Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 331/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 109(8) i art. 109(7)
journal: Dz.U. 2016 poz 380
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
article: art. 121, art. 122 i art. 187
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 183
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Teza: Art. 109(7) § 2 k.c. wskazuje wprost pięć przypadków wygaśnięcia prokury oraz dwa stany faktyczne, gdy prokura nie wygasa. Jest to śmierć przedsiębiorcy i utrata przez niego zdolności do czynności prawnych. Tak więc, utrata przez Spółkę zarządu nie powoduje wygaśnięcia prokury. Prokurent jest bowiem z mocy ustawy uprawniony do reprezentowania Spółki w sprawach sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Nieposiadanie w toku procesu zarządu przez Spółkę z o.o., nie daje podstaw do stwierdzenia braku należytej reprezentacji i w konsekwencji uznania o nieważności postępowania, gdy Spółka ma prokurenta. Interesy, które chroni art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. są w takim przypadku zabezpieczone przez działania prokurenta.

TEZY

Art. 109(7) § 2 k.c. wskazuje wprost pięć przypadków wygaśnięcia prokury oraz dwa stany faktyczne, gdy prokura nie wygasa. Jest to śmierć przedsiębiorcy i utrata przez niego zdolności do czynności prawnych. Tak więc, utrata przez Spółkę zarządu nie powoduje wygaśnięcia prokury. Prokurent jest bowiem z mocy ustawy uprawniony do reprezentowania Spółki w sprawach sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Nieposiadanie w toku procesu zarządu przez Spółkę z o.o., nie daje podstaw do stwierdzenia braku należytej reprezentacji i w konsekwencji uznania o nieważności postępowania, gdy Spółka ma prokurenta. Interesy, które chroni art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. są w takim przypadku zabezpieczone przez działania prokurenta.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Ke 2/13 w sprawie ze skargi K.S., W.S. – S. s.c. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Kielcach z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach; 2. zasądza od S. sp. z o.o. z siedzibą w D. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Kielcach 2.657 (słownie: dwa tysiące sześćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Ke 2/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. sp. z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Kielcach z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości oraz zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego w K. w dniu [...] maja 2012 r. wydał decyzję, w której wobec podmiotu wskazanego jako "S." K. i W. S. określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości 17.068 zł z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu marki Mitsubishi Pajero o nr VIN: [...], rok produkcji 2007, uznając, że ten środek transportu w momencie nabycia był – podlegającym opodatkowaniu podatkiem akcyzowym – samochodem osobowym, klasyfikowanym do pozycji CN 8703. Po rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania K.S. i W.S. Dyrektor Izby Celnej w Kielcach decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Adresatem postanowienia o wszczęciu postępowania oraz decyzji organów obu instancji był podmiot wskazany jako: "S." K. i W.S. pod adresem: D. [...],[...] M.

W skardze na decyzję z dnia 26 października 2012 r. K.S. i W.S. zarzucili naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej: ord. pod., poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 ord. pod. poprzez nierzetelne wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, a także błędną wykładnię art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.), zwanej dalej: u.p.a., przez przyjęcie, że samochód Mitsubishi Pajero w dacie nabycia wewnątrzwspólnotowego nie był samochodem ciężarowym oraz oparcie rozstrzygnięcia o treść not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej, które nie są źródłem prawa, a ponadto wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3 ord. pod.) polegającym na przyjęciu, że podmiotem praw i obowiązków w tej sprawie może być spółka cywilna.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Kielcach wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutu rażącego naruszenia prawa, wskazał, że z dokumentu potwierdzającego nabycie wewnątrzwspólnotowe pojazdu wynika, że nabywcą była "firma S. K. i W. S.". Wszczynając postępowanie w sprawie organ kierował się określeniem adresata wskazanym w tym dokumencie. Zaznaczył też, że strona aktywnie uczestniczyła w postępowaniu podatkowym.

W piśmie z dnia 15 lutego 2013 r. S. sp. z o.o. w D. podtrzymała zarzuty i argumenty zawarte w skardze, załączając odpis z KRS. Podniosła, że nie ma znaczenia jakiego nazewnictwa używa wobec siebie podmiot, wobec którego toczy się postępowanie podatkowe. To organ jest zobowiązany prawidłowo zidentyfikować stronę postępowania podatkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd stwierdził, że organy nie ustaliły w sposób prawidłowy, kto w postępowaniu - prowadzonym w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym pojazdu - jest stroną (w rozumieniu art. 7 § 1 i art. 133 § 1 ord. pod.), to jest podatnikiem podatku akcyzowego (w myśl art. 11 ust. 1 i art. 80 ust. 2 pkt 2 u.p.a.). Zaskarżona decyzja została, zdaniem Sądu I instancji, wydana z naruszeniem art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 ord. pod. Postępowanie podatkowe w tej sprawie zostało przeprowadzone wadliwie, gdyż w materiale dowodowym, którego obowiązek zebrania i rozważenia ciąży na organie, brak jest dokumentu określającego status prawny podmiotu oznaczonego jako: S. K. i W. S. w dacie powstania obowiązku podatkowego, wszczęcia postępowania i wydania decyzji przez organy obu instancji. Organy nie ustaliły więc, czy pod firmą S. przedsiębiorcy prowadzą działalność gospodarczą, czy działają w formie spółki osobowej, czy też spółki prawa handlowego. Z kolei złożony na etapie postępowania sądowego odpis KRS wskazuje, że skarżący działali w formie spółki cywilnej. Organy będą musiały więc rozstrzygnąć, czy stosownie do przepisów o podatku akcyzowym podatnikiem jest spółka cywilna, czy jej wspólnicy. Jednocześnie organy muszą mieć na uwadze fakt przekształcenia spółki cywilnej S. K.S., W.S. w S. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. w związku z treścią art. 93a § 1 pkt 2 ord. pod. Sąd I instancji w konkluzji wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ ustali, kto w tej sprawie jest podatnikiem i wszelkie czynności procesowe skieruje do niego.

W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej w Kielcach zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 i art. 152 p.p.s.a. w związku z art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 ord. pod. poprzez wadliwe uznanie, że:

- organ odwoławczy nieprawidłowo ustalił, kto jest w tej sprawie podatnikiem,

- organy naruszyły zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,

- organy naruszyły zasadę prawdy obiektywnej, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozważenie materiału dowodowego.

- art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez przedstawienie przez Sąd I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji;

- art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, w sytuacji gdy organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa w sposób określony w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyczerpujące uzasadnienie zaskarżonego wyroku, w szczególności w odniesieniu do zawartych w uzasadnieniu wskazań dla organu, co do dalszego postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ stwierdził, że podatnikiem podatku akcyzowego jest spółka cywilna, a nie jej wspólnicy. Organ nie miał wątpliwości, co do nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego w ramach działalności spółki cywilnej o nazwie "S. K. i W.S.". W dacie wszczęcia postępowania organ I instancji posiadał dokumenty załączone do zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku akcyzowego, takie jak: zaświadczenie o nadaniu numeru REGON, NIP (spółki cywilnej) i umowa spółki cywilnej. Forma prowadzonej przez podatnika działalności – spółka cywilna – była więc znana organowi i nie była sporna. Oznaczenie strony oraz nabycie wewnątrzwspólnotowe pojazdu w ramach działalności prowadzonej w formie spółki cywilnej nie było kwestionowane, nie wymagało zatem przeprowadzenia dowodu. Organ nie naruszył więc art. 121, art. 122, i art. 187 § 1 ord. pod. Materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy pozwalał na bezsporne ustalenie statusu prawnego podatnika, a odmienne stanowisko Sądu I instancji narusza art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. Ponadto spółka cywilna S. K. i W.S. uległa przekształceniu i od dnia 12 lutego 2013 r. kontynuuje działalność w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która na mocy art. 93a ord. pod. wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki przekształconej osoby lub spółki, a Sąd I instancji uznał to następstwo prawne. Zdaniem organu, uchylenie decyzji organów obu instancji celem ponownego przeprowadzenia tych samych czynności i wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, której adresatem wobec przekształcenia spółki cywilnej będzie S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w sytuacji, gdy wszystkie czynności organów były znane wspólnikom spółki cywilnej, koliduje z zasadą szybkości postępowania. Ponadto, zdaniem organu, Sąd I instancji zawarł w uzasadnieniu wskazania, co do dalszego postępowania w sposób niepełny, co narusza art. 141 § 4 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. sp. z o.o. w D. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Po wyznaczeniu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika spółki informujące o cofnięciu mu w dniu 19 sierpnia 2014 r. pełnomocnictwa przez zarząd S. sp. z o.o. Pełnomocnik spółki przedłożył dokumenty, z których wynika, że w dniu 1 września 2014 r. wspólnicy S. sp. z o.o. w trakcie Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników odwołali jednoosobowy zarząd w osobie K.S. Obecnie brak jest organu reprezentującego stronę, co uniemożliwia jej działanie.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt I GSK 1776/13 zawiesił postępowanie sądowe. W uzasadnieniu wskazał, że brak organu lub osoby uprawnionej do działania w imieniu spółki pozbawia ją zdolności procesowej.

Pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w Kielcach pismem z dnia 21 października 2014 r. poinformował Naczelny Sąd Administracyjny o tym, że S. sp. z o.o. ustanowiła prokurenta samodzielnego - C.S., który ją reprezentuje, a tym samym ustała przyczyna zawieszenia postępowania w tej sprawie.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r. podjął zawieszone postępowanie.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt I GSK 589/13 zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2015 r. o podjęcie uchwały wyjaśniającej w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Czy w rozumieniu art. 13 ust. 1 oraz art. 102 ust. 1-3 ustawy o podatku akcyzowym podatnikiem jest spółka cywilna, czy jej wspólnicy?".

Z uwagi na podjęcie w dniu 14 grudnia 2015 r., sygn. akt I GPS 1/15 uchwały w składzie siedmiu sędziów NSA, zgodnie z którą "W rozumieniu art. 13 ust. 1 oraz art. 102 ust. 1-3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 752, z późn. zm.) podatnikiem jest spółka cywilna", Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 marca 2016 r. podjął zawieszone postępowanie.

Po wyznaczeniu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na dzień 6 maja 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo spółki z dnia 2 maja 2016 r., z wnioskiem o zawieszenie postępowania sądowego do czasu powołania organu uprawnionego do reprezentowania spółki – zarządu. W uzasadnieniu tego pisma spółka podniosła, że osoba prawna nieposiadająca organu powołanego do jej reprezentowania nie może ujawniać swojej woli i podejmować czynności procesowych.

Prokurent – C.S. uczestnicząc w rozprawie w dniu 6 maja 2016 r, został zobowiązany do poinformowania Naczelnego Sądu Administracyjnego o podjętych działaniach, jednak o zmianach jakie zaszły w Spółce w maju 2016 r. Sądu nie poinformował.

W wyniku kolejnego zawiadomienia (zarówno Spółki, jak i prokurenta – C.S.) o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 28 września 2016 r. nowy prokurent – K.S. w piśmie z dnia 20 września 2016 r. wniósł o rozważenie przez NSA nieważności decyzji organów obu instancji, ze względu na to, że postępowanie toczyło się bez udziału jednego ze wspólników spółki cywilnej, co pozbawiło ją prawa do udziału w postępowaniu przez podmioty ją reprezentujące.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy ocenić kwestię reprezentacji skarżącej Spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Przede wszystkim wskazać należy, że w Spółce powołany został prokurent, który uprawniony był do samodzielnej reprezentacji Spółki. Z odpisu KRS aktualnego na dzień 28 września 2016 r. wynika, że prokurentem w Spółce z o.o. S. jest K.S. Z kolei z pism z dnia 22 sierpnia 2016 r. przesłanych wraz z innymi dokumentami do Sądu przez Spółkę w innych sprawach o tożsamych stanach faktycznych i prawnych wynika, że w dniu 9 maja 2016 r. podczas Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki S. został wybrany nowy zarząd w osobie C.S. W tym też dniu C.S. zrezygnował z funkcji prokurenta pełnionej w Spółce S. W dniu 10 sierpnia nowy zarząd udzielił prokury samoistnej K.S. Następnie w dniu 19 sierpnia 2016 r. C.S. pełniący funkcję jedynego prezesa w jednoosobowym zarządzie, złożył rezygnację z pełnionej funkcji.

W zaistniałym stanie faktycznym należy więc zauważyć, że zgłoszenie udzielenia prokury i jej odwołania następuje według zasad określonych w ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym. Zgłoszenie o udzieleniu prokury i jej wygaśnięciu ma charakter obowiązkowy. Ustawa określa termin do dokonania zgłoszenia, jego treść, podmioty legitymowane oraz sankcje na wypadek uchybienia przez przedsiębiorcę wskazanemu obowiązkowi. Wpis ma charakter deklaratoryjny. Deklaratoryjny charakter wpisu potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 października 2005 r., II CK 120/05, LEX nr 167116, stanowiąc, że prokura jest ważna, mimo że nie została wpisana do rejestru sądowego. Wpis ma jednak istotne znaczenie, i to z dwóch powodów. Po pierwsze, łączy się z nim domniemanie ważności udzielenia prokury (art. 17 ust. 1 ustawy o KRS). Po drugie, prokurent uzyskuje możliwość skutecznego wylegitymowania się odpisem lub wyciągiem z KRS (por. U. Promińska: Komentarz do art. 1098 Kodeksu cywilnego, stan prawny 18 kwietnia 2014 r., LEX).

Podobnie jak wpis prokury, również wykreślenie prokury z KRS ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że umocowanie prokurenta wygasa już z chwilą ustania prokury (np. w chwili jej skutecznego odwołania), a nie z chwilą ujawnienia tego faktu w rejestrze publicznym. Ze względu jednak na domniemanie prawdziwości danych wpisanych do KRS, osoba wpisana do rejestru jako prokurent, wobec osób trzecich co do zasady jest nadal prokurentem, a więc posiada umocowanie do działania w imieniu danego przedsiębiorcy. Dlatego z punktu widzenia danego przedsiębiorcy bardzo istotne jest, w razie ustania prokury, jak najszybsze zgłoszenie odpowiedniego wniosku o wykreślenie prokury z rejestru przedsiębiorców (zob. uwagi 7-8 do art. 1097 k.c.) (por. R. Uliasz: Komentarz do art. 1098 Kodeksu cywilnego, stan prawny 6 września 2010 r., LEX).

Wobec powyższego, bez względu na to, czy uznać za obowiązującą treść KRS, czy też przedłożone przez Spółkę dokumenty, to i tak Spółka S. na dzień rozpoznania sprawy, posiada prokurenta uprawnionego do jednoosobowej jej reprezentacji.

Wskazać w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 1091 § 1 k.c. prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. W myśl zaś art. 1097 § 2 k.c. prokura wygasa wskutek wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru, a także ogłoszenia upadłości, otwarcia likwidacji oraz przekształcenia przedsiębiorcy. Prokura wygasa ze śmiercią prokurenta (§ 3). Śmierć przedsiębiorcy ani utrata przez niego zdolności do czynności prawnych nie powoduje wygaśnięcia prokury (§ 4).

Powołany przepis wskazuje wprost pięć przypadków wygaśnięcia prokury oraz dwa stany faktyczne, gdy prokura nie wygasa. Jest to śmierć przedsiębiorcy i utrata przez niego zdolności do czynności prawnych. Tak więc, utrata przez Spółkę zarządu nie powoduje wygaśnięcia prokury. Prokurent jest bowiem z mocy ustawy uprawniony do reprezentowania Spółki w sprawach sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Potwierdzeniem przedstawionego rozumowania jest orzeczenie NSA z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 475/16, w którym Sąd stwierdził, że skoro Spółka umocowała do działania w swoim imieniu prokurenta samoistnego, który jest uprawniony do jednoosobowego działania, a umocowanie to nie wygasa wskutek odwołania całego zarządu (art. 1097 k.c.), to nie zachodzą w składzie jednostki organizacyjnej - w rozpoznawanym przypadku Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - braki uniemożliwiające jej działanie, o których mowa w art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Spółka ma, bowiem umocowane "osoby uprawnione do działania w jej imieniu" (art. 28 § 1 p.p.s.a.).

Podobne zapatrywania przedstawił też WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 636/13. Skonstatował w nim, że prokura nie wygasa w sytuacji, gdy zachodzą braki w obsadzie organu spółki. Rozwiązanie to ma na celu zapobiegnięcie w takich sytuacjach utrudnieniom w dalszym funkcjonowaniu przedsiębiorstwa.

Także, Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt V CZ 26/16, uznał, że prokura nie wygasa wskutek utraty zarządu przez Spółkę z o.o., jedynego komplementariusza spółki komandytowej. Okoliczność ta nie należy do przyczyn wygaśnięcia prokury. Artykuł 1097 § 4 k.c. stanowi, że śmierć przedsiębiorcy ani utrata przez niego zdolności do czynności prawnych nie powoduje wygaśnięcia prokury. Celem tego rozwiązania jest przeciwdziałanie utrudnieniom w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa. W odniesieniu do osoby prawnej za odpowiednik utraty zdolności do czynności prawnych, o której mowa w tym przepisie, można uznać utratę organu reprezentującego osobę prawną lub braki w jego składzie. Również więc utrata lub braki w składzie organu reprezentującego osobę prawną nie mogą zgodnie z 1097 § 4 k.c. powodować wygaśnięcia prokury.

Dodać do powyższego należy, że aprobata odmiennego poglądu godziłaby w sens pozostawienia w mocy prokury, mimo braku organu działającego za osobę prawną.

Nieposiadanie w toku procesu zarządu przez Spółkę z o.o., nie dawało podstaw do stwierdzenia braku należytej reprezentacji i w konsekwencji uznania o nieważności postępowania, gdy Spółka ma prokurenta. Interesy, które chroni art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. są w takim przypadku zabezpieczone przez działania prokurenta.

Doręczenie zatem zawiadomienia o rozprawie Spółce w przedstawionych okolicznościach należało uznać za skuteczne. Tym samym możliwe było procedowanie przed NSA.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że skarga ta zasługiwała na uwzględnienie, za skuteczne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 121, art. 122 i art. 187 ord. pod. w zakresie uznania, że: w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nieprawidłowo ustalił stan faktyczny w odniesieniu do faktu kto jest podatnikiem; że organy prowadziły postępowanie w sposób naruszający zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; w zakresie uznania, że organy podatkowe naruszyły zasadę prawdy obiektywnej, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozważenie materiału dowodowego.

W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach faktycznych sprawy nie można mówić o naruszeniu wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej przez prowadzące sprawę organy podatkowe.

Podnieść należy, że postępowanie podatkowe w sprawach było prowadzone w stosunku do podmiotu o nazwie S. K. i W.S. Świadczy o tym zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności wydane decyzje określające wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym.

Zdaniem organów podatkowych podmiotem zobowiązanym podatkowo była spółka cywilna, potwierdzeniem tego jest takie tytułowanie się przez stronę postępowania. W nagłówku odwołania od decyzji wprost strona stwierdza, że jest spółką cywilną. W aktach sprawy (karta nr 10) znajdują się też zaświadczenia wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w przedmiocie zadeklarowania i rozliczenia podatku od towarów i usług, z których jednoznacznie wynika, że podatnikiem z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów była Spółka cywilna S. Podkreślić należy, że na żadnym etapie postępowania podatkowego strona nie kwestionowała, że podatnikiem jest Spółka cywilna. Wspólnicy spółki dokonali zgłoszenia rejestracyjnego spółki cywilnej dla potrzeb podatku akcyzowego i spółka ta dokonywała rozliczeń podatkowych. Stąd znana była organom podatkowym i identyfikowana przez swoją nazwę. Z faktur zakupu samochodów za granicą wynika jednoznaczna nazwa spółki cywilnej jako nabywcy. Na dokumentach znajdujących się w aktach sprawy figuruje nr NIP, gdyby podatnikami byli wspólnicy spółki na dokumentach tych winny być wskazane dwa nr NIP. Korespondencja organów podatkowych w prowadzonym postępowaniu także była kierowana na adres spółki, a nie na adresy dwóch wspólników.

Wskazać należy, jak słusznie zauważa organ podatkowy, że w nazwie spółki cywilnej nie musi występować zwrot spółka cywilna lub skrót s.c., inaczej niż to wynika z przepisów prawa odnośnie spółek prawa handlowego.

Zauważyć także trzeba, że w myśl art. 187 § 3 ord. pod. fakty znane organowi z urzędu winien on zakomunikować stronie postępowania. Zdaniem NSA dotyczy to faktów nieznanych podatnikowi. Fakty zaś wynikające z dokumentów złożonych przez podatnika organowi, takich jak: umowa spółki, jej aneksy, nr NIP, nr REGON, wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dokumenty rejestracyjne, czyli swego rodzaju oczywistości, nie wymagają komunikowania. Zauważyć także należy, że brak w aktach sprawy wskazanych dokumentów nie ma wpływu na wynik sprawy. Stroną postępowania była spółka cywilna.

H. Dzwonkowski w komentarzu do art. 187 ord. pod., zauważa, że na organie podatkowym ciąży obowiązek zapoznania strony z okolicznościami znanymi organowi, co do których nie ma wiedzy strona postępowania (H. Dzwonkowski: Komentarz do art. 187 ord. pod., LEX).

Dlatego też skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu. W ponownym postępowaniu Sąd I instancji winien ocenić, czy Spółka cywilna S. winna być obciążona podatkiem akcyzowym.

Odnosząc się do wniosku spółki zawartego w piśmie z dnia 20 września 2016 r., dotyczącego stwierdzenia nieważności ocenianych przez Sąd I instancji decyzji organów obu instancji - zdaniem NSA - jest on nieuprawniony. Związanie granicami skargi kasacyjnej o jakim mowa w art. 183 § 1 p.p.s.a. nie dotyczy nieważności postępowania administracyjnego. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć (por. wyr. NSA z 30.3.2004 r., GSK 10/04, MoP 2004, Nr 9, s. 392). Z treści tego przepisu wynika ponadto, że NSA bierze z urzędu pod rozwagę ową nieważność postępowania, a więc wniosek strony w tym zakresie jest zbędny. Tymczasem wniosek spółki zawarty w piśmie z dnia 20 września 2016 r., zmierza w sposób nieuprawniony do stwierdzenia nieważności obu decyzji administracyjnych podczas gdy, co również warto podkreślić, spółka nie złożyła w tej sprawie skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.