Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 21/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87, art. 93 ust. 4 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 742
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 18 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, , Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy, Renata Tomaszewska-Małolepsza, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi K. W. na decyzję Rektora [...] w Łodzi z dnia 24 października 2023 r. nr SOC 23/24/62026 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2023/2024 oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 21/24

Uzasadnienie

Decyzją z 24 października 2023 r. Rektor Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi, na podstawie art. 87 ust. 1, art. 93 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2023 r. poz. 742 ze zm.), dalej ustawa, oraz § 4 ust. 12 lit. f Regulaminu świadczeń dla studentów AHE w Łodzi, odmówił przyznania K. W. stypendium socjalnego na rok akademicki 2023/2024.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Jednakże w myśl art. 93 ust. 4 pkt 1, 2 ustawy oraz § 4 ust. 12 lit. f Regulaminu świadczeń dla studentów AHE w Łodzi świadczenia pomocy materialnej przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że na studiach pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów, na studiach drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.

Na podstawie zaświadczenia pracownika AHE z 24 października 2023 r. stwierdzono, że ubiegająca się o stypendium w semestrze zimowym roku akademickiego 2023/2024 jest studentką 3-go roku studiów jednolitych magisterskich na kierunku psychologia. Ponadto w latach wcześniejszych była studentką na innych uczelniach i tym samym łączny okres kształcenia przekroczył 20 semestrów.

Studentka studiowała bowiem w następujących okresach:

Uniwersytet A. w W. - rozpoczęcie i skreślenie w 10.2013,

Uniwersytet B. od 1.10.2013 do 12.09.2017 (łącznie 8 semestrów),

Uniwersytet B. od 1.10.2017 do 08.03.2018 (łącznie 2 semestry),

C. w W. - rozpoczęcie i skreślenie w 10.2017,

Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi od 1.10.2018 do 5.10.2021 (łącznie 6 semestrów),

- Akademia Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi od 1.10.2021 - nadal (obecnie 5 semestr) Łączny okres kształcenia przekroczył zatem 20 semestrów.

W związku z powyższym, zgodnie z art. 93 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy, studentka nie może otrzymać pomocy materialnej, w tym również w postaci stypendium socjalnego.

Na ww. decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła K. W., zarzucając jej naruszenie:

1/ art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez bezzasadną odmowę przyznania skarżącej stypendium socjalnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. poprzez uchybienie zasadzie legalizmu, wyrażające się w naruszeniu zakazu stosowania prawa wstecz, który to zakaz wynika z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, polegający na nieuwzględnieniu faktu, że powoływany przez organ art. 93 ust. 4 ustawy wszedł w życie w brzmieniu aktualnym 18 grudnia 2021 roku, a więc nie powinien mieć on zastosowania do okresów sprzed jego implementacji, co w konsekwencji winno prowadzić do uznania, że skarżąca nie przekroczyła limitu 20 semestrów oraz do przyznania jej stypendium socjalnego,

2/ art. 93 ust. 4 ustawy w zw. z art. 1 pkt 3 ustawy z 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (dalej: "Ustawa zmieniająca'") w zw. z § 4 ust. 12 lit. f Regulaminu Świadczeń dla studentów AHE w Łodzi, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że okres studiowania bez pobierania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 ustawy przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, powinien zostać uwzględniony podczas obliczania terminów określonych w art. 93 ust. 4 ustawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że powyższa wykładnia nie narusza zasady lex retro non agit.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, ze organ dokonał błędnej wykładni art. 93 ust. 4 ustawy w zakresie sposobu obliczania liczby semestrów na potrzeby decyzji w zakresie przyznania stypendium socjalnego. Teza organu prezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje na obowiązek zaliczania okresu studiowania przed wejściem w życie znowelizowanej treści art. 93 ust. 4 ustawy. Okres 12 semestrów ograniczający czas przysługiwania stypendium stosownie do art. 93 ust. 4 ustawy należy liczyć od momentu uzyskania świadczenia w postaci stypendium, a skoro jest to świadczenie okresowe, wypłacane co miesiąc, to okres 6 lat (12 semestrów) upłynie po 72 miesiącach otrzymywania stypendium.

Taki sposób liczenia tego okresu wynika z tego, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy stypendia są przyznawane na semestr albo na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa semestr - przez okres do 5 miesięcy. Rok akademicki trwa pięć szóstych roku kalendarzowego. Student nie ma prawa do otrzymania żadnych świadczeń przez jedną szóstą roku. W konsekwencji nie można uznać, że prawo do świadczeń przysługuje mu przez cały rok kalendarzowy. Zatem zabieg ustawodawcy należy uznać za świadomy. Irrelewantne zatem jest, przez jaki okres wnioskowane stypendium student mógł otrzymywać, bowiem istotne jest to, w jakim okresie to stypendium mu przysługiwało i je przyznano, oraz że rzeczywiście je pobrał. Dotyczy to takiego świadczenia uzyskanego także na innych kierunkach studiów i innych uczelniach. Natomiast nie dotyczy osób, które takiego świadczenia przed wejściem w życie ustawy zmieniającej nie pobierały.

W ocenie skarżącej zaliczanie okresu studiowania długo przed wejściem w życie ustawy zmieniającej prowadzi do bezzasadnego pozbawienia studentów pomocy finansowej w postaci stypendium socjalnego po spełnieniu przez nich przesłanek, m.in. takich jak trudna sytuacja materialna niepozwalająca na samodzielne utrzymanie.

W rozpoznawanej sprawie organ, badając zaistnienie przesłanek przyznania stypendium socjalnego, wliczył cały okres, w którym skarżąca studiowała. Organ zupełnie zignorował fakt, że świadczenie to nie było jej dotychczas wypłacane. Konsekwencją błędnej wykładni art. 93 ust. 4 ustawy było wadliwe zastosowanie tego przepisu i odmowa przyznania stypendium socjalnego tylko z tego powodu, że skarżąca posiada status studenta przez więcej niż 12 semestrów.

Skarżąca stwierdziła ponadto, że wydane rozstrzygnięcie jest także sprzeczne z art. 2 Konstytucji RP i wyrażoną w nim zasadą demokratycznego państwa prawnego. Wśród wartości objętych treścią ww. przepisu Konstytucji RP w piśmiennictwie wymienia się, kluczowy w niniejszej sprawie, zakaz stosowania prawa wstecz (lex retro non agit). Powyższa zasada statuuje tzw. zasadę nieretroakcji. Respektując zakaz retroakcji, zdarzenia prawne i stosunki prawne powstałe pod rządem dawnego prawa należy oceniać według tego prawa, a nie prawa nowego, które będzie miało zastosowanie do zdarzeń prawnych i ich skutków powstałych po dacie jego wejścia w życie.

Przepis art. 93 ust. 4 ustawy wszedł w życie w brzmieniu aktualnym 18 grudnia 2021 r. Wykładnia umożliwiająca stosowanie nowych przepisów do odległych czasowo stanów faktycznych, które w części nastąpiły w czasie obowiązywania poprzedniej ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, a w części w okresie obowiązywania nowej ustawy, lecz nadal w okresie, kiedy art. 93 ust. 4 nie był "doprecyzowany" - narusza art. 2 Konstytucji RP w zakresie osób, które nie pobierały wcześniej świadczeń.

Prawidłowo obliczony okres studiowania przez skarżącą przy zastosowaniu art. 93 ust. 4 ustawy w doprecyzowanym przez ustawodawcę brzmieniu, powinien brać pod uwagę czas sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej, jednak tylko w zakresie czasookresów, w których skarżąca faktycznie pobierała świadczenie, o które ubiega się obecnie. Przyjęcie wykładni obejmującej cały okres studiowania wstecz, bez względu na okoliczność pobierania świadczeń, prowadzi do dyskryminacji oraz nierównego traktowania studentów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja Rektora Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi z 24 października 2023 r. o odmowie przyznania K. W. stypendium socjalnego na rok akademicki 2023/2024.

Podstawy i tryb przyznawania stypendium studentowi regulują przepisy art. 86 i następne ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2023 r. poz. 742 ze zm.), dalej ustawa.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, bowiem skarżąca przykłada dużą uwagę do tej okoliczności, że ustawą z 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2232), dalej ustawa nowelizująca, dokonano istotnej zmiany ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przepis art. 93 ustawy, dotyczący możliwości przyznania świadczeń oraz utraty prawa do nich, zmieniony został przez art. 1 pkt 3 ustawy nowelizującej, zmieniającej ustawę z dniem 18 grudnia 2021 r.

Przed nowelizacją art. 93 ustawy stanowił w ust. 2 pkt 1, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1- 4 i art. 359 ust. 1 przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat.

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 93 ust. 1 ustawy świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich.

Student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku. Świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy: 1) magistra, magistra inżyniera albo równorzędny; 2) licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia. (art. 93 ust. 2 i 3).

Stosownie do treści art. 93 ust. 4 ustawy łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.

Łączny okres, o którym mowa w ust. 4, jest dłuższy o 2 semestry w przypadku, gdy student podjął jednolite studia magisterskie, których czas trwania określony w przepisach prawa wynosi 11 albo 12 semestrów (art. 93 ust. 5 ustawy).

W myśl art. 93 ust. 6 do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr.

Zatem ustawa nowelizująca dokonała istotnej zmiany okresu istnienia uprawnienia studenta do pobierania świadczeń z art. 86 i art. 359.

Stosownie do art. 16 ustawy nowelizującej, tj. przepisu przejściowego - do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.

Powyższe oznacza, że odnośnie do roku akademickiego 2023/2024 - którego dotyczy wniosek skarżącej z 4 września 2023 r. - należy stosować przepisy ustawy w brzmieniu nadanym przez ustawę nowelizującą. Tak też przyjął organ rozpoznając wniosek skarżącej, bowiem w podstawie prawnej decyzji podały odpowiednie przepisy ustawy w wersji opublikowanej w Dzienniku Ustaw z 2023 r. poz. 742 ze zm.

Stosownie do art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy student może ubiegać się o stypendium socjalne, zaś art. 87 stanowi, że stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej.

Ograniczenie możliwości przyznania stypendium ustawodawca uregulował w art. 93 ustawy. W ust. 4 zawarto regulację, zgodnie z którą łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.

Skarżąca w skardze podniosła, że ograniczenie z art. 93 ust. 4 ustawy należy odnosić do rzeczywistego okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem tej pomocy. Dodatkowo stwierdziła, że okres jej studiowania przed wejściem w życie nowego brzmienia art. 93 ustawy nie powinien być brany pod uwagę, oznaczałoby to bowiem naruszenie zasady lex retro non agit.

Powyższe stanowisko skarżącej jest niezasadne. Bez wątpienia ustawa zmieniająca od dnia 18 grudnia 2021 r. zmodyfikowała regulacje ustalania okresu przysługiwania świadczeń, stanowiąc, że wynosi on określoną ilość semestrów, bez względu na pobieranie świadczenia przez studenta.

Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. regulującymi zasadę praworządności - organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, tj. norm prawa procesowego obowiązującego w dacie orzekania oraz prawa materialnego z daty zaistnienia zdarzenia prawnego – w niniejszej sprawie złożenia wniosku. Powyższe obowiązuje także organy orzekające w niniejszej sprawie z mocy art. 86 ust. 2 ustawy, który stanowi, że przyznanie stypendium oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej.

Skarżąca będąc studentką III roku studiów (V semestru) na kierunku Psychologia, studia jednolite magisterskie, złożyła wniosek 4 września 2023 r., żądając przyznania stypendium socjalnego w roku akademickim 2023/2024.

Z niekwestionowanych przez skarżącą ustaleń organu wynika, że do okresu, o którym mowa w art. 93 ust. 6 ustawy, należy wliczyć skarżącej następujące semestry:

Uniwersytet A. w W. - rozpoczęcie i skreślenie w 10.2013,

Uniwersytet B. od 1.10.2013 do 12.09.2017 (łącznie 8 semestrów),

Uniwersytet B. od 1.10.2017 do 08.03.2018 (łącznie 2 semestry),

C. w W.- rozpoczęcie i skreślenie w 10.2017,

Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi od 1.10.2018 do 5.10.2021 (łącznie 6 semestrów),

- Akademia Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi od 1.10.2021 - nadal (obecnie 5 semestr).

Z powyższego wynika, że skarżąca przekroczyła zarówno 12 semestr okresu studiowania, jak i 14 semestr okresu studiowania, określony w art. 93 ust. 5 ustawy. Łączny okres kształcenia przekroczył bowiem 20 semestrów.

Nowelizacja art. 93 ustawy jednoznacznie ograniczyła czasokres, przez który to prawo przysługuje (do 12 semestrów, ewentualnie 14 semestrów dla jednolitych studiów magisterskich), wiążąc ten czas z okresem samego studiowania jako podstawowej przesłanki ustawowej i związanego z nią uprawnienia do ubiegania się o świadczenia, z którego student może korzystać.

Powyższe stanowisko potwierdza analiza uzasadnienia do ustawy nowelizującej, opublikowanego na stronie internetowej Sejmu RP, druk nr 1569, Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw. Na stronie 4 tego uzasadnienia wskazano, że: "Celem wprowadzenia zmiany w art. 93 ustawy jest zróżnicowanie okresu przysługiwania świadczeń dla studentów w zależności od czasu trwania studiów, a także doprecyzowanie sposobu ustalania tego okresu. Obecnie okres przysługiwania świadczeń wynosi 6 lat, niezależnie od okresu trwania studiów. Proponuje się wprowadzenie regulacji przewidującej przysługiwanie świadczeń maksymalnie przez łączny okres do 12 semestrów, w tym w przypadku studiów pierwszego stopnia – do 9 semestrów, zaś w przypadku studiów drugiego stopnia – do 7 semestrów. Jednocześnie w ust. 2 proponuje się utrzymanie dotychczasowej zasady, zgodnie z którą poszczególne świadczenia przysługiwały tylko na jednym kierunku studiów – w przypadku równoczesnego kształcenia na kilku kierunkach, przy czym pozostawia się do wyboru studenta, na którym kierunku będzie otrzymywał poszczególne świadczenia. W przypadku jednolitych studiów magisterskich, które zgodnie z przepisami prawa trwają 11 albo 12 semestrów, proponuje się wydłużenie okresu przysługiwania świadczeń o 2 semestry. Zmiana ta korzystnie wpłynie przede wszystkim na wsparcie kształcenia na kierunkach medycznych trwających zazwyczaj 6 lat. Przepis w zaproponowanym brzmieniu zapewni studentom tych kierunków, analogicznie do przypadku studentów kształcących się na studiach trwających do 5 lat, możliwość pobierania stypendiów i zapomóg do czasu ukończenia studiów, także w przypadku wydłużenia okresu ich trwania o rok, np. w związku ze skorzystaniem z prawa do urlopu od zajęć. Ponadto - w celu usunięcia wątpliwości interpretacyjnych i ujednolicenia sposobu ustalania przez uczelnie prawa studentów do świadczeń – proponuje się doprecyzowanie okresów przysługiwania świadczeń przez wskazanie wprost, że do okresów przysługiwania świadczeń wliczają się wszystkie semestry studiowania, z wyjątkiem kolejnych studiów pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. Wyrażenie "rozpoczęty semestr" występujące w tym przepisie należy traktować jako pełny semestr, bez względu na to, czy kształcenie trwało przez okres całego semestru czy krócej. Zgodnie z intencją projektodawcy nie będzie miało znaczenia, czy kształcenie trwało miesiąc czy dłużej (...)".

Jeszcze raz należy wskazać, że odnośnie do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy, art. 16 ustawy nowelizującej, ustawodawca przewidział możliwość stosowania przepisów ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym jedynie w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022.

A zatem wyłącznie w tym zakresie ustawodawca nie posłużył się zasadą bezpośredniego działania nowej ustawy, polegającej na tym, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do stosunków prawnych (zdarzeń, stanów rzeczy) danego rodzaju niezależnie od tego, czy dopiero powstaną, czy też powstały wcześniej przed wejściem w życie nowego prawa, lecz trwają nadal w czasie dokonywania zmiany prawa.

W związku z powyższym, wbrew zarzutom skarżącej, przyznawanie świadczenia socjalnego w roku akademickim 2023/2024 podlega reżimowi ustawy w wersji zmienionej.

Brzmienie art. 93 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i konkretne. Treść tego przepisu nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Wbrew przekonaniu skarżącej opisana zmiana przepisów była na tyle istotna, że nie można obecnie przyznania pomocy w formie stypendium wiązać z okolicznością jego uprzedniego pobierania, bądź nie. Skoro bowiem zgodnie z obecnym brzmieniem art. 93 ust. 4 ustawy określone w ilości semestrów ograniczenie czasowe uprawnienia studenta do pobierania świadczeń studenckich występuje - co zostało jasno i wprost wyartykułowane przez ustawodawcę – "bez względu na ich pobieranie przez studenta", to bezprzedmiotowe jest ustalanie, czy student otrzymywał już wcześniej stypendium i wiązanie tych ustaleń z jego aktualnym prawem do tego świadczenia.

Raz jeszcze należy podkreślić, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym ustawodawca określił łączny okres 12 semestrów (z podziałem na limit semestrów obowiązujący na studiach I i II stopnia), w czasie którego studentowi przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy (m.in. stypendium socjalne), uniezależniając przyznanie tego prawa - jak było to rozumiane w uprzednio obowiązującym stanie prawnym - od okoliczności rzeczywistego pobierania świadczenia. Na gruncie aktualnie obowiązującego stanu prawnego okolicznością wpływającą na posiadanie przez studenta prawa do świadczeń jest zatem sama możliwość ubiegania się o świadczenie w związku z posiadanym statusem studenta, nie zaś przysługiwanie studentowi takiego świadczenia rozumiane jako bycie przez studenta beneficjentem świadczenia i otrzymywanie go w danym semestrze (por. wyrok WSA w Gdańsku z 16 listopada 2023 r., III SA/Gd 204/23).

Przyjąć zatem należy, że jedynym kryterium, jakie w zakresie zastosowania art. 93 ust. 4 ustawy powinno być ustalone, to okoliczność, przez jaką ilość semestrów wnioskodawczyni mogła ubiegać się o świadczenie z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, z tego względu, że posiadała status studenta. Innymi słowy, ustawodawca jednoznacznie zmienił wcześniejszą normę z pierwotnie uregulowanym czasem przysługiwania stypendium, uzależnionym - co znajdowało potwierdzenie w ówczesnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym - od faktu otrzymywania świadczeń stypendialnych, dokonując aktualnie jej doprecyzowania, że łączny okres przysługiwania świadczeń wynosi 12 semestrów (z rozróżnieniem na I i II stopnień studiów), bez względu na ich pobieranie przez studenta (por. wyroki WSA: w Gliwicach z 28 lutego 2023 r., III SA/Gl 31/23 oraz w Gdańsku z 11 maja 2023 r., III SA/Gd 98/23).

Skoro zatem skarżąca - co nie jest w sprawie kwestionowane - składając wniosek o przyznanie stypendium socjalnego w roku akademickim 2023/2024, studiowała łącznie już przez ponad 20 semestrów, to przekroczony został limit, o którym mowa w art. 93 ust. 4 ustawy, a tym samym brak było podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego stypendium.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.

eg