Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 179/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1, art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 23, art. 24 ust. 4, art. 26 ust. 1 i 5
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
article: art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 187 § 1 i 2, art. 191, art. 210 § 4,
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Dorota Dąbek (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "T." Sp. z o.o. w S., L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Go 533/19 w sprawie ze skargi "T." Sp. z o.o. w S., L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 4 czerwca 2019 r. nr 0801-IEE.48.113.2018.12 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "T." Sp. z o.o. w S., L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Go 533/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę "T." spółki z o.o. w S. (zwanej dalej: skarżącą lub spółką) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze (zwanego dalej: organ II instancji) z 4 czerwca 2019 r., nr 0801-IEE.48.113.2018.12, w przedmiocie nałożenia na spółkę kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu 15 marca 2018 r. o godz. 18:10, na byłym drogowym przejściu granicznym w Świecku, funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Drugiego Referatu Realizacji w Rzepinie SENT, przeprowadzili kontrolę środka przewozowego - ciągnika VOLVO o numerze rejestracyjnym (...) wraz z naczepą ciężarową o numerze rejestracyjnym (...). W toku czynności kontrolnych ustalono, że kierujący tym zestawem pojazdów nie posiada numeru referencyjnego SENT dotyczącego zgłoszenia przewozu towaru o kodzie CN 3403 z Francji do Litwy, w zgłoszeniu wykazano przewóz towaru o kodzie CN 2710, podczas gdy przewożony był również towar o kodzie CN 3403.

Pismem z dnia 11 kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o umorzenie postępowania i zwrot depozytu w wysokości 20.000 zł. Pełnomocnik wyjaśnił, że w trakcie kontroli stwierdzono, że w zgłoszeniu SENT (...) wskazano, że cały ładunek o wadze 22 894 kg należy do kategorii CN 2710, przy czym jako przedmiot przewozu wskazano nazwę własną towaru "L.", co było zgodne z listem przewozowym i taką nazwę nadał przesyłce nadawca, wręczając przewoźnikowi list przewozowy, natomiast szczegółowa kontrola organu wykazała, że towar o masie 1006 kg powinien być zgłoszony pod kodem CN 3403 tzn. preparaty smarowe. Pełnomocnik również podkreślił, że z protokołu nie wynika, który z produktów objętych dokumentem określanym przez kontrolującego jako "delivery notes", nie spełniał warunku poprawności rodzaju. Zdaniem pełnomocnika skarżącej brak jest materiału źródłowego pozwalającego na weryfikację poczynionych przez organ kontrolujący ustaleń. Sam ogólny protokół, niewskazujący na konkretne ładunki "niezgodne rodzajowo" ze zgłoszeniem, nie pozwala na obiektywną weryfikację poczynionych ustaleń.

Naczelnik Lubuskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Gorzowie Wlkp. decyzją z dnia 3 sierpnia 2018 r., nr 418000-COPC.48.301.2018.8, nałożył na skarżącą spółkę jako przewoźnika karę pieniężną w kwocie 20.000 zł za niewykonanie obowiązku zgłoszenia w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.

Po rozpoznaniu odwołania spółki, decyzją z dnia 4 czerwca 2019 r. o nr 0801-IEE.48.113.2018.12, wydaną na podstawie art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 26 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 ze zm., zwanej dalej: ustawą SENT), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W ocenie organ II instancji z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż dokument SENT został wystawiony w całości na towar objęty pozycją CN 2710, podczas gdy część przewożonego towaru podlegała kwalifikacji do pozycji CN 3403. A zatem oprócz towaru o kodzie CN 2710 przewożony był również towar o kodzie CN 3403 w ilości 1029 kg brutto (949 kg netto), przy czym zgodnie z powołanym art. 2 pkt 16 ustawy SENT, każda z ww. przesyłek podlegała odrębnemu zgłoszeniu do Systemu Elektronicznego Nadzoru (SENT).

Na powyższą decyzję organu II instancji spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.

Sąd oddalając skargę opisanym na wstępie wyrokiem wskazał w uzasadnieniu, że odpowiedzialność o której mowa w art. 22 ust. 1 ustawy SENT ma charakter administracyjny, a zatem jest to odpowiedzialność o charakterze obiektywnym, czyli jest niezależna od zawinienia przewoźnika. Sam fakt naruszenia obowiązku zgłoszenia pociąga skutek w postaci sankcji administracyjnej w formie kary pieniężnej. Z dokumentów przedłożonych w trakcie kontroli wynika jednoznacznie, że danym środkiem transportu przewożony był towar o kodzie CN 2710 oraz CN 3403, a obowiązek zgłoszenia określonych danych nałożony został na firmę profesjonalnie trudniącą się daną dziedziną działalności gospodarczej co oznacza, że winna być ona obeznana z procedurą związaną z przewozem towarów oraz przepisami regulującymi działalność w tym zakresie. W tych okolicznościach należało uznać, że stan faktyczny sprawy uzasadniał zastosowanie przepisu art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT.

W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Zgodnie z treścią tego przepisu w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3, jednak w toku postępowania strona nie wykazała swego ważnego interesu, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary.

Spółka wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Gorzowie Wlkp., zaskarżając go w całości.

W skardze kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenia:

I. prawa procesowego, a to art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 187 § 1 i 2, art. 191, art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa (zwanej dalej: o.p.), w szczególności poprzez błędne ustalenie, że zgłoszenie każdego rodzaju ładunku objętego przepisami ustawy SENT wymagało odrębnego zgłoszenia poprzez uzyskanie odrębnego numeru SENT, w sytuacji gdy praktyka jest odmienna, co było wynikiem wprowadzenia Sądu w błąd przez organ administracji publicznej i na okoliczność czego wniesiono o przeprowadzenie dowodu z przykładowego zgłoszenia SENT o numerze (...), w którym wskazano więcej niż jeden podlegający przewozowi ładunek o różnych kodach CN.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie spółki wpływ tego naruszenia na wynik sprawy przejawiał się tym, że w razie poprawnego ustalenia tego faktu Sąd mógłby dokonać odmiennej oceny podniesionego w skardze do WSA zarzutu naruszenia art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT, poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy przed zakończeniem kontroli i po powzięciu przez stronę wiedzy co do przedmiotu przewozu dokonano zgłoszenia przesyłki w systemie SENT, pozyskując numer zgłoszenia SENT (...). Ponadto naruszenie ww. przepisów procesowych wynikało z pominięcia przez Sąd I instancji okoliczności, iż waga całego przewożonego ładunku została zgłoszona pod numerem SENT (...), a jedynie wobec 4% tego ładunku zgłoszono zastrzeżenia co do jego kwalifikacji według systematyki CN, a także przyczyn niedokonania zgłoszenia 4% ładunku o kodzie CN3403, w sytuacji gdy były one usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Zdaniem skarżącej naruszenie to miało znaczenie w ocenie dokonania przez organy administracji oceny uznania administracyjnego zastosowanego przez organ w kontekście przepisu 24 ust. 3 ustawy SENT w związku z art. 67a o.p.

II. prawa materialnego poprzez:

1. wadliwą wykładnię art. 23, art. 24 ust. 4 i art. 26 ust. 5 ustawy SENT w zw. z art. 67a o.p. i odmowie zastosowania tego ostatniego, przy pominięciu treści art. 7 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy SENT, przejawią się uznaniem że badanie ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego, powinno się ograniczać wyłącznie do sytuacji materialnej przewoźnika, podczas gdy treść norm jest szersza i w ramach uznania administracyjnego powinna uwzględniać okoliczności popełnienia naruszenia i jego zagrożenie dla interesu publicznego, oraz okoliczności usprawiedliwiające ewentualne niedokładności w dokonywanym zgłoszeniu;

2. art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy SENT, poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji, gdy przed zakończeniem kontroli i po powzięciu przez stronę wiedzy co do przedmiotu przewozu dokonano zgłoszenia przesyłki w systemie SENT, pozyskując numer zgłoszenia SENT (...) przed zakończeniem kontroli;

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, jak i poprzedzających go decyzji organów obu instancji, o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje sądowe oraz o przeprowadzenie rozprawy.

Pełnomocnik organu złożył odpowiedź na skargę kasacyjną wskazując, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne i wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA z dnia 13 lutego 2023 r. sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021, poz. 2095 ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej sprawy przez NSA.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji NSA w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty procesowe, a dopiero następnie dokonuje oceny zarzutów materialnych.

W ocenie NSA poniesione w skardze kasacyjnej zarzuty procesowe uznać należy za niezasadne.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu podniesionego w punkcie I petitum skargi kasacyjnej należy wskazać, że nie spełnia on wymogów formalnych, co powoduje jego bezskuteczność. Wprawdzie rozpoznawany zarzut wymienia przepisy, których naruszenia zarzuca skarżąca spółka (wskazuje art. 133 § 1 p.p.s.a. i wylicza jednostki redakcyjne przepisów o.p.), ale nie wskazuje prawidłowo na czym polegało ich naruszenie przez sąd pierwszej instancji ograniczając się do stwierdzenia, że do naruszenia tych przepisów doszło "poprzez błędne ustalenie, że zgłoszenie każdego rodzaju ładunku objętego przepisami ustawy o SENT wymagało odrębnego zgłoszenia poprzez uzyskania odrębnego numeru SENT" oraz nie wyjaśniając istoty naruszenia poprzestając na ogólnym stwierdzeniu, że sąd został wprowadzony w błąd przez organ, bo "praktyka jest odmienna", gdyż możliwe jest objęcie jednym zgłoszeniem więcej niż jednego towaru o różnych kodach CN.

W tym zakresie przypomnieć należy, że art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymaga dla poprawności skargi kasacyjnej nie tylko określenia naruszonych przepisów, ale uzasadnienia tych naruszeń. Uzasadnienie ma wyjaśniać w jaki sposób został naruszony przepis objęty zarzutem, jak powinien być poprawnie stosowany oraz jaki jest wpływ naruszenia na rozstrzygnięcie. Skonstruowanie zarzutu procesowego skargi kasacyjnej w przedstawiony sposób jest istotne, gdyż to ono wyznacza zakres i kierunek weryfikacji zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten nie może bowiem samodzielnie tego ustalać w ramach postępowania kasacyjnego.

Tak sformułowany zarzut i powołane na jego uzasadnienie argumenty, nie mogły zostać uwzględnione. Podkreślenia wymaga, że wskazana przez skarżącą spółkę okoliczność nie stanowi okoliczności stanu faktycznego ustalanej przez sąd administracyjny. Wada tego zarzutu polega zatem na tym, że skarżąca kasacyjnie nie wyjaśnia prawidłowo naruszenia przez sąd przepisów powołanych w podstawie prawnej zarzutu. Zasadniczo naruszenie tych norm prawnych może mieć miejsce tylko wtedy, gdy sąd pierwszej instancji dokonuje kontroli administracji naruszając przepisy postępowania, a więc p.p.s.a., bowiem pozostawia w obrocie prawnym decyzję wydaną wadliwie, tj. z naruszeniem właściwej procedury dla jej wydania. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie zakwestionowała zaś skutecznie wadliwości trybu wydania decyzji przez organ, przez wykazanie wadliwej kontroli tej decyzji w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Twierdzenia skarżącej kasacyjnie spółki o naruszenia prawa przez sąd w istocie nie są bowiem połączone z zarzucanym naruszeniem wskazanych przepisów ordynacji podatkowej, a więc art. 121 § 1 i § 2, art. 122 o.p., art. 187 § 1 i 2, art. 191 i art. 210 § 4 o.p., ani z art. 133 § 1 p.p.s.a.

Podkreślenia wymaga, że sąd pierwszej instancji nie zawarł w uzasadnieniu swojego wyroku twierdzeń, które przypisuje mu skarga kasacyjna. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał jedynie, że w toku kontroli stwierdzono, że przewożono dwa różne towary, z których tylko jeden wpisano w zgłoszeniu SENT. Tej okoliczności faktycznej skarżąca kasacyjnie, zarzucając sądowi naruszenie przepisów postępowania, nie kwestionuje. Twierdzenie zaś, że sąd błędnie ustalił stan faktyczny gdyż "praktyka jest odmienna" i powoływanie na tę okoliczność dowodów z innych zgłoszeń SENT - nie było zasadne.

Z kolei odnosząc się do zarzucanego naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 (...)". Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przed organami oraz przed sądem, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013r., II GSK 2374/11, LEX nr 1296049). Należy odróżnić dokonanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2012r., I OSK 1749/11, LEX nr 1145067). W ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie można zatem skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd oceny zaskarżonego aktu oraz innych dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd pierwszej instancji, z którą nie zgadza się strona skarżąca (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011r., I OSK 1350/11, LEX nr 1149159; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2011r., II OSK 1609/10, LEX nr 1132105). Z przepisu tego wynika więc jedynie nakaz wyprowadzania oceny prawnej z faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010r., I FSK 497/09, LEX nr 594014; wyrok NSA z dnia 19 października 2010r., II OSK 1645/09, LEX nr 746707; wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012r., II OSK 763/12, LEX nr 1219174), naruszenia zaś tej zasady w skardze kasacyjnej nie zarzucono.

Zdaniem NSA niezasadny jest także zarzut podniesiony w punkcie II petitum skargi kasacyjnej naruszenia przez sąd pierwszej instancji prawa materialnego.

Nie ma racji skarżąca kasacyjnie, że doszło do błędnego zastosowania art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy SENT (punkt II.2. petitum skargi kasacyjnej). Prawidłowo w tej sprawie uznano, że skoro przewoźnik uzupełnił zgłoszenie w trakcie kontroli, a nie przed rozpoczęciem przewozu, była podstawa do nałożenia na niego kary. Uzupełnienie braków zgłoszenia SENT w trakcie kontroli nie konwalidowało stwierdzonego, i w istocie niespornego w tej sprawie, naruszenia ustawy SENT polegającego na braku prawidłowego zgłoszenia wszystkich przewożonych towarów. Nie mogło ono stanowić podstawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

W ustalonym w tej sprawie stanie faktycznym, którego w skardze kasacyjnej skutecznie nie podważono, o czym była mowa powyżej, zasadnie sąd pierwszej instancji uznał, że doszło do naruszenia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o obowiązkowe dane przed rozpoczęciem przewozu. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni i zastosowania art. 22 ust. 1 ustawy SENT.

Nie mógł też zostać uwzględniony zarzut materialnoprawny podniesiony w punkcie II.1. petitum skargi kasacyjnej.

Także ten zarzut ten nie spełnia wymogów formalnych. Wprawdzie wskazano przepisy ustawy SENT, których naruszenie skarżąca kasacyjnie zarzuca, ale nie sprecyzowano, na czym konkretnie zdaniem skarżącej polegało naruszenie art. 23, art. 24 ust. 4 i art. 26 ust. 5 ustawy SENT. Nie wyjaśniono zatem istoty zarzucanego naruszenia.

Nie zasługiwał na uwzględnienie także podniesiony w tym samym punkcie petitum skargi kasacyjnej (punkt II.1.) zarzut odmowy zastosowania art. 67a o.p. przy pominięciu treści art. 7 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy SENT.

Sprawa o nałożenie kary pieniężnej w oparciu o ustawę SENT nie jest sprawą podatkową w rozumieniu przepisów o.p., a przed wydaniem decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej nie powstaje żadna skonkretyzowana powinność zapłaty tej kary, a więc postępowanie związane z odstąpieniem od nałożenia kary nie jest analogiczne do postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, do której nawiązuje skarżąca kasacyjnie powołując zarzut naruszenia art. 67a o.p.

Nie jest w związku z powyższym prawidłowe odczytywanie użytego w art. 22 ust. 3 ustawy SENT pojęcia "interes publiczny" z powoływaniem się na poglądy wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych na tle art. 67a i art. 67b o.p. Zupełnie inne są bowiem cele regulacji podatkowych spełniających funkcje fiskalne, a inne są cele regulacji wprowadzających sankcje administracyjne. Rozważenie przewidzianej w art. 22 ust. 3 ustawy SENT przesłanki interesu publicznego jako uzasadniającej odstąpienie od nałożenia kary, powinno nastąpić z uwzględnieniem celów tej ustawy. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Ma stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym, bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonujących wyłudzeń niezapłaconych podatków. Jak wynika zatem z uzasadnienia ustawy SENT, kary w niej przewidziane nie mają charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny. Natomiast charakter represyjny przepisów tej ustawy winien odnosić się do podmiotów nieuczciwych, dokonujących przestępstw gospodarczych.

Stosownie do art. 22 ust. 2 ustawy SENT w przypadku gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną. W orzecznictwie wskazuje się, że ustawa SENT przewiduje obowiązek rozważenia przez organy, czy mając na uwadze zasadę proporcjonalności, rzeczywiście istnieje interes publiczny w tym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, jeżeli uchybienia te nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa w postaci możliwości uszczuplenia dochodów. Dopiero wykazanie w realiach konkretnej sprawy, że określony podmiot uchybił swoim obowiązkom w taki sposób, że z uwagi na ważkość jego uchybień w interesie publicznym nie leży odstąpienie od nałożenia przewidzianej kary, stanowić może o niezasadności odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Podkreślenia jednak wymaga, że w rozpoznawanej sprawie zasadnie uznano, że taka sytuacja nie wystąpiła.

Mając na uwadze powyższe cele ustawy SENT należy uznać, że ustawodawca nakładając obowiązki co do wypełniania w odpowiednim czasie przewidzianych ustawą zgłoszeń, czyni to dla zabezpieczenia wyżej wskazanych interesów fiskalnych i może nakładać na przewoźników jako profesjonalistów szczególne wymogi, w tym wymogi formalne, służące realizacji celów ustawowych. Niespełnienie tych wymogów przez skarżącą kasacyjnie spółkę, polegające na nieobjęciu zgłoszeniem części przewożonych towarów, powodując potencjalne narażenie na uszczerbek interesów fiskalnych Państwa, nie mogło zostać uznane za prawidłowe wypełnienie wymogów ustawy SENT. Właściwe odczytanie treści pojęcia interesu publicznego w konkretnej sprawie winno nastąpić przez pryzmat zasady proporcjonalności w odniesieniu do całokształtu okoliczności tej sprawy, z uwzględnieniem celów ustawy SENT. Ten wymóg został w rozpoznawanej sprawie spełniony. Trafnie bowiem w tej sprawie uznano, na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, a nie tylko – jak twierdzi skarżąca, na podstawie jej sytuacji finansowej, że nie zachodziły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej ze względu na interes publiczny.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 poz. 265 ze zm.). Zasądzona kwota stanowi wynagrodzenie pełnomocnika, który nie występował przed Sądem pierwszej instancji, za wniesienie w terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną (por. uchwałę NSA z 19 listopada 2012r., sygn. akt II FPS 4/12).