Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 66/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105  par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 1478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: asystent sędziego Michał Sikora po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. S.A. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 17 listopada 2023 r. nr WR.RZŚ.4353.22.2023.AK w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia, że dopuszczenie wprowadzania do wód rzeki ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej nie koliduje z celami środowiskowymi dla wód lub wymaganiami jakościowymi dla wód I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 814 (słownie: osiemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu PGW Wody Polskie (dalej jako DRZGW) działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich we Wrocławiu z dnia 18 sierpnia 2023 r., (znak: WR.ZZŚ.5.4140.7.2021) orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia, w drodze decyzji, że dopuszczenie wprowadzania do wód rzeki O. (działka ew. nr [...], AM-[...], obręb S., gm. W.) ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej istniejącym wylotem [...] ([...]) na warunkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust 1 pkt 2 ustawy – Prawo wodne, nie koliduje z celami środowiskowymi dla wód lub wymaganiami jakościowymi dla wód.

Z uzasadnienia wnika, że postępowanie przed organem I instancji wszczęte zostało w związku z wnioskiem M. SA we W. (dalej M.) o wydanie decyzji o której stanowi art. 80 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U z 2023 r. poz. 1478 ze zm.- dalej jako Pr. Wodne) czyli ustalającej, że odprowadzanie ścieków z przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej za pośrednictwem wylotu [...] ([...]) nie koliduje z celami środowiskowymi dla wód lub wymaganiami jakościowymi dla wód.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji umorzył postępowanie stwierdzając, że przelew burzowy i wylot [...] ([...]) przestał spełniać funkcję urządzeń przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej. Z przedmiotowego wylotu dochodzi bowiem do regularnego wypływu wody z F., która jest podłączona do przelewu burzowego z wylotem [...]. F. znajduje się w zarządzie Zieleni Miejskiej. Tym samym brak jest przedmiotu postępowania dla którego mogłoby być ustalone w drodze decyzji wydawanej na podstawie art.80 Pr. wodnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. zarzucił organowi błędy w ustaleniu stanu faktycznego prowadzące do wadliwego wniosku, że urządzenie przestało pełnić funkcję przelewu burzowego. Wskazano na naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 105 § 1 k.p.a.

Rozpatrując powyższe odwołanie organ II instancji przywołał treść art. 80 Pr. wodnego oraz § 14 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub urządzeń wodnych (Dz.U z 2019 r. poz. 1311 ze zm. dalej jako rozporządzenie) wydanego na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 Pr.wodnego, określającego, między innymi, warunki na jakich ścieki z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej mogą być wprowadzane do śródlądowych wód powierzchniowych płynących, wód przybrzeżnych oraz wód przejściowych.

Dalej organ podał, że zgodnie z przedstawioną przez wnioskodawcę dokumentacją zrzut ścieków z omawianego przelewu burzowego następuje w przypadku wystąpienia nawalnych lub długotrwałych opadów atmosferycznych bądź odwilży i gwałtownych roztopów, w celu ochrony przed zalaniem osiedli położonych w centralnej części miasta W., objętej starą, często zabytkową zabudową mieszkalną, w zlewni kolektora Z. i kolektora P., obejmującego osiedla S. i S.(1). W toku postępowania wnioskodawca wyjaśnił, że przelew burzowy znajduje się na kolektorze ogólnospławnym na placu [...], na działce ewidencyjnej nr [...]. Z kolei urządzenie wodne odprowadzające ścieki do rzeki O. - wylot przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej [...] o wymiarach 1400 x 1170 mm - zlokalizowany jest na działce ewidencyjnej nr [...], obręb S., gm. W. Wylot ten zabezpieczony jest klapą zwrotną i znajduje się w umocnionym betonowym korycie rzeki. Odbiornikiem ścieków jest koryto rzeki O., na odcinku południowego ramienia O.(1). Wnioskodawca wyjaśnił ponadto, że do końca 2020 r. nie prowadzono rejestru zrzutów z przedmiotowego przelewu. Rejestr taki prowadzony jest od 2021 r. i wynika z niego że w 2021 r. liczba obserwowanych zrzutów wyniosła 37 a w 2022 r 22. Mając powyższe na uwadze, jak też fakt, że wnioskodawca nie sporządził dla omawianego wylotu [...] modelu symulacyjnego w oparciu o który mogłaby zostać ustalona średnia roczna liczba zrzutów ścieków z komunalnej kanalizacji ogólnospławnej w aglomeracji o RLM 100 000, organ stwierdził, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie wymóg, by średnia roczna liczba zrzutów dla ww. wylotu była mniejsza niż 10 z okresu ostatnich dwóch lat. W analizowanym przypadku jest ona znacznie wyższa.

W uzasadnieniu decyzji zauważono, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego przeprowadzone zostały oględziny oraz wizje w terenie, przy udziale pracowników M., podczas których ustalono, że z omawianego wylotu sączy się ciecz bez zapachu i zabarwienia. Ustalenia te znajdują także potwierdzenie w wynikach kontroli przeprowadzonej w okresie od 6 marca do 12 kwietnia 2023 r. przez zespół kontrolny powołany przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, którą objęto wyloty z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej na terenie W. O ustaleniach kontroli Główny Inspektor Ochrony Środowiska poinformował organ I instancji pismem z dnia 12 maja 2023 r. Jak wynika z treści ww. pisma, podczas oględzin przeprowadzonych w dniach 6-7 marca 2023 r. oraz w dniu 23 marca 2023 r. przy pogodzie bezdeszczowej, stwierdzono wyciek ścieków (bądź wody) z wylotów przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej, w tym stanowiącego przedmiot niniejszej decyzji wylotu: [...]. Udzielając wyjaśnień w trakcie prowadzonych oględzin (potwierdzonych notatką z dnia 15 czerwca 2023 r.) oraz pismem z dnia 31 maja 2023 r. wnioskodawca wskazał, że z przedmiotowego wylotu dochodzi do regularnego wypływu wody z F., która podłączona jest do przelewu burzowego z wylotem [...]. F. stanowi własność Gminy W. i administrowana jest przez Zarząd Zieleni Miejskiej.

Zdaniem organu fakt, że obserwowana ciecz sączy się z przedmiotowego wylotu w sposób ciągły jednoznacznie wskazuje, że w przypadku tym nie dochodzi do sporadycznych przelewów, w których zjawisko zrzutu związane jest z opadami atmosferycznymi o charakterze nawalnym bądź odwilżą i gwałtownymi roztopami, a średnia roczna liczba zrzutów z przelewu nie jest większa niż 10, lecz odpływ z tego urządzenia do wód ma charakter permanentny. Nie zostały więc spełnione przesłanki z § 14 rozporządzenia określające dopuszczalny sposób działania przelewu burzowego. Nadto przedmiotowy przelew burzowy i wylot [...] w sposób trwały utracił funkcję wylotu przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej, tracąc tym samym przymiot przelewu i wylotu, których dotyczy decyzja z art. 80 ustawy Prawo wodne.

Organ odwoławczy wskazał, że zasadniczym zadaniem przelewów burzowych jest zabezpieczenie oczyszczalni ścieków przed przeciążeniem hydraulicznym, np. w czasie opadów nawalnych, kiedy do kanałów dostają się znaczne ilości wód opadowych lub roztopowych, których nie może pomieścić system kanalizacji. Ich nadmiar mógłby przyczynić się do powstawania zalewisk i lokalnych podtopień. Taka sytuacja stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców i funkcjonowania miasta. Dlatego też obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne dopuszczają możliwość odprowadzenia nadmiaru mieszaniny ścieków bezpośrednio (bez oczyszczenia) do odbiornika poprzez przelewy burzowe instalowane przed oczyszczalnią na sieci ogólnospławnej. Chroniąc odwadnianie tereny zlewni kanalizacyjnej przed podtopieniami od strony urządzeń kanalizacyjnych, jednocześnie chronią urządzenia oczyszczalni przed spadkiem sprawności jej działania. Dotyczy to zwłaszcza sprawności biologicznej części oczyszczalni. Sprawne odprowadzanie nadmiaru wód opadowych do odbiorników wodnych, np. rzeki, ochronić ma mieszkańców miasta przed zagrożeniem sanitarnym.

Odnosząc się do zarzutów M. dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych, w szczególności, co do tego, że omawiane urządzenie wodne przestało pełnić funkcję przelewu burzowego oraz, że wobec braku obfitych opadów nie powinno dochodzić do jakichkolwiek wycieków z wylotów burzowych, organ odwoławczy zauważył, że ścieki z przelewu burzowego powinny być odprowadzane do odbiornika wyłącznie w ściśle określonych sytuacjach, sporadycznie, tj. w przypadku wystąpienia nawalnych lub długotrwałych opadów deszczu lub intensywnych roztopów, w konsekwencji przeciążenia hydraulicznego sieci kanalizacji ogólnospławnej. W związku z tym, niniejsze ścieki powinny charakteryzować się znacznie wyższym stopniem rozcieńczenia przez wody opadowe lub roztopowe niż w przypadku standardowej pogody deszczowej. Organ wyjaśnił, że przelew burzowy jest elementem sterującym przepływem ścieków ogólnospławnych w czasie intensywnych opadów deszczu. Jego zadaniem jest rozdział dopływających ścieków, skierowanych do oczyszczalni (bardzo zanieczyszczonych) i nadmiaru mieszaniny ścieków rozcieńczonych wodami opadowymi lub roztopowymi odprowadzanych przez przelew burzowy do odbiornika. To szczególne urządzenie wodne jakim jest przelew burzowy powinno działać tylko w sytuacjach wyjątkowych, okazjonalnie, w wąskim zakresie zdarzeń pogodowych. W przypadku, gdy ścieki ogólnospławne odprowadzane są do odbiornika w sposób permanentny lub okresowy, ale niezależny od nawalnych deszczy lub intensywnych roztopów, wówczas mamy do czynienia z urządzeniem wodnym - wylotem ścieków, a odprowadzanie niniejszych ścieków wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 5 Pr. wodnego. W takiej sytuacji nie może być mowy o burzowym - sporadycznym i szczególnym charakterze zrzutów. W takiej sytuacji ilość i jakość ścieków muszą zostać opomiarowane zgodnie z ww. pozwoleniem. Nawet bowiem w sytuacji, gdy ścieki wypływają z wylotu w sposób okresowy, nie oznacza to, że nie można opomiarować ich ilości i jakości.

Zaobserwowany przez pracowników Wód Polskich w obecności pracowników M., a następnie przez delegowanych pracowników GIOŚ, wypływ z omawianego wylotu cieczy podczas pogody bezdeszczowej i zawarte we wniosku o wydanie decyzji, informacje o włączonym do kanału burzowego odpływie wody z F., w kontekście podejmowanego przez Skarżącego zarzutu dotyczącego błędnego ustalenia, że urządzenie, którego dotyczy zaskarżona decyzja przestało pełnić funkcję przelewu burzowego, daje podstawę do stwierdzenia, że niniejszy wylot działa nie tylko w szczególnych sytuacjach, dla których funkcja przelewów burzowych jest dedykowana. W tej sytuacji, zasadne jest uznanie, że przedmiotowe urządzenie wodne w rzeczywistości nie spełnia definicji przelewu burzowego. Nie służy bowiem wyłącznie do odprowadzania nadmiaru mieszaniny ścieków z wodami opadowymi lub roztopowymi, płynącymi siecią ogólnospławną, co z natury opadów atmosferycznych i z funkcji technologicznej tego urządzenia powoduje, że powinno mieć charakter incydentalny, natomiast prowadzi także wody z F., zapewniając tym samym stały jej przepływ, ruch wody oraz utrzymanie odpowiedniego poziomu lustra wody w fosie. Przelew burzowy nie może jednak pełnić innych funkcji aniżeli funkcja "zaworu bezpieczeństwa", przepuszczającego nadmiar wody do odbiornika, aby zapobiec przepełnieniu kanałów ściekowych w okresach intensywnych lub długotrwałych opadów lub intensywnych roztopów.

Organ zwrócił uwagę, że wypływ cieczy z omawianego urządzenia wodnego, zgodnie z informacją zwartą w piśmie z dnia 19 kwietnia 2023 r., odbywa się w sposób regularny, przy czym z danych M. wynika, że liczba zrzutów wynosiła w dwóch ostatnich latach 37 i 22. Tymczasem, według § 14 ust. 5 rozporządzenia, w przypadku gdy brak jest modeli symulacyjnych dla aglomeracji o RLM 100 000 i większej, średnia roczna liczba zrzutów nie powinna przekraczać 9. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że wobec istniejącej struktury omawianego wylotu, w sytuacji, kiedy poprzez niniejszy wylot zrzucane są wody z F. nie można dokonać rzetelnej oceny, czy dopuszczenie wprowadzania ścieków z niniejszego przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej istniejącym wylotem na warunkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust 1 pkt 2 Pr. wodnego, nie koliduje z celami środowiskowymi dla wód lub wymaganiami jakościowymi dla wód.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołania, dotyczącego błędnego przyjęcia, że trwały charakter wycieku powoduje, że omawiane urządzenie nie spełnia funkcji odpowiedniego rozcieńczenia ścieków odprowadzanych z nadmiarem wód opadowych lub roztopowych, organ odwoławczy zauważył, że w przypadku poprawnie działającego przelewu burzowego, ścieki z przelewu są odprowadzane do odbiornika wyłącznie w przypadku wystąpienia nawalnych lub długotrwałych opadów deszczu bądź intensywnych roztopów. Charakteryzują się zatem znacznym rozcieńczeniem przez wody opadowe lub roztopowe. Poprawnie działający przelew burzowy powoduje rozdział dopływających ścieków skierowanych do oczyszczalni (bardzo zanieczyszczonych) i nadmiaru mieszaniny ścieków, rozcieńczonych wodami opadowymi lub roztopowymi, odprowadzanych przez przelew burzowy do odbiornika. Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że zrzut rozcieńczonych ścieków pogody deszczowej następuje zazwyczaj w sytuacji, gdy przepływ w odbiorniku jest wyższy od stanów średnich, organ stwierdził, że ryzyko wystąpienia przekroczeń parametrów wynikających z chwilowego dopływu większego ładunku jest obniżone. W przypadku, gdy zrzuty z wylotu następują niezależnie od pogody deszczowej czy intensywnych roztopów, niejednokrotnie przy niskich przepływach wody w odbiorniku, stopień rozcieńczenia wycieku może być znacząco niższy.

Mając powyższe na uwadze DRZGW podzielił stanowisko organu I instancji, że z uwagi na fakt, iż omawiane urządzenie wodne nie stanowi przelewu burzowego, przestał istnieć związek między stanem faktycznym, a prawnym wynikającym z art. 80 Prawa wodnego. Nie jest zatem możliwe skonkretyzowanie normy w postaci wydania decyzji administracyjnej, której podstawę prawną stanowi przywołany przepis. W tym stanie rzeczy zachodzi konieczność umorzenia niniejszego postępowania w trybie art. 105 k.p.a. jako bezprzedmiotowego.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosło M. we W. reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika.

Strona skarżąca zarzuciła organowi II instancji naruszenie:

1/ przepisów prawa materialnego, tj;

art. 80 Pr. wodnego w związku z § 14 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że przelew burzowy i wylot [...] w sposób trwały utracił funkcję wylotu i przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej, w przypadku gdy przelew ten, i wylot burzowy, nadal spełniają swoje funkcję i powinny zostać w stosunku do nich zastosowane powyższe przepisy oraz wydana decyzja merytoryczna;

2/ naruszenie przepisów prawa procesowego, tj:

- art. 105 k.p.a. w związku art. 80 Pr. wodnego przez umorzenie postępowania ze względu na brak przedmiotu postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i spowodowało, że organ II instancji nie rozpoznał sprawy merytorycznie;

- art. 7 art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego co skutkowało błędnym ustaleniem, że urządzenie, którego dotyczy zaskarżona decyzja przestało pełnić funkcję przelewu burzowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do uznania postępowania za bezprzedmiotowe, a w konsekwencji do jego umorzenia.

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nieustosunkowaniu się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, w szczególności zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na nie rozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podkreślono, że organ II instancji odniósł się jedynie do części zarzutów podniesionych w odwołaniu (tj. co do tego, że urządzenie przestało pełnić funkcję przelewu burzowego, że wobec braku obfitych opadów nie powinno dochodzić, do jakichkolwiek wycieków z przelewów burzowych oraz, że ustalenia organu I instancji zostały potwierdzone wynikami kontroli przeprowadzonej przez zespół kontrolny powołany przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i wreszcie co do przyjęcia, że trwały charakter wycieku powoduje, że omawiane urządzenie nie spełnia funkcji odpowiedniego rozcieńczenia ścieków odprowadzanych z nadmiarem wód opadowych lub roztopowych). Organ nie odniósł się jednak do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego tj. art. 80 Pr. wodnego oraz § 14 powielając w tym względzie dotychczasową argumentację organu I instancji.

Autor skargi zauważył, że w przepisach ustawy Pr.wodne brak jest definicji legalnej przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej. Definicja taka pojawia się w piśmiennictwie i wynika z niej, że przelewy burzowe są urządzeniami, które w sposób samoczynny odprowadzają do odbiornika, np. rzeki, nadmiar wody deszczowej, częściowo zmieszanej ze ściekami. Ich zadaniem jest zabezpieczenie w czasie opadów nawalnych urządzenia oczyszczającego przed przeciążeniem hydraulicznym (...). Funkcjonowanie przelewów burzowych jest ściśle uzależnione od częstości występowania i charakteru opadów atmosferycznych.

Zdaniem skarżącego wylot [...] w dalszym ciągu pełni funkcję wylotu z przelewu burzowego i stanowi zabezpieczenie centralnej części terenu miasta W. - okolic Planu [...] przed możliwością wypływu ścieków na powierzchnię terenu podczas intensywnych i długotrwałych opadów deszczu. Wówczas odprowadzana jest nim mieszanina ścieków i wód opadowych. Ponadto wylotem tym odprowadzana jest również woda z F. zarządzonej przez Zarząd Zieleni Miejskiej a skarżąca Spółka nie ma możliwości weryfikacji sposobu działania F. w szczególności częstotliwości wypływu wody.

Skarżący zauważył również, że sporny przelew burzowy (kanał odpływowy) jest opomiarowany za pomocą systemu czujników oraz przepływomierzy. Ich lokalizacja pozwala na określenie działania przelewu burzowego oddzielnie od zrzutów nadmiaru wody z F. będącej w Zarządzie Zieleni Miejskiej. Dzięki posiadanym stosowanym urządzeniom pomiarowym zamontowanym na krawędzi przelewowej oraz zaraz za nią M. S.A. jest w stanie określić, czy nastąpiło uruchomienie przelewu burzowego z wylotem [...] niezależnie od wypływu wody z F.

Skarżący zwrócił również uwagę, że organ odwoławczy pominął, że podczas kontroli GIOŚ pobrane zostały próbki cieczy z wylotu [...] oraz wody z F. i nie wykazały one znacznych różnic. W protokole z kontroli GIOS nr [...] stwierdzono w związku z tym, że w dniu 23 marca 2023 r. nie dochodziło do odprowadzania zanieczyszczeń. Dowody te nie pozwalają na przyjęcie, że wylotem [...] odprowadzane są surowe ścieki.

Skarżący zauważył nadto, że z obowiązujących przepisów prawa nie wynika zasada, że przelewy burzowe mogą działać tylko podczas obfitych opadów deszczu. Źródła zarówno techniczne jak i prawne, które odnoszą się do przelewów burzowych kładą nacisk na ich zadanie, którym jest zabezpieczenie w czasie opadów nawalnych urządzenia oczyszczającego przed przeciążeniem hydraulicznym dodatkowo uzależniając ich funkcjonowanie od wystąpienia i charakteru opadów atmosferycznych. Ze względu na konstrukcję systemów przelewowych oraz rozległy, przenikający się, pierścieniowy układ sieci kanalizacyjnej, aktywność poszczególnych przelewów burzowych może być zarejestrowana również po zakończeniu długotrwałych opadów atmosferycznych i może być zależna od zjawisk naturalnych związanych z wysokim stanem wód gruntowych, poziomem cieku (rzeki O.) oraz współpracą z innymi zbiornikami wodnymi. W związku z tym, może dojść do wypływu mieszaniny ścieków i wód opadowych również po zakończeniu opadów deszczu, co jest zjawiskiem naturalnym związanym z eksploatacją infrastruktury.

Reasumując, autor skargi wskazał, że w przypadku przelewu burzowego z wylotem [...] wspólnym wylotem odprowadzane są: mieszanina ścieków i wód opadowych związane z zadziałaniem przelewu burzowego oraz wody z F. W czasie pogody bezdeszczowej wylotem wypływa ta sama woda z O., która wpłynęła do F. (co potwierdzają wyniki badań o których mowa w protokole kontroli GIOŚ nr [...]). Nadto M. posiada stosowne urządzenie pomiarowe znajdujące się w okolicy granicy przelewowej, które pozwala określić zadziałanie przelewu burzowego i ilość ścieków z wodami opadowymi odprowadzanych w ramach działalności M. S.A. Tym samym pomimo połączenia F. z kanałem burzowym bezpośrednio przed wylotem [...], M. S.A. jest w stanie wykazać, kiedy wylotem odprowadzana jest mieszanina ścieków i wód opadowych niezależnie od innych wód (lub ścieków) wprowadzanych do rzeki O. tożsamym wylotem przez podmiot trzeci.

Zwrócono także uwagę, że analogiczna sytuacja tzn. odprowadzanie tym samym wylotem innych wód przez podmiot trzeci zachodzi w przypadku wylotu przelewu burzowego [...]. Z wylotu tego korzysta Z. S.A. Dla tego wylotu została jednak wydana decyzja w której organ regulacyjny orzekł, że dopuszczalne jest wprowadzanie ścieków z przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej wylotem [...] ([...]) do rzeki O. W tej sytuacji, dla strony niezrozumiale i niekonsekwentne wydaje się stanowisko organu który wydal pozytywną dla M. merytoryczną decyzję z art. 80 Pr. wodnego dla ww. wylotu, jednocześnie stwierdzając, że wylotem [...] regularnie dochodzi do wypływu związanego z działalnością skarżącego (mimo posiadanej wiedzy o połączeniu kanału burzowego z F., a także wykazu działań przelewu burzowego, który przedstawiano w toku postępowania).

Skarżący podkreślił także, że § 14 rozporządzenia w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego nie określa dopuszczalnego sposobu działania przelewu burzowego. Powołany przepis odnosi się bowiem do dopuszczalnej średniej rocznej liczby zrzutów z poszczególnych przelewów i sposobu jej określenia, nie przesądzając w żaden sposób, jak, kiedy i w jakich warunkach przelew burzowy ma działać w pozostałym zakresie (tj. poza liczbą zrzutów).

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi.

Przedmiotem kontroli sądowej przeprowadzonej według zakreślonych wyżej kryteriów jest decyzja DRZGW we Wrocławiu utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia, że dopuszczenie wprowadzania do wód rzeki O. ścieków z przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej istniejącym wylotem [...] ([...]) nie koliduje z celami środowiskowymi dla wód lub wymaganiami jakościowymi dla wód.

Na wstępie rozważań konieczne jest zaakcentowanie, że decyzja o umorzeniu postępowania ma przede wszystkim znaczenie procesowe, gdyż stwierdza, że nie może być prowadzone postępowanie w danej sprawie gdy stało się ono bezprzedmiotowe w całości albo w części (art. 105 § 1 k.p.a.). Ocenie Sądu poddane zatem zostało rozstrzygnięcie o charakterze procesowym które nie rozstrzyga sprawy co do jej meritum ale w inny sposób kończy postępowanie. W tej sytuacji rola Sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy organ prawidłowo ustalił istnienie przesłanek uniemożliwiających mu wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego ze względu na bezprzedmiotowość postępowania.

Bezprzedmiotowość postępowania – jak zostało to już szeroko omówiono w orzecznictwie i w literaturze - może mieć charakter podmiotowy i przedmiotowy. W rozpoznawanej sprawie organy umorzyły postępowanie ze względu na brak przedmiotu postępowania.

W świetle poglądów wyrażanych w piśmiennictwie oraz w orzecznictwie dla istnienia przedmiotu postępowania wymagane jest spełnienie następujących warunków:

a) w sprawie działa organ administracji publicznej (art. 1 pkt 1 k.p.a.) w znaczeniu przyjętym przez art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. (znaczenie funkcjonalne). Nieistnienie organu nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1, lecz nieistnienie postępowania.

b) organ ten jest właściwy do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Uwzględniając cel regulacji art. 1 pkt 1 k.p.a. należy podkreślić, że mowa w nim przede wszystkim o właściwości rzeczowej.

c) sprawa ma charakter indywidualny. Oznacza to, że dotyczy ona imiennie oznaczonego podmiotu oraz konkretnych jego praw lub obowiązków.

d) rozstrzyganie o sprawie następuje w formie decyzji administracyjnej.

e) w przepisach materialnego prawa administracyjnego zawarta jest norma kompetencyjna upoważniająca organ do podjęcia rozstrzygnięcia

f) nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna musi mieć charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata).

g) zrealizowany został pewien stan faktyczny odpowiadający generalnie hipotezie określonej w normie zawierającej normę kompetencyjną. Celem postępowania administracyjnego jest realizacja normy materialnego prawa administracyjnego wobec określonego podmiotu poprzez ukształtowanie jego sytuacji prawnej. Norma ta może zostać zastosowana jedynie wtedy, gdy obiektywnie zaistniał stan faktyczny przewidziany przez ustawodawcę upoważniający (zobowiązujący) organ do podjęcia decyzji administracyjnej. W związku z tym jednym z podstawowych warunków prawidłowego zastosowania normy prawnej jest ustalenie przez organ prowadzący postępowanie stanu faktycznego opisanego w tej normie. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

h) istnieje podmiot mogący być stroną postępowania (posiadający zdolność administracyjnoprawną).

i) podmiot ten dysponuje interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. (legitymacją procesową).

j) podmiot uprawniony do wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie. Wszczęcie postępowania administracyjnego, w sytuacji, gdy zgodnie z przepisami prawa administracja publiczna może kształtować stosunki prawne wyłącznie na wniosek jednostki, oparte jest na zasadzie skargowości. Wymaga to wniosku strony, tj. osoby mającej legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a.

(zob. Łaszczyca Grzegorz, Martysz Czesław, Matan Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, wyd. III, LEX 2010, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 lutego 2023 r. II SA/Gl 1612/22 CBOSA).

Z powyższego wynika, że przedmiotem postępowania administracyjnego jest na ogół sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Brak przedmiotu postępowania to brak sprawy administracyjnej mającej charakter indywidulany – a więc dotyczącej konkretnego podmiotu oraz jego konkretnych praw i obowiązków (por. WSA w wyroku z dnia 25 lutego 2021 r. I SA/Gl 1204/20 CBOSA). W świetle przedstawionych poglądów brak przedmiotu postępowania ma miejsce wówczas, gdy ustalony stan faktyczny nie podlega uregulowaniu przepisami administracyjnymi które dawałyby organowi administracji kompetencję do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli natomiast istnieje stan faktyczny w którym organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidulanego podmiotu – przez wydanie decyzji pozytywnej lub negatywnej – postępowanie nie może być uznane za bezprzedmiotowe (wyrok z dnia 7 czerwca 2019 r. VII SA/Wa 2838/18, CBOSA).

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że decyzja o umorzeniu postępowania wydana została co najmniej przedwcześnie, gdyż organy nie wykazały, że w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Przypomnieć należy, że postępowanie zakończone kontrolowaną decyzją wszczęte zostało na wniosek M. o ustalenie, że odprowadzenie ścieków z przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej za pośrednictwem wylotu [...] nie koliduje z celami środowiskowymi dla wód lub wymaganiami jakościowymi dla wód. Materialnoprawną podstawą przyznającą organowi administracji kompetencję do rozstrzygania w tym przedmiocie, jest art. 80 Pr. wodnego. Przepis ten dopuszcza bowiem wprowadzanie do wód lub do ziemi wód opadowych lub roztopowych z przelewów kanalizacji deszczowej lub ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej na warunkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2, o ile właściwy organ Wód Polskich ustalił, w drodze decyzji, że takie dopuszczenie nie koliduje z celami środowiskowymi lub wymaganiami jakościowymi dla wód. W art. 99 ust.1 pkt 2 Pr. wodnego zawarta została delegacja dla właściwego ministra do określenia w drodze rozporządzenia warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków bytowych, ścieków komunalnych oraz ścieków przemysłowych, w tym najwyższe dopuszczalne wartości substancji zanieczyszczających, a także miejsce, sposób i minimalną częstotliwość pobierania próbek ścieków, metodyki referencyjne analizy i sposób oceny, czy ścieki odpowiadają wymaganym warunkom. Stosowne rozporządzenie wydane zostało w tym zakresie w dniu 12 lipca 2019 r. przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (także jako rozporządzenie ściekowe).

Z powyższego wynika, że sprawą administracyjną - która wyznaczona została wnioskiem skarżącej Spółki - jest ustalenie, czy wprowadzanie ścieków z przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej wylotem [...] do rzeki O. na warunkach określonych w ww. rozporządzeniu nie koliduje z celami środowiskowym dla wód lub jakościowymi dla wód. Oznacza to, że istnieją elementy kształtujące przedmiot postępowania administracyjnego takie jak przepisy materialnoprawne przyznające organowi administracji (organowi Wód Polskich) kompetencję do rozstrzygania w formie decyzji w sprawie indywidulanej o prawach i obowiązkach strony skarżącej oraz podmiot indywidulany mający przymiot strony, który żądał czynności organu ze względu na swój interes prawny. Rolą organów było natomiast ustalenie, czy zaistniał stan faktyczny odpowiadający generalnie hipotezie określonej w przepisie art. 80 Pr.wodnego uprawniający do wydania decyzji administracyjnej.

Organy uznały, że brak jest przedmiotu postępowania, gdyż nie istnieje związek pomiędzy stanem faktycznym a stanem prawnym umożliwiającym podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia w oparciu o omawiany przepis. Inaczej mówiąc stwierdziły, że stan faktyczny sprawy nie spełnia wszystkich elementów określonych w normie prawa materialnego uprawniającej je do działania. Organy brak przedmiotu postępowania upatrywały w tym, wylot i przelew burzowy przestał spełniać swoją funkcję. Skoro bowiem ustalono, że sporny wylot działa nie tylko w szczególnych sytuacjach dla których dedykowania jest funkcja przelewu burzowego – czyli w przypadku deszczy nawalnych – to urządzenie to nie spełnia w rzeczywistości definicji przelewu burzowego, gdyż nie służy wyłączenie do incydentalnego odprowadzania nadmiaru mieszaniny ścieków z wodami opadowymi lub roztopowymi ale prowadzi także wody z F. zapewniając jej stały przepływ. Taka struktura wylotu powoduje, że nie można dokonać rzetelnej oceny spełnienia przesłanek z art. 80 Pr.wodnego. Reasumując organy uznały, że przelew i wylot utracił trwale funkcję przelewu burzowego do którego odnosi się art. 80 Pr. wodnego.

W ocenie Sądu przedstawiona argumentacja nie jest wystarczająca dla uznania, że brak jest przedmiotu postępowania, czyli inaczej brak jest sprawy administracyjnej w której organy uprawnione są do merytorycznego orzekania.

Mocą art. 80 Pr. wodnego ustawodawca dopuścił bowiem wprowadzenie ścieków bezpośrednio (z pominięciem oczyszczalni) do wód płynących o ile spełnione są następujące warunki:

- ścieki wprowadzane są z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej,

- wprowadzanie odbywa się przy spełnieniu warunków określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust.1 pkt 2 – czyli przywołanego już wcześniej rozporządzenia ściekowego, a konkretnie § 14,

- organ ustali, że takie dopuszczenie nie koliduje z celami środowiskowymi dla wód lub wymaganiami jakościowymi dla wód.

Przepis art. 80 Pr. wodnego stanowi zatem wyjątek od regulacji art. 78 tej ustawy, według której ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi w ramach zwykłego korzystania z wód albo usług wodnych powinny być oczyszczone i nie mogą zawierać substancji wskazanych w tymże przepisie oraz powodować określonych skutków. Stosownie do odesłania zawartego w art. 80 Pr. wodnego warunki wprowadzania do wód ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej przewiduje § 14 rozporządzenia ściekowego. Z ust. 1 tego przepisu wywieść należy, że ścieki z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej mogą być wprowadzane do śródlądowych wód płynących, jeżeli roczna liczba zrzutów z poszczególnych przelewów nie jest większa niż 10.

W sytuacji gdy powyższe unormowania mają charakter wyjątkowy, to nie sposób pominąć faktu, że w treści ww. norm dokonano istotnego zawężenia charakteru ścieków dopuszczalnych do odprowadzania na ich podstawie. Wyłącznie bowiem ścieki z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej nie muszą odpowiadać ściekom oczyszczonym, zgodnie z wymogami ustawowymi.

Istotą postępowania prowadzonego na podstawie art. 80 Pr. wodnego jest więc zbadanie przez organ, czy wprowadzanie bezpośrednio do wód, ścieków pochodzących z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej (a więc w istocie nieoczyszczonych) które odbywa się na warunkach określonych w rozporządzeniu ściekowym nie koliduje (lub koliduje) z celami środowiskowymi lub jakościowymi dla wód.

Konsekwentnie, w kontrolowanej sprawie przedmiotem postępowania powinna więc być ocena, czy wprowadzenie do O. ścieków z przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej zakończonego wylotem [...] odbywa się na warunkach określonych w rozporządzeniu ściekowym i czy nie koliduje (lub koliduje) z celami środowiskowymi lub jakościowymi dla wód.

Tymczasem organy takiej oceny nie przeprowadziły uznając, że brak jest przelewu burzowego dla którego można wydać decyzję z art. 80 Pr. wodnego. Stwierdzono bowiem, że urządzenie wodne którego dotyczy postępowanie przestało pełnić funkcję przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej jako, że służy także innym celom niż cele przelewu burzowego, gdyż przez jego wylot wprowadzane są do O. nie tylko ścieki z przelewu ale także – w sposób stały - wody z F.

Zdaniem Sądu, w świetle przesłanek określonych w art. 80 Pr. Wodnego oraz ustaleń stanu faktycznego przedstawiona argumentacja nie potwierdza w sposób oczywisty, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z wprowadzaniem ścieków z komunalnej kanalizacji ogólnospławnej przelewem burzowym które powinno być poddane ocenie organu pod kątem kryteriów określonych w art. 80 Pr. wodnego.

W tym względzie istotne jest, że w przepisach powszechnie obowiązujących brak jest definicji przelewu burzowego. Orzecznictwo opiera się na piśmiennictwie technicznym, gdzie wskazuje się, że przelewy burzowe są urządzeniami które w sposób samoczynny odprowadzają do odbiornika, np. rzeki, nadmiar wody deszczowej, częściowo zmieszanej ze ściekami, zapewniając tym samym mieszkańcom miasta ochronę przed zalaniem (por. NSA w wyroku z dnia 23 czerwca 2023 r. III OSK 214/22, CBOSA i powołana tam literatura). Przelewy burzowe są elementem kanalizacji ogólnospławnej lub deszczowej które kluczowe znaczenie mają zwłaszcza w czasie opadów nawalnych – zabezpieczają one wówczas urządzenia kanalizacyjne przed przeciążeniem - "zadaniem przelewów burzowych jest zabezpieczenie w czasie opadów nawalnych urządzenia oczyszczającego przed przeciążeniem hydraulicznym (...)" – por. wyrok z dnia 29 czerwca 2001 r. VII SA/Wa 665/2, CBOSA). W literaturze fachowej zwraca się także uwagę, że działanie przelewów burzowych nie pozostaje bez znaczenia dla jakości wód powierzchniowych. Funkcjonowanie przelewów burzowych jest ściśle uzależnione od częstości występowania i charakteru opadów atmosferycznych. Znaczny udział ścieków deszczowych w mieszaninie ze ściekami miejskimi powoduje aktywację tych obiektów i odprowadzanie do odbiornika ścieków nieoczyszczonych. W przeciwieństwie do oczyszczalni ścieków, gdzie parametry procesów technologicznych oraz jakość ścieków oczyszczonych są starannie rejestrowane, wciąż stosunkowo niewiele wiadomo o jakości ścieków odprowadzanych przez przelewy burzowe. Znaczna zmienność ładunku zanieczyszczeń kierowanych przez przelew burzowy do odbiornika powoduje, że wpływ tych ścieków na jakość jego wód jest często bardzo znaczący" (zob. A. Biedrzycka, Przelewy burzowe – immanentny element systemu kanalizacji miejskiej, Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne, Listopad-Grudzień 2017, s. 66 i 67, artykuł dostępny w internecie).

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że samo powołanie się na fakt, że spornym wylotem przeprowadzana jest także woda z F. nie oznacza, że przedmiotowe urządzenie przestało pełnić zasadniczą funkcję dla której zostało zaprojektowane tj. że przestało zabezpieczać oczyszczalnię ścieków przed przeciążeniem hydraulicznym w czasie deszczy nawalnych i roztopów, czy też nie stanowi "zaworu bezpieczeństwa" przepuszczającego nadmiar wody opadowej wraz ze ściekami do odbiornika z pominięciem oczyszczalni ścieków. W aktach brak jakichkolwiek ustaleń wskazujących, że urządzenie nie działa podczas deszczy nawalnych lub roztopów oraz, że nie odprowadza nadmiaru wody opadowej zmieszanej ze ściekami (ścieków komunalnych) powodując ich rozcieńczenie. Także organy nie wypowiadają się w tej kwestii. Tymczasem w świetle przywołanych wcześniej definicji technicznych przelewów burzowych – taki jest ich zasadniczy cel.

Na żadnym etapie postępowania nie zostało także wykazane, że spornym wylotem wprowadzane są do O. są ścieki innego rodzaju niż pochodzące z działania przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej – a jak wynika z art. 80 Pr. Wodnego, jedynie w odniesieniu do tego rodzaju ścieków przepis ten znajduje zastosowanie. W szczególności z akt nie wynika, aby ciecz wypływająca z wylotu podczas pogody bezdeszczowej mogłaby być zakwalifikowana jako ścieki. W protokole kontroli GIOŚ nr [...] odnotowano, że pobrane zostały próbki z wylotu [...] i wody z F. które po przebadaniu w zakresie wymienionych w nich wskaźników nie wykazały istotnych różnic. W związku z powyższym stwierdzono, ze z wylotu burzowego w dniu pobrania nie dochodziło do odprowadzania zanieczyszczeń. Wreszcie odnotować trzeba, że sam organ odwoławczy podaje w uzasadnieniu swojej decyzji, że wylot ten "prowadzi wody z F.". Skoro zatem organ odwoławczy sam podaje, że urządzenie podczas pogody bezdeszczowej przeprowadza wody z F. (czyli wody rzeki O.), to już tylko ta okoliczność podważa argumentację wskazującą, że możemy mieć do czynienia z sytuacją, gdy ścieki ogólnospławne odprowadzane są do odbiornika w sposób permanentny lub okresowy, ale niezależny od nawalnych deszczy lub intensywnych roztopów, co powoduje, że przedmiotem postępowania jest urządzenie wodnym stanowiące wylot ścieków a nie przelew burzowy. Skoro bowiem nie wykazano aby przedmiotowym urządzeniem wprowadzano do odbiornika (rzeki O.) inne ścieki niż ścieki w związku z działaniem z przelewu burzowego, to nie wykazano braku możliwości zastosowania art. 80 Pr. wodnego. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że w literaturze fachowej wskazuje się, że burzowe mogą być aktywne nie tylko podczas deszczy nawalnych. Z powodu wzrostu powierzchni uszczelnionej w miastach przelewy burzowe są obecnie bardzo często aktywizowane nawet przy stosunkowo mało intensywnych deszczach (por. powołana wcześniej A. Biedrzycka, Przelewy burzowe – immanentny element systemu kanalizacji miejskiej). Okoliczność ta nie była brana pod uwagę w rozważaniach organu, choć może mieć znaczenie dla kwalifikacji spornego urządzenia.

W tej sytuacji nie można zaakceptować argumentacji organu, że o bezprzedmiotowości postępowania świadczy okoliczność, że oprócz ścieków pochodzących z przelewu burzowego spornym wylotem do O. odprowadzane są także wody z F. Okoliczność ta w świetle zebranych przez organ dowodów nie świadczy o braku przedmiotu postępowania w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika bezspornie, że w 2022 i 2021 r. dochodziło do zarzutów ścieków związanych z zadziałaniem na skutek opadów deszczu przelewu burzowego umiejscowionego na Placu [...] który stanowi element kanalizacji ogólnospławnej miasta. Nie zostało także wykazane aby dochodziło do zarzutu spornym wylewem innego rodzaju ścieków niż wskazane w art. 80 Pr. Wodnego. Skoro tak organy nie wykazały aby przestała istnieć sprawa administracyjna której przedmiotem jest dokonanie oceny dopuszczalności wprowadzania tym przelewem ścieków z kanalizacji ogólnospławnej do wód w kontekście kolizji z celami wskazanymi w art. 80 Pr. wodnego.

O bezprzedmiotowości nie świadczy także argumentacja wskazująca, że ze względu na istniejącą strukturę wylotu w sytuacji kiedy zarzucane są wody z F. nie można dokonać rzetelnej oceny spełniania przesłanek z art. 80 Pr. wodnego. Te kwestie powinny być bowiem ocenione w decyzji orzekającej co do istoty sprawy – o ustaleniu, że dopuszczalne (lub nie) jest wprowadzenie ścieków spornym przelewem burzowym do O. W ramach tej decyzji organ powinien także dokonać oceny, czy w kontekście przesłanek z art. 80 Pr.wodnego omawiane urządzenie spełnia funkcję odpowiedniego rozcieńczania ścieków odprowadzanych z nadmiarem wód opadowych.

Od bezprzedmiotowości postępowania należy bowiem odróżnić bezzasadność żądania strony. Brak przesłanek do uwzględniania żądania strony nie czyni bowiem postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i nie oznacza, że postępowanie takie nie powinno być prowadzone, gdyż organ nie może wydać decyzji ani pozytywnej ani negatywnej. Dopiero bowiem wynik takiego postępowania pozwala na ocenę zasadności wniosku strony.

Biorąc powyższe pod uwagę Sad stwierdził, że decyzje o umorzeniu postępowania są przedwczesne, gdyż materiał zgromadzony w aktach sprawy nie potwierdza aby istniały okoliczności faktyczne lub prawne które nie pozwalałby organom na zastosowanie art. 80 Pr. wodnego. Decyzja te wydane zatem zostały z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. co powoduje konieczność ich uchylania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a

Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę na rozbieżność pomiędzy zastosowaną przez organ odwoławczy podstawą prawną a rozstrzygnięciem decyzji. Przywołany przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie może bowiem stanowić podstawy dla wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Takie orzeczenie pozostaje w oczywistej sprzeczności z brzmieniem art. 138 k.p.a., co powoduje wadliwość decyzji. Samo w sobie uchybie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

W ponownym postępowaniu właściwy organ dokona ponownej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przy uwzględnieniu stanowiska wynikającego z niniejszego wyroku oraz mając na uwadze nowy stan prawny obowiązujący w dacie orzekania. W razie potrzeby organ uzupełni materiał dowodowy a w przeciwnym razie orzeknie co do istoty sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny działając zgodnie z art. 145 § 1 lit c w związku z art. 135 p.p.s.a orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wydane zostało przy uwzględnieniu art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.