Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 374/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.2 ust.1, art.3, art. 7 ust.5, art. 17 ust.1 pkt 11, art. 17 ust.1 pkt 18, art. 17 ust.2 pkt 3, art. 36 pkt 2 , art. 51, art. 100
journal: Dz.U. 2023 poz 901
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
article: art. 65
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 7 ust.1 pkt 6, art. 7 ust.1 pkt 16a
journal: Dz.U. 2024 poz 609
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
article: art.6, art.7, art. 77
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 145 par.1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska, Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lipca 2024 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania do działu Wsparcia Dziennego w Domu Opieki Społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta S. wydał na podstawie art. 51 ust. 1, art. 106 ust. 1 i ust. 4, art. 107 ust. 1 i ust. 4a, art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.

o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901 ze zm., dalej "u.p.s.") w dniu 9 sierpnia 2023 r. decyzję nr DL001292.6242-023184.2023.AMa, w której odmówił skierowania K. M. do Działu Wsparcia Dziennego w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w S. przy ul. [...].

Organ I instancji przytoczył treść art. 2 ust.1, art. 3 ust. 2 i ust. 4, art. 51 ust. 1, art. 106 u.p.s. i wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 2 uchwały z dnia 25 stycznia 2022 r, przy Domu Pomocy Społecznej [...] funkcjonuje Dział Wsparcia Dziennego - Dzienny Dom Pomocy Społecznej [...] przy ul. [...] w ramach realizacji programu wieloletniego "Senior+". Organ I instancji podał, że w dniu 16 czerwca 2023 r. wpłynął wniosek K. M. (dalej "skarżąca") o skierowanie jej do Dziennego Domu Pomocy Społecznej Nr [...] przy ul. [...] w S..

W dniu 30 czerwca 2023 r. pracownik organu I instancji przeprowadził ze skarżącą rodzinny wywiad środowiskowy pod kątem skierowania jej do Działu Wsparcia Dziennego w Domu Pomocy Społecznej. Z wywiadu wynikało, że skarżąca ma [...] lata, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, źródłem jej dochodu jest świadczenie otrzymywane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżąca posiada orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności znak: [...] z dnia 17 kwietnia 2014 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe, zaś wcześniej posiadała orzeczenie z dnia 26 stycznia 2004 r. nr [...], w którym ustalony był umiarkowany stopień niepełnosprawności wydany na stałe. Zgodnie z zaświadczeniem lekarskim wystawionym w dniu 1 czerwca 2023 r. przez specjalistę medycyny rodzinnej oraz zaświadczeniem lekarskim wystawionym w dniu 1 sierpnia 2023 r. przez specjalistę psychiatrę brak było przeciwwskazań u skarżącej do uczestnictwa

w zajęciach świadczonych w dziennym ośrodku wsparcia.

Organ I instancji ustalił na podstawie dokumentów, że od dnia 26 kwietnia

2010 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. skarżąca była uczestnikiem Dziennego Domu Pomocy Społecznej Nr [...] przy ul. [...] w S.. W dniu 26 czerwca 2023 r. organ I instancji zwrócił się do ww. placówki z prośbą o wydanie opinii dotyczącej codziennego funkcjonowania skarżącej w zajęciach terapeutycznych świadczonych w Dziale Wsparcia Dziennego. W dniu 31 lipca 2023 r. wpłynęło pismo z Domu Pomocy Społecznej [...]

w S. przy ul. [...] - Dziennego Domu Pomocy Społecznej Nr [...] przy ul. [...] w S. z którego wynikało, że skarżąca nie jest w stanie funkcjonować w grupie. Będąc uczestnikiem placówki, często i cykliczne manifestowała wulgarne i agresywne zachowania wobec innych uczestników oraz pracowników. Była osobą konfliktową, bez powodu wszczynała kłótnie i awantury. Często obrażała i krytykowała podopiecznych oraz pracę personelu Ośrodka Wsparcia. Swoim agresywnym zachowaniem wzbudzała lęk i strach wśród uczestników, o czym świadczyły liczne skargi (zarówno pisemne i ustne). Z treści ww. pisma wynikało, że swoim zachowaniem skarżąca wprowadzała napiętą i nerwową atmosferę w Domu Pomocy, często działała na przekór grupie uczestników oraz dezorganizowała pracę Ośrodka, zakłócając zajęcia terapeutyczne i porządek dnia. Niejednokrotnie zdarzało się, że wyrządzała szkody na terenie placówki oraz przynależnego ogrodu. Niszczyła prace rękodzielnicze podopiecznych i dekoracje będące na wyposażeniu Ośrodka Wsparcia, dewastowała zieleń wyrywając kwiaty

i liście krzewów. Ponadto, zwłaszcza w ostatnim czasie swojego pobytu w Dziale Wsparcia Dziennego, nie uczestniczyła w proponowanych zajęciach terapeutycznych czy wydarzeniach kulturalno - sportowych oferowanych przez Dom Pomocy. Zazwyczaj w placówce skarżąca obecna była w porze wydawania obiadu, którego i tak często nie spożywała. Skarżąca notorycznie wnosiła głośne, wulgarne uwagi dotyczące posiłków, które zazwyczaj wyrzucała.

Organ I instancji wskazał, że z ww. pisma wynikało, iż skarżąca swoim zachowaniem niejednokrotnie naruszała zapisy obowiązującego Regulaminu Domów Wsparcia Dziennego, Dziennych Domów Pomocy Społecznej w S. Nr [...] przy ul. [...], Nr [...] przy ul. [...], Nr [...] przy ul. [...], Nr [...] przy ul. [...]. W związku z powyższym, wielokrotnie, bezskutecznie podejmowano ze skarżącą rozmowy dyscyplinujące, które kończyły się najczęściej krzykiem i obrażaniem innych osób.

Organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 10 ww. regulaminu Działu Wsparcia Dziennego, stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr [...] z dnia 1 sierpnia 2015 r. Dyrektora Domu Pomocy Społecznej [...] w S. przy ul. [...] z usług świadczonych przez Dzienne Domy Pomocy Społecznej nie mogą korzystać 1) osoby przejawiające agresywne zachowania w stosunku do osób drugich 2) osoby cierpiące na chorobę psychiczną 3) osoby pod wpływem alkoholu i środków odurzających.

Organ I instancji wyjaśnił, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz zgromadzonych w sprawie dokumentów, pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny stanowiące podstawę planowania pomocy. Ocenę tę wspomagają inne dokumenty żądane przez organ pomocy, niezbędne do wykazania faktycznej sytuacji zdrowotnej, finansowej oraz bytowej osób ubiegających się o pomoc. Dodatkowo organ pomocy zobowiązany jest do wszechstronnej analizy i oceny postawy osób ubiegających się o świadczenia

z pomocy społecznej.

Z powyższych informacji wynikało, że pomimo przedstawionych zaświadczeń lekarskich wystawionych przez specjalistę medycyny rodzinnej oraz specjalistę psychiatrę o braku przeciwwskazań do uczestnictwa skarżącej w zajęciach świadczonych w dziennym ośrodku wsparcia, w oparciu o opinię z dnia 31 lipca

2023 r. organ I instancji stwierdził, że skarżąca dotychczas nie przestrzegała regulaminu Działu Wsparcia Dziennego oraz dezorganizowała pracę Ośrodka.

W ocenie organu I instancji, w związku z tym istnieją uzasadnione obawy, że

w dalszym ciągu skarżąca nie będzie przestrzegać zasad obowiązujących wszystkich uczestników Ośrodka Wsparcia. Organ I instancji zaznaczył, że zarówno Dzienny Domu Pomocy Społecznej Nr [...] przy ul. [...] oraz Dzienny Domu Pomocy Społecznej Nr [...] przy ul. [...] na podstawie § 5 ust. 2 uchwały

z dnia 25 stycznia 2022 r. funkcjonują jako Dział Wsparcia Dziennego przy Domu Pomocy Społecznej [...] przy ul. [...] w S. w oparciu o zapisy ww. regulaminu.

Skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji, która w jej ocenie jest krzywdząca. Podała, że ciężko pracowała przez całe życie i nie zgadza się z opinią na swój temat.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wydało w dniu 23 kwietnia 2024 r. decyzję nr SKO.KA.430.3493/2023, w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przytoczył treść art. 2 ust. 1, art. 54 ust. 1 u.p.s. Organ odwoławczy podał, że organ I instancji odmawiając przyznania skarżącej prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej w formie dziennego wsparcia wskazał, że przy obecnym stanie zdrowia skarżąca może dobrze i samodzielnie funkcjonować w środowisku. Zebrany materiał dowodowy w postaci kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego, zaświadczeń lekarskich (w tym jednego wydanego przez lekarza psychiatrę), opinii pracownika socjalnego dotyczącej stopnia sprawności, według organu odwoławczego, jednoznacznie wskakuje, że skarżąca jest osobą, która nie wymaga całodobowej opieki w formie usług opiekuńczych. Do tej pory udział jej w DPS w formie dziennego wsparcia dotyczył wsparcia w formie zajęć terapeutycznych, kontaktów z innymi ludźmi oraz korzystania z posiłków w ciągu dnia. Od wielu lat skarżąca objęta była pomocą społeczną w formie Domu Pomocy Społecznej [...] w S. przy ul. [...] - realizowanego poprzez udział w wielu Domach Wsparcia Dziennego, tj. Nr [...] przy ul. [...], Nr [...] przy ul. [...], Nr [...] przy ul. [...], Nr [...] przy ul. [...]. W każdym wielokrotnie naruszała regulamin wewnętrzny tych Ośrodków. W aktach sprawy znajduje się wiele skarg podpisanych przez uczestników oraz wiele informacji oraz notatek urzędowych pracowników DPS opisujących zachowania skarżącej na przestrzeni wielu lat. Organ odwoławczy podał, że skarżąca jest wdową, ma [...] lata. Mieszka sama w trzypokojowym mieszkaniu lokatorskim przy ul. [...] w S.. Utrzymuje się z renty rodzinnej ZUS, którą otrzymuje wraz dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości [...] zł. Ma syna, który mieszka w S. niedaleko niej przy ul. [...]. Na co dzień skarżąca funkcjonuje samodzielnie, sprząta, robi zakupy i załatwia sprawy urzędowe, dba o higienę. Choruje na choroby układu [...] i jest pod stalą opieką poradni [...].

Zdaniem organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom skarżącego postępowanie wyjaśniające w tym zakresie przeprowadzono prawidłowo, oceniając całość zebranych w sprawie dowodów w ich wzajemnym powiązaniu i całokształcie. Kolegium przyjmuje je jako własne i podziela dokonaną przez organ I instancji ich ocenę.

Zgodnie z § 10 pkt 1 regulaminu Działu Wsparcia Dziennego, stanowiącego załącznik Nr [...] z dnia 1 sierpnia 2015 r. Dyrektora DPS z usług świadczonych przez dzienne Domy Pomocy Społecznej nie mogą korzystać osoby przejawiające agresywne zachowania w stosunku do osób drugich. Z obszernego materiału dowodowego wynika, że skarżąca nie potrafi funkcjonować w grupie. W toku wielu lat uczestnictwa jej w placówkach wsparcia dziennego cyklicznie manifestowała wulgarne i agresywne zachowania wobec pozostałych uczestników oraz kadry placówek. Bez powodu wszczynała awantury, często obrażała, poniżała innych. Z akt sprawy wynikało, że swoim zachowaniem wzbudzała lęk i strach wśród seniorów, co znalazło swój skutek w wielu pisemnych skargach kierowanych do kierownika placówki podpisanych przez grupy uczestników. Niejednokrotnie wyrządzała szkody na terenie placówki, przynależnego ogrodu (twierdząc że pracownicy placówki nieprawidłowo dbają o rośliny), dezorganizowała pracę ośrodka. Z wywiadu wynika, że ostatnim okresie skarżąca nie uczestniczyła w zajęciach terapeutycznych czy wydarzeniach kulturalno — sportowych oferowanych w placówce. Zazwyczaj obecna była wyłącznie w godzinach wydawania obiadu. Skargi i notatki służbowe pracowników placówek wsparcia dziennego pojawiają się w aktach od 2011 r. Pomimo wielu rozmów, dyskusji i dyscyplinujących spotkań zachowanie skarżącej nie zmieniło się.

W związku z powyższym, że strona nie stosowała się do regulaminu Domu Pomocy Społecznej, zdaniem Kolegium, organ I instancji miał prawo, mając na względzie dobro wszystkich uczestników zajęć odmówić skarżącej skierowania do DPS — placówki wsparcia dziennego w S.. Nadto pokreślić należy, że pracownicy opieki społecznej bardzo wnikliwie zbadali sytuację skarżącej. Nie można więc zarzucić organowi, że naruszył przepisy postępowania - działanie pracowników pomocy społecznej polegało bowiem na ustaleniu całokształtu okoliczności towarzyszących sprawie — ustalono nie tylko obiektywne okoliczności (wiek, przebyte choroby, warunki zamieszkania), ale i potencjalne możliwości skorzystania z usług opiekuńczych w innej formie.

Skarżąca złożyła skargę na ww. decyzję, gdyż według niej jest krzywdząca. Podała, że kierownik DPS na ul. [...] jest osoba niekompetentną, której zarzuciła szereg uchybień. Wskazała, że była uczestniczką zajęć w DPS na ul. [...], lecz do tej pory nie starała się o przyjęcie do ośrodka na ul. [...], ani [...] w S.. Opisała swoją drogę zawodową i podała, że dziś potrzebuje wsparcia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:

Spór dotyczy odmowy przyznania skarżącej usług opiekuńczych w ośrodku wsparcia dziennego pobytu.

Organ I instancji uznał, że skoro skarżąca w latach ubiegłych rażąco naruszała regulamin Dziennego Ośrodka Wsparcia w S. przy ul. [...], to istnieje uzasadnione podejrzenie, iż również w Dziennym Ośrodku Wsparcia w S. przy ul. [...] nie zastosuje się do zapisów regulaminu i będzie zachowywać się niewłaściwe w stosunku do pracowników ośrodka, jak i innych podopiecznych. Organ I instancji oparł swoje stanowisko o notatki pracowników ośrodka przy [...] i pisma innych podopiecznych Ośrodka.

Wskazać należy, że w ramach Domu Pomocy Społecznej [...] przy ul. [...] w S. wydzielono Dział Wsparcia Dziennego, którego zadania realizowane są w S. przez: Dzienny Dom Pomocy Społecznej nr [...] przy ul. [...], Dzienny Dom Pomocy Społecznej nr [...] przy ul. [...], Dzienny Dom Pomocy Społecznej nr [...] przy ul. [...], Dzienny Dom Pomocy Społecznej nr [...] przy ul. [...], Dzienny Dom Pomocy Społecznej nr [...] przy ul. [...] Ponadto działa również Dział wsparcia Dziennego przy Domu Pomocy Społecznej "[...] przy ul. [...] oraz Dzienny Dom Pomocy Społecznej przy ul. [...] [...]

Pobyt, posiłek i korzystanie z usług dziennego domu pomocy społecznej oraz transport z miejsca zamieszkania do ośrodka wsparcia oraz powrót do miejsca zamieszkania są odpłatne. Odpłatność ustalana jest indywidualnie, po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, z uwzględnieniem dochodów osoby ubiegającej się o pobyt, w oparciu o zarządzenie Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia 14 lutego 2022 r. w sprawie ustalenia średniego dziennego kosztu posiłku, średniego miesięcznego kosztu usług oraz opłaty za transport w ramach realizacji zadań własnych Gminy Miasto S., wydanego na podstawie § 5 ust. 1 i ust. 1a uchwały nr [...] Rady Miasta S. z dnia 16 czerwca 2015 r. w sprawie ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt uczestników w ośrodkach wsparcia działających na terenie Gminy Miasto S. (Dz. Urz. Woj[...].).

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Prawo do pomocy osobom niepełnosprawnym, w tym zabezpieczeniu egzystencji ze strony Państwa gwarantuje art. 65 Konstytucji RP.

W dniu 6 września 2012 r. Polska ratyfikowała Konwencję ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych przyjętą przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. z dnia 25 października 2012 r., poz. 1169). Celem Konwencji jest ochrona i zapewnienie pełnego i równego korzystania z praw człowieka i podstawowych wolności przez osoby z niepełnosprawnościami na równi ze wszystkimi innymi obywatelami. Jedną z zasad Konwencji jest zapewnienie osobom niepełnosprawnym pełny i skuteczny udział w społeczeństwie oraz integrację społeczną (art. 3 Konwencji). Zgodnie z art. 19 Konwencji, państwo- strona Konwencji ma zapewnić osobom niepełnosprawnym dostęp do szerokiego zakresu usług świadczonych w domu, w miejscu zamieszkania i innych usług wsparcia świadczonych w ramach społeczności lokalnej, w tym do pomocy osobistej niezbędnej do życia w społeczności i integracji społecznej, która także pozwoli na zapobieganie izolacji i segregacji społecznej.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 i 16a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 609), zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, do których należą m.in. sprawy z zakresu pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych oraz polityki senioralnej.

Realizację zadań w zakresie pomocy społecznej określają, m.in. przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901; dalej "u.p.s."). Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.).

Zgodnie z art. 3 u.p.s., pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie

w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Stosownie do art. 7 ust. 5 u.p.s., pomocy społecznej udziela się osobom

z powodu niepełnosprawności.

Do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy m.in. organizowanie i świadczenie usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych, w miejscu zamieszkania, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób

z zaburzeniami psychicznymi oraz usług sąsiedzkich, utworzenie i utrzymywanie ośrodka pomocy społeczne (art. 17 ust. 1 pkt 11, pkt 18 u.p.s.).

Do zadań własnych gminy należy m.in. prowadzenie i zapewnienie miejsc

w domach pomocy społecznej i ośrodkach wsparcia o zasięgu gminnym oraz kierowanie do nich osób wymagających opieki (art. 17 ust. 2 pkt 3 u.p.s.).

Do świadczeń niepieniężnych z pomocy społecznej zalicza się m.in. posiłek, usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia i w rodzinnych domach pomocy oraz usługi sąsiedzkie (art. 36 pkt 2 lit.j. lit.l u.p.s.).

Osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze lub posiłek, świadczone w ośrodku wsparcia (art. 51 ust. 1 u.p.s.). Ośrodek wsparcia jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej dziennego pobytu (art. 51 ust. 2 u.p.s.).

Zgodnie z art. 100 u.p.s. w postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej należy kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających

z pomocy społecznej i ochrona ich dóbr osobistych.

Bezspornie skarżąca jest osobą schorowaną, starszą ([...] lat), posiadającą orzeczenie o stopniu niepełnosprawności znacznym, w którym zaznaczono wskazanie do korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, tj. korzystania z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe i inne placówki. W ww. orzeczeniu wskazano, że skarżąca wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z wywiadu środowiskowego wynikało, że skarżąca mieszka sama, zaś jej dochód w dniu złożenia wniosku wynosił [...] zł. Skarżąca ma syna, który mieszka również w S..

Wskazać należy, że zaskarżona decyzja należy do decyzji podejmowanych przez organ administracyjny w ramach tzw. uznania administracyjnego. Przed wydaniem decyzji, organ winien zbadać i wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy, które mogą mieć dla sprawy istotne znaczenie. Motywy decyzji o charakterze uznaniowym nie mogą być bowiem dowolne, muszą mieć związek ze sprawą oraz opierać się na przesłankach o charakterze prawnym. Uprawnienie do działania w ramach uznania administracyjnego oznacza, że na gruncie analizowanego przypadku, do uznania organu pozostawiono stwierdzenie istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie pomocy.

Zgodnie z art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że w każdym przypadku rozstrzygania sprawy administracyjnej organ wydający orzeczenie, także w swych motywach musi uwzględniać obowiązujący porządek prawny. Swoboda uznania organu administracji jest ograniczona tym, że organ stosujący prawo jest zobowiązany mieć na względzie w toku postępowania "interes społeczny i słuszny interes obywateli", o których mowa w art. 7 K.p.a. (por. Janusz Borkowski [w:] Barbara Adamiak Janusz Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11. wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2011, str. 396-397). Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia również organu od obowiązku przeprowadzenia postępowania w prawidłowy sposób. Organ ma obowiązek wypełnić zawarty w art. 7 K.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w art. 77 § K.p.a. obowiązek zebrania

i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wydanie decyzji musi być zatem poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych. Zadaniem sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim ocena, czy organ nie wykroczył poza zakres przyznanej mu przez ustawodawcę swobody orzekania oraz to, czy organ zachował określone prawem wymogi proceduralne.

W ocenie Sądu, skarżąca co do zasady spełnia przesłanki do przyznania jej usług opiekuńczych. Zatem decyzja odmawiająca skarżącej musi być poprzedzona dokładnymi ustaleniami oraz ich analizą.

Należy pamiętać, że pomoc społeczna ma na celu wsparcie konkretnej osoby, niezależnie od jej cech charakteru. Ośrodki udzielające pomocy muszą podejmować stosowne działania w sytuacji pojawienia się konfliktów pomiędzy osobami, wymagającymi wsparcia a pracownikami jednostki i dążyć do ich rozwiązywania. Ośrodki dysponują bowiem odpowiednią kadrą (psycholog, terapeuci). Zdaniem Sądu, powołanie się na negatywną prognozę co do ewentualnych przyszłych zachowań skarżącej nie jest wystarczającym argumentem do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanych usług. Tym bardziej, że obecnie skarżącą zgłosiła wniosek o objęcie jej pomocą w innym dziennym ośrodku wsparcia niż poprzednio, zaś dokumenty świadczące o niewłaściwym zachowaniu skarżącej i nieprzestrzeganiu regulaminu ośrodka (wspólny dla wszystkich dziennych domów wsparcia) pochodziły z lat ubiegłych sprzed ok. 10 lat (najbardziej aktualna notatka była z 2022 r.). Informacje o niewłaściwym zachowaniu skarżącej pochodziły z Ośrodka przy ul. [...]. Brak było dokumentów, zawierających informacje o pobytach skarżącej w innych Dziennych Ośrodkach Wsparcia.

Skarżąca na żądanie organu przedstawiła zaświadczenie lekarskie o braku przeszkód do uczęszczania w zajęciach grupowych.

Zdaniem Sądu, organ winien przeprowadzić wnikliwy wywiad środowiskowy

w celu ustalenia aktualnych potrzeb skarżącej. Jak wynikało z akt, w 2022 r. skarżąca w zasadzie korzystała jedynie z posiłków w Dziennym Ośrodku Wsparcia, zatem ustalenia wymaga czy złożony przez nią wniosek dotyczy pobytu w Dziennym Ośrodku Wsparcia, czy też wystarczające byłoby udzielenie skarżącej innej pomocy np. w formie posiłków. Prawidłowo przeprowadzony wywiad pozwoliłoby na lepsze zorientowanie się organu w potrzebach skarżącej i dostosowanie odpowiedniej pomocy w granicach jego możliwości.

W ocenie Sądu, nie ma przeszkód żeby decyzja o udzieleniu skarżącej pomocy w formie usług opiekuńczych wydana została na czas określony np. miesiąca. Pozwoliłoby to na sprawdzenie czy zachowanie skarżącej uległo poprawie czy też nie.

Skarżącej zwrócić należy uwagę, że z pobytu w Dziennym Ośrodku Wsparcia korzystają też inne osoby, zatem skarżącą, która domaga się szacunku od innych osób, winna sama go okazać innym osobom, w tym każdej osobie zatrudnionej

w Ośrodku niezależnie od wykonywanej przez nią pracy. Jeżeli sami chcemy być dobrze traktowani, dobrze traktujmy innych. Podkreślić należy również, że skoro skarżąca decyduje się na pobyt w danej jednostce zobowiązana jest podporządkować się zapisom regulaminu. Niewłaściwe postępowanie skarżącej będzie wskazywało, że odrzuca ona przyznaną jej pomoc w postaci pobytu w dziennym ośrodku wsparcia. Zatem usługi opiekuńcze w formie dziennego pobytu w ośrodku wsparcia nie będą dla skarżącej odpowiednie, gdyż nie realizują celu pomocy społecznej (art. 3 u.p.s.).

Skarżąca pamiętać winna też, że znieważanie innych osób może narazić ją na odpowiedzialność karną.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ zobowiązany jest uwzględnić powyższe wskazania Sądu, przeprowadzić ponownie szczegółowy wywiad środowiskowy i podjąć stosowne rozstrzygnięcie z zachowaniem przepisów prawnych.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), uchylił decyzje wydane przez organy administracyjne obu instancji.