Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 115/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
659
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2024 r. sprawy ze skargi P. T. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę w przedmiocie aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; 2. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałej części; 5. zasądza od Starosty na rzecz P. T. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 28.06.2024 r. P. T. (dalej jako skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę w sprawie o sygn. akt [...] w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, zarzucając organowi administracji publicznej naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 35 § 1-3 w zw. z art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: k.p.a.) w zw. z art. 23 ust. 7 i art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm., dalej jako u.p.g.k.).

Skarżący wniósł o:

1. stwierdzenie, że Starosta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i o zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania decyzji,

2. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. o przyznanie "od organu II instancji" na rzecz skarżącego kwoty 30.000 zł.

Skarżący wniósł również o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, a także zasądzenie od organu na jego rzecz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że jest właścicielem działki ewidencyjnej nr [...], obręb R., gmina R.. Skarżący zlecił dokonanie podziału geodezyjnego ww. działki, na dwie mniejsze działki. W dniu 3.01.2024 r. do Państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego została przyjęta dokumentacja geodezyjna wynikająca z pracy geodezyjnej o identyfikatorze [...] r. Wskazana praca została zarejestrowana w ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] Następnie Starosta wszczął postępowanie, o czym zawiadomił skarżącego w dniu 5.02.2024 r. Kolejno w dniu 7.02.2024 r. organ zwrócił się z zapytaniem do innych organów administracyjnych o udzielenie informacji na temat nieruchomości znajdującej się na działce, której dotyczył podział geodezyjny. Odpowiedź na ww. zapytanie organ uzyskał 14.02.2024 r. oraz 26.02.2024 r. Następnie w dniu 5.03.2024 r. organ postanowieniem zarządził przeprowadzenie oględzin nieruchomości - z czynności tej został sporządzony protokół. W ocenie skarżącego organ wykonuje czynności, które mają jedynie na celu odwleczenie w czasie wydania merytorycznej decyzji w sprawie - np. poprzez zobowiązanie strony do przedłożenia dokumentacji architektoniczno-budowlanej oraz kierowania kolejnych zapytań do Wójta Gminy R.. Pomimo faktu, że organ poinformował skarżącego, że załatwienie sprawy nastąpi do 20.05.2024 r., nie wydał dotychczas merytorycznej decyzji w sprawie.

Jak wyjaśnił skarżący, przewlekłe procedowanie przez organ I instancji doprowadziło skarżącego do złożenia dwóch ponagleń. Drugie ponaglenie wniesione zostało 14.05.2024 r. i spowodowało stwierdzenie przez W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, iż organ I instancji dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania.

Zdaniem skarżącego wszelkie działania organu w ramach rozpoznawania niniejszej sprawy miały charakter pozorny i nie prowadziły do wyjaśnienia żadnych istotnych dla sprawy okoliczności. Podział geodezyjny został wykonany przez uprawnionego do tego geodetę, a wszelkie warunki formalne i prawne pracy geodezyjnej zostały spełnione. Dla skarżącego niezrozumiałym jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ w niniejszej sprawie, a tym bardziej niezrozumiałe jest prowadzenie tak szczegółowych analiz i podejmowanie tylu zbytecznych czynności. Skoro organ wystąpił z zapytaniami do innych podmiotów administracyjnych oraz uzyskał odpowiedzi niezrozumiałym jest przeprowadzanie oględzin nieruchomości. Takie czynności organu należy poczytywać jako pozorne, nakierowane jedynie w celu wydłużenia czasu rozpoznawania sprawy.

Skarżący podkreślił, że w ramach prowadzenia swojej działalności gospodarczej zajmuje się obrotem nieruchomościami. W jego interesie, zarówno prawnym jak i gospodarczym, jest uzyskanie decyzji dotyczącej podziału nieruchomości w ramach szybkiego, ale także merytorycznie prawidłowego postępowania. Tymczasem organ, który miał jedynie stwierdzić prawidłowość dokonanego podziału geodezyjnego przez uprawnionego i wykfalifikowanego geodetę, zwleka z wydaniem merytorycznej decyzji. Powyższy stan ogranicza możliwość działania skarżącego oraz wiąże się dla niego ze szkodą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie, wyjaśniając przy tym, że dotychczasowy stan ujawniony w ewidencji gruntów i budynków dotyczący kategorii budynku i użytku gruntowego nie był poparty żadną dokumentacją z zakresu administracji architektoniczno-budowlanej, ani nie była dotychczas sporządzona inwentaryzacja powykonawcza tego obiektu budowlanego, co dodatkowo przemawiało za koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w szczególności w kontekście podstaw do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków podziału tej nieruchomości, jako nieruchomości rolnej, co do której nie mają zastosowania przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ podkreślił, że fakt przyjęcia dokumentacji geodezyjnej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie zwalnia organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego, który ma stanowić podstawę do aktualizacji.

Następnie organ wskazał na przebieg postępowania w sprawie wskazując, że organy do których się zwracał przekazywały w odpowiedzi niepełne informacje. Wobec powyższego, w ocenie organu I instancji, należało kierować do tych organów kolejne pisma celem wyjaśnienia wątpliwości. Dalej organ argumentował m.in., że w związku z brakiem na ówczesny moment postępowania dokumentacji architektoniczno-budowalnej, organ mając na celu wyjaśnienie okoliczności faktycznych, uznał za zasadne przeprowadzenie środka dowodowego w postaci wizji terenowej. W dniu 3.04.2024 r. pracownicy Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P. przeprowadzili wizję terenową na przedmiotowej działce, a z przeprowadzonych oględzin sporządzono protokół oraz dokumentację fotograficzną, która stanowi część akt sprawy.

Ponadto organ uzasadnił, że w dniu 24.05.2024 r. wpłynęło pismo Wójta Gminy R. numer [...] z dnia 24.05.2024 r., wraz z którym w załączeniu przekazano kopię decyzji Naczelnika Gminy R. Nr [...] z dnia 2.05.1980 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce położonej w R. przy ul. [...] o numerze ewidencyjnym [...], tj. działce odpowiadającej aktualnej działce numer [...], która stanowi – zdaniem organu – kluczowy dowód w przedmiotowej sprawie.

W celu uzupełnienia pozyskanych informacji pismem numer z dnia 27.05.2024 r. organ zwrócił się do Wójta Gminy R. o przekazanie poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii dokumentów wraz z załącznikami graficznymi dotyczących przeznaczenia obszaru działki ewidencyjnej położonej w obrębie ewidencyjnym R. , jednostce ewidencyjnej R. , oznaczonej na arkuszu mapy 5 numerem [...] w Uproszczonym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy R. zatwierdzonym Zarządzeniem nr [...] Naczelnika Powiatu P. z dnia 31 grudnia 1974 r. Jednocześnie poproszono o udzielenie informacji w sprawie poprzez określenie czy zgodnie z zapisami zawartymi www. planie zagospodarowania z 1974 r. dla obszaru przedmiotowej działki, oznaczonej wówczas numerem [...], zakładano przeznaczenie pod zabudowę zagrodową. Pismem numer [...] z dnia 3.06.2024 r. Wójt Gminy R. jedynie przekazał kopie ww. planu zagospodarowania przestrzennego.

Jak następnie wyjaśnił organ, ponieważ z analizy zapisów powyżej opisanej dokumentacji planistycznej wynikało, że dla obszaru wsi R. obowiązywał również Plan Ogólny dla wsi R. zatwierdzony uchwałą nr [...] Prezydium PRN w P. z dnia 25 marca 1964 r. w sprawie zatwierdzenia planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego wsi R. - B. (Dz. U. [...] nr [...] poz. [...]), organ, pismem z dnia 05.06.2024 r., wystąpił do Wójta Gminy R. o przekazanie również kopii ww. planu miejscowego. W dniu 11.06.2024 r. Wójt Gminy R. przekazał kopię planu miejscowego wraz z załącznikiem graficznym i legendą.

Organ podkreślił, że dopiero po uzupełnieniu wszystkich informacji pochodzących od Wójta Gminy R., w sprawie zaistniał kompletny materiał dowodowy, który pozwolił ustalić stan faktyczny. W dniu 3.07.2024 r. organ wydał decyzję kończącą przedmiotową sprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej zwanej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Dalsze przypadki zaskarżalnej bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania zostały unormowane w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.

Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być rozpoznana przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. przez trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Na wstępie rozważenia wymaga kwestia dopuszczalności skargi na przewlekłość Starosty. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. formalnym wymogiem dla skutecznego wniesienia omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Przy tym, jak podkreśla się w orzecznictwie, dla swej skuteczności musi ono zostać wniesione w toku postępowania, którego dotyczy zarzucana organowi opieszałość (por. postanowienie NSA(7) z 02.09.2020 r., II OSK 3732/18; CBOSA). Natomiast to, czy w ogóle, a jeśli tak, to w jaki sposób ponaglenie zostało rozpatrzone przez właściwy organ, nie ma znaczenia dla dopuszczalności skargi, ani dla jej skuteczności (por. wyroki NSA: z 25.09.2018 r., II OSK 1659/18; z 30.01.2020 r., II OSK 3092/19; z 13.10.2020 r., II OSK 71/20; dostępne w CBOSA), o ile tylko ponaglenie nie zostało wniesione przedwcześnie (por. postanowienie WSA z 17.08.2023 r., IV SAB/Po 89/23, CBOSA).

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący spełnił powyższy wymóg formalny, albowiem w pismem z dnia 14.05.2024 r. wniósł wymagane ponaglenie (k. 268 akt administracyjnych). Dostrzeżenia ponadto wymaga, że do skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej sprawie skarga na przewlekłość została wniesiona w toku toczącego się postępowania administracyjnego i po wniesieniu ponaglenia, a zatem w świetle p.p.s.a. jest dopuszczalna.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę - zgodnie z art. 151 p.p.s.a.

Podkreślenia wymaga, że organy administracji publicznej zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności, stosownie do art. 12 § 1 k.p.a., powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).

Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 23 ust. 1-3 u.p.g.k. sądy, notariusze oraz organy administracji publicznej przekazują właściwemu staroście szczegółowo wymienione w tym przepisie informacje i dokumenty.

Stosownie zaś do art. 23 ust. 7 u.p.g.k. starosta niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania dokumentów, o których mowa w ust. 1-3, wpisuje dane z nich wynikające do ewidencji gruntów i budynków oraz do rejestru cen nieruchomości w zakresie wynikającym z tej ewidencji lub rejestru.

Ponadto w myśl art. 24 ust. 2b pkt 1 i 2 u.p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń

spadkowych,

f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

2) w drodze decyzji administracyjnej – w pozostałych przypadkach.

Na kanwie niniejszej sprawy stwierdzić należy, że postępowanie w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków zostało formalnie wszczęte w dniu 5.02.2024 r. Następnie pismem z dnia 7.02.2024 r. Starosta zwrócił się do Wydziału Administracji Architektoniczno-Budowlanej Starostwa Powiatowego w P., Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz do Wójta Gminy R. o przekazanie brakujących informacji. Odpowiedzi organ otrzymał odpowiednio w dniach 14.02.2024 r., 29.02.2024 r. oraz 26.02.2024 r.

Organ jeszcze pięciokrotnie kierował kolejne pisma do Wójta Gminy R., celem wyjaśnienia jawiących się wątpliwości. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że pomiędzy odpowiedzią Wójta Gminy R., którą organ otrzymał w dniu 26.02.2024 r., a następnym wezwaniem skierowanym do tego organu upłynęły 53 dni (pismo z dnia 19.04.2024 r. – k. 198 akt administracyjnych). W dniu 25.04.2024 r. do organu wpłynęła odpowiedź Wójta. Kolejno pismem z dnia 13.05.2024 r. (a więc po upływie 18 dni) organ zwrócił się do Wójta z prośbą o uzupełnienie przekazanych wcześniej informacji. Wójt odpowiedział pismem z dnia 20.05.2024 r. Pozostałe pisma kierowane do Wójta organ wystosowywał dużo sprawniej – czynił to w ciągu 1 do 3 dni od otrzymania odpowiedzi (pisma organu z 21.05.2024 r., 27.05.2024 r. oraz 5.06.2024 r.). Ponadto w dniu 3.04.2024 r. organ przeprowadził oględziny na nieruchomości skarżącego. W toku postępowania organ wielokrotnie przedłużał też termin na załatwienie sprawy. Początkowo organ wskazał, że załatwi sprawę w terminie do dnia 19.04.2024 r. (pismo z 5.03.2024 r.), kolejno wskazał 20.05.2024 r. (pismo z 18.04.2024 r.), następnie 14.06.2024 r. (pismo z 21.05.2024 r.), aż ostatecznie wydał decyzję kończącą postępowanie w dniu 3.07.2024 r.

W aktach sprawy znajduje się postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4.06.2024 r., w którym stwierdzono, że Starosta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mocą tego postanowienia Starosta został zobowiązany do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia wydania postanowienia.

Ze znajdujących się w aktach dokumentów wynika, że podejmowane przez organ czynności (pisma kierowane do Wójta Gminy R. na początkowym etapie postępowania) następowały w długich, nieuzasadnionych odstępach czasu. W konsekwencji organ dopuścił się przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Nawet przyjęcie szczególnie skomplikowanego charakteru sprawy (co w ocenie Sądu wydaje się uzasadnione z uwagi na niepełne informacje uzyskiwane przez Starostę w toku postępowania oraz złożenie przez skarżącego dwóch dokumentacji geodezyjnych) obligowało organ do dołożenia starań w celu jej załatwienia w terminie dwumiesięcznym (licząc od daty wszczęcia postępowania administracyjnego termin ten upłynął w dniu 5.04.2024 r.). Tymczasem same okresy pomiędzy wpływem odpowiedzi Wójta Gminy R. z dnia 26.02.2024 r. (k. 73 akt adm.) i 24.04.2024 r. (k. 205 akt adm.) a następującymi po nich kolejnymi pismami Starosty do tego organu – odpowiednio: z dnia 19.04.2024 r. (k. 198 akt adm.) i 13.05.2024 r. (k. 237 akt adm.) liczyły w sumie 71 dni, a więc przekroczyły dłuższy z terminów z art. 35 § 3 k.p.a.

Zdaniem Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że Starosta dopuścił się zawinionej przewlekłości w rozpoznaniu sprawy w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący złożył ponaglenie przed wniesieniem skargi, a po bezskutecznym upływie terminu załatwienia sprawy. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania została zaś złożona w dniu 1.07.2024 r. (data stempla pocztowego). Podkreślenia wymaga, że organ nie wskazał usprawiedliwionych przyczyn takiego opóźnienia w załatwieniu sprawy. W szczególności akta sprawy nie pozwalają na przyjęcie, aby organ podejmował skutecznie i sprawnie działania ukierunkowane na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy można zarzucić organowi przewlekłe prowadzenie postępowania z uwagi na brak należytej sprawności w kompletowaniu materiału dowodowego.

W okolicznościach niniejszej sprawy należało więc stwierdzić, że Starosta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).

W takiej sytuacji Sąd obowiązany był ocenić - stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. - czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu pomimo, iż postępowanie w sprawie prowadzone było przewlekle, to jednak przewlekłość, jakiej dopuścił się organ nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 lutego 2021 r. II SAB/Gd 107/20, CBOSA). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności, które wskazywałyby na taką kwalifikowaną postać naruszenia prawa przez organ. Na taką ocenę Sądu wpływ miała przede wszystkim okoliczność, że organ nie pozostawał bierny i podejmował czynności w sprawie. O ile okoliczność ta nie usprawiedliwia przewlekłości organu, to jednak wywiera wpływ na brak stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w tym zakresie. Sąd uwzględnił również, że organ zawiadomił o wszczęciu postępowania, a następnie sukcesywnie przedłużał termin na załatwienie sprawy informując stronę postępowania. W takich warunkach Sąd stwierdził na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku).

Ponieważ z akt sprawy wynika, że sprawa została zakończona decyzją z dnia 3.07.2024 r., Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków (pkt 1 sentencji wyroku).

Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. przyznania skarżącemu sumy pieniężnej od organu (pkt 4 sentencji wyroku). Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a jest – podobnie jak grzywna – środkiem dyscyplinująco-represyjnym o charakterze dodatkowym, który powinien być stosowany z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić go należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, co stanowi zaprzeczenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie nadal pozostaje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. np. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2020 r. sygn. akt II GSK 127/20, dostępny jw.). Taka sytuacja nie miała miejsca w kontrolowanej sprawie. Zarówno fakt zakończenia postępowania w dniu wpływu skargi, jak i względy, które legły u podstaw oceny, że stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przemawiały za uznaniem, iż brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Poza tym nie bez znaczenia dla takiej oceny okazał się brak w skardze merytorycznej argumentacji mającej przemawiać za przyznaniem skarżącemu wnioskowanej rekompensaty w żądanej wysokości.

O kosztach postępowania (pkt 5 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.).