Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 161/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2023-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  28, art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Ł. O., D. G., A. G. i G. G. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 27 marca 2023 r., nr IN.I.7721.3.12.2022.AS w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez Ł. O., R. H., D. G., A. G. i G. G. (dalej też jako "skarżący"), reprezentowanych przez pełnomocnika adw. T. P., decyzją z dnia 27 marca 2023 r. (nr IN.I.7721.3.12.2022.AS) Wojewoda Opolski (dalej jako: Wojewoda), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), dalej w skrócie: Kpa, po rozpatrzeniu odwołania R. H. działającego z upoważnienia S. J., Ł. O., D. G. oraz A. G. i G. G. od decyzji Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego (dalej jako: Starosta) nr 1/203/2022 z dnia 2 grudnia 2022 r. udzielającej L. S. (dalej jako: inwestor) pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego - kurnika o obsadzie 39,9 DJP i dwóch silosów paszowych w K. na działkach oznaczonych w operacie ewidencji gruntów i budynków nr a i nr b, obręb K. - umorzył postępowanie odwoławcze.

Wyżej wymieniona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Starosta Kędzierzyńsko-Kozielski decyzją z dnia 2 grudnia 2022 r., nr 1/203/2022 zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na wyżej wymienioną budowę. W aktach organu I instancji znajdują się oświadczenia stron postępowania, tj. L. S. i M. S. z dnia 7 grudnia 2022 r. (data wpływu do organu 8 grudnia 2022 r.), w których zrzekli się prawa do wniesienia odwołania przy czym M. S. odebrała egzemplarz decyzji skierowany do niej w dniu 15 grudnia 2022 r.

Przy piśmie z dnia 27 grudnia 2022 r. Starosta przekazał Wojewodzie Opolskiemu pisma: R. H. występującego w imieniu S. J., Ł. O., D. G. oraz A. G. i G. G., o tożsamej treści i dacie podpisania. Wpłynęły one do organu I instancji w terminie odwoławczym od decyzji z dnia 2 grudnia 2022 r. W treści pism ich autorzy podnosili, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz eksponowali pominięcie ich jako stron postępowania. Jednocześnie podnieśli uciążliwości związane z planowaną produkcją drobiu oraz spowodowaną tym utratą wartości użytkowej i możliwości potencjalnej zabudowy ich nieruchomości.

Organ odwoławczy po analizie akt sprawy zważył, że M. S. złożyła nieskuteczne oświadczenie o zrzeczeniu się odwołania, bowiem dokonała tego przed doręczeniem jej egzemplarza decyzji. Z tych względów, stosownie do art. 127a § 1 w zw. z art. 129 § 2 Kpa przyjął, że decyzja organu I instancji nie stała się ostateczna, a to oznaczało, że pisma, które wpłynęły w terminie odwoławczym organ musiał ocenić czy pochodzą od stron postępowania. Podobnie pisma zatytułowane jako "skarga", Wojewoda potraktował, stosownie do art. 234 Kpa, jako uzupełnienie odwołania i rozpatrzył je w toku postępowania odwoławczego.

Organ II instancji w pierwszej kolejności wezwał autorów pism o doprecyzowania interesu prawnego oraz treści zarzutów, a dodatkowo przeprowadził postępowanie uzupełniające w trybie art. 136 Kpa i uzyskał od Starosty wypisy i wyrysy z ewidencji gruntów i budynków dla działek wskazanych przez skarżących.

Organ II instancji wezwał R. H., w trybie art. 64 § 2 Kpa, o wyjaśnienie w jakim charakterze działa S. J., która podpisała odwołanie, a także zwrócił się o przedłożenie pełnomocnictwa.

Decyzją z dnia 27 marca 2023 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazał, że Ł. O. jest właścicielem działki nr c, która znajduje się w kierunku południowo-wschodnim od działki inwestora i nie posiada wspólnej granicy z terenem inwestycji. Podkreślił, że D. G. jest właścicielem dwóch działek, przy czym nieruchomości te położone są w innej części miasta i znacznie oddalone od nieruchomości inwestora. Natomiast A. G. i G. G. są właścicielami i współwłaścicielami pięciu działek ewidencyjnych, przy czym tylko działka oznaczona w ewidencji gruntów i budynków nr. d w wąskim zakresie graniczy z działką inwestycyjną od strony południowo-wschodniej.

Dalej organ omówił etapy prowadzenia postępowania odwoławczego, akcentując znaczenie art. 134 Kpa. Podkreślił, że w sytuacji, gdy osoba, która w terminie wniosła odwołanie nie posiada legitymacji czynnej, organ jest zobowiązany umorzyć postępowanie odwoławcze. Po przytoczeniu definicji interesu prawnego z art. 28 Kpa oraz odróżnienia go od interesu faktycznego, wskazał Wojewoda, że w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jako przepis szczególny względem przywoływanego wyżej art. 28 Kpa ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przypomniał Wojewoda, że obszar oddziaływania obiektu, zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Zauważył, że ustalenie obszaru oddziaływania konkretnego obiektu ma decydujące znaczenie, dla ustalenia stron postępowania administracyjnego oraz zapewnienia poszanowania, występujących w zasięgu oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). Organ akcentował, że samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość, nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia.

Dalej podkreślił organ, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, następuje w oparciu o przepisy prawa materialnego, w tym przede wszystkim rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225) dalej jako: "rozporządzenie" lub "warunki techniczne" oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 81), dalej jako: "rolnicze warunki techniczne".

Z treści projektu zagospodarowania terenu wynika, że budynek inwentarski projektuje się na obu działkach inwestora, tj. nr a i nr b, natomiast w części północno-zachodniej działki nr a projektuje się lokalizację dwóch silosów paszowych każdy o pojemności 10 t. Odległość ściany elewacji wschodniej projektowanego budynku do działki nr d należącej do A. i G. G., znajdującej się na wschód od działki inwestycyjnej wynosi około 55 m. Działka nr c będąca własnością Ł. O., jak wskazano wyżej, nie posiada wspólnej granicy z działką inwestorów. Najmniejsza odległość dzieląca projektowany budynek inwentarski od granicy działki nr c wynosi około 65 m. Następnie organ wskazał, że zgodnie z § 12 ust. 1 warunków technicznych budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy, 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Dwa silosy paszowe zostały również zaprojektowane w znacznej odległości od działek skarżących. Odległość projektowanych silosów do wschodniej granicy działki (po stronie wschodniej znajdują się działki skarżących) ma wynosić ponad 100 m. Przy czym odległość silosów na zboże i pasze o pojemności do 100 t, zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 5 rolniczych warunków technicznych powinna wynosić 4 m. Powyższe ustalenia wskazują na znaczne oddalenie nieruchomości skarżących od projektowanego budynku i potwierdzają stanowisko Starosty, iż projektowana inwestycja nie oddziałuje na działki należące do skarżących, czyli prawidłowo ustalono strony postępowania.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodzili się Ł. O., R. H., D. G., A. G. i G. G., reprezentowani przez pełnomocnika. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucili "niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia spraw, albowiem organ powinien podjąć wszelkie niezbędne czynności do dokładnego i rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Według skarżących, "organ nie zbadał sprawy także pod kątem zasad doświadczenia życiowego, ograniczając się do pobieżnego zapoznania z zebraną w sprawie dokumentacją". Ponadto skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego, a to:

- art. 7, art. 6, art. 11, art. 76 § 1, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 Kpa, w zakresie niewyjaśnienia stanu faktycznego, jak i niewyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, skutkującego przyjęciem, że skarżącym nie przysługiwał przymiot strony;

- art. 7a § 1, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 Kpa, sprowadzające się do nierozstrzygnięcia wątpliwości powstałych w sprawie na ich korzyść, jak i niewyczerpującego informowania skarżących o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich obowiązków.

- art. 28 Kpa, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nie przysługiwał im przymiot stron w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę, zakończonego wydaniem decyzji Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia 2 grudnia 2022 r.

- art. 107 § 1 i § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 3 Kpa.

Ponadto skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego wskazując, że wadliwie zostały zastosowane i w konsekwencji organy doszły do nieuprawnionej oceny, że nieruchomości skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego;

- art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. 1a) Prawa budowlanego, poprzez niezbadanie przez organ zgodności inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, szczególnie w kontekście § 4 rolniczych warunków technicznych.

Podnosząc te zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących opisał przebieg postępowania, eksponując naruszenie przepisów przez organ w zakresie postępowania dowodowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, które to uchybienia doprowadziły do niewyczerpującego zebrania w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji błędnego przyjęcia, że skarżący nie są stroną postępowania. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 10 i art. 8 Kpa, akcentował, że organy nie działały w sposób mający na celu pogłębianie zaufania do władzy publicznej. Pełnomocnik zarzucił, że uniemożliwiono skarżącym czynny udział w postępowaniu, podobnie jak pozbawiono ich możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem rozstrzygnięcia. Stwierdzone przez skarżących naruszenia przepisów postępowania doprowadziły do niewłaściwego uzasadnienia decyzji i w konsekwencji błędnego rozstrzygnięcia w sprawie.

Następnie autor skargi odnosząc się do regulacji z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego i wskazał, że inwestycja jest niezgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie powierzchni działki, na której ma zostać zrealizowana zabudowa. Podkreślił kwestię uciążliwości inwestycji związanej z hodowlą zwierząt, powołując się na przepisy prawa cywilnego, jak również przepisy wynikające z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu, alarmowych poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz marginesów tolerancji dla dopuszczalnych poziomów niektórych substancji (Dz. U. nr 87, poz. 796), oraz z rozporządzenia Ministra Środowiska z 5 grudnia 2002 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. nr 1 poz. 12).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację zawartą w kwestionowanym rozstrzygnięciu.

Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2023 r. WSA w Opolu odrzucił skargę R. H., na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej: "P.p.s.a.".

Następnie postanowieniem z dnia 13 grudnia 2023 r., Sąd odmówił wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji. W uzasadnieniu podkreślił, że rozstrzygnięcie Wojewody ma charakter procesowy i jako takie nie podlega wykonaniu. Umorzenie postępowania nie nakłada na skarżących praw i obowiązków, nie zobowiązuje do określonego zachowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego kończąca postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 27 marca 2023 r. umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia 2 grudnia 2022 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego - kurnika o obsadzie 39,9 DJP i dwóch silosów paszowych, na działkach nr a i nr b, obręb K.

Podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji jest art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, który stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Z uwagi na to, że w przytoczonej regulacji ustawodawca nie określił przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 Kpa.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracji publicznej. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne - zarówno pozytywne, jak i negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Przy czym bezprzedmiotowe może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 825/20, z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 2517/17, dostępne w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn przedmiotowych (np. gdy sprawa ma charakter cywilny), jak i podmiotowych - z czym mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy - gdy środek odwoławczy wniósł podmiot, nie mający statusu strony postępowania. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 127 § 1 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z przytoczonej regulacji jasno wynika, że odwołanie od decyzji przysługuje tylko stronie postępowania. Inny podmiot nie posiada uprawnienia do skorzystania z tego środka zaskarżenia. W konsekwencji oznacza to, że ocena jednostki, że dane rozstrzygnięcie dotyczy jej interesu prawnego obliguje organ II instancji do wszczęcia postępowania odwoławczego, ale w sytuacji, gdy ocena ta nie będzie mieć potwierdzenia w normach prawa materialnego, organ jest zobowiązany umorzyć postępowanie odwoławcze, stosownie do art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. Wszystkie fazy postępowania II instancji, szczegółowo opisał i wyjaśnił Wojewoda w swoim rozstrzygnięciu z dnia 27 marca 2023 r., wskazując również znaczenie art. 134 Kpa i skutki ziszczenia się przesłanek w nim wskazanych.

W rozpatrywanej sprawie Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że uruchomienie postępowania odwoławczego następuje wraz ze złożeniem środka zaskarżenia przez uprawniony do tego podmiot, czyli stronę postępowania w rozumieniu art. 127 § 1 Kpa, w ustawowym terminie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości stanowiska Wojewody, który uznał, że skarżącym nie przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty z dnia 2 grudnia 2022 r.

Oceniając powyższe stanowisko w pierwszej kolejności należy wskazać, że przymiot strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę jest uwarunkowany normą wynikającą z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682), który stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie od lat przyjmuje, że przepis ten jest wyrazem dążenia do osiągnięcia swoistego kompromisu między interesem inwestora oraz indywidualnym interesem osób trzecich i interesem społecznym w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06).

Obszar oddziaływania obiektu uregulowany został w art. 3 pkt 20 tej ustawy, który w dacie wydania decyzji z dnia 2 grudnia 2022 r. określany był jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Tym samym przy ustalaniu, czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze kategorie podmiotów wyszczególnionych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz właściwie rozumiany obszar oddziaływania obiektu. Nadto, ustalając krąg osób posiadających interes prawny w postępowaniu dotyczącym udzielania pozwolenia na budowę, należy mieć również na uwadze przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, który w dacie wydawania przez Starostę decyzji z dnia 2 grudnia 2022 r. stanowił, że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.

Podkreślenia wymaga, że regulacja powyższa stanowi lex specialis do art. 28 Kpa, tym samym podnoszone przez autora skargi zarzuty odnoszące się do naruszenia wskazanego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego, są całkowicie niezasadne. W sprawie o wydanie pozwolenia na budowę dla ustalenia stron zastosowanie ma norma art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Należy zważyć oceniając wniesioną skargę, że w 2020 r. weszła w życie istotna nowelizacja Prawa budowlanego, która dotyczyła m. in. zmiany definicji "obszaru oddziaływania obiektu", stosownie do art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Dotychczasowe brzmienie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, które do nowelizacji brzmiało "obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu" zastąpiono frazą "w zabudowie tego terenu". Przytoczona zmiana wprowadziła istotne ograniczenia w sposobie ustalania stron postępowania, zawężając krąg uczestników wyłącznie do osób lub podmiotów, którym procedowana przed organem administracji architektoniczno-budowlanej inwestycja w przyszłości będzie ograniczać zabudowę na posiadanym terenie. Poprzednia regulacja pozwalała uznać za stronę postępowania o pozwolenie na budowę również w oparciu o takie przesłanki jak hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne albo zanieczyszczenie powietrza, wody, gleby, pozbawienie lub ograniczenie możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności, a nawet zintensyfikowanie ruchu pojazdów na drodze dojazdowej (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1494/20).

Wskazany zakres definicji pojęcia obszaru oddziaływania z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, które obowiązywało do 19 września 2020 r., powodował stosunkowo szerokie określanie kręgu stron postępowania. Praktycznie każda nowa inwestycja skutkuje powstaniem subiektywnych uciążliwości po stronie właścicieli terenów sąsiednich, szczególnie graniczących z terenem inwestycji. Nowe brzmienie powołanego przepisu, obowiązujące obecnie, uniemożliwia nadanie statusu stron postępowania, właścicielom, użytkownikom wieczystym czy zarządcom nieruchomości, z uwagi na inne niż zabudowa przesłanki.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane przez Wojewodę formalnie zakończyło postępowanie administracyjne, orzekając, że pisma wniesione w terminie odwoławczym od decyzji Starosty z dnia 2 grudnia 2022 r. nie pochodziły od stron. Tym samym organ zasadnie pominął ocenę merytoryczną zarzutów podnoszonych w treści tych pism, bowiem ponowne rozpatrzenie sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu przysługuje wyłącznie podmiotom posiadającym interes prawny, wynikający z przepisów materialnych.

Zdaniem Sądu orzekającego organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że skarżącym nie przysługiwał status strony. Podkreślenia wymaga, że po pierwsze – co wyeksponował szczegółowo Wojewoda w treści swojej decyzji – nieruchomości należące do skarżących znajdują się w znacznej odległości od terenu inwestycji. Po drugie - wyłącznie działka nr d, należąca do A. G. i G. G., sąsiaduje w niewielkim fragmencie z terenem inwestycyjnym. Nieruchomości należące do Ł. O. (działka nr c), D. G. (działki nr e i nr f) nie graniczą z działkami ujętymi w decyzji Starosty w ogóle.

Znajdujące się w aktach sprawy wyrysy i wypisy z ewidencji gruntów wykazywały usytuowanie nieruchomości skarżących w stosunku do terenu inwestycji, a organ odwoławczy załączył też plan miejscowego zagospodarowania z częścią graficzną i analizował jego zapisy.

W konsekwencji organ II instancji prawidłowo wydał rozstrzygnięcie w trybie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. Skoro skarżący nie byli stroną w postępowaniu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego to organ nie mógł rozpatrzyć podnoszonych w odwołaniach zarzutów pochodzących od podmiotów, którym nie przysługiwał statut strony. Brak przymiotu strony powodował, że nie było konieczne odniesienie się do zarzutów braku zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zaakcentować należy, że Sąd rozpatrując skargę od decyzji wydanej w trybie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa bada wyłącznie, czy organ odwoławczy zasadnie umorzył postępowania w tym trybie. Takie zakończenie postępowania odwoławczego ma charakter formalny i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie jak w przypadku wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 albo art. 138 § 2 Kpa, wskutek czego nie są badane zarzuty naruszenia prawa materialnego czy też procesowego, poza regulacjami mających wpływ na przymiot strony postępowania.

Z tych względów zarzuty postanowione w skardze, dotyczące naruszenia przepisów postępowania dowodowego, jak i podstawowych zasad rządzących postępowaniem administracyjnym, są całkowicie chybione, bowiem w sprawie organ zgromadził w trybie art. 136 Kpa wystarczający materiał dowodowy dla ustalenia czy skarżącym przysługuje stratus stron postępowania czy też nie.

Przypomnieć wymaga, że organy administracji publicznej, prowadząc postępowanie mają za zadanie ustalić w sposób dostateczny stan faktyczny w sprawie. W tym celu muszą zebrać w sprawie taki materiał dowodowy, względnie podjąć inne czynności, które pozwolą załatwić sprawę, stosownie do art. 7 Kpa. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Powołany obowiązek organów nie oznacza, że mają one podejmować wszelkie inicjatywy dowodowe zgłaszane przez strony w postępowaniu, a jedynie te, które są niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego (istotnych okoliczności faktycznych) i załatwienia sprawy.

Sąd zwraca również uwagę, że przytoczone w skardze orzecznictwo dotyczące zakresu ustalania kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę zapadło pod rządami art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed powołanej wyżej nowelizacji, która weszła w życie w 2020 r. Zauważenia również wymaga, że orzecznictwo przytoczone w zakresie nakazania organom badania zakresu dotyczącego emisji pyłów i gazów do powietrza, jak np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 lutego 2021 r. (sygn. akt II SA/Kr 28/21), nie wydano w odniesieniu do regulacji zawartych w ustawie Prawo budowlane, dlatego Sąd uznał, że zbędne jest odniesienie się do zakresów obowiązków stawianych organom administracji publicznej w oparciu o inne akty normatywne.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.