Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 822/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust. 1, art. 52 ust. 1-2a
journal: Dz.U. 2023 poz 977
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
article: art. 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
article: art. 72 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1094
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
article: art. 119 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 2 ust. 1 pkt 6, par. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1839
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Dnia 10 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka (spr.), Asesor WSA Tomasz Porczyński, , po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. i T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 24 lipca 2023 roku nr SKO.4151.15-17.2023 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę. MR


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 lipca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zwanej "k.p.a." i art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 977), zwanej "u.p.z.p.", utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia 19 maja 2023 r. nr 3/2023 o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej jednotorowej linii elektroenergetycznej WN-110 kV, polegającej na wymianie stanowiska słupowego linii lub jego części oraz wymianie przewodów, na działce o nr ewidencyjnych [...] obręb ewidencyjny P., gmina Ś., powiat [...], woj. łódzkie.

W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że legalna definicja inwestycji celu publicznego zawarta jest w art. 2 pkt 5 u.p.z.p., ilekroć zatem w ustawie jest mowa o inwestycji celu publicznego - należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344).

W odniesieniu do powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, że przytoczona wyżej definicja "inwestycji celu publicznego" wskazuje na dwie cechy tego pojęcia. Pierwszą cechą charakteryzującą inwestycję celu publicznego jest jej zakres, tj. określenie czy dane przedsięwzięcie można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym czy krajowym. Drugą cechą charakterystyczną tego pojęcia jest cel danego zamierzenia, tj. czy stanowi on realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Tylko łączne spełnienie tych dwóch przesłanek może przesądzać, iż dane przedsięwzięcie spełnia wymogi by można je zaliczyć do inwestycji celu publicznego, w stosunku do którego zastosowanie mają przepisy art. 50-58 u.p.z.p. Jednocześnie Kolegium wskazało, że jak zauważa Z. Niewiadomski (Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2006 r.) - inwestycja ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne gdy ma realizować potrzeby wspólnoty tworzącej związek publicznoprawny. Przy czym – jak wskazał organ odwoławczy - Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1/11, (LEX nr 1081737) stwierdził, że żaden przepis ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ani ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uprawnia do twierdzeń, iż inwestycja celu publicznego musi służyć ogółowi zbiorowości, przynajmniej na poziomie lokalnym, w znaczeniu bycia zawsze i koniecznie wykorzystywaną przez ten ogół społeczności.

Odnosząc powyższe dp rozpatrywanej sprawy Kolegium podkreśliło, że organ I instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami planowana inwestycja realizuje cel publiczny. W myśl tego przepisu za cel publiczny uznaje się budowę i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Natomiast w odniesieniu do unormowania art. 2 pkt 5 u.p.z.p. – jak zauważył organ odwoławczy - w decyzji organu I instancji wskazano, że planowana przebudowa istniejącej napowietrznej jednotorowej linii elektroenergetycznej WN-110 kV, polegającej na wymianie stanowiska słupowego linii lub jego części oraz wymianie przewodów stanowi inwestycję w ramach istniejącego uzbrojenia terenu zwiększającą standard użytkowania istniejących i planowanych obiektów.

Wobec powyższego, w ocenie Kolegium, planowane zamierzenie spełnia obie wymienione przesłanki, a tym samym stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 ust. 5 u.p.z.p.

Przytaczając treść art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Kolegium zauważyło, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w opisanym wyżej zakresie organ I instancji uznał, iż planowane zamierzenie jest dopuszczalne na terenie wskazanym we wniosku inwestora.

W dalszej kolejności organ II instancji stwierdził, że w decyzji organu I instancji wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz zasady zagospodarowania, które muszą być wzięte pod uwagę przy przeprowadzeniu inwestycji oraz jakie warunki musi inwestor spełnić, aby do tego doprowadzić. W szczególności w aktach sprawy znajdują się wykazy działek ewidencyjnych stanowiących teren inwestycji, wykaz podmiotów będących ich właścicielami oraz analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu.

Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania wskazujących na konieczność wydania dla planowanej inwestycji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm.) uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:

przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko nie są wyodrębniane poprzez wskazanie ogólnych kryteriów, a poprzez indywidualne ich wyliczenia. Taką konstrukcję – jak zauważył organu II instancji - przyjmuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839). Zatem za przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r., uważa się tylko przedsięwzięcia wymienione w tym rozporządzeniu i tylko w odniesieniu do takich wymagane jest przeprowadzenie postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań.

Mając na uwadze powyższe organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 tej ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tej sytuacji zatem, gdy wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczy jednego z przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, rozstrzygnięcie w przedmiocie lokalizacji inwestycji musi poprzedzać wydanie decyzji środowiskowej.

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy Kolegium wyjaśniło, że zaistniały w sprawie spór dotyczy właśnie prawidłowej kwalifikacji przedsięwzięcia, będącego przedmiotem wniosku E. S.A.

Zdaniem Kolegium, w ocenie odwołującej się planowana przebudowa stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, czego skutkiem jest konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast zdaniem inwestora – jak podkreśliło Kolegium - dla planowanej inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej linii 110 kV nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ zakres prac korzysta z wyłączenia na mocy § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Takie stanowisko – jak wskazał organ odwoławczy - zajął także organ I instancji, stwierdzając, że planowana inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska.

Mając na uwadze powyższe organ II instancji ocenił, że słusznym jest wskazanie, iż zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w ust. 1, z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1, o ile zostały one określone; w przypadku gdy jest to druga lub kolejna rozbudowa, przebudowa lub montaż, sumowaniu podlegają parametry tej rozbudowy, przebudowy lub montażu z poprzednimi rozbudowami, przebudowami lub montażami, o ile nie zostały one objęte decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.

Wobec treści powołanego przepisu Kolegium wyjaśniło, że użyte w nim pojęcie "progi" oznacza wartości liczbowe służące do opisu cech przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz oddzielenia przedsięwzięć przypisanych do różnych kategorii: przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko od przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko od przedsięwzięć nienależących do grupy mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zawarte w cyt. powyżej przepisie § 3 ust. 2 pkt 2 wyrażenie "z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1, o ile nie zostały one określone" dotyczy zmiany progów. W przypadku zmian istniejących stacji elektroenergetycznych o napięciu znamionowym 110 kV, czyli zrealizowanych przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko będą przebudowy/rozbudowy, które spowodują osiągnięcie progu 220 kV. Pozostałe ingerencje w stacje elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 110 kV nie powinny być kwalifikowane jako przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Jedynie zmiana polegająca na zwiększeniu napięcia znamionowego linii na co najmniej 220 kV jako spełniająca warunek określony w § 3 ust. 2 pkt 2 lub § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia będzie wymagać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Pozostałe prace – jak wskazało Kolegium - prowadzone w stosunku do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, takie jak wymiana niektórych elementów lub całej konstrukcji wsporczej (słupów) nieprowadząca do zmiany przebiegu linii, wymiana zużytych lub zniszczonych przewodów oraz wymiana innych zużytych elementów linii nie powinna być kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Organ odwoławczy podkreślił, że takie stanowisko zawarte zostało w piśmie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 5 listopada 2020 r. nr [...]. Aczkolwiek jak wynika z treści tego pisma, nie stanowi ono oficjalnej wykładni prawa i nie jest wiążące dla organów administracyjnych orzekających w sprawach indywidualnych, to jednakże jest to stanowisko jednostki wyspecjalizowanej w sprawach ochrony środowiska. W tym stanie rzeczy zajęcie stanowiska odmiennego wymaga nie tylko uprzedniego zapoznania się przez organ orzekający z opinią Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, ale przede wszystkim wymaga uzasadnienia.

Mając na uwadze zarzuty odwołania organ II instancji podkreślił, że wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie wymaga zgody właścicieli nieruchomości, na których inwestycja będzie zrealizowana, bowiem decyzja ta nie wkracza w sferę wykonywania praw przysługujących do nieruchomości, poza warunkami, które wynikają wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że na etapie ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego podmiot składający wniosek o wydanie decyzji nie musi legitymować się prawem własności do terenu, na którym będzie chciał zrealizować inwestycję. Posiadanie tego prawa badane jest bowiem na dalszym etapie procesu inwestycyjnego. Decyzja ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego nie rodzi bowiem praw inwestora do terenu i nie narusza uprawnień osób trzecich.

Ponadto, Kolegium odnosząc się do art. 52 ust. 1 u.p.z.p. wskazało, że ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora. Zatem to podmiot składający wniosek, czyli inwestor określa przedmiot sprawy administracyjnej, czyniąc zadość wymogom określonym w art. 52 ust. 2 tej u.p.z.p. Organ rozstrzygający w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego jest związany wnioskiem inwestora co do charakteru i lokalizacji planowanego zamierzenia, a tym samym nie może go modyfikować korygując zakres czy też lokalizację przyszłego zamierzenia. Nie można wprawdzie wykluczyć, że z punktu widzenia właścicieli działek, na których inwestycja jest zlokalizowana lub została przewidziana do realizacji zasadne byłoby jej inne umiejscowienie, jednakże to nie do organu orzekającego należy dokonywanie jakichkolwiek zmian lub korekt w tym zakresie.

Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że ograniczenie korzystania z nieruchomości, czy zmiana wartości nieruchomości związane z konsekwencjami wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego umożliwiają żądanie odszkodowania lub wykupienia nieruchomości lecz nie stanowią one jednak przesłanki do wydania decyzji odmownej. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa jedynie przeznaczenie terenu i rozmieszczenie planowego przedsięwzięcia. Rozstrzygnięcie to – jak podkreślił organ II instancji - określa możliwy (potencjalny) dopuszczalny sposób zmiany zagospodarowania danego terenu w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Samo wykonanie projektowanej inwestycji wymaga jeszcze uzyskania pozwolenia na budowę, które uwzględniać będzie wszystkie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Celem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest jedynie wytyczenie podstawowych, ogólnych kierunków projektowanej inwestycji budowlanej, której uszczegółowienie następuje na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.

Zdaniem Kolegium, należy odwołać się do treści art. 56 u.p.z.p., który stanowi, iż nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Organ orzekający w sprawie, aby odmówić wnioskowanej przez inwestora lokalizacji, musi wykazać niezgodność tej lokalizacji z przepisami prawa. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli M. W. i T.W., zarzucając naruszenie art.138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, 1491, 2052, dalej KPA) w związku z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2373 z późn. zm.) w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839) w związku z art. 107 § 3 KPA poprzez niezasadne w okolicznościach sprawy przyjęcie, że przedmiotowa inwestycja nie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarządzenie przeprowadzenia stosownych badań decyzji środowiskowej.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że nie zgadzają się ze stanowiskiem organu, ponieważ opiera się ono wyłącznie na wykładni literalnej, bez podjęcia próby dokonania wykładni systemowej i celowościowej zastosowanego przepisu. Tym samym, w ocenie skarżących, zarówno względy systemowe, jak i względy celowościowe wymagają przyjęcia, iż wyłączenie, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia nie dotyczy tych inwestycji, które zrealizowane zostały kilkadziesiąt lat przed wejściem w życie przepisów regulujących przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Inwestycje te bowiem nigdy nie były przedmiotem analizy właściwych organów administracji publicznej w zakresie oddziaływania na środowisko ani przedmiotem stosownych konsultacji społecznych, a przyjęta wykładnia prawa utrwala ten stan faktyczny i prawny.

Zdaniem skarżący, należy odpowiedzieć na pytanie, czy gdyby przedmiotowa linia elektroenergetyczna budowana była po raz pierwszy pod rządami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (a wówczas wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia byłoby obligatoryjne) jej przebieg ustalony zostałby tak samo jak ma to miejsce obecnie. W ocenie skarżących, odpowiedź negatywna na tak postawione pytanie wydaje się być oczywista.

W dalszej kolejności skarżący podnieśli, że są właścicielami nieruchomości (gospodarstwa rolnego), przez którą biegnie napowietrzna linia WN-110 kV. Od kilkudziesięciu lat przodkowie, a także skarżący nie zgadzają się, aby linia przebiegała przez ich nieruchomości w taki sposób, jak ma to miejsce obecnie. Jednocześnie skarżący wskazali, że przedmiotowa linia przebiega m.in. nad budynkiem mieszkalnym - stwarzając realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi (linię zbudowano nad istniejącym budynkiem mieszkalnym). Nadto skarżący dodali, że w roku 1980 linia została zerwana i leżała na w/w budynku, a słupy były złamane na pół. Skarżący wskazali także, że niemożliwe jest przeprowadzenie jakichkolwiek dalszych inwestycji takich jak: budowa domu i budynków gospodarczych, czy też założenie paneli fotowoltaicznych, obniża ona wartość naszych działek.

Zdaniem skarżących, potrzeba przeprowadzenia prac, sygnalizowana przez wnioskodawcę, powinna być więc najlepszym momentem na poprowadzenie w bardziej bezpiecznym miejscu, czy też poprowadzenie ich pod ziemią. W ocenie zatem skarżących, zasadne jest więc, aby w przedmiotowej sprawie została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia.

W odpowiedzi na tę skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl powyżej regulacji sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotowa sprawa – wobec złożenia przez organ wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i niezażądania w ustawowym terminie przez pozostałe strony rozprawy - została rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Wspomniany przepis stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Kontrolując zaskarżoną w tej sprawie decyzję – Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, organy nie dopuściły się bowiem istotnego naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, uzasadniającego usunięcie z obrotu prawnego decyzji obu instancji.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotową inwestycję, polegającą na przebudowie istniejącej napowietrznej jednotorowej linii elektroenergetycznej WN-110 kV, tj. wymianie stanowiska słupowego linii lub jego części oraz wymianie przewodów, na działce nr [...] obręb ewid. P., gmina Ś., powiat [...], woj. łódzkie – stanowiącej własność skarżących – należy zaliczyć – jak słusznie ustaliły organy – do inwestycji celu publicznego, o której stanowi art. 2 pkt 5 u.p.z.p.

Planowana inwestycja realizuje cel publiczny, gdyż w myśl art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344), za cel publiczny uznaje się budowę i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W konsekwencji należy wskazać, że lokalizację takiej inwestycji ustala się w drodze decyzji o lokalizacji celu publicznego (art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.).

Stosownie do art. 50 ust. 1 u.p.z.p. inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4, stosuje się odpowiednio. Ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora (art. 52 ust. 1 u.p.z.p.), a elementy tego wniosku wskazane zostały w art. 52 ust. 2 pkt 1- 3 u.p.z.p. Ponadto należy wskazać, że do wniosku należy dołączyć, gdy jest wymaga, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 52 ust. 2a u.p.z.p.).

Na gruncie niniejszej sprawy zaistniał spór, czy dla przedmiotowej inwestycji wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem skarżących, taka decyzja powinna być wymagana od inwestora. Z tym stanowiskiem nie zgodził się organ.

Należy uznać za słuszne stanowisko organu, sprowadzające się do stwierdzenia, iż planowana inwestycja na zalicza się do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska.

Nie ulega wątpliwości, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach musi mieć miejsce przed wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego – w myśl art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r., poz. 1094), zwanej u.u.i.ś. Jak wskazuje się w orzecznictwie w przepisie tym wymieniono, co prawda tylko decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną na podstawie u.p.z.p., nie wskazując na decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jednakże uznać należy, iż powyższy przepis odnieść można także do decyzji o lokalizacji inwestycji, mając na uwadze, iż do decyzji o warunkach zabudowy stosuje się odpowiednio znaczną część przepisów dotyczących decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz, że obie te instytucje uregulowane są w tym samym rozdziale u.p.z.p., spełniając w istocie ten sam cel, tylko w odniesieniu do różnych przedsięwzięć. Wykładnia celowościowa i systemowa powyższych przepisów, prowadzi do wniosku, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydana przed wydaniem decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, byłaby dla tego organu wiążąca (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 stycznia 2018 r., II SA/Go 1026/17, LEX nr 2437765).

Podkreślić jednak należy, że wydanie decyzji środowiskowej wymagane jest tylko wtedy, gdy dotyczy inwestycji, będącej przedsięwzięciem wymienionym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839), zwanego rozporządzeniem. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organy zasadnie przyjęły, że planowanie przedsięwzięcie nie jest zaliczane do wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Słusznie organy wskazały, że planowany zakres robót budowlanych w ramach przedmiotowej inwestycji korzysta z wyłączenia na mocy § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Mając na uwadze wskazaną regulację należy stwierdzić, że planowania inwestycja nie osiąga progów skazanych w § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, do którego odsyła § 3 ust. 1 pkt 2. Za słuszne należy przyjąć stwierdzenie organu, że zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia wymienionego w ust. 1, z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1, o ile zostały one określone; w przypadku gdy jest to druga lub kolejna rozbudowa, przebudowa lub montaż, sumowaniu podlegają parametry tej rozbudowy, przebudowy lub montażu z poprzednimi rozbudowami, przebudowami lub montażami, o ile nie zostały one objęte decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Zawarte ww. przepisie § 3 ust. 2 pkt 2 wyrażenie "z wyłączeniem przypadków, w których ulegająca zmianie lub powstająca w wyniku rozbudowy, przebudowy lub montażu część realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia nie osiąga progów określonych w ust. 1, o ile nie zostały one określone" dotyczy zmiany progów. A zatem ingerencje w istniejące stacje elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 110 kV nie powinny być kwalifikowane jako przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Jedynie zmiana polegająca na zwiększeniu napięcia znamionowego linii na co najmniej 220 kV jako spełniająca warunek określony w § 3 ust. 2 pkt 2 lub § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia będzie wymagać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Skarżący podnieśli, że wyłączenie, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia nie dotyczy tych inwestycji, które zrealizowane zostały kilkadziesiąt lat przed wejściem w życie przepisów regulujących przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Zdaniem zatem skarżących, zbadania wymaga zgodności istniejącej linii napowietrznej z obowiązującymi obecnie przepisami prawa, pod rządami których linia ta nie powstała.

Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie jest rzeczona przebudowa istniejącej napowietrznej jednotorowej linii elektroenergetycznej WN-110kV i ten zakres robót jest oceniany przez pryzmat przepisów rozporządzenia. Zakresem sprawy zatem nie jest objęta budowa nowej linii, co jest warunkiem, aby możliwe było sprawdzenie zgodności takiego przedsięwzięcia z przepisami ww. rozporządzenie. Nie ulega wątpliwości, iż w ramach tego postępowania nie jest możliwe uwzględnienie żądania zbadania zgodności istniejącej już linii energetycznej z ww. rozporządzeniem.

Podkreślić zatem należy, że rozbudowa, montaż lub przebudowa nie wymagają ponownej oceny, o ile same nie stanowią przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Prawodawca przyjął zatem, że w sytuacji, w której nie zmieniają się w sposób zasadniczy parametry rozbudowywanego (przebudowywanego lub modyfikowanego) przedsięwzięcia, przeprowadzenie ponownej oceny nie jest konieczne (por. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3121/17, LEX nr 2748526).

Odnosząc się do pozostałych podniesionych przez skarżących kwestii, a dotyczących w głównej mierze: braku ich zgody na przedmiotową inwestycję, stanu zagrożenia czy obniżenia wartości nieruchomości, stwierdzić należy, że nie mogły odnieść skutku w niniejszym postępowaniu. Nie stanowią one bowiem przedmiotu oceny organów w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Jednocześnie podkreślić należy, że o odmowie wydania decyzji lokalizacyjnej nie mogą zadecydować ogólne względy celowości czy słuszności, a jedynie wyraźna sprzeczność zamierzenia inwestycyjnego z przepisami nakładającymi konkretne (sprecyzowane) ograniczenia (wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 71/21, LEX nr 3188248).

Ponadto nie ulega wątpliwości, iż przepisy nie przewidują także, aby dla wydania decyzji pozytywnej konieczne było uzyskanie zgody pozostałych stron postępowania (w tym właścicieli nieruchomości przez które ewentualnie przebiegać będzie linia). Nie ma również podstaw prawnych ku temu, aby w postępowaniu badać wpływ planowanej inwestycji na komfort użytkowania czy też wartość gruntów. Brak jest bowiem stosownych przepisów uprawniających organ do takich czynności, jak również uzależniających rozstrzygnięcie od ww. okoliczności (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 747/19, LEX nr 2957048).

W ocenie zatem Sądu, organy w przedmiotowej sprawie dokonały prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego oraz dokonały ustaleń faktycznych w zakresie umożliwiającym wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji.

Końcowo należy zauważyć, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji błędnie wskazał podstawę prawną, ponieważ powołał się na art. 138 § 2 k.p.a., a winien wskazać art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Nie ulega jednak wątpliwości, iż rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozostaje spójne z jej uzasadnieniem, a zatem ten błąd nie ma wpływu na wynik sprawy.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.