Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 153/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 144
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33 par. 1, art. 34
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Agata Ćwik – Bury (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. (dalej: organ drugiej instancji, organ nadzoru) z dnia [...] r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej także: organ egzekucyjny) z dnia [...]r. nr [...] o uznaniu za nieuzasadniony zarzut Z. B. (dalej: skarżąca, zobowiązana) zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym obejmującym należność z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od 01/2009 do 03/2014, dotyczący nieistnienia egzekwowanego obowiązku.

2. Postępowanie przed organami administracji.

2.1. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. A S.A. [...] (dalej także: wierzyciel) wystawiła przeciwko zobowiązanej tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...] obejmujące zaległości z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od 1/2009 r. do 3/2014 r. Tytuły te przekazane zostały przez wierzyciela Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z., który nadał klauzule o skierowaniu tych tytułów wykonawczych do egzekucji.

Następnie zawiadomieniem z dnia [...] r. (doręczonym zobowiązanej w dniu [...] r. a Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. w dniu [...] r.) organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia zobowiązanej z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z..

2.2. Pismem z dnia 10 października 2014 r. zobowiązana wniosła zarzut nieistnienia obowiązku. W uzasadnieniu podnosiła, że osoby po sześćdziesiątym roku życia, posiadające emerytury w kwocie [...] zł brutto, mogą zostać zwolnione z opłat abonamentowych. Stwierdziła, iż wysłała w tej sprawie pismo "do B. i W." dołączając zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o spełnieniu powyższego warunku i podnosząc, że w tym czasie jej "dwudziestoparoletni telewizor skutecznie się zepsuł". Zaakcentowała nadto, że dawno już ukończyła 75 lat oraz wniosła o "anulowanie rzekomego zadłużenia".

2.3. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne w związku z zarzutem wniesionym przez zobowiązaną. Jednocześnie pismem z dnia [...] r. organ ten wstrzymał realizację zajęcia wierzytelności oraz przesłał wierzycielowi pismo zobowiązanej stanowiące zarzut nieistnienia obowiązku, zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym.

2.4. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wierzyciel uznał zgłoszony zarzut za nieuzasadniony.

W motywach tego rozstrzygnięcia podkreślił, że rejestracja odbiornika telewizyjnego została zgłoszona na imię i nazwisko zobowiązanej. Po zgłoszeniu rejestracji została wydana książeczka opłat RTV o nr [...] stanowiąca dowód zarejestrowania odbiornika. Z kolei w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nadany został zobowiązanej indywidualny nr identyfikacyjny abonenta: [...].

Odnosząc się do informacji zobowiązanej o uszkodzeniu odbiornika telewizyjnego wierzyciel wskazywał również, że w przypadku zaistnienia okoliczności, z powodu których zaprzestano używania odbiornika, należy niezwłocznie dopełnić formalności jego wyrejestrowania. Zaznaczył, że wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiornika może doprowadzić do ustania obowiązku wnoszenia opłat z tytułu abonamentu RTV – jeżeli abonent nie dokona prawnie skutecznego wyrejestrowania, jest obowiązany do uiszczania opłat abonamentowych. Wierzyciel podkreślił, że na dzień wydania postanowienia nie dysponował dokumentem, potwierdzającym dopełnienie przez zobowiązaną formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika telewizyjnego.

Ponadto wierzyciel wskazał, że warunkiem uzyskania zwolnienia z opłat RTV w przypadku ukończenia przez abonenta 60 roku życia i posiadania przez niego prawa do emerytury, jest dopełnienie w urzędzie pocztowym formalności związanych z przedstawieniem oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania z tego zwolnienia oraz przedstawieniem dokumentu, potwierdzającego uprawnienie do zwolnienia z opłat RTV. Zwolnienie takie nie obowiązuje bowiem z mocy prawa, a wierzyciel nie posiada dokumentu, potwierdzającego zgłoszenie przez zobowiązaną uprawnień do zwolnienia z opłat abonamentowych RTV.

Wierzyciel zaakcentował, że osoby, które ukończyły 75 lat zostały ustawowo zwolnione z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych (zgodnie z art. 4 ust. 3 znowelizowanej ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych), przy czym zwolnienie to obowiązuje od dnia 9 października 2015 r., zatem zobowiązana dopiero od tego dnia została ustawowo zwolniona z obowiązku wnoszenia takich opłat. Fakt ukończenia przez zobowiązaną 75 roku życia w dniu [...] r. nie stanowił zatem podstawy do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych, gdyż konieczne wówczas było dokonanie w urzędzie pocztowym zgłoszenia uprawnień do zwolnienia z tych opłat.

Odnośnie wniosku zobowiązanej o "anulowanie zadłużenia", wierzyciel wskazywał, że wniosek o umorzenie albo rozłożenie na raty należności z tytułu abonamentu RTV abonent może złożyć do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.

Końcowo wierzyciel podniósł, że pomimo braku takiego obowiązku, informował zobowiązaną o narastających zaległościach w opłacie abonamentowej; w dniu [...] r. skierowane zostało do zobowiązanej upomnienie, w którym wskazano 7-dniowy termin do zapłaty należności.

2.5. Na powyższe postanowienie wierzyciela zobowiązana wniosła zażalenie.

2.6. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] wierzyciel utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...]r. Uzasadniając rozstrzygnięcie podtrzymał argumentację, zawartą w postanowieniu z dnia [...]r. oraz wskazał, że na dzień wystawienia tytułów wykonawczych ([...]r.) zobowiązana posiadała status abonenta, obowiązanego do uiszczania opłat.

2.7. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] organ egzekucyjny uznał za nieuzasadniony zarzut zobowiązanej dotyczący nieistnienia egzekwowanego obowiązku. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny podniósł, że zarzuty zostały złożone przez zobowiązaną w terminie i wypełniają przesłanki z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 599; obecnie t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1201, dalej: u.p.e.a. albo ustawa egzekucyjna).

Organ egzekucyjny wskazywał na postanowienia: z dnia [...]r. oraz z dnia [...]r., w których wyrażone zostało stanowisko wierzyciela, zgodnie z którym zarzut podniesiony przez zobowiązaną jest nieuzasadniony. W tych ramach organ egzekucyjny podkreślił, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 - 7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Ponieważ w niniejszej sprawie wierzyciel wypowiedział się ostatecznie w kwestii zarzutu zobowiązanej a stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące, organ ten uznał zarzut zobowiązanej, zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym, za nieuzasadniony.

2.8. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązana wskazywała, iż wniosła do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w W. o umorzenie zadłużenia dotyczącego opłat abonamentowych. Jednocześnie zwróciła się z prośbą o umorzenie w całości zadłużenia, podnosząc, że ma ukończone 75 lat życia, nie posiada RTV od 2008 r., ma bardzo niskie dochody upoważniające w minionych latach do zwolnienia z opłat, a ponadto formalności związane z wyrejestrowaniem odbiornika załatwiła w [...] A przy [...] w Z..

2.9. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] organ nadzoru utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ drugiej instancji w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania.

Następnie organ nadzoru podniósł, że art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej zawiera zamknięty katalog przyczyn, uzasadniających wniesienie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Jak wynika z akt sprawy, zobowiązana wniosła zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. dotyczący nieistnienia obowiązku. Organ nadzoru zaznaczył przy tym, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 - 7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

W dalszej części uzasadnienia organ nadzoru przedstawił zapadłe w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcia wierzyciela, dotyczące zgłoszonego przez zobowiązaną zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oraz zawartą w nich argumentację, konkludując, że – jak stwierdził wierzyciel – w dokumentacji A S.A. brak jest dokumentów potwierdzających zgłoszenie przez zobowiązaną w placówce pocztowej przysługujących uprawnień i dopiero od dnia 9 października 2015 r. została ona ustawowo zwolniona z obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Dalej organ nadzoru podnosił, że z uwagi na treść art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny nie posiada prawa kwestionowania bądź oceny postanowienia wierzyciela. W tej sytuacji organ egzekucyjny miał obowiązek uznać wniesione przez zobowiązaną zarzuty za nieuzasadnione, gdyż obowiązujące w tym zakresie uregulowania prawne nie przyznają temu organowi prawa dobrowolnego uznania. W związku z powyższym organ nadzoru uznał, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie naruszył prawa w niniejszym postępowaniu.

Organ drugiej instancji podkreślił również, że organ egzekucyjny spełnia tylko rolę organu wykonawczego i rozstrzyga kwestie wskazane w ustawie egzekucyjnej. Nie może zatem wnikać w zasadność i wymagalność obowiązku wskazanego przez wierzyciela w tytułach wykonawczych. Uprawniony do wzruszenia postanowienia wydanego przez wierzyciela nie jest również organ nadzoru, gdyż wiążąca moc ostatecznego postanowienia wierzyciela wyklucza ponowną ocenę zarzutu, jaki był istotą rozważań w postępowaniu dotyczącym stanowiska wierzyciela. Organ ten nie może dokonywać merytorycznej oceny stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 - 5, 7 ustawy egzekucyjnej, a ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela jest dla niego wiążące. Organ nadzoru powołał w tej kwestii wyroki: WSA w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Po 806/08, WSA we Wrocławiu z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 420/08, NSA z 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1478/10, WSA w Lublinie z dnia 21 października 2011 r. sygn. akt I SA/Lu 379/11, NSA z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 80/12, WSA w Gliwicach z dnia 13 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 247/13 oraz z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 545/14.

3. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

3.1. Na powyższe postanowienie organu nadzoru z dnia [...]r. zobowiązana wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zaskarżając je w całości, wnosząc o "uchylenie postępowania w całości" oraz o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej z kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.

W uzasadnieniu skargi zobowiązana podnosiła, że jej prośba potraktowana została pobieżnie, standardowo, bez uwzględnienia stanu faktycznego i indywidualnego. Jej zdaniem "nie uznano ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21.04.2005 r." mimo, że od 2008 r. nie posiada RTV, dopełniła formalności związanych z wyrejestrowaniem RTV w placówce pocztowej w Z., spełnia warunki zwolnienia z opłat abonamentowych (co dotyczy osób, które ukończyły 60 lat i posiadają emeryturę w kwocie [...]zł brutto), wysłała w tej sprawie pisma do W., B. i Urzędu Skarbowego w Z.. Skarżąca wskazywała, że A S.A. twierdzi, iż nie dysponuje takimi dokumentami, z czym zdaniem zobowiązanej trudno się zgodzić. Zaznaczyła, że A S.A. powinna dochować należytej staranności w kompletowaniu dokumentów, gdyż zdarza jej się często brak należytej rzetelności i zbyt często giną różne przesyłki. Podnosiła również, że posiada [...] grupę inwalidzką, ma 78 lat, utrzymuje się z emerytury wynoszącej [...] zł. Wskazała też na swoje wydatki. Końcowo zwróciła się o anulowanie w całości jej zadłużenia.

3.2. Odpowiadając na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację, zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

3.3. Postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

3.4. W piśmie procesowym z dnia 30 czerwca 2017 r. pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu podtrzymał jej stanowisko wyrażone w sprawie. Zarzucił nadto:

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1257, dalej: k.p.a.) w związku z art. 144 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy przez organ drugiej instancji postanowienia organu egzekucyjnego;

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, a także art. 77 § 1-3, art. 80 k.p.a., poprzez naruszenie wskazanych zasad ogólnych postępowania, w tym pogłębiania zaufania obywateli, rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, a także dokonanie przez organ administracji publicznej oceny nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, przyjmując zwłaszcza w sposób ogólnikowy, że "W dokumentacji A S.A. brak jest potwierdzenia zgłoszenia (...) wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego, jak i Pani takiego dokumentu nie przedstawiła";

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 § 1, art. 7, art. 10 § 1 ew. § 2-4 tego przepisu, art. 26 § 1, w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej poprzez nieuzasadnione wszczęcie egzekucji wobec skarżącej z zamiarem zastosowania środków egzekucyjnych;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1-4, art. 5 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, poprzez nie uwzględnienie przesłanek statuowanych w tych przepisach, uprawniających skarżącą do zwolnienia od opłat abonamentowych, czy też braku akceptacji przez organy - co potwierdza skarżąca - dopełnienia formalności związanych z wyrejestrowaniem RTV w placówce pocztowej w Z. przy [...].

Pełnomocnik skarżącej wniósł o uwzględnienie skargi w całości przez organ, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, względnie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i uwzględnienie skargi w całości przez Sąd. Wniósł również o wydanie przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego postanowienia, zasądzenie od organu kosztów postępowania oraz dopuszczenie dowodów powołanych w skardze oraz dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jak również o "wydanie przez Sąd postanowienia o umorzeniu postępowania".

3.5. Wraz z kolejnym pismem procesowym z dnia 4 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył kopię pisma A S.A. skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r., zawierającego wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego ze wskazaniem, iż zobowiązana złożyła wniosek o umorzenie zaległości w opłatach abonamentowych. Pełnomocnik nadmienił również w szczególności, że skarżąca w piśmie z dnia 27 czerwca 2017 r. skierowanym do niego podała m.in., że od 2008 r. nie posiada telewizora (który "zepsuł się całkowicie"), o czym powiadomiła A S.A.

3.6. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2017 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, wskazując, że nie stanowi ono aktu, który może podlegać wykonaniu.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4.1. Skarga okazała się niezasadna.

4.2. Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).

4.3. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, jak również wydanego w niniejszej sprawie postanowienia organu egzekucyjnego i postanowień wierzyciela Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

4.4. Istota sporu pomiędzy skarżącą a organami sprowadza się do oceny zasadności zarzutu zobowiązanej, dotyczącego nieistnienia egzekwowanego obowiązku, obejmującego należność z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od 1/2009 r. do 3/2014 r.

4.5. Przystępując do rozważań nad legalnością zaskarżonego postanowienia wskazać w pierwszej kolejności należy na treść art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy egzekucyjnej, który zawiera enumeratywne wyliczenie przyczyn, mogących stanowić podstawę prawną zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. I tak zgłoszony przez skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku mieści się w punkcie 1 art. 33 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.

Natomiast art. 34 § 1 u.p.e.a. reguluje, w jakich przypadkach organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela i kiedy wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 tejże ustawy, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny działając na podstawie art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. przekazał zgłoszone zarzuty wierzycielowi celem zajęcia stanowiska w sprawie. Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] r. uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony. Na to postanowienie wierzyciela skarżąca wniosła zażalenie, po którego rozpatrzeniu wierzyciel ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] r.

Należy zatem podkreślić, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w ostatecznym postanowieniu w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1–5 i 7 u.p.e.a., nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, co nie budzi jakichkolwiek wątpliwości zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 359/12; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 545/14, CBOSA).

Reasumując tę część rozważań, związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Nie uchybiono również przepisowi art. 34 § 4 u.p.e.a., który określa rodzaje rozstrzygnięć organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Postanowienie organu nadzoru jest zatem prawidłowe i nie narusza prawa, przy czym dla konstatacji tej istotne są również wywody, zawarte w dalszej części uzasadnienia.

4.6.Ponadto podnieść należy, że legalność postanowień wierzyciela dotyczących zasadności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podlega także kontroli sądu administracyjnego. Pomimo, iż aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza możliwość wniesienia skargi na postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Zakres kognicji sądu administracyjnego, umożliwiający również kontrolę legalności postanowienia wierzyciela daje się wyprowadzić z art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozpatrujący skargę może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, przeprowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

W związku z tym, ocena przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia organu nadzoru wymaga odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie, występuje między tymi rozstrzygnięciami bezpośredni związek (zależność) polegający na tym, że jedno z nich stanowi nie tylko podstawę wydania drugiego, ale ponadto jeszcze wypowiedź zawarta w pierwszym postanowieniu jest wiążąca dla drugiego.

Uwzględniając zatem treść art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 135 tej ustawy, Sąd dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia organu nadzoru i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, ale także postanowień wierzyciela, uznających wniesiony przez zobowiązaną zarzut za nieuzasadniony. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012r., sygn. akt II GSK 1490/10, Lex nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1904/09, Lex nr 992243; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1274/14, Lex nr 1643312).

W ocenie Sądu, postanowienia wierzyciela wydane w niniejszej sprawie nie naruszają prawa, co z kolei powoduje brak wadliwości postanowień organu egzekucyjnego i organu nadzoru, wydanych na tej podstawie i z uwzględnieniem stanowiska wierzyciela.

Niezasadny jest zarzut zobowiązanej dotyczący nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych za okres objęty postępowaniem egzekucyjnym.

W niniejszej sprawie wierzyciel wskazywał, że rejestracja odbiornika telewizyjnego została zgłoszona na imię i nazwisko zobowiązanej. Po zgłoszeniu rejestracji została wydana książeczka opłat RTV o nr [...] stanowiąca dowód zarejestrowania odbiornika. Nadto, w chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nadany został zobowiązanej indywidualny nr identyfikacyjny abonenta ([...]). Wierzyciel zaznaczył też, że na dzień wydania postanowienia nie dysponował dokumentem, potwierdzającym dopełnienie przez zobowiązaną formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika telewizyjnego.

W tych ramach podnieść należy, że twierdzenie wierzyciela, zgodnie z którym zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest w ocenie Sądu zasadne.

Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1204, dalej również: u.o.a.). Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Zaznaczyć również należy, że wierzyciel słusznie podnosił, iż osoby, które ukończyły 75 lat zostały ustawowo zwolnione od opłat abonamentowych (tzn. bez konieczności złożenia oświadczenia o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia i przedstawienia dokumentów potwierdzających uprawnienie do zwolnień) dopiero od dnia 9 października 2015 r. Z dniem tym – na skutek nowelizacji - wszedł bowiem w życie art. 4 ust. 3a u.o.a., zgodnie z którym zwolnienie określone w ust. 1 pkt 2 [ustawy o opłatach abonamentowych – dopisek Sądu] przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osoba ukończyła 75 lat (por. art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych; Dz.U. z 2015 r., poz. 1324). Skarżącej przysługuje zatem ustawowe zwolnienie z opłat abonamentowych od daty następującej już po okresie, którego dotyczy dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym należność. Tytuły wykonawcze, stanowiące podstawę prowadzonego wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego obejmują bowiem zaległy abonament RTV za okres, gdy niewątpliwie przysługiwał jej status abonenta.

Zaakcentować należy, że skarżąca nie kwestionuje samego faktu zarejestrowania odbiornika telewizyjnego, zaś w aktach sprawy brak jest dokumentu, potwierdzającego wyrejestrowanie odbiornika. Dokumentu takiego skarżąca nie przedstawiła też w toku postępowania przed Sądem.

4.7. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że niezasadne są zarzuty skargi oraz zarzuty pełnomocnika skarżącej, wyrażone w jego piśmie procesowym z dnia 30 czerwca 2017 r. Dotyczy to podniesionego przez pełnomocnika skarżącej zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. (utrzymania w mocy przez organ nadzoru postanowienia organu egzekucyjnego), a także zarzutu naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyrażonych w art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 7b, art. 8 – 11 k.p.a. oraz zarzutu dotyczącego postępowania dowodowego - art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. Wskazać należy, że organy administracji publicznej w niniejszej sprawie działały na podstawie przepisów prawa, dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i właściwego zastosowania przepisów prawa. Organy te w sposób wyczerpujący uzasadniły podjęte rozstrzygnięcia.

Zastrzeżenia Sądu dotyczą jedynie kwestii zachowania terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym przez wierzyciela, który, po pierwsze, rozpoznał zarzuty zobowiązanej przekazane przy piśmie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. dopiero postanowieniem z dnia [...] r. Po drugie, zażalenie zobowiązanej na to postanowienie (wniesione w grudniu 2015 r.) wierzyciel rozpoznał dopiero postanowieniem z dnia [...] r., co stanowi naruszenie zasady szybkości postępowania, wyrażonej w art. 12 k.p.a. W ocenie Sądu, powyższe uchybienie nie ma jednak wpływu na wynik sprawy.

Bezzasadny okazał się sformułowany przez pełnomocnika skarżącej zarzut naruszenia "art. 6 § 1, art. 7, art. 10 § 1 ew. § 2 - 4 tego przepisu, art. 26 § 1, w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej". Powyższe przepisy dotyczą kwestii, nie związanych z przedmiotem niniejszej sprawy, którym jest zarzut zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Końcowo zauważyć należy, że chybiony jest także sformułowany w piśmie procesowym z dnia 30 czerwca 2017 r. zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 - 4 oraz art. 5 u.o.a., dotyczący nieuwzględnienia przesłanek uprawniających skarżącą do zwolnienia z opłat abonamentowych. Kwestie z tym związane omówione zostały we wcześniejszej części uzasadnienia.

4.8. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.