Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 411/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1, 2, 2a, art. 3 pkt 23 (lit. d) i 24, art. 5 ust. 1, 4, 4a i 4b
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8 i art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 71 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 11 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 roku sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2015 roku Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu (dalej: Kolegium) decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), w wyniku rozpatrzenia w drugiej instancji sprawy K. B., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. (dalej: Prezydent Miasta) z dnia [...] 2014 r. znak [...] o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2015/2016 na M. B. i J. B.

Przywołane decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy, przyjętym przez Sąd na podstawie akt sprawy (akt administracyjnych i sądowych).

W dniu 22 sierpnia 2014 r. K. B. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2015/2016 na M. B. i J. B.

Do wniosku m.in. dołączył kopie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych:

1) z dnia [...] stycznia 2013 r. o przyznaniu renty w wysokości brutto [...] zł, tj. netto 2 430,05 zł miesięcznie - z tytułu całkowitej niezdolności do pracy - na okres od 15 grudnia 2012 r. do 31 lipca 2013 r.;

2) z dnia [...] marca 2013 r. o waloryzacji renty do kwoty [...] zł brutto, tj. 2 525,49 zł netto miesięcznie; 3) z dnia [...] sierpnia 2013 r. "o ustaleniu dalszych uprawnień do renty" z tytułu częściowej niezdolności do pracy stwierdzonej przez lekarza orzecznika w dniu [...] lipca 2013 r.; według treści tej decyzji organ rentowy "po rozpatrzeniu wniosku [...] z dnia 05-06-2013 r. przelicza rentę od 01-08-2013, tj. od miesiąca, w którym wstrzymano wypłatę świadczenia", a "renta przysługuje" od 1 sierpnia 2013 r. do 31 lipca 2015 r. w kwocie [...] zł, tj. 1 905,12 zł netto, co stanowi 75% kwoty renty wynoszącej po waloryzacji od 1 marca 2013 r. [...] zł brutto.

W oświadczeniach składanych na potrzeby ustalenia dochodu 4-osobowej rodziny (wnioskodawcy, jego żony oraz dwojga dzieci) wyjaśnił, że jest jedynym żywicielem rodziny, a dochód rodziny stanowi otrzymywana przez niego renta, zaś prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy utracił z dniem 31 lipca 2013 r. i od 1 sierpnia 2013 r. do końca 2013 r. pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, wobec czego po uwzględnieniu utraconego dochodu (renty w większej wysokości z tytułu całkowitej niezdolności do pracy) za miesięczny dochód rodziny w 2013 r. należy przyjąć rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w niższej wysokości, tj. netto 1 905,12 zł, co daje miesięcznie kwotę 476,28 zł na osobę w rodzinie.

W decyzji z dnia [...] 2014 r. Prezydent Miasta ustalił, że dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy wyniósł w 2013 r. 660,79 zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1456, z późn. zm.). Organ zarazem wyjaśnił, że nie uwzględnił wniosku strony o utratę dochodu, gdyż wnioskodawca nie utracił prawa do renty w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, skoro posiada uprawnienie do pobierania renty od 15 grudnia 2012 r. do 31 lipca 2015 r., a więc bez dnia przerwy (w tym zakresie organ odwołał się do zawartych w aktach sprawy decyzji rentowych), zaś pomniejszenie dochodu nie jest równoznaczne z utratą dochodu.

Organ stwierdził również, że wnioskodawca nie spełnia określonej w art. 5 ust. 3 powołanej ustawy przesłanki do przyznania świadczenia mimo przekroczenia kryterium dochodowego.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji wnioskodawca domagał się przyznania mu świadczeń rodzinnych, podtrzymując stanowisko co do utracenia dochodu z renty w wysokości 2 525,49 zł netto (po waloryzacji) z tytułu całkowitej niezdolności do pracy z dniem 31 lipca 2013 r. Strona zakwestionowała ustalenie organu, że nadal pobiera to samo świadczenie oraz uznała przedstawioną przez organ I instancji interpretację prawa za niesprawiedliwą i niesłuszną, akcentując, że otrzymywała dwa różne świadczenia: rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, które to świadczenie utracił z dniem 31 lipca 2013 r., a następnie rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, która wynosi 75% renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Wnioskodawca podniósł, że obydwa świadczenia rentowe zostały przyznane na podstawie dwóch oddzielnych decyzji, niezależnie od siebie, na podstawie odrębnych wniosków. Ponadto stwierdził, że aktualna - niższa wysokość świadczenia rentowego, tj. 1 905.,12 zł miesięcznie (476,28 zł na osobę), odzwierciedla aktualną sytuację dochodową rodziny. Zarzucił organowi również zwlekanie z doręczeniem mu decyzji, którą otrzymał blisko miesiąc od jej wydania.

W decyzji z dnia 27 lutego 2015 r. Kolegium wyjaśniło, że dochód rodziny w 2013 r. wyniósł łącznie [...] zł brutto, zaś po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniosło 31 717,86 zł, wobec czego średni miesięczny dochód rodziny za 2013 r. wyniósł 2 643,15 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 660,79 zł, co niewątpliwie przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczeń rodzinnych.

Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie zaszły podstawy do zastosowania przepisów o dochodzie utraconym i uzyskanym. Podzieliło stanowisko organu I instancji, że w sprawie nie zaszły podstawy do uznania za dochód utracony w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych renty, którą wnioskodawca pobierał, z akt sprawy wynika bowiem, że do 31 lipca 2013 r. pobierał on rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, a następnie od dnia 1 sierpnia 2013 r. przyznano mu rentę z tytułu częściowej niezdolności do prac. Kolegium uznało, że sam fakt zmiany podstawy przyznania świadczenia rentowego oraz obniżenia jego wysokości nie uzasadnia jeszcze stwierdzania, że doszło do utraty lub uzyskania dochodu, skoro nie doszło do faktycznego zaprzestania pobierania świadczenia, np. z uwagi na utartą prawa do jego pobierania, a właściwy organ wydał decyzję o dalszym prawie do pobierania renty, ale wskazał inną podstawę przyznania świadczenia i obniżył jego wymiar; w tym wypadku miała bowiem miejsce kontynuacja świadczeń rentowych i nie może być mowy o zaistnieniu przesłanki z art. 3 pkt 23 lit. d powołanej ustawy.

W skardze na decyzję Kolegium wnioskodawca, w pełni podtrzymując przywołaną argumentację odwołania i zarzucając nieprawidłową interpretację prawa w zakresie pomniejszenia dochodu rodziny o dochód utracony, domagał się uchylenia zaskrzonej decyzji i przyznania świadczeń wskazanych we wniosku - wraz z odsetkami.

W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o oddalenie skargi. W ocenie organu samo zmniejszenie wysokości pobieranych świadczeń nie może prowadzić do pomniejszenia dochodu rodziny o tzw. dochód utracony, albowiem nie mieści się w pojęciu dochodu utraconego wyrażonego w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a nie ma podstaw do rozszerzającego interpretowania tego przepisu.

Na rozprawie skarżący podtrzymał dotychczasowe wnioski i stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna i zaskarżona decyzja Kolegium podlega uchyleniu.

W niniejszej sprawie – przy w zasadzie niespornym stanie faktycznym – doszło po stronie organów obydwu instancji do naruszenia prawa materialnego poprzez błędną interpretację przepisu art. 3 pkt 23 – w szczególności lit. d – ustawy o pomocy społecznej, w związku z czym niewłaściwie został ustalony dochód rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 2 i dochód członka rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, a w konsekwencji stwierdzono przekroczenie kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy, wynoszące aktualnie 574 zł (§ 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny (...) - Dz.U. z 2012 r., poz. 959).

W tym zakresie wyjaśnić należy, że jedną z materialnoprawnych przesłanek warunkujących nabycie prawa do zasiłku rodzinnego, a w konsekwencji dodatków do tego zasiłku, jest spełnienie kryterium dochodowego przez osobę ubiegającą się o to świadczenia. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (m.in. rodzicom dziecka), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza wspomnianej kwoty 574 zł. Przepis ten określa również zasady ustalania dochodu dla potrzeb oceny prawa do zasiłku rodzinnego.

Stosownie do art. 3 pkt 1 tej ustawy "dochód" oznacza m.in. – po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób – przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (lit. a). "Dochód rodziny" oznacza zaś sumę dochodów członków rodziny (art. 3 pkt 2 ustawy), zaś "dochodem członka rodziny" jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b (art. 3 pkt 2a ustawy).

Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

Z kolei w myśl art. 5 ust. 4a tej ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

Stosownie natomiast do art. 5 ust. 4b ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

Analiza powyżej przywołanych przepisów prowadzi do wniosku, że, ustalając wysokość dochodu rodziny dla oceny przyznania prawa do zasiłku rodzinnego, ustawodawca przewidział określone zmiany w sytuacji dochodowej wnioskodawców, polegające na aktualnym zwiększeniu lub zmniejszeniu tego dochodu w porównaniu z dochodem stanowiącym podstawę do obliczeń. Zastosowany przez ustawodawcę mechanizm "urealnienia" (aktualizacji) dochodu branego przy ocenie prawa do zasiłku rodzinnego wynikał z tego, że podstawę obliczeń stanowił dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt III SA/Gd 122/14, LEX nr 1471506, dostępny w Internecie: http://orzecznia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie w zasadzie ustalenia faktyczne dotyczące źródeł i wysokości dochodu skarżącego w 2013 r. są bezsporne. Strona zakwestionowała jednak stanowisko organów co do wypełnienia przesłanki "utraty dochodu", a w konsekwencji ustalenia dochodu 4-osobowej rodziny skarżącego. Utrata dochodu jest zaś według skarżącego związana z tym, że skarżący miał przyznaną rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na okres od 15 grudnia 2012 r. do 31 lipca 2013 r. w wysokości po waloryzacji od dnia [...] marca 2013 r. brutto [...] zł, tj. netto 2 525,49 zł miesięcznie, a następnie - od dnia 1 sierpnia 2013 r. - rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy - na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. "o ustaleniu dalszych uprawnień do renty". Ta ostatnia decyzja została wydana na skutek orzeczenia przez lekarza orzecznika wydanego w dniu [...] lipca 2013 r. na wniosek skarżącego.

Pojęcie "utraty dochodu" zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w art. 3 pkt 23 ustawy o pomocy społecznej. W przepisie tym ustawodawca w sposób enumeratywny (wyłączny) wskazał przypadki, które w świetle ustawy stanowią utratę dochodu, co w konsekwencji daje podstawę do pomniejszenia o tę kwotę dochodu branego pod uwagę przy ocenie prawa do świadczenia. Jednym z wymienionych w art. 3 pkt 23 ustawy przypadków jest utrata dochodu spowodowana "utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło" (lit. c) oraz m.in. utratą emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego (lit. d) i utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (lit. h).

Z kolei pojęcie nabycia dochodu zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 24 tej ustawy, które oznacza m.in. uzyskanie dochodu spowodowane: uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło (lit. c), uzyskaniem emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego (lit. d) czy uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (lit. h). Oba katalogi mają charakter zamknięty, przy czym ustawodawca nie zachował symetryczności w ich konstruowaniu, zakresem definicji nabycia dochodu obejmując zdecydowanie więcej sytuacji, aniżeli w przypadku definiowania pojęcia utraty dochodu.

W ocenie Sądu z wykładni przywołanego przepisu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie można jednakże wywieść, że utrata dochodu ma się odnosić wyłącznie do przypadków całkowitej utraty dochodu i należy wypowiedzieć się za szerokim rozumieniem pojęcia utraty dochodu. Wobec tego za utratę dochodu trzeba uznać również utratę dochodu w jego dotychczasowej wysokości, spowodowanej chociażby zmiana warunków pracy, czy też – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – zmianą spowodowaną zmniejszeniem podstawy wymiaru pobieranego świadczenia rentowego z uwagi na zmianę jego rodzaju – z renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, której wysokość wynosi 75% renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Taki zabieg interpretacyjny jest niewątpliwie zgodny z prokonstytucyjnym kierunkiem wykładni omawianego przepisu, bowiem Konstytucja RP w art. 71 ust. 1 stanowi, że Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny, a rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Warto wskazać na to, że w odniesieniu do zmiany wynagrodzenia na niższe tożsame stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 759/12 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 194/13, a orzeczenia te dotyczyły analogicznie brzmiącego przepisu art. 2 pkt 17 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - orzeczenia dostępne jw.).

Sąd jednocześnie zauważa, że nie podziela tego kierunku wykładni, prezentowanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym podkreśla się, że z utratą dochodu spotykamy się jedynie wówczas, gdy nastąpi rozwiązanie stosunku prawnego, na podstawie którego dany dochód osobie czy rodzinie przysługiwał (zob. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1047/11, LEX nr 1069572 i wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 17/11, LEX nr 784502 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 września 2009 r. sygn. akt IV SA/Gl 85/09, LEX nr 580312).

W opinii Sądu w przypadku skarżącego nastąpiła utrata dochodu w rozumieniu art. 5 ust. 4 w zw. z art. 3 pkt 23 lit. d ustawy o oświadczaniach rodzinnych. Należy mieć na uwadze, że renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy była świadczeniem przyznanym skarżącemu do dnia 31 lipca 2013 r. i według treści decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. organ rentowy wstrzymał wypłatę tego świadczenia od sierpnia 2013 r. Przyznanie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nastąpiło zaś "po rozpatrzeniu wniosku [...] z dnia 05-06-2013 r.", a "renta przysługiwała" skarżącemu od 1 sierpnia 2013 r. do 31 lipca 2015 r. w kwocie [...] zł, tj. 1 905,12 zł netto, co stanowiło 75% kwoty renty wynoszącej po waloryzacji od 1 marca 2013 r. [...] zł brutto. Pomimo zatem posłużenia się przez organ rentowy sformułowaniem, że "przelicza rentę od 01-08-2013", tj. od miesiąca, w którym wstrzymano wypłatę świadczenia", to w istocie miało miejsce przyznanie świadczenia rentowego z innego tytułu, tj. częściowej niezdolności do pracy, a nie całkowitej i co najistotniejsze, w wysokości o 25% niższej od poprzednio wypłacanej skarżącemu renty. O ile zatem miała miejsce w tym wypadku kontynuacja pobierania świadczeń rentowych, to jednak renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy przysługiwała do 31 lipca 2013 r. i nie miała miejsca kontynuacja jej wypłacania po tej dacie. Przeciwnie, wypłata tego świadczenia była wstrzymana od 1 sierpnia 2013 r., zaś wypłata renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nastąpiła na podstawie kolejnej decyzji organu rentowego z dnia [...] sierpnia 2013 r., wstecz od dnia 1 sierpnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1324/07 (Lex nr 413609) przyjął, że celem ustawy o świadczeniach rodzinnych jest finansowe wsparcie rodzin uzyskujących dochody w określonej wysokości, a nie wyłącznie osób, które nie uzyskują żadnych dochodów. Wobec tego brak jest podstaw, aby utratę zatrudnienia utożsamiać z całkowitą utratą dochodów. Osoba, która utraciła jedno ze źródeł dochodu wskutek rozwiązania umowy o pracę i nadal wykonuje pracę dotychczas równolegle świadczoną w ramach jednego ze stosunków prawnych, określonych w pkt 22 art. 3 ustawy, jest osobą, która utraciła zatrudnienie. Wymaganie całkowitej utraty dochodów, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prowadziłoby do sytuacji, że art. 5 ust. 4 ustawy miałby zastosowanie wyłącznie do osób, które stały się bezrobotne. W opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę stanowisko to znajduje zastosowanie do sytuacji skarżącego, który utracił dochód w postaci renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, a następnie pobierał świadczenie rentowe z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Nieuwzględnienie przez organy przedstawionych okoliczności jako "utraty dochodu" i zaniechanie dokonania w związku z tym korekty dochodu rodziny za 2013 r., stanowi naruszenie art. 3 pkt 23 lit. d w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy w kontrolowanej sprawie dokonały wadliwej wykładni pojęcia utrata dochodu, jak również nie rozważyły sytuacji pod kątem uzyskania przez skarżącego dochodu od 1 sierpnia 2013 r. w niższej wysokości (pod kątem przesłanki z art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych). W konsekwencji organy stwierdziły przekroczenie kryterium dochodowego w przeliczeniu na osobę w rodzinie i odmówiły przyznania świadczeń rodzinnych wskazanych we wniosku skarżącego.

Z uwagi na już wcześniej objaśnione naruszenie przepisów prawa materialnego, które niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik postępowania (rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej), przy prawidłowo co do zasady ustalonym stanie faktycznym, uznać należało za celowe uchylenie tylko zaskarżonej decyzji i pozostawienie organowi II instancji merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Błędna interpretacja praw materialnego, związana z niezastosowaniem instytucji utraty dochodu, znalazła zaś swoje odzwierciedlenie w wadliwym ustaleniu stanu faktycznego w tym wycinku, który dotyczy ustalenia faktycznego dochodu na osobę w rodzinie, co stanowi również naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., które nakazują organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, przy tym w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej.

Ponownie prowadząc postępowanie, Kolegium uwzględni, stosownie do wymogów art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.), poglądy prawne i wskazania przedstawione w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności organ ustali wysokość dochodu w rodzinie przy uwzględnieniu instytucji utraty i uzyskania dochodu, o których mowa w art. 3 pkt 23 i 24 oraz w art. 5 ust. 4 i 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, a następnie rozstrzygnie co do spełnienia przesłanek do przyznania świadczeń rodzinnych objętych wnioskiem skarżącego.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak sentencji.