Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1270/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), 151,
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, 7a, 84, 107 § 3 , 161 § 1,
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 50 ust.  1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Gminy W. i A.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 563/22 w sprawie ze skargi Gminy W. i A.O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 stycznia 2022 r. nr DON.7200.126.2021.ANE w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 563/22, oddalił skargi Gminy [...] i A.O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) z 21 stycznia 2022 r. znak: DON.7200.126.2021.ANE w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Powyższa decyzja zapadła na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania adinistarcyjnego (Dz.U. z 2021 poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a., po rozpatrzeniu wniosków E.Z., A.O. oraz Gminy [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy. GINB utrzymał w mocy decyzję własną z 22 listopada 2021 r. odmawiającą uchylenia decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z 6 czerwca 2012 r. nr 727/2012 utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) z 11 stycznia 2010 r. nr 95/10 nakazującą Gminie [...] rozbiórkę budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] we W. (dz. [...], obręb [...]).

W uzasadnieniu GINB przedstawił specyfikę postępowania prowadzonego w trybie art. 161 § 1 k.p.a. i podtrzymał argumentację oraz stanowisko zawarte w decyzji z dnia 22 listopada 2021 r. Podkreślono, że przedłożona "Ekspertyza techniczna" z maja 2021 r. nie wskazuje wprost, że rozbiórka może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzkiemu. Zawiera hipotezy, które nie dowodzą, że rozbiórka stanowi realne i udowodnione zagrożenie dla ww. wartości. Organ wskazał także, że niewykluczone, że z rozbiórką będzie wiązało się wykonanie robót zabezpieczenia sąsiednich budynków, jednak to zobowiązanego obciąża dbałość o bezpieczne wykonanie robót i zabezpieczenie obiektów w otoczeniu. GINB oparł się również na ocenie prawnej wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego (dalej: NSA) z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. II OSK1099/15, który zapadł w sprawie ww. budynku. Sąd wskazał, że z ekspertyzy nie wynika niemożliwość rozbiórki, ale jej niecelowość i ewentualne negatywne konsekwencje, a nie przeszkody faktyczne. Reasumując w decyzji podniesiono, iż chęć właściciela obiektu do jego legalizacji, czy brak zgody właścicieli sąsiednich budynków na rozbiórkę nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.

Gmina [...] wywiodła skargę na decyzję GINB zarzucając: 1) błędną wykładnię, a w rezultacie niezastosowanie art. 161 § 1 k.p.a., gdy w tej sprawie występuje stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu, a ponadto nie jest on zawiniony przez wnioskodawcę; 2) błędną wykładnię, a w rezultacie niezastosowanie art. 161 § 1 w zw. z art. 7a k.p.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), dalej: p.b., polegającą na błędnym przyjęciu, że istnieje inna droga usunięcia zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego, a tym środkiem mógłby być art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b.; 3) art. 7 w zw. z art. 84 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu czynności dowodowych, w tym opinii biegłego; 4) art. 8 § 1 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania w sposób podważający zaufanie stron do władzy publicznej.

Skargę na decyzję GINB wniósł także A.O. wnosząc jednocześnie o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach i podnosząc, że decyzje WINB z 21 września 2020r. (nr 837/2020) oraz GINB z 30 grudnia 2020r. znajdują się w trakcie kontroli NSA wobec zaskarżenia orzeczenia WSA w Warszawie z 24 czerwca 2021 r. sygn. VII SA/Wa 611/21. W ocenie skarżącego naruszono art. 161 k.p.a.

W odpowiedzi na skargi GINB wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż stanowisko GINB zostało poprzedzone prawidłową analizą okoliczności istotnych w sprawie w kontekście przesłanek zastosowania art. 161 § 1 k.p.a. Następnie Sąd wyjaśnił, iż zgodnie z powołanym przepisem minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. Dla zastosowania ww. przepisu niezbędne jest zatem łączne spełnienie przesłanek: istnienia stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego albo niebezpieczeństwa poważnych szkód dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów państwa; w inny sposób niż poprzez uchylenie (lub zmianę) decyzji nie można usunąć stanów jak wyżej. Sąd wojewódzki wskazał także na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym przez "inny sposób" należy rozumieć przewidziane w k.p.a. przypadki uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznych. Tym samym nie każda decyzja ostateczna może być zmieniona w ww. trybie, ale tylko taka, która nie może być uchylona lub "zmieniona" na mocy: art. 145 § 1 k.p.a., art. 156 § 1 k.p.a., przepisów szczególnych czy art. 154, bądź art. 155 k.p.a. Organ może zatem uchylić lub zmienić decyzję ostateczną w trybie art. 161 § 1 k.p.a. wówczas, gdy decyzja ta nie jest dotknięta wadą określoną w powołanych wyżej regulacjach. Skoro więc art. 161 § 1 k.p.a. stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji ostatecznych, to odstępstwo to dopuszczalne jest wyłącznie w przypadkach szczególnych, nadzwyczajnych, bezpośrednio zagrażających m.in. życiu lub zdrowiu ludzkiemu i tylko po spełnieniu warunku, że w inny sposób nie można usunąć tego zagrożenia. Co istotne decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego jest rozstrzygnięciem, które zapada po jednoznacznym ustaleniu podstaw do wydania takiego nakazu, w tym również po zbadaniu możliwości technicznych jej wykonania, a więc nie wynika ze swobodnej oceny sprawy w ramach uznania administracyjnego. Mając powyższa na uwadze GINB podjął właściwe rozstrzygniecie w sprawie.

Sąd I instancji miał także na uwadze, iż toczyło się postępowanie wznowieniowe w stosunku do decyzji ostatecznej z 6 czerwca 2012 r., w wyniku którego ustalono, iż A.O. przysługuje interes prawny w sprawie.

Sąd wojewódzki podkreślił, iż znaczenie w prawie ma ocena prawna zawarta w wyroku NSA z 18 stycznia 2017 r. w sprawie o sygn. II OSK 1099/15, zgodnie z którą fakt usytuowania spornego budynku w zabudowie szeregowej, a także jego powiązanie z sąsiednimi budynkami nie przesądza o faktycznej niewykonalności decyzji. Jak wynika z akt sprawy budynki nr [...] wybudowano w różnym czasie i nie są one połączone w sposób uniemożliwiający rozbiórkę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina [...] zaskarżając wyrok w całości i stosownie do art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania polegające na:

1) niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji GINB z dnia 21 stycznia 2022 r. znak: DON.7200.126.2021.ANE utrzymującą w mocy decyzję z 22 listopada 2021 r., znak: DON.7200.126.2021.JSK GINB odmawiającą uchylenia decyzji WINB 6 czerwca 2012 r. nr 727/2012, znak: WOA.7721.133.2012.X.64.0.2 utrzymującej w mocy decyzję PINB z 11 stycznia 2010 r., nr 95/10, znak: PINB/WP/BB/533/70/0552/10 nakazującej Gminie [...] rozbiórkę będącego w budowie, 3-kondygnacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] we W. (działka nr [...] obręb K.), wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę), mimo, iż w/w decyzje GINB zostały wydane z naruszeniem przepisów k.p.a.: a) poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niezastosowanie art. 161 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie występuje stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu; b) art. 7, art. 8 w zw. z art. 84 § 1 i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu istotnych czynności dowodowych, w szczególności uzyskania opinii biegłego z zakresu budownictwa;

2) niewłaściwym zastosowaniu art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję GINB z dnia 21 stycznia 2022 r. znak: DON.7200.126.2021.ANE utrzymującą w mocy decyzję z 22 listopada 2021 r., znak: DON.7200.126.2021.JSK GINB odmawiającą uchylenia decyzji WINB z 6 czerwca 2012 r. nr 727/2012, znak: WOA.7721.133.2012.X.64.0.2 utrzymującej w mocy decyzję PINB z dnia 11 stycznia 2010 r., nr 95/10, znak: PINB/WP/BB/533/70/0552/10 nakazującej Gminie [...] rozbiórkę będącego w budowie, 3-kondygnacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] we W. (działka nr [...] obręb [...]), wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę) choć w/w decyzje GINB zostały wydane z naruszeniem k.p.a.: a) poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niezastosowanie art. 161 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie występuje stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu, b) art. 7, art. 8 w zw. z art. 84 § 1 i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu istotnych czynności dowodowych, w szczególności uzyskania opinii biegłego z zakresu budownictwa;

3) naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie sformułowanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, a w szczególności a) poprzez nieustosunkowanie się przez Sąd I instancji na str. 22-24 uzasadnienia wyroku do zarzutu skargi z dnia 3 marca 2022 r., iż zaskarżona decyzja GINB została wydana z naruszeniem przepisów postępowania poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niezastosowanie art. 161 § 1 k.p.a. w zw. z zastosowaniem art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b., co miało wpływ na wynik sprawy polegający na błędnym przyjęciu, że istnieje inna droga usunięcia stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu i przyjęcie, iż w omawianej sytuacji, środkiem, który mógłby hipotetycznie uchylić istniejące zagrożenie jest przewidziana w art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b. instytucja wstrzymania robót budowlanych prowadzonych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, b) poprzez niewyjaśnienie dlaczego Sąd I instancji odmówił wiarygodności załączonej przez Gminę [...] do skargi z dnia 3 marca 2022 r., "Ekspertyzie technicznej" budynku objętego nakazem rozbiórki wykonaną na zlecenie Gminy [...] przez mgr. inż. W.J. - co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wobec dokonania błędnej wykładni, a w rezultacie niezastosowania art. 161 § 1 k.p,a. w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie występuje stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu, c) poprzez niewyjaśnienie dlaczego Sąd I instancji przejął, na str. 24 uzasadnienia wyroku, iż "(...) brak podstaw do uchylenia kontrolowanych w tej sprawie decyzji upatrywał w okoliczności, że nie zakończyło się postępowanie uruchomione skargą kasacyjną skarżącego wniesioną od wyroku WSA w Warszawie z 24 czerwca 202Ir. sygn. VII SA/Wa 611/21, a więc w sprawie toczącej się w trybie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o nakazie rozbiórki .Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wyjaśnił również jaki związek z niniejszą sprawą ma postępowanie kasacyjne toczące się w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z 24 czerwca 2021r. sygn. VII SA/Wa 611/21.

Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gminy [...] uczestniczka postępowania E.Z. podniosła, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł także A.O. zaskarżając go w całości i stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to

1) art. 161 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż w realiach przedmiotowej sprawy nie występuje stan zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego w związku z decyzją nakazującą rozbiórkę budynku pod adresem [...];

2) art. 161 § 1 w zw. z art 7a k.p.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 p.b., poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż w realiach niniejszej sprawy istnieje inny sposób usunięcia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego, a mianowicie instytucja wstrzymania robót budowlanych, która to w sposób prawidłowy może zabezpieczyć wyżej wymienione dobra przed ich naruszeniem;

3) art. 7 w zw. art. 84 oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, którego to wiadomości specjalne w realiach niniejszej sprawy były konieczne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, mimo, iż organ sam dostrzegał niespójności i sprzeczności w ekspertyzie, które legła u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.

Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oświadczając jednocześnie, iż zrzeka się przeprowadzenia w sprawie rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A.O. uczestniczka postępowania E.Z. wniosła o jej odrzucenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, któremu pozostałe strony nie sprzeciwiły się, Sąd rozpoznał wniesione kasacje poza rozprawą.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia GINB stanowił art. 161 § 1 k.p.a., zgodnie z dyspozycją którego, minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. Norma ta reguluje nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej i przewidziana w nim możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej odnosi się wyłącznie do ochrony w sytuacjach wyjątkowych wartości szczególnie cennych. Zagrożenie tych dóbr musi być realne, obiektywnie udowodnione (wykazane) i winno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonania. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. organ nadzoru nie dokonuje ponownego ustalenia i oceny prawnej stanu faktycznego odnoszącego się do istoty sprawy zakończonej ostateczną decyzją, którą to oceną jest on związany, ale bada wyłącznie tę sprawę w aspekcie określonych tym przepisem przesłanek uchylenia lub zmiany decyzji, w związku z tzw. stanem nagłej konieczności administracyjnej. Innymi słowy ocenia on wyłącznie, czy w związku z wystąpieniem realnego zagrożenia wartości, o których mowa w tym przepisie, istnieje konieczność eliminacji niewadliwej w stopniu kwalifikowanym decyzji z obrotu prawnego. Omawiany przepis nie może być wykorzystywany do takich zmian decyzji ostatecznych, które są wynikiem odmiennej oceny stanu faktycznego, jeżeli nie występuje bezpośrednie zagrożenie. Z zasady trwałości decyzji administracyjnej oraz z samego brzmienia przepisu art. 161 § 1 k.p.a. wynika jego wyjątkowość, co oznacza konieczność stosowania go z dużą ostrożnością. Przepis ten nie może zatem podlegać wykładni rozszerzającej, lecz wyłącznie ścisłej. Zastosowanie tego przepisu nie jest uzależnione od tego, czy decyzja jest zgodna z prawem - podstawowym celem wszczętego w jego trybie postępowania jest ustalenie, w jakim stopniu stan faktyczny odpowiada ustawowym przesłankom uchylenia decyzji ostatecznej (por. wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1095/21; z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II OSK 3316/18; z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1763/15).

Mając na względzie powyższe rozważania należy podzielić stanowisko Sądu wojewódzkiego, że skarżący, ani w swych pismach procesowych, ani w skargach do Sądu, nie wykazali takich okoliczności, których istnienie powodowałoby ziszczenie się przesłanek z art. 161 § 1 k.p.a., dopuszczających uchylenie kwestionowanej przez nich ostatecznej i prawomocnej decyzji nakazującej rozbiórkę. Złożone skargi kasacyjne również takich okoliczności nie zawierają. Zagrożenie zdrowia ludzkiego nie wiąże się z treścią samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania. Nie sposób też przyjąć aby istniało zagrożenie dla tego dobra w wyniku wykonania prawomocnego nakazu rozbiórki budynku. Wbrew wywodom skarżących kasacyjnie, w sprawie tej nie wykazano, by przedmiotowa rozbiórka w rzeczywistości stanowiła zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. W szczególności nie świadczy o tym treść przedłożonej przez stronę ekspertyzy technicznej. Jak skazuje jej autor próba rozbiórki budynku stwarza duże prawdopodobieństwo wystąpienia deformacji konstrukcji sąsiednich budynków, by w kolejnym akapicie stwierdzić, że wszelkie odkształcenia w tym zakresie są trudne do oszacowania. Zatem nie wiadomo na jakiej podstawie przyjął, że istnieje ich duże prawdopodobieństwo wystąpienia. W żaden też sposób nie wynika ani z treści przedmiotowej ekspertyzy technicznej, ani z okoliczności niniejszej sprawy, by ewentualne zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego wynikały z treści samej decyzji PINB z dnia 11 stycznia 2010 r. nakazującej rozbiórkę budynku.

Brak było podstaw do zasięgania opinii biegłego z zakresu budownictwa, bowiem jak już wyżej wskazano w ramach przedmiotowego postępowania organ adminisatrcji nie prowadzi ponownie postępowania mającego na celu ustalenie okoliczności faktycznych, a jedynie bada czy zachodzą w samej decyzji nakazującej rozbiórkę okoliczności wymienione w treści art. 161 § 1 k.p.a. Nadto kwestię zasadności powołania biegłego należy wiązać ze sferą ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia o zmianie lub uchyleniu prawomocnej decyzji, nie zaś postrzegać ją w kategoriach uprawnienia biegłego do oceny zaistnienia przesłanek do wydania takiej decyzji, która jest przypisana do kompetencji ministra. To organ administracji publicznej powinien kwalifikować stwierdzone okoliczności z punktu widzenia znajdujących w danej sprawie zastosowanie przepisów prawa. Subsumpcja faktów uznanych za udowodnione pod stosowany przepis i ustalenie konsekwencji prawnych, jakie się wiążą z wynikiem tego działania, pozostaje wyłączną kompetencją organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Nadto GINB zatrudnia pracowników posiadających ponadprzeciętną wiedzę z zakresu budownictwa, którzy mogą co do zasady samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie potencjalnych zagrożeń spowodowanych rozbiórką obiektu budowlanego. Podzielić należy także pogląd, że techniczne wykonanie rozbiórki z zachowaniem określonych w decyzji nakazującej rozbiórkę zasad bezpieczeństwa, w tym odpowiedni nadzór oraz sposób wykonania oraz właściwe zabezpieczenie przed zawaleniem się budynku, nie stwarza realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego.

W konsekwencji powyższych uwag za nieusprawiedliwione przyjdzie uznać zarzuty naruszenia. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 84 § 1, art.107 § 3 k.p.a. oraz art. 161 § 1 k.p.a.

Chybiony jest także zarzut kasacyjny naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia powołanego przepisu może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny i dlaczego przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Przy czym za pomocą tego zarzutu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Stwierdzić zatem należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku co do zasady zawiera wszystkie wymagane prawem elementy i pozwala na ustalenie przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, nawet jeśli stanowisko to w ocenie skarżących kasacyjnie nie jest prawidłowe.

Wbrew twierdzeniom skarg kasacyjnych Sąd wojewódzki odniósł się do argumentacji skargi dotyczącej ekspertyzy technicznej z maja 2021 r. wskazując, że podnoszone przez skarżącą Gminę okoliczności dotyczące możliwości rozbiórki budynku z powołaniem się na treść ekspertyzy technicznej nie może skutecznie podważyć legalności zaskarżonej decyzji. Trafne przy tym jest stanowisko GINB, który wskazał, że z treści ekspertyzy technicznej z maja 2021 r. nie wynika, że wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku pod nadzorem osób posiadających odpowiednie uprawnienia budowlane i doświadczenie, zgodnie ze sztuką budowlaną i zasadami wiedzy technicznej oraz przy właściwym zabezpieczeniu konstrukcji budynku stwarzało realne zagrożenie dla wartości określonych w art. 161 § 1 k.p.a.

Bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku pozostaje brak odniesienia się przez Sąd wojewódzki do stanowiska organu, zgodnie z którym w trakcie rozbiórki organy nadzoru budowlanego posiadają uprawnienia wynikające z art. 50 ust. pkt 2 p.b. do podjęcia ingerencji w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenia środowiska. Pomijając fakt, że stanowisko to jest trafne, to sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a.

Odnosząc się do kwestii związku pomiędzy niniejszym postępowaniem a postępowaniem w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę, zasadnie Sąd wojewódzki zwrócił uwagę, ze w ramach postępowania nieważnościowego ocenie podlegała możliwość wykonania rozbiórki przedmiotowego budynku i w tym, zakresie powyższe orzeczenia powinny być zgodne, bowiem jak wynika z treści art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Jakkolwiek związanie prawomocnym wyrokiem wiąże tylko w danej sprawie, to jednak może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim w wyroku tym rozstrzygnięta została określona kwestia prawna, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie jako zagadnienie wstępne, czy też dalszy element kształtujący proces stosowania prawa przez sąd (por. wyrok NSA z 24 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1014/19, LEX nr 3109066). Nie ulega wątpliwości, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 1099/15 w ramach postępowania nieważnościowego poddał ocenie wykonalność orzeczonego w sprawie nakazu rozbiórki stwierdzając, że zarówno z przygotowanego projektu rozbiórki jak i przedłożonej ekspertyzy technicznej nie wynika aby rozbiórka spornego budynku była niewykonalna.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił wniesione skargi kasacyjne.