Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 579/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 4 pkt 4 lit a - d, pkt 5, pkt 6, art. 35, art. 5a, art. 92 a ust. 1, art. 92 c ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 180
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2024 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 11 marca 2024 r. nr 1801-IGC.4802.42.2023 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym - skargę oddala –


UZASADNIENIE

II SA/Rz 579/24

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi "S" Sp. z o.o. w restrukturyzacji

z/s w S. jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) z 11 marca 2024 r. nr 1801-IGC.4802.42.2023 dotycząca nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, 30 marca 2022 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili w Oddziale Celnym w [....] kontrolę wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - należącego do w/w Spółki - pojazdu ciężarowego [...] o nr rej. [...]. Kontrola przeprowadzona została w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia

6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 180 ze zm., dalej: u.t.d.). Ze zgłoszeń wywozowych wynikało, że przewożone towary przeznaczone były dla kilku różnych odbiorców z Ukrainy. Podczas kontroli kierowca pojazdu E.S. okazał wypis nr [...] z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, wystawiony dla Spółki 20 czerwca 2012 r. (bezterminowo) przez Starostę [...], uprawniający do krajowego niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy na potrzeby własne. W trakcie kontroli stwierdzono, że realizowany przewóz nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie go za niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzony został protokół nr 18/2022, który został bez uwag podpisany przez kierującego pojazdem.

Mając na uwadze wyniki przeprowadzonej kontroli, Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej: Naczelnik PUCS) wszczął z urzędu postępowanie i decyzją z 16 sierpnia 2023 r. nr 408000-408000-COC-1.4802.96.2023 nałożył na podmiot wykonujący przewóz drogowy, tj. Spółkę (reprezentowaną przez zarządcę postępowania sanacyjnego M.K.), karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za naruszenie przepisów u.t.d. polegające na wykonywaniu międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganej licencji wspólnotowej (zgodnie z Lp. 1.1a. załącznika nr 3 do u.t.d.).

W odwołaniu od decyzji Naczelnika PUCS Spółka zarzuciła przede wszystkim błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż była podmiotem wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, podczas gdy była jedynie podmiotem użyczającym stanowiący jej własność pojazd kierowcy, który nie jest ani pracownikiem, ani osobą decyzyjną w Spółce.

Opisaną na wstępie decyzją z 11 marca 2024 r. DIAS – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775; dalej; k.p.a.) oraz art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.; dalej: u.t.d.) – utrzymał w mocy decyzję Naczelnika PUCS z 16 sierpnia

2023 r.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że u.t.d. w art. 4 pkt 2 definiuje międzynarodowy transport drogowy, a w art. 4 pkt 3 transport drogowy. Jak wynika z tych przepisów, ustawodawca wyodrębnił z pojęcia transportu drogowego (w tym międzynarodowego transportu drogowego) - niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne). Taka kwalifikacja przewozu uzależniona jest jednak od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich czterech przesłanek wymienionych w art. 4 pkt 4 lit. a-d. W innej sytuacji, w świetle normy art. 4 ust. 3 u.t.d., przejazd musi być kwalifikowany jako transport drogowy. Jednocześnie art. 5a ust. 1 u.t.d. stanowi, że podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej, której udziela się przedsiębiorcy, jeżeli posiada zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego.

Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.Urz. UE. L Nr 300, s. 72), wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy. W rozporządzeniu tym jednoznacznie przewidziano, że wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej, a przez przewóz międzynarodowy rozumie się m.in. przejazd pojazdu z ładunkiem z państwa członkowskiego do państwa trzeciego lub w odwrotnym kierunku, z tranzytem przez jedno lub więcej państw członkowskich lub państw trzecich, albo bez takiego tranzytu (art. 3 oraz art. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia).

Stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego, kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Uprawnienia funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej do kontroli dokumentów oraz warunków w nich określonych związanych z wykonywaniem transportu drogowego wynikają z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.t.d.

Zgodnie z Lp.1.1a załącznika nr 3 do u.t.d. - wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji wspólnotowej zagrożone jest karą pieniężną w wysokości

12 000 zł.

W rozpatrywanej sprawie, w oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli drogowej oraz przedłożone dokumenty (w tym wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne) organ I instancji prawidłowo ustalił, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do uznania kontrolowanego przewozu jako niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy (przewozu na potrzeby własne). Kierowca pojazdu nie był bowiem pracownikiem Spółki. W protokole przesłuchania zeznał on, że prowadzi własną działalność - gospodarstwo rolne. Zatem nie została spełniona przesłanka określona w art. 4 pkt 4 lit. a) u.t.d. Ponadto z dokumentów przedstawionych w trakcie kontroli (zgłoszeń wywozowych oraz faktur i rachunków) wynikało, że przewożony towar nie był własnością Spółki, nie został przez nią sprzedany, kupiony, wynajęty, wydzierżawiony. Celem przejazdu był przewóz towarów do różnych odbiorców (nabywców towarów) na Ukrainie, a więc nie na potrzeby własne przedsiębiorstwa.

W świetle powyższego nie została spełniona również przesłanka określona w art. 4

pkt 4 lit. c) u.t.d.

Wykonywanie przewozu drogowego, który nie spełnia warunków umożliwiających uznanie go za przewóz na potrzeby własne, jest transportem drogowym, a z racji wywozu towarów z Polski do Ukrainy - międzynarodowym transportem drogowym. Wykonywanie międzynarodowego przewozu niespełniającego warunków określonych w art. 4 pkt 4 u.t.d. wymaga z kolei - zgodnie z art. 5a ust. 1 u.t.d. - uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej.

Realizowany przewóz nie spełniał warunków o których mowa w art. 1 ust. 5 lit. a-d rozporządzenia 1072/2009. Na podstawie danych pozyskanych z Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego (KREPTD) organ I instancji ustalił, że Spółka posiada jedynie zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie rzeczy. W piśmie z 19 maja 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego potwierdził, że na dzień kontroli Spółka nie posiadała ważnej licencji wspólnotowej w zakresie przewozu rzeczy.

Kwestia sporna w sprawie dotyczy podmiotu realizującego przewóz drogowy. Organ I instancji prawidłowo stwierdził, że podmiotem realizującym rzeczony przewóz była Spółka jako właściciel kontrolowanego pojazdu. W trakcie kontroli kierowca okazał wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne wystawiony dla Spółki oraz upoważnienie, z treści którego wynikało, że został upoważniony przez prezesa zarządu Spółki w restrukturyzacji Z. S. do korzystania z pojazdu o numerze rej. [...] w Polsce i w Ukrainie. Jednocześnie podczas przesłuchania kierowca zeznał, że wykonuje przewóz prywatnie (wiezie paczki jako pomoc dla Ukrainy). W trakcie kontroli nie okazał pisemnej umowy użyczenia przedmiotowego pojazdu. Umowa taka nie została przedłożona również na etapie postępowania prowadzonego przez organ I instancji.

Organ nie uznał za słuszny zarzutu Spółki dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na niesłusznym uznaniu, że Spółka była podmiotem wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy, podczas gdy była jedynie podmiotem użyczającym pojazd stanowiący jej własność.

Podmiotem wykonującym przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego,

w rozumieniu art. 92a ust. 1 u.t.d., jest przewoźnik drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 15 tej ustawy, tj. przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Analizowany przewóz drogowy odbywał się pojazdem marki [...] o nr rej. [...] należącym do Spółki, która zgodnie informacjami wynikającymi z KREPTD prowadzi działalność transportową i posiada zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie rzeczy. Powyższe potwierdza również okazany w trakcie kontroli przez kierowcę wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, wystawiony 20 czerwca 2012 r. (bezterminowo) przez Starostę [...] dla Spółki, uprawniający do krajowego niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy na potrzeby własne.

W ocenie organu odwoławczego, umowa użyczenia z 30 marca 2022 r. pojazdu kierowcy - synowi wspólników Spółki - celem transportu pomocy humanitarnej do Ukrainy, na którą powołuje się Spółka celem uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej za stwierdzone naruszenie przepisów u.t.d. dotknięta jest wadą nieważności o której mowa w art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego, jako że w przekonaniu organu została zawarta dla pozoru. Nie sposób bowiem dać wiarę oświadczeniom woli Spółki w sytuacji, gdy kierowca nie prowadzi działalności transportowej i nie posiada stosownych uprawnień do wykonywania transportu drogowego rzeczy. Wyjaśnienia złożone przez kierowcę do protokołu kontroli oraz stanowisko Spółki prezentowane w odwołaniu świadczą niewątpliwie o współdziałaniu stron przy składaniu oświadczenia woli. W toku postępowania Spółka nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu który uprawdopodobniłby fakt, że przewóz towarów zlecony został kierowcy. Również wyjaśnienia otrzymane od polskich eksporterów do których wystąpił organ nie pozwoliły na dokonanie ustaleń w zakresie podmiotu któremu zlecono usługę transportu towarów objętych zgłoszeniami wywozowymi.

W oparciu o powyższe organ odwoławczy doszedł do przekonania, że podmiotem wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy była Spółka i to ona ponosi odpowiedzialność administracyjną za ujawnione naruszenia. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że kierowca posiadał upoważnienie wystawione przez Spółkę do korzystania z kontrolowanego pojazdu w Polsce i w Ukrainie. Dowody zgromadzone w aktach sprawy przeczą zeznaniom kierowcy zawartym w protokole przesłuchania,

z których wynika, że w dniu kontroli realizowany był przewóz paczek jako pomoc dla Ukrainy. Jak wynika bowiem ze zgłoszeń wywozowych oraz towarzyszących im dokumentów sprzedaży, przewożone towary (tj. akcesoria motocyklowe, części motocyklowe, nowe motocykle, odzież używana, wyroby pończosznicze z bawełny

i z materiałów włókienniczych, perfumy i produkty kosmetyczne, akcesoria stomatologiczne) zostały zakupione od polskich i zagranicznych sprzedawców (niemieckich, włoskich, litewskich) przez nabywców indywidulanych i firmy z różnych miast Ukrainy. Ponadto daty widniejące na dokumentach handlowych (fakturach, rachunkach) dołączonych do ww. zgłoszeń wywozowych świadczą, że transakcje między polskimi /zagranicznymi eksporterami a nabywcami z Ukrainy zawarte zostały jeszcze przed wybuchem wojny w Ukrainie. Również towary przewożone w ramach kontrolowanego przewozu nie znajdowały się na liście towarów wskazanych w piśmie Fundacji "[...]", okazanym do kontroli przeprowadzonej 25 marca 2022 r. w trakcie przewozu realizowanego tym samym pojazdem (w w/w piśmie organizacja zwróciła się z prośbą o możliwość przywozu w ramach pomocy humanitarnej konkretnie wymienionych towarów, m.in. żywności, środków higienicznych, środków przeciwbólowych, kanistrów na paliwo, kamizelek kuloodpornych, latarek, plecaków wojskowych i turystycznych itp.). Z tego pisma wynika również, że przejazd wykonywany będzie pojazdem marki [...]

o nr rej. [...], czyli innym niż miało to miejsce. Ponadto zarówno ze zgłoszeń wywozowych jak i dołączonych do nich dokumentów sprzedaży nie wynika, aby kupującym przewożone towary i ich odbiorcą była Fundacja "[....]".

Towary przewożone 30 marca 2022 r. zostały zakupione od polskich i zagranicznych sprzedawców przez nabywców indywidulanych i firmy z różnych miast Ukrainy. Przewóz nie był zatem realizowany w ramach pomocy humanitarnej i w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 35 ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym przedsiębiorca wykonujący transport drogowy może być zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia w przypadku wykonywania przez niego przewozów w ramach pomocy humanitarnej, medycznej lub w przypadku klęski żywiołowej, a zwolnienie następuje w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez GITD. Pozostaje poza sporem, że Spółka nie dysponowała taką decyzją. Zgodnie natomiast z art. 35 ust. 3 u.t.d., przedsiębiorca wykonujący transport drogowy jest zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia, jeżeli umowy międzynarodowe którymi RP jest związana tak stanowią. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie występuje.

Odpowiedzialność za naruszenie przepisów u.t.d. jest odpowiedzialnością administracyjną za wystąpienie zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia. Domniemanie odpowiedzialności przewoźnika nie zostało w okolicznościach niniejszej sprawy obalone.

Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz

z odpowiedzialności możliwe byłoby jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92c u.t.d. W niniejszej sprawie Spółka nie wskazała i nie udowodniła jakichkolwiek nieoczekiwanych i niedających się przewidzieć zdarzeń, które spowodowały ujawnione naruszenia i zwalniałyby ją z odpowiedzialności administracyjnej. W sprawie nie znajduje również zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 2

i 3 u.t.d., gdyż za stwierdzone naruszenie nie została nałożona na stronę kara przez inny uprawniony organ, a od dnia ujawnienia naruszenia nie upłynął okres 2 lat.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze Spółka (reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, upoważnionego przez zarządcę masy sanacyjnej Spółki) zaskarżyła w całości decyzję DIAS z 11 marca 2024 r., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zdaniem strony skarżącej, organy obu instancji błędnie uznały, iż to Spółka 30 marca 2022 r. wykonywała czynności związane z transportem drogowym. Czynności te bez wątpienia wykonywał kierujący pojazdem kierowca, któremu pojazd został użyczony. W tym stanie rzeczy nałożenie kary pieniężnej było nieuzasadnione.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania

z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiotem skargi jest decyzja DIAS z 11 marca 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika PUCS z 16 sierpnia 2023 r. o nałożeniu na skarżącą Spółkę kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganej licencji wspólnotowej.

Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli względem powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie nie budzą wątpliwości i nie są kwestionowane poczynione w toku postępowania administracyjnego i opisane powyżej ustalenia organu I i II instancji co do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy.

Istota sporu sprowadza się do oceny charakteru realizowanego przewozu, podmiotu dokonującego przewozu oraz ewentualnej odpowiedzialności za naruszenie obowiązujących przepisów.

I. Z racji wykonywania przewozu z terytorium Polski do Ukrainy, w sprawie zachodził przypadek międzynarodowego transportu drogowego rzeczy.

Jak wynika bowiem ze zgromadzonych w sprawie dokumentów (zgłoszeń wywozowych, dokumentów sprzedaży), transportowane towary w postaci nowych motocykli, części i akcesorii motocyklowych, używanej odzieży, produktów kosmetycznych, wyrobów pończoszniczych i materiałów włókienniczych, akcesorii stomatologicznych) zostały zakupione od różnych sprzedawców (polskich, niemieckich, włoskich, litewskich) przez nabywców indywidulanych i firmy z Ukrainy oraz tam transportowane.

Skoro towary te nie stanowiły własności ani skarżącej Spółki ani wykonującego transport kierowcy (z protokołu z 30 marca 2022 r. przesłuchania go jako świadka wynika, że prowadzi on własne gospodarstwo rolne), trafnie uznały orzekające

w sprawie organy, że wykluczało to uznanie wykonywania przewozu za niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne, co przy wymogu aby przewóz był wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej uzależnione jest także od spełnienia niezbędnych warunków wymienionych w art. 4 pkt 4 lit. a) – d) u.t.d. - zarówno w odniesieniu do przewozu drogowego krajowego jak i międzynarodowego (art. 4 pkt 5 i 6 u.t.d.) – w tym m.in., aby w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego, przewożone rzeczy były własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu był przewóz rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby.

W sprawie nie sposób także podważyć stanowiska organów, że przewożone towary nie stanowiły pomocy humanitarnej świadczonej w związku z trwającym od

24 lutego 2022 r. konfliktem /wojną na Ukrainie. Skarżąca Spółka oraz wykonujący przewóz w/w towarów kierowca w toku postępowania – oprócz ustnych twierdzeń - nie przedstawili żadnych dowodów (dokumentów) mogących świadczyć, że transport towarów nabytych przez podmioty ukraińskie jeszcze przed w/w datą odbywa się

w ramach pomocy humanitarnej, w tym przede wszystkim na czyje zlecenie jest ona realizowana i dla kogo jest przeznaczona. Trudno uznać za wiarygodne twierdzenia skarżącej Spółki zawarte w piśmie z 7 lipca 2023 r. dot. sprawy 408000-408000-COC-1.4802.97.2023 (k. 158 akt administracyjnych), w którym - powołując się na okoliczność użyczenia 30 marca 2022 r. pojazdu ciężarowego [...] kierowcy E.S. – wskazano, że przewożone przez niego 30 marca 2022 r. przez granicę polsko – ukraińską towary miały docelowo trafić do Fundacji "[...]" na rzecz której – jak wynika z dołączonej kserokopii pisma tej Fundacji z 21 marca 2022 r. (k. 157) - wskazany kierowca miał już dokonywać przewozu pomocy humanitarnej autem m-ki [..] (pomoc ta miała obejmować m.in. żywność, środki higieniczne i medykamenty, generatory, kanistry na paliwo, koce, kołdry, śpiwory, kamizelki kuloodporne, buty taktyczne, plecaki, nakolanniki, kaski, krótkofalówki itp.).

Abstrahując od braku zgodności numeru rejestracyjnego auta [...] wskazanego w piśmie Spółki z 7 lipca 2023 r. ([...]) oraz ustalonego przez organy w przedmiotowej sprawie w związku z przeprowadzoną kontrolą ([...]), widoczna jest diametralna rozbieżność między rodzajem towarów objętych pismem Fundacji a transportowanych 30 marca 2022 r., z których te ostatnie obiektywnie nie kwalifikują się jako pomoc humanitarna.

W kontekście braku możliwości uznania kontrolowanego przewozu jako wykonywanego w ramach pomocy humanitarnej orzekające w sprawie organy trafnie zwróciły uwagę na jeszcze jeden aspekt, a mianowicie, że zgodnie z art. 35 ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca wykonujący transport drogowy może być zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia w przypadku wykonywania przez niego przewozów w ramach pomocy humanitarnej, medycznej lub w przypadku klęski żywiołowej; zgodnie z tego artykułu, zwolnienie to następuje jednak w drodze decyzji wydawanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (ust. 2), a takiej w niniejszej sprawie brak. Nie wystąpiła również sytuacja o jakiej mowa w ust. 3 tego artykułu, tj. zwolnienie przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy z obowiązku uzyskania zezwolenia, jeżeli umowy międzynarodowe którymi RP jest związana, tak stanowią.

II. We wniesionej skardze Spółka konsekwentnie podtrzymała prezentowane

w toku postępowania administracyjnego stanowisko, że to nie ona a kierujący pojazdem kierowca któremu pojazd został przez nią użyczony wykonywał czynności związane z transportem drogowym.

Ponieważ w aktach administracyjnych sprawy (k. 2) znajduje się udzielone

28 marca 2022 r. przez Spółkę (reprezentowaną przez Prezesa Zarządu Z.S.) upoważnienie dla E.S. do korzystania z pojazdu

o nr rej. [...] w Polsce oraz na Ukrainie, Sąd podziela stanowisko DIAS co do zbędności przeprowadzenia wnioskowanego przez Spółkę dowodu z przesłuchania tych osób na okoliczność wykazania faktu zawarcia umowy użyczenia w/w pojazdu.

W związku z tym jawi się jednak pytanie, czy zawarcie umowy użyczenia zwalniało Spółkę od odpowiedzialności za prawidłowość realizacji przewozu drogowego rzeczy o charakterze międzynarodowym, który to nie stanowił przewozu na potrzeby własne ani nie dotyczył pomocy humanitarnej.

W odniesieniu do skarżącej Spółki nie budzi wątpliwości, że jedynymi dokumentami jakimi dysponowała w zakresie transportu drogowego było zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie rzeczy oraz zaświadczenie o możliwości wykonywania krajowego niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy na potrzeby własne.

Jak wynika natomiast z zebranego w sprawie materiału dowodowego, E.S. jako kierujący należącym do Spółki pojazdem poddanym kontroli

30 marca 2022 r. nie prowadził żadnej działalności gospodarczej, wskazując do protokołu przesłuchania go jako świadka (k. 72 akt administracyjnych), iż "jestem kierowcą i prywatnie wiozę paczki jako pomoc dla Ukrainy".

Obiektywnie rzecz ujmując, nie można wykluczyć sytuacji na którą powołuje się skarżąca Spółka, że dochodzi do użyczenia należącego do niej pojazdu innemu podmiotowi. W dobrze pojętym interesie obydwu stron (w tym przede wszystkim właściciela pojazdu) – z uwagi na liczne wymogi prawne normujące wykonywanie transportu drogowego – leży doprecyzowanie kwestii związanych z wykorzystaniem pojazdu w zawieranej umowie.

Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, kierowca pojazdu nie dysponował żadnymi "wydanymi na siebie" dokumentami odnoszącymi się do wykonywania transportu drogowego. Co więcej, w wykonywaniu transportu poddanego kontroli drogowej na przejściu granicznym w K. 30 marca 2002 r. posługiwał się dokumentami wystawionymi na skarżącą Spółkę, tj. wypisem

z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, uprawniającym ją do wykonywania krajowego niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy.

Zestawiając powyższe z przedstawionym upoważnieniem z 28 marca 2022 r. (wystawionym w imieniu skarżącej Spółki przez Prezesa Zarządu) do korzystania przez kierowcę E.S. z pojazdu o nr rej. [...] w Polsce oraz na Ukrainie, Sąd w pełni podziela stanowisko zajęte w wydanych w sprawie decyzjach przez organy administracji, że kierowca wykonując przedmiotowy transport nie działał jako samodzielny podmiot ale w imieniu skarżącej Spółki, na której w związku z tym ciążył obowiązek dopełnienia wszelkich formalności warunkujących wykonanie przewozu zgodnie z prawem (w/w upoważnienie należy w tej sytuacji interpretować jako dotyczące jedynie wykazania uprawnienia udzielonego przez Spółkę kierowcy do kierowania pojazdem stanowiącym jej własność, skoro nie był on jej pracownikiem).

III. Powyższe prowadzi do uznania, że skarżąca Spółka, wobec braku podstaw do wyłączenia ze stosowania względem niej w zaistniałej sytuacji przepisów u.t.d. (art. 3 tej ustawy) – zgodnie z art. 5a u.t.d. - powinna posiadać licencję wspólnotową uprawniającą do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego rzeczy, którą w opisanym stanie faktycznym nie dysponowała i w którą nie wyposażyła kierowcy dokonującego przewozu, mimo wymogu posiadania przez niego takiego dokumentu podczas wykonywania przewozu drogowego (art. 87 ust. 1 u.t.d.).

W tej sytuacji spełniły się przesłanki wynikające z art. 92a ust. 1 w zw. z Lp. 1.1.1a załącznika nr 3 do u.t.d., przewidujące karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji wspólnotowej,

o nałożeniu której na Spółkę prawidłowo orzekły organy administracji wydanymi

w sprawie decyzjami.

W ocenie Sądu, w zaistniałej sytuacji argumentacja skarżącą Spółki wskazująca na zawarcie umowy użyczenia pojazdu między nią a kierowcą została podniesiona tylko na potrzeby prowadzonego postępowania i miała na celu wyłącznie uwolnienie się od odpowiedzialności za nieprawidłowości związane z realizowanym na Ukrainę przewozem. Jak już wspomniano wyżej, Sąd podziela wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu administracji II instancji co do zbędności przeprowadzenia wnioskowanego przez Spółkę dowodu z przesłuchania Prezesa jej Zarządu oraz kierowcy na okoliczność wykazania faktu zawarcia umowy użyczenia pojazdu którym był wykonywany transport. Gdyby taka umowa rzeczywiście była zawarta, z oczywistych względów zbędne byłoby wystawianie kierowcy dodatkowego, opisanego wyżej upoważnienia do korzystania z pojazdu.

Bez znaczenia dla odpowiedzialności Spółki za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji wspólnotowej pozostaje kwestia istnienia i rodzaju stosunku prawnego łączącego ją z kierowcą wykonującym przewóz.

Z przytoczonych względów trafnie uznały również organy administracji, że

w okolicznościach sprawy skarżąca Spółka która brała aktywny udział w prowadzonym postępowaniu, była powiadamiana o wszystkich podejmowanych względem niej czynnościach procesowych i której zapewniono zarówno przed wydaniem decyzji przez organ I jak i II instancji możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, nie wykazała zaistnienia żadnych niezależnych od niej, nieoczekiwanych i nie dających się przewidzieć zdarzeń, które wpłynęły na powstanie ujawnionego naruszenia i zwalniałyby ją z odpowiedzialności za jego zaistnienie wskutek zaistnienia okoliczności na które nie miała ona wpływu lub których nie mogła przewidzieć (art. 92c ust. 1 u.t.d.).

Reasumując, z opisanych wyżej względów w przedmiotowej sprawie organy administracji trafnie wywiodły, że stwierdzenie wykonywania przez skarżącą Spółkę transportu drogowego bez wymaganej licencji wspólnotowej uzasadniało nałożenie na nią przypisanej do tego naruszenia kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł.

Brak przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu

I instancji naruszeń prawa materialnego i procesowego uzasadniających ich wyeliminowanie z obrotu prawnego przemawiał przeciwko uwzględnieniu skargi, która jako nieuzasadniona została przez Sąd oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.