Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 862/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2025-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3, art. 120, art. 3 § 1, art. 145 § 1, art. 151, art. 135, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2024 poz 1267
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
article: art. 97 § 1 pkt 4, art. 12
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5, art. 102 ust. 1aa
journal: Dz.U. 2024 poz 1210
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j.)
article: art. 7 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 541
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Dnia 22 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 14 października 2024 roku nr SKO.4121.122.2024 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy kategorii B 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia 11 września 2024 roku, nr KiT.5430.00671.08.2.2024; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego D. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 14 października 2024 r., nr SKO.4121.122.2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia D.P., utrzymało w mocy postanowienie Starosty Łódzkiego Wschodniego z 11 września 2024 r., nr KiT.5430.00671.08.2.2024 o zawieszeniu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy kategorii B, nr [...] w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1210 ze zm.) D.P. do czasu otrzymania prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim lub upłynięcia 3 miesięcy od dnia zatrzymania prawa jazdy.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

9 września 2024 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo Komendanta Komisariatu Policji w T. z 1 września 2024 r. informujące o zatrzymaniu prawa jazdy D.P. na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym z powodu kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

W związku z powyższym organ pierwszej instancji pismem z 10 września 2024 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami.

Z uwagi na fakt, że Komisariat Policji w T. wystąpił do Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z wnioskiem o ukaranie skarżącego, organ pierwszej instancji postanowieniem z 11 września 2024 r. zawiesił postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy kategorii B, nr [...] w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami do czasu otrzymania prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim lub upłynięcia 3 miesięcy od dnia zatrzymania prawa jazdy. Organ pierwszej instancji stwierdził, że kierujący nie powołał się na stan wyższej konieczności.

17 września 2024 r. skarżący wniósł pismo, w którym wniósł o:

1. niezwłoczne wydanie decyzji o odmowie zatrzymania prawa jazdy, zatrzymanego 1 września 2024 r. przez funkcjonariusza Policji, albowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy administracyjnej nie odpowiada hipotezie normy art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, tj. kierujący pojazdem nie przekroczył dopuszczalnej prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym;

2. na podstawie art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami o niezwłoczne wydanie decyzji o zwrocie prawa jazdy, zatrzymanego przez funkcjonariusza Policji 1 września 2024 r. i odnotowanie zwrotu tegoż prawa jazdy w centralnej ewidencji kierowców w systemie teleinformatycznym obsługującym tę ewidencję i pilne poinformowanie o tym fakcie skarżącego w drodze mailowej lub telefonicznej;

3. ewentualnie, gdyby z powodów wyartykułowanych w niniejszym piśmie organ nie uznał za zasadne podjęcie z urzędu zawieszonego postępowania na podstawie art. 97 § 2 k.p.a., o potraktowanie niniejszego pisma i wszelkiej zawartej w nim argumentacji, jako zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego z 11 września 2024 r., albowiem w sprawie nie ma potrzeby oczekiwania na rozstrzygnięcie sądu rozpoznającego sprawę wykroczeniową. Zakres przekroczenia prędkości nie odpowiada pojęciu wstępnego zagadnienia prawnego. Jest ustaleniem faktycznym, które organ administracji powinien i może samodzielnie poczynić;

4. zarówno w przypadku dalszego zawieszenie postępowania administracyjnego, do czasu rozpoznania zażalenia na to zawieszenie, jako i w sytuacji podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego do czasu wydania decyzji o odmowie zatrzymania prawa jazdy, o niezwłoczne wydanie decyzji o zwrocie prawa jazdy, posiadanego przez skarżącego, zatrzymanego przez funkcjonariusza Policji 1 września 2024 r. i odnotowanie zwrotu tegoż prawa jazdy w centralnej ewidencji kierowców w systemie teleinformatycznym obsługującym tę ewidencję.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymując w mocy postanowienie Starosty Łódzkiego Wschodniego z 11 września 2024 r. stwierdziło, że skoro organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy na podstawie informacji z Komisariatu Policji w T. o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, a zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21, powyższa informacja nie może stanowić podstawy wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o kierujących pojazdami, to zasadne było zawieszenie postępowania w sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim. Postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami skarżącemu, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a jedynie powoduje, że postępowanie to ulega zawieszeniu do czasu otrzymania prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim lub upłynięcia 3 miesięcy od dnia zatrzymania prawa jazdy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie D.P. wniósł o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne, tak jak w przypadku postanowienia organu pierwszej instancji, przyjęcie, że prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, czego skutkiem było utrzymanie w mocy błędnego, bo bazującego na tym samym poglądzie, postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ pierwszej instancji w tym trybie, gdy w orzecznictwie najwyższej instancji sądowoadministracyjnej oraz doktrynie przesądzono już jednoznacznie, że prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami;

2. art. 100 § 2 i 3 k.p.a. poprzez błędne, tak jak w przypadku postanowienia organu pierwszej instancji, przyjęcie, że prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, gdy takie podejście (oczekiwanie na rozstrzygnięcie sądu w sprawie wykroczeniowej) naraża skarżącego na niepowetowaną szkodę w postaci braku możliwości prowadzenia pojazdów przez okres 3 miesięcy, co jest mu niezbędne m.in. w prowadzonej działalności gospodarczej. W takiej sytuacji, stosownie do art. 100 § 2 i 3 k.p.a., organ administracji powinien taką kwestię rozstrzygnąć samodzielnie, a zawieszenie postępowania w sprawie spowoduje, w świetle art. 104a ustawy o kierujących pojazdami, skutki takie same, to jest pozbawienie skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami na okres 3 miesięcy, jakby rzeczywiście dopuścił się przekroczenia prędkości o powyżej 50 km/h w terenie zabudowanym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".

Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ostateczne postanowienie kończące postępowanie wydane na skutek wniesienia zażalenia w postępowaniu administracyjnym, a więc mieszczące się w katalogu postanowień wskazanych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2015 r., I OSK 1110/13). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. np. wyrok NSA z 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części.

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 14 października 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Łódzkiego Wschodniego z 11 września 2024 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy kategorii B.

Przyczyną zawieszenia postępowania było skierowanie przez Komisariat Policji w T. do Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim wniosku o ukaranie skarżącego za kierowanie przez niego pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Spór dotyczy zatem rozstrzygnięcia kwestii, czy zasadnie organ administracji wywiódł, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy postępowanie administracyjne w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy nie może być prowadzone do czasu zakończenia postępowania o ukaranie w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości.

Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. "zagadnienie wstępne" to przeszkoda powstająca lub ujawniona w toku postępowania, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu tego postępowania i ma bezpośredni wpływ na jego wynik. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy administracyjnej, na tle której wystąpiło, a właściwym do jego rozstrzygnięcia jest inny organ lub sąd. Istotnym elementem zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle. Brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji. Tym samym rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd stanowi konieczny warunek wydania decyzji przez organ w postępowaniu, przed którym wyłoniło się zagadnienie wstępne (por. wyroki NSA: z 6 kwietnia 2017 r., II OSK 1985/15; z 14 marca 2018 r., II OSK 1268/16). Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi zatem ustalić związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O istnieniu takiej zależności, która musi mieć charakter bezpośredni, przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej.

Postanowienie o zawieszeniu postępowania ma charakter incydentalny względem sprawy głównej, ale istotny ze względu na skutki procesowe zawieszenia postępowania, które polegają na wstrzymaniu toku postępowania, ponieważ w trakcie zawieszenia postępowania w sprawie nie są podejmowane w zasadzie żadne czynności procesowe. Nie biegną także żadne terminy. Tymczasem strona ma prawo do sprawnego działania instytucji publicznych. Jednym z elementów sprawnego działania, zgodnie z art. 12 k.p.a., jest szybkie działanie organów. Zasada osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym czasie należy do podstawowych zasad dobrego postępowania. Każdy dzień zwłoki odsuwa moment realizacji tego celu. Ponieważ postępowanie urzeczywistnia postulat praworządności, powolność postępowania oddala moment realizacji nakazu prawa bądź go udaremnia (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Legalis/el. 2022, wyd. 18).

Zagadnienie wstępne jest kwestią materialnoprawną pojawiającą się w toku sprawy administracyjnej, która uniemożliwia – bez uprzedniego jej rozstrzygnięcia – załatwienie istoty sprawy administracyjnej (por. wyroki NSA z 7 października 2010 r., II OSK 1543/09; z 2 grudnia 2010 r., II GSK 1028/09; z 21 kwietnia 2020 r., II OSK 2284/19). Nie chodzi tu o konieczność wyjaśnienia nawet poważnych wątpliwości dotyczących kwestii prawnych sprawy, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie orzeczenia w sprawie głównej. Prejudycjalność zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe (por. wyroki NSA: z 17 lipca 2003 r., II SA 427/02; z 24 stycznia 2024 r., II OSK 1064/21; z 27 marca 2024 r, I OSK 2467/20).

Organ drugiej instancji w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że skoro organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy na podstawie informacji z Komisariatu Policji w T. o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, a zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21, powyższa informacja nie może stanowić podstawy wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o kierujących pojazdami, to zasadne było zawieszenie postępowania w sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wydanego przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21 stwierdził, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541, z późn. zm.), rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, z późn. zm.), stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu, opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, z późn. zm.), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie sądu, okoliczności rozpatrywanej sprawy nie uzasadniają jednak stanowiska, że mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym, a więc z taką sytuacją, gdy bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe zakończenie postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w ogóle. Podkreślić bowiem ponownie trzeba, że brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia prejudycjalnego musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji. Brak uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego musi wykluczać każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego.

Postępowanie przed sądem powszechnym w sprawie ukarania kierującego w związku z przekroczeniem przez niego dopuszczalnej prędkości na terenie zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Powyższe oznacza, że brak jest podstaw do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i zawieszenia przez organ postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy do czasu zakończenia postępowania karnego o ukaranie w związku z przekroczeniem przez kierowcę dopuszczalnej prędkości w obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h (por. wyrok WSA w Lublinie z 12 września 2024 r., III SA/Lu 433/24). Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2023 r., III FSK 470/22).

Zdaniem sądu pomiędzy postępowaniem administracyjnym i postępowaniem karnym istnieje tylko pośredni związek. Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami nie uzależnia bowiem możliwości wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy od wcześniejszej oceny w kwestii prawidłowości zatrzymania prawa jazdy przez organ Policji. Należy zwrócić uwagę, że treść przepisu art. 102 ust. 1aa ustawy o kierujących pojazdami także nie zabrania organowi administracji publicznej poczynienia ustaleń odnośnie przyczyn przekroczenia przez kierowcę dopuszczalnej prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Wspomniany wyżej art. 102 ust. 1aa ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że przepisów ust. 1 pkt 4 i 5 nie stosuje się, jeżeli kierujący pojazdem dopuścił się naruszenia, o którym mowa w tym przepisie, działając w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa tego nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra ratowanego.

Prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami (por. wyrok NSA z 21 października 2021 r., II GSK 1289/21). Zatem organ nie może skutecznie powoływać się na celowość poczynienia niezbędnych ustaleń w pierwszej kolejności przez sąd powszechny co do rzeczywistego przekroczenia prędkości przez kierowcę oraz ewentualnego wystąpienia stanu wyższej konieczności.

Należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 3/18 stwierdził, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 z późn. zm.) może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął też, że prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami.

W świetle powyższego sąd stwierdził, że organy administracji obu instancji niezasadnie oceniły, że w sprawie występuje zagadnienie prejudycjalne uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Należy w tym miejscu wyjaśnić, że zakończenie postępowania administracyjnego ostateczną decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy będzie uprawniało stronę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeżeli później zostanie ustalone, że pomiar prędkości został błędnie dokonany, albowiem wyjdzie na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który wydał decyzję.

Z tych wszystkich względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.

O kosztach postępowania sąd orzekł na mocy art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Koszty te obejmują uiszczony przez skarżącego wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł.

d.j.