Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 44/25
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt. 2, art. 184, art. 194 § 1 pkt. 1 a, art. 197 § 1 i 2, art. 270, art. 271 pkt. 2, art. 277, art. 280 § 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt I SO/Wa 18/24 o odrzuceniu skargi B.P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SO/Wa 10/22 oddalającym wniosek B.P. o wymierzenie grzywny Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia

14 listopada 2024 r. sygn. akt I SO/Wa 18/24 odrzucił skargę B.P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia

1 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SO/Wa 10/22.

W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SO/Wa 10/22 oddalił wniosek B.P. o wymierzenie grzywny Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na pozew. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 31 sierpnia 2023 r.

Następnie pismem z dnia 25 września 2024 r. (data pieczęci UP) B.P. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej powyższym postanowieniem, powołując się na przesłankę art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a.", tj. brak możliwości działania strony.

Powołując się na treść art. 277 i art. 271 pkt 2 P.p.s.a. sąd pierwszej instancji wywiódł, że skarga została wniesiona z przekroczeniem trzymiesięcznego terminu. Podniesiono, że o podstawie wznowienia postępowania, tj. zwróceniu się przez sąd wojewódzki do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie o wyznaczenie adwokata z urzędu przed uprawomocnieniem się postanowienia o przyznaniu adwokata, skarżący uzyskał wiedzę najpóźniej w dniu 14 września 2023 r., kiedy to otrzymał odpis opinii sporządzonej przez tego adwokata o braku podstaw do wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji z dnia 1 sierpnia 2023 r. w sprawie I SO/Wa 10/22. W związku z powyższym uznano, że termin do wniesienia skargi o wznowienie przedmiotowego postępowania upłynął z dniem 14 grudnia 2023 r. Natomiast skarga o wznowienie postępowania została złożona dopiero w dniu 25 września 2024 r.

Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji rażące naruszenie przepisów prawa, tj. art. 183 § 2 pkt 2 i 5 P.p.s.a. prowadzące do nieważności postępowania, a to przez:

• brak umocowania do działania w sprawie I SO/Wa 10/22 oraz I SO/Wa 18/24 w imieniu wnioskodawcy adwokata z urzędu K.K. na skutek celowego naruszenia art. 244 i art. 259 P.p.s.a. przez sąd,

• rażące naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka

i Podstawowych Wolności,

• rażące naruszenie art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżący podniósł, że jedynym prawnie dopuszczalnym środkiem zaskarżenia od postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania – na mocy art. 173 § 1 P.p.s.a. jest skarga kasacyjna. W konsekwencji wywiedziono, że WSA

w Warszawie w sposób celowy sporządził błędne pouczenie o przysługiwaniu zażalenia do NSA na powyższe orzeczenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny, albowiem może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego – art. 270 P.p.s.a. Dopuszczalność wznowienia postępowania sądowego uwarunkowana jest od spełnienia dwóch przesłanek: po pierwsze, skarga o wznowienie musi opierać się na ustawowej podstawie wznowienia, a po drugie, winna być wniesiona w terminie (art. 280 P.p.s.a.). Jak stanowi art. 280 § 1 P.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Na skutek braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.

Termin na złożenie skargi o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 277 P.p.s.a., wynosi trzy miesiące. Zgodnie z powyższym przepisem termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania po upływie tego terminu jest niedopuszczalne

i powoduje odrzucenie tej skargi.

Skarga o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie została oparta na podstawie określonej w art. 271 pkt 2 P.p.s.a. polegającej na pozbawieniu strony możności działania, co wynikało z faktu wyznaczenia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu na podstawie nieprawomocnego orzeczenia o ustanowieniu adwokata w ramach pomocy prawnej. Zgodnie z art. 277 P.p.s.a. termin do złożenia skargi opartej na pozbawieniu strony możności działania biegnie od dnia, w którym dowiedziała się o orzeczeniu podlegającym zaskarżeniu.

W sprawie I SO/Wa 10/22 skarżący o postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2023 r., którym oddalono jego wniosek o ukaranie organu grzywną, dowiedział się najpóźniej w dniu 14 września 2023 r., albowiem w tym dniu skutecznie doręczono mu odpis opinii sporządzonej przez adwokat K.K., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu zwrotnego poświadczenia odbioru (k. 46 akt sprawy I SO/Wa 10/22). Rzeczona opinia w sposób jednoznaczny odwoływała się do zapadłego w sprawie orzeczenia i pozwalała na powzięcie przez skarżącego wiedzy w zakresie treści wydanego przez sąd orzeczenia. W związku z powyższym, na podstawie art. 277 P.p.s.a., termin do wniesienia skargi o wznowienie zakończonego tym orzeczeniem postępowania sądowego, upłynął z dniem 14 grudnia 2023 r. Skarżący skargę o wznowienie postępowania złożył natomiast w dniu 25 września 2024 r., co wynika z daty pieczęci urzędu pocztowego (k. 8), a zatem po upływie przepisanego terminu. W tej sytuacji sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę jako spóźnioną na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a.

Przy tym należy zwrócić uwagę na błędną analizę przesłanek z art. 277 P.p.s.a., jakiej dokonał sąd pierwszej instancji, który wywodził upływ terminu od powzięcia przez skarżącego wiedzy o podstawie wznowienia postanowienia, gdy tymczasem – wobec wywiedzenia podstawy skargi o wznowienie postępowania z przesłanki pozbawienia strony możliwości działania – należało zbadać upływ terminu od uzyskania przez skarżącego wiedzy na temat zapadłego w sprawie orzeczenia podlegającego zaskarżeniu. Niemniej jednak termin pozyskania przez skarżącego wiedzy o zapadłym rozstrzygnięciu był tożsamy z terminem powzięcia przez skarżącego wiedzy o podstawie wznowienia postępowania przyjętym przez sąd wojewódzki. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu, gdyż wniesiona skarga i tak podlegała odrzuceniu z uwagi na upływ terminu do jej wniesienia.

Sformułowane przez składającego zażalenie zarzuty pozostawały bezzasadne przy rozpoznaniu przedmiotowego środka zaskarżenia, albowiem dotyczyły one w istocie działań podejmowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie I SO/Wa 10/22, której wznowienia domagał się skarżący, i stanowiły de facto powtórzenie kwestii przedstawionych przez skarżącego w skardze o wznowienie postępowania. Stąd też nie mogły zostać uwzględnione w przedmiotowym postępowaniu, w którym rozpatrywano środek zaskarżenia od wydanego w sprawie I SO/Wa 18/24 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2024 r. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Wbrew błędnym twierdzeniom skarżącego zawartym w uzasadnieniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nie skarga kasacyjna, co wynika z treści art. 194 § 1 pkt 1a w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

W związku z powyższym należy uznać, że zażalenie jest bezzasadne,

a zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184

w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.