Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SAB/Bd 89/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: uwzględniono skargę w części, stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 5, 16
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2024 r. sprawy ze skargi E. C. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] kwietnia 2023 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność, której dopuścił się Wójt Gminy, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej kwotę [...]([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. E. F. "P. i D." w C. (zwana dalej skarżącą) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: przekazania informacji na temat wysokości nagród, jakie w okresie od [...].01.2022 r. do [...].12.2022 r. otrzymali pracownicy Urzędu Gminy I. zatrudnieni na stanowiskach dyrektorów: Wydziału Rozwoju i Bieżącego Utrzymania, Wydziału Przestrzeni i Gruntów, Wydziału Komunikacji i Spraw Społecznych oraz Wydziału Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami. We wniosku wskazano, by informacja została przekazana poprzez przesłanie skanów dokumentów o przyznaniu ww. nagród pocztą elektroniczną na wskazany we wniosku adres.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w jej ocenie żądane informacje stanowią informację publiczną. Podała, że do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił żądanych informacji, ani nie wydał decyzji odmownej.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2023 r. (data wpływy do urzędu) wpłynął wniosek skarżącej dotyczący wysokości nagród, jakie otrzymali pracownicy Urzędu Gminy I. zatrudnieni na stanowiskach Dyrektorów Wydziałów w okresie od [...].01.2022 r. do [...].12.2022 r., na który w dniu [...] marca 2023 r. pocztą elektroniczną (zgodnie ze wskazaniem we wniosku) została udzielona odpowiedź, iż wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej. Organ udzielając takiej odpowiedzi uznał, że Dyrektorzy Wydziałów zatrudnieni w Urzędzie Gminy I. nie są osobami publicznymi, dlatego dane dotyczące ich nagród nie stanowią informacji publicznej. Wynika to z faktu, że nie podejmują oni żadnych decyzji administracyjnych w imieniu Wójta Gminy.

Organ podał, że w dnia [...] kwietnia 2023 r. (data wpływy do urzędu) wniosek został ponowiony, a pismo doprecyzowujące, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej z dnia [...] kwietnia 2023 r. zostało wysłane na adres [...]. Organ uznał, że w danym piśmie wyjaśnienia były wystarczające. Odpowiedź została dostarczona w sposób prawidłowy (zgodnie ze wskazaniem we wniosku) i wyczerpujący. Na tym etapie organ zakończył postępowanie. W przedmiotowej sprawie organ nie wydał żadnej decyzji administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej powoływana jako ppsa).

Stosownie do art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej powoływana jako udip), podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej wówczas, gdy są w jej posiadaniu. W przeciwnym przypadku obowiązek taki nie występuje, a dla uchylenia się od zarzutu bezczynności w tym przedmiocie wystarczające jest poinformowanie wnioskodawcy na piśmie o nieposiadaniu żądanej informacji. Natomiast jeśli organ posiada określoną informację publiczną, powinien rozpoznać wniosek na zasadach uregulowanych w ustawie.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 udip, udostępnianie informacji publicznej na wniosek powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 udip. W art. 16 ust. 1 przewidziana została forma decyzji dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz dla umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2.

Na gruncie wyżej wskazanych przepisów bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1).

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym udip. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez tę stronę informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów udip, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przekazania informacji na temat wysokości nagród, jakie w okresie od [...].01.2022 r. do [...].12.2022 r. otrzymali pracownicy Urzędu Gminy I. zatrudnieni na stanowiskach dyrektorów: Wydziału Rozwoju i Bieżącego Utrzymania, Wydziału Przestrzeni i Gruntów, Wydziału Komunikacji i Spraw Społecznych oraz Wydziału Ochrony Środowiska i Gospodarki Odpadami.

W sprawie nie było sporne, że Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 udip. Nie budzi również wątpliwości Sądu to, że żądanie zawarte we wniosku dotyczy informacji publicznej. W świetle powyższego organ, do którego skierowano przedmiotowy wniosek, winien był podjąć działania w celu jego załatwienia. Jak wynika z akt sprawy, wnioskowana informacja nie została udostępniona stronie ani nie została wydana również decyzja odmowna.

Stosownie do art. 1 ust. 1 udip, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot ,,w szczególności". Z art. 6 pkt 2 lit. f i pkt 5 lit. a udip wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują oraz o majątku publicznym, w tym o: majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych. Z powyższego wynika, że informacja odnosząca się do wydatków ponoszonych przez podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 udip, o ile dotyczą mienia publicznego, jest informacją publiczną.

Wynagrodzenia wraz ze wszystkimi składnikami finansowane są ze środków publicznych, a gospodarka tymi środkami jest jawna, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 33 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1634 ze zm.). Wynagrodzenia wskazanych pracowników urzędu gminy, należą zatem do kategorii spraw o znaczeniu publicznym, skoro wiążą się ze sposobem gospodarowania środkami stanowiącymi majątek publiczny, a zatem żądane informacje mieszczą się w szeroko rozumianym pojęciu informacji publicznej.

Również w orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie wyrażany jest pogląd, że wydatkowanie środków publicznych przeznaczonych na wynagrodzenia pracowników w podmiotach państwowych i samorządowych jest jawne. Zasada jawności publicznej gospodarki finansowej stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej, a także osób pełniących funkcje publiczne. Informacją publiczną jest więc informacja o wydatkach podmiotu publicznego na wynagrodzenia pracowników, w tym także szczegółowe dane dotyczące wydatkowania środków publicznych na wynagrodzenia konkretnej grupy pracowników zatrudnionych na określonym stanowisku, a także pracownika, który jako jedyny zajmuje określone stanowisko w ramach struktury organizacyjnej podmiotu publicznego. Bez znaczenia dla uznania takich danych za informację publiczną jest okoliczność, czy dotyczą one pracownika zatrudnionego na stanowisku pomocniczym związanym jedynie z obsługą urzędu, czy osoby pełniącej funkcję publiczną oraz wówczas, gdy żądana informacja pozostaje w związku z pełnieniem tej funkcji. Okoliczności te mają bowiem jedynie znaczenie dla zakresu ochrony wynikającej z art. 5 ust. 2 udip (wyroki NSA w sprawach: I OSK 578/19, I OSK 240/19, I OSK 3451/18, I OSK 2929/17, I OSK 2737/17, I OSK 1705/17, I OSK 4205/18, I OSK 840/17, I OSK 1432/17, I OSK 1775/16, I OSK 2945/16, I OSK 1783/18). Informacja dotycząca nagród mieści się zatem w kategorii informacji publicznej.

Wobec tego, że obie przesłanki (podmiotowa i przedmiotowa) udostępnienia informacji publicznej zostały w sprawie spełnione, organ, do którego skierowano wniosek, winien był podjąć działania prawem przewidziane w celu jego załatwienia.

Podkreślić należy, że mamy do czynienia z bezczynnością organu z powodu tego, że uznał on, iż żądane informacje podlegają ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej (art. 5 ust. 2 udip). Organ bowiem skierował do skarżącej pismo z [...].04.2023 r. za pomocą poczty elektronicznej, w którym poinformował, "że o ile ilość środków publicznych wydatkowanych na wynagrodzenie (w tym także nagrody) stanowi jawną informację publiczną, o tyle już wynagrodzenia poszczególnych pracowników samorządowych, nie pełniących funkcji publicznych takowego przymiotu jawnego z mocy prawa nie ma". Dodatkowo w piśmie przytoczono fragment wyroku sądu administracyjnego.

Odmowa udostępnienia informacji może mieć miejsce w sytuacji, gdy informacja publiczna istnieje, ale nie może być udostępniona z uwagi na przesłanki ograniczające jej dostępność (na skutek ograniczeń określonych w art. 5 udip), albo w przypadku informacji przetworzonej, ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego. Tak więc organ w przypadku uznania, że w sprawie nie występuje ustawowa przesłanka udzielenia informacji publicznej, powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia opartą na przepisie art. 16 ust. 1 udip. W przedmiotowej sprawie aktywność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącej ograniczyła się jedynie do przesłania pisma z [...].04.2023 r. za pomocą poczty elektronicznej.

Reasumując, skoro żądane informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu udip, to prawidłowe jego załatwienie wymagało od organu bądź ich udostępnienia w żądanej formie, bądź wydania decyzji o odmowie ich udostępnienia, co w sprawie nie miało miejsca.

W związku z powyższym Sąd - stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ppsa - zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem (pkt 1 wyroku).

W myśl art. 149 § 1a ppsa, sąd jest zobowiązany stwierdzić, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przesłanek z art. 149 § 1a ppsa, Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nosi znamiona rażącego naruszenia prawa (pkt 2 wyroku). Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, Warszawa 1998, s. 808-812). Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a ppsa jest taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA w sprawie I OSK 675/12). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja zaistniała, albowiem organ w ewidentny sposób naruszył przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie rozpoznając wniosku skarżącej. Ww. ustawa obowiązuje już od ponad 20 lat i nie ma wątpliwości co do tego, że załatwianie wniosków o dostęp do informacji publicznej następuje w opisany w niniejszym uzasadnieniu sposób. Tym samym organ w rażący sposób naruszył przepisy ustawy, przy czym podkreślenia wymaga to, że nie było w sprawie innych sprawiających np. problemy z wykładnią przepisów zagadnień, które mogłyby usprawiedliwić bezczynność organu. Również po złożeniu skargi organ nie podjął czynności celem rozpoznania wniosku strony skarżącej.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa oraz art. 205 § 1 ppsa (pkt 3 wyroku), zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości [...] zł, na którą składa się równowartość uiszczonego wpisu od skargi.

R. Owczarzak L. Tyliński G. Saniewski