Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1214/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 10h zd. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą za usunięcie i przechowywanie pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent M. B., działając na podstawie art. 130a ust. 10h i ust. 10i w zw. z art. 130a ust. 1 pkt 5, ust. 5c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm., dalej powoływana jako "p.r.d."), decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...] obciążył M. N. (tj. Skarżącego) opłatą w wysokości [...] zł powstałą w wyniku usunięcia na parking strzeżony pojazdu marki Mitsubishi o numerze rejestracyjnym [...].

Wskutek rozpatrzenia odwołania Skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium") decyzją z [...] lutego 2021 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta w całości i obciążyło Skarżącego opłatą w wysokości [...] zł za usunięcie i przechowywanie (parkowanie) pojazdu na parkingu strzeżonym.

Organ odwoławczy ustalił, że ww. pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym wskutek dyspozycji usunięcia pojazdu pozostawionego w miejscu, gdzie utrudniał ruch, wydanego przez funkcjonariusza P. [...] stycznia 2020 r.. Przechowywanie samochodu na parkingu rozpoczęło się [...] stycznia 2020 r. Skarżący, będący właścicielem pojazdu, odebrał pojazd z parkingu [...] lipca 2020 r.

Kolegium stwierdziło, że myśl art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

W ocenie Kolegium w rozpatrywanym przypadku materiał dowodowy sprawy wskazuje, że wystąpiła ustawowa przesłanka uzasadniająca usunięcie pojazdu na koszt właściciela, o której stanowi art. 130a ust. 1 pkt 1 p.r.d.

Kolegium stwierdziło, że pierwsza doba przechowywania pojazdu rozpoczęła się już dniu [...] stycznia 2020 r., a pojazd został odebrany [...] lipca 2020 r. Biorąc pod uwagę, że pojazd został odebrany [...] lipca 2020 r. o godz. 14.40, a holowano go [...] stycznia 2020 r. o godz. 2.30, to za miesiąc lipiec 2020 r. możliwe jest naliczenie opłaty za 16 pełnych dób (17. pełna doba przechowywania bowiem nie upłynęła). Zatem sama opłata za przechowywanie pojazdu powinna zatem zostać określona łącznie w kwocie [...]zł, a po jej zsumowaniu z opłatą w wysokości [...] zł za usunięcie pojazdu, daje łącznie kwotę [...]zł.

Odnosząc się do kwestii daty końcowej naliczania opłaty Kolegium wskazało, że sporna była jedynie kwestia uzależnienia - bądź nie - odbioru pojazdu od uiszczenia przedmiotowej opłaty. Według twierdzeń Skarżącego to wyłącznie z tej przyczyny pojazd nie został odebrany [...] maja 2020 r. W tym względzie Kolegium dało wiarę wyjaśnieniom udzielonym przez M. K. z [...] lipca 2020 r. że brak wydania tego pojazdu z parkingu nie był związany z uzależnieniem wniesienia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu, lecz pozostawał w związku z odmową podpisania potwierdzenia odbioru pojazdu.

Wyliczenia wysokości opłaty Kolegium dokonało na podstawie pkt 1 i 2 załącznika do uchwały Nr [...] Rady M. B. z dnia [...] listopada 2019 r. (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2019 r. poz. 6681).

W wyniku rozpatrzenia skargi M. N. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z [...] września 2021 r. sygn. II SA/Bd 654/21 uchylił ww. decyzję Kolegium z [...] lutego 2021 r.

Sąd stwierdził, że nie budziło w sprawie wątpliwości to, że samochód został usunięty z drogi na podstawie art. 130a ust. 2 pkt 2 p.r.d.w myśl którego pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy jego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska

Bezsporne jest ponadto, że w okresie od [...] stycznia 2020 r. samochód będący własnością Skarżącego był przechowywany na parkingu strzeżonym należącym do Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "[...] na skutek nakazania jego usunięcia przez funkcjonariusza P..

Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że Skarżący od samego początku wiedział o fakcie usunięcia pojazdu i związanym z tym jego przechowywaniem na parkingu strzeżonym, ponieważ był obecny przy jego odholowywaniu (a co najmniej zdawał sobie sprawę z konieczności jego usunięcia na skutek interwencji Policji związanej z kolizją przedmiotowego samochodu). Sąd podkreślił przy tym, że Skarżący nie ujawnił obecnym na miejscu zdarzenia funkcjonariuszom Policji tego, że jest właścicielem pojazdu, co w świetle tego, że był wówczas w stanie nietrzeźwości, uzasadnia podejrzenie, że był jego kierowcą, a przyjęta przez niego strategia działania służyła uniknięciu odpowiedzialności karnej z art. 178a Kodeksu karnego.

Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącego, że warunkiem sine qua non możliwości obciążenia go kosztami przewidzianymi w art. 130a ust. 10h zd. 1 p.r.d. było uprzednie formalne zawiadomienie go o fakcie usunięcia i przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym. Sąd zauważył, że warunek taki przewiduje co prawda art. 130a ust. 10 p.r.d., stosownie do którego "Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.". Jak wynika jednak wprost z treści tego przepisu, ma on zastosowanie w postępowaniu związanym z orzeczeniem przepadku pojazdu, które jest dodatkowo uregulowane w art. 130a ust. 10e p.r.d. zgodnie z którym w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Przedmiotem niniejszej sprawy jest natomiast kwestia wysokości kosztów przechowywania pojazdu na parkingu uregulowana w przepisie art. 130a ust. 10h prd, który w żaden sposób nie wymaga dla ich ustalenia specjalnej formy zawiadomienia właściciela pojazdu o tymże fakcie. Wystarczające zatem jest ustalenie, że właściciel wiedział o fakcie usunięcia i przechowywania pojazdu, co umożliwia mu zgłoszenie się po jego odbiór. Jeżeli natomiast Skarżący nie wiedział, na jakim konkretnie parkingu znajduje się jego samochód, mógł zgłosić się na Policję, gdzie niewątpliwie uzyskałby stosowne informacje, co ostatecznie nastąpiło, kiedy ustalono, że to on jest właścicielem pojazdu.

Sąd ocenił ponadto, że również wskazywane przez Skarżącego przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2285) nie mogą stanowić podstawy do wyciągnięcia wniosku, że tylko uprzednie pisemne zawiadomienie właściciela pojazdu umożliwia obciążenie go kosztami jego przechowywania.

Za słuszne natomiast Sąd uznał zarzuty Skarżącego, że organy nie dokonały prawidłowych ustaleń dotyczących okoliczności związanych z odbiorem samochodu z parkingu strzeżonego, co miało wpływ na ustalenie daty, kiedy Skarżący faktycznie mógł odebrać samochód. Skarżący podniósł, że pomimo gotowości z jego strony odbioru pojazdu nie został on wydany przez podmiot zarządzający parkingiem, który, na co wskazywał Skarżący, miał uzależniać to wydanie od uprzedniego uiszczenia przez właściciela pojazdu kosztów jego przechowywania i usunięcia. Sąd zgodził się ze Skarżącym, że nie może on ponosić skutków takiego bezprawnego ewentualnego działania właściciela parkingu.

Sąd wskazał, że stosownie do art. 130a ust. 5c p.r.d. pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1-2 oraz art. 140ad ust. 7 umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie, z uwzględnieniem ust. 7. Przepis ten jednak częściowo został uznany za niezgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 5 grudnia 2018 r., sygn. K 6/17 (Dz. U. z 2018 r. poz. 2322) z dniem 13 września 2019 r. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie, w jakim przewiduje, że pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym pozostaje na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie.

Zatem organ winien ustalić, czy właściciel parkingu nie uzależniał wydania pojazdu od uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Organ II instancji poczynił w tym zakresie ustalenia, jednak nie uczynił tego w sposób prawidłowy, zgodny przepisami postępowania. Sąd wskazał, że błędem organu było nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków i strony (i poprzestanie w tym zakresie na treści pisma parkingu z 7 lipca 2020 r., (k. 6 akt adm.) na okoliczność tego, jaki przebieg miały wizyty Skarżącego na terenie parkingu, a w szczególności, czy uzależniano wydanie pojazdu od uprzedniego uiszczenia opłat.

Odnośnie dalszego postępowania Sąd wskazał, że organ ponownie rozpoznając sprawę, przeprowadzi dowód z przesłuchania strony oraz świadków mogących mieć wiedzę dotyczącą przebiegu wizyt Skarżącego na terenie parkingu, na którym był przechowywany jego samochód, a w szczególności jakie były zasady jego wydania określone przez właściciela parkingu (lub osoby działające w jego imieniu). W zależności od ustaleń w tym zakresie organ obciąży Skarżącego kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu za okres od [...] stycznia 2020 r. (data odholowania) do dnia, kiedy chciał odebrać samochód, ale w sposób niezgodny z przepisami uzależniono jego wydanie od uiszczenia opłat, a jeżeli taka okoliczność nie wystąpiła – do dnia faktycznego odbioru pojazdu, tj. [...] lipca 2020 r.

W wyniku dalszego postępowania Kolegium wydało zaskarżoną decyzję z [...] października 2022 r. nr [...], którą uchyliło w całości decyzję Prezydenta M. B. z [...] grudnia 2022 r. oraz obciążyło Skarżącego opłatą wysokości [...] zł za usunięcie i przechowywanie (parkowanie) pojazdu marki Mitsubishi Lancer o numerze rejestracyjnym [...] na parkingu strzeżonym.

Kolegium ustaliło, że wbrew twierdzeniom Skarżącego, odbiór pojazdu z parkingu nie był uzależniony od uprzedniego wniesienia opłaty za przechowywanie pojazdu. Wszyscy świadkowie tj. pracownicy parkingu M. L. i M. K. oraz ojciec Skarżącego C. N. po okazaniu, potwierdzili, jaki druk formularza był użyty przy próbie odbioru samochodu [...] maja 2020 r. Kolegium uznało, że wskazywane przez Skarżącego alternatywne do uiszczenia opłaty podpisanie weksla to właśnie oświadczenie potwierdzające odbiór pojazdu.

Z użytych w tym druku sformułowań zdaniem Kolegium nie wynika, że wydanie pojazdu z parkingu miałoby być uzależnione od wniesienia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu. Przeciwnie, składający oświadczenie potwierdzał odbiór pojazdu. Jednocześnie, poprzez dodatkową treść był informowany o obowiązku uiszczenia opłaty w podanej kwocie, kwitując otrzymanie dowodu wpłaty z numerem konta.

Wobec tego Kolegium uznało, że w sprawie brak wydania przedmiotowego pojazdu nie był związany z uzależnieniem wniesienia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu, lecz pozostawał w związku z odmową podpisania odbioru pojazdu. W takiej sytuacji Kolegium obciążyło Skarżącego kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu do dnia [...] lipca 2020 r.

W skardze do Sądu na decyzję Kolegium z [...] października 2022 r. M. N. zarzucił bezpodstawne obciążenie go opłata za przechowywanie pojazdu w okresie od 13 maja do [...] lipca 2020 r.

Zdaniem Skarżącego z zeznań świadków – pracowników parkingu wynika, że procedura odbioru samochodów była niezgodna ze stanem prawnym zakwestionowanym przez Trybunał Konstytucyjny tj. pojazd wydawano za przekazaniem potwierdzeń uiszczenia opłaty lub po wypełnieniu druku potwierdzenia odbioru pojazdu z parkingu. Zdaniem Skarżącego trudno uznać zeznania świadków za wiarygodne w części dotyczącej możliwości dokonania odbioru pojazdu po wypełnieniu druku potwierdzającego odbiór pojazdu albowiem gdyby tak faktycznie było, to jaki sens byłby w braku odbioru pojazdu przez Skarżącego i jego ojca. Należało zatem dać wiarę zeznaniom C. N., który wprost opisał procedurę odbioru uzależnioną od dokonania opłaty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Pomimo użycia wart. 153 p. p. s. a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

Wiążące dla Sąd w niniejszej sprawie jest zatem stanowisko zawarte w wyroku z 29 września 2021 r. sygn. II SA/Bd 654/21, że organy zgodnie z prawem uznały, iż Skarżący, stosownie do art. art. 130a ust. 10h zd. 1 Prawa o ruchu drogowym, winien pokryć koszty związane z usunięciem i przechowywaniem na parkingu stanowiącego jego własność samochodu Mitsubishi Lancer. Kwestią sporną, którą organ miał zbadać w postępowaniu po ww. wyroku, jest jedynie to, czy koszty te powinny być uiszczone za okres od 19 stycznia do [...] maja 2020 r. czy za okres od 19 stycznia do [...] lipca 2020 r.

W przeprowadzonym w tym zakresie przez organ postępowaniu Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, w tym zarzucanych przez Skarżącego.

Zgodnie z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z przepisu tego wynika, że organ dokonuje oceny materiału dowodowego w ramach swobodnej oceny dowodów co oznacza w szczególności logiczne powiązanie wniosków z zebranymi dowodami.

W przedmiotowej sprawie, stosownie do wytycznych zawartych w wyroku z 29 września 2021 r. zostali przesłuchani świadkowie na okoliczność postępowania przy odbiorze przedmiotowego samochodu (Skarżący pomimo wezwania nie stawił się na przesłuchanie). Do akt został włączony także formularz odbioru samochodu, którym posługują się pracownicy parkingu.

W świetle treści zebranych dowodów, w tym treści zeznań, logiczna jest ocena Kolegium, że wskazywana przez Skarżąca alternatywa do uiszczenia opłaty za usunięcie i przechowanie w postaci podpisania weksla – to w istocie stawiany przez pracowników parkingu wymóg podpisania oświadczenia o odbiorze pojazdu. O utożsamianiu owego oświadczenia z wekslem wypowiedział się w swoim zeznaniu C. N. (ojciec Skarżącego) stwierdzając, że "16.07.2020 r. udało nam się odebrać pojazd, podpisując potwierdzenie odbioru z parkingu, które jest tak jakby wekslem".

Tak jak stwierdziło Kolegium, wszyscy świadkowie (w tym ojciec Skarżącego) potwierdzili, że owym "oświadczeniem o odbiorze pojazdu" jest dołączon do akt sprawy formularz zatytułowany "Potwierdzenie odbioru pojazdu". Nie może być on uznany za weksel. Do tego, aby dokument mógł być uznany za weksel, musi zawierać w swej treści słowo "weksel". Dokument niezawierający w tekście nazwy "weksel" nie jest zobowiązaniem z weksla (orzeczenie SN z dnia 12-26 listopada 1929 r., I C 723/29, OSP 1930, poz. 293 – por. I. Heropolitańska [w:] Komentarz do ustawy - Prawo wekslowe [w:] Prawo wekslowe i czekowe. Komentarz, Warszawa 2011, art. 1). W "Potwierdzeniu ..." znajduje się zapis wskazujący na konieczność uiszczenia opłaty o treści: "Zostałem poinformowany o obowiązku uiszczenia opłaty za usunięcie i przechowanie pojazdu w kwocie ..... zł i otrzymałem dowód wpłaty z numerem konta". Z zapisu tego nie wynika żadne zobowiązanie wekslowe. Zapis ten jest tylko potwierdzeniem przez podpisującego uzyskanej informacji o obowiązku uiszczenia opłaty w określonej wysokości oraz potwierdzeniem, że osobie odbierającej samochód doręczono druk, przy pomocy którego może dokonać zapłaty. Doręczanie takiego druku odpowiada z kolei powszechnie stosowanej praktyce przy zapłacie zobowiązań np. za dostawę energii elektrycznej, gdzie do rachunku dołącza się stosowny druk przelewu, już częściowo wypełniony tj. o treści odpowiadającej zobowiązaniu określonemu w rachunku. Ze względów wyżej wskazanych także tego rodzaju gotowego druku, który nie zawiera słowa "weksel" - nie można uznać za weksel.

W świetle powyższego logicznym wnioskiem jest, że brak odbioru pojazdu przez Skarżącego i jego ojca przed 16 lipca 2020 r. nie był wynikiem bezprawnego żądania uiszczenia opłaty przed obiorem pojazdu, ale wynikiem nieuzasadnionej interpretacji przez Skarżącego i jego ojca znaczenia treści "Potwierdzenia odbioru pojazdu".

W konsekwencji dokonanych przez Kolegium w zgodzie z przepisami postępowania ustaleń zasadnym było obciążenia Skarżącego opłatą za usunięcie i przechowywania pojazdu za okres od 19 stycznia do 16 lipca 2020 r.

Ze względu na powyższe uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.