Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 521/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art, 54par. 1 - par. 6, 80 par. 1 -  par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 521/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz, Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 18 grudnia 2024 r., sprawy ze skargi M. B., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, z dnia 15 kwietnia 2024 r. nr SKO.EA/418/32/2024,, w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną,, , , skargę oddala., , , ,


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2024r., nr SKO.EA/418/32/2024 utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 31 stycznia 2024r., nr EW-01.3160.2.1.2024.MP, mocą którego oddalono skargę M. B. (dalej: "zobowiązany", "skarżący") na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. z dnia 5 grudnia 2023r., nr EW-03.3160.51115.2023.JK, z powodu braku podstaw do zakwestionowania zaskarżonej czynności.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 31 stycznia 2024r., nr EW-01.3160.2.1.2024.MP orzeczono o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] SA z dnia 5 grudnia 2023r., nr EW-03.3160.51115.2023.JK z powodu braku podstaw do zakwestionowania zaskarżonej czynności. Wskazano, że w dniu 8 stycznia 2024r. zobowiązany złożył pismo zatytułowane skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] SA z dnia 5 grudnia 2023r., nr EW-03.3160.51115.2023.JK. W treści pisma ww. zakwestionował dokonane czynności z uwagi na ich działanie z naruszeniem przepisów prawa. Powyższe pismo Prezydent potraktował, jako skargę na czynność egzekucyjną, złożoną w trybie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023r., poz. 2505, dalej: "u.p.e.a."). Prezydent wyjaśnił, że z uwagi na złożone przez ww. zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji z tytułu wykonawczego z dnia 28 listopada 2023r., nr [...], postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone. Następnie przywołano przepis art. 54 u.p.e.a. oraz wyjaśniono, że w skardze na czynności egzekucyjne mogą być podnoszone wyłącznie kwestie dotyczące prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w świetle przepisów regulujących sposób i formę prowadzenia czynności egzekucyjnych. Wyjaśniono, że rozpatrując skargę zobowiązanego organ egzekucyjny ocenia jedynie czynność egzekucyjną, badając czy w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego, organ egzekucyjny działał zgodnie z przepisami prawa. Opisano zastosowanie środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej, jakim jest zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] SA z dnia 5 grudnia 2023r., nr EW-03.3160.51115.2023.JK. W kontekście powyższego przeanalizowano prawidłowość działań podjętych przez organ egzekucyjny przy zastosowaniu środka w egzekucji należności pieniężnej, jakim było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] SA na podstawie zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z dnia 5 grudnia 2023r. W dalszej części uzasadnienia Prezydent wyjaśnił, że powiadomił zobowiązanego o dokonaniu czynności egzekucyjnej doręczając mu w dniu 2 stycznia 2024r. zawiadomienie z dnia 5 grudnia 2023r., nr EW-03.3160.51115.2023JK o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] SA wraz z tytułem wykonawczym z dnia 28 listopada 2023r., nr [...]. Przywołano przepisy regulujące wszczęcie egzekucji stwierdzając, że została ona skutecznie wszczęta. Mając na uwadze przytoczone przepisy prawa oraz zaistniały w sprawie stan faktyczny stwierdzono, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] SA nastąpiło zgodnie z prawem, a więc skarga zobowiązanego powinna być oddalona.

Na ww. postanowienie zażalenie w ustawowym terminie złożył zobowiązany, który w treści zażalenia wskazał na czynności dokonane przez Prezydenta Miasta Krakowa, jednocześnie podkreślając, że podejmowane wobec niego działania są niezgodne z prawem i rażąco naruszają przepisy prawa.

Po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wydało postanowienie z dnia 15 kwietnia 2024r., o którym mowa na wstępie. W uzasadnieniu organ wskazał na okoliczności faktyczne sprawy, powołał się na treść art. 54 u.p.e.a. i podał, że w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy, termin na wniesienie skargi w trybie art. 54 u.p.e.a. został dochowany, bowiem zawiadomienie z dnia 5 grudnia 2023r., nr EW-03.3160.51115.2023.JK o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] SA wraz z tytułem wykonawczym z dnia 28 listopada 2023r., nr [...] doręczone zostało zobowiązanemu dnia 2 stycznia 2024r., a skarga została przez niego wniesiona dnia 8 stycznia 2024r. W orzecznictwie wyjaśnia się, że nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować, jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego. Skarga na czynności egzekucyjne jest środkiem o charakterze subsydiarnym, co oznacza, że stanowi uzupełnienie innych środków zaskarżenia, a zakres wykorzystania skargi jest ograniczony przez zakres stosowania innych środków prawnych (tak NSA w wyroku z 16 listopada 2022r., IIIFSK 1142/21). W postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej (postępowania zabezpieczającego), zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. NSA w wyroku z 22 listopada 2022r., III FSK 1125/21). Kolegium po dokonaniu analizy akt sprawy stwierdziło, iż nie ma uchybień w działaniach podjętych przez organ egzekucyjny przy zastosowaniu środka w egzekucji należności pieniężnej, jakim było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] SA z dnia 5 grudnia 2023r., nr EW- 03.3160.51115.2023.JK.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zakwestionował czynności, dokonane w sprawie z uwagi na podejmowanie ich z naruszeniem przepisów prawa, m.in. k.p.a. i i k.p.c. Skarżący nie zgodził się z postanowieniem Kolegium, uznał je za nieważne i wadliwe, naruszające prawo, ustawy i orzecznictwo. Skarżący wniósł o usunięcie zbiegu prawnego wszystkich niezgodności z prawem, które naruszają praworządność.

W odpowiedzi na skargę SKO w Krakowie podtrzymało w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024r., poz. 935) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2024r., nr SKO.EA/418/32/2024, którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 31 stycznia 2024r., nr EW-01.3160.2.1.2024.MP, mocą którego oddalono skargę M. B. na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. z dnia 5 grudnia 2023r., nr EW-03.3160.51115.2023.JK.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie to odpowiada prawu, a skarga jest niezasadna.

W świetle treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023r., poz. 2505, dalej: "u.p.e.a.", "ustawa egzekucyjna") zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną. Podstawą skargi jest: 1. dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

Zgodnie natomiast z treścią art. 54 § 2 ustawy egzekucyjnej, skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 ustawy egzekucyjnej).

Stosownie do art. 54 § 4 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym: 1. oddala skargę na czynność egzekucyjną; 2. uwzględnia skargę na czynność egzekucyjną: a) w całości; b) w części i w pozostałym zakresie oddala skargę.

Przepis art. 54 § 5 ustawy egzekucyjnej stanowi natomiast, że na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie.

Artykuł 54 § 6 ustawy egzekucyjnej wskazuje z kolei, że w przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny: 1. uchyla zaskarżoną czynność egzekucyjną w całości albo w części; 2. usuwa stwierdzoną wadę czynności egzekucyjnej.

W judykaturze podkreśla się, że określony w art. 54 ustawy egzekucyjnej środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi - zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej - są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; LEX nr 1783606; z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13, LEX nr 1774564; z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13, LEX nr 1592003; czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3396/14, LEX nr 1941089).

Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 13 lipca 2021r., sygn. akt I SA/Gd 386/21, w postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 § 1 ustawy egzekucyjnej dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy również podkreślić, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 ustawy egzekucyjnej kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

Również w piśmiennictwie akcentuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 ustawy egzekucyjnej (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, wydanie VII, komentarz do art. 54).

W myśl art. 80 § 1 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Natomiast zgodnie z art. 80 § 2 ustawy egzekucyjnej zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia oraz kwoty, które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia. Przepis art. 80 § 3 ustawy egzekucyjnej stanowi, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa powyżej, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

W kontrolowanej sprawie organ egzekucyjny zastosował środek przewidziany w ustawie egzekucyjnej i zajął wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Termin na wniesienie skargi w trybie art. 54 u.p.e.a. został dochowany. W tym zakresie wskazać należy, że Prezydent Miasta Krakowa w dniu 5 grudnia 2023r., przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, doręczył Bankowi [...] S.A. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego o nr EW-03.3160.51115.2023.JK. oraz wezwał bank, aby nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności, objętej wskazanym tytułem wykonawczym. Ponadto organ egzekucyjny powiadomił skarżącego o dokonaniu czynności egzekucyjnej, doręczając mu w dniu 2 stycznia 2024r. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego o nr EW-03.3160.51115.2023.JK z dnia 5 grudnia 2023r. wraz z tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 28 listopada 2023r., natomiast skarga została wniesiona w dniu 8 stycznia 2024r., zatem z zachowaniem wymaganego terminu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne należy uznać, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. z dnia 5 grudnia 2023r., nr EW-03.3160.51115.2023.JK zostało dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w konsekwencji prawidłowo organ oddalił skargę na czynność egzekucyjną. Ponadto w badanej sprawie, organ egzekucyjny uczynił zadość wymaganiom określonym w art. 80 § 3 u.p.e.a., a wobec skarżącego została skutecznie wszczęta egzekucja administracyjna. W ocenie Sądu, nie ma uchybień w działaniach podjętych przez organ, a wydane w sprawie postanowienie jest zgodne przepisami u.p.e.a. Niezależnie od powyższego, na marginesie Sąd zauważa, że do postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 28 listopada 2023r., skarżący w dniu 8 stycznia 2024r. złożył zarzut w trybie art. 33 u.p.e.a., który jest procedowany w odrębnym postępowaniu.

W tym stanie rzeczy skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i na postawie art. 151 p.p.s.a. została przez Sąd oddalona.