Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 4500/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 286a
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2291/19 w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 16 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 22 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.G. (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 16 lipca 2019 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Podlaski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska od 22 do 30 listopada 2018 r. przeprowadził kontrolę w firmie skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli. W trakcie kontroli ustalono, że skarżący prowadzi działalność bez wpisu do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami prowadzonego przez Marszałka Województwa Podlaskiego, w zakresie wprowadzania do obrotu pojazdów. Wpis do rejestru wymagany jest na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2018 r., poz. 992 ze zm. - dalej: ustawa o odpadach). Podczas kontroli skarżący nie okazał dokumentu potwierdzającego nadanie numeru rejestrowego przez Marszałka Województwa Podlaskiego. Protokół z kontroli został podpisany przez skarżącego 30 listopada 2018 r. bez uwag i zastrzeżeń.

Decyzją z 11 stycznia 2019 r. organ I instancji wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 5000,00 zł za prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do rejestru prowadzonego przez Marszałka Województwa Podlaskiego, stwierdzone w dniu 30 listopada 2018 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z 16 lipca 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z 11 stycznia 2019 r.

Skarżący wniósł skargę na decyzję z 16 lipca 2019 r.

Wskazanym na wstępie wyrokiem z 22 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.). oraz art. 77 § 1 k.p.a. oraz w związku z art. 268a k.p.a., a także w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie skarżącego, polegało to na braku wszechstronnej analizy sprawy z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika brak wykazania umocowania osób wydających decyzje obu instancji, co powinno skutkować uwzględnieniem skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 września 2020 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, rozpoznanie sprawy na rozprawie, a także zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu skarżącego kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów na okoliczność posiadania przez pracowników organów upoważnienia do wydania decyzji. Organ wniósł także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie.

Przede wszystkim zarzuty kasacyjne zostały częściowo błędnie sformułowane, ponieważ art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie jest przepisem, który może być stosowany przez Sąd I instancji. Stanowi on podstawę sformułowania zarzutu naruszenia przepisów postępowania i jest adresowany do podmiotu sporządzającego skargę kasacyjną. Nie mogły odnieść zamierzonego skutku również zarzuty podnoszące naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ponieważ z uzasadnienia tego zarzutu wynika, że skarżący upatruje naruszenia tych przepisów przez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez Sąd I instancji (w zakresie umocowania do wydania decyzji administracyjnych). Sąd I instancji nie stosuje przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, a jedynie ocenia zastosowanie tych przepisów przez właściwe w sprawie organy administracji publicznej.

W świetle powyższych uchybień formalnych uznać należy, że zasadnicze znaczenie w tej sprawie miał zarzut podnoszący naruszenie art. 268a k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stosownie do art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. (który nie został nawet powołany w ramach zarzutów kasacyjnych), decyzja administracyjna powinna zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny. Z kolei art. 268a k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej może upoważniać, w formie pisemnej, pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń, a także do poświadczania za zgodność odpisów dokumentów przedstawionych przez stronę na potrzeby prowadzonych postępowań z oryginałem. Oznacza to, że koniecznym elementem decyzji, w razie podpisania jej przez pracownika organu, jest udzielenie temu pracownikowi przez organ upoważnienia do wydania decyzji. Prawidłowo wskazano w skardze kasacyjnej, że Sąd I instancji pominął ten element kontroli zaskarżonej decyzji, co stanowi uchybienie. Jednak w odpowiedzi na ten zarzut organ przedłożył dokumenty, z których w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że osoby wydające decyzje w tej sprawie w I i II instancji posiadały upoważnienie z art. 268a k.p.a. Oznacza to, że pracownicy organów podpisani pod zaskarżoną decyzją oraz decyzją organu I instancji posiadali umocowanie do ich wydania, a w toku postępowania kasacyjnego brak ten został sanowany. Powyższe oznacza natomiast, że naruszenie art. 268a k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy, a zarzut naruszenia tego przepisu nie mógł odnieść zamierzonego skutku, a w szczególności brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, o którym stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 1 sierpnia 2019 r., I OSK 2324/17, LEX nr 2717514). Należy także zauważyć, że ewentualne stwierdzenie przez Sąd I instancji naruszenia prawa z przyczyn określonych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a nie jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tak jak to wskazał autor skargi kasacyjnej.

Podstawę kasacyjną opisaną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. stanowią tylko takie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy i tylko takie naruszenia przepisów postępowania uzasadniają wzruszenie zaskarżonego wyroku. Przyjmuje się, że przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść wydanego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r. sygn. akt II FSK 1224/13; wyrok NSA z 28 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OSK 160/13; wyrok NSA z 25 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 62/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O odstąpieniu od zasądzenia kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. uznając, że w tej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi ten przepis. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o zasądzeniu kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponieważ właściwy w tym zakresie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.