Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1606/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1, 3, 4 i 9
journal: Dz.U. 2020 poz 910
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Edukacji i Nauki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3981/21 w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 20 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. oddala skargę kasacyjną, II. zasądza od Ministra Edukacji i Nauki na rzecz M. J. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3981/21 uwzględnił skargę M.J. na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 20 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz orzekł o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niego wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.

Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego.

W tej sprawie nie nastąpiła ani zmiana stanu prawnego, ani też zmiana stanu faktycznego sprawy. Kwestia dokonania przekształcenia szkoły nie stanowi, na gruncie niniejszej sprawy, istotnej zmiany okoliczności faktycznych i nie daje podstaw do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego (zażaleniowego).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 3 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1570/20 uchylając postanowienie Ministra Edukacji i Nauki stwierdzające niedopuszczalność zażalenia skarżącego M.J. od postanowienia Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty jednoznacznie stwierdził, że rodzicom niepełnoletnich uczniów uczęszczających do szkoły objętej zamiarem przekształcenia (likwidacji) w trybie art. 89 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910 z późn. zm.), przysługuje status strony tego postępowania, a więc również przysługuje prawo do skutecznego wniesienia zażalenia na postanowienie kuratora oświaty zawierające opinię w sprawie przekształcenia (likwidacji) szkoły. Tym wyrokiem Sąd zobowiązał Ministra do merytorycznego rozpoznania zażalenia.

Ponadto orzekając w dniu 3 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny już miał wiedzę o tym, że nastąpiło przekształcenie Szkoły Podstawowej poprzez utworzenie Szkoły Filialnej i mimo tego zobowiązał Ministra Edukacji i Nauki do rozpoznania merytorycznego zażalenia.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie właściwy Minister nie zastosował się do wskazań tego Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z 3 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1570/20 i umorzył postępowanie niezasadnie powołując się na okoliczność, że skoro minął termin przekształcenia Szkoły Podstawowej, to postępowanie odwoławcze (zażaleniowe) od postanowienia zawierającego pozytywną opinię kuratora oświaty dotyczącą zamiaru przekształcenia tej szkoły stało się bezprzedmiotowe.

W ocenie Sądu pierwszej instancji w tej sprawie nie zaszła żadna z okoliczności pozwalających organowi na odstąpienie od oceny prawnej i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 3 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1570/20. Tym samym zaskarżone postanowienie z dnia 20 września 2021 r. wydane zostało z naruszeniem art. 153 P.p.s.a. Organ nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie K.p.a., a uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżonym wyrokiem Sąd pierwszej instancji zobowiązał Ministra Edukacji i Nauki przy ponownym rozpoznaniu sprawy do uwzględnienia oceny i wskazań tego Sądu zawartych w wyroku z 3 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1570/20.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Edukacji i Nauki, zaskarżając w całości wyrok Sądu pierwszej instancji.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisu prawa procesowego w zakresie obejmującym art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia w jego uzasadnieniu, dlaczego faktyczne przekształcenie Szkoły Podstawowej poprzez utworzenie Szkoły Filialnej z dniem 31 sierpnia 2020 r. miałoby nie stanowić istotnej zmiany okoliczności faktycznych sprawy uzasadniającej umorzenie postępowania zażaleniowego, co z kolei uniemożliwia kontrolę zaskarżonego wyroku poprzez brak możliwości prześledzenia toku rozumowania Sądu pierwszej instancji.

Ponadto zarzucono Sądowi naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

a) art. 153 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1570/20 nadal w tej sprawie wiążą, skoro zaistniała zmiana okoliczności skutkująca brakiem związania ww. wyrokiem z dnia 3 marca 2021 r.;

b) art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 89 ust. 1, 3 i 9 Prawa oświatowego poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że przekształcenie szkoły nie stanowi istotnej zmiany stanu faktycznego sprawy sprawiającej, że przestają być aktualne wskazania i ocena prawna w sprawie dotyczącej rozpoznania zażalenia od pozytywnej opinii kuratora oświaty o zamiarze likwidacji szkoły, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów wskazuje, że okoliczność ta jest na tyle istotna, że czyni bezprzedmiotowym postępowanie zażaleniowe od pozytywnej opinii kuratora oświaty, co z kolei prowadzi do umorzenia postępowania;

c) art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że skoro w wyroku z dnia 3 marca 2021 r. Sąd nie odniósł się do kwestii możliwości umorzenia postępowania, to miałoby to oznaczać, że organ ponownie rozpoznając sprawę nie ma podstaw do rozważania możliwości umorzenia postępowania administracyjnego, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią tych przepisów brak wytycznych w wyroku Sądu pierwszej instancji co do możliwości umorzenia postępowania nie może pozbawiać możliwości rozważania umorzenia postępowania.

Strona skarżąca kasacyjnie w oparciu o ww. zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że badanie zażalenia na pozytywną opinię kuratora oświaty wydaną co do zamiaru przekształcenia szkoły po już zaistniałym przekształceniu nie mogło doprowadzić do odwrócenia dokonanego przekształcenia. Tym samym postępowanie to stało się bezprzedmiotowe.

WSA w Warszawie orzekając w dniu 3 marca 2021 r. brał pod uwagę stan faktyczny z daty 9 lipca 2020 r., a więc sprzed zaistnienia zmiany (przekształcenia szkoły). Wskazano, że z art. 153 P.p.s.a. nie wynika jakoby organ, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania miałby realizować jedynie wytyczne zawarte w wydanym w danej sprawie orzeczeniu. Strona skarżąca kasacyjnie w uchylonym postanowieniu nie zakwestionowała oceny prawnej i wskazań zawartych w uprzednio wydanym w tej sprawie wyroku. Ta ocena sprowadzała się jedynie do badania, czy skarżący M.J. jest stroną w tym postępowaniu. Zaistniała w tej sprawie zmiana stanu faktycznego powoduje, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ nastąpiło z dniem 31 sierpnia 2020 r. przekształcenie szkoły. Tym samym zasadnym było, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzenie postępowania, ponieważ po przekształceniu szkoły bezprzedmiotowym jest wydawanie opinii w sprawie tego przekształcenia. Opinia ta dotyczy przy tym uchwały tzw. inicjującej przekształcenie, a nie kolejnej uchwały o przekształceniu danej szkoły.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną M.J. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od strony skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, tym samym rozpoznając tę sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza zaś związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.

Sprawa ta podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej oświadczyła, że nie żąda jej przeprowadzenia.

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Istotę sporu w tej sprawie stanowi ocena, czy w przypadku podjęcia uchwały o likwidacji publicznej szkoły podstawowej, poprzedzające taką uchwałę odrębne postanowienie w sprawie wyrażenia opinii co do zamiaru samej likwidacji publicznej szkoły podstawowej, może podlegać merytorycznej kontroli sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. organ odwoławczy umarza postępowanie odwoławcze. Przepis ten nie stanowi jednak samodzielnej podstawy umorzenia postępowania odwoławczego (por. wyrok NSA z 8 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 2472/15).

Podstawę umorzenia postępowania odwoławczego zawiera art. 105 § 1 K.p.a., zgodnie z którym jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W przypadku postępowania prowadzonego na podstawie art. 89 ust. 3 i 4 Prawa oświatowego zamiast decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, właściwy organ wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania odwoławczego.

W tej sprawie Minister Edukacji i Nauki uznał, że skoro uchwała o zamiarze likwidacji szkoły publicznej (tzw. uchwała intencyjna) weszła w życie, a ponadto na jej podstawie podjęto kolejną uchwałę o samej likwidacji takiej szkoły i ta druga uchwała również weszła w życie, to bezprzedmiotowym byłaby ocena zgodności z prawem postanowienia opiniującego pozytywnie uchwałę intencyjną.

Z takim poglądem nie zgodził się Sąd pierwszej instancji i stanowisko to jest trafne. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, a więc gdy brakuje podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (tak NSA w wyroku z 1 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 25/21). Postępowanie staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. także wtedy, gdy dany podmiot wszczynający postępowanie odwoławcze utracił statut strony postępowania administracyjnego. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze aktu (decyzji, postanowienia) administracyjnego. Ponadto zmiana stanu prawnego w toku postępowania administracyjnego także może prowadzić do umorzenia postępowania, ale jedynie wtedy, gdy wynika to z wyraźnego przepisu ustawowego.

Przenosząc powyższe przesłanki na okoliczności tej sprawy należy stwierdzić, że nie zaistniała okoliczność uzasadniająca umorzenie postępowania odwoławczego. Czym innym jest bowiem sytuacja, w której podjęta uchwała wywołała swój skutek prawny i w takim przypadku zaskarżenie takiej uchwały lub aktu organu współdziałającego w procedurze jej podejmowania jest w pełni dopuszczalne nawet po jej wejściu w życie.

W związku z tym likwidacja szkoły podstawowej nie stanowi prawnej lub faktycznej przeszkody w rozpoznaniu zażalenia wniesionego na postanowienie kuratora oświaty opiniujące sam zamiar likwidacji danej szkoły.

Przechodząc do kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dlaczego faktyczne przekształcenie szkoły podstawowej poprzez utworzenie szkoły filialnej miałoby nie stanowić istotnej zmiany okoliczności faktycznych i sprawy i tym samym nie prowadzić do uznania postępowania administracyjnego w tej sprawie za bezprzedmiotowe.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie zaskarżonego wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia. Ponadto naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., ale jest ono wewnętrznie niespójne lub zawiera nie dające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku. Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może skutecznie strona skarżąca kasacyjnie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd.

Zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie Sąd pierwszej instancji na stronie 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazał również, dlaczego przekształcenie Szkoły Podstawowej w R. poprzez utworzenie Szkoły Filialnej w S. nie stanowi podstawy do umorzenia w tej sprawie postępowania odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie stwierdził, że przekształcenie szkoły podstawowej nie stanowi w tej sprawie takiej zmiany stanu faktycznego, która uzasadniałaby stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego.

Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego w zakresie obejmującym błędną wykładnię art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 89 ust. 1, ust. 3 i ust. 9 Prawa oświatowego.

Art. 89 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że szkoła publiczna, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w tym przepisie, które nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Przepis ten reguluje przesłanki podjęcia uchwały w sprawie zamiaru likwidacji szkoły publicznej, a przedmiotowa sprawa dotyczy kontroli wyroku uchylającego postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego.

Zgodnie z art. 89 ust. 3 Prawa oświatowego likwidacja szkoły publicznej prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego może nastąpić po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji także nie naruszył ww. przepisu, ponieważ to strona skarżąca kasacyjnie rozpoznając zażalenie na postanowienie kuratora oświaty opiniującego pozytywnie zamiar likwidacji szkoły podstawowej, odmówiła rozpoznania tego zażalenia umarzając postępowanie.

Niezasadnie zarzuca się w skardze kasacyjnej Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 89 ust. 9 Prawa oświatowego, skoro przepis ten wskazuje na odpowiednie stosowanie art. 89 ust. 1-8 i art. 88 tej ustawy do przekształcenia szkoły lub placówki.

Ponadto, na co trafnie zwrócił szeroko uwagę Sąd pierwszej instancji, w tej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny, który prawomocnym wyrokiem z 3 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1570/20 uchylił wcześniejsze postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z 9 lipca 2020 r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia z powodu jego wniesienia przez osobę niemającą przymiotu strony.

W uzasadnieniu tego wyroku wyraźnie zobowiązano właściwego Ministra do rozpoznania zażalenia jako wniesionego przez podmiot mający przymiot strony. Tym samym zgodnie z art. 153 P.p.s.a. w tej sprawie Minister Edukacji i Nauki miał obowiązek zastosowania się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu sądu. Stosownie do powołanego art. 153 P.p.s.a. związanie wyrokiem sądu ustaje w przypadku, gdy przepisy prawa będące podstawą do wcześniejszego orzekania w tej samej sprawie uległyby zmianie. Ocena prawna może przy tym dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 5044/21; wyrok NSA z 25 sierpnia 2022 r. sygn. akt III FSK 1540/21).

W tej sprawie trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Minister Edukacji i Nauki związany był oceną prawną i wskazaniami wynikającymi z prawomocnego wyroku z 3 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1570/20, ponieważ ani nie zmieniły się obowiązujące przepisy, ani też nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego czyniąca bezprzedmiotowym rozpoznanie zażalenia wniesionego od wydanego postanowienia przez kuratora oświaty. Samo przekształcenie Szkoły Podstawowej nie stanowiło zmiany stanu faktycznego, które skutkowałoby brakiem związania w tej sprawie na podstawie art. 153 P.p.s.a. Ministra Edukacji i Nauki wydanym ww. wyrokiem z dnia 3 marca 2021 r.

Także należy stwierdzić, że niezasadnym jest zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. błędnie przy tym sformułowanym jako naruszenie prawa materialnego. Powołane przepisy stanowią przepisy procedury sądowoadministracyjnej.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tej sprawie Sąd pierwszej instancji nie przekroczył granic rozpoznawania sprawy, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia Ministra Edukacji i Nauki w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego (zażaleniowego) i przedmiot tej właśnie sprawy administracyjnej został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to jednak jest związany granicami danej sprawy, albowiem ustawodawca wprost stanowi, że "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy" (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 1142/15). Oznacza to, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 2633/15; wyrok NSA z 8 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1488/17). W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygał w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

Odnosząc się do uzasadnienia zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. należy stwierdzić, że rację ma strona skarżąca kasacyjnie, że w tej sprawie rzeczywiście mógł organ rozważać kwestię umorzenia postępowania zażaleniowego, jednakże powinien uznać brak zaistnienia przesłanek do takiego umorzenia, a tym samym merytorycznie rozpoznać zażalenie.

Mając powyższe należy stwierdzić, że skoro zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej okazały się nieuzasadnione, to działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił tę skargę.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła tę skargę obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez stronę skarżącą, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. W związku z tym w tej sprawie należało od Ministra Edukacji i Nauki zasądzić na rzecz M.J. kwotę 240 złotych stanowiącą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.).

.