Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 388/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art.  72, art. 67 § 2 pkt 3 , art. 77, art. 77 § 1, art. 80, art. 8 oraz art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Karolina Chrapkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 9 maja 2024 r. znak: SKO.PS-80/1134/358/2024 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z 9.05.2024 r. znak: SKO.PS-80/1134/358/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania J. K. (zwanego dalej "stroną") od wydanej z upoważnienia Wójta Gminy Mirzec decyzji z 5.01.2024 r. znak: 5211.1.SP.2024.AKK odmawiającej przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 390) wnioskowanego na H. K.(żona), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Na wstępie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia SKO zwróciło uwagę, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego strona złożyła 29.04.2022r. – wobec czego przy rozpoznaniu niniejszej sprawy zastosowanie miały przepisy dotychczasowej ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych, zwanej dalej "ustawą" – na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429). Za bezsporne uznano, że strona jest osobą, na której w pierwszej kolejności spoczywa obowiązek alimentacyjny względem żony, która legitymuje się orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy KRUS w Kielcach z 17.05.2023 r., stwierdzającym u niej okresową niezdolność do samodzielnej egzystencji.

Odnosząc się do uzasadnienia decyzji organu I instancji – który odmówił przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia ze względu na fakt, że w ww. orzeczeniu wskazano, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała w wieku 66 lat – SKO podzieliło stanowisko wyrażone w jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych. Mianowicie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21.10.2014 r. o sygn. akt K 38/13 przesądził o tym, że organy, rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, tj. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23.10.2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. W rezultacie, stanowisko wyrażone w decyzji z 5.01.2024 r. uznano w analizowanym zakresie za wadliwe.

Organ odwoławczy, odnosząc się do określonej w art. 17b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy przesłanki przyznania żądanego świadczenia, zaznaczył że z wniosku wynika, że strona zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od 27.04.2022 r. – co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Uwzględniając powyższe SKO stwierdziło, że nie zachodzi negatywna podstawa do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną z uwagi na brak oświadczenia strony o zaprzestaniu wykonywania pracy w gospodarstwie przez domownika – na co powołuje się organ I instancji, odmawiając wnioskowanego świadczenia.

Organ odwoławczy, utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję, wskazał jednak że w niniejszej sprawie zaistniała wątpliwość, czy zachodzi związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę pracy zarobkowej, a sprawowaną przezeń opieką nad niepełnosprawną żoną (niespełnienie przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy). Powyższe wynika z wywiadu środowiskowego z 28.12.2023 r. – w którym nie potwierdzono sprawowania przez stronę opieki nad żoną. W tym zakresie SKO stwierdziło, że zakres i częstotliwość czynności wykonywanych przez stronę w ramach opieki nad żoną nie jest na tyle intensywny i absorbujący, aby stanowił obiektywną przeszkodę do podjęcia przezeń pracy zarobkowej. Odwołujący się sam bowiem oświadczył, że przy żonie wykonuje zabiegi higieniczne, pierze, sprząta, gotuje, kupuje leki, jeździ z nią do lekarza, robi zakupy. W ocenie organu, ww. czynności składają się na szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego (przynoszenia posiłków, robienia zakupów itp.) i nie sposób ich uznać za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności strony, gdyż są to rutynowe czynności, wykonywane przez osoby, które na co dzień wykonują je przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu (wyrok NSA z 24.06.2021 r. o sygn. akt I OSK 351/21). W judykaturze wskazuje się, że czynności, polegające na podawaniu leków, czy umawianiu wizyt lekarskich nie są czynnościami oznaczającymi długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy, uniemożliwiającymi podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby na część etatu (wyrok NSA z 16.04.2021 r. sygn. akt I OSK 2859/20). Wskazane przez stronę czynności, które wykonuje jako czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przy właściwej organizacji, dają możliwość pogodzenia ich z wykonywaniem aktywności zawodowej, choćby w niepełnym wymiarze czasowym (wyrok NSA z 16.12.2021 r. o sygn. akt I OSK 858/21). Jednocześnie SKO, nie kwestionując złego stanu zdrowia niepełnosprawnej i konieczności jej wsparcia – do czego odwołujący się jest zobowiązany zgodnie z regulacjami Kodeku rodzinnego i opiekuńczego – zaznaczyło, że sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Takiej podstawy nie stanowi również deklarowana gotowość do świadczenia czynności opiekuńczych. W rezultacie stwierdzono, że strona może zorganizować czynności pielęgnacyjno-opiekuńcze wobec żony, godząc je z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, chociażby w minimalnym wymiarze. Doświadczenie życiowe dowodzi bowiem, że czynności, które wykonuje odwołujący, można wykonywać przed pracą lub po pracy. Czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego mogą być wykonywane również poza godzinami zatrudnienia – tak jak to się odbywa w szeregu gospodarstw domowych, w których pod opieką pracujących pozostają chociażby małoletnie dzieci lub osoby starsze. Ponadto – co wynika z przeprowadzonego wywiadu – to żona strony wskazywała, jakie czynności wykonuje wobec niej mąż – co budzi wątpliwość odnośnie wykonywania tejże pomocy względem żony w sposób stały, faktyczny i rzetelny. Na wątpliwości co do rzetelności świadczonej opieki wskazuje również fakt założenia w rodzinie Niebieskiej Karty, gdzie to opiekun jest osobą stosującą przemoc. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, zdaniem SKO, jest wystarczający dla stwierdzenia, że strona – z uwagi na zakres i rozmiar czynności, jakie wykonuje względem żony – ma potencjalną możliwość, na tle okoliczności stwierdzonych w wywiadzie środowiskowym, wykonywania pracy. Związek pomiędzy rezygnacja z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem a sprawowana opieką musi być bezpośredni i ścisły. W realiach niniejszej sprawy takiego rodzaju związku trudno się dopatrzyć. Natomiast wnioskowane świadczenie nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (co stanowiłoby alternatywę wynagrodzenia za pracę), a przysługuje za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w jakich zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej – która to sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze strona podniosła, że po opuszczeniu – 18.11.2023 r. – przez żonę szpitala po operowaniu nowotworu (zaświadczenie o leczeniu onkologicznym w załączeniu), wbrew twierdzeniom organu I instancji, opiekował się nią, robił opatrunki ze srebrem, odkażał rany, woził do lekarzy, pomagał we wszystkich bieżących czynnościach dnia codziennego. Skarżący wyjaśnił, że nie może pracować zarobkowo, nie ma żadnych dochodów, utrzymuje się z emerytury żony, nieprawdą jest, że osobą zainteresowaną przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego jest jego żona, żyją razem od 39 lat razem, nie są rodziną patologiczną. Skarżący, wyjaśniając sytuację zaistniałą w związku z założeniem Niebieskiej Karty, wyjaśnił że emocje wzięły wówczas górę – przytłoczony brakiem środków i obowiązkami zachował się wobec żony nagannie, żałuje tego czynu. Nie jest ponadto prawdą, jakoby nie było go w domu podczas wizyty sprawdzającej Policji 22.09.2023 r. Oboje z żoną nie chcą odwiedzin Policji, pragną sami rozwiązywać swoje osobiste problemy. Końcowo skarżący wskazał, że żona ma 204 szwów na nogach (żylaki), miażdżycę i problemy z chodzeniem (w załączeniu skierowanie do szpitala i MR stawu kolanowego), przez 6 miesięcy brała zastrzyki, aby nie doprowadzić do zatoru, a po leczeniu BRTH nie może przebywać na słońcu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz.935), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja organu odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z uwagi na opiekę sprawowaną nad niepełnosprawną żoną. Mając na uwadze, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego strona złożyła 29.04.2022 r., przy rozpoznaniu niniejszej sprawy – jak trafnie wskazało SKO – zastosowanie miały przepisy dotychczasowej ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie bowiem z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.2023 r. o świadczeniu wspierającym, która weszła w życie z dniem 1.01.2024 r., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31.12.2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, to jest art. 77, art. 77 § 1, art. 80, art. 8 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, co w rezultacie przełożyło się na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – poprzez błędne zastosowanie – a contrario – art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zwanej dalej "ustawą".

Na wstępie zaznaczyć trzeba, że SKO zakwestionowało prawidłowość powołanej przez organ I instancji argumentacji, dotyczącej daty powstania niepełnosprawności u żony skarżącego (66 lat), wyłączającej możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przytoczone stanowisko organu odwoławczego, kwestionujące rozważania prawne organu I instancji, należy podzielić, gdyż przywołany w tym zakresie w decyzji organu I instancji art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mógł być stosowany – w związku z uznaniem go za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21.10.2014 r. o sygn. K 38/13. Stosując właściwą wykładnię tego przepisu należy przyjąć, że w stosunku do opiekunów osób, u których niepełnosprawność powstała po 18 roku życia, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji, jak wynika z argumentacji SKO, niedopuszczalne jest oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP – co znalazło potwierdzenie w jednolitym orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z 29 kwietnia 2019 r., sygn. I OSK 300/19; z 26 kwietnia 2019 r., sygn. I OSK 8/19; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Podobnie, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego co do braku negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17b ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;

2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.

W tym zakresie należy wskazać na stosowne oświadczenie strony z 18.12.2024 r., jak również na:

- zaświadczenia Urzędu Gminy Mirzec o tym, że strona nie posiada gospodarstwa gminy Mirzec, w latach 2021-2023 nie korzystała ze zwrotu podatku w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej

- zaświadczenie ARiMR Świętokrzyski Oddział Regionalny co do tego, że strona nie figuruje w krajowym systemie producentów rolnych.

Przechodząc do dalszych rozważań należy przytoczyć wskazany przez SKO art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W tym zakresie nie sposób jednak podzielić stanowiska SKO co do braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem przez skarżącego a sprawowaną przezeń opieką nad niepełnosprawną żoną – której rzetelność organ poddaje zarazem w wątpliwość. SKO powołało się na treść wywiadu środowiskowego z 28.12.2023 r. – w którym nie potwierdzono sprawowania przez stronę stałej i faktycznej opieki nad żoną, wskazując że niepełnosprawna jest – w ocenie pracownika GOPS w Mircu – osobą samodzielną tj. chodzącą do sklepu lub przyjeżdżającą samodzielnie samochodem do Urzędu Gminy w Mircu, czy też do GOPS w Mircu. Ponadto, ustalono, że rodzinie została założono Niebieska Karta, z której wynika, że osobą doznającą przemocy od skarżącego jest żona. Z notatek Policji sporządzonych podczas wizyt sprawdzających bezpieczeństwo doznającej przemocy wynika, że strona była wówczas nieobecna – przebywając w pracy. W wywiadzie wskazano, że podczas jego przeprowadzania niepełnosprawna mówiła stronie, w jaki sposób się on nią opiekuje. Osobą zainteresowaną w uzyskaniu świadczenia jest niepełnosprawna, a strona działa pod wpływem żony. SKO, uwzględniając powyższe ustalenia, stwierdziło, że strona może zorganizować czynności pielęgnacyjno-opiekuńcze wobec żony, godząc je z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, chociażby w minimalnym wymiarze. Jednocześnie zaakcentowano, że wykonywane przez stronę czynności są związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, a strona jest zobowiązana do wsparcia żony zgodnie z regulacjami Kodeku rodzinnego i opiekuńczego.

Ze stanowiskiem takim – w kontekście trafnie podniesionych w skardze zarzutów i uwzględniając całokształt okoliczności niniejszej sprawy – nie można się zgodzić. SKO dokonało bowiem wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Konsekwencją powyższego są wadliwe ustalenia faktyczne, przekładające się na błąd w subsumpcji art. 17 ust. 1 ustawy.

Brak właściwego odniesienia się do kluczowego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy materiału dowodowego przesądza o naruszeniu przez organy obu instancji przywołanych poniżej przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, determinując kierunek, treść oraz formę podjętego rozstrzygnięcia, a także wybór podstawy prawnej. W świetle K.p.a. organ powinien bowiem uwzględnić wszystkie dowody przeprowadzone w postępowaniu, następnie dokonać oceny ich mocy i wiarygodności. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7, art. 11 K.p.a.). Jedną z przesłanek swobodnej oceny dowodów jest to, aby organ administracji publicznej ocenił nie tylko każdy dowód z osobna, ale wszystkie dowody w łączności (por. m.in. wyrok NSA z 29 czerwca 2022 r., sygn. I GSK 1619/21, dostępny j.w.). Wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, organ powinien zawrzeć w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.). Tylko bowiem w ten sposób ocena dowodów może być sprawdzona w toku instancji i w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Mianowicie, organ odwoławczy skupił się wyłącznie na treści ostatniego z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych z 28.12.2023 r., pomijając ustalenia zawarte w wywiadzie środowiskowym z 26.05.2022 r. (wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony 29.04.2022 r.) – w którym pracownik socjalny potwierdził sprawowanie przez skarżącego całodobowej opieki nad niepełnosprawną żoną. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na rozciągnięte w czasie postępowanie w sprawie ww. wniosku – w którego toku SKO wydało prawomocną decyzję kasacyjną z 13.10.2023 r., zwracając jednak uwagę (oprócz ww. wyroku w sprawie o sygn. akt K 38/13) wyłącznie na konieczność ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości kwestii zaprzestania przez stronę prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Okoliczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną nie budził wówczas wątpliwości organu. Sytuacja taka jednak uległa zmianie wobec przeprowadzenia kolejnego wywiadu środowiskowego z 28.12.2024 r. – którego rezultaty pozostają w sprzeczności nie tylko z wcześniejszymi ustaleniami, ale przede wszystkim z istniejącą w dacie jego przeprowadzania sytuacją faktyczną, nie znajdującą odzwierciedlenia we wnioskach pracownika socjalnego. Mianowicie, w ostatnim wywiadzie środowiskowym poprzestano na ogólnikowym stwierdzeniu, że cyt. "Być może obecnie Pani H. wymaga większej pomocy ze strony męża, ponieważ twierdzi, że dwa miesiące temu przeszła zabieg chirurgiczny. Do tej pory Pani H. bardzo dobrze funkcjonowała. Była widywana na zakupach, które robiła samodzielnie, przyjeżdżając swoim samochodem. Pani H. przychodziła do Urzędu Gminy, jak również do GOPS". Analizując powyższe nasuwają się następujące wnioski:

- po pierwsze, pracownik socjalny nie wskazał konkretnych dat wykonywania przez żonę skarżącego ww. czynności, ani osoby dokonującej ich obserwacji, w szczególności nie sporządzono chociażby podpisanej przez konkretnego pracownika adnotacji, o jakiej mowa w art. 72 K.p.a., abstrahując od obowiązku sporządzenia protokołu wymaganego w myśl art. 67 § 2 pkt 3 K.p.a. dla oględzin;

- po drugie, w sposób ogólny, z użyciem trybu przypuszczającego ("być może") odniesiono się do nader istotnego w niniejszej sprawie stanu zdrowia żony skarżącego – legitymującej się przecież wymaganym do przyznania żądanego świadczenia orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy KRUS w Kielcach z 17.05.2023 r., stwierdzającym u niej okresową niezdolność do samodzielnej egzystencji – bez rozpytania, czego konkretnie dotyczył wspomniany zabieg chirurgiczny i jakie dolegliwości ze sobą niósł, podobnie jak inne, bliżej nieustalone, schorzenia żony skarżącego – co miało również znaczenie w kontekście sprawowanej przez skarżącego opieki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy.

W tym zakresie trafne okazały się podniesione w skardze szczegółowe zarzuty, poparte stosowną dokumentacją medyczną (pochodzącą sprzed daty przeprowadzenia wywiadu środowiskowego) co do operowania u żony strony nowotworu w listopadzie 2023 r. – i związanej z tym opieki i pielęgnacji, zawożenia na wizyt u lekarzy, niezbędnych ponadto z uwagi na problemy żony z miażdżycą, chodzeniem (problemy z kolanem) i niemożnością przebywania na słońcu po leczeniu BRTH.

W konsekwencji, nie sposób uznać zawartych w ostatnim z przeprowadzonych wywiadów środowiskowych – wadliwie poczynionych – ustaleń i wywiedzionych w oparciu o nie wnioski za mogące stanowić podstawę wydania zaskarżonej decyzji SKO w ważkiej dla strony sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z uwagi na opiekę sprawowaną nad niepełnosprawną żoną. To samo dotyczy twierdzeń co do założenia w rodzinie Niebieskiej Karty, z czego organ wywiódł wątpliwość co do rzetelności świadczonej przez skarżącego opieki, pomijając że jego żona podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego nie zgłosiła zastrzeżeń co do jego zachowania. Ponadto, do akt sprawy nie załączono notatek urzędowych z wizyt sprawdzających Policji z których miało wynikać, że strona była wówczas nieobecna – przebywając w pracy, co uniemożliwia weryfikację ustaleń organów w tym zakresie, zakwestionowanych przez skarżącego, który zaznaczył, że żałuje swojego zachowania, był wówczas przytłoczony brakiem środków i obowiązkami, zaś z żoną żyją razem od 39 lat razem, nie są rodziną patologiczną, a swoje osobiste problemy pragną rozwiązywać sami.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zostaną uwzględnione przedstawione wyżej uwagi z wyeliminowaniem dotychczasowego naruszenia prawa, przy jednoczesnej analizie całości zgromadzonego materiału dowodowego ze szczególnym uwzględnieniem, opisanego w skardze, stanu zdrowia żony skarżącego i związanego z tym charakteru sprawowanej nad nią opieki.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekła jak w sentencji wyroku – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c w zw. z art. 135 p.p.s.a.