Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1014/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska, sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), asesor WSA Iwona Ścieszka, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lutego 2021 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. i K. M., Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] października 2020 r., nr [...], o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z [...] marca 2020 r., uzupełnionym pismem z [...] lipca 2020 r., [...] S.A. w [...] wystąpiły o wydanie decyzji w trybie art. 124b ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dla nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], gmina [...], w celu zobowiązania do udostępnienia części nieruchomości i zapewnienia dojścia umożliwiającego wykonanie wykonania prac remontowych linii elektroenergetycznej [...] kV [...] - [...] - [...] w ramach zadania celu publicznego pod nazwą "[...]", zgodnie z załącznikiem mapowym.

Decyzją z [...] października 2020 r. Starosta [...] orzekł o zobowiązaniu właścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], gmina [...], do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania prac remontowych linii elektroenergetycznej [...] kV [...] - [...] - [...] w ramach zadania celu publicznego pod nazwą "[...]".

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli właściciele nieruchomości M. i K. M. podnosząc brak zawiadomienia współwłaścicieli o wszczęciu przedmiotowego postępowania i jakichkolwiek rokowań pomiędzy inwestorem a właścicielami nieruchomości w przedmiocie warunków udostępnienia nieruchomości oraz kwestionując możliwość uznania prac antykorozyjnych, o których wykonanie wystąpił inwestor jako zadania celu publicznego.

Decyzją z [...] lutego 2021 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] października 2020 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 124b ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda podzielił ocenę Starosty, że w sprawie została spełniona pierwsza przesłanka wynikająca z tego przepisu, a mianowicie potrzeba przeprowadzenia prac remontowych we wskazanym we wniosku pełnomocnika zakresie. W tym zakresie organ powołał się na obowiązki [...] S.A. do wykonania wszelkich niezbędnych prac pozwalających na utrzymanie, zdolność urządzeń, instalacji i sieci w stanie gwarantującym ciągłość i niezawodność przesyłu energii elektrycznej.

W ocenie organu odwoławczego, wbrew zarzutom skarżących, Starosta prawidłowo ocenił również faktyczny brak zgody właścicieli nieruchomości na udostępnienie nieruchomości w celu realizacji wnioskowanej inwestycji. Zdaniem organu, pismo inwestora z [...] sierpnia 2019 r., doręczone wspówłaścicielom nieruchomości, spełnia wszystkie wymagania pozwalające na uznanie jego zgodności z art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Organ podkreślił, że przedmiotowe postępowanie jest prowadzone w trybie art. 124b ustawy. Brak jest zatem możliwości odpowiedniego stosowania w tym postępowaniu zapisów przewidzianych w art. 124 ust. 3 ww. ustawy. Tym samym za nieuzasadnioną uznał Wojewoda argumentację skarżących, że wydanie decyzji w trybie art. 124b ustawy powinny poprzedzać rokowania, w których inwestor winien zaproponować określoną kwotę wynagrodzenia wraz z ewentualnym odszkodowaniem.

Wojewoda podzielił natomiast zarzut skarżących dotyczący zaistnienia w toku postępowania nieprawidłowości w powiadomieniu stron o wszczęciu postępowania. Jednakże, zdaniem organu odwoławczego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uchybienie Starosty dotyczące wysiania pod nieaktualny adres stron, pomimo posiadania w aktach właściwego adresu, pisma informującego o wszczęciu postępowania stanowi uchybienie, które w żaden sposób nie wpłynęło na ograniczenia praw przysługujących stronom w niniejszej sprawie. Strony, powziąwszy informację o treści prowadzonego postępowania od syna, któremu wysłano treść przedmiotowego pisma, bez zbędnej zwłoki złożyły do organu prowadzącego sprawę dwa pisma, w których zawarły swoje stanowisko co do okoliczności istotnych dla niniejszego postępowania. Do stanowiska stron ustosunkował się z kolei organ prowadzący postępowanie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego, zdaniem Wojewody, brak jest podstaw do uznania, że zaistniałe uchybienie w konkretnych okolicznościach sprawy miało istotne znaczenie dla treści rozstrzygnięcia czy też naruszyło prawo strony do należytej ochrony jej własnych interesów prawnych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Wojewody [...] złożył J. M. zarzucając tej decyzji naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia sprawy tj. niewzięcia pod uwagę podnoszonej w toku postępowania okoliczności, że M. i K. M. jako właściciele nieruchomości oraz skarżący jako dzierżawca działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie [...], gm. [...], nie wyrażali wobec firmy [...] S.A. zgody na udostępnienie nieruchomości w celu wykonania prac remontowych linii elektroenergetycznej [...]kV [...]-[...]-[...], co w konsekwencji spowodowało, że organy obu instancji w sposób nieuprawniony uznały, że zachodzą podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 124 b Ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że błędnie ustalił organ, że właściciele działki oraz skarżący jako dzierżawca nieruchomości nie wyrazili zgody na zajęcie nieruchomości w celu wykonania remontu. Fakt wyrażenia zgody potwierdzają bowiem składane przez strony oświadczenia.

Skarżący wskazał, że powoływane w zaskarżonej decyzji pismo z [...] sierpnia 2019 r. (sporządzone przez wykonawcę robót) jest co najmniej bezskuteczne, to jest nie ma podstawy prawnej, gdyż dopiero we wrześniu 2019 r. A. S. przekazał rodzicom skarżącego upoważnienie do rozmów na temat nieruchomości. Treść pisma nie wskazuje aby zostało do niego załączone stosowne pełnomocnictwo.

Ponadto, [...] S.A. nie wywiązała się z postanowień punktu [...] ww. decyzji poprzez samowolne wyznaczenie przez wykonawcę nowej drogi dojazdowej do słupa nr [...]. Wykonawca nie poruszał się po nieruchomości w pasie wyznaczonym mocą decyzji, ale samowolnie wyznaczonymi trasami na nieruchomości. [...] S.A. nie wykonała również postanowień punktu [...] ww. decyzji, a wykonawca robót nie sporządził protokołu szkód, pomimo że od zakończenia robót upłynęło pond 4 miesiące. O wyżej wymienionych uchybieniach wykonawcy strony informowały Wojewodę [...] w ponagleniu z [...] lutego 2021 r., które pozostało bez odpowiedzi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga J. M. jako wniesiona przez podmiot ku temu nielegitymowany podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Jak trafnie podkreśla się w piśmiennictwie o interesie prawnym w rozumieniu powołanego przepisu można mówić wówczas, gdy znajduje on oparcie w przepisach prawa. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest więc od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej.

Przyjmuje się też, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Sformułowanie "każdy, kto ma w tym interes prawny" oznacza, że ustawa przy określaniu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi odeszła od pojęcia strony, które związane jest z załatwieniem sprawy w postępowaniu administracyjnym. Rozwiązanie to jest konsekwencją tego, że właściwością rzeczową sądów administracyjnych objęto nie tylko akty podejmowane w postępowaniu administracyjnym, lecz także inne akty i czynności występujące poza tym postępowaniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2020 r., sygn.. akt I OSK 1553/20, Lex nr 3115313). Niemniej jednak musi istnieć związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a zaskarżonym aktem lub czynnością.

Przepisem ogólnym określającym kto posiada legitymację strony w postępowaniu administracyjnym jest natomiast art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisów prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2035/10, Lex nr 1121192). Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnego podmiotu wówczas, gdy w tym postępowaniu wydawana jest decyzja, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05).

Analiza zebranej w sprawie dokumentacji prowadzi do wniosku, że skarżący wskazanej legitymacji do złożenia skargi na decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2021 r. nie posiada. Przedmiotem zaskarżenia uczynił on bowiem decyzję, mocą której zobowiązano właścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], gmina [...], do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania prac remontowych linii elektroenergetycznej [...] kV [...] - [...] - [...] w ramach zadania celu publicznego pod nazwą "[...]". Powołana decyzja została wydana na podstawie art. 124b ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania określonych w tym przepisie czynności, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Z akt sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że prawo własności do nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr [...] położonej w obrębie [...], gmina [...], przysługuje K. M. i M. M. i to właśnie te osoby jako właścicieli przedmiotowej nieruchomości organ zobowiązał zaskarżoną decyzją do jej udostępnienia w celu wykonania prac remontowych. Skarżącemu do przedmiotowej nieruchomości nie przysługują natomiast żadne prawa o charakterze rzeczowym. Przysługuje mu jedynie prawo o charakterze obligacyjnym (jest dzierżawcą nieruchomości). Tego rodzaju prawo nie może jednak kreować po stronie skarżącego przymiotu strony, na co zwrócił uwagę w toku postępowania Starosta podnosząc w piśmie kierowanym do skarżącego, że o planowanej inwestycji został on poinformowany przez organ jako dzierżawca (por. pismo Starosty z [...] lipca 2020 r. – k. [...] akt administracyjnych).

Podsumowując, po stronie skarżącego brak jest interesu prawnego legitymującego do kwestionowania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2021 r. zobowiązującej właścicieli nieruchomości do jej udostępnienia. Sam fakt doręczenia skarżącemu zaskarżonej decyzji nie czyni go stroną tego postępowania, a w konsekwencji nie można mówić w takim wypadku o skierowaniu do niego tej decyzji. Status strony postępowania nie jest bowiem zależny od woli organu, ale ma charakter materialnoprawny.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), orzekł jak w sentencji.