Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 246/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 146 § 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 18 ust. 2 pkt 2;
journal: Dz.U. 2023 poz 622
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
article: § 29;
journal: Dz.U. 2016 poz 231
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia  do kierowania pojazdami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom, Asesor WSA Agnieszka Kosowska, Protokolant: Starszy asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2024 r. sprawy ze skargi I. Ł. na czynność Starosty Świdnickiego z dnia [...] 2023 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy I. stwierdza bezskuteczność czynności wpisu terminu ważności uprawnień kategorii B i B1 w dokumencie prawa jazdy nr [...]; II. zasądza od Starosty Świdnickiego na rzecz I. Ł. kwotę 200 zł (dwieście złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...]2023 r. skarżąca I. Ł. zwróciła się do Starosty Świdnickiego o wydanie prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A. Do wniosku dołączono m.in. orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2023 r., nr [...] r., w którym stwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez skarżącą pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T oraz oznaczono termin następnego badania skarżącej na dzień [...] 2038 r.

W dacie złożenia wniosku skarżąca posiadała prawo jazdy kat. B nr [...] nr druku [...] , wydane przez Starostę Lubelskiego w dniu [...] 2002 r.

Decyzją z dnia [...] 2023 r., zawartą w części H formularza wniosku, orzeczono o wydaniu skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami i wydaniu prawa jazdy nr [...] , ważnego do dnia [...] 2038 r. Jednocześnie w wydanym dokumencie prawa jazdy organ określił datę ważności uprawnień kategorii AM, A1, A2, A, jak również kategorii B1 oraz B na [...] 2038 r. Przy tym w odniesieniu do uprawnień kategorii B1 oraz B jako datę uzyskania uprawnienia wpisano [...] 2000 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Lublinie wniesionej w dniu 6 września 2023 r., sprecyzowanej pismem z dnia 25 marca 2024 r., skarżąca zakwestionowała czynność materialno-techniczną organu w części dotyczącej wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B w dokumencie prawa jazdy wydanym przez Starostę Świdnickiego.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

a) art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia [...] 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r., poz. 622 z późn. zm., dalej powoływanej także jako "u.k.p."), który obejmował swym zakresem wyłącznie zmianę danych ujętych w dokumencie prawa jazdy i nie mógł służyć organom administracji jako podstawa do ingerencji w treść uprawnień do kierowania pojazdami stwierdzonych tym dokumentem;

b) § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 z późn. zm., dalej powoływanego także jako "rozporządzenie w sprawie wydawania dokumentów" lub "rozporządzenie"), gdyż przepis ten rozróżniając pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia" wskazywał, że w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo;

c) art. 16 § 1 zd. 2 k.p.a., poprzez ograniczenie nadanego wcześniej uprawnienia, co stało w sprzeczności z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych;

d) § 9 ust. 3 pkt 4 wyżej wymienionego rozporządzenia oraz z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.k.p., gdyż z orzeczenia lekarskiego, na podstawie którego dotychczasowe uprawnienie zostało wydane, nie wynikało skrócenie okresu ważności dokumentu prawa jazdy w zakresie kategorii B.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nowy dokument prawa jazdy powinien powtarzać zapisy starego dokumentu w zakresie posiadanych wcześniej kategorii oraz zawierać uaktualnione dane objęte zmianą, to jest poświadczać uzyskanie uprawnień kategorii A. Wydany dokument prawa jazdy udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany danych w nim zawartych powinien, poza wnioskowaną zmianą, jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim, a dokonane zmiany nie mogą dotyczyć posiadanych wcześniej uprawnień do kierowania pojazdami.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności wpisu daty ważności uprawnień kategorii B w dokumencie prawa jazdy wydanym przez Starostę Świdnickiego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.

Uzasadniając swoje stanowisko organ podniósł, że według ust. 3 § 29 rozporządzenia przepisu ust. 1 § 29 nie stosuje się w przypadku osób, którym po dniu wejścia w życie ustawy data ważności uprawnienia została zmieniona w związku z przedłożeniem nowego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wskazany przepis, który wszedł w życie w dniu 7 maja 2022 r., doprecyzował w jakich przypadkach należy zmienić datę ważności uprawnienia. W okolicznościach stanu faktycznego sprawy strona w dniu [...]2023 r. złożyła wniosek o wydanie prawa jazdy kat. A. Jako załącznik do wniosku strona przedstawiła orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] 2023 r. w którym wskazano termin następnego badania na dzień [...] 2038 r. Orzeczenie to obejmuje kategorie AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Wobec powyższego zgodnie z obowiązującymi przepisami Starosta nie ma możliwości pominięcia aktualnie obowiązującego prawa, które wyraźnie nakazuje zmianę terminu ważności również uprawnień nabytych wcześniej. Taka regulacja prawna w ocenie organu jest słuszna, ponieważ stan zdrowia kierowców wraz z wiekiem ulega zmianie, co jest naturalnym przebiegiem procesu starzenia się organizmu. Organ zauważył, że przed wejściem w życie przepisów ustawy o kierujących pojazdami termin ważności uprawnień w określał lekarz uprawniony do badań kierowców. W niniejszej sprawie również lekarz określił termin ważności uprawnień. Gdyby lekarz stwierdził, że strona nadal powinna posiadać uprawnienia ważne bezterminowo, to wydałby orzeczenie lekarskie ważne bezterminowo. Natomiast strona nie podważa wydanego orzeczenia lekarskiego oraz nie odwołała się od wskazanego w nim terminu ważności. Organ zauważył, że powołane w skardze wyroki sądów administracyjnych dotyczyły spraw wszczętych przed zmianą przepisu § 29 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Mając zaś na względzie treść obecnie obowiązującego § 29 ust. 3 tego rozporządzenia, Starosta nie ma innej możliwości, ponieważ skutkowałoby to wydaniem dokumentu niezgodnie z obowiązującymi przepisami.

Niezależnie od powyższego organ wskazał, że w dniu [...] 2023 r. wydana została decyzja administracyjna o nadaniu uprawnień kat. A1, A2, A. Wobec tego w sprawie tej nie dokonano czynności materialno-technicznej na podstawie art. 18 ustawy o kierujących pojazdami, lecz tylko wydano decyzję administracyjną o wydaniu nowych uprawnień i nowego prawa jazdy zgodnie z art. 10 ust. 1 u.k.p. Wobec powyższego wskazane przez stronę regulacje prawne nie dotyczą tej sprawy.

Na rozprawie w dniu 9 lipca 2024 r. skarżąca sprecyzowała, że skarga dotyczy wpisania terminu ważności uprawnień kategorii B, to jest kategorii B i kategorii B1.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia [...] 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) przedmiotem kontroli sądowej mogą być inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast według art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. W art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ustawodawca określił przesłanki uwzględnienia skargi sądowoadministracyjnej wniesionej na decyzję administracyjną lub postanowienie.

Przedmiot kontroli w rozpoznawanej sprawie stanowiła czynność materialno-techniczna organu dotycząca wpisu w prawie jazdy daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie zakwestionowanym w skardze przez skarżącą, to jest wpisania do prawa jazdy terminu przysługujących skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B i B1.

Na wstępie trzeba wskazać na niezasadność stanowiska organu, iż w stanie faktycznym sprawy wydana została wyłącznie decyzja administracyjna z dnia [...] 2023 r. o nadaniu uprawnień kategorii A1, A2, A. i wydaniu nowego prawa jazdy zgodnie z art. 10 ust. 1 u.k.p., natomiast nie dokonano czynności materialno-technicznej, która miałaby podlegać zaskarżeniu w niniejszej sprawie.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 18 ust. 1 u.k.p., osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. W myśl ust. 2 pkt 2 tego artykułu, na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych. Stosownie zaś do art. 10 ust. 1 u.k.p., prawo jazdy jest wydawane przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.

W niniejszej sprawie skarżąca ubiegała się o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A. Skarżąca posiadała wcześniej wydane prawo jazdy, w którym uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B oznaczono jako ważne bezterminowo. Wraz z wnioskiem skarżąca złożyła orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] 2023 r.

Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o wydanie prawa jazdy kategorii A, w oparciu o przepis art. 10 ust. 1 u.k.p. Starosta Świdnicki wydał decyzję administracyjną. Organ posłużył się drukiem odpowiadającym wzorowi wniosku i decyzji o wydaniu prawa jazdy lub pozwolenia, który to wzór został określony w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. W części H tego druku znajduje się treść sentencji decyzji administracyjnej, zgodnie z którą organ przyznaje osobie, o której mowa w części A wniosku, uprawnienia do kierowania pojazdami i wydaje jej prawo jazdy ważne do dnia [...] 2038 r. nr [...] .

Tak sformułowana treść decyzji oznacza, że rozstrzygnięcie w niej zawarte jest pozytywne dla skarżącej, uwzględnia bowiem w całości zawarty w części C druku wniosek skarżącej o wydanie prawa jazdy dla nowej kategorii A. Z tego względu w znajdującym się w części H uzasadnieniu decyzji zawarta została wyłącznie informacja, że na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. organ odstępuje od uzasadnienia, ze względu na fakt, że decyzja uwzględnia w całości żądanie strony.

Przyznanie nowego uprawnienia (kategorii A) wygenerowało po stronie Starosty obowiązek wymiany posiadanego przez skarżącą dokumentu prawa jazdy. Jak już wyżej wskazano, taka wymiana dokumentu prawa jazdy dokonywana jest poprzez wydanie nowego dokumentu prawa jazdy na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p. W zakresie, w jakim nie dotyczy to przyznania nowych uprawnień (kategorii A), dokonana w tym trybie wymiana prawa jazdy nie wpływa na zakres posiadanych uprawnień i obowiązków wnioskodawcy. Nowo wydany dokument, poza uzasadnioną zmianą (czyli wynikająca ze złożonego wniosku) powinien jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim – pierwotnym (z uwzględnieniem zakresu uprawnień wynikających z przyjętych przez ustawodawcę kategorii prawa jazdy, zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 u.k.p.).

Na gruncie rozpoznawanej sprawy, odzwierciedleniem powyższego są dalsze zapisy części H druku, na którym wydawana jest decyzja o nadaniu uprawnienia do kierowania pojazdami. Część ta zawiera również tabelę opatrzoną tytułem "Prawo jazdy". W pierwszej kolumnie tej tabeli znajdują się wszystkie możliwe do uzyskania kategorie prawa jazdy. Druga kolumna dotyczy natomiast daty uzyskania uprawnień, trzecia daty ważności, a czwarta ograniczeń. Wpisanie danych do tabeli znajdującej się w części H wniosku, a także do wydawanego dokumentu prawa jazdy odbywa się według zasad określonych w powołanym wyżej rozporządzeniu z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów. Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 5 lit. a tego rozporządzenia, w celu wydania prawa jazdy w wyniku pozytywnej weryfikacji dokumentów należy wypełnić wniosek o wydanie prawa jazdy w części H, tj. również wspomnianą tabelę – jeżeli wydaje się decyzję administracyjną. Natomiast w § 10 ust. 3 rozporządzenia wskazano szczegółowy sposób wypełnienia wniosku oraz prawa jazdy, w tym m.in. w zakresie dotyczącym ważności uprawnienia według zasad szczegółowo opisanych w § 10 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia.

Odnośnie formy załatwienia wniosku o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy stanowisko sądów administracyjnych jest jednolite – wymiana dokumentu prawa jazdy realizowana przez wydanie nowego dokumentu w oparciu o przepis art. 18 ust. 2 u.k.p. stanowi czynność z zakresu administracji publicznej – czynność materialno-techniczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. Wynika to z charakteru tej czynności – skoro wydanie nowego dokumentu następuje z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych, to skutkiem takiej czynności organu nie jest powstanie lub odjęcie po stronie osoby wnioskującej o wymianę dokumentu jakichkolwiek uprawnień, czy też czasowe ich ograniczenie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 585/16). Wydanie nowego dokumentu prawa jazdy nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, gdyż starosta zobowiązany jest wydać nowy dokument uwzględniający wskazaną przez wnioskującego zmianę, w tym zmianę wynikającą z nabycia nowych uprawnień do kierowania pojazdami, które to nowe uprawnienia wynikały ze stosownej decyzji o ich nadaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 374/22 oraz powołane tam wyroki z dnia: 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2312/20, 21 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1421/21, 17 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 98/22). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w warunkach wskazanych w art. 18 ust. 1 i 2 u.k.p. stanowi czynność materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Z powyższego wynika, że wydawanie przez starostę na wniosek osoby zainteresowanej prawa jazdy w zakresie nowych uprawnień następuje w drodze decyzji administracyjnej ujętej w części H druku wniosku o wydanie prawa jazdy. Natomiast zaskarżone w niniejszej sprawie wpisanie do tabeli części H wniosku oraz do dokumentu prawa jazdy daty ważności posiadanych wcześniej przez skarżącą kategorii prawa jazdy, to jest kategorii B i B1, w związku z wydaniem nowego dokumentu prawa jazdy na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p., stanowi czynność materialno-techniczną.

Jednocześnie, jak powszechnie wskazuje się w orzecznictwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 374/22 oraz powołane tam orzecznictwo), przepis art. 18 ust. 1 i 2 u.k.p. nie daje podstaw do przyjęcia, że w ramach wymiany prawa jazdy w celu zmiany danych (dodanie nowych, uzyskanych uprawnień) właściwy organ uzyskał kompetencję do weryfikacji posiadanych już przez wnioskodawcę uprawnień do kierowania pojazdami, w tym w zakresie dat ważności tych uprawnień. Zgodnie z procedurą określoną powyższym przepisem organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą. Nie ma natomiast podstaw do weryfikacji przez organ w tym trybie innych danych w odniesieniu do uprawnień już wcześniej posiadanych przez kierowcę. Nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p., udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych powinien poza uzasadnioną zmianą jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2312/20).

W świetle powyższego uznać należy, że wydając skarżącej nowy dokument prawa jazdy, w związku z nabyciem nowych uprawnień kategorii A, organ nie był uprawniony do zmiany terminu ważności wcześniej nabytych uprawnień.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 2030/21, przyjęcie odmiennego stanowiska doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji uprawnień nabytych bezterminowo. Po wtóre, podstawę prawną do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Oznaczałoby to naruszenie podstawowej dyrektywy wykładni systemowej nakazującej respektowanie hierarchii aktów normatywnych. Ponadto nabyte bezterminowo uprawnienia administracyjne doznawałyby ograniczeń na podstawie regulacji zawartej w rozporządzeniu, która w tym zakresie nie mieści się w upoważnieniu ustawowym.

Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu, że ograniczenie terminu ważności objętych skargą uprawnień do kierowania pojazdami wynika z treści § 29 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów oraz przedstawionego przez skarżącą orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] 2023 r., w którym wskazano termin następnego badania na dzień [...] 2038 r.

Zgodnie z § 29 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo.

Na mocy § 1 pkt 10 rozporządzenia z Ministra Infrastruktury z dnia 15 kwietnia 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2022 r., poz. 874), z dniem 7 maja 2022 r. w § 29 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r. dodano ust. 3. Przepis § 29 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów przewiduje, że przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku osób, którym po dniu wejścia w życie ustawy data ważności uprawnienia została zmieniona w związku z przedłożeniem nowego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Trzeba jednak zauważyć, że podstawą wydania przedstawionego przez skarżącą orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] 2023 r. był art. 75 ust. 1 pkt 1 u.k.p. który stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub uprawnienia do kierowania tramwajem. Wskazany w nim termin badania ma zatem znaczenie dla uzyskania przez skarżącą wpisu nowych uprawnień kategorii A i ważności tego wpisu. Skutki orzeczenia z dnia [...] 2023 r. dotyczyć mogą zatem jedynie nowego uprawnienia, a nie posiadanych dotychczas kategorii prawa jazdy. Przedmiot i zakres tego orzeczenia, wydanego na wniosek skarżącej, był związany wyłącznie z nabyciem nowych uprawnień - kategorii A. To, że formularz orzeczenia lekarskiego wymienia zbiorczo grupy kategorii i w odniesieniu do całej grupy kategorii – w okolicznościach niniejszej sprawy do grupy obejmującej kategorie: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T – nakazuje postawić znak "X", bez dodatkowego określenia kategorii w ramach danej grupy, nie może być podstawą do wywodzenia z niego skutków prawnych nieuregulowanych materią ustawową. W konsekwencji orzeczenie to nie mogło stanowić uzasadnienia do podjęcia zakwestionowanej w skardze czynności materialno-technicznej. W okolicznościach sprawy należy wykluczyć możliwość rozszerzenia skutków orzeczenia lekarskiego (w zakresie terminów ważności uprawnień) na posiadane przez skarżącą wcześniej bezterminowe uprawnienia do kierowania pojazdami. Przepis § 29 ust. 3 rozporządzenia nie znajdował w ogóle zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

Niezależnie od powyższego nie można pominąć, że stosowanie § 29 ust. 3 rozporządzenia skutkowałoby tym, że nabyte bezterminowo uprawnienia administracyjne doznawałyby ograniczeń na podstawie regulacji zawartej w rozporządzeniu. Na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego taki sposób interpretacji przepisów rozporządzenia został uznany za wykładnię wadliwą. Skoro bowiem art. 18 u.k.p. nie przewiduje uprawnienia organu do weryfikacji posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień do kierowania pojazdami, to nie można ich wyprowadzać z aktu wykonawczego. (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 88/23).

Trzeba także wskazać, że stosownie do ust. 2 § 29 powołanego rozporządzenia, w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a, nie może być dłuższa niż 15 lat. Przepis ten stanowi o ważności prawa jazdy, odnosząc się do uregulowań zawartych w ustawie o kierujących pojazdami rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe - uprawnienie do kierowania pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy - blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia. W przepisie tym chodzi wyłącznie o ważność samego dokumentu prawa jazdy jako dokumentu urzędowego, który jedynie potwierdza posiadanie przez określoną osobę uprawnienia. Na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu winny podlegać zatem odrębnie - data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami.

W świetle art. 13 ust. 1 u.k.p., dokument prawa jazdy według nowego wzoru ma ściśle określony termin ważności. Jednakże z przepisu tego nie wynika, że nabyte bezterminowo uprawnienia do kierowania pojazdami pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, tracą ważność. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K 5/13, OTK-A 2013/9/137). Z kolei ograniczenia wynikające z wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z 20 grudnia 2006 r., nr 2006/126/WE, w sprawie praw jazdy (Dz.Urz.UE Seria L z 2006 r. Nr 403, s. 18 z późn. zm.), która w art. 7 ust. 2 przewiduje administracyjny okres ważności praw jazdy poszczególnych kategorii, nie dotyczą uprawnień do kierowania pojazdami przyznanych przed 19 stycznia 2013 r. i nie podlegają ograniczeniu lub unieważnieniu przez przepisy tejże dyrektywy (por. wyrok NSA z dnia [...] 2024 r., sygn. akt II GSK 1055/23).

W konsekwencji Sąd stwierdził, że organ ograniczył terminowo posiadane przez skarżącą bezterminowe uprawnienia do kierowania pojazdami, chociaż czynność taka nie miała podstaw faktycznych i prawnych. Czynność organu została podjęta z naruszeniem art. 18 w zw. z art. 13 ust. 1 u.k.p. oraz § 29 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Ponownie rozpatrując sprawę organ winien uwzględnić powyższe rozważania oraz przyjętą przez Sąd wykładnię przepisów.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności w żądanym zakresie wpisu daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B i B1 w dokumencie prawa jazdy (punkt I sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.