Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 155/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 1, 2 i 7,  art. 3,  art. 10,  art. 10a
journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
law: Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
article: art. 41
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2010 r. sprawy ze skargi I.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...], Kierownik Referatu Świadczeń Alimentacyjnych Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych Urzędu Miasta w R. umorzył postępowanie wszczęte przez I.W. w dniu [...] w sprawie uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż w dniu [...] wpłynął wniosek I.W. o uchylenie przywołanej decyzji, który zainicjował postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. Organ zauważył, iż w piśmie z dnia [...] komornik sądowy wykazał w okresie od dnia [...] do dnia [...] kwoty wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych od dłużnika I.W. i na tej podstawie dokonane zostało rozliczenie pomiędzy wypłaconą zaliczką alimentacyjną a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym. Zdaniem organu pierwszej instancji, rozliczenie to potwierdziło, że zaliczka alimentacyjna przyznana na syna I.W. – A.W. została prawidłowo wypłacona, bowiem na dzień [...] egzekucja świadczeń alimentacyjnych należnych od I.W. była bezskuteczna. Tym samym decyzja z dnia [...] przyznająca zaliczkę alimentacyjną T. W. na syna A. została wydana prawidłowo. Dopiero z dniem [...] egzekucja świadczeń alimentacyjnych była skuteczna, dlatego decyzją z dnia [...] uchylono z dniem [...] wspomnianą decyzję z dnia [...]. Zdaniem organu, z uwagi na powyższe okoliczności, wniosek I.W. o uchylenie decyzji z dnia [...] stał się bezprzedmiotowy, co uzasadnia umorzenie postępowania w tej sprawie.

Od decyzji z dnia [...] odwołanie wniósł pełnomocnik I.W. i wywiódł, iż od miesiąca [...] odwołujący co miesiąc w drodze egzekucji komorniczej świadczeń alimentacyjnych regularnie uiszczał kwotę [...],- zł, na którą składały się alimenty bieżące w wysokości [...],- zł. oraz alimenty zaległe w kwocie [...],-zł. W chwili wydania decyzji z dnia [...] odwołujący, jako dłużnik alimentacyjny posiadał zaległości alimentacyjne, lecz nie były to zaległości z okresu 3 ostatnich miesięcy przed wydaniem zaświadczenia przez komornika i z tego powodu brak było podstaw do jej wydania. Odwołujący wnioskował zatem o uchylenie przywołanej decyzji z dnia [...], na podstawie art. 10 a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ze skutkiem od początku jej obowiązywania a nie dopiero od dnia [...], jak to uczynił organ pierwszej instancji w decyzji własnej z dnia [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po zapoznaniu się z treścią odwołania przypomniało, iż decyzją z dnia [...] przyznano T.W. zaliczkę alimentacyjną na dziecko A.W. na okres od dnia [...] do dnia [...] w wysokości [...],- zł. miesięcznie. Jednocześnie odwołujący jako dłużnik alimentacyjny nie legitymuje się chronionym w płaszczyźnie normatywnej interesem prawnym lub obowiązkiem, który mógłby zostać skonkretyzowany w postępowaniu w sprawie zaliczki alimentacyjnej. Takiego statusu nie przydaje odwołującemu w szczególności żaden przepis ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Według unormowania art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną postępowania administracyjnego jest ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Kodeksowa definicja strony opiera się na konstrukcji interesu lub obowiązku prawnego. Nadto, legitymujący daną osobę jako stronę interes prawny lub obowiązek jest pojęciem materialnym, obiektywnym zarówno w postępowaniu wszczętym na wniosek, jak i z urzędu bądź na wniosek innej osoby. Innymi słowy, nie wystarczy wniesienie podania, aby uruchomić postępowanie administracyjne albo zgłoszenie żądania udziału w postępowaniu już prowadzonym, aby zostać stroną tego postępowania. Musi bowiem obiektywnie istnieć regulowany jednoznacznie przepisami powszechnie obowiązującymi interes prawny lub obowiązek żądającego udziału w tym postępowaniu. Zaprezentowane przez Kolegium rozumienie pojęcia strony jest nadto powszechnie akceptowane w orzecznictwie i literaturze (por. wyroki NSA z dnia 27 września 2001 r., sygn. akt I SA 2326/00, Lex nr 54528, czy z dnia 10 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA 511/00, Lex nr 54725). Oznacza to, że na gruncie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w postępowaniu w sprawie zaliczki alimentacyjnej stroną - poza niewątpliwie osobą uprawnioną - może być tylko ten, kto posiada, chronione w płaszczyźnie prawnej, uprawnienie do żądania przyznania zaliczki bądź chroniony prawnie, obowiązek związany z udzieloną zaliczką. Brak takiego umocowania, czyni interes w postępowaniu wyłącznie interesem faktycznym, a więc wykluczającym przymiot strony. W myśl art. 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej odwołujący nie jest osobą uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego, bowiem jest nią jego syn, jak też nie jest przedstawicielem ustawowym osoby uprawnionej w sprawie ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej. Jest natomiast osobą zobowiązaną do świadczenia alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej (syna), na podstawie tytułu wykonawczego, wobec którego egzekucja jest bezskuteczna. Zatem jest dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu art. 2 pkt 2 omawianej ustawy, w postępowaniu prowadzonym w sprawie zaliczki alimentacyjnej. Zdaniem Kolegium, zaliczka alimentacyjna oznacza kwotę wypłaconą przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna (art. 2 pkt 7 ustawy). Odwołujący jako dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do uregulowania należności z tytułu zasądzonych świadczeń alimentacyjnych ustalonych na podstawie tytułu wykonawczego, a egzekwowanych na zasadach ogólnych. Po wydaniu decyzji o przyznaniu zaliczki, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu osoby uprawnionej jest prowadzone w dalszym ciągu według przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.), z tym że część wyegzekwowanych kwot od dłużnika jest przekazywana na rzecz gminy. Nie można także mówić o powstaniu po stronie odwołującego nowego obowiązku prawnie chronionego. Obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego organowi właściwemu należności, w wysokości zaliczek wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej, powiększonej o 5%, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, nie rodzi nowego zobowiązania po stronie dłużnika ani nie zwiększa istniejącego zobowiązania, nadal jest to kwota określona przez wielkość zasądzonych świadczeń alimentacyjnych. Wskazują na to pozostałe zapisy art. 12 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. I tak, zgodnie z treścią jej art. 12 ust. 4, decyzja o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej stanowi podstawę przekazywania przez komornika sądowego organowi właściwemu wierzyciela kwot wyegzekwowanych od dłużnika pozostałych po zaspokojeniu świadczeń alimentacyjnych. Po otrzymaniu decyzji o przyznaniu osobie uprawnionej zaliczki komornik sądowy przekazuje na wyodrębniony rachunek bankowy organu właściwego wierzyciela kwoty wyegzekwowane od dłużnika alimentacyjnego, aż do pełnego pokrycia należności (art. 12 ust. 5). W przypadku, gdy w okresie wypłaty zaliczki należność nie zostanie zaspokojona, po zaprzestaniu wypłaty zaliczki komornik sądowy przekazuje organowi właściwemu wierzyciela kwoty ściągnięte od dłużnika alimentacyjnego, pozostałe po zaspokojeniu świadczeń alimentacyjnych (art. 12 ust. 6). Z powyższego rozwiązania wynika, że zaliczka alimentacyjna jest zwracana z kwot wyegzekwowanych od dłużnika alimentów, w ramach należnego zobowiązania świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie wcześniejszego tytułu wykonawczego. Wskazuje to, że w ramach postępowania w sprawie zaliczki alimentacyjnej, zakończonego decyzją przyznającą zaliczkę alimentacyjną, nie powstał dla odwołującego jako dłużnika alimentacyjnego, nowy obowiązek prawny w postaci zwrotu "dodatkowych należności" (nowe zobowiązanie). W tej sytuacji wniosek odwołującego z dnia [...] (data wpływu do organu [...]) o uchylenie decyzji z dnia [...] przyznającej zaliczkę alimentacyjną na rzecz A.W. nie mógł zainicjować postępowania administracyjnego w sprawie, gdyż został złożony przez osobę nie będącą stroną postępowania. Odwołujący nie był bowiem stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...], jak również po jego stronie nie istnieje interes prawny lub obowiązek dający mu prawo do wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej zaliczkę alimentacyjną na syna. Prowadzenie postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej zaliczkę alimentacyjną, wszczętego na wniosek odwołującego nie będącego stroną postępowania jest bezprzedmiotowe i rodzi konieczność jego umorzenia.

W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik I.W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania w wysokości prawem przewidzianej. Powołując się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 czerwca 2008 r. o sygn. akt IV SA/Wr 300/07 zarzucił, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji stanowi powielenie motywów przywołanego wyroku oraz nie zawiera samodzielnej oceny stanu prawnego i faktycznego mającego miejsce w niniejszej sprawie. Przyznał, że dłużnik alimentacyjny z uwagi na brak prawem określonego obowiązku nie jest stroną w postępowaniu o przyznanie zaliczki alimentacyjnej. Jednakże w tej sprawie sam skarżący nie jest dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, gdyż komornik sądowy w zaświadczeniu z dnia [...] nie stwierdził, aby egzekucja świadczeń alimentacyjnych prowadzona przeciwko skarżącemu była bezskuteczna w okresie ostatnich trzech miesięcy. Zatem brak było podstaw do wydania decyzji o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej na rzecz A.W., bo skarżący wykonał w pełni ciążący na nim obowiązek alimentacyjny, zgodnie z treścią tytułu wykonawczego. Pełnomocnik skarżącego zaznaczył, że co prawda na dzień wydania przez komornika przywołanego zaświadczenia skarżący posiadał zadłużenie alimentacyjne w kwocie [...] zł., lecz nie dotyczyło ono rat alimentacyjnych z okresu trzech miesięcy poprzedzających wydanie zaświadczenia i nie mogło tym samym stanowić podstawy do uznania egzekucji za bezskuteczną w rozumieniu art. 2 pkt 1 omawianej ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Co więcej wykonywanie obowiązku alimentacyjnego w sposób zgodny z treścią tytułu wykonawczego nie może narażać skarżącego na zwrot wypłaconej zaliczki alimentacyjnej w sposób określony w art. 12 przywołanej wcześniej ustawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako p.p.s.a., uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Badana jest zatem legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. Nadto, sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą umorzono postępowanie w sprawie uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] przyznającej T. W. zaliczkę alimentacyjną na dziecko – A.W. na okres od dnia [...] do dnia [...] w wysokości [...],- zł. miesięcznie. Przy czym na dzień wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała już ustawa z dnia [...] o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009r. Nr 1, poz. 9 z późna. zm.), jednakże, zgodnie z art. 41 tej ustawy sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Prawidłowo zatem postępowanie administracyjne prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą o zaliczce alimentacyjnej. Przepis art. 1 pkt 2 tej ustawy określa m.in. zasady przyznawania zaliczek alimentacyjnych dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna.

Decyzja administracyjna o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej wydawana jest na postawie wniosku o przyznanie tego świadczenia oraz między innymi w oparciu o zaświadczenie komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych i wysokości wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych bądź informację sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczenie zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych (art. 10 ust. 5 pkt 1 - 5 ustawy o zaliczce alimentacyjnej).

W świetle zaprezentowanych wyżej uregulowań nie budzi wątpliwości, że przesłanką warunkującą nabycie prawa do świadczenia jest wykazanie bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych od osoby, która obowiązana jest tę należność uiszczać. Z kolei w myśl definicji sformułowanej w art. 2 pkt 1 ustawy o zaliczce alimentacyjnej bezskuteczność egzekucji oznacza tu egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. Dokonując wykładni powołanego przepisu zauważyć należy, że celem ustawy jest między innymi zapewnienie osobom uprawnionym do świadczeń alimentacyjnych środków utrzymania w sytuacji, gdy wyegzekwowanie świadczeń od dłużnika nie jest możliwe.

W tym miejscu odwołać się przyjdzie do ustawowej definicji dłużnika alimentacyjnego, zawartej w art. 2 pkt 2 omawianej ustawy o zaliczce alimentacyjnej. Zgodnie z którym za dłużnika alimentacyjnego uznaje się osobę zobowiązaną do świadczenia alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, wobec której egzekucja jest bezskuteczna. Dłużnikiem alimentacyjnym może być więc osoba wobec której wydany został odpowiedni tytuł egzekucyjny. Takie rozumienie dłużnika alimentacyjnego koresponduje z uregulowaniami zawartymi w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Zatem dłużnikiem alimentacyjnym jest każdy, wobec którego jest prowadzona bezskuteczna egzekucja świadczeń alimentacyjnych na podstawie tytułu wykonawczego.

Za takim rozumieniem przepisu art. 2 pkt 2 omawianej ustawy przemawia również wykładnia celowościowa. Ten rodzaj wykładni nakazuje stosować taką interpretację, która odpowiada celom ustawy o zaliczce alimentacyjnej. Świadczenie to ma służyć realizacji konstytucyjnej zasady pomocniczości, która nakłada na państwo obowiązek wspierania jedynie tych osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich do alimentacji, a nadto służyć ma zwiększeniu odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Należy zatem uznać, że funkcjonowanie zaliczki alimentacyjnej, zgodnie z celami omawianej ustawy, jest służebne wobec norm prawa rodzinnego i służyć ma faktycznej realizacji uprawnień dziecka do świadczeń alimentacyjnych od osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny ustalony w tytule wykonawczym pochodzącym od sądu.

Nie ulega wątpliwości, iż skarżący na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. Wydziału I Cywilnego z dnia [...] o sygn. akt [...] został zobowiązany do łożenia alimentów na rzecz małoletniego dziecka A. (ur. [...]) w kwocie [...],- zł. miesięcznie płatnych do rąk T.W. w terminie do dnia 20 każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat.

W rozpoznawanej sprawie T.W. składając po raz pierwszy wniosek z dnia [...] o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na rzecz małoletniego wówczas syna A.W. przedłożyła zaświadczenie Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w R. z dnia [...] o bezskuteczności egzekucji, w oparciu o które organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia [...] przyznającą zaliczkę alimentacyjną na okres od [...] do [...] w wysokości [...],- zł. miesięcznie.

W oparciu o kolejne zaświadczenie Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w R. z dnia [...] złożone wraz z wnioskiem T.W. z dnia [...] organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia [...] przyznającą zaliczkę alimentacyjną na okres od [...] do [...] w wysokości [...],- zł. miesięcznie, której uchylenia domagał się skarżący we wniosku z dnia [...] (data wpływu do organu pierwszej instancji - [...]). Wspomniane zaświadczenie z dnia [...] zawierało informację, iż kwota zadłużeń dłużnika alimentacyjnego z tytułu nie wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych (na ostatni dzień poprzedzający okres, za który jest wystawiane zaświadczenie) wyniosła [...]- zł., a kwota wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych wyniosła [...],- zł. i potwierdzało zaległość w płatności przez skarżącego świadczeń alimentacyjnych.

Decyzja z dnia [...] została następnie uchylona z dniem [...] w oparciu o decyzję z dnia [...] z uwagi na otrzymane przez organ pierwszej instancji w dniu [...] pismo Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w R. z dnia [...] informujące o skuteczności prowadzonej egzekucji z dniem [...]. Zadłużenie skarżącego jako dłużnika alimentacyjnego z tytułu nie wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych ustało zatem dopiero z dniem [...].

W tym miejscu zauważyć przyjdzie, iż zarzuty skargi nie uwzględniają całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i odnoszą się wyłącznie do interpretacji art. 2 pkt 1 ustawy o zaliczce alimentacyjnej.

W treści skargi sam skarżący przyznaje, że na dzień wydania przez komornika przywołanego zaświadczenia posiadał zadłużenie alimentacyjne w kwocie [...]- zł., lecz jego zdaniem nie dotyczyło ono rat alimentacyjnych z okresu trzech miesięcy poprzedzających wydanie tego zaświadczenia, dlatego nie mogło ono stanowić podstawy do uznania egzekucji za bezskutecznej w rozumieniu art. 2 pkt 1 omawianej ustawy o zaliczce alimentacyjnej. Ten stan rzeczy, zdaniem skarżącego, nie pozwalał również na uznanie, że nadal jest on dłużnikiem alimentacyjnym. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić wobec jednoznacznego uznania w piśmie Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w R. z dnia [...], iż skuteczności prowadzonej wobec skarżącego egzekucji ustała dopiero z dniem [...].

Zaprezentowane przez skarżącego rozumienie przepisu art. 2 pkt 2 nie tylko nie służy realizacji celu ustawy, tj. wzmożenia opieki nad dziećmi znajdującymi się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania świadczeń alimentacyjnych od osób zobowiązanych tytułem wykonawczym do ich alimentacji, ale również koliduje z treścią i istotą zasady ochrony praw dziecka określonej w art. 72 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasady pomocy zabezpieczenia społecznego i ochrony praw rodziny gwarantowanej mocą art. 71 Konstytucji RP.

Na dzień wydania decyzji z dnia [...] skarżący posiadał zadłużenie z tytułu świadczeń alimentacyjnych. Co więcej dopiero w dniu [...] do organu pierwszej instancji dotarła informacja, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych skarżącego jest skuteczna, co pozwoliło na zmianę z urzędu decyzji z dnia [...] (por. pismo Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w R. z dnia [...] oraz wyrażona przez organ pierwszej instancji ocena faktyczna i prawna zawarta w decyzji z dnia [...]).

Tymczasem, co zostało podzielone w wywodach skargi, najistotniejsze jest to, że dłużnik alimentacyjny z uwagi na brak prawem określonego obowiązku nie jest stroną w postępowaniu o przyznanie zaliczki alimentacyjnej.

Skarżący jako dłużnik alimentacyjny nie legitymuje się zatem chronionym w płaszczyźnie normatywnej interesem prawnym lub obowiązkiem, który mógłby zostać skonkretyzowany w postępowaniu w sprawie zaliczki alimentacyjnej. Takiego statusu nie przydaje mu w szczególności żaden przepis ustawy zaliczce alimentacyjnej. Według unormowania art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną postępowania administracyjnego jest ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Legitymujący daną osobę jako stronę interes prawny lub obowiązek jest pojęciem materialnym, obiektywnym zarówno w postępowaniu wszczętym z urzędu bądź na wniosek innej osoby (zdanie pierwsze art. 28 K.p.a.), jak i w postępowaniu wszczętym na jej wniosek (zdanie drugie art. 28 K.p.a.). Innymi słowy, nie wystarczy wnieść podania we własnej sprawie, aby uruchomić postępowanie administracyjne albo być przekonanym o swoim statusie strony i żądać udziału w postępowaniu już przeprowadzonym (na przykład poprzez wniesienie odwołania), aby stać się stroną tego postępowania. W obu przypadkach musi jeszcze obiektywnie istnieć regulowany jednoznacznie przepisami obowiązującymi powszechnie interes prawny lub obowiązek inicjującego postępowanie lub żądającego udziału w tym postępowaniu (por. J. Borkowski, B. Adamiak , Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000 r., s. 191 i nast.). Oznacza to, ze na gruncie ustawy o zaliczce alimentacyjnej w postępowaniu w sprawie zaliczki alimentacyjnej stroną - poza niewątpliwie osobą uprawnioną - może być tylko ten, kto posiada, chronione w płaszczyźnie prawnej, uprawnienie do żądania przyznania zaliczki bądź chroniony prawnie, obowiązek związany z udzieloną zaliczką. Brak takiego umocowania czyni interes w postępowaniu wyłącznie interesem faktycznym, a więc wykluczającym przymiot strony.

W rozpatrywanej sprawie nie można także mówić o powstaniu po stronie skarżącego nowego obowiązku prawnie chronionego.

W tej sytuacji wniosek skarżącego z dnia [...] (data wpływu do organu [...]) o uchylenie decyzji z dnia [...] przyznającej zaliczkę alimentacyjną na rzecz A.W. nie mógł zainicjować postępowania administracyjnego w sprawie, gdyż został złożony przez osobę nie będącą stroną postępowania.

Reasumując, skoro skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej na rzecz osoby uprawnionej - jego syna A.W., to wszczęte z jego wniosku postępowanie należało umorzyć, o czym orzekł organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.