Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 455/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Specjalista Dorota Pellowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 27 marca 2024 r. nr 2201-IEW.4123.2.2024/AA w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 27 marca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej: Naczelnik) z dnia 27 listopada 2023 r. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej A.B. (dalej: Skarżący) jako byłego członka zarządu K. sp. z o.o. (dalej: Spółka), solidarnie ze Spółką oraz byłym prezesem zarządu Spółki J.M., za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za II kwartał 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 102 757,28 zł- kwota zaległości głównej, 25.185,00 zł – kwota odsetek, koszty postępowania egzekucyjnego- 109, 82 zł.

W uzasadnieniu Dyrektor podał, że Naczelnik decyzją z dnia 13 kwietnia 2022 r. określił Spółce m.in. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za II kwartał 2018 r. w wysokości 185.449,00 zł (doręczoną 28.04.2022 r.). W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji (data doręczenia 4.02.2023 r.). Spółka nie uiściła wynikającego z ww. decyzji zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za II kwartał 2018 r., w konsekwencji czego powstały zaległości podatkowe oraz odsetki za zwłokę. W związku z przymusowym dochodzeniem należności powstały również koszty egzekucyjne. Naczelnik postanowieniem z dnia 21 września 2023 r. wszczął wobec Skarżącego postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności jako byłego członka zarządu Spółki.

W dalszych wywodach Dyrektor wskazał, że w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki.

Jak ustalono w sprawie Skarżący został powołany razem z J.M. w dniu 27 kwietnia 2016 r. do dwuosobowego zarządu spółki K. sp. z o.o. Uchwałą nadzwyczajnego zgromadzenia z dnia 11 grudnia 2019 r. Skarżący został odwołany z zarządu spółki. Uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 4.06.2020 r. Skarżący został ponownie powołany do składu zarządu spółki. Z dniem 5 maja 2021 r. Skarżący został wykreślony z KRS, a zatem pełnił funkcję członka Zarządu Spółki w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązania Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za II kwartał 2018 r.

Ponadto jak ustalono w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko Spółce nie udało się wyegzekwować należności z tytułu zaległego podatku za II kwartał 2018 r. Postępowanie egzekucyjne wykazało, że Spółka nie posiada majątku ruchomego, nieruchomego bądź innych praw majątkowych z których możliwa byłaby egzekucja. Postanowieniem z dnia 20 września 2023 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku umorzył postępowanie egzekucyjne wobec spółki.

Zatem w niniejszej sprawie zaistniały obie pozytywne przesłanki warunkujące orzeczenie odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki waz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania administracyjnego.

Dyrektor stwierdził także, że Skarżący nie wykazał, aby w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. W szczególności nie wykazał, aby we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości.

Z akt sprawy wynika, że w sprawie nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki

Organ odwoławczy podniósł, że w momencie wydawania decyzji spółka posiadała zaległości podatkowe za I, II i III kwartał 2018 r., a ponadto na dzień 4 sierpnia 2023 r. posiadała zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ze złożonych sprawozdań finansowych Spółki za lata 2016-2019 wynika, że nie wystąpiła nadwyżka zobowiązań Spółki nad wartością jej majątku. Po odwołaniu się do przepisów Prawa upadłościowego, Dyrektor stwierdził, że Spółka utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań, bowiem opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekraczało 3 miesiące. W przypadku Spółki termin płatności 2 pierwszych zaległości dotyczył zobowiązań z tytułu podatku od towaru i usług za II kwartał 2018 r. oraz z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w przypadku których to należności termin płatności przypadał odpowiednio na dzień 25 lipca 2018 r. oraz na dzień 15 lutego 2019 r. Spółka zaprzestała regulowania swoich zobowiązań jak wskazał organ z dniem 16 lutego 2019 r. i w konsekwencji stała się niewypłacalna z dniem 17 maja 2019 r. Wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony w terminie 30 dni od tej daty przez zarząd Spółki.

Kolejno Dyrektor zauważył, że Skarżący nie wskazał składników majątku Spółki, z którego możnaby przeprowadzić skuteczną egzekucję.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:

-naruszenie art. 187 § 1 w związku z art. 180 § 1 w związku z art. 121 oraz art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, objawiające się zaniechaniem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niepodjęciem wszelkich czynności mających na wydanie decyzji w oparciu o kompletny stan faktyczny, w szczególności zaniechaniem zgromadzenia materiału dowodowego w zakresie niezbędnym do prawidłowego i pełnego ustalenia stanu faktycznego, co objawiło się między innymi poprzez:

a) odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ds. finansów i rachunkowości - w celu zbadania dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz wydania opinii w przedmiocie, czy na moment ustąpienia Pana A.B. z funkcji członka Zarządu Spółki Pan A.B. istniały podstawy do ogłoszenia upadłości Spółki K. Sp. z o.o., a jeśli tak to kiedy zaistniał stan upadłości tej Spółki;

b) odmowę dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka J.M., który posiadał istotną wiedzę na temat funkcjonowania i finansowania działalności Spółki;

c) odmowę wystąpienia do Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku (ul.Piekarnicza 10, 80-126 Gdańsk) w przedmiocie udzielenia informacji, jakie postępowania cywilne z powództwa Spółki K. Sp. z o.o. (nr KRS [...]) toczyły się w latach 2016-2021 oraz dopuszczenie dowodu ze wskazanego dokumentu;

d) zaniechanie rozpoznania wniosku dowodowego dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci układu ratalnego z dnia 10 czerwca 2019 roku dot. zobowiązań wobec zakładu ubezpieczeń społecznych Spółki K. Sp. z o.o. za okres od 01-2019 do 04-2019, co w konsekwencji spowodowało, że Organ zaniechał podjęcia inicjatywy nakierowanej na ustalenie istotnych okoliczności faktycznych, przede wszystkim: faktu, że spółka K. Sp. z o.o. nie posiadała w 2019 roku żadnych wymagalnych zobowiązań wobec ZUS, z uwagi na zawarcie oraz realizację układu ratalnego; faktu, że spółka K. Sp. z o.o. prowadziła szereg postępowań sądowych wobec kontrahentów, na mocy których przysługiwały jej znaczne kwoty, które mogły podlegać zajęciu oraz egzekucji na podstawie obowiązujących przepisów o egzekucji w administracji; faktu, że spółka K. Sp. z o.o. w trakcie kadencji Skarżącego A.B. była w dobrej sytuacji finansowej, a jako że otrzymała szereg dotację w 2020 roku związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, to posiadała środki na uregulowanie wszelkich ewentualnych zaległości; faktu, że w okresie pełnienia funkcji w zarządzie spółki K. Sp. z o.o. przez A.B., spółka ta pozostawała w dobrej kondycji finansowej, czego dowodem jest m.in. okoliczność, że spółka dokonała wpłaty kilkuset tysięcy złotych na poczet zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego za II kwartał 2018 roku.

- naruszenie art. 191 § 1 w związku z art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa, objawiające się przyjęciem całkowicie dowolnych ustaleń faktycznych, których nie sposób wywieść w sposób logiczny i racjonalny ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności poprzez przyjęcie, że spółka K. Sp. z o.o. zaprzestała wykonywać swoje wymagalne zobowiązania pieniężne w dniu 16 lutego 2019 roku (wedle twierdzenia na stronie 5 decyzji), podczas gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje, że w maju 2019 roku, spółka K. Sp. z o.o. wpłaciła na konto Organu Skarbowego zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego na kwotę kilkuset tysięcy złotych.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do tej skargi w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie oraz wykazania zaniechać Organów w zakresie dokładnego stanu faktycznego w sprawie, to jest dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - porozumienia zawartego pomiędzy Spółką a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych dot. zawarcia układu ratalnego pomiędzy Spółką a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, który potwierdza, że wbrew twierdzeniom Organu, Spółka nie miała zaległości w ZUS w 2019 roku, bowiem zawarła układ ratalny, z którego w tamtym czasie się wywiązywała.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2022 roku, poz. 2492 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana: "p.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności sięgnąć do regulacji prawnej zawartej w art. 107 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa (t.j. w Dz.U. z 2023 roku, poz. 2383 ze zm.), zgodnie z którą za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Osoby trzecie odpowiadają również za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, koszty postępowania egzekucyjnego.

Odpowiedzialność osób trzecich została w Ordynacji podatkowej ukształtowana w sposób specyficzny. W tym zakresie wskazać można na jej solidarny, akcesoryjny, posiłkowy i osobisty charakter. Solidarny charakter odpowiedzialności osoby trzeciej wynika wprost z art. 107, jest on jednak istotnie zmodyfikowany przede wszystkim przez subsydiarny charakter odpowiedzialności osoby trzeciej za należności podatnika; charakter ten nie pozwala na dowolny wybór podmiotu, w stosunku do którego kierowane będzie roszczenie, i wymaga w pierwszym rzędzie dochodzenia należności od podatnika. Odpowiedzialność osób trzecich ma charakter akcesoryjny i następczy, gdyż nie może powstać bez uprzedniego powstania obowiązku wobec pierwotnego dłużnika. Odpowiedzialność jest w tym zakresie ściśle powiązana z tym obowiązkiem. Odpowiedzialność osób trzecich ma charakter posiłkowy i środki zmierzające do realizacji zobowiązania podatkowego powinny być skierowane przede wszystkim przeciwko podatnikowi (wyrok NSA z dnia 14 maja 1997 r., SA/Sz 948/96, LEX nr 30782). "Wyjątkowość odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika wynika z faktu, że odpowiedzialność osób trzecich jest instytucją prawną wiążącą skutki istnienia zobowiązania podatkowego z podmiotem innym niż podatnik. Osoby trzecie ponoszą więc odpowiedzialność za cudzy dług, a orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika (podatnika) od odpowiedzialności. Odpowiedzialność tej osoby ma zatem charakter posiłkowy (subsydiarny) i występuje dopiero w dalszej kolejności" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2007 r., III SA/Wa 275/07, LEX nr 328149). Możliwość orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej warunkowana jest wcześniejszym niewykonaniem zobowiązania przez podatnika, a prowadzenie wobec niej egzekucji dopuszczalne jest jedynie w przypadku, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Osoby trzecie odpowiadają za należności podatnika całym swoim majątkiem. Oznacza to, że ich odpowiedzialność ma charakter osobisty (Dowgier Rafał, Etel Leonard, Kosikowski Cezary, Pietrasz Piotr, Popławski Mariusz, Presnarowicz Sławomir, Komentarz do art. 107 Ordynacja podatkowa Wydanie V, Lex).

Odpowiedzialność członków zarządu (byłych członków zarządu) spółek kapitałowych uregulowana jest w art. 116 Ordynacji podatkowej.

Stosownie do art. 116 § 1 tej ustawy za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, z jaką mamy do czynienia w sprawie, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zgodnie z § 2 art. 116 zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej wymaga wykazania zarówno przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, jak również wykazania, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność, tzn. przesłanki egzoneracyjne.

W niniejszej sprawie niesporne są ustalenia organów podatkowych, że Skarżący był członkiem zarządu Spółki w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług za II kwartał 2018 r.

W ocenie Sądu, organy podatkowe wykazały także zaistnienie drugiej z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, czyli bezskuteczność egzekucji wobec Spółki.

Postepowanie egzekucyjne zostało bowiem umorzone jako bezskuteczne postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 20 września 2023 r.

Mając na względzie, że spełnione zostały obie pozytywne przesłanki warunkujące odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki kapitałowej do rozważenia przez Sąd pozostawała zatem kwestia, czy Skarżący wykazał, że wystąpiła którakolwiek z okoliczności uwalniającej go od tej odpowiedzialności.

W ocenie Sądu Skarżący nie zwolnił się z odpowiedzialności poprzez wykazanie, że zaistniała jedna z okoliczności o jakiej mowa w art. 116 § 1 pkt 1 i pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Jak wynika z akt sprawy Spółka na dzień wydania zaskarżonej decyzji posiadała zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2018 r.

Ponadto na dzień 4 sierpnia 2023 r. (data pisma ZUS) Spółka posiadała zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w opłacaniu składek na :

• Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za 1/2019-4/2019, 3/2020-6/2020,1/2021

• Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za 1/2019-4/2019, 3/2020-6/2020,1/2021

• Fundusz Pracy za 1/2019-4/2019, 3/2020-6/2020,1/2021.

Ze złożonych sprawozdań finansowych Spółki za lata 2016-2019 wynika, że nie wystąpiła nadwyżka zobowiązań Spółki nad wartością jej majątku.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28.02.2003r. Prawo upadłościowe dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli:

1. utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące, lub

2. zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (art. 11 ww. ustawy)P1.

Zatem "właściwym czasem" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości będzie zaistnienie jednej z ww. przesłanek, przy czym istotnym jest, która z tych okoliczności zaistnieje pierwsza. Ponadto dłużnik jest obowiązany nie później, niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (art. 21 ust. 1 ww. ustawy).

W niniejszej sprawie, jak trafnie wywiódł Dyrektor, nie wystąpiła przesłanka niewypłacalności odnosząca się do sytuacji majątkowej, czyli stanu, w którym zobowiązania pieniężne podmiotu przekraczają wartość jego majątku.

W tym wypadku stan niewypłacalności Spółki dotyczy zaistnienia przesłanki nieregulowania w terminie wymagalnych zobowiązań. Termin płatności dwóch pierwszych zaległości Spółki dotyczył zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za II kw. 2018 r. oraz z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (a także składek na ubezpieczenie zdrowotne) za styczeń 2019 r. i przypadał odpowiednio 25 lipca 2018 r. i 15 lutego 2019 r. Zatem zgodzić się trzeba z Dyrektorem, że Spółka zaprzestała regulowania swoich publiczno-prawnych zobowiązań począwszy od 16 lutego 2019 r., co pozwoliło uznać, że Spółka stała się niewypłacalna z dniem 17 maja 2019 r., ponieważ był to pierwszy dzień po upływie trzech miesięcy od opóźnienia w zapłacie jej drugiego z kolei zobowiązania, tj. zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenie za styczeń 2019 r. W tej sytuacji, dla uwolnienia się od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, zarząd winien był w 30- dniowym terminie wskazanym ustawą Prawo upadłościowe, tj. licząc od 17.05.2019 r. podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości Spółki. Wniosek w powyższym zakresie nie został jednak zgłoszony. Przy czym Skarżący nie wykazał, że nie ponosi winy za niezłożenie wniosku.

W tym miejscu trzeba zauważyć, że układ ratalny z ZUS, na który powołuje się Skarżący został zawarty w dniu 10 czerwca 2019r., a zatem już po prawidłowo ustalonym terminie niewypłacalności Spółki. Ponadto z treści układu wynika, że strony ustaliły harmonogram spłat określony w załączniku nr 1 do umowy. Skarżący nie przedłożył tego załącznika. Natomiast z treści pisma ZUS z 4 sierpnia 2023 r. wynika, że Spółka nadal posiada zaległości z tytułu składek za styczeń 2019 r.

Niezłożenie wniosku o upadłość w terminie daje podstawę do pociągnięcia członka zarządu do odpowiedzialności na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Odpowiedzialność członka zarządu zachodzi, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości w dacie pełnienia przez niego tej funkcji. Członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy tego obowiązku nie wypełnił w terminie lub też, gdy ponosi winę za jego niewypełnienie. Dlatego w każdym przypadku należy ustalić, że taki obowiązek na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony. W niniejszej sprawie taki wniosek powinien być zgłoszony po upływie 30 dni od 17 maja 2019 r. kiedy to upłynął 3 miesięczny termin stanowiący podstawę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W tym miejscu wskazać należy, że niewypłacalność dłużnika istnieje zatem zawsze, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań, bez względu na ich wielkość. Nawet niewykonanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza niewypłacalność dłużnika w rozumieniu przepisu art. 11 p.u. Tym samym zaistnienie jednej z wymienionych przesłanek pozwala na ogłoszenie upadłości, a tym samym obliguje reprezentantów przedsiębiorców do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości (wyrok SA w Łodzi z dnia 16 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 861/23).

Należy przy tym podkreślić, że obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie oznacza skuteczności tego wniosku i ogłoszenia tej upadłości przez sąd upadłości. Dłużnik ma jedynie obowiązek dokonania oceny, czy wykonuje swoje wymagalne zobowiązania, natomiast oceny, czy faktycznie zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości władny jest dokonać wyłącznie sąd właściwy w sprawach upadłości (por. wyrok SN z 7 listopada 2016 r. III UK 13/16, LEX nr 2183503). To do sądu upadłości należy zatem ocena, czy faktycznie zobowiązania nie są wykonywane i czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania upadłościowego.

W sprawie nie została też spełniona kolejna przesłanka egzoneracyjna, bowiem Skarżący nie wskazał mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowej. Przy czym należy podkreślić, że obowiązek wykazania tego mienia ciąży na stronie postępowania, a nie na organie podatkowym. Nie jest rzeczą organu podatkowego poszukiwanie w toku postępowania orzekającego o odpowiedzialności osób trzecich ewentualnego majątku spółki, który umożliwiałby zaspokojenie w znacznej części zaległości podatkowej.

Powyższe rozważania doprowadziły do uznania zarzutu naruszenia art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za nieuzasadniony.

W ocenie Sądu, za niezasadne należy także uznać zarzuty naruszenia art. 180 § 1, art. 187 § 1, oraz art. 191 1 Ordynacji podatkowej.

Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że nie było konieczne powołanie w sprawie biegłego z zakresu rachunkowości i finansów w celu ustalenia, czy w czasie ustąpienia Skarżącego z funkcji zachodziły przesłanki do złożenia wspomnianego wniosku. Zasadnie wyjaśniono w zaskarżonym orzeczeniu, że organy podatkowe nie mają obowiązku przy dokonywaniu ustaleń dotyczących przesłanek ogłoszenia upadłości powoływać biegłych z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia faktu oraz daty powstania niewypłacalności, jeśli materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia danego stanu faktycznego. Ustaleń tych samodzielnie powinny dokonać organy podatkowe i z reguły nie wymaga to wiadomości specjalnych.

Sąd także nie dopatrzył się uchybienia zasadom prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i zupełności postępowania podatkowego (art. 187 O.p.), gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany, a organy podatkowe wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Natomiast okoliczność, że Skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciem, nie oznacza naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.). Skarżący ma prawo do prezentowania swojego własnego stanowiska, zaś organ ma prawo go nie uwzględnić, jeżeli uzna, że nie ma ono odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych oraz ich wykładni. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela zatem stanowiska skarżącego, że organy nie podjęły niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W świetle powyższych uwag uznać należy, że organy prawidłowo i zgodnie z normami z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, zaś dokonana przez organy ocena dowodów nie nosi cech dowolności.

W procesie gromadzenia dowodów organ podatkowych jest zobowiązany do ich zbierania jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne. Tym samym organ podatkowy nie jest zobowiązany do uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych strony postępowania, jeżeli okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

Reasumując, podniesione przez Skarżącego w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, sprowadzające się do uznania, że organy podatkowe nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego celem zbadania okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność jako członka zarządu spółki za zaległości podatkowe, nie mogą zostać uznane za zasadne. Organy podatkowe w prowadzonym postępowaniu dokonały wnikliwej analizy i kompleksowej oceny akt sprawy i nie pominęły żadnego dowodu mogącego mieć wpływ na wydane przez nie rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu, wskazane w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej są zatem nieuzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne opierające się na przepisach ustawy Ordynacja podatkowa. W niniejszej sprawie w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za jej zaległości podatkowe zarówno ustalono wystąpienie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności, tj. bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku Spółki oraz okoliczności, że termin płatności zobowiązań podatkowych objętych zaskarżoną decyzją upływał w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu Spółki, jak również zbadano, iż w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek negatywnych, o których mowa w art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.