Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 165/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35 a ust. 1 pkt 7 lit d
journal: Dz.U. 2023 poz 100
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Szulc asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 sierpnia 2024r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 22 grudnia 2023 r. nr SKO-80-184/23 w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia 06 listopada 2023 r. nr RS.635.2.2023


UZASADNIENIE

We wniosku o przyznanie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - likwidacji barier w komunikowaniu się - W. W. (skarżący) wskazał, że sprzęt komputerowy umożliwi mu czynne uczestnictwo w procesach sądowych z jego powództwa. Podał, że zgodnie z opinią lekarską ma unikać sytuacji stresujących i podróży, które wyzwalają [...]

i aby być aktywną stroną w procesach musi mieć zagwarantowany udział za pośrednictwem wideokonferencji. Zdaniem wnioskującego, jako strona w procesach niezbędne jest posiadanie licencji na tworzenie pism w postaci oprogramowania Office. Jednocześnie podniósł, że posiadany przez niego laptop jest pożyczony od osoby trzeciej i nie stanowi jego własności. Ponadto sprzęt ten jest uszkodzony (prawdopodobnie jest w nim uszkodzona matryca), co uniemożliwiło stronie uczestnictwo w rozprawie w dniu [...] września 2023 r. Wnioskujący wskazał także, że od 2022 r. jest wolontariuszem fundacji wspierającej osoby niepełnosprawne i bezdomne. Do wniosku dołączył orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2022 r.,

z którego wynika, że jest całkowicie niezdolny do pracy do [...] sierpnia 2022 r. oraz jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do [...] marca 2025 r. Ponadto do przedmiotowego wniosku skarżący załączył też zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydane dla potrzeb Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie - załącznik do wniosku o dofinansowanie likwidacji barier technicznych/w komunikowaniu się przez lekarza R. R. - specjalistę chorób wewnętrznych z dnia [...] października 2023 r., w którym, w części dotyczącej opisu schorzenia będącego przyczyną orzeczenia

o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wskazano: [...] W przedmiotowym zaświadczeniu lekarz, jako potrzeby pacjenta

w zakresie likwidacji barier wynikających z niepełnosprawności wskazał na unikanie sytuacji stresowych, podróży środkami komunikacji, natomiast w części dotyczącej rodzaju sprzętu (z uwzględnieniem informacji w jaki sposób sprzęt ułatwi lub umożliwi pacjentowi wykonywanie codziennych czynności lub kontakt z otoczeniem) lekarz wskazał, że laptop ułatwi możliwość uczestnictwa w procesach sądowych w formie zdalnej.

Decyzją z dnia [...] listopada 2023 r., wydaną z upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G. przez Kierownika Samodzielnego Referatu Rehabilitacji Społecznej Osób Niepełnosprawnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G., na podstawie art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz § 2 pkt 4, § 6, § 10, § 11 i § 12 ust. 3a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej zwanego "PFRON"), a także § 1 ust. 1 Zarządzenia nr 2/23 Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Grudziądzu z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie zasad rozpatrywania wniosków i przyznawania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do zadań z zakresu rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych, wniosek skarżącego został rozpatrzony negatywnie. Komisja rozpatrująca wniosek uznała, że dokumenty dołączone do wniosku nie potwierdzają występowania barier w komunikowaniu się, tj. ograniczeń uniemożliwiających lub utrudniających swobodne porozumiewanie się, czy też przekazywanie informacji. Zdaniem Komisji trudno uznać, że zdiagnozowane

i potwierdzone zaświadczeniem lekarskim schorzenia ([...]) istotnie powodują powstanie barier

w komunikowaniu się z otoczeniem. Wnioskujący nie cierpi na schorzenia narządu słuchu, wzroku czy też mowy, co mogłoby wymagać sprzętu wspomagającego prawidłową komunikację, tak jak w przypadku osób niewidomych czy słabowidzących (specjalne monitory, programy udźwiękawiające, programy powiększające) osób

z dysfunkcją słuchu (syntezatory mowy), czy też osób z niedowładem kończyn górnych (specjalistyczne klawiatury lub urządzenia do sterowania wzrokiem). Jednocześnie, jak wskazano w przedmiotowym piśmie, opisane przez skarżącego przeznaczenie wnioskowanego sprzętu, tj. zdalne uczestnictwo w procesach sądowych oraz przygotowywanie pism procesowych, a także biorąc pod uwagę aktywność wnioskującego na stronie internetowej prowadzonej przez niego fundacji, również nie wskazują, aby posiadał on problemy w komunikowaniu się.

W złożonym odwołaniu skarżący podał, że jego wniosek został odrzucony bezpodstawnie, gdyż nie dokonano podstawowej oceny merytorycznej tego dokumentu, o czym świadczy, że decyzja podjęta została a priori. Skarżący przywołał przy tym treść § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zgodnie

z którym w przypadku gdy właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego poweźmie wątpliwość odnośnie do podanych we wniosku o dofinansowanie danych, mających wpływ na przyznanie dofinansowania, wzywa wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w sprawie lub dostarczenia niezbędnych dokumentów. Zdaniem wnoszącego odwołanie, wobec faktu, że Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w G. jest pozwanym w postępowaniu cywilnym, stroną w postępowaniu administracyjnym oraz stroną w postępowaniu karnym, to wyraźnie widać, że w przedmiotowej sprawie nastąpiła dyskryminacja skarżącego. Praktyki te w ocenie wnoszącego odwołanie wyczerpują znamiona "działania na szkodę" (odpowiedzialność odszkodowawcza). Ponadto podniósł fakt, że w uzasadnieniu jego wniosku, popartym zaświadczeniem lekarskim - wyraźnie wskazane były okoliczności uzasadniające wniosek, które wskazywały, że skarżący jest uczestnikiem spraw sądowych, w rozprawach których

z uwagi na stan zdrowia nie może uczestniczyć, a więc pozostaje tylko forma wideokonferencji. Jak podał wnoszący odwołanie, Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie

w G. zapewne chciał uniemożliwić skarżącemu uczestnictwo w procesie z jego udziałem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 grudnia

2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej. Zdaniem organu, chociaż

z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie niewątpliwie wynika, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, to trudno jest uznać, że zdiagnozowane schorzenia: [...], istotnie powodują powstanie barier w komunikowaniu się z otoczeniem. Schorzenia te nie uniemożliwiają skarżącemu kontaktowania się z otoczeniem, aczkolwiek niewątpliwie komunikację tę w pewnym stopniu ograniczają i nie pozwalają na swobodne wykonywanie wszystkich czynności. Trudno jednocześnie zaliczyć konieczność uczestnictwa w rozprawach sądowych za wykonywanie podstawowych, codziennych czynności. Organ podkreślił, że z dokumentów sprawy nie wynika, aby skarżący cierpiał na schorzenia narządu słuchu, wzroku czy też mowy, co w ocenie Kolegium mogłoby uniemożliwiać integrację społeczną bez konieczności zaopatrzenia w sprzęt ułatwiający komunikację chociażby zdalną, w tym np. komputer. Tym samym, przyznanie pomocy we wnioskowanej formie nie determinowałoby posiadania zdolności strony do komunikowania się, jak chociażby w przypadku osób niewidomych czy niedowidzących.

Organ zaznaczył, że o dofinansowanie w ramach likwidacji barier w komunikowaniu się powinny ubiegać się osoby, którym zakup sprzętu komputerowego umożliwi lub

w znacznym stopniu ułatwi wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontakty z otoczeniem. Do grupy takich osób zaliczyć można chociażby przykładowo: osoby niewidome czy słabowidzące, których konieczne jest doposażenie np. w monitor brajlowski, program udźwiękawiający lub program powiększający; osoby z dysfunkcją słuchu wymagające wyposażenia np. w syntezator mowy, czy też osoby

z niepełnosprawnością kończyn górnych, które wymagać mogą np. urządzeń do sterowania wzrokiem czy klawiatury specjalistycznej.

Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, przedłożone przez stronę dokumenty nie potwierdzają uzasadnionej potrzeby przyznania dofinansowania na zakup komputera, bowiem nie wskazują, że jego udzielenie umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi skarżącemu wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów

z otoczeniem. Nie potwierdzają także, że przyznanie takiego dofinansowania jest uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności.

W złożonej skardze skarżący wskazał, że Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie

w G. nie miał żadnych wątpliwości co do danych zawartych we wniosku, dlatego nie wystosował wezwania do złożenia stosownych wyjaśnień. Zdaniem strony pozbawiło ją to szansy udowodnienia, że nie tylko osoby mające problemy ze wzrokiem, słuchem czy też mówieniem zasługują na przyznanie środków. Skarżący podkreślił, że jest w stanie udowodnić, iż kwalifikuje się w 100% jako osoba, która może uzyskać tego rodzaju wsparcie. Utrudnienia w "normalnym" funkcjonowaniu m.in. poświadczone stosownymi opiniami lekarza sądowego, który potwierdza brak możliwości osobistego uczestnictwa w rozprawach sądowych ze względu na fakt, że sytuacje wywołujące stres, są katalizatorem [...] (ostatnia taka sytuacja miała miejsce

w dniu [...] stycznia 2024 r., gdzie podczas rozprawy wystąpił [...]). Zdaniem skarżącego, działania instytucji uniemożliwiają mu prawo konstytucyjne do sądu. Podkreślił, że jest pod stałą "opieką" następujących specjalistów: [...]

Skarżący wyjaśnił, że po kolejnym wypadku - został przede wszystkim bez zdrowia ([...].) Ostatnie dwa lata [...]. Po paru miesiącach takiego życia podjął działania, aby "wszystko zacząć od początku".

Mając na uwadze opisany w skardze stan sprawy skarżący wniósł o:

- przeprowadzenie dowodu z akt pierwszej sprawy toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy w sprawie tożsamej, tj. pierwszego wniosku

o dofinansowanie zakupu komputera,

- przeprowadzenie dowodu z pełnej dokumentacji związanej z pracą Komisji oceniającej zasadność nieprzyznania dofinansowania w obu przypadkach,

- wystąpienie do Ministerstwa Rodziny i P. Społecznej o wydanie bezstronnej opinii na temat całego procesu odmowy dofinansowań, wraz z uzasadnieniem skargi, o które mógłby rozszerzyć oba wnioski, gdyby miał tylko szansę, czyli wezwany zostałby do dodatkowych wyjaśnień.

Poza tym, zdaniem skarżącego przy "likwidacji barier w komunikowaniu się" nie należy rozumieć tylko barier dla osób, które mają problemy ze słuchem, mową, wzrokiem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

z 2024 r. poz. 935), dalej jako: "p.p.s.a.", lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Spór w sprawie sprowadza się do zagadnienia, czy zgodna z prawem jest odmowa udzielenia dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w zakresie likwidacji barier

w komunikowaniu się, dotyczących zakupu sprzętu komputerowego wraz

z oprogramowaniem.

Skarżący, jak wynika z akt sprawy, posiada orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2022 r. o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji do [...] marca 2025 r.

Skarżący ubiega się o pomoc w ramach likwidacji barier w komunikowaniu się na sfinansowanie zakupu sprzętu komputerowego z oprogramowaniem. Zdaniem organów, brak podstaw prawnych do sfinansowania ww. przedmiotu, bowiem przedłożone przez stronę dokumenty nie potwierdzają uzasadnionej potrzeby przyznania dofinansowania na zakup komputera, gdyż nie wskazują, że jego udzielenie umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi skarżącemu wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem. Nie potwierdzają także, że przyznanie takiego dofinansowania jest uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności.

Przeciwne stanowisko w kontekście zasad dofinansowania prezentuje skarżący.

Podać należy, że zasady przyznawania osobom niepełnosprawnym dofinansowania na likwidację barier w komunikowaniu się i technicznych zostały ściśle określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2023 r. poz. 100) oraz w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 926 ze zm.).

Zgodnie z art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, do zadań powiatu należy dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku

z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. Z kolei § 2 pkt 4 wyżej wymienionego rozporządzenia stanowi, że ze środków Funduszu mogą być finansowane w części lub całości następujące rodzaje zadań: likwidacja barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. W § 6 pkt 2 tego rozporządzenia postanowiono, że o dofinansowanie ze środków Funduszu zadań, jeżeli ich realizacja umożliwi lub

w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, mogą ubiegać się: na likwidację barier w komunikowaniu się i technicznych - osoby niepełnosprawne, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności.

Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt II GSK 2123/14, ustawodawca przyjął założenie, że powiat refunduje tylko te zadania, które umożliwiają osobie niepełnosprawnej wykonywanie codziennych czynności i nawiązanie kontaktu z otoczeniem, a nie podnoszących standard życia. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "bariera". Zgodnie z językowym znaczeniem "bariera" oznacza m.in. naturalną przeszkodę, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się oraz rzecz, która utrudnia powstanie jakiegoś zjawiska lub sytuacji. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dla ustalenia, iż w danym przypadku mamy do czynienia z istnieniem barier technicznych ustalić należy jaki charakter ma niepełnosprawność wnioskodawcy

i czy jest ona tego rodzaju, że powoduje istnienie barier w komunikowaniu się

z otoczeniem.

Z kolei w wyroku z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt II GSK 2123/14 Naczelny Sąd Administracyjny postawił następujące tezy: "1. Z orzeczenia

o niepełnosprawności nie zawsze wynika wprost, że osoba napotyka na bariery

w komunikowaniu się (związane z ułomnością fizyczną - ograniczeniami ruchowymi, mową lub słuchem) i w samym orzeczeniu o niepełnosprawności nie ma ustawowego wymogu w rodzaju: "stwierdza się/nie stwierdza się bariery w komunikowaniu się".

W takim postępowaniu jedynym dowodem mogącym przesądzić o istnieniu takowych barier może być dokumentacja medyczna - zaświadczenia i opinie lekarskie, wypisy

z leczenia szpitalnego itp.

2. Dla ustalenia, że w danym przypadku mamy do czynienia z istnieniem barier

w komunikowaniu się, ustalić należy, jaki charakter ma niepełnosprawność wnioskodawcy i czy jest ona tego rodzaju, że powoduje istnienie barier

w komunikowaniu się z otoczeniem."

Sąd w obecnym składzie ww. poglądy podziela.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem tut. Sądu, pomoc, o którą skarżący wystąpił we wniosku należy zaliczyć do potrzeb należących do likwidacji barier

w komunikowaniu się i jest uzasadniona jego potrzebami. Przy czym należy mieć na uwadze, że każda sprawa wymaga oceny w kontekście niepełnosprawności danego wnioskodawcy. Na ewentualne prawo do finansowania danego wydatku ma wprawdzie wpływ przedmiot, który objęty jest wnioskiem, jednakże zawsze w kontekście niepełnosprawności konkretnego wnioskodawcy. Sąd nie wyklucza, że w określonych warunkach i w zależności od charakteru niepełnosprawności wydatek na sfinansowanie sprzętu komputerowego wraz z oprogramowaniem może być różnie oceniony. To charakter niepełnosprawności decyduje bowiem o tym, czy w konkretnym przypadku danego niepełnosprawnego mamy do czynienia z likwidacją barier w komunikowaniu się. Sytuacja jednego niepełnosprawnego może nie uprawniać dofinansowania sprzętu komputerowego (jeżeli np. samodzielnie może przemieszczać się), natomiast drugiego w pełni uprawniać (jeżeli np. jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji).

Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, że

w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] stwierdzono, iż skarżący (ur. [...] r.): jest niezdolny do pracy; jest całkowicie niezdolny do pracy do [...] sierpnia 2022 r. oraz jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do [...] marca 2025 r.

Ponadto w zaświadczeniu lekarskim o stanie zdrowia wydanym na potrzeby Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie (załącznik do wniosku o dofinansowanie likwidacji barier technicznych/w komunikowaniu się) wydanym (podpisanym) dnia [...] października 2023 r. przez lekarza R. R. - specjalistę chorób wewnętrznych,

w części dotyczącej opisu rodzaju schorzenia będącego przyczyną orzeczenia niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wskazano: [...]). W przedmiotowym zaświadczeniu lekarz, jako potrzeby pacjenta w zakresie likwidacji barier wynikających z niepełnosprawności wskazał: unikanie sytuacji stresowych, podróży środkami komunikacji, natomiast w części dotyczącej rodzaju sprzętu (z uwzględnieniem informacji w jaki sposób sprzęt ułatwi lub umożliwi pacjentowi wykonywanie codziennych czynności lub kontakt z otoczeniem) lekarz podał: "laptop - ułatwi możliwość uczestnictwa w procesach sądowych - w formie zdalnej".

Zauważyć należy, że ww. zaświadczenie podlega - jak każdy inny dowód

w sprawie - ocenie organu, co oznacza, że podlega on konfrontacji z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, w tym z informacjami jakich udziela o sobie wnioskodawca oraz ze zgromadzonymi przez pracownika organu. Postępowanie wyjaśniające prowadzone w tym zakresie zmierza do ustalenia, czy przyznanie dofinansowania

w danym zakresie jest uzasadnione rodzajem niepełnosprawności. Dokonując analizy

§ 6 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że finansowanie wiąże się z określonym celem, jakim jest ułatwienie osobie niepełnosprawnej w znacznym stopniu wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem. Finansowanie wiąże się zatem pośrednio z wykonywaniem podstawowych i codziennych czynności w kontaktowaniu się z otoczeniem. Ustawodawca przyjął założenie, że organ refunduje tylko te zadania, które umożliwiają osobie niepełnosprawnej wykonywanie codziennych czynności

i nawiązanie kontaktu z otoczeniem, a nie podnoszących standard życia.

Należy zauważyć, że ze wskazanego zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] października 2023 r. wynika, iż skarżący powinien unikać "podróży środkami komunikacji." Ta okoliczność powoduje, że skarżący nie powinien przemieszczać się środkami komunikacji, a tym samym powinien korzystać z innych możliwości

w komunikowaniu się przy wykonywaniu podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem. Nie chodzi tu o wyłącznie o uczestnictwo w procesach sądowych, jak wskazuje skarżący. Co więcej z orzeczenia lekarza orzecznika z dnia [...] lutego 2022 r. nie tylko wynika, że jest on całkowicie niezdolny do pracy, ale także niezdolny do samodzielnej egzystencji.

Niewątpliwie w tej sytuacji, takim przedmiotem ułatwiającym wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, może być –

w przypadku skarżącego - sprzęt komputerowy z oprogramowaniem. Sąd ma na uwadze załatwianie wielu spraw właśnie związanych z wykonywaniem codziennych czynności i nawiązaniem kontaktu z otoczeniem. W dzisiejszej dobie sprzęt komputerowy z oprogramowaniem służy załatwianiu wielu spraw w urzędach, instytucjach, ale także do zakupu podstawowych produktów, żywności, leków, odzieży, środków higieny, dokonywaniu zapłat w formie przelewów. Skoro nie jest wskazane, aby skarżący korzystał ze środków komunikacji, to załatwianiu podstawowych, codziennych czynności lub do kontaktów z otoczeniem - służy niewątpliwie sprzęt komputerowy. Sąd zauważa, że stan epidemii Covid-19 zmienił sposób załatwiania wielu podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, właśnie poprzez zdalny kontakt.

W stosunku do osoby, która nie powinna przemieszczać się środkami komunikacji i jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, a taką osobą jest skarżący, wnioskowane przedmioty (sprzęt komputerowy z oprogramowaniem), co najmniej w znacznym stopniu ułatwią wykonywanie podstawowych, codziennych czynności i kontaktów.

Zdaniem Sądu, są to niewątpliwie okoliczności, które uzasadniają dofinansowanie ze względu na indywidualną sytuację niepełnosprawnego wnioskodawcy.

Sąd zgadza się, że sprzęt komputerowy z oprogramowaniem nie będzie dofinansowywany w wielu przypadkach ze względu na brak przesłanki uzasadnionej potrzeby pokonywania barier w komunikowaniu się i technicznej uniemożliwiającej wykonywanie podstawowych codziennych czynności, jednakże będzie to związane

z innym charakterem niepełnosprawności niż w niniejszej sprawie.

W związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia, że konkretnie w przedmiotowej sprawie wnioskowane przedmioty nie służą do likwidacji barier w komunikowaniu się. Tut. Sąd stwierdza, że ze względu na charakter niepełnosprawności skarżącego, dofinansowanie sprzętu komputerowego i oprogramowania spełnia kryterium likwidacji barier w komunikowaniu się, biorąc pod uwagę treść orzeczenia lekarza orzecznika

i zaświadczenie lekarskie. O takim stanowisku przesądziła stwierdzona niezdolność skarżącego do samodzielnej egzystencji i konieczność unikania przemieszczania się środkami komunikacji, a nie udział w rozprawach zdalnych z powodu unikania stresu.

Podkreślić jednak należy, że decyzja w przedmiocie dofinansowania do likwidacji barier w komunikowaniu się oparta jest na uznaniu administracyjnym (zob. wyrok WSA z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Bd 20/17). Oznacza to, że zadaniem organu jest wszechstronna ocena sytuacji wnioskodawcy, rozpatrzenie okoliczności działających za lub przeciw przyznaniu świadczenia. Przedmiotowa ocena powinna również uwzględniać podstawowe zasady i kryteria przyznawania takiego dofinansowania,

a także ilość posiadanych przez organ środków finansowych przeznaczonych na ten cel. Jeżeli organ przy realizacji tego typu pomocy dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi, to powinien wypowiedzieć się w uzasadnieniu decyzji. Organ powinien zatem dokonać oceny sprawy także w tym kontekście, tj. uznania administracyjnego.

Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził, że organy administracyjne naruszyły przepisy art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. d ustawy o rehabilitacji zawodowej

i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jak również § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, poprzez wykluczenie możliwości dofinansowania sprzętu komputerowego wraz z oprogramowaniem jako nie służących likwidacji barier w komunikacji - w odniesieniu konkretnie do skarżącego. Ponadto doszło do naruszenia także dyspozycji art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przy ponownym wydaniu decyzji, organ oceni sprawę także w ramach uznania administracyjnego, a której to oceny obecnie tut. Sąd nie przesądza, jako przedwczesnej.

Nie znajduje natomiast podstaw zawarty w skardze wniosek dowodowy. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W świetle tego uregulowania przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ma charakter wyjątkowy i następuje, gdy jest ono konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie, przy czym dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Przepis ten nie służy jednak do zwalczania ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu podatkowym, z którymi strona się nie zgadza. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją (trzecią) postępowania podatkowego. Wszelkie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego powinny być dokonane w postępowaniu przed organami podatkowymi. Istotny jest stan faktyczny na moment wydania zaskarżonej decyzji. W rezultacie sąd administracyjny nie może wbrew materiałom zgromadzonym w aktach postępowania podatkowego oraz odmiennie niż wynika to z treści zaskarżonej decyzji, dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy.

Niezależnie od powyższego, należy przede wszystkim zauważyć, że organ nadesłał do tut. Sądu akta administracyjne, dlatego też część wskazywanych we wniosku dowodów znajduje się w tych aktach. Nie zachodziła natomiast potrzeba, aby występować do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej o wydanie bezstronnej opinii na temat całego procesu odmowy dofinansowania, bowiem nie była ona konieczna do rozpoznania przedmiotowej sprawy.

Ponadto z uwagi na okoliczność, że sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ pierwszej instancji, nie ma przeszkód, aby skarżący złożył dodatkowe dokumenty. Skarżący podkreślił, że jest pod stałą "opieką" następujących specjalistów: neurochirurg, neurolog, ortopeda, urolog, kardiolog, pulmonolog, anestezjolog - specjalista do walki z bólem, diabetolog, rehabilitant, dziennie przyjmuje przeszło

20 tabletek oraz 4 x dziennie insulinę. Organ obowiązany jest umożliwić mu -

w wyznaczonym terminie - skorzystanie z czynnego prawa do udziału w postępowaniu, złożenia dokumentów i wypowiedzenia się w sprawie (art. 10 k.p.a.). Z kolei skarżący obowiązany jest skrupulatnie i terminowo stosować się do wezwań organu.

Z tych przyczyn, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego i procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy,

w związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzję organu pierwszej instancji.