Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 204/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 14, art. 105 ust. 5,  art. 107 ust. 6
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 75 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 233
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
article: art. 134,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c,  art. 152,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. przyznaje adwokatowi D. S. - S. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wynagrodzenie w kwocie 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) netto powiększone o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

W dniu 13 października 2009 r. M. O. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z prośbą o przyznanie zapomogi pieniężnej na zakup: opału i odzieży zimowej dla dzieci.

Decyzją z dnia 13 listopada 2009 r., działający z upoważnienia Burmistrza B. – Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia – specjalnego zasiłku celowego - z powodu stwierdzenia braku współdziałania strony z organem pomocy społecznej w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, polegającej na odmowie złożenia oświadczenia o wysokości otrzymywanych alimentów na specjalnym, przeznaczonym do tego celu formularzu, zawierającym pouczenie o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy.

Od powyższej decyzji organu pierwszej instancji, M. O. złożyła odwołanie, wskazując na trudną sytuację materialną swojej rodziny. Stwierdziła, iż odmówiła złożenia oświadczenia na wymaganym przez organ formularzu, ale złożyła organowi oświadczenie na piśmie o wysokości otrzymywanych od ojca dzieci alimentów w wysokości 500 złotych miesięcznie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia "[...]", "[...]", na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728, z późn. zm. ), dalej określanej jako: u.p.s., oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071, z późn. zm. ), dalej określanej jako: k.p.a., utrzymało w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż zasiłek celowy, stosownie do przepisów art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., jest świadczeniem pieniężnym, które może być przyznane w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Na podstawie art. 8 ust. 1 wskazanej ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w tym do zasiłku celowego przysługuje, między innymi rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 u.p.s. (między innymi niepełnosprawności) lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Natomiast na podstawie art. 41 u.p.s., w szczególnie uzasadnionych przypadkach, osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:

1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;

2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że M. O. wychowuje samotnie czworo dzieci. Na dochód rodziny składa się: wynagrodzenie za pracę M. O. w wysokości 887,48 zł (dane za wrzesień 2009 r. - miesiąc poprzedzający miesiąc złożenia wniosku), dodatek mieszkaniowy w wysokości 181,57 zł, świadczenia rodzinne - 416 zł , a nadto zadeklarowana przez stronę kwota otrzymywanych alimentów - 500 zł. W sumie miesięczny dochód rodziny wynosi 1985,05 zł, co w przeliczeniu na osobę stanowi 397,01 zł.

Kryterium dochodowe dla pięcioosobowej rodziny, określone w art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej wynosi 1755 zł (kryterium dochodowe: 351 zł x 5 osób). Zatem dochód rodziny M. O. przekracza określone w ustawie kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania zasiłku celowego.

Wobec powyższych ustaleń, organ pierwszej instancji, na podstawie powołanego powyżej art. 41 u.p.s., w wyniku rozpatrzenia sytuacji rodziny M. O. pod kątem występowania "szczególnie uzasadnionego przypadku", rozważył możliwości przyznania stronie specjalnego zasiłku celowego.

Kolegium wskazało, iż zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego. Zatem fakt spełnienia przez wnioskodawcę ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości przez nią oczekiwanej. Tym bardziej dotyczy to sytuacji, w której rozpatrywana jest możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego osobie czy rodzinie, przekraczającej kryterium dochodowe. Uznanie administracyjne obejmuje także prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc, zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.

Zatem w celu rzetelnego ustalenia sytuacji materialnej rodziny oraz porównania jej z sytuacjami innych rodzin pozostających pod opieką Ośrodka Pomocy Społecznej, niezbędne jest precyzyjne wyliczenie dochodu rodziny. Dlatego więc, polecono M. O., dokładne i czyniące zadość wymogom ustawowym udokumentowanie uzyskiwanego dochodu.

Kolegium wskazało, iż przepis § 7 rozporządzenia z dnia 19 kwietnia 2005 r. Ministra Polityki Społecznej w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2005 r. Nr 77, poz. 672, z późn. zm.), zawiera katalog dokumentów niezbędnych do ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby lub rodziny, a wśród nich oświadczenie o stanie majątkowym. W przypadku gdy okoliczności sprawy, mające wpływ na prawo do świadczeń, wymagają potwierdzenia innym dokumentem niż zawarte w katalogu, można domagać się takiego dokumentu.

Dokumenty te stanowią dowody w sprawie rozpatrywanej przez organ administracji publicznej i są gromadzone w toku postępowania administracyjnego w celu udowodnienia oraz udokumentowania różnych faktów i okoliczności.

Kolegium stwierdziło, iż zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Z kolei § 2 powyższego przepisu stanowi, że jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania.

Kolegium podało, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją, gdzie przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia wysokości alimentów otrzymywanych przez stronę, a zatem organ zażądał od strony dowodu w postaci złożenia oświadczenia na potwierdzenie tego faktu. Przy czym art. 75 § 2 k.p.a. ma zastosowanie - to jest stwarza uprawnienie dla organu administracji państwowej do uprzedzenia o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie (oświadczenie) - wtedy, gdy strona dąży do tego, aby jej zeznanie (oświadczenie) zastąpiło zaświadczenie organu.

M. O., w trakcie przeprowadzonego w dniu 27 października 2009 r. przez organ pierwszej instancji wywiadu środowiskowego, odmówiła złożenia oświadczenia o wysokości otrzymywanych alimentów na przygotowanym przez organ formularzu, zawierającym klauzulę o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy. Przed wydaniem decyzji, organ ponownie wezwał stronę do złożenia takiego oświadczenia, informując ją jednocześnie, iż niezłożenie oświadczenia zostanie potraktowane jako brak współdziałania z organem i będzie skutkowało odmową przyznania pomocy. Mimo to, organ ponownie otrzymał od wnioskodawczyni odpowiedź odmowną.

Kolegium wskazało, iż w świetle obowiązujących i powołanych powyżej przepisów prawa, organ pierwszej instancji mógł odmówić wnioskodawczyni pomocy, powołując się na brak współdziałania strony w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej, poprzez odmowę zachowania się w sposób czyniący zadość wymogom formalnym, tym bardziej, że wcześniej informował stronę o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania organu.

Nadto, Kolegium stwierdziło, iż zgodnie z przepisami art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 oraz art. 4 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Obowiązkiem organu pomocy społecznej jest zatem wspieranie osób w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej, ale nie wyręczanie ich w tym zakresie poprzez udzielanie świadczeń pieniężnych. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są natomiast obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej z ośrodkiem pomocy społecznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, M. O. wskazała, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji.

W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej wskazał, iż gdyby organy wezwały skarżącą do przedłożenia odpisów wyroków alimentacyjnych, to dokumenty te zostałyby przez nią złożone organom administracji prowadzącym niniejsze postępowanie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wskazać należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Oznacza to, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych stwierdzi istnienie naruszenia prawa, skutkujące koniecznością wzruszenia zaskarżonego aktu - art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, jak i procesowego.

Na wstępie rozważań należy zwrócić uwagę na fakt, iż skarżąca nie zataiła okoliczności otrzymywania alimentów od ojca swych czworga dzieci, nie złożyła fałszywego oświadczenia o stanie majątkowym, w którym by zataiła fakt otrzymywania przez nią tych świadczeń. W piśmie skierowanym do organu w dniu 3 listopada 2009 r., M. O. podkreśliła, że nie zataja prawdy i że złożyła oświadczenie o wysokości alimentów, ale równocześnie odmówiła złożenia takiego oświadczenia o stanie majątkowym pod rygorem odpowiedzialności karnej.

W ocenie Sądu, postępowanie skarżącej trudno uznać za naganne, a tym bardziej za niezgodne z prawem, a w konsekwencji upoważniające organy administracji do stwierdzenia braku współdziałania strony z organem pomocy społecznej w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej (art. 11 ust. 2 u.p.s.), polegającej na odmowie złożenia oświadczenia o wysokości otrzymywanych alimentów na specjalnym, przeznaczonym do tego celu formularzu, zawierającym pouczenie o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na poważne wątpliwości, co do bezprawności działania skarżącej, albowiem brak jest przepisu ustawowego, pozwalającego Ośrodkowi Pomocy Społecznej na odbieranie oświadczeń o stanie majątkowym pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 233 § 6 k.k.

W wyroku z dnia 18 maja 2009 r. , sygn. akt IV KK 459/08, Sąd Najwyższy sformułował tezy, że:

- upoważnienie do uprzedzenia o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o którym mowa w art. 233 § 6 k.k., musi wynikać z ustawy, na podstawie której prowadzone jest postępowanie, zatem takiego upoważnienia nie może kreować akt rangi podustawowej, jakim jest rozporządzenie ministra;

- artykuł 75 § 2 k.p.a. ma zastosowanie - to jest stwarza uprawnienie dla organu administracji państwowej do uprzedzenia o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie (oświadczenie) - wtedy, gdy strona dąży do tego, aby jej zeznanie (oświadczenie) zastąpiło zaświadczenie organu.

W uzasadnieniu SN między innymi wskazał, iż w myśl art. 233 § 6 k.k. sprawca odpowiada za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, które ma służyć za dowód w postępowaniu (innym niż sądowe) prowadzonym na podstawie ustawy, jeżeli przyjmujący oświadczenie, działając w zakresie swoich uprawnień, nadanych przez tę ustawę, uprzedził oświadczającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie.

W przedmiotowej sprawie skarżąca ubiegała się o specjalny zasiłek celowy, przyznawany na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.).

Postępowanie w sprawie przyznawania świadczeń z pomocy społecznej unormowane jest wyczerpująco w rozdziale 7, w art. 100 - 109 powyższej ustawy. Wskazane przepisy stanowią lex specialis w stosunku do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego (patrz: J. Sierpowska, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa 2007, s. 84). Jedynie, zgodnie z art. 106 ust. 1 u.p.s., przyznanie świadczenia następuje w formie decyzji administracyjnej.

W tym szczególnym postępowaniu rozstrzygnięcie wniosku o zasiłek poprzedzone jest rodzinnym wywiadem środowiskowym, przeprowadzanym przez pracownika socjalnego. Pracownik ten, zgodnie z art. 105 ust. 5 u.p.s., może domagać się od osoby ubiegającej się o pomoc, złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Ustawa o pomocy społecznej nie nadała, w szczególności w rozdziale 7, pracownikowi socjalnemu uprawnienia do uprzedzenia oświadczającego o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Delegacja udzielona ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego w art. 107 ust. 6 u.p.s., który w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. Nr 77, poz. 672) określił wzór "oświadczenia o stanie majątkowym" i zawarł w nim, pod rubrykami wypełnianymi przez osobę ubiegającą się o zasiłek, sformułowanie: "Oświadczam, że znana mi jest treść art. 233 § 1 Kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy", nie czyni zatem zadość wymogowi przewidzianemu w § 2 art. 233 k.k., który w myśl § 6 tego przepisu stosuje się odpowiednio do składającego oświadczenie. Upoważnienie do uprzedzenia o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia musi wynikać z ustawy, na podstawie której prowadzone jest postępowanie. Takiego uprawnienia nie kreuje akt rangi podustawowej, jakim jest rozporządzenie ministra. Pogląd ten jest konsekwentnie prezentowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego ( patrz: wyroki z dnia: 25 lutego 1994 r., WR 20/94, OSNKW 1994, z. 5-6, poz. 33; 20 grudnia 2005 r., WA 34/05, R-OSNKW 2005, poz. 2539; 3 sierpnia 2006 r., III KK 133/06, R-OSNKW 2006, poz. 1535; z 11 lutego 2009 r., III KK 245/08, LEX 486189 oraz postanowienia z dnia: 2 lutego 2004, V KK 168/03, OSNKW 2004, z. 3, poz. 29 i 2 lutego 2009 r., V KK 312/08, LEX nr 486536, a także uchwała z dnia 19 sierpnia 1999 r., I KZP 22/99, OSNKW 1999, z. 9-10, poz. 51).

Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekający w niniejszej sprawie, wskazane powyżej stanowisko Sądu Najwyższego w pełni aprobuje.

Należy wskazać, iż uprawnienie pracownika socjalnego do odebrania od skarżącej uprzedzenia o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, nie wynika także z art. 75 § 2 k.p.a.

Przepis ten stanowi, że jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji państwowej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania.

Jakkolwiek, art. 14 u.p.s. stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio Kodeks postępowania administracyjnego, to zarazem dodaje, iż czyni się tak, jeżeli ustawa o pomocy społecznej nie stanowi inaczej.

Jak wskazał SN w powołanym powyżej wyroku z dnia 18 maja 2009 r., postępowanie w sprawie przyznania świadczeń na podstawie u.p.s., jest unormowane autonomicznie (wobec k.p.a.) i kompletnie. Takie stanowisko zapewne legło u podstaw zawarcia we wzorze oświadczenia o stanie majątkowym cytowanego powyżej sformułowania o znajomości przez oświadczającego treści art. 233 § 1 k.k. Inaczej wystarczyłoby przywołanie w treści oświadczenia przepisu art. 75 § 2 k.p.a. w zw. z art. 83 § 3 k.p.a., jako podstawy uprzedzenia wnioskującego o zasiłek przez pracownika socjalnego o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. Ponadto, nie da się przejść do porządku nad faktem, że art. 75 § 2 k.p.a. ma zastosowanie, gdy strona występuje z inicjatywą poprzestania na jej oświadczeniu, co zwolni ją od obowiązku dostarczenia zaświadczenia organu administracji, z którym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Natomiast w postępowaniu toczącym się na podstawie rozdziału 7 u.p.s., to pracownik socjalny może (czyli nie musi) domagać się od osoby zabiegającej o zasiłek złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. W rezultacie, przepis art. 75 § 2 k.p.a. ma zastosowanie, to jest - stwarza uprawnienie dla organu administracji państwowej do uprzedzenia o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, wtedy gdy strona dąży do tego, aby jej zeznanie zastąpiło zaświadczenie organu. Natomiast w art. 106 ust. 5 u.p.s. inicjatywa należy do organu i dlatego w przepisach tej ustawy musiałoby znaleźć się uprawnienie do uprzedzenia strony o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, aby mogła ona odpowiadać za to na podstawie art. 233 § 6 k.k. w zw. z § 2 tego artykułu.

Dalej SN wskazał, iż określając zakres stosowania dyspozycji art. 75 § 2 k.p.a., nie można pomijać, że już po uchwaleniu i wejściu w życie tego przepisu w dniu 24 października 1987 r., w szeregu ustawach przewidziano uprawnienie do uprzedzenia o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie (zob. np. art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, art. 79 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, art. 20b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, art. 8 ust. 1 i 10 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, art. 26 ust. 5 i 5a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych..., art. 52a ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin, art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, art. 4 i 15 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o szczególnych rozwiązaniach dla podatników uzyskujących niektóre przychody poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej).

Gdyby art. 75 § 2 k.p.a. był wystarczającą podstawą do odbierania oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej, to wszystkie te przepisy należałoby uznać za zbędne, a akty prawne, w których zostały zamieszczone, za uchwalone z naruszeniem podstawowych zasad techniki prawodawczej, jako zbędne superfluum.

Należy wskazać, iż w niniejszej sprawie przepisy prawa nie wymagają urzędowego potwierdzenia wysokości alimentów otrzymywanych przez stronę. Jednakże organ mógł ewentualnie zażądać od skarżącej dowodu w postaci złożenia oświadczenia na potwierdzenie tego faktu, w trybie art. 75 § 2 k.p.a, który stwarza uprawnienie dla organu administracji państwowej do uprzedzenia o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie (oświadczenie), ale tylko wtedy, gdyby strona dążyła do tego, przede wszystkim złożyła wniosek, aby jej zeznanie (oświadczenie) zastąpiło zaświadczenie organu.

Z oświadczenia pełnomocnika skarżącej złożonego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym wynika, iż gdyby organy wezwały skarżącą do przedłożenia odpisów wyroków alimentacyjnych, to dokumenty te zostałyby przez nią złożone organom administracji prowadzącym niniejsze postępowanie, tym bardziej, że nie odmówiła przedstawienia innych żądanych dokumentów.

W aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak jest dowodów na to, że skarżąca była wzywana do przedłożenia takich dokumentów i odmówiła ich przedłożenia organowi administracji.

Reasumując, Sąd uznał, iż fakt odmówienia przez skarżącą, w toku prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego złożenia oświadczenia o wysokości otrzymywanych alimentów na przygotowanym przez organ formularzu, zawierającym klauzulę o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy nie oznacza, wbrew stanowisku organów orzekających, iż odmówiła ona wykonania ciążącego na niej ustawowego obowiązku współdziałania z organem w celu rozwiązania jej trudnej sytuacji życiowej.

Zatem trudno podzielić stanowisko Kolegium i organu pierwszej instancji, iż z tej przyczyny, w świetle obowiązujących przepisów prawa, organy mogły odmówić udzielenia wnioskowanej pomocy, powołując się na brak współdziałania strony w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej poprzez odmowę zachowania się w sposób czyniący zadość wymogom formalnym.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzone wyżej naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego skutkowały bowiem koniecznością wyeliminowania wadliwych rozstrzygnięć organów administracji publicznej z obrotu prawnego.

O kosztach postępowania sądowego sprowadzających się do kosztów zastępstwa prawnego (240 zł) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

O niewykonalności uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a.