Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 531/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 141 poz 1492
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw
article: art. 3 § 1, art. 145 § 1, art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 306 ust. 2, art. 309
journal: Dz.U. 2022 poz 2305
law: Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
article: § 18, § 19
journal: Dz.U. 1997 nr 2 poz 14
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop.
article: art. 138 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a, § 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1964
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 9 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Paweł Dańczak, Protokolant Asystent sędziego Dominika Ratajczyk-Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2024 roku sprawy ze skargi "C" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. na decyzję Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji - Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 16 maja 2024 roku nr 24/2024/134 w przedmiocie wypłaty świadczenia pieniężnego w związku z poniesieniem kosztów z tytułu odprawy wypłaconej na rzecz pracownika powołanego do terytorialnej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji - Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi na rzecz "C" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. kwotę 107 zł (sto siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 16 maja 2024 r., nr 24/2024/134, Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji – Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w Tomaszowie Mazowieckim z 14 marca 2024 r., nr 33, o ustaleniu kwoty świadczenie przysługującego pracodawcy w wysokości 2 973,98 zł w związku z poniesieniem kosztów z tytułu odprawy wypłaconej na rzecz pracownika E.W., córki J., rocznik 1982, pełniącej terytorialną służbę wojskową rotacyjnie w okresie od 1 września 2023 r. do 30 września 2026 r.

Wnioskiem z 29 września 2023 r. C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O., będąca pracodawcą pracownika pełniącego terytorialną służbę wojskową rotacyjnie, wystąpiła do Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w Tomaszowie Mazowieckim o rekompensatę kosztów związanych z wypłatą odprawy dokonaną na rzecz pracownika E.W.

24 października 2023 r. Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji w Tomaszowie Mazowieckim wydał decyzję ustalającą kwotę świadczenia przysługującego pracodawcy w wysokości 2 474,40 zł w związku z poniesieniem kosztów z tytułu odprawy wypłaconej na rzecz pracownika pełniącego terytorialną służbę wojskową.

Od decyzji tej spółka C. wniosła odwołanie.

20 grudnia 2023 r. Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji uchylił w całości decyzję z 24 października 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji w Tomaszowie Mazowieckim 28 grudnia 2023 r. wezwał skarżącą do usunięcie braków formalnych wniosku poprzez wskazanie kwoty, której domaga się zwrotu (1 756,59 zł czy 2 577,03 zł), przesłanie listy płac z 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc powołania do służby, przesłanie zaświadczenia o zatrudnieniu pracownika, przesłanie upoważnienia dotyczącego posiadania uprawnienia do poświadczenia dokumentów za zgodność z oryginałem przez M.B. oraz wskazanie składników, jakie przyjęto do obliczenia świadczenia według zasad przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. poz. 214), powoływanego dalej jako "rozporządzenie z 8 stycznia 1997 r."

Wnioskodawca skorygował swój wniosek.

Decyzją z 14 marca 2024 r. Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji w Tomaszowie Mazowieckim ustalił kwotę świadczenia przysługującego pracodawcy w wysokości 2 973,98 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że z treści dokumentów załączonych do wniosku wynika, że E.W. w trakcie pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie była zatrudniona u wnioskodawcy od 1 maja 2017 r. na czas nieokreślony. Przedmiotem skorygowanego wniosku jest roszczenie o zwrot kwoty odprawy wypłaconej na rzecz pracownika w wysokości 3 097,35 zł w związku z powołaniem go do terytorialnej służby wojskowej na podstawie decyzji Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w Tomaszowie Mazowieckim z 3 sierpnia 2023 r., nr Z-0910/2023/001430.

Zgodnie z zaświadczeniem Dowódcy [...] z 12 października 2023 r. E.W. pełniła terytorialną służbę wojskową rotacyjnie w okresie od 1 września 2023 r. do 16 września 2023 r., tj. w łącznym wymiarze 16 dni.

Organ pierwszej instancji wyjaśniając w jaki sposób obliczył kwotę odprawy należnej pracownikowi podniósł, że w sprawie należało uwzględnić współczynnik służący do ustalenia ekwiwalentu w 2023 r., który wynosił 20,83. Podstawę do obliczenia kwoty należnej odprawy stanowiło wynagrodzenie 4 884,92 zł i średnia wysokość składników za okresy dłuższe niż miesiąc – 269,13 zł, co daje kwotę 5 154,05 zł. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, podstawę do obliczenia ekwiwalentu należało podzielić przez wartość współczynnika obowiązującego w danym roku kalendarzowym, tj. 5 154,05 zł: 20,83 (współczynnik dla 2023 r.) = 247,43 zł (ekwiwalent za jeden dzień urlopu). Tak otrzymany ekwiwalent za jeden dzień urlopu należało podzielić przez liczbę odpowiadającą dobowej normie czasu pracy obowiązującej pracownika: 247,43 zł: 8 (dobowa norma czasu pracy) = 30,93 zł. Otrzymany ekwiwalent za jedną godzinę urlopu należało pomnożyć przez liczbę godzin niewykorzystanego przez pracownika urlopu wypoczynkowego (żołnierz otrzymał odprawę za okres dwóch tygodni, tj. 10 dni roboczych, dobowa norma czasu pracy wynosi 8 godzin, więc liczba godzin niewykorzystanego przez pracownika urlopu wypoczynkowego wynosi 80 godzin (10 dni x 8 godzin = 80): 80 godzin x 30,93 zł = 2 474,40 zł. Wartość składek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych obciążających pracodawcę wynosi 499,58 zł (składka emerytalna, rentowa, wypadkowa, Fundusz Pracy i FGŚP – łącznie 20,19% podstawy wymiaru).

Według organu pierwszej instancji organu pracodawca nieprawidłowo ustalił wysokość odprawy dla pracownika. Na podstawie posiadanych kwot i wartości ustalono, że przy wyliczeniu odprawy wnioskodawca całkowicie pominął wyliczenia właściwe dla ustalenia wartości ekwiwalentu za jedną godzinę pracy (nie zastosował współczynnika służącego do wyliczenia ekwiwalentu), co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego wyliczenia końcowej kwoty odprawy. Po dokonaniu wyliczeń na podstawie obowiązujących przepisów, z uwzględnieniem danych ustalonych w toku postępowania wyjaśniającego, ustalono kwotę świadczenia przysługującego pracodawcy w wysokości 2 973,98 zł.

W odwołaniu od tej decyzji spółka C. wniosła o jej uchylenie w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy, tj. ustalenie kwoty świadczenia przysługującego pracodawcy w wysokości 3 097,35 zł.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. § 18 w związku z § 19 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy dla potrzeb obliczenia kwoty należnej odprawy właściwym było uwzględnienie współczynnika, o którym mowa w § 19 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. i wyliczenie ekwiwalentu po myśli § 18 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r.;

2. § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 927), powoływanego dalej jako "rozporządzenie z 29 maja 1996 r.", w związku z art. 306 ust. 2 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2305 ze zm.) poprzez jego błędne niezastosowanie i uznanie, że w świetle brzmienia art. 306 § 2 ustawy o obronie Ojczyzny, zgodnie z którym pracownik powołany do terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, nieprawidłowym było dokonane przez pracodawcę wyliczenie wysokości odprawy jako połowy miesięcznej podstawy do ekwiwalentu urlopowego, bez dzielenia przez współczynnik do ekwiwalentu.

Przywołaną na wstępie decyzją z 16 maja 2024 r. Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji – Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w Tomaszowie Mazowieckim z 14 marca 2024 r.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie obligatoryjne elementy. Organ pierwszej instancji słusznie przyjął za podstawę obliczenia kwoty odprawy przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop. Zgodnie z art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny pracownik powołany do terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy wydane zostało na podstawie art. 297 k.p., będącego delegacją ustawową w sprawach sposobów ustalania wynagrodzenia przysługującego w okresie niewykonywania pracy, stanowiącego podstawę ustalania wysokości kar pieniężnych, potrąceń, odszkodowań, odpraw pośmiertnych lub innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy, wysokości dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia. Zakres przedmiotowy art. 297 k.p. nie stanowi zatem wprost o sposobie obliczenia ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Taki zakres regulacji wynika natomiast z art. 173 k.p., będącego delegacją ustawową do wydania rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop. W ocenie organu drugiej instancji analiza poprawności obliczenia wysokości świadczenia naliczonego przez organ pierwszej instancji nie wykazała nieprawidłowości zarówno natury logicznej jak i rachunkowej. Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji w Tomaszowie Mazowieckim prawidłowo przyjął wartość składników stałych wynagrodzenia w postaci wynagrodzenia zasadniczego oraz innych składników wynagrodzenia za okresy dłuższe niż miesiąc w łącznej kwocie 5 154 zł.

C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję wniosła o jej uchylenie i zobowiązanie Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi do wydania decyzji ustalającej kwotę świadczenia przysługującego pracodawcy w wysokości 3 097,35 zł oraz zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wszelkich okoliczności faktycznych związanych ze sposobem ustalenia wysokości odprawy dla pracownika, na których to powinna oprzeć się zaskarżona decyzja;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wypływ na wynik sprawy, tj.:

a. § 18 w związku z § 19 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy dla potrzeb obliczenia kwoty należnej odprawy właściwym było uwzględnienie współczynnika, o którym mowa w § 19 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. i wyliczenie ekwiwalentu w myśl § 18 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r.;

b. § 2 ust. 2 rozporządzenia z 29 maja 1996 r. w związku z art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez jego błędne niezastosowanie i uznanie, że w świetle brzmienia art. 306 § 2 ustawy o obronie Ojczyzny, zgodnie z którym pracownik powołany do terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, nieprawidłowym było dokonane przez pracodawcę wyliczenie wysokości odprawy jako połowy miesięcznej podstawy do ekwiwalentu urlopowego, bez dzielenia przez współczynnik do ekwiwalentu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie 9 października 2024 r. pełnomocnik organu administracji wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części.

Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd stwierdził naruszenie przepisów uzasadniające uwzględnienie skargi.

W myśl art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny pracownik powołany do terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby.

Stosownie zaś do art. 309 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy albo będącego żołnierzem OT pełniącym służbę wojskową rotacyjnie przysługuje świadczenie pieniężne za dni, w których pełnili oni służbę wojskową. Pracodawca przesyła wniosek w sprawie wypłaty świadczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi poniesione koszty, o których mowa w ust. 2, szefowi wojskowego centrum rekrutacji właściwemu ze względu na siedzibę pracodawcy nie później niż przed upływem 90 dni od dnia zwolnienia żołnierza rezerwy albo żołnierza OT z pełnienia tej służby (art. 309 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny). W art. 309 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny wymienione zostały elementy, które musi zawierać wniosek pracodawcy. Kwotę świadczenia ustala właściwy szef wojskowego centrum rekrutacji (art. 309 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny). Odmowa wypłaty świadczenia lub ustalenie kwoty niższej niż wskazana we wniosku pracodawcy następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 309 ust. 6 ustawy o obronie Ojczyzny).

W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny w sprawie nie jest sporny i nie budzi wątpliwości. Pracownik skarżącej E.W., odbyła szkolenie podstawowe w ramach terytorialnej służby wojskowej w okresie od 1 do 16 września 2023 r., łącznie 16 dni. Pracodawca wypłacił pracownikowi odprawę, o której mowa w art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, a następnie w terminie określonym w art. 309 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, wystąpił do właściwego szefa wojskowego centrum rekrutacji o wypłatę świadczenia, o którym mowa w art. 309 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. Wniosek zawierał wszystkie elementy wymienione w art. 309 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny.

Sporu nie ma również co do wysokości podstawy wyliczenia odprawy, która wynosi 5 154,05 zł brutto.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest jedynie sam sposób obliczenia odprawy należnej pracownikowi i tym samym świadczenia pieniężnego należnego pracodawcy, który wypłacił odprawę, od właściwego szefa wojskowego centrum rekrutacji.

Pracodawca żołnierza – a więc skarżąca – ustaliła odprawę należną pracownikowi na podstawie art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny i wypłaciła swojemu pracownikowi kwotę 2 577,03 zł brutto. Następnie o wypłatę takiej kwoty powiększonej o wartość składek ZUS obciążających pracodawcę, tj. o 520,32 zł, tj. 3 097,35 zł zwróciła się do właściwego szefa wojskowego centrum rekrutacji.

Z kolei Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji w Łodzi uznał takie wyliczenie za błędne i stosując przepisy § 18-19 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wyliczył wysokość odprawy ustalając wysokość ekwiwalentu za 1 dzień urlopu (274,43 zł), a następnie wysokość ekwiwalentu za 1 godzinę urlopu (30,93 zł) przemnożył przez 10 dni roboczych i dobową normę pracy wynoszącą 8 godzin, co dało kwotę 2 474,40 zł. Wartość składek ZUS obciążających pracodawcę ustalił na kwotę 499,58 zł. W następstwie tego ustalił kwotę świadczenia przysługującego skarżącej w wysokości 2 973,98 zł.

W ocenie sądu rację w tym sporze należy przyznać skarżącej. Stanowisko skarżącej znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa.

Jak stanowi powołany art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny pracownik powołany do terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyrokach z 6 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 187/23 i z 14 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 519/23, wydanych w sprawach, której stan faktyczny i prawny był analogiczny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyrokach z 6 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 187/23 i z 14 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 519/23 stwierdził, że z treści art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny wynika, że wynagrodzenie stanowiące podstawę do określenia odprawy ma być ustalone według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, a pracownik otrzymuje odprawę w wysokości dwutygodniowego tak obliczonego wynagrodzenia. Ustawa posługuje się pojęciem "odprawy w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia" i jednocześnie wskazuje sposób obliczania wynagrodzenia, które ma stanowić podstawę do obliczenia wysokości odprawy. W świetle tak brzmiącej regulacji nie znajduje uzasadnienia obliczenie odprawy "w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia" przez ustalenie wynagrodzenia za urlop za 10 dni roboczych, tak jak to zrobił organ.

Ustawa o obronie Ojczyzny ani wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 maja 2022 r w sprawie świadczenia pieniężnego przysługującego pracodawcom zatrudniającym pracowników będących żołnierzami rezerwy albo będących żołnierzami obrony terytorialnej pełniącymi terytorialną służbę wojskową rotacyjnie (Dz. U. poz. 1193) nie zawierają definicji pojęcia "dwutygodniowe wynagrodzenie" i nie wyjaśniają, w jaki sposób je obliczać. Dlatego w pełni usprawiedliwione jest odwołanie się do regulacji zawartych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy, które w § 2 ust. 2 stanowi, że odszkodowania, o których mowa w ust. 1 pkt 3, 4, 5 (odszkodowania przysługujące pracownikowi, który rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika, odszkodowania przysługujące pracodawcy w razie nieuzasadnionego rozwiązania przez pracownika umowy o pracę bez wypowiedzenia, odszkodowania przysługującego pracownikowi, którego umowa o pracę wygasła z powodu śmierci pracodawcy), przysługujące w wysokości wynagrodzenia za okres dwóch tygodni, stanowią połowę miesięcznej kwoty ustalonej według zasad przewidzianych w ust. 1.

Przyjęta przez skarżącą metodologia ustalania wysokości odprawy jest zgodna z dotychczas stosowaną praktyką, na gruncie nieobowiązującej już ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, której art. 125 zawierał identyczne w swojej treści unormowanie: "Pracownik powołany do zasadniczej służby wojskowej, okresowej służby wojskowej lub terytorialnej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego powołania do tej samej służby."

Na gruncie tej ustawy sposób obliczania wysokości odprawy nie budził wątpliwości. Wykształciła się sądowa linia orzecznicza oparta o uchwałę Sądu Najwyższego z 9 maja 2000 r., sygn. akt III ZP 12/00 (OSNP 2000/22/806, LEX nr 40094). Wyżej wymieniona uchwała rozstrzyga, że: "Przy ustalaniu wysokości odprawy pieniężnej przewidzianej w art. 8 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r Nr 4, poz. 19 ze zm.) podstawę jej wyliczenia stanowi miesięczne średnie wynagrodzenie z okresu poprzedzającego nabycie prawa do tej odprawy ustalone zgodnie z regułami określonymi w § 14 – 17 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczególnych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. Nr 2, poz. 14)". W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy stwierdził, że zasadniczy problem sprowadza się do pytania, czy jest sens wykonywania wszystkich operacji wskazanych w § 18 i § 19 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. przy obliczaniu wysokości odprawy pieniężnej? Wyjaśnił, że odprawa pieniężna jest świadczeniem, które – w przeciwieństwie do urlopu wypoczynkowego ujętego w wymiarze dni roboczych – ustala się, przyjmując za podstawę miesięczne wynagrodzenie pracownika. Jest to argument przemawiający za zbędnością wykonywania w odniesieniu do odprawy operacji zmierzających do obliczenia ekwiwalentu z 1 dzień urlopu. Ostatecznie w konkluzji uzasadnienia przywołanej powyżej uchwały Sądu Najwyższego wskazano, że § 18 i 19 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. ze względów logiczno-językowych i funkcjonalnych nie nadają się do zastosowania przy ustalaniu odprawy pieniężnej.

Sąd Najwyższy, dokonując szczegółowej analizy przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop w sposób szczegółowy wyjaśnił, że stosowanie reguł, a więc i współczynnika, ujętych w § 18-19 rozporządzenia z 1997 r., prowadzi do sytuacji, w których wysokość odpraw byłaby w każdym przypadku trudna od ustalenia w sposób jednolity dla każdego ubiegającego się o taką odprawę. "Przyjęcie, że idzie o liczbę dni roboczych przypadających w okresach miesięcznych poprzedzających dzień ustania stosunku pracy ma tę wadę, że jest rozwiązaniem dowolnym, w tym sensie, że nie wiadomo z jakich miałoby ono wynikać przepisów, podobnie jak dowolne jest rozwiązanie, że idzie o liczbę dni kalendarzowych przypadających w okresach miesięcznych poprzedzających dzień ustania stosunku pracy". Nie wdając się w cytowanie dalszych obszernych fragmentów wyżej wymienionej uchwały, w ocenie sądu w niniejszym składzie, intencją prawodawcy, który w art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny wysokość odprawy ujął jako "dwutygodniowe wynagrodzenie", nie było wypłacenie pracownikowi świadczenia za jedynie 10 dni roboczych, a do tego przecież sprowadza się interpretacja Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji.

Oczywiście sąd zdaje sobie sprawę, że § 2 ust. 2 rozporządzenia z 29 maja 1996 r. stanowiący, że odszkodowania, o których mowa w ust. 1 pkt 3, 4 i 5, przysługujące w wysokości wynagrodzenia za okres dwóch tygodni, stanowią połowę miesięcznej kwoty ustalonej według zasad przewidzianych w ust. 1, zawiera regulacje nieodnoszące się wprost do odprawy, o której mowa w art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Tym niemniej zauważyć należy, że system prawa tworzy zamkniętą całość, mogą zatem wystąpić sytuacje, w których należy sięgnąć do przepisów regulujących zbliżone stany faktyczne, by wydane rozstrzygnięcie – jak w niniejszej sprawie – zgodne było z zasadami logicznego myślenia oraz z celem ustawodawcy. Dlatego też sąd uznał, stosując zaprezentowaną w niniejszych rozważaniach wykładnię, biorąc pod uwagę cytowaną uchwałę Sądu Najwyższego z 9 maja 2000 r., sygn. akt III ZP 12/00, że wysokość dwutygodniowej odprawy, o której mowa w art. 306 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, stanowi połowę miesięcznej kwoty wynagrodzenia ustalonej zgodnie z regułami określonymi w § 14 – 17 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r., z pominięciem współczynnika ekwiwalentu urlopowego.

Należy dodatkowo zwrócić uwagę, że powołany wyżej art. 309 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny w sposób wyraźny stanowi o tym, że pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem rezerwy albo będącego żołnierzem OT pełniącym służbę wojskową rotacyjnie przysługuje świadczenie pieniężne za dni, w których pełnili oni służbę wojskową. W rozpoznawanej sprawie z zaświadczenia Dowódcy [...] wynika, że E.W. pełniła terytorialną służbę wojskową rotacyjnie przez 16 dni w ramach szkolenia podstawowego od 1 do 16 września 2023 r. Tymczasem przyjęty przez organy administracji sposób ustalenia kwoty świadczenia przysługującego pracodawcy opiera się na założeniu, że żołnierzowi winno być wypłacone świadczenie jedynie za okres dwóch tygodni, tj. 10 dni roboczych.

Rozpoznając ponownie sprawę Szef Centralnego Wojskiego Centrum Rekrutacji Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi wyda decyzję zgodnie z wykładnią zaprezentowaną w niniejszym wyroku. W ramach dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego organ odwoławczy ma uprawnienia do ustalenia odprawy w prawidłowej wysokości w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy.

Dlatego też sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., uchylił jedynie decyzję organu drugiej instancji.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn.: Dz. U. 2023 r., poz. 1964) sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącej kwotę 90 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zasądzona kwota obejmuje wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego, będącego radcą prawnym w wysokości 90 zł oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi bowiem w istocie kwota 124 zł.

d.j.