Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1086/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 12 lipca 2023 r. nr SKO.461.16.2023 w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga K. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 12 lipca 2023 r. nr SKO.461.16.2023 w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew, została wniesiona w następującym stanie sprawy:

Pismem z dnia 16 kwietnia 2024 r. A. Sp. z o.o., z siedzibą [...], dalej spółka, złożyła wniosek o usunięcie pięciu drzew na terenie działki nr [...], adres S.[...], C. Jako przyczynę usunięcia drzew wskazano, że daglezja jest przechylona i grozi przewróceniem, a lipy rosną na granicy i gałęzie spadają na zamontowaną na dachach sąsiednich domów fotowoltaikę grożąc jej uszkodzeniem, ponadto drzewa i korzenie napierają na ściany sąsiedniego budynku. Oświadczenie o posiadanym tytule zostało podpisane przez J.P. Do wniosku załączono kopię uchwały zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] powołującą zarząd wspólnoty i upoważniającą do zawarcia umowy o zarządzanie ze spółką, kopię umowy zawartej pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową [...] a spółką, wzór ogłoszenia o zamiarze złożenia wniosku o zgodę na usunięcie drzew, wydrukowane zdjęcie na potwierdzenie faktu wywieszenia ogłoszenia, wydruk planu wskazujący umiejscowienie przedmiotowych drzew oraz wydruki zrobionych zdjęć. W aktach sprawy znajduje się również wyciąg KRS A. Sp. z o.o. w którym wskazano, że J.P. jest uprawniony do reprezentowania spółki.

Pismem z dnia 20 kwietnia 2023 r. organ I instancji poinformował o planowanym przeprowadzeniu wizji lokalnej na dzień 4 maja 2023 r. W dniu 5 maja 2023 r. przeprowadzona została wizja lokalna.

Skarżący w dniu 4 maja 2023 r. złożył do Urzędu Miejskiego w Chojnicach pismo, w którym zwrócił się o przesunięcie terminu wizji lokalnej i przedłużenie terminu do zapoznania się z aktami sprawy. Pismem z dnia 8 maja 2023 r. organ zawiadomił o wydłużeniu terminu do zapoznania się z aktami do 12 maja 2023 r. Skarżący dodatkowo złożył pismo w dniu 11 maja 2023 r. Pismem z dnia 15 maja 2023 r. organ poinformował, że działka, na której znajdują się przedmiotowe drzewa nie jest objęty żadną z przewidzianych prawem form ochrony przyrody, ani ochrony zabytków. Ponadto wskazał, że zarząd wspólnoty dopełnił obowiązku poinformowania w sposób zwyczajowo przyjęty jej członków o zamiarze złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, wyznaczając co najmniej 30-dniowy termin na zgłaszanie uwag. Jednocześnie nie poinformowano o wpływie w tym terminie jakichkolwiek uwag. Organ zaznaczył także, że w toczący się postępowaniu reprezentację powierzono zarządcy nieruchomości. W dniu 15 maja 2023 r. skarżący złożył kolejne pismo, w którym wyraził prośbę o niewydanie zgody na usunięcie drzew.

Decyzją z dnia 25 maja 2023 r. znak KM.6131.51.2023 Burmistrz Miasta Chojnice zezwolił na usunięcie drzew rosnących na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...] położonej przy ul. S.[...] w C. W decyzji tej organ zezwolił na usunięcie trzech drzew z gatunku lipa.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że do wniosku załączono dowód dopełnienia obowiązku wynikającego z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 916), czyli poinformowania w sposób zwyczajowo przyjęty członków wspólnoty o zamiarze złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, wyznaczając co najmniej trzydziestodniowy termin na zgłaszanie uwag. Jednocześnie nie poinformowano o wpływie w tym terminie jakichkolwiek uwag, dlatego organ stwierdził, że wśród członków wspólnoty panuje zgodność, co do zasadności wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew.

Organ zaznaczył, że na elewacji budynku znajdującego się na działce sąsiedniej, który znajduje się w bardzo bliskiej odległości od lip, zaobserwować można uszkodzenia. Owe uszkodzenia zdaniem organu powstały najprawdopodobniej na skutek uderzania drzew w budynek podczas silniejszych wiatrów. Organ uznał więc, że z uwagi na swe znaczne rozmiary oraz usytuowanie lipy stwarzają zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia w istniejących obiektach budowlanych. Zgodnie z brzmieniem art. 86 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody odstąpiono natomiast od naliczenia opłaty za usunięcie przedmiotowych drzew.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego w Słupsku.

Postanowieniem z dnia 12 Lipca 2023 r. nr SKO.461.16.2023 stwierdził niedopuszczalność odwołania K. J. od decyzji Burmistrza Miasta Chojnice z dnia 25 maja 2023 r., znak: KM.6131.51.2023.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy ochronie przyrody co do zasady usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Przepis art. 83 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody przewiduje, iż powyższa zgoda właściciela nie jest wymagana, w przypadku wniosku składanego przez wspólnotę mieszkaniową, w której właściciele lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną zarządowi, zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Aby właściciel nieruchomości wspólnej, będący jednocześnie członkiem wspólnoty mieszkaniowej nie został pozbawiony wpływu na sposób zarządu tą nieruchomością, w art. 83 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody wprowadzono rozwiązanie, zgodnie z którym zarząd wspólnoty informuje, w sposób zwyczajowo przyjęty członków wspólnoty, o zamiarze złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, wyznaczając co najmniej 30-dniowy termin na zgłaszanie uwag. Powołując się na istniejące w tym zakresie orzecznictwo Kolegium wskazało, że w świetle regulacji zawartych w ustawie o ochronie przyrody nie budzi wątpliwości to, że to wyłącznie zarząd wspólnoty mieszkaniowej ma status strony w sprawie dotyczącej wycinki drzew rosnących na nieruchomości wspólnej.

Jako że w przedmiotowej sprawie do wniosku załączono fotografię obrazującą wywieszone ogłoszenie o zamiarze złożenia wniosku o zgodę na usunięcie drzew, datowane na dzień 24 lutego 2023 r., to doszło do spełnienia obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 83 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody i to niezależnie od treści zarzutów odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wskazało również, że nie ma podstaw by kwestionować prawidłowość wyboru zarządu wspólnoty, który zawarł umowę z zarządcą składającym wniosek. Wobec uznania prawidłowej reprezentacji wnioskodawcy przez zarządcę, którą jest spółka A. sp. z o.o., organ II instancji doszedł do konkluzji, iż wyłącznie ten podmiot mógł być stroną postępowania w sprawie wydania zgody na wycinkę drzew na zarządzanej nieruchomości przy ul. S. [...] w C.

Na powyższe postanowienie K.J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W uzasadnieniu skargi wskazał, że zarządca wspólnoty mieszkaniowej został powołany przez nielegalny Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej. Skarżący argumentuje ten fakt poprzez wskazanie, że dwie osoby, które głosowały za uchwałą nie należały do części wspólnoty, a jedna z nich została wybrana do zarządu wspólnoty, co w jego uznaniu jest nielegalne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wniosło o oddalenie skargi oraz wskazało, że wydając zaskarżone orzeczenie opierało się przede wszystkim na zapisach zawartych w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, na której położony jest budynek mieszkalny Wspólnoty Mieszkaniowej [...] oraz na której rośnie drzewo objęte wnioskiem. Zapisy w księdze wieczystej są zdaniem organu odwoławczego jednoznaczne i świadczą o prawidłowej reprezentacji wspólnoty przez A. sp. z o.o. Organ odwoławczy wskazał, że nie miał wystarczających powodów by przyjąć, że argumentacja podniesiona przez skarżącego, odnosząca się do sposobu ustanowienia zarządcy przez nieprawidłowo wybrany zarząd, może doprowadzić do obalenia prawdziwości informacji zawartych w księdze wieczystej. Ponadto wbrew temu co twierdzi skarżący, w świetle treści art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali w skład zarządu wspólnoty mieszkaniowej może wejść każda osoba fizyczna w rozumieniu art. 8 i dalszych Kodeksu cywilnego, niezależnie od narodowości oraz całkowicie w oderwaniu faktu legitymowania się prawem własności do lokalu w danym budynku mieszkalnym. Członkiem zarządu może być zatem najemca lokalu, a nawet posiadacz, któremu nie przysługuje tytuł prawny. Dla skuteczności wybrania takiej osoby członkiem zarządu nie ma znaczenia późniejsze ustalenie, że dany nabywca lokalu nie uzyskał do niego tytułu prawnego, np. dlatego, że umowa przenosząca własność lokalu okazała się bezwzględnie nieważna. Kolegium nie miało żadnych wątpliwości co do wyboru członków zarządu wspólnoty i w konsekwencji właściwego określenia kręgu stron postępowania w sprawie wycinki drzew.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga wniesiona została na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 12 lipca 2023 r. nr SKO.461.16.2023 wydane na podstawie art. 134 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775), dalej k.p.a., stwierdzające niedopuszczalność odwołania K. J. od decyzji Burmistrza Miasta Chojnice z dnia 25 maja 2023 r., znak: KM.6131.51.2023. W decyzji tej organ I instancji zezwolił Wspólnocie Mieszkaniowej [...], na usunięcie 3 szt. drzew rosnących na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...], położonej przy ul. S.[...] w C.

Przepis art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W orzecznictwie wypracowano koncepcję, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych (wyrok NSA z 11 grudnia 2007 r., II OSK 1661/06, LEX nr 425381). Przyczyny podmiotowe pozostają w bezpośrednim związku z przyznaniem jednostce statusu strony. Organ odwoławczy obowiązany jest dokonać oceny czy jednostka żądająca udzielenia jej obrony przez ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie ma status strony. Wymaga to zatem ustalenia, czy jednostka wnosząca odwołanie ma status strony w sprawie, zgodnie z art. 28 k.p.a. (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2017 r. II SA/Gd 136/17, CBOSA).

Wskazać należy, że interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. musi być postrzegany jako interes o charakterze bezpośrednim, zindywidualizowanym (osobistym), skonkretyzowanym i realnym.

Do wniosku o pozwolenie na usunięcie drzew z dnia 16 kwietnia 2023 r. zarządca reprezentujący wspólnotę mieszkaniową przedłożył również kopię uchwały nr 1/2022 właścicieli lokali mieszkalnych tworzących Wspólnotę Mieszkaniową [...] z dnia 21 kwietnia 2022 r. W uchwale tej ustalony został zarząd wspólnoty oraz upoważnienie dla zarządu do zawarcia umowy o zarządzanie. Zgodnie z art. 83 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody zgoda właściciela na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części nie jest wymagana, w przypadku wniosku składanego przez wspólnotę mieszkaniową, w której właściciele lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną zarządowi, zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Zgodnie art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnym właścicielami lokali.

Fakt reprezentacji dużej wspólnoty mieszkaniowej przez zarząd nie wyklucza oczywiście możliwości przyznania równoległego uprawnienia członkowi wspólnoty mieszkaniowej do działania w postępowaniu administracyjnym we własnym imieniu. Sytuację tę odnosić należy do przypadków szczególnych, w których obrona praw właścicielskich nie może nastąpić w oparciu o mechanizmy zabezpieczające prawa poszczególnych członków wspólnoty wynikających z ustawy o własności lokali. Prawo do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym jako strona, niezależnie od udziału wspólnoty lokalowej, nie może być bowiem wynikiem samego tylko faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej. Musi za tym przemawiać jego zindywidualizowany interes wynikający najczęściej z wpływu zawartego w decyzji nakazu na konkretny lokal mieszkalny będący jego własnością. Dla wykazania istnienia takiego interesu prawnego konieczne jest wykazanie przez właściciela lokalu, że doszło do oddziaływania na jego nieruchomość lokalową przez daną decyzję, co każe jego sytuację prawną wyodrębnić od sytuacji wszystkich innych właścicieli lokali w budynku. Ze względu na znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego za taką okoliczność można by było przykładowo uznać sytuację, w której nałożony obowiązek związany był by z konkretnym lokalem mieszkalnym (Wyrok WSA we Wrocławiu z 27 lutego 2020 r., II SA/Wr 640/19, LEX nr 2945341.)

Należy wskazać, że skarżący nie wykazał, aby decyzja wydana w sprawie dotyczyła jego zindywidualizowanego interesu. Przedmiotowe drzewa znajdują się na części wspólnej nieruchomości. Decyzja ta nie kreuje po stronie skarżącego żadnych obowiązków ani nie oddziałuje na wyodrębniony lokal, którego jest właścicielem.

Tym samym Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko zawarte w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1010/19 (dostępny w CBOSA), na które powołuje się organ II instancji. Przepisy z art. 83 ust. 2 i 4 nie pozostawiają żadnych wątpliwości, to wyłącznie zarząd wspólnoty mieszkaniowej (w przedmiotowej sprawie reprezentowany przez zarządcę) albo spółdzielnia wykonująca zarząd ma status strony w sprawie dotyczącej wycinki drzew rosnących na nieruchomości wspólnej.

Co słusznie zauważył organ II instancji Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej [...] wywiązał się z obowiązku wskazanego w art. 83 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody. Zgodnie z treścią tego przepisu spółdzielnia mieszkaniowa informuje, w sposób zwyczajowo przyjęty, członków spółdzielni, właścicieli budynków lub lokali niebędących członkami spółdzielni oraz osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, a zarząd wspólnoty mieszkaniowej - członków wspólnoty, o zamiarze złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu, wyznaczając co najmniej 30-dniowy termin na zgłaszanie uwag. Do wniosku o pozwolenie na wycięcie drzew dołączono również fotografię obrazującą wywieszone ogłoszenie o zamiarze złożenia wniosku o zgodę na usunięcie drzew, datowane na dzień 24 lutego 2023 r. Zgodnie z treścią ogłoszenia termin do złożenia uwag upływał w dniu 26 marca 2023 r. Jednocześnie brak jest w zebranym materiale dowodów na to, by uwagi takie były zgłaszane.

Podkreślić należy, że w niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował postanowienie Kolegium stwierdzającego niedopuszczalność odwołania pochodzącego od podmiotu, któremu w ocenie tego organu nie przysługuje przymiot strony tego postępowania. Tym samym jedyną okolicznością, którą mógł badać Sąd, jest to, czy prawidłowo oceniono, że odwołanie nie pochodzi od strony postępowania. Poza sądową kontrolą pozostać musi merytoryczna ocena prawidłowości decyzji organu I instancji o udzieleniu zezwolenia na usunięcie przedmiotowych drzew. W konsekwencji zarzuty skarżącego dotyczące prawidłowości decyzji wydanej w pierwszej instancji nie mogły być w ogóle badane przez Sąd.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.