Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 365/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 29
journal: Dz.U. 2023 poz 1199
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Jakub Makuch Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) Protokolant Starszy Referent Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie z dnia 8 grudnia 2023 r. nr 555/OR06/2023 w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2020 i 2021 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 8 grudnia 2023 r. Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie ustalającą kwotę nienależnie pobranych przez M. B. (dalej: "skarżąca") płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2020 i 2021 r., która powinna być zwrócona na rzecz ARiMR w łącznej wysokości 1710,43 zł. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: "k.p.a.") oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1199, dalej: "ustawa o ARiMR").

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 5 czerwca 2020 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie płatności na rok 2020, a wnioskiem z dnia 17 czerwca 2021 r. o przyznanie płatności na rok 2021.

Decyzją z dnia 7 stycznia 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Bochni odmówił przyznania skarżącej płatności dla młodych rolników (punkt 1) oraz przyznał: Jednolitą Płatność Obszarową – 2020 w wysokości 3594,56 zł (1); Płatność za zazielenienie – 2020 w wysokości 2406,21 zł (2); Płatność redystrybucyjną – 2020 w wysokości 806,35 zł (3).

Decyzją z dnia 21 grudnia 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Bochni przyznał skarżącej: Jednolitą Płatność Obszarową – 2021 w wysokości 3769,30 zł (1); Płatność za zazielenienie – 2021 w wysokości 2529,72 zł (2); Płatność redystrybucyjną – 2020 w wysokości 872,87 zł (3).

Postanowieniem z 6 grudnia 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bochni wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 r. z uwagi na brak uwzględnienia obowiązującej w dniu wydania decyzji powierzchni ewidencyjno-gospodarczej dla działki ewidencyjnej nr: [...], [...], [...] obręb B., gmina W., powiat krakowski.

Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bochni wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 r. z uwagi na brak uwzględnienia obowiązującej w dniu wydania decyzji powierzchni ewidencyjno-gospodarczej dla działki ewidencyjnej nr: [...], [...], [...] obręb B., gmina W., powiat krakowski.

Decyzją z dnia 26 czerwca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję z dnia 17 stycznia 2021 r. Odmówił przyznania skarżącej płatności dla młodych rolników (punkt 1) oraz przyznał: Jednolitą Płatność Obszarową – 2020 w wysokości 3067,55 zł (1); Płatność za zazielenienie – 2020 w wysokości 2046,73 zł (2); Płatność redystrybucyjną – 2020 w wysokości 604,31 zł (3).

Decyzją z dnia 11 lipca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję z dnia 21 grudnia 2021 r. Przyznał: Jednolitą Płatność Obszarową – 2021 w wysokości 3067,13 zł (1); Płatność za zazielenienie – 2021 w wysokości 2058,47 zł (2); Płatność redystrybucyjną – 2020 w wysokości 607,14 zł (3).

Pismem z dnia 26 września 2023 r. skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

Decyzją z dnia 17 października 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 1710,43 zł, w tym: 537,01 z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej za rok 2020; 702,17 zł z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej za rok 2021; 471,25 zł z tytułu płatności za zielenienie za 2021 r. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 29 ust. 1, 1a i 2 ustawy o ARiMR, art. 5 ust. 1 oraz art. 49 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 1775); art. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady zastosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L 227 z 31.07.2014, s. 69, dalej: "rozporządzenie").

W uzasadnieniu organ wskazał, że przyczyną wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego było ujawnienie okoliczności, że w dacie przyznania płatności powierzchnia działek uprawniona do płatności była mniejsza niż zadeklarowana przez skarżącą. Nieprawidłowości w roku 2020 stwierdzono na działkach rolnych: M (nr ew. [...], [...]) pow. zadeklarowana 1,11 ha, wykluczona 1,11, uprawniona do płatności 0,00 ha; D (dz. ew. [...]) powierzchnia zadeklarowana 0,25 ha, powierzchnia wykluczona 0,01 ha, powierzchnia uprawniona do płatności 0,24 ha. W roku 2021 r. nieprawidłowości stwierdzono na działkach rolnych: M (nr ew. [...], [...]) pow. zadeklarowana 1,11 ha, wykluczona 1,11, uprawniona do płatności 0,00 ha; D (dz. ew. [...]) powierzchnia zadeklarowana 0,29 ha, powierzchnia wykluczona 0,05 ha, powierzchnia uprawniona do płatności 0,24 ha; N (dz. ew. [...]) pow. zadeklarowana 0,33 ha, wykluczona 0,33 ha, łączna powierzchnia uprawniona do płatności 0,00 ha.

W odwołaniu skarżąca zarzuciła, że decyzja nie uwzględnia stanu faktycznego, a zdjęcia dołączone do decyzji wznowieniowych zostały wykonane w czasie, który nie może stanowić dowodu na nieużytkowanie rolnicze działek, ponieważ zostały wykonane w terminach nie dających podstawy do stwierdzenia faktycznego użytkowania. Ich interpretacja jest daleko idącym nadużyciem. Podobnie w ocenie skarżącej przedstawia się sytuacja z ortofotomapami, które nie mogą stanowić podstawy decyzji o odmowie płatności. Skarżąca wniosła o przywrócenie uprzednich decyzji określających płatność za lata 2020 i 2021.

Decyzją z dnia 8 grudnia 2023 r. Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podniósł, że skarżącej zostały wypłacone środki, które nie powinny zostać wypłacone, skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności wskazała nieprawidłową powierzchnię uprawnioną do jej uzyskania, w rezultacie konieczne stało się zwrócenie przez skarżącą różnicy pomiędzy kwotą uzyskaną, a rzeczywiście należną. Łączna powierzchnia zadeklarowana we wnioskach to: 7,43 ha (w 2020 r.) oraz 7,73 ha (w 2021 r.), tymczasem powierzchnia rzeczywiście uprawniona do uzyskania dopłat to: 6,32 ha (w 2020 r.) oraz 6,24 ha (w 2021 r.). Decyzje o przyznaniu płatności wydane w trybie wznowienia są ostateczne i prawomocne. Organ zwrócił uwagę, że w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności uniemożlwiające dochodzenie nienależnie pobranych kwot: nie doszło do przedawnienia ustalenia płatności do zwrotu, nie doszło do dokonania nienależnej płatności na skutek pomyłki organów ARiMR, przy jednoczesnym braku możliwości wykrycia błędu przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach, nie miało miejsca nieprzekraczanie przez kwotę do zwrotu 100 euro, nie doszło do niewypłacalności zobowiązanego do zwrotu, ani zbyt dużych kosztów dochodzenia zwrotu, nie doszło do zgłoszenia do ARiMR przez zobowiązanego do zwrotu zdarzenia o charakterze siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, nie doszło do zgłoszenia do ARiMR przez zobowiązanego do zwrotu niezgodności wniosku ze stanem faktycznym powiązanej z ustaleniem kwot do zwrotu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła oparcie decyzji na wadliwie określonej powierzchni działek objętych systemem wsparcia bezpośredniego. Podniosła, że wadliwe są ustalenia o braku użytkowania działek, ponieważ były one faktycznie użytkowane, co mogą potwierdzić świadkowie; nierzetelne jest powoływanie się przez organ na wyniki kontroli przeprowadzonych w nieadekwatnych terminach, a także wadliwe jest oparcie się na mapach w systemie GIS, ponieważ one nie dają podstaw do ustalenia, że działki nie były faktycznie użytkowane.

Pismem z dnia 4 marca 2024 r. skarżąca przedłożyła dokumenty, które w jej ocenie potwierdzają zasadność prezentowanego stanowiska – dokumentację fotograficzną, wniosek do PGW Wody Polskie dotyczący udrożnienia rzeki B., wniosek do Wójta Gminy J. i Wójta Gminy W. w sprawie wykonania rowów odprowadzających wody zalewające działkę skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Małopolskiego Oddziału ARIMR wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W czasie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wyjaśnił, że protokół z kontroli nie jest sporządzany na miejscu, tylko przesyłany po pewnym czasie. Podniósł, że przez trzy lata przyjmowano wyjaśnienia i zdjęcia przedstawiane przez skarżącą, a po trzech latach cofnięto wydane decyzje. W ocenie pełnomocnika skarżącej jest to forma zemsty.

Pełnomocnik organu podniósł, że skarżąca nie złożyła odwołania od decyzji określającej w postępowaniu wznowieniowym wysokość dopłat, a prowadzone obecnie postępowanie dotyczy wyłącznie rozliczenia rachunkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowo zastosowaną normą prawa materialnego, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.

W niniejszej sprawie niesporne były następujące okoliczności- decyzjami z dnia 7 stycznia 2021 r. oraz 21 grudnia 2021 r. przyznano skarżącej Jednolite Płatności Obszarowe, Płatności za zazielenienie oraz Płatności redystrybucyjną na lata 2020 oraz 2021. Decyzjami z dnia 26 czerwca 2023 r. oraz 11 lipca 2023 r. uchylono decyzje przyznające płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2020 oraz 2021 oraz określono na nowo wysokość płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2020 oraz 2021. Decyzje wydane w postępowaniu wznowieniowym nie zostały zaskarżone przez skarżącą, stały się ostateczne i prawomocne. Niesporną okolicznością jest również, że skarżącej wypłacono wsparcie w wysokości określonej decyzjami z 7 stycznia 2021 r. oraz 21 grudnia 2021 r. Z bezspornych okoliczności sprawy wynika, że wysokość dopłat bezpośrednich określonych w decyzjach z 7 stycznia 2021 r. oraz 21 grudnia 2021 r. została ustalona w oparciu o określoną we wniosku powierzchnię uprawnioną do płatności. Okolicznością sporną jest prawidłowość określenia powierzchni uprawnionej do płatności w decyzjach z 26 czerwca 2023 r. oraz 11 lipca 2023 r., a w rezultacie wysokość dopłat bezpośrednich w nich określonych.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ustawy o ARiMR. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR środki publiczne: 1) pochodzące z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowe, przeznaczone na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa albo regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy finansowej lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków lub w postanowieniach umów o przyznaniu pomocy finansowej. Przepis ust. 1 stosuje się również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne, o których mowa w ust. 1 (ust. 1a). Zgodnie z art. 29 ust. 1c ustawy o ARiMR ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, o których mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, o których mowa w ust. 1, jest: 1) organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej z tych środków publicznych przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej; 2) w przypadku pomocy finansowej ze środków publicznych przyznawanej na podstawie umowy: a) kierownik jednostki organizacyjnej Agencji wyznaczonej do rozpoznania sprawy, b) Prezes Agencji - w przypadku gdy do rozpoznania sprawy nie została wyznaczona jednostka organizacyjna Agencji, c) organ podmiotu wykonującego zadania delegowane - w przypadku pomocy finansowej przyznanej przez taki podmiot. Jak stanowi art. 29 ust. 3 ustawy o ARiMR o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych organ, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, może rozstrzygnąć również w decyzji w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. Jeżeli kwota nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, która została ustalona w decyzji, o której mowa w ust. 3, nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego dla danego funduszu Unii Europejskiej zgodnie z odrębnymi przepisami, kwota przyznanych płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1, jest wypłacana w wysokości pomniejszonej o ustaloną kwotę nienależnie lub nadmiernie pobraną; przepisu ust. 10 nie stosuje się (ust. 4).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił również art. 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227/69, dalej: "rozporządzenie nr 809/2014"), który stanowi, że w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach, o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Stosowana stopa odsetek obliczana jest zgodnie z przepisami prawa krajowego, jednak nie może być niższa niż stopa procentowa stosowana przy odzyskiwaniu kwot zgodnie z przepisami krajowymi (ust. 2). Obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności (ust. 3).

Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie ostateczną decyzją z 26 czerwca 2023 r. uchylono decyzję przyznającą skarżącej dopłaty bezpośrednie za rok 2020 w odniesieniu do powierzchni uprawnionej do dopłat określonej przez skarżącą, tj. 7,43 ha, a przyznano dopłaty w odniesieniu do powierzchni uprawnionej określonej w toku postępowania wznowieniowego – 6,32 ha. Ostateczną decyzją z 11 lipca 2023 r. uchylono decyzję przyznającą skarżącej dopłaty bezpośrednie za rok 2021 r. w odniesieniu do powierzchni uprawnionej do dopłat określonej we wniosku przez skarżącą tj. 7,73 ha, a przyznano w odniesieniu do powierzchni uprawnionej określonej przez organ w toku postępowania wznowieniowego tj. 6,24 ha. Podkreślić należy, że decyzje z 26 czerwca 2023 r. i 11 lipca 2023 r. nie zostały zaskarżone przez skarżącą, a zatem stały się ostateczne i określiły wysokość należnych skarżącej dopłat bezpośrednich za lata 2020 oraz 2021.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że ustalenie, czy przyznane uprzednio płatności zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku odrębnego postępowania wyjaśniającego toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy (por. wyrok NSA z 21 lutego 2024 r., I GSK 1794/20).

W niniejszej sprawie ustalenia w zakresie zaistnienia przesłanek zwrotu pobranych świadczeń na rzecz ARiMR oparte są na ostatecznych decyzjach wydanych przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bochni - z dnia 26 czerwca 2023 r. oraz 11 lipca 2023 r., z których wynika, że powierzchnia uprawniona do dopłat została przez skarżącą we wnioskach o ich przyznanie określona wadliwie, a także, że decyzje stanowiące podstawę wypłaty na rzecz skarżącej wnioskowanych dopłat zostały wyeliminowane z obrotu prawnego i zastąpione decyzjami przyznającymi te dopłaty w niższej wysokości. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 obowiązującej w czasie wydania decyzji ustawy o płatnościach, grunty zadeklarowane do płatności powinny być faktycznie użytkowanie rolniczo w okresie, którego dotyczy wniosek o płatności, natomiast w toku postępowania zakończonego wydaniem ostatecznych decyzji z dnia 26 czerwca i 11 lipca 2023 r. ustalono, że nie cała powierzchnia podana przez skarżącą spełniała ten warunek.

Podkreślić należy, że z zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenie, czy przyznane kwoty pomocy czy płatności są przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy ARiMR, jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. W tej drugiej sytuacji zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., II GSK 822/1). W rezultacie, za niezasadne Sąd uznał podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące wadliwego określenia przez organy powierzchni uprawnionej do dopłat. Należy bowiem podkreślić, że przedmiotem kontroli Sądu nie są decyzje zapadłe w postępowaniu wznowieniowym (określające powierzchnię uprawnioną do dopłat i ich wysokość), ponieważ one stały się ostateczne i prawomocne z uwagi na brak ich zaskarżenia przez skarżącą, lecz decyzja zobowiązująca skarżącą do zwrotu kwoty 1710,43 zł. Tymczasem, z niebudzących wątpliwości okoliczności sprawy wynika, że doszło do skutecznego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej dopłaty oraz ponownego uch określenia w decyzjach wydanych w wyniku postępowania wznowieniowego.

Zasadnie w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji dokonano ustaleń w zakresie zaistnienia ewentualnych przesłanek uniemożliwiających żądanie zwrotu od skarżącej. Zasadnie w zaskarżonej decyzji przyjęto, że nie doszło do przedawnienia nienależnie pobranych płatności. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1

Zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji, że za dopuszczenie się nieprawidłowości należy uznać wadliwe określenie przez skarżącą powierzchni uprawnionej do dopłat, a zatem złożenie wniosków odpowiednio za rok 2020 oraz 2021. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 7 pkt 2 ustawy o ARiMR do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa: bieg terminu przedawnienia tych należności ulega przerwaniu także wskutek doręczenia dłużnikowi upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w dniu doręczenia tego upomnienia; w takim przypadku bieg terminu przedawnienia biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym doręczono upomnienie. Jak natomiast stanowi art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (§ 2).

Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że nie doszło do przedawnienia możliwości dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych przez skarżącą dopłat bezpośrednich – decyzje określające obowiązek zwrotu zostały bowiem wydane przed upływem czterech lat od powstania naruszenia.

Z okoliczności sprawy wynika również, że przyznanie skarżącej dopłat w nieprawidłowej wysokości nie było wynikiem omyłki organów, lecz skutkiem wadliwego określenia powierzchni działek uprawnionych do dopłat przez skarżącą.

W świetle podnoszonych przez skarżącą okoliczności zasadne również było rozważenie przez organ, czy w sprawie nie doszło do wystąpienia przypadku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) NR 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181/48) w odniesieniu do płatności bezpośrednich, gdy beneficjent nie jest w stanie spełnić kryteriów kwalifikowalności lub innych obowiązków w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, zachowuje on prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt, które były kwalifikowalne w chwili wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Zgodnie z ust. 2 przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. W niniejszej sprawie organ wskazał, że nie doszło do zaistnienia zgłoszenia przez skarżącą przypadków siły wyższej uzasadniających uznanie, że z uwagi na nadzwyczajne okoliczności w 2020 oraz 2021 roku nie było możliwe spełnienie kryteriów przyznania dopłat w odniesieniu do całego zgłoszonego obszaru. Okoliczność ta nie wynika również z żadnego z dołączonych do akt postępowania sądowego pism. Podkreślić bowiem należy, że warunkiem zachowania prawa pomocy z uwagi na przypadek siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, jest zgłoszenie ich zaistnienia właściwemu organowi z dowodami wymaganymi przez organ. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie zostały wykazane przez skarżącą.

Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, prawidłowym zastosowaniem przepisów prawa procesowego oraz materialnego.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.