Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1101/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 74 § 2, art. 134, art. 144
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 256 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 776
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
Teza: Artykuł 74 § 2 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. wyraźnie przewiduje dopuszczalność zaskarżenia postanowienia wyłącznie w przypadku odmowy umożliwienia stronie postępowania dostępu do akt sprawy, a zatem od postanowienia oddalającego wniosek o utajnienie akt sprawy, stronie nie służy środek odwoławczy, a w konsekwencji w takiej sytuacji organ stwierdza niedopuszczalność złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 134 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p.

TEZY

Artykuł 74 § 2 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. wyraźnie przewiduje dopuszczalność zaskarżenia postanowienia wyłącznie w przypadku odmowy umożliwienia stronie postępowania dostępu do akt sprawy, a zatem od postanowienia oddalającego wniosek o utajnienie akt sprawy, stronie nie służy środek odwoławczy, a w konsekwencji w takiej sytuacji organ stwierdza niedopuszczalność złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 134 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Justyna Mordwiłko-Osajda po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej U., Inc. w R., S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1480/20 w sprawie ze skargi U., Inc. w R., S. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 marca 2020 r. nr Sp. 457.2016 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1480/20, oddalił skargę U., Inc. z siedzibą w R., S. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 marca 2020 r. nr Sp. 457.2016 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.

I

W dniu 8 grudnia 2016 r. do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP, organ) wpłynął wniosek H. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą we W. (dalej: wnioskodawca) o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy GRIPEX nr R.190697, udzielonego na rzecz U., Inc. z siedzibą w R., S. (dalej: uprawniony, skarżący).

W piśmie z dnia 21 czerwca 2017 r. - stanowiącym odpowiedź na wniosek - uprawniony wniósł stosownie do treści art. 74 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2017 r. poz. 776 ze zm.; dalej: p.w.p.) o nieudostępnianie wnioskodawcy i podmiotom trzecim dostępu do akt postępowania, w tym dowodów, które zostaną oznaczone przez uprawnionego jako poufne z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa uprawnionego i podmiotów z nim powiązanych.

Postanowieniem z dnia 19 lutego 2019 r. Urząd Patentowy - działając na podstawie art. 74 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. - oddalił ww. wniosek o nieudostępnianie materiałów złożonych przez uprawnionego do akt sprawy opatrzonych klauzulą poufności.

W pouczeniu organ zamieścił klauzulę o możliwości zaskarżenia postanowienia do sądu administracyjnego, opcjonalnie złożenia najpierw wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W dniu 17 czerwca 2019 r. uprawniony wystąpił do Urzędu Patentowego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Postanowieniem z dnia 9 marca 2020 r. Urząd Patentowy - działając na podstawie art. 134 k.p.a. oraz art. 144 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. - stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Według organu - na postanowienie z dnia 19 lutego 2019 r. - nie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w trybie art. 74 k.p.a. Przesądza o tym treść art. 74 § 2 k.p.a., który przewiduje dopuszczalność zaskarżenia postanowienia wyłącznie w sytuacji odmowy umożliwienia stronie postępowania przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Zaskarżonym postanowieniem UP nie uwzględnił bowiem wniosku uprawnionego o pozbawienie drugiej strony prawa wglądu do części materiałów powoływanych w obecnej sprawie, co w istocie zapewniło wnioskodawcy dostęp do całości akt sprawy.

Urząd Patentowy wyjaśnił, że stosownie do art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Z przytoczonej regulacji jednoznacznie wynika, że postanowienie jest zaskarżalne wyłącznie w sytuacjach wprost wskazanych w ustawie. Prawa do wniesienia zażalenia (którego odpowiednikiem w postępowaniu spornym jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) nie można domniemywać. Natomiast postanowienia (co do których nie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.

Podsumowując, UP stwierdził, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zgłoszony względem postanowienia, co do którego nie przewidziano uprawnienia do jego zaskarżenia, jest wnioskiem niedopuszczalnym, w rozumieniu art. 134 k.p.a. Rozpoznanie takiego środka odwoławczego stanowiłoby rażące naruszenie prawa.

WSA w Warszawie oddalając skargę uprawnionego uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Urząd Patentowy - wbrew twierdzeniom skargi - nie naruszył art. 73 § 1-3 k.p.a., art. 74 § 1 i 2 k.p.a., art. 126 k.p.a., art. 134, art. 141 § 1 k.p.a. i art. 144 k.p.a.

Sąd I instancji wskazał, że zamieszczone w art. 256 ust. 1 p.w.p. odesłanie do kodeksu postępowania administracyjnego zbudowano posługując się klauzulą stosowania odpowiedniego i zarazem subsydiarnego. Taka konstrukcja przepisu ma to znaczenie, że po pierwsze, zakres zastosowania przepisów kodeksu jest ograniczony, bo dotyczyć może jedynie spraw nieuregulowanych w p.w.p., a po drugie – zastosowanie nie wszystkich przepisów kodeksowych może wchodzić tu w grę, niektóre zaś stosowane być mogą jedynie z pewnymi niezbędnymi modyfikacjami.

Następnie WSA wyjaśnił, że przepisy p.w.p. nie normują kwestii dostępu do akt sprawy ani tym bardziej czynności procesowych związanych z zapewnieniem niektórym kategoriom akt (czy ich fragmentów) stosownej tajemnicy. Nie ulega zatem wątpliwości, że w tych sprawach stosować należy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które problematykę tę normują w art. 73 – 74. Wskazane przepisy stwarzają podstawę do realizacji jednej z odsłon prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, wytyczając zarazem jego granice w zakresie dostępu do akt sprawy. Udostępnianie akt sprawy odbywa się na wniosek strony i zarazem dopiero wówczas aktualizuje się możliwość weryfikacji tego, czy akta konkretnego postępowania poddać można oglądowi lub powielaniu w całości bądź części. Gwarantowane przez przepisy art. 73 § 1–2 k.p.a. prawo dostępu do akt postępowania może podlegać ograniczeniom ze względu na potrzebę ochrony innych wartości. Poza automatycznym wyłączeniem jawności akt o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", nie podlegają udostępnieniu także inne akta, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy.

Rozważanie tego, czy w określonej sprawie zachodzi podstawa do utajnienia określonych dokumentów staje się zatem możliwe dopiero po zgłoszeniu żądania udostępnienia akt. Wniosek w tym zakresie z całą pewnością nie uruchamia odrębnego postępowania administracyjnego, jak stwierdzono w skardze. Zdaniem WSA, nie mamy tu do czynienia z osobną sprawą indywidualną załatwianą w postępowaniu jurysdykcyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., bo nie dochodzi do rozstrzygnięcia o materialnie rozumianych prawach obowiązkach adresata decyzji, lecz jedynie kwestii wpadkowej, ściśle związanej ze sprawą główną. Żądanie ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa nie może mieć zatem w postępowaniu administracyjnym – jak twierdzi skarżący – charakteru autonomicznego, lecz wyłącznie znaczenie procesowe i zarazem akcesoryjne względem postępowania w sprawie głównej. Dopóki to ostatnie nie zostanie wszczęte, nie zostaną założone akta sprawy, dopóty ochrony tajemnicy w tym postępowaniu realizować nie można.

Konsekwencją subsydiarnego zastosowania w postępowaniu prowadzonym przez Urząd Patentowy art. 141 § 1 k.p.a. jest to, że zaskarżeniu podlegają tylko te postanowienia organu, co do których przepis tak stanowi. Aby można było przyjąć, że postanowienie oddalające wniosek o utajnienie akt do takich się zalicza, należałoby wskazać przepis prawa procesowego, który stwarza podstawę do złożenia środka odwoławczego. Wśród przepisów kodeksu, jak i przepisów p.w.p. tego rodzaju unormowania próżno szukać.

W ocenie Sądu I instancji przepisy k.p.a. nie przewidują odrębnego i samoistnego trybu dla udzielenia ochrony przedsiębiorcy dążącego do utajnienia dotyczących go dokumentów. Ta aktualizuje się dopiero po zgłoszeniu żądania udostępnienia akt. Wówczas to, immanentnie związane ze sprawą główną roszczenie procesowe może zostać zrealizowane. Dlatego organ zasadnie przyjął, że zgłoszone przez skarżącego żądanie rozpoznać będzie można jedynie łącznie z wnioskiem o udostępnienie akt. Tym samym trafnie oceniono, że – wbrew twierdzeniom skargi – wniosek o objęcie tajemnicą określonych dokumentów nie mógł zostać rozstrzygnięty w drodze decyzji, a wydane postanowienie oddalające żądanie strony było niezaskarżalne.

Sąd I instancji zaznaczył, że oceny tej nie zmienia fakt, że stronie udzielono wadliwego pouczenia w tym zakresie. Błędne pouczenie nie stwarza bowiem samoistnie podstawy do skutecznego uruchomienia postępowania odwoławczego w administracyjnym toku instancji czy sądowej kontroli.

II

W skardze kasacyjnej uprawniony zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz rozpoznanie skargi poprzez uchylenie postanowienia Urzędu Patentowego z dnia 9 marca 2020 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z naruszeniem:

a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez uznanie, iż organ w sposób prawidłowy ustalił, że art. 74 k.p.a. stanowi podstawę wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy skarżący nie wskazywał takiej podstawy dla złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,

b) art. 74 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ nie naruszył art. 74 k.p.a. i prawidłowo przyjął, że przepis ten stanowi podstawę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ewentualnie błędne przyjęcie, że uniemożliwiał on skarżącemu złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w sytuacji gdy z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w ocenie Sądu do badania przez organ możliwości udostępnienia akt w całości lub części z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa dochodzi dopiero z momentem zgłoszenia przez drugą stronę żądania dostępu do akt,

c) art. 74 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył ww. przepisu, w sytuacji gdy już w pierwotnym postanowieniu organu oddalającym wniosek o nieudostępnianie akt postępowania z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa, organ w uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia wskazał, że informacje o których nieudostępnianie drugiej stronie wnioskował skarżący posiadają wartość gospodarczą, a więc naruszył ww. przepis wydając postanowienie nieuwzględniające wniosku skarżącego, podczas gdy ujawniając swoją ocenę co do tego, że informacje znajdujące się w aktach postępowania posiadają wartość gospodarczą winien był objąć je ochroną,

d) art. 74 § 2 k.p.a. w zw. z art. 73 k.p.a. i art. 141 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie za organem, że tylko te przepisy umożliwiają wniesienie zwykłych środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem administracyjnym w sprawie administracyjnej dotyczącej ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa,

e) art. 256 ust. 1 p.w.p., art. 1 pkt 1, art. 134 k.p.a. oraz art. 144 k.p.a. poprzez ich zastosowanie i błędne przyjęcie za organem, że kwestia objęcia poufnością materiału dowodowego znajdującego się w aktach postępowania z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa powinna być rozpatrywana w ramach toczącego się przed Urzędem Patentowym postępowania spornego, a nie jako autonomiczna sprawa administracyjna, oraz że skarżącemu nie przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy,

f) art. 244 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie za organem, że kwestia objęcia poufnością materiału dowodowego znajdującego się w aktach postępowania z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa skarżącego powinna być rozpatrywana w ramach toczącego się przed organem postępowania spornego, nie zaś jako autonomiczna sprawa administracyjna,

g) art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 123 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że rozstrzygnięcie organu "w I instancji" powinno nastąpić w drodze decyzji od której przysługuje środek zaskarżenia, nie zaś w drodze postanowienia, gdyż kwestia objęcia poufnością materiału dowodowego znajdującego się w aktach postępowania z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa skarżącego nie jest sprawą "w toku postępowania", a zwłaszcza w "toku postępowania w trybie spornym" przed organem,

2) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego w skardze na postanowienie organu w sytuacji, w której rozpoznanie tych zarzutów winno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu.

II. Naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z naruszeniem:

a) art. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. niezastosowanie i brak uznania, że stanowi on podstawę do objęcia ochroną informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa skarżącego znajdujących się w aktach postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie wniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawca wniósł o jej oddalenie.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Nietrafne są zarzuty naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., sformułowane w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Kasator upatruje naruszenia tych przepisów w nierozpoznaniu przez Sąd I instancji wszystkich zarzutów zawartych w skardze.

Zdaniem NSA - wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku autora skargi kasacyjnej - Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W kontekście zasady braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi podkreślić należy, że sąd administracyjny I instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji nie mających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi bowiem naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy.

Nie został naruszony również art. 134 § 1 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w sposób wystarczający odniósł się do wszystkich zarzutów skargi oraz ocenił zaskarżone postanowienie zgodnie z wymogami art. 134 § 1 p.p.s.a.

Niezasadne są także pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazane w pkt I lit. a)-g) petitum skargi kasacyjnej.

Istota sporu w świetle sformułowanych przez autora skargi kasacyjnej zarzutów sprowadza się do udzielenia odpowiedzi w zakresie następujących kwestii: 1) czy skarżącemu przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia UP oddalającego jego wniosek o nieudostępnienie materiałów z akt sprawy wnioskodawcy jako stronie postępowania i podmiotom trzecim podjętego na podstawie art. 74 § 2 k.p.a.; 2) czy zaskarżone postanowienie UP o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie narusza prawa; 3) czy postępowanie w przedmiocie wniosku uprawnionego o nieudostępnianie dostępu do akt sprawy ma charakter wpadkowy (incydentalny) czy ma ono charakter samoistny (autonomiczny) w stosunku do sprawy głównej w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy GRIPEX.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, który stwierdził, że zaskarżone postanowienie UP stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie narusza prawa.

Na wstępie należy stwierdzić, że z uwagi na to, że przepisy ustawy - Prawo własności przemysłowej nie normują kwestii dostępu do akt sprawy, to na podstawie art. 256 ust. 1 cyt. ustawy odpowiednie zastosowanie w sprawach nieuregulowanych w p.w.p. znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. przepisy art. 73-74.

W tym miejscu przypomnieć należy, że - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej - skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 74 k.p.a., co wyraźnie wynika z jego treści.

Z art. 74 § 2 k.p.a. wynika, że odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zatem ten przepis przewiduje dopuszczalność wniesienia środka odwoławczego tylko w przypadku odmowy umożliwienia stronie postępowania przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Mianowicie zaskarżonym postanowieniem Urząd Patentowy nie uwzględnił wniosku uprawnionego ze spornego prawa o pozbawienie drugiej strony, tj. wnioskodawcy prawa wglądu do części materiałów, czyli w istocie zapewnił wnioskodawcy dostęp do całości akt sprawy.

Jak stanowi art. 141 § 1 k.p.a., który ma zastosowanie w postępowaniu prowadzonym przez UP na mocy art. 256 ust. 1 p.w.p., na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, jeżeli kodeks tak stanowi. Zatem zaskarżeniu podlegają tylko te postanowienia organu, co do których przepis tak stanowi. Aby można było przyjąć, że postanowienie oddalające wniosek o utajnienie akt do takich się zalicza, należałoby wskazać przepis prawa procesowego, który stwarza podstawę do złożenia środka odwoławczego, przy czym - jak trafnie stwierdził Sąd I instancji - wśród przepisów p.w.p., jak i k.p.a. tego rodzaju unormowania brak. W konsekwencji, Urząd Patentowy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 134 oraz art. 144 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p.

Reasumując należy stwierdzić, że art. 74 § 2 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. wyraźnie przewiduje dopuszczalność zaskarżenia postanowienia wyłącznie w przypadku odmowy umożliwienia stronie postępowania dostępu do akt sprawy, a zatem od postanowienia oddalającego wniosek o utajnienie akt sprawy, nie służy stronie środek odwoławczy, a w konsekwencji w takiej sytuacji organ stwierdza niedopuszczalność złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 134 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. W świetle powyższego, Sąd I instancji zasadnie oddalił skargę w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do charakteru postępowania w sprawie udostępnienia akt to - jak wynika z utrwalonego orzecznictwa NSA - ma ono charakter postępowania incydentalnego i zależnego od postępowania "głównego". To bowiem w postępowaniu "głównym" organ administracji rozstrzyga sprawę administracyjną (zob. wyroki NSA: z 14 czerwca 2024 r., III OSK 1646/22; z 23 czerwca 2017 r., II OSK 2668/15, z 17 grudnia 2020 r., I OSK 2813/18; z 21 lipca 2020 r., II OSK 700/20; z 23 czerwca 2017 r., II OSK 2668/15, z 12 marca 2024 r., II OSK 414/24).

Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zawartego w pkt II. petitum skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że jest on niezasadny. Autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie art. 11 cyt. ustawy podnosząc, że przepis ten został naruszony poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. niezastosowanie i brak uznania, że stanowi on podstawę do objęcia ochroną informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa skarżącego znajdujących się w aktach postępowania.

Odnosząc się do tego zarzutu należy zaznaczyć, że przepis ten składa się z jednostek redakcyjnych w postaci ośmiu ustępów. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał jednostki redakcyjnej ani w petitum skargi kasacyjnej ani w jej uzasadnieniu, co uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się do tego zarzutu.

Podkreślenia bowiem wymaga, że w odniesieniu do przepisu wskazanego w skardze kasacyjnej, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez Sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyroki NSA: z 25 maja 2010 r., I GSK 1155/09; z 29 stycznia 2010 r., I FSK 1950/08; z 7 stycznia 2010 r., II FSK 1356/08). Naczelny Sąd Administracyjny - jako związany granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) – nie ma kompetencji dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to bowiem powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony.

Już tylko na marginesie należy dodać, że Sąd I instancji nie zastosował tego przepisu, gdyż nie rozstrzygał merytorycznie sprawy w przedmiocie objęcia ochroną informacji w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa – jak wskazuje autor skargi kasacyjnej, a kontrolował rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego w przedmiocie kwestii procesowej, a mianowicie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego od postanowienia wydanego w I instancji przez ten organ oddalającego wniosek uprawnionego o nieudostępnianie materiałów złożonych do akt sprawy opatrzonych klauzulą poufności.

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.