Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2900/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Beata Jezielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 września 2022 r. sygn. akt II SAB/Op 45/22 w sprawie ze skargi Fundacji [...] na bezczynność Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 29 września 2022 r. (sygn. akt II SAB/Op 45/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Fundacji [...] na bezczynność Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] (dalej jako: Nadleśniczy) w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 oraz art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), 1) zobowiązał Nadleśniczego do rozpoznania wniosku skarżącej Fundacji z 15 lutego 2022 r., doprecyzowanego pismem z 3 marca 2022 r., w terminie 30 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku; 2) stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie; 3) stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem; 4) zasądził od Nadleśniczego na rzecz Fundacji kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wyroku podano, że wnioskiem z 15 lutego 2022 r. skarżąca zwróciła się do organu o udostępnienie informacji związanej z procesem konsultacji społecznych, zgłaszania uwag, wniosków i petycji oraz współuczestniczenia strony społecznej w decyzjach o gospodarce leśnej. Skarżąca zwróciła się o przesłanie na wskazany w piśmie adres poczty elektronicznej odpowiedzi na następujące pytania: "Wnioskujemy o przesłanie listy przypadków z okresu od 1 stycznia 2018 roku do momentu odpowiedzi na to pismo, gdy przedstawiciele strony społecznej zgłaszali postulaty, pytania, wnioski i uwagi dotyczące prowadzenia gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa? Dla każdego z przypadków wnioskujemy o podanie: a. Kto zgłaszał postulaty, pytania, wnioski i uwagi dotyczące prowadzenia gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa? b. Zagadnień, których dotyczyły pytania, wnioski i uwagi zgłaszane przez stronę społeczną. c. Rezultatów zgłaszania pytań, postulatów, wniosków i uwag przez stronę społeczną, w szczególności informacji czy w wyniku zaangażowania strony społecznej Nadleśnictwo zmodyfikowało swoje plany prowadzenia gospodarki leśnej i jeżeli tak, to w jaki sposób. d. Dokumentacji komunikacji Nadleśnictwa ze stroną społeczną."

Pismem z 1 marca 2022 r. Nadleśniczy, powołując się na art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 ze zm., dalej jako: u.o.u.i.ś.), wezwał skarżącą Fundację do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez jego złożenie na piśmie pod rygorem pozostawienia złożonego wniosku bez rozpoznania. Brak ten został uzupełniony przez skarżącą w dniu 3 marca 2022 r. Pismem z 17 marca 2022 r. organ poinformował Fundację, że jej wniosek z 15 lutego 2022 r. nie obejmuje informacji o środowisku i jego ochronie w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.o.u.i.ś. i w związku z tym pozostawił go bez rozpoznania.

W złożonej skardze na bezczynność Nadleśniczego skarżąca Fundacja zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji RP oraz przepisów u.o.u.i.ś.

W odpowiedzi na skargę Nadleśniczy wniósł o jej odrzucenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Uwzględniając skargę WSA wskazał, że w świetle art. 8 ust. 1 u.o.u.i.ś. Nadleśniczy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji o środowisku i jego ochronie. Ponadto wniosek skarżącej dotyczył postulatów, wniosków i uwag, zgłoszonych w określonym przedziale czasowym do Nadleśnictwa przez stronę społeczną, w kwestiach związanych z realizacją gospodarki leśnej, rezultatów działań podjętych przez organ w następstwie tych postulatów (wniosków, uwag) oraz planowanych zmian w zakresie komunikacji ze stroną społeczną, a więc kwestii odnoszących się wprost do stanu elementów środowiska i jego ochrony. Wskazano, że plan urządzenia lasu to podstawowy dokument gospodarki leśnej opracowywany dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej, według którego prowadzi się trwale zrównoważoną gospodarkę leśną. Każde zatem działanie związane z prowadzeniem gospodarki leśnej i realizacją planu urządzenia lasu ma związek ze środowiskiem oraz jego ochroną. Zatem żądane informacje mieszczą się w pojęciu informacji o środowisku i jego ochronie, zdefiniowanym szeroko w art. 9 ust. 1 pkt 3 u.o.u.i.ś. Ponadto chodzi nie tylko o działania wpływające na elementy środowiska, ale również mogące wpłynąć na to środowisko oraz na jego ochronę. W konsekwencji organ winien w tej sprawie albo udostępnić wnioskowane informacje o środowisku i jego ochronie w formie czynności materialno-technicznej (art. 14 ust. 1 u.o.u.i.ś.), albo wydać decyzję o odmowie ich udostępnienia w okolicznościach przewidzianych w art. 20 ust. 1 u.o.u.i.ś.

Od wyroku tego skargę kasacyjną wywiódł Nadleśniczy, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie:

I. prawa materialnego, a to:

- art. 61 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie przyjęcia, że wniosek skarżącego stanowił o nadużyciu przez niego prawa do informacji publicznej;

- art. 14 ust 1 oraz 20 ust. 1 u.o.u.i.ś. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie organ zobowiązany był udostępnić wnioskowane informacje w formie czynności materialno-technicznej albo wydać decyzję o odmowie ich udostępnienia;

II. przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 10 § 1, art. 61 § 4, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działania administracji publicznej uchybił należytej ocenie przeprowadzonych przez organ dowodów;

- art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przez zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności, pomimo że wniosek skarżącego stanowił nadużycie prawa do informacji publicznej;

- art. 149 § 1 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, gdy tymczasem w opisanych w uzasadnieniu niniejszej skargi okolicznościach faktycznych i prawnych nie można żadną miarą przypisać organowi bezczynności;

- art. 151 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie wobec okoliczności, że organ nie pozostawał w bezczynności.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu wg norm przepisanych, oświadczając że zrzeka się prawa do rozpoznania sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że prawo do informacji publicznej nie ma charakteru nieograniczonego. Podniesiono, że Fundacja domaga się skanów dokumentów z szerokiego przedziału czasowego, sięgających kilka lat wstecz. Zatem organ musi poświęcić czas na odnalezienie dokumentów, zapoznanie się z nimi oraz zanonimizowanie. W ocenie skarżącego kasacyjnie organu są to działania w znacznym stopniu utrudniające prawidłowe funkcjonowanie organu, pozwalające przypuszczać, że wnioskodawcy nie zależy na dobru publicznemu. W istocie zatem wniosek nie służy usprawnieniu realizacji zadań publicznych, a godzi w realizację tych zadań i stanowi o nadużyciu prawa do informacji. Wskazano, że wnioskowi nie podlegał sam plan, a szeroko rozumiane informacje o postulatach, wnioskach i uwagach dotyczących wdrażania już zatwierdzonego planu. Art. 9 ust. 1 pkt 3 u.o.u.i.ś. dotyczy zaś działań władzy publicznej, a nie postulatów społecznych w zakresie podjęcia lub zaniechania działań przez władze. Zatem wniosek dotyczył informacji de facto zgłaszanych przez podmioty zewnętrzne, czyli informacji niezwiązanych bezpośrednio z informacją o środowisku przyrodniczym, czy stanie jego ochrony. Ponadto - zdaniem skarżącego kasacyjnie organu - wniosek dotyczył informacji przetworzonej. Podkreślono, że w sytuacji gdy skarżąca w sposób jednoznaczny wskazała podstawę prawną swego żądania, a w wyniku przeprowadzonej analizy organ doszedł do wniosku, że żądana informacja nie stanowi informacji o środowisku, konieczne stało się poinformowanie o tym fakcie strony skarżącej, co nastąpiło pismem z 17 marca 2022 r. Takie postępowanie nie może być zatem kwalifikowane jako bezczynność.

Uczestnik postępowania - Stowarzyszenie [...] wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej.

Wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy podkreślić, że zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oparte jest bowiem na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd i zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi. Przy czym uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.

Nieskuteczne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że tego rodzaju przepisy, mające charakter ogólny (blankietowy), nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. W związku z tym zarzut skargi kasacyjnej nie może ograniczać się do wskazania naruszenia tego rodzaju przepisu bez powiązania go z zarzutem naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania (por. wyroki NSA z: 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2383/14, 4 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 78/14, z 28 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 887/16 oraz wyroki z 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2483/14, z 7 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2595/13, z 30 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 931/08). Takiego powiązania w skardze kasacyjnej nie dokonano, zaś uzasadnienie powołanych zarzutów ogranicza się do wskazania, że nie doszło do bezczynności, co w ogóle uniemożliwia odniesienie się do tak skonstruowanego zarzutu. Ponadto uwzględnienie skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie może stanowić argumentu mającego świadczyć o naruszeniu art. 151 p.p.s.a. Należy bowiem podkreślić, że jeżeli sąd administracyjny stosuje środki określone w ustawie, to każde jego orzeczenie, zarówno korzystne, jak i niekorzystne dla skarżącego lub organu jest realizacją obowiązku przeprowadzenia kontroli działalności administracji publiczne i w takich przypadkach nie może być mowy o naruszeniu powołanych przepisów (por. wyrok NSA: z 29 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2074/13, z 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1636/11, z 7 lipca 2011 r., II OSK 745/11). Natomiast okoliczność, że WSA wydał orzeczenie o treści niezgodnej z oczekiwaniami skarżącego kasacyjnie organu nie oznacza, że doszło do naruszenia powołanych przepisów.

Należy także zauważyć, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka powołała się na treść art. 141 § 4 p.p.s.a., ale nie sformułowała w tym zakresie żadnego zarzutu w petitum skargi kasacyjnej. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny nie może odnieść się do kwestii poprawności uzasadnienia sporządzonego przez WSA. Z tych samych powodów Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił poza zakresem swoich rozważań podniesioną w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okoliczność, że w ocenie organu wniosek dotyczył informacji przetworzonej.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7, art. 10 § 1, art. 61 § 4, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie, którego skarżący kasacyjnie organ upatruje w dokonaniu przez WSA niewłaściwej kontroli legalności działania administracji publicznej i nienależytej ocenie przeprowadzonych przez organ dowodów.

Wyjaśnić należy, że tryb udostępniania informacji o środowisku w całości reguluje Dział II u.o.u.i.ś. W związku z tym przepisy k.p.a. mają zastosowanie jedynie w przypadku odmowy udostępnienia informacji o środowisku w trybie art. 20 ust. 1 lub art. 15 ust. 3 u.o.u.i.ś., co następuje w drodze decyzji oraz w przypadku przekazania wniosku podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja (art. 19 ust. 2 pkt 1 u.o.u.i.ś.). W przedmiotowej sprawie nie doszło do wydania decyzji, ani do przekazania wniosku. W związku z tym powołane przepisy k.p.a. nie miały w sprawie zastosowania i nie mogło dojść do ich naruszenia. Dodatkowo ze sposobu sformułowania tego zarzutu można odnieść wrażenie, że w ocenie autorki skargi kasacyjnej to WSA dopuściło się naruszenia przepisów k.p.a., podczas gdy przepisy te dotyczą wyłącznie postępowania administracyjnego przed organem, a nie postępowania przed sądem administracyjnym.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 61 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie w odniesieniu do wniosku skarżącego, który w ocenie skarżącego kasacyjnie organu stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej.

Należy zauważyć, że art. 61 ust. 3 Konstytucji RP określa w jakich wypadkach następuje ograniczenie prawa do informacji publicznej stanowiąc, że może to nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Z kolei art. 2 Konstytucji stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Art. 61 Konstytucji RP określa zakres i charakter prawa do informacji publicznej, a także kryteria wg których dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu. Jednakże zgodnie z art. 61 ust. 4 Konstytucji RP tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy. Taką regulację w odniesieniu do informacji o środowisku stanowią przepisy u.o.u.i.ś. Niezasadne jest zatem powoływanie się wyłącznie na przepisy konstytucyjne, bez wskazania przepisu ustawy, który został naruszony. Wprawdzie w uzasadnieniu zarzutu organ powołał się na treść art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale przepisy tej ustawy w ogóle w przedmiotowej sprawie nie miały zastosowania, gdyż wniosek Fundacji został złożony w trybie u.o.u.i.ś. Zatem skarżący kasacyjnie organ w ogóle nie wykazał, na czym miałoby polegać naruszenie powołanych przepisów w kontekście nadużycia prawa do informacji o środowisku, co uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do tak skonstruowanego zarzutu.

Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty naruszenia art. 14 ust 1 oraz art. 20 ust. 1 u.o.u.i.ś. poprzez ich zastosowanie.

Należy podkreślić, że każdy ma prawo do informacji o środowisku i jego ochronie na warunkach określonych ustawą (art. 4 u.o.u.i.ś.). Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 u.o.u.i.ś. udostępnieniu, o którym mowa w art. 8, podlegają informacje dotyczące środków, takich jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów. Zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że udostępnieniu podlegają wszystkie informacje dotyczące środowiska (por. M. Bar, J. Jędrośka, Komentarz do ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/el. 2104, wyrok NSA z 9 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 3483/18, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 147/21, wyrok NSA z 5 stycznia 2023 r. sygn. akt III OSK 6352/21). Jak się bowiem wskazuje, prima facie można odnieść wrażenie, że art. 9 ust. 1 u.d.i.ś. zawiera zamknięty katalog informacji podlegających udostępnieniu, jednakże z art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska wynika, że prawo to ma znacznie szerszy zakres, niż to wynika z art. 9 ust. 1 u.i.o.ś. Domniemywać zatem należy, co wynika z art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, że każda informacja o środowisku podlega udostępnieniu, chyba że organ ochrony środowiska, wyłącznie na podstawie przepisów ustawy wykaże, że w konkretnej sprawie nie ma możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie (por. B. Rakoczy, Ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz, LexisNexis 2010). Ustalając zatem przedmiotowy zakres informacji o środowisku, które mają być udostępnione, należy mieć na uwadze, że prawo do tych informacji jest gwarantowane konstytucyjnie, a skonkretyzowane w art. 4 u.o.u.i.ś., wprowadzającym powszechny dostęp do informacji o środowisku. Oznacza to, że udostępnienie informacji o środowisku jest regułą, a odstępstwa od niej mają charakter wyjątkowy i powinny wprost wynikać z przepisów prawa jednoznacznie określających, jakiego rodzaju informacje nie podlegają udostępnieniu (art. 16 u.i.o.ś.).

Podnieść także należy, że przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 u.o.u.i.o.ś. stanowi transpozycję do polskiego systemu prawnego dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i uchylającej dyrektywę Rady 90/313/EWG (Dz. Urzęd. WE seria L nr 41 poz. 26, dalej: dyrektywa). W motywie 10 dyrektywy wskazano, że: "definicja informacji o środowisku powinna zostać sprecyzowana, tak by uwzględniać informacje w dowolnej formie dotyczące stanu środowiska, czynników, środków lub działań, które wpływają lub mogą wpłynąć na środowisko lub mają na celu jego ochronę, analizy kosztów i korzyści oraz analizy gospodarcze wykorzystywane w ramach takich środków lub działań, jak również informacje dotyczące stanu ludzkiego zdrowia i bezpieczeństwa, łącznie ze skażeniem łańcucha pokarmowego, warunkami życia człowieka, obiektami kultury i budowlami w stopniu, w jakim ulegają one lub mogą ulec, wpływowi tych elementów". Prawodawca unijny wskazał, że przepisy o dostępie do informacji o środowisku mają zastosowanie do zjawisk związanych z funkcjonowaniem elementów o charakterze przyrodniczym. Podnieść należy, że u.o.u.i.ś. nie zawiera własnej definicji "środowiska", natomiast ustawodawca zdefiniował to pojęcie w art. 3 pkt 39 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556, dalej jako: P.o.ś.). Zgodnie z tym przepisem przez środowisko rozumie się ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami. Zatem "wiodącym w definicji jest rozumienie środowiska w sensie środowiska przyrodniczego, jednak z wzięciem pod uwagę jego stanu aktualnego (środowisko przyrodnicze to nie środowisko pierwotne), stanu wynikającego z faktu korzystania ze środowiska przez człowieka (J. Jędrośka, Ustawa Prawo ochrony środowiska. Komentarz. LEX/el 2014). Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku dotyczy zatem informacji o elementach środowiska o charakterze przyrodniczym i ewentualnych działaniach władz w zakresie utrzymania właściwego stanu środowiska przyrodniczego" (por. wyrok NSA z 9 maja 2019 r., sygn. I OSK 2158/17,; K. Tarnacka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Wyd. Sejmowe Warszawa 2009, s. 211.).

W związku z tym informacje dotyczące wszelkich procesów konsultacji społecznych, zgłaszania uwag i współuczestniczenia strony społecznej w decyzjach o gospodarce leśnej, które odbyły się poza procesem tworzenia planu urządzania lasu (tj. dotyczących wdrażania już zatwierdzonego planu, a nie tworzenia nowego), mieszczą się w pojęciu informacji o środowisku i jego ochronie. Lasy są elementem środowiska, co znajduje potwierdzenie w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 672, dalej jako: u.o.l.) - potraktowanie zasobów leśnych jako jednego z elementów środowiska w związku z art. 3 pkt 39 P.o.ś. Plan urządzenia lasu, według art. 6 ust. 1 pkt 6 u.o.l., to podstawowy dokument gospodarki leśnej opracowywany dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej. Jego sporządzenie jest obowiązkowe dla lasów stanowiących własność Skarbu Państwa i następuje na koszt i zlecenie Lasów Państwowych (art. 19 ust. 1 w związku z art. 21 ust. 1 u.o.l.). Plan urządzenia lasu musi być zatwierdzony przez ministra właściwego do spraw środowiska. Jest to kluczowy dokument, nierozłącznie związany z aspektami środowiskowymi i ochronnymi gospodarki leśnej. Plan urządzenia lasu, poprzez włączenie w jego ramy programu ochrony przyrody, jest także instrumentem ochrony środowiska, a z tego wynika, że dane dotyczące opracowania czy realizacji takiego instrumentu, także pod względem podmiotów uczestniczących w tym procesie, są informacjami dotyczącymi środowiska. Wskazane działania, wynikające z planu urządzenia lasu, są jednoznacznie nakierowane na ochronę środowiska, a zatem wpływ na stan środowiska, którego elementem jest las. Powyższe stanowisko zostało zaprezentowane w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2023 r. sygn. akt III OSK 651/23 oraz z 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OSK 1058/23 i skład orzekający w niniejszej sprawie całkowicie je podziela.

W związku z tym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 14 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.o.u.i.ś., które określają tryb udostępnienia bądź odmowy udostępnienia informacji o środowisku. Z wyżej wskazanych powodów żądane przez Fundację informacje są informacjami dotyczącymi środowiska, z w związku z tym, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, przepisy te mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Z powyższych względów zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej okazały się niezasadne i dlatego, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.