Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 135/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: par. 2 ust. 1 pkt 3, par. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska - Grakowicz, Magdalena Jankowska – Szostak (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 lipca 2015 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w L. z/s w R. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010, Pakiet 1 - Rolnictwo zrównoważone, Wariant 1.1 Zrównoważony system gospodarowania na powierzchni [...] ha.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w R. przyznał skarżącemu płatności rolnośrodowiskowe w pomniejszonej wysokości na rok 2010 w wysokości [...] zł. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów z dnia [...] r.

W dniu [...] r. K. W. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w L. z/s w R. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011, Pakiet 1 - Rolnictwo zrównoważone, Wariant 1.1 Zrównoważony system gospodarowania na powierzchni [...] ha, Pakiet 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, Wariant 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni [...] ha, Pakiet 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, Wariant 4.7 Pólnaturalne łąki świeże na powierzchni [...]ha.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w R. przyznał skarżącemu płatności rolnośrodowiskowe w pomniejszonej wysokości na rok 2011 w wysokości [...] zł. Przyznane środki przekazane zostały na rachunek bankowy skarżącego.

W dniu [...] r. skierowano do skarżącego informację o możliwości dokonania zwrotu nadmiernie pobranych płatności w wysokości [...] zł na rachunek bankowy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w terminie jednego miesiąca od daty wystawienia pisma, tj. od dnia [...] r. W odpowiedzi na powyższą informację pełnomocnik skarżącego złożył w dniu [...] r. wniosek o odstąpienie od żądania zwrotu pomocy rolnośrodowiskowej i jej umorzenie.

W dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w R. wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego o uzupełnienie rozstrzygnięcia z dnia [...] r. o braku podstaw do odstąpienia od żądania zwrotu płatności rolnośrodowiskowej i jej umorzenie.

Wniosek o umorzenie kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowej został przekazany do Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego we W., który w dniu [...] r. wydał z upoważnienia Prezesa ARiMR postanowienie nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania ze względu na brak decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności.

W dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w R. wpłynął wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności w ramach programu rolnośrodowiskowego do czasu zakończenia postępowania w sprawie umorzenia żądania zwrotu pomocy rolnośrodowiskowej prowadzonego przez Dyrektora DOR ARiMR z upoważnienia Prezesa. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego w L. z/s w R. odmówił zawieszenia postępowania.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik BP ARiMR w L. z/s w R. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego w wysokości [...] zł. Od decyzji tej zostało wywiedzione odwołanie, po rozpoznaniu którego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji – w pierwszej kolejności - sanował wadliwość uzasadnienia I instancji przywołując przepisy prawne w aktualnym brzmieniu. Dalej organ II instancji podniósł, że skarżący składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 zobowiązał się do realizacji podjętych zobowiązań we wniosku przez okres 5 lat od dnia podjęcia zobowiązania, co wynika z treści § 2 ust. 1 pkt. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Program rolnośrodowiskowy " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zwane dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym (Dz. U. poz. 361 ze zm.). Składając wniosek skarżący potwierdził także własnoręcznym podpisem, iż znane są mu zasady przyznawania płatności oraz że jest świadomy konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązania wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego (część IX wniosku Oświadczenia i zobowiązania). Ponadto zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności rolnośrodowiskowej oraz o każdej zmianie powstałej w okresie trwania zobowiązania, a w szczególności jeżeli zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw oraz przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Tymczasem – jak podkreślił organ - w dniu [...] r. (data stempla pocztowego) do Biura Powiatowego w L. z/s w R. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, a następnie w dniu [...] r. skarżący złożył dokument z zaznaczonym celem: wycofanie całego wniosku. W 2013 roku skarżący nie złożył wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, nie złożył także informacji o realizowanym zobowiązaniu, o którym mowa w § 23 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Dlatego też w dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego w L. z/s w R. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności przyznanych skarżącemu. Postepowanie to zakończone zostało wydaniem decyzji nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego w dniu [...] r.

Organ II instancji podkreślił, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a., gdyż w toku postępowania administracyjnego skarżący był informowany o każdym stanie faktycznym mającym wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej (dowód: zawiadomienie nr [...] z dnia [...] r.).

W dalszej części uzasadnienia organ przywołał wyjątki od zasady, iż w przypadku zaprzestania realizacji podjętego zobowiązania producent rolny zobowiązany jest do zwrotu wcześniej udzielonej pomocy (art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Konkludując organ wskazał, że dla zniesienia obowiązku zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności niezbędnym jest, po pierwsze wystąpienie którejś z w/w okoliczności i powiadomienie o jej wystąpieniu na piśmie właściwego organu w określonym terminie. Jeżeli powodem zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na całości bądź części objętych zobowiązaniem gruntów nie jest żadna z powyższych przewidzianych przepisami prawa okoliczności, ustalenie przez organ zaniechania działalności rolniczej obliguje do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności i nie ma żadnego znaczenia wówczas przyczyna, dla której producent rolny zaniechał działalności rolniczej.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia § 45 pkt. 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, organ II instancji podkreślił, iż utrata dzierżawy gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, na którą powołuje się pełnomocnik nie stanowi przypadku siły wyższej. Utrata dzierżawy nastąpiła na skutek rozwiązania w dniu [...] r. przez Agencję Nieruchomości Rolnej ze skutkiem natychmiastowym umów dzierżawy ze skarżącym. Powodem było powzięcie przez Agencję Nieruchomości Rolnych informacji, iż skarżący oddał w użytkowanie osobie trzeciej nieruchomości objęte w/w umowami dzierżawy bez zgody i wiedzy Agencji. Dlatego też – zdaniem organu - utrata dzierżawy nie może być uznana za przypadek siły wyższej, a jeśli powodem niedotrzymania zobowiązania rolnośrodowiskowego nie jest żadna z przewidzianych przepisami prawa okoliczności, to organ zobligowany jest do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności.

Następnie organ zaznaczył, że zgodnie z ogólną zasadą prawdy obiektywnej wynikającą z art. 7 kpa organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zatem organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy k.p.a.

Odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, organ wskazał, iż zgodnie z art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.08.2005, str. 1, z późn. zm.) organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, z późn. zm.

), odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 90, z późn. zm.), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 1, z późn. zm.), który stanowi, iż w odniesieniu do operacji, dla których nie jest określony termin operacyjny w sektorowych przepisach rolnych, stosowany kurs wymiany walut jest przedostatnim kursem wymiany walut ustanowionym przez Europejski Bank Centralny przed miesiącem, w odniesieniu do którego wydatki i dochody przeznaczone na określony cel zostają zadeklarowane.

Dalej organ odniósł się do przesłanek uzasadniających odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. W tym zakresie przywołał art. 119 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., s. 547), zwanego dalej rozporządzeniem (UE) nr 1306/2013, utraciło moc rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, przy czym odesłania do uchylonych rozporządzeń traktuje się jak odesłania do rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 zgodnie z tabelą korelacji zamieszczoną w załączniku III do tego rozporządzenia (art. 119 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013).

Ponadto zgodnie z art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006, warunki określone w art. 32 ust. 6 lit. a) oraz w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 uznaje się za spełnione, jeśli kwota podlegająca zwrotowi przez beneficjenta w odniesieniu do płatności indywidualnej w ramach jednego programu pomocy nie przekracza sumy 100 EUR, nie licząc odsetek.

Zgodnie z tabelą korelacji, dotychczas obowiązującemu art. 33 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, odpowiada aktualnie art. 54 i 56 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Art. 54 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stanowi, że w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania. Taka decyzja może zostać podjęta jedynie w następujących przypadkach:

a) w przypadku gdy łączna kwota już dokonanych oraz przewidywanych kosztów odzyskiwania przewyższa kwotę do odzyskania; warunek ten uznaje się za spełniony

i) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie przekracza 100 EUR, nie licząc odsetek; lub

ii) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia wynosi między 100 a 150 EUR, nie licząc odsetek, a dane państwo członkowskie stosuje próg równy lub wyższy niż kwota, która ma zostać odzyskana zgodnie z jego prawem krajowym w odniesieniu do niedochodzenia należności krajowych;

b) w przypadku gdy odzyskanie okazuje się niemożliwe z uwagi na niewypłacalność dłużnika lub osób odpowiedzialnych prawnie za nieprawidłowości, stwierdzoną i uznaną zgodnie z prawem krajowym.

Kwota stanowiąca równowartość 100 euro, od ustalenia której odstępuje Kierownik Biura Powiatowego Agencji, dotyczy sprawy o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach jednej kampanii, dla tego samego rolnika.

W rozpatrywanej sprawie, jak podkreślił organ - na kwotę nienależnie pobranych płatności składają się kwoty płatności rolnośrodowiskowej w wysokości: [...] zł przyznanej za rok 2010 oraz [...] zł przyznanej za rok 2011. Stwierdzić należy, iż każda z ww. kwot przekracza kwotę stanowiącą równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006. Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego wywiódł skargę kasacyjną.

Zaskarżonej decyzji zarzucam naruszenie:

1. art. 6 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26.02.2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2009 Nr 33, poz. 262 ze zm.) w zw. z § 46 pkt 1 i 2 w zw. z § 58 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15.03.2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2013 poz. 361) polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, mimo że organ I instancji wydał decyzję na podstawie przepisów, które utraciły moc w dniu [...] r., a więc bez podstawy prawnej,

2. art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 78 Konstytucji polegające na tym, że organ odwoławczy, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję rozstrzygnął w oparciu o inny przepis prawa materialnego niż wcześniej organ I instancji w decyzji, co skutkowało zmianą przedmiotu postępowania administracyjnego w sytuacji, w której zaskarżona decyzja narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,

3. przepisów postępowania, a mianowicie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 138 § 2 kpa polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji oraz nie uchyleniu decyzji organu I instancji w całości i nieprzekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, mimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, ponieważ organ I instancji dopuścił się art. 6 w zw. z art. 10 § 1 kpa polegające na braku umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w tym niewyznaczenie stronie terminu przed wydaniem decyzji do zapoznania się z aktami sprawy, odniesienie się do zabranego w sprawie materiału dowodowego oraz zajęcia ostatecznego stanowiska,

4. § 45 pkt 8 rozporządzenia Ministra i Rolnictwa Wsi z dnia 15.03.2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2013 poz. 361) przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że nie ma podstaw do odstąpienia od żądania zwrotu płatności rolnośrodowiskowej, mimo że w sprawie zachodzi okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika;

5. art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 9 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa polegające na niepodejmowaniu przez organ I instancji działań w celu ustalenia, czy w sprawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od żądania zwrotu pomocy rolnośrodowiskowej, mimo wyraźnego wniosku strony, braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz braku wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego organ uznał, że w sprawie nie zachodzą podstawy do odstąpienia od żądania zwrotu pomocy rolnośrodowiskowej,

6. art. 47 ust. 1 rozporządzenia komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15.12.2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) polegający na przyjęciu, że przepis ten określa zamknięty katalog okoliczności, w których żądanie zwrotu pomocy rolnośrodowiskowej nie jest wymagane;

7. art. 6 zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26.02.2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 polegające na przyjęciu, że skarżący jest zobowiązany do zwrotu kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego, mimo braku do tego podstaw w okolicznościach sprawy,

8. art. 6 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 w zw. z art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 09.05.2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 Nr 98, poz. 634 ze zm.) w zw. z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej polegające na przyjęciu, że skarżący jest zobowiązany zwrócić kwotę w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji wraz z odsetkami w razie opóźnienia w płatności, mimo braku do tego podstaw w okolicznościach sprawy,

9. art. 6 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 136 w zw. z art. 140 kpa polegające na braku umożliwienia stronie przez organ II instancji przed wydanie zaskarżonej decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w tym niewyznaczenie stronie terminu przed wydaniem decyzji do zapoznania się z aktami sprawy, odniesienia się do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zajęcia ostatecznego stanowiska, Y naruszenie § 45 pkt 8 rozporządzenia Ministra i Rolnictwa Wsi z dnia 15.03.2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2013 poz. 361) przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że nie ma podstaw do odstąpienia od żądania zwrotu płatności rolnośrodowiskowej, mimo że w sprawie zachodzi okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika,

10. art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 9 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 136 w zw. z art. 140 kpa polegające na niepodejmowaniu przez organ II instancji działań w celu ustalenia, czy w sprawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od żądania zwrotu pomocy rolnośrodowiskowej, mimo wyraźnego wniosku strony, braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz braku wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego organ uznał, że w sprawie nie zachodzą podstawy do odstąpienia od żądania zwrotu pomocy rolnośrodowiskowej,

11. art. 47 ust. 1 rozporządzenia komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15.12.2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) polegający na przyjęciu, że przepis ten określa zamknięty katalog okoliczności, w których żądanie zwrotu pomocy rolnośrodowiskowej nie jest wymagane, VIII. naruszenie art. 6 zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26.02.2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 polegające na przyjęciu, że skarżący jest zobowiązany do zwrotu kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego, mimo braku do tego podstaw w okolicznościach sprawy, EX. naruszenie art. 6 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 w zw. z art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 09.05.2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 Nr 98, poz. 634 ze zm.) w zw. z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej polegające na przyjęciu, że skarżący jest zobowiązany zwrócić kwotę w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji wraz z odsetkami w razie opóźnienia w płatności, mimo braku do tego podstaw w okolicznościach sprawy, X. naruszenie art. 40 § 2 kpa polegające na doręczeniu zaskarżonej decyzji stronie, mimo że w sprawie strona ustanowiła pełnomocnika procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zakwestionowana decyzja odpowiada przepisom prawa.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia, bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.

Na wstępie podkreślić trzeba, że kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r. Rozstrzygnięciem tym utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego w kwocie [...] zł oraz o nakazaniu zwrotu tej kwoty w terminie 14 dni od doręczenia tego rozstrzygnięcia przy jednoczesnym wskazaniu, że w przypadku braku uiszczenia tej kwoty w wyznaczonym terminie, od dnia następującego po jego upływie zostaną naliczone odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych.

Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego wskazać trzeba, że w tym zakresie podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowił art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o ARiMR (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.). Zgodnie z ust. 1 tego przepisu ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 2 ww. ustawy o ARiMR właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. W niniejszej sprawie jest to Kierownik Biura Powiatowego ARiMR.

Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie ww. przepisu jest zatem ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd zaprezentowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/GL 831/10, LEX nr 619010, zgodnie z którym "nienależną płatnością jest wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota nienależnie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jako świadczenie dokonane przez organ administracji publicznej na rzecz rolnika, które przestało być należnym na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w przepisach regulujących pomoc finansową (...)". W takim przypadku ocena legalności kontrolowanego postępowania administracyjnego wymaga odpowiedzi na pytanie, czy płatności, których kwotę organ pierwotnie ustalił można uznać za "nienależne płatności".

W rozpoznawanej sprawie kluczową kwestią jest zatem ustalenie, czy skarżący – który złożył w dniu [...] r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 - wywiązał się z realizacji podjętych zobowiązań w tym wniosku przez okres 5 lat od dnia podjęcia zobowiązania oraz jaka wysokość przekazanych w 2010- 2011 środków z tytułu programu rolnośrodowiskowych jest nienależna.

Jak wynika bowiem z przepisu § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262) płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem rolnośrodowiskowym.

W tym miejscu należy przytoczyć § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zgodnie z którym zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa, natomiast § 6 ust. 1 tego rozporządzenia mówi, iż zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, z zastrzeżeniem pkt. 1-9, które w sprawie skarżącego – jak słusznie zauważył organ – nie miały miejsca.

Zgodnie zaś z § 39 ust. 1 oraz ust. 2 pkt. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej, określonych w rozporządzeniu a także, gdy rolnik nie złożył wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej za realizację danego wariantu albo informacji, o której mowa w § 23 ust. 3, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana za realizację tego wariantu.

Mając na uwadze treść cyt. regulacji nie budzi wątpliwości tut. Sądu, że w niniejszej sprawie miała miejsce sytuacja opisana w ostatnim z cyt. przepisów.

Jak wynika bowiem z akt administracyjnych skarżący w dniu [...] r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w L. z/s w R. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Następnie w dniu [...] r. do w/w Biura wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, który dokumentem z dnia 20 lipca 2012 r. został wycofany. W 2013 r. skarżący nie złożył natomiast wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Skarżący nie przedłożył nadto informacji o realizowanym zobowiązaniu, o którym mowa w § 23 ust. 3 rozporządzenia.

Mając na uwadze powyższy stan faktyczny, rozpatrywany przez pryzmat cyt. przepisów nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość decyzji organów obu instancji w przedmiocie ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych w kwocie [...] zł. z uwagi na niedotrzymanie zobowiązania rolnośrodowiskowego poprzez jego zaprzestanie. Tym samym skarżący utracił uprawnienie do uzyskania płatności na rok 2010 (decyzja z dnia [...] r. Nr [...]) oraz płatności za rok 2011 (decyzja z dnia [...] r. Nr [...]).

Co się zaś tyczy zawartego w rozstrzygnięciu organu I instancji wskazania, że w przypadku braku uiszczenia tej kwoty w terminie 14 dni od doręczenia, od dnia następującego po jego upływie zostaną naliczone odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych to postanowienie to znajduje potwierdzenie w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej.

Zarówno wspólnotowy, jak i rodzimy prawodawca przewidział oczywiście sytuacje, których wystąpienie wykluczy możliwość żądania przez organy zwrotu płatności. Jednakże zważywszy na okoliczności rozpoznawanej sprawy, podkreślenia wymaga, że słusznie przyjął organ drugiej instancji, że nie zachodzą żadne okoliczności tego typu wskazane w § 39 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Ze względu na powoływanie się przez pełnomocnika skarżącego umowy dzierżawy, a zatem istnienia jego zdaniem "siły wyższej", wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE.L 368 z 23.12.2006, str. 15, z późn. zm.):

1. Państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:

a) śmierć beneficjenta;

b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;

d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;

e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.

2. Przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Z kolei § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. stanowi, że: "Inną niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategorią siły wyższej lub wyjątkową okolicznością, w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany, jest:

1) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, uniemożliwiające dalszą realizację tego zobowiązania;

2) zmiana zasięgu obszarów objętych programami działań mającymi na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarach szczególnie narażonych lub zmiana tych programów;

3) utrata posiadania gruntów rolnych, na których powinno być realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, w wyniku scalenia gruntów dokonanego na podstawie przepisów o scalaniu i wymianie gruntów;

4) wystąpienie okoliczności określonych w § 7 ust. 2 lub 3 - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5;

5) śmierć posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej, za którą rolnik nie ponosi odpowiedzialności - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

6) usunięcie posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej z programu ochrony zasobów genetycznych danej rasy z przyczyn niezależnych od rolnika - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

7) (87) określenie obszaru, na którym dotychczas było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, jako obszaru zagrożonego erozją wodną, o którym mowa w przepisach w sprawie norm w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8;

7a) (88) uszkodzenie lub zniszczenie drzew przez dzikie zwierzęta mimo zastosowania repelentów, ogrodzenia lub osłonek, mające wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego;

8) inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika.

Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, w przedmiotowej sprawie nie może jednak – wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego - mieć zastosowania przepis § 45 pkt 8 rozporządzenia z 2013 r. Utrata dzierżawy nastąpiła bowiem na skutek rozwiązania w dniu [...] r. przez Agencję Nieruchomości Rolnej ze skutkiem natychmiastowym umów dzierżawy ze skarżącym, z uwagi na powzięcie informacji o oddaniu przez skarżącego gruntów rolnych w użytkownie osobie trzeciej. Oddanie to nastąpiło bez zgody i wiedzy Agencji.

Niewątpliwie w doktrynie prawniczej brak pełnej definicji pojęcia "siła wyższa". Niemniej jednak w odczuciu powszechnym przyjmuje się, że "siła wyższa" to ogólne określenie przyczyny sprawczej zdarzenia o charakterze przypadkowym lub naturalnym, nie do uniknięcia, takiego, nad którym człowiek nie panuje (vis maior, quae humana infirmitas resistere non potest). "Siła wyższa" to zjawisko, które powoduje zwolnienie kogoś z odpowiedzialności. Jako przykład można podać powódź, huragan, trzęsienie ziemi, sztorm, śnieżyca itp. Termin "siła wyższa" nie obejmuje jednak bezspornie sytuacji, które można było przewidzieć wiedząc o naturze zobowiązania, a z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarżący winien zaś był przewidzieć skutki swojego działania (oddania gruntów objętych umową dzierżawy z Agencją osobie trzeciej do używania). .

Niewątpliwie, skarżący przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności posiadał wiedzę co do zasad obowiązywania umowy dzierżawy, tym samym, w ocenie Sądu, fakt jej niewykonania z winy leżącej po stronie skarżącego (oddanie gruntów rolnych objętych umową dzierżawy do użytkowania osobie trzeciej – bez wiedzy i zgody Agencji) nie jest i nie może być uznana za zjawisko wyjątkowe, które mogłoby uzasadniać odstąpienie przez organy od czynności związanych z odzyskaniem nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Z przywołanych powyżej względów Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów, że w sprawie nie doszło do uchybienia § 45 pkt 8 rozporządzenia.

Sąd nie dostrzegł również, aby w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 9 w zw. z art. 77 § 1 kpa. polegające na niepodjęciu przez organ działań zmierzających i ustalenia, czy w sprawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od żądania zwrotu pomocy rolnośrodowiskowej oraz niewyjaśnienia w zaskarżonej decyzji dlaczego organ uznał, iż nie ma podstaw do odstąpienia od żądania zwrotu pomocy rolnośrodowiskowej.

Na kwotę nienależnie pobranych płatności – co powyżej zostało już wskazane – składają się bowiem kwoty płatności rolnośrodowiskowej przyznanej za 2010 r. i 2011 r. odpowiednio w wysokości [...] zł oraz [...] zł. I każda z tych kwot przekracza kwotę stanowiąca równowartość [...] euro przeliczoną na złote wg. kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006. Tym samym w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. I – co wymaga podkreślenia Sądu - rozważania w tym zakresie - zostały wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego – ujęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 7 zaskarżonej decyzji).

Wskazać bowiem należy, że w kwestii bowiem odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, zauważyć należy, iż zgodnie z art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.08.2005, str. 1, ze. zm.) organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 34, ze. zm.), odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 90, z późn. zm.), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 1, z późn. zm.), który stanowi, iż w odniesieniu do operacji, dla których nie jest określony termin operacyjny w sektorowych przepisach rolnych, stosowany kurs wymiany walut jest przedostatnim kursem wymiany walut ustanowionym przez Europejski Bank Centralny przed miesiącem, w odniesieniu do którego wydatki i dochody przeznaczone na określony cel zostają zadeklarowane. Ponadto zgodnie z art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006, warunki określone w art. 32 ust. 6 lit. a) oraz w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 uznaje się za spełnione, jeśli kwota podlegająca zwrotowi przez beneficjenta w odniesieniu do płatności indywidualnej w ramach jednego programu pomocy nie przekracza sumy 100 EUR, nie licząc odsetek. Kwota stanowiąca równowartość 100 euro, od ustalenia której odstępuje Kierownik Biura Powiatowego Agencji, dotyczy sprawy o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach jednej kampanii, dla tego samego rolnika.

Odnosząc się wreszcie do naruszenia przez organy administracji publicznej art. 40 § 2 k.p.a. wskazać należy, że od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania byłoby równoznaczne z pominięciem strony i wywołałoby te same skutki prawne. Doręczenie rozstrzygnięcia stronie w sytuacji, gdy w postępowaniu uczestniczy pełnomocnik nie ma żadnego znaczenia procesowego. Ma jedynie charakter informacyjny (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2012 r., I SA/Wa 2223/10). Jednakże w niniejszej sprawie choć rzeczywiście zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu, z pominięciem reprezentującego go w sprawie pełnomocnika, to pełnomocnik ten podjął w sprawie czynności procesowe w terminie (wywiedzenie skargi kasacyjnej w terminie), w wyniku czego skarżący nie został poprzez niewłaściwe działanie organu pozbawiony możliwości obrony. Tym samym uchybienie to nie wywołało negatywnych skutków dla skarżącego, nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia i jako takie nie stanowi podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Nie sposób nadto zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącego, że w sprawie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności, czy też naruszenia art. 15 w zw. z art. 138 § 1 kpa i art. 78 Konstytucji poprzez utrzymanie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji w oparciu o inny przepis prawa materialnego, niż uczynił to organ I instancji. Zważyć bowiem należy, że przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Niewątpliwie zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą jest wyznaczany zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji, a więc musi zachodzić tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy. Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena ta nie powinna być jedynie formalna w znaczeniu przyjętym dla kasacyjnego modelu orzekania, lecz powinna być poprzedzona, o ile jest to konieczne dla sprawdzenia zasadności i poprawności decyzji, przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego.

Tak więc w sytuacji, gdy w ocenie organu drugiej instancji należało zastosować inny, niż to uczynił organ pierwszej instancji, przepis prawa materialnego np. przepis nieobowiązujący wystarczające jest i prawidłowe orzeczenie przez organ odwoławczy o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji z jednoczesnym podaniem właściwej w jego ocenie podstawy prawnej i omówieniu tej kwestii w uzasadnieniu własnej decyzji. Tak też się stało w rozpoznawanej sprawie (organ odwoławczy utrzymując zaskrzoną decyzję w mocy przywołał prawidłowe – obowiązujące – przepisy prawa. Dodać nadto należy, że przez zmianę podstawy prawnej nie dochodzi do zmiany tożsamości sprawy, gdy zachowany jest podmiot, przedmiot i stan faktyczny sprawy przy niezmienionym stanie prawnym (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2014 r. II OSK 1173/13). Wobec powyższego zarzuty skargi w tym zakresie należy uznać, zdaniem Sądu, za chybione.

W sprawie nie doszło również – zdaniem Sądu - do naruszenia art. 10 k.p.a., gdyż w toku postępowania administracyjnego skarżący był informowany o każdym stanie faktycznym mającym wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej (dowód: zawiadomienie nr [...] z dnia [...] r.).

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.