Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 292/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 71 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1094
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
article: par. 3 ust. 1 pkt 54 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 1839
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Krzysztof Armański Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] marca 2023 r. [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z 15 marca 2023 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania W. Ł., od decyzji Wójta Gminy Oksa z 8 grudnia 2022 r., którą odmówiono wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie instalacji fotowoltaicznej o mocy do 1 MW na części działki o nr ewide[...] obręb O., gmina O." ze względu na brak zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Oksa przyjętego uchwałą nr XVII/82/2012 Rady Gminy Oksa z dnia 15 marca 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Oksa, zmienionego uchwałą nr XXXVII/233/2022 Rady Gminy w Oksie z dnia 22 września 2022 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Oksa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że dla objętej niniejszym postępowaniem inwestycji polegającej na budowie instalacji fotowoltaicznej o mocy do 1 MW na części działki nr [...] obręb O. przewidziano następujące elementy: instalacja fotowoltaiczna o mocy do 1 MW i wysokości konstrukcji do 4 m. Przewidziano instalację/montaż paneli fotowoltaicznych w ilości do 4 000 szt. oraz mocy do 2 000 Wp każdy, na konstrukcji wsporczej, tzw. stołach fotowoltaicznych; falowniki (inwertery) przekształcające prąd stały na prąd zmienny; instalacja kablowa nN; stacja transformatorowa; linie kablowe energetyczno-światłowodowe; instalacja odgromowa; podziemna linia kablowa SN; przyłącza elektroenergetyczne; droga wewnętrzna o gruncie rodzimym pomiędzy rzędami paneli; droga dojazdowa; ogrodzenie siatkowe bądź panelowe o wysokości do 2,2 m; instalacja odgromowa.

Z przedłożonej przez inwestora dokumentacji wynika, że powierzchnia działki inwestycyjnej wynosi ok. 5,05 ha i obejmuje użytki oznaczone jako: grunty orne o klasie bonitacyjnej IVb, V, VI, łąki trwałe o klasie bonitacyjnej V, VI, pastwiska trwałe o klasie bonitacyjnej VI, grunty zadrzewione i zakrzewione, grunty rolne zabudowane i grunty pod rowami W. Planowane zamierzenie zajmie środkową część działki o powierzchni do 1,67 ha, na gruntach rolnych klasy V i VI. Wobec powyższego zasadnie organ I instancji uznał, że wnioskowane przedsięwzięcie - budowa instalacji fotowoltaicznej - jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Kolegium wskazało, że obszar inwestycji jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie Gminy O.. Analiza zgodności lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami tego planu przyjętego uchwałą nr XVII/82/2012 Rady Gminy Oksa z dnia 15 marca 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Oksa, wykazała sprzeczność tej inwestycji z ustaleniami planu. W trakcie niniejszego postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej, podjęto uchwałę nr XXXVII/233/2022 z 22 września 2022 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Oksa, jednak we wprowadzonych zmianach nie stwierdzono, by na przedmiotowym obszarze można było instalować urządzenia odnawialnych źródeł energii.

Planowana inwestycja przewidziana została w środkowej części działki nr ewid.[...] i usytuowana została na obszarze oznaczonym na rysunku planu zagospodarowania przestrzennego symbolem R i kolorem żółtym. Ustalenia tekstowe dla symbolu oznaczonego w rysunku planu symbolem R i kolorem żółtym zawiera § 39 planu przyjętego uchwałą nr XXXVII/233/2022, zgodnie z którymi dla terenów rolniczych oznaczonych na rysunku planu symbolem R, ustalenia tekstowe planu są następujące:

1. Funkcję podstawową stanowi rolnicza przestrzeń produkcyjna.

2. Warunki zabudowy i zagospodarowania terenu:

1) Dopuszcza się zabudowę zagrodową dla gospodarstw rolnych związanych z tą zabudową, których powierzchnia przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie, z wyłączeniem terenów na Obszarze Natura 2000 "Dolina Białej Nidy", oraz z wyłączeniem przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

2) W granicach terenów R wprowadza się zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, nadwodnych i przydrożnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych.

3) Lokalizacja obiektów budowlanych w zabudowie zagrodowej przy zachowaniu ustaleń ogólnych planu, oraz po spełnieniu wymagań określonych w przepisach odrębnych.

4) Realizacja zabudowy zagrodowej przy zachowaniu ustaleń planu jak dla terenów zabudowy zagrodowej oznaczonych symbolem RM3 w § 22 ustaleń planu, z wyłączeniem ust. 2 pkt 2.

5) Dopuszcza się budowę szklarni i tuneli foliowych.

6) Za zgodne z niniejszym planem elementy zagospodarowania działki uznaje się: a) grunty orne, łąki, pastwiska, sady, plantacje roślin opałowych, b) zadrzewienia śródpolne i przydrożne, oczka wodne oraz inne naturalne formy przyrodnicze, c) stawy hodowlane, d) pasieki, e) urządzenia infrastruktury technicznej, f) drogi wewnętrzne (drogi transportu rolniczego), g) elementy małej architektury.

Ustalenia planu dla symbolu RM3 nie przewidują możliwości budowy instalacji fotowoltaicznych. Na działce nr ewid.[...] poza granicami terenu inwestycji w planie miejscowym znajduje się obszar oznaczony symbolem RM2, jednak ustalenia dla tego symbolu również nie przewidują możliwości budowy instalacji fotowoltaicznych. Organ zaznaczył, że zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowała przestrzennego jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Kolegium podkreśliło, że ustalenia planu zezwalają na budowę urządzeń infrastruktury technicznej - jako zgodne z planem elementy zagospodarowania działki. Przy czym ustalenia planu nie definiują wnioskowanej inwestycji jako infrastruktury technicznej. Organ stwierdził, że aktualna linia orzecznicza sądów administracyjnych wskazuje, że farma fotowoltaiczna nie stanowi urządzenia infrastruktury technicznej. Zdają się to potwierdzać stwierdzenia zawarte w wyroku NSA z 5 kwietnia 2017 r., II OSK 2022/15 wskazujące, że § 3 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w brzmieniu nadanym przez § 1 pkt 2 lit. a tiret 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2013 r., zalicza wprost systemy fotowoltaiczne do zabudowy przemysłowej. Przywołane rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, mimo że stanowi akt wykonawczy do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ma zastosowanie na etapie rozpatrywania wniosku o warunki zabudowy. Nadto, zgodnie ze stanowiskiem linii orzeczniczej sądów administracyjnych prezentowanej m.in. w wyroku WSA w Kielcach z 14 września 2021 r., II SA/Ke 514/21, realizacja inwestycji polegającej na budowie systemu fotowoltaicznego prowadzi w efekcie do faktycznej zmiany przeznaczenia terenu z przeważającej funkcji (upraw rolnych) na funkcję przemysłową. Za taką bowiem uznać należy produkcję (wytwarzanie) i sprzedaż energii elektrycznej. Realizacja tej inwestycji spowoduje zatem zmianę dotychczasowego sposobu zagospodarowania terenu i zmienia jego funkcję. Spowoduje, że powstaje teren zabudowany, wykorzystywany dla celów produkcyjnych związanych z produkcją (wytwarzaniem) energii elektrycznej. Dlatego należy przyjąć, że elektrownia słoneczna, tj. wytwarzająca energię elektryczną ze źródła odnawialnego, instalacja fotowoltaiczna o mocy przekraczającej 500 kW, nie stanowi urządzenia infrastruktury technicznej, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 19 maja 2021 r., II SA/Gl 1423/20). Nadto, jak zauważył NSA w wyroku z 9 grudnia 2020 r. II OSK 3705/19, stanowisko wykluczające urządzenia wytwarzające energię (elektrownie fotowoltaiczne) z kategorii urządzeń infrastruktury technicznej określonej w art. 61 ust. 3 u.p.z.p., znajduje potwierdzenie w nowelizacji tego przepisu dokonanej ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1524). Na mocy art. 4 pkt 2 ustawy nowelizującej zmieniającej m.in. u.p.z.p. od 29 grudnia 2019 r., instalacje odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku, dodano jako kolejne obiekty zwolnione z wymogów spełnienia warunków wynikających z zasady dobrego sąsiedztwa. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem instalacji odnawialnego źródła energii obok pojęcia urządzeń infrastruktury technicznej wyklucza możliwość utożsamiania tych pojęć.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji podał, że planowana inwestycja, aby mogła zostać uznana za zgodną z planem miejscowym, powinna zostać zlokalizowana na terenie, na którym w planie miejscowym wprost przewidziano rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii. Po stwierdzeniu sprzeczności zamierzonego przedsięwzięcia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego brak było podstaw do podejmowania dalszych czynności w sprawie, w tym przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, analizy i oceny wpływu danego przedsięwzięcia, czy też uzgodnień (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 27 września 2017 r., II SA/Gd 379/17).

W ocenie Kolegium przywołany w odwołaniu art. 10 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 977 ze zm.), dalej zwanej w skrócie: "u.p.z.p." oraz inne przywołane przepisy prawa nie stanowią o możliwości wydania pozytywnej dla inwestora decyzji. Powyższy przepis nie powoduje, że następuje zgodność planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Oksa obowiązującego dla terenu inwestycji. Z art. 10 ust. 2a u.p.z.p. oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wynika jedynie to, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich strefy ochronne związane z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, muszą zostać rozmieszczone w studium, aby później ich dopuszczalna lokalizacja została wprowadzona w planie miejscowym, o ile oczywiście taki plan zostanie uchwalony. Przepisy te odnoszą się jednak do tzw. lokalnego porządku planistycznego (studium, plan miejscowy) i zakres ich stosowania jest ograniczony wyłącznie do tych gminnych aktów planistycznych, a nie decyzji o warunkach zabudowy - por. wyrok NSA II OSK 2619/22. Przepis ten zwalnia z obowiązku wskazania w studium (nie zaś jak to ocenia odwołująca w planie miejscowym), wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki.

Dalej organ II instancji zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie organ planistyczny nie przewidział możliwości budowy instalacji fotowoltaicznej na działce nr [...]. Dodał, że planowane przedsięwzięcie nie stanowi także "urządzenia infrastruktury technicznej" oraz nie jest mikroinstalacją w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, W. Ł., zarzuciła naruszenie: 1. art. 7 kpa w związku z art. 77 § 1 kpa w związku z art. 80 kpa poprzez:

zaniechanie przez organ II Instancji ustalenia, że planowana realizacja instalacji fotowoltaicznej mieści się w wyjątkach przewidzianych w art. 10 ust. 2a pkt 1 u.p.z.p.;

niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do zbadania czy zachodzą przesłanki do zastosowania zwolnienia, o jakim mowa w art. 10 ust. 2a pkt 1 u.p.z.p.;

zaniechanie rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, w szczególności niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności oraz zaniechanie poczynienia własnych ustaleń w sprawie w kwestii zarzutów powołanych w odwołaniu;

zaniechanie rozpatrzenia sprawy merytorycznie w jej całokształcie, tj. rozpatrzenia wszelkich podnoszonych twierdzeń, zarzutów i żądań oraz pominięcie okoliczności istotnych dla sprawy;

uchylanie się od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności w zakresie ustalenia, czy w wyniku realizacji inwestycji dojdzie do naruszenia przepisów prawa i w jakim zakresie;

uchylenie się od przedstawienia ustalenia faktycznego i prawnego wyjaśniającego dlaczego organ przyjął, że planowana inwestycja nie mieści się w wyjątkach przewidzianych w art. 10 ust. 2a pkt 1 u.p.z.p.;

przedstawienie w uzasadnieniu decyzji jednostronnej linii orzeczniczej nie przystającej do stanu faktycznego w niniejszej sprawie, w szczególności powoływanie się na orzeczenia, które odnoszą się do wydawania decyzji o warunkach zabudowy, a nie jak w niniejszej sprawie lokalizacji instalacji farmy fotowoltaicznej na gruntach objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;

2. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez:

przedstawienie w uzasadnieniu decyzji stanowiska, które w sposób niewyczerpujący odnosi się do zastrzeżeń zgłaszanych w odwołaniu, co skutkowało tym, że w zakresie zgłaszanych zastrzeżeń i nieprawidłowości nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe, a co za tym idzie SKO nie rozstrzygnęło podstawowych kwestii leżących u podstaw odwołania;

3. art. 10 ust. 2a pkt. 1 u.p.z.p poprzez niewzięcie przez SKO pod uwagę możliwości budowy instalacji fotowoltaicznej na gruntach klasy V i VI o mocy nie przekraczającej 1000 kW (1MW);

art. 9 ust. 4 u.p.z.p. w związku z art. 10 ust. 2a u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie w zakresie wyłączeń określonych w tych przepisach.

W uzasadnieniu odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 ust. 2a pkt 1 u.p.z.p. poprzez możliwość budowy instalacji fotowoltaicznej na gruntach klasy V i VI o mocy nie przekraczającej 1 000 kW (1MW), autor skargi podniósł, że z treści tego przepisu, który został zmieniony ustawą z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 1873) wynika, że instalacje o mocy powyżej 500 kW wymagają oznaczenia w studium oraz instalacje o mocy do 1 MW na gruntach słabych klas bonitacyjnych tj. V, VI, Vlz i N. Logiczną konsekwencją przywołanego przepisu jest też brak konieczności ustalenia kryteriów lokalizacji instalacji fotowoltaicznych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do gruntów klasy V, VI, Vlz i nieużytków. Zdaniem skarżącego, skoro w studium, wyłączono obowiązek ustalenia na gruntach stanowiących użytki rolne klas V, VI, Vlz lub nieużytki, rozmieszczenia wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, to tym bardziej wyłączono obowiązek takiego ustalenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Obecnie takie stanowisko przyjmują też w swoich rozstrzygnięciach organy administracyjne stanowiąc, że w konsekwencji nowelizacji art. 10 ust 2a u.p.z.p. urządzenia o mocy do 1000 kW (zlokalizowane na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas: V, VI, Vlz i nieużytkach) oraz instalacje o mocy do 500 kW mogą być realizowane niezależnie od wyznaczenia granic terenów pod ich budowę w planie miejscowym, nawet jeśli nie zostały wyznaczone dla nich obszary w studium zgodnie z art. 10 ust. 2a (rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z 12 stycznia 2022 r., NK-N.4131.28.19.2021.MS6, nr 199.).

Reasumując strona skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniami organu II Instancji, że treść art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. świadczy o tym, że wolą ustawodawcy jest, aby inwestycje, w ramach których planuje się rozmieszczenie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy nieprzekraczającej 100 kW (aktualnie powyżej 500 kW), oraz w szczególnych wypadkach do 1000 kW, były realizowane przede wszystkim na podstawie wyznaczonych miejsc w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Dalej autor skargi podkreślił, że organ II Instancji nie odniósł się do naruszenia art. 9 ust. 4 u.p.z.p. w związku z art. 10 ust. 2a u.p.z.p, który wprost wskazuje, że ustalenia studium są wiążące podczas sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zatem jeżeli w studium nie ma obowiązku wyznaczenia terenów do rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej nie większej niż 500 kW (bez podziału na użytki rolne) oraz o mocy do 1000 kW (na gruntach klasy V, VI, Vlz i nieużytkach - N), to w miejscowym planie również nie ma konieczności ich wyznaczenia. Na obszarach stanowiących tereny rolnicze klasy gruntu V, VI, Vlz i nieużytki, objęte miejscowym planem, możliwe jest więc zlokalizowanie instalacji odnawialnych źródeł energii o mocy do 500 kW i w określonych przypadkach do 1000 kW bez względu na inne postanowienia miejscowego planu. Brak możliwości budowy powyższych instalacji na podstawie miejscowych planów uchwalonych po 30 października 2021 r, było by sprzeczne z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która stanowi jedną z podstaw do ich uchwalenia.

Skarżący stwierdził, że obecna sytuacja energetyczna i gospodarcza wręcz wymusza na ustawodawcy ułatwiania możliwości produkcji energii w systemie "rozproszonym", by nie obciążać w jednym miejscu systemu elektroenergetycznego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 15 marca 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy O. dotyczącą odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie instalacji fotowoltaicznej o mocy do 1 MW na części działki o nr ewide[...] obręb O., gmina O.". Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm.), dalej zwanej w skrócie: u.i.o.ś. Na podstawie art. 71 ust. 1 u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a zgodnie z art. 71 ust. 2 u.i.o.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jak stanowi § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.) do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy.

Nie było w sprawie kwestionowane, że planowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a powyższego rozporządzenia, ponieważ pod zabudowę inwestycji wykorzystane zostanie około 1,67 ha powierzchni terenu działki. Omawiane przedsięwzięcie wymaga zatem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jego realizacji w trybie przepisów u.i.o.ś.

W myśl art. 80 ust. 2 zdanie pierwsze u.i.o.ś., właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

Z powyższej regulacji zatem niezbicie wynika, że zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wówczas, gdy został on uchwalony, jest podstawowym kryterium oceny dopuszczalności realizacji zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Postanowienia obowiązującego planu mają charakter wiążący dla tej oceny (zob. wyrok NSA z 10 października 2017 r., II OSK 2460/16, dostępny, jak wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Działka nr [...], na części której zaplanowano budowę instalacji fotowoltaicznej, zgodnie z obowiązującym na tym terenie miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy O., położona jest na terenie oznaczonym symbolem "R" - tereny rolnicze, dla których określona została funkcja podstawowa - rolnicza przestrzeń produkcyjna. Jeśli chodzi o warunki zabudowy tych terenów,to dopuszcza się zabudowę zagrodową dla gospodarstw rolnych związanych z tą zabudową. Realizacja zabudowy zagrodowej przy zachowaniu ustaleń planu jak dla terenów zabudowy zagrodowej oznaczonych symbolem RM3. Za zgodne z planem elementy zagospodarowania działki uznaje się: a) grunty orne, łąki, pastwiska, sady, plantacje roślin opałowych, b) zadrzewienia śródpolne i przydrożne, oczka wodne oraz inne naturalne formy przyrodnicze, c) stawy hodowlane, d) pasieki, e) urządzenia infrastruktury technicznej, f) drogi wewnętrzne (drogi transportu rolniczego), g) elementy małej architektury.

Nie ulega więc wątpliwości, że ustalenia planu dla symbolu RM3 nie przewidują możliwości budowy instalacji fotowoltaicznych. Na działce nr ewid.[...] poza granicami terenu inwestycji w planie miejscowym znajduje się obszar oznaczony na rysunku planu symbolem RM2 Także ustalenia dla tego symbolu nie przewidują możliwości budowy instalacji fotowoltaicznych. Należy także podkreślić, co nie było w skardze kwestionowane, że aktualna linia orzecznicza sądów administracyjnych wskazuje, że farma fotowoltaiczna nie stanowi urządzenia infrastruktury technicznej – Sąd w tej kwestii całkowicie zgadza się z orzeczeniami sądów administracyjnych, powołanymi przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Skoro więc planowane przez skarżącą spółkę przedsięwzięcie jest niezgodne z obowiązującym na terenie Gminy O. planem miejscowym, który nie dopuszcza możliwości budowy na terenie działki nr [...] instalacji fotowoltaicznych, to należy zgodzić się z organami obu instancji, że dalsze prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach było zbędne i niecelowe. W sytuacji, gdy plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie, to organ ma obowiązek wobec braku zgodności z planem wydać decyzję odmowną, bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 czerwca 2014 r., II OSK 196/13; z 1 sierpnia 2012 r., II OSK 829/11).

Należy dodać, że przedmiotem kontroli Sądu nie była w niniejszej sprawie zgodność z prawem zapisów obowiązującego na terenie gminy O. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale zgodność lokalizacji planowanego przez skarżącą spółkę przedsięwzięcia z zapisami tego planu. Dlatego poza kontrolą Sądu było to, czy na terenie gminy O. zaplanowano lokalizację jakiekolwiek obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii.

Niezasadne okazały się zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 ust. 2a pkt 1 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z kolei art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. stanowi, że w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb: granice terenów pod budowę urządzeń, o których mowa w art. 10 ust. 2a, oraz granice ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu oraz występowaniem znaczącego oddziaływania tych urządzeń na środowisko, przy czym te tereny i ich strefy ochronne znajdują się w granicach obszaru, o którym mowa w art. 10 ust. 2a.

Podkreślenia wymaga, że art. 10 ust. 2a u.p.z.p. normuje wyłącznie problematykę umieszczenia w studium zapisów o wyznaczeniu obszarów, na których rozmieszczane będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii. Z cytowanych przepisów wynika jedynie to, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich strefy ochronne związane z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, muszą zostać rozmieszczone w studium, aby później ich dopuszczalna lokalizacja została wprowadzona w planie miejscowym, jeśli taki plan zostanie uchwalony. Jednak art. 10 ust. 2a u.p.z.p. wprost stanowi, że rozmieszczenie tego rodzaju instalacji należy do decyzji organów gminy w ramach władztwa planistycznego, co wynika z jednoznacznego zapisu w brzmieniu "jeżeli przewiduje się". Tak więc te przepisy nie wykluczają, że na danym obszarze nie dopuszcza się farm nawet takich, które nie muszą mieć rozmieszczenia ustalonego w studium i planie czyli teoretycznie niewielkich i nie oddziaływujących na środowisko.

Nie można natomiast z art. 10 ust. 2a pkt 1 u.p.z.p. wywodzić dopuszczalności realizacji inwestycji polegającej na instalowaniu urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii, których lokalizacja jest sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Okoliczność, że gmina nie ma obowiązku umieszczania w studium wskazanych w art. 10 ust. 2a pkt 1 u.p.z.p. urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii nie oznacza, że lokalizowanie tych urządzeń może odbywać się w oderwaniu od treści obowiązującego planu. Przedstawiony w skardze sposób rozumienia tego przepisu uniemożliwiłby realizację przewidzianej w planie dla wskazanego terenu funkcji rolniczej.

Końcowo należy zauważyć, że podjęta przez organ I instancji procedura uzyskania opinii dotyczących obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia (zgodnie z art. 63 i art. 64 u.i.o.ś.), biorąc pod uwagę brzmienie art. 80 ust. 2 zdanie 1 u.i.o.ś., okazała się przedwczesna. Brak bowiem zgodności planowanej inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego stanowi samoistną przesłankę do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, na podstawie art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. (por. wyrok NSA z 28 września 2022 r., III OSK 1902/21). Stąd też bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy były opinie wydane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. czy Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody [...].

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania administracyjnego ani też przepisów prawa materialnego w takim zakresie, który skutkowałby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z art. 7 kpa, art. 77 i art. 80 kpa.

Podnoszone przez stronę skarżącą uzyskanie warunków przyłączenia do sieci energetycznej nie ma dla sprawy znaczenia, gdyż jest tylko jednym z wielu, koniecznych do spełnienia warunków realizacji takiej inwestycji.

Powoływane przez stronę skarżącą pozytywne rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody nie ma wiążącego charakteru dla sądu administracyjnego rozpatrującego skargę na decyzje odmawiającą wydania środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 269 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.