Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 36/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.3,134,135,200,205,
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2018 r. sprawy ze skargi L. P., K. D., M. P. i W. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia 31 października 2017 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących L. P., K. D., M. P. i W. P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. Akt II SA/Kr [...]

U Z A S A D N I E N I E

Starosta [...] decyzją z 5.07.2017r., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2017 r., poz. 1257), umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania na rzecz L. P., W. P., M. P., M. P. i K. D. z tytułu przejęcia działki położonej w O. oznaczonej dawnym nr [...] o pow. 0,1417 ha.

W uzasadnieniu organ podał, że decyzją Nr [...] z 26.06.2012r. Wojewoda stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji Naczelnika Miasta i Gminy O. z 1.12.1983r., znak: RZGT [...]/83 w części orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1417 ha położonej w O. stanowiącej własność J. P., L. P., W. P. i E. P. oraz w punkcie II stwierdził nieważność ww. decyzji Naczelnika Miasta i Gminy O. w części orzekającej o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...]zł za wywłaszczoną nieruchomość an rzecz wyżej wymienionych osób.

Decyzją z 04.10.2013r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Wojewody.

W dniu 07.02.2014r. Starosta [...] wszczął postępowanie odszkodowawcze za nieruchomość położoną w O. oznaczoną jako działka nr [...] na rzecz L. P., W. P., M. P., M. F. i K. D..

W trakcie postępowania administracyjnego mającego na celu ustalenie odszkodowania organ powziął wątpliwość co do rozstrzygnięcia Wojewody, będącego podstawą prowadzonego postępowania, które w ocenie Starosty [...] powodowałoby konieczność ponownego ustalenia odszkodowania.

W dniu 7.05.2015r., w związku z wystąpieniem Starosty [...] Infrastruktury i Budownictwa wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 4.10.2013r. Decyzją z 29.04.2016 odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, podnosząc m.in. iż dokonana przez Ministra Transportu i Budownictwa ocena nieodwracalnych skutków prawnych w kwestionowanej decyzji nadzorczej była zgodna z ówczesnym orzecznictwem sądowym oraz, że zmiana interpretacji przepisu art. 156 § 2 K.p.a. lub też zastosowanie innej możliwej interpretacji, zwłaszcza w późniejszym okresie nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Minister Infrastruktury i Budownictwa podkreślił, że działka nr [...] położona w O. została wywłaszczona na cel już zrealizowany. Podzielił wcześniej wyrażone stanowisko Ministra Transportu i Budownictwa, że zrealizowanie celu wywłaszczenia na nieruchomości przed odjęciem prawa własności do niej stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż wydanie decyzji wywłaszczeniowej nie może służyć uregulowaniu stanu prawnego nieruchomości, która już wcześniej została zajęta i zabudowana przez ubiegającego się o wywłaszczenie.

Decyzją z 19.08.2016r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza [...] i Gminy O. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy własną decyzję z 29.04.2016r.

Wyrokiem z 10.02.2017r., sygn. akt. IV SA/Wa [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy O. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 19.08.2016r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Starosta [...] wskazał, że kwestią nie budzącą wątpliwości jest okoliczność, że decyzja o wywłaszczeniu zapadła po faktycznym zrealizowaniu na niej inwestycji celu wywłaszczenia tj. [...]. Działka oznaczona nr [...] od kilku lat przed wywłaszczeniem była użytkowana przez PKS w O.. Z istoty wywłaszczenia wynika, że ingerencja we własność następuje z uwagi na ściśle określony cel, a wywłaszczone prawo musi następnie zostać przekazane na realizację konkretnego celu. Cel i konstytucyjna legitymacja wywłaszczenia polegają na tym, że wywłaszczona nieruchomość ma bezpośrednio po wywłaszczeniu zostać oddana do realizacji zadań publicznych w ramach określonego przed wywłaszczeniem przedsięwzięcia publicznego. W niniejszej sprawie miała miejsce sytuacja odwrotna, najpierw zrealizowano dworzec PKS, a następnie wydano decyzję wywłaszczeniową. Decyzja o wywłaszczeniu została wydana po około 10 latach od realizacji celu. Można zatem stwierdzić, co wynika z samej decyzji wywłaszczeniowej, że nieruchomość była niezbędna do regulacji stanu prawnego. Jak podniósł Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w decyzji z 4.10.2013r. a wcześniej Wojewoda w decyzji z 26.06.2012r. jeżeli cel inwestycji określony w orzeczeniu wywłaszczeniowym, został zrealizowany, to brak było ustalonych przesłanek do orzeczenia wywłaszczenia nieruchomości. W takich przypadkach stosunki między inwestorem, jako posiadaczem nieruchomości a właścicielem kształtują się według zasad określonych w art. 224-231 kodeksu cywilnego. Minister wskazał ponadto, że gdy decyzja rozstrzyga o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania za przejętą nieruchomość to kwestia odszkodowania stanowi wówczas element wtórny do samego wywłaszczenia; bez wywłaszczenia nie ma odszkodowania. W związku z powyższym, jeżeli nie było podstaw do wydania decyzji wywłaszczeniowej bowiem cel wywłaszczenia był już zrealizowany, tak samo również nie było podstaw do wydania decyzji w zakresie przyznania odszkodowania za wywłaszczenie, a rozpoznanie wynikających z tych stosunków roszczeń należy do drogi postępowania cywilnego. Stanowisko powyższe podzieliła również Prokuratura Okręgowa w K. w piśmie z 16.05.2016r.

Organ konkludował, że analiza całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, ponowna ocena skutków decyzji wszystkich organów dokonujących weryfikacji decyzji Naczelnika Miasta i Gminy O. z 1.12.1983r. znak: RZGT [...]/83 pozwala na stwierdzenie, iż wszczęcie postępowania odszkodowawczego pozbawione było podstaw prawnych. Skoro powodem stwierdzenia wadliwości decyzji w części orzekającej o odszkodowaniu była wadliwość decyzji orzekającej o wywłaszczeniu to kolejna decyzja odszkodowawcza narażona byłaby również na zarzut nieważności.

Odwołanie od ww. decyzji złożyli L. P., W. P., M. P. i K. D., podnosząc m.in., że wniosek stron powinien być rozpatrzony na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc w trybie administracyjno-prawnym. W myśl art. 21 ust. 2 Konstytucji wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Jak wskazuje jednolita linia orzecznicza (wyrok NSA z 6.3.2012 r., I OSK [...]), powyższa zasada wskazuje na konieczność wypłacenia słusznego odszkodowania w każdym przypadku wywłaszczenia. Konstytucja wprowadza więc standard ścisłego związku między wywłaszczeniem a odszkodowaniem. W ocenie odwołujących niewłaściwe i kuriozalne było powoływanie się przez organ na pismo Prokuratury Okręgowej w K. z 6.05.2016 r. Organ jest zobowiązany do samodzielnego załatwienia sprawy, a przepisy K.p.a. nie znają instytucji zapytania prawnego do prokuratury celem rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

Wojewoda decyzją z 31.10.2017r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 16 ustawy z 7.04.2017r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podał, że w przedmiotowej sprawie zostało jednoznacznie przesądzone w stosownym do tego trybie (tj. ostateczną decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 4.10.2013r., znak: [...]), że decyzja Naczelnika Miasta i Gminy O. z 1.12.1983r., znak: RZGT [...] nie wywłaszczała nieruchomości położonej w O. oznaczonej dawnym numerem 2120 o pow. 0,1417 ha, lecz jedynie dokonała usankcjonowania (regulacji) już istniejącego stanu prawnego, gdyż na nieruchomości tej już na 10 lat przed tą decyzją znajdował się dworzec PKS. O powyższym świadczy zresztą treść samej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy O. z 1.121983r., w której uzasadnieniu wyraźnie wskazano, iż została ona wydana celem uregulowania stanu prawnego nieruchomości zajętych na budowę dworca PKS w O..

Organ odwoławczy podzielił więc stanowisko Starosty [...], że wydana obecnie, kolejna decyzja odszkodowawcza za przejęcie działki nr [...] o pow. 0,1417 ha położoną w O., jako pozbawiona podstaw prawnych (skoro bowiem nie było w ogóle przesłanek do jej wywłaszczenia, to tym samym nie może być mowy o ustaleniu z tego tytułu odszkodowania w trybie administracyjno-prawnym), również podlegałaby stwierdzeniu nieważności. Trafny jest również pogląd organu I instancji, że wnioskodawcom przysługuje obecnie roszczenie odszkodowawcze, jednak wyłącznie na drodze postępowania cywilnego. Dla poparcia swojego stanowiska organ II instancji odwołał się do wyroku Sądu Okręgowego we W. 30.04.2013r., sygn. akt I C [...]. Nie bez znaczenia w kontekście art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest też w tej sytuacji fakt, iż żaden obowiązujący przepis prawa nie przewiduje możliwości ustalenia odszkodowania w trybie administracyjno-prawnym za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Kwestie te mogą być natomiast rozpatrywane w postępowaniu cywilnym.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Wojewoda wskazał, że Starosta [...] wydając taką, a nie inną decyzję nie opierał się wyłącznie na stanowisku Prokuratury Okręgowej w K. wyrażonym w piśmie z 16.05.2016r. (w którym wskazano, iż odszkodowanie zostanie ustalone jak wskazano powyżej na podstawie przepisów prawa cywilnego), lecz przede wszystkim na treści zgromadzonych w sprawie dokumentów i wyprowadzonych z ich analizy wniosków.

Nietrafne było również powołanie przez odwołujących wyroku NSA z 6.03.2012r., sygn. akt I OSK [...], gdyż jego istotą jest jedynie ogólne potwierdzenie, że co do zasady z uwagi na treść art. 233 u.g.n., art. 129 ust. 5 pkt 3 znajduje zastosowanie także do wywłaszczeń dokonanych przed datą 1.01.1998r., czego przecież organy w niniejszej sprawie nie kwestionują. Brak możliwości zastosowania w niniejszym postępowaniu ww. przepisu wynika bowiem z innych, szczegółowo opisanych przyczyn.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli: L. P., W. P., M. P. oraz K. D., domagając się uchylenia decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

- art. 129 ust. 5 pkt. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 233 u.g.n. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy nie doszło do ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość;

- art. 7 w zw. z art. 10 w zw. z art. 15 ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) w zw. z art. 233 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wskazaniu, że roszczenie o ustalenie odszkodowania za przejętą z mocy prawa nieruchomość może być roszczeniem cywilnoprawnym w sytuacji, gdy roszczenie to jest roszczeniem administracyjnoprawnym;

- art. 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego,

- art. 8 K.p.a. poprzez nie prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w szczególności poprzez samo zobowiązanie się organu do załatwienia sprawy i uznanie się za organ kompetentny w sprawie, a następnie celem uniknięcia wypłaty należnego odszkodowania umorzenie postępowania rzekomo z uwagi na bezprzedmiotowość,

- art. 105 § 1 K.p.a. poprzez umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, podczas gdy dla sprawy przewidziany jest decyzyjny, a więc administracyjno-prawny tryb rozstrzygania o ustaleniu odszkodowania.

W uzasadnieniu skarżący argumentowali, że do wywłaszczenia doszło w trybie przepisów ustawy z 12.03.1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Ustalenie i wypłata odszkodowania za nieruchomość przejętą w trybie ustawy z 1958r. jest sprawą administracyjną, gdyż sprawa ta należy do właściwości organu administracji i jest sprawą indywidualną, która powinna zostać rozstrzygnięta poprzez wydanie prawidłowej decyzji o odszkodowaniu. Ustawa z 1958r. jednoznacznie wskazywała na administracyjnoprawny charakter postępowania o ustalenie odszkodowania za nieruchomości przejęte. W międzyczasie w 1985 r. weszła w życie ustawa z 29.04.1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, która uchyliła ustawę o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz ustawę z 1961r. zastępując je funkcjonalnie. Zgodnie z jej przepisem przejściowym art. 96 ust. 1 sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną o odszkodowaniu przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów z wykorzystaniem zebranego materiału. Następnie w 1998 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa o gospodarce nieruchomościami, która uchyliła ww. ustawę z 1985r. zastępując ją funkcjonalnie. Zgodnie z analogicznym przepisem przejściowym art. 233 - postępowania nie zakończone do chwili wejścia w życie tej ustawy - prowadzi się dalej na podstawie jej przepisów. Ta ostatnia ustawa zawiera regulację zawartą w art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem przepis ten ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli do stanów faktycznych polegających na odjęciu, przejęciu lub ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania. Wobec powyższego dopuszcza się możliwości wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomości przejęte przez Skarb Państwa pod rządami ustaw wywłaszczeniowych wcześniejszych niż ustawa o gospodarce nieruchomościami. Zatem jeżeli doszło do pozbawienia prawa do nieruchomości na podstawie aktów prawnych obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami możliwe jest dochodzenie odszkodowania na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skarżący ponownie zakwestionowali także powoływanie się przez organ I instancji na stanowisko Prokuratury Okręgowej w K. wyrażone w piśmie z 16.05.2016 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a.

Skarga jest zasadna.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do istoty. Oznacza to, że wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie (wyrok NSA z 24.01.2012 r. sygn. akt II OSK [...] ). Postępowanie administracyjne w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. staje się zatem bezprzedmiotowe, gdy brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania w rozumieniu art. 1 k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z 21. 0. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2016. 21470 stanowi, że odszkodowanie ustala starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej i wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.

Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzje Wojewody z 31 października 2017 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 5.07.2017r., umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania na rzecz L. P., W. P., M. P., M. P. i K. D. z tytułu przejęcia działki położonej w O. oznaczonej dawnym nr [...] o pow. 0,1417 ha. Tym samym organ odwoławczy przyjął analogicznie jak organ I instancji , że postępowanie w sprawie odszkodowania za działkę położoną w O. i oznaczoną dawnym numerem 2120 o pow. 01417 ha jest bezprzedmiotowe. Organ wskazał, że decydujące dla tej oceny jest to, że ww. przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może mieć zastosowania w sytuacji, w której co prawda doszło do wydania decyzji wywłaszczeniowej w stosunku do nieruchomości oznaczonej dawniej jako działka nr [...] w O., co miało miejsce w dniu 1 grudnia 1983 r., ale następnie decyzja ta w punkcie I dotyczącym wywłaszczenia została uznana za wydaną z naruszeniem prawa w części dotyczącej wywłaszczenia, a w pozostałej dotyczącej odszkodowania, organ stwierdził jej nieważność.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że przedmiotowa nieruchomość, należąca do L. P.. W. P., M. P., M. P. i K. D. została odjęta właścicielom w latach 70—tych bez decyzji wywłaszczeniowej. Następnie na nieruchomości tej został wybudowany dworzec autobusowy w O.. Nie jest także sporne, że skarżący oraz uczestnik nie uzyskali odszkodowania za tę nieruchomość. Nie budzi również wątpliwości w okolicznościach prawidłowości przedstawionych w części historycznej uzasadnienia, że w obiegu prawnym pozostaje decyzja Naczelnika Miasta i Gminy O. z 1. 12. 1983 r. w części o orzekającej o jej wywłaszczeniu, jakkolwiek w tym zakresie w sposób ostateczny i prawomocny przesądzono, że orzeczenie to zostało wydane z naruszeniem prawa. Z obiegu prawnego została natomiast usunięta ze skutkiem ex tunc ww. decyzja Naczelnika Miasta i Gminy O. z 1. 12. 1983 r. w części dotyczącej odszkodowania. W tym stanie rzeczy kwestia sporna w niniejszej sprawie dotyczy zasadności ustalenia odszkodowania w trybie art. 129 ust. 5 pkt 3 ugn. za ww. nieruchomość, w stosunku do której wydane zostało orzeczenie o wywłaszczeniu. W sprawie istotne jest przy tym, że następnie stwierdzono, że to orzeczenie nie odpowiada prawu, gdyż odjęcie prawa własności nastąpiło ok. 10 lat wcześniej niż wydanie decyzji wywłaszczeniowej, nie zostały zatem spełnione ustawowe przesłanki wywłaszczenia obowiązujące zarówno pod rządami ustawy z 13 marca 1958 r. (gdy doszło do przejęcia własności oraz wydania decyzji z 1. 12. 1983 r.) jak i ustaw późniejszych tj. ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i obecnie obowiązującej ustawy z 21 sierpnia 1997 r o gospodarce gruntami.

Stanowisko Wojewody jest w tym zakresie jednoznaczne i sprowadza się do tezy, że w sytuacji kiedy został zrealizowany już cel publiczny, wyłączona jest możliwość wydania ex post decyzji o wywłaszczeniu, brak jest bowiem ustawowych przesłanek do podjęcia takiej decyzji, a w konsekwencji stosunki pomiędzy stronami kształtują się według zasad określonych w art. 224-231 k.c. Oznacza to też, że roszczenia wynikające z tych stosunków należą do drogi postępowania cywilnego. Opowiedzenie się za tym poglądem, wiąże się ze stanowiskiem, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy nie ma zastosowanie do stanów, gdy nie doszło do wywłaszczenia ponieważ decyzja o wywłaszczeniu ma dopiero umożliwić przyszłą realizację celu wywłaszczenia, a nie sankcjonować wcześniejsze przejęcie nieruchomości uzasadnia wydanie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w celu orzeczenia odszkodowania.

Z tym stanowiskiem nie zgadzają się skarżący, podnoszący, że w sytuacji gdy doszło do odjęcia prawa własności bez ustalenia należytego odszkodowania dopuszczalne jest jego ustalenie na podstawie ww. art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Sąd w składzie rozstrzygającym w niniejszej sprawie podziela to stanowisko, jakkolwiek zauważa, ze stanowisko orzecznictwa sądowo-administracyjnego dotyczące zasadności zastosowania w takich sytuacjach normy z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n nie jest jednolite. Podkreślić jednak należy, że w ocenie Sądu za w pełni uzasadnioną należy uznać taką wykładnię wyrażenia "pozbawienie praw do nieruchomości", zgodne z którą każde działanie władcze przynoszące skutek w postaci odebrania praw własności nieruchomości podmiotom, którym one przysługiwały, a nie tylko działania, jakie w komentowanej ustawie zostały zakwalifikowane do kategorii wywłaszczenia, ewentualnie określone jako ograniczenie praw do nieruchomości lub jako ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6. 08. 2014 r. sygn. akt II SA/Po [...]; wyrok WSA w Olsztynie z 24.11. 2015 r. sygn. akt II SA/ol [...]). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zasadne jest zatem zastosowanie normy z ww. art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie nie występuje jej bezprzedmiotowość, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. – jak uznały organy obu instancji,

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane przedwcześnie, organy nie dokonały bowiem prawidłowej wykładni art. 129 ust. 5 pkt. 3 , uznając nieprawidłowo, iż nie znajduje ona zastosowania do rozpoznawanej sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu, w przypadku uprawomocnienia się niniejszego wyroku organ będzie związany wykładnią art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy zawartą w niniejszym wyroku i przeprowadzi postępowanie z jej uwzględnieniem.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku.

O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości [...] zł składa się: kwota [...]zł tytułem uiszczonego przez skarżących wpisu, kwota [...]zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżących, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 5.11.2015 w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015. 1800) oraz kwota [...]zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożone pełnomocnictwo.