Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1516/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i 2 art. 19 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi I. O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] r. Kierownika Biura Powiatowego tejże Agencji w M. w części dotyczącej jednolitej płatności obszarowej i przyznał I. O. jednolitą płatność obszarową w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

Decyzję organu odwoławczego wydano na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 19 ust. 3 i 4 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm. – dalej powoływana jako ustawa o płatnościach ...), art.138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 98, 1071 ze zm., dalej powoływana jako k.p.a.) oraz art. 10 ust.1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 98, poz.634 ze zm.).

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności odwołał się do okoliczności faktycznych sprawy. W tych zaś ramach podniósł, że wnioskodawczyni ubiegając się o płatności do gruntów rolnych na rok 2009 złożyła w dniu [...] 2009 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, wraz z dwoma załącznikami graficznymi zawierającymi szkic działek rolnych objętych wnioskiem i wraz z oświadczeniem współposiadaczy – H. O. i E. O. o wyrażeniu zgody na przyznanie płatności na rok 2009 I. O..

Wniosek zawierał deklarację działek rolnych:

A - JPO TUZ o pow. [...] ha - działka ewidencyjna [...];

B - JPO o pow. [...] ha - działka ewidencyjna [...];

B1 - UPO o pow. [...] ha - działka ewidencyjna [...];

C - JPO TUZ o pow. [...] ha - działka ewidencyjna [...];

zlokalizowanych w obrębie: J., gmina: K., powiat: [...], woj. [...].

W dniach [...] 2009 r., [...] 2009 r. oraz [...] 2009 r. odbyły się kontrole, które nie stwierdziły nieprawidłowości. Natomiast w dniu [...] 2009 r. przeprowadzono kontrolę na miejscu, która odbyła się bez udziału producenta a pomiary dokonane w terenie stwierdziły nieprawidłowości stanu zastanego faktycznie na gruncie względem danych zapisanych we wniosku o płatności.

W toku kontroli administracyjnej przeprowadzonej z wykorzystaniem Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli, wykryto błędy dla działek nr [...] i [...]:

- suma powierzchni działek rolnych powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...] i nr [...] jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków występujących na tej działce ewidencyjnej. Identyfikatory działek rolnych zadeklarowanych na niepoprawnej działce ewidencyjnej: A, C,

- suma powierzchni działek rolnych, zadeklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...] i nr [...] we wszystkich wnioskach jest większa od całkowitej powierzchni tej działki wynikającej z ewidencji gruntów. Identyfikatory działek rolnych zadeklarowanych na niepoprawnej działce ewidencyjnej A, B, B1,

- suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłoszonych do programów pomocowych oraz powierzchni zalesionych, wskazanych we wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się o dopłaty, położonych na działce ewidencyjnej nr [...], nr [...] jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków (uprawnionych do uzyskania JPO oraz UPO) występujących na tej działce ewidencyjnej, zgodnie z bazą referencyjną. Identyfikatory działek rolnych zadeklarowanych na niepoprawnej działce ewidencyjnej: A, B, B1.

Jedna z nieprawidłowości stanowiła tzw. błąd kontroli krzyżowej, polegający na zadeklarowaniu tej samej powierzchni w tym samym roku kalendarzowym przez więcej niż jednego rolnika. Konflikt krzyżowy wystąpił pomiędzy dwoma producentami tj. I. O. a J. Z..

W odpowiedzi na wezwanie organu I. O. wyjaśniła, że zadeklarowane działki są tylko w jej posiadaniu i inne osoby nie mają do nich żadnych praw. Wnioskodawczyni informowała, że dla działek będących jej własnością i przez nią użytkowanych nr [...] i nr [...] bezprawnie przypisuje sobie prawo posiadania inny rolnik J. Z..

Z kolei, rolnik J. Z., który również wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych dla działek nr [...] i [...] podtrzymał deklarację spornych działek wskazując na nich uprawy UPO i oświadczył, że jest ich jedynym użytkownikiem i decyduje o przeprowadzanych zabiegach agrotechnicznych.

J. Z. ubiegał się o przyznanie płatności na rok 2009 (jak również na lata wcześniejsze) deklarując do płatności m. in. działki ewidencyjne [...] i [...] - obręb J..

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. rozstrzygnął postępowanie w sprawie I. O. decyzją nr [...] z dnia [...]r. odmawiając przyznania płatności obszarowych z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej i nałożył sankcje w łącznej wysokości [...] zł, z zastosowaniem przepisów prawa unijnego, a to:

- art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 i 73/2009 oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z dnia 30.04.2004r., str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz.. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.) wedle którego:

"jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku do uzupełniającej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% powierzchni stwierdzonej, płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadajacej na różnicę między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną".

Uzasadniając swoją decyzję organ pierwszej instancji wskazał na przedeklarowanie powierzchni wynoszące w przypadku JPO powyżej 181,99% powierzchni stwierdzonej, a w przypadku UPO przedeklarowanie wynoszące 100% powierzchni stwierdzonej. Do płatności JPO organ zakwalifikował powierzchnię [...] ha przy deklarowanej [...] ha, a do płatności UPO organ zakwalifikował [...] ha przy deklarowanej [...] ha. Ustalenia wielkości powierzchni kwalifikujących się do płatności organ dokonał w oparciu o poszczególne kontrole na miejscu przeprowadzone w roku 2009 i 2010 r.

Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania I. O., uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M..

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. po ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalił w zakresie jednolitej płatności obszarowej: powierzchnia deklarowana do płatności to [...] ha, powierzchnia deklarowana kwalifikująca się do płatności to [...] ha, a powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu to [...] ha [...]m2. A zatem różnica procentowa pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikującą się do płatności a powierzchnią stwierdzoną to 14,93 %.

Z kolei, w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych ustalił: powierzchnia deklarowana do płatności to [...] ha, powierzchnia deklarowana kwalifikująca się do płatności to [...] ha, powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu to [...] ha. A zatem różnica procentowa pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikującą się do płatności a powierzchnią stwierdzoną to 29,87 %.

- Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. uwzględniając wyniki kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu zakończył postępowanie w drodze decyzji nr [...] z dnia [...]r, którą przyznał jednolitą płatność obszarową w kwocie [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. Początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej została naliczona do powierzchni stwierdzonej i wynosi [...] zł. Ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, kwotę pomniejszono o kwotę w wysokości [...] zł. Ponadto uwzględniono sankcje nałożone na rolnika w roku 2008 w wysokości [...] zł. Kwota zmniejszenia w całości skompensowała kwotę sankcji wieloletnich nałożonych w roku 2008. Ponadto organ odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych.

- Strona w odwołaniu od tej decyzji nie kwestionowała ustaleń organu ARiMR, w zakresie przyznania płatności UPO. Przedmiotem zaskarżenia pozostała kwestia uprawnień do płatności z tytułu JPO. Skarżąca wniosła o przyznanie płatności JPO do powierzchni [...] ha jako bezspornej i stwierdzonej podczas kontroli na miejscu.

- Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. jako organ odwoławczy stwierdził zatem, że powierzchnia ustalona dla JPO na rok 2009 wynosi [...] ha. We wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 zadeklarowana została powierzchnia [...] ha. A zatem różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi [...] ha, co stanowi zawyżenie powierzchni i wynosi 1,89 % powierzchni stwierdzonej.

Na podstawie art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.), płatność została naliczona do powierzchni stwierdzonej tj. [...] ha.

Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2009 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2009 r. (Dz. U. Nr 188, poz. 1462) i wynosi 506,98 zł.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił sposób wyliczenia przyznanej kwoty JPO. W szczególności wskazał na sankcje nałożone na stronę w 2008 r. w wysokości [...] zł, o które pomniejszono wysokość JPO na rok 2009. Wskazał że zgodnie z wówczas obowiązującym art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004r. ze zm.) w przypadku wykrycia w kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu rozbieżności pomiędzy zadeklarowaną a rzeczywistą powierzchnią działki, system nakłada sankcje związane z przekroczeniem powierzchni wnioskowanej, dla jednolitej płatności obszarowej (JPO) - jeżeli stwierdzona różnica między zadeklarowanym a rzeczywistym polem powierzchni wynosi więcej niż 3 %, ale nie więcej niż 30 % ustalonego pola powierzchni, kwota która ma być przyznana w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej zostanie zmniejszona, w rozpatrywanym roku, o dwukrotną wartość stwierdzonej różnicy. Jeżeli stwierdzona różnica między zadeklarowanym a rzeczywistym polem powierzchni wynosi więcej niż 30 % ustalonego pola powierzchni - żadna pomoc nie jest przyznawana na dany rok. Jeżeli stwierdzona różnica miedzy zadeklarowanym a rzeczywistym polem powierzchni wynosi więcej niż 50 % ustalonego pola powierzchni - wnioskodawca będzie wyłączony ponownie z otrzymanej pomocy, do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy miedzy zgłoszonym a ustalonym polem powierzchni. Kwota ta będzie potrącana z płatności pomocowych, do których wnioskodawca jest uprawniony w świetle wniosków, które składa na przestrzeni trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym poczyniono te ustalenia. Początkowo naliczona kwota Jednolitej Płatności Obszarowej w wysokości [...] zł została więc pomniejszona o kwotę [...] zł, ze względu na sankcje wieloletnie nałożone w 2008 r. dla płatności JPO decyzją Nr [...] z dnia [...] r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M., rozstrzygającą sprawę o przyznanie płatności na rok 2008. Decyzja uwzględnia pomniejszenie płatności o kwotę wynikającą ze stwierdzonych w 2008 r. nieprawidłowości.

Potrącona kwota w całości pokryła kwotę sankcji wieloletnich nałożonych w 2008 r. Kwota przyznanej Jednolitej Płatności Obszarowej wynosi zatem [...] zł.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach - rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym złożony został wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29.09.2003r.) jeżeli:

- na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha (powierzchnia określona dla Rzeczpospolitej Polskiej w załączniku do Rozporządzenia 1973/2004 komisji (WE),

- utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami,

- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw (...) innych roślin - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Ustawodawca w przywołanym przepisie posługuje się pojęciem posiadania w rozumieniu cywilnoprawnym. Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą (posiadacz zależny). W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że posiadanie może stanowić element prawa podmiotowego, będąc przejawem prawa przysługującego np. właścicielowi (posiadanie zgodne z prawem) może jednak stanowić także jedynie stan faktycznego władztwa nad rzeczą w sytuacji, gdy prawo wykonywane faktycznie przez posiadacza służy innemu podmiotowi.

Dla przyznania płatności istotne jest zatem, czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem (przy spełnieniu pozostałych wymogów kwalifikacyjnych), nie musi on natomiast wykazywać, że przysługuje mu prawo do tego gruntu.

W odniesieniu do kwestii wystąpienia konfliktu kontroli krzyżowej względem działek 129 i 1191, organ odwoławczy zauważył, że w przypadku błędu kontroli krzyżowej ARiMR zobowiązana jest do wyjaśnienia w postępowaniu, kto posiada działki rolne objęte dwoma lub większą ilością wniosków. Dopiero po jednoznacznym wyjaśnieniu powyższej kwestii kierownik biura powiatowego ARiMR wydaje decyzje administracyjne o przyznaniu lub odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wnioskodawcy powinni wykazać, kto użytkuje sporne działki rolne i tym samym, któremu z nich należy się na nie płatność, przy czym kwestia uprawnień do użytkowania wskazanych działek płynących z prawa własności czy umowy dzierżawy nie ma decydującego znaczenia dla faktu przyznania płatności, gdyż płatność należy się osobie będącej posiadaczem działek. Organ podkreślił, że zadaniem ARiMR nie jest rozstrzyganie sporu pomiędzy rolnikami, a jedynie ustalenie, który z nich spełnia warunki ustawy, a tym samym któremu z nich przysługuje płatność. Postępowanie wyjaśniające nie jest postępowaniem wszczynanym z urzędu przez ARiMR, lecz stanowi element postępowań wszczętych na wniosek rolnika. Płatność jest przyznawana temu producentowi, który spełnia łącznie warunki ustawowe określone w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.), natomiast sprawa bezprawnego użytkowania spornych gruntów stanowi przedmiot roszczeń cywilnoprawnych, które mogą być realizowane przed sądami powszechnymi. Kwestie te nie mogą natomiast mieć wpływu na ocenę uprawnień do uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Organy ARiMR nie mogą uczestniczyć w sporze cywilnym prowadzonym pomiędzy właścicielami i użytkownikami gruntów rolnych.

Organ odwoławczy podkreślił, że dopłaty nie są przewidziane dla właścicieli, którzy dysponując jedynie tytułem własności - nie zajmują się produkcją rolną (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 lipca 2005r., II SA/Bk 718/04). Przepisy prawa nie przewidują możliwości przyznania płatności bezpośredniej zarówno właścicielowi nieruchomości i jej użytkownikowi jeśli nieruchomość jest użytkowana wbrew woli właściciela przez inną osobę.

Organ miał na względzie również zapisy art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowiące, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Taki stan prawny wymaga od strony wzmożonej aktywności dowodowej. Zasada oficjalności postępowania dowodowego (prowadzenia postępowania dowodowego przez organ z urzędu) nie oznacza, że strona może zachowywać się biernie w toku postępowania dowodowego. W orzecznictwie niejednokrotnie zatem wskazano, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne, dlatego na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne i powołał obszerne orzecznictwo sądów administracyjnych na potwierdzenie tej tezy. Jeżeli twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe i lakoniczne, to obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń Przedmiotem analizy w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, a także na lata wcześniejsze była weryfikacja przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR M. warunków do przyznania płatności, a w szczególności posiadania działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...],[...] w J., gm. K. objętych wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009 i lata ubiegłe przez I. O. i J. Z. oraz weryfikacja, który z producentów spełnia łącznie warunki ustawowe określone w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.).

W rozpatrywanej sprawie organ stwierdził, iż nie podlega wątpliwości tytuł prawny jakim dysponuje skarżąca w stosunku do działek ewidencyjnych o nr [...],[...] położonej w J., gm. K., który wynika z przedłożonego przed organem pierwszej instancji odpis z księgi wieczystej oraz wypis z rejestru gruntów.

Natomiast postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego toczy się dla każdego roku z osobna i tym samym weryfikacja uprawnień, spełniania warunków do przyznania płatności jest prowadzona na każdy rok niezależnie od ustaleń dotyczących innych lat.

Rozpatrując niniejszą sprawę w oparciu o zebrany materiał dowodowy, częściowo tj. w zakresie przyznania JPO, zakwestionował stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. wyrażone w decyzji Nr [...] z [...] r. stwierdzając, że I. O. była posiadaczem działek rolnych w 2009 r. co znalazło wyraz w decyzji z dnia [...] r., nr [...]. Przyznana JPO została jednak pomniejszona o kwotę [...] zł ze względu na sankcje wieloletnie nałożone w 2008 r. dla płatności JPO decyzją nr [...] z dnia [...] r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M., rozstrzygającą sprawę o przyznanie płatności na rok 2008, opartej na odmiennych ustaleniach faktycznych co do J. Z. jako posiadacza uprawnionego do płatności.

Rozstrzygnięcie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. z dnia [...] r., nr [...] stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części nakładającej sankcje w kwocie [...] zł i zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze strona zarzuciła jedynie zastosowanie sankcji wieloletnich nałożonych decyzją organu za rok 2008, nr [...] z dnia [...] r. Przede wszystkim zarzuciła, że decyzja o nałożeniu sankcji za rok 2008 r. została zaskarżona odwołaniem do organu drugiej instancji, a decyzja tego organu zaskarżona skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ponadto domagała się wstrzymania wykonania tych decyzji, a zatem nałożone sankcje nie mogą być egzekwowane za rok 2009.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał dotychczasową argumentację. Wskazał ponadto, że nieprawomocnymi wyrokami tut. Sądu uchylone zostały decyzje organu odwoławczego w sprawach za 2008 r. co ma wpływ na prawidłowość naliczenia sankcji w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona. Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zatem Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej powoływane jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli zachodzą przyczyny stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, to sąd winien orzec o jego nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ odwoławczy przy rozstrzyganiu sprawy naruszył obowiązujące przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność pomniejszenia przez organ odwoławczy przyznanej JPO o sankcje wieloletnie nałożone decyzją organu pierwszej instancji za rok 2008, nr [...] z dnia [...] r.

W ocenie Sądu orzekającego w tej sprawie, w niniejszym postępowaniu, mimo jego długotrwałości, zaskarżona decyzja w odniesieniu do pomniejszenia przyznanej JPO o sankcje wieloletnie nałożone decyzją będącą przedmiotem odrębnego zaskarżenia jest jako przedwczesna wadliwa i tym samym nie może się ostać.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz.1051 ze zm.), rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Wszystkie wyżej wymienione przesłanki uzyskania płatności skarżąca w ocenie organu odwoławczego spełniła co do wniosku za 2009 r. Powyższe ustalenia pozwoliły organowi przyznać JPO w bezspornej wysokości [...] zł co do powierzchni [...] ha.

Natomiast fakt posiadania przez skarżącą działek rolnych o numerach [...] i [...], które objęte są konfliktem krzyżowym z J. Z. nadal pozostaje przedmiotem sporu w odniesieniu do wniosków za 2008 r. Należy przy tym zauważyć, że postępowanie wyjaśniające i dowodowe w sprawach przyznania płatności obszarowych za 2009 r. i 2008 r. prowadzone było przez organy pierwszej i drugiej instancji równolegle, w tym samym czasie, a strony co wynika z akt sprawy składały podobne o ile nie tożsame wnioski dowodowe i wyjaśnienia. Oczywiście słusznie organ zauważył, że wnioski w sprawie płatności bezpośrednich na poszczególne lata są rozpoznawane w odrębnych postępowaniach. Jednak zdaniem Sądu pomniejszenie przyznanej JPO za rok 2009 r. na podstawie sankcji wieloletnich nałożonych zaskarżoną decyzją organu pierwszej instancji w sprawie wniosku o przyznanie płatności za rok 2008 nie daje się pogodzić z zasadą praworządności, o której mowa w art. 6 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa zawartą w art. 8 k.p.a., z zasadą dwuinstancyjności postępowania określona w art. 15 k.p.a. i zasadą trwałości decyzji wyrażoną w art. 16 k.p.a.

Sąd w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w powołanym przez pełnomocnika skarżącej nieprawomocnym wyroku tut. Sądu wydanym w sprawie sygn. III SA/Gl 713/12 oraz jego argumentację zawartą w pisemnym uzasadnieniu. Wyrokiem tym uchylono decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego tej Agencji w M. z [...] r. w sprawie odmowy przyznania I. O. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 i nałożenia sankcji w kwocie [...] zł, która będzie potrącana z płatności w okresie kolejnych lat kalendarzowych. Sąd wskazał, że co do skarżącej nie powinny być zastosowane obniżki i wyłączenia chociażby ze względu na art. 68 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Zdaniem organu nieprawidłowość, która stała się podstawą wydanej decyzji, to konflikt kontroli krzyżowej, a w ocenie Sądu ze stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżąca nie utraciła posiadania gruntów, do których miała tytuł prawny. Nawet gdyby taka konstatacja była nieuprawniona, to oczywistym jest, że skarżąca nie ponosi winy za przestępcze działanie osoby trzeciej J. Z., nota bene podjęte na jej szkodę.

Właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na korzystanie z nieruchomości przez J. Z. i żądali zaprzestania naruszeń ich prawa własności.

Skoro właściciele nieruchomości żądali zaniechania naruszeń w ostatnich latach, a J. Z. został uznany winnym przestępstw popełnionych na szkodę właścicieli działek [...] i [...] w roku 2006, 2007 i 2009, sam zainteresowany uzyskaniem dopłat tzn. J. Z. nie wykazał, aby posiadał z 2008 r. tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, a właściciele konsekwentnie utrzymywali, że to oni cały czas prowadzili działalność rolniczą na spornych działkach, to doświadczenie życiowe wskazuje – w braku dowodu przeciwnego - że ten stan faktyczny i stan stosunków sąsiedzkich należy odnieść również do roku 2008, a nie pomijać całkowicie przy ocenie kwestii posiadania uprawniającego do dopłat.

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach (...) z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Z ust. 2. pkt 2 powołanego artykułu wynika, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej stoi na straży praworządności. Nie jest wyrazem praworządności przyznanie przez organ ochrony i dopłat osobie, która za działania związane z gruntami, o dopłaty do których się ubiega została skazana za popełnienie przestępstwa na szkodę osoby uprawnionej, której prawa bezprawnie naruszono.

Z powyższych względów organ odwoławczy pochopnie w ocenie Sądu pomniejszył przyznaną JPO o sankcje wieloletnie nałożone w skutecznie zakwestionowanym rozstrzygnięciu organu.

Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja narusza wyżej powołane przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności jest przedwczesna co do pomniejszenia przyznanej JPO o sankcje wieloletnie za 2008 r., Sąd na podstawie art. 146 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni powyższe rozważania, a przede wszystkim wynik i uzasadnienie postępowania sądowego o przyznanie skarżącej płatności obszarowych na rok 2008.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.