygnięcie, czy ich naruszenie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Za dopuszczalne, w obecnym stanie prawnym, należy uznać zastosowanie art. 188 p.p.s.a. w sytuacji naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną, co do zasady uchyli zaskarżony akt lub czynność albo oddali skargę." (por. Dauter B, Kabat A, Niezgódka-Medek M.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex/el 2019).

Organ, ponownie rozpoznając wniosek, uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną i wskazania co do dalszych ustaleń.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku, na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265).