Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 464/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2013-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 199c ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2013 r. sprawy ze skargi E. K. na uchwałę Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu w B. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie opinii dotyczącej wniosku o przyznanie stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały oraz uchwały jej poprzedzającej Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu w B. z dnia [...] października 2012 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone uchwały nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu w B. na rzecz skarżącej E. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Rada Wydziału Prawa Uniwersytetu w B. nie dokonała pozytywnego zaopiniowania wniosku E. K. o przyznanie jej stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia.

Z treści protokołu posiedzenia Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu w B. z dnia [...] października 2012 r. (punkt [...] porządku obrad) wynika, że dziekan wydziału przedstawił wniosek m.in. E. K. (studentki IV roku stacjonarnych studiów doktoranckich) o przyznanie ww. stypendium. Kierownik studiów doktoranckich wskazała natomiast, że kandydatka jest dobrą doktorantką i spełnia kryteria formalne (tj. określone w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia). Prodziekan poinformowała zaś, iż w związku z nie przyznaniem stypendium doktoranckiego ww. doktorantka wystąpiła do sądu przeciwko Rektorowi, co powoduje, że etycznie i lojalnościowo nie zasługuje ona na rekomendację. Ponadto prodziekan wskazała, że doktorantka jest promowana na Wydziale, albowiem jest zatrudniona na ½ etatu, korzysta z finansowanych wyjazdów na konferencje, a zatem korzysta ze środków przysługującej jej ochronie prawnej. Wobec powyższego Kierownik studiów doktoranckich potwierdziła, iż E. K. spełnia formalne wymogi przewidziane w ww. rozporządzeniu. Ocenę wniosku doktorantki pozostawiono Radzie Wydziału, która w glosowaniu jawnym nie dokonała pozytywnego zaopiniowania przedmiotowego wniosku.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2013 r. E. K. wezwała Radę Wydziału Prawa [...] do usunięcia naruszenia prawa, które zdaniem wnioskującej nastąpiło poprzez podjęcie ww. uchwały.

Rada Wydziału Prawa Uniwersytetu w B. w dniu [...] kwietnia 2013 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie stanowiska w związku z wnioskiem mgr E. K. z dnia [...] marca 2013 r. wzywającym Radę Wydziału Prawa do usunięcia naruszenia prawa. W treści niniejszej uchwały Rada Wydziału Prawa [...] podtrzymała dotychczasowe stanowisko wyrażone w uchwale z dnia [...] października 2012 r. oraz stwierdziła, że uchwała ta nie została podjęta z naruszeniem prawa.

W dniu [...] maja 2013 r. E. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na uchwałę Rady Wydziału Prawa [...] z dnia [...] października 2012 r., zarzucając jej rażące naruszenie prawa materialnego, tj. § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz.U. Nr 214, poz. 1271). Skarżąca zaskarżyła powyższą uchwałę w całości, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż przy wyrażeniu opinii odnośnie jej wniosku o przedmiotowe stypendium, pod uwagę brane były inne przesłanki niż powołane w ww. rozporządzeniu. W jej ocenie, negatywna opinia wyrażona przez Radę Wydziału Prawa [...] była formą represji za wniesioną przez skarżącą skargę na decyzję Rektora [...] odmawiającą przyznania jej stypendium doktoranckiego, która to skarga została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w dniu 2 lipca 2013 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 858/12. Według skarżącej, Rada Wydziału Prawa wydając opinię nie kierowała się merytorycznymi względami i przepisami prawa, a fakt wniesienia skargi w ww. sprawie wykorzystano do rozgrywek personalnych wśród kadry profesorskiej, a także polityki kadrowej na Wydziale Prawa UwB. Skarżąca wniosła ponadto o zażądanie z Wydziału Prawa zapisu dźwiękowego z protokołu obrad Rady Wydziału Prawa z dnia [...] października 2012 r. oraz protokołu obrad Rady Wydziału z dnia [...] kwietnia 2013 r. wraz z podjętą uchwałą i zapisem dźwiękowym obrad, na okoliczność ustalenia, czy zaskarżona uchwała istnieje w sensie prawnym oraz ustalenia, czy protokół z obrad został sporządzony prawidłowo i odzwierciedla rzeczywisty przebieg obrad oraz podjętych uchwał.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że wniosek złożony przez doktorantkę nie uzyskał w wyniku przeprowadzonego głosowania wymaganej pozytywnej opinii, która to opinia nie może być na gruncie obowiązujących przepisów postrzegana jedynie jako automatyczne zatwierdzenie takiego wniosku. Według organu, głosowanie w dniu [...] października 2012 r. oraz przedmiotowe rozstrzygnięcie przebiegało zgodnie z prawem.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. skarżąca wskazała, że Rada Wydziału powinna stwierdzić, czy doktorantka spełnia warunki wskazane w ww. rozporządzeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Podkreślenia przy tym wymaga, że uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Działania takie służyć mają bowiem zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona uchwała Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu w B. nr [...] z dnia [...] października 2012 r. odmawiająca dokonania pozytywnego zaopiniowania wniosku E. K. o przyznanie stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia, odnośnie której Rada Wydziału Prawa Uniwersytetu w B. uchwalą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. stwierdziła, że decyzja ta nie została podjęta z naruszeniem prawa.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że E. K. w dniu [...] grudnia 2012 r. złożyła skargę do WSA w Białymstoku na przedmiotową uchwałę, jednakże w sprawie II SA/Bk 1011/12 postanowieniem z dnia 14 marca 2013 r. skargę tę odrzucono. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano zaś, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na taką uchwałę, skarżąca powinna wezwać na piśmie Radę Wydziału do usunięcia naruszenia prawa, czego jednak nie uczyniła.

W niniejszym postępowaniu, wniesienie skargi do WSA w Białymstoku skarżąca poprzedziła wezwaniem Rady Wydziału Prawa Uniwersytetu w B. do usunięcia naruszenia prawa, zaś Rada Wydziału uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. postanowiła podtrzymać swoje stanowisko wyrażone w uchwale z dnia [...] kwietnia 2012 r. i stwierdziła, że nie została ona podjęta z naruszeniem prawa.

Zdaniem Sądu, oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd we wskazanej sprawie II SA/Bk 1011/12 zarówno organ, jak i skład obecnie orzekający, są związane z mocy art. 153 p.p.s.a. Wobec tego, wiążące jest w niniejszej sprawie stwierdzenie Sądu w tamtej sprawie, że uchwała podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni podjęta na podstawie § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz.U. nr 214, poz. 1271) nie jest aktem władztwa wewnętrznego przysługującego uczelni a stanowi akt w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W ocenie Sądu, zasadny jest zarzut podniesiony w skardze odnośnie rażącego naruszenia prawa materialnego, a mianowicie § 3 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania doktorantom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1271). Z przepisu tego wynika, że wnioski doktorantów są przedstawiane do zaopiniowania radzie podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej - senatowi uczelni. Opinia nie może uwzględniać innych kryteriów niż określone w § 2.

W § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia wskazano zaś, że stypendium może być przyznane doktorantowi, który spełnił łącznie następujące warunki:

1) wykazał się postępami w pracy naukowej;

2) uzyskał wyniki egzaminów objętych programem studiów doktoranckich w poprzednim roku akademickim, klasyfikujące go wśród 5% najlepszych doktorantów w danej dziedzinie;

3) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie od dnia rozpoczęcia studiów doktoranckich do dnia 30 czerwca roku ubiegania się o stypendium.

Z wyciągu protokołu Rady Wydziału Prawa w Białymstoku z dnia [...] października 2012 r. wynika, że kandydatkę oceniono jako dobrą doktorantkę, która spełnia kryteria formalne do przyznania jej stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia. Podkreślono natomiast, że doktorantka etycznie i lojalnościowo nie zasługuje na rekomendację, gdyż zaistniała sytuacja, iż w związku z nie przyznaniem stypendium doktoranckiego, E. K. wystąpiła do sądu przeciwko Rektorowi. Wskazano ponadto, że doktorantka jest w pewien sposób promowana na Wydziale, gdyż jest zatrudniona na pół etatu, jest doktorantką, ma finansowane wyjazdy na konferencje, a zatem korzysta ze środków przysługującej jej ochrony prawnej.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej uchwale Rada rażąco naruszyła § 3 ust. 2 wskazanego rozporządzenia. W przepisie tym jest wyraźnie określone, że opinia nie może uwzględniać innych kryteriów niż określone w § 2. Tymczasem Rada przy podejmowaniu uchwały wyrażającej opinię oparła się na kryteriach innych. Do kryteriów wskazanych w § 2 ust. 2 rozporządzenia nie można bowiem zaliczyć kwestii korzystania przez doktorantkę ze środków przysługującej jej ochrony prawnej (zatrudnienie na pół etatu, finansowanie wyjazdów na konferencje) oraz postawy etycznej i lojalnościowej w stosunku do uczelni, czy też jej rektora. A to w oparciu o te kryteria podjęta została uchwała opiniująca negatywnie kandydaturę skarżącej. Bezsporne bowiem jest (sama Rada to przyznaje), że kandydatka formalnie spełnia kryteria przewidziane w rozporządzeniu Ministra. Także z opinii opiekuna prawnego skarżącej z dnia [...] października 2012 r. wynika jednoznacznie, że opiniuje ona pozytywnie wniosek doktorantki o przyznanie przedmiotowego stypendium. Przyjęcie zatem przez Radę, że kandydatka spełnia kryteria przewidziane przez cyt. rozporządzenie, powodowało, że Rada nie mogła uwzględniać już innych dodatkowych kryteriów.

Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych strony skarżącej, gdyż zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. uznał, że nie są one niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, koniecznych do wydania orzeczenia w sprawie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Rada Wydziału Prawa Uniwersytetu w B. weźmie pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązana będzie uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.