Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 445/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1pkt 3, art. 84a ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2024 poz 725
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 86c, art. 72 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2024 poz 1112
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2024 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 4 kwietnia 2024 r. znak: ZOA-VII.7721.4.2024 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaskim z dnia 5 lutego 2024 r. znak: PINB.5141.9.2023; II. zasądza od Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie na rzecz skarżącego M. C. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: organ lub LWINB) decyzją z dnia 4 kwietnia 2024 r. znak: ZOA-VII.7721.4.2024 po rozpatrzeniu odwołania M. C. (dalej jako: skarżący) utrzymał w mocy decyzję z dnia 5 lutego 2024 r. znak: PINB.5141.9.2023 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radzyniu Podlaski (dalej jako: PINB) umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie nasadzeń zieleni średnio i wysokopiennej wzdłuż północnej, wschodniej i południowej granicy działki nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w W. , której właścicielem jest M. K..

Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 24 października 2023 r. M. C. złożył w PINB w Radzyniu Podlaskim podanie, w którym wskazał, że w trakcie realizacji inwestycji budowlanej w postaci budowy kurników na sąsiadującej z jego nieruchomością działce nie dokonano nasadzeń izolacyjnego pasa zieleni.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w trakcie którego: zebrano dokumentację dotyczącą zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przez Starostę Radzyńskiego decyzją z dnia 21 października 2021 r. znak: AB.6740.378.2021 M. K. obejmującego budowę kurnika K3 o obsadzie 140 DJP do chowu bojlerów kurzych wraz z wybiegiem dla kur oraz zmianą przeznaczenia wiat gospodarczych na wybieg dla kur przy istniejących kurnikach K1 i K2 i zbiornika ścieków bytowych na działce nr [...], a także dokonano kontroli inwestycji w dniu 9 listopada 2023 r. - decyzją z dnia 5 lutego 2024 r. umorzono postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu PINB opisał stan faktyczny sprawy oraz podkreślił, że obiekty na działce nr [...] wykonanie zostały zgodnie z projektem budowlanym i decyzją o pozwoleniu na budowę. Organ I instancji podkreślił, że nasadzenia są wykonane zgodnie z projektem budowlanym zaś w części opisowej projektu brak jest jakichkolwiek zapisów o wysokości i szerokości nasadzeń – jedyną informacją w tym zakresie jest zapis na projekcie zagospodarowania działki "nasadzenia średnio i wysokopienne liściaste i iglaste". PINB powoła się na art. 84 i art. 84a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej jako pr. bud.) i podkreślił, że zadaniem organów nadzory budowlanego jest w szczególności kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmująca kontrolę zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa, projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę. Dlatego też w przypadku stwierdzenia, że inwestycja była realizowana zgodnie z postanowieniami decyzji i projektem stanowiącym do niej załącznik, organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do podejmowania jakichkolwiek czynności. W związku z końcową konkluzją PINB, że inwestycja była prowadzona zgodnie z pozwoleniem na budowę oraz projektem budowlanym organ ten umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M. C. podnosząc, że przewidywane w decyzjach administracyjnych i projektach nasadzenia izolacyjne nie zostały wykonane przez właściciela działki sąsiedniej. Zdaniem skarżącego pomimo dokonania ustaleń przez organ nadzoru, że nasadzenia nie zostały prawidłowo wykonane nie podjął on żadnych czynności w sprawie. Skarżący podkreślił, że wykonane nasadzenia nie mają odpowiedniej szerokości (1,5 m). W odwołaniu wskazano, że nasadzenia powinny być wykonane przed rozpoczęciem robót budowlanych, we wrześniu 2019 r.

Po rozpatrzeniu odwołania LWINB utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu opisał stan sprawy oraz wyjaśnił podstawę prawą rozstrzygnięcia. Zdaniem organu II instancji w sprawie prawidłowo zastosowano art. 105 § 1 k.p.a., gdyż z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania – brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. LWINB podkreślił, że organy nadzoru budowlanego nie mają prawej możliwości nakładania obowiązków, które nie dotyczą obiektu budowlanego, a takim nie są nasadzenia izolacyjne. Wniosek ten wynika z interpretacji art. 1 w zw. z art. 84 i art. 84a pr. bud. Dodatkowo wyjaśniono, że do wykonania obowiązku nasadzeń pasa zieleni izolacyjnej na przedmiotowej działce, należącej do M. K., został przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej postanowieniem z dnia 6 grudnia 2023 r. wyznaczony Starosta Radzyński. Organ ten prowadzi postępowanie w sprawie wyegzekwowania obowiązku o charakterze niepieniężnym – wykonania stosownych nasadzeń.

Skargę na powyższą decyzję złożył M. C. podnosząc, że jego sprawa nie została prawidłowo rozpatrzona przez organy nadzoru budowlanego. Skarżący wyjaśnił, że inwestor przed wybudowaniem kurnika nie dokonał prawidłowo nasadzeń pasa zieleni izolacyjnej, a pomimo stwierdzenia tego faktu, żaden z organów administracyjnych nie podjął stosownej interwencji w sprawie. M. C. podniósł, że w związku z niewykonaniem obowiązku nasadzeń odór z kurników dociera do jego siedliska i posiadłości, a także dostaje się do atmosfery. W związku z tym faktem skarżący zażądał interwencji sądowej, nie sformułował jednak konkretnych zarzutów procesowych odnośnie wydanych w sprawie decyzji.

W odpowiedzi na skargę LWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).

Zdaniem tut. Sądu wydane w sprawie decyzje organów administracji obu instancji naruszają przepisy prawa materialnego, a także przepisy postępowania administracyjnego w stopniu, który nakazywał ich uchylenie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a.

W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że na działce nr [...] w W. należącej do M. K. zrealizowano inwestycję w postaci kurnika do chowu bojlerów na podstawie powołanej powyżej decyzji Starosty Radzyńskiego z dnia 21 października 2021 r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę Wskazana działka sąsiaduje z nieruchomością należącą do skarżącego - M. C..

W trakcie postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie ustalono, że inwestor nie dokonał prawidłowo przewidzianych w decyzji z dnia 3 marca 2021 r. wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej znak: SKO.4020.OC/673/20/21 w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia w postaci budowy przedmiotowego kurnika, nasadzeń pasa zieleni izolacyjnej. Do wyegzekwowania obowiązku wykonania tych nasadzeń SKO w Białej Podlaskiej postanowieniem z dnia 6 grudnia 2023 r. wyznaczyło Starostę Radzyńskiego stosownie do ar. 86c ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (aktualnie tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112, dalej u.i.o.ś.). Zgodnie z powołanym przepisem wykonanie warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które nie zostały uwzględnione w decyzjach, o których mowa w art. 86, podlega egzekucji administracyjnej w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o ile przedsięwzięcie jest realizowane.

Organy nadzoru budowlanego uznały, że przedmiotowe nasadzenia zostały wykonane zgodnie z projektem zagospodarowania działki i wydaną decyzją o pozwoleniu na budowę, gdyż w dokumentach tych nie ma jakichkolwiek zapisów o wysokości oraz szerokości nasadzeń izolacyjnych, które musiały być wykonane przez inwestora M. K.. LWINB dodatkowo podkreślił, że nasadzenia zieleni izolacyjnej nie są obiektem budowlanych i ich wykonanie w świetle art. 1 oraz art. 84 i art. 84a pr. bud. nie podlegają kognicji organów nadzoru.

Z zaprezentowaną argumentacją, w realiach przedmiotowej sprawy, nie można się jednak zgodzić. Należy zauważyć, że w treści decyzji z dnia 21 października 2021 r. Starosty Radzyńskiego, na podstawie której udzielono M. K. pozwolenia na budowę kurnika do chowu bojlerów, w ramach punktu 5 podpunkt 1 wskazano: w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń powietrza na tereny sąsiednie w granicach terenu gospodarstwa rolnego nakładam obowiązek wykonania przed rozpoczęciem etapu budowy planowanej inwestycji nasadzenia pasa zieleni izolacyjnej składającego się z rodzimych gatunków drzew i krzewów zgodnie z typem siedliska, uwzględniając zarówno liściaste i iglaste odmiany roślin średnio i wysokopiennych, tworzących zwarty kompleks zieleni o szerokości min. 1,5 m, co najmniej wzdłuż północnej, wschodniej i południowej granicy działki. W samej decyzji o pozwoleniu na budowę znalazły się więc bardzo konkretne wskazania dotyczące jakościowego i ilościowego charakteru nasadzeń, których obowiązek wykonania warunkował rozpoczęcie budowy (k. 70 akt adm. I inst.). Dodatkowo zapis tekstowy zawarty w decyzji został naniesiony graficznie na projekt zagospodarowania działki i oznaczony jako nasadzenia średnio i wysokopienne liściaste i iglaste (k. 68 akt adm. org. I inst.). W opisie projektu zagospodarowania działki pojawił się zapis (k. 65 akt adm. org. I inst.), że wzdłuż północnej, wschodniej i południowej granicy działki planuje się pas zieleni izolacyjno-ochronnej, będą to rośliny zimozielone z gatunku tuja.

Mając na uwadze powołaną powyżej treść decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 21 października 2021 r. Starosty Radzyńskiego oraz projekt zagospodarowania działki wraz z częścią opisową nie można uznać, jak uczyniły to organy nadzoru budowlanego, że szczegółowy zakres nasadzeń pasa zieleni izolacyjnej nie został zawarty w rozstrzygnięciu organu architektoniczno-budowlanego.

Zgodnie zaś z powoływanym przez organy obu instancji art. 84a ust. 1 pkt 1 pr. bud. 1 kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmuje kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Dlatego też nieprawidłowe było stanowisko organów nadzoru, co do braku kompetencji w zakresie kontroli wykonania nasadzeń pasa zieleni izolacyjnej, które to nasadzenia były jednym z warunków objętych pozwoleniem na budowę. Skoro Starosta Radzyński w decyzji z dnia 21 października 2021 r. zawarł szczegółowe wymagania co do szerokości oraz charakteru nasadzeń izolacyjnych, których celem było ograniczenia negatywnego oddziaływania inwestycji budowlanej na tereny sąsiednie, to obowiązkiem organów nadzoru było sprawdzenie, czy przedmiotowe nasadzenia zostały wykonane zgodnie z decyzją. Należy przy tym podkreślić, że ewentualna egzekucja administracyjna decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji przez Starotę Radzyńskiego jest możliwa wyłącznie w zakresie, w którym warunki w niej zawarte nie zostały przeniesione do decyzji o pozwoleniu na budowę – art. 86c w zw. z art. 86 i art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Warunki dotyczące nasadzeń izolacyjnych, które mają ograniczać negatywne oddziaływania obiektu kurnika na działki sąsiednie zostały natomiast wprost wyartykułowane w treści decyzji budowlanej oraz zawarte w projekcie zagospodarowania działki nr [...].

Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 pr. bud. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Natomiast w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 pr. bud. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Powołane powyżej przepisy dają organom nadzoru podstawę do kontroli wydanego przez Starostę Radzyńskiego rozstrzygnięcia z dnia 21 października 2021 r., w którym szczegółowo określono parametry nasadzeń pasa zieleni izolacyjnej. Obowiązek wykonania nasadzeń wynikał ze wskazanej decyzji, a prawidłowość realizacja decyzji o pozwoleniu na budowę leży w gestii organów nadzoru budowlanego.

Rozpatrując ponownie sprawę organy nadzoru muszą wyjaśnić, czy brak nasadzeń izolacyjnych, czy też niespełnianie przez nasadzenia warunków określonych w decyzji stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki oraz pozwolenia na budowę. Analiza powinna być dokonana w szczególności w świetle art. 36a ust. 5 pkt 1 pr. bud., w którym to przepisie za istotne odstąpienie uznaje się odstąpienie od projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania na obiekt poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany. Jeszcze raz należy podkreślić, że przygotowany projekt zagospodarowania działki wraz ze szczegółowymi warunkami odnoszącymi się do nasadzeń pasa zieleni izolacyjnej zawartymi w decyzji Starosty Radzyńskiego z dnia 21 października 2021 r. określa parametry, które powinny spełniać przedmiotowe nasadzenia.

Mając na uwadze powyższe uznając, że organy naruszyła art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 84a ust. 1 pkt 1, a także nie rozpoznały wniosku skarżącego w świetle kompetencji wynikających z art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 pr. bud. uchylono decyzje organów obu instancji.

Ponowie rozpatrując sprawę organy powinny przeprowadzić postępowanie zgodnie z oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku, którymi stosownie do art. 153 p.p.s.a. są związane.

O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania orzeczono na podstawie w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzone koszty postępowania obejmują uiszczony przez skarżącego wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł.