Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 184/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 1a, art. 90 ust. 2b
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty nienależnie pobranej dotacji udzielonej Niepublicznemu Przedszkolu "A" w A. z tytułu dofinansowania realizacji działań w zakresie wychowania i opieki nad uczniem niepełnosprawnym w 2013 roku do zwrotu na rzecz Gminy A. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 184/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., rozpatrzyło odwołanie B. S. od decyzji Wójta Gminy A. z [...], określającej kwotę nienależnie pobranej dotacji udzielonej Niepublicznemu Przedszkolu A w A., z tytułu dofinansowania realizacji działań w zakresie wychowania i opieki nad uczniem niepełnosprawnym w 2013 r, do zwrotu na rzecz Gminy A. w kwocie 17.938,00 zł. Samorządowe Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i określiło B. S. kwotę tej nienależnie pobranej dotacji w 2013 r, do zwrotu na rzecz Gminy A. w kwocie 17.938,00 zł. – tak jak tu uczynił organ I instancji. Nadto Samorządowe Kolegium Orzekło o obowiązku zapłaty przez odwołującą się stronę odsetek od tej kwoty od dnia [...] września 2014 r.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w dniu 7 września 2012 r. strona złożyła wniosek o udzielenie dotacji oświatowej z budżetu Gminy A. We wniosku wskazała, że do przedszkola uczęszczać będzie 25 dzieci, przy czym żadne z dzieci nie jest dzieckiem niepełnosprawnym. Strona składała do organu co miesiąc (w okresie od stycznia do grudnia 2012 r.) kolejne sprawozdania dotyczące liczby dzieci. Dopiero w sprawozdaniach składanych od miesiąca marca 2013 r. w rubryce uwagi wpisała przy nazwisku jednego z dzieci "potrzeba WWR". Do sprawozdania za miesiąc marzec 2013 r. załączona została kopia pierwszej strony opinii nr [...] o potrzebie wspomagania rozwoju uczennicy G. K., sporządzonej przez Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej w K.

W tym stanie faktycznym, w okresie od marca 2013 r. do grudnia 2013 r. wypłacano wskazanemu Przedszkolu dotację w wysokości 1.793,80 zł miesięcznie na wymienione wyżej dziecko.

Wypłatę tych kwot organy obu instancji uznały za nienależną wywodząc, że z treści przesłanej w oryginale całej opinii nr [...] nie wynika by uczęszczająca do tego Przedszkola G. K. była dzieckiem niepełnosprawnym. Wynika natomiast że wymagała ona wczesnego wspomagania rozwoju. Oznacza to, że nie było podstawy do wypłaty dotacji przewidzianej w art.90 ust.2b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, dalej "u.s.o." (tekst jedn. Dz.U.2004.256.2572 ze zm.). Podstawą wypłaty dotacji mógłby być w tej sytuacji art.90 ust.1a powołanej ustawy, gdyby nie okoliczność, że prowadząca przedszkole strona spełniła wynikającego z tego przepisu warunku zobowiązującego do podania organowi właściwemu do udzielenia dotacji planowanej liczby dzieci, które mają być objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.

Jak ustalono w postępowaniu administracyjnym, informacja o uczennicy wymagającej wczesnego wspomagania rozwoju wpłynęła do organu udzielającego dotacji dopiero w sprawozdaniu z marca 2013 r., dotyczącym liczby dzieci uczęszczających do przedszkola. W związku z powyższym organy obu instancji uznały dotację w wypłaconą w łącznej kwocie 17.980,00 zł za okres od marca do grudnia 2013 r. za wypłaconą nienależnie, a w konsekwencji nienależnie pobraną przez stronę.

Wobec powyższego żądanie jej zwrotu uznano za zasadne w świetle art.252 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, dalej "u.f.p." (tekst jedn. Dz.U.2013.885 ze zm.). Wskazano w zaskarżonej decyzji, że zgodnie z tym przepisem, dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia powyższych okoliczności. Oznacza to w ocenie organu odwoławczego, że terminem początkowym naliczania odsetek od kwoty nienależnie pobranej dotacji jest pierwszy dzień po upływie 15 dni liczonych od daty wydania decyzji organu I instancji z dnia [...], zobowiązującej stronę do zwrotu dotacji, a więc dzień [...] września 2014 r.

W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzuciła naruszenie przepisów wyznaczających ogólne zasady prowadzenia postępowania administracyjnego, to jest art.6, art.7, art.8, art.10 § 1 oraz art.77 § 1 i art.227 K.p.a. Uznała sprawę za nierzetelnie załatwioną, bowiem nie wzięto pod uwagę dowodów świadczących o:

braku staranności urzędników Urzędu Gminy A.,

braku nadzoru merytorycznego nad decyzjami urzędników i obiegiem dokumentów w urzędzie w podnoszonej sprawie,

bezczynności Urzędu trwającej 9 miesięcy (czas wypłacania dofinansowania),

weryfikacji dofinansowania dopiero w marcu 2014 r.,

braku przepływu informacji o przyznaniu i o wysokości dofinansowania,

braku odpowiedzialności urzędników za decyzje zgodnie z ustawą z 20 stycznia 2011 r.

W ocenie skarżącej informacja, o planowanej liczbie dzieci, na które będzie udzielana dotacja i której organy nadają rangę "bezwzględnego wymogu" ma jednak tylko charakter planu. Podnosi, że ilości dzieci niepełnosprawnych nie da się zaplanować, jeśli dziecko nie przychodzi z gotową opinią lub orzeczeniem. Dziewczynka, o którą toczy się spór poddana była badaniom dopiero w 2013 r. i otrzymała opinię poradni o potrzebie wspomagania rozwoju, która została złożona organowi w pierwszych dniach marca 2013 r., po otrzymaniu jej od rodziców dziecka.

Urząd wypłacał dotację na dziecko od marca do końca 2013 r. Wszystkie środki otrzymane z Urzędu skarżąca rozliczyła do 10 stycznia 2014 r. zgodnie z uchwałą Rady Gminy A.

Skarżąca wyjaśnia też, że dopiero we wrześniu 2014 r. otrzymała wyrównanie na G. K., jako że była ona objęta jak wszystkie pozostałe dzieci wychowaniem przedszkolnym w ramach zadania własnego gminy.

Podnosi, że nie otrzymała żadnej informacji w jaki sposób i dlaczego został naliczony dodatek WWR. Przy braku informacji nie miała świadomości o popełnionych błędach urzędników. Stwierdza, że nie złożyła żadnego dokumentu księgowego obciążającego Urząd kwotą związaną z opieką i wychowaniem niepełnosprawnego dziecka i nie zmusiła Urzędu do wpłaty na jej konto środków na zabezpieczenie pomocy dla wskazanego dziecka. Skoro zatem Urząd sam podejmuje błędne decyzje to powinien sam ponosić konsekwencje, a nie przerzucać odpowiedzialność np. na skarżącą.

W piśmie procesowym zatytułowany "Uzupełnienie do skargi" zarzuca decyzji pominięcie art.80 i art.90 u.s.o. podnosząc, że podstawowym kryterium ustawy jest liczba uczniów (wychowanków), która to liczba podawana na dzień 30 września roku poprzedzającego stanowi wartość szacunkową.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sprawy sprowadza się do przesądzenia czy wypłacana na rachunek strony skarżącej dotacja na dziecko wymagające wczesnego wspomagania rozwoju, począwszy od marca 2013 r. (to jest od wydania w tym przedmiocie opinii przez właściwą poradnię), mimo że do 30 września 2012 r. skarżąca nie podała właściwemu organowi planowanej liczby dzieci, które mają być objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, jest dotacją nienależnie pobraną przez skarżącą.

Konieczne jest tutaj przywołanie treści art.90 ust.1 u.s.o. statuującego prawo

niepublicznych przedszkoli, w tym specjalnych, szkół podstawowych i gimnazjów, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, do otrzymania dotacji z budżetu gminy., oraz art.90 ust.1 a tej ustawy.

We wskazanym ust.1a ustawodawca stwierdził, że niepubliczne przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły podstawowe oraz ośrodki, o których mowa w art. 2 pkt 5, a także niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, które, zgodnie z art. 71b ust. 2a, prowadzą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, otrzymują dotację z budżetu odpowiednio gminy lub powiatu w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jedno dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, pod warunkiem że osoba prowadząca przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę, ośrodek lub poradnię poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę dzieci, które mają być objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Sformułowanie "pod warunkiem że" brzmi jasno i jednoznacznie. Niepodanie w określonym terminie planowanej liczby uczniów, które mają być objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w przyszłym roku budżetowym upoważnia jednostkę samorządu do odmowy udzielenia dotacji. Jest to właściwie jedyny przypadek, gdy jest to dopuszczalne. Nie dopuszcza się przyznania dotacji bez złożenia informacji we właściwym terminie (v. Mateusz Plich Komentarz do art.90 ustawy o systemie oświaty; wyd. LEX 2013). Wprowadzając taki warunek, istniejący niezmiennie bez względu na nowelizacje tego aktu prawnego, ustawodawca miał na celu umożliwienie jednostkom samorządu odpowiedniego zaplanowania środków w swoich budżetach.

Planowana liczba uczniów powinna być obliczona jako wielkość średnioroczna, z uwzględnieniem faktycznego stanu osób przyjętych i uczących się w szkole w bieżącym roku szkolnym (do końca sierpnia) oraz przewidywanej, z należytą starannością, liczby osób, które zostaną przyjęte i tych będą kontynuowały naukę od dnia 1 września do końca roku.

Okolicznością niesporną jest, że skarżąca nie podała planowanej liczby takich uczniów do 30 września 2012 r. Oczywiste jest, że nie można przewidzieć dokładnie, czy w grupie nowo przyjętych dzieci będą takie, które trzeba będzie objąć wczesnym wspomaganiem rozwoju. Zważywszy jednak na treść przepisu, który jako warunek przyznania dotacji wskazuje podanie planowanej liczby takich dzieci, należy wskazać taką liczbę, która może podlegać korekcie w kolejnych miesięcznych sprawozdaniach.

Fakt, że Urząd Gminy przyznał dotację wbrew treści cytowanego przepisu, bez konkretnych żądań zgłaszanych w tym zakresie przez skarżącą nie zmienia faktu, że dotacja pobrana została nienależnie. Nie zmieniają tego faktu także zastrzeżenia dotyczące działań Urzędu i urzędników. Kwestią nadrzędną jest tu bowiem zgodne z prawem rozdysponowanie publicznych środków finansowych.

Decyzja określająca kwotę nienależnie pobranej dotacji znajduje zatem swoje uzasadnienie prawne w treści art.90 ust.1a u.s.o. O konieczności jej zwrotu z odsetkami stanowi art.252 ust.1 pkt.2) u.f.p. , według którego kwota nienależnie pobranej dotacji podlega zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia konieczności jej zwrotu. O wysokości odsetek stanowi art.56 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym stawka odsetek za zwłokę jest równa sumie 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim, i 2%, z tym że stawka ta nie może być niższa niż 8%.

Wobec braku podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa zaskarżoną decyzją Sąd skargę oddalił na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

m.m.