Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 266/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Scalanie gruntów
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 93 ust. 1, art. 93 ust. 2, art. 97 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
article: art. 7, art. 9, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Asesor WSA Paweł Daniel Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") decyzją z 18 stycznia 2024 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. F. od decyzji Wójta Gminy C. z 25 września 2023 r., nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu 29 września 2022 r. z urzędu wszczęto postępowanie w przedmiocie podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb M., mającej na celu wydzielenie publicznego ciągu pieszego.

Wójt Gminy C. decyzją z 25 września 2023 r., nr [...], działając na podstawie art. 93 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm., dalej: "u.g.n.") oraz art. 104, art. 107 i art. 127 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "K.p.a."), zatwierdził projekt podziału części nieruchomości położonej w gminie C., zapisanej w księdze wieczystej [...], składającej się m.in. z działki nr [...] o pow. 33,2341 ha, obręb M., na działki: - nr [...] o pow. 0,06992 ha, - nr [...] o pow. 32,5349 ha, zgodnie z mapą projektu podziału wraz z wykazem zmian gruntowych stanowiącą załączniki do decyzji.

Kolegium, wydając podaną na wstępie decyzję, stwierdziło brak podstaw do uwzględnienia odwołania. Podnoszone przez odwołującą uchybienia przez podanie niewłaściwego numeru księgi wieczystej nie mają zdaniem organu II instancji wpływu na treść rozstrzygnięcia i jako oczywista omyłka pisarska mogą być w trybie K.p.a. w każdym czasie usunięte. Nieuzasadnione są też twierdzenia jakoby decyzja zapadła z naruszeniem przepisów procesowych.

W dalszej kolejności organ odwoławczy przywołał m.in. art 97 ust. 3 u.g.n. i wskazał, że w wyniku zbadania całokształtu stanu faktycznego stwierdził, iż zaistniały podstawy do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania podziałowego z urzędu. Przede wszystkim organ I instancji dopełnił wymogów procesowych, mianowicie w sposób formalny wszczął postępowanie i zawiadomił jego strony. Będący podstawą orzekania wstępny projekt podziału spełnia wymogi formalne i w sposób niebudzący wątpliwości określa proponowany kształt podziału nieruchomości.

Dla terenu będącego przedmiotem procedowania uchwalono plan miejscowy z 14 kwietnia 2022 r., w którego zapisach przewidziano wydzielenie nieruchomości pod inwestycję celu publicznego – budowę publicznego samorządowego ciągu pieszego oznaczonego symbolem KD-Dx, którego fragment usytuowany jest na części nieruchomości strony i stanowi nowo wydzieloną działkę [...]. W momencie podjęcia zamiaru realizacji tego przedsięwzięcia zaistniała konieczność przeprowadzenia z urzędu postępowania podziałowego w celu wydzielenia terenów pod planowaną drogę m.in. na nieruchomości odwołującej. W tym zakresie przepisy planu miejscowego są jednoznaczne, wyznaczają one przebieg ciągu pieszego.

Zapisy zawarte w planie umożliwiają zdaniem SKO wszczęcie postępowania z urzędu w celu wydzielenia działki pod powyższą inwestycję. Zgodnie bowiem z art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celu publicznego. Nieruchomość staje się niezbędna na taki cel w chwili wejścia w życie planu miejscowego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej lub wydania decyzji lokalizacyjnej w tym zakresie. Tak więc zostały spełnione przesłanki do przeprowadzenia postępowania podziałowego z urzędu, zaś planowana inwestycja wyczerpuje przesłanki art. 6 ust. 1 u.g.n. Niewątpliwie celem publicznym jest budowa ciągu pieszego.

Na koniec Kolegium podkreśliło, że podział ma charakter wyłącznie geodezyjny ipolega na wydzieleniu nowych działek z nadaniem im nowego oznaczenia wraz z powierzchnią i nie doprowadza do żadnych zmian w sferze stosunków własnościowych.

W skierowanej do tut. Sądu skardze skarżąca A. F., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej zarzuciła naruszenie: 1. art. 7, 9, 11, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i uniemożliwia dokonanie kontroli decyzji, a nadto prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów administracji publicznej i niewyjaśnienie wszelkich okoliczności, które są istotne dla rozstrzygnięcia poprzez pominięcie zarzutów, które odwołująca podniosła we wcześniej wniesionym w sprawie zażaleniu, 2. § 18 uchwały nr [...], Rady Gminy C. z 14 kwietnia 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego M. – część p. (Dz. Urz. Woj. W.. z 27 kwietnia 2022 r., poz. 3407, dalej: "uchwała [...]") w zw. z § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1518, dalej: "rozporządzenie Ministra Infrastruktury") przez wydanie i utrzymanie w mocy decyzji, której treść nie zagwarantuje minimalnej szerokości chodnika, tj. 1,80 m, 3. § 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, przez wydanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (i podział nieruchomości w celu wydzielenia ciągu pieszego), pomimo że przepis określa, iż w strefie bez przeszkód nie projektuje się drogi dla pieszych, drogi dla rowerów lub drogi dla pieszych i rowerów, a także innych części drogi, obiektów i urządzeń, które mogłyby stwarzać zagrożenie dla użytkowników drogi, 4. § 28 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, przez nieustalenie czy w miejsce ciągu pieszego (wymagającego podziału nieruchomości) nie byłoby wystarczającym np. wprowadzenie zakazu wjazdu pojazdów mechanicznych (tym bardziej, że jednocześnie wprowadzono zakaz stosowania nawierzchni bitumicznych, czy betonowych).

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze, a dodatkowo podniósł, że w ocenie skarżącej decyzja podziałowa jest zbędna, bo na wydzielonej działce znajduje się mała ścieżka, z której mało kto korzysta. W ocenie skarżącej ta decyzja to ujmując kolokwialnie przerost formy nad treścią.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18 stycznia 2024 r., nr [...], nie narusza ani prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024, poz. 935, dalej: "P.p.s.a.") dawałby podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 tej ustawy podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Jak przewiduje art. 6 pkt 9c u.g.n. celem publicznym w rozumieniu cytowanej ostatnio ustawy jest wydzielanie gruntów pod publicznie dostępne samorządowe: ciągi piesze, place, parki, promenady lub bulwary, a także ich urządzanie, w tym budowa lub przebudowa. Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (zob. art. 4 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 503). Jak przewidziano zaś w art. 93 ust. 1 zd. 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1, co wynika już z art. 93 ust. 2 u.g.n., dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.

W realiach rozpatrywanego przypadku podziału części nieruchomości położonej w gminie C., zapisanej w księdze wieczystej [...], składającej się m.in. z działki nr [...], dokonano ze względu na to, że dla tego terenu uchwałą nr [...] z dnia 14 kwietnia 2022 r. przyjęto plan miejscowy, w którego zapisach przewidziano wydzielenie nieruchomości pod inwestycję celu publicznego w postaci samorządowego ciągu pieszego oznaczonego symbolem KD-Dx (zob. § 18 tejże uchwały).

Uchwała nr [...] (dostępna zarówno na stronie internetowej: https://edziennik.p. .uw.gov.pl/, jak również na stronie internetowej: https://bip.c. .pl[...]/dokument/[...]) nie określa szczegółowych zasad i warunków podziału nieruchomości objętych planem (zob. jej § 5). Teren oznaczony symbolem KD-Dx stanowi teren publicznego samorządowego ciągu pieszego (§ 3 pkt 5). Zgodnie z § 18 pkt 1 uchwały [...] szerokość drogi ustalona została zgodnie z liniami rozgraniczeniowymi na rysunku planu. Analiza rysunku planu prowadzi do wniosku, że szerokość ta wynosi poczynając o strony zachodniej odpowiednio 8 i 10 m.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, że nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej (w tym przypadku publicznego samorządowego ciągu pieszego – przyp. tut. Sądu). Jeżeli plan miejscowy w sposób jednoznaczny przesądza o przebiegu drogi publicznej, to podział służący wydzieleniu działek koniecznych dla realizacji tej drogi, niezbędny dla osiągnięcia celu publicznego jakim jest zastosowanie się do przepisów prawa miejscowego, musi uwzględniać określony przebieg drogi publicznej i w konsekwencji odpowiednie wydzielenie gruntów pod tę drogę.

Konieczność weryfikacji niezbędności podziału do realizacji celów publicznych, względnie wytyczenie przebiegu drogi publicznej z uwzględnieniem interesu właściciela działki, która przeznaczona została na ten cel, zaistniałaby jedynie w sytuacji, w której przepisy planu miejscowego sformułowane byłyby w sposób pozostawiający uznaniu właściwych podmiotów stosujących prawo miejscowe dokładny przebieg drogi publicznej, względnie jej parametry, takie jak na przykład szerokość. Dopiero bowiem w takiej sytuacji, w której prawodawca lokalny nie dokonałby jednoznacznych ustaleń w tym zakresie, koniecznym byłoby weryfikowanie czy planowany podział nie narusza słusznego interesu właściciela dzielonej nieruchomości, względnie wyważenie interesu społecznego w urządzeniu i korzystaniu z drogi publicznej o maksymalnych przewidzianych w planie parametrach oraz słusznego interesu właściciela dzielonej nieruchomości (zob. wyrok NSA z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1434/18, dostępny w CBOSA na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podzielając w pełni powyżej zaprezentowany pogląd wskazać należy, że postanowienia uchwały [...] w sposób jednoznaczny określają zarówno przebieg, jak i szerokość publicznego samorządowego ciągu pieszego oznaczonego symbolem KD-Dx, nie pozwalając w tym względzie na działanie w ramach uznania. Mając na uwadze zgromadzony w kontrolowanej sprawie materiał dowodowy, w tym zwłaszcza udokumentowane w nim prace geodezyjne przeprowadzone przez uprawnionego geodetę, nie budzi wątpliwości, że wydzielona w wyniku podziału działka nr [...] obejmuje teren przeznaczony w uchwale [...] pod publiczny samorządowy ciąg pieszy oznaczony symbolem KD-Dx.

Wobec powyższego w kontrolowanej sprawie zachodzi okoliczność z art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. Zupełnie nietrafny jest argument skarżącej, jakoby wydanie zaskarżonej decyzji było zbędne. O zbędności tej w świetle postanowień planu miejscowego nie może świadczyć to, że na wydzielonej działce znajduje się już mała ścieżka, z której zdaniem skarżącej mało kto korzysta.

Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się tego, by w sprawie tej doszło do naruszenia art. 93 ust. 1 zd. 1 w zw. z ust. 2 u.g.n. Twierdzenia skarżącej, jakoby zaskarżona decyzja naruszała postanowienia planu miejscowego są gołosłowne, zaś uznanie przez nią, że w planie tym nie określono szerokości publicznego samorządowego ciągu pieszego nie uwzględnia treści stanowiącego integralną część uchwały [...] załącznika nr [...] – rysunku planu.

Jako chybione uznać trzeba zarzuty skarżącej odnoszące się do przepisów technicznych określonych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury. Rozporządzenie, na które powołuje się skarżąca, weszło w życie 21 września 2022 r., a jego przepisy, co wprost wynika z jego § 2 ust. 1, stosuje się do projektowania, budowy, przebudowy lub użytkowania dróg publicznych oraz projektowania, budowy lub przebudowy urządzeń obcych sytuowanych w pasach drogowych tych dróg. Przepisy te, także w świetle art. 93 ust. 1 u.g.n., nie mogły zatem stanowić punktu odniesienia przy podjęciu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Nie znajdują usprawiedliwionych podstaw również pozostałe podniesione w skardze zarzuty. Wprawdzie zgodzić trzeba się ze skarżącą, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z 29 września 2022 r., a także w zawiadomieniu z 21 marca 2023 r., podano błędny numer księgi wieczystej nieruchomości podlegającej podziałowi, a więc [...], jednak o pomyłce tej organ I instancji poinformował już pismem z 4 maja 2023 r. W kolejnych pismach organ stosował już prawidłowy nr KW.

Co jednak najistotniejsze, a co skarżąca pomija, również w rozstrzygnięciu ujętym w decyzji wydanej w I instancji wskazano prawidłowy numer. Wspomniane uchybienia, do których w tym względzie doszło, pozostają zatem bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. W aktach administracyjnych znajduje się jednocześnie zarówno wydruk treści KW przedmiotowej nieruchomości, jak i uproszczony wypis z rejestru gruntów, przez co obawy skarżącej o nieprzeprowadzenie weryfikacji osób, którym do tej nieruchomości przysługuje prawo własności, są niczym nieuzasadnione.

Także nieodniesienie się przez Kolegium do zarzutów wcześniej złożonego w sprawie zażalenia nie może prowadzić do wniosku, by doszło do istotnego naruszenia art. 7, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, czy art. 107 § 3 K.p.a. Dość zauważyć, że zarzuty te są konsekwentnie powtarzane przez skarżącą, w tym zostały one ujęte w odwołaniu, które było przedmiotem rozpatrzenia przez organ II instancji, jak i w skardze do tut. Sądu. Dostrzec trzeba za skarżącą, że Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie rozpisało zarzutów odwołania, w tym nie odniosło się do podniesionych już w jego uzasadnieniu zarzutów naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury, jednak nie zmienia to ogólnej konstatacji o prawidłowości przeprowadzonego postępowania podziałowego, ergo pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Sąd nie zgadza się z twierdzeniami skarżącej, jakoby brak było możliwości przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji.

Sąd dostrzegł, że na etapie postępowania odwoławczego pominięto jedną ze stron – A. F.1, a więc drugiego współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości. Uchybienia w tym względzie mogłyby być uznane za przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., która nie jest jednak uwzględniana przez sąd administracyjny bez podniesienia w tym zakresie zarzutu przez osobę, której przysługuje przymiot strony, a która została pominięta w postępowaniu. A. F.1 został powiadomiony o toczącym się przed tut. Sądem postępowaniu, w tym o terminie rozprawy, jednak nie zajął w nim żadnego stanowiska.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.