Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3820/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 133 § 1, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 164/16 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od [...] na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 5025 (pięć tysięcy dwadzieścia pięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 kwietnia 2016r., sygn. akt VI SA/Wa 164/16, po rozpoznaniu skargi [...] (dalej: przedsiębiorca, skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy) z [...] listopada 2015 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach (gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%) – oddalił skargę.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] maja 2015 r. w miejscowości [...] na drodze powiatowej

nr [...] o dopuszczalnym nacisku osi 8 t zatrzymano 4-osiowy pojazd silnikowy marki Mercedes-Benz o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował [...], wykonujący przejazd w imieniu przedsiębiorcy [...]. Pomiar samochodu, którym przewożono ładunek podzielny - ziemię w ilości 15.000 kg, przeprowadzono w punkcie wagowym w miejscowości [...]. Miejsce ważenia pojazdu było zalegalizowane przez geodetę uprawnionego protokołem z pomiaru pochylenia terenu z 31 marca 2015 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi posiadały ważne świadectwa legalizacji ponownej, wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...].

W wyniku ważenia kontrolowanego pojazdu stwierdzono (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), że rzeczywisty nacisk:

- pierwszej osi napędowej kontrolowanego pojazdu wynosił 5,5 t.;

- drugiej osi napędowej kontrolowanego pojazdu wynosił 5,6 t.;

- trzeciej osi napędowej kontrolowanego pojazdu wynosił 11,20 t.;

- czwartej osi napędowej kontrolowanego pojazdu wynosił 11,20 t.

Nacisk podwójnej osi napędowej (składającej się z trzeciej i czwartej osi) kontrolowanego pojazdu wynosił 22,4 t. Odległość pomiędzy trzecią a czwartą osią napędową wynosiła 1,36 m. Wobec powyższego stwierdzono: przekroczenie nacisku podwójnej osi napędowej o 3,40 t, tj. o 17,89% (nacisk na tę oś wynosił 22,4 t przy dopuszczalnych naciskach na podwójną oś napędową 19 t), jak również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej samochodu (dmc) o 1,5 t, tj. o 4,69% (pomierzona rzeczywista masa całkowita samochodu po odjęciu błędów ważenia wyniosła 33,5 t przy dmc samochodu wynoszącej 32 t). Kierowca nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Kierujący pojazdem został zapoznany z procedurą kontroli, z wynikami ważenia (sam odczytywał wyniki z urządzeń pomiarowych i nie składał wniosku o przeprowadzenie ponownego ważenia pojazdu), instrukcją obsługi wag, ze świadectwami legalizacji wag oraz z protokołem pomiaru pochylenia terenu w miejscu ważenia. W trakcie ważenia wnęka pomiarowa nie zawierała żadnych zanieczyszczeń. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który kierujący pojazdem podpisał bez uwag.

Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że nie miał świadomości o nienormatywności kontrolowanego pojazdu, gdyż pojazd po załadunku nie został zważony, jak i nie mógł swobodnie decydować o trasie, po której się poruszał.

W zawiadomieniu z 22 maja 2015 r., oprócz poinformowania o wszczęciu postępowania administracyjnego, powiadomiono przedsiębiorcę również o nieprawidłowości w protokole kontroli z [...] maja 2015 r. dotyczącej wielkości przekroczenia nacisku podwójnej osi napędowej. Powołując się na § 5 ust. 1 pkt 5 lit. c) rozporządzenia w sprawie warunków nacisk osi nie, organ I wyjaśnił, że dopuszczalny nacisk podwójnej osi napędowej kontrolowanego pojazdu wynosił 18 t. W tej sytuacji dopuszczalny nacisk podwójnej osi napędowej kontrolowanego pojazdu przekroczony został o 4,4 t (24,4 %). Oznaczało to, że postępowanie administracyjne poprowadzono co do przejazdu po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii VII - w pozostałych przypadkach (naruszenie zagrożone karą pieniężną 15.000 zł).

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] czerwca 2015 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za wykonywanie transportu drogowego rzeczy pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach (gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 20%). Skoro podczas przejazdu przewożono ładunek sypki – ziemię i została jednocześnie przekroczona dopuszczalna masa całkowita pojazdu, to nie mógł znaleźć zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2) p.r.d.. Przepis ten wyłącza odpowiedzialność przewoźnika, jeżeli rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. W ocenie organu I instancji w przypadku przejazdu kontrolowanego pojazdu koniecznym było uzyskanie zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach (gdy dopuszczalne wartości zostały przekroczone o więcej niż 20 %), gdyż dopuszczalny nacisk podwójnej osi napędowej kontrolowanego pojazdu (18 t) został przekroczony o 4,4 t, co stanowiło przekroczenie o 24,4 %.

Po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy, GITD decyzją z [...] listopada 2015r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.- Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm., dalej: p.r.d.), art. 41 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 460 z późn. zm., dalej: u.d.p.) oraz § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2015 r. poz. 305, dalej: rozporządzenie z 31.12.2002 r.) utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w całości w mocy. Stwierdził, że w sprawie kara pieniężna, o której mowa w art. 140aa ust. 1 p.r.d., stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) tego aktu wynosić powinna 15.000zł, czyli jak za brak zezwolenia kategorii VII. Organ II instancji wyjaśnił, że przy ustalaniu kategorii wymaganego zezwolenia kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do p.r.d. Następnie organ dokonuje wyboru kategorii zezwolenia, którego posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikających z treści art. 140ab ust. 1 p.r.d. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku z uwagi na treść art. 140ab ust. 2 p.r.d. Ponownie rozpoznając sprawę GITD nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 140aa ust. 4 p.r.d. W sprawie przewożono ziemię (ładunek podzielny, sypki) i kontrola wykazała, że oprócz przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi pojazdu, doszło również do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej (dmc) pojazdu. Organ odwoławczy też obszernie uzasadnił brak przesłanki z art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d., tj. dochowania należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i przesłanki braku wpływu na powstanie naruszenia.

Odnosząc się do wątpliwości przedsiębiorcy dotyczących użytych w trakcie kontroli wag, GITD przypomniał, że pomiar kontrolowanego pojazdu został przeprowadzony za pomocą ww. nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych typu SAW 10C posiadających ważne świadectwa legalizacji ponownej. Powołując się na instrukcję "obsługi wag typu SAW 10C", szczególnie jej pkt 2.2.2. uznał, że wyznaczenie masy całkowitej kontrolowanego pojazdu za pomocą użytych wag było możliwe i prawidłowe.

Rozpatrując skargę przedsiębiorcy na decyzję GITD, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA) na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję, zasadniczo z innych przyczyn niż te, które zostały sformułowane przez skarżącego w skardze w formie zarzutów pod adresem powyższego rozstrzygnięcia i zasądził od GITD na rzecz przedsiębiorcy zwrot kosztów postępowania.

Sąd I instancji doszedł do wniosku, że nie ustalono w kwestionowanej decyzji w sposób jednoznaczny i niewątpliwy wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznoprawnego sprawy. Uniemożliwiało to WSA pełną kontrolę decyzji i ocenę legalności działania organu odwoławczego, który zaakceptował stanowisko organu I instancji, posługując się uzasadnieniem, które nie było wyczerpujące - zawierało luki i niedopowiedzenia. Zastrzeżenia WSA przede wszystkim budziła argumentacja GITD wykazująca prawidłowość wag użytych do zważenia kontrolowanego pojazdu (zastosowano przenośne wagi do pomiarów statycznych typu SAW 10C nr [...] i nr [...], legitymujące się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej). Organ odwoławczy bowiem, odnosząc się do zarzutów odwołania i wyjaśniając sposób oraz zakres pomiarów, które można przeprowadzić przy użyciu wag SAW 10C, powołał się na instrukcję "obsługi wag typu SAW 10C", której jednak nie dołączył do materiałów akt administracyjnych sprawy. W aktach administracyjnych zaś znalazł się dokument pod nazwą "Waga do pomiaru nacisku koła SAW 10A/C Opis techniczny Instrukcja obsługi". Jednak, jak zauważył WSA, treść punktu 2.2.2. tego dokumentu była zgodna z tym, co na temat obsługi zastosowanych w sprawie ww. wag SAW 10C podał GITD. W instrukcji tej przewidziano również możliwość użytkowania tychże wag w grupach od 4 do 6 wag – przy pomiarach obciążenia grupowego osi lub pomiarach wagi netto pojazdów dwu- lub trzyosiowych, podczas jednej procedury pomiaru wagi. Zdaniem WSA oznaczać to mogło, że GITD, posługując się tą instrukcją obsługi (wagi do pomiaru nacisku koła SAW 10A/C), wyjaśniał użycie wag SAW 10C, czyli tych, którymi zważono skontrolowany pojazd skarżącego. Organ nie podał jednak, czy mimo innego nazewnictwa instrukcja obsługi wag do pomiaru nacisku koła SAW 10A/C odpowiada instrukcji obsługi zastosowanych w tej sprawie wag SAW 10C, a jeżeli tak – to z czego to konkretnie wynika, w tym m.in. czy wagi SAW 10A/C są tożsame z wagami SAW 10C, względnie czy te ostatnie mieszczą się w grupie wag SAW 10A/C, a znajdująca się w aktach instrukcja jest wspólna dla wszystkich wag z tej grupy.

Organ w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił, czy zastosowane w sprawie wagi SAW 10C odpowiadają (są tożsame) wagom SAW 10A/C, których instrukcję obsługi włączono do akt administracyjnych i na której pkt 2.2.2. się powołał, wyjaśniając użycie wag SAW 10C. Wskazanie to raczej dowodziło zdaniem WSA, że organ, czyniąc ustalenia w kwestii zastosowanych w sprawie wag typu SAW 10C, w istocie posłużył się instrukcją obsługi dotyczącą wag innych niż wagi SAW 10C – bo oznaczonych jako wagi SAW 10A/C. Organ nie podał przy tym czy ww. instrukcja dotycząca wag SAW 10A/C odnosi się (i dlaczego) do stosowania wag SAW 10C, co oznaczała numeracja/oznaczenie tych wag w nazwie – 10A/C i 10C i jakie miało to znaczenie, w szczególności czy były to wagi jednego rodzaju/typu, dla których przeznaczona była ta sama (znajdująca się w aktach) instrukcja.

Wobec wskazanych niejasności ustaleń organu Sąd I instancji nie znalazł podstaw do przyjęcia ustaleń odnośnie wyników pomiaru/ważenia pojazdu skarżącego za wyczerpujące i miarodajne do wymierzenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, skoro istotne wątpliwości budził zastosowany w sprawie sposób ważenia ww. pojazdu przy użyciu wag typu SAW 10C z powołaniem się na instrukcję dotyczącą wag SAW 10A/C. Budziło wątpliwości według jakiej konkretnie instrukcji (chodzi o instrukcję producenta zastosowanych wag) ważenie to przeprowadzono, a tym samym, czy dochowano warunków ważenia przewidzianych w instrukcji obsługi użytych wag. Sąd zauważył, że tylko w następstwie ważenia/pomiaru pojazdu, zgodnego z instrukcją obsługi producenta zastosowanych do pomiaru wag uzyskuje się wyniki tego ważenia, mogące stanowić podstawę rozstrzygnięcia o karze pieniężnej za stwierdzone przekroczenia nacisków osi na drogę czy dopuszczalnej masy całkowitej (dmc) pojazdu. Natomiast brak instrukcji (czy też wątpliwości co do jej zastosowania do wag użytych w sprawie) uniemożliwiało zweryfikowanie prawidłowości warunków ważenia, a zarazem ocenę legalności uzyskanych w ten sposób wyników. Wskazanego dowodu nie mogły zastąpić powołane w decyzji odwoławczej świadectwa legalizacji ponownej wag typu SAW 10C użytych do ww. kontroli pojazdu skarżącego. Ze świadectw tych wynikało jedynie, że wagi te mają klasę dokładności IIII i spełniają wymagania, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152). Nie wynikał natomiast zakres możliwego zastosowania tych wag. Dla określenia zakresu ich zastosowania istotne znaczenie miały charakterystyki techniczne poszczególnych urządzeń, w myśl

art. 8a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r.

Nr 243, poz. 2441 ze zm.).

W tej sytuacji istotne było dokładne ustalenie przez organ, do jakiego rodzaju pomiarów zostały przeznaczone użyte podczas kontroli wagi typu SAW 10C. Organ powinien był oprzeć się na instrukcji obsługi tych wag i świadectwie homologacji, które organ prowadzący postępowanie obowiązany jest dołączyć do akt sprawy, względnie wykazać, że ww. instrukcja obsługi znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy również dotyczyła wag typu SAW 10C.

Sąd I instancji zobowiązał GITD do wyjaśnienia powyższej kwestii w sposób klarowny, oparty na dokumentach i przepisach, tak żeby dokonane ustalenia co do użytych w sprawie wag dawały się skontrolować i aby czyniły zadość standardom prowadzenia postępowania administracyjnego wynikającym z przepisów

art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. i aby następnie zostały wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia (treść art. 107 § 3 k.p.a. na temat zawartości uzasadnienia decyzji administracyjnej - faktycznego i prawnego).

Brak przesądzenia kwestii tej oceny czynił zbędnym, bo przedwczesnym, zdaniem WSA ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi, w tym do akcentowanego w niej braku wpływu i zgody skarżącego na powstanie naruszenia oraz dochowania należytej staranności w czynnościach załadowczo-przejazdowych, czyli okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnął na podstawie art. 200 tej ustawy.

Od wspomnianego wyroku skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego. Zaskarżył orzeczenie w całości. Zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji pominięcie treści znajdującego się w aktach sprawy dokumentu zatytułowanego "Waga do pomiaru nacisku koła SAW 10A/C. Opis techniczny. Instrukcja obsługi", podczas gdy właściwa analiza treści wskazanego dokumentu powinna doprowadzić Sąd I instancji do wniosku, że użyte w tytule określenie waga do pomiaru nacisku koła SAW 10A/C oznacza, że dokument ten ma charakter uniwersalny i stanowi instrukcję obsługi wag SAW 10 dwojakiego typu, tj. typu A i typu C czyli także tych, które zostały użyte do pomiarów w niniejszej sprawie.

We wnioskach GITD zażądał uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, zasadzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania oraz rozpatrzenia sprawy na rozprawie.

Skarżący nie zajął stanowiska odnośnie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna organu odwoławczego zasługuje na uwzględnienie.

Z przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę nieważność postępowania, która nie występuje w niniejszej sprawie. Zasada z art. 183 § 1 p.p.s.a. oznacza, że NSA nie może wyjść poza postawione w skardze kasacyjnej zarzuty i wnioski strony.

Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Autor skargi kasacyjnej, stawiając zarzuty, może je oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie organ oparł zarzut na naruszeniu przepisów postępowania, choć w podstawie, oprócz przepisów: art. 173 § 1, art. 174 pkt 2, art. 176 p.p.s.a., powołał również art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (w dalszej części skargi kasacyjnej już tej podstawy nie uzasadniając). Natomiast sam sposób przedstawienia zarzutu jednoznacznie wskazuje, że skarżący kasacyjnie kwestionował wyrok z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Formułując zarzut oparty na art. 174 pkt 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej powinien nie tylko wskazać, jaki przepis postępowania został naruszony, lecz również uzasadnić, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (por. wyrok NSA z 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2322/16, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy przypomnieć, że według Sądu I instancji w wyniku postępowania dowodowego nie zostało dostatecznie wykazane, że włączona do akt instrukcja wag SAW 10A/C odnosiła się również do wag SAW 10C, użytych podczas kontroli samochodu skarżącego. Było to istotne, gdyż wyniki ważenia pojazdu stanowiły podstawę wymierzenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Powstały więc uzasadnione wątpliwości czy ważenie przeprowadzono prawidłowo, według warunków przewidzianych w instrukcji obsługi użytych wag, co skutkowało uznaniem przez WSA braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Powyższe stanowisko Sądu i instancji zostało zakwestionowane przez GITD w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.

Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przytoczonym przepisie chodzi o naruszenie, obejmujące wyłącznie takie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści.

Z kolei art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. mówi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. W ramach tej podstawy Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, lecz bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z 18 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2762/15, Lex nr 2439541). Jeżeli sąd podczas rozpoznawania sprawy doprowadzi do sprzeczności przyjętego przezeń stanu faktycznego sprawy z aktami sprawy przedstawionymi przez organ administracji publicznej, to skutkuje to naruszeniem cytowanego przepisu (por. wyrok NSA z 25 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2937/15, Lex nr 2336822).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej skargi kasacyjnej, należy zgodzić się z GITD, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, szczególnie dokument: Waga do pomiaru nacisku koła SAW 10A/C Opis techniczny Instrukcja obsługi odnosił się także do wag SAW 10C, użytych podczas kontroli. Jak zauważył organ w ppkt 1.3. tego dokumentu zostały odrębnie podane dane techniczne, różne dla wag dla wag SAW 10-typ A i wag SAW 10-typ C. Powołany podpunkt z kolei znajduje się w pkt 1. Opis techniczny (jak wynika z ppkt 1.1. tego dokumentu dotyczy wag SAW 10A/C). Ponadto w części rysunkowej omawianego dokumentu w pkt 6 przedstawiono wagę SAW 10A, a w pkt 7 listę części zamiennych oraz rysunek wagi SAW 10C. Oznaczało to, że cytowany dokument obejmował oba typy wag SAW 10 – typ A oraz typ C. Pozwalał więc Sądowi I instancji na skontrolowanie prawidłowości ważenia pojazdu przedsiębiorcy. Zbędne było w tym zakresie dalsze prowadzenie czynności wyjaśniających przez organ, a wątpliwości Sądu czy włączona do akt instrukcja wag SAW 10A/C obejmowała również wag SAW 10C, okazały się nieuzasadnione.

W tej sytuacji postawiony przez Sąd zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego: art. 7 (zasada prawdy obiektywnej nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie zebranie z urzędu lub na wniosek strony oraz rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób pozwalający na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością) oraz doprecyzowujących to uregulowanie - art. 77 § 1 (nakłada na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego) i art. 80 (zasada swobodnej oceny dowodów), ustalających standardy prowadzenia postępowania administracyjnego oraz art. 107 § 3 (określa wymagania co do zawartości uzasadnienia decyzji) okazał się niezasadny, szczególnie gdy Sąd poprzestał na kwestii przydatności wag zastosowanych do pomiaru samochodu przedsiębiorcy.

W petitum skargi kasacyjnej GITD z wyżej omówionymi przepisami zarzucił naruszenie również art. 141 § 4 p.p.s.a. Jest to przepis proceduralny, regulujący wymogi uzasadnienia. Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeśli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Za jego pomocą nie można natomiast skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji do zarzucania błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 27 września 2018 r., sygn. akt II GSK 2556/16, Lex nr 2565930).

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że Sąd jako jedną z przyczyn uchylenia zaskarżonej decyzji miał wskazać brak zajęcia przez GITD stanowiska co do możliwości zastosowania spornej Instrukcji wag SAW 10A/C do wag SAW 10-typ C, co z kolei spowodowało wątpliwości Sądu co możliwości korzystania z wag SAW 10C podczas ważenia pojazdu skarżącego, a co mogło mieć wpływ na odpowiedzialność skarżącego. Nie można podzielić stanowiska organu, że kwestia przeznaczenia instrukcji wag SAW 10A/C także dla wag typu SAW 10C nie wymagała wyjaśnienia, jakoby nie będąc podważaną przez przedsiębiorcę. Sąd nie podziela stanowiska organu. Należy bowiem zauważyć, że skarżący kwestionował w ogóle możliwość zastosowania wag SAW 10C do zważenia jego pojazdu (por. odwołanie oraz skarga). Istotne znaczenie dla wyjaśnienia tej kwestii miała Instrukcja obsługi wagi, regulująca budowę, dane techniczne, zasady działania i stosowania wag. W tej sytuacji więc bardzo ważne było oparcie rozważań na prawidłowej instrukcji wag SAW 10C. Zatem Sąd, przy ponowionych i rozbudowanych zarzutach skargi m.in. co do zasadności zastosowania wag SAW 10C do ważenia pojazdu skarżącego prawidłowo powziął wątpliwości co do zakresu możliwych zastosowań wag SAW 10C. Inną kwestią zaś było podważenie przez Sąd przydatności dołączonej Instrukcji obsługi wag SAW 10A/C do oceny cech wag SAW 10C.

Dlatego nie można mówić o naruszeniu przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż wobec stanowiska skarżącego kwestionującego zasadność ważenia pojazdu za pomocą wag SAW 10C, należało jednoznacznie wyjaśnić tę kwestię, a to oznaczało odwołanie się także do Instrukcji obsługi tychże wag, co Sąd, jak i organ uczynili, choć z różną uwagą.

Mając na uwadze, że WSA przyjął, iż nie został należycie wyjaśniony stan faktyczny, w szczególności nie wykazano prawidłowości ważenia pojazdu przedsiębiorcy, Sąd ponownie rozpoznający sprawę oceni dołączony do akt dokument Waga do pomiaru nacisku koła SAW 10A/C Opis techniczny Instrukcja obsługi, z uwzględnieniem przedstawionych uwag, a następnie dokona oceny ustaleń organu co do przeprowadzonej w dniu 13 maja 2015 r. kontroli drogowej pojazdu przedsiębiorcy.

Z powyższych względów na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

O kosztach orzeczono na mocy art. 203 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 3 w zw. z § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm., wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 225 zł ) oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.) w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2016 r., poz.1667).