Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 935/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 48 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 945/19 w sprawie ze skarg C. sp. z o.o. z siedzibą w O. i W. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lutego 2019 r., nr 356/19 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 945/19, oddalił skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w O. i W. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lutego 2019 r., nr 356/19, w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów.

Powyższym postanowieniem organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu zażalenia W. P., uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB) z dnia 19 września 2018 r., nr 440/18 oraz w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., zwana dalej: "Pr.bud.") orzekł o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych przy budowie wiaty magazynowej konstrukcji stalowej o wymiarach rzutu 12,40 m x 3,60 m, znajdującej się na działce oznaczonej nr ew. [...], położonej w miejscowości O., gmina [...] oraz o nałożeniu na inwestora – C. sp. z o.o. obowiązku przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...], w terminie do 31 sierpnia 2019 r.: a) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wiaty magazynowej, znajdującej się na działce oznaczonej nr ew. [...] położonej w miejscowości O., gmina [...]; b) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; c) oświadczenia projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także zaświadczenia o wpisie każdego z projektantów do właściwej izby samorządu zawodowego z określonym w nim terminem ważności aktualnym na dzień opracowania projektu; d) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania ww. nieruchomością na cele budowlane.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła C. sp. z o.o. z siedzibą w O. (Spółka), wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca kasacyjnie, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niezasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy w sposób bezpodstawny odmówiono wiarygodności zeznaniom J. Ż. oraz waloru dowodowego dokumentu OT z dnia 22 lutego 1994 r. - potwierdzającego wciągnięcie w dniu 22 lutego 1994 r. na ewidencję środków trwałych wiaty stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. To doprowadziło do przyjęcia nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie daty powstania wiaty (ustalenie przez Sąd posadowienia wiaty po 1 stycznia 1995 r. zamiast w dacie 22 lutego 1994 r.) i wskutek tego zastosowania art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., który to przepis nie powinien zostać zastosowany bowiem dotyczył stanów faktycznych powstałych po 1 stycznia 1995 r.;

2) art. "145 § 1 lit. C" p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji gdy prawidłowo oceniony materiał dowodowy i uwzględnienie zeznań J. Ż. oraz waloru dowodowego dokumentu OT z dnia 22 lutego 1994 r. - potwierdzającego wciągnięcie w dniu 22 lutego 1994 r. na ewidencję środków trwałych wiaty stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego winny prowadzić do wniosku, że przedmiotowa wiata została postawiona w dniu 22 lutego 1994 r. Ta wadliwa ocena dowodów doprowadziła do przyjęcia nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie daty powstania wiaty (ustalenie przez Sąd posadowienia wiaty po 1 stycznia 1995 r. zamiast w dacie 22 lutego 1994 r.) i wskutek tego zastosowania art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., który to przepis nie powinien zostać zastosowany bowiem dotyczył stanów faktycznych powstałych po 1 stycznia 1995 r.;

W uzasadnieniu środka zaskarżenia Spółka wskazała m.in., że zeznania J. Ż. w zakresie daty powstania wiaty w pełni korelują z zebranym przez organ i opisanym również przez Sąd I instancji materiałem dowodowym. Z dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez geodetę J. K. w 1992 r. wynika, że w dacie 8 czerwca 1992 r. w miejscu gdzie obecnie usytuowana jest sporna wiata znajdował się inny obiekt (inna wiata o innych rozmiarach). Z danej okoliczności można wysnuć jedynie wniosek, że 8 czerwca 1992 r. sporna wiata nie istniała - co jest zgodne z zeznaniami J. Ż., według którego wiata ta została posadowiona 22 lutego 1994 r. Strona zauważyła, że na podstawie zdjęć z ortofotomap z 1996 r. oraz zdjęcia lotniczego z dnia 12 sierpnia 1997 r. należy wysnuć wniosek, że potwierdzają one już istnienie spornej wiaty. Podobną okoliczność potwierdzają dokumenty uzyskane z zasobu geodezyjnego z 2005 r. i 2018 r. Z danych okoliczności można wysnuć jedynie wniosek, że w 1992 r. sporna wiata nie istniała, a w 1996 r. sporna wiata już była postawiona - co znowu jest zgodne z zeznaniami J. Ż.. Spółka podkreśliła, że niestety nie udało się pozyskać ani materiału zdjęciowego, ani geodezyjnego z okresu 1993-1995 r. - takiego materiału nie ma, ale w żaden sposób nie zaprzecza to twierdzeniom J. Ż. co do powstania danej wiaty w 1994 r. Nie istnieją żadne logiczne i racjonalne dowody lub przesłanki, które podawałyby w wątpliwość i czyniły niewiarygodnymi zeznania J. Ż.. Zeznania te jedynie wspiera odnaleziony w dokumentacji skarżącej dokument księgowy potwierdzający datę przyjęcia na ewidencję środków trwałych przez jeszcze wtedy Spółdzielnię Pracy [...] (obecna skarżąca jest następcą prawnym Spółdzielni powstałym w drodze przekształcenia spółdzielni w sp. z o.o. i potem przejęcia przez inną spółkę). Twierdzenie Sądu, że "dokumentu tego nie można skutecznie powiązać z obecnie istniejącym obiektem" jest niezrozumiałe. Dokument ten zawiera wyraźną adnotację, że dotyczy wiaty stalowej, której wymiary odpowiadają spornej wiacie. Oczywiście jest to dokument prywatny, ale jego prawdziwość nie jest kwestionowana, a treść dokumentu wpiera jedynie spójne i wiarygodne zeznania J. Ż.. Spółka wskazała także, że akt notarialny Rep. A nr [...] w ogóle nie dotyczy działki [...], na której położona jest sporna wiata, a dotyczy innej działki skarżącej (nr [...] oraz [...]).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosowanie do zarządzenia z dnia 6 grudnia 2022 r. wydanego na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w gruncie rzeczy tożsame w treści, nie okazały się usprawiedliwione. Autor środka zaskarżenia wskazuje na naruszenie art. 80 k.p.a. (organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona). Podkreślić należy, że o naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów można mówić wtedy, gdy w ramach tej oceny okoliczności faktyczne sprawy zostaną ustalone w sposób sprzeczny z prawidłami logiki, zasadami doświadczenia życiowego, w wyniku przeinaczenia ocenianych treści badanych dokumentów, czy też z pominięciem istotnych dla sprawy dowodów. Oznacza to, że podnoszony w postępowaniu przed NSA zarzut naruszenia przez organy art. 80 k.p.a. może być skuteczny dopiero wtedy, gdy strona skarżąca kasacyjnie nie tylko wykaże naruszenie powyższych reguł, lecz jednocześnie wykaże również wpływ tych naruszeń na wynik sprawy. Na gruncie niniejszej sprawy nie można doszukać się istnienia takiej zależności. Niewadliwie w sprawie przyjęto, że brak jest dowodów na okoliczność powstania istniejącej obecnie wiaty magazynowej o wymiarach rzutu 12,40 m x 3,60 m przed 1995 r. Pomiar sytuacyjny (znak: 3167-71/1992) sporządzony przez geodetę J. K. (8 czerwca 1992 r.) potwierdza fakt usytuowania, w miejscu gdzie obecnie znajduje się wiata objęta prowadzonym postępowaniem innego obiektu budowlanego. Wiata, w stosunku do której prowadzone jest postępowanie jest usytuowana wzdłuż budynku sąsiedniego i wystaje poza lico jego ściany od strony zachodniej na długości 5,20 m. Tymczasem obiekt objęty ww. pomiarem sytuacyjnym posiadał wymiary 3,55 m x 24,30 m był usytuowany wzdłuż budynku sąsiedniego, nie przekraczając jednak lica ściany tegoż budynku od strony zachodniej. Słusznie zauważył organ, że wiata tamta została pewnie rozebrana, ponieważ J. Ż. w oświadczeniach składanych do protokołów z dnia 14 sierpnia 2015 r. oraz 10 kwietnia 2018 r. wskazał fakt "wybudowania", "powstania" wiaty o wymiarze 12,40 m x 3,60 m, a nie jej rozbudowy w oparciu o istniejący obiekt. Bezskutecznie podejmowane były próby uzyskania materiału geodezyjnego z lat 1993-1995, a także zdjęć lotniczych z lat 1993-1995. Pozostałe dokumenty uzyskane z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego potwierdzają jednak istnienie obiektu, który wystaje poza lico ściany opisanego wyżej budynku w roku 2005 oraz 2018. Przedmiotowa okoliczność wynika także z ortofotomapy z roku 1996, a także zdjęcia lotniczego wykonanego 12 sierpnia 1997 r. Zdjęcie lotnicze datowane na 22 sierpnia 1987 r. wskazuje, że w tym dniu od strony zachodniej opisanego budynku nie istniały wówczas żadne zabudowania, w tym wiata. W ocenie Składu orzekającego, słusznie skonstatował Sąd I instancji, że analizując tak zebrany materiał dowodowy organ mógł ocenić jako nie zasługujące na uwzględnienie okoliczności powstania wiaty podawane przez J. Ż., a wskazujące na posadowienie spornej wiaty w dniu 22 lutego 1994 r., co odpowiada przedłożonej ewidencji środków trwałych. Racjonalne jest stanowisko organu odwoławczego, że dokument ten stanowi jedynie ewidencję zakupów, nie potwierdza natomiast, iż taki obiekt został posadowiony w określonym miejscu. Nadto, wymiary tej wiaty (dł. 12,4 m; szer. 3,5 m; wys. 3,85 m; pow. użytkowa 43,4 m2) odbiegają od wymiarów wiaty będącej przedmiotem niniejszego postępowania (dł. 12,4 m; szer. 3,60 m; wys. 3,60 m - 4,00 m; pow. 44,64 m2). Słusznie zauważył Sąd I instancji, że dokumentu z dnia 22 lutego 1994 r. J. Ż. nie może skutecznie powiązać z obecnie istniejącym obiektem. Podkreślić także należy, że skarżąca kasacyjnie nie podważyła, w ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania, poczynionych przez organ nadzoru budowlanego ustaleń faktycznych, a odnoszących się do wymiarów przedmiotowej wiaty. Nie jest także uprawione twierdzenie Spółki, że kluczową dla organu okolicznością "dotyczącą nieistnienia wiaty w dniu 13.03.1995 r. (tj. nieprawdziwości twierdzeń J. Ż. w tym zakresie) jest wskazywana treść aktu notarialnego Rep. A nr [...] stanowiącego umowę oddania gruntu w użytkowanie wieczyste". Przywołany akt notarialny nie był podstawą kategorycznych i jedynych ustaleń w sprawie, na których organ oparł rozstrzygnięcie. Powyższe skutkuje przyjęciem, iż organ nadzoru budowlanego nie dopuścił się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. Wnosząca skargę kasacyjną nie zdołała skutecznie podważyć zastosowanej podstawy prawnej z art. 48 ust. 2 i 3 Pr.bud.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.