Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 57/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 290 ust. 1 i ust. 2, art. 291 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2556
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
article: art. 6, art. 7, art. 8 par. 1, art. 10 par. 1, art. 11, art. 15, art. 77 par. 1 i par. 4, art. 80, art. 107 par. 3, art. 189a par. 1 i par. 2 pkt 2, art. 189c, art. 189f par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 3b ust. 1 pkt 2, art. 6ka, art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1, art. 9zf
journal: Dz.U. 2023 poz 1469
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
article: art. 8, art. 10 ust. 1 i ust. 2, art. 11
journal: Dz.U. 2023 poz 221
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j.)
article: art. 119 pkt 2, art. 120, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 maja 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2024 roku sprawy ze skargi F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 10 listopada 2023 r. znak KO.463.29.2023 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 10 listopada 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) – w skrócie: "k.p.a." – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z 1 sierpnia 2023 r. o nałożeniu na F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. karę pieniężną w wysokości 1504 zł za nieosiągnięcie w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

Kolegium przedstawiło w pierwszej kolejności ustalenia organu I instancji, z których wynikało, że 12 grudnia 2012 r. F. Sp. z o.o. w Z. uzyskała pod numerem [...] wpis do prowadzonego przez Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie miasta T. w oparciu o umowy zawarte z właścicielami nieruchomości.

Po dokonaniu weryfikacji złożonego sprawozdania za rok 2022 przez F. Sp. z o.o. ustalono, iż nie został wykonany obowiązek określony w art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U z 2023 r. poz. 1469 ze zm.) – dalej w skrócie "u.c.p.g." – tj. nie osiągnięto wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, określonego w art. 3b ust. 1 u.c.p.g.

Pismem z 16 czerwca 2023 r. wszczęto postępowanie w sprawie wymierzenia F. Sp. z o.o., kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 r.

Strona pismem z 26 czerwca 2023 r. zgłosiła pełnomocnika do reprezentowania - adwokata D. M.. Jednocześnie wniosła o udostępnienie całości akt niniejszej sprawy za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Nadto, wniosła o przedłużenie terminu na końcowe zapoznanie się z dowodami i materiałami oraz wypowiedzenia się w sprawie. Akta sprawy zostały udostępnione pełnomocnikowi strony 4 lipca 2022 r.

Następnie organ I instancji, na podstawie art. 9zb ust. 1 w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. oraz art. 104 k.p.a., wydał decyzję z 1 sierpnia 2023 r. nakładającą na F. Sp. z o.o. w Z. karę pieniężną w wysokości 1504 zł za nieosiągnięcie w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.

W odwołaniu od ww. decyzji z 1 sierpnia 2023 r. pełnomocnik F. Sp. z o.o. w Z. zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania, a to:

1) art. 6 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie przez organ I instancji decyzji, naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach odwołania;

2) art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., poprzez:

a. zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie oraz wydanie decyzji zawierającej uzasadnienie nieodpowiadające wymogom art. 107 § 3 k.p.a. (czyli w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji);

b. nieuwzględnienie wpływu stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii COVID-19 na obiektywną możliwość wywiązania się przez stronę z obowiązku osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów;

c. oparcie decyzji o ustalenia niewynikające z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - w decyzji (jej uzasadnieniu) organ I instancji wskazał, że: "Firma w roku 2021 również nie osiągała wymaganego poziomu recyklingu" (str. 3 decyzji), podczas gdy w aktach sprawy brak jest sprawozdania złożonego przez stronę za rok 2021, jak również brak jest decyzji administracyjnej w przedmiocie nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w roku 2021;

3) art. 39 i art. 391 § 1 -1d w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 158 ust. 1 i art. 155 ust. 10 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych poprzez nieprawidłowe (w sposób procesowo bezskuteczny) doręczenie decyzji pełnomocnikowi strony z naruszeniem zasad określonych w k.p.a., tj. za pośrednictwem wiadomości e-mail, podczas gdy w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do dokonania doręczenia elektronicznego, a organ I instancji winien był doręczyć decyzję na adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika strony w sposób tradycyjny, tj. za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, przez co organ I instancji naruszył art. 40 § 2 k.p.a., jak również wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a. zasadę zaufania;

4) art. 107 § 1 pkt 4 w zw. z art. 6 k.p.a., poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwą podstawę prawną oraz w oparciu o przepisy (ustawę) nieobowiązującą w dacie wydania;

5) art. 8 § 1 w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez oparcie uzasadnienia decyzji na nieprawomocnym wyroku sądu administracyjnego, co jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych oraz zasadą przekonywania;

6) art. 189c w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie zawarcie w decyzji analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec strony administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara;

7) art. 189e w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie analizy wpływu działania siły wyższej, tj. stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii COVID-19 na nieosiągnięcie przez stronę w roku 2022 wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a w konsekwencji nałożenie na stronę administracyjnej kary pieniężnej, pomimo faktu, iż w sprawie do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, tym samym strona nie powinna podlegać ukaraniu (postępowanie winno zostać umorzone przez organ I instancji jako bezprzedmiotowe);

8) art. 189f w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a., poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny możliwości zastosowania w sprawie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, która to nieprawidłowa ocena wynika m.in. z uznania, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy w sprawie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu;

które to naruszenia przepisów postępowania mogły mieć (i miały) wpływ na treść wydanej decyzji - doprowadziły bowiem do orzeczenia wobec strony obowiązku zapłaty kary pieniężnej w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym;

II. naruszenie prawa materialnego, a to:

1) art. 9x ust. 2 pkt 1 oraz art. 9zb ust. 1 u.c.p.g., poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej za nieosiągnięcie w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w szczególności w sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2022;

2) art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności:

˗ niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn zależnych od strony, podczas gdy nieosiągnięcie tych poziomów wynika wręcz z przyczyn od strony niezależnych;

˗ braku ustaleń, czy w przedmiotowej sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, w związku z czym strona nie podlega ukaraniu (postępowanie podlegało umorzeniu przez organ I instancji);

˗ art. 8 Prawa przedsiębiorców poprzez obciążenie strony odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania strona nie miała wpływu.

W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik strony wniósł:

1) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie, jako bezprzedmiotowego, postępowania w sprawie nałożenia na stronę kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w roku 2022;

ewentualnie:

2) na podstawie 138 § 2 k.p.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia;

ewentualnie:

3) o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i odstąpienie od nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej.

W ocenie organu II instancji odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Przede wszystkim organ odwoławczy nie zgodził się ze stroną skarżącą, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Jak wynika z potwierdzenia odbioru decyzji oraz strony internetowej "Śledzenie przesyłek - Tracking", 1 sierpnia 2023 r. organ nadał przesyłkę zawierającą decyzję za pośrednictwem Poczty Polskiej (nr przesyłki [...]) do F. Sp. z o.o., ul. [...], [...] Z., która została doręczona 4 sierpnia 2023 r. Jednocześnie organ przesłał decyzję do pełnomocnika strony, tj. adwokata D. M. na adres wskazany przez pełnomocnika w piśmie z 26 czerwca 2023 r., w którym wystąpił o "udostępnienie całości akt niniejszej sprawy za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną poprzez przesłanie akt sprawy (skanów akt) na adres poczty elektronicznej: [...]".

Kolegium przytoczyło treść art. 14 § 1a, art. 39 § 1, art. 391 § 1 k.p.a. w zw. z art. 158 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 285 ze zm.), a następnie wyjaśniło, że w orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym posłużenie się przez ustawodawcę kategorycznym sformułowaniem "następuje" prowadzi do wniosku, iż spełnienie warunku z art. 391 § 1 pkt 1 k.p.a. obliguje do uruchomienia doręczenia elektronicznego, zaś doręczenie w trybie tradycyjnym nie może wówczas mieć miejsca. Zatem złożenie podania do elektronicznej skrzynki podawczej automatycznie powoduje, że wszelkie doręczenia będą dokonywane w formie elektronicznej. Ustawodawca nie wymaga w tym zakresie żadnych dodatkowych oświadczeń strony, w szczególności jej wyraźniej zgody. Jest ona objęta domniemaniem wynikającym z samego faktu złożenia podania w ten sposób. Domniemana zgoda na doręczenie elektroniczne może być bowiem w każdym czasie cofnięta. K.p.a. nie przewiduje możliwości doręczania decyzji administracyjnych drogą mailową, co oznacza, że dopiero decyzja doręczona na adres do doręczeń elektronicznych (a nie przekazana na wskazany adres e-mail) wchodzi do obrotu prawnego.

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji błędnie uznał, że adres wskazany przez pełnomocnika w piśmie z 26 czerwca 2023 r., na który miał przesłać skany akt sprawy, jest adresem elektronicznym, na który powinien wysłać decyzję administracyjną. Słuszny jest zatem zarzut strony skarżącej o naruszeniu przez organ I instancji art. 39 i art. 391 § 1-1d w zw. z art. 158 ust. 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. Naruszenie to nie ma jednak wpływu na wynik sprawy.

Zdaniem organu odwoławczego nie można stwierdzić, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Decyzja ta, wprawdzie z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a., co słusznie zarzuca strona skarżąca, została bowiem doręczona F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z.. Regulacja zawarta w przepisach art. 40 § 1 i § 2 k.p.a. ma charakter gwarancyjny dla strony postępowania, a jej celem pozostaje zwolnienie mocodawcy z obowiązku osobistego działania. Z tego powodu doręczanie w toku postępowania pism samej stronie, a nie jej pełnomocnikowi (dotyczy to także sytuacji ustanowienia dalszego pełnomocnictwa), stanowi naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że ocenę skutków pominięcia w danej sprawie pełnomocnika każdorazowo należy odnieść do okoliczności konkretnej sprawy przy jednoczesnym uwzględnieniu wpływu tego uchybienia na treść rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie F. Sp. z o.o. nie poniosła negatywnych konsekwencji tego, że nie doręczono decyzji organu I instancji pełnomocnikowi w osobie adwokata D. M.. Strona skarżąca nie wykazała, jakie ujemne skutki prawne poniosła w związku z takim doręczeniem decyzji. F. Sp. z o.o. w Z., reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata D. M., w ustawowym terminie wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji.

Według Kolegium nie znajduje też uzasadnienia zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwą podstawę prawną, tj. powołanie w podstawie prawnej przepisów art. 9zb ust. 1, w związku z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w sytuacji, gdy właściwą podstawa prawną jest przepis art. 9zb ust. 1, w związku z art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., a ponadto poprzez wydanie decyzji w oparciu o przepisy (ustawę) nieobowiązującą w dacie wydania. W ocenie organu II instancji brak powołania w podstawie prawnej art. 9g pkt 1 u.c.p.g. i powołanie w uzasadnieniu decyzji art. 9 "ust. 1" zamiast "pkt 1" u.c.p.g. nie świadczy o tym, iż decyzja została wydana w oparciu o wadliwą podstawę prawną. Istotne w sprawie jest bowiem to, że organ I instancji faktycznie rozstrzygnął sprawę w oparciu o właściwą podstawę prawną, mającą zastosowanie w realiach niniejszego stanu faktycznego. Stosowanie prawa, polega na ustaleniu treści obowiązującego prawa, ustaleniu stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz na ustaleniu konsekwencji prawnych zaistniałego stanu faktycznego w świetle wyinterpretowanej z obowiązującego przepisu normy prawnej. Błąd organu, dotyczący niepowołania w podstawie prawnej przepisu art. 9g pkt 1 u.c.p.g. nie może być potraktowany jako błąd w zakresie stosowania prawa. Błąd w zakresie stosowania prawa musiałby się odnosić do kwestii rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, względnie rozbieżności między rozstrzygnięciem a treścią uzasadnienia. Żaden z tych przypadków nie miał miejsca w sprawie.

Również podanie w osnowie decyzji nieaktualnego publikatora u.c.p.g., nie świadczy o tym, iż wydanie decyzji nastąpiło w oparciu o przepisy (ustawę) nieobowiązującą w dacie wydania. Organ odwoławczy uznał zatem, że uchybienie to nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy.

Zdaniem Kolegium decyzja organu I instancji nie została wydana z naruszeniem art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie przepisy u.c.p.g. od 1 stycznia 2022 r. były wielokrotnie nowelizowane. W żadnej z dokonanych w międzyczasie nowelizacji u.c.p.g. ustawodawca nie odniósł się do kwestii intertemporalnych w zakresie regulacji prawnych będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji. W sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy. Zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami trwają, zasada ta nie ma zastosowania w tej sprawie. Zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez skarżącą Spółkę obowiązek osiągnięcia w 2022 r. wymaganego przepisem art. 9g pkt 1 u.c.p.g. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonego w u.c.p.g. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Z tego też względu została nałożona na Spółkę kara, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g. Zatem w sprawie mają zastosowanie przepisy z momentu wyżej wskazanego zdarzenia. Nawet gdyby uznać, iż w sprawie mają zastosowanie regulacje obowiązujące w dacie orzekania, to należy zaznaczyć, że przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej w rozpatrywanej sprawie, tj. art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 i art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. - nie zmieniły swojego brzmienia od 31 grudnia 2020 r. Jedynie od 1 stycznia 2022 r., tj. w okresie dotyczącym przedmiotowego postępowania, weszła w życie zmiana art. 9x ust. 3 u.c.p.g. (z "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2" na "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2"), która nie ma wpływu na przedmiotową sprawę, ponieważ zastosowanie ma art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Inne zmiany przepisów u.c.p.g. nie miały żadnego wpływu na nałożenie i wysokość kary pieniężnej. Także bezpodstawne są pozostałe zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców. Przede wszystkim ww. przepisy nie stanowiły podstawy prawnej wydania decyzji przez organ I instancji, zatem nie mogły zostać naruszone. Przepisy prawa stanowiące podstawę prawną wydania decyzji dnia 1 sierpnia 2023 r. nie budzą wątpliwości w zakresie ich interpretacji w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy. Wbrew temu co podaje strona skarżąca, organ I instancji nie obciążył jej odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania strona nie miała wpływu. Spółkę obciąża tylko i wyłącznie jej własne zachowanie polegające na prowadzeniu takiej, a nie innej działalności gospodarczej i podejmowanie dla zysku takiego, a nie innego ryzyka biznesowego w tym zakresie.

Dalej Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ww. u.c.p.g., która określa zasady ustalania kary pieniężnej za nieosiągnięcie w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Powołując się na treść art. 3b ust. 1 pkt 2, art. 9n ust. 1 ust. 2, ust. 3 i ust. 7, art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1, art. 9zf u.c.p.g. oraz art. 291 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawa ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2556 ze zm.), a także na załącznik nr 2 pkt II - jednostkowe stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku na 2022 rok, Lp. tabeli [...], obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 11 października 2021 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2022 (M.P. z 2021 r. poz. 960), stawka opłaty za umieszczenie na składowisku zmieszanych odpadów komunalnych wynosi 285,60 zł/Mg oraz na treść § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, organ odwoławczy wskazał, że Spółka w 2022 r. prowadziła na terenie miasta T. działalność usługową w zakresie odbierania odpadów komunalnych, która jest wpisana pod numerem [...] do prowadzonego przez Prezydenta Miasta T. rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie miasta T. w oparciu o umowy zawarte z właścicielami nieruchomości, co potwierdza też skarżąca Spółka w sprawozdaniu za 2022 r. Strona skarżąca nie kwestionuje faktu posiadania stosownych umów z właścicielami nieruchomości, z których są odbierane odpady. Wymagany w roku 2022 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosił 25%. Z danych przedstawionych przez skarżącą Spółkę w zatwierdzonym sprawozdaniu podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości z 23 stycznia 2023 r. wynika, że w roku 2022 łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynosiła 0,4570 Mg, a łączna masa odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości wynosiła 22,8870 Mg. Strona w 2022 roku osiągnęła więc poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (P) 2%. Natomiast, mając na uwadze łączną masę odebranych wytworzonych odpadów komunalnych, poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych winien wynosić 5,722 Mg (według wyliczenia 25 x 22,8870 Mg : 100). Tym samym brakująca masa odpadów wymagana do osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosi 5,265 Mg (5,722 Mg - 0,457 Mg). Wobec tego kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosi 1503,68 zł (5,265 Mg x 285,60 zł/Mg). Kara za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 r. przez Spółkę, po zaokrągleniu do pełnych złotych (zgodnie z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej) wynosi 1504 zł.

Kolegium stwierdziło, że bezspornie strona skarżąca nie osiągnęła w 2022 r. wymaganego prawem 25% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Nieosiągnięcie przez skarżącą Spółkę wymaganego prawem przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a co za tym idzie niewypełnienie ciążącego na Spółce obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.p.c.g., stanowiło podstawę do wymierzenia skarżącej kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.p.c.g., w wyżej wyliczonej wysokości. Tym samym zarzut dotyczący naruszenia art. 9x ust. 2 pkt 1 i art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej za nieosiągnięcie w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w szczególności w sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2022 jest nieuzasadniony.

W ocenie organu II instancji bezpodstawne są również podnoszone zarzuty dotyczące naruszenia art. 189e w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie w decyzji (uzasadnieniu decyzji) analizy wpływu działania siły wyższej, tj. stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii COVID-19 na nieosiągnięcie przez stronę w roku 2022 wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, gdyż w kontekście przedmiotowej sprawy nie sposób uznać pandemii COVID-19 w 2022 roku za działanie siły wyższej. Pandemia COVID-19 zaczęła się na początku 2020 roku, a nałożona kara dotyczy niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 9g pkt 1 u.c.p.g., w 2022 roku w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Zatem Spółka w 2022 roku nie została zaskoczona sytuacją faktyczną związaną z epidemią, ale miała już obraz funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi wynikający z obowiązujących przepisów. Nadto Spółka poza wskazaniem zaistnienia samego zdarzenia i okoliczności z tym związanych nie wykazała istnienia związku przyczynowo-skutkowego epidemii COVID-19 w 2022 roku ze stwierdzonym naruszeniem. Spółka poza powołaniem się na stan epidemii nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności, które uniemożliwiły jej wywiązanie się z ustawowego obowiązku. W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, aby niewywiązanie się przez skarżącą Spółkę w 2022 r. z obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. było wynikiem rozprzestrzeniającej się epidemii spowodowanej COVID-19.

Organ II uznał także, że w sprawie nie naruszono przepisów art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. Kolegium podkreśliło w pierwszej kolejności, że w ustawie u.c.p.g. nie uregulowano przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, zatem instytucja odstąpienia od nałożenia kary znajduje zastosowanie. Jednak stwierdzenie, że przepis art. 189f k.p.a. ma zastosowanie do konstrukcji naruszeń prawa określonych w ustawie nie oznacza jednak swoistego automatyzmu w stosowaniu owego przepisu, gdyż odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej uzależnione jest od ustalenia spełniania przesłanek wymienionych w powołanym przepisie. Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od wymierzenia stronie skarżącej kary za nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 r. na podstawie ww. przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem Kolegium w sprawie waga naruszenia prawa nie jest znikoma z uwagi na fakt, iż w przypadku strony skarżącej różnica pomiędzy wymaganym, a osiągniętym w 2022 r. poziomem przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynosi 23% (25% poziom, który strona powinna osiągnąć - 2% poziom, który strona faktycznie osiągnęła). Przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji w sprawie nałożenia kary za nieosiągnięcie określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu mają na celu osiągnięcie jak najwyższego tzw. poziomu ekologicznego poprzez zmotywowanie przedsiębiorców odbierających odpady do prowadzenia działalności nastawionej przede wszystkim na osiągnięcie tych celów. W innym przypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Recykling to odzysk, w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym celu lub w innych (def. recyklingu zawarta w art. 3 pkt 23 ustawy o odpadach). Służy on zmniejszaniu ilości odpadów i zużycia surowców naturalnych i staje się jedną z najistotniejszych metod ochrony środowiska we współczesnym świecie. Ochrona środowiska jest jednym z podstawowych zadań Państwa (art. 5 Konstytucji R.P.). W związku z tym, działając w zgodzie z Konstytucją ustawodawca kreuje normy prawne pozwalające w jak największym zakresie realizować te cele. Omawiane regulacje służą szeroko pojętej ochronie środowiska. W rozpatrywanej sprawie ww. cele ochrony środowiska nie zostały osiągnięte.

Nadto, jak wskazał organ I instancji, Spółka również w roku 2021 nie osiągnęła wymaganych poziomów recyklingu. Zatem naruszenie prawa przez Spółkę ma charakter powtarzający się. Okoliczność, że organ nie dołączył do akt sprawy sprawozdania za 2021 r. oraz decyzji nakładającej na Spółkę karę pieniężną za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w roku 2021, nie ma żadnego znaczenia. Zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a., fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie. Niewątpliwie fakt nieosiągnięcia przez skarżącą Spółkę poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w roku 2021, jest znany organowi I instancji z urzędu, jak również stronie skarżącej.

Organ II instancji wskazał również, że w sprawie nie doszło do zaprzestania naruszania prawa, bowiem strona nie osiągnęła w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Strona nie zaprzestała naruszania prawa, ponieważ jest ono nieusuwalne w skutkach. Skarżąca Spółka w zakończonym roku kalendarzowym 2022 nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. W związku z powyższym zaprzestanie tego naruszania prawa w 2022 r. jest niemożliwe. Nawet jeżeli strona skarżąca w kolejnym roku kalendarzowym osiągnęłaby wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, obowiązek ustawowy został zrealizowany w tym roku, co nie pozwala na stwierdzenie o zaprzestaniu naruszania prawa, które miało miejsce w 2022 r. i zostało udokumentowane w sprawozdaniu. W sprawie nie ma również zastosowania art. 189f § 2 k.p.a., bowiem, jak wyżej wskazano, usunięcie naruszenia prawa jest w okolicznościach sprawy niemożliwe. Strona może podejmować działania zmierzające do osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, ale to mogłoby mieć skutek na stan obecny, a nie na 2022 rok. Z uwagi na fakt zastosowania przez ustawodawcę w treści art. 189f § 2 pkt 1 k.p.a. formy dokonanej czasownika, to podjęcie działań zmierzających do usunięcia stanu naruszenia prawa, tj. prowadzenie akcji promujących działania i postawy proekologiczne mające na celu m.in. zwiększenie świadomości mieszkańców w zakresie prawidłowej segregacji odpadów nie rodzą skutku usunięcia naruszeń. Wobec powyższego zarzut dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej, pomimo ziszczenia wskazanych w tym przepisie przesłanek umożliwiających odstąpienie od wymierzenia kary jest nieuzasadniony.

Według Kolegium na podjęte rozstrzygnięcie nie może wpłynąć podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, że nieosiągnięcie wymaganych poziomów wynika wyłącznie z przyczyn od niej niezależnych. Wskazano, że przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. nie przewiduje badania zawinienia, jako przesłanki odpowiedzialności, co powoduje, że organ zwolniony jest od badania tej okoliczności z urzędu. W sytuacji jednak, gdy osoba zagrożona karą nie mogła osiągnąć danego poziomu recyklingu bądź spełnienia pozostałych wymagań określonych w art. 9g u.c.p.g. z powodów, za które nie ponosi odpowiedzialności, może dojść do odstąpienia od wymierzenia kary. Jednakże organ nie zajmuje się badaniem strony subiektywnej z urzędu, zatem istnieje tu swoiste domniemanie winy. Jednakże domniemanie to może być obalone przez podmiot zainteresowany. W rozpatrywanej sprawie natomiast, zarówno w toku postępowania przed organem I instancji, jak i w odwołaniu, strona skarżąca nie przedstawiła okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary. Strona skarżąca jako przedsiębiorca podejmując się konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Obowiązek zapewnienia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać jak najwyższy poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Odbieranie odpadów z nieruchomości niezamieszkałych może wiązać się z mniejszą liczbą odpadów niesegregowanych, co jednak nie oznacza, że przedsiębiorca nie może zmotywować mieszkańców, do ich segregowania. Godząc się na odbieranie odpadów w formie nieselektywnej Spółka musi się liczyć z tym, iż będzie to finalnie rzutować na poziom recyklingu. Prowadzenie każdej działalności gospodarczej związane jest z pewnym ryzykiem niepowodzenia. Istnieje swoboda prowadzenia działalności gospodarczej co oznacza, że każdy podmiot gospodarczy ma możliwość wyboru czy chce, czy nie, podjąć takie ryzyko. Przedsiębiorca, który dąży do wywiązania się z tych obowiązków, powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy recyklingu. Dla zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów strona winna w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania wymaganych prawem poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Brak wdrożenia już na etapie trwania postępowania administracyjnego środków naprawczych może rodzić za sobą skutki nieosiągnięcia wymaganych poziomów w następnych latach. W razie potrzeby strona może renegocjować umowy, jeżeli zauważy np. obniżanie się zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, jakie w tym zakresie podejmowała działania.

Zdaniem organu odwoławczego przyczyną odstąpienia od nałożenia na stronę skarżącą kary nie może być okoliczność braku możliwości wyegzekwowania na właścicielach nieruchomości niezamieszkałych zbierania odpadów w sposób selektywny. Skoro Spółka zdecydowała się na zawieranie umów z właścicielami nieruchomości na terenie miasta T. na odbiór odpadów niesegregowanych to winna mieć świadomość konsekwencji wiążących się z tym. To przedsiębiorca sam decyduje z kim zawiera umowy i na odbiór jakich odpadów (segregowanych czy nie). W rozpatrywanej sprawie strona nie wykazała, że wymagany poziom recyklingu nie został osiągnięty z przyczyn od niej niezależnych. Ze sprawy nie wynika też, żeby podjęto jakiekolwiek działania w celu zaprzestania naruszenia prawa. W szczególności brak po stronie skarżącej wykorzystania trybu powiadomienia z art. 6ka u.c.p.g., zgodnie z którym w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. W aktach sprawy brak informacji, by strona skarżąca przekazała w 2022 roku Prezydentowi Miasta Tomaszowa Mazowieckiego informacje o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Ustawodawca, w omawianych przepisach, nie wskazał, iż przedsiębiorca może osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu np. tylko w sytuacji, gdy pozwala na to skład odbieranych przez niego odpadów, czy też może podlegać karze, albo wprost, że nie podlega karze, gdy z przyczyn od niego niezależnych nie może dotrzymać warunków z rozporządzenia. Ustawodawca zaprojektował sytuację odmienną - w ustawie użył sformułowań kategorycznych, jednoznacznych, których nie da się interpretować w różnoraki sposób. Intencją ustawodawcy bezsprzecznie było zobligowanie przedsiębiorców do dotrzymywania poziomów recyklingu oraz nakładanie na nich kar, gdy tych poziomów nie osiągną w sposób bezwarunkowy, bez miarkowania ich odpowiedzialności, czy też uwzględniania okoliczności faktycznych, indywidualnych. Gdyby ustawodawca chciał zastosować odstępstwa od nakładania kar, wówczas przewidziałby taką okoliczność wprost w treści ustawy w kontekście kary nakładanej w oparciu o art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Odwołując się do piśmiennictwa i orzecznictwa organ II instancji wskazał, iż istotą deliktu administracyjnego z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. jest nieosiągnięcie wymaganych poziomów. Kara pieniężna przewidziana w art. 9x ust. 2 należy do kategorii bezwzględnie określonych i jest obliczana w sposób wskazany w art. 9x ust. 3 u.c.p.g.

Kolegium podkreśliło, że za nieracjonalne i bezprawne w myśl zasad konstytucyjnych należałoby uznać działanie prawodawcy gdyby przyjąć, jak tego faktycznie domaga się strona skarżąca, że w świetle obowiązujących przepisów nie ma ona obiektywnych możliwości wpływania na uzyskanie obowiązującego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. W konsekwencji przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. mógłby się okazać w praktyce "martwy". Przedsiębiorca mógłby się bowiem zawsze powołać na brak możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu. Skoro strona skarżąca świadoma obowiązujących w tym względzie regulacji zdecydowała się na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych na podstawie umowy z właścicielami, a więc w warunkach, w których zgodnie z treścią art. 9g pkt 1 u.c.p.g. to na niej spoczywa obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odbieranych przez siebie odpadów komunalnych, odpowiednich poziomów przygotowania ich do ponownego użycia i recyklingu, to powinna przedsięwziąć zatem we własnym zakresie wszelkie działania umożliwiające jej osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu odpadów. Strona skarżąca nie wykazała, aby zwracała się do gminy o podjęcie konkretnych i zgodnych z ustawą działań polepszających możliwości osiągnięcia przez nią wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania odpadów do ponownego użycia. Nie wykazała też, aby sama podejmowała konkretne w tym względzie działania mobilizujące właścicieli nieruchomości zbierających odpady selektywne do właściwego wywiązywania się z tego obowiązku poprzez kontrolę pod tym kątem odpadów przekazywanych jako niesegregowane (zmieszane).

Organ odwoławczy wskazał również, że dla odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej na stronę nie ma znaczenia czy jednostka samorządu terytorialnego zobowiązana będzie do uiszczenia kary z tytułu nieosiągnięcia przez gminę poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Zgodnie z przepisami prawa, gmina również zobowiązana jest do osiągnięcia wymaganych przepisami prawa poziomów, takich samych jak przedsiębiorcy odbierający odpady komunalne, a w przypadku ich nieosiągnięcia podlega takim samym karom jak przedsiębiorcy - art. 9z ust. 2 u.c.p.g. Zatem w przypadku nieosiągnięcia przez przedsiębiorców odbierających odpady poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, gmina zmuszona jest do poniesienia kosztów kar za nieosiągnięcie ww. poziomu. W efekcie nienałożenie na stronę kary za nieosiągnięcie wymaganego poziomu wiąże się z przeniesieniem tych kosztów na gminę.

W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo wypełnił obowiązki wynikające z treści art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., ponieważ dokonał czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej, przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Nadto, jak wyżej wskazano, organy nie mają obowiązku poszukiwania powodów niewykonania ustawowego obowiązku przez stronę i ustalania okoliczności przemawiających za odstąpieniem od wymierzenia przedmiotowej kary.

W ocenie organu odwoławczego bez wpływu na wynik sprawy, jest okoliczność powołania przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nieprawomocnego wyroku WSA w Szczecinie z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 802/21. Powołany wyrok nie dotyczył sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji, a zatem nie była dla tego organu wiążący.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła F. Sp. z o.o. w Z. zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, a to:

1) art. 6 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach niniejszej skargi;

2) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez uznanie przez organ II instancji że bez wpływu na wynik sprawy, jest okoliczność powołania przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nieprawomocnego wyroku WSA w Szczecinie z dnia 14 października 2021 roku sygn. akt II SA/Sz 802/21, podczas gdy oparcie uzasadnienia decyzji organu I instancji na nieprawomocnym wyroku sądu administracyjnego jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych oraz zasadą przekonywania;

3) art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, 7 i 8 § 1 k.p.a., poprzez:

a) zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie;

b) nieuwzględnienie wpływu stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii COVID - 19 na obiektywną możliwość wywiązania się przez Skarżącą z obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 roku;

c) uznanie, że Spółka poza powołaniem się na stan epidemii nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności, które uniemożliwiłby jej wywiązanie się z ustawowego obowiązku, podczas gdy w treści odwołania skarżącej z 15 maja 2023 r. od decyzji organu I instancji wskazano konkretne okoliczności, które uniemożliwiły jej wywiązanie się z obowiązku osiągnięcia w 2022 roku wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych;

d) uznanie przez organ II instancji, że stan epidemii/zagrożenia epidemicznego miał wpływ na ilość odebranych odpadów a nie na kwestię możliwości osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, podczas gdy stan zagrożenia epidemicznego i stan epidemii COVID - 19 miał wpływ również na strukturę odpadów powstających na nieruchomościach zamieszkałych, jak i niezamieszkałych, co Skarżąca wskazała w treści odwołania;

e) uznanie przez organ II instancji, że w rozpatrywanej sprawie, zarówno w toku postępowania przed organem I instancji, jak i w odwołaniu, strona skarżąca nie przedstawiła okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary, podczas gdy okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej zostały przywołane przez skarżącą w treści odwołania;

4) art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1 w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 189e k.p.a., poprzez uznanie przez organ II instancji, że zarzut ten jest bezpodstawny, jak również że: "W ocenie Kolegium nie sposób w kontekście przedmiotowej sprawy uznać pandemii COVID-19 w 2022 roku za działanie siły wyższej." (str. 10 Decyzji) i że pandemia COVID-19 nie miała wpływu na dopełnienie przez skarżącą obowiązku osiągnięcia w 2022 roku w odniesieniu do masy odebranych przez Skarżącą odpadów komunalnych wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonego w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach;

5) art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 15 k.p.a., poprzez uznanie przez organ II instancji, że decyzja organu I instancji nie została wydana z naruszeniem art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i akceptację działania organu I instancji związanego z niezawarciem w uzasadnieniu decyzji ww. organu analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec skarżącej administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara;

6) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, wbrew ugruntowanemu orzecznictwu sądów administracyjnych, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu;

7) art. 8 § 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 189a § 2 w zw. z art.189f § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit c) ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (dalej: "PZP") poprzez wydanie decyzji niewspółmiernie dotkliwiej w stosunku do rzeczywistego naruszenia, która to dotkliwość może wywołać dla skarżącej niepowetowaną stratę; dotkliwość nałożonej kary nie przejawia się ściśle w wymiarze kwotowym, ale w wymiarze konsekwencji wynikających z ustaw odrębnych, przez co może skutkować nieodwracalną szkodą dla skarżącej;

zdaniem pełnomocnika skarżącej wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania mogły mieć (i miały) wpływ na treść wydanej decyzji - doprowadziły bowiem do orzeczenia wobec skarżącej obowiązku zapłaty kary pieniężnej w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym;

II. naruszenie prawa materialnego, a to:

1) art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 i art. 9zd ust. 1 u.c.p.g., poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji nakładającej na skarżącą karę pieniężną za nieosiągnięcie wymaganego w roku 2022 poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, podczas gdy skarżąca nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2022;

2) art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, poprzez uznanie przez organ II instancji, że bezpodstawne są zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy Prawa przedsiębiorców, podczas gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności:

˗ niedokonania przez organ I instancji na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn zależnych od skarżącej, podczas gdy nieosiągnięcie tych poziomów wynika wręcz z przyczyn od Skarżącej niezależnych;

˗ braku ustaleń przez organ I instancji w treści decyzji organu I instancji, czy w przedmiotowej sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, w związku z czym skarżąca nie podlega ukaraniu (postępowanie podlegało umorzeniu przez organ I instancji;

3) art. 8 Prawa przedsiębiorców poprzez uznanie przez organ II instancji, za bezpodstawne zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy Prawa przedsiębiorców, podczas gdy decyzja organu I instancji wydana została przy naruszeniu art. 8 Prawa przedsiębiorców przez obciążenie Strony odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania Skarżąca nie miała wpływu.

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej rozwinął powołane wyżej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, w ramach sprawowanej kontroli sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 25 % wagowo - za rok 2022.

W myśl art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1.

Natomiast jak wynika z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.p.c.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.

Karę pieniężną, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.p.c.g., oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 u.p.c.g.).

Kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 (art. 9zb ust. 1 u.c.p.g.).

Podmiot, na który nałożono karę pieniężną, jest obowiązany uiścić tę karę w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (art. 9zd ust. 1 u.c.p.g.).

Do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 9zf u.c.p.g.). Zgodnie z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, podstawy opodatkowania, kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia przysługujące płatnikom i inkasentom zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych, z zastrzeżeniem § 1a i 2.

Jak stanowi art. 291 ust. 1 i ust. 2 Prawa ochrony środowiska stawki opłat, ustalone w art. 290 ust. 1 oraz określone na podstawie art. 290 ust. 2, za rok poprzedni, podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku podwyższeniu w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Minister właściwy do spraw klimatu, nie później niż do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość stawek opłat na rok następny, uwzględniając dotychczasowe zmiany wysokości stawek oraz zasadę, o której mowa w ust. 1.

Zgodnie z załącznikiem nr 2 pkt II wiersz 1051 tabeli, obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 11 października 2021 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2022 (M.P. z 2021 r., poz. 960), wydanym na podstawie art. 291 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, stawka opłat za umieszczenie na składowisku niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych wynosi 285,60 zł/Mg.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1530) – dalej: "rozporządzenie", poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oblicza się zgodnie ze wzorem: P = Mr/Mw x 100 % gdzie: P - oznacza poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, wyrażony w %, Mr - oznacza łączną masę odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi, wyrażoną w Mg, Mw - oznacza łączną masę wytworzonych odpadów komunalnych, wyrażoną w Mg.

Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że z dokonanych w sprawie w sposób bezsporny ustaleń faktycznych, jaki przedłożonego wraz ze skargą materiału dowodowego, wynika, iż w roku 2022 skarżąca spółka, działając na podstawie wpisu do rejestru działalności regulowanej, odbierała odpady komunalne od właścicieli nieruchomości położonych na terenie Miasta T. w oparciu o zawarte z nimi umowy. Z danych zawartych w przedłożonym przez skarżącą, za pośrednictwem systemu bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami BDO, sprawozdaniu za rok 2022 wynika, że w wskazanym okresie łączna masa odebranych odpadów komunalnych wynosiła 22,8870 Mg, natomiast łączna masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddana recyklingowi wyniosła 0,4570 Mg. Wartość ta stanowiła 2 % wagowo łącznej masy odebranych przez spółkę w roku 2022 odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Tym samym nie ulega wątpliwości, że spółka nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, którego wartość na rok 2022, zgodnie z art. 3b ust. 1 u.c.p.g. ustawodawca ustalił na poziomie 25% wagowo. Powyższe dane wprost wynikają z załączonego do akt sprawy sprawozdania spółki za rok 2022.

W konsekwencji, niewypełnienie przez skarżącą spółkę ciążącego na niej ustawowego obowiązku, wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. stanowiło dostateczną podstawę do wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w wysokości 1504 zł za nieosiągnięcie w 2022 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Zaznaczyć należy, iż zarówno sposób obliczenia kary za ww. okres, jak i jej wysokość nie budzą jakichkolwiek wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, a co więcej nie są kwestionowane przez stronę skarżącą.

Wobec powyższego za niezasadny uznać należało zarzuty skargi, co do naruszenia art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., poprzez ich bezzasadne zastosowanie w sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku osiągnięcia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych za rok 2022. Podkreślenia bowiem wymaga, że przepisy art. 9g pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 1 i 2 u.c.p.g. mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że podmiot odbierający odpady komunalne został zobligowany przez ustawodawcę do osiągnięcia w konkretnym roku kalendarzowym określonego przepisem ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ustawodawca nie pozostawił podmiotom odbierającym odpady jakiejkolwiek swobody w podjęciu decyzji, czy taki poziom zechcą osiągnąć, czy też nie, nie przewidział również jakichkolwiek okoliczności, w świetle których ów podmiot mógłby się uwolnić od konieczności realizacji nałożonego ustawą obowiązku. W tym miejscu zgodzić się należy z argumentacją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, iż uznanie za słuszne, prezentowanego przez spółkę stanowiska, co do braku obiektywnych możliwości wpływania na uzyskanie obowiązujących poziomów recyklingu i odzysku w odniesieniu do masy odbieranych przez nią odpadów komunalnych, prowadziłoby do tego, iż w praktyce przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. byłby "martwy". Przedsiębiorca bowiem mógłby zawsze powoływać się na brak możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, uzasadniając to brakiem możliwości oddziaływania na to, jakie frakcje odpadów odbiera od właścicieli nieruchomości czy też nieskutecznym podejmowaniem różnych dostępnych mu działań, ukierunkowanych na realizację tego celu. Tymczasem podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Strona skarżąca jako profesjonalista w branży, działająca od wielu lat, powinna być świadoma konsekwencji wynikających z ustawy za niedochowanie poziomów recyklingu. Obowiązki wynikające z art. 9g mają na celu motywowanie przedsiębiorców i podmioty wytwarzające odpady do podejmowania na szeroką skalę działań służących zmniejszeniu ilości ich wytwarzania w zakresie, w jakim nie jest możliwy ich recykling. W innym wypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Przedsiębiorca prowadzący tego rodzaju działalność musi się liczyć z ustawowymi wymaganiami. Do niego należy takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, które zapewni spełnienie wskazanych wymagań. Powinien dołożyć wszelkiej staranności, żeby osiągnąć wielkości wynikające z ustaw. W szczególności może wpływać na odpowiednie kształtowanie treści postanowień umowy, które zapewnią możliwość osiągnięcia wielkości wskazanych w ustawie i rozporządzeniach. Przedsiębiorca, który dąży do wywiązania się z tych obowiązków, powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy. W razie potrzeby może renegocjować umowy, jeżeli zauważy np. obniżanie się zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. Dodać w tym miejscu trzeba, że ustawodawca przewidział instrumenty pozwalające na podjęcie przedsiębiorcy zajmującemu się odbieraniem odpadów komunalnych działań przewidzianych w art. 6ka u.c.p.g., umożliwiających złagodzenie skutków niewykonania obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Spółka w spornym okresie nie podjęła żadnych czynności, których zasadniczych celem byłoby zwiększenie osiąganego przezeń wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Jednocześnie Sąd stwierdza, iż w sprawie niewątpliwie nie doszło do naruszenia art. 9zb ust. 1 oraz art. 9zd ust. 1 u.p.c.g.

Wbrew stanowisku strony skarżącej w sprawie nie doszło także do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu procedujące w sprawie organy administracji obu instancji działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, stosownie do obowiązku wynikającego z art. 6 k.p.a. W toku postępowania zebrały kompletny materiał dowodowy, który poddały następnie wnikliwej i wszechstronnej ocenie, ustalając na jego podstawie niewadliwy stan faktyczny sprawy. Wyniki poczynionych uprzednio ustaleń przedstawione zostały jasno i klarowanie w motywach decyzji sporządzonych z poszanowaniem reguł zdefiniowanych w art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. Uzasadnienia podjętych na gruncie rozpatrywanej sprawy rozstrzygnięć organów obu instancji zawierają precyzyjne wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Z kolei, uzasadnienia prawne zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa oraz rzeczowe ustosunkowanie się do zarzutów odwołania. Przedstawione motywy wydanych w sprawie rozstrzygnięć pozwala na prześledzenie toku rozumowania organów oraz poznać przesłanki, które rzutowały o wydaniu takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie. Natomiast sam fakt, że kwestionowane skargą rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom strony skarżącej nie świadczy automatycznie o jej wadliwości. Przytoczona zaś ogólnikowa i lakoniczna argumentacja skarżącej, stanowi swego rodzaju polemikę ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie i nie wnosi nic nowego do sprawy. Jednocześnie, stosownie do wymogu wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a, skarżąca spółka miała zapewnione prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Za nieuzasadniony w ocenie Sądu uznać również należało zarzut skargi, co do naruszenia art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 15 k.p.a. Przepis art. 189c k.p.a. stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. W sytuacji, gdy w ustawie nowelizującej brak jest przepisów przejściowych, przyjąć należy, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po dniu jej wejścia w życie oraz do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej lecz trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy. Zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami trwają. Na gruncie rozpatrywanej sprawy zasada ta nie ma zastosowania. Jak już wcześniej wskazano zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez skarżącą spółkę obowiązek osiągnięcia w 2022 r. wymaganego przepisem art. 9g u.c.p.g. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Na gruncie rozpatrywanej sprawy miały więc zastosowanie przepisy obowiązujące z momentu wskazanego wyżej zdarzenia. Zgodzić się wobec tego trzeba z organem odwoławczym, że nawet gdyby przyjąć, że w sprawie mają zastosowanie regulacje obowiązujące w dacie orzekania, to przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej w rozpatrywanych sprawach, a mianowicie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 i art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. nie zmieniły swojego brzmienia od 31 grudnia 2020 r. Dokonana zaś z dniem 1 stycznia 2022 r., na mocy art. 2 pkt 12 lit. b) ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2151) nowelizacja art. 9x ust. 3 u.c.p.g. z obowiązującego w wcześniej brzmienia "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 (...)" na obowiązujące w 2022 r. brzmienie "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2 (...)", pozostaje bez istotnego wpływu na przedmiotową sprawę, albowiem w sprawie ma zastosowanie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Pozostałe nowelizacje ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie miały jakiegokolwiek wpływu zarówno na nałożenie jak i wysokość orzeczonej kary pieniężnej. Wpływu takiego nie wykazała zresztą strona skarżąca w motywach wywiedzionej skargi jak i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie należy uwzględnić, iż sam fakt, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji nie odniósł się klarowanie do stanu prawnego, który winien mieć w sprawie zastosowanie, a uchybienie w tym zakresie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. konwalidowało Kolegium, nie może stanowić dostatecznej podstawy do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W ocenie Sądu nie znajdują również uzasadnienia zarzuty skargi, co do naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Stosownie zaś do art. 189a k.p.a. w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu (§ 1). W przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: pkt 1 - przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, pkt 2 - odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, pkt 3 - terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, pkt 4 - terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, pkt 5 - odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, pkt 6 - udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustawodawca nie przewidział przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, wobec czego organy obu instancji prawidłowo przed wydaniem kwestionowanej skargą decyzji rozważyły możliwość odstąpienia od nałożenia na spółkę przedmiotowej kary pieniężnej, uwzględniając obowiązujące w tym zakresie regulacje art. 189f k.p.a. Zdaniem Sądu za prawidłowe uznać należy stanowisko organów, iż w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie zostały spełnione łącznie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za rok 2022. Nie sposób bowiem przyjąć, jak oczekuje tego skarżąca spółka, że waga naruszenia prawa jest znikoma, skoro w objętym postępowaniem okresie strona z wymaganego 25% poziomu recyklingu osiągnęła jedynie wartość 2 %. Co więcej, nie doszło także do zaprzestania naruszania prawa, gdyż spełnienie tej przesłanki w roku 2022 nie jest możliwe. Podjęcie deklarowanych przez spółkę ewentualnych działań, zmierzających do zwiększenia osiąganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych mogłoby przynieść skutki w kolejnych latach kalendarzowych, lecz nie w minionym roku 2022. Nadto, jak trafnie podnosiły organy obu instancji, stwierdzone w tym zakresie naruszanie prawa przez skarżącą spółkę nie ma charakteru jednostkowego, incydentalnego i miało miejsce również w latach poprzednich.

Sąd nie podzielił również zarzutów skargi, co do naruszenia w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 189e k.p.a. W tym zakresie wskazać należy, iż przepis art. 189e k.p.a. stanowi, że w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Sąd podziela w całości i czyni swoją zaprezentowaną w tym zakresie argumentację Kolegium, że powoływana przez stronę skarżącą pandemia Covid -19 nie może być uznana za siłę wyższą, wymierzenia kary za rok 2022. Jakkolwiek zgodzić się trzeba z twierdzeniem skarżącej, że w związku z występującym stanem zagrożenia epidemiologicznego i stanem epidemii COVID-19 zwiększyły się przypadki realizowania pracy zdalnej, to nie może ulegać wątpliwości, iż w związku z tym mogło dojść nie tylko do zmniejszenia odbieranych na terenach nieruchomości niezamieszkałych odpadów opakowaniowych, ale również odpadów zmieszanych (niesegregowanych), których masa ma tożsamy wpływ na wywiązanie się przez przedsiębiorcę z ciążącego na nim z mocy art. 9g u.u.c.p.g. obowiązku oraz w konsekwencji na wysokość kary wymierzonej na podstawie art. 9x ust. 2 i 3 u.u.c.p.g. Jednakże w ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy, spółka poza ogólnikowym odwołaniem się do wprowadzonych wówczas ograniczeń, nakazów, zakazów, zmiany funkcjonowania zakładów pracy itd. nie wykazała jakiegokolwiek związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy pandemią Covid-19 w spornym okresie, a stwierdzonym naruszeniem prawa w każdym w rozważanych okresów sprawozdawczych. Nie może nadto ujść uwadze Sądu, że sprawa dotyczy roku 2022 r., w którym sytuacja związana z epidemią była już w zasadzie opanowana, przy czym należy podkreślić, że jest to fakt notoryjny, a stosownie do art. 77 § 4 zd. pierwsze k.p.a. fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Kodeks postępowania administracyjnego nie definiuje pojęcia siły wyższej. Jednakże przyjmuje się powszechnie, że za siłę wyższą rozumie się zdarzenie charakteryzujące się trzema następującymi cechami: zewnętrznością, niemożliwością jego przewidzenia oraz niemożliwością zapobieżenia jego skutkom (por. wyrok NSA z 29 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 919/15; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, że w 2022 r. sytuacja pandemiczna nie mogła być już uznana za takie zdarzenie. Wobec tego jako podmiot profesjonalny spółka winna przedsięwziąć działania mające na celu poprawę sytuacji w przyszłości.

Niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 189a § 2 w zw. z art.189f § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 2 lit c) ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych poprzez wydanie decyzji niewspółmiernie dotkliwiej w stosunku do rzeczywistego naruszenia, która to dotkliwość może wywołać dla skarżącego niepowetowaną stratę. Wymierzenie kary, o której mowa jest bowiem następstwem naruszenia prawa, a przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności. Jak już wyżej wskazano wysokość nałożonej na skarżącą kary pieniężnej wynika wprost z powołanych wyżej przepisów i stanowi matematyczne wyliczenie według określonego wzoru. Kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu przewidziana w art. 9x ust. 3 tej ustawy należy przy tym do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Przesłanką jej wymierzenia jest zatem obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g u.c.p.g.

Bezzasadne w świetle poczynionych wyżej rozważań pozostają również zarzuty naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 Prawa przedsiębiorców. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że wynikająca z art. 10 ust. 1 Prawa przedsiębiorców zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy nie oznacza, że przedsiębiorca może naruszać obowiązki związane z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą i uniknąć konsekwencji tego zaniedbania tylko przez oświadczenie tego przedsiębiorcy, że ziściły się przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu oraz uznanie, że w sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, mając zwłaszcza na uwadze bierność skarżącej w dążeniu do realizacji ciążącej na niej, a wynikających zarówno z zawartych umów, a przede wszystkim z ww. przepisów u.c.p.g. obowiązków. W ten sposób każdy przedsiębiorca powołując się na tę zasadę unikałby odpowiedzialności z tytułu naruszenia ciążących na nim obowiązków. W ocenie Sądu brak było również podstaw do zastosowania przez organy administracji zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy (art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców) czy też zasady przyjaznej interpretacji przepisów (art. 11 Prawa przedsiębiorców), gdyż takowych wątpliwości ani co do stanu faktycznego, ani co do treści normy prawnej w niniejszej sprawie nie sposób wskazać. Nie ma też jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 cyt. wyżej ustawy poprzez obciążenie skarżącej odpowiedzialnością za działania oraz zaniechania innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. i art. 120 p.p.s.a.

P.K.