Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 404/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1-2, art. 36 ust. 1
journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
article: art. 132 ust. 6
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 55(1)
journal: Dz.U. 2019 poz 1145
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
article: art. 151, art. 153, art. 170, art. 171
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. spółka z o.o. z siedzibą [....] na decyzję Wojewody [...] z dnia [....] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...], działając jako prezydent miasta na prawach powiatu wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, decyzją z [...] lipca 2019 r., nr [...]:

I) ustalił na rzecz E. Z. odszkodowanie w wysokości [...] zł za zmniejszenie wartości nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2, z arkusza mapy [...] obrębu G. , ze względu na przebieg napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 kV S. ,

II) do zapłaty odszkodowania w wysokości [...] zł zobowiązał A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Organ wskazał, że odszkodowanie podlega wypłacie jednorazowo, w terminie czternastu dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, w sposób wskazany przez uprawnioną.

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że pismem z [...] lutego 1975 r. Zakład Energetyczny [...] wystąpił o wydanie zezwolenia na zajęcie terenu dla budowy linii elektroenergetycznej 110 kV S. . Plan realizacyjny tej inwestycji został zatwierdzony decyzją Prezydium Rady Narodowej miasta [...] z [...] listopada 1973 r., nr [...] Kierownik Urzędu Dzielnicowego [...] decyzją z [...] marca 1975 r., nr [...], działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 13 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1958 r., Nr 17 poz. 70 ze zm. – w skrócie: "u.z.t.w.n"), zezwolił Zakładowi Energetycznemu [...] na tymczasowe zajęcie terenu dla pobudowania linii elektroenergetycznej 110 kV S. , obejmującego m.in. działkę [...]. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Kierownika Wojewódzkiego Zarządu Gospodarki Terenami, Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z [...] października 1975 r., nr [...] Na mocy wskazanego zezwolenia ograniczono sposób użytkowania m.in. nieruchomości obejmującej działkę [...] należącą wówczas do E. K. (obecnie E. Z.), która nabyła tę nieruchomość na mocy umowy darowizny z [...] stycznia 1974 r.

W wyniku przekształcenia Zakładu Energetycznego [...] w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 5 lutego 1993 r. o przekształceniach własnościowych niektórych przedsiębiorstw państwowych o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz. U. z 1993 r. Nr 16, poz. 69) oraz zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z 9 lipca 1993 r., nr 193/Org/93, powstała Energetyka [...] S.A. W dniu [...] stycznia 2003 r. nastąpiło połączenie Energetyki [...] S.A. z Energetyką S. S.A., Zakładem Energetycznym [...] S.A., Z. Energetycznym S.A. oraz Zakładem Energetycznym B. S.A. Spółki w trybie art. 491 i następnych ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych wniosły swoje majątki do Energetyki P. S.A. W związku z powyższym połączeniem Energetyka P. S.A. zmieniła firmę na Grupa Energetyczna [...] S.A., którą używała do [...] października 2004 r. Wtedy nastąpiła kolejna zmiana firmy - na E. S.A.

W oparciu o art. 9d ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2018 r. poz. 755 – w skrócie: "p.e.") E. S.A. została zobowiązana do prawnego wydzielenia operatora systemu dystrybucyjnego w rozumieniu art. 9 pkt 25 p.e. W związku z powyższym E. S.A. zawiązała A. sp. z o.o., która pełni funkcję operatora systemu dystrybucyjnego.

W dniu [...] czerwca 2007 r. zawarto umowę, mocą której E. S.A. zbyła na rzecz A. sp. z o.o. aport w postaci oddziału E. S.A. samodzielnie sporządzającego bilans, prowadzącego działalność w zakresie energii elektrycznej, stanowiącego zorganizowaną część przedsiębiorstwa. W skład oddziału weszły w szczególności: prawa własności ruchomości, a zwłaszcza ruchomości związane z prowadzeniem działalności w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, linii kablowych i napowietrznych sieci dystrybucyjnych oraz zespołów elektroenergetycznych, stacji i rozdzielni energetycznych, transformatorów, prawa własności nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego gruntów, prawa wynikające z umów najmu, dzierżawy ruchomości i nieruchomości oraz prawa do korzystania z ruchomości i nieruchomości, wynikające z innych stosunków prawnych, wartości niematerialne i prawne, majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne, niskocenne składniki majątku niezaliczane do środków trwałych, znajdujące się w użytkowaniu pracowników oddziału, tajemnice przedsiębiorstwa, księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, prawo do korzystania z oznaczenia indywidualizującego "A. ", a także wszelkie prawa i wierzytelności, wynikające z zawartych przez E. S.A. umów, związanych z prowadzeniem działalności dystrybucyjnej.

W zawartej [...] czerwca 2007 r. umowie zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa stwierdzono, powtarzając treść art. 554 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 ze zm. – w skrócie: "k.c."), że nabywca przedsiębiorstwa jest odpowiedzialny solidarnie ze zbywcą za jego zobowiązania, związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Odpowiedzialność nabywcy ogranicza się do wartości nabytego przedsiębiorstwa według stanu w chwili nabycia, a według cen w chwili zaspokojenia wierzyciela.

Wnioskiem z [...] lutego 2019 r. E. Z. wystąpiła do Prezydenta Miasta [...] o ustalenie i wypłatę odszkodowania na jej rzecz w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości przy ul. [...] w [...].

Powołany przez Prezydenta Miasta [...] biegły – rzeczoznawca majątkowy T. S. sporządził w dniu [...] kwietnia 2019 r. operat szacunkowy, w którym określił wartość należnego E. Z. odszkodowania na kwotę [...]zł. Biegły przyjął, że powierzchnia pasa ograniczonego korzystania pod linią energetyczną wynosi [...] m2 (zgodnie z normą PN-E- 05100 szerokość 15,5 m, długość 15 m). Ustalił, że zgodnie z zatwierdzonym [...] sierpnia 1975 r. planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...], działka nr [...] znajdowała się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN). Określając wartość nieruchomości biegły zastosował podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Wpływ wybudowania w 1978 r. linii elektroenergetycznej w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego budynku mieszkalnego na zmianę warunków korzystania z nieruchomości w zakresie warunków akustycznych, estetycznych, poczucia bezpieczeństwa i pola elektromagnetycznego został określony przez biegłego na 10% wartości nieruchomości zabudowanej i wyniósł [...] zł. Biegły uznał, że wybudowanie linii elektroenergetycznej nie wpłynęło na zmianę przydatności użytkowej nieruchomości, która po jej posadowieniu wykorzystywana była w dotychczasowy sposób, tzn. na cele mieszkaniowe oraz działalności gospodarczej w budynkach warsztatowo-gospodarczych, a część niezabudowana, jako ogród przydomowy. Wartość odszkodowania z tytułu trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z pasa gruntu pod linią przesyłową (zakaz sadzenia wysokiej zieleni i lokowania urządzeń o znacznych wysokościach) rzeczoznawca określił jako iloczyn: powierzchni pasa ograniczonego korzystania, wartości jednostkowej powierzchni gruntu i współczynnika korygującego 0,05, na kwotę [...]zł, Ze względu na wybudowanie linii nad gruntem częściowo zabudowanym biegły uznał nieznaczny stopień ograniczenia. Skutki spowodowane obowiązkiem udostępniania nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją i usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń określił na kwotę [...]zł. Zmniejszenie wartości przedmiotowej nieruchomości zostało wycenione łącznie na kwotę [...]zł.

W dniu [...] maja 2019 r. pełnomocnik spółki zapoznał się z operatem szacunkowym.

W piśmie z [...] czerwca 2019 r. spółka zakwestionowała swoją odpowiedzialność odszkodowawczą, stwierdzając, że spoczywa ona na Skarbie Państwa. Ponadto spółka podniosła zarzut przedawnienia roszczenia na podstawie art. 188 k.c., a także zarzuciła, że rzeczoznawca majątkowy nie wykazał powodów przyjęcia rodzajów cech rynkowych oraz wartości współczynników mających wpływ na korektę cen średnich, a także przyjęcia ceny gruntu wyższej niż średnia wynikająca z przyjętych do analizy transakcji. Spółka zakwestionowała wartość miernika przyjętego przy określaniu trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości i podniósł brak opisu przyjętych kryteriów poszczególnych mierników mających wpływ na ustalenie ich poziomu procentowego. Ponadto zarzuciła pominięcie oceny wpływu na wysokość odszkodowania ograniczonego prawa rzeczowego - służebności przesyłu na rzecz firm B S.A., wynikającej z art. 128 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. 2020 r., poz. 65 ze zm. – w skrócie: "u.g.n.").

Biegły w piśmie z [...] czerwca 2019 r. wyjaśnił, że przy doborze transakcji do porównania przyjął te, które są najbardziej podobne do nieruchomości wycenianej. Określił cechy rynkowe nieruchomości wycenianej i nieruchomości porównawczych oraz wprowadził korektę wynikającą z różnic tych cech i ich wpływu na wartość. Wartość gruntu niezabudowanego jest jedynie o 5% wyższa od średniej z próbki transakcji przyjętych do wyceny. Odnosząc się do sposobu ustalenia wpływu istnienia urządzeń wysokiego napięcia na zmianę warunków korzystania z nieruchomości biegły wyjaśnił, że są one oceniane w kontekście ich wpływu na wartość nieruchomości. Podobnie jak w przypadku innych cech nieruchomości wpływających na jej wartość decydujące znaczenie mają preferencje potencjalnych nabywców. Wyjaśnił, również, że operat szacunkowy uwzględnia stany nieruchomości: w dniu ograniczenia prawa własności, tj. [...] października 1975 r. oraz w dacie wybudowania linii wysokiego napięcia 110 kV S. , tj. 1978 r., a ograniczone prawo rzeczowe zostało ustanowione później, zatem nie ma podstaw do uwzględnienia tego prawa, w wycenie.

Zdaniem organu, wyjaśnienia biegłego są wyczerpujące, a spółka po zapoznaniu się z nimi nie zgłosiła więcej uwag.

Prezydent Miasta [...] przyjął operat szacunkowy z [...] kwietnia 2019 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego T. S., jako podstawę do ustalenia odszkodowania uznając, że operat ten został sporządzony zgodnie z obowiązującymi tym zakresie przepisami i zasadami. Organ stwierdził, że na potrzeby wyceny biegły określił właściwy rynek nieruchomości podobnych, biorąc pod uwagę przedmiot, zakres i cel wyceny oraz dostępność danych. Zdaniem organu operat jest spójny i logiczny, a określone w nim wartości wiarygodne.

Uznając za niezasadny zarzut przedawnienia roszczenia odszkodowawczego organ zaznaczył, że w postępowaniu administracyjnym w tym zakresie nie mają zastosowania przepisy k.c.

Stwierdzając odpowiedzialność odszkodowawczą spółki, a nie Skarbu Państwa, organ wskazał, że E. S.A. jest następcą prawnym podmiotu, który uzyskał zezwolenie na czasowe zajęcie działek, tj. Zakładu Energetycznego [...], który wówczas był gestorem sieci elektrycznej, natomiast obecnie to A. Sp. z o.o. jest gestorem sieci, a więc podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania. Organ podkreślił, że następstwem prywatyzacji państwowego przedsiębiorstwa energetycznego było przejęcie przez spółkę Skarbu Państwa wszystkich praw, które obciążały przedsiębiorstwo przed rozpoczęciem procesu komercjalizacji.

W odwołaniu z [...] lipca 2019 r. spółka wniosła o uchylenie powyższej decyzji zarzucając organowi I instancji naruszenie: art. 128 ust. 4 w zw. z art. 124, art. 129 ust. 5 pkt 1 i 3, art. 130 u.g.n. oraz art. 118 k.c.

Wojewoda decyzją z [...] października 2019 r., nr [...], uchylił pkt II decyzji Prezydenta Miasta [...] i w tym zakresie orzekł, że do zapłaty odszkodowania w wysokości [...] zł zobowiązane są solidarnie A. sp. z o.o. oraz E. S.A.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie ziściły się przesłanki pozwalające na przyznanie E. Z. odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, przy czym podmiotami zobowiązanymi do wypłaty odszkodowania powinny być solidarnie A. sp. z o.o. i E. S.A. Obie te spółki są następcami prawnymi Zakładu Energetycznego [...], na rzecz którego dokonano ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...].

Organ II instancji stwierdził, że operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę T. S. jest kompleksowy, rzetelny i może stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania. Organ odwoławczy sprawdził, czy nieruchomości podobne, wskazane przez rzeczoznawcę majątkowego, spełniają kryterium podobieństwa pod względem przeznaczenia planistycznego. Wojewoda ocenił też, że operat szacunkowy jest zgodny z prawem. Rzeczoznawca majątkowy zastosował m.in. art. 130, art. 134 oraz art. 154 u.g.n. Sporządzając operat szacunkowy, nie uchybił też art. 4 pkt 16 u.g.n., przyjmując do zastosowanej metody porównań wyłącznie nieruchomości podobne.

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska spółki, co do możliwość przypisania odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbowi Państwa. Mając na uwadze treść przepisów dekretu z dnia [...] października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 1960 r., Nr 18, poz. 111), a także kolejne, dokonane przekształcenia Zakładu Energetycznego [...], zdaniem Wojewody nie ma wątpliwości, że obowiązki związane z decyzją z [...] marca 1975 r., [...] przeszły na następcę prawnego Zakładu Energetycznego [...].

Zdaniem Wojewody chybiony okazał się również argument o przedawnieniu roszczenia o odszkodowanie przysługującego stronom, gdyż do postępowania administracyjnego nie mają zastosowania k.c.

W kontekście zarzutu naruszenia art. 130 i art. 134 ust. 1 u.g.n. poprzez ustalenie odszkodowania w kwocie wyższej niż faktycznie należna Wojewoda stwierdził, że nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości operacie szacunkowym z [...] kwietnia 2019 r. Za nietrafny uznał w szczególności argument o błędnym nieuwzględnieniu ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości. Nie ma zatem znaczenia, iż później w dziale III księgi wieczystej wpisano ograniczone prawo rzeczowe na rzecz firmy B S.A.

Skargi na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosły E. S.A. i A. sp. z o.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Po [...], uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Wojewody na rzecz obu skarżących spółek koszty postępowania.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ odwoławczy, uchylając zaskarżoną decyzję w części, powinien wydać zarówno nowe rozstrzygnięcie, co do uchylonej części decyzji organu I instancji, jak i orzec odnośnie pozostałej części, nie podlegającej uchyleniu. Jeżeli zaś organ odwoławczy nie ustosunkował się do całości zaskarżonego rozstrzygnięcia, uchylając decyzję w części i w tym zakresie rozstrzygając sprawę, to w tych granicach brak jest ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Sąd zaznaczył także, że nie jest dopuszczalne orzeczenie o części sprawy w osnowie rozstrzygnięcia, zaś o pozostałej części w jego uzasadnieniu. WSA uznał zatem, że Wojewoda dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – w skrócie: "k.p.a."), co jest wystarczającym powodem uchylenia jego decyzji.

Dalej WSA, powołując się na art. 35 i art. 36 u.z.t.w.n. oraz odpowiednio art. 124 i art. 128 u.g.n. (mając na uwadze, że E. Z. wniosek złożyła dopiero [...] marca 2019 r., tj. w czasie obowiązywania u.g.n.).wskazał, że skoro odszkodowanie za ograniczenie prawa własności zajętej pod budowę linii energetycznej nie zostało dotychczas przyznane, to brak jest przeszkód do ustalenia odszkodowania w określonym wymiarze w oparciu o art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. Zaakcentował przy tym, że w odniesieniu do nieruchomości, której dotyczy niniejsza sprawa, nie została również ustanowiona służebność przesyłu. W konsekwencji powyższych rozważań WSA podzielił stanowisko organów, że przesłanki warunkujące możliwość ustalenia odszkodowania, przewidziane w art. 128 ust. 4 u.g.n., zostały spełnione, gdyż decyzją administracyjną z [...] marca 1975 r. działka [...] w części została przeznaczona pod budowę napowietrznej linii energetycznej, czym ograniczono sposób korzystania z niej.

WSA podniósł też, że art. 36 ust. 1 u.z.t.w.n. nie określał terminu dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, ani nie przewidywał przedawnienia dochodzenia tych roszczeń. Wobec tego Sąd uznał, że prawo żądania odszkodowania, wynikające z inwestycji przeprowadzonych na podstawie decyzji z 1975 r., z tytułu ograniczenia prawa nieruchomości, nie uległo przedawnieniu. WSA wskazał, że wniosek został złożony pod rządami aktualnie obowiązującej u.g.n., jednakże jest on skutkiem decyzji wydanej na podstawie u.z.t.w.n. i dotyczy nieprzedawnionych roszczeń, które mogły być obecnie rozpatrywane na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n.

W kwestii ustalenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania WSA podniósł, że na podstawie zezwolenia z 1975 r. stan ograniczenia nieruchomości trwa, posadowione są tam linie, których właścicielem jest A. . W ocenie Sądu, A. , jako beneficjent zezwolenia i właściciel linii jest podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania. Odmiennie od stanowiska Wojewody WSA uznał, że kwestie związane z aportem i ewentualną odpowiedzialnością solidarną podmiotu wnoszącego go, pozostają poza zakresem niniejszego postępowania, a sami zainteresowani w razie sporu mogą ewentualnie uregulować te kwestie na drodze innych postępowań.

Dodatkowo WSA wskazał, że na podstawie art. 136 ust. 6 w zw. z art. 123 ust. 5 pkt 3 u.g.n. w zw. z art. 36 ust. 1 u.z.t.w.n. zobowiązanym jest podmiot, który jest właścicielem sieci i beneficjentem zezwolenia. Nie ma żadnych podstaw prawnych, by uznać, że w tej sytuacji zobowiązanym powinien być Skarb Państwa. WSA zaznaczył, że ograniczenie wynikające z zezwolenia ma charakter trwały, a jego beneficjentem nie był tylko Zakład Energetyczny [...], ale po kolei wszystkie wskazane w decyzji podmioty, a obecnie jego beneficjentem jest A. .

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z [...] grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK [...], oddalił skargę kasacyjną Wojewody. W uzasadnieniu orzeczenia NSA przyznał rację WSA w Poznaniu, że brak rozstrzygnięcia organu odwoławczego w pozostałym zakresie należy uznać za wydanie aktu niezgodnego z prawem. Takie rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest rozstrzygnięciem niepełnym i niezgodnym z intencją podmiotu składającego odwołanie.

NSA za oczywiste uznał, że punktem wyjścia do wyinterpretowania normy określającej podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania powinna być regulacja, która mogła być podstawą do określenia takiego podmiotu w 1975 r., czyli w dacie wydania decyzji zezwalającej na budowę linii energetycznej i zajęcia gruntu pod tak określony cel. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że regulacja uchylonej u.z.t.w.n. jest jedynie swoiście rozumianym wzorcem do określenia przedmiotu sprawy odszkodowawczej, a także podmiotów uprawnionego i zobowiązanego. W tych zakresach, w których przepisy uchylonej u.z.t.w.n. nie "przystają" do aktualnej sytuacji społeczno-gospodarczej i regulacji rekonstrukcja normy prawnej statuującej odpowiedzialność odszkodowawczą za usytuowanie urządzeń przesyłowych powinna być dokonywana w oparciu o obecnie obowiązujące przepisy u.g.n.

NSA stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie byłoby możliwe określenie podmiotu zobowiązanego na podstawie art. 36 ust.1 w zw. z art. 35 ust. 1 u.z.t.w.n., bowiem podmiot ten już nie istnieje (Zakład Energetyczny [...]. Natomiast stosując normę z art. 132 ust. 6 u.g.n. za podmiot odpowiedzialny do wypłaty odszkodowania należy uznać A. , jako beneficjenta zezwolenia wydanego w 1975 r. Niewątpliwie bowiem decyzję wydaną w 1975 r. należy traktować jako nadal obowiązujące zezwolenie. Nie miało ono charakteru jednorazowego czy czasowego ograniczenia własności. Dopóki dopóty istnieje ono w obrocie prawnym, wywołuje skutki prawne w nim wyrażone. Ograniczenia wynikające z tego zezwolenia mają charakter trwały, a jego beneficjentem był nie tylko Zakład Energetyczny [...], ale po kolei wszystkie wskazane w decyzji podmioty – obecnie od 2007 r., czyli w dacie orzekania przez organy: A. . Skoro w świetle obowiązującej regulacji zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest podmiot, który uzyskał zezwolenie to okolicznością prawnie istotną z punktu widzenia określenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania jest ustalenie następcy prawnego tego zezwolenia. W sprawie niesporne jest, że następcą tym jest A. . NSA zaznaczył, że art. 132 ust. 6 u.g.n. nie odwołuje się do przesłanki posiadania linii energetycznej przez podmiot zobowiązany do zapłaty odszkodowania, ani do regulacji dotyczących wydzielenia czy utworzenia nowej spółki prawa handlowego w rozumieniu przepisów k.s.h. i o przekształceniach własnościowych, czy też rozliczeń finansowych pomiędzy podmiotami gospodarczymi.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wojewoda decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zlecił organowi I instancji wystąpienie do rzeczoznawcy majątkowego T. S. o potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego z [...] kwietnia 2019 r. Biegły sporządził stosowną klauzulę aktualności w dniu [...] lutego 2021 r. Pismem z [...] marca 2021 r. Wojewoda poinformował spółkę A. i E. Z. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się, co do całości zgromadzonych w sprawie dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.

Odnośnie meritum organ II instancji stwierdził, że niewątpliwie doszło do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], z uwagi na decyzję Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] marca 1975 r., nr [...], zezwalającą Zakładowi Energetycznemu [...] na tymczasowe zajęcie terenu dla pobudowania linii elektroenergetycznej 110 kV S. oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z [...] października 1975 r. Ówczesną właścicielką nieruchomości była E.K. (obecnie E. Z.), która w oparciu o obowiązującą obecnie u.g.n. jest uprawniona do dochodzenia należnego odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Organ II instancji, w oparciu o art. 132 ust. 6 u.g.n., stwierdził, że pierwotnie zobowiązanym do wypłaty odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości był Zakład Energetyczny [...]. Organ podkreślił, że NSA w wyroku z [...] grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK [...], uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie byłoby możliwe określenie podmiotu zobowiązanego na podstawie art. 36 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 u.z.t.w.n., gdyż ten podmiot już nie istnieje. Z kolei stosując normę z art. 132 ust. 6 u.g.n. za podmiot odpowiedzialny do wypłaty odszkodowania należy uznać A. sp. z o.o. jako beneficjenta zezwolenia wydanego w 1975 r. Wydaną wówczas decyzję należy bowiem traktować jako nadal obowiązujące zezwolenie.

W kontekście ustalenia kwoty należnego odszkodowania Wojewoda stwierdził, że operat sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego T. S. jest kompleksowy, rzetelny i może stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania. Zdaniem organu II instancji, sporządzony w sprawie operat jest zgodny z prawem. Charakter pozyskanej opinii biegłego T. S. pozwala na przyznanie mu waloru przydatności dla celów dowodowych. Dokument ten prawidłowo odzwierciedla rzeczywistość, a zatem nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego.

Odnosząc się natomiast do zarzutów spółki zawartych w odwołaniu z [...] lipca 2019 r., organ II instancji za niezasadny uznał zarzut nieprawidłowego ustalenia przez organ I instancji podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, oznaczonej jako działki nr [...] i [...]. W tym kontekście wskazał, że NSA w wyroku z [...] grudnia 2020 r. ostatecznie przesądził, iż podmiotem zobowiązanym jest A. sp. z o.o. jako beneficjent zezwolenia wydanego w 1975 r.

Za chybiony organ II instancji uznał również argument o przedawnieniu roszczenia o odszkodowanie. W tym zakresie wskazano, że do niniejszego postępowania administracyjnego nie mają zastosowania przepisy k.c.

W kontekście zarzutu naruszenia art. 130 i art. 134 ust. 1 u.g.n. poprzez ustalenie odszkodowania w kwocie wyższej niż faktycznie należna, organ odwoławczy stwierdził, że nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości operacie szacunkowym z [...] kwietnia 2019 r. sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego T. S..

Za niezasadny uznano także argument o błędnym nieuwzględnieniu ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości, oznaczonej jako działka [...]. Wysokość odszkodowania ustala się bowiem według stanu, przeznaczenia i wartości, wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. Nie ma zatem znaczenia, że później w dziale III księgi wieczystej nr [...] wpisano ograniczone prawo rzeczowe na rzecz firmy B S.A.

W skardze z [...] kwietnia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie powyższej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 132 ust. 6 u.g.n. w zw. z art. 35 ust. 1 i 2 u.z.t.w.n. oraz w zw. z art. 551 k.c.,

2) art. 8, art. 9, art. 10 i art. 136 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie, co było konieczne w świetle art. 156 ust. 3 u.g.n., tj. niepoinformowanie uczestników postępowania o aktualizacji operatu i uniemożliwienie zajęcia stanowiska w tym zakresie przez uczestnika postępowania.

W argumentacji skargi skarżąca podniosła, że kwestią podstawową jest konieczność prawidłowego uznania, czy A. sp. z o.o. powstała w wyniku wyłączenia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. z E, S.A. i jest następca prawnym i podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania za wywłaszczenie dokonane w roku 1975 r., na rzecz ówczesnego Zakładu Energetycznego, będącego własnością Skarbu Państwa. Skarżąca stwierdziła, że ani Wojewoda w zaskarżonej aktualnie decyzji, ani WSA w wyroku z [...] lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Po [...], nie odniósł się do kwestii nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa przez skarżącą od E, S.A. i utworzenia w ten właśnie sposób aktualnie obciążanej spółki. Zdaniem skarżącej, rozważenia wymaga, czy ten sposób powstania A. sp. z o.o. implikuje przejęcie zobowiązań E, S.A. w tym w zakresie w jakim obowiązek zapłaty reguluje art. 132 ust. 6 u.g.n. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, że podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest ten, kto uzyskał przysporzenie kosztem wywłaszczonych. W chwili zaś w której wydana została decyzja, tj. [...] października 1975 r. wywłaszczenie nastąpiło de facto na rzecz Skarbu Państwa.

Skarżąca zarzuciła także nieprawidłowe wykorzystanie operatu szacunkowego z [...] kwietnia 2019 r. i niepoinformowanie strony postępowania o sporządzeniu klauzuli aktualności z [...] lutego 2021 r. Skarżąca wskazała, że od chwili sporządzenia operatu, do wydania zaskarżanej decyzji, upłynęły niemal 24 miesiące, a zatem Wojewoda nie mógł oprzeć się na tymże operacie. Organ II instancji winien co najmniej, dokonać aktualizacji opinii w ramach prowadzonego przez siebie postępowania, zgodnie z art. 136 k.p.a. Skarżąca zarzuciła, że nie jest możliwe wykorzystanie nieaktualnego operatu szacunkowego jako podstawy do ustalenia wysokości odszkodowania. Bez potwierdzenia aktualności operatu nie można też formułować żadnych wiążących konkluzji, sprowadzających się do jednoznacznego stwierdzenia, czy organy administracyjne prawidłowo ustaliły wysokość opłaty. Organ II instancji winien poinformować wszystkie strony o sporządzonej aktualizacji opinii z [...] kwietnia 2019 r. i umożliwić ustosunkowanie się do tego przez uczestników postępowania. Jedyną informacją od organu II instancji było zawiadomienie o wyznaczeniu końcowego terminu zapoznania się z aktami sprawy administracyjnej z [...] marca 2021 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. W uzasadnieniu organ wskazał, że podnoszone przez skarżącą w skardze kwestie były już przedmiotem oceny sądów w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, na podstawie kryterium jej zgodności z prawem i w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd badał, czy organy prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy prawa materialnego, a w szczególności przepisy art. 132 ust. 6 u.g.n. w zw. z art. 35 ust. 1 i 2 u.z.t.w.n. oraz w zw. z art. 551 k.c., które uzasadniały orzeczenie o obowiązku zapłaty przez skarżącą odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz E. Z. za zmniejszenie wartości nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...], ze względu na przebieg napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 kV S..

Zdaniem organów, niewątpliwie doszło do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], z uwagi na decyzję Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] marca 1975 r., nr [...], zezwalającą Zakładowi Energetycznemu [...] na tymczasowe zajęcie terenu dla pobudowania linii elektroenergetycznej 110 kV S. oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z [...] października 1975 r. Ówczesną właścicielką nieruchomości była E. K. (obecnie E. Z.), która w oparciu o obowiązującą obecnie u.g.n. jest uprawniona do dochodzenia należnego odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Stwierdzając odpowiedzialność odszkodowawczą skarżącej, a nie Skarbu Państwa, organ wskazał, że E. S.A. jest następcą prawnym podmiotu, który uzyskał zezwolenie na czasowe zajęcie działek, tj. Zakładu Energetycznego [...], który wówczas był gestorem sieci elektrycznej, natomiast obecnie to A. Sp. z o.o. jest gestorem sieci, a więc podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania. Wojewoda w zaskarżonej decyzji podkreślił, że NSA w wyroku z [...] grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK [...], ostatecznie przesądził, iż podmiotem zobowiązanym jest A. sp. z o.o. jako beneficjent zezwolenia wydanego w 1975 r.

Kwestionując powyższe stanowisko skarżąca stwierdziła, że podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest ten, który uzyskał przysporzenie kosztem wywłaszczonych. Jej zdaniem w chwili wydania decyzji z [...] października 1975 r. wywłaszczenie nastąpiło na rzecz Skarbu Państwa. Ponadto skarżąca podniosła, że ani Wojewoda w zaskarżonej aktualnie decyzji, ani WSA w wyroku z [...] lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Po [...], nie odniósł się do kwestii nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa przez skarżącą od E. S.A. i utworzenia w ten właśnie sposób aktualnie obciążanej spółki. Zdaniem skarżącej, rozważenia wymaga, czy ten sposób powstania A. sp. z o.o. implikuje przejęcie zobowiązań E. S.A. w tym w zakresie w jakim obowiązek zapłaty reguluje art. 132 ust. 6 u.g.n. Skarżąca zarzuciła także Wojewodzie nieprawidłowe wykorzystanie operatu szacunkowego z [...] kwietnia 2019 r. i niepoinformowanie skarżącej o sporządzeniu klauzuli aktualności z [...] lutego 2021 r.

Wobec sformułowania przez skarżącą zarzutu naruszenia przepisów postępowania, na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że sądowa kontrola zaskarżonej decyzji musi w pierwszej kolejności dotyczyć tych ewentualnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięć organów podatkowych. Jak trafnie wskazano w orzecznictwie, rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 2 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 579/16; wyrok ten i orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dokonując oceny wskazanych zarzutów kwalifikowanych jako naruszenia przepisów postępowania, Sąd miał na uwadze wyrażony w piśmiennictwie pogląd, według którego, chodzi tu o pewne wady stosowania przez organy regulacji proceduralnych, które mogą polegać na:

- niedopełnieniu przez organy obowiązków wynikających z tych regulacji,

- uniemożliwieniu stronie skorzystania z zawartych w tych regulacjach uprawnień,

- błędnej wykładni poszczególnych przepisów regulacji proceduralnej stosowanej przez organ (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck W-wa 2011, s. 529).

Wszystkie wymienione wyżej postaci naruszeń, muszą mieć jednak wspólną cechę istotności, co oznacza, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 363/12, wyrok NSA z 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1490/11). Podkreśla się także, że aby jednoznacznie uznać, że tego rodzaju naruszenie wystąpiło, nieodzowne jest wykazanie przez stronę, że wytykane naruszenie taki wpływ mogło mieć.

Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, że w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym stosownie do wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Z uwagi na wynik poprzedniej sądowej kontroli wydawanej w tej sprawie decyzji, zwrócić należy uwagę na zasadę związania Sądu, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. W myśl tego przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. może dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1790/11).

Z kolei zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z przepisu tego (w zw. z art. 153 i 190 p.p.s.a.) wynika, że ani strona, ani organ administracji publicznej, nie mogą kwestionować wykładni prawa wyrażonej w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wynikająca z art. 170 p.p.s.a. moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być ono ponownie badane. Prawomocne orzeczenia korzystają z domniemania prawidłowości i mogą zostać wzruszone jedynie w przypadkach nadzwyczajnych, określonych ustawą.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok NSA z 9 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 1614/15, wyrok NSA z 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15). Ponadto podkreślić należy, moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1480/14). Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku (por. wyrok NSA z 11 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2428/15).

Mając powyższe na uwadze w pierwszej kolejności odnieść należy się do stanowiska tut. Sądu wyrażonego w wyroku z [...] lutego 2020 r., o sygn. akt II SA/Po [...] i w wyroku NSA z [...] grudnia 2020 r., o sygn. akt I OSK [...]. Otóż WSA w uzasadnieniu wydanego orzeczenia stwierdził, że organy prawidłowo przyznały E. Z. prawo do otrzymania odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...]. WSA uznał jednak, że Wojewoda w decyzji z [...] października 2019 r. błędnie stwierdził, że są podstawy by zobowiązywać do wypłaty odszkodowania zarówno A. sp. z o.o., jak i E. S.A., albowiem tylko A. sp. z o.o. jest dzisiaj właścicielem sieci oraz beneficjentem udzielonego w 1975 r. zezwolenia. NSA, oddalając skargę kasacyjną Wojewody od powyższego orzeczenia, w wyroku z [...] grudnia 2020 r. stwierdził natomiast, że w rozpoznawanej sprawie nie byłoby możliwe określenie podmiotu zobowiązanego na podstawie art. 36 ust.1 w zw. z art. 35 ust. 1 u.z.t.w.n., bowiem podmiot ten (Zakład Energetyczny [...] już nie istnieje. Jednocześnie NSA podkreślił, że stosując normę z art. 132 ust. 6 u.g.n. za podmiot odpowiedzialny do wypłaty odszkodowania należy uznać A. , jako beneficjenta zezwolenia wydanego w 1975 r. Niewątpliwie bowiem decyzję wydaną w 1975 r. należy traktować jako nadal obowiązujące zezwolenie. Nie miało ono charakteru jednorazowego, czy czasowego ograniczenia własności. W ocenie NSA, ograniczenia wynikające z tego zezwolenia mają charakter trwały, a jego beneficjentem był nie tylko Zakład Energetyczny [...], ale po kolei wszystkie wskazane w decyzji podmioty – obecnie od 2007 r., czyli w dacie orzekania przez organy: A. . Skoro w świetle obowiązującej regulacji zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest podmiot, który uzyskał zezwolenie to okolicznością prawnie istotną z punktu widzenia określenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania jest ustalenie następcy prawnego tego zezwolenia. NSA za niesporną uznał okoliczność, że następcą tym jest A. . Co istotne NSA zaznaczył, że przepis art. 132 ust. 6 u.g.n. nie odwołuje się do przesłanki posiadania linii energetycznej przez podmiot zobowiązany do zapłaty odszkodowania, ani do regulacji dotyczących wydzielenia, czy utworzenia nowej spółki prawa handlowego w rozumieniu przepisów k.s.h. i o przekształceniach własnościowych, czy też rozliczeń finansowych pomiędzy podmiotami gospodarczymi.

Z uwagi na treść powyższych orzeczeń Wojewoda w toku ponownego rozpoznania sprawy, w oparciu o art. 132 ust. 6 u.g.n., stwierdził, że pierwotnie zobowiązanym do wypłaty odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości był Zakład Energetyczny [...]. Następnie Wojewoda uznał, że wydaną w 1975 r. decyzję należy traktować jako nadal obowiązujące zezwolenie. W tym kontekście odwołał się do wyroku NSA z [...] grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK [...], w którym Sąd ten ostatecznie przesądził, że podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest A. sp. z o.o., jako beneficjent zezwolenia wydanego w 1975 r.

Jak już wyżej wskazano, na podstawie art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy oraz sądy. Sąd w składzie orzekającym nie ma najmniejszych wątpliwości, że kwestia odpowiedzialności odszkodowawczej skarżącej z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej własność E. Z., była już przedmiotem prawnej oceny zarówno przed WSA w Poznaniu, jak i przed NSA. Skoro w tym zakresie sprawa została już prawomocnie przesądzona, albowiem z wyroków WSA w [...] z [...] lutego 2020 r., o sygn. akt II SA/Po [...] i w wyroku NSA z [...] grudnia 2020 r., o sygn. akt I OSK [...] jednoznacznie wynika, że zobowiązanym do zapłaty odszkodowania jest A. , jako beneficjent zezwolenia wydanego w 1975 r., to badanie po raz kolejny tej kwestii w niniejszej sprawie jest niedopuszczalne.

Ponownie w tym miejscu podkreślić należy, że w ocenie NSA przepis art. 132 ust. 6 u.g.n. nie odwołuje się do przesłanki posiadania linii energetycznej przez podmiot zobowiązany do zapłaty odszkodowania, ani do regulacji dotyczących wydzielenia, czy utworzenia nowej spółki prawa handlowego w rozumieniu przepisów k.s.h. i o przekształceniach własnościowych, czy też rozliczeń finansowych pomiędzy podmiotami gospodarczymi.

W świetle powyższego niezasadne jest stanowisko skarżącej, że w toku poprzednich sądowych kontroli, Sądy nie rozważały zagadnień, do których odnosi się skarżąca w skardze.

Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 132 ust. 6 u.g.n. w zw. z art. 35 ust. 1 i 2 u.z.t.w.n.

Odnośnie drugiego z podniesionych w skardze zarzutu, tj. zarzutu niepoinformowania uczestników postępowania o aktualizacji operatu i uniemożliwienie zajęcia stanowiska w tym zakresie przez uczestnika postępowania Sąd w pełni podziela stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę. Wskazać należy, że Wojewoda pismem z [...] marca 2021 r. poinformował skarżącą o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji w sprawie. W skład materiału dowodowego wchodziła również klauzula aktualności operatu szacunkowego, z którą skarżąca miała możliwość zapoznać się przed wydaniem decyzji. Skarżąca nie skorzystała z tego uprawnienia.

Sąd podkreśla, że operat szacunkowy z [...] kwietnia 2019 r. podlegał weryfikacji w wyroku WSA w Poznaniu z [...] lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Po [...], w którym został oceniony jako "rzetelny i kompletny". Ponadto stwierdzić należy, że organ II instancji słusznie zauważył, że potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego z 24 lutego 2021 r. nie zmieniło kwoty ustalonego przez organ I instancji odszkodowania, która była znana skarżącej, co najmniej od dnia wydania decyzji przez ten organ. W tym kontekście Sąd stwierdza, że działanie organu nie naruszało prawa, a z całą pewnością nie miało ono żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Sąd stwierdza, że operat szacunkowy z [...] kwietnia 2019 r. zawiera klauzulę aktualności z [...] lutego 2021 r. Tym samym Wojewoda wydając zaskarżone rozstrzygnięcie miał obowiązek uwzględnić treść ww. operatu. Zdaniem Sadu skarżąca całkowicie bezpodstawnie zarzuca, że organ wykorzystał nieaktualny operat szacunkowy, jako podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania.

W podsumowaniu przeprowadzonej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organy administracyjne zgromadziły w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy, który należycie oceniły, dokonując (bez istotnego naruszenia przepisów postępowania) prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji właściwie zastosowały powołane na wstępie przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.