Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 452/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4  ust. 15
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Michał Nowakowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu bonifikaty udzielonej przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] stycznia 2018 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołania R. K., utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...][...] z [...] października 2017 r., nr [...], o zobowiązaniu R. K. do zapłaty kwoty [...] złotych stanowiącej wartość udzielonej bonifikaty, po jej waloryzacji, od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożył R. K.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Decyzją z [...] sierpnia 2011 r., nr [...], Prezydent [...], po rozpoznaniu wniosku R. K., przekształcił prawo użytkowania wieczystego przysługujące wnioskodawcy w prawo własności zabudowanej nieruchomości o pow. [...] m2 położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...], ujawnionej w księdze wieczystej [...]. W pkt. [...] ww. decyzji organ ustalił opłatę za przekształcenie w wysokości [...] złotych uwzględniającej bonifikatę od opłaty z tytułu przekształcenia w wysokości [...]%.

Aktem notarialnym z [...] sierpnia 2016 r., Rep. A Nr [...], R. K. zbył przedmiotową nieruchomość.

Decyzją z [...] października 2017 r. Zarząd Dzielnicy [...][...] zobowiązał R. K. do zapłaty kwoty [...] złotych stanowiącej wartość udzielonej bonifikaty, po jej waloryzacji, od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, dokonanego decyzją Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2011 r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył R. K.

Decyzją z [...] stycznia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...][...] z [...] października 2017 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium przywołało treść art. 4 ust. 15 i 16 oraz art. 3 ust. 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83, ze zm.) i wskazało, że istotne znaczenie w sprawie ma data uzyskania waloru ostateczności przez decyzję orzekającą o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Kolegium podniosło, że w niniejszej sprawie decyzja Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2011 r. orzekająca o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stała się ostateczna z dniem [...] września 2011 r., co wynika z adnotacji na tej decyzji. Zatem, w ocenie organu, przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nastąpiło z dniem [...] września 2011 r. Oznacza to, że termin pięciu lat licząc od dnia przekształcenia upływał w dniu [...] września 2016 r. Skoro beneficjent przekształcenia zbył nieruchomość przy ul. [...] w dniu [...] sierpnia 2016 r., to nastąpiło to przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia.

Wobec powyższego, Kolegium uznało za uzasadnione żądanie zwrotu bonifikaty przez organ I instancji. Przy tym, w ocenie organu odwoławczego, nie mogą mieć prawnego znaczenia podniesione w odwołaniu okoliczności dotyczące niepoinformowania przez notariuszy o konsekwencjach faktu, że decyzja o przekształceniu stała się ostateczna z dniem [...] września 2011 r. Sprawa dotyczy bowiem jedynie stwierdzenia prawnej konsekwencji określonego faktu, tj. sprzedaży nieruchomości będącej przedmiotem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przy udzieleniu bonifikaty przed upływem 5 lat.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. K. zarzucając tej decyzji naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie art. 4 ust. 15 ustawy z 29 lipca 2005 r. poprzez błędne przyjęcie, że przed upływem 5 lat od dnia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nastąpiło zbycie nieruchomości na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty;

2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona;

3) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 107 § 3 kpa, poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu których innym dowodom organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a mianowicie dlaczego organ nie rozstrzygał w zaufaniu do sporządzonych przez notariusza aktów notarialnych dokumentujących przedwstępną umowę sprzedaży i umowę sprzedaży, które są dokumentami urzędowymi, wobec czego notariusz mając na względzie udzieloną sprzedającemu bonifikatę nie mógł, a na pewno nie powinien był się pomylić, zaś organ w tej kwestii nie odniósł się do tego faktu.

Powołując się na powyższe naruszenia, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu podniósł, że umowa zbycia nieruchomości została zawarta po uzgodnieniu z notariuszem celowo w pierwszym terminie umożliwiającym takie dysonowanie nieruchomością aby wypełnić przesłanki określone w ustawie z 29 lipca 2005 r. dotyczące w szczególności udzielonej bonifikaty. W ocenie skarżącego, notariusz z pewnością prawidłowo ustalił 5 - letni termin od dnia przekształcenia i nie powinien był się pomylić. Skarżący wskazał, że żaden z notariuszy nie poinformował go, że decyzja o przekształceniu stała się ostateczna dopiero w dniu [...] września 2011 r. i jakie z tego faktu mogą wyniknąć konsekwencje.

Skarżący podniósł, że pozbawienie go prawa do korzyści z postanowień pro-społecznych wynikających z ustawy z 29 lipca 2005 roku i dalsze egzekwowanie zwrotu udzielonej bonifikaty byłoby sprzeczne z duchem i istotą tej ustawy oraz postanowieniami Konstytucji, co ewidentnie byłoby dla niego krzywdzące. W ocenie skarżącego, obciążanie obywatela konsekwencjami za ewentualne błędy osób trzecich jest nie do zaakceptowania w państwie prawa oraz wykracza poza kompetencje przyznane organom administracji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...][...] z [...] października 2017 r. o zobowiązaniu R. K. do zapłaty kwoty [...] złotych stanowiącej wartość udzielonej bonifikaty, po jej waloryzacji, od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, dokonanego decyzją Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2011 r.

Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma treść art. 4 ust. 15 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83), dalej zwanej "ustawą".

Zgodnie z powołanym przepisem, organ, który orzekał o przekształceniu i udzieleniu bonifikaty, żąda zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie, po jej waloryzacji, jeżeli osoba na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, przed upływem pięciu lat licząc od dnia przekształcenia, zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty. Nie dotyczy to zbycia na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami, spółdzielni mieszkaniowej w przypadku ustanowienia odrębnej własności na rzecz członków oraz właścicieli lokali, którym przekształcono udział w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności. W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ może odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty za zgodą odpowiednio: wojewody, rady lub sejmiku.

W ocenie Sądu, treść powołanych regulacji jest jasna i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wynika z nich, że żądanie zwrotu bonifikaty jest obligatoryjne w przypadku zaistnienia opisanej w art. 4 ust. 15 ustawy sytuacji, tj. zbycia nieruchomości przez osobę, na rzecz której dokonano przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości i udzielono bonifikaty w opłacie z tego tytułu, przed upływem 5 lat od dnia przekształcenia. Wynika to jednoznacznie z redakcji art. 4 ust. 15 ustawy, gdzie wskazano, że "organ [...] żąda zwrotu kwoty ". Następuje to w drodze decyzji administracyjnej. Odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty, o którym mowa w końcowej części powołanego przepisu, powinno również nastąpić w formie decyzji administracyjnej, lecz wydanej w odrębnym postępowaniu, zainicjowanym wnioskiem strony, wskazującym na istnienie szczególnie uzasadnionych okoliczności uzasadniających odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że Prezydent [...] decyzją z [...] sierpnia 2011 r. orzekł o przekształceniu na rzecz skarżącego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności ustalając opłatę za przekształcenie w wysokości [...] złotych, która uwzględniała [...]% bonifikatę od opłaty z tytułu przekształcenia. W uzasadnieniu ww. decyzji przywołano treść art. 4 ust. 15 ustawy. Z akt sprawy wynika również, że decyzja z [...] sierpnia 2011 r. stała się ostateczna z dniem [...] września 2011 r., co potwierdza adnotacja na tej decyzji. Rację ma zatem organ odwoławczy, że termin 5 lat od dnia przekształcenia upływał w dniu [...] września 2016 r. Ponieważ skarżący zbył przedmiotową nieruchomość w dniu [...] sierpnia 2016 r., to zbycie nastąpiło przed upływem 5 lat licząc od dnia przekształcenia.

W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki do wydania przez organ, w oparciu o art. 4 ust. 15 ustawy, decyzji o żądaniu zwrotu kwoty odpowiadającej udzielonej uprzednio bonifikacie od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego. Dla prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mają natomiast znaczenia podniesione w skardze okoliczności dotyczące błędnych ustaleń działających w sprawie notariuszy. Jak bowiem trafnie wskazał organ odwoławczy, niniejsza sprawa dotyczy jedynie stwierdzenia prawnej konsekwencji określonego faktu, tj. sprzedaży nieruchomości, będącej przedmiotem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przy udzieleniu bonifikaty, przed upływem 5 lat licząc od dnia przekształcenia. Termin 5-letni jest terminem ustawowym i nie zależy od ustaleń z notariuszami. Przy tym, jak już wskazano powyżej, strona może złożyć wniosek o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty, co następuje w formie decyzji administracyjnej, lecz wydanej w odrębnym postępowaniu, gdzie konieczne jest wskazanie na istnienie szczególnie uzasadnionych okoliczności uzasadniających odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty.

Wobec powyższego, w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy Prezydent [...] był zobligowany do wydania zaskarżonej decyzji i przepis prawa, tj. art. 4 ust. 15 ustawy z 29 lipca 2005 r., nie pozwalał mu na odstąpienie od jej wydania. W tej sytuacji niezasadny okazał się zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego.

Sąd nie podzielił również zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 kpa. Wyjaśnić trzeba, że sąd administracyjny jest zobowiązany do uchylenia zaskarżonej decyzji tylko wówczas, jeżeli nastąpiło naruszenie przepisów postępowania i mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy nie uchybiły przepisom postępowania wskazanym w skardze. Wyjaśniły one sprawę do rozstrzygnięcia i dostatecznie ją rozważyły, uczyniły to w sposób nie uchybiający zasadom procedury, a swoje stanowisko w sposób prawidłowy umotywowały w zaskarżonych rozstrzygnięciach.

W tej sytuacji, skoro zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania kwestionowanej decyzji i organ nie naruszył przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie tej decyzji, jak również dokonał prawidłowej wykładni art. 4 ust. 15 ustawy z 29 lipca 2005 r., to uznać należało, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji.