Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 243/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1, art. 21 ust. 4, art. 2a ust. 1, art. 21 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz 776
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
article: par. 1 pkt 8, par.13 ust. 2 pkt 10 i 11, par. 32 ust . pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 139 poz 1328
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o  niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Zaorska, Sędziowie sędzia del.SO Agnieszka Baran(sprawozdawca), sędzia WSA Katarzyna Owsiak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2021 r. sprawy ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za miesiące od grudnia 2013 r. listopada 2014 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na rzecz I. sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 3.122 zł (słownie: trzy tysiące sto dwadzieścia dwa złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2019 r. Prezes Zarządu PFRON ("organ pierwszej instancji") określił "I." Sp. z o. o. w L. ("spółka", "skarżąca") wysokość zobowiązań strony z tytułu wpłat na PFRON za:

Okres Zobowiązania

2013/12 8 953.00 zł

2014/01 8 993.00 zł

2014/02 8 227.00 zł

2014/03 8 967.00 zł

2014/04 7 039.00 zł

2014/05 5 674.00 zł

2014/06 5 857.00 zł

2014/07 5 946.00 zł

2014/08 10 495.00 zł

2014/09 8 877,00 zł

2014/10 9 052,00 zł

2014/11 10 442.00 zł

Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie, wnosząc ojej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie w całości

i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji spółka zarzuciła naruszenie:

I. prawa materialnego, tj.:

1) błędne zastosowanie art. 21 ust. 4 w zw. z art. 21 ust. 1, ai1. 21 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 z późn. zm. dalej: "ustawa") oraz w zw. z § 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 1998 r. w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżenia oraz w zw. z § 32 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki. Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1328) poprzez uznanie, że orzeczenia o stopniu niepełnosprawności T. K. pracownicy spółki, nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, a w konsekwencji uznanie, że skarżąca błędnie wyliczył wysokość wpłat na PFRON w okresie objętym decyzją.

2) art. 2a ust. 1 i 4 ustawy w zw. z art. 21 ust. 4 ustawy, poprzez przyjęcie, że zaświadczenia lekarskie dotyczące T. K., które podlegały analizie PFRON, nie mogą zostać uwzględnione w prowadzonym postępowaniu, z uwagi na braki w ich treści, a także otrzymanie ich przez skarżącą w terminie po okresie objętym decyzją.

3) art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: "ordynacja podatkowa") w zw. z art. 21 ust. 4 poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że przesłanką obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych do wpłat na PFRON jest zatrudnienie pracownika cierpiącego na chorobę określoną w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności symbolem[...]. który dodatkowo musi legitymować się odrębnym dokumentem wystawionym przez lekarza specjalistę, gdzie wskazano, że pracownik posiada jedno ze schorzeń szczególnych utrudniających pracę.

II. przepisów postępowania, tj.:

1) art. 180 oraz art. 187 ordynacji podatkowej poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego, braku wszechstronnego jego rozpoznania, w tym pominięcie sformułowań znajdujących się w orzeczeniach o stopniu niepełnosprawności oraz zaświadczeniach lekarskich w zakresie w jakim pozwalały one stwierdzić istnienie przewlekłej choroby [...]u T. K.

2) art. 210 § 4 ordynacji podatkowej poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji w zakresie w jakim PFRON odmówił orzeczeniom o stopniu niepełnosprawności oraz zaświadczeniom lekarskim wydanym T. K. mocy dowodowej w zakresie stwierdzenia występowania u niej. jako pracownicy skarżącej, schorzeń szczególnych wskazanych w rozporządzeniu.

3) art. 207 ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji stwierdzającej wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON. podczas, gdy nie istniały podstawy do wydania decyzji tej treści.

4) art. 2a ordynacja podatkowa poprzez niezastosowanie przez organ zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.

Minister Rodziny i Polityki Społecznej ("minister", "organ odwoławczy") decyzją z [...] listopada 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Minister wskazał, że podstawę prawną niniejszej decyzji stanowią przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej w zw. z art. 49 ust. 1 i 4 ustawy, zgodnie z którym organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy zaznaczył, że postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2019 r. organ pierwszej instancji wszczął postępowanie mające na celu określenie wysokości zobowiązań strony z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od 12/2013 do 11/2014. Jednocześnie pismem z 1 sierpnia 2019 r. organ pierwszej instancji wezwał spółkę do przedstawienia:

- orzeczeń o stopniu niepełnosprawności pracowników albo orzeczeń o częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy, wraz z adnotacją kiedy orzeczenie wpłynęło do pracodawcy, które nie zostały przesłane do PFRON,

- deklaracji ZUS P ZUA potwierdzających datę powstania obowiązku ubezpieczeń osób niepełnosprawnych, które nie zostały przesłane do PFRON,

- w związku z wykazaniem w deklaracji DEK-1-0 za okres 12/2013-11/2014 osoby niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym ze szczególnym schorzeniem - zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego rodzaj schorzenia (z wyjątkiem przypadków, w których w orzeczeniu wskazano kod przyczyny niepełnoprawności: [...]lub[...]), wraz z adnotacją kiedy zaświadczenie wpłynęło do pracodawcy, jeśli ww. zaświadczenie nie zostało przesłane do PFRON,

- szczegółowego wykazu zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy za okres 12/2013-11/2014 ze wskazaniem, w jakim okresie byli zatrudnieni,

- innych dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

W powyższym wezwaniu organ pierwszej instancji poinformował również w posiadaniu jakich dowodów obecnie się znajduje.

Organ odwoławczy wskazał, że przy odpowiedzi z dnia 23 sierpnia 2019 r. spółka nadesłała:

1) orzeczenia o stopniu niepełnosprawności pracowników, które nie zostały przesłane do PFRON wraz z adnotacją, kiedy orzeczenia wpłynęły do pracodawcy,

2) deklaracje ZUS P ZUA potwierdzające datę powstania obowiązku ubezpieczeń osób niepełnosprawnych, które nie zostały przesłane do PFRON.

3) szczegółowy wykaz zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy za okres od 12/2013-11/2015 wraz ze wskazaniem, w jakim okresie byli zatrudnieni.

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o powyższe dowody.

Organ I instancji częściowo uwzględnił wyjaśnienia strony, jednakże jednemu pracownikowi – T. K. odmówił prawa do uznania za osobę niepełnosprawną ze szczególnym schorzeniem w rozumieniu przepisów ustawy o rehabilitacji

i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 1998 r. w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżenia.

Zdaniem ministra stanowisko organu pierwszej instancji w odniesieniu do pracownika niepełnosprawnego T. K. uznać należało za prawidłowe. Minister wskazał, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 4 ustawy, pracodawca może obniżyć wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych określony w art. 21 ust. 2 ustawy w przypadku zatrudniania osób ze szczególnymi schorzeniami. Schorzenia szczególne umożliwiające obniżenie tego składnika zostały wskazane w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 września 1998 r. (Dz.U. z 1998 r. nr 124. poz. 82) w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania. Zgodnie z § 1 pkt 7 oraz pkt 8 cytowanego rozporządzenia do schorzeń tych należą m.in. epilepsja oraz przewlekłe choroby psychiczne. Zdaniem ministra należy się więc zgodzić ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że istnienie schorzeń szczególnych nie wynika z treści orzeczenia T. K. w którym został wskazany symbol [...](potwierdzającym chorobę[...]). W związku z tym należało potwierdzić istnienie u tego pracownika choroby psychicznej o charakterze przewlekłym za pomocą innych dowodów. Obowiązek przedstawienia takiego dowodu – wskazał organ odwoławczy - wynika z art. 122 ordynacji podatkowej statuującego zasadę tzw. prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym, oznaczającą obowiązek organu podatkowego do zgromadzenia dowodów, co do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązek dowodzenia w postępowaniu podatkowym - stosownie do art. 122 w zw. z art. 1 87 § 1 O.p. - spoczywa na organach podatkowych. W opinii ministra nie oznacza to jednak, że ciężar dowodu, tj. przedstawiania dowodów co do okoliczności istotnych w sprawie, spoczywa wyłącznie na tych organach. W postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada współdziałania podatnika z organami podatkowymi w dążeniu do pełnej realizacji zasady prawdy obiektywnej. Jeżeli podatnik kwestionuje dowód lub fakt określony przez organ podatkowy, powinien dążyć do uzasadnienia swoich racji. Organ odwoławczy dla potwierdzenia swojego stanowiska odwołał się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt III Sa/Wa 718/09.

Dodatkowo minister wskazał, że zgodnie z wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego u Warszawie z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 926/18, 927/18, 928/18 "dokument, który mógłby stanowić podstawę do uznania, że potwierdza on wystąpienie u pracownika szczególnych schorzeń powinien być wystawiony przez lekarza specjalistę i jednoznacznie określać, że mamy do czynienia ze schorzeniem, o który m mowa w § 1 rozporządzenia. Takimi dokumentami nie są załączone dopiero do skargi, a wystawiane na przestrzeni wielu lat m.in.: karty leczenia szpitalnego, zaświadczenia o stanie zdrowia, zaświadczenia lekarskie, oceny stanu zdrowia, opisujące historię choroby i przebieg leczenia. Tym samym ponieważ dokumenty te po pierwsze, nie są dokumentami potwierdzającymi schorzenie, o którym mowa w rozporządzeniu, a po drugie, Skarżąca nie wykazała, że okazano jej te dokumenty, przy zatrudnianiu pracownika, nie mogły one stanowić podstaw do obniżania wskaźnika na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy. (...) Odnosząc się natomiast do zaświadczeń lekarzy specjalistów z dnia 15 maja i 11 lipca 2019 r. zauważyć należy – wskazano w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego - że zaświadczenia te zostały wystawione dopiero w 2019 roku. W konsekwencji dokument ten nie mógł być przedstawiony pracodawcy w okresie, za który dokonywano obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Tym samym, z uwagi na jednoznaczne brzmienie art. 2a ust. 1 i ust. 4 ustawy o rehabilitacji, zaświadczenie to nie mogło stanowić podstawy do obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w okresach, których dotyczy decyzja.

W związku z powyższym, za dowód istnienia schorzenia szczególnego u pracownika T. K. należy uznać zaświadczenia lekarskie z dnia 15 maja i 11 lipca 2019 r. przedłożone przez stronę w toku postępowania przed Funduszem. Nie ulega jednak wątpliwości, że pracownik T. K. może być zaliczony do pracowników niepełnosprawnych dopiero od dnia przedstawienia pracodawcy takiego zaświadczenia. Zatem zaświadczenia te z uwagi na datę ich wystawienia nie mogą wywierać skutku w okresie od grudnia 2013 r. do listopada 2014 r. i nie mogły uprawniać strony do obniżenia wskaźnika zatrudnienia na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy o rehabilitacji w zw. z § 2 rozporządzenia Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 września 1998 r. w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Zatem, zdaniem ministra, za bezzasadne należy uznać zarzuty spółki dotyczące naruszenia art. 21 ust. 4 w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji w zw. z § 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 1998 r. w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżenia oraz w zw. z § 32 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, art. 2a ustawy o rehabilitacji oraz przepisów procesowych tj. art. 180 i 187 Op. i art. 210 § 4 ordynacji podatkowej.

Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 2a ordynacji podatkowej, minister zauważył, że w przedmiotowej sprawie nie było żadnych wątpliwości co do treści przepisów prawa. W związku z powyższym ww. zarzut należało również uznać za bezzasadny.

Pismem z dnia 21 grudnia 2020 r. spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję ministra z [...] listopada 2020 roku.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy to jest błędne zastosowanie art. 21 ust. 1, art. 21 ust. 2 oraz art. 21 ust. 4 ustawy w związku z § 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 września 1998 r. w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania oraz w związku z § 32 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności

i stopniu niepełnosprawności, poprzez uznanie, że przedłożone w toku postępowania przez skarżącą orzeczenia o stopniu niepełnosprawności T. K. nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie występowania u T. K, schorzenia szczególnie utrudniającego wykonywanie pracy, umożliwiającego obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych;

2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy to jest art. 2a ust. 1 w zw. z art. 2a ust. 4 ustawy poprzez przyjęcie, że przedstawiona przez skarżącą dokumentacja medyczna nie uzasadnia wliczenia T. K. do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze szczególnym schorzeniem w spornym okresie tj. od 12.2014 roku do 11.2015 roku;

3) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy to jest art. 21 ust. 1, art. 21 ust. 2 oraz art. 21 ust. 4 ustawy w związku z § 2 oraz § 2b pkt 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 września 1998 r. w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania, poprzez nieobniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych u skarżącej, a w konsekwencji błędne wyliczenie wysokości wpłat skarżącej na PFRON;

4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 187 § 1 ordynacji podatkowej. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności pominięcie sformułowań znajdujących się w orzeczeniach o stopniu niepełnosprawności w zakresie w jakim pozwalały one stwierdzić, iż u pracownika skarżącej występuje przewlekła choroba [...];

5) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 187 § 1 ordynacji podatkowej poprzez pominięcie orzeczeń i zaświadczeń lekarskich ustalających niepełnosprawność T. K. już od 1994 r., a w stopniu umiarkowanym, wywołanym chorobą[...], już od 28 lutego 2013 r. w zakresie, w jakim uzasadniały one obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, co w konsekwencji doprowadziło do nie uznania przez organ, że skarżąca zasadnie dokonała obniżenia wysokości wpłat na PFRON;

6) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 210 § 4 ordynacji podatkowej poprzez niedostateczne uzasadnienie decyzji w zakresie w jakim odmówiono orzeczeniom o stopniu niepełnosprawności, przedstawionym przez skarżącą, mocy dowodowej w zakresie stwierdzenia występowania u T. K. schorzenia szczególnie utrudniającego wykonywanie pracy;

7) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 207 ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzającą wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON, podczas gdy nie istniały podstawy do wydania takiej decyzji;

8) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 121 § 1 w zw. z art. 2a ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie przez organ zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, a w konsekwencji naruszenie zasady prowadzenia przez organ podatkowy postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,

W odpowiedzi na skargę minister podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie sąd wyjaśnia, że zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako "ppsa") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji organu odwoławczego we wskazanych wyżej granicach, sąd doszedł do przekonania, że narusza ona przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, że organ nie uwzględnił, że niepełnosprawność jednego z pracowników (T. K.) została przez skarżącą zadeklarowania jako schorzenie szczególne. Stanowisko organu nie jest prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. Ustęp 2 powyższego artykułu stanowi natomiast, że z wpłat, o których mowa w ust. 1, zwolnieni są pracodawcy, u których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 6%. Przy czym wskaźnik ten może zostać obniżony w razie zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi wykonywanie pracy (art. 21 ust. 4), a rodzaj takich schorzeń określony został w powoływanym już rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 września 1998 r. w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych pozwalający na zwolnienie pracodawcy od obowiązku wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji może zostać obniżony wyłącznie w sytuacji, gdy pracodawca ten zatrudnia osoby posiadające schorzenia wymienione w rozporządzeniu. Jednym z rodzajów schorzeń, o których wyżej mowa są przewlekłe choroby psychiczne (§ 1 pkt 8 rozporządzenia).

Zgodnie natomiast z treścią art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dokumentów potwierdzających wystąpienie schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w art. 21 ust. 2 ustawy o rehabilitacji (art. 2a ust. 4 tej ustawy). Zatem dokumentem potwierdzającym wystąpienie schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych jest orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność.

Powyższą materię reguluje natomiast rozporządzenie z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1328). Zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia Powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły wydają odpowiednio orzeczenia o: 1) niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 16 roku życia; 2) stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 rok życia; 3) wskazaniach do ulg i uprawnień osób posiadających orzeczenia o inwalidztwie lub niezdolności do pracy, o których mowa w art. 5 i 62 ustawy, zwane dalej "orzeczeniami o wskazaniach do ulg i uprawnień". W § 13 ust. 2 ww. rozporządzenia zostały wskazane enumeratywnie elementy, jakie zawiera orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, w związku z powyższym zespół wydający orzeczenie nie może owych elementów dowolnie kształtować w tym rozszerzać zakres orzeczenia. Zgodnie z § 32 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia przy kwalifikowaniu do znacznego, umiarkowanego i lekkiego stopnia niepełnosprawności bierze się pod uwagę zakres naruszenia sprawności organizmu spowodowany przez choroby[...], w tym: a) zaburzenia psychotyczne, b) zaburzenia nastroju począwszy od zaburzeń o umiarkowanym stopniu nasilenia, c) utrwalone zaburzenia lękowe o znacznym stopniu nasilenia, d) zespoły otępienne.

Zatem orzeczenie o stopniu niepełnosprawności winny wskazywać jako jedną z przyczyn niepełnosprawności chorobę[...]. Natomiast uzasadnieniem obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w art. 21 ust. 2 ustawy o rehabilitacji jest między innymi posiadanie przez pracownika schorzenia w postaci przewlekłej choroby[...].

Jednocześnie należy podkreślić, że dokumentem uzasadniającym obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w art. 21 ust. 2 ustawy o rehabilitacji jest zgodnie z art. 2a ust. 4 powyższej ustawy orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność. Orzeczenie to, zgodnie z rozporządzeniem z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, zawiera określoną treść oraz wskazuje przy kwalifikowaniu do stopnia niepełnosprawności na m.in. choroby [...].

Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika jednoznacznie, że w odniesieniu do T. K. (pracownika skarżącej) zostało wydane orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z 28 lutego 2013 roku, które zostało wydane do 31 stycznia 2015 roku. Jak zauważyła skarżąca orzeczenie to – w imieniu orzekającego organu (Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności) zostało podpisane przez lekarza psychiatrę jako przewodniczącego składu orzekającego. W treści przedmiotowego orzeczenia zostało wskazany symbol niepełnosprawności –[...]. Nadto, w orzeczeniu tym zostało wskazane, że ustalony nim stopień niepełnosprawności trwa od 6 grudnia 2012 roku, zaś sama niepełnosprawność istnieje od 1994 roku. Przedmiotowe orzeczenie zostało przedłożone skarżącej jako pracodawcy 10 kwietnia 2014 roku, co pozostaje poza sporem w niniejszej sprawie (orzeczenie o niepełnosprawności k. 20 akt postępowania).

W świetle przedstawionych okoliczności, racje w sporze występującym w niniejszej sprawie należy przyznać skarżącej. Zasadnie podnosi ona, że przy zastosowaniu zasad logiki i doświadczenia życiowego uprawniona była do przyjęcia, że skoro jej pracownik (T. K.) legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, o wyżej przytoczonej treści, to wskazana w tym orzeczeniu choroba [...]ma charakter przewlekły. Stanowisko takie znajduje pełne uzasadnienie w treści powołanych wyżej przepisów.

W okolicznościach niniejszej sprawy w pełni adekwatna jest argumentacja przytoczona w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z 23 lipca 2020 roku w spawie sygn. akt III SA/Wa 1477/19, którą sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przyjmuje za własną.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w judykaturze, że użycie przez prawodawcę w przywołanych przepisach odpowiednio terminów "choroba[...]" oraz "przewlekła choroba[...]" oznacza, że nie są to pojęcia tożsame, a drugi z nich jest pojęciem zakresowo węższym niż pierwszy. Sąd nie podziela natomiast poglądu, że dla skorzystania z omawianej preferencji "należało potwierdzić istnienie u tego pracownika choroby [...]o charakterze przewlekłym za pomocą innych dowodów". Sąd podkreśla, że z art. 2a ust. 4 ustawy o rehabilitacji wynika jednoznacznie, że dokumentem tym jest orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność, a więc orzeczenie o niepełnosprawności dla osób, które nie ukończyły 16 roku życia lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dla osób, które ukończyły 16 roku życia. W ocenie sądu nie ma zatem konieczności dostarczania dodatkowego (poza orzeczeniem potwierdzającym niepełnosprawność) dokumentu wystawionego przez lekarza specjalistę. Ponadto dokument taki jako dokument prywatny, którego przedstawienie nie jest wymagane przez przepisy prawa, podlegałby swobodnej ocenie dowodu przez organ.

Odnosząc się natomiast do różnicy pojęciowej "choroba[...]" a "przewlekła choroba[...]" występującej w przywołanych rozporządzeniach należy zauważyć, że termin "przewlekła" jest cechą jednostki chorobowej, a nie cechą tworzącą nową jednostką chorobową. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN (https://sjp.pwn.pl/szukaj/przewlek%C5%82a.html) choroba przewlekła to choroba mająca długotrwały przebieg. Dla stwierdzenia zatem jak długo trwa choroba [...], jak w niniejszej sprawie, nie są wymagane wiadomości specjalne. Zatem w ocenie sądu okoliczność, czy choroba [...] ma charakter przewlekły powinien ocenić organ na podstawie danych zawartych w orzeczeniu potwierdzającym niepełnosprawność. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z § 13 ust. 2 pkt 10 i 11 rozporządzenie z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zawiera: okres, na jaki orzeczono stopień niepełnosprawności, datę lub okres powstania niepełnosprawności. Mając powyższe na uwadze organ ma możliwość ustalenia czy choroba [...]ma charakter przewlekły.

Podsumowując powyższe, należy wskazać, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności T. K. z 28 lutego 2013 roku, wpłynęło do skarżącej spółki 10 kwietnia 2013 roku i mając na uwadze jego przytoczoną wyżej treść, należy zgodzić się ze skarżącą spółką, że choroba [...]ww. osoby miała charakter przewlekły.

W świetle powyższego, jako w pełni uzasadnione należy ocenić podniesione w skardze zarzuty naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Zdaniem sądu, wydając zaskarżoną decyzję organ bez wątpienia dopuścił się ich naruszenia uchylając się od oceny ww. orzeczenia o niepełnosprawności.

Mając na uwadze powyższe, sąd uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) ppsa, o czym orzekł w punkcie 1) sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2) sentencji wyroku. Łączna kwotę 3 122 zł zasądzoną z tego tytułu na rzecz skarżącej stanowią: wpis od skargi – 705 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 2400 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł. Wynagrodzenie pełnomocnika zostało ustalone na podstawie § 8 pkt 5) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, przy uwzględnieniu, że wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi 23 489 zł.

Orzeczenie powołane w niniejszym uzasadnieniu jest opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.