Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 435/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 par. 1c, art. 166n pkt 1, art. 54 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie Asesor sądowy Marcin Małek Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 czerwca 2023 r. nr 0601-IEE.712.1.2023.11 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 czerwca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ nadzorczy", po rozpatrzeniu zażalenia B. J., dalej: "strona", "skarżący", uzupełnionego 27 kwietnia 2023 r. zażaleniem z dnia 6 kwietnia 2023 r. wraz z dwoma odpisami i z 7 kwietnia 2023 r. wraz z odpisem, na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie, dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ egzekucyjny", z dnia 31 marca 2023 r. w sprawie oddalenia skargi z dnia 6 marca 2023 r., uzupełnionej w dniu 21 marca 2023 r. na zajęcie ruchomości w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym na podstawie postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Siedlcach I Wydział Śledczy z 2 lutego 2023 r., sygn. akt PO I Ds [...], o zabezpieczeniu majątkowym, uchylił zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego w całości i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność zajęcia zabezpieczającego ruchomości dokonaną na podstawie protokołu z dnia 22 lutego 2023 r.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że Prokuratura Okręgowa w Siedlcach przy piśmie z dnia 6 lutego 2023 r. nr PO I [...] przekazała Naczelnikowi Urzędu Skarbowego postanowienie z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt PO I Ds [...], o zabezpieczeniu majątkowym na mieniu strony celem wykonania.

Realizując wskazane postanowienie o zabezpieczeniu, Naczelnik Urzędu Skarbowego 22 lutego 2023 r. dokonał zajęcia samochodu marki [...] nr rej. [...], rok produkcji 2014, statku wodnego (skutera) marki [...], model [...], dokument rejestracyjny nr [...], nr rejestracyjny [...], statku wodnego (skutera) marki [...], model [...], dokument rejestracyjny nr [...], nr rejestracyjny [...] Protokół zajęcia zabezpieczającego strona podpisała 22 lutego 2023 r.

W dniu 6 marca 2023 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynęło m.in. pismo strony z 3 marca 2023 r. zatytułowane "Skarga na zajęcie ruchomości", w którym strona podnosiła niewłaściwe podpisanie tytułu wykonawczego przez nieuprawnione osoby, brak prawomocności rozstrzygnięcia, w oparciu o które wszczęto egzekucję oraz brak podstaw do wszczęcia egzekucji w niniejszej sprawie. W piśmie strona wnosiła o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o uchylenie zajęć, jako że czynności zabezpieczające dokonane zostały bezpodstawnie i z naruszeniem prawa. 21 marca 2023 r. do organu wpłynęła kolejna "skarga na zajęcie ruchomości" uzupełniona o podpis strony.

Postanowieniem z dnia 31 marca 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił skargę z dnia 6 marca 2023 r., uzupełnioną 21 marca 2023 r., w sprawie zajęcia ruchomości w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym na podstawie postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Siedlcach I Wydział Śledczy z 2 lutego 2023 r. o zabezpieczeniu majątkowym. Rozstrzygnięcie to strona zażaliła zarzucając naruszenie art. 54 § 1 - 4 ustawy egzekucyjnej i podnosząc, że tytuł wykonawczy został podpisany przez niewłaściwą osobę, rozstrzygnięcie, w oparciu o które wszczęto egzekucję nie jest prawomocne i brak było podstaw do wszczęcia egzekucji.

Z kolei Naczelnik Urzędu Skarbowego, przy piśmie z 27 marca 2023 r. przesłał do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej "skargę na zajęcie ruchomości" z dnia 3 marca 2023 r., którą strona skierowała również do Dyrektora Izby, przy czym pismem z dnia 5 kwietnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej poinformował stronę, że Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organ właściwy wydał rozstrzygnięcie w dniu 31 marca 2023 r. oddalające "skargę na zajęcie ruchomości". To pismo strona również zażaliła, żądając rozpoznania skargi na zajęcie ruchomości. Wraz z wezwaniem do podpisania pisma organ nadzoru jednocześnie poinformował stronę, że wystąpienie z dnia 13 kwietnia 2023 r., po jego uzupełnieniu o wymagany podpis, zostanie rozpoznane w toku postępowania w sprawie zażalenia z dnia 7 kwietnia 2023 r. na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 31 marca 2023 r. oddalające skargę na zajęcie ruchomości w postępowaniu zabezpieczającym.

Zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 marca 2023 r. zostało uzupełnione tożsamymi pismami z dnia 6 kwietnia 2023 r. oraz z dnia 7 kwietnia 2023 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylając zaskarżone postanowienie i stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność zajęcia zabezpieczającego w pierwszej kolejności odwołał się do art. 166d ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2022 poz. 479 ze zm.) dalej: "u.p.e.a.", zgodnie z którym organ egzekucyjny przystępuje do czynności zabezpieczających na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu wydanego przez prokuratora, sąd lub finansowy organ postępowania przygotowawczego.

Wskazał następnie na treść art. 166n pkt 1 u.p.e.a., iż w zakresie wykonywania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym stosuje się odpowiednio przepisy: (1) działu I, z wyłączeniem przepisów art. 8-10, art. 12, art. 13, art. 26 § lc pkt 1 oraz § 1e-1h, art. 27e-27j, art. 33-35, art. 38-44, art. 56 § 1 pkt 1-3, art. 57 § la-3 oraz art. 58-61, (2) działu IV, z wyłączeniem przepisów art. 154-159, art. 161, art. 163, art. 166a § 2, art. 167 oraz art. 168; oraz (3) art. 168b-168e. Organ nadzorczy wskazał też na odpowiednie stosowanie do zajęcia zabezpieczającego odpowiednich przepisów o zajęciu egzekucyjnym (art. 164 § 4 u.p.e.a.). Zaznaczył on również, że w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym w związku z wykonywaniem postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym znajduje odpowiednie zastosowanie art. 54 ustawy egzekucyjnej, a więc przepis przyznający zobowiązanemu prawo złożenia skargi na czynności organu egzekucyjnego.

W związku z powyższym organ powołał następnie art. 54 § 1 u.p.e.a. o przysługiwaniu skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, oraz że w myśl § 3 tego artykułu skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7. dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej.

Przytaczając treść art. 1a pkt 19 u.p.e.a. oraz art. 97 § 1 i 2 u.p.e.a. organ nadzorczy wskazał, że protokół zajęcia zabezpieczającego ruchomości z dnia 22 lutego 2023 r. został podpisany w tym dniu przez poborcę skarbowego oraz przez stronę, przy czym protokół zawierał pouczenie o przysługiwaniu skargi na czynność egzekucyjną, wnoszoną do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7. dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu niniejszego protokołu.

Odwołując się do akt sprawy organ nadzorczy podał, że "skargę na zajęcie ruchomości" z dnia 3 marca 2023 r., uzupełnioną 21 marca 2023 r., strona nadała w placówce Poczty Polskiej S.A. 2 marca 2023 r., tj. jeden dzień po terminie na wniesienie skargi.

Skoro zgodnie z art. 17 § 1c u.p.e.a., organ egzekucyjny stwierdza, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia skargi, wniosku lub innego podania, którego wniesienie jest ograniczone terminem, to wobec powyższego brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia skargi, a organ nadzoru zobligowany był do uchylenia zaskarżonego postanowienia i orzeczenia o uchybieniu terminu do wniesienia skargi na "zajęcie ruchomości".

Odnośnie do pisma z dnia 13 kwietnia 2023 r. zatytułowanego "Zażalenie na pozostawienie bez nadawania biegu skargi w sprawie zarzutów na zajęcie ruchomości", uzupełnionego 5 maja 2023 r., które w związku z toczącym się postępowaniem zażaleniowym podlega rozpatrzeniu w jego toku, organ przypomniał, że w dniu 6 marca 2023 r. skarżący skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego m.in. pismo z dnia 3 marca 2023 r. zatytułowane "skarga na zajęcie ruchomości" i tożsame co do treści pismo skierował również do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w związku z czym organ egzekucyjny przekazał m.in. to wystąpienie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Dyrektor ustalił, że organ egzekucyjny stosownie do swojej właściwości rzeczowej wydał m.in. w przedmiocie powyższego pisma postanowienie z dnia 31 marca 2023 r. oddalające skargę na "zajęcie ruchomości". W związku ze złożeniem zażalenia strony na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 marca 2023 r. oddalające skargę na "zajęcie ruchomości" przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej wszczęte zostało postępowanie zażaleniowe w tej sprawie, które co do zasady prowadzi do zakwestionowania prawidłowości i zasadności rozstrzygnięcia podjętego przez ten organ. Po analizie akt przedmiotowej sprawy, organ nadzoru stwierdził, że "skarga na zajęcie ruchomości" została wniesiona po terminie przewidzianym w art. 54 ustawy egzekucyjnej, w związku z czym merytoryczna ocena prawidłowości dokonanej czynności zabezpieczającej nie jest możliwa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, strona wnosząc o jego uchylenie oraz o nakazanie organowi nadzorczemu merytoryczne rozpatrzenie skargi na zajęcie ruchomości, zarzucił naruszenia art. 54 § 3 u.p.e.a. w zw. z treścią art. 54 tej ustawy przez bezpodstawne przyjęcie, że "skarga na zajęcie ruchomości" została wniesiona po terminie przewidzianym w art. 54 ustawy egzekucyjnej, w związku z czym merytoryczna ocena prawidłowości dokonanej czynności zabezpieczającej nie jest możliwa.

W uzasadnieniu skargi strona przytoczyła treść spornego rozstrzygnięcia stwierdzając, że "powołane rozstrzygnięcie jest oczywiście błędne, gdyż skarga została złożona w prawidłowym terminie 7 dni od daty doręczenia dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał argumenty zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga nie jest zasadna.

Wyjaśnić należy, iż niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie zaś do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do treści art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionego przepisu wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 P.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Osią sporu w rozpoznawanej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym organ trafnie uznał, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną.

Kwestionowana w sprawie czynność, tj. dokonanie przez organ egzekucyjny zabezpieczenia ruchomości, stanowi prawem przewidzianą formę zabezpieczenia (art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Legana definicja zajęcia zabezpieczającego została zamieszczona w art. 1a pkt 19 u.p.e.a., zgodnie z którym przez zajęcie zabezpieczające rozumie się czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do zabezpieczenia wykonania przez niego obowiązku objętego dokumentem stanowiącym podstawę zabezpieczenia, ale która nie prowadzi do przymusowego wykonania obowiązku.

Skarżący złożył skargę na czynności zabezpieczające organu egzekucyjnego, na podstawie art. 54 u.p.e.a. W ocenie Sądu zajęcie ruchomości jako czynność zabezpieczająca, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym (art. 164 § 4 u.p.e.a.) należy do zakresu przedmiotowego określonego w art. 54 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego.

Kwestia terminu do złożenia skargi na czynność egzekucyjną jest uregulowana w art. 54 § 3 u.p.e.a. Stanowi on, że skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7. dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej.

Na tej podstawie prawnej oparł się organ, prawidłowo uznając, że "skarga na zajęcie nieruchomości" wniesiona w dniu 2 marca 2023 r. została złożona jeden dzień po terminie, wynikającym z cytowanego przepisu. Skoro bowiem protokół zajęcia zabezpieczającego ruchomości z dnia 22 lutego 2023 r. został podpisany w tym samym dniu zarówno przez poborcę skarbowego, jak samego skarżącego, to bieg siedmiodniowego terminu do wniesienia skargi na tę czynność egzekucyjną rozpoczął się z dniem 23 lutego 2023 r. i upłynął z dniem 1 marca 2023 r.

Sposób obliczania terminu określonego w dniach reguluje art. 57 § 1 K.p.a., mający stosownie do art. 18 u.p.e.a. odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, który stanowi, że jeżeli początkiem terminu jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło, a upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Stosownie do treści art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Jak wskazano wyżej z akt sprawy wynika, że skargę na czynność egzekucyjną skarżący nadał w placówce pocztowej w dniu 2 marca 2023 r., tj. dzień po upływie terminu przewidzianego do złożenia tego środka zaskarżenia. Tym samym zasadnie uznał organ, że wniesiona przez skarżącego skarga na czynność egzekucyjną została złożona z uchybieniem terminu określonego w art. 54 § 3 u.p.e.a.

Zaznaczyć przy tym trzeba, że skarżący stwierdzając w skardze, iż uchybienie terminu w sprawie nie nastąpiło, nie wskazuje w żaden sposób na czym opiera takie twierdzenie i z czego wywodzi twierdzenia przeciwne do tych, które przyjął organ. Treść skargi to bowiem proste zaprzeczenie ustaleniom organu, bez uzasadnienia swojego stanowiska. Trudno zatem w jakikolwiek dodatkowy sposób odnieść się do argumentacji skargi.

Podsumowując, w ocenie Sądu, w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej opierając się na wskazanych podstawach prawnych, prawidłowo uznał, że skarga na czynność egzekucyjną wniesiona przez skarżącego w dniu 2 marca 2023 r. została złożona po terminie, a w konsekwencji organ prawidłowo zastosował art. 17 § 1c u.p.e.a., w świetle którego należy stwierdzić w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia skargi, wniosku lub innego podania, którego wniesienie jest ograniczone takim terminem.

Mając na uwadze powyższe, wobec braku naruszenia prawa, dającego podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia, także tych które Sąd jest zobowiązany uwzględnić z urzędu, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę orzekając, jak w sentencji wyroku.