Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 71/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 161 par. 1 pkt
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 14 sierpnia 2012 r. nr PD_II_2/41172-0019/12 w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej osoby trzeciej za zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za okres od marca do czerwca 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.


UZASADNIENIE

M. S. (dalej jako strona, skarżący) 7 listopada 2012 r. złożył skargę na opisaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ). Została ona zarejestrowana pod sygnaturą akt III SA/Gl 1737/12.

Po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z 25 września 2013 r., tutejszy Sąd zawiesił postępowanie sądowe do czasu zakończenia postępowania sądowego prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1205/12 na skutek skargi złożonej przez "M" M. S. Spółka Jawna dotyczącego określenia zobowiązania podatkowego tej spółki w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2007 r. do czerwca 2007 r. Ocena dokonana przez Sąd Administracyjny stanowiła kwestię prejudycjalną dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania i określenia solidarnej odpowiedzialności skarżącego z tą spółką oraz pozostałymi wspólnikami za zobowiązania podatkowe powstałe w okresie od marca do czerwca 2007 r. w innej kwocie niż została zadeklarowana przez spółkę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1205/12, po rozpoznaniu skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 30 grudnia 2011 r. określającą wysokość zobowiązania podatkowego spółki w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2007 r., uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził na rzecz strony zwrot kosztów postępowania sądowego.

W wyniku skargi kasacyjnej organu, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 listopada 2014 r. sygn. akt I FSK 1377/13 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Ponownie rozpoznając sprawę tutejszy Sąd wyrokiem z 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 160/16 oddalił skargę M M. S. Sp. j. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 30 grudnia 2011 r. nr PT II/2/440701-0074-0079/11/DM. Jednak finalnie NSA uchylił wskazane rozstrzygnięcie oraz decyzję organu odwoławczego wydaną względem spółki, czyniąc to w drodze wyroku z dnia 3 listopada 2021 r. (sygn. akt I FSK 2139/16).

W rezultacie powyższego, 17 stycznia 2022 r. wydano postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. W dalszej kolejności sprawę wpisano pod numer (I SA/Gl 71/22). Sąd przed rozprawą z urzędu ustalił – na podstawie danych dostępnych m. in. w Monitorze Sądowym i Gospodarczym oraz w elektronicznych zasobach dotyczących doradców restrukturyzacyjnych, udostępnianych przez Ministerstwo Sprawiedliwości – że przed Sądem Rejonowym w B.[...] Wydziale Gospodarczym pod sygn. akt [...] toczy się postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację majątku skarżącego.

W związku z powyższym Sąd, postanowieniem z 22 marca 2022 r., na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej jako ppsa), w zw. z art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1228 ze zm.; dalej w skrócie: "P.U."), zawiesił postępowanie sądowe.

Sąd ustalił, że postanowieniem z 27 września 2021 r., Sąd Rejonowy w B., sygn. akt [...], ustalił plan spłaty wierzycieli oraz orzekł, że pozostała część zobowiązań uznanych na liście wierzytelności i nie spłaconych na zasadach wskazanych w punkcie 1 postanowienia oraz wszystkie pozostałe zobowiązania upadłego powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości zostaną umorzone po wykonaniu planu spłaty wierzycieli.

W odpowiedzi na kolejne wezwanie Sądu, syndyk pismem z 26 sierpnia 2022 r. podał, że na dzień sporządzenia pisma nie pełnił już funkcji syndyka w postępowaniu upadłościowym i nie przystąpił do prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego.

Pismem z 29 grudnia 2023 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w B. poinformował tutejszy Sąd, że zgodnie z prawomocnym postanowieniem tego Sądu z 5 grudnia 2023 r. stwierdzono wykonanie planu spłaty wierzycieli i umorzono wszystkie zobowiązania upadłego powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości za wyjątkiem zobowiązań z art. 49121 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Prawa upadłościowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie należy przypomnieć w ślad za postanowieniem tutejszego Sądu w sprawie I SA/Gl 71/22, że zawieszenie na podstawie art. 124 § 2 ppsa w niniejszej sprawie miało skutek od dnia zdarzeń, które je spowodowały, a zatem pozostawało skuteczne ex tunc co oznacza, że w analizowanej konfiguracji zawieszenie postępowania odniosło skutek prawny już z dniem ogłoszenia upadłości (por.: postanowienie NSA z dnia 9 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 512/13). Z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk stał się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym. Upadły zachował natomiast status strony w znaczeniu materialnoprawnym w tym sensie, że pozostał podmiotem praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości stracił on jednak na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo reprezentowania i występowania we własnym imieniu w stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju, w tym w stosunkach procesowych, dotyczących masy upadłości (por.: postanowienie NSA z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt I FSK 558/18). To właśnie syndykowi przysługiwała legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości, a mógł on wstąpić do postępowania poprzez oświadczenie złożone wprost (por.: postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3603/21).

Jak już wyżej wskazano, syndyk nie wstąpił do postępowania sądowego argumentując swoje stanowisko tym, że na dzień sporządzenia pisma – 26 sierpnia 2022 r. nie pełnił już funkcji syndyka. Ta okoliczność stała na przeszkodzie podjęciu postępowania sądowego. Sąd jednak na bieżąco uzyskiwał informacje o przebiegu postępowania upadłościowego. Z ustaleń tych wynika, że postanowienie Sądu Rejonowego w B. z 27 września 2021 r., sygn. akt [...], którym ustalono plan spłaty wierzycieli zostało wykonane, co stwierdził ten Sąd prawomocnym postanowieniem z 5 grudnia 2023 r. Jednocześnie tym postanowieniem umorzono wszystkie zobowiązania upadłego powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości za wyjątkiem zobowiązań z art. 49121 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Prawa upadłościowego.

Zgodnie z tym przepisem po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli. Nie podlegają umorzeniu zobowiązania o charakterze alimentacyjnym, zobowiązania wynikające z rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, zobowiązania do zapłaty orzeczonych przez sąd kar grzywny, a także do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, zobowiązania do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany z poddaniem sprawcy próbie, jak również zobowiązania do naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem oraz zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu. Po wydaniu postanowienia, o którym mowa w ust. 1, niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wierzytelności powstałej przed dniem ustalenia planu spłaty wierzycieli z wyjątkiem wierzytelności wynikających z zobowiązań, o których mowa w ust. 2.

Skarżący przedstawił swoje stanowisko w sprawie w piśmie z 15 kwietnia 2022 r., a wynika z niego m.in., że wierzytelność organu podatkowego wynikająca z zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji nie została zgłoszona do masy upadłości.

W aktach sprawy znajduje się zgłoszenie wierzytelności organu podatkowego, w którym nie wskazano zobowiązań objętych zaskarżoną decyzją, co potwierdza stwierdzenie skarżącego. W postanowieniu Sądu Rejonowego w B. z 27 września 2023 r., ustalającym plan spłaty wierzycieli wskazano, że z comiesięcznych wpłat w wysokości 400 zł, na poczet wierzytelności organu podatkowego przekazywana miała być kwota 398,68 zł przez okres 24 miesięcy, jednak na poczet innych wierzytelności organu, niż ta objęta niniejszym postępowaniem sądowoadministracyjnym.

Zgodnie z art. 145 ust. 1 Praw upadłościowego, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności.

W doktrynie i judykaturze na tle regulacji zawartej w art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego formułowany jest pogląd, że po ogłoszeniu upadłości właściwym trybem dochodzenia wierzytelności podlegającej zaspokojeniu w podziale funduszów masy upadłości jest zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Z tego względu przyjmuje się, że co do zasady nie jest dopuszczalne wytoczenie po ogłoszeniu upadłości (obejmującej likwidację masy) procesów o wierzytelności o podlegające zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym. Co się zaś tyczy procesów wszczętych przed ogłoszeniem upadłości o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu w postępowaniu upadłościowym w art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego, zgodnie z tradycją, wprowadza się unormowanie, że prowadzenie takiego procesu po ogłoszeniu upadłości jest dopuszczalne, ale tylko wtedy, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie została umieszczona na liście wierzytelności. W takiej sytuacji w art. 145 Prawa upadłościowego przewiduje się, że postępowanie sądowe i administracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność może być "podjęte" przeciw syndykowi (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt I GSK 682/12).

W niniejszej sprawie jednak wierzytelność wynikająca z zaskarżonej do tutejszego Sądu decyzji nie została zgłoszona do masy upadłości. Syndyk jednoznacznie oświadczył, że nie wstąpi do postępowania sądowoadministracyjnego, zatem nie poparł on wniesionej skargi. Nadto z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z 5 grudnia 2023 r. wynika skutek w postaci umorzenia zobowiązań upadłego powstałych przed ogłoszenie upadłości.

Mając na uwadze te wszystkie okoliczności Sąd uznał za zasadne umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa.