Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 11/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2023-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
W pozostałym zakresie oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, ust. 3, , art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1, art. 21,
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 21 ust. 1, ust. 2, ust. 2a, art. 30 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1414
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji - tekst jedn.
article: art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 1a, art. 149 § 2, art. 154 § 6, art. 200, art. 205 § 2,
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Teza: 1. Skoro zaś informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p., to nie może być kwestionowane, że informacje objęte wnioskiem dotyczące dysponowania majątkiem Spółki, stanowią informację publiczną. Gospodarowanie bowiem czy wydatkowanie środków publicznych przez ten podmiot stanowi informację o działalności organu władzy publicznej. Informacja o wydatkach to w efekcie informacja na temat kosztów realizacji zadania publicznego z majątku publicznego. Majątkiem publicznym jest bowiem mienie państwowe, komunalne oraz mienie należące do podmiotów sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych oraz mienie należące do banków i spółek prawa handlowego, w którym Skarb Państwa posiada ponad 50% udziałów w kapitale zakładowym (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 193). Spółka jest jednoosobową Spółką Akcyjną Skarbu Państwa, w której Skarb Państwa posiada w kapitale zakładowym spółki 100% akcji.

2. Za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. należy zaś uznać wszelkiego rodzaju dane, które są związane z gospodarowaniem środkami publicznym, a więc także związane z ponoszeniem wydatków – o ile dotyczą one mienia publicznego (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Po 29/14). Informację publiczną stanowi informacja o wydatkowaniu środków publicznych i w istocie tak należy zakwalifikować pytania zawarte w punkcie 1 i 2 wniosku skarżącej z dnia 19 grudnia 2022 r.

3. Inna bowiem ocena budżetu (…), czy jej oddziałów, czyniłoby iluzoryczną jawność wydatkowania środków pochodzących z opłat abonamentowych i dopłat celowych z budżetu państwa przez (…). W każdym przypadku możliwa byłaby bowiem odmowa udostępnienia informacji z uwagi na choćby częściowy udział w danym wydatku środków pochodzących z działalności komercyjnej. Prowadziłoby to de facto do rezygnacji z kontroli zaistnienia przesłanki materialnej objęcia informacji tajemnicą przedsiębiorstwa, a w konsekwencji do niemożności uzyskiwania przez wnioskodawców informacji dotyczących wydatkowania środków publicznych przez (…). W konsekwencji nie może być kwestionowany walor publiczny informacji objętej wnioskiem.

TEZY

1. Skoro zaś informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p., to nie może być kwestionowane, że informacje objęte wnioskiem dotyczące dysponowania majątkiem Spółki, stanowią informację publiczną. Gospodarowanie bowiem czy wydatkowanie środków publicznych przez ten podmiot stanowi informację o działalności organu władzy publicznej. Informacja o wydatkach to w efekcie informacja na temat kosztów realizacji zadania publicznego z majątku publicznego. Majątkiem publicznym jest bowiem mienie państwowe, komunalne oraz mienie należące do podmiotów sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych oraz mienie należące do banków i spółek prawa handlowego, w którym Skarb Państwa posiada ponad 50% udziałów w kapitale zakładowym (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 193). Spółka jest jednoosobową Spółką Akcyjną Skarbu Państwa, w której Skarb Państwa posiada w kapitale zakładowym spółki 100% akcji.

2. Za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. należy zaś uznać wszelkiego rodzaju dane, które są związane z gospodarowaniem środkami publicznym, a więc także związane z ponoszeniem wydatków – o ile dotyczą one mienia publicznego (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Po 29/14). Informację publiczną stanowi informacja o wydatkowaniu środków publicznych i w istocie tak należy zakwalifikować pytania zawarte w punkcie 1 i 2 wniosku skarżącej z dnia 19 grudnia 2022 r.

3. Inna bowiem ocena budżetu (…), czy jej oddziałów, czyniłoby iluzoryczną jawność wydatkowania środków pochodzących z opłat abonamentowych i dopłat celowych z budżetu państwa przez (…). W każdym przypadku możliwa byłaby bowiem odmowa udostępnienia informacji z uwagi na choćby częściowy udział w danym wydatku środków pochodzących z działalności komercyjnej. Prowadziłoby to de facto do rezygnacji z kontroli zaistnienia przesłanki materialnej objęcia informacji tajemnicą przedsiębiorstwa, a w konsekwencji do niemożności uzyskiwania przez wnioskodawców informacji dotyczących wydatkowania środków publicznych przez (…). W konsekwencji nie może być kwestionowany walor publiczny informacji objętej wnioskiem.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi K. O. na bezczynność Dyrektora Oddziału T. S.A. w O. – Redaktora Naczelnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje Dyrektora Oddziału T. S.A. w O. – Redaktora Naczelnego do załatwienia wniosku K. O. z dnia 19 grudnia 2023 r., w zakresie jego pkt 1 i 2, 2) stwierdza, że bezczynność Dyrektora Oddziału T. S.A. w O. – Redaktora Naczelnego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) w pozostałym zakresie oddala skargę, 4) zasądza od Dyrektora Oddziału T. S.A. w O. – Redaktora Naczelnego na rzecz skarżącej K. O. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. O. (zwaną dalej także: wnioskodawcą lub skarżącą) jest bezczynność Dyrektora Oddziału T. S.A. w O. - Redaktora Naczelnego (zwanego dalej również Dyrektorem lub organem) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym: K. O. wnioskiem skierowanym drogą e-mail, z adresu: [...], Z. sp. z o.o. w O., na adres: [...] (sekretariat), zwróciła się z następująco sformułowanymi pytaniami:

Jaki jest budżet T.1?

Ile kosztowała impreza zorganizowana dla pracowników w dniu [...] w [...]?

Czy alkohol był finansowany przez o. oddział T.?

Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazała wnioskodawczyni adres poczty elektronicznej: [...].

W odpowiedzi na zapytanie Redaktor Naczelny T.1 pismem z 21 grudnia 2022 r. (datowanym na 20 grudnia 2023 r., k. 31 akt sądowych) przesłał odpowiedź na zadane pytania, podając w niej, że w dniu [...] odbyło się tradycyjne spotkanie [...] z udziałem pracowników i współpracowników T.1. Oświadczył, że T.1 w ramach zorganizowanego spotkania nie zakupiła alkoholu. Nadto autor odpowiedzi wskazał w niej, że w salach bankietowych [...] odbywały cztery inne spotkania nie związane z T.1.

Ponieważ w ocenie wnioskodawczyni organ odpowiedział wyłącznie na jedno z trzech pytań, sformułowanych przez nią we wniosku z 19 grudnia 2022 r., ponownie zwróciła się do organu o udzielenie odpowiedzi na wszystkie zadania pytania.

Następnie pismem z 20 lutego 2023 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału T. S.A. w O. - Redaktora Naczelnego (data wpływu do tut. Sądu: 9 marca 2023 r.). Nie formułując samodzielnych zarzutów, zawierając je w uzasadnieniu, autor skargi wniósł o:

1) nakazanie organowi udostępnienie wnioskowanej przez skarżącą informacji publicznej;

2) stwierdzenie, że organ wskutek braku rozpoznania wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa;

3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.;

4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz kwoty 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.

Argumentując skargę, dowodził jej autor, że organ - posiadając wnioskowane informacje - pozostawał w bezczynności nie udzielając odpowiedzi na wszystkie pytania sformułowane wniosku strony skarżącej, będąc do tego zobowiązanym. Odwołując się, na poparcie prezentowanego stanowiska, do poglądów judykatury, wskazał autor skargi, że organ dopuścił się bezczynności, a to z powodu niezrealizowania w przewidzianym przepisami u.d.i.p. terminie określonego obowiązku, polegającego w przedmiotowym przypadku na udostępnieniu informacji publicznej. Wskazał, iż zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji (zob. wyrok WSA w Lublinie z 29 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 122/22; wyrok WSA w Krakowie z 4 października 2022 r., sygn. akt II SAB/Kr 136/22, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).

Zdaniem autora skargi ponieważ organ nie udzielił odpowiedzi na dwa z trzech zadanych przez skarżącą pytań, to – jak zaznaczył – w zaistniałej sytuacji niewątpliwie mamy do czynienia z bezczynnością organu. Przypominając chronologię zdarzeń wskazał, że od złożenia przez skarżącą wniosku upłynęło 63 dni (od 19 grudnia 2022 r. do 20 lutego 2023 r.). W ocenie autora skargi niedochowanie przez organ terminu na załatwienie sprawy, poprzez wydanie decyzji, postanowienia lub podjęcie aktu albo dokonanie czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., uzasadnia uznanie, iż organ pozostaje w bezczynności (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 26 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SAB/Gl 348/17, wyrok WSA w Szczecinie z 27 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 79/12). Zaznaczył przy tym, że skarżąca nie była zobowiązana do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej, to na organie ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej albo wydania decyzji odmownej i wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 9 maja 2018 r., sygn. akt II SAB /Gd 12/18).

Jednocześnie stwierdził autor skargi, że skoro organ na udostępnienie informacji publicznej ma 14 dni, a czego nie uczynił, to należy przyjąć, że w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa. Akcentując, że do bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa dochodzi w sytuacji jednoznacznego przekroczenia terminów określonych przepisami prawa przy wyłączeniu okoliczności usprawiedliwiających winę organu za stan bezczynności (zob. wyrok NSA z dnia 21 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 3253/17). Zdaniem autora skargi okoliczności faktyczne sprawy pokazują, że nie zachodzą okoliczności usprawiedliwiające postępowanie organu.

Do skargi załączono, m.in.:

- pełnomocnictwo datowane na 7 lutego 2023 r., udzielone radcom prawnym: W. G., K. P. oraz D. K. Zostało ono opatrzone pieczęcią "Z. w O.", podpisane na pieczęci imiennej: "Wiceprezes Zarządu K. O.", a także

- potwierdzenie uiszczenia opłaty od pełnomocnictwa, oraz

- potwierdzenie uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, z rachunku właściciela: Z. sp. z o.o. w O. i wskazanego tam numeru rachunku właściciela. Ponadto dołączono korespondencję potwierdzającą prezentowany w skardze, przedstawiony powyżej, tok następujących po sobie zdarzeń.

Na wezwanie Sądu, za pismem z 21 marca 2023 r., pełnomocnik strony skarżącej przedłożył jeden egzemplarz skargi wraz z odpisem udzielonego przez K. O. pełnomocnictwa datowanego także na dzień 7 lutego 2023 r.

W odpowiedzi udzielonej pismem z 8 marca 2023 r., organ wniósł o odrzucenie skargi w całości ewentualnie jej oddalenie skargi w całości, oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz Redaktora Naczelnego T. S.A. Oddział w O. kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyjaśnił organ, że podmiotem skarżącym jest K. O. jako osoba fizyczna, zaś z treści udzielonego pełnomocnictwa podmiotem skarżącym jest Z. sp. z o.o. w O., w którego imieniu działa K. O. jako wiceprezes Zarządu. Zaznaczył odpowiadający, że ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika natomiast, iż zapytanie prasowe złożyła K. O. jako Redaktor Naczelna periodyku [...], zatem – jak uznał – to Redaktor Naczelna K. O. jest podmiotem, którego interes prawny mógłby zostać naruszony. Podkreślił, że to K. O. działająca jako Redaktor Naczelna periodyku [...], zwróciła się do T.1 z zapytaniem prasowym. Jego zdaniem sprawa w ogóle nie dotyczyła informacji publicznej, ponieważ wniosek wyraźnie wskazywał, iż jest to "zapytanie prasowe", pod którym podpisała się redaktor naczelna, co – jak zaznaczył – czyni, że odmowa wynikała z przepisów prawa prasowego.

W dalszych motywach podniósł organ, że T.1 nie jest organem władzy publicznej ani osobą pełniącą funkcję publiczną, a zatem podmiotem, który ex definitione jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. T.1 nie wykonuje bezpośrednio, czy nawet pośrednio, władzy publicznej ani zadań organów władzy publicznej. Podkreślił, że T.1 nie działa w sposób władczy i nie pozostaje w sporze kompetencyjnym z państwem, gdyż nie przysługują mu kompetencje w takim znaczeniu, w jakim przysługują organom państwa. W niniejszej sprawie, w jego opinii, nie mamy zatem do czynienia z działalnością organów władzy publicznej. Zaznaczył nadto, że działalność innych osób prawnych może być przedmiotem informacji publicznej jedynie w takim zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej oraz jednocześnie gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Informację publiczną stanowi bowiem informacja wytworzona lub odnosząca się do podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania majątkiem publicznym. W ocenie organu informacje objęte zapytaniem skarżącej nie odnoszą się do T.1 jako podmiotu wykonującego funkcje publiczne.

Podkreślił następnie organ, że okoliczność, iż Skarb Państwa jest jedynym akcjonariuszem Spółki nie oznacza, że wszystkie sprawy związane z działalnością Spółki są sprawą publiczną i mogą być uznane za informację publiczną. Gdyby tak było, wówczas pozycja Spółki na tle innych przedsiębiorców byłaby nieporównywalnie gorsza, prowadząca do dyskryminacji T. S.A. w życiu gospodarczym. Wskazał, że zaskarżona przez K. O. bezczynność Redaktora Naczelnego T.1 nie mieści się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne. Skarga na bezczynność w istocie dotyczyła bezczynności Redaktora Naczelnego T.1, co wynika expressis verbis z jej treści. Skarga nie dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej, w której Redaktor Naczelny byłby zobowiązany do wydania lub podjęcia decyzji, postanowień, innych aktów czy czynności, o któiych mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a P.p.s.a., a tylko wówczas, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., możliwe jest zaskarżenie bezczynności organu. Redaktor Naczelny jest – jak zaznaczyła "wewnętrznym organem osoby prawnej, a nie organem administracji działającym na podstawie przepisów k.p.a., nie dysponuje władztwem administracyjnym do kształtowania sytuacji prawnej osób fizycznych lub osób prawych".

Kontynuując wyjaśnił organ, że w sytuacji, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie dotyczył informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., NSA postanowieniem z 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11, skargę na bezczynność organu odrzucił, uznając, że "organ jest zobowiązany do udzielenia informacji, ale tylko takiej, która znajduje się w jego posiadaniu i której używa do zrealizowania powierzonych prawem działań". Zaakcentował organ, że w cytowanym postanowieniu NSA stwierdził, iż "w niniejszej sprawie (...) organ udzielił skarżącej spółce odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wystosowując pismo informujące, że żądane przez nią dane nie stanowią informacji publicznej. Organ nie był więc zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, ani do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie ustawy o dostępie do informacji (publicznej, a wniesienie skargi na jego bezczynność było niedopuszczalne". Zdaniem organu nie budzi wątpliwości, że w sytuacji, gdy organowi nie można postawić zarzutu bezczynności bo udzielona przez niego, w formie czynności materialno-technicznej odpowiedź nie podlega zaskarżeniu w trybie skargi do sądu administracyjnego skarga jest niedopuszczalna.

Niemniej jednak zaznaczył organ, iż w sytuacji, gdyby Sąd uznał, że nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, to niewątpliwie przedstawione wyżej argumenty przemawiają za jej oddaleniem, jako bezzasadnej. Podkreślił organ, że skarżąca żądała w istocie udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi. W tej sytuacji, jak kontynuował prezentowane stanowisko, na Redaktorze Naczelnym T.1 ciążył jedynie obowiązek zawiadomienia skarżącej, iż żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym u.d.i.p. Powyższy obowiązek został zrealizowany poprzez wystosowanie odpowiedzi na wniosek, tj. pisma z dnia 20 grudnia 2023 r. (wysłane e-mailem z dnia 21 grudnia 2022 r.). W ocenie organu nie był on zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej ani do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie u.d.i.p., gdyż informacja o organizacji spotkana [...], której udostępnienia domagała się Skarżąca, nie miała charakteru informacji publicznej. Biorąc zaś pod uwagę fakt, iż Redaktor Naczelny w ustawowym 14-dniowym terminie odpowiedział na wniosek skarżącej, to nie można uznać, że bezczynność miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Podejmując polemikę z argumentami organu zawartymi w odpowiedzi na skargę pełnomocnik skarżącej stwierdził, że są one nieuzasadnione. Stwierdził przy tym, że wbrew temu co próbuje forsować organ, T.1 jest podmiotem, który ex definitione, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Wskazał jednocześnie, że "T. S.A. jest świadoma tego, że jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, gdyż na swoich stronach internetowych informuje o procedurze złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej (zob. [...])". Nadto podniósł, że regionalne oddziały T. finansowane są ze środków publicznych, to oczywistym jest, iż informacja, której udostępnienia domaga się skarżąca we wniosku z dnia 19 grudnia 2022 r. stanowi informację publiczną, gdyż dotyczy kwestii wydatkowania środków publicznych przez T.1. W tym zakresie – jak zaznaczył – "aktualna pozostaje argumentacja przedstawiona przez skarżącą w pkt II ppkt 2 skargi z dnia 20 lutego 2023 r.". Równocześnie zauważył, że w przypadku gdy wniosek dotyczy informacji publicznej i skierowany jest do podmiotu zobowiązanego na mocy art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznych właściwym dla załatwienia zawsze będzie tryb u.d.i.p. Stanowisko to jest aktualnie jednolicie reprezentowane przez orzecznictwo (np. wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, wyrok NSA z 27 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 2029/17, wyrok NSA z 24 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2551/17, wyrok WSA w Opolu z 23 lutego 2021 r., sygn. akt II SAB/OP 76/20).

W piśmie z dnia 29 maja 2023 r. pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko organu, w tym wnioski o odrzucenie skargi ewentualnie jej oddalenie w całości. Zaznaczył, że nie można uznać za skuteczne złożenie skargi w imieniu K. O. jako osoby funkcyjnej, a następnie zajęcie stanowiska, że skarga została złożona w imieniu osoby fizycznej. Jak wynika z treści korespondencji, a także pism składanych Sądowi. Zdaniem pełnomocnika organu strona przyjmuje dowolne stanowisko, w zależności od przebiegu postępowania z jednej strony wskazując, iż skargę wnosi osoba fizyczna, z drugiej strony powołując się na korespondencję wysyłaną do organu ze skrzynki służbowej.

Odpowiadając na wezwanie Sądu pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że skargę złożył w imieniu osoby fizycznej, tj: K. O., która była wnioskodawcą skierowanego do T.1 żądania o udostępnienie informacji publicznej, datowanego na dzień 19 grudnia 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. Wyjaśnić także należy, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 P.p.s.a. zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem wniesionej skargi jest bowiem bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Skarga na bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W kontrolowanej sprawie ustawą, na podstawie której należy ocenić zachowanie podmiotu zobowiązanego jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.), dalej jako: ustawa lub u.d.i.p.. Skoro zatem – stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, to w niniejszej sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy u.d.i.p., która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. Ustawa ta, co należy mieć na względzie która wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., należy rozumieć każdą informację o sprawach publicznych. W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29). Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi się odnosić do sfery faktów. Z treści art. 4 ust. 1-5 u.d.i.p., a zwłaszcza z użytego w jego konstrukcji sformułowania "w szczególności" wynika, że dokonane przez ustawodawcę wyliczenie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej nie ma charakteru wyczerpującego.

W powyższej regulacji elementem decydującym o tym, że określony podmiot ma obowiązek udostępnienia informacji publicznej jest to, czy wykonuje on zadania publiczne. Uszczegółowienie zawarte w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p. ma charakter porządkujący i pozwala na rozstrzygnięcie ewentualnych wątpliwości w odniesieniu do określonych podmiotów. Regulacja ta nie wyklucza istnienia innych podmiotów nienależących do żadnej z kategorii tam wymienionych, które z uwagi na to, że wykonują określone zadania publiczne, pozostają zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, o ile ją posiadają. Struktura organizacyjna i własnościowa takich podmiotów nie ma zatem decydującego znaczenia (tak: NSA w wyroku z 18 września 2014 r., sygn. akt I OSK 45/14). W judykaturze zasadnie zwraca się uwagę, że użyty w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zwrot "w szczególności" oznacza, że podany w nim katalog podmiotów ma charakter otwarty, przykładowy. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że obowiązany do udostępniania informacji publicznej jest każdy podmiot, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym (por. wyrok NSA z 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1603/14).

O podleganiu zakresowi podmiotowemu ustawy o dostępie do informacji publicznej decydują dwa elementy:

pierwszy – charakter wykonywanych zadań (powinny być one nakierowane na realizację potrzeb społeczeństwa, a nie indywidualnych potrzeb danej korporacji) oraz

drugi – rodzaj majątku, którym dysponuje dany podmiot (mienie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, zawodowego albo gospodarczego) (tak: Przemysław Szustakiewicz, Glosa do wyroku NSA z 23 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2498/16 System Informacji Prawnej LEX).

Ustawodawca posługując się w ustawie o dostępie do informacji publicznej terminem "zadania publiczne" nie zdefiniował tego pojęcia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że pojęcie to jest pojęciem szerszym od pojęcia "zadania władzy publicznej", jakim posłużył się przez ustrojodawca w art. 61 Konstytucji RP. Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, zadania władzy publicznej mogą być bowiem realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne", użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej", użytego w art. 61 Konstytucji RP, ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli (por. wyroki NSA z: 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10 i 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 900/15). Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Konkretyzację powyższego prawa realizuje ustawa o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonym, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu obywatelowi (art. 2 ust. 1 ustawy). Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 ustawy). Ustawodawca w art. 4 u.d.i.p. określa podmioty obowiązane do udzielania informacji publicznej, natomiast art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, następują w drodze decyzji.

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności lub wtedy, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji lub nie podjął stosownej czynności, pomimo istnienia w tym zakresie ustawowego obowiązku. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności.

W tym miejscu należy powołać się na wypracowane już i traktowane jako jednolite, stanowisko judykatury, z którego wynika, że załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać:

1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej;

2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać;

3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej;

4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej;

5) decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji.

Jak wynika z powyższego wybór właściwej formy załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga od podmiotu, do którego się zwrócono dokonania oceny, czy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, oraz czy żądana informacja jest informacją publiczną.

Zasadą jest, iż w przypadku badania czy doszło do bezczynności w sprawach o udostępnienie informacji publicznej również Sąd jest obowiązany ocenić, czy podmiot, do którego skierowano wniosek jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz czy żądana informacja jest informacją publiczną. Tylko bowiem w sytuacji ustalenia, że dana informacja stanowi informację publiczną, jak też, że wniosek o jej udostępnienie skierowany został do podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia, można rozpatrywać ewentualną bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Brzmienie art. 4 u.d.i.p. jednoznacznie wskazuje, że ustawodawca dążył do jak najszerszego określenia zbioru podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Celem takie rozwiązania jest bowiem pełna realizacja politycznego prawa dostępu do informacji publicznej, bowiem "szeroki dostęp do informacji publicznej stanowi niezbędną przesłankę zaistnienia społeczeństwa obywatelskiego, a co za tym idzie - urzeczywistnienia demokratycznych zasad funkcjonowania władzy publicznej w polskim państwie prawnym" (W. Sokolewicz (w:) Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, Komentarz. Tom II, red. L. Garlicki, Warszawa 2005, s. 7), a nadto – co wymaga zauważenia – jak wskazano w wyroku TK z 18 grudnia 2018 r., sygn. akt SK 27/14 "konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej przybrało charakter publicznego prawa podmiotowego. Znaczy to, że obywatel ma zapewnioną możliwość skutecznego żądania od organów władzy publicznej określonego zachowania, egzekwowalnego, w razie potrzeby, w drodze odpowiednich instytucji procesowych" (OTK Seria A 2019, poz. 5). Prawo dostępu do informacji publicznej jest zatem prawem politycznym (por. wyrok NSA z 1 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 699/16), które jest fundamentem budowy materialnej demokracji nieograniczanej tylko do procedur, ale oznaczającej rzeczywisty wpływ społeczeństwa na bieg spraw publicznych. Elementem tego prawa jest zatem nie tylko kontrola wykonywania zadań publicznych, ale również co jest charakterystyczne dla myślenia o demokracji dla społeczeństw odwołujących się do zachodniej myśli politycznej - kontrola wydatkowania środków publicznych jako pochodzących z wpłat na rzecz dobra wspólnego od wolnych obywateli, suwerennych właścicieli swojego majątku. Stąd wskazany art. 4 u.d.i.p. jest tak skonstruowany, aby prawo do informacji publicznej zawsze "podążało" tam, gdzie są wykonywane zadania publiczne lub tam, gdzie wydatkowane są pochodzące z wpłat wolnych obywateli środki publiczne.

Tym samym podkreślenia wymaga, że zarówno T. S.A., jak i jej oddziały terenowe są w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotami zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 570/17, czy WSA w Gdańsku z 27 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Gd 90/18, oraz orzecznictwo i poglądy doktryny w nich wskazane). Oddział Terenowy Spółki reprezentuje Spółkę, która – co nie ulega wątpliwości – wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym. Spółka, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1414 ze zm.), realizuje misję publiczną, oferując, na zasadach określonych w ustawie, całemu społeczeństwu i poszczególnym jego częściom, zróżnicowane programy i inne usługi w zakresie informacji, publicystyki, kultury, rozrywki, edukacji i sportu, cechujące się pluralizmem, bezstronnością, wyważeniem i niezależnością oraz innowacyjnością, wysoką jakością i integralnością przekazu. Zgodnie zaś z treścią art. 26 tej ustawy jednostki publicznej radiofonii i telewizji działają wyłącznie w formie jednoosobowej spółki akcyjnej Skarbu Państwa (ust. 1). T. tworzy spółka, zawiązana w celu tworzenia i rozpowszechniania ogólnokrajowych programów [...],[...] i [...] oraz regionalnych programów telewizyjnych (ust. 2). Terenowe oddziały spółki mają swoje siedziby, w tym m.in. w O. (ust. 2a). Z kolei, zgodnie z art. 30 tej ustawy do terenowych oddziałów Spółki należy tworzenie i rozpowszechnianie regionalnych programów telewizji publicznej (ust. 1). Działalnością terenowego oddziału Spółki kieruje dyrektor powoływany przez radę nadzorczą na wniosek zarządu Spółki (ust. 3). Oddziały są jej jednostkami organizacyjnymi wykonującymi zadania publiczne, o czym także szerzej poniżej.

Zatem nie ulega wątpliwości, że T. S.A. jako Spółka ze 100% udziałem Skarbu Państwa w strukturze kapitałowej, jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., tj. podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). T. S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa, której celem jest wypełnianie zadań radiofonii publicznej w Polsce (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 876/14). Zdaniem NSA, które należy podzielić, wyrażonym w wyroku tego Sądu z 24 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 1154/21, T. S.A. Oddział Terenowy jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., ponieważ jest jednostką organizacyjną, która nie tylko wykonuje zadania publiczne ale, co nie budzi wątpliwości, dysponuje też majątkiem publicznym. Informacja publiczna będąca w posiadaniu Oddziału T. odnosząca się do publicznej sfery działalności tego Oddziału podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, majątku, którym dysponują.

Przesłanką udostępnienia informacji publicznej określonej w art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. jest istnienie bezpośredniego związku łączącego żądanie udostępnienia informacji z określonym podmiotem (M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2010, s. 84, s. 87). Innymi słowy, informację publiczną stanowi wszystko to, co wiąże się z funkcjonowaniem, działalnością podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w ramach przypisywanych im zadań i kompetencji. Art. 6 u.d.i.p. wymienia zatem kategorie informacji publicznej, które na mocy ustawy podlegają udostępnieniu, przy czym z uwagi na treść art. 1 ust. 1 ustawy nie jest to katalog zamknięty. Informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść wszelkiego rodzaju dokumentów (wystąpień, opinii i ocen) odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno dokumenty bezpośrednio przez nie wytworzone, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.

W rozpoznawanej sprawie nie powinno być sporne, że zarówno wysokość budżetu jak i wykaz wydatków, a zatem także kosztów spotkania pracowników i współpracowników jakie ewentualnie T. S.A. poniosła w związku z organizacją wydarzenia finansowanego z jej środków stanowi informację publiczną (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Tymczasem pytania te pozostawiono bez odpowiedzi, uznając – co do istoty – iż nie podlegają one udostępnieniu w trybie u.d.i.p..

Tym samym wskazania wymaga, że jak podniesiono wyżej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. W świetle tego przepisu nie ma wątpliwości, że T. S.A., podmioty nią zarządzające i administrujące, jej władze, są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. W przedmiotowej sprawie podmiotem takim jest umocowany do działania w imieniu organu Dyrektor Oddziału T. S.A. w O. – Redaktor Naczelny.

Skoro zaś informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p., to nie może być kwestionowane, że informacje objęte wnioskiem dotyczące dysponowania majątkiem Spółki, stanowią informację publiczną. Gospodarowanie bowiem czy wydatkowanie środków publicznych przez ten podmiot stanowi informację o działalności organu władzy publicznej. Informacja o wydatkach to w efekcie informacja na temat kosztów realizacji zadania publicznego z majątku publicznego. Majątkiem publicznym jest bowiem mienie państwowe, komunalne oraz mienie należące do podmiotów sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych oraz mienie należące do banków i spółek prawa handlowego, w którym Skarb Państwa posiada ponad 50% udziałów w kapitale zakładowym (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 193). Spółka jest jednoosobową Spółką Akcyjną Skarbu Państwa, w której Skarb Państwa posiada w kapitale zakładowym spółki 100% akcji. Za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. należy zaś uznać wszelkiego rodzaju dane, które są związane z gospodarowaniem środkami publicznym, a więc także związane z ponoszeniem wydatków – o ile dotyczą one mienia publicznego (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Po 29/14). Informację publiczną stanowi informacja o wydatkowaniu środków publicznych i w istocie tak należy zakwalifikować pytania zawarte w punkcie 1 i 2 wniosku skarżącej z dnia 19 grudnia 2022 r.

Inna bowiem ocena budżetu T., czy jej oddziałów, czyniłoby iluzoryczną jawność wydatkowania środków pochodzących z opłat abonamentowych i dopłat celowych z budżetu państwa przez telewizję publiczną. W każdym przypadku możliwa byłaby bowiem odmowa udostępnienia informacji z uwagi na choćby częściowy udział w danym wydatku środków pochodzących z działalności komercyjnej. Prowadziłoby to de facto do rezygnacji z kontroli zaistnienia przesłanki materialnej objęcia informacji tajemnicą przedsiębiorstwa, a w konsekwencji do niemożności uzyskiwania przez wnioskodawców informacji dotyczących wydatkowania środków publicznych przez T. S.A. W konsekwencji nie może być kwestionowany walor publiczny informacji objętej wnioskiem. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że organ zachował 14-dniowy termin, jeśli chodzi o złożenie (wystosowanie) odpowiedzi na wniosek strony skarżącej, jednak treść tej odpowiedzi wskazuje, iż nie zostały udzielone żądane informacje. Słusznie twierdzi skarżąca, że zobowiązany podmiot jedynie częściowo zrealizował jej wniosek. W tym aspekcie organ w odpowiedzi udzielonej pismem datowanym na 20 grudnia 2022 r. podał, że w dniu [...], odbyło się, podobnie jak w większości zakładów pracy, tradycyjne spotkanie [...] z udziałem pracowników i współpracowników T.1. Podał w niej także, że T.1 w ramach zorganizowanego spotkania nie zakupiła alkoholu. W pozostałym zakresie treść pisma p.o. Dyrektora Redaktora Naczelnego T. S.A. Oddział [...] nie stanowi odpowiedzi na sformułowane we wniosku pytania. W szczególności umknęło uwadze organu, iż pkt 1 wniosku dotyczy budżetu T.1, a pkt 2 kosztów organizacji tego spotkania w [...]. W przedmiotowej sprawie organ do dnia wyrokowania nie udzielił na te pytania odpowiedzi, co do meritum, argumentując – o czym szerzej powyżej – brakiem ich publicznego charakteru. Zdaniem Sądu takie stanowisko organu jest wadliwe, jak zostało to wyżej uzasadnione.

W ocenie składu orzekającego organ nie udzielił odpowiedzi na pytania odnoszące się do sfery publicznej albowiem dotyczącej tak budżetu T.1, jak i wydatków z niego poczynionych na spotkanie organizowane [...] w [...] w O.

Podsumowując Sąd uznał, że wniosek skarżącej nie został załatwiony w zakresie pytań zawartych w punkcie 1 i 2 wniosku albowiem nie udzielono na nie odpowiedzi ani też nie wydano decyzji o odmowie jej udostępnienia bądź o umorzeniu postępowania. W tej sytuacji przyjąć należało, że organ w dacie orzekania przez Sąd pozostawał w bezczynności, co powodowało konieczność zobowiązania go do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 19 grudnia 2021 r. w opisanym zakresie, w trybie przewidzianym w u.d.i.p., o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W ocenie Sądu opisana bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności czy lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W rozpoznawanej sprawie Sąd uwzględnił fakt, że organ w wymaganym terminie zareagował na wniosek skarżącego i częściowo udostępnił żądane przez niego dane. Natomiast nieudzielenie pozostałej informacji mogło być wynikiem wadliwego przekonania prawidłowym jego załatwieniu wobec uznania, że dane nimi objęte nie stanowią informacji publicznej. Tym samym w zakresie tej oceny wyjaśnić przyjdzie, że rażące naruszenie prawa związane jest z jego naruszeniem w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

W przekonaniu Sądu w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, albowiem nie zachodzi przypadek oczywistego braku podjęcia przez organ czynności zmierzającej do rozpoznania wniosku skarżącej, jego lekceważenia i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Powodem bezczynności organu nie było zamierzone uniemożliwienie skarżącej dostępu do informacji publicznej, lecz błędna wykładnia przepisów u.d.i.p. W konsekwencji powyższego Sąd nie znalazł również podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., o czym orzekł w pkt 3 wyroku czy zasądzenia sumy pieniężnej. Skoro bowiem zaistniała bezczynność nie miała kwalifikowanego charakteru, to - w ocenie Sądu - orzeczenie w tym przedmiocie było zbędne i niecelowe.

Równocześnie Sąd wskazuje, że wobec sformułowania w skardze żądania zasądzenia kwoty pieniężnej od organu, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., należy podnieść, że przepis ten normuje uprawnienie sądu administracyjnego wymierzenia grzywny organowi lub przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej –"Sąd może". Nie pozostawia także wątpliwości, że przepis ten posługuje się spójnikiem "lub", a zatem alternatywą zwykłą. Jak z tego wynika, wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu, a powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi na bezczynność lub przewlekłość, którym jest zwalczenie bezczynności organów i przewlekłości postępowania oraz doprowadzenie do zakończenia postępowania w sprawie. Gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu określoną sumę pieniężną (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1314/16). Trzeba przy tym zauważyć, że wskazana w tym przepisie suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny, przy czym ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie za oczekiwanie na załatwienie sprawy czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności.

Zgodzić się przy tym należy ze stanowiskiem WSA w Warszawie wyrażonym w wyroku z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 649/17, iż uwzględnienie wniosku o przyznanie na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. sumy pieniężnej, poza funkcją represyjną i dyscyplinującą, ma również znaczenie kompensacyjne. Stanowi zatem swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Ma ona więc zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł on na skutek bezczynności organu, a której wysokość powinien uzasadnić w skardze (por. wyroki NSA z 16 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2934/16; z 7 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17, z 16 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1161/16). Tymczasem skarga wniesiona w niniejszej sprawie żadnej argumentacji w tej kwestii nie zawiera. W konsekwencji, pomimo uznania zarzutu bezczynności w niniejszej sprawie oraz stwierdzania, że nie miała ona charakteru rażącego, Sąd odstąpił od orzeczenia od organu na rzecz skarżącego kwoty wskazanej w tym przepisie. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., w pkt 4 wyroku Sąd postanowił o kosztach postępowania. Wysokość tych kosztów obejmuje wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 480 zł, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. poz. 1800, z późn. zm.), zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wpis od skargi uiszczony w kwocie 100 zł.