Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1231/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Sędziowie: WSA Monika Niedźwiedź WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. Sp. k. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 lipca 2023 r. znak: SKO.OŚ/4170/386/2022 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. (dalej: strona skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej: Kolegium) z 18 lipca 2023 r., znak: SKO.OŚ/4170/386/2022 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 30 września 2022 r., znak: WS-06.6236. 196.2017.MUI, którą nakazano stronie skarżącej usunięcie odpadów pochodzenia budowlanego z działek nr [...], nr [...], nr [...] i [...] obr. 21 jedn. ewid. Krowodrza, położonych przy ulicy [...] w Krakowie.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach.

Decyzją z dnia 30 września 2022 r., znak: WS-06.6236.196.2017. MUI Prezydent Miasta Krakowa (dalej: organ, organ I instancji,), działając na podstawie art. 26 ust. 2 i ust. 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 699) - dalej jako: "u.o.", na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. 2020, poz.10) a także na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 roku, poz. 775, dalej jako "k.p.a."), nakazał (pkt 1 decyzji) stronie skarżącej usunięcie z terenu działek nr [...], nr [...], nr [...] i [...] obr. 21 jedn. ewid. Krowodrza, położonych przy ul. [...] w Krakowie, odpadów pochodzenia budowalnego rodzaju:

- gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 1705 03, kod: 17 05 04 oraz zmieszanych z tą ziemią odpadów w postaci gruzu betonowego i ceglanego, tj.: odpadów rodzaju beton oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, kod: 170101 i gruz ceglany, kod: 170102, widocznych w nasypie utworzonym na tej działce, składowanych w formie rozplanowanego nasypu po powierzchni ww. działek; w ilości: nie mniejszej niż 24 865,00 m3, na którą składa się suma ilości ww. odpadów zalegających na działkach o nr: [...] - 1907 m3, [...] - 4 181 m3, [...] -16 461 m3, [...] – 2 316 m3, tj. w takiej ilości, aby teren przedmiotowych działek po usunięciu odpadów uzyskał poziom pierwotny.

Wykonanie ww. obowiązku, ma nastąpić przez załadunek składowanych odpadów na środki transportu i ich przetransportowanie do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania (składowania) tego rodzaju odpadów, prowadzonego przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenie właściwego organu, zgodnie z ustawą o odpadach - z którym to podmiotem strona skarżąca - winna zawrzeć stosowną umowę (pkt 2 decyzji).

Czynności objęte powyższym nakazem należy zakończyć w terminie do 180 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna (punkt 3 decyzji).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wszczęcie postępowania poprzedzone zostało czynnościami podjętymi w związku z pismem z 13 kwietnia 2017 r. Straży Miejskiej Miasta Krakowa, informującym o nawożeniu mas ziemnych przy ul. [...] w Krakowie, w treści którego wskazano, że ziemię nawożą pojazdy należące do firmy N. Sp. z o.o. oraz w związku z pismem z 13 lipca 2017 r., właściciela jednej z okolicznych działek, w którym wniesiono o interwencję, ponieważ właściciele działek sąsiednich nawozili i nadał nawożą gruz wszelkiego rodzaju wraz z ziemią w wyniku czego podnieśli poziom działek sąsiednich o 1,5 – 2 m wysokości.

W toku ww. czynności, w tym podczas rozpraw administracyjnych połączonych z oględzinami przedmiotowego terenu, przeprowadzonymi w dniach: 10 sierpnia 2017 r., 16 lipca 2018 r., 8 sierpnia 2018 r., 9 października 2018 r., 6 maja 2019 r., jak również na podstawie ekspertyzy w formie operatu pomiarowego (geodezyjnego), określającego kubaturę odpadów (w tym mas ziemnych i gruzu i ich położenie na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. 21 jedn. ewiden. Krowodrza położonych przy ul. [...] w Krakowie (dalej jako ekspertyza i działki o nr : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]), Prezydent Miasta Krakowa ustalił, że pomiędzy ul. [...] i znajdującą się tam stacją paliw, i obiektami K. , a obwodnicą Tyńca oraz wałem rzeki Sanki znajduje się niezabudowany teren. Teren ten po wybudowaniu stacji paliw pozostawał w obniżeniu względem zabudowanych działek. W 2017 r. na wskazany teren N. Sp. zo.o. przywiozła ziemię pochodzącą z realizowanych przez siebie budów (inwestycji). Przywóz ziemi poprzedzony został ustną zgodą od M. Ł. i P. K. - osób podających się za właścicieli działek tam położonych. Przemieszczona ziemia została następnie rozciągnięta po działkach o nr: [...], [...] i [...], przez co powstał tam nasyp. Utworzony nasyp dowiązał się poziomem do działek zabudowanych stacją paliw i obiektami K. , w tym do działki o nr [...] obr. 21 jedn. ewid. Krowodrza. Różnica poziomów pomiędzy nadsypanymi działkami, a terenem nienadsypanym, uwidoczniła się od strony działki o nr. [...] oraz od strony działki nr [...]. Od strony działki nr [...] skarpa powstałego nasypu wynosiła do 2 m, a od strony działki nr [...] do około 1 m.

Stan wskazanego terenu ulegał zmianie polegającej na powiększeniu nasypu tam się znajdującego, tj. opisanego powyżej. W 2018 r. nasyp rozciągał się dodatkowo po działkach o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Powiększony nasyp powstał ziemi przemieszczonej przez nieustalone podmioty i dorównał się poziomem do działek nadsypanych w 2017 r. Skarpy utworzonego nasypu uwidoczniły różnicę poziomów pomiędzy terenem nadsypanym, a nienadsypanym. Ich wysokość była zmienna i wynosiła: od strony wału rzeki Sanki do około 1 m, od strony drogi leżącej po zachodniej stronie ww. działek do około 2 m miejscami.

Zgodnie natomiast z danymi zawartymi w ww. ekspertyzie, utworzony nasyp rozciąga się ponadto na działkach o nr : [...], [...], [...], [...] i [...]. Również na tych działkach nasyp powstał z ziemi przemieszczonej przez nieustalone podmioty. Wysokość warstw nasypów na ww. działkach jest zmienna i wynosi do około 3 m.

Dodatkowo, cyklicznie na ww. nasypie pojawiały się pryzmy gruzu betonowego, ceglanego, również przemieszczone tam przez nieznane podmioty, które były usuwane, w tym przez N[...] Spółkę z o.o., przez rozciąganie odpadów po powiększonym nasypie, lub ich wywóz. Organ podkreślił, że w aktach sprawy znajdują się wydruki ortofotomap przedstawiające stan ww. terenu na przestrzeni lat jak i dokumentacja fotograficzna obrazująca stan ww. działek.

W toku postępowania ustalono ponadto, że w 2017 r. tj. w dacie powstania nasypu przedmiotowy teren nie podlegał ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działki, na które przemieszczona została ziemia i ziemia zmieszana z gruzem, stanowiły użytki rolne.

Obecnie teren działek objętych ww. postępowaniem podlega ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Bielany" - przyjętego uchwałą NR LXXVI/2137/22 Rady Miasta Krakowa z 12 stycznia 2022 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Bielany" (dalej m.p.z.p.). Zgodnie z zapisami tego planu: działki o nr : [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w przeważającej części znajdują się na terenie, który na rysunku planu oznaczono symbolem U.2 (teren zabudowy usługowej), a wschodnie ich obrzeża znajdują się na terenach, który na rysunku planu zostały oznaczone symbolem KDD.30 (tereny dróg publicznych klasy dojazdowej), działka o nr [...] w przeważającej części znajduje się na terenie, który na rysunku planu oznaczono symbolem Rp.2 (tereny rolnicze), a południowo-wschodnia część ww. działki znajduje się na terenie, który na rysunku planu oznaczono symbolem U.2 (teren zabudowy usługowej), działka o nr [...] w przeważającej części znajduje się na terenie, który na rysunku planu oznaczono symbolem KDD.30 (tereny dróg publicznych klasy dojazdowej), a południowa część ww. działki znajduje się na terenie, który na rysunku planu oznaczono symbolem U.2 (teren zabudowy usługowej), działki o nr: [...], [...], [...] oraz [...] znajdują się na terenach, który na rysunku planu oznaczono symbolem Rp.2 (tereny rolnicze). Działki o nr: [...], [...] stanowią użytek o symbolu Rlllb, [...], [...] stanowią użytek o symbolu RII, [...], [...], [...] stanowią użytek o symbolu: RII, Rllla, [...], [...], [...], [...], [...] stanowią użytek o symbolu: RII, Rllla, RIIIb i ich inne niż rolnicze wykorzystanie wymaga uzyskania decyzji o wyłączeniu z produkcji rolnej - na podstawie przepisów ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Decyzje takie nie zostały wydane.

A. K.-M., L. M. oraz A. D. jako współwłaściciele działek o nr: [...] i [...] nie wyrażali zgody na przemieszczenie ziemi czy też gruzu betonowego, ceglanego na działki wyszczególnione powyżej.

Dla działek o nr.: [...] obr. 21 Krowodrza (aktualnie [...], [...] i [...]) położonych w rejonie ul. [...] w Krakowie prowadzono postępowanie Nr AU-02-7.6730.2.582.2015.KCZ, wszczęte 13 kwietnia 2015 r., na wniosek P. K. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku handlowo-usługowego wraz z miejscami postojowymi i drogami wewnętrznymi oraz wjazdem na działkach nr [...],[...] i [...] obr. 21 Krowodrza przy ul. [...] w Krakowie", zakończone decyzją Nr AU- 2/6730.2/ 155/2017 z 20 lutego 2017r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy.

Do Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta Krakowa w dniu 13.05.2022 r. wpłynęło zgłoszenie P. K. dotyczące zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego o powierzchni do 35 m2; teren inwestycji: działki nr: [...], [...] obr. 21 Krowodrza , ul. [...] w Krakowie. Wobec przedmiotowego zgłoszenia Prezydent Miasta Krakowa wniósł sprzeciw w drodze decyzji z 20 maja 2022 r., co oznacza, że zgłoszenie nie zostało przyjęte.

Do ww. organu w tym samym dniu wpłynęło zgłoszenie strony skarżącej, dotyczące zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego o powierzchni do 35 m2; teren inwestycji: działka nr [...] obr. 21 Krowodrza, ul. [...] w Krakowie. Wobec przedmiotowego zgłoszenia Prezydent Miasta Krakowa wniósł sprzeciw w drodze decyzji z 20 maja 2022 r.

W odniesieniu do działek o nr.: [...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] nie wydano żadnej decyzji z zakresu przepisów prawa budowalnego, która uprawniałaby do rozpoczęcia prac budowlanych na przedmiotowym terenie.

Strona skarżąca, a także spółki: N. Spółka z o.o. i L. Spółka z o.o. s.k. nie legitymują się zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie (zagospodarowanie) ww. rodzajów odpadów lub jakichkolwiek inną decyzją wymaganą przepisem art. 41 u.o.

Wskazano, że zgodnie z art. 62 k.p.a. w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Zatem niniejsza decyzja dotyczy odpadów składowanych na działce o nr nr [...], [...], [...], [...]. Kwestia usunięcia odpadów składowanych na pozostałych działkach tj. o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] została rozstrzygnięta w odrębnych decyzjach administracyjnych.

Stroną niniejszego postępowania jest J. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. jako właściciel działek nr [...], [...], [...], [...].

Organ I instancji wskazał, że wskazane na działki o nr: [...], [...], [...], [...] została przywieziona w 2018 roku przez nieznane podmioty - w dużych ilościach - ziemia z inwestycji realizowanych poza terenem tych działek, powodując tym ich nadsypanie (podniesienie) poziomu rzędnych. Dodatkowo na działce rozciągano gruz betonowy i ceglany, który cyklicznie podrzucany był tam przez nieznane podmioty. Zatem w przedmiotowym przypadku do ziemi mają zastosowanie przepisy ustawy o odpadach.

Organ przywołał przepisy prawne uzasadniające podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, tj. zarówno przepisy ustawy o odpadach jak i rozporządzenia Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów, klasyfikujące ziemię do odpadów z grupy 17, o rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, kod: 17 05 04, odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów kod: 170101, gryz ceglany kod: 170102.

W związku powyższym organ I instancji uznał, że zebrany w sprawie materiał dowody w oczywisty sposób wskazuje, że przywiezienie ziemi na teren ww. działek nr: [...], [...], [...], [...] i tam ich pozostawienie w formie nasypów, nie jest utwardzeniem działek. W odniesieniu do wskazanych działek nie uzyskano żadnej decyzji wydanej na podstawie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub prawa budowlanego. Zatem przywiezienie ziemi na ww. działki wykracza poza ramy normy prawnej określonej rozporządzeniami Ministra Środowiska: z 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz.U. 2016, poz. 93) oraz z 11 maja 2015 r. w oraz w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz.U. 2015 r., poz. 1409, z pón. zm.). Ponadto w dacie powstania nasypów działki te nie stanowiły terenów budowalnych, a jedynie użytki rolne. Dodatkowo na działania polegające na wykorzystaniu ziemi do utwardzania terenu działek strona skarżąca nie uzyskała zezwolenia na przetwarzania odpadów, wymaganych przepisem art. 41 u.o.

W świetle przedstawionego powyżej stanu prawnego i faktycznego, organ I instancji uznał, że ziemia przywieziona z zewnątrz na teren ww. działek i tam pozostawiona w formie nasypu podlega składowaniu w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, bowiem działki o nr [...] nie są miejscem przeznaczonym do składowania odpadów. Miejscem składowania odpadów może być jedynie - zgodnie z przepisami u.o. składowisko odpadów, którego realizacja (jako budowli) może nastąpić jedynie w trybie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy Prawo budowlane i innych szczególnych przepisów. Podkreślono, że działki o nr: [...], [...], [...], [...], [...] nie zostały również wyznaczone jako miejsce magazynowania ziemi oraz gruzu, to jest odpadów wytworzonych poza terenem ww. działek.

Organ wskazał, że nie ustalił wytwórcy opadów przemieszczonych na działki nr: [...], [...], [...], [...]. Wytwórca odpadów nie został również wskazany przez stronę skarżącą lub inne strony postępowania. Organ postanowił o dopuszczeniu dowodu z zeznań świadka. Pozyskano zeznania dwóch świadków, które nie wniosły jednak nowych wyjaśnień do sprawy. Zatem w świetle obecnie obowiązującego przepisu art. 3 ust. 1 pkt. 19 u.o. organ wskazał., że należy domniemywać, że posiadaczem odpadów w postaci mas ziemnych oraz gruzu betonowego i ceglanego, zalegających na ww. działkach nr [...], [...], [...], [...] jest właściciel tej działki tj. strona skarżąca.

Mając powyższe na uwadze, w szczególności wobec wykazanych powyżej ustaleń przeprowadzonego postępowania dowodowego w postępowaniu, decyzją z dnia 30 września 2022 r., Prezydent Miasta Krakowa, nakazał spółce usunięcie z terenu działek nr [...], nr [...], nr [...] i [...] obr. 21 jedn. ewid. Krowodrza, położonych przy ul. [...] w Krakowie, odpadów pochodzenia budowalnego we wskazany sposób i we wskazanym terminie.

Spółka J. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 18 lipca 2023 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 30 września 2022 r.

W uzasadnieniu do wydanej decyzji Kolegium przyjęło ustalenia organu I instancji za własne i w pełni podzieliło stanowisko oraz argumentację organu I instancji.

Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie posiadaczem zgromadzonych na spornych działce odpadów jest strona skarżąca, będąca właścicielem nieruchomości. Obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, chyba że władający powierzchnią ziemi wykaże, że odpadem włada inny podmiot. Domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Domniemanie to może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. W konsekwencji oznacza to, że władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób - wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Ciężar przeprowadzenia dowodu celem obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Odwołujący uznany za posiadacza odpadów nie wykazał w sposób skuteczny, że inny podmiot jest posiadaczem odpadów. W zakresie obalenia domniemania nie jest wystarczające samo wskazanie innego podmiotu jako posiadacza odpadów, ale też wykazanie, że odpady pozostawił na nieruchomości w sposób nielegalny.

Wobec powyższego, działając zgodnie z art. 26 u.o. organ I instancji zasadnie skierował do strony skarżącej nakaz usunięcia odpadów.

Organ I instancji w decyzji określił również sposób usunięcia odpadów wskazując, że obowiązek winien być wykonany przez załadunek składowanych odpadów, na środki transportu i ich przetransportowanie do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania (składowania) tego rodzaju odpadów, prowadzonego przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenie właściwego organu, zgodnie z u.o., z którym to podmiotem strona skarżąca, winna zawrzeć stosowną umowę w terminie do 180 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

Odnosząc się od zarzutów odwołania dotyczących naruszeń procesowych Kolegium wskazało, że organ I instancji przeprowadził prawidłowe postępowanie wyjaśniające w sprawie, oparł się na ustaleniach ekspertyzy biegłych powołanych w sprawie, strony były informowane o możliwościach zapoznania się z materiałami sprawy przez cały czas trwania postępowania stąd nie można uznać za uzasadniony zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Jeśli strona skarżąca miała wątpliwości co do prawidłowości wykonania przez biegłego ww. opinii to mogła – w ramach własnych środków dowodowych – stosownie do art. 75 § 1 k.pa. przedstawić kontropinię, sporządzona przez innego biegłego, wówczas organ musiałby przeanalizować obie opinie, dokonać oceny i podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie.

Decyzja wydawana w trybie art. 26 u.o. jest decyzją związaną, w sytuacji stwierdzenia zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym obowiązkiem organu jest nakazanie posiadaczowi ich usunięcie.

Kolegium wskazało, że organ I instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ prowadzący postępowanie zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. W szczególności dokonał wszechstronnej oceny okoliczności przedmiotowego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Na powyższą decyzję SKO w Krakowie spółka J. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. (KRS: [...]) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucono naruszenie:

1. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 15 k.p.a., przez brak rozważenia przez organ II instancji zarzutów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu, co doprowadziło do nierozpatrzenia przez organ II instancji całokształtu przedmiotowej sprawy, a w konsekwencji doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. oraz 86 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, w której organ ten, z uwagi na naruszenie zasad gromadzenia dowodów w szczególności przez bezzasadne odstąpienie od ustalenia wytwórcy lub posiadacza odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 in principia u.o., w szczególności brak objęcia postępowaniem działek leżących w sąsiedztwie stacji benzynowej [...] oraz restauracji K. , brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania T. R., brak przesłuchania stron postępowania, brak przeprowadzenia rozpraw)' administracyjnej po dniu 3 lutego 2021 r., tj. po złożeniu wniosku dowodowego przez stronę skarżącą oraz brak przeprowadzenia dowodu z opinii geologa w postaci badania geotechnicznego gruntu przez dokonanie odwiertów oraz ew. odkrywek geologicznych w celu określenia poszczególnych warstw gruntu oraz ustalenia czasu powstania tych warstw na przedmiotowych działkach pomimo wniosku strony skarżącej, wadliwie ustalił stan faktyczny przedmiotowej sprawy uznając stronę skarżącą za posiadacza odpadów, w rozumieniu z art. 3 ust. 1 pkt 19 in fine u.o.;

- art. 80 k.p.a., przez dokonanie przez organ II instancji dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że to strona skarżąca winna być adresatem obowiązku usunięcia odpadów w ilości wskazanej w zaskarżonej decyzji;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 78 § 2 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ I instancji błędnie zastosował art 78 § 2 k.p.a., a w konsekwencji bezzasadnie nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o przesłuchanie T. R., przesłuchanie stron postępowania, oraz przeprowadzenia dowodu z opinii geologa w sytuacji, gdy wnioski te zostały zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów, a więc nie została spełniona przesłanka wskazana w art 78 § 2 k.p.a., a ponadto ww. wnioski dowodowe mają kluczowe znaczenie dla niniejszej sprawy;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 1 oraz § 2 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy strona skarżąca pozbawiona została możliwości czynnego udziału w postępowaniu dowodowym w zakresie przeprowadzenia kluczowego w tym postępowaniu dowodu, tj. dowodu z operatu pomiarowego z listopada 2020 r., z uwagi na odwołanie pierwotnego terminu sporządzenia pomiarów do ww. operatu ze względu na niekorzystne warunki meteorologiczne (4 listopada 2022 r.) oraz brak poinformowania strony skarżącej o nowym terminie przeprowadzenia ww. dowodu, a w konsekwencji dokonanie ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, na podstawie nieprawidłowo przeprowadzonego dowodu;

- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a., przez oparcie zaskarżonej decyzji przez organ II instancji (analogicznie do rozstrzygnięcia organu I instancji) na operacie pomiarowym z listopada 2020 r., który w części został sporządzony przez inną osobę (w aktach sprawy brak jest informacji czy osoba ta posiadała właściwe uprawnienia zawodowe), aniżeli osoba biegłego wskazana w postanowieniu organu I instancji z 14 października 2020 r., oraz na uzupełnieniu ekspertyzy z 21 marca 2022 r., które w całości zostało sporządzone przez osobę niebędącą biegłym w niniejszej sprawie, co w konsekwencji spowodowało, że dowód ten nie może stanowić dowodu z opinii biegłego;

- art. 80 k.p.a., przez oparcie zaskarżonej decyzji - analogicznie do rozstrzygnięcia organu I instancji, na podstawie niewiarygodnego, przeprowadzonego niezgodnie z regułami przeprowadzania dowodów i znacznie zawadzającego kubaturę odpadów operatu pomiarowego z listopada 2020 r;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., przez zakwalifikowanie przez organ II instancji (analogicznie do rozstrzygnięcia organu I instancji) części odpadów do kategorii "gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, kod: 17 05 04, części natomiast do kategorii "odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, kod: 170101 i gruz ceglany, kod: 170102", przy jednoczesnym braku wskazania ilości danej kategorii odpadów, co wskazuje na brak wyczerpującego ustalenia przez organy stanu faktycznego;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ I instancji zakreślił w swojej decyzji nieadekwatny, zbyt krótki termin do wykonania ww. decyzji;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ I instancji nakazał stronie skarżącej usunięcie odpadów w wysokości wskazanej w operacie pomiarowym tj. nie mniejszej niż 24 865,00 m2, podczas gdy z treści ww. operatu wprost wynika, że dokładność pomiaru wysokościowego to +/- 3 cm, a więc organ winien rozstrzygnąć wątpliwości na korzyść skarżącego;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ I instancji wskazał ilości odpadów do usunięcia jedynie w sposób zakresowy tj. "nie mniejszej niż", a dodatkowo nie wskazał w rozstrzygnięciu swojej decyzji ,,stanu pierwotnego" nieruchomości, a w konsekwencji brak jest możliwości wykonania niniejszej decyzji przez stronę skarżącą;

- art. 62 k.p.a., przez prowadzenie jednego postępowania odwoławczego dla wielu spraw administracyjnych, mimo braku spełnienia przesłanki "tego samego stanu faktycznego" oraz "tej samej podstawy prawnej";

2. naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 3 ust. 1 pkt 19 in fine zw. z art. 26 ust. 1 u.o., przez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie decyzji organu I instancji nakazującej usunięcie odpadów skarżącemu, w sytuacji w której nie jest on posiadaczem tych odpadów, a więc domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 in fine nie powinno znaleźć zastosowania;

- art. 26 ust. 6 pkt 3 w zw. z art. 14 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 20b u.o., przez wybór nieracjonalnego i niezwykle kosztownego sposobu usunięcia odpadów w postaci obowiązku wywozu odpadów, przy jednoczesnym braku przeanalizowaniu innych sposobów usunięcia odpadów, w tym w szczególności możliwości odzysku przez prace ziemne na przedmiotowych nieruchomościach.

W związku z powyższym, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej, jak i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a.

Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przedmiotowa sprawa dotyczy usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, w związku z czym organy były obowiązane do ustalenia czy miało miejsce składowanie lub magazynowanie odpadów w miejscu co tego nieprzeznaczonym, a ponadto kto jest posiadaczem tych odpadów.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć zapadłych w kontrolowanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 699 ze zm.) – dalej jako "uOdp".

Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 6) uOdp odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19) uOdp, przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów. Domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.

Zgodnie zaś z art. 26 ust. 1 uOdp posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami (ust. 2). Jak stanowi z kolei art. 26 ust. 3a tej ustawy decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, o których mowa w ust. 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie. Decyzja nakazująca usunięcie odpadów powinna zaś zawierać elementy wymienione w art. 26 ust. 6 u.o., tj. określać termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów i sposób usunięcia.

Ponadto należy wskazać, że stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 K.p.a.). Jako dowolne natomiast należy traktować takie ustalenia faktyczne, które znajdują wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy też nie w pełni rozpatrzonym. Sam zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. uzasadnienia do wyroków: Sądu Najwyższego z 23 listopada 1994 r., sygn. III ARN 55/94, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. I OSK 1523/16, z dnia 22 września 2020 r., sygn. I OSK 734/20, z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. II GSK 1892/21, z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 2401/19 oraz A. Wróbel (w:) Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el 2022, komentarz do art. 77).

Zatem z art. 77 § 1 K.p.a. wynika obowiązek zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, którego realizacja ma miejsce na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega on na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Ustosunkowanie się w nim tylko do pewnych dowodów, a pominięcie milczeniem innych - którym odmówiono wiarygodności - przesądza, że organ nie rozpatrzył wyczerpująco zebranego w sprawie materiału (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 28 sierpnia 1981 r., sygn. SA/Wr 87/81). Jeśli zaś chodzi o obowiązek dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.), to nie można twierdzić, iż jakaś okoliczność została udowodniona, jeżeli w materiale dowodowym, utrwalonym w aktach sprawy, znajduje się dowód na jej potwierdzenie, a jednocześnie są w nim także dowody, które zaprzeczają tej okoliczności, jeżeli nie można przekonywająco tej sprzeczności wyjaśnić. Taki stan rzeczy wskazuje bowiem na luki w materiale dowodowym, a w konsekwencji na konieczność podjęcia dalszego postępowania dowodowego, skierowanego na wyjaśnienie występujących w materiale dowodowym sprzeczności (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z 7 sierpnia 2018 r., sygn. I OSK 2051/16).

Analizując zebranie oraz rozpatrzenie materiału dowodowego przez organ na gruncie niniejszej sprawy, należy uznać że materiał ten został wszystkim rozpatrzony w sposób możliwie pełny z zachowaniem zasad gromadzenia materiału dowodowego w sprawie oraz jego analizy.

Bezzasadne są przy tym twierdzenia skarżącej o bezzasadności nałożenia na nią obowiązku usunięcia odpadów w sytuacji, gdy nie zostało ustalone, kto faktycznie nawiózł te odpady, czy też kto jest ich właścicielem. Jak wskazano bowiem powyżej, obowiązki wynikające z art. 26 uOdp są nakładane na posiadacza odpadów, a nie ich właściciela. Jak natomiast wynika z cyt. powyżej art. 3 ust. 1 pkt 19) uOdp domniemywa się, że posiadaczem odpadów jest władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się te odpady.

Co do poczynionych ustaleń w przedmiocie posiadacza odpadów, w świetle przytoczonych powyżej przepisów należy wskazać, że domniemanie wynikające z art. 3 ust. 1 pkt 19) uOdp zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Oznacza to jednak, że domniemanie te może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów (por. np. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2018 r. II SA/Kr 1548/17, WSA w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2017 r., WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2017 r. IV SA/Wa 3167/16). Obalenie zatem tego domniemania może nastąpić tylko przez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot, przy czym ciężar przeprowadzenia dowodu w tym zakresie spoczywa na władającym powierzchnią ziemi.

Jakkolwiek wprowadzenie domniemania prawnego nie zwalnia organów z podejmowania wszelkich czynności zmierzających do ustalenia faktycznego posiadacza odpadów, to jednak wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot, przy czym ciężar przeprowadzenia dowodu w tym zakresie spoczywa na władającym powierzchnią ziemi (zob. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 24 marca 2023 r., sygn. III OSK 7129/21).

Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie poszukiwania organów nakierowane na ustalenie posiadaczy odpadów były aktywne i jednocześnie adekwatne w świetle realiów przedmiotowego postępowania. Należy wskazać, że organ przesłuchał dwóch świadków, będących wspólnikami skarżącej spółki, jednakże zeznania te nie wniosły jednak niczego nowego do sprawy (por. protokół przesłuchania J. D. – k. 501 – 502 a.a. oraz protokół przesłuchania J. K. k. 477 – 478 a.a.). Zarówno J. D. jak i J. K. oświadczyli, że nie mieli jakichkolwiek wiadomości na temat osób czy podmiotów, które nawoziły odpady na wskazane działki. Jak natomiast ustalił organ przywóz ziemi poprzedzony został ustną zgodą M. Ł. (również wspólnika skarżącej spółki) i P. K. - osób podających się za właścicieli działek tam położonych.

Należy też wskazać, że sama skarżąca nie podjęła w zasadzie jakiejkolwiek aktywności zmierzającej do wykazania i ustalenia ewentualnych innych posiadaczy odpadów. Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że wbrew zarzutom skargi, organy nie były zobligowane do dalszego sprawdzania ani poszukiwania, czy odpady nie zostały nawiezione przez inne podmioty. Bezzasadny jest zarzut nieprzesłuchania jeszcze T. R., kolejnego wspólnika spółki. Niejako na marginesie można wskazać, że jeśli w ocenie skarżącej spółki T. R. posiadał jakieś wiadomości, którymi nie dysponowali pozostali wspólnicy spółki, to nie było jakichkolwiek przeszkód, aby jego stosowne oświadczenie w formie pisemnej zostało doręczone do organu przez spółkę, co w przypadku ujawnienia przez niego istotnych okoliczności dla sprawy mogłoby skutkować jego przesłuchaniem. W realiach jednak niniejszej sprawy, z uwzględnieniem pasywnej postawy skarżącej w toku postępowania administracyjnego, należy uznać, że nie było jakichkolwiek podstaw do dodatkowego przesłuchania również jeszcze kolejnego wspólnika spółki. Prowadziłoby to jedynie do przedłużenia toczącego się postępowania. Organy natomiast w przypadku ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych nie są już zobligowane do dalszego poszukiwania potencjalnych osób czy podmiotów, które ewentualnie mogły nawieźć odpady na nieruchomość. Wobec nieustalenia natomiast takich podmiotów zasadne obowiązek usunięcia odpadów został nałożony do skarżącą spółkę.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania, który skarżąca upatruje w pozbawieniu jej udziału w czynnościach biegłego z uwagi na odwołanie pierwotnego terminu oględzin i brak powiadomienia skarżącej o nowym terminie (18 listopada 2020 r.). Jakkolwiek w kontekście niepowiadomienia skarżącej o terminie przeprowadzenia pomiarów można mówić o naruszeniu, to jednakże zarzut ten pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, ponieważ strona skarżąca miała możliwość z zapoznaniem się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem skarżonej decyzji (zawiadomienie organu I instancji z 5 lipca 2022 r. k. 661 a.a.) i przedstawienia w tym zakresie swojego stanowiska (por. pismo z 10 sierpnia 2022 roku – k. 697 a.a.). W zakresie natomiast niedoręczenia skarżącej opinii biegłego wskazać należy, że opinia taka stanowi jako dowód część akt administracyjnych sprawy, nie podlega odrębnemu doręczeniu stronie, zatem zarzut ten nie jest skuteczny.

W kontekście natomiast zarzutu, że opinia została sporządzona nie tylko przez M. L., ale także R. W., zaś uzupełnienie opinii z 21 marca 2022 r. zostało sporządzone wyłącznie przez R. W. stwierdzić należy, że zarzuty te są pozbawione uzasadnionych podstaw.

Jak wynika z akt sprawy sporządzenie opinii powierzono firmie G. prowadzonej przez R. W., którego podpis znajduje się na opinii. Drugą osobą, która brała udział w sporządzeniu opinii jest mgr inż. M. L., geodeta uprawniony nr [...], która reprezentowała firmę G. R. W. (k. 307 a.a.). Sama zaś opinii jest spójna, kompleksowa, dokładnie opisuje przedmiot opinii, zastosowane metody pomiarowe. W ocenie Sądu nie ma jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania mocy dowodowej tej opinii. Nie podważa także prawidłowości rozstrzygnięcia organów obu instancji szacunkowy charakter ustaleń opinii (margines błędu +/- 3 cmł). Pozwala on z dużą dokładnością określić ilość nawiezionych odpadów. To samo należy odnieść do podniesionych zarzutów wskazujących, że organ I instancji wskazał ilości odpadów do usunięcia jedynie w sposób zakresowy tj. "nie mniejszej niż", a dodatkowo nie wskazał w rozstrzygnięciu swojej decyzji ,,stanu pierwotnego" nieruchomości, czy nie wskazał precyzyjnie ilości poszczególnych kategorii odpadów (odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, kod: 170101 i gruz ceglany, kod: 170102). W tym kontekście trzeba podkreślić, że w przedmiotowej decyzji w świetle art. 26 ust. 6 uOdp organ w ogóle nie jest zobowiązany do określenia ilości odpadów (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z 16 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1769/18), co czyni powyższe zarzuty pozbawionymi podstaw.

Poza tym, wbrew zarzutom skargi, nie można mówić na gruncie tej sprawy o tym, że uzupełnienie opinii zostało sporządzone jedynie przez R. W., który nie posiada odpowiednich uprawnień. Analiza treści pisma z dnia 21 marca 2022 roku sporządzonego przez R. W. (k. 594 a.a.) prowadzi do wniosku, że stanowi ono jedynie wskazanie w jaki sposób zostały wykonane pomiary oraz z jakich map źródłowych korzystano podczas przygotowania opinii. Powyższe nie stanowi jednak uzupełnienia opinii, stąd też podniesiony zarzut jest pozbawiony podstaw.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, że organy nie uwzględniły wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geologa w postaci badania geotechnicznego gruntu stwierdzić należy, że dowód taki, wobec zalegającej już w sprawie opinii biegłych wskazującej na ilość nawiezionych odpadów był zbędny dla celów niniejszego postępowania.

W świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym oględzin przeprowadzonych na działce skarżącej oraz sporządzonej opinii biegłego, nie budzi wątpliwości Sądu, że organy orzekające w przedmiotowym postępowaniu zobligowane były do nałożenia na skarżącą obowiązku usunięcia odpadów ze wskazanych nieruchomości, albowiem ziściły się przesłanki przewidziane w art. 26 ust. 2 u.o. Wydana zaś w tym przedmiocie decyzja jest klarowna i zawiera wszystkie niezbędne elementy konieczne do jej wykonania, tj. rodzaj odpadów oraz termin i sposób ich usunięcia.

W uzasadnieniu kontrolowanej decyzji Kolegium wykazano przyczyny przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Dokonało analizy stanu faktycznego w powiązaniu z wykładnią prawną i nadal argumentację zawartą w uzasadnieniu. W szczególności podkreślono, że w świetle przedstawionego stanu prawnego i faktycznego, zasadnie organ I instancji uznał, że działki nr nr [...], nr [...], nr [...] i [...] obr. 21 jedn. ewid. Krowodrza, położony przy ul. [...] w Krakowie nie są miejscem przeznaczonym do składowania odpadów.

Miejscem składowania odpadów może być jedynie - zgodnie z przepisami ustawy o odpadach - składowisko odpadów, którego realizacja (jako budowli) może nastąpić jedynie w trybie przepisowo zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy Prawo budowlane i innych szczególnych przepisów. Nadto odnosząc się do zarzutów postępowania dowodowego Kolegium wskazało, że oparło się na dowodach zebranych w prawidłowy sposób przez organ I instancji, strona zaś brała czynny udział w postępowaniu prowadzonym na etapie postępowania I instancyjnego.

Reasumując należy podkreślić, że organ I instancji podjął próbę ustalenia, kto nawiózł przedmiotowe odpady. Przesłuchał w tym celu dwóch świadków, jednak ich zeznania okazały się bezowocne. Wobec tego, że również skarżąca nie obaliła domniemania, że to ona jest posiadaczką odpadów, była adekwatnym adresatem nałożonego przez organy obowiązku.

Nieuzasadnione są wszelkie zarzuty naruszenia przepisów postępowania w tym zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 75 i art. 85 k.p.a. Zdaniem Sądu, organ I instancji przeprowadził wnikliwe postępowanie dowodowe. Przeprowadził oględziny, powołał w sprawie biegłego geodetę, który sporządził operat, zasadnie uznany przez organy za wiarygodny. Został on sporządzony przez osobę do tego uprawnioną i w sposób szczegółowy określa ukształtowanie terenu oraz ilość nawiezionych odpadów. Zdaniem Sądu nie ma żadnych powodów, aby powyższej opinii biegłego odmówić wiarygodności, a próba zdyskredytowania wynikających z niej ustaleń, była gołosłowna. W toku postępowania administracyjnego strona skarżąca nie wskazała bowiem na żadne konkretne wady, czy uchybienia w ekspertyzie. Nie wykazała także inicjatywy dowodowej i nie przedstawiła żadnego przeciwstawnego dowodu. W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. organy dokonują ustaleń faktycznych nie tylko z urzędu ale także na wniosek strony, zwłaszcza w sytuacji gdy to strona kwestionuje zasadnicze elementy stanu faktycznego czyli opinię biegłego. To stronie, która kwestionuje dowód z opinii powinno zależeć na przedstawieniu takich dowodów i argumentacji, aby wykaz swoje racje (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 18 maja 2023 r., sygn. III OSK 7725/21). Choć to na organie spoczywa obowiązek dokonania ustaleń faktycznych, trudno oczekiwać, że organ będzie zlecał przeprowadzenie dodatkowych opinii, tylko na tej podstawie, że uzyskana ekspertyza jest niekorzystana dla strony, a ta złożyła wniosek o sporządzenie opinii uzupełniającej.

Wskazać dalej należy, że legalne magazynowanie odpadów prowadzone w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, zgodnie z art. 41 ust. 1 uOdp, może odbywać się wyłącznie na podstawie zezwolenia. Gromadzenie odpadów bez zezwolenia i ich nieusunięcie obliguje organ do wszczęcia postępowania wieńczącego decyzją, o której mowa w art. 26 ust 2 uOdp

Stwierdzenie przez organ nielegalnego składowania odpadów tj. składowania odpadów bez zezwolenia w terenie nieprzeznaczonym do tego typu działalności i ustalenie podmiotu, który jest ich posiadaczem tych odpadów, skutkować zawsze winno nakazaniem usunięcia odpadów kierowanym właśnie do ich (odpadów) posiadacza. Tak też postąpiły organy obu instancji w niniejszym postępowaniu.

Na gruncie niniejszej sprawy nie budzi przy tym wątpliwości, że skarżąca spółka jest właścicielką przedmiotowych działek (co wynika z treści księgi wieczystej nr [...]), które nie są przeznaczone do składowania i magazynowania odpadów, a także fakt, że na jej teren nawiezione zostały masy ziemi i gruzu.

Bezzasadne są także zarzuty skarżącej, która sprzeciwiała się uznaniu, że nawieziona ziemia stanowi odpad. Zgodnie z art. 2 pkt 3 uOdp przepisów ustawy nie stosuje się do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. Tak więc, a contrario masa ziemna jest traktowana jak odpad, gdy materiał został przetworzony lub wykorzystany do innych celów lub gdzie indziej, np. nastąpiło usunięcie lub przemieszczanie, przetransportowanie mas ziemnych w związku z realizacja jakiejś inwestycji, czy w sytuacji zdeponowania ziemi w innym miejscu niż miejsce wydobycia (zob. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. II OSK 2936/14). Natomiast gleba wydobyta w trakcie robót budowlanych i niewykorzystana na cel budowlany na terenie, z którego została wydobyta, jest odpadem (por. np. uzasadnienie do wyroku WSA w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 227/20). Z powyższym koresponduje również treść załącznika do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów, gdzie ziemia została zakwalifikowana do grupy 17 o rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 170503, kod: 170504. Wobec tego zatem, że ziemia użyta do uformowania nasypu na działce skarżącej pochodziła z innego miejsca, w świetle ustawy jest traktowana jako odpad.

Reasumując, w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki zawarte w art. 26 ust. 1 uOdp, uzasadniające nałożenie na skarżącą spornego obowiązku. Fakt, że wykonanie decyzji wiąże się z wysokimi kosztami za wywiezienie odpadów, które zostały nawiezione przez nieustalone osoby, nie uprawnia organów do odstąpienia od wdrożenia ustawowego trybu. Jak wyjaśniono powyżej, obowiązki osoby władającej nieruchomością, na której znajdują się odpady mają charakter obiektywny i abstrakcyjny, oderwany od osobistej odpowiedzialności tej osoby za nawiezienie odpadów. Decyzja wydawana w trybie art. 26 ust. 2 uOdp ma charakter związany, co oznacza, że w razie spełnienia przesłanek zawartych w tym przepisie – co niewątpliwie miało miejsce w przedmiotowej sprawie – organy są jednoznacznie zobowiązane do nakazania usunięcia odpadów, bez jakiegokolwiek marginesu uznaniowości w tym zakresie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.