Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1610/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2017 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 20 października 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prowadził postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego w budowie w miejscowości W. nr [...].

W dniu [...] sierpnia 2010 r., Inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] dokonali kontroli budowy, w trakcie której ustalono, że inwestor B. D. realizuje budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w W. nr [...] na podstawie decyzji pozwolenia na budowę wydanej przez Naczelnika Gminy [...] z dnia 29 listopada 1985 r. nr [...]. W chwili wydania decyzji obiekt był zrealizowany w stanie surowym zamkniętym. Od strony wschodniej i od strony południowej budynku stwierdzono osuwisko zbocza w odległości ok. 4 m od budynku. W związku z powyższym, organ I instancji wydał na podstawie art. 50 Prawa budowlanego z postanowienie z dnia 31 sierpnia 2010 r., nakazujące inwestorowi wstrzymać prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał do przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku, uwzględniającej geotechniczne warunki posadowienia budynku w zakresie stabilności i nośności podłoża gruntowego obiektu wraz ze stabilnością otoczenia gruntowego budynku i określeniem zakresu niezbędnych robót, jakie należy wykonać w celu zabezpieczenia budynku przed jego uszkodzeniem lub zniszczeniem albo doprowadzeniem budynku do właściwego stanu technicznego. Zobowiązany nie przedłożył wymaganej ekspertyzy w wyznaczonym terminie, w związku z czym została wydana decyzja z dnia 3 listopada 2010r., nr [...] na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, nakładająca na inwestora obowiązek przedłożenia przedmiotowej ekspertyzy technicznej obiektu uwzględniającej w/w warunki.

W dniu 30 listopada 2010 r. Gmina [...] przy piśmie znak: [...] przedłożyła m.in. ekspertyzę techniczną określającą stan techniczny budynku w budowie [...]. Autor opracowania R. S. w przedmiotowej ekspertyzie technicznej określającej stan techniczny budynku w budowie na działce nr [...] w W. stwierdził, że podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniach [...] do [...] listopada 2010 r., że przedmiotowy obiekt znalazł się w obrębie głównych ruchów mas ziemnych powstałych na skutek intensywnych opadów w maju i czerwcu 2010 roku. Dokonano przeglądu wszystkich elementów konstrukcji analizowanego budynku pod kątem występowania uszkodzeń bezpośrednio związanych z ruchami osuwiskowymi zbocza. Nie stwierdzono występowania rys ani pęknięć w ścianach nośnych i fundamentów, co świadczy o tym, że nie doszło do ruchów w obrębie posadowienia budynku. Obiekt znajdował się w dostatecznym stanie technicznym i stan ten nie zagrażał bezpieczeństwu ludzi.

W trakcie prowadzonego postępowania PINB w [...] wydał decyzję Nr [...] z dnia 28.04.2011 r. znak: [...] nakazującą inwestorowi: B. D. rozbiórkę budynku mieszkalnego w budowie na działce nr [...] w m. W. [...] , gm. [...] oraz uporządkowanie terenu. Decyzja stała się ostateczna.

Następnie w dniu 2 października 2013 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę, podczas której obecny inwestor przedłożył ekspertyzę z sierpnia 2013r. określającą stan techniczny przedmiotowego budynku, uwzględniającą geotechniczne warunki posadowienia w zakresie stabilności i nośności podłoża gruntowego oraz z określeniem zakresu niezbędnych robót, jakie należy wykonać, aby budowany obiekt, a także budynki i działki niżej położone nie były zagrożone.

W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem Nr [...] z dnia 17 października 2013 r. znak: [...], wznowił postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego w budowie i nałożył na inwestora obowiązek wykonania wszystkich czynności, określonych w przedłożonej ekspertyzie technicznej oraz opinii geologicznej dot. budynku w budowie na działce nr [...] w W. gm. [...] , poprzez wykonanie opaski betonowej wokół budynku o szerokości min. 100 cm, ze spadkiem 2 % od obiektu (opaska betonowa zakończona drenażem korytkowym (wymiary korytka 20 x 10 cm), odprowadzającym wodę) - oraz wyprowadzenie korytka w kierunku południowym działki oraz rozsączanie zbieranych wód poniżej wyprofilowanej skarpy na działce inwestora, wykonanie odwodnienia warstwy gruntów spoistych w stanie miękkoplastycznym i plastycznym poprzez zastosowanie drenażu opaskowego poziomie posadowienia fundamentów z rury perforowanej o średnicy 0 120 mm, w osłonie z geowłókniny, rurę należy zasypać tłuczniem kamiennym o frakcji 31-61 mm, uformowanie skarpy, zbocze od strony zachodniej należy zabezpieczyć płytami betonowymi ażurowymi.

Następnie organ I instancji postanowieniem Nr [...] z dnia 29 października 2013 r. znak: [...] postanowił wstrzymać wykonanie decyzji nr [...] z dnia 28.04.2011r, w której nakazano inwestorowi B. D., działka nr [...] w msc. W., gm. [...], rozbiórkę budynku mieszkalnego w budowie do czasu wykonania odwodnienia wraz ze stabilizacją gruntu i doprowadzenia do właściwego stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w budowie oraz usunięcia zagrożeń dla położonych zabudowań poniżej skarpy.

W dniu 7 listopada 2014 r. zgłosił się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] Z. D. - kierownik budowy ze strony inwestora i oświadczył, że będąc kierownikiem budowy i równocześnie posiadając uprawnienia rzeczoznawcy budowlanego, wykonał wraz z uprawnionym geologiem badania geotechniczne na przedmiotowej działce, które to wykazały, że będący w budowie budynek mieszkalny jest posadowiony w części na skale, a w części na gruncie stabilnym, w koło grunty nie wykazują żadnych spękań i naruszeń. Również budynek nie wykazuje zarysowań lub innych odkształceń gruntu, które by wskazywały na jego osiadanie lub inne ruchy spowodowane osuwiskiem. Zgodnie z wykonaną ekspertyzą z 2013 r., budowa może być kontynuowana zgodnie z posiadanym przez inwestora pozwoleniem na budowę i po wykonaniu całości robót, budynek będzie się nadawał do użytkowania.

W dniu 23 lutego 2015r. do organu I instancji wpłynęło pismo od pełnomocnika P. N. wraz z opinią geotechniczną dotyczącą ich działek nr [...] i [...] położonych w m. W. Opinia została sporządzona tylko dla ww. działek a nie działki nr [...]. Ponadto opinia z 2013 r., zlecona przez B. D. , zawierała badania gruntu w odległości od 1 do 1,5 m od istniejących fundamentów jego budynku mieszkalnego i jest opinią wiarygodną. Wg opinii geotechnicznej sporządzonej w 2013 roku osuwisko o numerze katalogowym [...] jest nieaktywne.

Decyzją nr [...] z dnia 2 marca 2015 r., znak [...] (poprzednio: [...]), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013, poz. 267, dalej "k.p.a."), w zw. z art. 80 ust. 2, pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013, poz. 1409, dalej "p.b.") uchylił ostateczną decyzję nr [...] z dnia 28 kwietnia 2011 r., znak [...] nakazującą inwestorowi B. D., zam. W. [...], [...] rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w budowie na działce [...] w W. oraz umorzył postępowanie w sprawie dot. budynku mieszkalnego jednorodzinnego w budowie na działce [...] w W.

Zdaniem organu I instancji ostateczne zakończenie postępowania w sprawie rozbiórki budynku będzie skutkować postanowieniem Nr [...] z dnia 29 stycznia 2015 r. / znak: [...], [...] / w sprawie dot. odwodnienia wraz ze stabilizacją i doprowadzenia do właściwego stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w budowie, dla usunięcia zagrożeń dla budynków położonych poniżej działki nr [...] w msc. W., gm. [...], które jest zawieszone postanowieniem nr [...] z dnia 29 stycznia 2015 r.

Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł w dniu 19 marca 2015 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik L. N. i P. N. – radca prawny P. W.. Pełnomocnik zaskarżył w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 2 marca 2015 r. w sprawie uchylenia decyzji nr [...] z dnia 28 kwietnia 2011 r., znak [...], i umorzenia postępowania i wniósł o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Skarżący zarzucili organowi I instancji naruszenie art. 6, art. 7, art. 75, art. 77 § 1, jak również art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 p.b. poprzez: 1) nieuwzględnienie uzasadnionych interesów skarżących przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, a tym samym zwiększenie zagrożenia dalszego uaktywnienia się osuwiska w W., 2) błędne i niewystarczające rozpoznanie niniejszej sprawy poprzez ograniczenie się wyłącznie do najbliższego otoczenia domu nr [...], a tym samym zwiększenie zagrożenia dalszego uaktywnienia się osuwiska w W., 3) dowolne przyjęcie, że osuwisko w W. jest nieczynne i nie stwarza zagrożenia, 4) zaniechanie powołania jako dowodu w sprawie opinii z listopada 2010 r. autorstwa Pana R. S. oraz opinii ze stycznia 2015 r. autorstwa Pana J. Z., 5) zaniechanie powołania biegłego w celu zweryfikowania rozbieżności pomiędzy opinią sporządzoną w 2013 r., a opiniami z 2010 r. i 2015 r., 6) brak jakiejkolwiek oceny rzetelności opinii przedłożonej przez jedną ze stron postępowania (B. D.).

Po rozpatrzeniu ww. odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia 20 października 2016 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 28 kwietnia 2011 r., znak: [...], którą nakazano inwestorowi B. D. rozbiórkę budynku mieszkalnego w budowie w msc. W. nr [...], gm. [...] oraz uporządkowanie terenu - z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął postępowanie wznowieniowe z urzędu powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Organ II instancji podniósł, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może nastąpić tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie wymienione w tym przepisie przesłanki. Nastąpi to zatem wówczas, gdy nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne: są istotne dla sprawy; istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej; nie były znane organowi, który wydał tę decyzję; wyszły na jaw po wydaniu decyzji. Wskazał również, że w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. została użyta alternatywa, a nie koniunkcja, a zatem podstawą do wznowienia postępowania jest bądź ujawnienie nowych dowodów, bądź ujawnienie nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Z powyższego wynika, że pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Następnie organ II instancji przytoczył stanowisko orzecznictwa oraz doktryny wypowiadającej się na temat wykładni przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ wskazał, że podnosi się, że wymienione w nim "nowe okoliczności faktyczne" i "nowe dowody" muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto, te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Natomiast nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Zatem najistotniejszym warunkiem przy ocenie przesłanek wznowienia postępowania o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jest istnienie tych okoliczności i dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli okoliczności i dowody powstały po dacie wydania decyzji ostatecznej, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia, lecz stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie.

Zdaniem organu II instancji, przyjmuje się, że "wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, istniały w momencie wydania decyzji, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. W ocenie organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie sprecyzował w postanowieniu z dnia 17 października 2013 r. jak również w zaskarżonej decyzji, czy przesłanką wznowienia postępowania jest istnienie w sprawie nowych dowodów czy wyjście na jaw nowych istotnych okoliczności faktycznych nieznanych organowi w dniu wydawania decyzji. Organ II instancji poddał weryfikacji obie przesłanki opierając się na przytoczonych powyżej wywodach. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż ekspertyza techniczna dotycząca stanu technicznego budynku zrealizowanego na działce nr ewid. [...] autorstwa Z. D. z sierpnia 2013r. nie może zostać uznana za nowy dowód stanowiący podstawę wznowienia postępowania, gdyż nie istniała ona w dniu wydania decyzji nr [...] z dnia 28 kwietnia 2011 r. znak: [...]. Przechodząc zaś do drugiego przypadku organ II instancji stwierdził, że okoliczności faktycznych wynikających z przedmiotowej ekspertyzy również nie można uznać za istniejące w dniu wydawania decyzji, które nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. Z treści ww. ekspertyzy wynika bowiem jednoznacznie, iż przedstawia stan faktyczny istniejący w sierpniu 2013 r. a nie w dniu jej wydania. Już samo takie stwierdzenie powoduje, iż organ I instancji błędnie wszczął postępowanie wznowieniowe, bowiem nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Tym samym, w dacie wydania decyzji ostatecznej nie istniały jeszcze żadne inne nowe okoliczności, które uzasadniałyby wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia odmiennego od tego, które zapadło. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż PINB wszczynając postępowanie wznowieniowe sugerował się możliwością dokonania odmiennej oceny stanu faktycznego w oparciu o wnioski zawarte w ekspertyzie technicznej. Wskazać przy tym należy, że położenie budynku w aktywnej części osuwiska było przedmiotem badania przez organ nadzoru budowlanego, czego wyrazem jest uzasadnienie decyzji z dnia 28 kwietnia 2011 r. znak: [...]. Ekspertyza techniczna zawiera w istocie odmienną ocenę stanu faktycznego (co do osuwiskowego charakteru terenu na którym położony jest obiekt; przedmiotowa działka leży na krawędzi osuwiska, jednak poza jego zasięgiem") od tej, którą organ przeprowadził w ostatecznej decyzji administracyjnej niemniej jednak dotyczy ona stanu osuwiska z 2013r. a nie z daty wydania decyzji rozbiórkowej.

Reasumując, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zaskarżona decyzja organu I instancji jako wydana z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. zasługuje na uchylenie.

Zdaniem organu II instancji wydanie niniejszej decyzji nie naruszyło zasady wyrażonej w art. 139 k.p.a., gdyż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zakresie swojej właściwości był zobowiązany zweryfikować przesłanki formalne stanowiące podstawę do wznowienia postępowania, a w razie zweryfikowania, że nie nastąpiły - wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji PINB nr [...] z dnia 28 kwietnia 2011 r. znak: [...].

Odnosząc się do zarzutów strony, organ II instancji stwierdził, że w zakresie swojej właściwości uwzględnił je w wydanym rozstrzygnięciu, a w pozostałym zakresie nie mają one wpływu na merytoryczne rozpoznanie sprawy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wniósł B. D. – dalej skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., polegające na przyjęciu, że w sprawie nie ma podstaw do uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 28 kwietnia 2011 r., znak [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., pomimo, iż z analizy ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku zlokalizowanego działce nr [...] w miejscowości W., autorstwa Z. D. z sierpnia 2013 r., wynikają istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję w postaci warunków geologicznych posadowienia budynku nr [...], na działce nr [...] w W.;

2. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie wyrażającej się zwłaszcza w przyjęciu, iż ww. ekspertyza przedstawia stan faktyczny z sierpnia 2013 r. a nie z dnia wydania decyzji nr [...] z dnia 28 kwietnia 2011 r., znak: [...], podczas gdy pomimo sporządzenia ekspertyzy technicznej w sierpniu 2013 r. wynikają z niej istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu 28 kwietnia 2011 r. tj. warunki geologiczne posadowienia budynku nr [...] , na działce nr [...] w W..

Skarżący na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Dodatkowo wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W ocenie skarżącego nie jest prawidłowe stanowisko organu II instancji, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w postaci nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji organu I instancji z 2011 r. Skarżący powołał pogląd M. Jaśkowskiej i A. Wróbla, iż przyjmuje się, że "wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, z uwagi na fakt, że ustawodawca użył alternatywy zwykłej a nie koniunkcji." Skarżący powołał się dalej na pogląd Sądu Najwyższego, wyrażony w wyroku z dnia 13 stycznia 2000 r., III RN 125/99, LEX nr 39925, iż ujawnienie nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji. Dalej, skarżący przytoczył tezę zawartą w wyroku NSA z dnia 8 stycznia 2013 r., II GSK 1937/11, iż "Przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. pozwala wznowić postępowanie w przypadku gdy ustalone fakty stały się wątpliwe. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, które stanowią podstawę do wznowienia postępowania może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania." Skarżący wskazał również na wyrok NSA z dnia 29 marca 2006 r., II OSK 633/05, gdzie stwierdzono, iż "na gruncie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie można utożsamiać nowej okoliczności faktycznej z nowym dowodem. Ekspertyza, wydana po wykonaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być uznana za nowy dowód stanowiący podstawę do wznowienia postępowania, gdyż nie istniał on w dniu wydania decyzji. Jeśli natomiast w ocenie strony żądającej wznowienia postępowania w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, to okolicznością taką nie może być sam fakt wydania ekspertyzy, lecz co najwyżej fakty z ekspertyzy tej wynikające". W uzasadnieniu, skarżący powołał również tezę z wyroku WSA w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2013 r., IV SA/Po 838/13, iż: "przedstawienie po zakończeniu postępowania w sprawie decyzją ostateczną nowego dowodu w postaci ekspertyzy zawierającej odmienną ocenę stanu faktycznego, od tej na której opierał się organ wydający decyzję, należy uznać za istotną dla sprawy mimo tego, że sam dowód (ekspertyza) nie może być podstawą wznowienia postępowania, gdyż nie istniała w dniu wydania decyzji, Natomiast za podstawę taką uznaje się nowe fakty z tej ekspertyzy wynikające."

Zdaniem skarżącego, należy podkreślić, że choć ekspertyza techniczna została sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego Z. D. w sierpniu 2013 r., a zatem już po zakończeniu postępowania administracyjnego i wydaniu decyzji ostatecznej i nie może być uznana za nowy dowód, to okoliczności faktyczne z niej wynikające są "nowością" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tzn. istniały w dniu wydania decyzji, pozostając nieznane organowi, który wydał decyzję. Według skarżącego, nowymi okolicznościami faktycznymi stwierdzonymi w ekspertyzie technicznej, które istniały w dniu wydania decyzji, a jednocześnie nie były znane organowi, który wydał decyzję w I instancji oraz miały dla sprawy istotny charakter są warunki geologiczne posadowienia budynku nr [...], na działce nr [...] w W. Na poparcie swych twierdzeń, skarżący przytoczył następującą treść ekspertyzy technicznej dotyczącej posadowienia budynku nr [...] na działce nr [...]. Zgodnie z cytatem posadowienie budynku ma miejsce: "w przeważającej części na warstwie gruntów nośnych – stabilnych gruntów skalistych, tj. piaskowców trzeciorzędowych oraz na granicy osuwiska". Według skarżącego za nieprawidłowy uznać należy pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o tym, że ekspertyza techniczna przedstawia stan faktyczny istniejący w sierpniu 2013 r., a nie w dniu wydania decyzji o rozbiórce, albowiem nie ulega wątpliwości, iż fakt posadowienia budynku nr [...] "w przeważającej części na warstwie gruntów nośnych – stabilnych gruntów skalistych" z pewnością istniał w dniu wydania decyzji organu I instancji z 2011 r. Skarżący wskazał ponadto, że geologiczne warunki posadowienia budynku nr [...] nie zostały określone w ekspertyzie technicznej R. S. z listopada 2010 r. i załączonej do niej "Ocenie Geotechnicznej Gruntu" opracowanej przez geologa K. M., na której w 2011 r. oparto decyzję o rozbiórce przedmiotowego budynku.

W ocenie skarżącego, brak znajomości powyższych faktów wynikał przede wszystkim z odmiennego zakresu prac geologicznych leżących u podstaw tych dwóch opinii. W ramach opracowania ekspertyzy technicznej R. S. wykonano dwa odwierty, w tym pierwszy "na dole skarpy tuż przy obiekcie mieszkalnym nr [...], a drugi 6 m dalej w kierunku zachodnim" - pkt 6, str. 6 ekspertyzy. Według skarżącego, mając na uwadze, że budynki w Winiarach nr [...] na działce [...] i nr [...] na działce [...] dzieli odległość ok. 21 m, oznacza to, że otwory badawcze odwiercono w odległości przekraczającej 10 m od budynku nr [...]. Skarżący twierdzi, że w ramach ekspertyzy technicznej Z. D., dla rozpoznania budowy geologicznej wykonano trzy otwory badawcze w odległości 1,0 – 1,5 m od fundamentów budynku nr [...] – przy północno zachodnim rogu budynku, w połowie długości wschodniej ściany i w połowie długości ściany południowej.

Skarżący podniósł również, że o tym, że powyższa okoliczność faktyczna dotycząca posadowienia budynku nr [...] ma charakter istotny dla sprawy świadczy chociażby to, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia 2 marca 2015 r. powołał się na nią wprost, podkreślając, że ekspertyza z 2013 r., zawierała badania gruntu w odległości od 1 do 1,5 m od fundamentów przedmiotowego budynku, przytaczając jednocześnie oświadczenie rzeczoznawcy budowlanego Z. D. z dnia 7 listopada 2014 r. o posadowieniu przedmiotowego budynku "w części na skale, a w części na gruncie stabilnym."

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.

Na wstępie w całej rozciągłości podzielić należy interpretację prawną podstawy wznowienia opartej o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. a zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Nie ma zatem potrzeby powtarzania tej argumentacji, zwłaszcza, że w tym punkcie zbieżna jest ona z wywodami prawnymi zawartymi na ten temat w skardze.

Wedle Sądu, nie ulega także wątpliwości, że ekspertyza techniczna z sierpnia 2013r. nie istniała w momencie wydawania decyzji będącej przedmiotem postępowania wznowieniowego, zatem z pewnością nie jest ona nowym dowodem istniejącym wprawdzie w momencie wydawania decyzji, ale ujawnionym po jej wydaniu.

Zatem kwestia zasadnicza dla niniejszego postępowania to odpowiedź na pytanie, czy ekspertyza z 2013r. ujawnia fakty, które by istniały w 2011r., nie były znane organowi wydającemu decyzję o rozbiórce, a miałyby znaczenie dla wydanej decyzji. Innymi słowy, chodzi o odpowiedź na pytanie, czy ekspertyza ta wskazuje na jakieś okoliczności faktyczne, które istniały przy wydaniu poprzedniej decyzji, ale nie były znane organowi, gdyż gdyby były znane, doprowadziłyby do wydania decyzji odmiennej. Należy przy tym wskazać, jak to zaznaczono w wyroku NSA z dnia 19 października 2010 r., II GSK 889/09, LEX nr 746308, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji, a więc wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła. Konsekwencją przyjęcia wykładni ścieśniającej jest to, że okoliczności, o których stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 5, mają być istotne, a więc mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a ponadto muszą ujawnić się po wydaniu decyzji, co oznacza, że dowody na ich istnienie nie mogą znajdować się w aktach sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem decyzji podlegającej wznowieniu.

W ocenie Sądu rację ma organ administracyjny, gdy wskazuje, że ekspertyza, za wyjątkiem oceny podłoża, na którym stoi dom, przedstawia stan z sierpnia 2013r. (dalej "aktualna ekspertyza" w aktach adm.[...] ). Tymczasem poprzednia ekspertyza pochodziła z listopada 2010r. (dalej "poprzednia ekspertyza" w aktach adm. [...] ). Aby uzyskać odpowiedź na pytanie postawione na wstępie, należało porównać obie ekspertyzy, zaś wyniki tego porównania prowadzą do konkluzji identycznych z tymi, które przedstawił organ. Rozpocząć należy od kwestii formalnych, a zatem materiałów źródłowych. Obie ekspertyzy bazują na podobnej dokumentacji. Poprzednia ekspertyza powołuje się na kartę dokumentacyjną osuwiska z [...].10.2010r. Państwowej Inspekcji Geologicznej, ocenę geotechniczną gruntu dokonaną przez geologa w listopadzie 2010r. oraz na wyniki wizji lokalnej z listopada 2010r. Aktualna powołuje mapę osuwisk i terenów zagrożonych, ocenę geotechniczną oraz wizję lokalną z września 2013r., zatem materiały źródłowe są podobne. Co więcej, nie jest prawdziwa teza skarżącego, iż nie określono warunków geologicznych posadowienia budynku, gdyż na tę okoliczność sporządzono wspomnianą ocenę geotechniczną gruntu.

Co do wniosków, poprzednia ekspertyza wskazywała, że osuwisko było stare, ale uaktywniło się na skutek opadów i teren znalazł się na osuwisku aktywnym /k.45 akt PINB/. Aktualna podaje, że osuwisko jest nieaktywne, ale uaktywniło się w maju i czerwcu 2010r. na skutek długotrwałych opadów /k.23 akt GG /. Nie ma tutaj różnicy we wnioskach, za wyjątkiem tego że stan aktualny – to osuwisko nieaktywne, natomiast aktualna ekspertyza wyraźnie wskazuje, że w 2010r. osuwisko na skutek opadów było aktywne. Należy też jasno powiedzieć, że aktualna ekspertyza przy ocenie aktywności osuwiska w 2010r. sięga do ekspertyzy poprzedniej i na nią się powołuje /k.77 akt GG/.

Co do miejsca wykonania odwiertów, to rzeczywiście dla potrzeb ekspertyz nawiercono otwory w różnych miejscach, niemniej istotne jest, czy obejmowały one ten sam rejon, czy też może różny. O ile by badano podłoże przy innym obiekcie lub w innym rejonie, można rzeczywiście postawić tu zarzut. Tak jednak nie jest, gdyż otwory wiercono przy poprzedniej ekspertyzie także w pobliżu budynku nr [...], co dokumentuje ekspertyza /k. 33 akt PINB/ oraz rysunek obrazujący otwory stare i nowe w aktualnej ekspertyzie /k.15 akt GG/. Jak chodzi o budowę geologiczną, wbrew tezie lansowanej przez skarżącego, budowę tę podobnie opisano w obu ekspertyzach, wskazano bowiem generalnie na 4 rodzajowe warstwy, a więc jako grunty nośne – piaskowiec (skałę), zaś oprócz tego kolejne warstwy takie jak rumosze skalne piaskowca (zwietrzelina piaskowca), pyły brunatne oraz pyły żółte/brązowe zaglinione /k.25, 31-32 akt PINB, k.20-21 i 11 akt GG/. Co najistotniejsze z tego punktu widzenia, w obu ekspertyzach wskazano jako grunty nośne – piaskowiec /k.44 akt PINB oraz k. 77 akt GG/. Natomiast najważniejsze pozostaje pytanie, czy, jak twierdzi się w skardze, nową okolicznością są warunki geologiczne posadowienia budynku nr [...]. Tak nie jest, gdyż budowa geologiczna została wskazana identycznie w obu ekspertyzach.

Co do położenia budynku względem osuwiska, to w poprzedniej ekspertyzie wskazano numer ewidencyjny osuwiska jako [...], zaś powierzchnię 6,3 ha. Z karty osuwiska /k.39 akt PINB/ można wyczytać, że jest to stare osuwisko, które się w różnych częściach uaktywniło, oraz że jest okresowo aktywne, istnieje możliwość dalszych ruchów całego osuwiska lub jego fragmentów. W czasie wypełniania karty /paździenik 2010r./ wpisano, iż budynek nr [...] znajduje się w aktywnej części osuwiska, poniżej starej skarpy osuwiska i powyżej dwóch nowych skarp /k.37 akt PINB/. Natomiast sama ekspertyza uszczegóławiała, że działka znajduje się w obrębie starego osuwiska, które na skutek długotrwałych deszczy uaktywniło się w niektórych miejscach, z tym, że nie doszło do ruchów w obrębie posadowienia budynku. Niemniej budynek znajduje się w miejscu najbardziej narażonym na niekorzystne oddziaływanie osuwiska – 5 metrów od miejsca w którym nastąpił największy spływ błotny /k.43-44 akt PINB/.

Co do aktualnej ekspertyzy, to wskazuje ona że na omawianym terenie znajduje się osuwisko nr [...] o pow. 6,3 ha, aktualnie zaliczone do nieaktywnych, natomiast uaktywniło się w maju i czerwcu 2010r. /k.23 i 8 akt GG/. Ekspertyza dodatkowo wskazuje, że budynek nr [...] znajduje się na granicy osuwiska /k.77/, co oznacza, że w jego granicy, gdyż w przeciwnym wypadku w ekspertyzie by wyraźnie zaznaczono, że budynek leży poza tą granicą. Znajduje to zresztą potwierdzenie na mapie terenu osuwiska /k.7 i 8 akt GG/, która notabene pokazuje, że osuwisko aktualnie nieaktywne sąsiaduje z aktywnym. Jak widać, jedyna różnica w treści tych opinii to to, że aktualnie budynek znajduje się w granicach osuwiska nieaktywnego, podczas gdy poprzednio – aktywnego, zaś w niewielkiej odległości od budynku ( 5 metrów) najbardziej aktywnego. Jest zatem oczywistym, że ta kwestia ( brak aktywności osuwiska) nie jest nową okolicznością występującą w 2010r., gdyż wówczas osuwisko było aktywne. Jest to okoliczność, która wystąpiła obecnie ( na chwilę sporządzenia aktualnej ekspertyzy).

Co do stanu technicznego budynku, obie ekspertyzy są zgodne; stan techniczny budynku był i jest dobry, nie naruszony przez ruchy zbocza.

Reasumując, z porównania obu ekspertyz wynika, iż w sposób zasadniczy różnią się one jedynie tym, iż poprzednio osuwisko w rejonie budynku nr [...] było aktywne, a teraz jest nieaktywne. Niemniej jak już zaznaczono, nie jest to nowa okoliczność, która istniała w chwili wydawania decyzji o rozbiórce, a aktualnie została ujawniona, lecz okoliczność, której zaistnienie miało miejsce po wydaniu decyzji o rozbiórce. Bezzasadne są wobec powyższego zarzuty skargi co do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów proceduralnych, a to art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., gdyż ocena ekspertyz dokonana przez ten organ była prawidłowa.

Z tych względów wniosek organu odwoławczego co do braku podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. był właściwy, skoro nie zachodzą wskazane tam podstawy wznowienia. "Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. okoliczności faktyczne stanowiące podstawę wznowienia muszą być nowe, tzn. nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Muszą zatem stanowić nowość w konkretnym postępowaniu. Ponadto okoliczności te mają istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej i nie być znane organowi, który wydał decyzję. Gdyby bowiem okoliczności były znane organowi, to wznowienie postępowania jest wadliwe, a decyzja wydana w jego wyniku nieważna" (por. wyrok z dnia 7 września 2016 r. WSA w Warszawie, II SA/Wa 156/16, LEX nr 2148438). W tej sytuacji wznowienie postępowania na podstawie okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 23 lipca 2014 r. II GSK 914/13, LEX nr 1582020).

Z wymienionych przyczyn orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 p.p.s.a.