Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 964/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1491
law: Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 2, art. 32, art. 21, art. 64 ust. 2, art. 45, art. 77
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz 10
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 184, art. 193 zd. drugie
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 28 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.M. i J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1677/22 w sprawie ze skargi A.M. i J.M. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 kwietnia 2022 r., nr DO3.7611.20.2022.AB w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 28 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1677/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi A.M. i J.M. (dalej również: "wnioskodawcy", "strony", "skarżący", "skarżący kasacyjnie") na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii (dalej również: "organ odwoławczy", "organ II instancji", "Minister") z 27 kwietnia 2022 r., nr DO3.7611.20.2022.AB w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli skarżący, kwestionując go w całości i na podstawie:

I. art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 329 ze zm., dalej: "ppsa"), zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 783 ze zm., dalej: "Konstytucja", "Konstytucja RP", "Ustawa Zasadnicza") w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491, dalej: "ustawa zmieniająca", "ustawa o zmianie kpa", "ustawa nowelizująca", "ustawa z 11 sierpnia 2021 r."), poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zastosowanie do stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy przepisu w oczywisty sposób godzącego w prawa i obowiązki stron i ochronę praw nabytych i interesów w toku;

2. art. 32 Konstytucji w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r., polegającego na naruszeniu zasady równości obywateli, poprzez traktowanie określonej grupy obywateli w sposób odmienny i zróżnicowany;

3. art. 21 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP w z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, poprzez naruszenie zasady równej dla wszystkich ochrony prawa własności i praw nabytych;

4. art. 45 i art. 77 Konstytucji w z art. 2 ust. 2 ustawy o zmianie kpa, poprzez naruszenie prawa strony do dochodzenia przed sądem naruszonych ówczesną decyzją praw do odszkodowania za nieruchomość, a tym samym prawa do sądu;

5. art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że:

a) nie zachodzi konieczność ustalenia, w jakiej dacie każda ze stron – będąca adresatem nadzorowanej decyzji – otrzymała decyzję, bowiem wystarczy, że decyzja wejdzie do obrotu prawnego, tj. zostanie doręczona któremukolwiek z jej adresatów, bądź innym organom, podczas gdy 30 - letni termin doręczenie decyzji, determinujący możliwość umorzenia postępowania nadzorczego, winien być liczony odrębnie dla każdego z adresatów decyzji;

b) dla ustalenia 30 - letniego terminu, o którym mowa w przedmiotowym artykule przyjmuje się datę wejścia decyzji w życie i jej prawomocności stwierdzonej przez ówczesny organ administracji, podczas gdy ustawodawca nakłada na organy ustalenie daty doręczenia decyzji konkretnemu adresatowi, który owo orzeczenie kwestionuje;

c) dla oceny upływu 30 - letniego terminu można dowolnie przyjąć datę ogłoszenia lub datę doręczenia decyzji, niezależnie od trybu postępowania zakończonego wydaniem nadzorowanego orzeczenia, podczas gdy w sytuacji, gdy ówczesny przepis prawa nakazywał doręczenie decyzji istotna będzie data doręczenia, zaś gdy przewidywał ogłoszenie decyzji istotna będzie data ogłoszenia;

II. na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa, naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 141 § 4 ppsa, poprzez:

a) nieodniesienie się przez Sąd do zarzutów i okoliczności podniesionych w skardze, dotyczących sprzeczności art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. z art. 2, art. 32, art. 21, art. 45 i art. 77 Konstytucji i uznanie, że przepis ten realizuje obowiązek zmiany kpa, nałożony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "Trybunał", "TK"), sygn. akt P 46/13, podczas gdy zmiana ustawy w obecnym kształcie nie realizuje ww. wyroku a wręcz go wypacza i wychodzi daleko poza jego zakres - które to naruszenie art. 141 § 4 ppsa uniemożliwia skarżącym poznanie motywów i przesłanek, którymi kierował się Sąd wydając zaskarżony wyrok;

b) niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dlaczego w ocenie Sądu I instancji organy prawidłowo ustaliły, nie tylko, że M.M. doręczona została decyzja odszkodowawcza, ale nadto, że doręczenie to było skuteczne, podczas gdy decyzja nie mogła zostać doręczona M.M. bowiem w dacie wydania decyzji ww. nie żyła, co oznacza, że również doręczenie poprzez ogłoszenie w trybie doręczenia dla osoby nieznanej z miejsca pobytu nie było skuteczne;

2. art. 151 ppsa, poprzez jego zastosowanie i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa, poprzez

jego niezastosowanie w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz 10 kpa oraz w zw. z art. 2

ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ naruszył przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Podnosząc jak powyżej wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz o uchylenie decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z 27 kwietnia 2022 r. i decyzji Wojewody Mazowieckiego z 31 grudnia 2021 r. Złożono również żądanie zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W środku zaskarżenia zawarto również oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie wskazanych powyżej zarzutów.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ppsa, ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekli się rozprawy, a Minister, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądał jej przeprowadzenia.

Stosownie do art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone enumeratywnie w art. 183 § 2 ppsa, nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy związany jest granicami środka zaskarżenia, wyznaczonymi wskazanymi w nim podstawami, tj.: naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa); naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa).

W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarówno zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W takim przypadku, pierwszeństwo rozpoznania, co do zasady, przynależy zarzutom obejmującym naruszenie norm postępowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzutom skargi kasacyjnej brak jest waloru zasadności.

W myśl art. 141 § 4 ppsa, uzasadnienie wyroku powinno zawierać: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W analizowanej sprawie uzasadnienie zostało sporządzone w sposób prawidłowy – bez wątpienia obejmuje ono pełen katalog elementów, o których mowa w art. 141 § 4 ppsa, pozwalając na prześledzenie toku rozumowania Sądu Wojewódzkiego w stopniu umożliwiającym kontrolę instancyjną. Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie musi bowiem odnosić się do całokształtu powołanej przez stronę argumentacji w sposób kazuistyczny, wystarczającym jest, by wyrażone przez sąd stanowisko łącznie przesądzało o bezzasadności (czy zasadności) podnoszonych zarzutów. Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, odniósł się również do jej zarzutów, wyjaśniając motywację przyjętej następnie oceny. Wbrew twierdzeniom kasatora, WSA zajął stanowisko wobec wejścia do obrotu prawnego art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej oraz wyroku TK z 12 maja 2015 r., P 46/13. Odniósł się także do kwestii doręczenia decyzji Urzędu Dzielnicowego Warszawa – Wola z 6 października 1975 r., znak: WT.V-632/44/75/RM (dalej również: "decyzja odszkodowawcza", "decyzja Urzędu"), M.M. Zauważenia w tym miejscu wymaga, że w przypadku podnoszenia wadliwości uzasadnienia wyroku sądu, umocowanej w naruszeniu art. 141 § 4 ppsa, możliwe jest kwestionowanie jedynie kompletności elementów części perswazyjnej argumentacji, nie zaś jej prawidłowości merytorycznej. "Ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu przez Sąd tego przepisu." (vide: wyroki NSA: z 26 maja 2020 r., II OSK 3218/19; z 11 marca 2020 r., I GSK 175/18; z 17 grudnia 2019 r., I FSK 1789/17).

Do naruszeń wskazywanych w pkt II.2. środka zaskarżenia Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się końcowo, wobec oparcia ww. zarzutu na normach prawa o charakterze wynikowym i ich powiązaniu z zarzutami materialnoprawnymi.

Przechodząc do analizy wadliwości wskazanych w obrębie podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 ppsa (pkt I.1. do I.5. zarzutów), przypomnieć należy, że tego typu naruszenia obejmują dwie możliwości konstrukcyjne: 1. błąd wykładni (error contra similem vel rationem legis) – polegający na wadliwym zrekonstruowaniu normy prawnej z przepisu prawa, wyrażający się w mylnym zrozumieniu przez sąd jego treści, poprzez wadliwe ustalenie wpisanego w przepis sensu normatywnego; 2. błąd subsumpcji (error contra ius in hypothesi) - obejmujący wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie konkretny stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi wpisanemu w hipotezę określonej normy prawnej. Polega on zatem na nieprawidłowej ocenie przez sąd wojewódzki zastosowania przez organ administracji prawa materialnego.

W wywiedzionym środku zaskarżenia wskazano na błędną wykładnię art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. Naruszeń w obrębie błędu subsumpcji bezpośrednio Sądowi Wojewódzkiemu nie zarzucono.

Założeniem skutecznego zarzutu błędnej wykładni powinno być nieprawidłowe odkodowanie przez Sąd I instancji sensu art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej. Zdaniem skarżących kasacyjnie, nieprawidłowość taka wyrażała się w przyjęciu przez WSA, że aktualizacja przesłanek objętych opisywaną normą: a) nie wymaga ustalenia, w jakiej dacie każda ze stron (adresaci decyzji odszkodowawczej) otrzymała decyzję Urzędu, wystarczy bowiem, że decyzja wejdzie do obrotu prawnego, tj. zostanie doręczona któremukolwiek z jej adresatów, bądź innym organom, gdy 30 - letni termin od doręczenia decyzji determinujący możliwość umorzenia postępowania nadzorczego winien być liczony odrębnie dla każdego z jej adresatów; b) dla ustalenia ww. terminu, przyjmuje się datę wejścia decyzji w życie i jej prawomocności stwierdzonej przez ówczesny organ administracji, podczas gdy ustawodawca nakłada na organy ustalenie daty doręczenia decyzji konkretnemu adresatowi, który owo orzeczenie kwestionuje; c) dla oceny upływu 30 - letniego terminu można dowolnie przyjąć datę ogłoszenia lub datę doręczenia decyzji, niezależnie od trybu postępowania zakończonego wydaniem nadzorowanego orzeczenia, podczas gdy ówczesny przepis prawa nakazywał doręczenie decyzji - a w konsekwencji istotna będzie data takiego doręczenia, przy ogłoszeniu zaś wiążąca będzie jego data.

Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r., postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. 16 września 2021 r.) ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.

Z brzmienia przepisów przejściowych, określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie kpa wynika zaś, że do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Dyspozycja art. 2 ustawy nowelizującej powoduje, że od daty jej wejścia w życie, wykreowana została przesłanka umorzenia postępowania w sprawach o stwierdzenie nieważności, implikująca brak prawnych możliwości stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia poprzez wydanie aktu rozstrzygającego sprawę co do istoty. Tak więc od 16 września 2021 r. nie stwierdza się już nieważności aktu organu administracji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 kpa, jeżeli od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 kpa). Nie wszczyna się również postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło trzydzieści lat.

Analiza treści art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. wskazuje, że umorzenie postępowania z mocy prawa od 16 września 2021 r. obwarowane jest koniecznością aktualizacji trzech, objętych tą regulacją przesłanek: 1. przedmiotem sprawy jest stwierdzenie nieważności aktu organu; 2. postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia; 3. wszczęte postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy o zmianie kpa ostateczną decyzją lub postanowieniem.

Odnosząc powyższe do realiów analizowanej sprawy, zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że organ prawidłowo stwierdził zaistnienie podstawy prawnej do umorzenia postępowania nadzorczego, dotyczącego decyzji Urzędu z 6 października 1975 r., z uwagi na brzmienie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r.

Po pierwsze: w kontrolowanej sprawie postępowanie administracyjne dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji odszkodowawczej z 6 października 1975 r. (sprawa obejmowała więc przedmiotowo rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji). Po drugie: postępowanie zostało wszczęte wnioskiem następców prawnych strony postępowania – M.M. (J.M. i A.M.) z 4 czerwca 2020 r. (data złożenia pisma w organie wojewódzkim: 4 czerwca 2020 r.) – czyli przed wejściem w życie ustawy z 11 sierpnia 2021 r., a więc zmiana stanu prawnego nastąpiła w toku postępowania. Po trzecie (co jest kwestionowane zarzutami środka zaskarżenia) – wszczęcie postępowania nieważnościowego nastąpiło z upływem trzydziestu lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji odszkodowawczej.

W tym miejscu ponownie przywołać należy art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, z którego jasno wynika, że obliczenia cenzusu upływu 30 lat dokonuje się "od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia". Powyższa redakcja opisywanej normy – wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej – nie formułuje nakazu potwierdzenia przez organ administracji faktu doręczenia aktu każdej ze stron postępowania. Istotnym i wystarczającym jest bowiem sam fakt wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego. Za cel doręczenia uznać w tym kontekście należy zakomunikowanie (przekazanie) stronom treści rozstrzygnięcia, którego podjęcie następuje w chwili złożenia na projekcie aktu podpisu osoby uprawnionej. Taką właśnie koncepcję, opartą na włączeniu decyzji/postanowienia/orzeczenia do obrotu prawnego, wyraża przywołana na wstępie regulacja ustawy nowelizującej. Prawodawca, konstruując ww. przepis, nie wymaga bowiem "skutecznego" doręczenia aktu stronie/czy stronom postępowania, nie określa też przesłanki "prawidłowego" ogłoszenia decyzji (postanowienia) - wskazuje jedynie na sam fakt ujawnienia na zewnątrz woli organu, dokonywany właśnie w formie jego doręczenia, czy ogłoszenia. Nie należy tym samym wykładni art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej wiązać z "prawidłowym" – zgodnym z obowiązującymi w dacie wydania decyzji przepisami – doręczenia aktu wszystkim stronom, a z samym dokonaniem ujawnienia jego treści "na zewnątrz" - powodującego włączenie decyzji do obrotu. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że wejść do obrotu i wywołać skutki prawne może również decyzja doręczona wadliwie (z naruszeniem przepisów o doręczeniach, z pominięciem niektórych stron, czy pełnomocników), a nadto również akt doręczony jedynie "do wiadomości". Sąd kasacyjny w składzie rozpoznającym sprawę w pełni aprobuje i przyjmuje argumentację w powyższym zakresie, wyrażoną m.in. w wyrokach NSA: z 5 marca 2009 r., I OSK 453/08; z 20 lutego 2014 r., II OSK 2259/12; z 26 lipca 2013 r., II OSK 718/12; z 26 lipca 2013 r., II OSK 718/12; z 17 października 2017 r., II GSK 4055/16; z 21 grudnia 2023 r., II GSK 1103/22; czy z 13 lutego 2024 r., I OSK 2652/20.

Dodatkowo zauważyć należy, że przesłankę określoną pojęciem "doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia" należy traktować równoważnie w zakresie dokonania przez organ administracji choćby jednego z ww. działań. Wynika to z zastosowania w redakcji tej części art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej spójnika "lub", który wyraża alternatywę łączną (zamiennie: "alternatywę nierozłączną"), tj. możliwą wymienność dwóch równorzędnych części zdania. Alternatywa taka jest prawdziwa, gdy co najmniej jedno z jej zdań składowych jest prawdziwe. Tak więc zastosowanie w przepisie ww. spójnika powoduje, że wystąpienie zarówno obu warunków łącznie, jak i każdego z nich osobno, będzie wiązało się z wystąpieniem określonych skutków (Z. Ziembiński, Logika praktyczna, Wydawnictwo Naukowe PWN 1998, s. 85). W analizowanej sprawie, zastosowanie spójnika "lub" w art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej powoduje zaś, że wystarczającym dla uznania spełnienia wymogów opisywanej regulacji jest ziszczenie już jednego z określonych w niej warunków – a więc doręczenie decyzji będzie skutkowało możliwością zastosowania ww. normy w tym samym stopniu jak jej ogłoszenie.

Powyższe uprawnia do stwierdzenia, że ogłoszenie decyzji odszkodowawczej podmiotowi zewnętrznemu – jak to miało miejsce w stanie faktycznym sprawy – a więc uzewnętrznienie jej treści poprzez podanie do publicznej wiadomości (w odpowiednim urzędzie), bez wątpienia nastąpiło. W tej zaś sytuacji przekroczony został, określony ustawą o zmianie kpa, trzydziestoletni okres pomiędzy datą ogłoszenia aktu a wszczęciem postępowania nieważnościowego. Wynika to z opatrzonej podpisem adnotacji na włączonym do akt administracyjnych sprawy egzemplarzu decyzji, którą Urząd Dzielnicowy Warszawa Praga-Południe Biuro Ogólno-Organizacyjne, informuje, "(...) że była wywieszona od 7 XI do 21 XI 75 r.". Natomiast klauzula z 6 stycznia 1976 r. potwierdza, że ww. akt uzyskał walor prawomocności. Doręczenie (ogłoszenie) nastąpiło więc również w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej – najpóźniej 21 listopada 1975 r., co w zestawieniu z datą złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odszkodowawczej (4 czerwca 2020 r.) realizuje warunek wszczęcia postępowania po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji (lub postanowienia). Postępowanie nadzorcze zostało wszczęte w 2020 r., czyli na krótko przed wejściem w życie ustawy z 11 sierpnia 2021 r., a zmiana stanu prawnego nastąpiła bezspornie już w toku tego postępowania. Prawidłowo zatem Sąd I instancji ocenił zasadność umorzenia postępowania z mocy prawa.

Końcowo zauważyć należy, że również ostatnia z przesłanek obligujących organy do umorzenia postępowania z mocy prawa – niezakończenie postępowania przed dniem wejścia w życie ustawy z 11 sierpnia 2021 r. (16 września 2021 r.) ostateczną decyzją lub postanowieniem, bez wątpienia miało miejsce w sprawie.

W konsekwencji powyższych rozważań, nie można skutecznie zarzucić Sądowi I instancji nieprawidłowej wykładni art. 2 ust. 2 ustawy o zmianie kpa, co czyni pozbawionymi podstawy zarzuty skargi kasacyjnej objęte pkt I.5. lit. a-c.

Waloru zasadności należało również odmówić, wskazanym przez skarżących, naruszeniom odnoszącym normy Konstytucji RP do art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej (pkt I.1. do I.4. środka zaskarżenia).

Na wstępie zauważenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie wypowiadał się w kwestii obejmującej zgodność zastosowania art. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. z Konstytucją RP (vide np. wyroki NSA z: 4 grudnia 2023 r., I OSK 1827/22; 2 lutego 2024 r., I OSK 2052/22; 21 lutego 2024 r., I OSK 2074/22; 5 marca 2024 r., I OSK 2214/22; 12 marca 2024 r., I OSK 2499/20; 10 kwietnia 2024 r., I OSK 2282/22; 24 kwietnia 2024 r., I OSK 2298/22; 3 maja 2024 r., I OSK 2215/22; 7 maja 2024 r., I OSK 2475/22, czy 16 maja 2024 r., I OSK 57/23). Skład orzekający w analizowanej sprawie podziela wyrażone tam stanowiska.

W tym miejscu wskazać wypada, że w analizowanej sprawie skarżący kasacyjnie nie kwestionują wprost ustaleń organów administracji w zakresie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji odszkodowawczej po upływie trzydziestu lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. W środku zaskarżenia wyroku zaakcentowano natomiast sam fakt nieprawidłowości dokonanej przez organ czynności wprowadzenia jej do obrotu prawnego, w formie doręczenia aktu Urzędu Dzielnicowego poprzedniczce prawnej inicjujących postępowanie nadzorcze, która zmarła przed wydaniem tego aktu. Zdaniem kasatora, sytuacja taka determinować powinna sposób obliczenia, wymaganego przez ustawę zmieniającą, trzydziestoletniego terminu. Twierdzenia stron w zakresie wykładni art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej zostały już poddane ocenie Sądu kasacyjnego i wyjaśnione powyżej – w ramach zarzutu I.5 a-c środka zaskarżenia.

Na marginesie jedynie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że część ww. argumentacji skarżących kasacyjnie, jest bardziej właściwa dla uzasadnienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odszkodowawczej wobec jej skierowania do osoby zmarłej, niż stanowić może podstawę kwestionowania formalnoprawnego rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o zmianie kpa.

Z treści i uzasadnienia zarzutów materialnoprawnych, objętych pkt I.1-4 środka zaskarżenia wynika, że skarżący kasacyjnie nie poddają w bezpośrednią wątpliwość zastosowania art. 2 ustawy nowelizującej w sprawie, a głównie podejmują próbę podważenia konstytucyjności przyjętych w tej regulacji rozwiązań. Wskazywane wadliwości oscylują bowiem wokół wykazania sprzeczności art. 2 ust. 2 ustawy o zmianie kpa z aksjologią konstytucyjną, określoną zasadami ogólnymi z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 32, art. 21, art. 64, art. 45 ust. 1 i art. 77 Ustawy Zasadniczej.

Wobec podważania zarzutami środka zaskarżenia zgodności regulacji prawnych wprowadzonych ustawą nowelizującą kpa z normami Ustawy Zasadniczej, przypomnieć wypada przyczyny wprowadzenia omawianych zmian w kpa. Uprzednio, zgodnie z art. 156 § 2 kpa – w brzmieniu sprzed nowelizacji – nie stwierdzało się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Jeżeli natomiast decyzja była dotknięta pozostałymi, niewymienionymi w ww. normie wadami – z art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 6 kpa – brak było ograniczenia czasowego, uniemożliwiającego stwierdzenie nieważności aktu.

W opisanym wyżej stanie prawnym wydany został – przywołany zasadnie przez Sąd Wojewódzki – wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13. Trybunał zasygnalizował potrzebę stabilizacji stanu prawnego ukształtowanego decyzjami ostatecznymi oraz utrwalenia praw nabytych na ich mocy, wskazując, że pozostaje to w interesie porządku publicznego. Nowelizacja kpa dokonana ustawą zmieniającą, miała na celu dostosowanie systemu prawa do ww. wyroku, którym stwierdzono niezgodność art. 156 § 2 kpa z art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim nie wyłączał on dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od jej wydania nastąpił znaczny upływ czasu, a była ona podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. TK zauważył, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Wyjaśnił również, że brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa, po znacznym upływie czasu, skutkuje destabilizacją porządku prawnego. Zwrócił uwagę, że ustawodawca określając przesłanki stwierdzania nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania, powinien brać pod uwagę wszystkie zasady mieszczące się w klauzuli państwa prawnego, przewidzianej w art. 2 Konstytucji. Odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (w tym stwierdzenie nieważności decyzji), nie mogą zaś naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad: bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. TK zaakcentował, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. Powyższe kreuje zaś obowiązek ustawodawcy kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności prawa. Niezbędne jest więc ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Trybunał podkreślił, że trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna, a taka sytuacja miałaby miejsce, jeżeli ustawodawca nie przewidywałby ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, oraz gdy ograniczenia takie nie byłyby wystarczające dla zachowania zasad: zaufania obywatela do państwa i pewności prawa. Zauważył sprzeczność pomiędzy deklarowaniem trwałości decyzji w związku z jej ostatecznością, przy jednoczesnym braku ograniczenia terminu możliwości wzruszenia takiego aktu (tak również: wyrok TK z 28 lutego 2012 r., K 5/11). W opisanej sytuacji, wprowadzenie terminu przedawnienia dla stwierdzenia nieważności decyzji wydanych kilkadziesiąt lat wcześniej, nie powinno budzić wątpliwości z punktu widzenia aksjologii konstytucyjnej. Potrzebę zmian prawa sygnalizowało również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zwracające uwagę na konieczność wprowadzenia cezury czasowej (vide np. wyroki NSA z: 10 stycznia 2019 r., I OSK 1822/18; 15 czerwca 2020 r., I OSK 2024/19; 28 kwietnia 2017 r., II OSK 2099/15; 15 lipca 2020 r., I OSK 2825/19).

Nie można także pominąć, że czasowe ograniczenia dochodzenia roszczeń, a także różnego rodzaju skutki prawne następujące po upływie określonego terminu, nie stanowią novum. Przewidziano je m.in. w systemie prawa cywilnego, np. instytucja zasiedzenia z art. 172 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, Dz. U. z 2024 r., poz. 1061 ze zm., dalej: "kc" określająca termin 30, albo 20 lat; przedawnienie roszczeń przeciwko użytkownikowi wieczystemu o naprawienie szkód wynikłych z niewłaściwego korzystania z gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków, a także roszczenie użytkownika wieczystego o wynagrodzenie za budynki i urządzenia istniejące w dniu zwrotu użytkowanego gruntu które przedawniają się z upływem 3 lat od tej daty - art. 243 kc; czy przedawnienie roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych - art. 4421 § 1 i 2 kc. W wyroku z 26 października 2007 r., III CZP 30/07 Sąd Najwyższy (dalej również: "SN") rozważał zagadnienie możliwości uznania za posiadanie samoistne takiego władania przez Skarb Państwa cudzą nieruchomością, które ma cechy posiadania samoistnego, jednak wobec uzyskania go w ramach sprawowania władztwa publicznego powstały wątpliwości, czy ze względu na sposób uzyskania władania można je uznać za posiadanie samoistne oraz czy okres jego trwania należy zaliczyć do biegu ustawowych terminów zasiedzenia nieruchomości (art. 172 w związku z art. 336 kc). W efekcie stwierdził, że: "Władanie cudzą nieruchomością przez Skarb Państwa, uzyskane w ramach sprawowania władztwa publicznego, może być posiadaniem samoistnym prowadzącym do zasiedzenia. Zasiedzenie jednak nie biegło, jeżeli właściciel nie mógł skutecznie dochodzić wydania nieruchomości (art. 121 pkt 4 w związku z art. 175 k.c.)". SN dopuścił tym samym możliwość zasiedzenia nieruchomości przez Skarb Państwa z uwagi na upływ czasu, w sytuacji uzyskania posiadania samoistnego w ramach sprawowania władztwa publicznego.

Regulacje w zakresie przedawnienia zawiera też ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r., poz. 17 ze zm., dalej: "kk"), która w art. 101 § 1 kk wskazuje na terminy ustania karalności przestępstwa, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat: 40 (zbrodnia zabójstwa), 20 (inna zbrodnia), 15 (występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 5 lat), 10 (występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata), 5 (pozostałe występki).

Także na gruncie prawa administracyjnego regulacje prawne niejednokrotnie ograniczają dochodzenie roszczeń oraz stwierdzanie nieważności aktów w czasie. Można tu wskazać np. art. 63 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464 ze zm.), który był przedmiotem rozważań TK (wyrok z 10 czerwca 2020 r., K 11/18), orzekającym o zgodności ww. normy z Ustawą Zasadniczą. Trybunał podkreślił, że jednym z przejawów bezpieczeństwa prawnego jest stabilizacja sytuacji prawnej jednostki, przekładająca się w efekcie na stabilizację sytuacji stosunków społecznych. Wskazano przy tym na obowiązek ustawodawcy kształtowania regulacji sprzyjających wygaszaniu z upływem czasu stanu niepewności, wywodząc konieczność wprowadzania takich norm prawa z klauzuli zawartej w art. 2 Konstytucji, zaś samą potrzebę ustanowienia przedawnienia z zasady bezpieczeństwa prawnego (vide: wyrok TK z 19 czerwca 2012 r., P 41/10). Trybunał stanął nadto na stanowisku, że prawomocność sama w sobie stanowi wartość konstytucyjną, której ochrona ma zakotwiczenie w art. 7 Ustawy Zasadniczej (vide: wyrok z 24 października 2007 r., SK 7/06). Z orzecznictwa TK wynika też, że nieograniczona w czasie wzruszalność ostatecznych decyzji administracyjnych nie jest zasadą konstytucyjną, a ograniczenie terminów zaskarżenia prawomocnych decyzji administracyjnych znajduje uzasadnienie we względach bezpieczeństwa prawnego (vide: wyrok TK z 22 lutego 2000 r., SK 13/98). Trybunał wskazywał także na powiązanie ograniczeń czasowych ze stabilnością stosunków prawnych, nie pomijając powodowanych upływem czasu okoliczności dotyczących trudności dowodowych w prowadzeniu ewentualnego nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego w odniesieniu do spraw "starych". Zwracał uwagę na potrzebę ochrony praw nabytych przez osoby trzecie (vide: wyrok TK z 15 maja 2000 r., SK 29/99). We powyższą linię orzeczniczą Trybunału wpisują się także wyroki dotyczące oceny zgodności z Konstytucją art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 ze zm.) z: 19 maja 2011 r., K 20/09; 15 września 2009 r., P 33/07; 20 lipca 2004 r., SK 11/02. Wyrok P 33/07 przesądza, że art. 73 ust. 4 ww. ustawy w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Orzekając Trybunał podkreślił, że ograniczenie terminem zawitym możliwości zgłaszania wniosku o wypłatę odszkodowania zostało uznane za zgodne z Konstytucją już w wyroku TK z 20 lipca 2004 r., SK 11/02 – zgodnie z którym art. 73 ust. 4 opisywanej ustawy nie różnicuje pozycji prawnej byłych właścicieli, gdyż wszystkie osoby zainteresowane uzyskaniem odszkodowania były uprawnione do złożenia wniosku w tym samym okresie czasu (od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r.). TK wyjaśnił, że skoro ustawodawca przyjął, że wywłaszczenie nastąpiło z 1 stycznia 1999 r., to każdy były właściciel nieruchomości miał możliwość zgłoszenia żądania w zakreślonym przez prawo terminie. Zgłoszenie wniosku w określonym art. 73 ust. 4 ww. ustawy okresie było więc wystarczające do uzyskania prawa do odszkodowania – upływ terminu powodował zaś, że strona straciła możliwość zgłoszenia żądania, bez względu na okoliczności dotyczące spóźnionego zgłoszenia wniosku, nawet w przypadku zdarzeń od strony niezależnych.

Z powyżej przywołanych norm prawa cywilnego, karnego i administracyjnego oraz z analizy przywołanego orzecznictwa wynika, że wprowadzenie przez ustawodawcę ograniczeń czasowych w dochodzeniu praw nie nasuwa zastrzeżeń w zakresie zgodności takich regulacji z Ustawą Zasadniczą. Za dyskusyjną uznać w tym kontekście należy kwestię spraw w toku, jednak uzasadnienia takiego działania prawodawcy można doszukiwać się we wspominanej już powyżej potrzebie utrzymania pewności i stabilności prawa. Niejednokrotnie bowiem strony domagają się stwierdzenia nieważności aktów historycznych, wydanych przed kilkudziesięcioma laty, często przez nieistniejące już organy. Powyższe powoduje zaś sygnalizowane już wyżej, trudności w zebraniu materiału dowodowego (wobec upływu terminów archiwizacji) i postępujące zawężanie możliwości ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego takich spraw. Konsekwencją zaś powyższego może być przyjęcie ocen nieadekwatnych, a także destabilizacja porządku prawnego, szczególnie jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której może ona bez ograniczeń i właściwie w każdym momencie, skorzystać. W tym kontekście zgodzić się należy z Trybunałem Konstytucyjnym, który zwrócił uwagę, że ustawodawca, określając przesłanki stwierdzania nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania, powinien brać pod uwagę wszystkie zasady mieszczące się w klauzuli państwa prawnego, przewidzianej w art. 2 Konstytucji, a odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których trzeba zaliczyć możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Przywołać w tym miejscu wypada uchwałę z 11 stycznia 2024 r., I OPS 3/22, którą Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, że orzecznictwo Trybunału wskazuje na konieczność liczenia się przez jednostkę w każdym czasie z ewentualnością zmiany regulacji prawnych. Obywatel powinien więc uwzględniać w trakcie planowania przyszłych działań ryzyko zmian prawodawczych, uzasadnionych m.in. zmianą warunków społecznych, czy koniecznością realizacji przez prawodawcę innych, w tym również konkurencyjnych wartości. Rozważając powyższe, należy więc każdorazowo brać pod uwagę, wyprowadzane z wyrażonej w art. 2 Konstytucji klauzuli państwa prawnego, zasady bezpieczeństwa prawnego, pewności prawa i stabilności stosunków prawnych. Orzecznictwo i regulacje prawne dopuszczają przy tym wyjątki np.: wyrok TK z 10 czerwca 2020 r., K 11/18; czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 26 kwietnia 2005 r., C-376/02. Ustawodawca przewidział zaś odstępstwa w postaci retroaktywności aktów prawnych, np. w art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1461). Wyjątki takie powinny być jednak uzasadnione koniecznością poszanowania innych wartości konstytucyjnych i wyważone wobec uzasadnionego interesu jednostki oraz interesu publicznego. W świetle dotychczasowego i utrwalonego orzecznictwa Trybunału (vide np. wyroki TK z: 12 maja 2009 r., P 66/07; 23 kwietnia 2013 r., P 44/10; 22 lipca 2020 r., K 4/19) normy prawa działające wstecz można wyjątkowo uznać za zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego. Istotny jest tu cel ustanowienia regulacji, który może uzasadniać jej zastosowanie z mocą wsteczną i pośrednio sanować ich skutki.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa oczywiście, że wprowadzona nowelizacją kpa regulacja, ogranicza możliwość skutecznego wnioskowania o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego, wskazuje jednak, że była ona konieczna, a jej pierwotnym założeniem była realizacja przywoływanego na wstępie stanowiska przedstawionego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 maja 2015 r., P 46/13. Nie można zatem pomijać, że nowelizacja doprowadziła do zamierzonych w ww. wyroku skutków w postaci ograniczenia w czasie możliwości wyłączenia z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, służąc tym samym ochronie interesu publicznego. Należy tu mieć na uwadze szczególnie sprawy odnoszące się do ochrony interesu Skarbu Państwa, czy jednostek samorządu terytorialnego, które na skutek uprzednich decyzji administracyjnych – pozbawiających prawa własności uzyskały to prawo – przy uwzględnieniu, że nabycie takie wobec upływu terminów zasiedzenia i tak by nastąpiło (vide: uchwała SN 26 października 2007 r., III CZP 30/07). Nie można przy tym przeoczyć, że konsekwencje nowelizacji kpa nie stanowią nadmiernego ciężaru dla obywatela, który w okresie trzydziestu lat miał przecież możliwość skutecznego domagania się stwierdzenia nieważności danego aktu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, trzydzieści lat to czas wystarczający do podjęcia działań ukierunkowanych na wyeliminowanie decyzji (lub postanowienia) z obrotu prawnego. Skoro zaś jednostka nie korzystała z takiego uprawnienia przez – bez wątpienia – długi czas, powinna liczyć się z możliwością zmiany stanu prawnego i pozbawienia jej takiego prawa. Słusznym w takim przypadku wydaje się być przyznanie prymatu zasadom pewności obrotu prawnego i trwałości decyzji administracyjnej, ponad – czego Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje – istotnej potrzebie rekompensowania szkód poniesionych w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa.

Wyjaśnić również należy skarżącym kasacyjnie, że w postępowaniu nieważnościowym organy nie legitymują się uprawnieniem oceny prawidłowości wprowadzanych przez ustawodawcę przepisów prawa pod względem ich zgodności z unormowaniami Ustawy Zasadniczej. Rola organu administracji publicznej sprowadza się tu bowiem do rozpoznania sprawy, uwieńczonego wydaniem decyzji w oparciu o obowiązujące w danym czasie regulacje (art. 6 kpa). Sądy administracyjne są zaś związane stwierdzeniem przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Ustawą Zasadniczą normy prawa, stanowiącej podstawę kwestionowanej skargą (czy skargą kasacyjną) decyzji na mocy art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji. Sytuacja taka wyłącza przy tym zastosowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny ograniczenia z art. 183 § 1 ppsa (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 7 grudnia 2009 r., I OPS 9/09). W rozpoznawanej sprawie powyższe jednak nie zachodzi.

Na marginesie Sąd kasacyjny wskazuje, że przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich (dalej: "RPO") zawisła sprawa sygn. akt K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej kpa, w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. W przypadku zaś uznania przez TK niezgodności ww. regulacji z objętymi wnioskiem RPO wzorcami konstytucyjnymi, strona będzie mogła żądać wznowienia postępowania (art. 145a kpa).

Końcowo, odnosząc się do zarzutu naruszenia "art. 151 ppsa, poprzez jego zastosowanie i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa, poprzez jego niezastosowanie w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz 10 kpa oraz w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r.", Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że jest on bezzasadny. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ppsa oraz art. 151 ppsa to przeciwstawne normy o charakterze wynikowym, regulujące sposób rozstrzygnięcia. Stanowią one podstawę wyroku sądu I instancji w przypadku naruszenia przez organy przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ppsa), bądź alternatywnie – rozstrzygnięcia zgodnego z jego normami (art. 151 ppsa). Określają więc jedynie sam rezultat przeprowadzonego procesu decyzyjnego sądu wojewódzkiego. W analizowanej sprawie skarżący kasacyjnie podnoszą wprawdzie w związku z ww. normami wynikowymi naruszenie: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz 10 kpa oraz art. 2 ust. 2 ustawy o zmianie kpa, jednak towarzysząca temu argumentacja jest w istocie jedynie polemiką z oceną stanu sprawy przez Sąd Wojewódzki. Strony powielają w zasadzie twierdzenia uzasadnienia zarzutów prawa materialnego (w zakresie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej), których stwierdzony powyżej brak zasadności niweczy skuteczność zarzutu z pkt II. 2 środka zaskarżenia. W przedstawionej przez skarżących argumentacji brak jest przy tym jakiegokolwiek odniesienia do wskazanych wyżej zasad postępowania administracyjnego (art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 kpa), co wyklucza ocenę takiej wadliwości przez Sąd kasacyjny. Strony nie podają w szczególności, jakich "wszystkich niezbędnych do należytego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności" organy nie wyjaśniły, negując jednocześnie prawidłowość przyjętej przez Sąd Wojewódzki, na podstawie art. 151 ppsa, oceny. Naruszenie norm wynikowych – wobec uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny bezzasadności tak zarzutów materialoprawnych jak i wskazywanego naruszenia art. 141 § 4 ppsa - musi w tej sytuacji zostać uznane za bezskuteczną próbę podważenia wyroku Sądu I instancji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.

Uzasadnienie sporządzono stosownie do art. 193 zdanie drugie ppsa.