Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2739/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 121b ust. 2, art. 121e ust. 3 i ust. 7
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 188 w zw. z art. 151 i art. 193
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1029/19 w sprawie ze skargi Ł.S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] września 2019r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do uposażenia I. uchyla w całości zaskarżony wyrok i oddala skargę; II. zasądza od Ł.S. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 29 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1029/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ł.S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu (dalej: "KWP") z [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do uposażenia – uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzający ją rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w K. z [...] lipca 2019 r. nr [...] (pkt 1 wyroku); zasądził od KWP na rzecz Skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2 wyroku).

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Orzeczeniem z [...] lipca 2019 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w K. (dalej: "KMP") działając na podstawie art. 6f oraz art. 121e ust. 1, 3, 13 i 14 w zw. z art. 121f ust. 1, 2 i 3 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 161 z późn. zm.) stwierdził wobec Skarżącego utratę prawa do uposażenia za cały okres zwolnienia lekarskiego, tj. od [...] października 2018 r. do [...] listopada 2018 r. w związku z ustaleniem nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia lekarskiego.

W uzasadnieniu orzeczenia KMP wskazał, że Skarżący przebywając na zwolnieniu lekarskim, w dniu [...] października 2018 r. w umundurowaniu służbowym prowadził prelekcję dla dzieci w Przedszkolu Nr [...] w K.

W odwołaniu od powyższego orzeczenia Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. Z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm. - dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 77 k.p.a. i § 2 Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego,

- art. 121e ust. 3, ust. 7, ust. 12 i ust. 13 ustawy o Policji poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie,

- art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy,

- art. 10 k.p.a. w zw. z art. 14 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu.

Po rozpoznaniu odwołania Skarżącego, KWP orzeczeniem z [...] września 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższe orzeczenie.

W uzasadnieniu decyzji KWP nadmienił, że zaskarżony rozkaz został wydany przez organ właściwy, spełnia kryteria uznania administracyjnego, a motywy rozstrzygnięcia zostały wyjaśnione w toku postępowania administracyjnego. Uzasadnienie decyzji spełniało wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Sposób przeprowadzenia całego postępowania administracyjnego pozostawia w przekonaniu, iż wydana w efekcie decyzja nie nosi znamion dowolności, a KMP ustalając, iż Skarżący w sposób nieprawidłowy wykorzystał zwolnienie lekarskie zobowiązany był do wydania powyższej decyzji w sprawie utraty prawa do uposażenia za cały okres zwolnienia lekarskiego.

KWP przytoczył treść art. 121e ust. 1, 3, 7, 9, 10 i 13 ustawy o Policji oraz wskazał na okoliczności faktyczne ustalone w sprawie.

Uzasadniając decyzję KWP zaznaczył, że rolą Organów obu instancji nie było ustalenie stanu zdrowia policjanta, czy też kwestionowanie zasadności udzielonego zwolnienia lekarskiego. Stąd też w prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie zwracano się o wyjaśnienie do lekarza orzekającego o czasowej niezdolności do służby.

KWP nie dopatrzył się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż okoliczności faktyczne sprawy zostały należycie wyjaśnione, zgodnie z regułami zawartymi w tych przepisach. Skarżący przebywając na zwolnieniu lekarskim prowadził prelekcję w umundurowaniu służbowym w Przedszkolu Nr [...] w K. w dniu [...] października 2018 r. Tym samym, pomimo orzeczonej przez lekarza czasowej niezdolności do służby wykonywał czynności służbowe w umundurowaniu służbowym. W ocenie KWP, Skarżącego w powyższej sytuacji nie mógł usprawiedliwić zapis na druku zwolnienia lekarskiego: "Wskazania lekarskie" - "chory może chodzić". Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych KWP wskazał, że "okoliczność zamieszczenia na druku zaświadczenia lekarskiego cyfry "2" oznaczającej, iż chory może chodzić nie oznacza, że policjant przebywający na zwolnieniu lekarskim może traktować okres zwolnienia lekarskiego, jako czas wolny od służby, którym może swobodnie dysponować. Orzeczona niezdolność do służby z możliwością poruszania się stanowi o możliwości wykonywania przez policjanta zwykłych czynności dnia codziennego. KWP podkreślił, że podczas zwolnienia lekarskiego policjant zwolniony jest z obowiązku świadczenia służby oraz wykonywania innych związanych z nią czynności. Okres niezdolności do służby spowodowanej chorobą ma służyć leczeniu.

KWP stwierdził, że czynności służbowe, które zostały podjęte przez niezdolnego do służby policjanta, nie były czynnościami dnia codziennego. Prowadzenie w umundurowaniu służbowym prelekcji dla przedszkolaków, w orzeczonym okresie zwolnienia lekarskiego nie miało też charakteru czynności wymuszonych i koniecznych. Zatem zachowanie Skarżącego w okresie zwolnienia lekarskiego nie można uznać za usprawiedliwione obiektywnymi okolicznościami. Nie zasługuje zatem na aprobatę stanowisko, że taka aktywność jest dopuszczalna z uwagi na jej społeczny charakter. W okresie orzeczonej niezdolności do służby Skarżący winien poinformować dyrektora przedszkola o powodach niemożności prowadzenia zajęć i ewentualnie ustalić inny termin prelekcji - po powrocie do służby ze zwolnienia lekarskiego.

KWP stwierdził, że Skarżący na żadnym etapie postępowania nie przedłożył dowodów (zaświadczenia), na potwierdzenie wskazywanych przez niego zaleceń lekarskich (terapeutycznych). Dlatego też za niezasadny uznać należy zarzut, iż Skarżący wykorzystywał zwolnienie lekarskie w sposób prawidłowy i zgodny z jego celem.

KWP zaznaczył, że absencja chorobowa Skarżącego trwała nieprzerwanie od [...] października 2018 r. do [...] lutego 2019 r., co oznacza, że po dniu [...] listopada 2018 r. przedkładał kolejne zwolnienia lekarskie.

Wreszcie jako bezpodstawny KWP uznał zarzut naruszenia art. 10 w zw. z art. 14 k.p.a. Skarżący został trzykrotnie powiadomiony o przysługujących mu prawach, w tym o prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, pismami z [...] czerwca 2019 r., [...] lipca 2019 r., [...] lipca 2019 r. KMP dwukrotnie wyznaczał też termin na zapoznanie się z materiałami postępowania administracyjnego, pismami z [...] lipca 2019 r., [...] lipca 2019 r., przychylając się tym samym do próśb policjanta wyrażonych w raportach z [...] lipca 2019 r., [...] lipca 2019 r. Skarżący nie zaproponował żadnego dogodnego dla niego terminu umożliwiającego mu zapoznanie się z aktami postępowania. Z uwagi na powtórne niestawienie się Skarżącego w Komendzie Miejskiej Policji w K. w celu zapoznania się z materiałami postępowania, [...] lipca 2019 r. KMP zakończył postępowanie wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wyrokiem z 29 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 1029/19, WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją rozkaz personalny i zasądził od KWP na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że z treści zwolnienia lekarskiego z [...] października 2018 r. udzielonego przez lekarza z Centrum Zdrowia Psychicznego w K. wynikało, że chory może chodzić. Taka adnotacja lekarza upoważniała Skarżącego do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego. WSA wyjaśnił, że kategoria "zwykłych czynności dnia codziennego" nie jest bynajmniej określeniem precyzyjnym, o zamkniętym znaczeniu. Za niezgodne z celem zwolnienia uznać należy bowiem takie postępowanie, które w powszechnym odczuciu jest nieodpowiednie dla osoby chorej i może nasuwać wątpliwości, co do jej rzeczywistego stanu zdrowia. Oczywiste jest przy tym, że pacjent nie powinien podejmować się czynności, które nie sprzyjają leczeniu, utrudniają powrót do zdrowia i przedłużają czas rekonwalescencji. Nie sposób jednak ocenić takich czynności abstrakcyjnie, bez odwołania się do charakteru schorzenia. Tymczasem KWP, właśnie abstrakcyjnie, bez odwołania się do charakteru choroby Skarżącego, zdeterminował, że wskazanie lekarskie na zaświadczeniu lekarskim dopuszczało wymienionego jedynie do podejmowania się zwykłych czynności życia codziennego, takich jak chodzenie na niezbędne zakupy, czy wizyty u lekarza. Argumentacja Organu w powyższym zakresie nie została jednak w żaden sposób skonkretyzowana i umotywowana w stosunku do indywidualnej sytuacji Skarżącego. Skoro prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności funkcjonariusza Policji do służby z powodu choroby oraz prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego może podlegać kontroli (art. 121e ust. 1 ustawy o Policji), to dokonując takiej kontroli i stosując kryterium prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego (art. 121e ust. 7 ww. ustawy), rzeczą organu było wyjaśnić w trakcie przeprowadzonego postępowania i wskazać, po pierwsze, z jakiego rodzaju chorobą (czy niesprawnością) funkcjonariusza mamy do czynienia w tym konkretnym przypadku, a po drugie, czy z uwagi na stwierdzoną przez lekarza chorobę, zachowanie policjanta utrudniało mu powrót do zdrowia i pełni sił. Tego rodzaju ustaleń zabrakło w sprawie. Organy obu instancji nie wyjaśniły dostatecznie i przekonująco, że w przedmiotowej sprawie, w konkretnym przypadku Skarżącego jego zachowanie stanowiło nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W związku z tym niewystarczające jest tylko stwierdzenie Organu, że funkcjonariusz niezgodnie ze zwolnieniem lekarskim w umundurowaniu udzielił dzieciom prelekcji w Przedszkolu. Tym bardziej, że w protokole kontroli przeprowadzający kontrolę wskazali, że wizyta związana była z zajęciami zatytułowanymi "poznajemy zawody naszych rodziców". Nie wyjaśniono, czy nie miała charakteru prywatnego. Z samego faktu umundurowania Skarżącego Organy wywiodły, że pełnił czynności służbowe. Co więcej, Organy powinny w szczególności ocenić, czy udział funkcjonariusza w powyższym spotkaniu z dziećmi wymagał zwiększonego wysiłku kosztem własnego zdrowia i wykazania, że w ten sposób utrudniał powrót do zdrowia. Oczywistym jest, że innego leczenia wymaga leczenie złamanej nogi, a innego leczenie problemów natury psychicznej. Nie sposób przy tym pominąć zaleceń lekarza, na które powoływał się Skarżący, odnośnie do sposobów leczenia problemów zdrowotnych. WSA stwierdził więc, że w tych okolicznościach zasadny jest zarzut skargi, że niewystarczające jest powołanie się Organu na podstawowy cel zwolnienia lekarskiego, jakim jest uzyskanie przez funkcjonariusza Policji pełnej sprawności (zdolności do służby), jak również, że każdy przypadek nieprawidłowego wykorzystywania zwolnienia lekarskiego należy badać w sposób indywidualny. Nie można pomijać, że wykorzystanie zwolnienia w sposób niezgody z jego celem rodzi poważne konsekwencje, umożliwia bowiem pozbawienie w trybie administracyjnym prawa do uposażenia za cały okres zwolnienia. Prawo do uposażenia podlega ochronie i jego pozbawienie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacjach niewątpliwie spełniających przesłanki ustawowe. W świetle art. 121e ust. 7 ustawy o Policji, organ nie może swoich ustaleń opierać na fakcie, że przeciwko funkcjonariuszowi toczyło się postępowanie dyscyplinarne i okoliczności, że stwierdzona wina funkcjonariusza przesądza o niewłaściwym wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego.

WSA uznał również, że zaskarżona decyzja jest wadliwa także z tego powodu, że Skarżącemu nie zagwarantowano prawa do obrony i nie umożliwiono realnego zapoznania się z aktami sprawy, w związku z faktem, że Skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim nieprzerwanie od [...] października 2018 r. do [...] lutego 2019 r. Doręczono mu wprawdzie protokół kontroli, pouczono o możliwości złożenia uwag, z czego skorzystał, poinformowano także o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, ale Skarżący w istocie nie miał możliwości rzeczywistego - zgodnego z treścią art. 10 § 1 k.p.a. - wypowiedzenia się w przedmiocie zebranych dowodów w sprawie. W ocenie WSA, aby uwolnić się od zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w związku z przedłużającym się zwolnieniem lekarskim Organ mógł skopiować akta sprawy i udostępnić je Skarżącemu. Pozwoliłoby to także na szybsze zakończenie postępowania w tej sprawie.

WSA nakazał, aby ponownie rozpoznając sprawę Organy zbadały wszelkie okoliczności niezbędne do oceny prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego, a także rozważyły zasadność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, mając na uwadze powyższe rozważania Sądu. Następnie, w zależności od ustaleń, podjęły właściwe decyzje, w których ustosunkują się do prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez Skarżącego, biorąc pod uwagę udowodnione okoliczności, ocenione w odniesieniu do indywidualnej sytuacji Skarżącego.

KWP wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku – zaskarżając to orzeczenie w całości i zarzucając na podstawie art. 176 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej: "p.p.s.a."):

1) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 121e ust. 3 i 7 ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Organ przy wydaniu decyzji w przedmiocie utraty prawa do uposażenia przez Skarżącego z powodu nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez Skarżącego, zobowiązany był do poczynienia szczegółowych ustaleń co do rodzaju choroby (niepełnosprawności) policjanta i wpływu zachowania policjanta na utrudnienie powrotu do zdrowia, wskutek czego nie dokonał dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia,

2) naruszenie prawa procesowego, to jest art. 10 § 1 k.p.a. mające wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że Organ nie zagwarantował Skarżącemu prawa do obrony i nie umożliwił mu realnego zapoznania się z aktami sprawy, wskutek czego Skarżący został pozbawiony możliwości wypowiedzenia się co do treści dowodów zgromadzonych w sprawie

- i w konsekwencji naruszenie art. 151 i art. 146 § 1 p.p.s.a. przez nieoddalenie skargi w całości.

W związku z powyższym KWP wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej KWP podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stwierdzając również, że uzasadnienie decyzji nr [...] z [...] września 2019 r. zawiera wyczerpującą argumentację leżącą u podstaw pozbawienia Skarżącego uposażenia za okres objęty zwolnieniem lekarskim z powodu wykorzystania zwolnienia w sposób nieprawidłowy. KWP podkreślił, że podczas zwolnienia lekarskiego policjant zwolniony jest z obowiązku świadczenia służby oraz wykonywania innych związanych z nią czynności, albowiem okres niezdolności do służby spowodowanej chorobą ma służyć leczeniu. Nadto przepis art. 60 ustawy o Policji stanowi m. in. o tym, że policjant obowiązany jest do noszenia przepisowego munduru w czasie służby. Adnotacja umieszczona na zwolnieniu nie oznacza możliwości wykonywania czynności służbowych, do których bez wątpienia zaliczyć należy prowadzenie prelekcji w przedszkolu jako policjant Komendy Miejskiej Policji w K.

KWP wskazał, że przesłanki utraty prawa do zasiłku chorobowego są dwie: 1) wykonywanie - w okresie orzeczonej niezdolności do pracy - pracy zarobkowej i 2) wykorzystywanie zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. Zarówno w judykaturze jak i w doktrynie przyjmuje się, że obie te przesłanki są niezależne od siebie i mają samoistny charakter. W orzecznictwie sądowym zauważa się, że wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy zawsze stanowi wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem, którym jest odzyskanie przez ubezpieczonego zdolności do pracy. W osiągnięciu tego celu przeszkodą może być zarówno wykonywanie pracy zarobkowej (co przesądził ustawodawca), jak i inne zachowania ubezpieczonego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję. KWP stwierdził, że okresowe zwolnienie z zajęć służbowych, o którym zdecydował lekarz, powinno skutkować całkowitym powstrzymywaniem się od realizacji czynności, które należą do zakresu obowiązków policjanta, którego takie zwolnienie objęło. W innym przypadku wątpliwy jest sens wydania zaświadczenia w przedmiotowym zakresie.

W ocenie KWP, skoro przewinieniem dyscyplinarnym w zakresie naruszenia zasad etyki zawodowej policjanta jest postępowanie niezgodne z zasadami praworządności, które nadto może prowadzić do zmniejszenia społecznego zaufania do Policji (§ 2 Zasad etyki zawodowej policjanta), to nie ulega wątpliwości, że policjant wykonujący czynności służbowe w trakcie zwolnienia lekarskiego od wykonywania pracy (podjęcia służby), narusza ustalone zasady współżycia społecznego w ten sposób, że zachowanie którego się dopuszcza nie jest przykładem prawego działania. Może natomiast, w obiektywnej ocenie, spotkać się z umniejszeniem społecznego zaufania do Policji, i to niezależnie od pobudek, jakimi kierował się policjant wykonujący czynności służbowe w tym okresie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżący wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna okazała się zasadna. Uwzględnieniu podlegał zarzut naruszenia art. 121e ust. 3 i 7 ustawy o Policji.

Stosownie do postanowień art. 121e ust. 3 ustawy o Policji "[j]eżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, policjant traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia." Zgodnie natomiast

z art. 121e ust. 7 ustawy o Policji "[k]ontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy policjant w okresie orzeczonej niezdolności do służby, w tym sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem,

a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej." Utrata uposażenia za cały okres zwolnienia lekarskiego (art. 121e ust. 3 ustawy o Policji) jest więc możliwa jedynie wówczas, gdy w pierwszej kolejności zostanie ustalony cel tego zwolnienia,

a następnie organ wykaże, że zostało ono wykorzystane przez policjanta niezgodnie z tym celem.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela systemową ocenę Sądu pierwszej instancji, iż prawidłowa realizacja dyrektywy wynikającej z art. 121e ust. 7 ustawy

o Policji wymaga odniesienia się do indywidualnych uwarunkowań faktycznych,

w których doszło do udzielenia zwolnienia lekarskiego konkretnemu policjantowi oraz skonfrontowania ich z działaniem, które ocenia się jak sprzeczne z celem tego zwolnienia – tak również NSA w wyrokach z 27 sierpnia 2019 r., sygn. I OSK 1095/18 i z 12 maja 2020 r., sygn. I OSK 1041/19. Nie oznacza to obowiązku czynienia ustaleń co do zasadności udzielenia zwolnienia chorobowego. Skarżący w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji wykazywał, że zwolnienie lekarskie zostało wystawione w związku z chwilowym stanem załamania, będącym następstwem negatywnej sytuacji w pracy. Na zwolnieniu uczyniono wzmiankę "chory może chodzić".

Zdaniem WSA rzeczą organów było ustalić wzorzec prawidłowego skorzystania ze zwolnienia z uwzględnieniem zadeklarowanej przez Skarżącego jednostki chorobowej oraz wynikającego z doświadczenia życiowego zakresu aktywności, które nie niweczą procesu leczenia. W konsekwencji organ powinien wskazać argumenty uzasadniające ocenę, że przeprowadzenie jednogodzinnego wykładu w przedszkolu stanowi działanie sprzeczne z celem zwolnienia lekarskiego udzielonego Skarżącemu w okresie od [...] października 2018 roku do [...] listopada 2018 roku w związku z chwilowym załamaniem psychicznym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnicze znaczenie

w sprawie ma fakt, że analizowana czynność, jaką podjął Skarżący w okresie zwolnienia lekarskiego stanowiła czynność służbową. Z treści wyjaśnień złożonych przez Dyrektora Przedszkola z dnia [...] lutego 2019 roku (k. 11 akt adm.) wynika, że Skarżący został zaproszony jako rodzic do wzięcia udziału w spotkaniu z dziećmi

w mundurze policjanta w ramach realizacji innowacji pedagogicznej "Bezpieczny Przedszkolak". Celem spotkania była edukacja bezpieczeństwa dzieci w ruchu drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z oceną KWP, że podjęte przez Skarżącego działania stanowiły realizację czynności służbowych. Skarżący

w toku postępowania sam potwierdza, że tego typu "pogadanki" realizował wielokrotnie, w różnych przedszkolach. Zawsze wysyłany był przez przełożonego

"z ramienia ruchu drogowego" (oświadczenie Skarżącego, k. 9 akt adm.). Skarżący miał więc pełną świadomość, że w trakcie zwolnienia lekarskiego podejmuje aktywność, którą do tej pory zawsze realizował w ramach swoich czynności służbowych. Nie do pogodzenia z zasadami logiki byłoby założenie, że te same czynności tracą charakter służbowy tylko dlatego, że są podejmowane na zwolnieniu lekarskim.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę KWP, że wykonywanie

w okresie zwolnienia lekarskiego czynności służbowych, o ile nie są to czynności nagłe, wymuszone szczególnymi okolicznościami, stanowi nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego. Zgodnie z postanowieniami art. 121b ust.

w ustawy o Policji, w okresie zwolnienia chorobowego policjant jest zwolniony z zajęć służbowych. Zwolnienie lekarskie w systemowym założeniu oznacza, że policjant

w okresie jego obowiązywania nie jest zdolny do realizowania czynności służbowych, albowiem nie służą one przywróceniu jego zdrowia. Założenie przeciwne musiałoby prowadzić do wniosku, że mimo choroby policjanta istnieje dająca się przedmiotowo wyodrębnić grupa działań mieszczących się w zakresie jego obowiązków służbowych, które mimo tej choroby może on wykonywać. Ustawodawca z takiego założenia nie wyszedł i przyjął, że zwolnienie chorobowe obejmuje zwolnienie

z wszystkich zajęć służbowych. Z tych przyczyn, podjęcie przez Skarżącego

w okresie zwolnienia lekarskiego, dobrowolnie i w niewymuszonych okolicznościach, czynności służbowych jest wykorzystaniem tego zwolnienia niezgodnie z jego celem. Policjant przebywający na zwolnieniu lekarskim nie jest uprawniony do samodzielnej weryfikacji i oceny, jakie czynności służbowe może podjąć w zgodzie z celem tego zwolnienia. Jeżeli zwolnienie lekarskie zwalnia czasowo policjanta z zadań służbowych, to podjęcie czynności służbowych w okresie tego zwolnienia jest sprzeczne z celem tego zwolnienia. Cel zwolnienia nie może być rozumiany wyłącznie w kategoriach medycznych, ale również systemowych. Celem zwolnienia lekarskiego jest zwolnienie policjanta z zajęć służbowym, aby jak najszybciej powrócił do zdrowia – art. 121b ust. 2 ustawy o Policji. W konsekwencji, podjęcie czynności służbowej w okresie zwolnienia lekarskiego musi być traktowane jako sprzeczne

z celem tego zwolnienia. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem WSA, że organ powinien ocenić, czy czynność służbowa polegająca na wygłoszeniu godzinnego wykładu miała negatywny wpływ na zdrowie Skarżącego, albowiem przeprowadzenie takiej oceny wymaga wiadomości specjalnych. Kierowanie się w tym zakresie intuicją i doświadczeniem życiowym jest niedopuszczalne, tym bardziej że Skarżący korzystał ze zwolnienia lekarskiego z przyczyn psychiatrycznych.

Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze skarżącym kasacyjnie Organem, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący był trzykrotnie informowany przez KMP o przysługujących mu prawach, w tym o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów – pisma z [...] czerwca, [...] lipca i [...] lipca 2019 roku. Organ dwukrotnie uwzględnił wnioski Skarżącego co do wyznaczenia terminu zapoznania się z materiałami i dowodami w sprawie – pisma z [...] lipca i [...] lipca 2019 roku. Ponieważ Skarżący nie stawił się w zakreślonym terminie, aby zrealizować swoje uprawnienia procesowe, Organ I instancji wydał orzeczenie w dniu [...] lipca 2019 roku. Należy podkreślić, że Skarżący skorzystał z prawa do wniesienia odwołania i czynnie działał przed Organem II instancji. Nie wykazał, jakich konkretnie czynności nie mógł podjąć w postępowaniu przed KMP, dlaczego nie mógł tych czynności podjąć w postępowaniu przed organem II instancji i wreszcie, w jaki sposób brak podjęcia tych czynności wpłynął na treść wydanego orzeczenia. W takim układzie, nie można skutecznie zarzucić, że Organy naruszyły art. 10 § 1 k.p.a.

Uwzględniając przedstawione oceny prawne Naczelny Sąd Administracyjny uznając zasadność skargi kasacyjnej uchylił w całości zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji. Jednocześnie wobec wyjaśnienia istoty sprawy, na podstawie

art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 i art. 193 p.p.s.a. oddalił skargę.

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 2, art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023 r. poz. 1935.).