Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 824/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 135
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 3 pkt. 22, art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2024 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 6 maja 2024 r. nr SKO.4111.330.872.2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 27 marca 2024 r. nr ŚR.5221.3620.4.2024; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie na rzecz skarżącego M. Z. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 6 maja 2024r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO bądź organ odwoławczy), po rozpoznaniu odwołania M. Z. (dalej: Skarżący) od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej: organ I instancji) z 27 marca 2024r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej K.p.a. ) oraz art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1b, ust. 5 i art. 32 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm. – dalej: u.ś.r. ) – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ I instancji, opisaną na wstępie decyzją z 27 marca 2024r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z tytułu rezygnacji z zatrudnienia, w związku z opieką nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przyczyną odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia było niespełnienie kryterium z art. 17 ust. 1 u.ś.r. tj. brak rezygnacji z pracy zarobkowej przez Skarżącego.

Organ I instancji ustalił, że Skarżący od 2002r. do 2019r. prowadził działalność gospodarczą. Postanowieniem z 8 marca 2019r. Sąd Rejonowy w [...] ogłosił upadłość Skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwami wyszczególnionymi w sentencji tego postanowienia, wyznaczył syndyka masy upadłości oraz wezwał wierzycieli do zgłaszania wierzytelności w stosunku do upadłego.

W ocenie organu I instancji, Skarżącego należy w dalszym ciągu uznawać za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w rozumieniu art.3 pkt 22 u.ś.r., gdyż pomimo utraty prawa zarządu majątkiem oraz możliwości korzystania z majątku wchodzącego do masy upadłości, Skarżący zachował status przedsiębiorcy – pozostaje bowiem przedsiębiorcą w upadłości, na rzecz którego działa syndyk masy upadłości, podejmując działania mające na celu niepowiększanie się długów upadłego. W ocenie organu, sam fakt niepobierania wynagrodzenia przez Skarżącego pozostaje bez znaczenia w kontekście przesłanek z art.3 pkt 22 u.ś.r.

Organ I instancji ustalił ponadto, że Skarżący w okresie od 10 czerwca 2020r. do 31 maja 2023r. wykonywał czynności na postawie umowy cywilnoprawnej (zaświadczenie syndyka masy upadłości z 13 czerwca 2023r.). Ustalił również, że matka Skarżącego pozostaje w związku małżeńskim z ojcem Skarżącego, który jest również osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, który nie zgodził się z oceną prawną organu I instancji, w kwestii nie spełnienia przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia, SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, przychylając się do przyjętej w tej decyzji wykładni przepisów prawa oraz argumentacji prawnej.

Podkreśliło, że Skarżący figuruje w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP jako osoba o aktywnym statusie przedsiębiorcy a zatem nie ma znaczenia, że Skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w sposób faktyczny i nie otrzymuje od syndyka żadnego wynagrodzenia, z tytułu prowadzonej przez syndyka w przedsiębiorstwie upadłego działalności gospodarczej. Nie jest również istotne, że nie jest objęty obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne.

W ocenie organu odwoławczego, z postanowień ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wynika, aby za rezygnację z prowadzenia działalności gospodarczej uznawana była sytuacja, w której przedsiębiorca w sposób faktyczny zaprzestaje jej prowadzenia i nie uzyskuje z tego tytułu żadnych przychodów. Ustawodawca nie przewiduje faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast dla sytuacji przejściowych, uniemożliwiających prowadzenie takiej działalności, przewiduje instytucję zawieszenia jej wykonywania. Ustawodawca w sposób jednoznaczny wiąże zgłoszenie do ewidencji działalności gospodarczej z jej wykonywaniem, zatem Skarżący, który w dalszym ciągu figuruje w takiej ewidencji, musi być uznany za osobę prowadzącą działalność gospodarczą niezależnie od tego, czy z tytułu tej działalności uzyskuje jakieś przychody, czy też takowych nie osiąga.

Organ podkreślił, że syndyk masy upadłości dokonuje czynności na rachunek upadłego, a zatem pomimo faktycznego odsunięcia upadłego od wpływu na przedsiębiorstwo, które prowadzi syndyk, jego działania ukierunkowane są na zmniejszenie zadłużenia upadłego, aż do całkowitej likwidacji majątku upadłego. Po zakończeniu postępowania upadłościowego, możliwe będzie wykreślenie działalności upadłego ze stosownej ewidencji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., poprzez błędną wykładnię ww. przepisów oraz przyjęcie, że prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej tożsame jest z jej zarejestrowaniem i aktualnym wpisem w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, w sytuacji gdy Skarżący, pozostaje w upadłości i nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej, a więc pomimo rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, pozbawiony jest możliwości dokonania wykreślenia wpisu do czasu zakończenia postępowania upadłościowego;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 236) poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że prowadzenie działalności gospodarczej, szczególnie w upadłości, związane jest z posiadaniem wpisu do stosownej ewidencji, podczas gdy wpis ten daje jedynie możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, ma on charakter jedynie deklaratoryjny i dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu na okoliczność faktyczną, że pomimo istnienie wpisu do ewidencji, tym bardziej dotyczącego podmiotu w upadłości, działalność gospodarcza w upadłości nie jest w rzeczywistości przez Skarżącego prowadzona;

3) naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy formalne istnienie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w upadłości skutkuje faktycznym prowadzeniem tej działalności przez Skarżącego, pomimo nie odprowadzania przez niego, z uwagi na brak takiego obowiązku, jakichkolwiek składek na ubezpieczenie społeczne, jak również jego upadłości.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.– dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Uwzględniając skargę na decyzję bądź postanowienie Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważność, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

W tak określonych granicach zaskarżenia, skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało uwzględnić, głównie z przyczyn naprowadzonych w treści skargi.

Zdaniem Sądu, wyżej przedstawione stanowisko organów obu instancji, sprowadzające się do stwierdzenia, że Skarżący z uwagi na sam fakt, że figuruje w stosownym rejestrze jako przedsiębiorca o aktywnym statusie, a zapoczątkowana przez niego działalność gospodarcza jest nadal prowadzona – przez syndyka w imieniu własnym, lecz na rachunek upadłego – powinien być traktowany jako osoba pozostająca w zatrudnieniu w rozumieniu art. 3 pkt. 22 u.ś.r. - jest błędne.

Z uwagi na datę wniesienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego tj. 27 października 2023r. w sprawie mają zostawanie przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023r.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi taki wniosek a pozostałe strony w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądają przeprowadzenia rozprawy.

Spór w sprawie koncentruje się wokół uznania Skarżącego za osobę pozostającą w zatrudnieniu w myśl art. 3 pkt 22 u.ś.r., co uniemożliwia uznanie, że Skarżący spełnił przesłanki do przyznania mu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia, w związku z opieką nad osobą niepełnoprawną.

Zgodnie art. 3 pkt 22 u.ś.r. ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej, oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 maja 2023 r., I OSK 16/23 z definicji ustawowej "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" wynikają dwa wnioski: pierwszy to szerokie rozumienie tego pojęcia z punktu widzenia rodzajów stosunków prawnych, na podstawie których może nastąpić zatrudnienie, czy też może być wykonywana inna praca zarobkowa, zaś drugi to stwierdzenie, że ustawodawca spełnienia tej definicji nie połączył z żadnym zakresem, czy to etatowym, czasowym, godzinowym, czy też zadaniowym, jak również spełnienie tej definicji jest niezależne nie tylko od wysokości uzyskiwanych dochodów, ale również od tego czy takie dochody są uzyskiwane.

Dlatego też dla ustalenia, czy spełniona została ustawowa przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. niepodejmowanie zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, istotne jest czy osoba starająca się o świadczenie rodzinne nie pozostaje w zatrudnieniu lub nie wykonuje innej pracy zarobkowej w rozumieniu definicji z art. 3 pkt 22 u.ś.r., czyli nie pozostaje w jednym ze stosunków prawnych wskazanych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. Stwierdzenie istnienia takiego stosunku prawnego, niezależnie od jego zakresu, powoduje, że przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie została spełniona. W obowiązującym stanie prawnym ustawodawca nie dopuszcza możliwości pozostawania opiekuna w jakimkolwiek stosunku zatrudnienia, czy stosunku prawnym dotyczącym innej pracy zarobkowej.

Przepis art. 3 pkt 22 u.ś.r., definiując pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", zawiera szczegółowe wyliczenie stosunków prawnych, na podstawie których praca może być wykonywana. Przepis ten wiąże pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" z określonymi stosunkami prawnymi, nie zaś z okolicznościami faktycznymi, takimi jak: wykonywanie pracy czy uzyskiwanie wynagrodzenia. Norma prawna wyprowadzona z wykładni art. 17 ust. 1 i art. 3 pkt 22 u.ś.r. wyraźnie wskazuje, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a zatem w przypadku rezygnacji ze świadczenia pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą, umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło, członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Pozostawanie natomiast w stanie zatrudnienia w oparciu o którąkolwiek z ww. podstaw prawnych uniemożliwia uznanie, iż nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia.

Przenosząc powyższe na grunt prowadzenia działalności gospodarczej należy uznać za słuszny wniosek organu odwoławczego, co do tego że znikoma efektywność prowadzonej działalności gospodarczej, czy wręcz absolutny brak dochodów z prowadzonej działalności nie wpływa na ocenę przesłanek z art. 3 pkt. 22 u.ś.r. – sam efekt prowadzonej działalności gospodarczej nie jest bowiem okolicznością prawno kształtującą. W ocenie Sądu czym innym jest jednak brak dochodów z prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej, a czym innym utrata możliwości prowadzenia tej działalności z uwagi na przejęcie zarządu majątkiem przez syndyka masy upadłości.

Sąd nie zgadza się również ze stwierdzeniem organów obu instancji, jakoby zaprzestanie działalności gospodarczej przez upadłego, na skutek ogłoszenia upadłości, było wyłącznie faktycznym zaprzestaniem jej prowadzenia. Zarówno przyczyny jak i skutki ogłoszenia upadłości, obejmujące m.in. również utratę zarządu majątkiem stanowiącym masę upadłości, zostały szczegółowo uregulowane w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 794). Ani wszczęcie, ani poszczególne etapy takiego postępowania nie wynikają wyłącznie z suwerennej decyzji strony, toteż nie można zgodzić się z twierdzeniem, że brak możliwości prowadzenia działalności przez upadłego jest wyłącznie faktycznym zaprzestaniem jej prowadzenia.

Należy przy tym zauważyć, że orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje na sytuacje, w których czasowe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej – zależne od swobodnej decyzji zainteresowanego podmiotu - nie jest traktowane jako pozostawanie w zatrudnieniu w rozumieniu przepisu art. 3 pkt. 22 u.ś.r. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych zawieszenie działalności gospodarczej należy uznać za faktyczną rezygnację z zatrudnienia, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. ( por. wyrok NSA z 12 marca 2024 r. I OSK 1625/22, wyrok NSA z 14 maja 2024 r. I OSK 1894/22).

W ocenie Sądu, analogicznie, brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w imieniu własnym i na własny rachunek - z uwagi na utratę zarządu majątkiem na skutek ogłoszenia upadłości - również nie może być traktowany jako pozostawanie w zatrudnieniu w rozumieniu przepisu art. 3 pkt. 22 u.ś.r.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do argumentów, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, należy przypomnieć że w postepowaniu administracyjnym obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a.). Zgodnie z tą zasadą organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA w Warszawie z 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981/1, poz. 45). Zasada prawdy obiektywnej (materialnej) przeciwstawiana jest prawdzie formalnej (proceduralnej), czyli wiedzy opartej na domniemaniach, fikcjach prawnych lub zgodzie stron.

Zasada ta wymusza na organach administracji publicznej nie tylko samo dążenie do ustalenia rzeczywistego, realnego, zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy, ale także czynienie rozważań na podstawie tak ustalonych okoliczności.

W przedmiotowej sprawie stan faktyczny został ustalony szczegółowo, nie pozostawiając wątpliwości, co do jego kompletności. Poczynione ustalenia nie zostały jednak wzięte pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Organy obu instancji, opierając się wyłącznie na danych ewidencyjnych, pominęły w swych rozważaniach złożoność sytuacji faktycznej i prawnej Skarżącego, opierając rozstrzygnięcia oparto domniemaniu wynikającym z oficjalnego rejestru, nie zaś na ustaleniach poczynionych w sprawie.

Niewątpliwie bowiem Skarżący jako przedsiębiorca w upadłości figuruje w stosownym rejestrze, a jego formalny status – z uwagi na wciąż trwające postępowanie upadłościowe, w ramach którego syndyk prowadzi przedsiębiorstwo upadłego – wskazuje na aktywność gospodarczą. Zmiana tego statusu tj. wykreślenie z rejestru, czy też zawieszenie prowadzonej działalności, przed zakończeniem postępowania upadłościowego, nie jest możliwe. Formalnie zatem Skarżący pozostaje aktywnym przedsiębiorcą, ale jego realny status – z uwagi na utratę zarządu majątkiem na skutek upadłości oraz pozostałe skutki ogłoszenia upadłości - pozostaje daleki od tego, co zwykle wiąże się ze statusem aktywnego przedsiębiorcy.

Organy obu instancji uznały te różnice za pozbawione znaczenia prawnego w kontekście przesłanek z art. 3 pkt 22 u.ś.r. W ocenie Sądu stanowisko to jest błędne.

Cele postępowania upadłościowego nie są bowiem zbieżne ani z celami zatrudnienia, ani z celami jakie zwykło się przypisywać prowadzeniu działalności gospodarczej. Wobec tego sytuacja podmiotu prowadzącego działalność w sposób wolny i nieskrępowany - choćby nawet mało efektywny i niedochodowy - nie może być porównywalna z sytuacją podmiotu pozbawionego wpływu na prowadzone przez niego wcześniej przedsiębiorstwo, który na skutek ogłoszenia upadłości utracił zarząd majątkiem i wpływ na dalsze losy uprzednio prowadzonej działalności, nawet jeśli w dalszym ciągu pozostaje zarejestrowany w stosownych ewidencjach.

Postępowanie upadłościowe polega przede wszystkim na wspólnym dochodzeniu roszczeń przez wszystkich wierzycieli niewypłacalnego dłużnika. Ma ono na celu w pierwszej kolejności ustalenie wszystkich elementów masy upadłości oraz charakteru i wysokości wszystkich wierzytelności, a następnie spieniężenie masy upadłości i zaspokojenie wierzycieli. Naczelnym celem postępowania upadłościowego jest bowiem spłacenie zobowiązań dłużnika wobec jego wierzycieli w jak największym stopniu. Temu jedynie celowi służy ewentualne dalsze prowadzenie przedsiębiorstwa upadłego przez syndyka po ogłoszeniu upadłości.

Dalsze prowadzenie przedsiębiorstwa upadłego nie ma zatem na celu dostarczenia upadłemu środków utrzymania dla siebie i rodziny, ale wyłącznie zaspokojenie wierzycieli w jak najwyższym stopniu oraz pokrycie kosztów prowadzonego postępowania upadłościowego. Syndyk masy upadłości, działając na koszt upadłego, sprawuje swoją funkcję w interesie wierzycieli, nie zaś w interesie upadłego. Biorąc pod uwagę cele ustawy o świadczeniach rodzinnych nie można tej okoliczności pomijać i zrównywać sytuacji przedsiębiorcy faktycznie prowadzącego działalność, z sytuacją upadłego, którego majątek przeszedł w zarząd syndyka masy upadłości.

W ocenie Sądu, upadły, z samego faktu figurowania w rejestrze przedsiębiorców, nie może być postrzegany jako osoba pozostająca w zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r. Nie ze względu na sam brak dochodów, ale z uwagi na sytuację faktyczną i prawną, która uniemożliwia upadłemu przedsiębiorcy osiągnięcie takowych dochodów w ramach działalności gospodarczej postawionej w stan upadłości oraz brak wpływu na status tej działalności. Zarząd przedsiębiorstwem pozostaje całkowicie w gestii syndyka, a przez czas trwania postępowania upadłościowego, upadły nie ma możliwość zrezygnowania z prowadzonej na jego rachunek działalności.

Niewątpliwie jednak przedsiębiorca postawiony w stan upadłości może być osobą pozostającą w zatrudnieniu, w sytuacji gdy podejmie pracę, zawrze umowę o dzieło czy zlecenia, bądź też jakąkolwiek inną z katalogu art. 3 pkt 22 u.ś.r.

W przedmiotowej sprawie jest poza sporem, że Skarżący zawierał tego rodzaju umowy, a zatem w czasie ich obowiązywania pozostawał w zatrudnieniu w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Dla oceny spełnienia warunków do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, w ponownie prowadzonym postępowaniu, istotnym będzie jedynie to, czy Skarżący zrezygnował z tychże form zatrudnienia i czy rezygnacja ta pozostawała w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawna matką, względnie ustalenie czy konieczność sprawowania opieki nad matką stanowiła okoliczność powstrzymującą Skarżącego od podejmowania zatrudnienia.

Status Skarżącego jako przedsiębiorcy w upadłości nie ma znaczenia dla spełnienia przesłanek przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie można utożsamiać takiego statusu z pozostawaniem w zatrudnieniu w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r.

W związku z powyższym Sądu uznał, za zasadne podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., a także przepisów prawa procesowego tj. art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Powoduje to konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, gdyż opisana wadliwość wystąpiła już na etapie postępowania przed organem I instancji.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 §2 P.p.s.a. Zasądzone do zwrotu koszty postępowania sądowego obejmują wynagrodzenie pełnomocnika wynikające z §14 ust.1 pkt 1 lit c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023 poz. 1964).