Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 734/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 57
journal: Dz.U. 2010 nr 185 poz 1243
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenie "P." z siedzibą w B. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na zamknięcie składowiska odpadów - oddala skargę -


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 734/12

UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Minister Środowiska (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia "P." z siedzibą w B. (dalej "skarżący") od decyzji Marszałka Województwa [...] (dalej "Marszałka") z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], utrzymał decyzję Marszałka w mocy.

II. Zaskarżona decyzja Ministra zapadła w następującym stanie faktycznym:

1. Sprawa wyrażenia Miejskiemu Przedsiębiorstwu Oczyszczania Sp. z o.o. w W. (dalej "wnioskodawca") zgody na zamknięcie - na podstawie art.54 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 z późn.zm.) - składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, zlokalizowanego w miejscowości L. (dalej "składowisko"), była już przedmiotem orzekania przez Ministra.

2. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. znak: [...] (dalej "pierwsza decyzja Ministra"), Minister utrzymał w mocy decyzję Marszałka z dnia [...] marca 2011 r. znak: Nr [...], w przedmiocie wyrażenia przedmiotowej zgody.

3. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Ministra.

4. Wyrokiem z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1185/11, Sąd uchylił pierwszą decyzję Ministra.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ odwoławczy sprowadził swoje rozważania wyłącznie do akceptacji stanowiska Marszałka. Obowiązkiem organu odwoławczego było natomiast dokonanie ustaleń, czy faktycznie zachodzi konieczność dalszej budowy nasypów dociążających w warunkach znacznego przekroczenia pojemności składowiska odpadów i wpływu tego przekroczenia na dopuszczalną wysokość bryły oraz wskaźnik stateczności, w szczególności, że okoliczności te były wyraźnie zaakcentowane przez stronę skarżącą.

lii. W konsekwencji zapadnięcia powyższego wyroku Minister - zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. - ponownie rozpatrzył odwołanie skarżącego od decyzji Marszałka, utrzymując tę decyzję w mocy.

1

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał w szczególności, co następuje:

1. W niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki upoważniające do wydania zgody na zamknięcie składowiska.

2. Zgodnie z art.54 ust.7 ustawy o odpadach decyzja w przedmiocie wyrażenia zgody na zamknięcie składowiska odpadów powinna określać:

1) techniczny sposób zamknięcia składowiska odpadów (lub jego wydzielonej części),

2) datę zaprzestania przyjmowania do składowania odpadów,

3) harmonogram działań związanych z rekultywacją składowiska odpadów,

4) warunki sprawowania nadzoru nad zrekultywowanym składowiskiem 3.

odpadów, w tym monitoringu, oraz warunki wykonania tego obowiązku.

3. Decyzja Marszałka zawiera odpowiednio:

1) poszczególne parametry techniczne ukształtowania bryły zamkniętego obiektu, czyli techniczny sposób zamknięcia obiektu( pkt 1 art. 54 ust.7 w/w ustawy),

2) fazy i terminy prowadzenia wszystkich działań związanych z rekultywacją składowiska odpadów, w tym prac dotyczących doposażenia, przebudowy, renowacji i oczyszczenia poszczególnych instalacji służących odgazowaniu składowiska i odprowadzaniu odcieków z obiektu, czyli harmonogram działań związanych z rekultywacją obiektu oraz przeprowadzenia dodatkowych w/w prac w odniesieniu do instalacji służących odgazowaniu obiektu i odprowadzaniu z niego odcieków( pkt 3 art. 54 ust. 7 w/w ustawy),

3) szczegółowe warunki prowadzenia nadzoru i monitoringu składowiska odpadów, (pkt 3 art. 54 ust. 7 w/w ustawy),

4. Poszczególne zarzuty skarżącego, dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowiska odpadów, nie zasługują na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie został naruszony:

(-) § 6 rozporządzenia dotyczący wyposażenia składowiska odpadów w system drenażu wód odciekowych,

(-) § 15 rozporządzenia dotyczący w istocie pojemności zbiorników przeznaczonych do gromadzenia wód odciekowych lub odprowadzania odcieków do kanalizacji,

(-) art.7 i art.77 poprzez nieprzeprowadzenie postępowań dowodowych: w

2

zakresie odcieków zalegających u podnóża skarp, poza zbiornikami do gromadzenia wód odciekowych, oraz w zakresie badania pojemności zbiorników na wody odciekowe, a tym samym braku ustaleń w zakresie prawidłowości funkcjonującego systemu drenażu.

5. Wszelkie prace zarówno w fazie eksploatacji jak i podczas zamykania przedmiotowego składowiska odpadów odbywają się na podstawie zatwierdzonego decyzją Starosty P. z dnia [...] czerwca 2004r. znak: [...] "Projektu zamiennego kompleksowej rekultywacji składowiska L.. Projekt zamknięcia bryły składowiska" (Geoteko, 2003).

6. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia treści §16a pkt. 6 cytowanego Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003r., stwierdzić należy, że przepis ten stanowi o dopuszczeniu poszczególnych rodzajów odpadów inertnych (obojętnych) do wykonywania warstwy izolacyjnej - tzw. przesypki ma zastosowanie w trakcie eksploatacji składowiska odpadów. Warstw izolacyjnych, które oddzielają od siebie kolejno składowane warstwy odpadów (obiekt eksploatowany w tzw. systemie tortowym), nie stosuje się na zamkniętym obiekcie, gdyż na zamkniętym obiekcie nie składuje się już odpadów. Natomiast punkt 9 tego przepisu pozostaje bez związku z regulacją określoną w punkcie 6, ponieważ nie dotyczy warstw izolacyjnych, lecz wykonywania warstwy technicznej tj. kształtującej bryłę składowiska odpadów i warstwy rekultywacyjnej. A zatem przepis ten z oczywistej przyczyny nie został naruszony.

7. W zakresie zarzutu dotyczącego wydania zaskarżonej decyzji na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego w odniesieniu do konieczności budowy nasypów dociążających, których formowanie zostało zakończone w roku 2001 oraz nie uwzględnienia przekroczenia pojemności składowiska i wpływu tego przekroczenia na dopuszczalną pojemność bryły i wskaźnik stateczności wyjaśnić należy, co następuje:

Analiza parametrów technicznych składowiska odpadów w L. wskazuje, że docelowa rzędna składowania została ustalona na poziomie 172 m. n p m, nie została przekroczona, a powierzchnia tego obiektu mierzona w planie obrysu (również nieprzekroczona) wynosi ok.20 ha.

Wobec powyższych ustaleń wyjaśnić trzeba, że kwestionowane rzekome różnice w odniesieniu do pojemności omawianego obiektu wynikają najprawdopodobniej z nieznajomości merytorycznych kwestii dotyczących tego zagadnienia. Otóż w w/w projekcie budowlanym zamiennym podano dane z uwzględnieniem teoretycznych — prognozowanych wartości osiadania obiektu na

3

dwóch różnych poziomach ( Korony i półki) i średnio założonej gęstości odpadów, co w przeliczeniu na pojemność obiektu - w odniesieniu do stopnia nagromadzenia odpadów dawało wartość 5,2 min Mg odpadów. Natomiast empirycznie zmierzona gęstość odpadów była wyższa od założonej średniej i wyniosła ok. 1,44 Mg/m3. Biorąc również pod uwagę faktyczne osiadanie obiektu w okresie jego eksploatacji, dokonano zweryfikowania pojemności obiektu do wartości ok. 5,5 min Mg nagromadzonych odpadów.

8. Ocena danych w odniesieniu do przekroczenia zarówno rzędnej jak i pojemności przedmiotowego składowiska odpadów, nie zostały poparte przez Stowarzyszenie jakimikolwiek dowodami, podczas gdy omówione w materiale dowodowym dane i parametry zostały przedstawione i wykonane przez ekspertów z użyciem map wysokościowych, przy wykorzystaniu specjalistycznych inżynierskich programów projektowych (AutoCad).

Dlatego też ustaleń dokonanych przez Stowarzyszenie nie można uznać za wiarygodne, gdyż wynikają one z subiektywnych odczuć i interpretacji, które Stowarzyszenie wywodzi z wyrwanych z merytorycznego kontekstu pojedynczych zdań zapożyczonych z przedłożonych w sprawie opracowań.

9. Zarzut dokonany przez Stowarzyszenie w odniesieniu do zagrożenia stateczności skarp obiektu nie został poparty żadnymi dowodami. Nadto, na co należy zwrócić szczególną uwagę, został przywołany wbrew wynikom badań ( str. 59 tabela 8 i 9 w/w Przeglądu Ekologicznego), które prezentują wzrost stateczności skarp przedmiotowego składowiska odpadów.

10. Za niezasadny należy uznać również zarzut Stowarzyszenia dotyczący błędnie ustalonego stanu faktycznego, w odniesieniu do konieczności budowy nasypów dociążających, których formowanie zostało zakończone w roku 2001, gdyż przede wszystkim jest on sprzeczny z obu przywołanymi powyżej dokumentacjami. Nadto wyjaśnić należy, że w przedmiotowej sprawie rolą nasypów dociążających jest uzyskanie stateczności bryły obiektu, dlatego też niezależnie od faktu, że kwestia ta była przedmiotem wyjaśnień we wcześniej zapadłych decyzjach organów ochrony środowiska, w tym w pozwoleniu zintegrowanym, podkreślić należy, że formowanie nasypów dociążających rozpoczyna się podczas nadpoziomowej eksploatacji obiektu, a kończy w procedurze zamykania składowiska odpadów w fazie technicznej rekultywacji bryły.

IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Ministra, której zarzucił:

4

- naruszenie art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie przez organ II instancji ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Sądu z dnia 6 października 2011 roku,

- naruszenie § 6 ust.1, ust.2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 roku w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów poprzez ich niezastosowanie i nienakazanie wykonania systemu drenażu zgodnie z powołanymi przepisami;

- naruszenie § 15 ust.1 i ust.2 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie i nienakazanie gromadzenia wód odciekowych w zbiornikach o pojemności przewidzianej przedmiotowymi przepisami, pomimo wykazania podczas kontroli, iż odcieki zalegają u podnóża skarp, poza zbiornikami do gromadzenia wód odciekowych;

- naruszenie § 16a ust.6 w zw. z ust. 9 rozporządzenia poprzez zezwolenie na wykonanie warstwy izolacyjnej z odpadów tego samego rodzaju co odpady składowane na składowisku odpadów;

- naruszenie art.7 i 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie odcieków zalegających u podnóża skarp, poza zbiornikami do gromadzenia wód odciekowych, pomimo że okoliczność taką wykazała przeprowadzona kontrola, w tym nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie badania pojemności zbiorników na wody odciekowe;

- naruszenie art.7 i 77 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, iż docelowa rzędna składowania oraz docelowa pojemność składowiska nie zostały przekroczone, jak też proces osiadania składowiska uzasadnia faktyczne zwiększenie wysokości docelowej rzędnej składowania odpadów oraz zwiększenie pojemności obiektu bez wpływu na inne parametry składowiska;

- naruszenie art.7 k.p.a. i art.77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zarzutu błędnie ustalonego stanu faktycznego, iż zachodzi konieczność dalszej budowy nasypów dociążających, pomimo że formowanie tych nasypów zostało zakończone już w roku 2001, jak też bez uwzględnienia znacznego przekroczenia pojemności składowiska i wpływu tego przekroczenia na dopuszczalną wysokość bryły oraz wskaźnik stateczności;

- naruszenie art.10 § 1 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego i w konsekwencji pozbawienie możliwości

5

wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań.

Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi na okoliczności podniesione w jej uzasadnieniu.

W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności, co następuje:

1. Wbrew zaleceniom zawartym w wyroku Sądu z dnia 6 października 2011 r. organ odwoławczy ponownie dokonał jedynie weryfikacji decyzji organu I instancji, zaniechał natomiast przeprowadzenia własnego postępowania merytorycznego. Odnosi się to w szczególności do następujących kwestii: (-) przyczyn powstania odcieków na składowisku poza zbiornikami, (-) konieczności budowy nasypów dociążających, (-) nieuwzględnienia przekroczenia pojemności składowiska i wpływu tego przekroczenia na wskaźnik stateczności.

Organ odwoławczy nie przeprowadził żadnych czynności dowodowych we wskazanym wyżej zakresie.

Organ II instancji przeprowadził szereg teoretycznych rozważań dotyczących między innymi powstawania odcieków, osiadania składowiska i wpływu tego procesu na inne parametry składowiska oraz stateczności bryły składowiska. Jednakże rozważania te nie odnoszą się do przedmiotu sprawy niniejszej, a zatem nie odnoszą się do składowiska, którego zamknięcie jest rozważane w tym postępowaniu. Organ II instancji nie przeprowadził bowiem dowodów, które wyjaśniłyby w tej konkretnie sprawie przyczyny powstawania odcieków bądź okoliczność przekroczenia pojemności składowiska i wpływu tego przekroczenia na jego stateczność, lecz przedstawił w uzasadnieniu jedynie potencjalnie możliwe przyczyny takich stanów. Taki sposób procedowania narusza zatem nie tylko art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale również art. 107 § 3 KPA (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2011 roku, II OSK 1158/10, w którego uzasadnieniu znajdują się tezy aktualne również na gruncie przepisów KPA).

2. Przepisy § 6 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia regulują w sposób kompleksowy obowiązek wyposażenia składowiska w system drenażu wód odciekowych, przy czym system taki ma zostać zaprojektowany w sposób zapewniający jego niezawodne funkcjonowanie w trakcie eksploatacji składowiska oraz przez co najmniej 30 lat po jego zamknięciu. Nadto, § 6 ust. 2 Rozporządzenia wskazuje w sposób precyzyjny na techniczne parametry systemu drenażu, zaś ust. 3 nakazuje wyposażyć zbocza składowiska w system drenażu umożliwiający spływ wód odciekowych do głównego systemu drenażu.

Przepisy § 6 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 znajdują zastosowanie również w

6

postępowaniu o zamknięcie składowiska, skoro system drenażu ma niezawodnie funkcjonować również w terminie co najmniej 30 lat po zamknięciu składowiska. W tym zakresie zatem stosowne postanowienia winny znaleźć odzwierciedlenie w części dyspozytywnej decyzji określonej w art 54 ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach. Tymczasem pomimo stwierdzenia w protokole kontroli nr [...], iż wody odciekowe zalegają u podnóża skarp składowiska, organ ponownie nie zbadał przyczyn takiej nieprawidłowości. Co więcej, organ nie dokonał badania czy system drenażowy składowiska pozostaje zgodny z obowiązującymi przepisami Rozporządzenia, ograniczając się do stwierdzenia, iż system taki istnieje.

W obliczu stwierdzenia faktu zalegania wód odciekowych poza zbiornikami do ich gromadzenia organ odwoławczy winien był przeprowadzić postępowanie dowodowe, którego celem byłoby sprawdzenie czy system drenażowy spełnia wymogi ustalone w rozporządzeniu i jakie są przyczyny zalegania wód odciekowych. Nakaz dokonania czynności w tym zakresie wynika z wyroku Sądu.

Rozważania organu II instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na mają wyłącznie teoretyczny charakter i nie zmierzają do rzeczywistego wyjaśnienia przyczyn zalegania wód odciekowych.

Należy zauważyć przy tym, iż z protokołu kontroli nr [...] okoliczność ta nie wynika, zaś w jego treści zawarte jest wyłącznie wyjaśnienie Wnioskodawcy w tym zakresie. Wyjaśnienie takie uznać należy jednak za niewystarczające w świetle koniczności ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie. Jest to tym bardziej istotne w sytuacji, gdy w dokumencie "Monitoring Składowiska "L." Raport Roczny 2009" stwierdzono, że "niepokojące są wyniki badań odcieków przeprowadzone w trzech kwartałach roku 2009", co powoduje konieczność wyjaśnienia takiego stanu rzeczy (vide: "Monitoring Składowiska "L." Raport Roczny 2009" s. 59).

Z przedstawionym powyżej zarzutem koresponduje wprost zarzut naruszenia § 15 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia. Zważyć należy, iż powołany przepis nakazuje gromadzenie wód odciekowych w specjalnych zbiornikach, których pojemność oblicza się na podstawie bilansu hydrologicznego, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia. W istocie zatem, w sytuacji stwierdzenia, iż wody odciekowe pozostają poza przeznaczonymi do ich gromadzenia zbiornikami, zachodziła konieczność zbadania nie tylko prawidłowości wykonania zbiorników, ich stanu faktycznego, ale również ich pojemności. Następną zaś czynnością winna być konfrontacja ilości wód odciekowych wytwarzanych przez składowisko z ustaloną w sposób wskazany w Rozporządzeniu pojemnością zbiorników.

7

Tylko bowiem taki sposób procedowania wypełniałby normy z art. 7 KPA i art. 77 KPA. Podkreślił to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 stycznia 2008 roku, VII SA/Wa 1759/07, stwierdzając iż " organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści". Wymaga tego bowiem przede wszystkim zasada wyjaśniania prawdy obiektywnej (art. 7 KPA) oraz wynikający z niej obowiązek wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy (art. 77 § 1 KPA) (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2007 roku, I SA/Wa 1448/07).

Z uwagi na powyższe, również w tym przypadku nie jest wystarczające stwierdzenie przez organ II instancji, że obiekt posiada zbiorniki do gromadzenia wód odciekowych. Istotą bowiem zarzutu Skarżącego jest niezbadanie przez organ administracji czy pojemność tych zbiorników jest zgodna z obowiązującymi przepisami w tym z § 4 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia, czy może przyczyną zalegania odcieków jest nieprawidłowa pojemność takich zbiorników. Konieczność przeprowadzenia takich ustaleń jest tym bardziej uzasadniona w świetle przekroczenia parametrów pojemności składowiska, co w istocie prowadzi do generowania większej ilości odcieków niż było to przewidywane przy planowaniu pojemności istniejących zbiorników (o przekroczeniu pojemności składowiska w dalszej części uzasadnienia).

W ocenie Skarżącego, wbrew twierdzeniom organu II instancji, zaskarżona decyzja została wydana również z naruszeniem § 16a ust. 6 w zw. z ust. 9 Rozporządzenia. Zważyć należy bowiem, iż zgodnie z dyspozycją § 16a ust. 6 Rozporządzenia do wykonania warstwy izolacyjnej nie stosuje się odpadów tego samego rodzaju co rodzaj odpadów składowanych na danym składowisku. Należy przy tym wskazać, iż w zakresie budowy okrywy rekultywacyjnej i wykorzystywanych do tego celu odpadów ustawodawca przewidział podwójne ograniczenia. Pierwsze z nich zostało wskazane powyżej, zaś drugie przewiduje § 16a ust. 9 Rozporządzenia, zgodnie z którym okrywa taka może być budowana tylko z odpadów wskazanych z załączniku do Rozporządzenia. Podkreślić należy, iż wskazany ust. 9 nie stanowi lex specialis wobec ust. 6 § 16a, lecz dodatkowe ograniczenie w zakresie budowy skarp oraz okryw rekultywacyjnych. Prawidłowe zatem odczytanie wyżej wymienionych przepisów pozwala na stosowanie odpadów wskazanych w załączniku do Rozporządzenia, z wyłączeniem tych odpadów, które w danym stanie faktycznym były składowane na składowisku, którego dotyczy decyzja.

8

Mając na uwadze powyższe, zasadne są nie tylko zarzuty naruszenia wskazanych przepisów Rozporządzenia, lecz również zarzut naruszenia przez organ art. 7 KPA i art. 77 KPA, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie odcieków zalegających u podnóża skarp, poza zbiornikami do gromadzenia wód odciekowych, pomimo że okoliczność taką wykazała przeprowadzona kontrola, oraz w zakresie badania pojemności zbiorników na wody odciekowe.

Niewystarczające są twierdzenia organu odwoławczego, iż wyjaśnienia wnioskodawcy nie budziły zastrzeżeń kontrolujących, a zatem zarzuty w tym zakresie są niezasadne.

Informacje zawarte w protokole kontroli nr [...] mają wyłącznie charakter sprawozdawczy, stąd konieczna jest weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy pod względem prawdziwości poprzez przeprowadzenie choćby dowodu z opinii biegłego, na co wskazywał już Skarżący w ramach niniejszego postępowania.

Uznanie przez organ II instancji, że brak zastrzeżeń kontrolujących w protokole kontroli nr [...] oznacza potwierdzenie informacji udzielonych przez Wnioskodawcę, jest domniemaniem nieuprawnionym, nie znajdującym podstaw faktycznych i logicznego uzasadnienia.

3. W części dyspozytywnej w punkcie I podpunkt 1 decyzji organu I instancji wskazano na konieczność budowy nasypów dociążających od strony północnej i zachodniej. Tymczasem w dokumencie sporządzonym przez Instytut Systemów Inżynierii Środowiska o nazwie "Przegląd Ekologiczny Rekultywowanego Składowiska Odpadów Komunalnych L." z maja 2005 roku (vide: akta postępowania) stwierdzono, że nasypy dociążające są już w całości wykonane, zaś w trakcie tworzenia pozostaje jedynie górna część korpusu. Okoliczność ta jest o tyle istotna, iż wiąże się z kwestią przekroczenia pojemności i rzędnej składowiska oraz współczynnika stateczności (F), które to kwestie są niewyjaśnione w niniejszej sprawie. Zważyć należy, iż zgodnie z projektem budowlanym zamiennym objętym decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 roku poziom docelowy ukształtowania bryły składowiska został określony na 172 m n.p.m., przy czym przy tak określonej wysokości ustalono bezpieczny wskaźnik stateczności na poziomie F = 1.3 (vide: projekt budowlany zamienny - s. 7). Wypada jednak wskazać, że przedmiotowe wartości ustalano przy założeniu, iż docelowa kubatura po zakończeniu rekultywacji osiągnie poziom 5,2 min m3 (vide: projekt budowlany zamienny - s. 8). Organ I instancji, określając poziom docelowy ukształtowania bryły na 172 m n.p.m., jak też

9

obowiązek budowania nasypów dociążających, pominął jednak, że obecnie pojemność składowiska przekroczyła wartość wskazaną w projekcie budowlanym zamiennym i wynosi 5,5 min m3. Tym samym, w ocenie Skarżącego, niekatulane są wartość wysokości bryły (172 m n.p.m.) oraz współczynnik stateczności (F), który przy poziomie mniejszym niż 1.3 stanowi istotne zagrożenie ze względu na niepewność co do stateczności skarpy składowiska (vide: projekt budowlany zamienny - s. 6 oraz "Przegląd Ekologiczny Rekultywowanego Składowiska Odpadów Komunalnych L." z maja 2005 roku - s. 60).

W istocie zatem organy administracji, dostrzegając znaczną rozbieżność pomiędzy stanem wskazanym w projekcie budowlanym zamiennym objętym decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 roku a stanem faktycznym istniejącym, winny przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, nie zaś przyjmować w sposób bezrefleksyjny wartości z projektu budowlanego zamiennego, który utracił walor aktualności ze wskazanych wyżej względów. Jest to o tyle istotne, że pojemność składowiska, już przecież znaczenie przekroczona w związku z procesem rekultywacji, będzie nadal rosła. Tym samym, w ocenie Skarżącego konieczne było zbadanie przez organy rozpoznające sprawę merytorycznie, w tym przy pomocy biegłych, czy mogą zostać zachowane parametry współczynnika stateczności w związku ze znacznym przekroczeniem zakładanej w projekcie budowlanym zamiennym pojemności. Co więcej, czynności w tym zakresie są tym bardziej uzasadnione w sytuacji, gdy wyniki analizy stateczności skarp składowiska wskazują, że współczynnik stateczności osiągnął w roku 2009 poziom znacznie niższy niż 1.3, gdyż dla niektórych przekrojów kształtuje się on poniżej 1.2, a zatem na poziomie uznanym za zagrażający stateczności składowiska (vide: "Monitoring Składowiska Odpadów "L." Raport Roczny 2009" z kwietnia 2010 roku - s. 53). W tym zakresie nie jest tylko znamienne naruszenie przepisów postępowania, lecz również wzgląd na bezpieczeństwo dla ludzi, mienia oraz środowiska.

Odmienną kwestią jest również konieczność wyjaśnienia przez organ administracji sprzeczności zawartych w treści dokumentu "Monitoring Składowiska Odpadów "L." Raport Roczny 2009" oraz projekcie budowlanym zamiennym objętym decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 roku i "Przeglądzie Ekologicznym Rekultywowanego Składowiska Odpadów Komunalnych L." z maja 2005 roku, a dotyczących bezpiecznego poziomu stateczności, który w pierwszym z dokumentów określany jest na poziomie F = 1.2, zaś w pozostałych dokumentach na poziomie F = 1.3. Niemniej niezależnie od tego, które twierdzenie w tym zakresie jest

10

prawdziwe, poziom tego współczynnika w roku 2009 wynosił dla przekroju IV-IV nawet F = 1.170. Zresztą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji przyjął jako bezpieczny współczynnik stateczności na poziomie powyżej 1.3, co w świetle danych zawartych w dokumencie "Monitoring Składowiska Odpadów "L." Raport Roczny 2009" dowodzi, iż stateczność składowiska jest znacznie poniżej normy.

Należy wreszcie wskazać, iż organ II instancji podjął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji teoretyczne rozważania, zgodnie z którymi proces osiadania składowiska jest dopuszczalną przyczyną uznania zmiany parametrów pojemności składowiska. W ocenie organu II instancji okoliczność ta nie wpływa w szczególności na stateczność obiektu.

Z powyższą oceną nie sposób się zgodzić jako dowolną i dokonaną z naruszeniem zasad logiki. Co więcej, pozostaje ona sprzeczna z twierdzeniami organu II instancji wyrażonymi w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2008 roku, znak: [...] (w załączeniu). W orzeczeniu tym, dotyczącym również przedmiotowego składowiska, organ bowiem wskazał, iż docelowa rzędna składowiska została określona na 172 m n.p.m. i na te wartość nie może wpływać proces osiadania. Nadto, organ wskazuje, że pojemność składowiska obliczana jest przy zastosowaniu rzędnej docelowej, a nie rzędnej, która powstanie w przyszłości. Tym samym, w powołanym wyżej orzeczeniu administracyjnym organ wyraża zupełnie inne stanowisko teoretyczne.

Ze względu na powyższe, w ocenie skarżącego, nie powinno budzić wątpliwości, że wszelkie drenaże, zbiorniki i inne instalacje były przewidziane dla rzędnych docelowych (172 m n.p.m.) oraz pojemności docelowej (5,2 min m3) (vide: projekt budowlany zamienny - s.8), nie zaś dla składowiska o parametrach jak w dniu dzisiejszym.

Jeśli zatem przekroczone zostały powyższe parametry składowiska, co stwierdza choćby protokół kontroli nr [...] (ale i inne dowody w sprawie), to organy administracyjne winny wyjaśnić jaki wpływ ma ta okoliczność w szczególności na system drenażu i konieczność jego wykonania lub zmiany w związku z zaniknięciem składowiska; fakt gromadzenia się wód odciekowych u podnóża skarpy; zgodność pojemności zbiorników odciekowych z obowiązującymi przepisami, a nawet na faktyczną możliwość gromadzenia wód odciekowych w takich zbiornikach; stateczność bryły składowiska.

Powyższe kwestie były przedmiotem odwołania wniesionego do organu II instancji, który nie rozważył jednak tej materii i nie dokonał ponownego rozpatrzenia

11

sprawy w tym zakresie. Gdyby bowiem to uczynił, to wyraz temu dałby w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stąd zarzut naruszenia art.7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. przez organ II instancji jest w pełni zasadny.

4. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie poinformował skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego i w konsekwencji o możliwości wypowiedzenia się co do okoliczności wskazanych w art.10§1 k.p.a.

5. Skarżący nie miał zatem faktycznej możliwości poczynienia ustalenia, iż organ II instancji nie zamierza dokonywać jakichkolwiek dodatkowych ustaleń faktycznych, co pozwoliłoby na sformułowanie wniosków dowodowych w zakresie dokonania oględzin składowiska oraz powołania biegłego, który zbadałby przyczyny zalegających u podnóża skarp odcieków, poza zbiornikami do gromadzenia wód odciekowych, jak też ocenił prawidłowość określenia stateczności skarpy. Tym samym skarżący został "zaskoczony" wydaniem zaskarżonej decyzji, w szczególności wobec tego, iż mógł spodziewać się prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie i wyjaśnienia wszelkich okoliczności ze względu na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2011 roku, IV SA/Wa 1185/11. Nie budzi wątpliwości, że przepis art. 10 § 1 KPA znajduje pełne zastosowanie w każdym rodzaju postępowania administracyjnego, w tym w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy nie może zatem uchylić się od obowiązku wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia z innych przyczyn niż wskazane w art. 10 § 2 KPA. Skoro organ przyczyn takich nie wskazał i nigdy one nie powstały, doszło do naruszenia powołanej normy, które to naruszenie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarżący nie miał bowiem możliwości postawienia powoływanych wyżej wniosków dowodowych wobec bierności organu II instancji.

V. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Środowiska na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Ministra jest zgodna z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Ministra w oparciu o akta sprawy prowadzi do wniosku, że decyzja ta jest prawidłowa.

Wbrew stanowisku skargi Sąd stoi na stanowisku, że:

- przy wydaniu zaskarżonej decyzji odwoławczej Minister zastosował się do obowiązków wynikających z art.153 p.p.s.a., tj. uwzględnił oceny i wytyczne zawarte w wyroku Sądu z dnia 6 października 2011 r.,

- w postępowaniu administracyjnym dochowano obowiązków wynikających z art.7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., co oznacza, że zaskarżona decyzja odwoławcza została wydana w oparciu o wyczerpująco ustalony stan faktyczny, stwierdzony na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego,

- w toku postępowania administracyjnego zostało wykazane zaistnienie w niniejszej sprawie przesłanek upoważniających organ do wyrażenia na podstawie

13

art.54 ust.2 pkt 2 ustawy o odpadach zgody na zaniknięcie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne.

Obecnie zaskarżonej decyzji Ministra nie sposób postawić zarzutu, że organ odwoławczy sprowadził swoje rozważania jedynie do akceptacji stanowiska Marszałka, nie dokonując - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art.15 k.p.a. - ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej, objętej wnioskiem wnioskodawcy.

Organ odwoławczy rozważył w odpowiedni, obszerny sposób kwestie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym, w wyczerpujący sposób odniósł się do zastrzeżeń podniesionych przez skarżącego w odwołaniu. W ocenie Sądu organ wykazał, że zastrzeżenia te, oparte w przeważającej mierze na kategorycznych twierdzeniach skarżącego, a nie poparte przez skarżącego stosownymi dowodami, mają de facto charakter jedynie teoretycznej polemiki z ustaleniami organu.

Zgodnie z art.54 ust7 ustawy o odpadach decyzja w przedmiocie wyrażenia zgody na zamknięcie składowiska odpadów powinna określać:

1) techniczny sposób zamknięcia składowiska odpadów (lub jego wydzielonej części),

2) datę zaprzestania przyjmowania do składowania odpadów,

3) harmonogram działań związanych z rekultywacją składowiska odpadów,

4) warunki sprawowania nadzoru nad zrekultywowanym składowiskiem odpadów, w tym monitoringu, oraz warunki wykonania tego obowiązku.

Szczegółowe wygnania dotyczące zamknięcia składowiska określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r.

W ocenie Sądu z treści zaskarżonej decyzji wynika, że wbrew stanowisku skargi w sprawie nie doszło do naruszenia wymogów przewidzianych w szczególności w przepisach: § 6 ust.1, ust.2 i ust. 3, § 15 ust.1 i ust.2, § 16a ust.6 w zw. z ust. 9 rozporządzenia.

Wskazane w skardze kwestie, w tym w szczególności kwestie: odcieków na składowisku poza zbiornikami, konieczności budowy nasypów dociążających, pojemności składowiska zostały przez organ odwoławczy szczegółowo rozważone. Ponownego podkreślenia wymaga, że poszczególne twierdzenia odwołania, korespondujące z późniejszymi zarzutami skargi, szczegółowo zanalizowane przez organ, nie zostały potwierdzone żadnymi, możliwymi do zweryfikowania dowodami.

W postępowaniu odwoławczym wykazano zatem, w oparciu o powołane w uzasadnieniu dowody, że:

1. Przepis § 6 rozporządzenia dotyczący wyposażenia składowiska odpadów w

14

system drenażu wód odciekowych, nie został naruszony, ze względu na fakt, że omawiany obiekt w ramach prac rekultywacyjnych prowadzonych w ramach "Projektu zamiennego kompleksowej rekultywacji składowiska L." doposażony jest w: (-) drenaż u podnóża skarp, drenaż "palczasty" oraz drenaż uzupełniający.

2. Przepis § 15 rozporządzenia dotyczący w istocie pojemności zbiorników przeznaczonych do gromadzenia wód odciekowych lub odprowadzania odcieków do kanalizacji, również nie został naruszony, gdyż obiekt posiada wykonane zbiorniki do gromadzenia odcieków, a nadto odcieki podczyszczane są na podczyszczalni, a następnie sukcesywnie usuwane ze zbiorników do oczyszczalni ścieków wymienionych w dokumentacji.

3. Wszelkie prace zarówno w fazie eksploatacji jak i podczas zamykania przedmiotowego składowiska odpadów odbywają się na podstawie stosownego projektu, zatwierdzonego decyzją Starosty P. z dnia [...] czerwca 2004r. znak: [...].

4. Z wiedzy merytorycznej organu odwoławczego wynika, że odcieki na składowisku odpadów powstają głównie wskutek przesiąkania wód opadowych do czaszy składowiska, w znacznie mniejszym stopniu w efekcie rozkładu frakcji organicznej w masie odpadów.

5. Z uwagi na fakt, że ilość opadów w danym przedziale czasowym jest wartością zmienną i niezależną od woli człowieka, przy projektowaniu systemów drenażu oraz wielkości zbiorników wykorzystuje się skomplikowane modele matematyczne, które umożliwiają zaprojektowanie i wykonanie systemu drenażu oraz odpowiedniej wielkości zbiorników na odcieki. W odniesieniu do ilości opadów przyjmuje się do projektowania wartości uśrednione z danego okresu.

6. Inaczej, niż ma to miejsce w przypadku nowobudowanych obiektów, projektowanie systemów drenażu i wielkości zbiorników na tzw. składowiskach starych, (takie składowisko występuje w niniejszej sprawie), które powstały w ubiegłym stuleciu, połączone jest z dużymi trudnościami. W dacie powstawania takich składowisk nie obowiązywały bowiem regulacje odpowiadające przepisom obecnie uwzględnianego rozporządzenia. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że zaprojektowany system drenażu i zbiorniki odcieków zostały przez wnioskodawcę wykonane zgodnie z projektem, pod nadzorem autorskim ekspertów.

7. Zmienna w postaci ilości opadów w danym przedziale czasowym może mieć wpływ na każde składowisko odpadów, dla którego zaprojektowano i wykonano wymagane prawem — system drenażu i zbiorniki odcieków, gdyż jak wspomniano

15

powyżej do projektowania systemu drenażu oraz zbiorników na odcieki przyjmuje się wartości uśrednione.

8. Ewentualność zalegania odcieków u podnóża skarp obiektu poza zbiornikami odcieków, jako następstwo zmiennych warunków pogodowych, może występować jedynie sporadycznie. Taka sytuacja wystąpiła w trakcie kontroli obiektu, która miała miejsce w dniach od 2 do 15 lutego 2011 r., tj. w okresie intensywnych opadów i zalegania pokrywy śnieżnej. Przewidzenie tego rodzaju sytuacji, ewentualnie ich całkowite wyeliminowanie, z uwagi na ich, wspomniany wyżej związek z warunkami pogodowymi, jest niemożliwe.

9. Przepis §16a pkt. 6 rozporządzenia stanowi o dopuszczeniu poszczególnych rodzajów odpadów inertnych (obojętnych) do wykonywania warstwy izolacyjnej - tzw. przesypki ma zastosowanie w trakcie eksploatacji składowiska odpadów. Warstw izolacyjnych, które oddzielają od siebie kolejno składowane warstwy odpadów (obiekt eksploatowany w tzw. systemie tortowym), nie stosuje się na zamkniętym obiekcie, gdyż na zamkniętym obiekcie nie składuje się już odpadów. Natomiast punkt 9 tego przepisu pozostaje bez związku z regulacją określoną w punkcie 6, ponieważ nie dotyczy warstw izolacyjnych, lecz wykonywania warstwy technicznej tj. kształtującej bryłę składowiska odpadów i warstwy rekultywacyjnej. A zatem przepis ten z oczywistej przyczyny nie został naruszony.

10. Parametr całkowitej pojemności składowiska odpadów jest wartością stałą, niezmienną w czasie eksploatacji obiektu. Przy ustalaniu tego parametru projektanci mogą przyjmować różną (zwykle średnią) co do wartości gęstość odpadów, która w trakcie eksploatacji obiektu może być weryfikowana do wartości faktycznej - empirycznie mierzonej. Zaznaczyć przy tym należy, że przeciętna gęstość odpadów komunalnych wynosi 350 kg/m3, a po zagęszczeniu kompaktorem poprzez 3 do 5 przejazdów, (a więc przy prawidłowej eksploatacji obiektu) gęstość odpadów w podłożu wynosi około 1,2 Mg/m3 do 2,5 Mg/m3 (przy dużej ilości gruzu). Niezmienny parametr całkowitej pojemności stałej jako wartości bezwzględnej, należałoby zatem odnosić do gęstości odpadów równej 1,0 Mg/m3. Taka sytuacja jakkolwiek może wystąpić, powinna być jednak rozważana wyłącznie teoretycznie.

11. Analiza parametrów technicznych składowiska odpadów w L. wskazuje, że docelowa rzędna składowania została ustalona na poziomie 172 m. n p m, nie została przekroczona, a powierzchnia tego obiektu mierzona w planie obrysu (również nieprzekroczona) wynosi ok.20 ha.

Kwestionowane rzekome różnice w odniesieniu do pojemności omawianego

16

obiektu wynikają najprawdopodobniej z nieznajomości merytorycznych kwestii dotyczących tego zagadnienia. Otóż w w/w projekcie budowlanym zamiennym podano dane z uwzględnieniem teoretycznych — prognozowanych wartości osiadania obiektu na dwóch różnych poziomach ( korony i półki) i średnio założonej gęstości odpadów, co w przeliczeniu na pojemność obiektu - w odniesieniu do stopnia nagromadzenia odpadów dawało wartość 5,2 min Mg odpadów. Natomiast empirycznie zmierzona gęstość odpadów była wyższa od założonej średniej i wyniosła ok. 1,44 Mg/m3. Biorąc również pod uwagę faktyczne osiadanie obiektu w okresie jego eksploatacji, dokonano zweryfikowania pojemności obiektu do wartości ok. 5,5 min Mg nagromadzonych odpadów.

12. Ocena danych w odniesieniu do przekroczenia zarówno rzędnej jak i pojemności przedmiotowego składowiska odpadów, nie zostały poparte przez skarżącego jakimikolwiek dowodami, podczas gdy omówione w materiale dowodowym dane i parametry zostały przedstawione i wykonane przez ekspertów z użyciem map wysokościowych, przy wykorzystaniu specjalistycznych inżynierskich programów projektowych (AutoCad). Z tej racji ustaleń dokonanych przez skarżącego nie można uznać za wiarygodne.

13. Każde składowisko odpadów, jakkolwiek jest obiektem budowlanym, to z racji zachodzących w bryle deponowanych odpadów procesów jest "organizmem żywym", w którym reakcje następują nawet do 30 lat po jego zamknięciu.

14. Nie ma podstaw do uwzględnienia twierdzeń skarżącego, że w sprawie zastosowano zbyt niski współczynnik stateczności, co powoduje istotne zagrożenie stateczności skarp obiektu. Kwestie te w ujęciu inżynierskim znalazły odzwierciedlenie zarówno w "Projekcie zamiennym kompleksowej rekultywacji składowiska L." jak i przywołanym Przeglądzie Ekologicznym Rekultywowanego Składowiska Odpadów Komunalnych L. (maj 2005 Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Środowiska). W obu przywołanych dokumentacjach prezentowane metody Bishopa i Felleniusa, a więc wiedza o charakterze technicznym (matematycznym) oraz obliczone obiema metodami współczynniki stateczności skarp analizowanego obiektu, wskazują na fakt stateczności skarp bryły ( współczynnik stateczności skarp obliczony metodą Bishopa F wynosi powyżej 1,3). Zarzut skarżącego w odniesieniu do zagrożenia stateczności skarp obiektu nie został poparty żadnymi dowodami. Nadto, na co należy zwrócić szczególną uwagę, został przywołany wbrew wynikom badań (str. 59 tabela 8 i 9 w/w Przeglądu Ekologicznego), które prezentują wzrost stateczności skarp przedmiotowego składowiska odpadów.

15. Za niezasadny należy uznać również zarzut skarżącego dotyczący błędnie ustalonego stanu faktycznego, w odniesieniu do konieczności budowy nasypów dociążających, których formowanie zostało zakończone w roku 2001, gdyż przede wszystkim jest on sprzeczny z obu przywołanymi powyżej dokumentacjami. Nadto wyjaśnić należy, że w przedmiotowej sprawie rolą nasypów dociążających jest uzyskanie stateczności bryły obiektu, dlatego też niezależnie od faktu, że kwestia ta była przedmiotem wyjaśnień we wcześniej zapadłych decyzjach organów ochrony środowiska, w tym w pozwoleniu zintegrowanym, podkreślić należy, że formowanie nasypów dociążających rozpoczyna się podczas nadpoziomowe a kończy w procedurze zamykania składowiska odpadów rekultywacji bryły.

16. Zjawiskiem normalnym jest proces osiadania składowiska odpadów. Osiadanie ugniecionych odpadów przebiega jednocześnie ze zmniejszeniem masy, na ogół proporcjonalnym do ilości materii organicznej, wielkości wsiąkania wód opadowych, ilości odprowadzanych odcieków, rodzaju stosowanej przesypia, rodzaju przykrycia dziennego oraz wysokości korony nad dnem składowiska ( nacisk wytwarzany przez nadbudowę na odpady w niżej położonych warstwach). Przy czym, wielkość osiadania obiektu jest również parametrem technicznym - mierzalnym, i charakteryzuje indywidualnie dane składowisko odpadów. Osiadając składowisko odpadów tworzy podczas eksploatacji tzw. "wolną pojemność obiektu", oczywiście w ramach całkowitej pojemności bryły, na której odpady są składowane i odzyskiwane.

17. Wskazana wyżej sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Dane liczbowe

przedstawione zarówno na etapie uprzednio składanych przez wnioskodawcę wniosków o udzielenie pozwolenia zintegrowanego, jak również przedstawione w aspekcie historycznym w ramach tego postępowania, poddane zostały szczegółowej analizie w zakresie możliwości wykorzystania "wolnej pojemności obiektu" w odniesieniu do ilości odpadów, które mogły być złożone i odzyskane na tym składowisku odpadów, bez przekroczenia jego parametrów technicznych - docelowej rzędnej składowania i powierzchni w obrysie planu obiektu, z uwzględnieniem gęstości odpadów oraz przy zachowaniu stateczności skarp składowiska.

18. Na etapie postępowania odwoławczego nie zgromadzono w sprawie żadnych innych dowodów, niż te z którymi skarżący zapoznał się przed wydaniem decyzji Marszałka. Zarzut dotyczący naruszenia praw procesowych strony poprzez niepoinformowania skarżącego o zgromadzeniu materiału dowodowego nie może zatem prowadzić do uchylania zaskarżonej decyzji. Całokształt materiału dowodowego

udostępniono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 9 marca 2012 r.

W świetle powyższych okoliczności skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów została oddalona na podstawie art.151 p.p.s.a.