Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 553/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 151, art. 153, art. 170, art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 51 ust. 2, art. 52, art. 135
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 144
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 145 § 1 pkt 4, art. 147
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. sprawy ze skargi J.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

J.O. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 roku. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] września 2009 roku o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie mechaniczno – biologicznej oczyszczalni ścieków o Qdrś=250m3/d od RM3108 na działce ewidencyjnej [...] z odprowadzeniem do rowu melioracji podstawowej działki ewidencji nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia [...] września 2007 r. Zakład [...] wystąpił do Wójta Gminy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków o Qdśr=250Vd o RM 3108 na działce ew. [...] i z odprowadzeniem do rowu melioracji podstawowej (działka nr [...]).

W toku postępowania, organ I instancji trzykrotnie wydawał decyzje ustalające środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, które następnie były uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

W prowadzonym po raz czwarty postępowaniu wnioskodawca (Zakład [...]) przedłożył organowi aneks nr [...] do raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zawierający informacje o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w trakcie jego eksploatacji w zakresie zrzutu oczyszczonych ścieków do cieku wodnego oraz powstających odpadów produkcyjnych oczyszczalni ścieków. Aneks ten został przyjęty przez organ, podany do publicznej wiadomości oraz objęty wraz dokumentami go poprzedzającymi procedurą uzgodnienia ze Starostą (postanowienie z dnia [...] lipca 2009r., znak: [...]) oraz Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym (postanowienie z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...]). Nadto organ I instancji wystąpił do właściciela Kanału [...] (działka nr [...]) - Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych o wydanie opinii w zakresie ewentualnego podtapiania gruntów rolnych przez zrzut oczyszczonych ścieków do kanału z planowanej na działce nr [...] oczyszczalni ścieków. W dniu 13 sierpnia 2009 r. do organu wpłynęła opinia stwierdzająca, iż zrzut oczyszczonych ścieków z planowanej oczyszczalni do Kanału [...] nie spowoduje negatywnych skutków na przyległych gruntach rolnych.

Decyzją z dnia [...] września 2009 r., znak: [...] Wójt Gminy, na podstawie art. 46 ust. 1, art. 46a ust. 7 pkt 4, art. 48 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 53, art. 56 ust. 2,7,8 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82, art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 Nr 199, poz. 1227 ze zm.) i § 3 ust. 1 pkt 72 Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) oraz art. 104 Kpa, określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków na działce ew. nr [...], z odprowadzeniem do rowu melioracji podstawowej działka nr [...].

Na skutek odwołania J.O., T.O., E.O. oraz J.O. i D.O., Samorządowe Kolegium Odwoławcze Odwoławczego decyzją z dnia [...] października 2009 r., znak: [...], uchyliło ww. decyzję Wójta Gminy i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku skargi Zakładu [...], wyrokiem z dnia [...] marca 2010 r., sygn. akt lI SA/Go 47/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie uchylił decyzję SKO z dnia [...] października 2009r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż w okolicznościach sprawy nie zaszły podstawy do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Stwierdził nadto, iż SKO, błędnie stosując przepis art. 138 § 2 Kpa, uchyliło się od rozpoznania zasadniczych kwestii spornych, nie wykazując bowiem potrzeby dalszego prowadzenia postępowania dowodowego w jakimkolwiek zakresie i nie odniosło się do przedmiotu sprawy, a więc zastosowanych przez organ I instancji przepisów prawa procesowego i materialnego prowadzących do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] września 2009 r. Sąd stwierdził również, iż organ II instancji, w świetle posiadanych w postępowaniu odwoławczym kompetencji, zobowiązany był do samodzielnego zbadania, czy przedłożony raport i jego aneksy spełniają wymogi określone w art. 52 ust. 1 ustawy Prawo o ochronie środowiska oraz, czy zachodzą okoliczności im przeczące, związane z zarzutami uczestników postępowania. Jednocześnie wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...), do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się generalnie przepisy dotychczasowe.

Od ww. wyroku skargi kasacyjne wnieśli E.O., J.O. i T.O., które wyrokiem z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1545/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA, iż w realiach przedmiotowej sprawy, wbrew stanowisku skarżących kasacyjnie, organ II instancji sam w ramach swoich kompetencji zobowiązany był do samodzielnego zbadania, czy przedłożony raport wraz z aneksami spełniał wymogi określone art. 52 ust 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz czy zachodzą okoliczności potwierdzające zarzuty uczestników postępowania. NSA podkreślił, iż Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję wyłącznie z powodu niezasadności wydania orzeczenia kasacyjnego, nie odnosząc się do podnoszonych w uzasadnieniu skarg kasacyjnych kwestii merytorycznych dotyczących tego, czy projektowane przedsięwzięcie będzie negatywnie oddziaływać na tereny sąsiednie, do stosunków wodnych na tych terenach i ochrony ich wartości przyrodniczych oraz do projektowanego, zdaniem skarżących obszaru chronionego Natura 2000. NSA wskazał, iż do tych merytorycznych kwestii Kolegium powinno sie odnieść przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż podstawą materialno - prawną rozpatrzenia przedmiotowej sprawy stanowią z uwagi na datę wszczęcia postępowania ([...] września 2007r.) - przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 listopada 2008 r. oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), a to ze względu na brzmienie przepisu art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), która weszła w życie z dniem 15 listopada 2008 r. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy zmienionej w art. 144 (tj. ustawy prawo ochrony środowiska), przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe (ze zmianą kompetencji właściwych organów). Organ wskazał, że zapis o stosowaniu przepisów dotychczasowych zawiera również rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213 poz. 1397), które weszło w życie z dniem 15 listopada 2010 r. (§ 4). Organ stwierdził nadto, iż co do zasady pozostawał związany oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, wynikającymi z sądowego rozstrzygnięcia wydanego już uprzednio w sprawie. Jednakże ten obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej i wskazaniom może być wyłączony w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego. Wskazał jednocześnie, iż w momencie ponownego rozpoznawania odwołania w niniejszej sprawie (po upływie 3 lat) przepisy będące podstawą opracowania raportu utraciły swą moc bądź uległy zasadniczym zmianom - np. zmianie podlegało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 czerwca 2006 r. w sprawie warunków jakie należy spełniać przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984 ze zm.), straciło moc rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie wartości odniesienia dla substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 1 poz. 12)- patrz: Dz. U. z 2010r. Nr 16, poz. 87), jak i rozporządzenie Ministra Środowiska z 1 sierpnia 2002 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. Nr 134, poz. 1140) - patrz: Dz. U. z 2010 r. Nr 137 poz. 924). Organ podkreślił, że ocena opracowanego raportu winna dotyczyć ustaleń dokonanych w oparciu o obowiązujące w tym względzie przepisy prawa materialnego. Zmiany przepisów szczególnych będących podstawą opracowania przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powodują, iż aktualnie jego treść nie pozwala na ocenę prawidłowości dokonanych w nim ustaleń. Raport ten wymaga ponownego opracowania z uwzględnieniem aktualnych danych i wartości określonych obowiązującymi przepisami. Raport przedłożony nie może więc w przedmiotowej sprawie stanowić dowodu, na podstawie którego byłaby możliwa jego weryfikacja, co rodziło konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego jej rozpatrzenia. Istotne bowiem dla rozstrzygnięcia sprawy kwestie wymagają przeprowadzenia postępowania dowodowo - wyjaśniającego w całości, tj. sporządzenia nowego raportu. Nadto nowoopracowany raport będzie ponownie podlegał uzgodnieniom organów współdziałających z tym, te ówczesne kompetencje Starosty aktualnie należą do właściwości Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Organ odwoławczy stwierdził, iż powołanych względów nie mógł odnieść się do kluczowych kwestii niezbędnych do końcowego załatwienia sprawy, ewentualnie uzupełnienia w oparciu o normę art. 136 Kpa materiału dowodowego w sprawie. Stanowiłoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jednocześnie Kolegium wskazało, iż z uwagi na to że sprawa wraca do stadium postępowania pierwszoinstancyjnego i podlegać będzie ponownemu rozpoznaniu, za przedwczesne należy odnoszenie się do kwestii podnoszonych przez odwołujących.

W skardze na wskazaną decyzję, Zakład [...] domagał się jej uchylenia w całości oraz utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, tj. decyzji Wójta Gminy z dnia [...] września 2009r. znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła Kolegium, że wbrew wskazaniom WSA i NSA uchyliło po raz piąty decyzję Wójta Gminy z dnia [...] września 2009 r., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, naruszając tym samym art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 138 ustawy Kpa.

Nadto, w ocenie skarżącego, Kolegium mylnie zastosowało i zinterpretowało art. 153

i art. 154 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku

(...), jednocześnie manipulując normą kompetencyjną i przypisując sobie uprawnienia podmiotu planującego inwestycje oraz podmiotu wydającego decyzje o pozwoleniu na budowę. Nie zostało również uwzględnione stanowisko WSA w kwestii stanu prawnego, w jakim ma nastąpić rozpoznanie sprawy. Skarżący podkreślił, że wszystkie instytucje merytorycznie opiniujące dokumentację będącą przedmiotem sprawy opiniowały ją bez uwag, natomiast ponowne uchylenie decyzji narazi Gminę na szkody i pozbawi po raz drugi dofinansowania ze środków Unii Europejskiej.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, wszczętego skargą ZGK. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium podało, iż decyzją z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...], wydaną w trybie autokontroli, uchyliło zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia [...] marca 2012 r. w całości oraz utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Wójta Gminy z dnia [...] września 2009 r.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że ponowne rozpoznanie sprawy nastąpiło w warunkach związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wynikającymi z sądowego orzeczenia wydanego uprzednio w sprawie. Organ zaznaczył, że obowiązek podporządkowania się organu wyrażoną oceną prawną i udzielonymi wskazaniami może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego iub prawnego. Kolegium stwierdziło, że rozpoznając ponownie odwołanie

w niniejszej sprawie (po upływie 3 lat), w świetle aktualnie obowiązujących przepisów istniałaby podstawa do uzupełnienia postępowania. Jednak, zgodnie z przepisem

art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji

o środowisku (...) do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się generalnie przepisy dotychczasowe,

tj. obowiązujące na dzień wszczęcia postępowania.

Kolegium wywiodło, że w ramach postępowania zakończonego decyzją

o środowiskowych uwarunkowaniach, podstawowym dokumentem stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia stanowi raport oddziaływania na środowisko, który po dokonanych korektach, spełnia wymogi wynikające z wydanego postanowienia organu

I instancji. Z pozytywnych opinii wyspecjalizowanych i wskazanych ustawowo organów, zobowiązanych z mocy prawa do ustosunkowania się do proponowanych w decyzjach organu I instancji warunków realizacji planowanej inwestycji wynika, że zrealizowanie przedmiotowej decyzji nie będzie skutkowało negatywnie na interesy osób trzecich. Zarzuty podnoszone dotychczas przez skarżących (niejednokrotnie nie będących stronami w niniejszym postępowaniu) wynikały z domniemań ewentualnych negatywnych skutków wykonania inwestycji. Nie mogły zatem stanowić podstawy do uznania decyzji organu I instancji za wydaną z naruszeniem prawa.

Prawomocnym postanowieniem z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Go 430/12 WSA w Gorzowie Wlkp. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne wskazując, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 54 § 3 ppsa uwzględniło wniesioną skargę w całości, bowiem zaskarżony akt został wyeliminowany z obrotu prawnego, a decyzja organu I instancji z dnia [...] września 2009 r. została utrzymana w mocy. Co prawda strona skarżąca podtrzymała swoją skargę, pomimo uwzględnienia żądania zawartego w skardze, tj. uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymania w mocy decyzji Wójta Gminy z dnia [...] września 2009 r., jednakże wobec zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia skargi Zakładu [...].

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] została zaskarżona do WSA w Gorzowie przez E.O. i J.O..

W skardze skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i utrzymania w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] marca 2012 roku, uchylającej decyzję Wójta Gminy z dnia [...] września 2009 (znak: [...]). Wnieśli również o powołanie biegłego sądowego w celu przeprowadzenia niezależnej, ekspertyzy geologicznej dla złoża piasku w miejscu spustu ścieków wychodzących z oczyszczalni do Kanałku [...], w aspekcie przenikalności tych ścieków do wód gruntowych oraz zasądzenie od strony przeciwnej na ich rzecz kosztów postępowania sądowego według obowiązujących norm.

Wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r., syg. akt lI SA/Go 628/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2012r. ([...]), oraz uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2012r., nr [...], stwierdzając, że obydwie decyzje nie podlegają wykonaniu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że decyzja z dnia [...] maja 2012 r. wydana została przez SKO w wyniku uwzględnienia skierowanej do sądu skargi ZGK

na decyzję tegoż organu z dnia [...] marca 2012 r., znak [...], uchylającą decyzję Wójta Gminy z dnia [...] września 2009r. i przekazującą mu sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd podkreślił, że sentencja decyzji autokontrolnej z dnia [...] maja 2012 r. wskazuje, iż wniosek skarżącego ZGK zawarty w skardze został przez SKO uwzględniony. Jednakże uzasadnienie decyzji autokontrolnej pozbawione było jakichkolwiek wywodów w zakresie dotyczącym zaistniałego naruszenia prawa, które zadecydowało o uruchomieniu przez organ odwoławczy instytucji autokontroli i wyjaśnienia przyczyn uznania skargi za zasadną w całości, tj. w zakresie zawartych w niej zarzutów, jej podstawy prawnej, a także wniosków. Sąd zwrócił również uwagę, że uzasadnienie decyzji autokontrolnej sprowadzało się jedynie do streszczenia przebiegu postępowania wszczętego wnioskiem ZKG, wskazania, iż w świetle przepisu art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku (...), w sprawie znaleźć powinny zastosowanie przepisy dotychczasowe oraz ogólnikowego powołania się na uzyskane opinie wyspecjalizowanych organów, stwierdzające iż zrealizowanie planowanej inwestycji nie będzie skutkowało negatywnie na interesy osób trzecich oraz stwierdzenia bezzasadności zarzutów "skarżących (niejednokrotnie nie będących stronami w niniejszym postępowaniu)" oraz zasadności zarzutów ZGK.

W ocenie Sądu, skoro w sprawie występowały strony o sprzecznych interesach, to SKO, uruchamiając instytucję autokontroli i uchylając decyzję własną z dnia

[...] marca 2012 r. oraz orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy z dnia [...] września 2009 r., miało obowiązek rozpoznać zarzuty odwołujących się od decyzji organu I instancji, tj. J.O., E.O., T.O. oraz J.O. i D.O.. Sąd podkreślił, że właśnie to odwołanie uruchomiło tryb odwoławczy, zakończony wydaniem przez SKO decyzji z dnia [...] marca 2012 r. Uchylenie tej decyzji decyzją SKO z dnia [...] maja 2012 r. i orzeczenie o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy z dnia [...] września 2009 r. rodziło obowiązek organu odwoławczego do rozpoznania odwołania i odniesienia się w decyzji autokontrolnej do jego zarzutów skoncentrowanych na kwestii negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na tereny sąsiednie, stosunki wodne na tych terenach ochronę wartości przyrodniczych i projektowany obszar Natura 2000.

Kolejną wadą decyzji z dnia [...] maja 2012 r., na którą Sąd zwrócił uwagę, był brak obligatoryjnego orzeczenia, o jakim mowa w art. 54 § 3 zdanie drugie ppsa,

tj. w przypadku, gdy organ uwzględnia skargę musi jednocześnie stwierdzić,

czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.

W swoim rozstrzygnięciu Sąd odniósł się również do decyzji SKO z dnia [...] marca 2012 r. w stosunku, do której umorzono postępowanie sądowoadministracyjne (postanowieniem z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Go 430/12), albowiem w obrocie prawnym pozostawałaby decyzja, która "odżyła" na skutek uchylenia decyzji autokontrolnej (tj. decyzja SKO z dnia [...] marca 2012 r.), a także nierozpoznana skarga ZGK od tej decyzji. Sąd podkreślił, że w sytuacji, gdy na skutek decyzji wydanej przez organ administracji publicznej w trybie autokontroli uchylona zostaje decyzja będąca przedmiotem skargi, sąd administracyjny w zasadzie nie powinien umarzać postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na tę decyzję "pierwotną" do czasu prawomocnego zakończenia sprawy dotyczącej decyzji wydanej w trybie uregulowanym art. 54 § 3 p.p.s.a.

Sąd jednoznacznie wskazał, że obowiązkiem SKO było zakończenie postępowania odwoławczego decyzją merytoryczną, ponadto organ II instancji,

w świetle posiadanych w postępowaniu odwoławczym kompetencji, zobowiązany był do samodzielnego zbadania, czy przedłożony raport i jego aneksy spełniają wymogi określone w art. 52 ust. 1 ustawy Prawo o ochronie środowiska oraz, czy zachodzą okoliczności im przeczące, związane z zarzutami uczestników postępowania dotyczącymi negatywnego wpływu projektowanego przedsięwzięcia na tereny sąsiednie, na stosunki wodne na tych terenach i ochronę ich wartości przyrodniczych oraz na projektowany obszar chroniony Natura 2000.

Jednocześnie WSA przesądził stan prawny, w jakim orzekać powinien orzekać organ II instancji, stwierdzając, iż zgodnie z przepisem art. 153 ust. 1 ustawy

z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm,), do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się generalnie przepisy dotychczasowe. Jednakże wskazanym wytycznym, wydając decyzję z dnia [...] marca 2012 r,, Kolegium się nie podporządkowało podejmując po raz kolejny rozstrzygnięcie o charakterze kasacyjnym. W ocenie Sądu organ bezzasadnie uznał, iż doszło do zmiany stanu prawnego, w sytuacji gdy nadal pozostaje w mocy przepis art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...), wskazujący na katalog przepisów ("przepisy dotychczasowe") stanowiących podstawę rozstrzygania organu w sprawie wszczętej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i niezakończonej decyzją ostateczną.

Konkludując Sąd wskazał, że poprzez uchylenie obydwu decyzji Kolegium,

tj . z dnia [...] maja 2012 r. i [...] marca 2012 r. prowadzi do sytuacji, w której sprawa powraca do etapu, na którym pozostaje do rozpoznania odwołanie złożone przez J.O., E. i T.O. oraz J. i D.O. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] września 2009 r. Natomiast w toku ponownego rozpoznania sprawy SKO obligowane będzie uwzględnić ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone przez WSA w Gorzowie Wlkp. w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Go 47/10.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] września 2009 r., znak [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w ramach postępowania zakończonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, podstawowym dokumentem stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia jest raport oddziaływania na środowisko. Decyzja Wójta Gminy z dnia [...] września 2009r. jest czwartą decyzją wydaną w niniejszej sprawie, natomiast wszystkie wcześniejsze decyzje były uchylane przez SKO do ponownego rozpoznania, z uwagi na fakt, iż raport oddziaływania na środowisko nie spełniał wymogów art. 52 ust 1 Ustawy Prawo ochrony środowiska. Kolegium podkreśliło, że do czasu wydania niniejszej decyzji, mając na uwadze argumenty stron postępowania - raport oddziaływania na środowisko został, zgodnie ze wskazaniami organu, uzupełniony za pomocą 4 aneksów do raportu. Biorąc pod uwagę ww. aneksy, Kolegium stwierdziło, że decyzja Wójta Gminy z dnia [...] września 2009 r., znak: [...] spełnia wymogi art. 52 ust. 1 Ustawy prawo ochrony środowiska.

Odnosząc się natomiast do zarzutów J.O., T. i E.O. oraz J. i D.O. podniesionych w odwołaniu z dnia [...] października 2009 r., Kolegium wskazało, że:

– sporządzone zostały aneksy do raportu nr 1,2 oraz 4, które w swojej treści obszernie

i wyczerpująco odniosły się właśnie do oddziaływania inwestycji na rów melioracyjny, w związku z planowanym zrzutem do tego rowu oczyszczonych ścieków. Z raportu uzupełnionego aneksami, a w szczególności z aneksu nr [...] do raportu strona 7, jasno wynika, że odprowadzenie ścieków oczyszczonych

z oczyszczalni w [...] do cieku wodnego [...] nie wpłynie negatywnie na otaczające środowisko;

– również kwestia konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytkowych oraz ograniczenie uciążliwości dla terenów sąsiednich została szczegółowo uregulowana w raporcie oddziaływania na środowisko (strona 30-34) i uzupełnione aneksem nr 1 (strona 3). Zgodnie z przedstawioną w raporcie informacją realizacja inwestycji będzie wpływała na podniesienie warunków higieniczno-sanitarnych życia mieszkańców, estetyki otoczenia, wprowadzi ład w krajobrazie poprzez trwałe rozwiązanie odprowadzania ścieków. Skanalizowanie gminy i wyeliminowanie przez to obszarowego skażenia wód powierzchniowych spowoduje nadto poprawę czystości wód powierzchniowych, a w związku z poprawą warunków zwiększeniu ulegną siedliska ptaków. Raport przedstawia również rozwiązania minimalizujące ewentualne emisje zanieczyszczeń gazowych, odporowych, mikrobiologicznych i hałasu na sąsiednie tereny. Na terenie projektowanej inwestycji nie występują chronione prawem obiekty (zabytki);

– raport szczegółowo uregulował kwestię, czy obszar inwestycji należy do obszarów chronionych NATURA 2000 na stronie 30-34 i uzupełniony aneksem nr [...] (strona 4). Przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane oraz nie graniczy z obszarami, które są objęte projektem powołanych i planowanych obszarów Natura 2000.

W końcowej części uzasadnienia decyzji, Kolegium podkreśliło, że również

z pozytywnych opinii wyspecjalizowanych i wskazanych ustawowo organów, zobowiązanych z mocy prawa do ustosunkowania się do proponowanych w decyzjach organu l instancji warunków realizacji planowanej inwestycji, wynika, że zrealizowanie przedmiotowej decyzji nie będzie skutkowało negatywnie na interesy osób trzecich. Wystąpienie natomiast takich ewentualnych skutków będzie podlegało kontroli właściwych organów państwowych i wynikającym z nich ewentualnym restrykcjom zmuszającym organ do naprawienia wyrządzonej szkody i zapobiegnięciu szkodom na przyszłość. W ocenie Kolegium ewentualne negatywne skutki, które na dzień wydania decyzji są niemożliwe do przewidzenia, nie mogą stanowić przyczyny uchylenia decyzji Wójta Gminy z dnia [...] września 2009 r.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniósł J.O., zarzucając naruszenie prawa materialnego, a w szczególności przepisu art. 135 ust. 1 i 2, art. 153 oraz art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227), a także przepisów art. 144, art. 153 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150), poprzez mylną ich interpretację i zastosowanie. J.O. wniósł o uchylenie zaskarżonej i decyzji Wójta Gminy z dnia [...] września 2009 r. oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] września 2009 r. organ powołując się (w pouczeniu) na ustawę z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku (...), nie stwierdził konieczności utworzenia obszarów ograniczonego użytkowania mimo,

iż takowy na podstawie normy przepisu art. 135 ust. 1 i 2 ww. ustawy występuje.

J.O. podkreślił, że organ wyeliminował również wymóg w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, który jest konieczny w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii, a mających negatywny wpływ na środowisko. Takie stanowisko organu, w ocenie skarżącego, w zupełności zaprzecza idei przedmiotowego przedsięwzięcia, opartego na nieaktualnym raporcie z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który oprócz wielu istotnych braków nie uwzględnia również badań geotechnicznych wymaganych ustawą, wariantowania oraz skutków przenikalności gruntów, jako kluczowe czynniki warunkujące zasadność powstania oczyszczalni.

Nadto skarżący podkreślił, że co prawda z opinii wyspecjalizowanych organów, co do warunków realizacji planowanej inwestycji wynika, iż zrealizowanie przedmiotowej decyzji nie będzie skutkowało negatywnie na interesy osób trzecich, to zarzuty podnoszone przez skarżącego znacznie przewyższają wiedzą o negatywnych skutkach, mogących wyniknąć przy zrealizowaniu inwestycji.

Skarżący wskazał również, że mimo wskazania w zaskarżonej decyzji,

że podstawą materialno-prawną rozpatrzenia przedmiotowej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym z dnia 15 listopada 2008 r. oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia

9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych

z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, to pomijając wymagania obecnych ustaw, zarówno ustawy z dnia

3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227), jak i ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r.

Nr 25 poz. 150), które są jednoznaczne dla tego typu przedsięwzięcia, stwarza sytuację roszczeniową. Natomiast przesłanką roszczenia odszkodowawczego przewidzianego

w art. 129 ust. 2 ustawy p.o.ś. nie jest zbycie nieruchomości, a odszkodowanie nie jest również ograniczone do rzeczywistej straty, obowiązuje bowiem zasada pełnej odpowiedzialności odszkodowawczej za wprowadzenie ograniczeń w korzystaniu

z nieruchomości (art. 361 § 2 k.c.). Taka sytuacja, w ocenie skarżącego ma miejsce

w niniejszej sprawie, bowiem włączenie danej nieruchomości do obszaru oddziaływania obiektu ma miejsce wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji będą się również konkretyzować odpowiednie normy prawa materialnego np. przepisy techniczno-budowlane, sanitarne czy ochrony środowiska, z których określony podmiot wywodzi swój interes prawny, jako strona postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że Kolegium nie miało podstaw, by kwestionować stanowiska i wynikające z nich pozytywne opinie wyspecjalizowanych i wskazanych ustawowo organów, zobowiązanych z mocy prawa do ustosunkowania się do proponowanych w decyzjach organu I instancji warunków realizacji planowanej inwestycji. Kolegium podkreśliło, że zarzuty podnoszone przez skarżącego wynikają z domniemań ewentualnych, negatywnych skutków wykonania inwestycji. Nie mogą zatem stanowić podstawy do uznania decyzji organu I instancji,

a także organu odwoławczego za wydane z naruszeniem prawa. Wystąpienie ewentualnych negatywnych skutków inwestycji będzie podlegało kontroli właściwych organów państwowych i wynikającym z nich ewentualnym restrykcjom, zmuszającym organ do naprawienia wyrządzonej szkody i zapobiegnięcia szkodom na przyszłość.

Organ podkreślił również, że zgodnie z przepisem art. 153 ust. 1 ustawy z dnia

3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...), do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczna, stosuje sie przepisy dotychczasowe, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Pismem procesowym z dnia [...] lipca 2013 r. J.O., ustosunkowując się do odpowiedzi Kolegium na jego skargę podniósł, że nie zakładał hipotetycznych niebezpieczeństw związanych z eksploatacją oczyszczalni ścieków, a jedynie wyciągnął wnioski z dokumentacji opracowanej przez Pracownię G, która dopiero niedawno została ujawniona. Podkreślił, że raporty, jak to wynika z opinii profesjonalistów specjalizujących się w dziedzinie ochrony środowiska nieoficjalnie mówią, że oczyszczalnia w [...] jest ekologiczną bombą zegarową, która prędzej czy później i tak ,,wybuchnie" ze względu na strukturę gleby o dużym wskaźniku przenikalności. J.O. wskazał, że badania hydrologiczne przeprowadzone na jego koszt zostały całkowicie pomięte, mimo tego, że przed wydaniem decyzji środowiskowej były wymagane w pierwszej kolejności. Skarżący podkreślił, że jego zamiarem jest jedynie podjęcie próby uniknięcia katastrofy ekologicznej w obrębie planowanej inwestycji.

Pismem procesowym z dnia [...] września 2013 r. uczestnik postępowania Zakład [...] wniósł o oddalenie skargi wskazując, że argumentacja strony skarżącej jest lakoniczna i pozbawiona umocowań prawnych, gdyż w opinii z dnia [...] marca 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził, że procedury administracyjne zostały przeprowadzone zgodnie z wymogami prawa oraz, że brak jest przesłanek, aby stwierdzić, iż przedmiotowa inwestycja spowoduje szkodę lub bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku w świetle przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz.U. Nr 75, poz. 493 ze zm.). Ponadto działalność oczyszczalni będzie podlegała działaniom kontrolnym jednostek i inspekcji do tego powołanych, które w przypadku wystąpienia nieprawidłowości będą egzekwować warunki zapisane w pozwoleniach wydawanym inwestorowi, a w przypadku spowodowania zagrożenia lub szkody w środowisku podmiot korzystający ze środowiska będzie zobowiązany do jej naprawienia. Raport oddziaływania na przedsięwzięcie oraz aneksy do raportu na inwestycję jednoznacznie wskazują, że planowana inwestycja oczyszczalni ścieków nie wpłynie negatywnie na działki sąsiednie, ani na siedliska ptaków i zwierząt. Realizacja tego zadania spowoduje natomiast powstrzymanie degradacji środowiska i przyczyni się do poprawy warunków życia mieszkańców oraz świata roślin i zwierząt. Jednocześnie uczestnik postępowania podkreślił, że 22 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 145/13 oddalił skargę wniesioną przez E.

i J.O. o uchylenie decyzji pozwolenia na budowlę. W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia za ostateczną i wiążącą organ architektoniczno - budowlany.

W kolejnych pismach procesowych z dnia [...] września 2013 r. J.O. podniósł w szczególności, że brak rzetelności w przygotowaniu dokumentacji inwestora oraz tuszowanie uwag w przedmiocie zastrzeżeń co do planowanej inwestycji, świadczy tylko i wyłącznie o jej wadliwości. Ponadto skarżący wskazał, że pismem z dnia [...] lipca 2013r. złożył do SKO wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] września 2009 r., albowiem skierowanie decyzji do osób zmarłych, tj. J.D. (zm. [...].06.1996 r.) oraz W.D. (zm. [...].11.1974 r.) stanowi rażące naruszenie prawa i Sąd powinien uwzględnić skargę niezależnie od tego, czy uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Na rozprawie, która odbyła sie w dniu 25 września 2013 r. pełnomocnik organu oraz pełnomocnik uczestnika postępowania Zakładu [...] wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko w takim przypadku mogła ona zostać wzruszona przez Sąd.

Należy wskazać, że w myśl z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kierując się wskazaniami kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zasadności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je

w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Natomiast skarga podlega oddaleniu w przypadku uznania przez sąd, że zaskarżona decyzja lub postanowienie pozostaje w zgodności

z przepisami prawa materialnego, a także nie narusza przepisów prawa procesowego

w stopniu nakazującym jej wzruszenie. Należy również mieć w niniejszej sprawie na uwadze, że w niniejszej sprawie orzekał już zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny

i Naczelny Sąd Administracyjny. Ma to istotne znaczenie ze względu na treść przepisów art. 190, 153 i 170 p.p.s.a.

Pierwszy z nich stanowi, że sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Drugi z kolei wskazuje, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Natomiast art. 170 p.p.s.a. stanowi,

iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe a w przypadkach wskazanych w ustawie także inne osoby. Powyższe oznacza, że w przypadku ponownego rozpoznawania sprawy przez sąd administracyjny winien on uwzględnić wytyczne i sugestie zawarte

w uzasadnieniach wyroków wydanych poprzednio, jeżeli wyroki te nie zostały uprzednio uchylone.

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 roku, którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] września 2009 roku w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie mechaniczno - biologicznej oczyszczalni ścieków w miejscowości [...].

Wnoszący skargę J.O. w złożonej skardze, jak i w pismach procesowych podnosi zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych, jak i prawa materialnego.

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych dotyczyły prawidłowego określenia wszystkich stron postępowania. Skarżący podniósł, że wszystkie decyzje, jakie zostały wydane w niniejszej sprawie doręczano W.D. i J.D. jako współwłaścicielom nieruchomości położonej w miejscowości [...] obejmującej działkę gruntu o numerze geodezyjnym [...], które to osoby już w chwili wszczęcia postępowania nie żyły. W.D. zmarł [...] listopada 1974 roku, a J.D. zmarła [...] czerwca 1996 roku. Powyższe wnoszący skargę udowodnił, składając kserokopie skróconych odpisów aktów zgonu wyżej wymienionych. Zdaniem skarżącego, organ przed wydaniem decyzji winien ustalić następców prawnych W.D. i J.D. i z ich udziałem prowadzić postępowanie w przedmiocie wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. J.O. jest właścicielem innej nieruchomości. Powyższy zarzut nie jest zasadny. Wskazać bowiem należy, że przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej jako “kpa", może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tą okoliczność powoływać. Dotyczy to również Sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi innych podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargę został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Zauważyć należy, że przesłanka wznowienia postępowania polegająca na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy (art. 145 § pkt 4 kpa) wiąże się ściśle z art. 147 kpa, stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa wniesienia skargi od decyzji do sądu administracyjnego i ewentualne podniesienia w niej zarzutu przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Powyższe stanowisko zostało zaprezentowane między innymi w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 911/05, Lex nr 266267, z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 665/07, Lex nr 485017, z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1109/07, Lex nr 513841, z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 51/08, Lex nr 509705, z dnia 18 maja 2010 r., sygn., akt II OSK 796/09, Lex nr 597865, z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt 1886/10, Lex nr 1134699, z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2276/11, Lex nr 1331889) i skład orzekający w niniejszej sprawie je podziela. Podkreślenia wymaga, że co do zasady prawami procesowymi rozporządza strona. Dlatego też, jeżeli strona, która została pozbawiona udziału w postępowaniu administracyjnym nie wniesie skargi, nie można wbrew jej stanowisku uznać, że zaistniały w sprawie okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa i w związku z tym uchylić zaskarżoną decyzję z tej przyczyny w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., w związku z takim zarzutem zgłoszonym przez inną stronę, której to prawo do udziału w postępowaniu nie zostało naruszone.

Przechodząc do rozpatrzenia pozostałych zarzutów podniesionych w skardze należy jednoznacznie stwierdzić, że wbrew stanowisku skarżącego, ocena zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem podlega rozpatrzeniu na podstawie przepisów zawartych w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowisku (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zm.), a nie na podstawie przepisów zawartych w ustawie z dnia 3 października 2008 roku o udostępnieniu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Zakład [...] wystąpił do Wójta Gminy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków wnioskiem noszącym datę [...] września 2007 roku, a postępowanie administracyjne w sprawie wydania w tym przedmiocie decyzji zostało wszczęte w dniu [...] września 2007 roku. W tym okresie postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach było uregulowane przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (art. 40 i następne). Przepisy tej ustawy regulujące niniejsze postępowanie zostały uchylone ustawą z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dniem 15 listopada 2008 roku (art. 144 i art. 174 ww. ustawy). Zgodnie natomiast z przepisem przejściowym tj. art. 153 ust. 1 tej ustawy, do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo o środowisku,

a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy zawarte w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 roku. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, jakim regulacjom prawnym ustawodawca poddał rozpatrzenie wniosku w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w których postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 roku

o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Takie same stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 18 marca 2010 rozpatrując skargę Zakładu [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2009 roku w sprawie o sygn. II SA/Go 47/10 (strona 14 uzasadnienia).

Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko,

a o takim mowa w przedmiotowej sprawie, może być poprzedzone obowiązkiem przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązek przeprowadzenia przedmiotowej oceny lub jego braku, stwierdza stosownie do art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska, w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając wszystkie uwzględnione w tym przepisie uwarunkowania, po zasięgnięciu opinii organów, o których mowa w art. 51 ust. 3.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wymogi te zostały spełnione, albowiem Wójt Gminy po przeprowadzeniu analizy uwarunkowań dla zamierzonego przedsięwzięcia i zasięgnięciu opinii Starosty i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, postanowieniem z dnia [...] października 2007 roku zobowiązał wnioskodawcę jako inwestora do sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i podał zakres jego opracowania, decydując tym samym o przeprowadzeniu procedury oceny oddziaływania na środowisko.

Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym

z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko. Opracowanie to winno zawierać informacje niezbędne do zakończenia postępowania

w sprawie oddziaływania na środowisko. Aby spełniało ten warunek, w art. 52 ustawy

Prawo ochrony środowiska określono, jakie elementy powinien zawierać każdy raport oddziaływania na środowisko. I tak z ust. 1 tego przepisu wynika, że raport taki winien zawierać między innymi opis planowanego przedsięwzięcia, opis elementów przyrodniczych środowiska, objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, opis istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, opis analizowanych wariantów, w tym wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, najkorzystniejszego dla środowiska, określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanego przedsięwzięcia, w tym również w wypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a także opis możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko, uzasadnienie wybranego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczenie lub kompensację przyrodniczą negatywnego oddziaływania na środowisko, wskazanie czy dla planowanego przedsięwzięcia konieczne jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania oraz określenie granic tego obszaru, przedstawienie zagadnień w formie graficznej.

W ocenie Sądu, przedstawiony przez inwestora raport sporządzony przez uprawniony podmiot wraz z 4 aneksami zawierającymi uzupełnienie raportu,

a w szczególności odpowiedzi na zastrzeżenia zgłaszane między innymi przez skarżącego jest prawidłowy i zawiera wszystkie elementy, o których mowa

w cytowanym wyżej przepisie. Należy w tym miejscu zaznaczyć, jak wskazał również między innymi Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 marca 2009 roku

(sygn. akt II OSK 383/08, Lex nr 526577), że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma charakter dokumentu prywatnego inwestora będącego dowodem

w postępowaniu administracyjnym. Raport jest oceniany przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłaszania zastrzeżeń dotyczących tego dowodu. Zastrzeżenia te jednak nie mogą być gołosłowne, lecz powinny być poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu. Podzielając przedstawione stanowisko Sąd zauważa,

że w toku postępowania administracyjnego skarżący nie przedstawił żadnego dowodu przeciwko twierdzeniom - ustaleniom zawartym w raporcie. Nadto wbrew jego twierdzeniom w raporcie, jak i w poszczególnych aneksach zawarte są wszystkie elementy, jakie winien raport zawierać, zgodnie z art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska. Należy również zauważyć, że przepisy prawa określają jedynie elementy, jakie powinny być zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i sporządzony przed jej wydaniem raport stanowi jedynie etap poprzedzający wydanie decyzji dotyczącej realizacji zamierzonej inwestycji, np. pozwolenia na budowę. Zatem dopiero na tym etapie następuje konkretyzacja

i uszczegółowienie obowiązków inwestora wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Odnośnie raportu Sąd ocenia go pod kątem poprawności formalnej, tj. zgodności treści raportu z przepisami określającymi sposób jego sporządzenia, logiki wywodów, weryfikacji sporządzenia raportu przez osobę uprawnioną.

Zgodnie z treścią art. 52 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien między innymi zawierać opis analizowanego przedsięwzięcia, w tym wariantu na niepodejmowaniu przedsięwzięcia i wariantu najkorzystniejszego wraz z uzasadnieniem ich wyboru. W raporcie na stronach

26 i następnych, analiza takich wariantów została zamieszczona. Opisano zarówno wariant I - polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, jak i wariant II,

tj. zaprojektowaną budowę mechaniczno – biologicznej oczyszczalni ścieków. Wskazano, że wariant I polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia w zakresie rozwiązania problemów związanych z oczyszczaniem ścieków, nie może zostać uwzględniony, z uwagi na nałożony przez obowiązujące przepisy na gminy obowiązku wybudowania kanalizacji i oczyszczalni ścieków. W wariancie II zamieszczono natomiast opis projektowanej oczyszczalni ścieków. Stwierdzono, że wybudowanie realizacji wariantu II, polegającego na budowie mechaniczno- biologicznej oczyszczalni ścieków jest wariantem najkorzystniejszym, albowiem zmierza do rozwiązania problemów związanych z oczyszczaniem ścieków i realizacji obowiązków nałożonych przez obowiązujące przepisy prawne w tym zakresie na gminy. Należy więc stwierdzić, że zgodnie z cytowanym wyżej art. 52 ust. 1 pkt 3, złożony raport zawiera opis wymaganych wariantów realizacji przedsięwzięcia.

Nie zasługuje również na uwagę podnoszony zarzut, że w decyzji z dnia [...] września 2009 roku o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej przez Wójta bezzasadnie nie ustalono obszaru ograniczonego użytkowania (zarzut dotyczący pkt 6 decyzji). Zgodnie z treścią art. 56 ust. 1 b pkt 6 ustawy Prawo ochrony środowiska, decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych winna zawierać postanowienia o konieczności utworzenia obszarów ograniczonego użytkowania w przypadku o którym mowa w art. 135 ust. 1 ustawy. Przepis art. 135 ust. 1 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie stanowił, że obszar ograniczonego użytkowania między innymi do oczyszczalni ścieków tworzy się, jeżeli z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, z analizy porealizacyjnej albo z przeglądu ekologicznego wynika,

że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych

i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy środowiska poza terenem zakładu lub innego obiektu. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że sam fakt realizacji przedsięwzięcia, jakim jest oczyszczalnia ścieków nie przesądza

o konieczności utworzenia strefy ograniczonego użytkowania. Nadto muszą zostać spełnione pozostałe przesłanki przewidziane w tym przepisie, tzn. mimo zachowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem zakładu. W niniejszej sprawie, w toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko konieczności takiej nie stwierdzono. W raporcie złożonym przez wnioskodawcę stwierdzono, że zasięg oddziaływania oczyszczalni ścieków na atmosferę jest minimalny i zamyka się

w granicach działki, na której będzie usytuowana. Jej prawidłowa eksploatacja pozwoli na uniknięcie zagrożeń dla środowiska i uciążliwych dla ludzi, zarówno zagrożenia bakteriologicznego, jak i uciążliwości zapachowych, nie doprowadzi do przekroczenia stężeń substancji gazowych. W raporcie stwierdzono, że w takiej sytuacji nie zachodzi konieczność utworzenia stref ograniczonego użytkowania. Tym samym organ I instancji zasadnie zawarł w decyzji z dnia [...] września 2009 roku ustalenie o braku konieczności utworzenia na tym etapie strefy ograniczonego użytkowania. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów pozwalających podważyć powyższe ustalenia. Nie wskazał, jakie standardy jakości środowiska zostaną w wyniku realizacji zaplanowanej inwestycji przez wnioskodawcę naruszone. W raporcie stwierdzono, że nawet ujemne oddziaływanie na środowisko związane

z uciążliwościami zapachowymi związane z funkcjonowaniem planowanej oczyszczalni ścieków jest ograniczone do minimum, z uwagi na zastosowane rozwiązania techniczne (rozwiązania te w raporcie opisano). Należy zwrócić uwagę, że wokół działki na której ma być wybudowana oczyszczalnia usytuowane są grunty rolne, w tym działka stanowiąca własność wnoszącego skargę. Najbliższe zabudowania znajdują się

w odległości 500 metrów od działki na której ma być realizowane przedsięwzięcie

(strona 9 raportu). Nadto należy zwrócić uwagę, że przepis art. 135 ust. 1 ustawy, przewiduje możliwość utworzenia strefy ograniczonego użytkowania w późniejszym okresie, jeżeli zostaną spełnione określone w nim przesłanki dotyczące ochrony środowiska, tj. na etapie porealizacyjnym, albo w trakcie przeglądu ekologicznego. Odnośnie roszczeń, jakie zdaniem skarżącego mogą mu przysługiwać, należy stwierdzić, że ocena ich zasadności nie jest dokonywana na etapie wydawania decyzji

o uwarunkowaniach środowiskowych. Rozstrzyga o ich zasadności właściwy starosta

w trybie określonym w art. 130 i następne ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska.

Wbrew twierdzeniom J.O., w aneksie nr [...] do raportu sporządzonym przez dr inż. M.M., posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności instalacji w zakresie sieci, instalacji i urządzeń; cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych zawarte są odpowiedzi na pytania wynikające z pisma adresowanego do Wójta Gminy z września 2009 roku sporządzonego przez Pracownię ,,G", a podpisanego przez Prof. nadzw. dr hab. U.K.. W aneksie tym przedstawiono charakterystykę odbiornika oczyszczonych ścieków, jakim jest ciek wodny o nazwie [...]. Opisano oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko w trakcie jego eksploatacji w zakresie zrzutu ścieków oczyszczonych do cieku wodnego (punkt 6 aneksu), stwierdzając, że nie będzie to stanowiło zagrożenia do jakości wód podziemnych, w szczególności nie spowoduje to zanieczyszczenia tych wód, nie zostaną przekroczone najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń określonych dla ścieków bytowych z oczyszczalni o RLM od 2000 do 9999. W dalszej części podano wartości, jakie nie przekroczą ścieki oczyszczone i będą one spełniać wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 roku w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzeniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984 z zm.). Nadto w aneksie numer [...] do raportu określono ilość ścieków odprowadzanych do odbiornika. Przedstawiono warunki hydrogeologiczne cieku wodnego, do którego mają być odprowadzane oczyszczone ścieki i stwierdzono, że nie będą one negatywnie oddziaływać na otaczające środowiska, w szczególności na wody z utworu kenozoiku, odnośnie których głębokość stropu w rejonie gdzie planowana jest oczyszczalnia wynosi 33 metry. Ilość odprowadzanych oczyszczonych ścieków nie przekracza również przepustowości rowu, do którego będą odprowadzane. Ta okoliczność została nadto potwierdzona w uzgodnieniu z dnia [...] stycznia 2008 roku, wydanym przez Zarząd Urządzeń Wodnych, w którym nie zakwestionowano możliwości odbioru projektowanej ilości oczyszczonych ścieków w odniesieniu do przepustowości odbiornika tj. cieku wodnego o nazwie [...]. Tym samym nie jest zasadny związany z tym zarzut możliwości podtapiania przylegających do cieku gruntów rolnych. Należy nadto zauważyć, że w cieku wodnym do którego mają być odprowadzane oczyszczone ścieki przez dłuższy okres czasu obecnie nie występuje woda. W punkcie 7 aneksu wskazano ilość powstających w projektowanej oczyszczalni tj. skratków, piasku z piaskowników, osadów ściekowych. Wskazano również sposób ich późniejszego wykorzystania. Skratki po uprzednim higienizowaniu wapnem chlorowanym mają być wywożone na składowisko odpadów, podobnie jak piasek z piaskowników. Natomiast osady ściekowe mogą być wykorzystywane w rolnictwie lub w ogrodnictwie. Nie jest więc zasadny zarzut skarżącego odnośnie braku określenia ilości odpadów i planowanego ich zagospodarowania. W decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2009 roku w punkcie 2.2.: Warunki wykorzystywania terenu w fazie eksploatacji określono, jakim wartościom winny odpowiadać jakość odprowadzanych oczyszczonych ścieków oraz jakie przy przyjętym reżimie technologicznym odpady, w jakiej ilości i w jaki sposób będą zagospodarowane. Należy zauważyć, że podnosząc zarzuty w tym zakresie skarżący jedynie stwierdził, że złożony raport nie zawiera odpowiedzi na powyższe kwestie, co jak wyżej wykazano nie odpowiada rzeczywistej zawartości raportu. Natomiast postanowienia zawarte w decyzji organu I instancji dotyczące powyższych kwestii są oparte na ustaleniach zawartych w raporcie. Nadto należy zauważyć, że piśmie na które powołuje się skarżący noszącego datę [...] marca 2009 rok, sporządzonym przez Pracownię "G", a podpisanym przez Prof. nadzw. dr hab. U.K. jako osobę, z którą należy skontaktować się w celu uzupełnienia raportu wymienia się M.M., który następnie, jak wyżej wskazano, taki uzupełniający raport noszący numer [...] sporządził. Raport uzupełniający został więc sporządzony przez osobę nie tylko posiadającą odpowiednie przygotowanie zawodowe do sporządzania takich raportów, ale także znającej treść wcześniej sporządzonego raportu oraz trzech aneksów oraz posiadającą wiedzę o "brakach" uprzednio sporządzonego raportu i aneksów.

W raporcie złożonym przez wnioskodawcę oraz w aneksie numer [...] opisano również fakt oddziaływania planowanej inwestycji na obszary "NATURA 2000". Stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane w pobliżu tych obszarów, ani też z nimi nie graniczy. Nie będzie więc na nie oddziaływało z uwagi na odległość przedsięwzięcia od tych obszarów. Ta sama uwaga dotyczy terenów na których jest planowane utworzenie terenów "NATURA 2000". Stwierdzono również,

że planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływało na świat roślin, zwierząt i krajobraz. W raporcie oraz w dołączonych do raportu mapach wskazano położenie obszarów "NATURA 2000". Wnoszący skargę nie przedstawił dowodów, które pozwoliłby poczynić w tym zakresie odmienne ustalenia. Tym samym jego twierdzenia o negatywnym wpływie planowanego przedsięwzięcia na obszary "NATURA 2000" należy uznać za bezzasadne, nie poparte żadnymi twierdzeniami. Te same uwagi należy odnieść do twierdzeń skarżącego dotyczących oddziaływania inwestycji na pomniki przyrody, świat zwierzęcy i roślinny. W tym zakresie ustalenia zawarte w raporcie należy również uznać w pełni za uzasadnione.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie przyjęło, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Zgromadzony materiał dowodowy jest wyczerpujący, został zgromadzony w stopniu umożliwiającym, w oparciu o przepis art. 51 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, Wójtowi Gminy wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych zgody na realizację przedsięwzięcia. Decyzja organu I instancji uwzględnia ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w tym w aneksach sporządzonych do tego raportu. Zawiera ona wszystkie elementy określone w art. 56 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Wobec powyższego uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako bezzasadną należało oddalić.