Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 683/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.165 a, art 207
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art.45 c
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 lipca 2015 r. sprawy ze skargi "A" z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 marca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia Fundacji "A" z siedzibą w S., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 grudnia 2014 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Pismem z dnia 5 grudnia 2014 r. Fundacja "A" z siedzibą w S. - dalej jako "Fundacja", wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o wszczęcie postępowania i wydanie - na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) - dalej jako "Ordynacja podatkowa", w zw. z art. 45c ust. 1 i 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) - dalej jako "u.p.d.f.", decyzji w przedmiocie przekazania 1% podatku za rok 2013.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Fundacja jako organizacja pożytku publicznego - dalej jako "OPP", jest uprawniona do otrzymania 1% podatku należnego wynikającego z zeznań podatkowych za 2013 r. Z uwagi na to, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie przekazał ww. środków w terminie określonych ustawą, zwrócono się do tego organu o wypłacenie należnej kwoty na rachunek bankowy podany

w treści pisma. W odpowiedzi organ podatkowy poinformował, że kwota wynikająca

z przekazywania 1% podatku nie może zostać przekazana z uwagi na fakt, iż numer rachunku bankowego Fundacji nie został podany w zakreślonym ustawą terminie. Zdaniem Fundacji, odmowa przekazania ww. kwot powinna nastąpić w drodze decyzji.

Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji.

Odwołując się do sformułowanej w art. 120 Ordynacji podatkowej zasady legalności organ pierwszej instancji podniósł, że aby prowadzić postępowanie podatkowe musi istnieć konkretna norma prawna, która pozwala na wydanie rozstrzygnięcia - pozytywnego lub negatywnego, dla strony wnoszącej o wydanie decyzji. Zdaniem Naczelnika, w niniejszej sprawie przepisy prawa podatkowego nie zawierają normy prawnej, na podstawie której organ podatkowy może wydać decyzję o przekazaniu 1% podatku dochodowego na rzecz OPP albo też decyzję o odmowie takiego przekazania. W związku z tym ewentualne wszczęcie postępowania podatkowego prowadziłoby do wydania decyzji bez podstawy prawnej, a więc obarczonej kwalifikowaną wadą. W konsekwencji organ pierwszej instancji uznał, że Fundacja nie może zostać uznana za stronę ewentualnego postępowania, którego wszczęcia żąda. Brak podstaw prawnych prowadzenia postępowania powoduje bowiem, że Fundacja nie jest uprawniona do wnoszenia o jego prowadzenie.

W złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu Fundacja, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, zarzuciła mu rażącą obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy, tj.:

1. art. 207 w zw. z art. 2 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie

i stwierdzenie, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wydania decyzji, w sytuacji gdy przedmiotem wniosku z dnia 5 grudnia 2014 r. było uprawnienie materialnoprawne, wynikające z przepisów prawa podatkowego;

2. art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie i bezprawne przyjęcie, że Fundacji nie przysługuje w niniejszym postępowaniu przymiot strony, mając na względzie okoliczność, iż sprawa dotyczy uprawnienia Fundacji, wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa podatkowego.

Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił argumentacji strony żalącej się uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia 6 marca 2015 r. organ odwoławczy wskazał, że w przypadku orzeczenia odmawiającego wszczęcia postępowania, którego przedmiotem jest ocena istnienia warunków do wszczęcia, na żądanie strony, określonego postępowania, organ drugiej instancji nie jest władny orzekać o istocie czy losie samej sprawy, w tym wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie przekazania Fundacji 1% podatku za 2013 r.; organ odwoławczy może badać wyłącznie prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, tj. czy zachodzą przesłanki wyłączające dopuszczalność wszczęcia postępowania.

Dyrektor przytoczył następnie treść przepisów art. 165a § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wskazując, że odmówić wszczęcia postępowania podatkowego można w sytuacji, gdy jego wszczęciu stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania

w sposób merytoryczny. Organ odwoławczy podniósł, że art. 165a Ordynacji podatkowej daje organowi podatkowemu prawo odmówienia wszczęcia postępowania na żądanie złożone przez osobę nie będącą stroną postępowania bądź gdy z jakichkolwiek innych przyczyn jego wszczęcie jest niedopuszczalne. Ma zastosowanie wyłącznie do postępowań wszczynanych na wniosek, w odniesieniu do strony odsyła do art. 165 Ordynacji podatkowej, tj. do postępowania podatkowego wszczynanego na żądanie strony. Natomiast inne przyczyny, o których mowa w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej,

to w szczególności brak w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia żądania danej treści w trybie postępowania podatkowego, sytuacja w której w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe, czy też sytuacja, w której wydana już została decyzja podatkowa (bądź postanowienie). Dyrektor podkreślił, że na sprawę administracyjną (podatkową) w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe

i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.

W świetle powyższych uwag za przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania organ odwoławczy uznał fakt, że przepisy prawa podatkowego nie przewidują wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie przekazania 1% podatku na rzecz OPP. Dyrektor podkreślił, że przekazanie kwot 1% podatku wskazanych przez podatników

w rozliczeniach rocznych jest dokonywane na podstawie złożonych przez tychże podatników zeznań, jest czynnością materialnotechniczną niewymagającą potwierdzenia

w jakimkolwiek akcie administracyjnym.

Organ odwoławczy wskazał następnie, że Fundacja uzyskała status OPP w dniu

19 kwietnia 2013 r., natomiast rachunek właściwy do przekazania 1% podatku wskazano

w dniu 14 lipca 2014 r., tj. po ustawowym terminie. W związku z tym Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 45c ust. 6 u.p.d.f., odstąpił od przekazania 1% podatku na rzecz Fundacji.

Dyrektor podniósł, że kompetencja organów podatkowych do załatwiania indywidualnych spraw w formie decyzji musi być przewidziana przez przepisy prawa materialnego. Podkreślono, że zakres postępowania jurysdykcyjnego (postępowania, które kończy się wydaniem decyzji) winien być skorelowany z przepisami materialnymi, które wyraźnie wskazują na konieczność wydania decyzji w danym przedmiocie. Natomiast postępowanie niejurysdykcyjne nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej; jego celem jest potwierdzenie określonych faktów czy stanu prawnego lub wyjaśnienie i ocena funkcjonowania organów. Zaznaczono przy tym, że w ramach postępowania niejurysdykcyjnego wyróżnia się: postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń, postępowanie w sprawie skarg i wniosków oraz postępowanie kompetencyjne.

W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie miał unormowań prawnych do wszczęcia postępowania oraz wydania decyzji w sprawie przekazania Fundacji 1% podatku.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej Dyrektor wskazał, że w niniejszym przypadku - przy braku podstaw prawnych do wydania decyzji - brak jest również możliwości oceny statusu Fundacji jako strony w nieistniejącym postępowaniu.

W skardze na powyższe postanowienie organu odwoławczego Fundacja, reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata M. W., wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono rażącą obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy, tj.:

1. art. 207 w zw. z art. 2 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie

i stwierdzenie, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wydania decyzji, w sytuacji gdy przedmiotem wniosku z dnia 4 grudnia 2014 r. było uprawnienie materialnoprawne, wynikające z przepisów prawa podatkowego - art. 45 ust. 1 i 4 u.p.d.f.;

2. art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że Fundacji nie przysługuje w niniejszym postępowaniu przymiot strony, mając na względzie okoliczność, iż sprawa dotyczy uprawnienia Fundacji, wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa podatkowego;

3. art. 165a Ordynacji podatkowej, poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie,

że żądanie wszczęcia postępowania i wydania decyzji zostało złożone przez podmiot nie będący stroną postępowania, w sytuacji gdy Fundacji przysługuje w niniejszym postępowaniu przymiot strony.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że podstawę żądania wydania decyzji

w sprawie przekazania Fundacji środków należnych z 1% podatku stanowi przepis art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej. Za błędny uznano pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że organ podatkowy wydaje rozstrzygnięcie w formie decyzji wyłącznie w przypadku, gdy ustawa tak stanowi. Zdaniem strony, co do zasady organ zobowiązany jest rozstrzygać każdą sprawę w drodze decyzji, zaś dopiero w przypadku, gdy ustawa zwalnia go z tego obowiązku, organ uprawniony jest do zaniechania orzekania w ww. formie i wyrażenia swojego stanowiska w inny sposób. Podkreślono, że brak decyzji w niniejszej sprawie pozbawia skarżącą możliwości przysługującej jej z mocy ustawy kontroli nad rozstrzygnięciem dotyczącym jej praw i należnego przysposobienia majątkowego, wynikającego ze zwrotu 1% podatku.

Strona skarżąca zwróciła uwagę na sprzeczną interpretację przepisów przez organ odwoławczy, bowiem uzasadniając brak możliwości wszczęcia postępowania i wydania decyzji Dyrektor podał, że to nie naczelnik urzędu skarbowego jest zobowiązywany do przekazywania 1% podatku, gdyż podatek ten jest przyznawany OPP przez podatników,

a naczelnik przekazuje należną kwotę jedynie w drodze czynności materialno-technicznej. W ocenie strony takie wnioski są błędne, gdyż obowiązujące przepisy uprawniają naczelnika urzędu skarbowego do odmowy wypłaty spornych środków. W przypadku, gdyby czynność ta miała być jedynie czynnością techniczną, ustawodawca nie przyznałby organowi podatkowemu prawa do wstrzymania przyznania środków.

Podkreślono również, że niniejsza sprawa wyczerpywała wszelkie przesłanki podmiotowe i przedmiotowe do wydania decyzji w trybie art. 207 Ordynacji podatkowej. Wskazano, że w myśl art. 2 § 1 pkt 4 tej ustawy jej przepisy stosuje się do spraw z zakresu prawa podatkowego, które należą do właściwości organów podatkowych. Zdaniem strony, nie ulega wątpliwości, że Naczelnik Urzędu Skarbowego jest organem podatkowym, natomiast kwestia przynależności niniejszej sprawy do spraw z zakresu prawa podatkowego wynika w szczególności z umiejscowienia przepisów o przekazaniu 1% podatku w u.p.d.f. oraz z faktu, iż przedmiotem sprawy jest kwestia rozdysponowania otrzymanego przez Skarb Państwa podatku. Odwołując się do orzecznictwa i poglądów doktryny strona podniosła, że powinno być zasadą, iż każde rozstrzygnięcie w kwestii materialnoprawnych uprawnień i obowiązków stron powinno mieć formę decyzji; organ nie może poprzestać na udzieleniu stronie informacji co do braku możliwości pozytywnego załatwienia sprawy, gdy istnieją przesłanki do załatwienia sprawy w formie decyzji.

Zdaniem strony nie ma wątpliwości, że kwestia przyznania jej zadeklarowanej należności z tytułu odliczenia 1% podatku dochodowego osób fizycznych dotyczy bezpośrednio materialnoprawnego uprawnienia, które przysługuje Fundacji na gruncie przepisów prawa podatkowego (u.p.d.f.). A zatem, orzekający w sprawie organ podatkowy powinien wydać decyzję co do istoty sprawy.

Odnosząc się do argumentacji organu dotyczącej braku przymiotu strony wskazano, że Fundacja jako OPP była bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy, gdyż jak stanowi art. 45 ust. 1 i 4 u.p.d.f. naczelnik urzędu skarbowego właściwy miejscowo dla złożenia zeznania podatkowego, przekazuje na rzecz jednej OPP działającej na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego, wybranej przez podatnika z wykazu, o którym mowa w tej ustawie, kwotę w wysokości nieprzekraczającej 1% podatku należnego. Zgodnie natomiast z art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej, stroną w postępowaniu podatkowym może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wymieniona w § 1, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa.

Opierając się na orzecznictwie sądowym wskazano, że o tym, czy i kto posiada interes prawny można orzec wyłącznie na podstawie analizy właściwych norm materialnoprawnych, oraz że interes prawny każdorazowo powinien wynikać z konkretnej normy prawa materialnego i odnosić się do określonego stanu faktycznego. Zdaniem strony, zaprezentowana we wniosku z dnia 4 grudnia 2014 r. i w dalszych pismach sytuacja faktyczna i analiza podatkowych norm materialnoprawnych jednoznacznie wskazują, że Fundacja posiada interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy dotyczącej unormowanej w przepisach u.p.d.f. kwestii przyznania należności z tytułu odliczenia

1% podatku, bowiem jest OPP, której na podstawie art. 45 ust. 1 i 4 tej ustawy przysługuje prawo do otrzymania zwrotu kwoty przyznanego 1% podatku.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane

w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia,

że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia tego przepisu wskazuje, że sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas,

gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżone postanowienie pod kątem wskazanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, że narusza ono prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy orzeka w sprawie

w drodze decyzji, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Powyższy przepis ustanawia zasadę, w myśl której sprawa zawisła przed organem podatkowym powinna być załatwiona w formie decyzji administracyjnej, zaś inny sposób rozstrzygnięcia - jako ewentualność o charakterze wyjątkowym, stanowiącym odstępstwo od wspomnianej zasady - powinien mieć wyraźne uzasadnienie ustawowe (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt I FSK 10/12, LEX nr 1291077). Domniemanie to ma przy tym jeszcze bardziej uzasadnione podstawy niż jest to w ogólnym postępowaniu administracyjnym, ponieważ w postępowaniu podatkowym nie ma alternatywy dla decyzji w postaci innego sposobu załatwienia sprawy, takiego np. jak ugoda (tak: J. Borkowski

[w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2011, s. 863). Niemniej, podobnie jak w ogólnym postępowaniu administracyjnym, na rzecz przyjęcia tego domniemania wszędzie tam, gdzie przepisy upoważniają organ do załatwienia sprawy, lecz nie określają formy jej rozstrzygnięcia, przemawiają względy ochrony interesu strony, zwłaszcza jeżeli zważyć na brak dostatecznej precyzji prawodawstwa w rozpatrywanej materii (tak: C. Martysz

[w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Postępowanie administracyjne ogólne, Warszawa 2003, s. 654). Tego aspektu zagadnienia nie można pominąć. Zauważyć bowiem trzeba, że tylko decyzja, będąca najbardziej sformalizowaną postacią aktu administracyjnego, gwarantuje realizację szeregu praw przysługujących stronie, w tym tych procesowych, związanych m.in. z weryfikacją rozstrzygnięcia w trybie zwykłym lub nadzwyczajnym

(zob. J. Świątkiewicz, Decyzja administracyjna w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Nowe Prawo 1985, nr 9, s. 29). Wszystkie znormatywizowane elementy formy decyzji administracyjnej, określone m.in. w art. 210 Ordynacji podatkowej, służą wszak identyfikacji stosunku prawnego, będącego treścią sprawy, oraz zachowaniu uprawnień stron łączących się z zakończeniem czynności postępowania zmierzającego do załatwienia tejże sprawy (zob. J. Borkowski, op. cit., s. 863). Istota rzeczy nie polega jednak na wzmocnieniu formalizmu rozstrzygnięć, lecz na zapewnieniu efektywnej kontroli działalności organów, jeżeli zachodzą wątpliwości co do jej zgodności ze stanem faktycznym lub prawnym (zob. J. Borkowski, op. cit., s. 861).

Potrzeba ochrony praw strony jest szczególnie doniosła w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie podjęte przez organ ma charakter odmowny - tak jak w rozpatrywanej sprawie. W tym kontekście wypada przywołać pogląd J. Świątkiewicza, zgodnie z którym sprawa powinna być załatwiona w formie przewidzianej prawem, ale gdy organ odmawia pozytywnego jej załatwienia, należy wydać decyzję ze wszystkimi tego konsekwencjami

(J. Świątkiewicz, op. cit., s. 34), m.in. związanymi z możliwością jej kontroli w trybie instancyjnym. Z tego punktu widzenia drugorzędne znaczenie musi mieć fakt, że samo przekazanie 1% należnego podatku, czyli pozytywne załatwienie sprawy, następuje

w drodze tzw. czynności materialnotechnicznej. Nie pozwala on bowiem na wyciagnięcie wniosków co do tego, w jaki sposób powinna być zakończona sprawa, gdy zdaniem organu nie zostały spełnione przesłanki do przekazania 1% podatku.

W związku z tym należy podkreślić, że koncepcja zastosowana przez organy podatkowe pozostawia ów problem otwartym, natomiast przyjęcie domniemania wydania

w sprawie decyzji stanowi jego rozwiązanie. Okoliczność ta również postrzegana jest

w literaturze jako argument przemawiający na rzecz uznania, że sprawa, nawet pomimo braku wyraźnej podstawy ustawowej, powinna być załatwiona decyzją. W przeciwnym wypadku powstawałaby bowiem sytuacja, w której pewna kategoria spraw nie mogłaby być załatwiona tylko z tego powodu, że ustawodawca nie określił wprost formy, w jakiej ma to nastąpić (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005, s. 611).

Odnosząc poczynione wyżej uwagi teoretyczne do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że z treści pisma z dnia 7 sierpnia 2014 r. wynika, iż skarżąca jako OPP zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przekazanie należnego jej 1% podatku wynikającego z zeznań podatkowych za 2013 r. (k. 19 akt administracyjnych). W odpowiedzi na to pismo organ - powołując się na przepisy prawa materialnego - poinformował skarżącą, że nie może przychylić się do jej wniosku, ponieważ wskazanie numeru rachunku bankowego, właściwego do przekazania

1% podatku, nastąpiło po ustawowym terminie (k. 20 akt administracyjnych).

W tym miejscu należy zbadać, czy istnieją przepisy prawa materialnego, które uprawniają skarżącą do otrzymania 1% podatku wykazanego w deklaracjach przez podatników.

W ocenie Sądu, takim przepisem jest art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1118

ze zm.), zgodnie z którym podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych może, na zasadach i w trybie określonym w przepisach odrębnych, przekazać 1% podatku obliczonego zgodnie z odrębnymi przepisami na rzecz wybranej przez siebie organizacji pożytku publicznego. Otrzymane przez organizację pożytku publicznego środki finansowe pochodzące z 1% podatku dochodowego od osób fizycznych mogą być wykorzystane wyłącznie na prowadzenie działalności pożytku publicznego.

Z kolei art. 45c ust. 1 u.p.d.f. stanowi, że naczelnik urzędu skarbowego właściwy miejscowo dla złożenia zeznania podatkowego, na wniosek, o którym mowa w ust. 3, przekazuje na rzecz jednej organizacji pożytku publicznego działającej na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego, wybranej przez podatnika z wykazu, o którym mowa w ustawie o działalności pożytku publicznego, zwanej dalej "organizacją pożytku publicznego", kwotę w wysokości nieprzekraczającej 1% podatku należnego wynikającego:

1) z zeznania podatkowego złożonego w terminie określonym dla jego złożenia, albo

2) z korekty zeznania, o którym mowa w pkt 1, jeżeli została dokonana w ciągu miesiąca od upływu terminu dla złożenia zeznania podatkowego

- po jej zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy w dół.

Powyższą kwotę naczelnik urzędu skarbowego przekazuje w terminie od maja do lipca roku następującego po roku podatkowym, za który składane jest zeznanie podatkowe, na rachunek bankowy właściwy do przekazania 1% podatku podany przez OPP zgodnie z przepisami ustawy o działalności pożytku publicznego. Kwota ta jest pomniejszana o koszty przelewu bankowego (art. 45c ust. 4 u.p.d.f.).

W myśl art. 45c ust. 6 u.p.d.f. naczelnik urzędu skarbowego odstępuje od przekazania 1% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego, jeżeli:

1) organizacja nie podała, zgodnie z ustawą o działalności pożytku publicznego, numeru rachunku bankowego właściwego do przekazania 1% podatku lub numer tego rachunku jest nieprawidłowy;

2) organizacja została usunięta z wykazu prowadzonego zgodnie z art. 27a ustawy

o działalności pożytku publicznego;

3) podatnik we wniosku, o którym mowa w ust. 3, podał numer wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, którego nie zawiera wykaz prowadzony zgodnie z art. 27a ustawy o działalności pożytku publicznego.

A zatem, skarżąca mogła domagać się od organu na podstawie przytoczonych powyżej przepisów przekazania jej określonych kwot podatku wskazanych w deklaracjach przez podatników. Należy zgodzić się z organami podatkowymi, że przepisy te nie zawierają regulacji określających sytuacje, w których dochodzi do wydania decyzji

o przekazaniu 1% podatku bądź o odmowie przekazania. Tym samym, przekazanie

1% podatku powinno odbywać się, co do zasady, jako czynność materialnotechniczna,

ale tylko w takim przypadku, gdy strona niczego nie kwestionuje. Natomiast w przypadku, gdy organ odmawia (z różnych powodów) przekazania podatku na rzecz OPP,

tak naprawdę pozbawia stronę określonego uprawnienia zawartego w przepisach prawa materialnego. W takiej sytuacji w sprawie powinna być wydana decyzja o odmowie przekazania 1% podatku, skoro odmawia się podmiotowi skorzystania z określonego prawa (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 października 2013 r. sygn. akt

III SA/Wa 135/13, LEX nr 1421143).

W piśmiennictwie za utrwalony należy uznać pogląd, że sprawę administracyjną stanowi przewidziana w przepisach materialnego prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracyjny i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. Tak rozumiana sprawa administracyjna staje się przedmiotem postępowania jurysdykcyjnego z chwilą złożenia przez ten podmiot żądania wszczęcia postępowania lub też z chwilą wszczęcia postępowania z urzędu przez organ administracyjny (zob. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, s. 176.).

W związku z powyższym kwestia, czy zasadnie odmówiono Fundacji przekazania

1% podatku, powinna być weryfikowana w ramach postępowania administracyjnego

zakończonego wydaniem decyzji. Wykorzystanie toku instancyjnego będzie gwarantem ochrony praw strony oraz efektywnej kontroli działalności organów.

Końcowo należy wskazać na analogiczny sposób postępowania w sprawach dotyczących oprocentowania nadpłaty. W orzecznictwie sądowym nie budzi bowiem wątpliwości, że do kategorii "sprawy podatkowej" w rozumieniu przyjętym w art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej zalicza się stwierdzenie istnienia nadpłaty podatkowej (art. 72 § 1 pkt 1 i art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej) oraz należnego z tego tytułu podatnikowi oprocentowania (art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 i 2 tej ustawy). W przypadku gdy organ nie kwestionuje przedstawionych przez podatnika dokumentów i dokonuje potwierdzenia dokonanych potrąceń należności i zobowiązań to czynność ta ma charakter czynności materialnotechnicznej. Jeżeli natomiast zagadnienie oprocentowania nadpłaty staje się przedmiotem sporu, to złożone w tym zakresie żądanie podatnika wszczyna postępowanie jurysdykcyjne, które powinno zakończyć wydaniem decyzji podatkowej w przedmiocie określenia wysokość oprocentowania nadpłaty (zob. wyrok NSA z dnia 26 marca 2013 r. sygn. akt II FSK 1577/11, LEX nr 1334737).

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.

Zgodnie z dyspozycją art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd, zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.), zasądził od organu administracji na rzecz strony skarżącej.[pic]