Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 732/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata targowa
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 25 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: Izabela Ścieszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 roku sprawy ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za okres od 1 września 2012roku do 31 października 2012 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 732/13

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. nr [...]z dnia [...]określającą D. C. zobowiązanie podatkowe w opłacie targowej za okres od 1 września 2012 roku do 31 października 2012 roku w łącznej kwocie 3.290 zł.

Organ odwoławczy wskazał, iż A przy ul. A w S. (obok pawilonu B), na którym D. C. prowadzi działalność gospodarczą, jest bez wątpienia targowiskiem. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.) targowiskami są wszelkie miejsca, w których jest prowadzona sprzedaż. W myśl natomiast zasady wyrażonej w art. 15 ust. 3 opłatę targową pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowych oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko. Podatniczka w odwołaniu podała, że za teren o powierzchni 24 m2 wnosi już jedną opłatę w wysokości 675,06 zł do Przedsiębiorstwa Komunalnego w S. Skarżąca jednak nie zwróciła uwagi – jak podkreślił organ odwoławczy - że opłata w wysokości 675,06 zł dotyczy czynszu uiszczanego właścicielowi targowiska za wynajmowanie gruntu i wynika z umowy najmu Nr[...] zawartej w dniu 2 czerwca 2008 roku (aneks z dnia 31 grudnia 2010 roku). Opłata dokonywana na rzecz Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o.o. w S. i opłata targowa wnoszona na rzecz Urzędu Miasta S. są od siebie niezależne. Opłata najmu wynika z umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy PK Sp. z o.o. w S., a D. C., zaś obowiązek wnoszenia opłaty targowej wynika z przytoczonego art. 15 ust. 1 ustawy i powstaje z momentem dokonania w danym dniu sprzedaży na targowisku. Opłata targowa stanowi dochód budżetu gminy.

SKO nie zgodziło się z argumentacją skarżącej podaną w odwołaniu, że "absurdem jest wnoszenie dwóch opłat za 24 m2 gołej ziemi, bez żadnych warunków sanitarnych, światła i wody". Fakty te – w ocenie organu odwoławczego - nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia. Zdefiniowane w art. 15 ust. 2 w/w ustawy pojęcie "targowiska" posługuje się szerokim pojęciem targowiska, dla którego istotne jest jedynie prowadzenie sprzedaży określonego charakteru, natomiast nie ma znaczenia fakt w jakim miejscu sprzedaż jest dokonywana.

SKO podzieliło stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji o braku przesłanek do zastosowania wobec skarżącej art. 15 ust. 2b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który stanowi, że opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub w ich częściach i art. 16 tej ustawy, w myśl którego zwalnia się od opłaty targowej osoby i jednostki wymienione w art. 15 ust. 1, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach. Jak podkreślono, Prezydent Miasta S. prawidłowo - powołując się na odpowiednie przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych - uznał i wykazał w uzasadnieniu decyzji, że zobowiązana nie może być podatnikiem podatku od nieruchomości od żadnego z przedmiotów znajdujących się na terenie targowiska. Grunt nie jest bowiem własnością skarżącej, zaś dwa kioski, stoły i zadaszenie stoisk, będące własnością D. C., nie stanowią budynków ani budowli w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, gdyż nie są trwale złączone z gruntem - są obiektami przenośnymi.

Organ odwoławczy wskazał, iż w myśl art. 19 pkt 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zasady ustalania i poboru oraz terminy płatności i wysokość stawek opłat targowych określa rada gminy w drodze uchwały, przy czym przepis ten ustala górną dzienną granicę tej opłaty. Zgodnie z delegacją zawartą w art. 19 powołanej ustawy Rada Miejska w S. uchwałą Nr [...]z dnia [...]2012 roku w sprawie opłaty targowej określiła wysokość dziennych stawek opłaty targowej oraz określiła sposób jej poboru. W odniesieniu do sprawy D. C. zastosowanie ma § 2 ust. 1 pkt 1 lit. b) tejże uchwały, w myśl którego przy dokonywaniu sprzedaży na terenie targowisk C, A, stawka dzienna za 1 m2 zajmowanej powierzchni wynosi 2,50 zł. Art. 19 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uprawnia radę gminy do wprowadzenia innych niż wymienione w ustawie zwolnień przedmiotowych od opłat lokalnych, lecz Rada Miejska w S., określając podaną wyżej uchwałą wysokość dziennych stawek opłaty targowej oraz sposób jej poboru, nie skorzystała z przysługujących jej w tym zakresie praw. Zatem ustalone w uchwale Rady Miejskiej w S. z dnia [...]2012 roku dzienne stawki opłaty targowej są obowiązujące i podlegają stosowaniu. Ustalenia wysokości opłaty targowej za podany w decyzji okres organ podatkowy dokonał w oparciu o protokoły z czynności poboru opłaty targowej sporządzone przez inkasenta opłaty targowej w obecności strony postępowania. W odwołaniu od zaskarżonej decyzji strona nie kwestionowała zarówno faktu dokonywania sprzedaży w ustalonych dniach września i października 2012 roku (odpowiednio 22 i 27 dni), jak i zajmowanej na targowisku powierzchni sprzedażowej - kioski 12 m przez 49 dni, towar wystawiony do sprzedaży przed kioskami - 10 m2 przez 1 dzień, 14 m2 przez 11 dni, 15 m2 przez 28 dni, 16 m2 przez 9 dni, uznając jedynie opłatę za niesprawiedliwą. Z tego względu - w ocenie Kolegium - wystarczającym i wiarygodnym dowodem w sprawie na okoliczność ustalenia dni, w których dokonywana była sprzedaż oraz powierzchni zajętej pod tę sprzedaż są protokoły z dokonanych czynności poboru opłaty targowej sporządzone przez pracownika dokonującego poboru tej opłaty.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. C. wniosła o uchylenie w/w decyzji SKO w S.

Skarżąca wskazała, iż opłata za zajmowany teren na E w S. jest już pobierana przez Przedsiębiorstwo Komunalne w S. w kwocie 675,06 zł. Strona nie rozumiem, dlaczego żąda się od niej drugiej opłaty na rzecz Urzędu Miasta, gdyż część kwoty, którą wpłaca do PK w wysokości około 60%, jest już odprowadzana do Urzędu Miasta. Teraz żąda się od niej dwóch opłat: jednej dzierżawnej, drugiej targowej od nieruchomości.

Skarżąca podkreśliła, że kioski, stoły, dach stojący na terenie targowiska, są jej własnością, a w myśl ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obiekty budowlane ustawione na stałe na targowisku są zwolnione z opłaty. W umowach dzierżawy z PK w pkt. 3 czytamy, że na terenie targowiska mogą powstać obiekty budowlane, w celu prowadzenia działalności w zakresie sprzedaży towarów. Takie obiekty skarżąca ma postawione od lat - kioski, dachy, stoły, które są przytwierdzone do podłoża na stałe i nieruchome. Na terenie targowisk, jak i na terenie miasta jest wiele kiosków i budowli będących w takiej samej sytuacji jak skarżacej, a tam nie pobiera się opłaty targowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Opłatę targową - w myśl art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (powoływanej dalej jako "u.p.o.l.") - pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek nie mających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Do dnia 1 stycznia 2003 r. targowiskami w rozumieniu tej ustawy, były wszelkie miejsca, w których prowadzony był handel, w szczególności z ręki, koszów, stoisk, wozów konnych, przyczep, pojazdów samochodowych, a także sprzedaż zwierząt, środków transportowych i części do środków transportowych (art. 15 ust. 2). Mimo zdefiniowania przez ustawodawcę na użytek ww. ustawy pojęcia "targowisko", definicja ta budziła kontrowersje w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w praktyce organów samorządowych. Problemy te powstawały dlatego, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych posługiwała się pojęciem targowiska szerzej rozumianym niż miało to miejsce w dekrecie z dnia 2 sierpnia 1951 r. o targach i targowiskach (Dz.U. Nr 41, poz. 312 ze zm.), który z dniem 1 stycznia 2001 r. utracił moc obowiązującą. W art. 1 ust. 1 tego dekretu targowiska zdefiniowano jako wszelkie miejsca i budowle (hale targowe i bazary), przeznaczone do handlu ze stoisk, wozów, koszów, itp.

Z dniem 1 stycznia 2003 r., ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 200, poz. 1683) zmieniono definicję targowiska zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Targowiska zdefiniowano jako wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel, dodając zastrzeżenie w art. 15 ust. 2a tej ustawy, że opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw. Art. 15 ust. 2a tej ustawy został uznany za niezgodny z art. 2 w związku z art. 217 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r.

Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika jednak jednoznacznie, że bez znaczenia dla uiszczania opłat targowych jest to, czy handel jest prowadzony na gruntach państwowych, komunalnych czy prywatnych (wyrok z dnia 27 sierpnia 1993 r., sygn. akt SA/P 1136/93; niepubl.). Z kolei w wyroku z dnia 13 czerwca 1995 r., sygn. akt SA/Wr 2452/94 (Wokanda 1995/10/43) Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, że opłatę targową pobiera się niezależnie od tego czy sprzedaż odbywa się na targowisku miejskim prowadzonym przez gminę, inną jednostkę zarządzającą targowiskiem, czy też na targowisku prowadzonym na terenie prywatnym. Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 września 1993 r., sygn. akt III ARN 68/93 (Prawo Gospodarcze 1994/2, s. 5-8) orzekł, że targowiskiem jest "wszelkie miejsce", w którym prowadzony jest handel i odnosi się zarówno do targowisk, których lokalizację ustaliła gmina, jak również do każdego innego miejsca, a więc również hali targowej usytuowanej na gruncie nie będącym mieniem komunalnym. W innym wyroku z dnia 15 maja 1997 r. (sygn. akt I SA/Po 936/96; "Wspólnota" 1997/43), Naczelny Sąd Administracyjny wyraził podobny pogląd, orzekając, iż skoro zgodnie z art. 15 ust. 2 targowiskami są wszelkie miejsca, w których prowadzona jest sprzedaż, to chodzi o miejsca, w których lokalizację wyznacza gmina, jak i każde inne miejsce, mimo że formalnie nie jest ono przez gminę oznaczone jako targowisko. W takim rozumieniu targowiskiem jest m.in. hala targowa, dom handlowy, plac, chodnik, pas przydrożny, byleby na tych miejscach prowadzono sprzedaż.

W niniejszej sprawie nie ma sporu co do tego, że skarżąca prowadzi handel na targowisku.

Opłatę targową pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowiska oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko (art. 15 ust. 3 ustawy). Stąd handlujący na targowisku, mimo uiszczania czynszu dzierżawnego, opłaty za wjazd na targowisku lub za zajęcie straganu, muszą również płacić opłatę targową na rzecz gminy.

Na mocy art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r., zwolnione są od opłaty targowej osoby, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach. Przepis ten nie ma zastosowania do osób, które są podatnikami podatku od nieruchomości i prowadzą działalność sprzedaży towarów na targowisku poza miejscem, od którego płacą podatek od nieruchomości; opłata targowa dotyczy tylko powierzchni nie objętej tym podatkiem (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 1994 r., sygn. akt SA/Wr 26/94; Prawo Gospodarcze 1994/4/16). Wspomniane zwolnienie nie dotyczy zatem sprzedawców handlujących na targowisku, lecz nie będących równocześnie podatnikami podatku od nieruchomości. Stanowisko takie zajęło również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położnymi na przedmiotowym targowisku – kiosków, stołów, dachu (wiaty). Skoro strona nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości od przedmiotów usytuowanych na przedmiotowym targowisku, to nie ma do niej zastosowania zwolnienie przewidziane w art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Sąd dodatkowo pragnie jedynie wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nieruchomości lub obiekty budowlane, do których zaliczono grunty (pkt 1), budynki lub ich części (pkt 2) oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (pkt 3). Zgodnie zaś z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Pojęcie budowli zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 3 z związku z pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i jest to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Z przepis tego wynika, iż pojęcie budowli zdefiniowane zostało poprzez przykładowe wyliczenie obiektów budowlanych, które ustawodawca uznał za budowlę. Jednakże wspólną cechą wszystkich wymienionych obiektów budowlanych jest trwałe związanie z gruntem (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 grudnia 2009 r. I SA/Łd 860/09, wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 grudnia 2009r. I SA/Łd 774/09, wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 grudnia 2009 r. I SA/Łd 987/09).

Prawo budowlane definiuje także pojęcie "tymczasowego obiektu budowlanego". Zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, definiując w art. 2 ust. 1 przedmiot podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nie rozciąga użytego w niej pojęcia "budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" na obiekty tymczasowe, które określa w sposób odrębny Prawo budowlane w art. 3 pkt 5, a budowla jest obiektem wyróżniającym się spośród innych obiektów budowlanych trwałym związaniem z gruntem (art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego). W taki też sposób rozumiana jest budowla w języku potocznym, czyli jako "...coś, co zostało wybudowane; efekt działalności budowniczych stanowiący skończoną całość użytkową, wyodrębniony w przestrzeni i połączony z gruntem w sposób trwały..." (Słownik Języka Polskiego PWN pod red. prof. Mieczysława Szymczyka, Wydawnictwo Naukowe PWN – Warszawa 1995). Zaprezentowane rozumienie pojęcia "budowla" znajduje swoje potwierdzenie także w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2005 r., I SA/Rz 216/05, oraz w powiązanym z nim wyroku NSA z dnia 8 maja 2007 r., II FSK 658/06, wskazano, że budynek typu "szczęka", niepołączony trwale z gruntem, nie mieści się w wymienionej w art. 2 ust 1 u.p.o.l. definicji nieruchomości bądź obiektu budowlanego, gdyż nie stanowi ani budynku ani budowli, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 u.p.o.l. Tego rodzaju obiekt mieści się w pojęciu "tymczasowy obiekt budowlany", podobnie jak inne obiekty wymienione w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, np. kioski uliczne, czy pawilony sprzedaży ulicznej. Stanowią o tym przepisy ustawy podatkowej odsyłające do Prawa budowlanego w zakresie rozszyfrowania pojęcia obiektu budowlanego, to jest budynku oraz budowli.

Podkreślić również należy, iż przy określaniu przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości przepisy ustawy - Prawo budowlane mają ograniczone zastosowanie, które w istocie sprowadza się jedynie do definicji budynku, budowli i urządzeń budowlanych związanych z obiektem budowlanym w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.p.o.l. Z tego powodu należy je interpretować ściśle (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2007 r. II FSK 658/06).

Kioski użytkowane przez skarżącą na targowisku nie są trwale związane z gruntem. W konsekwencji nie podlegają one, na mocy art. 2 ust 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Stanowią one obiekt tymczasowy, który określa w sposób odrębny art. 3 ust. 5 Prawa budowlanego. Wynika to już wprost z jego nazwy akcentującej tymczasowy, nietrwały charakter związania z podłożem i mobilność przedmiotowego pawilonu. Brak związania przedmiotowych kiosków z gruntem oznacza w konsekwencji, że nie mogą być one uznane za budowlę w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego.

Strona skarżąca nie zaprzecza, że w dniach, za które została obciążona opłatą targową, prowadziła działalność handlową. Opłatę targową naliczono uwzględniając liczbę dni i powierzchnię handlową zajmowaną przez skarżącą. Wobec tego nie można zarzucić organom podatkowym naruszenia w sprawie przepisów postępowania podatkowego, jak i przepisów prawa materialnego.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.) należało skargę oddalić.

k.ż.