Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 131/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SAB/Wr 253/22 w sprawie ze skargi H.B. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz H.B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SAB/Wr 253/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi H.B. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy: (I) stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku strony skarżącej, (II) stwierdził, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; (III) umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do załatwienia sprawy; (IV) przyznał od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej H.B. sumę pieniężną w kwocie 2.500,00 zł (dwa tysiące pięćset złotych); (V) dalej idącą skargę oddalił; (VI) zasądził od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej H.B. kwotę 597,00 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

H.B. wniósł – dnia 14 grudnia 2021 r. - skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda), w związku ze sprawą z jego wniosku z dnia 16 stycznia 2018 r. (data wpływu do organu) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 54 § 1, a także art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zarzucił naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), poprzez rażące przekroczenie terminu do załatwienia sprawy w postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu opisanym na wstępie wyrokiem uznał skargę za zasadną.

Sąd zauważył, że z dniem 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91; dalej: "Nowelizacja"). Na mocy Nowelizacji m. in. wydłużono terminy na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Jednak, w ocenie Sądu, przepisy Nowelizacji nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarga została złożona przez stronę przed dniem wejścia w życie Nowelizacji, tj. skarga została wniesiona w dniu 14 grudnia 2021 r., a Nowelizacja weszła w życie 29 stycznia 2022 r. W Nowelizacji nie zawarto przepisów przejściowych do p.p.s.a., tj. w zakresie już wszczętych postępowań na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stąd zarzuty skargi odnoszą się do stanu prawnego obowiązującego na moment wniesienia skargi. Zatem Sąd nie może dokonywać kontroli legalności bezczynności lub przewlekłości w oparciu o przepisy, których strona nie mogła znać na moment wniesienia skargi.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, w sprawie Wojewoda dopuścił się bezczynności. Analiza akt postępowania administracyjnego dowodzi, że strona skarżąca złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP w dniu 16 stycznia 2018 r. (data wpływu do organu). Zatem Wojewodzie od tego dnia rozpoczął bieg termin na załatwienie wniosku. Zdaniem Sądu, zgodnie z art. 35 § 2 i 3 k.p.a. w związku z art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, Strona powinna była otrzymać decyzję w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy bez zbędnej zwłoki (plus 30 dni w związku z koniecznością zasięgnięcia opinii w Policji, Straży Granicznej i ABW). Oznacza to, że sprawa powinna być załatwiona w ciągu miesiąca od złożenia wniosku plus ewentualne 30 dni. Natomiast organ administracji publicznej nie zakończył postępowania w terminach wynikających ze wskazanych powyżej przepisów, ale - co szczególnie Sąd pierwszej instancji zaakcentował - w czasie ustawowo zakreślonym na zakończenie postępowania administracyjnego, nawet nie podjął żadnej czynności procesowej, która zmierzałaby do rozpoznania ww. wniosku. Pierwszą czynność procesową zmierzającą do rozpoznania wniosku strony organ podjął po upływie 11 miesięcy od jego otrzymania w dniu 27 grudnia 2018 r. wzywając stronę do usunięcia braków formalnych wniosku, które strona usunęła w dniu 4 stycznia 2019 r. Kolejne czynności organ podjął po upływie 9 miesięcy - w dniu 9 października 2019 r. wzywając stronę do złożenia dokumentów oraz wdrażając procedurę z art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Odpowiedź od Służb wpłynęła do organu 23 października 2019 r., natomiast dokumenty od strony w dniu 24 października 2019 r. Następnie, w dniu 12 grudnia 2019 r. organ wezwał stronę do przedłożenia dokumentów, które złożono 7 i 10 stycznia 2020 r. Od tego momentu do dnia 15 lipca 2021 r., kiedy to wezwano stronę do złożenia dokumentów, organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie związanych z gromadzeniem dokumentów lub informacji; strona złożyła dokumenty 30 lipca 2021 r. Następnie do dnia wniesienia skargi, tj. 14 grudnia 2021 r. w aktach sprawy nie odnotowano żadnych działań organu.

Przedstawiona charakterystyka prowadzonego w sprawie postępowania nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w jego przebiegu doszło do naruszenia zasad i terminów określonych w art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 12 k.p.a. oraz art. 35 § 3 k.p.a. oraz art. 36 k.p.a., ponieważ we wskazanych wyżej okresach organ nie podejmował żadnych czynności w celu rozpatrzenia wniosku strony i zakończenia postępowania. Brak działania organu we wskazanych okresach nie ma żadnych uzasadnionych powodów, a w szczególności nie ma on uzasadnienia w stopniu skomplikowania sprawy. Z akt sprawy nie wynika, aby wystąpiły jakiekolwiek uzasadnione przyczyny takiego zachowania organu, jak również nie przyczyniła się do niego strona. Sam też organ przekazując ponaglenie Urzędowi do Spraw Cudzoziemców uznał, że jest ono uzasadnione. Także Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał, że ponaglenie strony jest uzasadnione. Sąd zauważył, że wezwanie skierowane do strony cechuje się powtarzalnością. Nic więc nie stało na przeszkodzie, by wnioskowi strony nadać bieg niezwłocznie po jego wpłynięciu. Podejmowane przez organ czynności zdają się świadczyć - w ocenie Sądu - o mechanicznym wykonywaniu pewnych czynności bez zapoznania się z materiałem sprawy, a czynności te, co już wyżej podkreślono są typowe i powtarzalne. Nie było również przeszkód, aby niezwłocznie po wpłynięciu wniosku organ wystąpił do stosownych służb. W świetle zaistniałych okoliczności Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu złożonego przez stronę wniosku. Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd pierwszej instancji uznał, że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 21/19 (CBOSA), że dokonując oceny, czy naruszenie prawa jest rażące, należy wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie, braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Sąd ma na uwadze to, że na sprawność działania Wojewody niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna sytuacja związana z napływem wniosków składanych przez cudzoziemców. Jednak sytuacja ta od dłuższego już czasu nie ulega żadnej poprawie, co powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w państwie prawa. Braki kadrowe i problemy wewnętrzne organu mogą być wprawdzie od niego niezależne, jednak nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony i wpływać na ograniczenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, w postępowaniu prowadzonym w sposób wnikliwy i szybki. Rażące naruszenie prawa przejawia się w milczeniu organu po otrzymaniu wniosku strony oraz okresach owego milczenia. Stwierdzona bezczynność wynikała wyłącznie z bierności organu. Sytuacja, w której strona czeka na rozstrzygnięcie organu, który nie wykazuje zainteresowania sprawą i ignoruje zupełnie istnienie prawem przewidzianych terminów nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Na ocenę tę ma również wpływ nieskomplikowany charakter sprawy, w której procedowanie w zasadzie odbywa się na podstawie dostarczanych przez stronę dokumentów oraz konsultacji z innymi organami. Sposób prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej i przeczy procesowym obowiązkom organu w zakresie szybkości postępowania i dążenia do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki.

Sąd pierwszej instancji, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (art. 149 § 2 p.p.s.a.) i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.) przyznał stronie sumę pieniężną w kwocie 2.500,00 zł. W ocenie Sądu, kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności faktycznych sprawy oraz standardu postępowania organu administracji pozostającego w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak zasadą demokratycznego państwa prawa i prawem do dobrej administracji. W przekonaniu Sądu zasądzona kwota z jednej strony stanowi adekwatną rekompensatę za bezczynność organu w kontekście wskazanych okoliczności, z drugiej zaś będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania.

Z przedstawionych wyżej względów, Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt IV sentencji wyroku, oddalając dalej idącą skargę w tym zakresie ponad kwotę przyznaną (pkt V sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie zobowiązania organu do załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia stronie zezwolenia na pobyt czasowy, bowiem w sprawie o sygn. akt I SAB/Wr 1661/21 zobowiązał do tego organ.

Wojewoda Dolnośląski wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w części, tj. w zakresie punktu IV.

Sądowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 141 § 4 w związku z art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2.500 zł, pomimo niewyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku w wystarczający sposób zasadności przyznania sumy pieniężnej w ustalonej wysokości, podczas gdy przyznanie tego środka jest jedynie fakultatywne, wyjątkowe i uzależnione od zaistnienia szczególnych okoliczności. Powyższe powoduje, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w tym zakresie wykracza poza granice uznania przewidzianego przepisem art. 149 § 2 p.p.s.a., tym bardziej, że w sprawie tej samej strony skarżącej w skardze na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego o tym samym przedmiocie sprawy, tj. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, Sąd pierwszej instancji, w zasądzonym wyroku sygn. akt I SAB/Wr 1661/21, przyznał od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej również sumę pieniężną w wysokości 3.000 zł.

Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu IV sentencji wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania w tym zakresie oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, zrzekając się przy tym przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Należy zauważyć, że skarżący kasacyjnie organ zaskarżył jedynie część wyroku w zakresie punktu IV sentencji dotyczącego przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej w kwocie 2.500 zł. Powyższe oznacza, że organ nie zakwestionował stwierdzonej przez Sąd pierwszej instancji bezczynności Wojewody Dolnośląskiego, a także uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok Sądu pierwszej instancji w powyższym zakresie jest więc prawomocny.

Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. Analiza powyższego zarzutu prowadzi do wniosku, że jego istota sprowadza się do dwóch kwestii: po pierwsze – sporządzenia uzasadnienia z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a., którego to naruszenia autor skargi kasacyjnej upatruje w braku szczegółowego uzasadnienia przyczyn przyznania sumy pieniężnej na rzecz cudzoziemca. Druga kwestia – określona poprzez zarzut naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a. – koncentruje się wokół nałożenia tej dolegliwości finansowej, pomimo że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny.

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08; CBOSA). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA: z 28 września 2010 r., I OSK 1605/09; 13 października 2010 r., II FSK 1479/09; CBOSA).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie posiada takich wad, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi kasacyjnej. Zawiera ono wszystkie niezbędne elementy określone w ww. przepisie i daje odpowiedź co do zasadniczych powodów uwzględnienia skargi. W uzasadnieniu tej części wyroku jednoznacznie podaje się, jakie indywidualne okoliczności stanowiły podstawę do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 2.500 zł.

Wobec powyższego wskazać należy, że z art. 149 § 2 w zw. z § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że Sąd, w przypadku stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W świetle art. 149 § 2 p.p.s.a. jedyną przesłanką warunkującą zarówno wymierzenie przez sąd organowi grzywny, jak i przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Wskazany przepis nie zawiera żadnych przesłanek, którymi miałby kierować się sąd ustalając wysokość sumy pieniężnej, czy grzywny. Kryteria jakimi powinien się kierować sąd przy orzekaniu w powyższym zakresie zostały wypracowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

Przyjmuje się więc, że przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej ma przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy (zob. wyrok NSA z 22 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1905/16). Środek ten stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego. Pełni nie tylko funkcję prewencyjno-represyjną, z uwagi na groźbę konieczności wydatkowania określonej kwoty ze środków publicznych na rzecz strony postępowania, a tym samym wzmacnia gwarancję terminowego załatwiania spraw, ale przede wszystkim funkcję kompensacyjną. Przyznanie stronie sumy pieniężnej pozostaje bez wpływu na przysługujące jej od organu odszkodowanie. Ma być ono natomiast swego rodzaju rekompensatą za krzywdę moralną spowodowaną bezczynnością organu i za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich strona doznała na skutek opieszałego sposobu rozpoznawania jej sprawy przez organ (zob. wyroki NSA: z 11 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2230/17; z 1 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1216/18; z 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1551/18). Sąd nie jest związany wnioskiem ani zakresem żądania strony, zaś oceniając przesłanki do przyznania sumy pieniężnej bierze pod uwagę indywidualne okoliczności sprawy, zarówno leżące po stronie organu, jak i samej strony, takie jak np. czas trwania postępowania, stopień bezczynności, jej okoliczności indywidualne i dolegliwości, jakich w związku z tym mogła doświadczyć strona, rodzaj sprawy, w której nastąpiła bezczynność (przewlekłość) oraz jej znaczenie dla strony skarżącej. Rozstrzygnięcie w przedmiocie sumy pieniężnej oparte jest na instytucji uznania sędziowskiego. Dlatego też ewentualna ingerencja sądu drugiej instancji w tę sferę dyskrecjonalnej władzy sędziowskiej powinna być ograniczona do przypadków oczywistego, niebudzącego wątpliwości, przekroczenia granic uznania sędziowskiego (por. np. wyrok NSA z 23 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 557/22, CBOSA). W realiach niniejszej sprawy nie mamy do czynienia z takim przypadkiem.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania sędziowskiego, przyznając stronie skarżącej sumę pieniężną w wysokości 2.500 zł. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że sprawy dotyczące pozwoleń na pobyt czasowy mają dla wnioskodawców zasadnicze znaczenie. Wynik postępowania determinuje bowiem to, czy przez okres najbliższych kilku lat cudzoziemiec będzie mógł legalnie mieszkać w Polsce. W tym kontekście jest oczywiste, że przedłużanie się tego rodzaju postępowania powoduje po stronie cudzoziemca poważne uciążliwości, przede wszystkim związane z niepewnością co do miejsca stałego pobytu w okresie najbliższych kilku lat. Decyzja w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy pozostaje zatem w ścisłym związku z przysługującym każdemu, w tym cudzoziemcowi, prawem do ochrony życia prywatnego (art. 47 Konstytucji RP). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasądzona suma pieniężna jest adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (biernej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego pomimo próśb o załatwienie sprawy), jak i trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt na terytorium obcego państwa. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji podkreślił, czego skarga kasacyjna nie kwestionuje, że pierwszą czynność procesową zmierzającą do rozpoznania wniosku strony organ podjął po upływie 11 miesięcy od jego otrzymania, wzywając stronę do usunięcia braków formalnych.

Wbrew ocenie skarżącego kasacyjnie przyznaniu ww. sumy pieniężnej nie stoi na przeszkodzie – w okolicznościach niniejszej sprawy - fakt, że w sprawie I SAB/Wr 1661/21 Sąd uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę również zasądził na rzecz cudzoziemca określoną sumę pieniężną. Skoro skarżący kasacyjnie nie zaskarżył wyroku w niniejszej sprawie w zakresie rozstrzygnięcia co do stwierdzenia bezczynności (pkt I ) i jej rażącego charakteru (pkt II) to, biorąc pod uwagę, iż zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bezczynność i przewlekłość są odrębnymi formami niedziałania organu, Sąd uprawniony był do przyznania sumy pieniężnej w przypadku stwierdzenia, w odrębnych sprawach, tych form naruszenia prawa przez organ.

Konkludując, fakt przyznania sumy pieniężnej w związku ze stwierdzeniem przewlekłego prowadzenia postępowania pozostawać musiał bez wpływu na treść kwestionowanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia.

A zatem uwzględniając permanentny stan niepewności oraz stresu związany z oczekiwaniem na informacje z Urzędu Wojewódzkiego, zasądzona na rzecz strony skarżącej suma 2.500 zł nie może być uznana za nadmierną, mając na uwadze stwierdzony okres, w którym organ pozostawał bezczynny. Biorąc pod uwagę, że zgodnie z dyspozycją art. 149 § 2 p.p.s.a. wysokość sumy pieniężnej, którą sąd może zasądzić na rzecz strony skarżącej w sytuacji uwzględnienia skargi na bezczynność sięga połowy kwoty dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, przyznanie na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2.500 zł nie jest kwotą nieproporcjonalną do zakresu i charakteru stwierdzonej bezczynności organu. Tym samym Sąd pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie słusznie uznał przyznaną od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną za adekwatną do stopnia naruszenia ustawowych terminów załatwienia sprawy i związanej z tym możliwej utraty przez nią zaufania do organów władzy publicznej.

Wbrew również ocenie zawartej w skardze kasacyjnej, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji wynikają powody, które skłoniły Sąd do przyznania na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej. Sąd pierwszej instancji wskazał na kwalifikowany, rażący charakter stwierdzonej bezczynności, jej zasadniczo statyczny charakter oraz długość, podkreślając, że organ pozostawał bezczynny lekceważąc znacznie terminy załatwienia sprawy wyznaczone w art. 35 § 3 k.p.a. nawet dla spraw szczególnie skomplikowanych. Wyjaśnił, że czas nieuzasadnionego oczekiwania przez stronę skarżącą na działania organu wskazywał na zasadność przyznania sumy pieniężnej w kwocie 2.500 zł. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd wyważył przy tym okoliczności sprawy oraz żądania strony skarżącej, uznając, że wnioskowana przez stronę skarżącą maksymalna wysokość sumy pieniężnej byłaby zbyt wygórowana zwłaszcza, że na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie można wyprowadzić zasady, że suma pieniężna ma walor odszkodowania, tak jak rozumiane jest ono na gruncie prawa cywilnego. Wobec powyższego, w tej części żądań skargi Sąd przyznał sumę niższą, miarkując jej wysokość w odniesieniu do stanu faktycznego i okoliczności rozpoznawanej sprawy. Orzeczenie sumy pieniężnej w zasądzonej wysokości miało również na celu zdyscyplinować organ i zapobiec jego bezczynności w przyszłości. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, funkcje te zostały zrealizowane poprzez zasądzenie sumy pieniężnej w wysokości wskazanej w punkcie IV sentencji wyroku.

Brak jest podstaw do stwierdzenia, że orzekając w zakresie punktu IV zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu naruszył art. 141 § 4 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a.

Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.