Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 384/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.184 ust.1, art. 207 ust.1 pkt.2
journal: Dz.U. 2023 poz 1270
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
article: art. 145 par.1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Zarządu Województwa z dnia 17 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami za zwłokę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz skarżącego D. M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 maja 2023 r. nr [...] Zarząd Województwa Z. jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Z. (dalej: IZ RPO WZ bądź organ odwoławczy) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. nr [...] z dnia 23 maja 2022 r., orzekającej zwrot od D. M. prowadzącego działalność pod firmą C. D. M. z siedzibą w miejscowości [...], kwoty dofinansowania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. dla kwoty: [...] zł od dnia 17 czerwca 2019 r.; [...] zł od dnia 16 września 2019 r.; [...] zł od dnia 27 lipca 2020 r.; [...] zł od dnia 19 listopada 2020 r.; [...] zł od dnia 30 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty, otrzymanej w ramach RPOWZ 2014-2020 na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] zawartej w S. w dniu 14 grudnia 2018 r. na realizację projektu pn. "[...]".

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu 14 grudnia 2018 r. D. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą C. D. M. z siedzibą w miejscowości [...] (dalej "Strona", "Skarżący" lub "Beneficjent") zawarł z Województwem Z. - Wojewódzkim Urzędem Pracy w S. pełniącym rolę Instytucji Pośredniczącej (zw. dalej: "IP" lub "organ I instancji") umowę nr [...] o dofinansowanie projektu (zw. dalej: "Umową") w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020 pn. "[...]". Przedmiotem umowy było przyznanie Beneficjentowi dofinansowania na realizację projektu w kwocie nieprzekraczającej [...] zł i stanowiącej maksymalnie 85,00% wydatków kwalifikowalnych projektu. Projektodawca zobowiązany był do wniesienia wkładu własnego w wysokości [...] zł, stanowiącego minimum 5 % wydatków kwalifikowalnych projektu. Łączna wysokość wydatków kwalifikowalnych w ramach projektu, zgodnie z umową, wynosiła [...] zł. W dniu 5 listopada 2020 r. została zmieniona kwota dofinansowania na [...] zł. W związku z realizacją projektu Beneficjentowi przysługiwały koszty pośrednie rozliczane ryczałtem w wysokości 20% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu wydatków bezpośrednich.

Umowa określała szczegółowe zasady dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki Beneficjenta z tym związane. Środki dofinansowania IP przekazała zgodnie z harmonogramem płatności stanowiącym załącznik nr 4 do umowy w łącznej wysokości [...] zł.

Podpisując umowę, Beneficjent zobowiązał się m.in. do stosowania aktualnie obowiązujących Wytycznych w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014- 2020 i Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, (zw. dalej "Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności"). W momencie podpisywania umowy Beneficjenta obowiązywały Wytyczne w zakresie kwalifikowalności z dnia 19 lipca 2017 r. Ponadto Beneficjent zobowiązany był do zapewnienia prawidłowej realizacji projektu przez personel projektu posiadający kwalifikacje określone we wniosku. Beneficjent zobowiązany był również do udzielania zamówień zgodnie z ustawą Prawo Zamówień Publicznych albo zasadą konkurencyjności na warunkach określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, w szczególności zobowiązany był do upubliczniania zapytań ofertowych zgodnie z ww. Wytycznymi (§ 20 ust. 1). Instytucja Pośrednicząca w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Beneficjenta § 20 ust. 1 mogła dokonywać korekt finansowych zgodnie z rozporządzeniem wydanym na podstawie art. 24 ust. 13 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020.

Realizacja projektu pierwotnie została zaplanowana przez Beneficjenta na okres od 1 października 2018 r. do 1 grudnia 2020 r. Na prośbę Beneficjenta, IP wyraziła zgodę na wydłużenie okresu realizacji projektu do 30 czerwca 2021 r.

Przedmiotowe przedsięwzięcie podlegało kontroli przez pracowników IP, której celem było kompleksowe sprawdzenie zgodności projektu z umową o dofinansowanie oraz informacjami przedstawianymi we wnioskach o płatność na podstawie dokumentacji merytorycznej i finansowej.

W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych IP stwierdziła uchybienia:

1) w obszarze poprawności stosowania zasady konkurencyjności oraz

2) w obszarze kwalifikowalności personelu projektu.

W konsekwencji tego, kwotę w wysokości [...] zł uznano za wydatek niekwalifikowany. Ponadto w trakcie weryfikacji końcowego wniosku o płatność (nr [...]), IP uznała za niekwalifikowany wydatek w wysokości [...] zł (dotyczący uchybienia w obszarze kwalifikowalności personelu projektu). W związku z powyższym, w dniu 11 października 2021 r. zostało wystawione przez IP wezwanie do zapłaty na kwotę [...]zł, dotyczące braku zwrotu należnej kwoty nieprawidłowości wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych. Przedmiotowe wezwanie zostało odebrane przez Beneficjenta w dniu 19 października 2021 r. zgodnie z potwierdzeniem odbioru. Termin zwrotu środków upłynął w dniu 2 listopada 2021 r. W dniu 30 grudnia 2021 r. zostało zaś wystawione przez IP wezwanie do zapłaty na kwotę [...]zł wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych. Przedmiotowe wezwanie zostało odebrane przez Beneficjenta w dniu 7 stycznia 2022 r. zgodnie z potwierdzeniem odbioru. Termin zwrotu środków upłynął w dniu 21 stycznia 2022 r.

W związku z tym, iż ww. wezwania do zapłaty okazały się nieskuteczne, Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. wszczął postępowanie administracyjne, po przeprowadzeniu którego, w dniu 23 maja 2022 r. wydał decyzję administracyjną nr [...] orzekającą zwrot od Beneficjenta środków otrzymanych na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] w kwocie [...]zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Organ I instancji wskazał, że główny cel projektu miał zostać zrealizowany poprzez realizację 2 zadań - adaptacji budynku na żłobek i jego wyposażeniu (w tym zakup mebli) oraz bieżącego funkcjonowania żłobka (w tym wynagrodzenie personelu).

Zgodnie z § 20 umowy o dofinansowanie, Beneficjent zobowiązany był do udzielania zamówień w ramach projektu, zgodnie z ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz.1020 ze zm., zw. dalej: "p.z.p".) albo zasadą konkurencyjności na warunkach określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Zgodnie z Rozdziałem 6.5.2 pkt 1 lit. a) Wytycznych (zasada konkurencyjności), udzielanie zamówienia publicznego w ramach projektu następuje zgodnie z zasadą konkurencyjności, w przypadku beneficjenta niebędącego zamawiającym w rozumieniu p.z.p., w przypadku zamówień przekraczających wartość 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT). W związku z tym, iż szacunkowa wartość zamówienia przekraczała 50 tys. PLN netto, Beneficjent zobowiązany był do zastosowania konkurencyjnego trybu wyboru wykonawcy. Tym samym, Beneficjent zobowiązany był do opublikowania zapytania ofertowego z Bazie Konkurencyjności, co też uczynił.

W dniu 24 maja 2019 r. Beneficjent, w systemie informatycznym Baza Konkurencyjności, umieścił Zapytanie ofertowe - Dostawa i montaż mebli do żłobka przy ul. [...] w K. (ogłoszenie nr [...]). Opis przedmiotu zamówienia został podzielony na 7 części, tj: szafki do szatni [...] szt., leżaki [...] szt., krzesełka dla dzieci [...] szt., stoliki dla dzieci, zestaw szaf na leżaki i pościel, zestaw szafek/regałów na zabawki i pomoce dydaktyczne do sal, komplet mebli do zaplecza kuchennego ze stali nierdzewnej. Zamawiający dopuścił składanie ofert częściowych - na każdy z elementów zamówienia osobno oraz wykonywanie zlecenia przez podwykonawców. Jeden wykonawca mógł złożyć tylko jedną ofertę. Kryterium oceny obowiązującym dla przedmiotowego zamówienia była - cena 100% - osobno dla każdego elementu zamówienia.

W odpowiedzi na Zapytanie ofertowe z dnia 24 maja 2019 r. wpłynęły 4 oferty: M. Sp. z o.o. Sp. k., P. , M. M. Sp. z o.o., G. Spółka Jawna. Dla części 3 opisanej jako "[...]" wpłynęły dwie oferty, tj: M. Sp. z o.o. Sp. k.- oferta na [...] sztuk krzesełek dla dzieci starszych na kwotę brutto [...] zł; P. - oferta na [...] sztuk krzesełek składanych do karmienia na kwotę brutto [...] zł. Dla części 6 opisanej jako "[...]" wpłynęła następująca oferta: M. M. Sp. z o.o. - oferta na kwotę brutto [...] zł.

W dniu 4 czerwca 2019 r., w wyniku przeprowadzonej oceny wyłoniono Wykonawców usługi "[...]". Wszyscy czterej oferenci wypełnili formularze, spełnili kryteria dopuszczające i otrzymali 100 punktów, wobec czego, w ocenie Zamawiającego, wszyscy spełnili kryteria Zapytania ofertowego. Wszystkie oferty zostały wybrane do realizacji.

W odniesieniu do 3 części zamówienia, organ I Instancji zauważył, że zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia, Zamawiający oczekiwał od potencjalnego Wykonawcy dostarczenia kompletu [...] krzesełek dla dzieci: 39 krzesełek, wysokość 26 cm, szerokość 27,5 cm. Oparcie delikatne, zaokrąglone, wyprofilowane, stelaż wykonany z rury okrągłej o śr. 18 mm oraz 11 krzesełek z blatem do karmienia. Metalowy stelaż, tapicerka wykonana z PCV. Krzesełka składane. Wymiary: 53/76,6/99 cm. Zgodnie z informacją zawartą w zapytaniu ofertowym Beneficjent dopuścił składanie ofert częściowych, na każdy z elementów zamówienia osobno. Organ I instancji zwrócił przy tym uwagę, iż jedna pełna część przedmiotowego postępowania stanowi jeden element zamówienia. Potwierdza to fakt, iż w treści zapytania ofertowego i konsekwentnie w treści formularza ofertowego, stanowiącego załącznik do zapytania, Beneficjent wskazał, iż część 3 zamówienia to "[...]". Dopiero opis przedmiotu zamówienia w ramach części 3 uszczegóławia rodzaje krzesełek, tj. [...] krzesełek i [...] krzesełek z blatem do karmienia.

W odpowiedzi na ogłoszenie w ramach części 3, ofertę złożyły dwie firmy:

- M. Sp. z o.o. Sp. k. - oferta na [...] sztuk krzesełek dla dzieci starszych;

- P. - oferta na [...] sztuk krzesełek składanych do karmienia.

W dniu 4 czerwca 2019 r. pomiędzy Zamawiającym C. D. M. a Dostawcą P. zawarta została umowa na dostawę mebli, zgodnie z ofertą z dnia 27 maja 2019 r. Umowa dotyczyła części 2 przedmiotu zamówienia tj. leżaków oraz części 3 przedmiotu zamówienia, tj. krzesełek dla dzieci w części dotyczącej jedynie [...] krzesełek z blatem do karmienia.

Pismem z dnia 17 czerwca 2019 r. Dostawca poinformował Zamawiającego, iż zamówione towary są gotowe do odebrania i instalacji. W dniu 26 czerwca 2019 r. sporządzony został Protokół odbiorczy, w którym Zamawiający potwierdził odbiór w całości towarów dostarczonych przez Dostawcę, zgodnie z umową z dnia 4 czerwca 2019 r. W przedmiotowym protokole został zawarty również zapis, iż C. D. M. nie zgłasza żadnych zastrzeżeń do przekazanych towarów.

W dniu 19 czerwca 2019 r., firma P. wystawiła dla C. D. M. fakturę vat nr [...] na kwotę [...]zł (dotyczącą [...] krzesełek).

W dniu 4 czerwca 2019 r. pomiędzy Zamawiającym C. D. M. a Dostawcą tj: M. Sp. z o.o. Sp. k. zawarta została umowa na dostawę mebli zgodnie z ofertą z dnia 27 maja 2019 r. Umowa dotyczyła m.in. części 3 przedmiotu zamówienia, tj. krzesełek dla dzieci w części dotyczącej jedynie [...] szt. krzesełek. Pismem z dnia 18 czerwca 2019 r., Dostawca poinformował Zamawiającego, iż zamówione towary są gotowe do odebrania i instalacji. W dniu 15 lipca 2019 r. sporządzony został Protokół odbiorczy, w którym Zamawiający potwierdził odbiór towarów dostarczonych przez Dostawcę zgodnie z umową z dnia 4 czerwca 2019 r. W przedmiotowym protokole został zawarty również zapis, iż C. D. M. nie zgłasza żadnych zastrzeżeń do przekazanych towarów.

W dniu 15 lipca 2019 r. firma M. Sp. z o.o. Sp. k. wystawiła dla C. D. M. fakturę Vat nr [...] na łączną kwotę [...]zł, z czego wartość krzesełek wynosiła [...] zł.

Organ I Instancji wskazał w tym miejscu, że podpisanie dwóch odrębnych umów z dostawcami byłoby dopuszczalne w sytuacji, kiedy poszczególne rodzaje krzesełek stanowiłyby odrębne części zamówienia. Nie jest bowiem dopuszczalne dzielenie zamówienia na kolejne "podczęści" obejmujące poszczególne rodzaje krzesełek, mając na uwadze, iż jako część 3 zamówienia wskazano zakup łącznie [...] sztuk krzesełek. Oferty, złożone przez dostawców oferujących wyłącznie jeden rodzaj krzesełek, powinny podlegać odrzuceniu, ponieważ nie były zgodne z przedmiotem zamówienia. Działanie Beneficjenta zostało zatem ocenione przez organ I Instancji jako nieprawidłowe. Beneficjent wprawdzie uprawniony był do podziału zamówienia na części, lecz nie dokonał wyboru wykonawcy zgodnie z zasadą wyboru najkorzystniejszej oferty.

W ocenie organu I Instancji, Zamawiający powinien dokonać oceny złożonych ofert w odniesieniu do każdej części, w tym całościowo do części 3, a następnie powinien zawrzeć 7 umów - każdą do jednej części zamówienia, a nie tak, jak to uczynił, podpisać dwie umowy do części 3. Nieprawidłowym było dalsze dzielenie zamówienia na kolejne "podczęści" obejmujące poszczególne rodzaje krzesełek i podpisanie umów na poszczególne rodzaje krzesełek ([...] szt. i [...] szt.). Zawarcie umów na dostawę krzesełek w podziale innym, aniżeli wskazany w ustalonych przez Stronę częściach zamówienia, narusza zasadę uczciwej konkurencji, gdyż może uniemożliwiać złożenie oferty podmiotom potencjalnie zainteresowanym dostawą jedynie jednego z dwóch rodzajów krzesełek.

W odniesieniu do 6 części zamówienia, organ I Instancji zauważył, że zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia w ramach części 6 Zamawiający oczekiwał od potencjalnego Wykonawcy dostarczenia 4 zestawów szafek/regałów na zabawki i pomoce dydaktyczne do sal (szczegółowo opisane w decyzji, możliwe odchylenia +/-5%).

W odpowiedzi na ogłoszenie, w ramach m.in. części 6, ofertę złożyła firma M. M. Sp. z o.o., ul. [...], [...] - oferta na kwotę brutto [...] zł. W złożonym formularzu oferty z dnia 27 maja 2019 r., w zakresie części 6 oferent zawarł zapis: UWAGA: bez poz. 4) 1 szafa: szerokość około 4 metrów (...) W ramach poz. 3) 7 dwupoziomowych półek (...) proponuje się półki jednopoziomowe. Tym samym jak wskazał organ I instancji, firma M. M. Sp. z o.o. złożyła ofertę jedynie na 3 z 4 punktów zawartych w szóstej części zapytania ofertowego (bez pozycji 4 - 1 szafa), jak również w ramach punktu 3-7 dwupoziomowych półek, oferta była niezgodna z zapytaniem ofertowym z dnia 24 maja 2019 r. (oferent zaproponował półki jednopoziomowe zamiast półek dwupoziomowych). Pomimo, iż złożona oferta nie była zgodna z opisem przedmiotu zamówienia dla danej części, Beneficjent dokonał wyboru danej oferty i zawarł umowę z powyższym oferentem.

W dniu 4 czerwca 2019 r. pomiędzy Zamawiającym C. D. M. a Dostawcą M. M. Sp. z o.o. zawarta została umowa na dostawę mebli zgodnie z ofertą z dnia 27 maja 2019 r. Umowa dotyczyła m.in. części 6 przedmiotu zamówienia (zestaw szafek/regałów na zabawki i pomoce dydaktyczne do sal). Pismem z dnia 17 czerwca 2019 r. Dostawca poinformował Zamawiającego, iż zamówione towary są gotowe do odebrania i instalacji. W dniu 28 czerwca 2019 r. sporządzony został Protokół odbiorczy, w którym Zamawiający potwierdził odbiór ostatecznie i w całości towarów dostarczonych przez Dostawcę. Następnie w dniu 28 czerwca 2019 r. firma M. M. Sp. z o.o. wystawiła dla C. D. M. fakturę nr [...] na łączną kwotę [...]zł, z czego wartość części 6 wynosiła [...] zł.

W ocenie organu I Instancji, analogicznie jak w przypadku części 3 zapytania ofertowego, w odniesieniu do części 6 postępowania, Beneficjent dokonał wyboru oferty niezgodnej z opisem przedmiotu zamówienia. Opis części 6 precyzyjnie wskazywał na rodzaj i parametry niezbędnych mebli. Zgodnie z zapisami zapytania ofertowego jedyne dopuszczalne odchylenie w ramach powyższej części zamówienia dotyczyło pożądanych wymiarów mebli, tj. "+/- 5%“. Opis części 6 wskazywał jednoznacznie, iż zamówienie w ramach powyższej części dotyczy regałów z płyty laminowanej w dwóch wymiarach (pkt 1 i 2), 7 dwupoziomowych półek wykonanych z płyty laminowanej o gr. ok. 18 mm, w tonacji pastelowej o wymiarach 90 cm na 30 cm, głębokość 20 cm (pkt 3) oraz jednej szafy (pkt 4). W zapytaniu ofertowym Strona nie zawarła zapisów wskazujących, że dopuszczalna jest dostawa półek dwu lub jednopoziomowych. Dodatkowo organ I instancji zwrócił uwagę, iż Oferent złożył ofertę z pominięciem punktu 4, tj. 1 szafy o szerokości 4 metrów. Reasumując, oferta złożona przez M. M. Sp. z o.o. w ramach części 6 kontrolowanego zamówienia, powinna podlegać odrzuceniu ze względu na niezgodność z opisem przedmiotu zamówienia.

W wyniku weryfikacji powyższego postępowania organ I Instancji stwierdził ostatecznie, iż Zamawiający w ramach części 3 i 6 dokonał wyboru ofert, które powinny podlegać odrzuceniu. Tym samym, zgodnie z punktem 24 załącznika do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 lutego 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2017 r. poz. 615), stawki procentowe stosowane przy obniżaniu wartości korekt finansowych i pomniejszeń dla poszczególnych kategorii nieprawidłowości indywidualnych nastąpiło naruszenie w zakresie wyboru najkorzystniejszej oferty, tj. wybór oferty niezgodnej z opisem przedmiotu zamówienia.

Mając na uwadze powyższe, organ I Instancji zastosował korektę finansową w pełnej wysokości, tj. 25% uznając za wydatek niekwalifikowalny kwotę [...]tj. [...] zł (koszty bezpośrednie) plus [...] zł (koszty pośrednie).

Według organu I Instancji, Beneficjent swoim działaniem doprowadził do powstania nieprawidłowości polegającej na wyborze oferty niezgodnej z opisem przedmiotu zamówienia oraz nieuprawnionym dzieleniu na "podczęści" zamówienia podzielonego w ogłoszeniu na części.

W ocenie organu I Instancji działanie Strony spowodowało, iż postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na wybór dostawcy mebli do żłobka nie zostało przeprowadzone w sposób zapewniający przejrzystość, ograniczyło konkurencję i spowodowało nierówne traktowanie wykonawców, co z kolei przełożyło się na powstanie szkody finansowej dla budżetu Unii Europejskiej, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady EU) 1303/2013. Beneficjent poprzez wybór oferty niezgodnej z opisem przedmiotu zamówienia naruszył postanowienia Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków (Rozdział 6.5.2 ust. 11 lit. b), tj. wybór najkorzystniejszej spośród złożonych ofert spełniającej warunki udziału w postępowaniu w oparciu o ustalone w zapytaniu ofertowym kryteria oceny oraz postanowienia umowy o dofinansowanie, a zatem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. Wobec powyższego, łączna kwota nieprawidłowości do zwrotu wynikająca z zastosowania korekty finansowej w wyniku naruszenia zasady konkurencyjności na usługę dostawy i montażu mebli do żłobka przy ul. [...] w K. została obliczona na [...] zł.

W kontekście kwalifikowalności personelu projektu i jego wynagrodzenia, organ I instancji wskazał, iż Beneficjent będąc organem prowadzącym Żłobek niepubliczny "[...]", zarejestrowany w Rejestrze Żłobków i Klubów Dziecięcych prowadzących działalność na terenie Gminy Miasta K. pod numerem [...], świadcząc usługi opiekuńczo-wychowawcze dla dzieci do 3 lat, jest zobowiązany działać na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3 (Dz. U. z 2023 r. poz. 204 z późn.zm.). Organ I instancji za niedopuszczalne uznał, zatrudnianie w żłobku lub klubie dziecięcym osób, które nie spełniają wskazanych w ww. ustawie, wymogów.

Jak ustalił organ I instancji, Beneficjent w dniu 28 lutego 2019 r. zawarł z W. H. umowę o pracę na czas nieokreślony. W. H. miała świadczyć pracę w wymiarze całego etatu na stanowisku pomocy opiekunki dziecięcej z wynagrodzeniem w wysokości [...] zł. Pismem z dnia 30 kwietnia 2020 r. Beneficjent zaproponował W.. H. zmianę dotychczasowych warunków zatrudnienia, w tym zmianę stanowiska na opiekunkę dziecięcą oraz zmianę wynagrodzenia na [...] zł. W dniu 30 kwietnia 2020 r. strony podpisały aneks który wprowadzał z dniem 1 maja 2020 r. zmianę w zakresie źródeł finansowania kosztów wynagrodzenia i jego pochodnych. Źródłem finansowania były środki Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach RPO WZ 2014-2020 w ramach projektu "[...]" (nr [...]). Dodatkowo, przedmiotowym aneksem zmienione zostało stanowisko na jakim zatrudniona została W.. H. z "pomocy opiekunki dziecięcej" na "opiekunkę dziecięcą".

W czasie realizacji projektu Beneficjent przedłożył do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. szczegółowo opisane dokumenty dotyczące W.. H..

Po analizie tej dokumentacji, jak również zapisów ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 organ I Instancji stwierdził, że W.. H., zatrudniona przez Beneficjenta w ramach personelu projektu nr [...] na stanowisku "opiekunki dziecięcej", nie spełnia wymogów wskazanych w art. 16 ww. ustawy, jakie powinien spełniać opiekun w żłobku. Nadto, zarówno umowa o pracę W.. H., jak i jej aneks nie spełniają warunków zawartych w ustawie o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Brak jest informacji w zakresie czasu i miejsca sprawowania opieki, liczby dzieci pod opieką, warunków czasowego niesprawowania opieki, sposobu i terminu wypłaty wynagrodzenia oraz warunków i sposobu zmiany, a także rozwiązania umowy. Dalej organ I Instancji zwrócił uwagę, że zasadniczą różnicą między dziennym opiekunem a opiekunką dziecięcą jest miejsce, w którym opieka nad dziećmi jest sprawowana. Dzienny opiekun powinien posiadać mieszkanie lub dom, do którego posiada tytuł prawny. W przedmiotowej sprawie brak jest dokumentów potwierdzających fakt udostępnienia przez stronę pomieszczenia w celu sprawowania opieki nad dziećmi przez W.. H.. Ponadto, podmiot zatrudniający dziennego opiekuna zobowiązany jest do zgłaszania dziennych opiekunów do wykazu w terminie 14 dni od dnia zatrudnienia dziennego opiekuna. Dzienny opiekun może objąć dziecko opieką najwcześniej w dniu wpisu tego dziennego opiekuna do wykazu. Z posiadanych przez organ dokumentów wynikało, iż z dniem objęcia przez p. W.. H. w [...] stanowiska opiekunki nie została ona zgłoszona do ww. wykazu. Zgłoszenie nie nastąpiło również przez cały okres realizacji projektu.

W ocenie organu I instancji, wszystkie dokumenty (tj. aneks do umowy o pracę, zakres obowiązków, karty pracy) wskazują, iż W.. H. zatrudniona została na stanowisku opiekunki dziecięcej, której obowiązków nie mogła wykonywać z racji braku stosownych uprawnień.

Wobec powyższego, organ I Instancji orzekł, iż Beneficjent, zatrudniając do projektu osobę nieposiadającą odpowiednich uprawnień i kwalifikacji, a dalej przedstawiając do rozliczenia wydatki związane z zatrudnieniem na stanowisku opiekunki dziecięcej W.. H., poniesione niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego oraz realizując projekt niezgodnie z wnioskiem o dofinansowanie naruszyła postanowienia zawarte w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków (Rozdział 6.2, pkt 3 lit. b) oraz postanowienia umowy o dofinansowanie (§ 4 ust. 1 pkt 3 oraz § 4 ust. 4), co z kolei stanowi naruszenie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu udzielonego dofinansowania, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. Organ I Instancji w tym przypadku za niekwalifikowalne uznał wydatki dotyczące wynagrodzenia W.. H. w wysokości [...] zł (koszty bezpośrednie). Jednocześnie z uwagi na uznanie za niekwalifikowalne części wydatków bezpośrednich rozliczonych w zaakceptowanych wnioskach o płatność, za niekwalifikowalne uznane zostały także koszty pośrednie rozliczane ryczałtem (20% zgodnie z umową o dofinansowanie) w kwocie [...]zł. Wobec powyższego, łączna kwota do zwrotu wynikająca z uznania za wydatki niekwalifikowalne, stanowiące nieprawidłowość w rozumieniu Wytycznych w zakresie sposobu korygowania i odzyskiwania nieprawidłowych wydatków oraz raportowania nieprawidłowości w ramach programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020, to wydatki poniesione na wynagrodzenie p. W.. H. w kwocie [...]zł ([...] zł - koszty bezpośrednie oraz [...] zł - koszty pośrednie).

Organ I Instancji wskazał, iż Beneficjent, realizując projekt finansowany ze środków budżetu Unii Europejskiej, zobowiązany był do przestrzegania postanowień umowy o dofinansowanie oraz ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. W ocenie organu I Instancji, realizacja przez Beneficjenta projektu z pominięciem regulacji zawartych w ww. dokumentach stanowi wystarczającą podstawę do stwierdzenia zaistnienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013, według którego "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczące stosowania prawa unijnego, wynikające z działania tub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.

Według organu I Instancji, w rozumieniu ww. rozporządzenia regulującego działanie funduszy unijnych w perspektywie 2014-2020, kwotę w wysokości [...] zł należy traktować jako nieprawidłowość wynikającą ze świadomego działania Beneficjenta. Beneficjent ponosi odpowiedzialność za zatrudnienie w ramach projektu personelu nie posiadającego odpowiednich kwalifikacji ([...] zł) oraz nieprawidłowości w ramach przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia według zasady konkurencyjności ([...] zł), co stanowi o szkodzie finansowej w ogólnym budżecie Unii Europejskiej.

Od powyższej decyzji Beneficjent wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i postępowania oraz domagając się wskazania organowi I instancji konieczności przeprowadzenia dowodów wskazanych przez Beneficjenta w toku postępowania, jeśli Zarząd Województwa nie znajdzie podstaw do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.

Beneficjent podniósł również zarzut nieuwzględnienia jego wniosków dowodowych, które zmierzały do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, czyli wniosku o: dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania jego kontrahentów na okoliczność prawidłowości stosowania procedur, braku powiązań z Beneficjentem, trybu składania ofert, okoliczności wykonania umowy, dowodu z przesłuchania pracownika W. H. oraz zakresu jej obowiązków oraz wykonywanego stanowiska.

Organ odwoławczy opisaną na wstępie decyzją z dnia 17 maja 2023 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. z dnia 23 maja 2022 r.

W ocenie organu odwoławczego, ustalony w sprawie stan faktyczny, jak i analiza materiału dowodowego zgromadzonego w toku prowadzonego postępowania odwoławczego, jednoznacznie wskazują, iż Beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację projektu pn. [...] z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Beneficjent swoimi działaniami, naruszył wskazane przez organ I instancji postanowienia umowy o dofinansowanie, do stosowania których był zobowiązany. Naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie, określających sposób realizacji projektu, stanowiło zaś wystarczającą podstawę do przyjęcia, że zaistniała przesłanka, która w rozumieniu art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 u.f.p. uzasadnia wydanie decyzji określającej kwotę dofinansowania podlegającą zwrotowi.

Zdaniem organu odwoławczego, ustalony przez organ I Instancji stan faktyczny był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Organ I instancji wydał decyzję w oparciu o dokumenty w postaci: wniosku o dofinansowanie, umowy o dofinansowanie, dokumentacji dot. postępowania ogłoszonego przez Beneficjenta na dostawę i montaż mebli do żłobka przy ul. [...] w K., dokumentację dot. zatrudnienia W.. H. na stanowisku opiekunki dziecięcej, które były wystarczające do stwierdzenia okoliczności skutkujących koniecznością zwrotu dofinansowania. Dowody z ww. dokumentów w powiązaniu z analizą przepisów prawa powszechnie obowiązującego, przywołanych w uzasadnieniu niniejszej decyzji, były wystarczające do wydania decyzji w sprawie.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że Beneficjent naruszył procedurę realizacji projektu w zakresie ww. wskazanych postanowień umowy. Powyższe okoliczności w sposób oczywisty wskazują, że zaszły podstawy do zastosowania art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w związku z art. 184 u.f.p.

Zdaniem organu odwoławczego brak przeprowadzenia wnioskowanych dowodów nie może być uznane za naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że Beneficjent w trakcie trwania postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem I Instancji nie złożył wniosków w sprawie przeprowadzenia dowodu z przesłuchań, o których mowa powyżej. Zarówno w czasie przed i po wszczęciu postępowania administracyjnego, Beneficjent miał możliwość złożenia wyjaśnień, lecz nie uczynił niczego w tej kwestii. Również w trakcie trwania postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem odwoławczym, Beneficjent nie złożył takiego wniosku.

Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I Instancji została wydana w granicach obowiązującego prawa. Ustalony w sprawie stan faktyczny, jak i analiza materiału dowodowego zgromadzonego w toku prowadzonego postępowania odwoławczego jednoznacznie wskazują, iż Beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację projektu pn. "[...] z naruszeniem art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Dlatego też zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie projektu ujętymi w § 14 Beneficjent zobowiązany został do zwrotu części dofinansowania w wysokości [...] zł. Wskazane wyżej naruszenie stanowi nieprawidłowość określoną w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia ogólnego, gdyż jak ustalono spowodowało ono szkodę w budżecie UE. W przypadku pierwszego naruszenia mamy do czynienia ze szkodą potencjalną czy też hipotetyczną możliwością wystąpienia szkody, będącej wynikiem nieprawidłowego działania Beneficjenta, konsekwencją czego było nałożenie korekty finansowej. W przypadku drugiego naruszenia mamy do czynienia ze szkodą rzeczywistą w postaci kwoty wydatku niekwalifikowalnego dotyczącego wynagrodzenia dla personelu zatrudnionego w ramach realizowanego przedsięwzięcia. W przeciwieństwie do szkody potencjalnej szkoda rzeczywista jest możliwa do określenia ponieważ obie strony umowy o dofinansowanie są w stanie obiektywnie określić realną wysokość uszczerbku jaki został wyrządzony w budżecie Unii, co w niniejszej sprawie - w opinii organu - nie budzi żadnych wątpliwości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.

Jednocześnie jak wskazał Skarżący, jeśli Sąd nie znajdzie podstaw do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania, skarżący wniósł o wskazanie organowi I instancji konieczności przeprowadzenia dowodów wskazywanych przez Beneficjenta w toku postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nieprawidłowość w rozumieniu tego przepisu to jakiekolwiek naruszenia prawa wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, podczas gdy takiej wykładni przeczy już literalne brzmienie przepisu,

2. art. 107 § 1 i 3 K.p.a., poprzez wymierzenie maksymalnego wymiaru korekty finansowej bez rozstrzygnięcia o powodach braku jej obniżenia w oparciu o dokument pn. "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE",

3. art. 143 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., poprzez pominięcie przy weryfikacji nakładania korekty charakteru i wagi nieprawidłowości, a także faktu, że przedmiotowe naruszenia nie spowodowały jakichkolwiek strat po stronie funduszy europejskich, nawet tych o charakterze potencjalnym, przez co nałożenie korekty jest sprzeczne z ww. przepisem,

4. art. 2 ust. 1, art. 16, art. 35 § 1 pkt 2, § 38 i § 39 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów a w konsekwencji przyjęcie, że pracownik W. H. nie spełnia wymogów opiekuna dziennego, co skutkowało uznaniem wydatków na wynagrodzenie tego pracownika za niekwalifikowane;

5. art. 300 kodeksu pracy w zw. z art. 65 § 1 i § 2 kodeksu cywilnego, poprzez niezastosowanie ww. przepisów, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że organ przy ustalaniu stanowiska pracownika W. H. i zakresu jej obowiązków związany jest literalnym brzmieniem pisemnej umowy o pracę;

6. przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 k.p.a., poprzez niezgromadzenie dostatecznego materiału dowodowego, niedokonanie należytej oceny dowodów, brak wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, w tym przede wszystkim nierozpoznanie wniosków dowodowych Beneficjenta, które zmierzały do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, czyli wniosków o:

- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kontrahentów Beneficjenta na okoliczność prawidłowości stosowanych procedur, braku powiązań z Beneficjentem, trybu składania ofert, okoliczności wykonania umowy;

- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Beneficjenta na okoliczność prawidłowości stosowanych procedur, braku powiązań z kontrahentami, trybu składania ofert, okoliczności wykonania umowy, umowy o pracę zawartej z W. H. oraz zakresu jej obowiązków oraz wykonywanego stanowiska;

- dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania W. H. na okoliczność stanowiska pracy u Beneficjenta oraz zakresu jej obowiązków.

- naruszenie art. 207 ust 1 pkt 2 u.f.p. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu, że środki na realizację programów finansowanych z udziałem środków publicznych zostały wykorzystane z naruszeniem procedur,

8. naruszenie art. 207 ust 9 u.f.p. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu, że w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy do wydania decyzji ustalającej obowiązek zwrotu środków.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) - dalej: "p.p.s.a." wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Podstawowy spór w sprawie dotyczy tego, czy zasadnie organy stwierdziły uchybienia w obszarze poprawności stosowania zasady konkurencyjności oraz w obszarze kwalifikowalności personelu projektu, a w efekcie, czy miało miejsce naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. i czy Beneficjent swoimi działaniami, naruszył wskazane przez organy postanowienia umowy o dofinansowanie, do stosowania których był zobowiązany, a wobec tego czy naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie, określających sposób realizacji projektu stanowiło wystarczającą podstawę do przyjęcia, że zaistniała przesłanka, która w rozumieniu art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 u.f.p. - co uzasadnia wydanie decyzji określającej kwotę dofinansowania podlegającą zwrotowi.

W powyższym sporze Sąd uznał, że część zarzutów skargi zasługuje na uwzględnienie.

Sąd bowiem nie podzielił w całości stanowiska organów w zakresie poprawności stosowania zasady konkurencyjności w odniesieniu do umów podpisanych w następstwie zapytania ofertowego, dotyczącego dostawy i montażu mebli do żłobka, ogłoszonego w systemie informatycznym Baza Konkurencyjności

Sąd zauważa bowiem, że w zapytaniu ofertowym upublicznionym w bazie konkurencyjności Skarżący wskazał, iż dopuszcza "składanie ofert częściowych – na każdy z elementów zamówienia osobno".

Tymczasem zdaniem Sądu organy nie wykazały, podpierając się stosowną argumentacją prawną, że "każdy z elementów zamówienia" rozumiany przez Stronę jako konkretna kategoria krzeseł czy rodzaj regałów, winien być utożsamiany z "częścią zamówienia" oznaczoną w zamówieniu poszczególnymi liczbami porządkowymi.

Organy uznały bowiem, że niedopuszczalne było dzielenie zamówienia na kolejne "podczęści". Jednak w przekonaniu Sądu w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono, dlaczego w rozumieniu naruszonych (zdaniem organów) regulacji prawnych, niedopuszczalne było składanie zamówienia w odniesieniu do poszczególnych jego elementów.

Tymczasem powtórzyć należy, że zamawiający w ogłoszeniu zamieszczonym w bazie konkurencyjności przewidział i dopuścił składanie ofert częściowych – na każdy z "elementów" zamówienia osobno, a w odpowiedzi na takie zapytanie, biorące udział w postępowaniu podmioty złożyły oferty właśnie co do konkretnych "elementów" zamówienia, tzn. określonych, poszczególnych rodzajów krzeseł w części 4, czy też w części 6 co do określonych rodzajów regałów z płyty laminowanej w dwóch wymiarach (pkt 1 i 2).

Zatem skoro w tym zakresie pojawiły się firmy składające oferty na poszczególne elementy, tak rozumiane jak wskazuje to Strona, a następnie zaistniały wątpliwości organów co do prawidłowości takiego postępowania, to zdaniem Sądu nie mogły być one interpretowane na niekorzyść Strony – skoro nie wskazano przepisów wprost takiego postępowania zakazujących.

Sąd zupełnie nie zgadza się z twierdzeniem organu, że Beneficjent mógł powyższym postępowaniem narazić budżet unijny na szkodę, które to twierdzenie zostało uzasadnione w ten sposób, że nie można wykluczyć, iż zainteresowanych przedmiotem zamówienia było więcej podmiotów, niemniej jednak zapoznawszy się z takim sposobem opisu zamówienia, zrezygnowały z niego, albowiem nie były w stanie zrealizować zamówień w poszczególnych częściach opisanych przez zamawiającego. Zdaniem bowiem organu przyjęcie przez Beneficjenta ofert niezgodnych z opisem przedmiotu zamówienia, w tym w podziale, innym niż wskazany w częściach zamówienia, naruszyło zasadę uczciwej konkurencji i uniemożliwiło złożenie oferty podmiotom potencjalnie zainteresowanym realizacją tylko niektórych mebli z poszczególnych części zamówienia.

Sąd wobec powyższej argumentacji zauważa, że ogłoszone zamówienie cieszyło się znikomym zainteresowaniem. Dla elementów zawartych w części nr [...] wpłynęły zaledwie dwie nie konkurujące ze sobą oferty, z których jedna dotyczyła wyłącznie elementu w postaci [...] sztuk jednego rodzaju krzeseł, druga zaś dotyczyła wyłącznie drugiego elementu w postaci [...] sztuk innego rodzaju krzeseł. Z kolei do elementów wymienionych w części nr [...] wpłynęła zaledwie jedna oferta i to od firmy która nie była w stanie dostarczyć wszystkich elementów zawartych w tej pozycji.

Tym samym w przekonaniu Sądu, zawierając umowy na poszczególne wymienione w zamówieniu elementy, Skarżący nie tylko nie naruszył zasad uczciwej konkurencji i nie uniemożliwił złożenia oferty podmiotom potencjalnie zainteresowanym realizacją (niezależnie od tego, że nic nie wskazuje na istnienie takich podmiotów), a podjął działania pozwalające na realizację projektu i wbrew stanowisku organu nie pozostawały one w sprzeczności z opublikowanym zapytaniem ofertowym – co potwierdza fakt złożenia przez wybranych oferentów propozycji właśnie na dostawę poszczególnych elementów zamówienia.

Sąd zatem nie zgadza się z poglądem organu, że Beneficjent nabywając [...] szt. krzesełek w ramach części 3 zapytania ofertowego, z podziałem na dwie odrębne umowy, ([...] szt. + [...] szt.) dokonał wyboru oferty niezgodnej z opisem przedmiotu zamówienia, czym miał naruszyć postanowienia Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków (Rozdział 6.5.2 ust. 11 lit. b), tj. wybór najkorzystniejszej oferty zgodnej z opisem przedmiotu zamówienia spośród złożonych ofert spełniającej warunki udziału w postępowaniu w oparciu o ustalone w zapytaniu ofertowym kryteria oceny. Beneficjent nie naruszył również postanowienia zawartego w § 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie. Nie stanowi także naruszenia powyższych regulacji wybór oferty i nabycie regałów z płyty laminowanej w dwóch wymiarach (pkt 1 i 2 w części 6 zamówienia).

Natomiast zdaniem Sądu nieprawidłowa była akceptacja zmodyfikowanej propozycji oferenta, dotyczącej dostarczenia półek jednopoziomowych zamiast półek dwupoziomowych i podpisanie umowy na ich dostawę. Takiej możliwości bowiem oferta upubliczniona w bazie konkurencyjności nie zawierała. Zawarcie umowy na dostawę półek jednopoziomowych zamiast półek dwupoziomowych, których dotyczyło zamówienia oznacza, że w istocie Skarżący zawarł umowę wskutek której nabył elementy (półki) nie objęte zamówieniem upublicznionym w bazie konkurencyjności. W tym zakresie organ mając na uwadze stanowisko Sądu organ winien ponownie rozważyć i uzasadnić wysokość nałożonej korekty finansowej, w tym także rozważyć zastosowanie stawki niższej niż maksymalna.

Sąd nie podzielił także zarzutów Strony odnośnie kwestii związanych z kwalifikowalnością personelu. Nie ma sporu, że świadcząc usługi opiekuńczo-wychowawcze dla dzieci do 3 lat, Skarżący jest zobowiązany działać na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3 (Dz. U. z 2023 r. poz. 204 z późn.zm. - dalej też "u.o.d."). Zdaniem Sądu bez wątpienia z W. H. zawarto umowę o pracę na stanowisku opiekunki dziecięcej. Sąd nie ma też wątpliwości, że wskazano osoba nie spełniała wymogów ustawowych aby na tym stanowisku być zatrudniona. W kontekście zaś całokształtu ustaleń dokonanych w sprawie, nie zasługuje też na wiarę twierdzenie Strony, iż wpisanie w umowie stanowiska "opiekunka dziecięca" nastąpiło omyłkowo, a zamiarem stron było zatrudnienie W.. H. na stanowisku "opiekunki dziennej" nie zaś na stanowisku "opiekunki dziecięcej".

Organ bowiem bardzo trafnie i wnikliwie opisał charakter instytucji "dziennego opiekuna" na gruncie przepisów u.o.d. i wyjaśnił dlaczego umowa między Skarżącym a W.. H. nie spełnia wymogów do uznania jej za dziennego opiekuna. Organ wyjaśnił bowiem że wskazana wyżej osoba nie spełniała wymogów wskazanych w art. 16 ww. ustawy, jakie powinien spełniać opiekun w żłobku. Nadto, zarówno umowa o pracę z W.. H., jak i jej aneks nie spełniają warunków zawartych w u.o.d. Brak jest informacji w zakresie czasu i miejsca sprawowania opieki, liczby dzieci pod opieką, warunków czasowego niesprawowania opieki, sposobu i terminu wypłaty wynagrodzenia oraz warunków i sposobu zmiany, a także rozwiązania umowy. Organ trafnie zwrócił uwagę, że zasadniczą różnicą między dziennym opiekunem a opiekunką dziecięcą jest miejsce, w którym opieka nad dziećmi jest sprawowana. Dzienny opiekun powinien posiadać mieszkanie lub dom, do którego posiada tytuł prawny. W przedmiotowej sprawie brak jest dokumentów potwierdzających fakt udostępnienia przez Stronę pomieszczenia w celu sprawowania opieki nad dziećmi przez W.. H.. Ponadto, podmiot zatrudniający dziennego opiekuna zobowiązany jest do zgłaszania dziennych opiekunów do wykazu w terminie 14 dni od dnia zatrudnienia dziennego opiekuna. Dzienny opiekun może objąć dziecko opieką najwcześniej w dniu wpisu tego dziennego opiekuna do wykazu. Z posiadanych przez organ dokumentów wynikało, iż z dniem objęcia przez p. W.. H. w Żłobku [...] stanowiska opiekunki, nie została ona zgłoszona do ww. wykazu. Zgłoszenie nie nastąpiło również przez cały okres realizacji projektu.

Trafnie zatem uznano, wszystkie dokumenty (tj. aneks do umowy o pracę, zakres obowiązków, karty pracy) jak i pozostałe okoliczności wskazują, iż W.. H. zatrudniona została tak jak tam wskazano - na stanowisku opiekunki dziecięcej, której obowiązków nie mogła wykonywać z racji braku stosownych uprawnień.

Wobec powyższego zasadnie uznały organy, iż Beneficjent, zatrudniając do projektu osobę nieposiadającą odpowiednich uprawnień i kwalifikacji, a dalej przedstawiając do rozliczenia wydatki związane z zatrudnieniem na stanowisku opiekunki dziecięcej W. H., poniesione niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego oraz realizując projekt niezgodnie z wnioskiem o dofinansowanie naruszył postanowienia zawarte w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków (Rozdział 6.2, pkt 3 lit. b) oraz postanowienia umowy o dofinansowanie (§ 4 ust. 1 pkt 3 oraz § 4 ust. 4), naruszył procedury obowiązujące przy wydatkowaniu udzielonego dofinansowania, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 2 ust. 1, art. 16, art. 35 § 1 pkt 2, § 38 i § 39 u.o.d., poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów a w konsekwencji przyjęcie, że pracownik W. H. nie spełnia wymogów opiekuna dziennego. Sąd podkreśla tu bowiem, że organ wbrew zarzutowi skargi w pierwszym rzędzie nie uznał, że W.. H. nie spełniała wymogów opiekuna dziennego, lecz że nie spełniała wymogów do zajmowania stanowiska "opiekunki dziecięcej". Natomiast dopiero w dalszej kolejności organ uznał, na podstawie szeregu ustalonych okoliczności, że Skarżący wbrew temu co podnosił w trakcie postępowania nie zatrudnił W.. H. na stanowisku opiekunki dziennej. Potwierdzeniem tego był brak spełnienia szeregu wymogów – co organ szczegółowo wykazał. Tym samym niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 300 kodeksu pracy w zw. z art. 65 § 1 i § 2 kodeksu cywilnego, poprzez niezastosowanie ww. przepisów, a w konsekwencji rzekomo błędne przyjęcie, że organ przy ustalaniu stanowiska pracownika W. H. i zakresu jej obowiązków związany jest literalnym brzmieniem pisemnej umowy o pracę. Organ bowiem ustalił okoliczności sprawy nie tylko na podstawie umowy o pracę, ale też szeregu innych dowodów i okoliczności, które szczegółowo opisał w uzasadnieniu decyzji. Nie stwierdził że jest związany wyłącznie brzmieniem umowy.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, Sąd zauważa, że zbędne było dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kontrahentów Beneficjenta na okoliczność prawidłowości stosowanych procedur, braku powiązań z Beneficjentem, trybu składania ofert, okoliczności wykonania umowy; jak również dowodu z przesłuchania Beneficjenta na okoliczność prawidłowości stosowanych procedur, braku powiązań z kontrahentami, trybu składania ofert, okoliczności wykonania umowy. Istotne dla sprawy ustalenia w powyższym zakresie zdaniem Sądu po części wynikają z dokumentów zgromadzonych w sprawie, a po części są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, albowiem jak wcześniej wskazano, zawarcie umów ze wskazanymi, wybranymi kontrahentami na poszczególne elementy zamówienia nie stanowiło uchybienia w obszarze poprawności stosowania zasady konkurencyjności.

Sąd za bezzasadne uznał też zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania poprzez brak dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania beneficjenta na okoliczność umowy o pracę zawartej z W. H. oraz zakresu jej obowiązków, wykonywanego stanowiska; jak i nie dopuszczenie i brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania W. H. na okoliczność stanowiska pracy u Beneficjenta oraz zakresu jej obowiązków. W przekonaniu bowiem Sądu w powyższym zakresie organ zgromadził dowody w pełni wystarczające do wydania decyzji. Co więcej organy nie mają nieograniczonego obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w sytuacji gdy dysponują już materiałem dowodowym pozwalającym na wydanie rozstrzygnięcia. Tak zaś było w badanej sprawie.

W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organ weźmie pod uwagę stanowisko zaprezentowane przez Sąd w niniejszym wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego w łącznej kwocie [...]zł sąd orzekł na podstawie art. 209, art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzona kwota obejmuje uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł, kwotę [...]zł kosztów zastępstwa procesowego adwokata zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 1964) oraz kwotę [...]zł z tytułu opłaconego pełnomocnictwa (pkt IV załącznika do ustawy o opłacie skarbowej z dnia 16 listopada 2006 r. (Dz.U z 2022 r. poz. 2142).

Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych opublikowane są w internetowej bazie orzeczeń NSA – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.