Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2188/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 151 i art. 58  par. 1  pkt  1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

﻿Sygn. akt II SA/Wa 2188/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant referent Andrzej Wieczorek Arkadiusz Koziarski (spr.) Magdalena Morawiec po rozpoznaniu na rozprawie dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. W. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za niezdolnego do służby oraz uznania za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji oraz ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą 1. oddala skargę w części dotyczącej ustalenia zdolności do służby, 2. odrzuca skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej "CKL") orzeczeniem z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] utrzymała w mocy orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej "RKL") z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] wydane w stosunku do M.W.

Powyższe orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:

M.W. (dalej "skarżący") został skierowany przez Dyrektora Biura Emerytalnego SW w [...] do RKL w celu uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku lub braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia, w przypadku śmierci funkcjonariusza, związku albo braku związku śmierci z jego służbą.

RKL orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], w części A w pkt 11 "Rozpoznanie" ustaliła:

1. Zaburzenia neurasteniczne, znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne - § 103 p. 3 rub. 5, kat. C,

2. Nadciśnienie tętnicze - § 53 p. 2, rub. 5, kat. B,

3. Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Wielopoziomowa dyskopatia lędźwiowa. Zespół bólowy w wywiadzie - § 33 p. 2, rub. 5, kat. B,

4. Żylaki kończyn dolnych - § 55 p. 1, rub. 5, kat. A,

5. Przebyty uraz głowy ze wstrząśnieniem mózgu - bez §,

6. Stłuszczenie wątroby - bez §,

7. Zespól bólowy barku prawego - bez §.

W części A w pkt 12 RKL ustaliła kategorię zdolności do służby lub pracy skarżącego "C – trwale niezdolny do służby". RKL podała, że zdolność do służby określono na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 marca

2022 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. z 2022 r. poz. 772), dalej "rozporządzenie z dnia 17 marca 2022 r.". Z kolei w pkt 13 "Związek schorzenia albo ułomności, niezdolności do służby, inwalidztwa ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby" wskazano: "nie dotyczy".

W części C pkt III ppkt 1 określono, że skarżący jest zdolny do pracy, w ppkt 2, że nie wymaga on opieki innej osoby, zaś w ppkt 3 zaliczono skarżącego do trzeciej grupy inwalidzkiej.

W części F "Szczegółowe uzasadnienie orzeczenia" RKL podała, że podczas postępowania zapoznała się z prawomocnym orzeczeniem [...], [...] ponadto dokonała wnikliwej analizy dokumentacji medycznej dołączonej do orzeczenia. Rozpoznane schorzenia i proces leczenia są potwierdzone

w dokumentacji medycznej i pozwoliły komisji na wydanie orzeczenia w oparciu

o całość dokumentacji. Organ wskazał, że schorzenie wymienione w pkt. 1 rozpoznania powoduje inwalidztwo u orzekanego i pozostaje w związku ze służbą. Jak wynika

z dostarczonej dokumentacji medycznej wymaga ono stałego leczenia oraz regularnego przyjmowania leków, które nie redukuje w pełni objawów. Skarżący pozostaje

w leczeniu specjalistycznym, zgłasza skargi z kręgu nerwicowego. W okresie od ostatniego orzeczenia nie nastąpiła istotna poprawa stanu zdrowia.

Wobec powyższego RKL orzekła, że skarżący jest zdolny do pracy zarobkowej oraz że nie wymaga opieki innej osoby. Powyższe uzasadnia kwalifikację do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą.

RKL wskazał również, że orzeczenie wydano na podstawie:

1. ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398);

2. ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723, z późn. zm.);

3. rozporządzenie z dnia 17 marca 2022 r.;

4. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2008 r.

w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 223 poz. 1473).

Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł odwołanie.

Powołanym na wstępie orzeczeniem z dnia [...] maja 2023 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, CKL utrzymała

w mocy zaskarżone orzeczenie.

W uzasadnieniu CKL wskazała, że zapoznała się z dokumentacją orzeczniczo- lekarską. Schorzenie wymienione w punkcie 11.1 części A orzeczenia istnieje od

2013 r. i powoduje inwalidztwo w związku ze służbą. Schorzenie przebiega z okresami zaostrzeń i wymaga stałego leczenia farmakologicznego, które nie redukuje całkowicie objawów i nie odpowiada na oddziaływanie psychoterapii, ale tylko okresowo wymaga wsparcia osób innych. Wnikliwa analiza zgromadzonej dokumentacji leczenia specjalistycznego nie wskazała, aby skarżący wymagał stałej opieki osoby drugiej nie wykluczając okresów złego samopoczucia. Pozostałe schorzenia wymienione

w punkcie 11 części A orzeczenia zostały prawidłowo zakwalifikowane do odpowiednich paragrafów. Wobec powyższego CKL na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy

o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie.

Skarżący wniósł od powyższego orzeczenia CKL odwołanie do Sądu Okręgowego we [...] [...]. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wskazania przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej ustaleniom istotnym w zakresie orzekania o niezdolności do pracy, zawartym w orzeczeniu Wojewódzkiego Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] lutego 2022 r., tj. stwierdzenia istotnego obniżenia zdolności do wykonywania pracy w porównaniu do zdolności jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną;

2. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wskazania przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej ustaleniom istotnym

w zakresie orzekania o potrzebie pomocy innych osób, zawartym w zaświadczeniu lekarskim wydanym przez lekarza psychiatrę w dniu [...] lutego 2023 r., z którego wynika, że powód okresowo wymaga opieki innych osób

Skarżący wniósł o:

1. zmianę zaskarżonego orzeczenia:

- w części uznającej go za całkowicie zdolnego do pracy przez orzeczenie, że jest częściowo niezdolny do pracy;

- w części uznającej, że nie wymaga pomocy innych osób przez orzeczenie, że wymaga takiej pomocy;

- w części zaliczającej go do III grupy inwalidzkiej przez orzeczenie

o zaliczeniu go do II grupy inwalidzkiej,

2. ewentualnie, na wypadek nie uwzględnienia powyższego wniosku skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi rentowemu,

3. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:

- przesłuchania skarżącego na okoliczność choroby na którą choruje, objawów choroby, możliwości wykonywania pracy zgodnej z kwalifikacjami powoda, przyczyn przejścia na wcześniejszą emeryturę, przyczyn wystąpienia i przebiegu choroby, przebiegu wykonywanej służby w Służbie Więziennej;

- opinii biegłego lekarza psychiatry na okoliczność choroby zawodowej powoda, jej objawów, możliwości wykonywania pracy zgodnej z kwalifikacjami powoda, przyczyn wystąpienia i przebiegu choroby oraz jej skutków;

- orzeczenia o niepełnosprawności [...] z dnia [...] lutego 2022 r. na okoliczność istnienia przesłanek do uznania powoda za wymagającego okresowej pomocy innych osób i częściowo niezdolnego do pracy.

W odpowiedzi na odwołanie CKL wniosła o odrzucenie odwołania w całości oraz o przyznanie i zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przewidzianych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 476 § 2 k.p.c., prawo odwołania do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych przysługuje od decyzji organów rentowych dotyczących:

- ubezpieczeń społecznych,

- emerytur i rent,

- innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,

- świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.

W związku z powyższym, zdaniem organu, brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy. Orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów rentowych lub odszkodowawczych, nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego i stanowią jedną z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Skarżącemu w zakwestionowanym zakresie przysługuje prawo do odwołania się do sądu powszechnego od decyzji wydanej przez odpowiedni organ odszkodowawczy lub emerytalny. W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie została wyczerpana odpowiednia procedura, w związku z czym zachodzą podstawy do odrzucenia odwołania.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy we [...] [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wobec niedopuszczalności drogi sądowej przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że utrzymane w mocy przez CKL RKL zawiera co do zasady dwa rozstrzygnięcia. Po pierwsze zawiera orzeczenie

w sprawie zaliczenia skarżącego do określonej kategorii zdolności do służby, tj. o jego trwałej niezdolności do służby. Ustalenia te dokonywane są w oparciu o rozporządzenie z dnia 17 marca 2022 r.. Orzeczenie komisji lekarskiej w tym zakresie jest wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby lub o zwolnieniu z tej służby. Od takiego orzeczenia służy skarga do sądu administracyjnego, albowiem orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy, tj. zdolność do służby. Pouczenie o sposobie zaskarżenia orzeczenia komisji w tym zakresie zawiera zresztą dołączone do zaskarżonego orzeczenia pouczenie dla strony. Ponadto,

w zaskarżonym orzeczeniu komisja orzekła w przedmiocie związku stanu zdrowia odwołującego, tj. związku stwierdzonych chorób ze służbą oraz zdolności do pracy dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, ustalenia stopnia inwalidztwa, przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Orzeczenie to ma jednak wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, stanowi bowiem przesłankę ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu

i wysokości.

Dalej Sąd Okręgowy wskazał, że w przedmiotowej sprawie wywiedzione przez skarżącego odwołanie dotyczyło zaskarżenia orzeczenia CKL. Powołany organ bynajmniej nie jest organem rentowym i nie została przezeń w sprawie wydana decyzja, która podlegać by mogła zaskarżeniu przed sądem powszechnym w powołanym trybie. Dopiero decyzja właściwego organu rentowego - wydana w oparciu o orzeczenie stosownej komisji lekarskiej - stanowić mogłaby przedmiot rozpoznania przez sąd. Tym samym też nie jest objęte kompetencją sądu merytoryczne rozstrzyganie

w przedmiotowej sprawie, nie będącej wynikiem odwołania od decyzji organu rentowego. Droga sądowa jest zatem w tym zakresie niedopuszczalna.

Ponadto Sąd Okręgowy podkreślił, że wbrew jednak zawartemu o odpowiedzi na odwołanie stanowisku CKL, zgodnie z art. 464 § 1 k.p.c. odrzucenie pozwu (czy też odwołania) w wniesionego w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy pozostaje inny organ. W tym przypadku sąd zobligowany jest do przekazania sprawy temu organowi (do którego wyłącznej właściwości należy także kwestia oceny dopuszczalności w danym zakresie wniesionego środka odwoławczego - albowiem także ta kwestia nie jest objęta drogą sądową przed sądem powszechnym). Tym samym, w sytuacji, gdy przewidziana jest (choćby w częściowym zakresie) droga odwoławcza przed innym niż sąd powszechny organem, nie było możliwym - w świetle powołanej regulacji - odrzucenie odwołania w sprawie, lecz jedynie orzeczenie o przekazaniu sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga na orzeczenie w części dotyczącej ustalenia zdolności do służby nie zasługuje na uwzględnienie, zaś w pozostałym zakresie skarga jest niedopuszczalna

i jako taka podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2023 r., poz. 1683, z późn. zm.) zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.

Na mocy przepisów ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzekają o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby,

a także (m.in.) o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznaniu ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustaleniu związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustaleniu zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej.

Z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych wynika, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie podstawowe grupy. W pierwszej grupie znajdują się orzeczenia dotyczące zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia te są wiążące dla organu w kwestii powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Te orzeczenia podlegają zaskarżeniu do sądów administracyjnych w myśl art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń obejmuje orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa m. in. dla celów emerytalno-rentowych. Orzeczenia takie wydawane są na podstawie odrębnych przepisów m.in. ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r. poz. 1280, z późn. zm.).

Tego rodzaju orzeczenia podlegają kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Przedmiotowe orzeczenia mają jedynie charakter wstępny i stanowią jedną z przesłanek zmierzających do ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania

o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17 oraz z 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17 - orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenia zapadły w wyniku skierowania skarżącego, rencisty Służby Więziennej, w celu uznania go za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą.

Skarga na orzeczenie CKL z dnia [...] maja 2023 r. w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o uznaniu skarżącego za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku schorzeń ze służbą, ustalenia zdolności do pracy, ustalenia inwalidztwa oraz jego związku ze służbą nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Tego rodzaju orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych. Orzeczenie komisji lekarskiej jest w tym wypadku elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których rozpoznania powołane są sądy powszechne.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej "p.p.s.a.", orzekł jak pkt 2 sentencji wyroku.

Zauważyć przy tym należy, że zgodnie art. 58 § 4 p.p.s.a. sąd nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy.

Wyjaśnienia wymaga, że w niniejszej sprawie skarga na powyższe orzeczenie została pierwotnie wywiedziona jako odwołanie do Sądu Okręgowego we [...] [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023 r., sygn. akt [...] Sąd ten wobec niedopuszczalności drogi sądowej przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu Sąd przytoczył argumentację jak powyżej. Uznając, że częściowo,

tj. w zakresie zaliczenia skarżącego do określonej kategorii zdolności do służby, do rozpoznania odwołania skarżącego właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie, przekazał sprawę tutejszemu Sądowi do rozpoznania. Podnieść zatem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie może rozpoznać tę sprawę

w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest wniesienie skargi, tj. tylko w zakresie orzeczenia od zdolności do służby, co również potwierdza uzasadnienie postanowienia Sądu Okręgowego we [...] [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2023 r.

Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na ww. orzeczenie CKL w zakresie dotyczącym określenia zdolności do służby, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna

i podlega oddaleniu (pkt 1 sentencji wyroku).

Stosownie do treści art. 6 ustawy o komisjach lekarskich, zdolność fizyczną

i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria A – "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria B – "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną, mogąc mieć wpływ na jego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 3) kategoria C – "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby.

Stosownie do art. 32 ust. 1 i 2 ww. ustawy, rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie funkcjonariusza zwolnionego ze służby i sporządza protokół badania, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby. Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie. Komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia (art. 33 ust. 1 ustawy).

W myśl art. 38 ust. 1 ww. ustawy, rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej,

z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenia, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy).

Stosownie do art. 42 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ww. ustawy, od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej przysługuje odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 ww. ustawy, CKL po rozpatrzeniu odwołania: (1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo (2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo (3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. CKL nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych (ust. 2). Do postępowania odwoławczego prowadzonego przez CKL stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi (ust. 3).

Z powyższego wynika, że przepisy ustawy o komisjach lekarskich regulują pewne kwestie proceduralne odmiennie od rozwiązań przyjętych w procedurze określonej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jednakże stosownie do art. 4 ww. ustawy, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy k.p.a.

Podkreślić w tym miejscu należy, że kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do badania tego aktu pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach regulujących te kwestie, czy orzeczenie zawiera wszystkie niezbędne elementy, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi

w przepisach ww. ustawy o komisjach lekarskich oraz rozporządzenia z dnia 17 marca 2022 r.

Sąd administracyjny kontrolując orzeczenie komisji lekarskiej nie ocenia natomiast kwestii medycznych (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17; z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14; orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie jest więc uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania prowadzącego do ustalenia kategorii zdolności funkcjonariusza do służby. Innymi słowy nie może badać prawidłowości samej diagnozy lekarskiej, ani oceniać metod stosowanych przez lekarzy w celu jej postawienia.

Organy uznały skarżącego za trwale niezdolnego do służby rozpoznając u niego szereg schorzeń i ułomności. Skarżący w istocie nie kwestionuje ich istnienia.

RKL stwierdziła u skarżącego m.in. zaburzenia neurasteniczne, znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne. Schorzenie to RKL zakwalifikowała do § 103 pkt 3 rub. 5, załącznika do rozporządzenia z 17 marca 2022 r. W paragrafie tym określono schorzenie w postaci "Zaburzeń nerwicowych związanych ze stresem i pod postacią somatyczną opornych na leczenie, upośledzające sprawność ustroju". Dla tego rodzaju schorzenia, w przypadku funkcjonariuszy, przewidziane jest obligatoryjne przyznanie kategorii zdolności do służby "C – trwale niezdolny do służby". Ustalając to schorzenie organ, stosownie do treści objaśnień do § 103 pkt 3, wziął pod uwagę dokumentację leczenia skarżącego. W przypadku pozostałych chorób i schorzeń stwierdzonych

u skarżącego, załącznik do rozporządzenia przewiduje przyznanie kategorii "A" bądź "B". Decydujące dla uznania skarżącego za trwale niezdolnego do służby miało zatem schorzenie w postaci "zaburzeń neurastenicznych, znacznie upośledzających zdolności adaptacyjne". Brak jest jakichkolwiek podstaw do zanegowania tego stanowiska

i uznania, że skarżącemu należało przyznać inną kategorie zdolności do służby. Tak jak już podkreślono powyżej Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania prowadzącego do ustalenia kategorii zdolności funkcjonariusza do służby.

Skarga jest więc w tej części niezasadna. Wydane orzeczenia odpowiadają bowiem wymogom określonym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie określenia wzoru orzeczenia komisji lekarskiej oraz wzoru rejestru orzeczeń (Dz. U. poz. 1893). Ponadto zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza podjęte rozstrzygnięcie w przedmiocie określenia kategorii skarżącego do służby, zaś uzasadnienia wydanych w sprawie orzeczeń RKL i CKL są wystarczające w świetle wymogów określonych w art. 38 i art. 39 ustawy o komisjach lekarskich.

Wyjaśnić też należy, że Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego skarżącego zawartego w skardze. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W świetle powołanego wyżej przepisu sąd może przeprowadzić dowód wyłącznie z dokumentu. Niemożliwe zatem było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego oraz przesłuchania skarżącego. Odnośnie zaś dowodu z orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 25 lutego 2022 r. wskazać należy, że dowód ten miał być przeprowadzony co do zagadnień, w zakresie których skarga została odrzucona.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Odrzucając skargę w pozostałym zakresie Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji wyroku.