Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 427/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 6c
journal: Dz.U. 2024 poz 399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1a
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 427/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Sekretarz sądowy Maksymilian Krzanowski, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2024 r., sprawy ze skargi J.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 27 marca 2024 r. nr SKO.OŚ/4170/89/2024 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz strony skarżącej kwotę 387 zł (słownie: trzysta osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

UZASADNIWENIE

Decyzją z dnia 1 lutego 2024 r., nr GKI.3131.1.43.2023.BM Wójt Gminy Z., orzekł J.C. zobowiązanie do uiszczania opłat za odbieranie odpadów komunalnych przez P. Sp. z. o.o. w Z. w kwocie 1440,00 zł na rok.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że J.C. jest właścicielem nieruchomości położonej w Z., składającej się z działki o nr ewid. [...]. Ww. w dniu 1 sierpnia 2023 r. - w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji z dnia 19 lipca 2023 r., nr GKI.3131.4.72.2023 - złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi podając adres zamieszkania Z. [...]. W dniu 28 sierpnia 2023 r. postanowieniem nr GKI.3131.1.43.2023.BM zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie prawidłowości złożenia powyższej deklaracji w dniu 1 sierpnia 2023 r. Wezwano podatnika do przedłożenia dokumentów, z których wynikałoby, że osoba ujęta w deklaracji złożonej w Gminie Z. nie jest objęta systemem gospodarowania odpadami komunalnymi w innej gminie. W dniu 1 września 2023 r. do Urzędu Gminy wpłynęło pismo informujące, że J.C. nie jest właścicielem ani dzierżawcą żadnej nieruchomości w innej gminie. Z tego powodu nie uiszcza opłat w systemie zagospodarowania odpadami komunalnymi w żadnej innej jednostce administracyjnej.

Organ I instancji ustalił, że w nieruchomości zlokalizowanej w B. przy ul. [...], nr lokalu [...] zgłoszono do opłaty śmieciowej 3 osoby. Zarządca nieruchomości prowadzi wyłącznie ewidencję liczby osób zgłoszonych jako zamieszkujące poszczególne lokalne, nie posiadając danych osobowych, kto jest w poszczególnych lokalach zameldowany. Organ I instancji ustalił również, że pod ww. adresem zameldowane są na pobyt stały: B.C., J.C., J.C. W dniu 13 listopada 2023 r. spisany został protokół, w którym J.C. oświadczył, że zamieszkuje w swojej nieruchomości Z. nr [...] . Wójt Gminy Z. w dalszej części uzasadnienia wskazał na treść art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 oraz art. 25 ustawy o ewidencji ludności i stwierdził, że z powyższej regulacji wynika co najmniej domniemanie, że osoba, która dokonała czynności zameldowania, przebywa pod wskazanym adresem. Oczywiście samo zameldowanie pod wskazanym adresem nie oznacza, że dana osoba tam mieszka. Dowody zgromadzone w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazują, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi za mieszkanie nr [...] przy ul. [...] w B. uiszczana jest za 3 osoby. Skoro wśród trzech zameldowanych w lokalu osób figuruje J.C. to należy wskazać, że za tę osobę również uiszczana jest opłata, a zatem J.C. został zgłoszony do zarządcy nieruchomości jako osoba zamieszkała w tym lokalu. Powyższe wskazuje na to, że J.C. zamieszkuje w B., a nie w Z.. W niniejszym postępowaniu J.C. prócz własnego oświadczenia nie przedłożył żadnego dowodu pozwalającego na obalenie opisanego wyżej domniemania, że osoba zameldowana na pobyt stały pod określonym adresem w tym właśnie miejscu zamieszkuje. W związku z powyższym, organ I instancji uznał, że skoro J.C. zamieszkuje w B. pod adresem [...], to nie może jednocześnie zamieszkiwać w Z. pod adresem Z. [...]. Skoro tak, to na nieruchomości pod adresem Z. [...] nikt nie zamieszkuje, a zatem nieruchomość ta ma charakter nieruchomości niezamieszkałej. Co za tym idzie nieruchomość ta nie jest objęta gminnym systemem gospodarowania odpadami i jej właściciel nie jest zobowiązany do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz Gminy, natomiast miał obowiązek zawarcia umowy z gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcą odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości w zakresie odbierania odpadów z nieruchomości niezamieszkałej. Wskazano dalej na art. 6 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. J.C. pomimo wezwania nie przedłożył umowy, którą powinien zawrzeć zgodnie z ww. przepisem. W związku z powyższym, zgodnie z art. 6 ust. 6 ww. ustawy, Gmina Z. zobowiązana została do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych dla nieruchomości pod adresem Z. [...]. Zgodnie z postanowieniami Uchwały nr XXI/225/2020 Rady Gminy Z. z dnia 29 października 2020 r. w sprawie określenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, górna stawka opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości przy zbieraniu odpadów w sposób selektywny została ustalona na kwotę 500 zł za m3 odpadów (§ 1.1. pkt. 1 Uchwały). Uwzględniając zatem minimalną wymaganą wielkość pojemnika (120 litrów, czyli 0,12 m3) oraz fakt, że odpady odbierane są w systemie dwutygodniowym (czyli dwa razy w miesiącu, a zatem 24 razy na rok), przy zastosowaniu górnej stawki opłaty ustalonej przez Radę Gminy Z. we wskazanej wyżej Uchwale, stawka opłaty wynosi: 0,12 x 24 x 500=1440 zł.

Na powyższą decyzję z zachowaniem ustawowego terminu złożył odwołanie J.C. kwestionując stanowisko organu I instancji, że nie zamieszkuje na nieruchomości położonej w Gminie Z. nr [...]. Ww. wskazał, że pod adresem ul. [...], B. został zameldowany z urzędu, tuż po urodzeniu w 1962 r. i nie składał w tym zakresie żadnego oświadczenia. Podtrzymuje także swoje stanowisko, że zamieszkuje w Gminie Z. nr [...]. Wskazał też, że z nieruchomości wywiezione zostały odpady płynne, co świadczy o tym, że ww. nieruchomość jest zamieszkała. W związku z tym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Do odwołania dołączył zaświadczenie o zameldowaniu oraz zaświadczenie o wywozie odpadów płynnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 27 marca 2024 r. nr SKO.OŚ/4170/89/2024 utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznając odwołanie za całkowicie nieuzasadnione, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.

Zdaniem Kolegium, materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest kompletny i tym samym wystarczający do rzetelnego ustalenia niezbędnych w sprawie okoliczności, tj. podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wytwarzanymi na nieruchomości położonej w Z. nr [...] jak również sposobu ustalenia opłaty w tym zakresie.

Zdaniem organu odwoławczego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy. nieruchomość położona na terenie Gminy Z., nr ewid. działki [...] jest zamieszkała. W ocenie Kolegium materiał dowodowy pozwala uznać, iż J.C. choć jest właścicielem tej nieruchomości, to jednak jej nie zamieszkuje w rozumieniu art. 25 k.c.

W myśl art. 25 k.c. zamieszkanie jest prawną kwalifikacją określonego stosunku danej osoby do miejsca, na którą składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości (corpus) oraz wola, zamiar stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie. Przy czym element odnoszący się do faktycznego przebywania nie oznacza stałości (permanentności) przebywania w określonej miejscowości. Zmiana miejsca pobytu zasadniczo pozostaje bowiem bez wpływu na miejsce zamieszkania. O stałości pobytu na określonym terytorium decyduje bowiem przede wszystkim takie przebywanie, które ma na celu założenie tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Stosownie zaś do art. 28 k.c. można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania, co oczywiście nie stoi na przeszkodzie posiadaniu (byciu właścicielem) i korzystaniu z kilku nieruchomości.

Z akt sprawy wynika, iż J.C. deklaruje zamieszkiwanie na terenie Gminy Z. nr [...]. Jednak ustalenia faktyczne w sprawie i wynikające z niego domniemania, prowadzą do odmiennego wniosku, tj., że Gmina Z. nie jest miejscem zamieszkania J.C. Na terenie tej gminy J.C. posiada tylko ww. nieruchomość na której nie jest zameldowany.

Zdaniem Kolegium za powyższym wnioskiem przemawiają następujące okoliczności:

Z ustaleń organu I instancji wynika, że zużycie wody na działce nr [...] wynosi 12m3, co - przy uwzględnieniu średniego wskaźnika GUS dla jednoosobowego gospodarstwa domowego - jest 4,5 razy mniejsze od średniego zużycia wody. Świadczy to wyraźnie, że przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystywana przez właściciela, ale nie można na podstawie powyższego wskaźnika uznać, iż jest stale zamieszkiwana przez jedną osobę,

J.C. jako adres do korespondencji wskazuje ul. [...], B., pomimo tego, iż twierdzi, iż stale zamieszkuje w Gminie Z. nr [...]. Trafnie wskazał organ I instancji, że: "Gdyby rzeczywiście zamieszkiwał w Z. i tam miał centrum życiowe, to nie byłoby zasadne ani celowe z praktycznego punktu widzenia odbieranie korespondencji z miejscowości oddalonej o kilkadziesiąt kilometrów",

J.C. jest zameldowany na pobyt stały pod adresem ul. [...], [...] B. i tam również ponosi opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Choć, J.C. kwestionuje powyższą okoliczność, to z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż w ww. mieszkaniu zameldowane są trzy osoby (w tym J.C., właściciel działki nr [...] w Gminie Z.) i opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi również ponoszone są za trzy osoby (a więc również za J.C.).

Kolegium zauważyło, że w toku niniejszego postępowania nie zachodzi konieczność ustalenia miejsce zamieszkania J.C., a jedynie ustalenie, czy miejscem zamieszkania Ww. jest Gmina Z. nr [...] i w konsekwencji, czy nieruchomość położona pod ww. adresem jest zamieszkała.

Mając powyższe na uwadze, Kolegium stwierdziło, że oświadczenie J.C. o tym, że stale zamieszkuje na terenie Gminy Z. nr [...] jest niewiarygodne.

Dlatego też Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że nieruchomość położona pod ww. adresem, tj. Z. nr [...] jest nieruchomością niezamieszkałą. Nie spełnia ona bowiem cech "nieruchomości zamieszkałej" w rozumieniu § 2 pkt. 3 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Z. - "nieruchomość zamieszkała - należy przez to rozumieć nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, o której mowa w art. 6c ust. 1 ustawy, która faktycznie stanowi dla danej osoby miejsce jej pobytu (w sposób dostrzegalny na zewnątrz dla innych osób) i jest wykorzystywana w celu zaspokajania jej potrzeb mieszkaniowych".

Co za tym idzie przedmiotowa nieruchomość nie jest objęta gminnym systemem gospodarowania odpadami i jej właściciel nie jest zobowiązany do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz Gminy, natomiast miał obowiązek zawarcia umowy z gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcą odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości w zakresie odbierania odpadów z nieruchomości niezamieszkałej.

Faktem bezspornym jest to, że J.C. jako właściciel nieruchomości położonej na terenie Gminy Z. nr ewid. działki [...] nie zawarł umowy na odbiór odpadów komunalnych, do czego był zobowiązany zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 2 ww. ustawy. W tej sytuacji, prawidłowo organ I instancji stwierdził, że stosownie do art. 6 ust. 6 ww. ustawy, Gmina Z. zobowiązana jest zapewnić odbiór odpadów komunalnych z ww. działki, która położona jest na terenie tej Gminy.

W tej sytuacji Zdaniem Kolegium zasadnie organ I instancji ustalił wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wytwarzanymi na ww. nieruchomości zgodnie z art. 6 ustawy o utrzymywaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwałą nr XXXV/387/2022 Rady Gminy Z. z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie zmiany uchwały nr XXII/240/2020 Rady Gminy Z. z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Z. (§ 8 ust. 3 pkt. 3.3 lit. m Regulaminu), przy ustalaniu średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w nieruchomościach zamieszkałych i nieruchomościach niezamieszkałych, gospodarstwach domowych i innych źródłach, liczby osób korzystających z pojemników oraz przy co dwutygodniowym odbiorze odpadów.

Ze stanowiskiem tym nie zgodził się J.C. ( powoływany dalej jako Skarżący ) składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucił naruszenie

- § 2 ust. 3 i 5 uchwały Nr XXI/225/2020 Rady Gminy Z. z dnia 29.10.2020 r. w sprawie określenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości, poprzez ich błędną interpretację i błędne zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z literalnym brzmieniem § 2 ust. 3 uchwały Nr XXI/225/2020 Rady Gminy Z. z dnia 29.10.2020 r. w sprawie określenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za nieruchomości zamieszkałe uznać należy nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, o których mowa w art. 6c ust. 1 ustawy, a więc nieruchomości, na których człowiek bytuje stale lub czasowo, spożywa posiłki, przechowuje majątek. Mając powyższe na uwadze oraz zebrany materiał dowodowy wskazano, iż Skarżący jest jedynym właścicielem posesji nr [...] w Z., nie posiada żadnej innej nieruchomości na własność. Jest owszem zameldowany od urodzenia na stałe pod adresem ul. [...] w B., ale jak to wskazał prawidłowo organ nie oznacza to wcale, że na stałe tam zamieszkuje. Skarżący zamieszkuje nieruchomość w Z., co najmniej czasowo. Świadczą o tym przedłożone dowody w postaci dokumentów potwierdzających wywód odpadów płynnych. Zgodnie z treścią § 2 ust. 3 uchwały Nr XXI/225/2020 Rady Gminy Z. z dnia 29.10.2020 r. w sprawie pokreślenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości, nieruchomość traktuje się jako zamieszkałą nawet w sytuacji gdy jest ona zamieszkiwana czasowo.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zasadność swojego stanowiska, zawartego w skarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Odnosząc się do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1615), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół problemu zamieszkania nieruchomości położonej w gminie Z. przez Skarżącego. Zdaniem organów Skarżący nie zamieszkuje na terenie gminy, gdyż w innej gminie jest zameldowany i deklaruje tam adres do korespondencji jak również prawdopodobnie zgłoszony jest tam do opłaty śmieciowej.

Z kolei Skarżący podnosi, że nieruchomość w Gminie Z. jest jego jedyną nieruchomością, na której zamieszkuje co najmniej czasowo, na co przedstawił dowód w postaci rachunku za wywóz nieczystości płynnych, przez co wypełnia definicję nieruchomości zamieszkałej zawartej w § 2 pkt. 3 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Z. stanowiącego załącznik do uchwały Rady Gminy Z. z 26 listopada 2-020 r. Nr XXII/240/2020. W skardze błędnie powołano się na § 2 ust. 3 i 5 uchwały Nr XXI/225/2020 Rady Gminy Z. z dnia 29.10.2020 r. w sprawie określenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości. W uchwale tej nie występuje taka jednostka redakcyjna.

W tak zarysowanym sporze racje należy przyznać Skarżącemu.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz U z 2024 r. poz. 399 z p. zm. ) powoływany dalej jako u.c.p.g. , gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy, systemem gospodarowania odpadami komunalnymi.

Z kolei przepis art. 6c u.c.p.g. statuuje dwie kategorie nieruchomości na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach: nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (tzw. nieruchomości zamieszkałe), oraz nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (tzw. nieruchomości niezamieszkałe), np. urzędy, zakłady pracy, szpitale, zakłady produkcyjne, centra handlowe, cmentarze, instytucje kultury, oświaty czy sportu.

Konsekwencją wyodrębnienia dwóch kategorii nieruchomości, jest przyznanie tymże nieruchomościom odmiennego statusu prawnego na gruncie ustawy.

W przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, gmina jest obowiązana z mocy prawa do zorganizowania systemu odbierania odpadów komunalnych od właścicieli tych nieruchomości (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.). Natomiast w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają odpady komunalne, rada gminy może postanowić, w uchwale stanowiącej akt prawa miejscowego, o odbieraniu takich odpadów od właścicieli tych nieruchomości (art. 6c ust. 2 u.c.p.g.). Tym samym ustawodawca w drodze przepisu kompetencyjnego upoważnił organ stanowiący gminy do podjęcia fakultatywnej decyzji o objęciu gminnym systemem odbierania odpadów komunalnych nieruchomości niezamieszkałych. W przypadku niepodjęcia przez radę gminy uchwały na podstawie art. 6c ust. 2 u.c.p.g. właściciele nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają odpady komunalne, obowiązani są we własnym zakresie zapewnić odbiór odpadów z tych nieruchomości.

W przypadku podjęcia przez radę gminy uchwały na podstawie art. 6c ust. 2 u.c.p.g. powstaje obowiązek ustalenia stawkę opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości niezamieszkałych. Rada gminy po podjęciu uchwały na podstawie przepisu art. 6c ust. 2 i 3 u.c.p.g. przejmuje w całości lub części odbieranie odpadów komunalnych wytwarzanych na nieruchomościach, na których nie zamieszkują mieszkańcy, i stosownie do zakresu przejętych obowiązków zobowiązana jest ustalić stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla tej grupy właścicieli nieruchomości (za: Budziarek M., Szymczak A., Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz do art. 6c. WKP 2021).

Ustawodawca nie definiuje użytych w art. 6c ust. 1 i 2 u.c.p.g. pojęć "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy" oraz "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy". W orzecznictwie sądowym można zauważyć dwa przeciwstawne stanowiska w zakresie ustalenia znaczenia pojęcia "zamieszkiwanie" na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z pierwszym z nich ustalenie jego znaczenia musi następować poprzez odwołanie się do unormowań Kodeksu cywilnego, a zwłaszcza art. 25 k.c. Tym samym nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, to nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy w rozumieniu art. 25 k.c., a jedynie przebywają na niej (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 12.09.2019 r., I SA/Go 281/19, LEX nr 2722855).

Pogląd przeciwny, do którego należy się przychylić, kwestionuje z kolei dopuszczalność ustalania miejsca zamieszkania, a więc i znaczenia pojęć nieruchomości, na których zamieszkują lub też nie zamieszkują mieszkańcy w świetle wymogów art. 25 k.c. Przyjmuje się bowiem, że pojęcie "nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy", w kontekście konieczności zorganizowania przez gminę odbioru odpadów komunalnych, należy wiązać z faktycznym jej zamieszkiwaniem, bez odwoływania się do wąskiego rozumienia terminu "zamieszkiwanie" na gruncie Kodeksu cywilnego. Pogląd ten jest dominujący i ugruntowany i wynika z analizy bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych jak również doktryny (por. np. wyroki: NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 118/15; WSA w Olsztynie z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 765/13, WSA w Gdańsku z dnia 25 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 674/14, WSA w Szczecinie z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 992/17, WSA w Bydgoszczy z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 54/18; WSA w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 122/18 i z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 196/21, z 9 listopada 2022r. sygn.. akt I SA/Kr 900/22 z 25 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Kr 1166/23, WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Go 221/20). Sąd w pełni podziela stanowisko wynikające z tych wyroków, czemu dał wyraz w niniejszym uzasadnieniu posługując się częściowo argumentacją zawartą w tych wyrokach.

Redakcja normatywna przepisów art. 6c ust. 1 i ust. 2 prowadzi do wniosku, że zamiarem ustawodawcy nie było utożsamianie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, wyłącznie z nieruchomościami zamieszkałymi stale. Chodzi o to, aby wszystkie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, choćby robili to nieregularnie, wchodziły w zakres abstrakcyjnego pojęcia "nieruchomości zamieszkanych", w przeciwieństwie do tych, na których nie mieszkają mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

Zaznaczyć należy, że w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie użyto pojęcia "miejsce zamieszkania", lecz posłużono się wyłącznie pojęciem "zamieszkiwania". Użycie tego pojęcia jest świadomym zabiegiem legislacyjnym, wskazującym, że na gruncie tej ustawy żadnego znaczenia nie ma zamiar stałego pobytu, ani zameldowanie, a znaczenie ma wyłącznie faktyczne przebywanie danej osoby na nieruchomości. Tym samym w u.u.c.p.g. nacisk położony jest na faktyczne przebywanie (bytowanie) danej osoby na nieruchomości, na koncentrację życia w danym miejscu, co powoduje wytwarzanie na tej nieruchomości odpadów komunalnych przez tę osobę i konieczność zagospodarowania tych odpadów.

Z doświadczenia, życiowego jednoznacznie wynika, że wytwarzać odpady komunalne mogą zarówno stali mieszkańcy, jak i osoby przebywające na danej nieruchomości tymczasowo, a nawet nieregularnie.

Tym samym przyjmuje się, że zamieszkiwanie, o którym mowa w art. 6c ust. 1 oraz art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., może oznaczać również czasowy pobyt. W przypadku ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach okresem, w którym musi zaistnieć wskazany powyżej stan, jest wyłącznie okres miesiąca kalendarzowego, za który powstaje obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. ( wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 15.07.2020 r., I SA/Go 221/20, LEX nr 3037713). Tym samym w przypadku zamieszkania na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie ma znaczenia, czy dana osoba ma zamiar i wolę stałego pobytu na danej nieruchomości. Istotne jest bowiem jedynie to, czy dana nieruchomość w danym miesiącu jest miejscem, w którym koncentruje się jej aktywność życiowa. Założenie takie wynika z celu regulacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, którym jest zapewnienie odbioru odpadów komunalnych z tych nieruchomości, na których faktycznie przebywają (bytują ludzie) i w związku z tym powstają na niej odpady komunalne (zob. również: wyrok WSA w Szczecinie z 12.08.2020 r., I SA/Sz 35/20).

Pojęcia "zamieszkiwanie" w kontekście ustalenia znaczenia terminu "nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy" nie należy również łączyć z pojęciem "zameldowanie" w rozumieniu ustawy z 24.09.2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2021 r. poz. 510). W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nacisk położony jest na faktyczne przebywanie (bytowanie) danej osoby na nieruchomości, a więc na koncentrację życia w danym miejscu, co powoduje wytwarzanie na tej nieruchomości odpadów komunalnych przez tę osobę i konieczność zagospodarowania tych odpadów przez gminę. Za zamieszkiwanie na danej nieruchomości nie może więc być uznane zameldowanie danej osoby w sytuacji, gdy faktycznie tam nie przebywa (za: wyrok WSA w Bydgoszczy z 20.03.2018 r., I SA/Bd 54/18, LEX nr 2475944; tak też: wyrok WSA w Szczecinie z 12.08.2020 r., I SA/Sz 35/20).

Również obowiązek stałego zamieszkania nie wynika z § 2 pkt. 3 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Z. stanowiącego załącznik do uchwały Rady Gminy Z. z 26 listopada 2-020 r. Nr XXII/240/2020. Zgodnie z tym przepisem przez "nieruchomość zamieszkałą - należy przez to rozumieć nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy, o której mowa w art. 6c ust. 1 ustawy, która faktycznie stanowi dla danej osoby miejsce jej pobytu (w sposób dostrzegalny na zewnątrz dla innych osób) i jest wykorzystywana w celu zaspokajania jej potrzeb mieszkaniowych". Przepis ten stanowi potwierdzenie interpretacji dokonanej przez Sąd odnosząc się jedynie do faktycznego przebywania mieszkańca w nieruchomości i zaspokajania jego potrzeb mieszkaniowych, czyli zamieszkiwania zarówno stale jak czasowo. Ponadto odnosi się do z do kategorii zamieszkania w rozumieniu art. 6c ust 1 u.c.p.g. czyli faktycznego przebywania o czym była mowa wyżej.

Mając na uwadze powyższe organy ponownie rozpoznając sprawę zobligowane będą do uwzględnienia stanowiska sądu wyżej przedstawionego.

Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) orzeczono jak w sentencji