Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1124/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-11-16 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie - art.260 par.1 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2, art. 260
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 września 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.L. (L.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 28 września 2016 r.


UZASADNIENIE

P.L. reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata T.G. pismem z dnia 21 lipca 2016 r. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu tego wniosku, zawartym na druku urzędowego formularza PPF, P.L. oświadczył, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, 15-letnim synem i dwiema córkami w wieku 12 i 5 lat, a ich źródłem utrzymania po zlikwidowaniu prowadzonej przez skarżącego działalności jest gospodarstwo rolne położone w R., z którego uzyskiwany dochód wynosi 4.000,00 zł. Dodatkowo na małoletnie córki A. i W. otrzymuje z tytułu rządowego programu "Rodzina 500+" świadczenie w łącznej kwocie 1.000,00 zł. Wskazano, iż żona skarżącego uruchomiła w ostatnim czasie własną działalność pod firmą "A", jednakże działalność ta nie przynosi jeszcze żadnych dochodów. Tymczasem wydatki, które zobowiązani są ponosić obejmują: opłaty za mieszkanie (1.100,00 zł), zakup żywności (2.500,00 zł), leków (150,00 zł – 200,00 zł), odzieży (500,00 zł) oraz środków czystości (300,00 zł).

Nadto w rubryce nr 7 formularza jako składniki posiadanego majątku wymieniono: gospodarstwo rolne o pow. ok. 9 ha wraz z domem o pow. ok. 200 m2 oraz budynkiem gospodarczym i żywym inwentarzem (krowy, trzoda chlewna, drób). Natomiast w celu uzupełnienia podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono kserokopie następujących dokumentów źródłowych: decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia wychowawczego, zaświadczenia z rejestru mieszkańców, dokonywanych z rachunku J.Z. przelewów bankowych dotyczących opłat za internet UPC (87,00 zł), abonament telewizyjny w "B" Sp. z o.o. (96,89 zł), telefon w sieci "C" Sp. z o.o. (142,00 zł i 867,00 zł), czynsz (727,66 zł), internet mobilny (90,00 zł), gaz (142,00 zł), podatek rolny, leśny i od nieruchomości (184,00 zł – rata), umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego o pow. 9,08 ha, decyzję o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników, które wynosi 520,00 zł, wydruk z CEIDG potwierdzający fakt zaprzestania prowadzenia działalności pod firmą "D"z dniem [...] r., zeznania podatkowe skarżącego i jego żony za 2015 r., deklaracje VAT-7 związane z prowadzoną przez żonę skarżącego działalnością wraz z podatkową księgą przychodów i rozchodów.

Dodatkowo w piśmie z 13 września 2016 r. skarżący oświadczył, że nie prowadzi działalności wytwórczej w rolnictwie tylko gospodarstwo oparte wyłącznie na hodowli żywego inwentarza i to nie przynosi dochodów. Ponadto nie posiada, podobnie jak jego żona, kont bankowych. Jedyny rachunek, który posiadali został im zajęty przez organ egzekucyjny (blokada rachunku z dnia [...] r.). Dlatego też opłaty dokonują za pośrednictwem przelewów dokonywanych z rachunku należącego do J.Z. zamieszkałej pod tym samym adresem.

Postanowieniem z dnia 28 września 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że Strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczająco przekonujący, że rzeczywiście spełnia przesłanki uwzględnienia wniosku w całości, a wyjaśnienie pełnomocnika skarżącego zawarte w piśmie z dnia 13 września 2016 r. oraz przedłożona dokumentacja źródłowa nie korespondowały z treści formularza PPF.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik P.L. pismem z dnia 14 października 2016 r. wniósł sprzeciw, żądając uwzględnienia swojego wniosku oraz zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

W uzasadnieniu sprzeciwu strona polemizowała z ustaleniami dokonanymi w postanowieniu referendarza sądowego, podkreślając, że wszystkie istotne okoliczności zostały przez nią wskazane, a dokumenty żądane przez referendarza sądowego zostały przekazane do akt sprawy.

Pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił, iż w piśmie z dnia 13 września 2016 roku omyłkowo wskazano, iż skarżący nie prowadzi działalności wytwórczej w rolnictwie, albowiem jego dochody oparte są na chowie lub hodowli zwierząt w ramach gospodarstwa rolnego położonego w gm. C. i ich kwota netto wynosi kształtują się na poziomie ok. 4.000,00 zł rocznie, przy czym dla gospodarstwa rolnego nie jest prowadzona szczegółowa księgowość.

Wyjaśniono także, iż mieszkanie mieszczące się pod adresem ul. [...] w G., nie jest własnością skarżącego, a z właścicielem mieszkania wiąże skarżącego jedynie umowa najmu, a z tego tytułu (czynszu najmu) wraz z opłatami z tytułu mediów ponosi stałe wydatki w kwocie ok. 1.100,00 zł miesięcznie. Pełnomocnik wskazał, że Sąd nie zobowiązywał skarżącego do przedstawienia umowy najmu ani też innego dowodu na okoliczność tego, czy przedmiotowe mieszkanie stanowi własność skarżącego.

W sprzeciwie podkreślono, że skarżący zgodnie z prawdą wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje wraz z żoną A. oraz dziećmi P., W. i A.. Wymienione osoby pozostają na utrzymaniu skarżącego. Pełnomocnik P.L. podnosił, iż osoby trzecie zameldowane pod adresem ul. [...] w G. nie pozostają na trzymaniu skarżącego, w związku z czym nie zostały wskazane w urzędowym formularzu jako osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym.

Do sprzeciwu nie dołączono żadnej dokumentacji źródłowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwaną dalej P.p.s.a.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie jak dotychczas rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo.

Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Należy zaznaczyć, P.L., składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku złożonego przez skarżącego, należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Strona skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W samym sprzeciwie zawarta jest jedynie polemika z ustaleniami poczynionymi przez referendarza sądowego. Pełnomocnik P.L. podniósł, iż dochód Skarżącego miesięcznie wynosi 5.000 zł i obejmuje 4.000 zł z tytułu działalności wytwórczej w rolnictwie oraz kwotę 1.000 zł z świadczenia wychowawczego na dwie małoletnie córki. Wyjaśniono, w piśmie z dnia 13 września 2016 roku omyłkowo wskazano, iż skarżący nie prowadzi działalności wytwórczej w rolnictwie, albowiem jego dochody oparte są na chowie lub hodowli zwierząt w ramach gospodarstwa rolnego położonego w gm. C. i ich kwota netto wynosi kształtują się na poziomie ok. 4.000,00 zł rocznie, przy czym dla gospodarstwa rolnego nie jest prowadzona szczegółowa księgowość.

Zdaniem Sądu informacje zawarte w wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów pomocy złożonego przez P.L. nie zostały przekonywująco umotywowane oraz udokumentowane. Wątpliwości Sądu nadal budzi kwestia wysokości dochodów Skarżącego z tytułu działalności wytwórczej w rolnictwie, albowiem nawet zakładając, iż wskazanie, że dochód ten kształtuje się w wysokości 4.000 zł rocznie stanowi kolejną omyłkę profesjonalnego pełnomocnika i wynosi 4.000 zł miesięcznie to dochód ten nie został w żaden sposób udokumentowany.

Wątpliwości dotyczące lokalu mieszkalnego znajdującego się w G. przy ulicy [...] również nie zostały rozstrzygnięte. Do sprzeciwu nie dołączono żadnej dowodu na okoliczność tego, czy przedmiotowe mieszkanie stanowi własność skarżącego, czy też nie.

Podkreślić trzeba, iż rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy dokonać rzetelnej i wyczerpującej analizy całokształtu nie tylko osobistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, ale również osób, z którymi skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, jak również małżonka wnioskodawcy.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie podane w treści urzędowego formularza dane nie pokrywały się z przedłożoną do akt dokumentacją źródłową. Również wysokość wskazanych przez skarżącego wydatków nie została w żaden sposób udokumentowana, mimo wystosowanego w tym przedmiocie wezwania, podczas gdy kwota ta budzi istotne wątpliwości, albowiem przedłożone do akt dokumenty źródłowe dotyczące opłat za tzw. media nie pokrywają się z kwotą wskazaną w treści urzędowego formularza i co istotne wraz z pozostałymi wydatkami związanymi z zakupem odzieży, żywności i środków czystości przekraczają kwotę deklarowanego dochodu. W ślad za referendarzem sądowym podkreślić trzeba, iż niemożliwe jest aby wydatki przewyższały uzyskiwane dochody, zwłaszcza, gdy dodatkowe źródła utrzymania nie zostały w żaden sposób podane, gdyż jak ustalono prowadzona przez żonę skarżącego działalność gospodarcza od 2015 r. przychodu nie przynosi, generuje jedynie wydatki związane z obsługą biura rachunkowego.

Wątpliwości wskazane w postanowieniu z dnia 28 września 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy są nadal aktualne, a wyjaśnienie Skarżącego nie były wystarczające do wolnego od wątpliwości ustalenia jego kondycji finansowej i możliwości płatniczych, nadto nie zostały poparte żadnymi dowodami.

Konkludując Sąd stanął na stanowisku, iż słusznie rozpoznający sprawę uznał, że skarżący nie wykazał w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jego oświadczenie o wysokości osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji materialnej, w której się znajduje. Tym bardziej, że poza wydatkami, które przy piśmie z dnia 13 września 2016 r. zobrazowano, a dotyczącymi mieszkania przy ul. [...] w G., zobowiązany jest ponosić jeszcze inne wydatki dotyczące utrzymania nieruchomości, którą dzierżawi, czyli opłacać nie tylko podatek rolny, leśny, czy podatek od nieruchomości w łącznej kwocie 736,00 zł (czyli po 184,00 zł rata) ale również dokonywać opłat za tzw. media związane z utrzymaniem położonego w Gminie C. budynku mieszkalnego, które nie zostały w żaden sposób podane, mimo tego iż niewątpliwie muszą być ponoszone.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na mocy art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowił jak na wstępie.