Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 228/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 256
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 lipca 2022 r. nr DO-II.7610.420.2019.KC w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Politechnika [...] (dalej, także jako: skarżąca), działając przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] lipca 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z dnia [...] września 2021 r., znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez Politechnikę [...] nieodpłatnie prawa własności gruntu Skarbu Państwa, położonego w [...], przy ul. [...], składającego się z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...].

Pismem z dnia [...] października 2021 r. Politechnika [...], reprezentowana przez r. pr. J. K., wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., nie pozostawała i nie pozostaje objęta którąkolwiek z wad, stanowiących przesłankę do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 § 1 K.p.a. Ponadto wnioskodawca wskazał, iż ustanowienie prawa użytkowania wieczystego rodzi nieodwracalne skutki prawne, z uwagi na okoliczność, że osoba trzecia, na rzecz której ustanowiono prawo użytkowania wieczystego, jest chroniona rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. W niniejszej sprawie prawo użytkowania wieczystego uległo przekształceniu w prawo własności, zaś przekształcenie to zostało potwierdzone stosownym wpisem w księdze wieczystej.

Zaskarżoną decyzją Minister Rozwoju i Technologii utrzymał w mocy decyzję wydana w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że w toku postępowania nieważnościowego poddał ocenie decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., która została wydana na podstawie art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365). Minister wskazał, iż warunkiem przejścia nieruchomości, z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r., na własność uczelni wyższej na podstawie art. 256 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, jest spełnienie następujących przesłanek: nieruchomość musi stanowić w dniu 1 września 2005 r. własność Skarbu Państwa oraz nieruchomość Skarbu Państwa musi być oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz uczelni wyższej.

W toku prowadzonego postępowania uwłaszczeniowego organ przyjął, że przedmiotowy grunt, oznaczony jako działka nr [...], stanowił na dzień 1 września 2005 r. własność Skarbu Państwa.

Organ uwłaszczeniowy dokonał prawidłowych ustaleń, bowiem prawo własności Skarbu Państwa do przedmiotowego gruntu potwierdzała decyzja wywłaszczeniowa Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] marca 1976 r., znak: [...], która była podstawą wpisu prawa własności Skarbu Państwa do działki nr [...] w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych.

Kwestia spełnienia w niniejszej sprawie jednej z ww. przesłanek uwłaszczenia wskazanych w art. 256 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym nie budzi wątpliwości Ministra Rozwoju i Technologii.

Jednakże K. Z. we wniosku nieważnościowym z dnia [...] sierpnia 2015 r., podniósł zarzuty dotyczące drugiej z przesłanek uwłaszczenia, a mianowicie, że organ uwłaszczeniowy wadliwie ustalił, iż Politechnice [...] w dniu 1 września 2005 r. przysługiwało prawo użytkowania wieczystego działki nr [...], gdyż wyłącznie właściwy do rozstrzygnięcia tych kwestii w drodze wyroku wydanego w postępowaniu cywilnym jest sąd powszechny. Tymczasem, jak podniósł wnioskodawca, organ wydając decyzję uwłaszczeniową oparł się na wypisie z rejestru gruntów i wadliwym wpisie w księdze wieczystej.

Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 1990 Nr 65, poz. 385) z dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. z dniem 27 września 1990 r. grunty państwowe pozostające w zarządzie uczelni stają się przedmiotem użytkowania wieczystego uczelni, budynki i urządzenia związane trwale z gruntami państwowymi pozostającymi w zarządzie uczelni państwowej stają się jej własnością, a także pozostałe składniki mienia uczelni państwowej stają się jej własnością. Przepisy ust. 1 nie naruszają praw osób trzecich, z wyłączeniem Skarbu Państwa.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., organ ten ustalił, na podstawie zaświadczenia Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2009 r., że grunt składający się z działki ewid. nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...], został przekazany w użytkowanie Politechnice [...] decyzją Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] stycznia 1978 r. znak: [...].

Następnie, jak wskazał organ uwłaszczeniowy, powyższe użytkowanie przekształciło się z mocy prawa z dniem 1 sierpnia 1985 r. w prawo zarządu na podstawie art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 27 ze zm.), zaś z dniem 27 września 1990 r. Politechnika [...] nabyła z mocy prawa, prawo użytkowania wieczystego pozostającego w jej zarządzie gruntu, oznaczonego jako działka nr [...] na podstawie art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym.

Fakt ten Wojewoda [...] stwierdził na podstawie wpisu w księdze wieczystej nr [...], zgodnie z którym działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], położona przy ul. [...] w [...], stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym Politechniki [...].

Tymczasem do akt sprawy załączony został wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2014 r. sygn. akt [...], wydany w sprawie z powództwa K. Z. przeciwko Politechnice [...] z siedzibą w [...] i Skarbowi Państwa - Prezydentowi [...] o ustalenie, w którym Sąd ustalił, że Politechnika [...] nie nabyła z dniem 27 września 1990 r. na podstawie art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] w dzielnicy [...], stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...] (obecnie stanowiącej część działki nr [...]). W związku z oddaleniem przez Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt [...] apelacji, wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2014 r. sygn. akt [...] w tej części stał się prawomocny i wykonalny z dniem 12 sierpnia 2015 r.

Mając powyższe na uwadze, Minister stwierdził, że Politechnice [...] zarówno w dniu 27 września 1990 r., jak i w dniu 1 września 2005 r. nie przysługiwało prawo użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu, oznaczonego jako działka nr [...] z obrębu [...], położonego w [...] przy ul. [...]. Wobec tego, skoro nie powstało z mocy prawa użytkowanie wieczyste, nie mogło ono następnie ex lege przekształcić się we własność na podstawie art. 256 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Biorąc zatem pod uwagę ww. okoliczności, organ nadzoru stwierdził, iż decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., zawiera wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., bowiem rażąco narusza prawo, tj. art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, ponieważ w dniu 1 września 2005 r. ww. grunt nie był w użytkowaniu wieczystym Politechniki [...], a co za tym idzie nie mógł być przedmiotem uwłaszczenia.

Dalej Minister przytoczył art. 156 § 2 i art. 158 § 2 K.p.a. i wskazał, że nie upłynął jeszcze 10-letni termin, o którym mowa w 156 § 2 K.p.a., stanowiący przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Z akt sprawy nie wynika również, aby w niniejszej sprawie zaistniały nieodwracalne skutki prawne.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych przez Politechnikę [...], organ wskazał, iż rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych, o której mowa w art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r., poz. 2204), odnosi się jedynie do nabycia własności w drodze czynności prawnej, a nie z mocy prawa. Zatem nie można przyjąć na podstawie wadliwego wpisu do księgi wieczystej, że Politechnika [...] nabyła prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Stwierdzenie skuteczności powstania użytkowania wieczystego na rzecz Politechniki [...] leży w gestii sądu powszechnego. Niniejsza kwestia została zbadana przez sąd, który prawomocnym orzeczeniem z dnia [...] września 2014 r., ustalił, iż po stronie Politechniki [...] nie powstało prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącej Minister zaznaczył, że kwestie związane z postępowaniem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, w tym ocena przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, są oceniane wyłącznie w postępowaniu zwrotowym, zatem nie mają one związku z rozstrzygnięciem Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r.

Z tym rozstrzygnięciem skarżąca nie zgodziła się i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisach. Nadto wniesiono o rozpoznanie sprawy przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że z rażącym naruszeniem prawa została wydana, przez Wojewodę [...], decyzja nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 roku (znak: [...]), stwierdzająca nabycie - z mocy prawa - przez Politechnikę [...] - z dniem 1 września 2005 r. - na podstawie art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365) - prawo własności gruntu stanowiącego działkę oznaczoną ewidencyjnie nr [...], z obrębu [...], o powierzchni [...] mz ([...] ha), położoną w [...], przy ul. [...], objętą - obecnie - księgą wieczystą KW Nr [...],

2. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez nieprawidłowe zastosowanie powołanego przepisu, mającego zastosowanie w przypadku uchylenia, utrzymania w mocy bądź zmiany decyzji, jako podstawy wydania zaskarżonej decyzji, powołującej się - w uzasadnieniu - na przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności, objęte treścią art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co oznacza, że organ nieprawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne w zakresie weryfikacji decyzji administracyjnej, opierając wydane rozstrzygnięcie na przepisach dotyczących zarówno postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jak i przepisach dotyczących postępowania w sprawie uchylenia, utrzymania lub zmiany decyzji, w sytuacji gdy każdy z wymienionych trybów o charakterze nadzwyczajnym, mający zastosowanie na zasadzie niekonkurencyjności, jako prowadzący do usunięcia tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji, nie może być stosowany łącznie, bądź zamiennie, w szczególności, gdy w realiach niniejszej w pełni pozostaje uzasadniony zarzut, objęty pkt 3 - poniżej, to jest zarzut naruszenia –

3. art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., poprzez niezastosowanie tego przepisu, w sytuacji, gdy nowe okoliczności ujawnione po dacie wydania, przez Wojewodę [...], powołanej wyżej decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 roku, mogły stanowić wyłącznie podstawę do zastosowania trzeciego niekonkurencyjnego trybu nadzwyczajnego - postępowania w sprawie wznowienia postępowania.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono stosowną argumentację na poparcie stawianych zarzutów. Podniesiono m. in., że:

• K. Z., jako spadkobiercy byłego właściciela działki oznaczonej ewidencyjnie nr [...], nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, które toczyło się przez Wojewodą [...] i które zostało zakończone wydaniem decyzji nr [...], która - następnie - stała się decyzją ostateczną;

• w dniu [...] stycznia 2013 roku - w dziale II księgi wieczystej KW Nr [...], jako użytkownik wieczysty działki oznaczonej ewidencyjnie nr [...], pozostawała wpisana Politechnika [...];

• wyrok Sądu Okręgowego w [...], wydany w sprawie - sygn. akt: [...], stwierdzający, że Politechnika [...] nie nabyła - z dniem 27 września 1990 roku, z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego do gruntu działki oznaczonej ewidencyjnie nr [...], na podstawie art. 182 stawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 z póżn. zm.), stał się prawomocny z dniem 25 września 2014 r., a zatem po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] 2013 r.;

• grunt objęty nieistniejącą już działką oznaczoną ewidencyjnie nr [...], obecnie wchodzi w skład działki oznaczonej ewidencyjnie nr [...], do której - stosownie do wpisu istniejącego w dziale II księgi wieczystej KW Nr [...], prawo własności przysługuje Politechnice [...].

Tym samym w ocenie skarżącego, brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że w powołanych powyżej okolicznościach, stosownie do stanu wiedzy, którą dysponował Wojewoda [...] w dniu [...] stycznia 2013 r., decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie prowadzone przed Ministrem miało na celu zweryfikowanie pod kątem wad z art. 156 § 1 K.p.a. decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez Politechnikę [...] nieodpłatnie prawa własności gruntu Skarbu Państwa, położonego w [...], przy ul. [...], składającego się z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...].

Przypomnieć należy, że postępowanie takie jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 K.p.a., stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia - a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 K.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum, lecz ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych przez ten przepis. Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia - odmawia stwierdzenia nieważności decyzji.

Wśród przesłanek wymienionych we wskazanym przepisie - ustawodawca wskazał "rażące naruszenie prawa" (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). W doktrynie i orzecznictwie utrwalił się pogląd, że naruszenie może być uznane za rażące, gdy jest ono oczywiste i koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W wyniku tego naruszenia powstają zatem skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować.

Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym nie wystarczy samo tylko stwierdzenie o tym, iż doszło do takiego naruszenia prawa. Organ zobowiązany jest do wykazania, że uchybieniem jakim dotknięta jest kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja, ma charakter kwalifikowany i stanowi rażące naruszenie prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji możliwe jest wtedy, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu. Przy czym, co należy podkreślić, nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o jego przekroczenie w sposób jasny i niedwuznaczny. Tylko wówczas treść wadliwej decyzji i czynności ją poprzedzające stanowią zaprzeczenie stanu prawnego.

Reasumując, z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde naruszenie prawa, a jedynie dyskwalifikujące decyzję w takim stopniu, iż niezbędne jest zniweczenie wszelkich jej następstw, w taki sposób, jakby gdyby od początku nie została wydana.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że poddana kontroli w trybie nadzoru decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nie jest dotknięta wadami, o których mowa w punktach 1 oraz 3 do 7 § 1 art. 156 K.p.a. Wydana ona bowiem została przez organ właściwy, sprawa nią załatwiona nie była rozstrzygnięta uprzednio inną ostateczną decyzją, decyzja została skierowana do jednostek mających przymiot strony, była wykonalna, jej wykonanie nie wiązało się z koniecznością dokonania czynności, które zagrożone by były karą i nie zawiera wady powodującej jej nieważność ex lege.

Istotą sporu jest natomiast to, czy decyzja ta obarczona jest wadą, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a., a więc wadą rażącego naruszenia prawa, której skarżący upatruje w wadliwym ustaleniu, że Politechnice [...] w dniu 1 września 2005 r. nie przysługiwało prawo użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego działkę nr [...].

Materialnoprawną podstawą kontrolowanych w nadzorze decyzji był art. 256 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Przesłanki określone w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, aby mogło dojść do nabycia własności z mocy prawa. Oznacza to, że w dniu 1 września 2005 r. wnioskodawca powinien być uczelnią publiczną, nieruchomość musiała stanowić własność Skarbu Państwa, a wnioskodawca musiał wykazać, że w dniu 1 września 2005 r. nieruchomość pozostawała w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej. Nabycie prawa własności, o którym mowa w ust. 1, stwierdza w drodze decyzji wojewoda.

W ocenie Sądu, okoliczność przysługiwania prawa własności przedmiotowego gruntu Skarbowi Państwa jak i to, że wnioskodawca był uczelnią publiczną, nie budził w sprawie wątpliwości. Kwestią sporną jest natomiast to czy działka nr [...] w dniu 1 września 2005 r. pozostawała w użytkowaniu wieczystym Politechniki [...].

Powołany przepis art. 256 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym jest normą szczególną, zamieszczoną jako przepis przejściowy w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym. Szczególny charakter tej normy należy odnosić przede wszystkim do przepisów Kodeksu cywilnego regulujących sposoby nabycia własności nieruchomości. Przepis art. 256 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym ustanawia bowiem odrębny od systemowych uregulowań Kodeksu cywilnego mechanizm "uwłaszczenia" uczelni z mocy samego prawa, o ile w dacie wejścia w życie ustawy spełniona była przesłanka pozostawania danej nieruchomości gruntowej w użytkowaniu wieczystym uczelni. Oznacza to, że do wydania przez wojewodę decyzji, o jakiej mowa w § 2 omawianego przepisu, może dojść jedynie wówczas, gdy z materiału dokumentacyjnego wynikać będzie stan prawny jednoznacznie stwierdzający pozostawanie danego gruntu, w dniu 1 września 2005 r. w użytkowaniu wieczystym wnioskującej uczelni.

W tej sytuacji w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie ma fakt wydania przez Sąd Okręgowy w [...] wyroku z dnia [...] września 2014 r. sygn. akt [...], utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. sygn. akt [...]. Ww. wyrokiem z dnia [...] września 2014 r. Sąd Okręgowy w ustalił, że Politechnika [...] nie nabyła z dniem 27 września 1990 r. na podstawie art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...], w dzielnicy [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] (obecnie stanowiącej część działki nr [...]) z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadził zamkniętą obecnie księgę wieczystą [...].

Zwrócić należy uwagę, że związanie prawomocnym orzeczeniem wyrażone w art. 365 § 1 k.p.c. oznacza, że organ obowiązany jest uznać, że kwestia która była przedmiotem oceny Sądu kształtuje się tak, jak to wyraził Sąd w rozstrzygnięciu. Zatem prawomocny wyrok wiąże co do tego co w nim ustalono. (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt I CKN 169/98, OSP 2001/4/63; wyrok SN z dnia 12 lipca 2002 r., sygn. akt V CKN 1110/00, niepublikowany, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 74492). Treść przytoczonych wyżej wyroków oznacza tym samym, że również w dacie 1 września 2005 r. Politechnice [...] nie przysługiwało prawo użytkowania wieczystego do działki nr [...], a tym samym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. rażąco naruszała prawo tj. art. 256 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, który w sposób nie budzący wątpliwości odnosił się do gruntów Skarbu Państwa pozostających w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej. Stanowisko Sądu w tym zakresie jest zbieżne z dotychczasowym orzecznictwem sądowym, w którym podkreślano, iż musi występować jawna niezgodność rozstrzygnięcia z treścią obowiązującego przepisu. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 1996 r. sygn. akt III SA 529/95 (Biuletyn Sądowy nr 6 z 1996 r. s. 3), w wyroku z dnia 21 października 1992 r. sygn. akt V SA 86/92 (ONSA nr 1 z 1993 r. poz. 23) i w wyroku z dnia 6 lutego 1995 r. sygn. akt II SA 1531/94 (ONSA nr 1 z 1996 r., poz. 37).

Z uwagi na powyższe zdaniem Sądu, spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wydanie decyzji, o której mowa w art. 256 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, przy braku spełnienia się obligatoryjnej przesłanki wymaganej do nabycia prawa własności jaką jest prawo do użytkowania wieczystego po stronie uczelni publicznej, stanowi oczywiste zaprzeczenie treści wskazanej normy prawnej. Wada rażącego naruszenia prawa istnieje od samego początku wydania decyzji i ma miejsce w jej treści, a sytuacja taka nie jest zależna od stanu wiedzy organu wydającego decyzję, czy jego dobrej lub złej wiary. Nieistniejące prawo użytkowania wieczystego po stronie uczelni nie może w sposób oczywisty stanowić podstawy przekształcania w jakiekolwiek inne uprawnienie (analogiczne stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 26 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 863/18, który wydany został w takim samym stanie faktycznym i prawnym, w sprawie dotyczącej działki nr [...],o pow. [...] ha, z obrębu [...], położoną w [...] przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy [...], Wydział [...] Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]).

Odnosząc się do zarzutów skarżącej o braku podstaw do stwierdzenia nieważności Wojewoda [...], z uwagi na fakt, że w dacie wydawania kwestionowanej decyzji jako użytkownik wieczysty w księdze wieczystej wpisana była Politechnika [...], podkreślić należy, iż postępowanie w niniejszym sprawie prowadzone było w trybie nieważnościowym. Tym samym kontroli Sądu podlegała decyzja uwłaszczeniowa z dnia [...] stycznia 2013 r. w aspekcie – co należy podkreślić - zgodności z przepisami prawa materialnego. Kontrola decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. w postępowaniu nieważnościowym w zakresie jej zgodności z przepisami prawa materialnego doprowadziła słusznie organ do konkluzji o wydaniu jej z rażącym naruszeniem art. 256 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. A zatem argumentacja skarżącej odnosząca się do braku wadliwości postępowania przeprowadzonego przez Wojewodę - nie może odnieść zamierzonego skutku w niniejszym postępowaniu. Z uwagi na powyższe, nie jest zasadny, zdaniem Sądu, pogląd skarżącej, że wydanie wyżej opisanych wyroków przez sądy powszechne po dacie wydania decyzji przez Wojewodę [...], może stanowić jedynie przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Niewątpliwie też K. Z., jako następca prawny byłych właścicieli działki nr [...] ma interes prawny w niniejszym postępowaniu. Jak bowiem wynika z akt sprawy decyzjami z dnia [...] marca 1976 r. Naczelnik Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego [...] wywłaszczył część nieruchomości o pow. [...] m² z większej działki nr [...] o pow. ogólnej [...] m², położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej własność S. i L. Z., na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę pawilonu doświadczalnego i bazy transportowo-magazynowej dla Politechniki [...] oraz pod inne inwestycje przewidziane przy realizowaniu budowy dzielnicy przemysłowej [...] zgodnie z decyzją lokalizacyjną nr [...] z dnia [...] lutego 1973 r. oraz nr [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r. Następnie Naczelnik decyzją z dnia [...] stycznia 1978 r. przekazał w użytkowanie Politechnice [...] teren położony przy ul. [...] o pow. [...] m², w skład którego wchodziła przedmiotowa działka nr [...].

Z akt sprawy wynika nadto, że z wniosku L. Z. z dnia [...] lutego 1996 r. prowadzone było postępowanie o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, natomiast wnioskiem z dnia [...] października 2013 r. K. Z. wystąpił o zwrot dawnej działki nr [...].

Przepis art. 157 § 2 K.p.a., przewiduje możliwość inicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji także na żądanie strony. O tym zaś, kto jest stroną postępowania rozstrzyga art. 28 K.p.a., z którego wynika, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istoty interesu prawnego należy zatem upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy podmiot, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Z kolei zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. jest zupełnie niezrozumiały. Skoro organ po ponownym rozpoznaniu sprawy uznał, że istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2013 r., to właściwie zastosował powołany przepis i utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. Wydanie bowiem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. ma miejsce wtedy gdy rozstrzygnięcie pierwszej instancji jest w ocenie organu odwoławczego (bądź organu ponownie rozpoznającego sprawę) prawidłowe, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak i pod względem celowości (zob. B. Adamiak/J. Borkowski Kodeks postepowania administracyjnego, Komentarz, 16. wydanie, str. 780).

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd nie dopatrzył się żadnego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) orzekł jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 powołanej ustawy.