Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 932/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 30 marca 2023 r. znak SKO-NP-4115-549/22 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 30 marca 2023 r., znak SKO-NP-4115-549/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia 14 listopada 2022 r. o odmowie przyznania J. Z. (dalej: "skarżący") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną żoną J. Z. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 615, dalej: "u.ś.r.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a.").

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 10 października 2022 r. skarżący wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną żoną J. Z. We wniosku skarżący wskazał, że ostatni raz pozostawał zatrudnieniu w 2021 r. Z orzeczenia z dnia 16 września 2022 r. wynika, że żona skarżącego jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, przyczyną niepełnosprawności są choroby neurologiczne (10-N), daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, a ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 2 sierpnia 2022 r. Orzeczenie zostało wydane do dnia 30 września 2025 r. W orzeczeniu wskazano, że żona skarżącego wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znaczną ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z orzeczenia z dnia 6 kwietnia 2022 r. lekarza orzecznika ZUS wynika, że skarżący jest częściowo niezdolny do pracy w okresie od 6 kwietnia 2022 r. do 30 kwietnia 2024 r. Decyzją z dnia 5 maja 2022 r. skarżącemu została przyznana renta z ZUS z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości 2759,31 zł. Ze świadectwa pracy z dnia 29 listopada 2021 r. wynika, że skarżący pozostawał w zatrudnieniu od 28 lutego 2020 r. do 27 listopada 2021 r., a umowa o pracę została rozwiązana z upływem czasu, na jaki została zawarta.

W oświadczeniu skarżący określił następujący zakres opieki nad niepełnosprawną żoną: pomoc przy wstawaniu z łóżka, zakładanie obuwia, prowadzenie do toalety, pomoc przy siadaniu i wstawaniu, przygotowanie śniadania, podanie go, dawkowanie leków, pomiar ciśnienia, ułożenie na kanapie w pozycji siedzącej, oglądanie TV, słuchanie radia, sprzątanie, przygotowanie obiadu, robienie zakupów, spożywanie obiadu, w niedzielę transport do kościoła, podtrzymywanie i asekuracja w czasie spacerów, wyjście na taras, słuchanie muzyki, czytanie gazety, pomoc przy wchodzeniu po schodach, do łazienki, pomoc w wejściu do wanny, rozebraniu się, myciu, ubraniu po kąpieli, smarowanie stóp, pleców, pomoc we wstawaniu do toalety w nocy, załatwianie spraw urzędowych, realizacja recept, przynoszenie opału, zapewnienie komfortu w domu oraz bezpieczeństwa, w zimie odśnieżanie posesji.

Z przeprowadzonego w dniu 19 października 2022 r. wywiadu środowiskowego wynika, że żona skarżącego cierpi na stwardnienie rozsiane, jej stan ulega systematycznemu pogarszaniu, a rokowania są niepewne. Porusza się przy pomocy drugiej osoby z powodu drżenia kończyn dolnych i górnych, nie ma możliwości utrzymania równowagi. Używa pieluchomajtek. Wymaga pomocy przy spożywaniu posiłków, a także przy piciu. Skarżący sprawuje całkowitą opiekę nad żoną od lutego 2020 r. Pomaga przy higienie osobistej, ubieraniu, rozbieraniu, kupuje produkty spożywcze dostosowane do diety żony, przygotowuje posiłki, pomaga przy karmieniu i spożywaniu posiłków, sprząta dom, pierze bieliznę, odzież, która jest często brudzona, ponieważ żonie skarżącego drżą ręce, dba o zakup opału, odśnieża posesję, dwa razy dziennie podaje żonie leki, smaruje pięty, mierzy ciśnienie, dokonuje zakupu leków, dogląda ich zażywania, zapewnia dostęp do usług medycznych, ponieważ żona nie jest w stanie zapamiętać zaleceń lekarzy, pomaga w załatwianiu spraw urzędowych, zapewnia wsparcie emocjonalne w stanach lękowych, zapewnia pomoc we wstawaniu z łóżka, dojściu do łazienki, w wyjściach do toalety w dzień i w nocy, codzienne wyjścia na spacer, czytanie gazet i książek, ćwiczenia rozwijające mowę, masaże i oklepywanie, czuwanie podczas snu. Opieka sprawowana nad żoną jest całodobowa, skarżący nie ma możliwości podjęcia żadnej pracy. Żona skarżącego nie jest w stanie zadbać o swoje potrzeby. Skarżący ma dwie dorosłe córki, które mieszkają za granicą. W wywiadzie wskazano, że w ocenie osoby przeprowadzającej wywiad zasadne jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu.

Decyzją z dnia 14 listopada 2022 r. Wójt Gminy Ł. odmówił przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ powołał treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. podnosząc, że Trybunał Konstytucyjny nie uchylił przepisu wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. K 38/13, a do dnia wydania decyzji ustawa nie została zmieniona w tym zakresie.

W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego:

- art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez jego zastosowanie bez uwzględnienia okoliczności, że wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności wskazanej normy prawnej, w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności;

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. poprzez jego zastosowanie, mimo derogacyjnego skutku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia zgodnie z wnioskiem ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Pismem z dnia 25 stycznia 2023 r. skarżący podniósł, że okoliczność pobierania przez niego renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie może być przeszkodą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazał, że wyrokiem z dnia 26 września 2019 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o utracie mocy przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w zakresie w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie częściowo niezdolnej do pracy. Zwrócił uwagę, że zawieszenie renty zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych następuje po osiągnięciu przez uprawnionego przychodu w wysokości 150% przeciętnego wynagrodzenia. Wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne jest wyższe niż pobierana przez skarżącego renta, a wymaganie jej zawieszenia byłoby niezgodne z ustawą.

Decyzją z dnia 30 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że z przeprowadzonych w sprawie dowodów: wywiadu środowiskowego, oświadczeń skarżącego oraz decyzji ZUS wynika, że przyczyną rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia nie była opieka nad żoną, ale stan zdrowia skarżącego. W rezultacie, brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a opieką nad żoną przez skarżącego. Organ zwrócił uwagę, że skarżący mógłby skorzystać z usług opiekuńczych, a nadto, że zakres opieki nad żoną nie jest tego rodzaju, żeby wymagał całkowitej rezygnacji z zatrudnienia. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ wskazał, że skarżący błędnie odczytuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. W ocenie organu powinien on być tak rozumiany, że warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji otrzymywania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest dokonanie wyboru świadczenia przez osobę uprawnioną i zawieszenie prawa do renty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r. poprzez jego zastosowanie, mimo derogacyjnego skutku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowo zastosowaną normą prawa materialnego, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.

W niniejszej sprawie niesporne były następujące okoliczności: żona skarżącego jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, który istnieje od 2 sierpnia 2022 r., na mocy orzeczenia lekarza orzecznika ZUS skarżący został uznany za częściowo niezdolnego do pracy od 5 kwietnia 2022 r. do 30 kwietnia 2024 r., skarżący pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy przyznaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do 30 kwietnia 2024 r., skarżący ostatni raz pozostawał w zatrudnieniu w 2021 r., a umowa została rozwiązana z upływem czasu, na jaki została zawarta. Niesporny był również zakres opieki skarżącego nad żoną ustalony przez organy w oparciu o wywiad środowiskowy i treść oświadczeń skarżącego. Obejmuje on: pomoc przy wstawaniu z łóżka, pomoc w poruszaniu się, przygotowanie posiłków, podanie posiłków, pomoc w ich spożywaniu, przygotowanie i podanie leków, organizację wizyt lekarskich, organizację wyjść do kościoła i na spacery, pomoc w higienie osobistej, ubieraniu się, ćwiczenia rozwijające, sprzątanie w domu, zmianę pościeli, pranie, odgarnianie śniegu, zakup opału.

Okolicznością sporną w niniejszym postępowaniu było istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zaprzestaniem przez skarżącego opieki nad żoną oraz kwestia możliwości jednoczesnego pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem Sądu prawidłowo przyjęto w zaskarżonej decyzji, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a opieką nad żoną.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 17 u.ś.r. obowiązujące w dacie wydania decyzji. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje, jeżeli osoba uprawniona rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że małżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W rezultacie, skarżący był legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną żoną.

Podstawowym wymogiem do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z 17 października 2020 r., I OSK 1148/20, CBOSA). Pojęcie opieki, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r., IV SA/Wr 51/21, CBOSA).

Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r. pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19, CBOSA). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., I OSK 2820/13, CBOSA). Sąd podziela również stanowisko przyjęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r. (sygn. akt I OSK 275/21, CBOSA), że prawidłowo interpretowana hipoteza normy wyrażonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. obejmuje również konieczność poszukiwania związku – także czasowego- pomiędzy zaprzestaniem aktywności zawodowej (działań zmierzających do jej podjęcia) a wystąpieniem konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną.

Tymczasem, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie brak jest związku pomiędzy zaprzestaniem przez skarżącego zatrudnienia a opieką nad żoną. Należy wskazać, że skarżący pozostawał w zatrudnieniu do 27 listopada 2021 r., a umowa o pracę została rozwiązana z upływem czasu, na jaki została zawarta, od 5 kwietnia 2022 r. skarżący jest osobą częściowo niezdolną do pracy, a znaczny stopień niepełnosprawności żony skarżącego datuje się od sierpnia 2022 r. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że przyczyną rezygnacji z zatrudniania była konieczność opieki nad żoną. Rozważając w tym zakresie przesłankę niepodejmowania zatrudnienia należy wskazać, że jest ona spełniona, jeżeli zostanie ustalone, że wyłączną przyczyną niepodejmowania zatrudnienia jest konieczność sprawowania opieki. Konieczne jest ponadto ustalenie, że osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia ma obiektywną możliwość ze względu na swój wiek, stan zdrowia i doświadczenie, podjęcia zatrudnienia, jednakże nie podejmuje go ze względu na konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną. Podkreślić należy, że ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. powinna być zawsze dokonywana jako aktualna, tj. odnosząca się do czasu, w którym skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia. Tymczasem, skarżący od kwietnia 2022 r. posiada orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy, pobiera z tego tytułu rentę, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że przyczyną rezygnacji z zatrudnienia i niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącego jest konieczność opieki nad żoną, z okoliczności sprawy wynika bowiem, że był nią stan zdrowia skarżącego.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 12 ustawy 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2023, poz. 1251, dalej: "u.e.r.f.u.s.")niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (ust. 1), osoba częściowo niezdolna do pracy utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (ust. 3).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.e.r.f.u.s. przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się: 1) stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji; 2) możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. Z akt sprawy wynika, że skarżący posiada orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy wydane do kwietnia 2024 r.

Nie może zatem budzić wątpliwości w okolicznościach niniejszej sprawy, że skarżący zrezygnował z zatrudnienia z powodu problemów zdrowotnych, a nie z powodu opieki nad niepełnosprawną małżonką. W rezultacie, brak było podstaw do stwierdzenia, że pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącego a opieką nad żoną istniał związek przyczynowo-skutkowy.

Sąd podziela również ustalenia przyjęte w zaskarżonej decyzji, że zakres opieki skarżącego nad żoną nie był tego rodzaju, aby wykluczał podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia przez skarżącego. Podkreślić należy, że system świadczeń rodzinnych został tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2021 r., III SA/Kr 1065/20, CBOSA). Jednak wówczas wnioskujący musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy.

W ocenie Sądu w znacznej mierze czynności wskazane przez skarżącego oraz ustalone w treści wywiadu środowiskowego stanowią czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (z dnia 5 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 918/22), w świetle którego takie czynności jak: przygotowanie posiłków, ich podanie, podanie leków, czynności higieniczne, a tym bardziej czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego mogą być realizowane przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu, a także w dni wolne. Nie sposób przyjąć, aby takie czynności, jak dbanie o czystość w domu, towarzyszenie w wizytach lekarskich, badaniach, wykupywanie leków, pilnowanie ich przyjmowania, pomoc w ubieraniu się, przygotowanie posiłków, czy ich podanie wymagały całkowitej rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia. Podkreślić należy, że są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je (dla siebie, a przy okazji także dla domowników) przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu, czy w dni wolne od pracy. Czynności polegające na pomocy w utrzymaniu higieny, podawaniu posiłków, czy leków nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia (por. wyrok WSA w Krakowie, jw.).

W rezultacie, zdaniem Sądu prawidłowo przyjęto w zaskarżonej decyzji, że zakres opieki skarżącego nad żoną nie jest tego rodzaju, aby skarżący nie mógł podjąć zatrudnienia, choćby w części wymiaru czasu pracy, bez szkody dla opieki, której wymaga niepełnosprawna żona.

Sąd nie podziela zarzutu podniesionego w skardze, że dopuszczalne jest pobieranie równocześnie świadczenia w postaci renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazać należy, że wyrokiem z dnia 29 czerwca 2019 r. (sygn. akt SK 2/17) Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle którego osoby, które pobierają świadczenia z systemu ubezpieczenia społecznego, mogą podjąć zatrudnienie, ale rezygnują z tego ze względu na sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną, znajdują się w analogicznej sytuacji względem siebie, a nie tylko względem opiekunów nie posiadających uprawnienia do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Zasada równości, która stała za rozstrzygnięciem przyjętym w wyroku SK 2/17, powinna znaleźć zastosowanie również do warunków, na jakich opiekunowie osób niepełnosprawnych uprawnieni do świadczeń z ubezpieczenia społecznego (emerytury, renty), rezygnujący z zatrudnienia, mogą uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Nakazuje ona przyjąć, że, wyrok TK nie wywołał skutku polegającego na możliwości pobierania przez osoby uprawnione zarówno świadczeń z zabezpieczenia społecznego, jak i świadczenia pielęgnacyjnego, ale warunkiem jest dokonanie wyboru i rezygnacja z dotychczas pobieranego świadczenia (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt I OSK 1413/22). W ocenie Sądu niedopuszczalna byłaby z punktu widzenia istoty świadczenia pielęgnacyjnego sytuacja, w której osoba pobierałaby równocześnie świadczenie z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz świadczenie pielęgnacyjne, które ma stanowić rekompensatę za brak możliwości podjęcia zatrudnienia z uwagi na konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną.

Wskazać jednakże należy, że rozważania te wymagałyby uprzedniego ustalenia, że zostały spełnione przesłanki przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, co jak prawidłowo ustalił organ w zaskarżonej decyzji, w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, a także z prawidłowo zastosowanymi normami prawa materialnego i procesowego.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.