Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1152/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 2 , art. 124 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2023 poz 977
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2023r. sprawy ze skargi G. J., W. N. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 4 maja 2023 r. nr NWXIV.7581.4.15.2023 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 4 maja 2023 r. znak: NWXIV.7581.4.15.2023 Wojewoda Śląski (dalej "Wojewoda" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. (dalej "Prezydent" lub "organ pierwszej instancji") z 26 stycznia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

Prezydent orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości składającej się z działki numer 1, położonej przy ul. [...], obręb [...], karta mapy 2, ujawnionej w księdze wieczystej numer [...], prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w J., stanowiącej własność G. J. i W. N. (dalej "skarżący"). Ograniczenie sposobu korzystania z ww. nieruchomości nastąpiło w celu uzyskania zezwolenia na ułożenie sieci gazowej średniego ciśnienia w ramach zadania inwestycyjnego pn. "Budowa gazociągu średniego ciśnienia przy ul. [...] w miejscowości J.– [...]". Ograniczenie dotyczy pasa terenu o powierzchni 204,18 m2 niezbędnego na czas budowy sieci oraz pasa terenu o powierzchni 134,24 m2 koniecznego dla dalszego i prawidłowego korzystania z gazociągu po jego wybudowaniu (strefa kontrolowana). Obszar objęty ograniczeniem korzystania został wskazany na załączniku graficznym do decyzji. Podstawę prawną pierwszoinstancyjnej decyzji stanowiły przepisy art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej decyzji: Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm.; dalej "u.g.n.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej decyzji: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej "k.p.a.").

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskiem z 18 października 2022 r. P. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej "uczestniczka postępowania") zwróciła się o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżących poprzez zezwolenie na ułożenie sieci gazowej o maksymalnym ciśnieniu roboczym 350 kPa. Projektowania sieć składająca się z gazociągu i przyłącza gazu zostanie ułożona na ww. nieruchomości metodą wykopu wąskoprzestrzennego (na głębokości 0,9 m). Planowana inwestycja poprzez stworzenie możliwości podłączenia do sieci ma zapewnić dostawy gazu dla mieszkańców z wydanymi warunkami przyłączenia do sieci gazowej, jak i przyszłych odbiorców.

Zdaniem organu pierwszej instancji planowana inwestycja znajduje się w katalogu celów publicznych, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. i stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm.; dalej "u.p.z.p."). Inwestycja uczestniczki postępowania jest inwestycją o zasięgu lokalnym (gminnym), służącą lokalnej społeczności. Planowany gazociąg stanowi budowę infrastruktury na terenie nieuzbrojonym dotąd w sieć gazową, nie stanowi więc przyłącza. Celem planowanej inwestycji jest zapewnienie dostawy gazu przez stworzenie możliwości podłączenia do sieci gazowej właścicielowi działki numer 2. Umożliwia ona również przyłączenie do sieci działek zlokalizowanych wzdłuż trasy gazociągu. Nieruchomość skarżących objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego o symbolu roboczym Bz77, zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta J. z dnia [...] r. numer [...] (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z [...] r., Nr [...] poz. [...]; dalej "miejscowy plan"). Działka skarżących zgodnie z wyrysem tego planu znajduje się w kilku jednostkach planistycznych. W miejscu planowanej inwestycji przeznaczona jest pod tereny ulic wewnętrznych 17KDW. Zgodnie z § 31 ust. 1 pkt 2 miejscowego planu dopuszczalne przeznaczenie to "prowadzenie sieci infrastruktury technicznej i lokalizacja związanych z nią urządzeń, lokalizacja reklam, elementów informacji wizualnej i zieleni przyulicznej". Jednocześnie w części dotyczącej zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej w § 10 ust. 2 pkt 2 miejscowego planu przewidziano, że "projektowanie sieci infrastruktury technicznej należy prowadzić w liniach rozgraniczających ulic i dróg lub w przypadku braku takiej możliwości – na terenach przylegających, na warunkach uzgodnionych z właścicielem danego terenu w powiązaniu z fizjografią, istniejącymi obiektami, kierunkami ogrodzeń lub kierunkami podziałów własnościowych oraz w sposób umożliwiający realizację ustalonego dla danego terenu zagospodarowania i kształtowania zabudowy związanej z jego przeznaczeniem". Skoro zatem na nieruchomości skarżących – zgodnie z miejscowym planem – dopuszcza się lokalizację infrastruktury technicznej to należy uznać, że zgodne z tym planem jest zajęcie nieruchomości w celu wykorzystania jej na potrzeby prowadzenia prac związanych z budową tej infrastruktury oraz dalszym jej funkcjonowaniem i utrzymaniem. Jak zauważył Prezydent działka skarżących wykorzystywana jest rolniczo (w miejscu planowanej inwestycji oznaczona jest użytkiem RIII – grunty orne). Gazociąg został zaprojektowany wzdłuż południowej granicy działki na odcinku 131,3 m. Obszar strefy kontrolowanej dla gazociągu o wymiarach 100 m x 1 m oraz ograniczenia z tym związane wynikają z § 10 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 640). Organ pierwszej instancji uznał, że przedstawiony przez uczestniczkę postępowania sposób posadowienia i eksploatacji sieci na nieruchomości skarżących umożliwia dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy, zgodnie z jej przeznaczeniem. Prezydent uznał także, że w sprawie w sposób prawidłowy przeprowadzono rokowania ze skarżącymi jako właścicielami nieruchomości.

W odwołaniach skarżący zarzucili decyzji organu pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w związku z art. 6 pkt 2 u.g.n. poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie, co skutkowało wadliwym przyjęciem, że inwestycja odpowiada ustawowej definicji celu publicznego oraz, że realizuje cel publiczny zdefiniowany w art. 6 pkt 2 u.g.n. o znaczeniu co najmniej lokalnym, podczas gdy ze stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że stanowi ona wyłącznie realizację celu prywatnego. Skarżący zarzucili także błędną wykładnię i zastosowanie art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. co skutkowało zakwestionowaniem prawa skarżących do zagospodarowania ich nieruchomości w sposób chroniący ich interes i jednocześnie nienaruszający interesu publicznego, co w efekcie doprowadziło do nieuzasadnionego przedłożenia prywatnego interesu właściciela sąsiedniej działki nad interesem skarżących. Zdaniem skarżących doszło do błędnej wykładni i zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n. co skutkowało wadliwym ustaleniem, że w sprawie doszło do spełnienia wszelkich przesłanek warunkujących udzielenie zezwolenia, w tym w szczególności, że planowana inwestycja stanowiła będzie inwestycję celu publicznego. Skarżący sformułowali również zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak realnego dążenia do wyjaśnienia prawdy obiektywnej, brak czynności niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu skarżących, w tym min. poprzez niedokonanie oceny składanych przez inwestora oświadczeń o publicznym charakterze inwestycji. Zaskarżonej decyzji zarzucono także naruszenie art. 8 i 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania wbrew zasadzie polegającej na pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa i braku wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. W uzasadnieniu odwołań skarżący podkreślili, że nowy fragment sieci gazowej ma umożliwić przyłączenie się do sieci gazowej tylko i wyłącznie jednej osobie będącej właścicielem działki sąsiedniej. Z decyzji nie wynika, aby uczestniczka postępowania zawarła umowę przyłączeniową z innymi właścicielami działek, albowiem jest to niemożliwe z uwagi na fakt, że na całej długości planowanej inwestycji to skarżący są właścicielami działek, których ich obecnego przeznaczenia rolnego nie mają zamiaru zmieniać na inny. Organ nie wykazał przy tym w żaden sposób przynajmniej obiektywnej potrzeby dostępu do sieci gazowej owych pozostałych działek.

Decyzją z 4 maja 2023 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznając ją za prawidłową. W ocenie Wojewody w okolicznościach faktycznych sprawy przyjąć należało, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 124 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 u.g.n. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że uczestniczka postępowania podejmowała próby uzyskania zgody skarżących na ograniczenie sposobu korzystania z ich nieruchomości oraz że zakończyły się one niepowodzeniem.

Planowania inwestycja niewątpliwie mieści się w katalogu wskazanym w art. 6 u.g.n. Realizowanie zaś sieci gazowej jest działaniem o znaczeniu lokalnym (gminnym). Planowana inwestycja, niezależnie od tego ilu nieruchomościom umożliwi podłączenie do sieci gazowej, służy zaspakajaniu bieżących potrzeb ludności i niezbędnych dla funkcjonowania wspólnoty samorządowej. Jeżeli zatem planowana inwestycja ma na celu dostarczenie odbiorcom na terytorium gminy gazu, co mieści się w zadaniach własnych gminy, to okoliczność, że inwestycja ta w swym przebiegu obejmie jedynie wycinek terytorium gminy, a nie wszystkie lub większość położonych na jej terytorium nieruchomości, a nawet jeżeli służyć będzie stosunkowo wąskiej grupie członków wspólnoty lokalnej (ustawodawca nie określił ile podmiotów powinno korzystać z danej inwestycji, aby można ją było zakwalifikować jako inwestycję celu publicznego) nie może stać na przeszkodzie uznania tej inwestycji za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Uczestniczka postępowania wskazywała, że wykonanie planowanej inwestycji umożliwi podłączenie do sieci gazowej nie tylko właścicielowi działki numer 2, lecz także właścicielom innych działek położonych w sąsiedztwie tego gazociągu. Zainteresowanie doprowadzeniem do jego nieruchomości gazu wyraził właściciel działki numer 3. Działka ta, obecnie niezabudowana, znajduje się na obszarze przeznaczonym w miejscowym planie pod zabudowę mieszkaniowo-usługową. Realizacja inwestycji umożliwi zatem w przyszłości doprowadzenie gazu do nieruchomości innych potencjalnych odbiorców, zaś w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wyrażano pogląd, że rozbudowa sieci mająca na celu doprowadzenie gazu choćby do jednego budynku stanowi inwestycję publiczną. Odnotować przy tym należy, że z wnioskiem w rozpoznawanej sprawie wystąpił przedsiębiorca przesyłowy, uprawniony do realizacji inwestycji celu publicznego. Planowana inwestycja jest również zgodna z miejscowym planem. W części tekstowej miejscowego planu nie tylko dopuszczono budowę sieci urządzeń infrastruktury technicznej, lecz także określono ich preferowany przebieg, który w niniejszej sprawie został zachowany. Planowana inwestycja w całości znajduje się na obszarze ulicy wewnętrznej.

Końcowo Wojewoda podkreślił, iż dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym konieczne jest albo zaznaczenie przebiegu danej sieci w części graficznej planu albo wymienienie jej z nazwy w konkretnym przepisie planu. Obowiązujące przepisy nie wymagają zaznaczenia konkretnego przebiegu danej sieci elektroenergetycznej w części graficznej planu lub wymienienia jej z nazwy w konkretnym przepisie planu. W momencie uchwalania planu organ nie dysponuje wiedzą o szczegółach technicznych przyszłej inwestycji. Tym bardziej rygoryzm taki nie może dotyczyć planów uchwalonych – jak ma to miejsce w badanej sprawie – przed 2010 rokiem.

Skarżący, w skardze na decyzję Wojewody zarzucili naruszenie prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 124 ust. 1 u.g.n., art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w związku z art. 6 pkt 2 u.g.n. oraz art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Zarzuty zostały sformułowane identycznie jak w odwołaniach od decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili także naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6-8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. formułując zarzuty identycznie jak w odwołaniach od decyzji pierwszoinstancyjnej, a dodatkowo wskazując, że organy obydwu instancji zaniechały przeprowadzenia postępowania dowodowego. Zdaniem skarżących doszło także do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 k.p.a. gdyż organ odwoławczy nie rozpoznał ponownie sprawy merytorycznie i utrzymał w mocy wadliwą decyzję.

W oparciu o wskazane wyżej zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że istotę sporu stanowi zakwalifikowanie planowanej inwestycji jako inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym. Zdaniem skarżących nowy fragment sieci gazowej ma umożliwić przyłączenie do sieci jedynie jednej osobie. Jeśli chodzi o drugiego właściciela to brak jest jakiegokolwiek dokumentu z którego wynikałoby, że wyraził on zainteresowanie podłączeniem do sieci gazowej. Z decyzji organów obu instancji nie wynika, aby uczestniczka postępowania zawarła umowę przyłączeniową z innymi właścicielami działek albowiem jest to całkowicie niemożliwe z uwagi na fakt, że w całej długości planowanej inwestycji to skarżący są właścicielami działek, których przeznaczenia rolnego nie mają zamiaru zmieniać w przyszłości na inny. Jeśli natomiast właściciele zainteresowani przyłączeniem chcą doprowadzić do swoich działek przyłącze to nic nie stoi na przeszkodzie, aby owo przyłączenie ułożyć na terenie ich nieruchomości, które bezpośrednio graniczą z nieruchomością skarżących.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Uczestniczka postępowania w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od skarżących na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Podkreśliła, że planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego, gdyż budowa fragmentu gazociągu dla potrzeb nawet jednego właściciela stanowi inwestycję celu publicznego. Uczestniczka postępowania realizując sporną inwestycję wykonuje istotne zadania publiczne w oparciu o ustawę z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne. Uczestniczka postępowania ma więc ustawowy obowiązek budowania sieci dystrybucyjnych i przyłączania do niej odbiorców końcowych poprzez zawieranie z nimi umów o świadczenie usługi dystrybucji. Uwzględnienie skargi skarżących uniemożliwiłoby zatem zrealizowanie przez uczestniczkę postępowania planowanej inwestycji, która nie stanowi zabezpieczenia jedynie jej własnych i partykularnych interesów, lecz jest inwestycją celu publicznego. W świetle zatem art. 7 k.p.a. zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony przemawiają za wydaniem decyzji pozytywnej. Uczestniczka postępowania wyjaśniła także, że na etapie projektowania gazociągu musiała dostosować jego przebieg do warunków technicznych, w związku z tym nie miała swobody w ustaleniu przebiegu gazociągu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do zakwalifikowania inwestycji uczestniczki postępowania polegającej na ułożeniu sieci gazowej średniego ciśnienia w ramach zadania pn. "Budowa gazociągu średniego ciśnienia przy ul. [...] w miejscowości J. – [...]" jako inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym. W konsekwencji spór dotyczy tego czy dopuszczalne było ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżących w trybie określonym w art. 124 ust. 1 u.g.n. w celu uzyskania zezwolenia na realizację tej inwestycji.

W art. 124 ust. 1 u.g.n. przewidziano, że starosta może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przepisy art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 stosuje się odpowiednio (art. 124 ust. 3 u.g.n.).

Wobec tego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie określonym w art. 124 ust. 1 u.g.n. możliwe jest przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek: 1) planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n.; 2) ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości musi być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; 3) właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego nieruchomości, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem.

Stosownie do art. 6 pkt 2 u.g.n. celem publicznym w rozumieniu przepisów u.g.n. jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Definicję inwestycji celu publicznego zawiera art. 2 pkt 5 u.p.z.p. zgodnie z którym są nią działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344).

Dla kwalifikacji danej inwestycji jako inwestycji celu publicznego wymagane jest aby spełnione zostały łącznie dwie przesłanki, tj. przedmiot inwestycji (cel) musi być zgodny z wymienionymi w art. 6 u.g.n. oraz podjęte działania powinny mieć co najmniej znaczenie lokalne (gminne) lub ponadlokalne, krajowe bądź metropolitalne (por. wyroki NSA z 27 kwietnia 2009 r., II OSK 648/09 oraz z 5 lipca 2011 r., II OSK 672/11 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").

Niewątpliwie cel inwestycji polegającej na ułożeniu sieci gazowej średniego ciśnienia w ramach zadania pn. "Budowa gazociągu średniego ciśnienia przy ul. [...] w miejscowości J. – [...]" mieści się w celu określonym w art. 6 ust. 2 u.g.n. Pierwsza przesłanka kwalifikacji spornej inwestycji jako inwestycji celu publicznego została w rozpoznawanej sprawie spełniona, co zresztą nie było podważane przez skarżących.

Odnoście drugiej przesłanki tj. możliwości przypisania inwestycji znaczenia lokalnego (gminnego) skarżący kwestionują, że sporna inwestycja posiada taki charakter. Skarżący wskazują bowiem, że nowy fragment sieci gazowej ma umożliwić przyłączenie do sieci gazowej tylko jednej osobie będącej właścicielem działki numer 2. Co do właściciela działki numer 3 brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego fakt, że jest on zainteresowany przyłączeniem do sieci gazowej. Wobec tego zdaniem skarżących sporna inwestycja stanowi wyłącznie realizację celu prywatnego.

Sąd w pełni podziela stanowisko organów obu instancji, iż planowane zamierzenie inwestycyjne ma charakter lokalny (gminny) w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w związku z art. 6 pkt 2 u.g.n. Wskazać należy, że zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy zaopatrzenia w gaz (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym). Z kolei uczestniczka postępowania będąc przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją paliw gazowych zobowiązana jest zapewnić wszystkim odbiorcom oraz przedsiębiorstwom zajmującym się sprzedażą paliw gazowych, na zasadzie równoprawnego traktowania, świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji paliw gazowych, na zasadach i w zakresie określonym w ustawie (art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne). Jak wynika z wniosku uczestniczki postępowania z 18 października 2022 r. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przedmiotem inwestycji jest budowa sieci gazowej średniego ciśnienia, tj. sieci dystrybucyjnej gazowej o długości 131,30 m wraz z podejściem pod przyłącze o długości 1,70 m. Projektowana sieć ma służyć podłączeniu nieruchomości numer 2 oraz potencjalnie podłączeniu nieruchomości numer 3, a także może służyć podłączeniu nieruchomości numer 1 stanowiącej własność skarżących. Przedmiotem wniosku nie jest zatem realizacja wyłącznie przyłącza do sieci gazowej dla właściciela nieruchomości numer 2.

Publiczny charakter spornej inwestycji polegającej na rozbudowie sieci gazowej wynika z samego jej celu, którym jest zbiorowe zaopatrzenie w gaz. Planowana inwestycja niezależnie od tego ilu nieruchomościom umożliwi podłączenie do sieci gazowej służy zaspakajaniu bieżących potrzeb wspólnoty samorządowej. Sąd przychyla się do poglądów wyrażanych w orzecznictwie, że budowa, przebudowa lub rozbudowa sieci infrastruktury technicznej w określonym miejscu, chociażby dla pojedynczych nieruchomości, ma znaczenie co najmniej lokalne. Jeżeli planowana inwestycja ma na celu dostarczenie odbiorcom na terytorium gminy gazu, to okoliczność, że inwestycja ta w swym przebiegu obejmie wycinek terytorium gminy (np. ulicę), a nie wszystkie lub większość położonych na jej terytorium nieruchomości, nie może stać na przeszkodzie uznania tej inwestycji za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 6 pkt 2 u.g.n. (por. wyroki NSA z 26 kwietnia 2012 r., II OSK 264/11 oraz z 18 stycznia 2022 r., II OSK 442/19, opubl. w CBOSA). Należy podkreślić, że ani przepis art. 6 ust. 2 u.g.n. ani art. 2 pkt 5 u.p.z.p. nie uzależnia celu publicznego i pojęcia inwestycji celu publicznego od tego, czy dana inwestycja ma znaczenie bezpośrednie czy pośrednie dla lokalnej społeczności czy też ma znaczenie dla gminy jako całości czy dla jej mniejszego fragmentu (np. ulicy). Wskazane przepisy nie uzależniają statusu inwestycji jako inwestycji celu publicznego także od tego czy inwestycja jest realizowana ze środków publicznych czy prywatnych oraz jaki jest jej zasięg, tj. liczba przyszłych jej beneficjentów (por. wyroki NSA: z 5 lipca 2011 r. II OSK 672/11; z 29 października 2013 r., II OSK 1280/13; z 7 marca 2017 r., II OSK 1654/15, z 10 września 2019 r., II OSK 2625/18; wyrok WSA w Poznaniu z 29 listopada 2017 r., II SA/Po 588/17 – opubl. w CBOSA). Nawet, jeżeli tego rodzaju zadanie stanowi inwestycję służącą węższej grupie mieszkańców lub nawet tylko jednemu to nie zmienia to zasadniczo kwalifikacji tego rodzaju zadania, bowiem sieć gazową można ujmować w kategoriach zespołu naczyń połączonych. Oczywiste jest, iż budowa gazociągu to rozbudowa istniejącej publicznej sieci dystrybucyjnej gazowej, która następuje sukcesywnie i umożliwia podłączenie się do tej sieci kolejnych odbiorców (por. wyrok NSA z 29 października 2013 r., II OSK 1280/13; wyrok WSA w Poznaniu z 29 listopada 2017 r., II SA/Po 588/17 – opubl. w CBOSA).

Wobec tego Sąd uznał za prawidłowe ustalenia organów obu instancji, że realizacja spornej inwestycji jest działaniem o znaczeniu lokalnym (gminnym), realizującym cel publiczny. Realizowanie spornej inwestycji z inicjatywy lub na rzecz podmiotu ubiegającego się o przyłączenie do sieci gazowej nie ma znaczenia dla oceny jej charakteru jako inwestycji celu publicznego.

W rozpoznawanej sprawie, przed wystąpieniem o ograniczenie korzystania z nieruchomości skarżących, uczestniczka postępowania wyczerpała wymóg uprzedniego przeprowadzenia rokowań, jak wymaga tego przepis art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. Uczestniczka postępowania nie uzyskania zgody skarżących na realizację spornej inwestycji na ich nieruchomości. Ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości skarżących są zgodne z ustaleniami miejscowego planu. W rezultacie trafnie przyjęto, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego okazały się zatem niezasadne.

Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone przez organy obu instancji w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a., w tym wynikającymi z art. 6-8 i art. 11 k.p.a. Organy kompleksowo zgromadziły materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy, co pozwoliło na ustalenie stanu faktycznego sprawy i istotnych okoliczności, a następnie dokonały jego oceny, która nie przekracza granic wyznaczonych w art. 80 k.p.a. Uzasadnienie rozstrzygnięcia spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Niezasadne w związku z tym okazały się zarzuty skargi dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego wskutek zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. Skarżący nie sprecyzowali przy tym jakie dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy organy pominęły. W konsekwencji niezasadny był także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. skoro sprawa została wyjaśniona w sposób pozwalający na jej na rozstrzygnięcie co do istoty.

Odnosząc się do żądania uczestniczki postępowania dotyczącego zasądzenia od skarżących na jej rzecz kosztów postępowania należy wskazać, że nie mogło być ono uwzględnione z uwagi na obowiązującą przed wojewódzkim sądem administracyjnym zasadę ograniczonej odpowiedzialności za wynik sprawy. Zasada ta oznacza, że zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona (art. 200 p.p.s.a.).

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.