Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 122/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 24 ust. 2a pkt  1 i 2 oraz ust. 2b ,art. 2 pkt 8, art. 24 ust. 2a pkt 1 lit d, art. 7b ust. 1 pkt 1 lit a)
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: art. 9 kpa w zw. z art. 79a § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia 10 stycznia 2024 r., znak: WIG.II.7221.97.2023 w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 122/24

Uzasadnienie

Decyzją z 10 stycznia 2024 r. znak: WIG.II.7221.97.2023 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach (dalej "ŚWINGiK"), po rozpatrzeniu odwołania J. K., pełnomocnika P. K., utrzymał w mocy decyzję Starosty Koneckiego z 31 października 2023 r. znak: GN.660.10.1.2023. orzekającą o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...] poprzez ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków granic działki Nr A oraz znajdującego się na tej działce budynku mieszkalnego zgodnie ze stanem prawnym wynikającym z księgi wieczystej [...].

Z materiału dowodowego wynika, że decyzją Urzędu Miasta i Gminy w Końskich Wydział Geodezji Gospodarki Gruntami z 1985 r. Nr 168/85 wprowadzono zmianę w rejestrze gruntów miasta [...] na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w Końskich z 10 stycznia 1961 r. o sygn. akt I Ns 508/58, o nabyciu przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia prawa własności nieruchomości oznaczonych jako działki Nr [...] oraz prawa do wspólnego korzystania i użytkowania nieruchomości oznaczonej jako działka Nr [...]. Całą dokumentację skompletowano w operacie technicznym, który został wpisany do ewidencji Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Filia Terenowa w [...] dopiero w dniu 6 czerwca 1986 r. pod nr 4/60-133/414 (aktualny identyfikator ewidencyjny P.2605.1986.79). Z danych zawartych w rejestrze gruntów założonym w 1990 r. wynika, że w jednostce rejestrowej nr 19 znajdują się po raz pierwszy dane działki nr A o powierzchni [...] m2, którą stanowią grunty rolne zabudowane (Br), a jako właściciela wykazano Skarb Państwa. W 1991 r. jako właściciela ww. działki wpisano Mienie Gminne – [...], dodając uwagę o założeniu dla tej działki księgi wieczystej Nr [...].

W latach 1993-1994 dokonano aktualizacji mapy zasadniczej oraz modernizacji ewidencji gruntów [...], operat techniczny obejmujący 13 tomów, zawierający wyniki tych prac został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem ewidencyjnym 1950-31/1994 (aktualne identyfikatory ewidencyjne:

P.2605.1994.329, P.2605.1994.332, P.2605.1994.335, P.2605.1994.338, P.2605.1994.341, P.2605.1994.344, P.2605.1994.347, P.2605.1994.350, P.2605.1994.352, P.2605.1994.354, P.2605.1994.356, P.2605.1994.358, P.2605.1994.360). W toku ww. pracy geodezyjnej wykonawca nie sporządził i nie zawarł w operacie technicznym odrębnego szkicu z pomiaru sytuacyjnego dla działki Nr A. Z porównania mapy zasadniczej ze stanem faktycznym w terenie, wykonawca nie wykazał również żadnych zmian. Mapa ta jednak nie przedstawia działek Nr B, A, jak również brak jest na mapie wkreślonej wschodniej granicy działki C (na mapie wkreślono jedynie ogrodzenie). Na mapie wykazano budynek o numerze adresowym 67, obejmujący obszarowo 2 budynki oraz część działki C (mapa zasadnicza z 1967 r.). Wykonawca przedmiotowej pracy geodezyjnej, w wykazie powierzchni działek, wykazał inne niż do tej pory obowiązujące w rejestrze gruntów powierzchnie działek Nr B i A tj. kolejno 0,0081 ha i 0,0069 ha. Ponadto w toku realizacji ww. modernizacji [...] dokonano ustalenia granic działek, w tym przedmiotowej działki Nr A stanowiącej własność Gminy [...] (KW [...]) - pozycja 808 "uzupełniającego protokołu ustalenia granic i ogłoszenia stanu władania działek/nieruchomości" (karta akt Nr 33). W ww. uzupełniającym protokole ustalenia granic wykonawca ponownie zmienił powierzchnię działki Nr B na 0,0082 ha i działki Nr A na 0,0070 ha. Natomiast w rejestrze gruntów sporządzonym w wyniku powyższej modernizacji dla działki Nr A wynikowo ujawniono powierzchnię 0,0072 ha, a dla działki B powierzchnię 0,0082 ha. Powierzchnia działki Nr A, wykazana zarówno w momencie wpisu jej do rejestru gruntów w 1985 r. jak również wykazana po modernizacji tj. 0,0072 ha, jest zgodna z powierzchnią wykazaną dla dawnej działki Nr 2 oznaczonej literami b -1 -1 - m, na sporządzonym w 1960 r. planie.

Współrzędne punktów granicznych działki Nr A wykazane podczas modernizacji są tożsame z danymi ujawnionymi w aktualnej numerycznej bazie ewidencji gruntów i budynków, gdzie długość zachodniej granicy działki Nr A wynosi 7,51 m, natomiast długość zachodniej granicy działki Nr B wynosi 8,63 m. Dane te nie są tożsame z długościami zachodnich granic dawnej działki Nr 2 oraz sąsiedniej działki należącej do W. M., której granice na planie z 1960 r. zostały oznaczone literami 1 - a - s - ł. Na ww. planie długość zachodniej granicy dawnej działki Nr 2 (odcinek b - 1) wynosi 8,30 m, natomiast długość zachodniej granicy działki W. M. (odcinek 1 - a) wynosi 8,45 m.

Zgodnie z powstałą w wyniku przedmiotowej modernizacji mapą ewidencyjną obrys budynku o numerze adresowym [...] położony jest częściowo na działce Nr F oraz na działkach Nr B, A, niezgodnie ze stanem wynikającym z mapy z 1967 r jak również z planu sporządzonego w 1960 r.

Po modernizacji przejazd między działkami Nr B, A a działką Nr F uwidoczniony zarówno na planie sporządzonym przez K. Ś. w 1960 r. (obszar oznaczony literami m-ł-s-ś-t), jak i na mapie z 1967 r. (część dawnej działki Nr C). został włączony do działek Nr B, A.

W latach 2001-2005 Starosta Konecki, działając w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), zwanej dalej "p.g.i.k.", oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454), zwane dalej "e.g.i.b", założył dla obrębu [...] ewidencję budynków i lokali. Informację o terminie wyłożenia do wglądu osób zainteresowanych projektem operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów budynków dla obrębów ewidencyjnych; [...] Starosta Konecki podał do publicznej wiadomości zawiadomieniem z dnia 16.06.2005 r. znak; GN.7430-9/1-9/2005. Projekt operatu opisowo-kartograficznego był wyłożony do wglądu w dniach od 6.07.2005 r. do 26.07.2005 r., o czym Starosta poinformował poprzez wywieszenie informacji na tablicach ogłoszeń: Starostwa Powiatowego w Końskich, Urzędu Miasta i Gminy [...], a także ogłoszenie na łamach Rzeczpospolitej (w dniu 20.06.2005 r.), zgodnie z art. 24a ust. 5 p.g.i.k. Dane objęte przedmiotową modernizacją, ujęte w operacie technicznym Nr P.2605.2006.963 (dawny numer ewidencyjny 05.1950-16/06), stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i zostały ujawnione w operacie ewidencyjnym, o czym Starosta poinformował poprzez ogłoszenie Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego Nr 236 w dniu 4.10.2005 r. pod poz. 2911.

Zgodnie z danymi zawartymi w operacie technicznym o identyfikatorze P.2605.2006.963 celem przedmiotowej modernizacji było utworzenie komputerowej bazy danych w programie EWMAPA oraz bazy danych ewidencyjnych w programie EWOPIS poprzez utworzenie stosownych kartotek oraz rejestrów oraz utworzenie wykazów zmian gruntowych w zakresie zmian w zasięgu użytków gruntów zabudowanych w działkach ewidencyjnych. W toku prac związanych z ww. modernizacją, mimo iż wykonawca zgodnie z mapą wywiadu terenowego dla działek Nr B, A wykazał istniejące tam 2 budynki to wynikowo nie sporządził on w tym zakresie stosownych kartotek budynków, w wyniku czego w części opisowej ewidencji gruntów i budynków nie ujawniono żadnych budynków. Wykonawca sporządził kartotekę budynków dla sąsiedniej działki Nr F i ujawnił dla niej dwa budynki o numerach [...]. W numerycznej bazie ewidencji gruntów i budynków [...] wykonawca również nie ujawnił żadnych budynków położonych na działkach B, A. Natomiast budynek mieszkalny o numerze adresowym [...], który w części opisowej został przypisany do działki F, ujawniono w bazie numerycznej również w części na działce A oraz działce B. Stan ten jest zatem niezgodny z położeniem budynku wykazanym na mapie wywiadu terenowego, ale zgodny z treścią mapy ewidencji gruntów z 1994 r. (arkusz 48).

W 2007 r. na zlecenie Sądu Rejonowego w Końskich w sprawie o zasiedzenie sygn. akt I Ns 286/07 sporządzono mapę z projektem podziału nieruchomości dla działek D, E położonych w obr. [...] Wyniki tych prac zostały skompletowane w operacie technicznym zaewidencjonowanym w państwowym zasobie geodezyjnymi kartograficznym PODGIK w Końskich pod identyfikatorem P.2605.2007.1248. Zgodnie z ww. dokumentacją mimo, iż zakres przedmiotowy pracy geodezyjnej obejmował wyłącznie działki Nr wykonawca w opracowaniu odniósł się do analizy całego kompleksu obejmującego również obszar m. in. działki A, umieszczając w sprawozdaniu technicznym uwagę o treści: " W trakcie pracy stwierdziłem granice działek w Ew-mapie działek G, B, A, C, 4416/2 nie odpowiadają granicą prawnym wynikającym z postanowienia Sądu INs 508/58-mapa inż. K. Ś., właściwe linie graniczne ukazałem na mojej mapie podziału, nie modyfikowałem współrzędnych bo nie było nie jest to przedmiotem mojej pracy". Ponadto geodeta stwierdził, że zapisy księgi wieczystej [...] nie zostały dostosowane do danych zawartych w operacie ewidencyjnym po nowym pomiarze m. [...] (tj. modernizacji ewidencji gruntów z 1994 r.) oraz że zawarty w tej księdze wyrys sporządzony przez geodetkę Urzędu Miasta i Gminy w [...], został sporządzony całkowicie niezgodnie z mapą biegłego sądowego K. Ś., zatwierdzoną postanowieniem Sądu sygn. Ns 508/58 z dnia 10.01.1961 r. Działkę Nr A, jak również działki B, C geodeta wykazał na szkicu polowym Nr 1 z pomiaru granic i sytuacji. Mimo, iż geodeta na przedmiotowym szkicu wykazał położone na działkach Nr B, A budynki to szkic ten nie zawiera ani domiarów ani czołówek ścian tych budynków, co świadczy o tym, że nie zostały one objęte przedmiotowym pomiarem. Wykonawca natomiast między budynkami na działkach Nr B, A oraz budynkiem na działce Nr F oznaczył wspólny przejazd cyt. "kryta brama" jako fragment działki Nr C.

Jak wskazał organ I instancji, z porównania ww. mapy z projektem podziału nieruchomości z aktualną mapą ewidencji gruntów i budynków wynika, że przebieg granic działek Nr B, A oraz C wykazany na obu mapach nie jest tożsamy. Aktualizacji prowadzonych przez tut. organ numerycznych baz danych dokonano wyłącznie w zakresie przedmiotu zleconej pracy, zgodnie z danymi przekazanymi przez wykonawcę, które dotyczyły tylko działek D, G, a nie zaś przedmiotowej działki Nr A. Stąd argumentacja wnioskodawcy oparta na twierdzeniu, że "od czasu wykonania wyrysu z ewidencji gruntów z dnia 08.03.1990 r. nie doszło do żadnych zmian prawnych które uzasadniałby obecny stan granic i budynków w aktualnej mapie numerycznej ewidencji gruntów" nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Ujawniony bowiem w numerycznej bazie ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działki Nr A, określony poprzez współrzędne punktów granicznych, wynika bezpośrednio z przeprowadzonej w latach 1993-1994 modernizacji ewidencji gruntów i jest zgodny z dostępną dokumentacją geodezyjną tj. operatem technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem ewidencyjnym 1950-31/1994. Natomiast brak ujawnionego w numerycznej bazie ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowej działki jakiegokolwiek budynku wynika bezpośrednio z założonej w 2005 r. dla obrębu 5 miasta [...] ewidencji budynków i lokali (operat techniczny P.2605.2006.963).

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że budynek mieszkalny nie był również wykazany na wypisie z rejestru gruntów z 1.08.2022 r., który przedłożyła sprzedająca działkę Nr A do aktu notarialnego Rep. A Nr 5175/2022 (§ 3 aktu notarialnego). Zdaniem organu, kupując dom mieszkalny opisany w § 1 ww. aktu notarialnego P. K. świadomy był, że nie jest on ujawniony w ewidencji gruntów i budynków, co potwierdził składając oświadczenie w § 2 aktu notarialnego (karty akt 101-103). Podkreślono również, że wskazany przez stronę "wyrys z ewidencji gruntów z 8.03.1990 r." będący podstawą oznaczenia obszaru działki Nr A w księdze wieczystej Nr [...] sporządzony został według stanu obowiązującego w ewidencji gruntów i budynków [...] na dzień 8.03.1990 r. tj. sprzed przeprowadzonej w 1994 r. modernizacji ewidencji gruntów [...], co za tym idzie przedstawia nieaktualny już stan operatu ewidencyjnego. Natomiast powołana przez stronę mapa jednostkowa mierniczego K. Ś. z 1960 r. (operat techniczny P.2605.1986.79) stanowi obecnie jedynie materiał archiwalny. Ww. operat techniczny nie odpowiada obowiązującym standardom technicznym wynikającym z Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1670), a także przepisom Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 poz. 1390 z późn. zm.), dlatego też, w ocenie organu I instancji nie może stanowić podstawy do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

Reasumując, jak stwierdził organ, aktualny przebieg granic działki Nr A odbiega od przedstawionego na planie z 1960 r. (zatwierdzonego postanowieniem Sądu Powiatowego w Końskich sygn. akt Nr 508/58), jak i na wyrysie z 1990 r. (stanowiącym podstawę oznaczenia działki Nr A w księdze wieczystej).

Organ II instancji podzielając w całości ustalenia organu I instancji ponadto stwierdził, że w świetle art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 21 ust. 1 p.g.i.k. nie jest możliwe uwzględnienie żądania wnioskodawcy również z tego względu, że wpisu w księdze wieczystej dokonuje się na podstawie wypisu z rejestru gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej, nie zaś odwrotnie. Jednocześnie ŚWINGiK dostrzegając nieprawidłowość zweryfikowania operatów technicznych, które odnoszą się do przedmiotowej działki uznał konieczność wyeliminowania przez Starostę Koneckiego błędu poprzez sporządzenie dokumentacji geodezyjnej, stanowiącej w rozumieniu art. 24 ust. 2b p.g.i.k. podstawę do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki ewidencyjnej Nr A.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję organu odwoławczego wywiódł P. K., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie:

1. Naruszenie przepisów postępowania t.j.:

a) art. 7 kpa w zw. art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, przejawiający się brakiem sporządzenia mapy do celów aktualizacji ewidencji gruntów obejmującej działkę nr A położoną w [...], a sporządzenie takiej mapy opartej na zgromadzonym w Państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym materiale źródłowym w postaci postanowienia Sądu Powiatowego w Końskich z dnia 10 stycznia 1961 r. sygn. akt I Ns 508/58 i planu sporządzonego przez biegłego geodetę K. Ś. przyjętego do zasobu pod nr P. 2605.1986.79 pozwoliłoby na wszechstronne wyjaśnienie sprawy, a finalnie doprowadziło do ustalenia, że obecnie ujawnione w ewidencji gruntów i budynków granice działki nr A są sprzeczne ze stanem prawnym wynikającym z przyjętych do zasobu geodezyjnego dokumentów.

b) art. 7 kpa w zw. z art. 61 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji negatywnej podczas gdy w toku postępowania doszło do ujawnienia niezgodności zapisów danych w ewidencji gruntów w zakresie działki nr A z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym, a w szczególności z dokumentami przyjętymi do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, co sam organ II instancji przyznał w uzasadnieniu decyzji, a pomimo tego wydana została decyzja negatywna, nie wszczęto też z urzędu postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów w zakresie działki nr A w sytuacji gdy zachodzą ku temu przesłanki i zgromadzony materiał dowodowy pozwala na wszczęcie takiego postępowania.

c) art. 9 kpa w zw. z art. 79a § 1 kpa poprzez zaniechane pouczenia P. K., że jego żądanie w świetle obowiązujących przepisów nie może skutkować wydaniem pozytywnej decyzji, oraz zaniechania pouczenia w jaki sposób powinno być sformułowane żądanie aby sprawa została zakończona decyzją pozytywną co w efekcie skutkowało niewłaściwym odczytaniem rzeczywistej woli P. K. i wydaniem negatywnej decyzji, podczas gdy rzeczywistą wolą złożenia przez P. K. wniosku inicjującego postępowanie było ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków na działce nr A budynku mieszkalnego oraz dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr G/2 poprzez wyeliminowanie z niej błędów i wprowadzenie w ewidencji gruntów i budynków zmian zgodnych ze stanem prawnym wynikającym ze zgromadzonej w Państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym dokumentacji geodezyjnej.

d) art. 80 kpa poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów w szczególności operatu technicznego przyjętego do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego nr P. 2605.1986.79 zawierającego postanowienie Sądu Powiatowego w Końskich z dnia 10 stycznia 1961 r. sygn. akt I Ns 508/58 i plan sporządzony przez biegłego geodetę K. Ś. jak też opisu i mapy z dnia 8 marca 1990 r. znajdującego się w dokumentach księgi wieczystej nr [...], i uznanie, że dokumenty te nie stanowią dokumentacji źródłowej zgodnie z treścią art. 24 ust. 2b. pkt c) w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego będącą podstawą ujawnienia zmian w ewidencji gruntów.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm.j, a mianowicie:

a) art. 24 ust. 2a) pkt 1 lit b) w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit, af tiret drugi, poprzez brak dokonania z urzędu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr A położonej w [...], polegającej na ujawnieniu w ewidencji gruntów znajdującego się na tej działce budynku oraz dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr G/2 poprzez wyeliminowanie z niej błędów i wprowadzenie w ewidencji gruntów i budynków zmian zgodnych ze stanem prawnym wynikającym ze zgormadzonej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym dokumentacji geodezyjnej, w sytuacji gdy w toku postępowania administracyjnego ustalono, że dane dotyczące działki nr A, które zostały ujawnione w ewidencji gruntów nie odpowiadają operatom technicznym przyjętym do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego.

b) art. 24 ust. 2b lit c) w zw. art. 24 ust. 2b lit h) poprzez brak dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr A położonej w K[...], polegającej na ujawnieniu w ewidencji gruntów znajdującego się na tej działce budynku oraz dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr G/2 poprzez wyeliminowanie z niej błędów i wprowadzenie w ewidencji gruntów i budynków zmian zgodnych ze stanem prawnym wynikającym ze zgormadzonej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym dokumentacji geodezyjnej.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi, stanowiącym rozwinięcie stawianych zarzutów, podniesiono, że P. K. w toku postępowania domagał się przeprowadzenia aktualizacji ewidencji gruntów i budynków polegającej na ujawnieniu budynki mieszkalnego na działce na A jak i doprowadzenia zapisów ewidencji gruntów do stanu zgodnego ze zgromadzoną w zasobie dokumentacją, a więc do stanu zgodnego ze stanem prawnym. Jego rzeczywista wolą było to, aby organ podjął takie działania, które doprowadziłyby zapisy w ewidencji gruntów w zakresie jego działki nr A do stanu zgodnego z prawem. Nie neguje, że plan sporządzony przez biegłego geodetę K. Ś. nie odpowiada obecnym standardom geodezyjnym, ale stanowić będzie materiał źródłowy w oparciu o który zostanie sporządzona nowa dokumentacja geodezyjna. Podkreśla, że organ nie odniósł się do zarzutu zmiany granic działki Nr A ale również granic działek Nr C, B i E, dokonanego podczas modernizacji ewidencji gruntów dokonanej w latach 1993-1994. Wówczas to granice te zostały zmienione względem stanu prawnego z przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego materiału w postaci postanowienia Sądu Powiatowego w Końskich z 10 stycznia 1961 r. sygn. akt Ns 50/58 oraz planu sporządzonego przez K. Ś., który został przyjęty do zasobu w 1986 r.

Podnosi także, że organy nie podjęły żadnych działań mimo, że dostrzegły, że w ewidencji nie został ujawniony budynek znajdujący się na przedmiotowej działce.

Zgodnie ze stanowiskiem skarżącego, z uwagi na nieprawidłowości w zapisach ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki A, w toku niniejszego postępowania organ powinien sporządzić mapę do celów aktualizacji, która powinna przedstawiać nie tylko działkę A ale również działki sąsiednie, według stanu prawnego wynikającego z ww. postanowienia Sądu z 1961 r. i planu K. Ś. przyjętego do zasobu za numerem P.2605.1986.79 z aktualnym stanem zawartym w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący podnosi, że wytyczne ŚWINGiK nie obligują wprost Starosty Koneckiego do wszczęcia w tym zakresie postępowania z urzędu.

W odpowiedzi na skargę ŚWINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga została oddalona.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1364 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja ŚWINGiK utrzymująca w mocy decyzję Starosty Koneckiego orzekającą o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków [...], poprzez ujawnienie granic działki Nr A oraz znajdującego się na tej działce budynku mieszkalnego zgodnie ze stanem prawnym wynikającym z księgi wieczystej [...].

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy p.g.i.k. wraz z przepisami wykonawczymi do tego aktu prawnego regulujące dokonywanie wpisów do ewidencji gruntów i budynków oraz ich aktualizację. Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 oraz ust. 2b p.g.i.k., aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek; następuje zaś w drodze czynności materialno-technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. W przypadku aktualizacji dokonywanej z urzędu informacje muszą wynikać z: przepisów prawa; dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4: materiałów zasobu; wykrycia błędnych informacji (ust. 2a). Jeśli aktualizacja jest dokonywana na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie przepisów prawa; wpisów w księgach wieczystych; prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu; ostatecznych decyzji administracyjnych; aktów notarialnych; aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych; zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu; wpisów w innych rejestrach publicznych; dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (art. 24 ust. 2b p.g.i.k).

Organy obu instancji przedstawiły w sposób szczegółowy rys historyczny i wszystkie dowody w tym archiwalne dokumenty, mapy geodezyjne znajdujące się w zasobie geodezji i kartografii jakie dotyczyły działki Nr A oraz znajdującego się na niej budynku, a także podmiotów we władaniu których znajdowała się ww. działka. Niekwestionowana zarówno przez skarżącego jak i orzekające w sprawie organy jest okoliczność, że aktualny przebieg granic działki Nr A odbiega od przedstawionego na planie z 1960 r. sporządzonym przez biegłego geodetę K. Ś., stanowiącego podstawę do wydania przez Sąd Powiatowy w Końskich postanowienia z 10 stycznia 1961 r. sygn. akt Ns 508/58 w sprawie o nabycie przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia prawa własności nieruchomości oznaczonych jako działki Nr [...] oraz prawa do wspólnego korzystania i użytkowania nieruchomości oznaczonej jako działka Nr [...].

Żądanie skarżącego jest zrozumiałe, skarżący domaga się aktualizacji ewidencji gruntów i budynków polegającej na ujawnieniu budynku mieszkalnego na działce Nr A jak i doprowadzenia zapisów tej ewidencji do stanu zgodnego ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją tj. do stanu zgodnego ze stanem prawnym. Mimo, że organ II instancji stwierdził, że organ I instancji nieprawidłowo zweryfikował operaty techniczne, które odnoszą się do przedmiotowej działki, co w oczywisty sposób budzi niezadowolenie strony skarżącej, brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi. Kontrola Sądu sprowadza się wyłącznie do badania zgodności z prawem procesowym i materialnym rozstrzygnięć wydawanych przez organy administracji publicznej.

Podkreślenia wymaga, że zadaniem orzekających w sprawie organów jest prowadzenie ewidencji, która ma charakter deklaratoryjno-ewidencyjny. Organ w prowadzonej ewidencji uwzględnia wyłącznie to, co wynika z dostarczonych mu dokumentów. Organ z urzędu nie przeprowadza w tym zakresie żadnych postępowań. Stosownie do treści art. 2 pkt 8 p.g.i.k. pod pojęciem ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) - rozumie się przez to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu. Każdorazowa konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana przez wnioskodawcę. W ramach pojęcia aktualizacji można dokonywać prostowania jak i usuwania danych błędnych. Jednakże z uwagi na czysto deklaratoryjny charakter danych ewidencyjnych, niezgodność danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym oraz nieprawidłowość ujawnionych w ewidencji danych musi być oczywista, a zatem bezsporna i niewymagająca prowadzenia postepowania wyjaśniającego. W kwestii możliwości aktualizacji ewidencji poprzez usunięcie błędu wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt I OSK 2545/20 stwierdzając, że zwrot "wykrycie błędnych informacji" w rozumieniu art. 24 ust. 2a pkt 1 lit d p.g.i.k. oznacza błąd oczywisty, tj. taki, który nie wymaga szczegółowego postępowania dowodowego.

Za taki błąd nie można uznać nieprawidłowości ujawnionych w analizowanej sprawie, skoro jak wskazuje sam skarżący, w celu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków niezbędne będzie sporządzenie mapy przedstawiającej nie tylko działkę Nr A ale również działki sąsiednie, według stanu prawnego wynikającego z postanowienia Sądu Powiatowego w Końskich z 10 stycznia 1961 r. i planu K. Ś. przyjętego do zasobu za nr P.2605.1986.79 z aktualnym stanem zawartym w ewidencji gruntów i budynków. Trafnie zauważa organ I instancji, że wskazany przez stronę wyrys z ewidencji gruntów i budynków z 8.03.1990 r. będący podstawą oznaczenia obszaru działki Nr I w KW [...] został sporządzony przed przeprowadzoną w 1994 r. modernizacją ewidencji gruntów i budynków [...], a zatem przedstawia nieaktualny już stan operatu ewidencyjnego, natomiast mapa jednostkowa mierniczego K. Ś. z 1960 r. (operat techniczny P.2605.1986.79) stanowi obecnie jedynie materiał archiwalny. W pełni należy podzielić stanowisko organu, że aktualny przebieg granic działki Nr A odbiega od przedstawionego na planie z 1960 r. jak i na wyrysie z 1990 r. Utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie jest pogląd, że nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych (m.in. zmiany granic i powierzchni działek) przez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej, który winien być utrzymywany w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego (por. wyroki NSA: z 1.03.2022 r. sygn. akt I OSK 865/21; z 27.09.2023 r., I OSK 270/22 ). Dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu (uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 8 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1558/10, Lex 758828, aprobowany przez E. Stefańską w: red. J. Lang, J. Maćkowiak, T. Myśliński, E. Stefańska, Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, Wolters Kluwer 2018, s. 343, uw. 11).

Trzeba zaaprobować stanowisko organu I instancji, że wobec nieprzedstawienia przez skarżącego żadnej dokumentacji geodezyjnej powstałej po sporządzeniu operatów technicznych, która umożliwiłaby dostosowanie zapisów istniejącej bazy danych ewidencyjnych do pierwotnego stanu prawnego działki Nr I jak również ujawnienia zlokalizowanego na tej działce budynku mieszkalnego, brak jest podstaw do uwzględnienia żądania strony.

Sformułowanie przez skarżącego żądania w postaci ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków granic działki Nr I oraz znajdującego się na tej działce budynku zgodnie ze stanem prawnym wynikającym z księgi wieczystej [...] nie miało żadnego negatywnego wpływu na rozstrzygnięcie, albowiem sposób rozstrzygnięcia wskazuje, że organy prawidłowo uznały, że ww. wniosek dotyczy aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków i w tym trybie prowadziły postępowanie administracyjne.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 9 kpa w zw. z art. 79a § 1 kpa polegający na niepouczeniu skarżącego, że jego żądanie w świetle obowiązujących przepisów nie może skutkować wydaniem pozytywnej decyzji, oraz zaniechania pouczenia w jaki sposób powinno być sformułowane żądanie aby sprawa została zakończona decyzją pozytywną. Z materiału dowodowego w sposób bezsporny wynika, że skarżący w toku postępowania wyrażał jednoznaczne stanowisko, że "nie dostarczy żadnej dokumentacji geodezyjnej zawierających wykaz zmian" i nie będzie ponosił żadnych kosztów finansowych za błędy "w waszej dokumentacji geodezyjnej". Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że wolą skarżącego było to, aby organ w ramach swoich kompetencji i związanych z nimi zadań poprzez wyeliminowanie z ewidencji gruntów i budynków błędów, wprowadził zmiany, o które wnioskował. Zdaniem skarżącego, organ powinien dokonać aktualizacji z urzędu.

Z uwagi na argumentację przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu, uwzględnienie tak określonego żądania i związanych z nim oczekiwań skarżącego, było nie do zrealizowania w postępowaniu ewidencyjnym w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu, skoro wykrycie błędnych informacji nie miało charakteru oczywistego błędu, a strona nie przedłożyła dokumentacji geodezyjnej o jakiej mowa w art. 24 ust. 2b lit. h p.g.i.k., nie było podstaw do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w trybie aktualizacji.

Zgoła odmienną rzeczą jest natomiast zalecenie jakie skierował ŚWINGiK do Starosty Koneckiego jako organu odpowiedzialnego za prowadzenie baz danych ewidencji gruntów i budynków, obligujące ten organ do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości. Zalecenie to mieści się w granicach określonych art. 7b ust. 1 pkt 1 lit a) p.g.i.k., zgodnie z którym wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego działający w imieniu wojewody wykonuje zadania niezastrzeżone na rzecz organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, a w szczególności kontroluje przestrzeganie i stosowanie przepisów ustawy, a w szczególności zgodność wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych z przepisami ustawy. W zakresie wskazanym powyżej ŚWINGiK nie jest uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych, podlegających zaskarżeniu.

W tym stanie rzeczy, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.