Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 1202/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zawieszono postępowanie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K.w imieniu której działają J. K. i A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wr 312/20 w sprawie ze skargi A. K. w imieniu której działają J. K. i A. S. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 30 marca 2020 r. nr SOC-OP.6231.1.2020.MR w przedmiocie odmowy dokonania transkrypcji hiszpańskiego aktu urodzenia postanawia: zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia pytania prejudycjalnego zawartego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. o sygn. akt II OSK 216/21 oraz do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny zagadnienia prawnego skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2024 r. o sygn. akt III SA/Kr 1217/19.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 312/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. K. w imieniu której działają J. K. i A. S. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 30 marca 2020 r., nr SOC-OP.6231.1.2020.MR, w przedmiocie odmowy dokonania transkrypcji hiszpańskiego aktu urodzenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła A. K., w imieniu której działają J. K. i A. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Ponadto na podstawie art. 267 art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zawnioskowano skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego o treści:

"Czy w sytuacji, w której małoletni obywatel Unii korzysta ze swobody przemieszczania się, przebywając w państwie członkowskim innym niż to, którego obywatelstwo posiada, gdzie rozwinął i umocnił życie rodzinne, prawo Unii Europejskiej, a w szczególności gwarantowana art. 21 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej swoboda przemieszczania się, a także art. 7, art. 21 ust. 1 i art. 24 ust. 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej stoi na przeszkodzie odmowy transkrypcji jego aktu urodzenia wyłącznie z tego powodu, że prawo tego państwa członkowskiego nie przewiduje możliwości wskazania w akcie urodzenia jako rodziców dwóch osób tej samej płci? Jeśli tak – czy transkrypcja jego aktu urodzenia powinna obejmować dane obojga rodziców bez względu na ich płeć?".

Nadto na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. w związku z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2019 r., sygn. akt II OPS 1/19, zawnioskowano o ponowne przedstawienie składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego – czy dopuszczalna jest transkrypcja aktu urodzenia dziecka, w którym jako rodziców wskazano dwie osoby tej samej płci.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.

- art. 104 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 463), zwanej dalej "p.a.s.c.", przez jego niezastosowanie i odmowę dokonania transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia dziecka w sytuacji, gdy jej dokonanie jest obligatoryjne w związku z ubieganiem się o wydanie polskiego dokumentu tożsamości i nadanie numeru PESEL, a w konsekwencji, nieuwzględnienie w wydanych małoletniej dokumentach tożsamości imion obu jej matek uwidocznionych w jej akcie urodzenia;

- art. 107 pkt 3 p.a.s.c. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że transkrypcja aktu urodzenia, w którym jako rodzice wskazane są dwie osoby tej samej płci, stanowi naruszenie podstawowych zasad porządku publicznego oraz uznanie, że podstawową zasadą porządku publicznego w Polsce są przepisy ustawowe regulujące ustalenie rodzicielstwa w Polsce, podczas gdy za dokonaniem transkrypcji przemawiało dobro dziecka, a więc zasada porządku publicznego niewątpliwie istotniejsza niż różnopłciowość rodziców;

- art. 18 Konstytucji RP przez jego błędną wykładnię i uznanie, że szczególny obowiązek państwa ochrony rodzicielstwa oznacza wyłącznie obowiązek ochrony relacji łączących dziecko z rodzicami różnej płci;

- art. 72 ust. 1 Konstytucji RP i art. 3 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka (Dz. U. z 1991 r. Nr 120 poz. 526) przez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie najlepszego interesu dziecka i uniemożliwienie małoletniej funkcjonowania jako córka tych samym rodziców, wskazanych we wszystkich dokumentach jednakowo, bez względu na to w jakim państwie przebywa;

- art. 8 ust. 1 w zw. z art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284) i art. 8 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka przez ich niezastosowanie i nieuznanie rodzicielstwa J.K. i tym samym ograniczenie prawa dziecka do poszanowania życia rodzinnego i zachowania tożsamości, której elementem jest więź z rodzicami, wyłącznie z powodu statusu prawnego i orientacji seksualnej rodziców;

- art. 21 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej przez jego błędną wykładnię i ograniczenie małoletniej prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich poprzez odmowę dokonania transkrypcji aktu urodzenia, która doprowadziła do nieuwzględnienia J.K. jako drugiego rodzica w rejestrze PESEL i zmusza małoletnią do posługiwania się dokumentami z różnymi danymi osobowymi rodziców w Polsce i w Hiszpanii;

- art. 7, art. 21 ust. 1 i art. 24 ust. 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej przez ich niezastosowanie i nieuznanie rodzicielstwa J.K., odmowę dokonania transkrypcji aktu urodzenia małoletniej, a w konsekwencji nieujawnienie drugiej matki w rejestrze PESEL, a tym samym naruszenie prawa małoletniej do poszanowania życia rodzinnego ze względu na orientację seksualną jej rodziców i naruszenie jej najlepszego interesu

– co doprowadziło do naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prokurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia Fabrycznej wniósł o jej oddalenie.

W pismach procesowych z dnia 31 grudnia 2021 r. i z dnia 12 kwietnia 2022 r. Prokuratorzy delegowani do Prokuratury Krajowej podtrzymali stanowisko zawarte w ww. odpowiedzi na skargę kasacyjną, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej.

Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej złożył pismo z dnia 6 lutego 2024 r., w którym zawnioskował o zawieszenie postępowania, z uwagi na to, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, tj. rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, o które na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. zwrócił się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1217/19.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Postanowieniem z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 216/21, Naczelny Sąd Administracyjny skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) następujące pytanie prejudycjalne:

"Czy przepisy art. 20 ust. 2 a i art. 21 ust. 1 TFUE odczytywane w związku z art. 7 i art. 21 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 2 pkt 2 dyrektywy 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, zmieniającej rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 i uchylającej dyrektywy 64/221/EWG, 68/360/EWG, 72/194/EWG, 73/148/EWG, 75/34/EWG, 75/35/EWG, 90/364/EWG, 90/365/EWG i 93/96/EWG należy interpretować w ten sposób, że stoją na przeszkodzie temu, by właściwe organy państwa członkowskiego, którego przynależność państwową posiada obywatel Unii, który zawarł małżeństwo z innym obywatelem Unii (osobą tej samej płci) w jednym z państw członkowskich zgodnie z ustawodawstwem tego państwa, mogły odmówić uznania i przeniesienia w drodze transkrypcji do krajowego rejestru stanu cywilnego tego aktu małżeństwa, uniemożliwiając tym osobom przebywanie w tym państwie w takim stanie cywilnym i pod tym samym nazwiskiem rodowym, z tej przyczyny, że prawo państwa przyjmującego nie przewiduje małżeństwa osób tej samej płci".

Ponadto postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1217/19, przedstawiono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości:

"czy przepis art. 104 ust. 5 i art. 107 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tj. Dz. U. 2023 r., poz. 1378) dopuszcza transkrypcję zagranicznego aktu urodzenia dziecka, w którym jako rodzice wpisane są osoby tej samej płci".

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozstrzygnięcie sprawy rozpoznawanej zależeć będzie od wyniku postępowania przed TSUE w sprawie o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytanie prejudycjalne oraz od rozstrzygnięcia ww. zagadnienia prawnego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przedmiotem powyższych postanowień są bowiem te same przepisy, które zostały wskazane w podstawach zarzutów skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie.

Z tych względów, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.