Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2248/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 68 ust. 3 pkt 7
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Zientala po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 116/15 w sprawie ze skargi R. R. i J. R. na czynność Prezydenta Miasta Zabrze w przedmiocie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza solidarnie od R. R. i J. R. na rzecz Prezydenta Miasta Zabrze kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 116/15 w pkt 1. stwierdził bezskuteczność czynności wpisu zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], dokonanej przez Prezydenta Miasta Zabrze w dniu [...] lutego 2012 r. na podstawie decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2010 r.), dla nieruchomości położonej w Z., ul. [...], dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Zabrzu księga wieczysta nr [...]; w pkt 2. stwierdził, że zaskarżona czynność nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; w pkt 3 zasądził od Prezydenta Miasta Zabrze solidarnie na rzecz skarżących R. R. i J. R. (dalej skarżący) kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Wojewoda Śląski stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 30 czerwca 1998 r. przez Skarb Państwa własności nieruchomości znajdującej się w liniach rozgraniczających pas drogowy autostrady A-4, oznaczonej w projekcie podziału przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego jako działka nr [...] o powierzchni [...]ha, którą wydzielono z działki nr [...] ujawnionej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Zabrzu.

Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Prezydent Miasta Zabrze poinformował o zmianach wprowadzonych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w jednostce ewidencyjnej M. Według dołączonych wypisów z rejestru gruntów wynika, że wykreślono z ewidencji dane dotyczące działki nr [...] o oznaczeniu użytków symbolem "Bi" , a dopisano dwie działki o nr [...] i [...] także oznaczone jako użytek "Bi". Z wypisu z rejestru gruntów wynika także, że działka o nr [...] jest własnością Skarbu Państwa, a gospodaruje zasobem Prezydent Miasta Zabrza. W przypadku działki o nr [...] wpisano własność Gminy Zabrze.

W skardze do WSA w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2012 r. skarżący wnieśli o stwierdzenia bezskuteczności czynności wpisu zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie oznaczenia działki nr [...] symbolem użytku gruntowego "Bi", tj. inne tereny zabudowane oraz w zakresie wskazania dla tej działki jako władającego Skarb Państwa – Prezydent Miasta Zabrze, a także uznania obowiązku dokonania przez organ ewidencyjny, Prezydenta Miasta Zabrze, zmiany w ewidencji gruntów danych o działce nr [...] w taki sposób, aby wpisano jako oznaczenie użytku gruntowego symbol "dr" oraz sprawującą zarząd Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad.

WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. II SA/Gl 595/12 oddalił skargę. W uzasadnieniu podał, że skarżący nie mają interesu prawnego do występowania w sprawie jako strony. Zgodnie z dołączonymi do akt sprawy wypisami z ewidencji gruntów i budynków, działka nr [...], stała się własnością Skarbu Państwa, we władaniu Prezydenta Miasta Zabrze. Z żadnego przedstawionego w sprawie wypisu z ewidencji nie wynika żaden tytuł prawny skarżących do przedmiotowej działki. Sąd stwierdził też, że nie ma podstaw do uznania wpisów za niezgodne z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454 ze zm.).

Od powyższego wyroku skarżący złożyli skargę kasacyjną, zaskarżając ów wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucili w niej naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, przede wszystkim poprzez odmowę przyznania im statusu stron oraz naruszenie przepisów prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. I OSK 804/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał WSA w Gliwicach do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podał, że skarga kasacyjna jest zasadna. Skarżący podawali bowiem, że zgłoszony w piśmie z dnia 13 czerwca 2012 r. zarzut dotyczący niewpisania skarżących, jako użytkowników wieczystych działki [...] wkrótce stal się bezprzedmiotowy. Prezydent Miasta Zabrze uznał zasadność tego zarzutu i wpisał ich do ewidencji gruntów i budynków jako użytkowników wieczystych stanowiącej własność Skarbu Państwa działki nr [...], co potwierdził w wypisie z rejestru gruntów nr [...] wydanym w dniu 20 czerwca 2012 r. wraz z wyrysem mapy ewidencyjnej. Nadto skarżący byli i są nadal ujawnieni jako użytkownicy wieczyści działki nr [...] w księdze wieczystej [...]. W powołanej księdze wieczystej nieruchomość opisana jest jako działka ewidencyjna nr [...], jako właściciel nieruchomości wpisana jest Gmina Zabrze, a jako użytkownicy wieczyści – skarżący. W dziale III księgi wieczystej zamieszczone jest ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w związku z nabyciem z mocy prawa przez Skarb Państwa działki gruntu nr [...] wydzielonej z działki gruntu nr [...].

W uzasadnieniu wyroku z dnia 23 marca 2015 r. WSA w Gliwicach wskazał, iż podstawą zmian dokonanych w ewidencji dla przedmiotowego gruntu była decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2011 r., znak [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 października 2011 r., sygn. I SA/Wa 642/11 oddalił skargę Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2011 r.

Decyzja z [...] sierpnia 2010 r. była również podstawą zmian w ewidencji gruntów i budynków, o czym świadczą zdeponowane w aktach wykazy zmian. Na tej podstawie wpisano do ewidencji jako właściciela nieruchomości w zakresie działki [...] Skarb Państwa. Zmiany danych na podstawie zaskarżonej czynności materialno – technicznej z dnia [...] lutego 2012 r. zostały jednak dokonane wybiórczo, nie uwzględniono bowiem rzeczywistego przeznaczenia wskazanego gruntu, który wynikał wprost z przywołanej wyżej ostatecznej decyzji Wojewody. Stwierdzono tam, że działka nr [...], którą wydzielono z działki nr [...], ujawnionej w księdze wieczystej nr [...], znajduje się "(...) w liniach rozgraniczających pas drogowy autostrady A4 (...)." Organ zatem dysponował ostateczną decyzją, która wprost wskazywała na przeznaczenie gruntu, ewidencja natomiast powinna odzwierciedlać stan rzeczywisty. Tymczasem z ewidencji wynika oznaczenie użytku "Bi", a nie "dr". Wyjaśnić zatem należy, czy fakt posadowienia na przedmiotowej działce budynku biurowego, który – jak wynika z mapy – posadowiony jest także częściowo na działce nr [...], powoduje brak możliwości oznaczenia użytku jako "dr" (tym bardziej, że w wypisie z rejestru gruntów – wykazie zmian budynek biurowy jest wskazywany jako przynależny działce [...], a nie [...] – k. 27, 30, 34 akt administracyjnych).

Załącznik nr 6 pt. "Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych" do wskazanego już wyżej rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wskazuje, że symbolem "Bi" oznaczone są "inne tereny zabudowane". Załącznik, dookreślając użytek "drogi", odsyła do rozumienia pasa drogowego dróg publicznych oraz dróg wewnętrznych wg przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zatem to ta ustawa winna mieć tu zastosowanie. Wg jej art. 4 pkt 1 pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z kolei wg art. 38 ust. 1 u.d.p. istniejące w pasie drogowym obiekty budowlane i urządzenia niezwiązane z gospodarką drogową lub obsługą ruchu, które nie powodują zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego i nie zakłócają wykonywania zadań zarządu drogi, mogą pozostać w dotychczasowym stanie. Zatem nawet zabudowanie pasa drogowego obiektami budowlanymi, czy to związanymi z gospodarką drogową i obsługą ruchu, czy to niezwiązanymi, a istniejącymi już poprzednio, nie pozbawia takiego gruntu jego podstawowej funkcji pasa drogowego. Oznacza to, że prawidłowe oznaczenie takiego użytku, to "dr" a nie "Bi". Organ dysponując ostateczną decyzją Wojewody z [...] sierpnia 2010 r. (zob. §12 ust. 1 pkt 4 i §46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków), wprost stwierdzającą, że przedmiotowa działka znajduje się w liniach rozgraniczających pas drogowy autostrady A4, winien był to uwzględnić, a nie dokonywać na jej podstawie jedynie wybiórczych zmian w ewidencji, w zakresie właścicielskim, z pominięciem prawidłowego oznaczenia użytku. Czynność taka, jedynie w części poprawna (w zakresie wpisu Skarbu Państwa jako właściciela) musiała zostać zakwestionowana, ponieważ nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji prawnej gruntu. Podmiot wskazany jako właściciel (tu Skarb Państwa) wykonuje bowiem swe uprawnienia w stosunku do konkretnego gruntu, o konkretnym oznaczeniu użytku. Dokonane zmiany właścicielskie i nabycie gruntu przez Skarb Państwa wiązały się w rozpatrywanej sprawie ściśle z włączeniem przedmiotowej nieruchomości do pasa drogowego. Przez to wpis wybiórczy, nawet jeśli w części odpowiadający stanowi rzeczywistemu, nie może zostać zaakceptowany i jako czynność materialno – techniczna, musi zostać zakwestionowany jako całość. Wpis w zakresie odpowiadającym prawu był bowiem ściśle związany z danymi, które przy wpisie pominięto, przez co czynność ta – jako całość – została uznana za bezskuteczną.

Dodatkowo skarżący mieli interes prawny w domaganiu się wpisu zarządcy, jakim jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, do ewidencji gruntów i budynków. Skoro są oni traktowani prawnie jako użytkownicy wieczyści przedmiotowej nieruchomości, to istotne jest z ich punktu widzenia, który podmiot zarządza nieruchomością w imieniu właściciela (Skarbu Państwa) – Prezydent Miasta Zabrze, czy GDDKiA.

W księdze wieczystej nr [...], prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, wpisane jest ostrzeżenie o niezgodności księgi z rzeczywistym stanem prawnym w związku z nabyciem z mocy prawa przez Skarb Państwa działki gruntu nr [...], wydzielonej z działki [...], objętej wskazaną księgą, a jako organ reprezentujący Skarb Państwa wskazany jest tam Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Pełnomocnik Prezydenta Miasta Zabrze na rozprawie w dniu 9 marca 2015 r. przyznał, że "(...) jako reprezentant Skarbu Państwa rzeczywiście powinna być wskazana Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (faktycznie Generalny Dyrektor DKiA – przyp. Sądu)". Ustalenia powyższe wynikają zatem z analizy aktów normatywnych w rozumieniu §12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Sąd tej kwestii nie przesądza jednak w sposób jednoznaczny, skoro kwestia wpisu GDDKiA będzie dopiero przedmiotem rozpoznania i organ ten winien mieć możliwość w przyszłości zaprezentowania swego stanowiska oraz przedstawienia argumentacji. Sąd obecnie nie będzie GDDKiA takiej możliwości odbierał, przesądzając w tym zakresie sprawę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezent Miasta Zabrze zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię tj.:

1. art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. 193 poz. 1287 z 2010 r. ze zm.) w zw. z § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez nietrafne przyjęcie, że zostały spełnione warunki do wprowadzenia z urzędu zmian w ewidencji gruntów i budynków miasta Zabrze w zakresie użytku gruntowego działki nr [...];

2. pominięcie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 10.04.2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (w jej pierwotnej wersji) stanowiącego podstawę wydania decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...].08.2010 r. sygn. akt [...] w zw. z § 68 ust. 3 pkt 7) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. co doprowadziło do błędnego określenia użytku gruntowego działki nr [...] jako dr.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania za obie instancje przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

Podstawą wpisów w ewidencji gruntów i budynków są przepisy art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: - Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1278). Regulacje te stanowią, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu, którymi mogą być - prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne. Postępowanie aktualizacyjne ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, aby dane w nim zawarte były zgodne zarówno z okolicznościami faktycznymi jak i stanem prawnym. Ewidencja zawiera, bowiem informacje dotyczące gruntów i budynków, a także właścicieli tych nieruchomościami. Wskazać należy, iż sądy administracyjne wielokrotnie potwierdzały w swych orzeczeniach, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny tak w wyroku NSA sygn. akt I OSK 1488/06, czy sygn. akt I OSK 1044/08. Organy ewidencyjne rejestrują, więc stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać spornych kwestii dotyczących danych ujawnianych w ewidencji gruntów i budynków.

Mając na uwadze powyższe zasady, przypomnieć należy istotę sporu w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r. Wojewoda Śląski na podstawie art.14 ust.1 i 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 30 czerwca 1998r. przez Skarb Państwa własności nieruchomości znajdującej się w liniach rozgraniczających pas drogowy autostrady A-4 oznaczonej w projekcie podziału jako działka nr [...] o pow. [...]ha, którą wydzielono z działki nr [...] ujawnionej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Zabrzu. ( Z działki nr [...] wydzielono również działkę [...], a jako właściciela wpisano Gminę Zabrze). Działka nr [...] posiadała użytek gruntowych oznaczony symbolem "Bi" i taki też użytek gruntowy został wskazanych dla działek nr [...] i nr [...]. Wskazana wyżej decyzja z dnia [...] sierpnia 2010r., poprzedzona była decyzją z dnia [...] stycznia 1998r. o ustaleniu lokalizacji odcinka autostrady A-4, a wydzielona działka nr [...] mieściła się w liniach rozgraniczających tej autostrady. Nadto wskazano, że nie zostały uwzględnione zmiany jakie zostały wprowadzone na etapie budowy tego odcinka autostrady co spowodowało, że przedmiotowy teren pozostał w dotychczasowym stanie tj. zabudowany budynkiem biurowo-hotelowym, który to budynek nadal istnieje i dlatego organ określił użytek gruntowy działki nr [...] jako "Bi" – inne tereny zabudowane, podobnie jak działki nr [...]. Natomiast na zarzut R. R. i J. R. dotyczący niewpisania ich jako użytkowników wieczystych działki nr [...], organ uznał zasadność tego wniosku i wpisał ich jako użytkowników wieczystych stanowiącej własność Skarbu Państwa działki nr [...] co potwierdził w wypisie z rejestru gruntów wydanym w dniu 20 czerwca 2012r.. Nadto R. R. i J. R. byli nadal ujawnieniu w księdze wieczystej [...] jako użytkownicy wieczyści działki nr [...], gdzie jako właściciel wpisana jest Gmina Zabrze. Równocześnie w dziale III księgi wieczystej zamieszczone jest ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w związku z nabyciem z mocy prawa przez Skarb Państwa działki nr [...] wydzielonej z działki nr [...], a jako organ reprezentujący Skarb Państwa wskazany jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. W niniejszym postępowaniu R. R. i J. R. domagali się wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów danych dotyczących działki nr [...] w taki sposób, aby w miejsce symbolu "Bi" wpisano jako oznaczenie użytku gruntowego symbol "dr", a także wpisu zarządcy Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.

Zgodnie z art.20 ust.2. pkt 1 lit.a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości. Z kolei §23 ust.2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków precyzuje, że rejestr gruntów zawiera ponadto informacje określające: użytkowników wieczystych, użytkowników, zarządców oraz trwałych zarządców gruntów Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego.

Z przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych wynika, że podstawowym zagadnieniem spornym w niniejszej sprawie jest kwestia tytułu prawnego do działki nr [...], a zagadnieniem wtórnym jest oznaczenie rodzaju użytku gruntowego jaki znajduje się na tej działce. O tym, że kwestią sporną jest stan prawny działki świadczy treść księgi wieczystej [...] w której R. R. i J. R. byli nadal ujawnieni jako użytkownicy wieczyści działki nr [...], a jako właściciel wpisana jest Gmina Zabrze. Równocześnie w dziale III księgi wieczystej zamieszczone jest ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w związku z nabyciem z mocy prawa przez Skarb Państwa działki nr [...] wydzielonej z działki nr [...]. Dla pełnego ustalenia stanu prawnego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, konieczne jest jeszcze ustalenie w czyim władaniu i na jakiej podstawie prawnej znajduje się dana nieruchomość, w tym zakresie księga wieczysta nie zawiera stosownych wpisów dotyczących spornej działki nr [...], zaś w ewidencji gruntów ujawniono R. R. i J. R. jako użytkowników wieczystych. Tym czasem zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia jest ustalenie, pełnych skutków prawnych jakie wywołała decyzja Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2010r. wydana na podstawie art.14 ust.1 i 4 i art.23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w której stwierdzono nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa własności przedmiotowej nieruchomości. To ustalenie pełnych skutków prawnych jakie wywołała powołana decyzja co do działki nr [...] to między innymi rozstrzygnięcie, czy prawo użytkowania wieczystego jakie posiadali R. R. i J. R. nadal istnieje, czy też władającym przedmiotową nieruchomością Skarbu Państwa jest inny podmiot na podstawie innego tytułu prawnego. Podkreślić bowiem należy, że w obowiązującym systemie prawnym nie jest możliwa taka sytuacja, aby nieruchomość będąca własnością Skarbu Państwa była przedmiotem prawa użytkowania wieczystego ( w tym przypadku ustanowionego na rzecz osób fizycznych) i równocześnie pozostawała we władaniu innych podmiotów jako zarządców, czy trwałych zarządców. Do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa należą bowiem nieruchomości, które stanowią przedmiot własności Skarbu Państwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa ( art.21 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami). Drugą istotną zasadą jest, że organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta ( prezydent miasta na prawach powiatu) , wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej ( art.11ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami), ta zasada ma zastosowanie w przypadku gdy nieruchomość oddana została w użytkowanie wieczyste. Ustalenie zatem pełnej sytuacji prawnej przedmiotowej nieruchomości jest zagadnieniem fundamentalnym, ale ustaleń co do stanu prawnego nieruchomości nie może samodzielnie czynić organ prowadzący ewidencje gruntów i budynków. W kwestiach spornych dotyczących stanu prawnego nieruchomości, a tak jest w przedmiotowej sprawie, właściwy jest sąd powszechny. Dlatego też stanowisko Sądu I instancji przyjmujące, że skarżący jako użytkownicy wieczyści mieli interes prawny w domaganiu się wpisu zarządcy jakim jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad do ewidencji gruntów i budynków jest częściowo błędne. Skarżący jako wpisani w ewidencji gruntów użytkownicy wieczyści działki nr [...] mieli interes prawny uzasadniający wystąpienie ze skargą na czynność organu ewidencyjnego tj Prezydenta Miasta Zabrze w przedmiocie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących przedmiotowej działki. Istotę legitymacji skargowej stanowi uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, czyli z obiektywnym porządkiem prawnym. O istnieniu legitymacji nie decyduje zarzut naruszenia interesu prawnego skarżącego, lecz interes prawny, którego istotę stanowi żądanie oceny przez właściwy sąd administracyjny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z obiektywnym stanem prawnym. Posiadanie legitymacji skargowej przez skarżącego oznacza, że wniesiona przez niego skarga powinna być merytorycznie rozpoznana, nie oznacza zaś, że skarga ta merytorycznie jest zasadna. Stąd też błędne jest stanowisko Sądu I instancji wyrażające się w poglądzie, że dla użytkownika wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa istotny jest podmiot, który zarządza nieruchomością w imieniu Skarbu Państwa. Jak wskazano bowiem wyżej do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa nie należą te nieruchomości, które będąc własnością Skarbu Państwa oddane zostały w użytkowanie wieczyste. Jednym słowem oddanie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa określonym podmiotom w zarząd lub trwały zarząd może dotyczyć tych nieruchomości które nie są przedmiotem użytkowania wieczystego. Dlatego też wniosek skarżących, którzy w ewidencji gruntów wpisani są jako użytkownicy wieczyści stanowiącej własność Skarbu Państwa działki nr [...] i tego wpisu nie kwestionują, o dokonanie dodatkowego wpisu dotyczącego podmiotu będącego zarządcą ( trwałym zarządcą ) tej samej działki nr [...] jest z punktu widzenia prawnego niemożliwy do uwzględnienia. Stąd też zagadnieniem prawnym pierwszoplanowym wymagającym rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy działka nr [...] będąca własnością Skarbu Państwa jest nadal przedmiotem użytkowania wieczystego skarżących, czy też prawo użytkowania wieczystego skarżących wygasło, a wówczas należałoby ustalić podmiot, który jest zarządcą ( trwałym zarządcą) przedmiotowej działki, a następnie możliwe jest ustalenie rodzaju użytku gruntowego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, ze skarga kasacyjna jest zasadna. Zgodnie zaś z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Dlatego też na podstawie art.188 p.p.s.a. w zw z art.151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.203 pkt 2 p.p.s.a.