Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1147/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 35
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Ref. staż. Marcin Sieradzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm), po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, inwestorowi P. Sp. z o.o. z/s w W. dla inwestycji polegającej na rozbudowie, nadbudowie i zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku mieszkalnego na cele usługowe wraz z budową III-kondygnacyjnego garażu podziemnego przy ul. P. w W., położonego na działce nr [...] i [...] obręb [...] w dzielnicy [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., złożyła wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na rozbudowę, nadbudowę i zmianę sposobu użytkowania Istniejącego budynku mieszkalnego na cele usługowe, wraz z budową III - kondygnacyjnego garażu podziemnego przy ul. P. w W., na działce ewidencyjnej nr [...] i [...] w obrębie [...].

Przy piśmie z dnia 28 kwietnia 2014 r. pełnomocnik inwestora przedłożył kopię decyzji Zarządu Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. o warunkach zabudowy oraz kopię decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymującą w mocy ww. decyzję Zarządu Dzielnicy [...].

Przy kolejnym piśmie pełnomocnik inwestora uzupełnił wniosek o pozwolenie na budowę o kopię decyzji [...] Konserwatora Zabytków Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., zezwalającą na rozbudowę, nadbudowę i zmianę sposobu użytkowania na cele usługowe oraz budowę III kondygnacyjnego garażu podziemnego w kamienicy przy ul. P. w W., która wpisana jest do rejestru zabytków.

Działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., w dniu 16 maja 2014 r. Prezydent [...] wezwał inwestora do usunięcia braków formalnych wniosku o pozwolenie na budowę w zakresie wykazania prawa do dysponowania na cel budowlany nieruchomością położoną na działce ewidencyjnej nr [...] poprzez udostępnienie kopii dokumentów potwierdzających to prawo, odniesienia się do robót budowlanych dotyczących nieruchomości sąsiadujących z budynkiem przy ul. P. w "ostrej granicy" (kominy, fundamenty pod wspólną ścianą) i w przypadku planowanych robót na działce sąsiedniej uzyskanie zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości i powołanie się na nią w oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cel budowlany.

W dniu 18 czerwca 2014r. Wspólnota Mieszkaniowa [...] złożyła pismo zawierające uwagi i zastrzeżenia, dotyczące zakresu prac i zawartych w projekcie rozwiązań. Uwagi dotyczyły braku rozeznania w projekcie wspólnej ściany obu nieruchomości (grubości, istniejących kanałów kominowych), precyzyjnego - zgodnego z pomiarami geodezyjnymi określenia przebiegu granicy między budynkami sąsiadującymi w "ostrej granicy". Strona wysunęła też zarzut braku w opracowaniu ekspertyzy konstrukcyjnej, dotyczącej stanu konstrukcji istniejącego budynku sąsiedniego, w rejonie graniczącym z budynkiem objętym inwestycją i wpływu projektowanych robót na budynek przy ul. N.. Strona zwróciła również uwagę na brak w projekcie budowlanym opisu rozwiązań technicznych, gwarantujących bezpieczeństwo budynku sąsiedniego w trakcie realizacji inwestycji i po jej zrealizowaniu. Zawarte w piśmie Wspólnoty N. i Al. [...] uwagi, dotyczyły ponadto braków w projekcie budowlanym, w tym braku rozwiązania głębokich fundamentów dotyczących budowy III kondygnacyjnego garażu podziemnego.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014r., Prezydent [...] nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w terminie 14 dni. Organ zobowiązał inwestora do:

- przedłożenia ekspertyzy konstrukcyjnej oddziaływania projektowanych robót budowlanych na nieruchomości sąsiednie, znajdujące się w "ostrej granicy" z budynkiem przy ul. P., wraz z opisem rozwiązań technicznych zapewniających bezpieczeństwo przylegających budynków, zgodnie z zapisem decyzji o warunkach nr [...] oraz art. 5 ustawy Prawo budowlane

- określenia ścian konstrukcyjnych sąsiadujących z nieruchomościami - ich grubości na poszczególnych kondygnacjach, określenie istniejących w ścianach kanałów kominowych, również na rzucie dachu, wraz z podaniem rzędnych istniejących i projektowanych kominów

- uzyskania zgody właścicieli kanałów znajdujących się na nieruchomościach sąsiednich, w przypadku konieczności ich podwyższenia i montażu nasad kominowych, na wykonanie ww. robót.

Stwierdzono również niezbędność uzupełnienia projektu konstrukcyjnego o rozwiązanie elementów głębokich fundamentów projektowanego III-kondygnacyjnego garażu podziemnego.

W dniu 10 lipca 2014 r. po dokonaniu częściowych uzupełnień projektu budowlanego, pełnomocnik inwestora złożył wniosek o wydłużenie terminu określonego w postanowieniu Nr [...] o kolejne 14 dni, a organ postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2014r. przychylił się do wniosku i przedłużył termin o kolejne 14 dni.

W dniu 25 lipca 2014r. Wspólnota Mieszkaniowa Al. [...] złożyła wniosek o wydanie decyzji odmawiającej pozwolenia budowlanego dla ww. inwestycji z uwagi na fakt, że ustawa Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera instytucji przedłużania terminów, zatem czynności dokonane po zakończonym terminie powinny być uznane za bezskuteczne.

W dniu 14 sierpnia 2014r. pełnomocnik inwestora złożył wniosek o anulowanie procedur związanych z wydaniem decyzji w sprawie wydania pozwolenia na inwestycję przy ul. P.

Następnie w dniu 18 sierpnia 2014 r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika wnoszące o wycofaniu tego wniosku oraz wniosek z żądaniem przeprowadzenia przez organ rozprawy administracyjnej w trybie art. 89 k.p.a., poprzedzającej wydanie decyzji w przedmiotowym postępowaniu.

Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014r. Nr [...] odmówił przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w sprawie wydania pozwolenia na przedmiotową inwestycję. Organ ocenił, że przeprowadzenie rozprawy jest niezasadne, bowiem postanowienie nakładające na inwestora obowiązek uzupełnienia wniosku (w tym uzyskania zgody od Wspólnoty Mieszkaniowej [...]) w terminie 14 dni, a następnie przedłużenie tego terminu o kolejne 14 dni, wyczerpało możliwości działania organu przewidziane ustawą k.p.a. i ustawą Prawo budowlane.

Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Prezydent [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Organ architektoniczno-budowlany wskazał, że do dnia 31 lipca 2014r. w którym upłynął termin usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wniosku, inwestor nie zastosował się do części obowiązków zawartych w postanowieniu i nie przedstawił organowi zgody Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na podwyższenie kominów znajdujących się na nieruchomości sąsiada. W ocenie organu wyłączenie przez projektanta ww. robót z zakresu objętego wnioskiem jest niemożliwe, ponieważ załączony projekt budowlany jest rozpatrywany jako całość inwestycji, która musi być prawidłowa pod względem obowiązujących przepisów budowlanych. W związku z tym, pominięcie zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej na wykonanie przez inwestora robót budowlanych na terenie jego nieruchomości jest sprzeczne z prawem i stanowiłoby naruszenie prawnego interesu Wspólnoty Mieszkaniowej [...].

Prezydent [...] oceniając ekspertyzę konstrukcyjną, wykonaną przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. R. G., która była podstawą opracowania projektu konstrukcyjnego, stwierdził brak wyczerpującego odniesienia się rzeczoznawcy do problemu zabezpieczenia stanu konstrukcji budynków sąsiednich, zarówno w trakcie realizacji robót budowlanych, jak również po ich wykonaniu. Organ stanął na stanowisku, że ekspertyza powinna być poprzedzona wizją lokalną i inwentaryzacją ścian granicznych i konstrukcji budynków sąsiednich w rejonie budynku przy P.. Organ I instancji wskazał ponadto, że przy ocenie dowodów wziął również pod uwagę wnioski i zastrzeżenia stron, z których wynika, że inwestor nie podjął czynności związanych z rozpoznaniem stanu technicznego budynków znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie i obszarze oddziaływania inwestycji.

W ocenie organu stopnia podstawowego zarówno projekt architektoniczny, jak również projekt konstrukcyjny, nie określają ścian budynku, położonych na granicy z sąsiednimi nieruchomościami, które są integralną częścią budowli niezależnie od zakresu projektowanych robót budowlanych, a zwłaszcza, że są to ściany wspólne z budynkami sąsiadującymi z inwestycją w "ostrej granicy". Ponadto inwestor nie uzyskał zgody na niezbędne do wykonania, związane z nadbudową budynku przy ul. P. podwyższenie kominów budynku przy ul. N., które stanowią nieruchomość sąsiada. Wyłączenie tych prac z zakresu opracowania nie jest możliwe, ze względu na fakt, że w konsekwencji planowanej nadbudowy zostaje zakłócona praca kanałów wentylacyjnych i spalinowych sąsiada, co jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami budowlanymi.

W związku powyższymi brakami Prezydent [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła P. Sp. z o.o. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i udzielenie pozwolenia na budowę. Odwołująca zarzuciła:

-naruszenie art. 89 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia rozprawy, w sytuacji gdy przeprowadzenie rozprawy było w pełni zasadne, ze względu na przyspieszenie i uproszczenie postępowania, a ponadto możliwość uzgodnienia interesu stron postępowania;

- naruszenie art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w związku z § 206 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002, poz. 75 Nr 690, ze zm. – dalej jako "rozporządzenie") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji o odmowie wydania pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę spełniał przesłanki wymienione w wyżej przywołanych przepisach, w szczególności ekspertyza techniczna stanu konstrukcji budynku i jego elementów, z uwzględnieniem budynków sąsiadujących, została sporządzona w sposób rzetelny i kompletny;

- naruszenie przepisu art. 34 ust. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego w związku z §7 ust. 1 i §11, §12 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012, poz. 462, ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów i uznanie, że projekt budowlany przedłożony w niniejszym postępowaniu do zatwierdzenia nie określa ścian budynku położonych na granicy z sąsiednimi nieruchomościami, w sytuacji gdy projekt ten spełnia wszystkie wymogi wskazane w wyżej wymienionych przepisach.

Odwołująca wskazała, że wbrew twierdzeniom organu, ekspertyza konstrukcyjna została poprzedzona licznymi wizjami lokalnymi na budowie połączonymi z przeglądem aktualnego stanu konstrukcji budynku przy ul. P., a także dokładną inwentaryzacją wymiarową i materiałową wykonanych odkrywek stropowych i fundamentowych, w tym w ścianach granicznych z budynkiem przy ul. N. i budynkiem przy ul. P.. Ogląd konstrukcji został dokonany w sposób wystarczający dla wydania ekspertyzy konstrukcyjnej i opracowania na jej podstawie Projektu Konstrukcji. Sformułowano również odpowiednie wnioski i zalecenia w zakresie projektu Konstrukcji, które zostały w tymże projekcie uwzględnione. Ponadto Ekspertyza Konstrukcyjna została uzupełniona opinią konstrukcyjną z dnia 26 czerwca 2014 r. sporządzoną przez mgr R. G. Rzeczoznawca jednoznacznie stwierdził, iż przewidziane w ramach inwestycji prace nie będą miały żadnego wpływu na istniejąca konstrukcję budynku [...] ani konstrukcję obiektów sąsiednich.

Odwołująca zwróciła ponadto uwagę, że do pisma z dnia 19 maja 2014 r. załączono oświadczenie Projektanta z dnia 19 maja 2014 r., w którym stwierdził on, iż rozwiązania projektowe w przekazanym do zatwierdzenia projekcie budowlanym nie przewidują ingerencji w nieruchomości sąsiadujące z budynkiem przy ul. P.

Nadto zwróciła uwagę, że jedynie w uzupełnieniu przedłożyła opracowanie pn. "Budynek [...] Rekonstrukcja i przebudowa. Część konstrukcyjna. Stan techniczny elementów konstrukcji podziemia w tym ścian wspólnych i opis techniczny prac w podziemiu" sporządzone przez mgr inż. K. G. Opracowanie to potwierdza fakt, że w ramach prac przygotowawczych do projektu budowlanego dokonano wielokrotnych wizji lokalnych wewnątrz budynku [...], w toku których przeprowadzane były odkrywki stropów na kondygnacjach naziemnych i nad podziemiem oraz miejscowych zbić tynków w miejscach stwierdzonych pęknięć i odspojeń.

W dniu 5 listopada 2014 r. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości Al. [...] w W. złożyła odpowiedź na odwołanie.

Następnie w dniu 7 listopada 2014 r. inwestor złożył pisma stanowiące uzupełnienie odwołania oraz dołączył m.in. oświadczenie Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w sprawie wyrażenia zgody na podwyższenie kominów znajdujących się na nieruchomości przy ul. N. w W.

Wojewoda [...] wskazał, że w związku z nieprawidłowościami w zakresie określonym w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, które nie były przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ I instancji, w dniu 27 listopada 2014 r. wystosował wezwanie do inwestora.

Przy piśmie z dnia 15 grudnia 2014 r., inwestor przedłożył ekspertyzę konstrukcyjną istniejącego budynku mieszkalnego przy ul. P. oraz sąsiednich obiektów; opracowaną przez mgr inż. R. G. w grudniu 2014 r. W dniu 22 grudnia 2014 r. główny projektant arch. M. Ś. uzupełnił projekt budowlany, część rysunkową projektu zagospodarowania terenu o zapis: "przyłącza wg odrębnego opracowania".

W dniu 15 stycznia 2015 r. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] zgłosiła uwagi i zastrzeżenia, dotyczące m.in. zakresu ekspertyzy konstrukcyjnej. W dniu 26 stycznia 2015 r., a następnie w dniu 23 lutego 2015 r. przedłożyła opinię mgr inż. arch. J. H. w przedmiocie negatywnego wpływu planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości.

W dniu 13 marca 2015 r. inwestor złożył do Wojewody [...] pismo, w którym wycofał złożony wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, w zakresie instalacji tryskaczowej.

Również w dniu 13 marca 2015 r. rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych dokonał w siedzibie [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. ponownego uzgodnienia projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej "Po wycofaniu wniosku w zakresie instalacji tryskaczowej".

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na: rozbudowie, nadbudowie i zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku mieszkalnego na cele usługowe wraz z budową III-kondygnacyjnego garażu podziemnego przy ul. P. w W., położonego na działce inwestycyjnej nr ew. [...] i [...] w obrębie [...] w dzielnicy [...]; kategoria obiektu: XVII.

Wojewoda [...] wskazał, że w związku z pismem inwestora, wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenie na budowę, w części dotyczącej instalacji tryskaczowej, został przez Wojewodę [...] pozostawiony bez rozpoznania, zatem niniejsze pozwolenie na budowę nie obejmuje instalacji tryskaczowej.

W ocenie organu odwoławczego postanowienie wydawane w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego ma umożliwić inwestorowi usunięcie nieprawidłowości w celu uzyskania wnioskowanej przez niego decyzji i nie może być traktowane przez organ administracji jako instrument wykorzystywany przeciwko inwestorowi, dlatego nie jest dopuszczalne nakładanie tym postanowieniem obowiązków, które pozostają poza zakresem określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego wskazane w postanowieniu Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nieprawidłowości wynikały z dokonania analizy projektu budowlanego z przekroczeniem norm kompetencyjnych wynikających z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a naruszenie to doprowadziło do wydania przez Prezydenta [...] decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., którą należy uchylić.

Wojewoda [...] dostrzegł jednak, że niżej wymienione kwestie, zasadnicze dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, nie były przedmiotem postępowania wyjaśniającego w zakresie uzupełnienia dokumentacji projektowej. Inwestor został wezwany do:

doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), poprzez

uzupełnienie projektu budowlanego o ekspertyzę techniczną stanu obiektów istniejących, zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego budynku mieszkalnego (objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę), stwierdzającą stan ich bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania; uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku, wymaganą § 206 ust. 1 rozporządzenia;

uzupełnienie projektu budowlanego o ekspertyzę techniczną stanu konstrukcji i elementów istniejącego budynku mieszkalnego (objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę), z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego, zawierającą wnioski z oględzin i badań obejmujące ocenę stanu budynku i jego przydatności do planowanej rozbudowy i przebudowy; wymaganą § 206 ust. 2 ww. rozporządzenia;

doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z wnioskiem o pozwolenie na budowę, poprzez wskazanie przez projektanta w legendzie projektu zagospodarowania terenu (części rysunkowej), czy projektowane przyłącza do sieci uzbrojenia terenu będą realizowane w ramach złożonego wniosku o pozwolenie na budowę; czy też nie są objęte wnioskiem i będą realizowane według odrębnego postępowania.

Wojewoda [...] wskazał, że pomiędzy wnioskiem inwestora o pozwolenie na budowę, a projektem budowlanym istniała niespójność w zakresie przyłączy do sieci uzbrojenia terenu, lecz w postępowaniu odwoławczym inwestor doprowadził projekt budowlany do zgodności z wnioskiem o pozwolenie na budowę, ponieważ na rysunku projektu zagospodarowania terenu zamieścił zapis: "przyłącza wg odrębnego opracowania".

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że dokumentacja projektowa została uzupełniona o opracowanie pn. "ekspertyza konstrukcyjna istniejącego budynku mieszkalnego [...] oraz obiektów istniejących zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie", które zawiera wnioski, iż prowadzone prace nie będą miały wpływu na stan techniczny budynków sąsiednich w tym ścian wspólnych, a w trakcie prowadzonych prac przy rozbudowie i przebudowie domu [...] prowadzony być musi stały monitoring geodezyjny kamienic sąsiednich oraz dokumentowanie wyników pomiarów. Ponadto stan budynku w pełni nadaje się do przeprowadzenia remontu i przebudowy.

Wojewoda [...] wskazał jednocześnie, że Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] przedłożyła opracowanie pn. "Opinia konstrukcyjna możliwego wpływu przebudowy z pogłębieniem budynku ul. P. na sąsiedni istniejący budynek mieszkalny w Al. [...] w W.", sporządzone 16 lutego 2015 r. przez rzeczoznawcę mgr inż. arch. J. H., z treści którego wynika, że na podstawie dostępnych materiałów nie określono wpływu oddziaływania głębokiego wykopu na sąsiednie zabudowy. Jednakże Wojewoda [...] uznał za wiarygodny materiał dowodowy przedstawiony przez inwestora.

Zdaniem organu odwoławczego istnienie i sposób usytuowania budynku mieszkalnego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników obiektów sąsiednich lub obniżenia ich przydatności do użytkowania, o których mowa w § 204 ust. 5 rozporządzenia.

W ocenie Wojewody [...] przedłożony projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji Zarządu Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., ustalającej warunki zabudowy dla spornej inwestycji. Nadto przedłożony projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, a inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę wymagane oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, kompletny i wykonany przez uprawnione osoby projekt budowlany oraz posiada wymagane opinie, uzgodnienia i pozwolenia. Projektanci i sprawdzający złożyli oświadczenia zgodnie z wymaganiami art. 20 ust. 4 Prawo budowlane, a przedłożony projekt budowlany zawiera uzgodnienia z rzeczoznawcami w zakresie:

ochrony przeciwpożarowej, zaopiniowany przez rzeczoznawcę inż. A. M. w dniu 10 lutego 2014 r. oraz w dniu 13 marca 2015 r;

wymagań higieniczno-sanitarnych, zaopiniowany przez rzeczoznawcę inż. B. R. w dniu 13 lutego 2014 r.

Wojewoda [...] wskazał również, że do projektu budowlanego dołączono oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, elektroenergetycznej, telekomunikacyjnej. Nadto lokalizacja ww. sieci uzbrojenia terenu została pozytywnie zaopiniowana przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej Sieci Uzbrojenia Terenu. Jednocześnie do projektu budowlanego dołączono m.in.: dokumentację geologiczno-inżynierską, zatwierdzoną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] października 2013 r.; ekspertyzę konstrukcyjną budynku objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę; ekspertyzę akustyczną dotyczącą przegród budowlanych i ich elementów w budynku objętym wnioskiem o pozwolenie na budowę; ekspertyzę techniczną z zakresu ochrony przeciwpożarowej; informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia; analizę zacieniania i przesłaniania.

Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że za przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania projektowe odpowiedzialność ponosi projektant, zaś organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada uprawnień do podważania ich prawidłowości. Projektant składa w tym zakresie oświadczenie, że projekt budowlany sporządzony został zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami wiedzy technicznej. Natomiast ewentualnych roszczeń z tytułu poniesionej szkody można dochodzić na drodze sądowej w sprawach cywilnych.

Wojewoda [...] wyjaśnił również, że z projektu budowlanego wynika, że prace polegające na podwyższeniu kominów, nie zostały objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę i stanowią przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego. Przy czym w toku postępowania odwoławczego inwestor dołączył do akt sprawy oświadczenie z dnia 23 października 2014 r. Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w sprawie wyrażenia zgody na podwyższenie kominów znajdujących się na nieruchomości przy ul. N. w W.

W ocenie Wojewody [...], zebrany na etapie postępowania tak pierwszej, jak i drugiej instancji materiał dowodowy pozwala na podjęcie orzeczenia reformatoryjnego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Skargę na powyższą decyzję złożyła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] (dalej jako "skarżąca") wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzuciła:

naruszenie przepisów stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności tj. art. 156 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie zasady dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy;

naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

naruszenie art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy i wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a także na wadliwym uzasadnieniu decyzji, polegające na:

braku ustalenia wpływu planowej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, z uwagi na fakt, iż w otoczeniu nieruchomości, której dotyczy decyzja, znajdują się ponad stuletnie kamienice, w kontekście faktu, iż nieruchomość Al. [...] nie posiada fundamentów i planowana budowa III kondygnacyjnego garażu podziemnego może wypłynąć niekorzystnie na konstrukcję w/w budynku,

braku szczegółowej opinii badań geologicznych gruntu a co za tym idzie wpływu wykopów na stabilność gruntu i posadowienia kamienicy Al. [...],

w kontekście II pkt 1a przedmiotowa dokumentacja nie zawiera projektu zabezpieczenia sąsiedniej kamienicy Al. [...] przed niekorzystnym wpływem planowanych prac w ostrej granicy,

braku analizy zasadności przysłonięcia okien w lokalu kamienicy Al. [...] (ostatnia kondygnacja) poprzez ścianę lub ich zabudowę bez prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

brak wyjaśnienia wątpliwości wynikających z opinii konstrukcyjnej możliwego wpływu przebudowy z pogłębieniem budynku przy ul. P. na sąsiedni istniejący budynek mieszkalny przy Al. [...] w W., przedłożonej przez skarżącą,

naruszenie art. 136 k.p.a. poprzez przekroczenie zakresu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów polegające na przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przez organ wyższego stopnia w znacznej części,

naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 poprzez wydanie przez organ wyższego stopnia decyzji uchylającej w całości zaskarżoną decyzję i orzekającej w tym zakresie, co do istoty sprawy, podczas gdy okoliczności sprawy nie pozwalały na wydanie decyzji merytoryczno-reformatoryjnej;

III. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 35 ust. 1 pkt. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę inwestycji, w stosunku do której istnieje realny wpływ oddziaływania głębokiego wykopu na nieruchomości sąsiednie, co stanowi sprzeczność z przepisami techniczno-budowlanymi, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa.

W ocenie skarżącej organ wyższego stopnia przeprowadził postępowanie wyjaśniające w znacznej części, a nie jedynie uzupełniająco, sam bowiem podkreślił, iż na etapie postępowania I instancji organ nie rozstrzygnął kwestii zasadniczych, które były przedmiotem rozpoznania dopiero w postępowaniu przed Wojewodą [...]. W ten sposób organ wyższego stopnia naruszył zasadę dwuinstancyjności, zmieniając tożsamość przedmiotową sprawy.

Skarżąca wskazała ponadto, że organ odwoławczy zaniechał wszechstronnego ustalenia wszystkich istotnych przesłanek koniecznych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107§ 3 k.p.a. Organ administracji publicznej nie podjął wszelkich koniecznych czynności w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie zweryfikowania wpływu przedmiotowej inwestycji z pogłębieniem budynku przy ul. P. na nieruchomości sąsiednie, pomimo przedstawionej opinii, która wskazuje na realną możliwość zaistnienia negatywnego oddziaływania w tym zakresie. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy powinien zweryfikować zasadność poniesionych zarzutów przez skarżącą i ustosunkować się do nich merytorycznie, zamiast uchylać się od jakichkolwiek czynności w zakresie sprawdzenia tych zarzutów i usprawiedliwiać to fachowością podmiotu, który sporządził dokumentację projektową.

Jednocześnie skarżąca zwróciła uwagę, że zgodnie z decyzją nr [...][...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W., z dnia [...] lutego 2010 r., numer rejestru [...], wpisano do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego, zespół budowlany kwartału ograniczonego Al. [...] - ul. P. - ul. N. - ul. E. P. w W., znajdujący się w obszarze intensywnej zabudowy śródmiejskiej o dominującej funkcji mieszkaniowej wielorodzinnej. Zespół budowlany ww. kwartału stanowią budynki przy Al. [...],[...],[...],[...], ul. P. i [...] oraz ul. N., [...],[...],[...]. W ocenie skarżącej planowana rozbudowa i nadbudowa kamienicy, a także zmiany zagospodarowania terenu i jego zabudowy dla inwestycji z pewnością wpłynie na wartość zabytkową zespołu budowlanego, a także na zaburzenie historycznych rysów i ładu pomieszczeń, zatem stanowisko [...] Konserwatora Zabytków dopuszczające do przekształceń w przedmiotowym budynku jest wadliwe merytorycznie z punktu widzenia przepisów prawa, a także praktyki i doktryny konserwatorskiej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uczestnicy postępowania P. Sp. z o.o. oraz P. Sp. z o.o. w odpowiedzi na skargę wnieśli o jej oddalenie. W ocenie uczestników, postępowanie organu odwoławczego było prawidłowe, gdyż zakres postępowania wyjaśniającego nie wykroczył poza ramy przepisu art. 136 k.p.a., a jego rezultat stanowił podstawę do wydania przez organ II Instancji decyzji reformatoryjnej. Uczestnicy wskazali, że dokumentacja, do której złożenia został wezwany inwestor w postępowaniu odwoławczym, stanowi jedynie uzupełnienie złożonej już ekspertyzy technicznej budynków o stan obiektów sąsiednich i stan konstrukcji istniejącego budynku. Tym samym przeprowadzone postępowanie dowodowe odnosiło się wyłącznie do ściśle określonej kwestii tj. analizy stanu technicznego budynków, a nie całości lub znacznej części projektu budowlanego. Wezwanie skierowane przez organ II Instancji w zakresie uzupełnienia powyższej dokumentacji, służyło jedynie usunięciu wątpliwości organu co do zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi oraz precyzyjnemu wyjaśnieniu szczegółowej treści projektu budowlanego. Uczestnicy postępowania wskazali również, że projekt budowlany nie przewiduje przysłonięcia okien przynależnych do lokali, znajdujących się na ostatniej kondygnacji kamienicy przy Al. [...]. Natomiast zgodnie z wiedzą inwestora, jedyne okno, jakie znajdowało się w ścianie kamienicy należącej do skarżącej, od strony nieruchomości inwestora, przynależne do lokalu nr [...] (VI p.) wykonano bez stosownych pozwoleń organów administracji i za zgodą właściciela okno to zostało zamurowane.

Uczestnicy postępowania zarzucili ponadto, że opinia złożona przez skarżącą zawiera szereg nieprawidłowości, tj. nie uwzględnia całości dokumentacji przedłożonej przez inwestora w sprawie, gdyż została sporządzona w dniu 16 lutego 2014 r., nie odwołuje się do żadnych dokumentów i zawiera jedynie ogólnikowe stwierdzenia, a rozwiązania w niej przewidziane są niemożliwe do zrealizowania.

Uczestnicy postępowania zwrócili również uwagę, że zarówno nieruchomość skarżącej, którą stanowi budynek położony na działkach nr [...] i [...] w obrębie [...] w W. jak i nieruchomość inwestora, którą stanowi budynek położony na działkach nr [...] i [...] w obrębie [...] w W., to dwa odrębne budynki, które stanowią jednocześnie odrębne od siebie nieruchomości, a współwłasność ścian, na którą powołuje się skarżąca, nie znajduje odzwierciedlenia w prowadzonych dla tych nieruchomości księgach, ani jakichkolwiek innych dokumentach.

W toku postępowania sądowego Prezydent [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015r. , przeniósł przedmiotowe pozwolenie na budowę udzielone decyzją Wojewody [...] z [...] marca 2015r. Nr [...] na rzecz spółki pod firmą P. sp. z o.o z siedzibą w W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest reformatoryjna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] uchylająca w całości decyzję Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014r. i zatwierdzająca projekt budowlany oraz udzielająca pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na: rozbudowie, nadbudowie i zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku mieszkalnego na cele usługowe wraz z budową III-kondygnacyjnego garażu podziemnego przy ul. P. w W., położonego na działce inwestycyjnej nr ew. [...] i [...] w obrębie [...] w dzielnicy [...]; kategoria obiektu: XVII.

Zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Stosownie zaś, do treści art. 33 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor jest zobowiązany dołączyć decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ustaleniu lokalizacji celu publicznego), jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Ponadto w myśl art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] ustalił dla przedmiotowej inwestycji warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego W W. z dnia [...] kwietnia 2014r.

W ramach uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w ramach art. 136 kpa, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. wydanym w oparciu o art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, Wojewoda [...] wezwał inwestora do uzupełnienia dokumentacji projektowej polegającym na :

doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), poprzez

uzupełnienie projektu budowlanego o ekspertyzę techniczną stanu obiektów istniejących, zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego budynku mieszkalnego (objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę), stwierdzającą stan ich bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania; uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku, wymaganą § 206 ust. 1 rozporządzenia;

uzupełnienie projektu budowlanego o ekspertyzę techniczną stanu konstrukcji i elementów istniejącego budynku mieszkalnego (objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę), z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego, zawierającą wnioski z oględzin i badań obejmujące ocenę stanu budynku i jego przydatności do planowanej rozbudowy i przebudowy; wymaganą § 206 ust. 2 ww. rozporządzenia;

doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z wnioskiem o pozwolenie na budowę, poprzez wskazanie przez projektanta w legendzie projektu zagospodarowania terenu (części rysunkowej), czy projektowane przyłącza do sieci uzbrojenia terenu będą realizowane w ramach złożonego wniosku o pozwolenie na budowę; czy też nie są objęte wnioskiem i będą realizowane według odrębnego postępowania.

Należy podzielić stanowisko Wojewody [...] , iż przedłożony projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., ustalającej warunki zabudowy dla spornej inwestycji. Nadto jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, a inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę wymagane oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, kompletny i wykonany przez uprawnione osoby projekt budowlany oraz posiada wymagane opinie, uzgodnienia i pozwolenia. Projektanci i sprawdzający złożyli oświadczenia zgodnie z wymaganiami art. 20 ust. 4 Prawo budowlane, a przedłożony projekt budowlany zawiera uzgodnienia z rzeczoznawcami w zakresie:

ochrony przeciwpożarowej, zaopiniowany przez rzeczoznawcę inż. A. M. w dniu 10 lutego 2014 r. oraz w dniu 13 marca 2015 r;

wymagań higieniczno-sanitarnych, zaopiniowany przez rzeczoznawcę inż. B. R. w dniu 13 lutego 2014 r.

Do projektu budowlanego dołączono oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, elektroenergetycznej, telekomunikacyjnej. Nadto lokalizacja ww. sieci uzbrojenia terenu została pozytywnie zaopiniowana przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej Sieci Uzbrojenia Terenu. Jednocześnie do projektu budowlanego dołączono m.in.: dokumentację geologiczno-inżynierską, zatwierdzoną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] października 2013 r.; ekspertyzę konstrukcyjną budynku objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę; ekspertyzę akustyczną dotyczącą przegród budowlanych i ich elementów w budynku objętym wnioskiem o pozwolenie na budowę; ekspertyzę techniczną z zakresu ochrony przeciwpożarowej; informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia; analizę zacieniania i przesłaniania.

Nadto inwestor przedłożył decyzję [...] Konserwatora Zabytków Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., zezwalającą na rozbudowę, nadbudowę i zmianę sposobu użytkowania na cele usługowe oraz budowę III kondygnacyjnego garażu podziemnego w kamienicy przy ul. P. w W., która wpisana jest do rejestru zabytków. W tym miejscu odnosząc się do zarzutu skargi należy zauważyć, iż organ architektoniczno-budowlany nie posiada kompetencji pozwalających na kwestionowanie stanowiska organu konserwatorskiego .

W dniu 7 listopada 2014r. inwestor złożył także pismo z dnia 23 października 2014 r. Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w sprawie wyrażenia zgody na podwyższenie kominów znajdujących się na nieruchomości przy ul. N. w W., pomimo, iż roboty budowlane związane z podwyższeniem kominów na sąsiednim budynku mają być przedmiotem odrębnego postępowania i nie zostały objęte przedmiotowym wnioskiem o pozwolenie na budowę.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez skarżącą Wspólnotę zarówno w skardze jak i w pismach składanych w toku postępowania sądowego należy wskazać, iż za całkowicie nieuzasadniony należy uznać zarzut skargi naruszenia przez organ odwoławczy art 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art 136 kpa.

Przewidziany w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy w sytuacji stwierdzenia wadliwości decyzji organu I instancji istnieje wówczas, gdy dokonujący kontroli organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby prowadzenia postępowania w znacznym zakresie.

Wskazać przy tym należy, że stosownie do art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Z powyższych przepisów wynika, że w zasadzie organ odwoławczy powinien ponownie merytorycznie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę uprzednio rozpoznaną przez organ I instancji. Jeżeli zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, to w pierwszej kolejności organ odwoławczy powinien rozważyć zastosowanie cytowanego wyżej art. 136 k.p.a.

Brak należycie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego jest wadą postępowania, jednak należy zauważyć, że nie wszystkie naruszenia przepisów postępowania mogą być podstawą stosowania art. 138 § 2 k.p.a. Treść przepisu jednoznacznie wskazuje, że zaskarżoną decyzję można uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Tylko zaistnienie tych warunków uzasadnia orzekanie kasacyjne. Skorzystanie z tej możliwości musi być wyjątkowe, gdyż istotą postępowania odwoławczego w ogólnym postępowaniu administracyjnym jest orzekanie reformatoryjne. To organ odwoławczy ma podjąć wszelkie, oczywiście możliwe kroki, do merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji.

W ocenie Sądu zakres postępowania wyjaśniającego będącego konsekwencją omawianego powyżej postanowienia Nr [...] z [...] czerwca 2014r. nie wykracza poza ramy określone norma art. 136 kpa. Żądana dokumentacja stanowi jedynie uzupełnienie przedłożonego projektu budowlanego, w żaden sposób nie ingerując i nie zmieniając zakresu przedmiotowego inwestycji oraz rozwiązań projektowych, w tym konstrukcyjnych.

W ocenie Sądu niezasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy i wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy.

W tym miejscu należy zauważyć, iż najbardziej niepokojąca skarżącą Wspólnotę kwestia wpływu przedmiotowej inwestycji na stan techniczny budynku skarżącej zwłaszcza w kontekście faktu, iż budynek przy Al . [...] nie posiada fundamentów, była przedmiotem analizy organu odwoławczego w oparciu o złożony projekt budowlany oraz przedłożone ekspertyzy konstrukcyjne.

Strona skarżąca przedstawiła stanowisko mgr inż. Arch. J. H. sformułowane wyłącznie w oparciu o udostępnioną przez Kancelarię Adwokacką dokumentacje foto, w "opinii konstrukcyjnej możliwego wpływu przebudowy z pogłębieniem budynku ul. P. na sąsiedni istniejący budynek mieszkalny w Al. [...] w W. " z 16 lutego 2014r. z którego wynika, iż " istnieje realny wpływ oddziaływania głębokiego wykopu na sąsiednie zabudowy". Autor zauważa także " brak oceny realnych przemieszczeń pionowych i poziomych istniejących zabudów mieszkalnych w przypadku głębokiego fundamentowania podwórza [...]". Zaleca się także wykonanie sztywnej ściany szczelinowej na rozpartej sztywnymi stropami tzw. Metodą stropową z przemiennie uszczelnionymi sekcjami".

W marcu 2014r. wykonano projekt budowlany w zakresie Konstrukcja- Tom II – Podziemie, a w grudniu 2014r. ekspertyzę konstrukcyjną odnosząca się także do obiektów istniejących zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie ,którą sporządził inżynier konstruktor R. G. Autor wskazał, iż zaproponowane w projekcie rozwiązanie polegające na podbiciu fundamentów budynku przy ul P. oraz wykonaniu koncepcji konstrukcji głębokiej obudowy ścian podwórza- gwarantują wyeliminowanie możliwości wpływu tych prac na istniejącą konstrukcję obiektów sąsiednich. W konkluzji wskazano, iż prace modernizacyjne i remontowe nie będą miały wpływu na stan techniczny i walory użytkowe kamienic sąsiednich.

W tym kontekście za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, bowiem w sytuacji wypełnienia przez inwestora wymogów Prawa budowlanego, organ nie może odmówić udzielenia pozwolenia budowlanego.

W tym miejscu przypomnieć należy, że w pierwotnym brzmieniu art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego upoważniał organ do badania zgodności projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami w zakresie określonym w art. 5 Prawa budowlanego. Przepis ten został jednak uchylony ustawą z dnia 27 marca2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003r. Jednocześnie ustawa ta wprowadziła zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno – budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej projekt (art. 20 ustawy).

Uprawniania kontrolne organu administracji architektoniczno – budowlanej, który prowadzi postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, zostały ograniczone wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowanych zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, zostało natomiast ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 – Prawa budowlanego). Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 omawianej ustawy oznaczałoby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 K.p.a.). Powyższe przepisy korespondują z szeroką odpowiedzialnością projektanta za sporządzony przez niego projekt architektoniczno – budowlany - art. 20, art. 93 pkt 1 i art. 95 oraz nast. Prawa budowlanego), (por. także wyrok NSA z dnia 24.04.2009r., II OSK 58/08).

Odnosząc się do zarzutu przesłaniania przez inwestycję okien w lokalu położonym na ostatniej kondygnacji kamienicy Al. [...], należy podkreślić, iż ostatnią kondygnację tej kamienicy stanowią lokale niezamieszkałe, zaś projekt nie wskazuje na możliwość przesłaniania okien na tej kondygnacji. Na marginesie należy zauważyć, iż skarżąca nie przedstawiła ani organowi odwoławczemu ani sądowi żadnego dowodu na tę okoliczność ( analiza nasłonecznienia). Natomiast okno przynależne do lokalu nr [...] ( IV piętro) znajdujące się w budynku skarżącej, zostało zamurowane za zgodą właściciela lokalu ( oświadczenie K. K. z 6.10.2016r.k-394). Brak jest więc jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż w kwestii zapewnienia dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi , zatwierdzony projekt budowlany narusza § 13 ust 4 i § 60 ust 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W toku postępowania sądowego skarżąca Wspólnota podniosła, iż zamierzenie inwestycyjne obejmuje także wykonywanie przez inwestora robót budowlanych " we wspólnej ścianie" ,bez zgody skarżącej a więc nie posiadając prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane( pismo z 8 marca 2016r.).

Odnosząc się do tej kwestii, Sąd podzielił stanowisko inwestora, iż zarówno budynek skarżącej Wspólnoty jak i budynek inwestora stanowią odrębne obiekty budowlane w rozumieniu art 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a więc są trwale związane z gruntem , stanowią przestrzenie wydzielone za pomocą przegród budowlanych i posiadają dach. Przy czym posiadanie przez obiekt budowlany fundamentów nie jest cechą determinującą trwałość związania go z gruntem.

Nie ulega wątpliwości, i nie twierdzi tego sama skarżąca, iż zarówno jej budynek jak i obiekt należący do inwestora nie stanowią jednolitego budynku usytuowanego na czterech działkach ewidencyjnych gruntu. Nie można także racjonalnie twierdzić, iż oba obiekty powstały w zabudowie bliźniaczej co uzasadniałoby przyjęcie tezy o wspólnej ścianie. Niewątpliwie oba obiekty stanowią odrębne budynki , stanowiące odrębne nieruchomości. Prawo własności budynku przy ul P. oraz związane z nim prawo użytkowania wieczystego gruntu ujawnione w Księdze Wieczystej nr [...] w całości przysługują inwestorowi. Księgi wieczyste obu nieruchomości nie ujawniają współwłasności ściany co wyklucza , co sugeruje skarżąca, zastosowanie art. 199 i 200 KC. Należy także podkreślić, iż ustawa o Księgach wieczystych i hipotece w art. 3 ust 1 statuuje domniemanie , że ujawnione w księdze prawo jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym.

Sąd podziela pogląd, iż w przypadku budynków usytuowanych w granicy działki, granica pomiędzy nieruchomościami przebiega wewnątrz ścian rozdzielających te budynki.

Na zlecenie inwestora wykonana została w dniu 19 października 2016r. ekspertyza geodezyjna autorstwa zespołu geodetów : dr inż. J. I., mgr inż. Ł. K. oraz mgr inż. M. S. a także opinia mgr inż. A. J. z 9 października 2016r., z których po szczegółowych pomiarach wynika, iż prace budowlane prowadzone w budynku przy ul. P. nie będą ingerowały w istniejącą ścianę zachodnią tego budynku ( przylegającą do wschodniej ściany budynku skarżącej Wspólnoty) i nie spowodują przekroczenia granicy nieruchomości. Potwierdza to także oświadczenie projektanta mgr inż. Arch. M. Ś. , z którego wynika, iż projekt budowlany zatwierdzony zaskarżoną decyzją nie przewiduje robót budowlanych, które przekraczałyby granice nieruchomości inwestora ( k- 396).

Podnieść także trzeba , iż wszelkie zarzuty dotyczące prawidłowości realizacji robót budowlanych, w tym np. monitoringu budynku skarżącej, nie podlegają kontroli w niniejszym postępowaniu, którego przedmiotem jest legalność decyzji o pozwoleniu na budowę, i pozostają w kompetencji organów nadzoru budowlanego.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w sentaencji.