Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1047/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2025-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2024 r., nr SKO Gd/1784/24 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz M. D. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2024 r. nr SKO Gd/1784/24 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem nadanym na poczcie w dniu 29 grudnia 2023r. M. D. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem, T. D. Z dokumentów dołączonych do wniosku wynika, że T. D. ma 60 lat. Na podstawie orzeczenia [..] wydanego przez Powiatowy Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w M. w dniu 4 sierpnia 2023 r. został do 31 sierpnia 2025r. zaliczony do osób niepełnosprawnych legitymujących się znacznym stopniem niepełnosprawności. Daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, a ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 22 marca 2023r.

W dniu 1 lutego 2024r. przeprowadzony został wywiad środowiskowy, z którego wynika, że T. D. ma zdiagnozowany nowotwór złośliwy trzustki. W dniu 12 kwietnia 2023r. przeszedł operację, po operacji podjął leczenie - chemioterapię. W czerwcu 2023r. wykryto kolejne zmiany (podejrzenie przerzutu). Obecnie jest po 21 serii chemioterapii. Chory wymaga wsparcia na co dzień, począwszy od podstawowych czynności tj. podniesienie na łóżko z pozycji leżącej do siedzącej, poprowadzenie do toalety, asekuracja przy myciu się, załatwianiu potrzeb fizjologicznych, zmiana bielizny, przygotowanie posiłków (które je samodzielnie), podanie leków, zastrzyków przeciwzakrzepowych (żona podaje zastrzyk wieczorem-codziennie), zmiana pościeli (gdyż chory po otrzymaniu chemii przez ponad 3-4 dni leży w łóżku ze względu na złe samopoczucie). Wnioskodawczyni robi zakupy, przygotowuje posiłki, sprząta, pierze, podaje posiłki mężowi, podaje leki (na nadciśnienie, na wątrobę oraz przeciwbólowe), towarzyszy mężowi przy każdej wizycie w Centrum Onkologii w G. przy podaniu chemii, gdyż mąż jest osłabiony, wymaga jej asekuracji, wsparcia. Cykle chemioterapii odbywają się w następujący sposób: chemia podawana jest co tydzień przez 4 tygodnie, następnie 2 tygodnie przerwy i znowu zaczyna się czterotygodniowy cykl. Po podaniu chemioterapii mąż wymaga 24 godzinnej opieki i wsparcia, ponieważ nie ma możliwości rozróżnienia minut, godzin, pór dnia, czasu wykonywania czynności, bo żona ww. wstaje również w nocy do męża. W dniu lepszego samopoczucia ok. piątego dnia po podaniu chemii mąż ma na tyle siły, że porusza się samodzielnie, sam pójdzie do toalety (jednak 3-4 dni w tygodniu jest osobą leżącą). Mąż wnioskodawczyni nie korzysta z przedmiotów ortopedycznych, środków pomocniczych, pomocy technicznych. Gdy żona musi zrobić zakupy zostaje sam w domu (ww. mieszkają po sąsiedzku ze sklepem wielobranżowym), w związku z czym wnioskodawczyni nie zostawia męża na dłużej niż 10 minut. Mąż wnioskodawczyni po podaniu chemii nie jest w stanie normalnie funkcjonować ze względu na złe samopoczucie, nie ma możliwości udziału w żadnych zajęciach. W ciągu dnia głównie ogląda TV, jak lepiej się, to z żoną wyjdzie do ogrodu lub na spacer. Ma zaburzone czucie w końcówkach palców u rąk i nóg, nie czuje zimna i ciepła, jest to skutek podawania chemii.

Pracownik socjalny odnotował w ramach własnych wniosków, że T. D. jest osobą schorowaną, niepełnosprawną w stopniu znacznym, wymagającą udziału innych osób w codziennym funkcjonowaniu. W wyniku złośliwego nowotworu trzustki, chemioterapii, jego stan uniemożliwia mu normalne funkcjonowanie. W ocenie pracownika socjalnego zasadne jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dla M. D., gdyż to ona na co dzień świadczy wszelkie usługi i pomoc mężowi, które umożliwiają mu funkcjonowanie.

Ponadto organ ustalił przebieg zatrudnienia skarżącej jak i okresy pobierania przez nią świadczeń m.in. w związku ze sprawowaniem opieki nad innymi członkami rodziny. Wnioskodawczyni oświadczyła, że gdyby nie konieczność całodobowej opieki nad mężem, mogłaby dalej pracować jako opiekunka osób niepełnosprawnych lub asystent osób niepełnosprawnych, ale nie może podjąć zatrudnienia nawet na jedną godzinę dziennie.

Zdaniem organu I instancji, z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że T. D. wymaga opieki i tym samym M. D. nie podjęła dalszego zatrudnienia i nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia w mniejszym wymiarze. Niemniej świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane ze względu na datę powstania niepełnosprawności pana D., co wynika z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2023r., poz. 390), zwanej dalej "ustawą" lub "u.ś.r."

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku opisaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium nie zgodziło się z organem pierwszej instancji w kwestii zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy, wskazując, że nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 uznana za niezgodną z Konstytucją.

W ocenie Kolegium decyzję odmowną uzasadniał natomiast brak spełnienia przez skarżącą przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy. Z przepisu tego wynika, że osoba wnioskująca o świadczenie pielęgnacyjne musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. Według Kolegium, wbrew opinii organu I instancji, brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez wnioskodawczynię zatrudnienia a sprawowaną przez nią opieką nad mężem. W sprawie okolicznością niesporną jest, iż u męża wnioskodawczyni został zdiagnozowany rak trzustki z przerzutem do wątroby - co wynika z dokumentacji medycznej zgromadzonej w sprawie - wymaga on leczenia chemioterapią. Nie budzi również sporu fakt, że chemoterapia ma skutki uboczne, które przejawiają się m.in. osłabieniem organizmu. Jak podaje odwołująca w oświadczeniu z dnia 19 grudnia 2023r. " Mąż po chemii miewa częste mrowienie nóg, dlatego wykonuje mu masaże". Z kolei w oświadczeniu z dnia 1 lutego 2024r. odwołująca stwierdza, że mąż "Najwięcej opieki potrzebuje po podaniu chemii, wstaję z nim w nocy do toalety, podaję codziennie zastrzyki przeciwzakrzepowe, pomagam rano wstać z łóżka, przygotowuję śniadanie, asekuruję męża w higienie osobistej, podaję leki na nadciśnienie, przebieram męża w czystą piżamę. W trakcie, gdy mąż przyśnie gotuję obiad, piorę, sprzątam, biegnę po sąsiedzku do sklepu. Gdy mąż się budzi podaję obiad, zaprowadzam męża do toalety. Gdy mąż ma lepsze samopoczucie 4-5 dni po podaniu chemii staram się wyjść z mężem na spacer. Popołudniami mąż często ogląda telewizję, ja przygotowuję kolację, po czym zaprowadzam męża do toalety, gdzie przeprowadzamy czynności higieniczne. Gdy mąż ma problemy ze snem wstajemy, podaję mężowi tabletkę na sen i siedzimy 1 godzinę lub 2 i idziemy spać". Zdaniem Kolegium większość czynności jakie wykonuje wnioskodawczyni względem męża (np. podawanie leków, przygotowanie i podawanie posiłków, czuwanie podczas snu, pomoc przy wykonywaniu czynności higienicznych, ubieraniu, czy przygotowywaniu ubrań itp.) następuje po podaniu chemii, kiedy występuje osłabienie organizmu. Oznacza to, że zakres sprawowanej względem męża opieki jest zmienny w zależności od jego samopoczucia, które jest w dużym stopniu powiązane z wdrożoną chemioterapią, stosowaną nie w sposób ciągły, lecz w ściśle określonych terminach. W tym stanie rzeczy nie można uznać, aby opieka była sprawowana przez wnioskodawczynię w sposób ciągły, w znaczeniu sprawowania nieustającej pieczy na tyle absorbującej czasowo by uniemożliwić w ogóle jej zatrudnienie. Jednocześnie większość czynności wykonywanych przez wnioskodawczynię stanowią zasadniczo czynności związane z codziennym prowadzeniem każdego gospodarstwa domowego i nie mogą usprawiedliwiać powstrzymywanie się od wykonywania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W ocenie Kolegium, strona przy należytej organizacji swojego czasu mogłaby pogodzić pracę jak do tej pory w formie umowy zlecenia np. jako asystent osób niepełnosprawnych, w niepełnym wymiarze czasu pracy.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. D. zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Gdańsku naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 77, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 108 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego, przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób stronniczy, niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, nieprawidłowe i niewystarczające uzasadnienie faktyczne decyzji oraz naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię i wskazanie, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a sprawowaną przez nią opieką nad mężem, a nadto nie sprawuje ona nieustającej pieczy nad mężem na tyle absorbującej czasowo by uniemożliwić w ogóle jej zatrudnienie.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie obu wydanych decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium w zakresie, w jakim wskazuje, że zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad mężem powiązany jest z wdrożoną chemioterapią, która nie jest stosowana w sposób ciągły, co odbiera opiece przymiot ciągłości. Wręcz przeciwnie, skarżąca sprawuje stałą opiekę nad mężem, natomiast po podaniu mu chemii opieka ta jest wzmożona - co nie świadczy o tym, że w pozostałych okresach opieka nie absorbuje czasowo - z uwagi na złe samopoczucie męża skarżącej, które wiąże się m.in. z zaburzeniem czucia w końcówkach palców u rąk i nóg, brakiem czucia zimna i ciepła, co powoduje, iż skarżąca dodatkowo musi wykonywać przy mężu czynności, które w okresach poza chemią jest on w stanie samodzielnie wykonywać. Nadto, obecnie mąż skarżącej jest po 21 serii chemioterapii, skoro Kolegium wskazuje, że w okresie po podaniu chemii zakres opieki nad mężem jest wzmożony, tym samym twierdzenia o rzekomej możliwości podjęcia przez skarżącą pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy są po prostu sprzeczne z doświadczeniem życiowym. T. D. rozpoczął chemioterapię po operacji, którą przeszedł 12 kwietnia 2023 r., ilość dotychczasowych serii chemioterapii nie pozostaje przy tym bez wpływu również na zdrowie psychiczne i fizyczne skarżącej, co również przeczy stanowisku Kolegium o rzekomej możliwości podjęcia przez nią pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem sporu w sprawie było spełnienie przez skarżącą przesłanki pozytywnej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wynikającej z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. 2023r., poz. 390), zwanej dalej "ustawą" lub "u.ś.r.".

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeśli wnioskodawca nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wynika z tego, że ustawodawca w sposób równorzędny traktuje sytuację zarówno rezygnacji z zatrudnienia, jak i jego niepodejmowanie. Z punktu widzenia powyższego przepisu, nie jest zatem istotne czy nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia czy rezygnacja z podjęcia zatrudnienia. Istotne jest natomiast to, czy zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku istnieje bezpośredni związek ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 408/20).

Zasadnicza kwestia sporna w tej sprawie dotyczy tego, czy faktycznie sprawowana przez skarżącą opieka ze względu na jej zakres wyklucza możliwość podjęcia przez nią zatrudnienia. Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga w pierwszej kolejności dokonania wykładni pojęcia opieki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy.

Analizowany przepis nie dookreśla pojęcia opieki. Ustawodawca nie posłużył się jakimkolwiek przymiotnikiem konkretyzującym zakres lub charakter sprawowanej opieki. Nie wskazał w szczególności, aby opieka ta musiała być całodobowa. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 listopada 2021 r., I OSK 786/21, cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w art. 17 ust. 1 ustawy chodzi raczej o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego – udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę oraz że powinien zamieszkiwać ze swoim podopiecznym. Codzienne wielogodzinne świadczenie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego i sprawowanie opieki może stanowić przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o ile nie pozwala na podejmowanie pracy zarobkowej. Są to okoliczności, które wymagają każdorazowo dokładnego sprawdzenia i uzasadnienia (wyrok NSA z 7 sierpnia 2019 r., I OSK 4023/18).

Jednocześnie sprawowanie opieki w myśl przepisów ustawy nie musi polegać na opiekowaniu się osobą wyłącznie leżącą. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 996/21, wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 795/20).

Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń faktycznych, T. D. ma zdiagnozowany nowotwór złośliwy trzustki z przerzutami do wątroby. Przechodzi chemioterapię, jest po 21 seriach. Cykle chemioterapii odbywają się w następujący sposób: chemia podawana jest co tydzień przez 4 tygodnie, następnie 2 tygodnie przerwy i znowu zaczyna się czterotygodniowy cykl. Po podaniu chemioterapii mąż wymaga 24 godzinnej opieki i wsparcia, ponieważ nie ma możliwości rozróżnienia minut, godzin, pór dnia, czasu wykonywania czynności, bo żona ww. wstaje również w nocy do męża. W dniu lepszego samopoczucia ok. piątego dnia po podaniu chemii mąż ma na tyle siły, że porusza się samodzielnie, sam pójdzie do toalety (jednak 3-4 dni w tygodniu jest osobą leżącą). Skarżąca nie zostawia męża na dłużej niż 10-30 minut. Chory wymaga wsparcia osoby drugiej na co dzień, począwszy od podstawowych czynności tj. podniesienie na łóżko z pozycji leżącej do siedzącej, poprowadzenie do toalety, asekuracja przy myciu się, załatwianiu potrzeb fizjologicznych, zmiana bielizny, przygotowanie posiłków (które je samodzielnie), podanie leków, zastrzyków przeciwzakrzepowych (żona podaje zastrzyk wieczorem-codziennie), zmiana pościeli (gdyż chory po otrzymaniu chemii przez ponad 3-4 dni leży w łóżku ze względu na złe samopoczucie). Wnioskodawczyni robi zakupy, przygotowuje posiłki, sprząta, pierze, podaje posiłki mężowi, podaje leki (na nadciśnienie, na wątrobę oraz przeciwbólowe), towarzyszy mężowi przy każdej wizycie w Centrum Onkologii w G. przy podaniu chemii, gdyż mąż jest osłabiony, wymaga jej asekuracji, wsparcia. Mąż skarżącej po podaniu chemii nie jest w stanie normalnie funkcjonować ze względu na złe samopoczucie. W ciągu dnia głównie ogląda TV, jak lepiej się, to z żoną wyjdzie do ogrodu lub na spacer. Ma zaburzone czucie w końcówkach palców u rąk i nóg, nie czuje zimna i ciepła, jest to skutek podawania chemii.

Kolegium nie kwestionuje, że w okresie po podaniu chemii mąż skarżącej wymaga stałej i intensywnej opieki, stoi jednak na stanowisku, że skarżąca może podjąć pracę w niepełnym wymiarze w okresach pomiędzy dawkami chemioterapii, gdy jej mąż czuje się lepiej. W ocenie Sądu jednak biorąc pod uwagę intensywność leczenia jak i niekwestionowany przez Kolegium zakres opieki, jaką skarżąca sprawuje nad mężem również w tych momentach, gdy największe osłabienie po podaniu chemii ustępuje, stanowisko to jest błędne. Słusznie argumentuje się w skardze, że skarżąca sprawuje stałą opiekę nad mężem, natomiast po podaniu mu chemii opieka ta jest wzmożona - co nie świadczy o tym, że w pozostałych okresach opieka nie absorbuje czasowo. Dodatkowo zauważenia wymaga, że opisane wyżej czynności opiekuńcze wykonywane są przez skarżącą na stałe oraz obejmują działania powtarzane wielokrotnie w ciągu dnia. Skarżąca opiekuje się mężem całą dobę, nie zostawia go samego z uwagi na stan zdrowia, pozostaje w jego dyspozycji, cała jej aktywność życiowa nakierowana jest na opiekę nad mężem.

Również pracownik socjalny w wywiadzie środowiskowym sformułował wniosek, że mąż skarżącej nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Teza Kolegium o samodzielności męża skarżącej nie ma zatem oparcia w treści wywiadu środowiskowego i dokumentacji medycznej znajdującej się w aktach sprawy, wskazujących na zupełnie przeciwne wnioski.

Sytuacja zawodowa skarżącej jest niewątpliwie bezpośrednio związana ze stanem zdrowia i sprawnością jej męża, a więc również z zakresem faktycznie sprawowanej opieki. W tym kontekście za nieuprawnione uznać należy stanowisko Kolegium, że zakres wykonywanych przez nią czynności opiekuńczych ma charakter czynności dnia codziennego, w związku z czym nie koliduje z możliwością kontynuowania pracy.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w odniesieniu do sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych szczególnego rozważenia wymaga charakter wykonywanych przez nich czynności opiekuńczych – nawet tych związanych z przygotowaniem posiłku, utrzymaniem czystości w mieszkaniu, robieniu zakupów, czy realizacji recept, etc. To właśnie czynności dnia codziennego, powszechne, a jednak niezbędne w każdym gospodarstwie domowym, w połączeniu z działaniami stricte obsługowymi wobec niepełnosprawnego członka rodziny, stają się naturalnie bardziej czasochłonne i absorbujące, a w konsekwencji często wypełniają opiekunowi cały dzień.

Zakres wykonywanych czynności i częstotliwość z jaką skarżąca wspiera męża w codziennym funkcjonowaniu w istotny sposób ogranicza ją czasowo, a tym samym eliminuje ją z rynku pracy. Błędna tym samym jest ocena dokonana przez Kolegium, że w sprawie brak jest podstaw do uznania, że pomiędzy sprawowaniem przez skarżącą opieki nad niepełnosprawnym mężem a niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy, z akt sprawy nie wynika bowiem, aby powodem niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia były inne przyczyny aniżeli sprawowanie tej opieki.

W konsekwencji Sąd uznał, że Kolegium dokonało wadliwej oceny materiału dowodowego w świetle nieprawidłowo interpretowanych przepisów art. 17 ust. 1 ustawy, wydając decyzję naruszającą zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Uchybienie organu polega przede wszystkim na niewłaściwej ocenie związku przyczynowo–skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a opieką sprawowaną przez nią nad mężem.

W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Kolegium, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego opisanym powyżej. Przy czym Sąd stwierdził, że dostrzeżone wadliwości mogą zostać usunięte przez organ odwoławczy, zgodnie z wiążącą na podstawie art. 153 p.p.s.a. oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).