Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 192/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 §1, art. 70 §1, art. 70 §6 pkt 1,art. 70 §4, art. 70c
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 77 §1 i §2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 44 ust. 1 pkt 1, art. 67, art. 126, art. 252
journal: Dz.U. 2022 poz 1634
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 51a ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.
article: §14, §15, §16, §17, §20
journal: Dz.U. 2020 poz 249
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Poliyki Społecznej z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca) sędzia WSA Anna Janowska Protokolant sekretarz sądowy Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia z siedzibą w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 20 marca 2024r., nr SKO.53.874.2023 w przedmiocie zwrotu dotacji za 2016 r. wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 17 sierpnia 2023 r. Wójt Gminy P. (dalej jako: "organ I instancji) na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), dalej jako: "k.p.a.", w związku z art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 6 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, ze zm.), dalej jako: "u.f.p.", określił do zwrotu przez Stowarzyszenie z siedzibą w O. (dalej jako: "Stowarzyszenie", "strona", "strona skarżąca") kwotę 90.541,13 zł jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem część dotacji celowej przekazanej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego na realizacje zadania zleconego z zakresu administracji rządowej, polegającej na prowadzeniu Domu Samopomocy w A. (dalej również: "ŚDS") w 2016 r. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania z budżetu gminy dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Jak wynika z przekazanych sądowi wraz ze skargą akt sprawy oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia organu I instancji, Gmina P. przekazała w 2016 r. Stowarzyszeniu dotację przeznaczoną na bieżące funkcjonowanie ŚDS w wysokości 911.682,00 zł, należną na podstawie decyzji Wojewody [...] z 23 marca 2016 r. ustalającej dla Gminy P. plan dotacji z budżetu państwa na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej (zmieniony 3 decyzjami). Przedmiotową decyzję wydano w oparciu o ustalenia kompleksowej kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji przeprowadzonej w okresie od 13 lutego do 31 maja 2017 r. przez pracowników [...] Urzędu Wojewódzkiego w O. następnie przekształconej w postępowanie podatkowe. Również Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przeprowadził audyt w zakresie oceny rzetelności przestrzegania warunków umów zawartych przez Stowarzyszenie z Gminą P. za okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2017 r., na mocy których Stowarzyszenie otrzymało środki publiczne w formie dotacji na bieżąca działalność m.in. ŚDS.

Organ I instancji stwierdził liczne uchybienia skutkujące obowiązkiem zwrotu części ww. dotacji celowej w zakresie wydatków na pokrycie kosztów: wynajmu oraz kosztów eksploatacji samochodów służbowych do przewozu podopiecznych oraz na potrzeby służbowe, w łącznej kwocie 60.899,93 zł, obsługi prawnej oraz koszty zastępstwa procesowego w łącznej kwocie 20.993,28 zł, na świadczenie usług medycznych (psychiatrycznych) w łącznej kwocie 4.730,00 zł świadczonych przez M. B. prowadzącą Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Lekarską w zakresie psychiatrii. W dalszej części zakwestionowano wydatki ze środków bieżących w wysokości 1.230,00 zł na pokrycie kosztorysu inwestorskiego, który winien być zaliczony do kosztów inwestycyjnych i pokryty ze środków majątkowych. Zakwestionowano wydatek na zakup obuwia w kwocie 670,00 zł, który nie mieści się w katalogu usług świadczonych przez ŚDS. Organ I instancji zarzucił też, że nie przedstawiono dokumentacji, która pozwoliłaby na powiązanie wydatków w łącznej kwocie 187,00 zł poniesionych z tytułu opłaty skarbowej od udzielonych pełnomocnictw z działalnością bieżącą ŚDS. Zakwestionowano nieudokumentowany, opłacony w dniu 31 grudnia 2016 r. wydatek w kwocie 1.830,92 zł z tytułu odszkodowania dla byłego pracownika za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę na podstawie wyroku Sądu Okręgowego z czerwca 2016 r. (sygn. akt [...]).

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "SKO", "organ odwoławczy", "organ II instancji") decyzją z 20 marca 2024 r. utrzymało w całości w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając decyzję SKO w pierwszej kolejności odniosło się do kwestii przedawnienia. Wyjaśniło, że zgodnie z brzmieniem art. 67 ust. 1 u.f.p. kwestię przedawnienia zwrotu dotacji należy rozpatrywać w kontekście regulacji zawartych w Ordynacji podatkowej. Zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje z mocy zaistnienia określonych okoliczności faktycznych, którą jest wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem, pobranie środków w nadmiernej wysokości, ponad to co się zgodnie z przepisami prawa beneficjentowi należało lub w wysokości wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Wskazało też, że decyzja orzekająca o zwrocie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem ma charakter deklaratoryjny, a w związku z tym do obliczenia terminu przedawnienia, podobnie jak w przypadku zobowiązań powstających z mocy prawa, powinien mieć zastosowanie art. 70 §1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 poz. 1540, ze zm.), dalej jako: "o.p.". Organ odwoławczy podał, że dotacja w przedmiotowej sprawie była wypłacona w 2016 r., zatem bieg terminu przedawnienia rozpoczął się z końcem 2016 r. Co do zasady powinien upłynąć odpowiednio wraz z końcem 2021 r., co wynika z zastosowania art. 70 §1 o.p. Następnie zwrócił uwagę na instytucję przerwania biegu terminu przedawnienia (art. 70 §4 o.p.) oraz zawieszenia biegu tego terminu (art. 70 §6 i §7 pkt 1 o.p.) i wskazał, że w aktach sprawy znajduje się szereg zawiadomień o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, które omówił na str. 3-4 decyzji: (1) pismo Wójta Gminy z 28 października 2018 r., w którym zawiadomiono Stowarzyszenie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia z dniem 26 września 2018 r. w zakresie żądania zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 321.932,25 zł za okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2016 r. przez Stowarzyszenie w związku z rozszerzeniem postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego pod nadzorem Prokuratury Regionalnej pod sygn. akt [...] ([...]), (2) pismo Wójta Gminy z 27 września 2019 r. w którym zawiadomiono Stowarzyszenie , że z dniem 17 września 2019 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w zakresie żądania zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 5.511.088,00 zł za okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2017 r. przez Stowarzyszenie w związku z uzupełnieniem postanowienia o wszczęciu śledztwa prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celno- Skarbowego pod nadzorem Prokuratury Regionalnej pod sygn. akt [...] ([...]).

Organ II instancji ocenił, że treść znajdujących się w aktach sprawy zawiadomień o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań spełnia wymogi określone w art. 70c o.p. i jest czytelna, tj. wynika z nich, od kiedy bieg przedawnienia został zawieszony oraz że zawieszenie dotyczy zobowiązań z tytułu dotacji udzielonych Stowarzyszeniu w konkretnych okresach przez wymienione w zawiadomieniach organy, a także, że po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego skarbowego termin przedawnienia będzie biegł dalej. W konsekwencji zdaniem SKO, z uwagi na zawieszenie terminu przedawnienia w sprawie nie doszło do przedawnienia zwrotu dotacji.

Przechodząc do kwestii merytorycznej sprawy, organ odwoławczy przywołał treść art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 252 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 u.f.p. Zaznaczył, że ustawa o finansach publicznych nie definiuje pojęcia "wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem", zaś w myśl art. 251 ust. 4 tej ustawy, wykorzystanie dotacji następuje w szczególności przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, albo w przypadku, gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. Powołując się na orzecznictwo sadów administracyjnych wyjaśnił, że ww. określenie należy rozumieć wąsko i polega ono w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona. Z kolei w literaturze przyjmuje się, że wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania inne niż te, na które środki były przyznane.

SKO podało też, że 19 stycznia 2015 r. pomiędzy Gminą P. a Stowarzyszeniem została zawarta umowa na prowadzenie środowiskowego domu samopomocy dla 60 podopiecznych. Termin realizacji zadania ustalono na okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2019 r. W §2 ust. 3 umowy wskazano, ze Zleceniobiorca zobowiązuje się do wykorzystania przekazanej dotacji zgodnie z celem, na jaki ją uzyskał i na warunkach określonych niniejszą umową. Z kolei w §5 w skazano, iż zleceniobiorca jest zobowiązany do prowadzenia wyodrębnionej dokumentacji finansowo-księgowej i ewidencji księgowej zadania publicznego, zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 330, ze zm.) w sposób umożliwiający identyfikację poszczególnych operacji księgowych.

Organ odwoławczy ocenił, że organ I instancji prawidłowo uznał zakwestionowane wydatki, poniesione ze środków udzielonej dotacji za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Zaznaczył, że prawidłowość wydatkowania dotacji należy oceniać przez pryzmat materialnoprawnych uregulowań dotyczących zasad i sposobu funkcjonowania środowiskowych domów samopomocy. Wyjaśniło, że sporna dotacja ma charakter celowy, a więc jest przeznaczona na realizację ściśle określonych usług, wskazanych w art. 51a ust. 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1507, ze zm.), dalej jako "u.p.s.", skonkretyzowanych w §14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy (Dz. U. z 2020 r. poz. 249), dalej jako: "rozporządzenie śds". Z przepisów tych wynika, że działalność środowiskowych domów samopomocy polega na prowadzeniu na rzecz osób do nich skierowanych - treningów indywidualnych lub zespołowych dotyczących samoobsługi i umiejętności społecznych, polegających na nauce, rozwijaniu lub podtrzymywaniu umiejętności w zakresie czynności dnia codziennego i funkcjonowania w życiu społecznym. Są to m.in. treningi umiejętności interpersonalnych i rozwiązywania problemów, w tym: kształtowanie pozytywnych relacji uczestnika z osobami bliskimi, sąsiadami, z innymi osobami w czasie zakupów, w środkach komunikacji publicznej, w urzędach, w instytucjach kultury oraz terapia ruchowa, w tym: zajęcia sportowe, turystykę i rekreację.

Następnie SKO odniosło się szczegółowo do poszczególnych wydatków uznanych za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem.

W zakresie wydatków na pokrycie kosztów wynajmu oraz kosztów eksploatacji wymienionych samochodów służbowych do przewozu podopiecznych oraz na potrzeby służbowe w łącznej kwocie 60.899,93 zł (z tego 40.868,33 zł na wynajem) organ II instancji wskazał, że wydatki dotyczyły samochodów: [...] oraz [...], [...], [...], [...]. Wydatki były ponoszone na podstawie 97 faktur i umów najmu pojazdów (z 31 marca 2015 r.,11 listopada 2015 r. i z 1 stycznia 2016 r.) zawartych z P. sp. z o.o. oraz P.1 sp. z o.o., których prezesem jest K. K., żona prezesa Stowarzyszenia. Umowy dotyczyły przekazania ww. pojazdów na czas nieokreślony w zamian za czynsz Stowarzyszeniu. Co istotne, w żadnej z umów nie ma zapisów dotyczących przeznaczenia samochodu na potrzeby ŚDS. Z akt wynika, że najczęściej koszty najmu były dzielone na Domy w A. i P.1. SKO zważyło, że wprawdzie §20 rozporządzenia śds przewiduje, że dom może dodatkowo zapewniać w szczególności uczestnikom z zaburzeniami zachowań lub niepełnosprawnością fizyczną usługi transportowe polegające na dowożeniu na zajęcia z miejsca zamieszkania lub z innego miejsca uzgodnionego z kierownikiem domu i odwożeniu po zajęciach, to jednakże każdy wydatek winien być uzasadniony i szczegółowo udokumentowany. W trakcie prowadzonych kontroli nie okazano dowodów, które uzasadniałyby ponoszenie przez ŚDS wydatków na wynajem i utrzymanie pojazdów: [...], [...] i [...] (nie udokumentowano tras przejazdu, ich celu, liczby przejazdów w poszczególnych miesiącach). Organ podniósł też, że w świetle zasady, że wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny (art. 44 ust. 1 pkt 1 u.f.p), nieuzasadnione jest użytkowanie pojazdów o tak wysokim standardzie (nieadekwatnym do celu, któremu miałyby ewentualnie służyć) przez placówkę działającą w obszarze pomocy społecznej. Świadczenie usług transportowych nie stanowi podstawowego zadania środowiskowych domów samopomocy, co uzasadnia twierdzenie, że wysokie koszty wynajmu samochodów nie znajdują uzasadnienia dla realizacji celów, na które dotacja została udzielona. Nie bez znaczenia w ocenie SKO są powiązania personalne i rodzinne miedzy osobami zarządzającymi Stowarzyszeniem, a spółkami P.1 i P.

Zdaniem organu odwoławczego wynajem pojazdów w tym wypadku przeczy zasadzie oszczędnego gospodarowania środkami publicznymi. Opłaty miesięczne za wynajem samochodów w znacznym stopniu uszczupliły dotację, którą organ prowadzący mógłby wykorzystać bezpośrednio na inne bieżące potrzeby osób korzystających z ŚDS.

Następnie organ II instancji stwierdził, że zasadnie uznane zostały za poniesione niezgodnie z przeznaczeniem wydatki na pokrycie kosztów obsługi prawnej oraz koszty zastępstwa procesowego w łącznej kwocie 20.993,28 zł, w tym także konsultacje w zakresie zobowiązań podatkowych związanych z działalnością gospodarczą Stowarzyszenia w kwocie 1.230,00 zł. Wskazał bowiem, że z akt sprawy wynika, że usługi prawne w 2016 r. świadczone były przez dwie kancelarie. Z treści wystawionych faktur ani z ich opisu nie wynika, jakie konkretnie usługi prawne, na czyją rzecz były świadczone. SKO podniosło, że nie można zgodzić się z twierdzeniem prezesa Stowarzyszenia, że obsługa prawna była związana z bieżącą działalnością ŚDS. Placówki te nie mają powierzonych takich zadań, które uzasadniałyby konieczność korzystania w sposób stały z obsługi prawnej, świadczonej przez kancelarie prawne. Zdaniem organu II instancji obsługa administracyjna (w tym prawna), stanowi obowiązek organu prowadzącego ŚDS i nie można wydatków z nią związanych uznać za wydatki poniesione na realizację zadań przewidzianych w art. 51 ust. 2 u.p.s.

Jeżeli chodzi o wydatki na świadczenie usług medycznych (psychiatrycznych) w łącznej kwocie 4.730,00 zł świadczonych przez M. B., prowadzącą Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Lekarską w zakresie psychiatrii, które poniesiono na podstawie 11 faktur, to SKO podzieliło stanowisko organu I instancji, że powyższe wydatki zostały poniesione niezgodnie z przeznaczeniem, bowiem podopieczni, którzy wymagają pomocy medycznej, w tym konsultacji psychiatrycznej maja prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na podstawie ustawy 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1285). ŚDS co do zasady nie świadczą usług medycznych, lecz usługi w ramach indywidualnych lub zespołowych treningów samoobsługi i treningów umiejętności społecznych, polegających na nauce, rozwijaniu lub podtrzymywaniu umiejętności w zakresie codziennych czynności i funkcjonowaniu w życiu społecznym. Usługi te mogą jedynie obejmować pomoc w dostępie do niezbędnych świadczeń zdrowotnych, uzgadniania i planowania terminów wizyt u właściwego lekarza specjalisty, pomoc w zakupie leków oraz dotarciu do placówki medycznej (§14 pkt 6 rozporządzenia śds). SKO zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, że ponoszenie wydatków na zatrudnienie psychiatry, w sytuacji gdy pensjonariusze środowiskowych domów samopomocy mają bezpłatny dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej, w tym w zakresie psychiatrii, skutkuje podwójnym finansowaniem usług zdrowotnych. Nadto wystawiane faktury wskazywały ogólnie jako rodzaj świadczonych usług, świadczenia medyczne, bez szczegółowego wskazania celu tych wydatków. Przesłuchani świadkowie też nie wnieśli do postępowania istotnych danych. Żaden z nich nie wskazał, kiedy były świadczone ww. usługi, w jakim rozmiarze oraz względem jakich osób. Z powyższego zdaniem SKO wynika, że mimo obowiązku niniejsze wydatki pochodzące ze środków dotacji, nie były prawidłowo dokumentowane i również z tego powodu nie mogą być uznane za prawidłowo poniesione.

Odnośnie do kwoty 1.230,00 zł za weryfikację kosztorysu inwestorskiego w związku ze zmianą użytkowania byłego budynku koszarowego na cele ŚDS organ odwoławczy wskazał, że Gmina P. zawarła w dniu 26 listopada 2015 r. i 15 grudnia 2015 r. ze Stowarzyszeniem umowy, których przedmiotem było udzielenie dotacji w wysokości 1.080.000,00 zł na pokrycie wydatków związanych z wykonaniem I etapu prac związanych z adaptacją kolejnego budynku, zakup wyposażenia oraz zakup schodołazu na potrzeby ŚDS. Środki miały być wydatkowane do końca 2015 r., a kwoty niewykorzystanej dotacji zwrócone do 15 stycznia 2016 r. Niniejszej zmiany kosztorysu dokonał inż. D. N., który w piśmie z 23 września 2016 r. wyjaśnił, że niniejszej zmiany dokonano w związku z zaistniałym w pierwotnym kosztorysie błędu co do wartości prac wykonanych zgodnie z umową z 26 listopada 2015 r. SKO zwróciło uwagę, że w aktach sprawy nie ma umowy na wykonanie przedmiotowej weryfikacji kosztorysu. Ponadto koszt ten winien być pokryty ze środków otrzymanych na kontynuację zadania polegającego na rozszerzeniu działalności ŚDS (adaptacji kolejnego budynku), a nie ze środków przeznaczonych na bieżące potrzeby. Zatem ww. kwota zapłacona 19 września 2016 r. na podstawie faktury została wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem.

W ocenie organu II instancji również zasadnie organ I instancji zakwestionował wydatek na zakup obuwia marki [...] w kwocie 670,00 zł. (na podstawie faktury z dnia 29 lutego 2016 r.). Według wyjaśnień Stowarzyszenia buty zakupiono do sali sportowej w ramach treningu sprawnościowego dla podopiecznych i stanowią integralną część wyposażenia sali. Z kolei w toku postępowania nie wykazano i nie przedstawiano żadnych dokumentów dotyczących zasad korzystania z obuwia oraz wskazujących, że obuwie będzie wykorzystane przez podopiecznych.

SKO podzieliło stanowisko organu I instancji, że brak dokumentacji dotyczącej faktycznego przekazania i wykorzystania obuwia podważają racjonalność tego wydatku dla realizacji celów ŚDS. Poza tym zakup obuwia (rzecz osobistego użytku) dla podopiecznego nie mieści się w katalogu usług świadczonych przez domy samopomocy, wynikających z art. 51apkt 2 u.p.s. Wydatkowanie w tym wypadku środków publicznych na dobra luksusowe, na które nie stać wielu osób samodzielnie funkcjonujących w społeczeństwie, przeczy również idei pomocy społecznej, zaspokajaniu niezbędnych potrzeb bytowych.

Jeżeli chodzi o kwotę 187,00 zł, to w ocenie SKO organ I instancji słusznie zarzucił Stowarzyszeniu, że nie przedstawiono dokumentacji, która pozwoliłaby na powiązanie wydatków w tej kwocie, poniesionych z tytułu opłaty skarbowej od udzielonych pełnomocnictw z działalnością bieżącą ŚDS. Realizacja zadań w ramach pomocy społecznej polegającej na prowadzeniu środowiskowych domów samopomocy nie wymaga ustanowienia pełnomocników.

Podobnie opłacony 31 grudnia 2016 r. ze środków dotacji wydatek w kwocie 1.830,92 zł z tytułu odszkodowania dla byłego pracownika za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę na podstawie wyroku Sądu Okręgowego z 30 czerwca 2016 r. (sygn. akt [...]). SKO podniosło, że stroną było Stowarzyszenie, a nie ŚDS. Zatem wydatek ten winien być poniesiony ze środków własnych Stowarzyszenia i nie mógł być pokryty ze środków dotacji.

Nadto organ odwoławczy podkreślił, że brak rzetelnego i kompletnego dokumentowania przeznaczenia wydatkowanych środków, pozyskanych z dotacji na działalność ŚDS świadczy o nieprawidłowym wywiązywaniu się beneficjenta dotacji z obowiązku ewidencjonowania wydatków w sposób umożliwiający ich identyfikację.

SKO nie podzieliło również stanowiska strony w zakresie zarzutów skupiających się na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego przez organ I instancji (zarzuty naruszenia art. 7, 77 §1, 80 k.p.a.). Zwróciło uwagę, że Stowarzyszenie składało przed organem I instancji wnioski dowodowe (wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka członków zarządu i głównej księgowej), po czym stosowano obstrukcje postępowania polegająca na notorycznym przesuwaniu terminu przesłuchania i nie stawianiu się na nie.

Za niecelowe organ odwoławczy uznał przesłuchiwanie kolejnych świadków, zawnioskowanych w odwołaniu, zwłaszcza, że zasadność ponoszenia wydatków i ich związek z prowadzeniem ŚDS, wykorzystanie pojazdów służbowych na potrzeby ŚDS oraz udzielanie świadczeń psychiatrycznych winno być potwierdzone prawidłowo sporządzonymi dokumentami. Z tych samych względów za niezasadny uznano wniosek o włączenie do akt sprawy nagrania ze szkolenia prowadzonego przez pracowników Urzędu Wojewódzkiego na okoliczność rozliczania usług lekarza psychiatry w ŚDS, włączenie do akt postępowania kompletu korespondencji pomiędzy Urzędem Gminy w P., a Urzędem Wojewódzkim w trakcie trwania kontroli w ŚDS, wezwania kancelarii prawnych świadczących usługi na rzecz ŚDS do udzielenia wyjaśnień odnośnie zakresu świadczonych usług na rzecz ŚDS, kto z przedstawicieli ŚDS korzystał z usług prawnych, czy świadczenie usług wiązało się z reprezentacja przed sądami i urzędami.

Zdaniem SKO organ I instancji zasadnie oparł się w dużej mierze na ustaleniach i wynikach kontrolnych przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Wojewódzkiego i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Od strony prezentacji faktów, zebrane w toku tych kontroli (włączone w poczet niniejszego postępowania), są w ocenie SKO dokładne i rzetelne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona zaskarżyła decyzję SKO w całości, wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie art. 138 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 138 §2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy organ zobowiązany był do jej uchylenia i umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości bądź przekazania sprawy do ponownego rozpoznania;

2. naruszenie art. 21 §3 o.p. poprzez określenie zobowiązania za 2016 r., podczas gdy zgodnie z art. 70 §1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, w związku z czym termin przedawnienia dotacji udzielanych w 2016 r. upłynął dnia 31 grudnia 2021 r.;

3. naruszenie art. 70 §6 pkt 1 o.p. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy:

a) nie doszło do zawieszenia terminu przedawnienia wobec faktu, że organ I instancji nie poinformował Stowarzyszenia, w zakresie których z udzielonych dotacji zostało wszczęte postępowanie karne skarbowe oraz w zakresie których z udzielonych dotacji, doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia,

b) nie doszło do zawieszenia terminu przedawnienia, gdyż organ nie wykazał skutecznego doręczenia stronie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia,

4. naruszenie art. 8 §1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organu administracji publicznej;

5. naruszenie art. 10 §1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu polegające na zlekceważeniu inicjatywy dowodowej pełnomocnika profesjonalnego;

6. naruszenie art. 7, 77 §1 i 4 i art. 80 k.p.a. polegające na przekroczeniu swobodnej oceny dowodów i poczynienie ustaleń faktycznych na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, w tym z pominięciem dowodów, o których przeprowadzenie strona wniosła w pismach z 3 marca 2022 r. oraz z 5 lipca 2023 r. i których przedmiotem były okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy;

7. naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dotacja w kwocie 90.541,13 zł została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy powyższa dotacja została wydatkowana w zakresie prowadzenia ŚDS, a ponadto organ I instancji nie wyjaśnił podstawy prawnej, w tym dlaczego ww. przepis u.f.p. ma zastosowanie;

8. naruszenie art. 11 k.p.a. oraz art. 107 §3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego w zakresie odstępstwa organu od wcześniej zatwierdzonego, sprawozdania z rozliczenia dotacji za 2016 r.;

9. naruszenie art. 107 §3 k.p.a. wobec niedoniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów odwołania.

Nadto w skardze wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów: (-) zawiadomienia z 12 października 2016 r., (-) pełnomocnictwa ogólnego udzielonego r. pr. J. S., (-) pisma r. pr. J. S. z 14 września 2015 r., (-) pełnomocnictwa szczególnego udzielonego E. T., (-) pełnomocnictwa szczególnego udzielonego M. H. - na okoliczność powoływania przez Stowarzyszenie pełnomocników je reprezentujących w postępowaniach podatkowych, wadliwego doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu terminu przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji, przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji oraz (-) pisma z 3 lipca 2018 r. zawierającego wyjaśnienia Stowarzyszenia na okoliczność prawidłowego wydatkowania środków w zakresie najmu pojazdów, korzystania z usług psychiatry oraz radcy prawnego.

W pierwszej kolejności strona podniosła, że obowiązek zwrotu dotacji za 2016 r. uległ przedawnieniu 31 grudnia 2021 r., zaś wskazane przez SKO w zaskarżonej decyzji zawiadomienia o zawieszeniu terminu przedawnienia kierowane były do różnych podmiotów (czasami wprost do strony, czasami do pełnomocnika, którego umocowania nie ma w aktach sprawy), a zarazem w ich treści nie było sprecyzowane, w zakresie których dotacji zostało wszczęte postępowanie i nastąpił skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Jest to o tyle istotne, gdyż w latach 2015-2016 Stowarzyszenie otrzymało co najmniej kilka dotacji. Postępowanie w przedmiotowej sprawie winno było zatem zostać umorzone.

Stowarzyszenie odniosło się również do (w jego ocenie) nieprawdziwych i niepopartych żadnymi faktami twierdzeń, że stosowało obstrukcję postępowania polegającą na notorycznym przesuwaniu terminu przesłuchania i niestawiania się na nie. W tym zakresie strona przykładowo podała, że wnioskowany świadek K. K. była kilkukrotnie wzywana, przy czym każdorazowo usprawiedliwiała swoją nieobecność, z kolei po ukaraniu grzywną M. B. za uporczywe uchylanie się od udziału w przesłuchaniu organ I instancji odstąpił jednak od dalszego wzywania tego świadka. Stan ten nie tylko został zaakceptowany przez SKO, lecz wręcz powielony, bowiem organ II instancji nie przeprowadził wnioskowanych w odwołaniu dowodów o przesłuchanie świadków.

Strona skarżąca wywiodła, że nie można uznać, że dotacja została wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż cel, na jaki została przyznana został wykonany w całości. Co więcej, wydatki nie były wcześniej kwestionowane na etapie rozliczania otrzymanych dotacji czy chociażby podczas licznych kontroli. Jednocześnie organ I instancji nie wyjaśnił przyczyny odstępstwa od wcześniej zatwierdzonego sprawozdania z rozliczenia dotacji za 2016 r.

W odpowiedzi na skargę SKO, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację, wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako: "p.p.s.a.".

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji należało orzec, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł przyczyn do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym, nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy SKO, a wcześniej organ I instancji prawidłowo określiły obowiązek zwrotu przez Stowarzyszenie dotacji w kwocie 90.541,13 zł za 2016 r. uzyskanej na podstawie umowy z 19 stycznia 2015 r. (k. 4085-4091, T. 14 akt sprawy) na prowadzenie ŚDS w A., jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do najdalej idącego zarzutu skargi (pkt 2 i 3), tj.: (-) naruszenia art. 21 §3 o.p. poprzez określenie zobowiązania za 2016 r., podczas gdy zgodnie z art. 70 §1 tej ustawy zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, w związku z czym termin przedawnienia dotacji udzielanych w 2016 r. upłynął 31 grudnia 2021 r.; (-) naruszenia art. 70 §6 pkt 1 o.p. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy: (a) nie doszło do zawieszenia terminu przedawnienia wobec faktu, że organ nie poinformował Stowarzyszenia w zakresie których z udzielonych dotacji zostało wszczęte postępowanie karno-skarbowe oraz w zakresie których, z udzielonych dotacji, doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia; (b) nie doszło do zawieszenia terminu przedawnienia, gdyż organ nie wykazał skutecznego doręczenia stronie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, to w ocenie sądu nie podlegał on uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 21 §1 o.p. zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem: (1) zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania; (2) doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania.

Według art. 70 §1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

W myśl art. 70 §4 o.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Z kolei art. 70 §6 pkt 1 o.p. stwierdza, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania (§7 pkt 1). Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

Przepis natomiast art. 70c o.p. stwierdza, że organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 §6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 §1 i 1a oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.

Stosowanie zaś do art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (...) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...).

Nie ma sporu pomiędzy stronami, że zobowiązanie do zwrotu dotacji ulega przedawnieniu na zasadach określonych w art. 70 §1 o.p. w zw. z art. 67 u.f.p., tj. po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym dotacja została udzielona i wydatkowana. Zatem nie jest też sporne, że co do zasady, zobowiązanie do zwrotu dotacji za 2016 r. ulega przedawnieniu 31 grudnia 2021 r. Z uwagi na to, że decyzja organu I instancji została wydana 17 sierpnia 2023 r. (doręczona 4 września 2023 r.), wyjaśnienia wymaga przede wszystkim to, czy doszło do zawieszenia biegu przedawnienia (lub nierozpoczęcia biegu) przewidzianego w art. 70 §6 o.p.

Badając wystąpienie przesłanek zawieszenia należy ocenić, czy miały miejsce przywołane w zaskarżonej decyzji okoliczności, tj. czy strona przed upływem terminu przedawnienia została prawidłowo powiadomiona o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, z uwagi na wszczęcie postępowania karnego-skarbowego, zgodnie z art. 70c o.p. W tym miejscu należy zauważyć, mając na względzie treść uchwały 7 sędziów NSA z 18 marca 2019 r., sygn. akt I FPS 3/18, że dla skuteczności zrealizowania obowiązku wynikającego z ww. przepisu zawiadomienie, o którym jest w nim mowa należy doręczyć pełnomocnikowi, który został ustanowiony w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym, nawet jeżeli zawiadomienia tego dokonuje organ podatkowy, przed którym nie toczy się żadne postępowanie z udziałem pełnomocnika strony. Zaś uchybienie w jego realizacji powinno być traktowane jako brak ziszczenia się materialnoprawnego skutku przewidzianego w art. 70 §6 pkt 1 o.p. Ponadto przedmiotowa uchwała jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozumiana w ten sposób, że pełnomocnik reprezentujący podatnika w postępowaniu kontrolnym powinien być adresatem zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c o.p., jeżeli doręczane jest ono w jego trakcie. Natomiast jeżeli zawiadomienie doręczane jest już w trakcie postępowania podatkowego, jego adresatem winien być podatnik, chyba, że ustanowił w nim pełnomocnika (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II FSK 40/21).

Odnosząc powyższe wskazania natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w aktach sprawy znajdują się dowody wskazujące na wywiązanie się przez organ I instancji (wbrew twierdzeniom zawartym w skardze) z obowiązku wynikającego z art. 70c o.p. Z szeregu wystąpień kierowanych w tej sprawie do strony za istotne dla omawianej kwestii uznał sąd następujące pisma Wójta Gminy: (-) zawiadomienie z 21 listopada 2018 r. o zawieszeniu od 26 września 2018 r. biegu terminu przedawnienia do żądania zwrotu dotacji za okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2016 r. w związku z uzupełnieniem postanowienia o wszczęciu śledztwa prowadzonego przez NWMUCS pod nadzorem Prokuratury Regionalnej pod sygn. akt [...] w ten sposób, że wszczęto śledztwo również o to, że ww. okresie Stowarzyszenie wydatkowało dotacje niezgodnie z przeznaczeniem określonym przez udzielającego w kwocie 1.255.071,73 zł, uszczuplając tym samym finanse publiczne (k. 4537, T. 15 akt sprawy); (-) zawiadomienie z 27 września 2019 r. o zawieszeniu od 17 września 2019 r. biegu terminu przedawnienia do żądania zwrotu dotacji za okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2017 r. w związku z uzupełnieniem postanowienia o wszczęciu śledztwa prowadzonego przez NWMUCS pod nadzorem Prokuratury Regionalnej pod sygn. akt [...] w ten sposób, że wszczęto śledztwo również i o to, że ww. okresie Stowarzyszenie wydatkowało dotacje niezgodnie z przeznaczeniem określonym przez udzielającego w kwocie 20.548.997,41 zł, czym naraziło na uszczuplenie finanse publiczne (k. 4538, T. 15 akt sprawy).

W aktach sprawy znajduje się również inne pismo organu (z 28 października 2018 r. doręczone bezpośrednio stronie – k. 4536, T. 15 akt sprawy) zawierające w swojej treści zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia do żądania zwrotu dotacji od 26 września 2018 r. skierowane do strony (o analogicznej treści jak zawiadomienie z 21 listopada 2018 r. wysłane do pełnomocnika), jednak zdaniem sądu o skutecznym zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przesądza treść wyżej powołanych zawiadomień z 21 listopada 2018 r. i z 27 września 2019 r.

Zawiadomienie z 21 listopada 2018 r. (wobec faktu udzielenia w dniu 9 stycznia 2017 r. szerokiego pełnomocnictwa radcy prawnemu J. S.1 do reprezentowania strony m.in. przed organami administracji państwowej i samorządowej, którego co istotne - jak potwierdzają akta sprawy - nie cofnięto – k. 3751, T. 12 akt sprawy) zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 23 listopada 2018 r. Był to okres, gdy nie toczyło się jeszcze postępowanie administracyjne, którego wszczęcie miało miejsce w dniu 1 września 2021 r. (kiedy zostało doręczone Stowarzyszeniu zawiadomienie z 27 sierpnia 2021 r. – k. 442-443, T. 15 akt sprawy). Jak już zauważono też wcześniej, zawiadomienie o analogicznej treści z 28 października 2018 r. zostało również wysłane bezpośrednio do strony postępowania.

Jeśli natomiast chodzi o zawiadomienie z 27 września 2019 r., to zostało ono skierowane zarówno do strony, jak i do ustanowionego 9 stycznia 2017 r. a przedłożonego organowi 24 lutego 2017 r. (radcy prawnego J. S.1 - k. 3750, T. 12 akt sprawy). Z treści pisma złożonego wraz z pełnomocnictwem wynika, że zostało ono udzielone w celu ochrony interesów Stowarzyszenia, w związku z pismami organu z 14 i 20 lutego 2017 r. (k. 3755 i k. 3769, T. 12 akt sprawy) zawierającymi żądanie dostarczenia organowi dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków na ŚDP w latach 2015-2016. Na podstawie ww. pełnomocnictwa pełnomocnik prowadził z organem korespondencję w powyższym zakresie, a ponadto organ skierował do ww. osoby omawiane zawiadomienie, które zostało doręczone 2 października 2019 r. (k. 4539, T. 15 akt sprawy). Strona skarżąca, do której organ także skierował zawiadomienie z 27 września 2019 r., nie podjęła przesyłki dwukrotnie awizowanej (k. 4538 i nast., t. 12 akt sprawy).

Należy jednocześnie zauważyć, że w przypadku obu zawiadomień (z 21 listopada 2018 r. i z 27 września 2019 r.) zawierały one wskazanie, że w czasie trwania postępowania karnego-skarbowego, dotyczącego niezgodnego z przeznaczeniem wykorzystania przez stronę dotacji za konkretny okres - zawieszeniu uległ bieg terminu przedawnienia zobowiązania do jej zwrotu oraz zawierały informację o dalszym biegu przedawnienia po prawomocnym zakończeniu postępowania karnoskarbowego. W zawiadomieniach tych wskazano też sygnaturę śledztwa prowadzonego pod nadzorem pod nadzorem Prokuratury Regionalnej (odpowiednio w pierwszym z zawiadomień wskazano sygn. akt [...], w drugim zaś sygn. akt [...]).

Odnosząc się w związku z powyższym do treści skargi i sformułowanym w jej treści zarzutu niewskazania skutecznego doręczenia stronie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia (z uwagi na wielość adresatów zawiadomień), wskazać należy, że w ocenie sądu nie doszło do naruszenia art. 70c o.p. W 2018 r. nie toczyło się jeszcze postępowanie administracyjne (zostało wszczęte dopiero 1 września 2021 r., zgodnie z zawiadomieniem z 27 sierpnia 2021 r.). Dlatego też zawiadomienie z 21 listopada 2018 r. należało skierować do ustanowionego 9 stycznia 2017 pełnomocnika strony, który nie został odwołany (co też uczyniono), a który odebrał je 23 listopada 2018 r. W taki sam sposób należało postąpić z zawiadomieniem z 27 września 2019 r. (co też uczyniono 2 października 2019 r.).

Jednocześnie należy podnieść, że działając profesjonalnie, organ I instancji powinien zdecydować się, czy w przypadku zawiadomienia z 21 listopada 2018 r. (oraz zawiadomienia z 28 października 2018 r. o analogicznej treści jak te z 21 listopada 2018 r. - skierowanego bezpośrednio do strony), czy też zawiadomienia z 27 września 2019 r. (skierowanego zarówno do strony, jak i pełnomocnika) wiążące jest pełnomocnictwo z 9 stycznia 2017 r. złożone 24 lutego 2017 r. i w takim przypadku doręczyć zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wyłącznie pełnomocnikowi, czy jednak pełnomocnictwo to nie obowiązuje, co oznaczałoby, że zawiadomienia należało doręczyć stronie, zaś w takim przypadku niepodjęcie korespondencji w terminie przez Stowarzyszenie (k. 4536 i k. 4538, T. 15 akt sprawy) skutkowałoby domniemaniem doręczenia w trybie art. 44 §4 k.p.a. Zdaniem sądu, skoro pełnomocnictwo z 9 stycznia 2017 r. (udzielone radcy prawnemu J. S.1) było przez organ I instancji respektowane również na dalszym etapie czynności dokonywanych wobec Stowarzyszenia, np. w postępowaniu kontrolnym, o czym świadczy chociażby skierowany do pełnomocnika wynik kontroli z 19 marca 2019 r. (k. 4227, T. 14 akt sprawy), to ono było wiążące w obu wypadkach. Doręczenie natomiast zarówno zawiadomienia z 28 października 2018 r., jak i zawiadomienia z 27 września 2019 r. Stowarzyszeniu w ocenie sądu było nadmiarowe (choć w obu przypadkach sama czynność doręczenia była dokonana w sposób prawidłowy). W toku bowiem postępowania administracyjnego strona ma obowiązek odbioru pism pochodzących od organu, a jeżeli obowiązku tego zaniecha, naraża się na konsekwencje w postaci uznania pisma za doręczone, na podstawie art. 44 §4 k.p.a. W związku z powyższym zarówno zawiadomienie z 21 listopada 2018 r., jaki i z 27 września 2019 r., skierowane do pełnomocnika skarżącego miało prawidłowego adresata, a w związku z tym zostały one skutecznie doręczone (wbrew twierdzeniu strony zawartemu w skardze).

Jeśli natomiast chodzi o drugi zarzut związany z przedawnieniem zobowiązania do zwrotu dotacji (a dotyczący szczególnych wymogów co do treści zawiadomienia o nierozpoczęciu lub zawieszeniu jego biegu) to art. 70c o.p. nie formułuje wobec organu właściwego w sprawie szczególnych wymogów co do jego treści. Organ bowiem powinien wskazać, jakiego zobowiązania dotyczy zawiadomienie oraz że w sprawie tego zobowiązania doszło do nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo karne-skarbowe wiążące się z jego niewykonaniem. W zawiadomieniu należy też podać, że po upływie okresu zawieszenia, tj. po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego-skarbowego termin przedawnienia będzie biegł dalej.

Zdaniem sądu treść znajdujących się w aktach sprawy zawiadomień o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia spełnia wymogi określone w powyższym przepisie i jest czytelna, tj. wynika z nich, od kiedy bieg przedawnienia został zawieszony oraz że zawieszenie dotyczy zobowiązań z tytułu dotacji udzielonych skarżącemu w konkretnych okresach przez wymienione w zawiadomieniach organy, a także, że po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego-skarbowego termin przedawnienia będzie biegł dalej. Z art. 70c o.p. wynika, że o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zawiadamia organ właściwy w sprawie zobowiązania, w związku z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego. W rozpoznawanej sprawie był to ten organ, który udzielił dotacji i który był właściwy do wydania decyzji nakazującej zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, tj. Wójt Gminy. Wobec tego zawiadomienia z 21 listopada 2018 r. i z 27 września 2019 r. dotyczyły dotacji udzielonych przez Wójta Gminy w okresach wskazanych w zawiadomieniach, tj. od 1 czerwca 2015 r do 31 grudnia 2016 r. oraz od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2017 r. Ponadto omawiane zawiadomienia zawierają sygnatury śledztw prowadzonych pod nadzorem Prokuratury Regionalnej w sprawie konkretnych dotacji ([...] i [...]). Zarówno w pierwszym, jak i drugim przypadku organ wskazał, że śledztwa te dotyczyły również dotacji udzielonych w 2016 r. (jak w tej sprawie). Wobec tego zarówno zawiadomienia z 21 listopada 2018 r., jaki i z 27 września 2019 r. dotyczyły tych dotacji, które stały się przedmiotem postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. Pisma organu zawierają ponadto nadmiarowe, z punktu widzenia art. 70c o.p. informacje, tj. wskazują przedwcześnie kwoty dotacji do zwrotu, co nie jest rozstrzygane ani w postępowaniu karnym-skarbowym ani w zawiadomieniu z art. 70c o.p. Okoliczność ta pozostaje jednakże obojętna dla oceny prawidłowości omawianych zawiadomień.

Mając to na względzie, trudno zgodzić się zarzutami skargi, które odnoszą się do treści tych zawiadomień. W ocenie sądu na ich podstawie strona mogła bez problemu zidentyfikować dotację, co do której wystąpił skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia żądania jej zwrotu.

W tym miejscu należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się również informacja o skierowaniu 20 grudnia 2021 r. przez Prokuraturę Regionalną aktu oskarżenia do Sądu Okręgowego w sprawie o sygn. akt [...] przeciwko członkom zarządu Stowarzyszenia (w tym stronie) oraz że nie został wyznaczony termin rozprawy (k. 4547, T. 15 akt sprawy). Informacja ta ma dla rozpoznawanej sprawy takie znaczenie, że dowodzi niezakończenia okresu zawieszenia biegu przedawnienia do czasu wydania decyzji oraz potwierdza prawidłowość zastosowania instytucji zawieszenia biegu przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 24 maja 2021 r. podjął w składzie 7 sędziów uchwałę I FPS 1/21, w której uznał, że w świetle art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 1-3 i art. 134 §1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 §6 pkt 1 w zw. z art. 70c o.p. mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji. Uchwała ta wskazuje zatem na obowiązek badania, czy w sprawie doszło do instrumentalnego wykorzystania przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, tj. badania, czy wszczęcie postępowania karnego-skarbowego było uzasadnione okolicznościami sprawy, czy też miało na celu wyłącznie przedłużenie terminu przedawnienia.

Mając to na względzie, w ocenie sądu w pierwszej kolejności należy podnieść, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie karne-skarbowe rozpoczęło się znacznie wcześniej niż postępowanie administracyjne (które zostało wszczęte 1 września 2021 r.). Co istotne również śledztwo było prowadzone pod nadzorem odrębnego i wyspecjalizowanego podmiotu (w tym przypadku Prokuratora Prokuratury Regionalnej), który jest niezależny od organu I instancji. Ale co najważniejsze (a co wynika z zawiadomienia ww.) skierowany został 21 grudnia 2021 r. do Sądu Okręgowego akt oskarżenia w sprawie prowadzonej pod sygn. akt [...] (obejmującej zwrot dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem za okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2017 r.) przeciwko członkom zarządu Stowarzyszenia. W związku z powyższym trudno też uznać, że doszło w przedmiotowej sprawie do instrumentalnego wykorzystania instytucji zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji.

Reasumując, w ocenie sądu doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia do żądania zwrotu dotacji za 2016 r., zaś zastosowanie tego środka prawnego nie miało charakteru instrumentalnego. Wbrew zatem zarzutom skargi organ I instancji był uprawniony do wydania na podstawie art. 21 §3 o.p. decyzji określającej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi za 2016 r. Niezasadne okazały się więc zarzuty dotyczące naruszenia ww. przepisu oraz art. 70 §6 pkt 1 o.p., art. 70 §1 tej ustawy.

Odnosząc się następnie do zarzutu naruszenia art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dotacja w kwocie 90.541,13 zł została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy powyższa dotacja została wydatkowana w zakresie prowadzenia ŚDS, a ponadto organ nie wyjaśnił podstawy prawnej, w tym dlaczego ww. przepis ustawy o finansach publicznych ma w sprawie zastosowanie (pkt 7 skargi), także i on nie podlegał uwzględnieniu przez sąd.

Wskazać na wstępie należy, że zgodnie z art. 126 u.f.p. dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczenia środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie tej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych.

Szczególny charakter środków finansowych przekazywanych w ramach tego typu dotacji polega na tym, że mogą być one wykorzystane wyłącznie na określony cel, na realizację konkretnego zadania, w tym przypadku na realizację zadania związanego z prowadzeniem ŚDS. W tym miejscu należy też zauważyć, że to beneficjent jest jedynie dysponentem środków publicznych na realizację ściśle określonego zadania (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 159/13).

Według art. 252 u.f.p. (1) Dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. (2) W przypadku gdy termin wykorzystania dotacji, o których mowa w ust. 1, jest krótszy niż rok budżetowy, podlegają one zwrotowi w terminie 15 dni po upływie terminu wykorzystania dotacji. (3) Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. (4) Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej.

Jak już wcześniej wspomniano, przedmiotem dotacji celowej w rozpoznawanej sprawie było finansowanie działalności ŚDS w 2016 r. W myśl art. 51a ust. 1 u.p.s., środowiskowe domy samopomocy są ośrodkami wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, które w wyniku upośledzenia niektórych funkcji organizmu lub zdolności adaptacyjnych wymagają pomocy do życia w środowisku rodzinnym i społecznym, w szczególności w celu zwiększania zaradności i samodzielności życiowej, a także ich integracji społecznej.

ŚDS świadczy usługi w ramach indywidualnych lub zespołowych treningów samoobsługi i treningów umiejętności społecznych, polegających na nauce, rozwijaniu lub podtrzymywaniu umiejętności w zakresie czynności dnia codziennego i funkcjonowania w życiu społecznym (art. 51a ust. 2 u.p.s.).

Zgodnie natomiast z §14 rozporządzenia śds usługi, o których mowa w art. 51a ust. 2 u.p.s. obejmują w szczególności:

1) trening funkcjonowania w codziennym życiu, w tym: trening dbałości o wygląd zewnętrzny, trening nauki higieny, trening kulinarny, trening umiejętności praktycznych, trening gospodarowania własnymi środkami finansowymi;

2) trening umiejętności interpersonalnych i rozwiązywania problemów, w tym: kształtowanie pozytywnych relacji uczestnika z osobami bliskimi, sąsiadami, z innymi osobami w czasie zakupów, w środkach komunikacji publicznej, w urzędach, w instytucjach kultury;

3) trening umiejętności spędzania czasu wolnego, w tym: rozwijanie zainteresowań literaturą, audycjami radiowymi, telewizyjnymi, internetem, udział w spotkaniach towarzyskich i kulturalnych;

4) poradnictwo psychologiczne;

5) pomoc w załatwianiu spraw urzędowych;

6) pomoc w dostępie do niezbędnych świadczeń zdrowotnych, w tym uzgadnianie i pilnowanie terminów wizyt u lekarza, pomoc w zakupie leków, pomoc w dotarciu do jednostek ochrony zdrowia;

7) niezbędną opiekę,

8) terapię ruchową, w tym: zajęcia sportowe, turystykę i rekreację;

9) całodobowe wyżywienie dla uczestników skierowanych na pobyt całodobowy w formie posiłków lub produktów żywnościowych do przygotowania posiłków przez uczestnika;

10) inne formy postępowania przygotowujące do uczestnictwa w warsztatach terapii zajęciowej lub podjęcia zatrudnienia, w tym w warunkach pracy chronionej na przystosowanym stanowisku pracy.

Ponadto zgodnie z przepisami powołanego rozporządzenia ŚDS umożliwia uczestnikom: (-) skierowanym na pobyt dzienny spożywanie gorącego posiłku przyznanego w ramach zadania własnego gminy lub w ramach treningu kulinarnego (§15); (-) korzystanie z treningów samoobsługi i umiejętności społecznych, prowadzonych między innymi w pomieszczeniach dostosowanych do całodobowego pobytu (§16 ust. 1) . W takim przypadku dom zapewnia całodobową, odpowiednią do potrzeb, pomoc pracownika lub pracowników zespołu wspierająco-aktywizującego (§16 ust. 2). Usługi w domu są świadczone w formie zajęć zespołowych lub indywidualnych (§17).

Dodania także wymaga, że według naczelnej zasady unormowanej w art. 3 ust. 1 u.p.s., określającej cel udzielania przedmiotowej pomocy, to ma ona służyć wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiać im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 tej ustawy).

Z treści przytoczonych przepisów wynika, że wydatki finansowane z dotacji powinny ściśle dotyczyć celów, dla jakich ją przyznano (realizować konkretne zadania). W przeciwnym wypadku dotacja może zostać uznana za wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli wydatek nie mieści się w katalogu zadań wykonywanych przez ŚDS, podmiot go prowadzący może sfinansować wydatek jedynie ze środków własnych nawet, jeżeli wydatek de facto służył prowadzeniu takiej placówki.

W tym miejscu wymaga też wyjaśnienia (na co zwróciło też uwagę SKO), że brak jest definicji legalnej pojęcia "dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". W doktrynie przyjmuje się, że jest to wydatkowanie przez beneficjenta przekazanych mu środków finansowych w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej czy w przepisach powszechnie obowiązującego prawa lub też wydatkowanie dotacji na cele i zadania określone dla danego rodzaju dotacji jednakże w sposób nieefektywny i bez zachowania należytej staranności w wydatkowaniu środków publicznych i w ten sposób doprowadzenie do nieuprawnionego i nieuzasadnionego ekonomicznie wydatkowania tych środków. Jak wskazał też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 lutego 2024 r., sygn. akt I GSK 180/20 należy przyjąć generalne założenie, że wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem polega w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona albo na realizację innych celów niż cele wskazane w przepisach oświatowych stanowiących o sposobie udzielania i rozliczania dotacji.

W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie dotyczącej wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem organy obu instancji nie naruszyły wyżej przytoczonych przepisów prawa materialnego. Przepisy te naruszyła strona, finansując z dotacji wydatki wskazane w zaskarżonej decyzji. Z przytoczonych przepisów u.p.s., rozporządzenia śds oraz u.f.p. wynika bowiem konieczność powiązania wydatków finansowanych z dotacji z zadaniami ŚDS. Zdaniem sądu żadnego z zakwestionowanych przez Wójta Gminy wydatków nie można uznać za służący realizacji obowiązków ŚDS, wynikających z powyższych aktów prawnych.

Przechodząc do odniesienia się do poszczególnych wydatków, zakwestionowanych przez orzekające w sprawie organy wskazać w pierwszej kolejności należy na koszty wynajmu (eksploatacji) samochodów w łącznej kwocie 69.899,93 zł: [...], [...], [...], [...] i [...] (m.in. T. 6 akt sprawy). Na wstępie należy zauważyć, że żadna z zawartych umów najmu samochodów nie zawiera zapisów dotyczących przeznaczenia samochodu na potrzeby ŚDS (wręcz przeciwnie, ich treść wskazuje, że samochody będzie wykorzystywać Stowarzyszenie). W przeciwieństwie, np. do umowy z 1 czerwca 2011 r. zawartej z Gminą P., gdzie taki zapis został ujęty w §2 (k. 4098-99, T. 14 akt sprawy). Należy też zauważyć, że chociaż z §20 rozporządzenia śds wynika, że ŚDS może dodatkowo zapewniać, w szczególności uczestnikom z zaburzeniami zachowań lub niepełnosprawnością fizyczną, usługi transportowe polegające na dowożeniu na zajęcia z miejsca zamieszkania lub z innego miejsca uzgodnionego z kierownikiem domu i odwożeniu po zajęciach, to jak słusznie wskazał w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ odwoławczy każdy taki wydatek winien być precyzyjnie i szczegółowo uzasadniony i udokumentowany (a taka sytuacja nie miała w tej sprawie miejsca, gdyż wydatki te udokumentowane zostały jedynie umowami najmu oraz fakturami). Należy przy tym zauważyć, że ww. usługa może być świadczona jedynie dodatkowo uczestnikom z zaburzeniami zachowań lub niepełnosprawnością fizyczną. Nie oznacza to jednak, że usługi te należą do podstawowej działalności tego typu placówek (a w tym przypadku poniesione wydatki miały znaczącą wartość w skali przyznanej dotacji). Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika także, że strona nie wskazała dowodów, które uzasadniałyby ponoszenie przez ŚDS wydatki na wynajem i utrzymanie pojazdów (nie udokumentowano tras, ich celu, liczby przejazdów w poszczególnych miesiącach). Nie udowodnił też zasadności ponoszenia tak wysokich kosztów wynajmu samochodów na cele objęte dotacją, a to ma kluczowe znaczenie w tego typu sprawach. Świadczenie usług transportowych nie stanowi też podstawowego zadania ŚDS, co uzasadnia stanowisko organu, że tak wysokie koszty wynajmu samochodów nie znajdują uzasadnienia dla realizacji celów, na które dotacja została udzielona. Zasadnie też organ II instancji zaznaczył, że tego typu placówki nie mają powierzonych takich zadań, które uzasadniałyby konieczność korzystania przez pracowników z samochodu służbowego. Należy też pamiętać, mając na uwadze art. 44 ust. 1 pkt 1 u.f.p., że wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny. Uwagę zwracają w tym kontekście również powiązania personalne i rodzinne stron umów najmu samochodów (prezesa Stowarzyszenia T. K. z prezes spółek wynajmujących K. K.), co przełożyło się (co szczegółowo opisano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) na nieprawidłowe wykorzystanie dotacji. Takie powiązania mogą bowiem budzić uzasadnione wątpliwości co do transparentności i etyki działania, co nie powinno mieć miejsca przy wydatkowaniu tego typu środków publicznych (celowanych). Nie wiadomo też, na jakiej podstawie Stowarzyszenie zawarło umowy najmu pojazdów ze spółkami P.1 i P. i w związku z tym, czy było możliwe zawarcie umów z innymi podmiotami, oferującymi, np. niższe ceny. Powyższe pokazuje zatem, że brak było związku między poniesionymi wydatkami, a celem, na jaki przedmiotowa dotacja została udzielona. Dlatego też niniejsze wydatki (jak słusznie zauważyło SKO) stanowią wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Podsumowując, zdaniem sądu zebrane w sprawie dowody nie pozwalają na przyjęcie, że samochody były wykorzystywane do działalności ŚDS, bez względu na ich standard, czy wysokość kosztów najmu. Nie wiadomo bowiem, w jakim celu zostały zawarte, tj. jakie zadanie ŚDS miałyby realizować, gdyby w ogóle dotyczyły jego działalności. Nie znajduje wobec powyższego potwierdzenia stanowisko strony, co do zasadności finansowania z dotacji opisanych wydatków poniesionych na wykorzystanie wynajmowanych samochodów do realizacji zadań ŚDS, określonych w art. 51a ust. 2 u.p.s. i §14 rozporządzenia śds.

W ocenie sądu organ II instancji dokonał również trafnej oceny wydatków poniesionych w 2016 r. na obsługę prawną oraz koszty zastępstwa procesowego w łącznej kwocie 20.993,28 zł (w tym także konsultacje w zakresie zobowiązań podatkowych związanych z działalnością gospodarczą Stowarzyszenia w kwocie 1.230,00 zł) na rzecz dwóch kancelarii prawnych. Z treści faktur, jak ich opisu nie wynika bowiem, jakie konkretnie usługi prawne, na czyją rzecz, były świadczone. Jeśli bowiem byłoby tak, jak twierdzi Stowarzyszenie, że obsługa ta miała związek z bieżącą działalnością ŚDS, to przedłożona dokumentacja powinna jednoznacznie wskazywać, że tak faktycznie było (a dokumenty te powinny jasno stwierdzać, że przedmiotowa usługa dotyczyła konkretnego podopiecznego i pozostawała w związku z pomocą do życia w środowisku rodzinnym i społecznym). Ogólna zatem deklaracja, że taka pomoc była potrzebna podopiecznym pozostaje w sprzeczności z dowodami potwierdzającymi, że obsługa ta w istocie dotyczyła samego Stowarzyszenia. Słusznie też zauważyło SKO, że ŚDS nie mają powierzonych takich zadań, które uzasadniałyby konieczność korzystania w sposób stały z obsługi prawnej, świadczonej w dodatku przez zewnętrzne kancelarie prawne. Ponadto obsługa administracyjna (w tym prawna) leży w gestii organu prowadzącego taką placówkę i nie można wydatków z nią związanych uznać za wydatki poniesione na realizację celów (zadań) przewidzianych w art. 51 ust. 2 u.p.s. i §14 rozporządzenia śds. Prawidłowo zatem uznano, że wydatki te należało uznać za poniesione niezgodnie z przeznaczeniem.

Za zasadne należało uznać również stanowisko SKO w zakresie wydatków na świadczenie usług medycznych przez psychiatrę, prowadzącą Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Lekarską (w zakresie psychiatrii) w łącznej kwocie 4.730,00 zł. Słusznie przyjął organ, że podopieczni, którzy wymagają pomocy medycznej (w tym konsultacji psychiatrycznych), mają prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na podstawie ustawy 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w tym na podstawie jej art. 16 do otrzymywania bezpłatnych zaświadczeń do celów pomocy społecznej. Zgodzić się należy również, że ŚDS, co do zasady nie świadczą usług medycznych, lecz usługi w ramach indywidualnych lub zespołowych treningów samoobsługi i treningów umiejętności społecznych, polegających na nauce, rozwijaniu lub podtrzymywaniu umiejętności w zakresie codziennych czynności i funkcjonowaniu w życiu społecznym. Usługi te mogą jedynie obejmować pomoc w dostępie do niezbędnych świadczeń zdrowotnych (uzgadniania i planowania terminów wizyt u właściwego lekarza specjalisty, pomoc w zakupie leków oraz dotarciu do placówki medycznej (§14 pkt 6 rozporządzenia śds). Jak słusznie podkreślił też organ odwoławczy, stanowisko względem tego typu wydatków prezentowane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z 17 listopada 2023 r., sygn. akt I GSK 5/20). Co istotne też strona nie podważyła w skardze zasadnego stanowiska organów obu instancji, że ŚDS co do zasady nie świadczą usług leczniczych i medycznych. Słusznie również zauważyło SKO (odwołując się do stanowiska organu I instancji), że ponoszenie wydatków na zatrudnienie lekarza psychiatry, w sytuacji gdy pensjonariusze tych placówek mają bezpłatny dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej, w tym w zakresie psychiatrii, skutkuje podwójnym finansowaniem usług zdrowotnych. Należy zwrócić również uwagę na to, że materiał dowodowy (wystawiane faktury) nie wskazują jakiego rodzaju były to usługi. Nie wskazano też szczegółowego celu tych wydatków. Jak zauważył też organ odwoławczy, przesłuchani w sprawie świadkowie nie wskazali, kiedy były świadczone te usługi, w jakim rozmiarze oraz względem jakich osób. Pokazując tym samym, że mimo obowiązku udokumentowania wydatków finansowanych, które mają być sfinansowane z dotacji strona tego nie zrobiła. Tym samym trudno uznać za zasadną (poza polemiką ze stanowiskiem organu) argumentację prezentowaną w tym zakresie w skardze. Zasadnie zatem przyjął organ odwoławczy, że dotacja została w tym zakresie wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem i podlega zwrotowi z uwagi na to, że wydatków tych nie można uznać za poniesione na realizację celów (zadań) przewidzianych w art. 51 ust. 2 u.p.s. i §14 rozporządzenia śds.

Należy też zauważyć, że WSA w Warszawie wyrokiem z 10 lipca 2019 r. (zaaprobowanym przez NSA w wyroku z 17 listopada 2023 r., sygn. akt I GSK 5/20) w sprawie dotyczącej Stowarzyszenia (również ŚDS) w przedmiocie zwrotu dotacji za 2015 r. (gdzie również zakwestionowane zostały wydatki na: wynajem samochodów, usługi prawnicze i psychiatryczne) oddalił skargę Stowarzyszenia. Ponadto odnośnie tego samego podmiotu (ale w zakresie prowadzenia ŚDS w P.1) WSA w Olsztynie (jak zauważyło SKO, w zasadzie na podstawie tych samych dokumentów, gdzie również zakwestionowano ww. wydatki) nieprawomocnym wyrokiem z dnia 7 grudnia 2023 r. (sygn. akt I SA/Ol 283/23) oddalił skargę Stowarzyszenia.

Sąd za prawidłowe przyjął także stanowisko w zakresie (co nie było negowane skardze) zakwestionowania wydatków Stowarzyszenia z dotacji za 2016 r. (co zostało też szczegółowo uzasadnione w treści decyzji – str. 7-8), których nie można uznać za poniesione na realizację zadań przewidzianych w art. 51 ust. 2 u.p.s. i §14 rozporządzenia śds: (-) w kwocie 1.230,00 zł za weryfikację kosztorysu inwestorskiego w związku ze zmianą użytkowania byłego budynku koszarowego na cele ŚDS; (-) w kwocie 670,00 zł na zakup obuwia marki [...]; (-) w kwocie 187,00 zł poniesionych z tytułu opłaty skarbowej od udzielonych pełnomocnictw; (-) w 1.830,92 zł z tytułu odszkodowania dla byłego pracownika za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę na podstawie wyroku Sądu Okręgowego z 30 czerwca 2016 r.

Należy równocześnie podnieść, że dokonując pozytywnej weryfikacji zaskarżonego rozstrzygnięcia sąd miał na uwadze to, że dotacje są środkami publicznymi, a ich wydatkowanie powinno odbywać się ze szczególną ostrożnością. Odbywać się powinno również w ścisłym reżimie prawnym, w ramach którego konieczne jest prowadzenie ewidencji księgowej, w oparciu o skrupulatnie gromadzone dowody księgowe. W trakcie kontroli wydatkowania dotacji podmiot dotowany powinien, na żądanie kontrolujących, powiązać każdy wydatek z odpowiednim celem (zadaniem ŚDS) wynikającym z przepisów prawa. Ponadto z zawartej umowy z 19 stycznia 2015 r. pomiędzy Gminą P. a Stowarzyszeniem na prowadzenie ŚDS wyraźnie wskazano, że zleceniobiorca zobowiązuje się do wykorzystania przekazanej dotacji zgodnie z celem, na jaki ją uzyskał i na warunkach określonych niniejsza umową (§2 ust. 3). Z kolei w §5 wskazano, że zleceniobiorca jest zobowiązany do prowadzenia wyodrębnionej dokumentacji finansowo-księgowej i ewidencji księgowej zadania publicznego, zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o rachunkowości w sposób umożliwiający identyfikację poszczególnych operacji księgowych. Nie można zatem wydatkować dotacji według swego uznania, nawet jeżeli obiektywnie dany wydatek mógłby być przydatny w działalności takiej placówki, jak ŚDS. W takiej sytuacji wydatek powinien zostać oceniony jako mieszczący się w hipotezie art. 252 ust. 1 u.f.p., mówiącym o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. W pojęciu tym mieści się takie wydatkowanie dotacji, które zostało dokonane na każdy inny cel niż ten, który miał być realizowany. Przypomnieć należy też, że przytoczony już wcześniej art. 44 ust.3 pkt 1 u.f.p. narzuca procesowi wydatkowania środków publicznych zasady celowości i oszczędności, w tym zobowiązuje do uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz do optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Ponadto, do celów pomocy społecznej należy, zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, co jest realizowane m.in. poprzez dotowanie działalności ŚDS. W związku z powyższym podmiot dotowany powinien wydatkować dotację w taki sposób, aby zapewnić podopiecznym przedmiotowej placówki takie świadczenia, jakie są im rzeczywiście potrzebne, przy czym nie według własnego uznania, lecz z uwzględnieniem zadań na nią nałożonych.

Mając na uwadze dotychczasowe rozważania trudno uznać, że jakikolwiek z zakwestionowanych przez organy obu instancji wydatków został skutecznie powiązany z zadaniami ŚDS. W ocenie sądu charakterystyczne w sprawie jest to, że w skardze poza polemiką, nie podjęto nawet rzeczywistej próby wykazania związku zakwestionowanych wydatków z zadaniami ŚDS, poprzestając na ogólnikowej argumentacji (bez poparcia tego żadnymi dowodami) oraz że zakwestionowane w decyzji wydatki były zasadne z punktu widzenia prowadzenia tego typu placówki, jak też interesów jej podopiecznych. Strona nie wykazała też wymaganego związku tych wydatków z zadaniami ŚDS określonymi przede wszystkim w art. 51 ust. 2 u.p.s. i §14 rozporządzenia śds. Dlatego słusznie przyjęły organy obu instancji, że wystąpiły podstawy do wydania decyzji określającej wysokość dotacji wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem, na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. Tym samym trudno też uznać za zasadny zarzut ujęty w treści uzasadnienia skargi, tj. naruszenia art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. oraz art. 107 §3 k.p.a. (pkt 7 skargi) poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie przez organy obu instancji oraz braku przekonującego uzasadnienia tej kwestii w przyjętych rozstrzygnięciach (czyli uznania, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, tj. na inne cele niż cele dotowane).

W ocenie sądu nie doszło także do zarzucanego uchybienia wskazanym w skardze zasadom ogólnym i przepisom postępowania administracyjnego zawartym w Kodeksie postępowania administracyjnego (pkt 6 skargi): art. 7 (zasada prawdy obiektywnej), art. 77 §1 (zasada oficjalności i zasada prawdy obiektywnej) oraz art. 80 (obowiązek swobodnej, nie dowolnej oceny dowodów). W postępowaniu administracyjnym zebrano bowiem dowody wystarczające do zakwestionowania celowości wydatków finansowanych z dotacji w zakresie wskazanym w zaskarżonej decyzji. Stowarzyszenie zdaje się też zapominać, że to ono powinno wykazać, przedstawiając stosowne dokumenty, wykorzystanie przedmiotowej dotacji zgodnie z przeznaczeniem. Samo wykazanie wydatku fakturą lub rachunkiem, czy też innym dokumentem o znikomej treści nie jest wystarczające kiedy wydatków tych nie można powiązać z uzasadnionymi potrzebami ŚDS, na które była przekazana dotacja. Ocena dokonana w decyzjach organów obu instancji zdaniem sądu nie nosi też znamion dowolności, ma oparcie w materiale dowodowym oraz dokonana została w granicach wyznaczonych przytoczonymi wcześniej przepisami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie. Ponadto wyciągnięte przez SKO wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Stanowisko strony sprowadza się natomiast do ogólnej polemiki z ustaleniami organu. Należy również wskazać, że zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ odwoławczy podkreślił też, że charakter sprawy (rozliczenie środków publicznych) przesądził w rozpatrywanej sprawie o prymacie dowodów z dokumentów, a także podał uzasadnienie prawne z przytoczeniem prawidłowych przepisów prawa materialnego i podaniem ich znaczenia. Tym samym zostały zachowane zasady zawarte w art. 107 §3 kp.a. Zebrany zaś materiał dowodowy w sprawie okazał się wystarczający do wydania decyzji w takim kształcie, jaki ostatecznie przyjęła.

Odnosząc się do kolejnego z zarzutów skargi, tj. naruszenia art. 10 §1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu polegające na zlekceważeniu inicjatywy dowodowej pełnomocnika strony, to również i on nie podlegał akceptacji sądu (pkt 5 i 6). Dotyczy to również postulowanego w treści uzasadnienia skargi zarzutu naruszenia art. 78 §1 k.p.a. Przede wszystkim, zdaniem sądu strona nie wykazała, że pominięcie tych dowodów miało jakiekolwiek znaczenie dla prawidłowości przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Ponadto nie wskazano dokładnie przeprowadzenia jakich konkretnie dowodów osobowych przedmiotowy zarzut dotyczy i na jaką okoliczność oraz jaki wpływ miało to na prawidłowość przyjętego rozstrzygnięcia. Można się jedynie domyślać, że chodzi o nieprzesłuchanie w charakterze świadków: K. D., M. B., M. H., K. K. oraz A. J. Należy również podkreślić, że organ odwoławczy w zaskarżonym rozstrzygnięciu odniósł się do przedmiotowego zagadnienia, wskazując, że dowód z zeznań świadków w tego typu s[prawach nie zastąpi dowodu z prawidłowo sporządzonych dokumentów (które w ocenie sądu dla tych spraw mają znaczenie zasadnicze), które strona (jako beneficjent dotacji celowej) winien sporządzać rzetelnie, w sposób jasny i czytelny, mając na względzie to, że przede wszystkim te dokumenty powinny potwierdzać poniesienie otrzymanych środków na cel, na który zostały przyznane (w tym przypadku prowadzenie ŚDS). Jak zauważył bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 387/20: "Przy rozliczaniu otrzymanej dotacji na beneficjencie ciąży obowiązek wykazania posiadaną dokumentacją, że dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, pobrana należnie i nie w nadmiernej wysokości.". Jeśli więc strona takich dokumentów nie przedstawiła (a tak się stało w tej prawie), to niecelowe było (jak słusznie uznało SKO) przesłuchiwanie kolejnych świadków, zawnioskowanych przez Stowarzyszenie w odwołaniu, zwłaszcza, że zasadność ponoszenia wydatków i ich związek z prowadzeniem ww. ŚDS winno być potwierdzone stosownymi dowodami (prawidłowo sporządzoną dokumentacją). Co istotne również organ uwzględniał wnioski dowodowe strony k. 4455 i k. 4460 i k. 4462, T. 15 akt sprawy). Należy też nadmienić, że próby przesłuchania K. D., M. H. oraz K. K. miały miejsce, co obrazuje dokumentacja zgromadzona w sprawie (T. 15 akt sprawy). Dotyczy to również M. B. (T. 15 akt sprawy). Mimo wezwań, czy też nałożonej grzywny w związku z niestawiennictwem na przesłuchanie (jak w przypadku M. B. – T. 15 akt sprawy) osoby te nie stawiały się na wezwania organu I instancji (T. 15 akt sprawy). Również kolejne wezwania nie przynosiły skutku (T. 15 akt sprawy). Mimo zatem skutecznego doręczania wezwań w okresie od kwietnia do września 2022 r. ww. osoby nie stawiały się, a organ nie może w nieskończoność prowadzić postępowania, gdyż mógłby się narazić na zarzut naruszenia art. 12 k.p.a. i statuowanej w nim zasady szybkości postępowania. Należy zwrócić też uwagę, (na co wskazało SKO w zaskarżonym rozstrzygnięciu), że organ I instancji w toku postępowania przesłuchał 4 świadków, a ich zeznania niewiele wnosiły do sprawy, co też spowodowało, że odstąpiono od dalszego wzywania świadków. Z uwagi również na wskazywany już brak udokumentowania przez Stowarzyszenie celowości ponoszonych wydatków na: wynajem oraz eksploatację samochodów, świadczenie usług medycznych - psychiatrycznych, obsługę prawną oraz zastępstwo procesowe, w tym także konsultacje w zakresie zobowiązań podatkowych związanych z działalnością gospodarczą Stowarzyszenia) trudno uznać za zasadną potrzebę przesłuchania (jak chciałaby tego strona) A. J., która jako biegły rewident prowadziła czynności na zlecenie Gminy P. i dawała wytyczne w zakresie właściwego sposobu rozliczania i podziału kosztów w ramach poszczególnych dotacji. Organ ponadto nie musi prowadzić postępowania dowodowego w nieskończoność (jak już zauważono wcześniej), jeśli uzna że dana okoliczność została już w wystarczający sposób udowodniona, a tak zdaniem sądu było tej sprawie (por. wyroki NSA: z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GSK 2483/21; z 23 września 2021 r., sygn. akt I FSK 173/18). Strona ma oczywiście prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (por. wyrok NSA z 7 lipca 2016 r., sygn. akt I FSK 178/15). Wobec powyższego trudno też uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 7, art. 77 §1 i 4 i art. 80 k.p.a. w zakresie w jakim dotyczył on pominięcia dowodów, o których przeprowadzenie strona wniosła w pismach z 3 marca 2022 r. oraz 5 lipca 2023 r. Należy mieć bowiem na uwadze to, że wyrażona w art. 7 i art. 77 §1 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej (rozumiana jako zobowiązująca organ do przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego) nie dotyczy każdego zakresu jaki wskaże strona, a jedynie takiego, jaki jest niezbędny do wydania rozstrzygnięcia mieszczącego się w granicach prawa materialnego. Dlatego też trudno uznać za zasadne zarzuty dotyczące naruszenia zasad ogólnych oraz przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze w tym zakresie. Wymaga też zauważenia, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje otwarty katalog dowodów. Zgodnie z art. 75 §1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może jednak nie uwzględnić żądania, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 §1 i 2 k.p.a.). Z art. 77 §1 i 2 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Na podstawie art. 80 ww. ustawy organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z powyższego wynika, że organ ma obowiązek przeprowadzenia na wniosek strony, tylko takich dowodów, które są istotne z punktu widzenia załatwianej sprawy, nie jest zaś zobowiązany do realizowania wszelkich wniosków zgłaszanych przez stronę. Szczególnie jeszcze, jeśli tyczy się to osobowych źródeł dowodowych a w tego typu sprawach kluczowe znaczenie mają dowody z dokumentów (potwierdzając, bądź nie wydatkowanie środków z przyznanej dotacji zgodnie z celami na jakie został przyznana beneficjentowi – w tym przypadku na prowadzenie ŚDS).

Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 8 §1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organu administracji publicznej, to również i on nie podlegał uwzględnieniu przez sąd (pkt 4 skargi). Przede wszystkim strona w ogóle go nie uzasadniła, a nie jest rolą sądu doszukiwanie się stawianych w skardze zarzutów. Niemniej jednak, wbrew temu zarzutowi, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ odwoławczy (a wcześniej organ I instancji) nie naruszyły przedmiotowej zasady. Prawidłowo bowiem ustaliły stan faktyczny (potwierdzony zgromadzonym w aktach sprawy materiałem dowodowym) i przyporządkowały mu stosowne przepisy prawa. Organy działały zatem zgodnie z prawem i w jego granicach. Ponadto to, że strona nie zgadza się z przyjętym rozstrzygnięciem nie oznacza jeszcze, że organy uchybiły wskazywanej w skardze zasadzie.

Trudno również uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 107 §3 k.p.a. wobec nieodniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów odwołania, który nie został w ogóle uzasadniony (pkt 9 skargi). A jak poniesiono wyżej, nie jest rolą sądu doszukiwanie się motywów stawianych w skardze zarzutów.

Zdaniem sądu także zarzut naruszenia art. 11 k.p.a. oraz art. 107 §3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego w zakresie odstępstwa organu od wcześniej zatwierdzonego sprawozdania z rozliczenia dotacji za 2016 r. nie podlegał akceptacji (pkt 8 skargi). Pamiętać bowiem należy, że akceptacja sprawozdania ma jedynie charakter formalny a akceptujący nie wchodzą w szczegóły i prawidłowość wydatkowanych środków. Dopiero bowiem kontrola oraz postępowanie administracyjne dotyczące ww. prawidłowości wydatkowanych środków może wykazać, czy tak w rzeczywistości było, czy też nie. A jak wskazał organ odwoławczy, co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym działalność bieżąca ŚDS za lata 2015-2016 była przedmiotem kontroli pracowników Urzędu Wojewódzkiego w okresie od 13 lutego 2017 r. do 31 maja 2017 r. Ponadto na zlecenie Wójta Gminy przeprowadzono audyt za 2016 r. (data sprawozdania 30 sierpnia 2017 r.) dotyczący wydatkowania środków finansowych m.in. przez ww. placówkę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przeprowadził też audyt w zakresie oceny rzetelności przestrzegania warunków umów zawartych przez Stowarzyszenie z Gminą P. za okres od 1 czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2017 r., na mocy których otrzymało ono środki publiczne w formie dotacji na bieżącą działalność m.in. ŚDS. Jak wskazało też SKO (wbrew twierdzeniom skargi, że zanegowane wydatki nie były wcześniej kwestionowane na etapie rozliczania otrzymanych dotacji, czy chociażby podczas licznych kontroli) w toku przeprowadzonych kontroli stwierdzono liczne nieprawidłowości w zakresie wydatkowania otrzymanej dotacji na 2016 r.

Uwzględniając dotychczasowe rozważania, sąd nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 138 §1 pkt 1 i 2 oraz §2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy organ zobowiązany był do jej uchylenia i umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości bądź przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (pkt 1 skargi).

Odnosząc się w końcu do wniosku strony (który sąd oddalił) o przeprowadzenie dowodu z: zawiadomienia z 12 października 2016 r., pełnomocnictwa ogólnego udzielonego radcy prawnemu J. S., pisma radcy prawnego J. S. z 14 września 2015 r., pełnomocnictwa szczególnego udzielonego E. T., pełnomocnictwa szczególnego udzielonego M. H. - na okoliczność powoływania przez Stowarzyszenie pełnomocników je reprezentujących w postępowaniach podatkowych, wadliwego doręczenia zawiadomienia o zawieszeniu terminu przedawnienia obowiązku zwrotu dotacji oraz pisma z 3 lipca 2018 r. zawierającego wyjaśnienia Stowarzyszenia na okoliczność prawidłowego wydatkowania środków w zakresie najmu pojazdów, korzystania z usług psychiatry oraz radcy prawnego, to należy przede wszystkim uznać je za spóźnione. Na tym etapie kontroli sądu podlega zaskarżone rozstrzygnięcie, a sąd nie zastępuje organów w zakresie rozpatrywania i rozstrzygania przedmiotowej sprawy (nie stanowi III instancji). Nie zostały zatem spełnione określone w art. 106 §3 p.p.s.a. przesłanki. Zgodnie z tym przepisem w postępowaniu przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Stosownie ponadto do art. 133 §1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka przede wszystkim na podstawie materiału znanego organowi i na podstawie art. 106 §3 p.p.s.a. wyjątkowo przeprowadza dowody z dokumentów na okoliczność istnienia podstaw do uwzględnienia skargi, nie zaś na okoliczności istotne w sprawie administracyjnej. Sąd administracyjny nie ustala bowiem stanu faktycznego (a tak musiałby zrobić w tym przypadku, zastępując de facto organy, jak już podniesiono wcześniej w rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy, czego mu nie wolno), a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09; wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1665/06).

Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się również innych błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona i w konsekwencji podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.