Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 619/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49 ust. 5a, 5b i 5c
journal: Dz.U. 2016 poz 2046
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jedn.
article: art. 67a par. 1 pkt 3, art. 67d par. 1, art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 par. 1, art. 191, art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Monika Świercz, sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant referent stażysta Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 r. sprawy ze skargi P. K. sp. j. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości i odmowy umorzenia odsetek z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organami podatkowymi.

1.1. Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: Minister/organ odwoławczy) z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], wydana w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON).

1.2. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes PFRON/organ pierwszej instancji):

1) odmówił PPH "K. " spółka jawna z siedzibą w T. (dalej: Strona/Spółka/Skarżąca) umorzenia odsetek w kwocie 35.718,48 zł za styczeń 2007 r., za okres od kwietnia 2007 r. do września 2010 r. a także za listopad 2010 r. z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON;

2) odmówił Skarżącej rozłożenia na raty zapłaty należności z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON w kwocie 61.286,22 zł oraz odsetek w kwocie 35.718,48 zł za styczeń 2007 r., za okres od kwietnia 2007 r. do września 2010 r. a także za listopad 2010 r.

1.3. Pismem z dnia 24 kwietnia 2017 r. Strona złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzji Prezesa PFRON Strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 67a i 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800, ze zm.; dalej: O.p.) poprzez błędną ocenę dokonywanych ustaleń okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i w konsekwencji uznanie, że w sprawie nie zachodzi ważny interes pracodawcy ani interes publiczny;

2) art. 49 ust. 5c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U z 2016 r., poz. 2046, ze zm.; dalej: ustawa o rehabilitacji) poprzez niezastosowanie wymienionych w przepisie przesłanek w sytuacji, w której należało zastosować je do Skarżącej i w konsekwencji uznanie, że w sprawie nie zachodzi ważny interes pracodawcy ani interes publiczny;

3) art. 187 § 1, 121, 122 i 191 O.p. poprzez dokonanie nieobiektywnej, wybiórczej i nieprawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, o który oparto rozstrzygnięcie;

4) art. 210 § 4 w zw. z art. 124 O.p. poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji w zakresie, w jakim organ stwierdził brak przesłanki interesu publicznego i ważnego interesu pracodawcy.

1.4. Minister decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił ramy prawne rozpoznawanej sprawy. Wskazał, że na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej do wpłat na PFRON mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej.

Minister wskazał, że na podstawie art 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zaległości z tytułu wpłat na PFRON, odsetki za zwłokę lub opłata prolongacyjna mogą być umarzane w całości lub w części decyzją Prezesa PFRON wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Z kolei art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji stanowi, że całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 5a, zachodzi w przypadkach określonych w art. 67d O.p.

Zgodnie zaś z treścią art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji Prezes PFRON, w drodze decyzji, na wniosek pracodawcy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem pracodawcy lub interesem publicznym może odroczyć termin płatności należności lub rozłożyć ich zapłatę na raty lub odroczyć termin płatności zaległości z tytułu wpłat, odsetek za zwłokę lub rozłożyć ich zapłatę na raty - uwzględniając możliwości płatnicze pracodawcy oraz stan finansów PFRON.

Organ odwoławczy zauważył także, że zaskarżona decyzja została wydana w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1511/13, po rozpatrzeniu wniosku Strony z dnia 2 listopada 2012 r. o rozłożenie kwot podstawowych na raty oraz umorzenie odsetek.

Minister wskazał, że brak jest regulacji prawnej pozwalającej na umorzenie zaległości z tytułu wpłat na PFRON z uwagi na ważny interes podatnika lub interes publiczny. Organ odwoławczy podniósł, że Strona nie może skutecznie ubiegać się o umorzenie zaległości z powodu trudnej sytuacji finansowej. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby w stosunku do Spółki wystąpiła jakakolwiek okoliczność, która uzasadniałaby zastosowanie wobec niej ulgi w postaci umorzenia, o których mowa w art. 67d O.p., a do którego odsyłają przepisy ustawy o rehabilitacji.

Odnosząc się do wniosku Spółki o rozłożenie zaległości na raty Minister wskazał, że instytucja ta stanowi szczególnego rodzaju ulgę, której zastosowanie uzależnione jest od ważnego interesu pracodawcy a także interesu publicznego. Ocena, czy taki interes zachodzi, dokonywana jest przez organ podatkowy w zakresie swobodnego uznania, przy czym uznanie to ograniczone jest konstytucyjną zasadą państwa prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP.

Minister zauważył, że z przedstawionych przez Spółkę dokumentów finansowych wynika, iż Strona na koniec 2013 r. osiągnęła zysk netto w wysokości 2.890.240,28 zł, na koniec 2014 r. zysk netto wyniósł 3.282.812,67 zł, na koniec 2015 r. zysk netto wyniósł 3.086.381,15 zł, na koniec III kwartału 2016 r. zysk netto wyniósł 1.138.000,00 zł.

Organ odwoławczy zauważył, że z analizy sytuacji finansowej Strony wynika, iż wskaźnik bieżącej płynności finansowej przedstawiający zdolność przedsiębiorstwa do regulowania swoich zobowiązań środkami obrotowymi w 2015 r. wyniósł 1,40, natomiast na koniec III kwartału 2016 r. 1,09 (normą wartości ww. wskaźnika jest przedział od 1,2 do 2,0). Natomiast wskaźnik zadłużenia ogółem informuje jaki udział w całości źródeł finansowania aktywów stanowi zadłużenie czyli kapitały obce. Wskaźnik ten powinien oscylować w przedziale 0,57-0,67. Z dokumentów wynika, że wskaźnik ogólnego zadłużenia w 2015 r. kształtował się na poziomie 0,70, a na koniec III kwartału 2016 r. wyniósł 0,76. Wprawdzie wskaźniki nieznacznie przekroczyły przyjętą normę, jednak w ocenie Ministra nie mogło to stanowić wystarczającej przesłanki do rozłożenia zaległości na raty. Organ odwoławczy podkreślił, że Strona osiąga zysk.

Organ odwoławczy podniósł, że w toku postępowania w odpowiedzi na wezwanie z dnia 19 czerwca 2017 r., w piśmie z dnia 3 lipca 2017 r. Strona wskazała na spadek zysku Spółki w roku 2016 związany z szeregiem czynników, m.in. z dużo wyższym wskaźnikiem zatrudnienia, przez co koszty wynagrodzeń i narzutów są wyższe o 768.446,87 zł, wzrostem kosztu amortyzacji o 138.501,94 zł oraz wzrostem kosztu usług obcych o 296.980,16 zł. Jednocześnie Spółka wskazała, że wzrost kosztów działalności nie został odzwierciedlony w przychodach, bowiem 60% sprzedaży w firmie to wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów do L. . Niski kurs funta przyczynił się do mniejszej wartości przychodów z różnic kursowych. Powołując się na powyższe okoliczności Strona twierdziła, że istnieje ważny interes uzasadniający prośbę Spółki o rozłożenie należności na raty. Przy ww. piśmie Strona nadesłała kserokopię bilansu Spółki za 2016 r. wraz z rachunkiem zysków i strat. Jak wynika z bilansu na dzień 31 grudnia 2016 r. Skarżąca osiągnęła zysk netto w wysokości 1.900.931,81 zł. Organ odwoławczy podkreślił, iż jak wynika z materiału dowodowego, w tym wyjaśnień PFRON zawartych zarówno w zaskarżonej decyzji jak i piśmie z dnia 5 maja 2017 r. oraz z zestawienia zobowiązań i wpłat, należności, o których mowa w zaskarżonej decyzji zostały w całości uregulowane wpłatami z dnia 27 listopada 2012 r. oraz z dnia 16 września 2014 r.

Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Minister podkreślił, że argument Strony dotyczący niewiedzy o obowiązku uiszczania jakichkolwiek opłat na rzecz PFRON nie może stanowić przesłanki przemawiającej za rozłożeniem zapłaty zaległości na raty. Przechodząc do przesłanki ważnego interesu pracodawcy organ odwoławczy stwierdził, że zastosowanie ulgi musi być spowodowane przyczynami, które mają charakter wyjątkowy z uwzględnieniem interesu podatnika oraz interesu publicznego. W ocenie Ministra nie można uznać za nadzwyczajną sytuację faktu wystąpienia trudności finansowych w wyniku realizacji inwestycji. Są to bowiem typowe koszty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i dotyczą wszystkich przedsiębiorców, którzy inwestują w rozwój swojego przedsiębiorstwa. Zdaniem organu odwoławczego argumenty Spółki dotyczące wspierania potrzebujących, rozwoju firmy mimo trudności jakie przynoszą obecne czasy oraz nieświadomości ponoszenia wpłat na rzecz PFRON nie mogą zostać uwzględnione. Argumenty te nie stanowią przesłanki do zastosowania ulgi podatkowej, nie świadczą bowiem o wyjątkowej sytuacji Strony, gdyż kosztów prowadzenia działalności gospodarczej nie można przenosić na PFRON.

Minister stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest uzasadniona zarówno faktycznym jak i prawnym stanem niniejszej sprawy. Rozstrzygając sprawę organ odwoławczy był zobowiązany do wzięcia pod uwagę nie tylko interesu Strony, ale także interesu publicznego, wyrażonego w ustawowych celach działalności PFRON. Nadmierne uszczuplenie środków PFRON (nawet okresowe) mogłoby doprowadzić do ograniczenia finansowania zadań w zakresie rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych i ich integracji ze społeczeństwem.

Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja rozstrzygająca w przedmiocie rozłożenia na raty oparta jest na konstrukcji uznania administracyjnego, z której istoty wynika pozostawienie organowi swobody wyboru określonego rozwiązania, co oczywiście musi być odpowiednio uzasadnione. W ocenie Ministra organ pierwszej instancji jasno uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie zarówno co do faktów jak i co do prawa oraz ocenił wszystkie okoliczności sprawy, wskazując na podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem jej zastosowania oraz na przesłanki przemawiające za odmową umorzenia odsetek oraz rozłożenia należności na raty.

Ponadto w ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy został w rozpoznawanej sprawie należycie zgromadzony i oceniony. Postępowanie przed Prezesem PFRON przeprowadzone zostało prawidłowo z zachowaniem zasad je normujących zaś wynik rozstrzygnięcia odpowiada ustaleniom w nim dokonanych. Zgodnie z art. 187 O.p. zaskarżona decyzja została wydana z uwzględnieniem całego materiału w sprawie. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał przyczyny, które zdecydowały o treści podjętego rozstrzygnięcia.

W ocenie Ministra niezasadne są również podnoszone przez Spółkę zarzuty naruszenia art. 210 § 4 O.p. i art. 121 O.p.

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją Ministra i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

2.2. W skardze zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 67a O.p., art. 122 O.p. poprzez błędną ocenę dokonywanych przez organ pierwszej i drugiej instancji ustaleń okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i w konsekwencji uznanie, że w sprawie nie zachodzi ważny interes pracodawcy ani interes publiczny;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji poprzez niezastosowanie wymienionych w przepisie przesłanek w sytuacji, w której należało zastosować je do Skarżącej i w konsekwencji uznanie, że w sprawie nie zachodzi ważny interes pracodawcy ani interes publiczny;

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 187 § 1, 121, 122 i 191 O.p., poprzez dokonanie nieobiektywnej, wybiórczej i nieprawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, o który oparto rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji i w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji;

4) naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 124 O.p. poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji w zakresie, w jakim organ stwierdził brak przesłanki interesu publicznego.

2.3. Mając na względzie powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

2.4. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

3.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

3.2. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2018 r. poz. 1302, ze zm., dalej: p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

3.3. Oceniając skarżoną decyzję w świetle wskazanych powyżej kryteriów uznać należy, że organy nie naruszyły przepisów prawa zarówno Ordynacji podatkowej jak i ustawy o rehabilitacji w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

3.4. Istotą w sprawie jest kwestia oceny na gruncie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz przepisów Ordynacji podatkowej jak i ustawy o rehabilitacji czy organy prawidłowo odmówiły Skarżącej umorzenia odsetek od zaległości z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON oraz rozłożenia na raty zapłaty należności z tego tytułu. W ocenie organów Skarżąca nie spełniła ustawowych przesłanek do zastosowania wnioskowanych przez nią ulg. Strona twierdzi, że wskazane przez nią okoliczności przemawiały za zastosowaniem ulgi.

W ocenie Sądu rację w tym sporze należało przyznać organom.

3.5. Na wstępie przywołać należy przepisy prawa, które kreują przesłanki do zastosowania ulg, o które wnosiła Skarżąca.

W zakresie zastosowania ulgi w postaci umorzenia odsetek zastosowanie znajduje art 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym zaległości z tytułu wpłat na Fundusz, odsetki za zwłokę lub opłata prolongacyjna mogą być umarzane w całości lub w części decyzją Prezesa PFRON wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Natomiast art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji stanowi, że całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 5a, zachodzi w przypadkach określonych w art. 67d O.p.

Zgodnie z art. 67d § 1 O.p. organ podatkowy może z urzędu udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3, jeżeli:

1) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne;

2) kwota zaległości podatkowej nie przekracza pięciokrotnej wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

3) kwota zaległości podatkowej nie została zaspokojona w zakończonym lub umorzonym postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym albo sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości;

4) podatnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku

lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 5000 zł, i jednocześnie brak jest spadkobierców innych niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego oraz nie ma możliwości orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Natomiast w zakresie rozpatrzenia wniosku o rozłożenie zaległości na raty zastosowanie znajdzie art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym Prezes PFRON, w drodze decyzji, na wniosek pracodawcy, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem pracodawcy lub interesem publicznym może:

1) odroczyć termin płatności należności lub rozłożyć ich zapłatę na raty,

2) odroczyć termin płatności zaległości z tytułu wpłat, odsetek za zwłokę lub

rozłożyć ich zapłatę na raty

- uwzględniając możliwości płatnicze pracodawcy oraz stan finansów Funduszu.

3.6. Odnosząc powyższe regulacje prawne do stanu faktycznego ustalonego w sprawie zgodzić się należy z Ministrem, że nie wystąpiły przesłanki do zastosowania żadnej z ulg, o które wnosiła Skarżąca.

3.7. W zakresie negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie odsetek, zdaniem Sądu, miał rację Minister wskazując, że brak wykazania przesłanek określonych art. 49 ust. 5a i 5b ustawy o rehabilitacji w związku z art. 67d § 1 O.p. uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku, gdyż okoliczności stanowiące przesłanki umorzenia nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Sąd za prawidłową uznał ocenę organów orzekających, że w sprawie nie wystąpiły określone art. 49 ust. 5a przesłanki umorzenia przedmiotowych odsetek. Podkreślić należy, że niewątpliwie w postępowaniu, którego przedmiotem jest wniosek o umorzenie odsetek czy rozłożenie na raty zaległych wpłat na rzecz PFRON, wykazanie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku należy do wnioskodawcy. To wnioskodawca ma wiedzę co do okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji i art. 67d O.p., to na nim, nie zaś na organach administracji, spoczywa zadanie dowodzenia wspomnianych okoliczności. Katalog sytuacji określonych w przepisie art 67d § 1 O.p., który ma zastosowanie w niniejszej sprawie ma charakter zamknięty, w związku z czym Prezes PFRON jest uprawniony do zastosowania ulgi w postaci umorzenia tylko w przypadkach w nim wskazanych. Strona nie przedstawiła natomiast w toku postępowania dowodów potwierdzających istnienie przesłanek, o których mowa w art. 67d § 1 O.p. Powoływane przez Stronę okoliczności nie korespondowały z przesłankami zastosowania ulgi z art. 67d § 1 O.p. i były chybione, miały charakter ogólny. Nie były to niewątpliwie okoliczności, o których mowa w art. 67d O.p.

Jednocześnie wskazać należy, że na etapie ponownego rozpatrywania sprawy przez Prezesa PFRON Strona wzywana była do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie ulg, pismo organu pierwszej instancji z dnia 19 stycznia 2017 r. przywoływano treść przepisów prawa wskazujących na warunki zastosowania ulg. Argumenty i dowody przedkładane w toku postępowania nie odnosiły się jednak do zamkniętego katalogu sytuacji zawartego w art. 67d § 1 O.p.

Tym samym za niezasadne Sąd uznał sformułowane w skardze zarzuty naruszenia art. 187 § 1 O.p., art. 121 O.p., art. 122 O.p. i art. 191 O.p., poprzez dokonanie nieobiektywnej, wybiórczej i nieprawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, o który oparto rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji i w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji.

3.8. Również w zakresie negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o rozłożenie zaległości na raty, zdaniem Sądu, rację należy przyznać Ministrowi, który uznał za organem pierwszej instancji, że w stanie faktycznym sprawy nie wystąpił ani ważny interes pracodawcy ani też interes publiczny, od których zaistnienia uzależnione jest udzielenie ulgi w ramach przyznanego organom uznania administracyjnego.

Warto w tym miejscu przypomnieć za Sądem, który orzekał już w tej sprawie (wyrok z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1511/13), że ustalając przesłanki rozłożenia zapłaty zaległości na raty ustawodawca użył zwrotów niedookreślonych, tj. ważny interes pracodawcy oraz interes publiczny, które odsyłają do systemu ocen pozaprawnych. Czy w konkretnym przypadku zachodzą okoliczności uzasadniające przyjęcie, że przesłanki zastosowania ulgi wystąpiły, pozostawiono ustaleniom (a nie uznaniu) postępowania. Zastosowanie instytucji uznania administracyjnego możliwe jest dopiero w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone istnienie przesłanek, od których wystąpienia przepis prawa uzależnia podjęcie rozstrzygnięcia korzystnego dla strony. Wtedy to, korzystając z uznania administracyjnego, organ wydający decyzję dokonuje wyboru rozstrzygnięcia i może odmówić uwzględnienia wniosku strony. Natomiast stwierdzenie braku przesłanek zawsze skutkować będzie odmową uwzględnienia wniosku o zastosowanie ulgi.

Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu. Kontrola Sądu obejmuje natomiast prawidłowość podjęcia decyzji przez organ, w tym zbadanie, czy ramy uznania administracyjnego nie zostały przekroczone.

Zdaniem Sądu przedstawione w decyzji organu pierwszej instancji i zaakceptowane przez Ministra rozumienie pojęć "ważny interes pracodawcy" oraz "interes publiczny" jest prawidłowe. Odpowiada ono znaczeniu tych pojęć przyjętemu w orzecznictwie sądowym i doktrynie.

Organy słusznie wskazały, że pod pojęciem ważnego interesu pracodawcy rozumieć należy kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie oraz rodziny jak również wyjaśnił, że za ważny interes pracodawcy uznać należy taką sytuację, w której świadczenie nie może zostań spełnione z powodów losowych. O istnieniu ważnego interesu pracodawcy decydują obiektywne kryteria i nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem pracodawcy, że jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie pracodawcy prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń publicznoprawnych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką ważnego interesu pracodawcy, o jakiej mowa w art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji. Ustawodawca określił ten interes przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość.

Natomiast jako interes publiczny rozumieć należy dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego. Dodać należy, przy ocenie tej przesłanki konieczne jest również uwzględnienie zasadności obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Dodatkowo pamiętać należy, że ustalanie interesu publicznego pozostaje w związku z całokształtem okoliczności towarzyszących danemu konkretnemu stanowi faktycznemu, każdej indywidualnie ocenianej sprawy i nie nadaje się do uniwersalnego unormowania prawnego, nie jest też możliwe trwałe ustalenie pierwszeństwa interesu bez odniesienia do konkretnej sprawy.

Jak wskazał sąd w powoływanym już wyroku z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1511/13, w celu należytej interpretacji pojęcia ważnego interesu publicznego należy mieć na uwadze art. 31 ust. 3 Konstytucji, który to - także zdaniem Trybunału Konstytucyjnego - wymienia wartości, które ów interes publiczny uosabiają (wyrok TK z dnia 21 czerwca 2005 r., sygn. P 25/02, OTK-A 2005/6/65, "Łączna analiza wartości wymienionych w art. 31 ust. 3 Konstytucji może prowadzić do wniosku, że wyrażają one wszystkie koncepcje interesu publicznego jako ogólnego wyznacznika granic wolności i praw jednostki. Choć Konstytucja posługuje się pojęciem "interesu publicznego" (art. 22), to przy redagowaniu art. 31 ust. 3 Konstytucji, za właściwe uznano "rozpisanie" ogólnej kategorii interesu publicznego na sześć kategorii (interesów) o bardziej szczegółowym charakterze"). Ogólnie rzecz ujmując można przyjąć, że mówiąc o działaniu w imię jakiegoś dobra ponadindywidualnego zakłada się ujęcie go w postaci co najmniej jednej z sześciu wartości: 1) bezpieczeństwa prawnego, 2) porządku publicznego 3) ochrony środowiska 4) ochrony zdrowia publicznego 5) ochrony moralności publicznej 6) wolności i praw innych osób.

Z tego wynika, że w odniesieniu do interesu publicznego istotną rolę odgrywają głównie te wartości, które w społecznej hierarchii można umiejscowić na najwyższym poziomie. A zatem to głównie wartości podstawowe są istotą interesu publicznego, pojęcie to ma bowiem wymiar nie tylko ekonomiczny, polityczny czy też prawny, ale co istotne, podlega ocenom o charakterze etycznym stanowiącym dopełnienie ocen prawnych.

Odnosząc powyższe dyrektywy wykładni przepisu do ustalonego stanu faktycznego wskazać należy, że Skarżąca jest w dobrej sytuacji finansowej. Jak wynika bowiem z nadesłanych dokumentów finansowych strona na koniec 2013 r. osiągnęła zysk netto w wysokości 2.890.240,28 zł, na koniec 2014 r. zysk netto wyniósł 3.282.812,67 zł, na koniec 2015 r. zysk netto wyniósł 3.086.381,15 zł, na koniec III kwartału 2016 r. zysk netto wyniósł 1.138.000,00 zł, na koniec 2016 r. zysk netto wyniósł 1.900.931,81 zł. W postępowaniu odwoławczym w odpowiedzi na wezwanie z dnia 19 czerwca 2017 r. w piśmie z dnia 3 lipca 2017 r. Strona wskazała spadek zysku Spółki w 2016 r. związany jest z szeregiem czynników m.in. z dużo wyższym wskaźnikiem zatrudnienia, przez co koszty wynagrodzeń i narzutów są wyższe o 768 446,87 zł, wzrostem kosztu amortyzacji o 138.501,94 zł oraz wzrostem kosztu usług obcych o 296.980,16 zł. Jednocześnie Strona wskazała, że wzrost kosztów działalności nie został odzwierciedlony w przychodach, bowiem 60% sprzedaży w firmie to wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów do L. . Niski kurs funta przyczynił się do mniejszej wartości przychodów z różnic kursowych.

Powołując się na powyższe okoliczności Strona twierdzi, że istnieje ważny interes uzasadniający prośbę Spółki o rozłożenie należności na raty.

Powyżej przedstawiona sytuacja Skarżącej nie wskazuje jednak na trudną sytuację finansową Spółki, która z roku na rok osiąga znaczny zysk z prowadzonej działalności gospodarczej, choć z roku na rok jest on mniejszy. Kwota zaległych należności z tytułu wpłat na PFRON nie jest też w zestawieniu z osiąganym przez Spółkę zyskiem znaczna. Strona powołuje się na ogólnie pogarszającą się koniunkturę na rynku, ale uwzględnienie tego argumentu jako przemawiającego za zastosowaniem ulgi oznaczałaby, że przyznanie ulg podatkowych miałby mieć charakter powszechny, gdyż sytuacja rynkowa oddziałuje na wszystkie podmioty na rynku funkcjonujące.

Również okoliczności powstania zaległości nie uzasadniają odczytania ich jako mieszczących się w pojęciu ważnego interesu pracodawcy czy interesu publicznego. Powstanie zaległości zgodnie bowiem z oświadczeniem Skarżącej wynikało z niewiedzy o obowiązku ponoszenia takich opłat. Jak bowiem wskazał trafnie Minister w skarżonej decyzji, w świetle orzecznictwa sądowego, niewiedza o obowiązku uiszczania jakichkolwiek opłat na rzecz PFRON nie może stanowić przesłanki przemawiającej za rozłożeniem zapłaty zaległości na raty. Sąd podziela ocenę zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 1994 r. sygn. akt SA/Łd 51/93, który stwierdził, że "podatnik nie może się także skutecznie powoływać na swą niewiedzę co do obowiązku uiszczenia podatku, bowiem obowiązek podatkowy określają ustawy, z których treścią każdy obywatel należycie dbający o własne interesy może i powinien się zapoznać, zwłaszcza podejmując czynności prawne." Niewątpliwie dokonywanie wpłat na PFRON jest obowiązkiem ustawowym o charakterze powszechnym, a zatem brak wiedzy o ciążących na podmiocie gospodarczym zobowiązaniach publicznoprawnych nie może stanowić przesłanki do zastosowania ulgi podatkowej.

Należy zgodzić się również z organem, w odniesieniu do zarzutów skargi, że podnoszone przez Stronę argumenty dotyczące istniejącego po jej stronie ważnego interesu pracodawcy nie mogą być utożsamiane z tym pojęciem w rozumieniu, które prezentowane jest w doktrynie i orzecznictwie. Trafnie wskazał Minister, że uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie podatnika czy pracodawcy prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń publicznoprawnych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką ważnego interesu pracodawcy, o jakiej mowa w art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji. Ustawodawca określił go przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość. Nie jest przy tym wystarczające samo subiektywne przeświadczenie Strony, iż taki właśnie jest jej interes w uzyskaniu ulgi. Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Zważyć należy, że środki PFRON przeznaczane są na pomoc osobom, które bez pomocy państwa nie mogłyby samodzielnie sfinansować kosztów swojej rehabilitacji zawodowej i społecznej. Terminowość wpływów należności budżetowych jest bowiem również wartością istotną, mogącą mieć wpływ na płynność finansową PFRON, a tym samym na możliwość zaspokajania potrzeb osób niepełnosprawnych.

Również podnoszone w skardze argumenty wskazujące na to, iż odmowa rozłożenia na raty zaległości spowoduje, oprócz zagrożenia stabilności finansowej Skarżącego, czasową a nawet stałą niemożność kontynuowania działalności charytatywnej nie przemawiają za istnieniem któregokolwiek z interesów, których wystąpienie ustawodawca uznał za konieczne dla możliwości udzielenia ulgi w spłacie należności w świetle art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji. Przesłanką do udzielenia ulgi nie jest także, wbrew wywodom skargi fakt, że Spółka dotychczas nie korzystała z pomocy publicznej.

Jednocześnie zgodzić się należy ze Skarżąca, że nie tylko sytuacje nadzwyczajne (losowe) stanowią o zaistnieniu ważnego interesu pracodawcy, a również sytuacja ekonomiczna pracodawcy, jednak jak wynika z całokształtu zebranego materiału dowodowego mimo pogarszających się wskaźników płynności Spółki, jej sytuacja ekonomiczna jest nadal dobra, o czym świadczy blisko dwumilionowy zysk wykazany w bilansie za 2016 r., a także jedynie nieznaczne odbieganie wyliczonych przez organ wskaźników od pożądanych.

3.9. W ocenie Sądu, w toku postępowania organy podjęły czynności niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrały dowody w celu ustalenia zweryfikowania wystąpienia ustawowych przesłanek wydania decyzji. Ustalenia organów podatkowych uzasadnione są zebranymi w sprawie dowodami i zgodnie z art. 187 O.p. zaskarżona decyzja została wydana z uwzględnieniem całego materiału zgromadzonego w sprawie. Dokonana ocena zebranego materiału dowodowego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 191 O.p., bowiem oceny tej nie można uznać za dowolną. W procesie dochodzenia do tych decyzji uwzględniono całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes pracodawcy lub ważny interes publiczny uzasadniający zastosowanie ulg. Rozważono także przedstawione przez Skarżącą argumenty dotyczące jej sytuacji materialnej, a wnioski z tej oceny, a także stanowisko organów co do argumentów podnoszonych przez Stronę w toku postępowania zostały wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniach decyzji, jak tego wymaga art. 210 § 4 O.p. i art. 124 O.p.

Oczywiście sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany w oparciu o kryterium słuszności i celowości pozostaje już poza kontrolą sądowoadministracyjną, jednak w sytuacji, gdy w sprawie nie zaszły okoliczności wskazujące na istnienie ważnego interesu pracodawczy czy interesu publicznego, nie sposób rozstrzygnięcia uznać za wadliwe. Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza ich sądowej kontroli, lecz z natury ogranicza ją do badania zgodności z prawem postępowania poprzedzającego podjęcie tego rodzaju decyzji i badania poprawności ustaleń i ocen w zakresie wystąpienia ważnego interesu pracodawczy czy interesu publicznego.

Postępowanie prowadzone było zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego, co przesądza, że organy działały zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.).

3.10. Reasumując w ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze art. 49 ust. 5c ustawy o rehabilitacji, a także podnoszonych przepisów postępowania art. 187 § 1 O.p., art. 121, O.p., art. 122 O.p., art. 191 O.p. i art. 210 § 4 O.p. w związku z art. 124 O.p. Za nietrafny uznać należało zarzut naruszenia art. 67a O.p., bowiem przepis ten nie był podstawą prawną zaskarżonej decyzji. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy innych przepisów prawa procesowego, w takim stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

3.11. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja Ministra, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, nie naruszają przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.