Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1966/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 147 par 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Protokolant referent Edyta Brzezicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Z. L. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...], Zarząd Dzielnicy [...] (zwany dalej organem), działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik Nr 6 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszaw (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2022 poz. 9305), § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy.(Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725.), § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1 i ust. 3, § 7 ust. 1, § 32 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 8, § 34 ust. 3 oraz § 35 ust. 1 uchwały Nr XXI11/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 05 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r., poz. 14836 z późn. zm.), zwanej dalej "uchwałą w sprawie zasad wynajmowania lokali", odmówił zakwalifikowania Z. L. (zwanego dalej wnioskodawcą/skarżącym) do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca, który zamieszkuje od 2010 r. w lokalu nr [...] przy ul. [...] u swojej znajomej, której przysługuje spółdzielcze-lokatorskie prawo do ww. lokalu, wystąpił z wnioskiem o udzielenie pomocy mieszkaniowej poprzez zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. Wedle ustaleń organu lokal, w którym zamieszkuje wnioskodawca składa się z 3 pokoi i kuchni o powierzchni mieszkalnej 42,00 m2; w lokalu zamieszkują 2 osoby; wnioskodawca nie posiada stałego meldunku; nie utrzymuje kontaktu z rodziną, której sytuacja mieszkaniowa nie jest znana. Organ wyjaśnił ponadto, że na podstawie § 4 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali pomoc mieszkaniowa może być udzielona osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 (dochód) oraz warunki określone w § 7 (metraż). W myśl § 7 ust. 1 tej uchwały przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego łączna powierzchnia mieszkalna na osobę zamieszkującą w lokalu wynosi nie więcej niż 10 m2 w przypadku zamieszkiwania 1 osoby w lokalu, a w przypadku zamieszkiwania 2 osób w lokalu nie więcej niż 14 m2. Zgodnie z pismem z Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] (zwanego dalej OPS), wnioskodawca nie realizuje trójstronnego programu wychodzenia z bezdomności i utrzymuje się z wynagrodzenia o pracę. Jednakże w badanym okresie źródłem utrzymania wnioskodawcy była pomoc finansowa z OPS z tytułu bezrobocia.

W konsekwencji ww. okoliczności, zdaniem organu, wnioskodawca spełnia kryteria do najmu socjalnego lokalu, natomiast nie spełnia kryterium § 7 ust. 1 uchwały w sprawie wynajmowania lokali, gdyż została przekroczona norma metrażowa w lokalu, z którego wnioskodawca obecnie korzysta, Dodatkowo w niniejszej sprawie, zdaniem organu, ma zastosowanie § 32 ust. 1 pkt 4 uchwały w sprawie wynajmowaniu lokali, zgodnie z którym wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej posiadanie przez wnioskodawcę innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 9 ust. 1 pkt 1 uchwały w sprawie wynajmowania lokali, umożliwiającego zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, albowiem zainteresowany mieszka w omawianym lokalu na zasadzie użyczenia ponosząc część opłat związanych z użytkowaniem ww. lokalu. Pomimo, że umowa nie została zawarta w formie pisemnej należy uznać, że stosunek użyczenia został zawarty w sposób dorozumiany, a zatem wnioskodawca posiada prawo zamieszkiwania w zajmowanym lokalu.

Końcowo organ stwierdził, że zgodnie z § 32 ust. 8 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali informacje uzyskane w oku analizy mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

Skarżący w dniu 11 września 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na powyższą uchwałę zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej uchwale zarzuci naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającą na nieprzesłuchaniu skarżącego.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2023 r.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w jego ocenie organ nie uwzględnił wyjątkowo trudnej sytuacji w jakiej znajduje się skarżący, organ nie podjął próby wnikliwego przeanalizowania warunków mieszkaniowych i sytuacji życiowej skarżącego. Tym samym też wedle skarżącego organ dopuścił się rażącego zaniedbania swoich obowiązków i naruszył prawa skarżącego podejmując zaskarżoną uchwałę.

Podniósł, że warunki przyznawania lokali socjalnych określa ustawa o ochronie praw lokatorów z dnia 21 czerwca 2001 r., w której w art. 23 ust. 2 ustalone są jedynie dwa kryteria udzielania pomocy mieszkaniowej w postaci najmu socjalnego: brak tytułu prawnego do innego lokalu i spełnianie kryterium dochodowego. W konsekwencji czego, zdaniem skarżącego, wprowadzanie przez organ innych wymogów i kryteriów jest niezgodne z ww. przepisem ustawy zwłaszcza, że konstytucyjnym obowiązkiem organu, wynikającym wprost z art. 75 Konstytucji RP jest zapewnienie realizacji potrzeb mieszkaniowych mieszkańców, czego organ uporczywie odmawia, nie uznając prawa skarżącego do starania się o lokal z zasobu mieszkaniowego m.st. Warszawy.

W odpowiedzi na skargę z dnia 04 października 2023 r. pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie powołując się w uzasadnieniu na argumentację wskazaną w zaskarżonej uchwale oraz wskazując, iż skarżący mieszka w zajmowanym na zasadzie użyczenia lokalu ponosząc część opłat związanych z jego używaniem. Uznał, że umowa użyczenia nie została zawarta w formie pisemnej jednak stosunek użyczenia został zawarty w sposób dorozumiany, a zatem skarżący posiada prawo zamieszkiwania w zajmowanym lokalu. W ocenie organu powyższe powoduje, że nie można uznać skarżącego jako osobę bezdomną, czy znajdującą się w trudnych warunkach mieszkaniowych. Lokal którego używa skarżący jest bowiem lokalem pełnowartościowym, wyposażonym w instalację: wodną, centralną ciepłej wody, kanalizacyjną, gazową oraz centralnego ogrzewania.

W piśmie procesowym z dnia 11 marca 2024 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego z urzędu odnosząc się do zgromadzonego w sprawie materiału, w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze oraz podniósł, że stwierdzenie, iż skarżący posiada tytuł prawny do lokalu narusza nie tylko art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów jak również postanowienia § 9 ust. 1 pkt. 1 i § 32 ust. 1 pkt. 4 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Wskazał, że skarżącemu zostało umożliwione przebywanie w mieszkaniu matki jego kolegi bez zawierania ani pisemnej ani ustnej umowy. Więc gdyby nawet uznać, iż doszło w sposób dorozumiany do zawarcia umowy użyczenia, to nie można przyjąć, iż tym samym skarżący uzyskał tytuł prawny do lokalu, o który mowa w art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów jak również w postanowieniach § 9 ust. 1 pkt. 1 i § 32 ust. 1 pkt. 4 ww. uchwały. Jeśli tytuł do przebywania w lokalu przy ul. [...] uznać można za umowę użyczenia, była to umowa użyczenia na czas nieokreślony. W braku oznaczenia w sposób wyraźny lub dorozumiany czasu trwania umowy użyczenia uznać należy, że umowa ta, z uwagi na ciągły charakter zobowiązania, wygasa, ilekroć stosunek ten zostanie wypowiedziany przez użyczającego. Jest to więc tytuł prawny niezwykle nietrwały. Nietrwałość tego tytułu w rozważanym przypadku jest zwiększona następującymi okolicznościami sprawy: skarżący został przygarnięty przez matkę kolegi, a zatem jedynie trwanie dobrej woli matki kolegi do znoszenia obecności skarżącego w mieszkaniu wyznaczało trwałość owego "tytułu"; dobra wola posiadaczki lokalu skończyła się w trakcie trwania niniejszej sprawy i skarżący musiał opuścić przedmiotowy lokal ok. 3 miesięcy temu i zamieszkuje obecnie kątem u różnych znajomych. Wobec powyższego, w ocenie pełnomocnika skarżącego, niewątpliwym jest, że tytuł, jaki uprawniał skarżącego do przebywania w mieszkaniu przy ul. [...] nie był tytułem umożliwiającym zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, gdyż zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych to nie tylko możliwość doraźnego przebywania w lokalu, lecz również jego trwałość umożliwiająca tworzenie i realizację planów życiowych.

Podniósł także, że wskazany w skardze brak właściwego wyjaśnienia okoliczności faktycznych polegał na błędnym przyjęciu przez organ, że w mieszkaniu [...] przy [...] zamieszkiwały jedynie 2 osoby, gdy tymczasem w rzeczywistości według wiedzy skarżącego w lokalu tym przebywało 6 osób. Organ nie przeprowadził na tą okoliczność dowodu z przesłuchania właścicielki lokalu lub nawet z dokumentów meldunkowych dotyczących lokalu. Błąd w ustaleniach faktycznych w tym zakresie doprowadził do błędnego przyjęcia dotyczącego niespełnienia kryterium metrażowego do przyznania pomocy mieszkaniowej

Powyższe pismo, zgodnie z oświadczenie pełnomocnika strony skarżącej zostało przesłane bezpośrednio do pełnomocnika organu. Organ żaden sposób nie ustosunkował się do treści ww. pisma.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). Sąd nie może wydać́ orzeczenia na niekorzyść́ skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę̨ na uchwałę̨ lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność́ tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Wyjaśnić jednak należy, że zaskarżona uchwała stanowi akt, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40, z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Do zaskarżenia tego typu aktów zastosowanie ma art. 53 § 2a p.p.s.a., który stanowi, że w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie.

Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy uchwały nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 05 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r., poz. 14836, z późn. zm.), zwana także "uchwałą w sprawie zasad wynajmowania lokali".

Uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali wydana została na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1182 1309), zwaną dalej: "ustawą o ochronie praw lokatorów". Z art. 21 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy wynika, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać́ tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 04 stycznia 2017 r., wydanym w sprawie, sygn. akt I OSK 2151/16 (orzeczenia.nsa.gov.pl), wyraźnie wskazał, że z przepisów uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 09 lipca 2009 r., a także z art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, niewątpliwie wynika obowiązek, w sprawach rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu i zamianę lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy, podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W trakcie postępowania organy powinny także działać́ praworządnie oraz uwzględniać́ interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy. W tym kontekście, pamiętając, że zaskarżona uchwała ma charakter rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, można mówić o obowiązku stosowania standardów odpowiadających standardom wyznaczonym przez zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także art. 7 k.p.a. Analogiczny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 2081/21 stwierdzając nadto, że "zasady określone w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. należy potraktować jako normy wyjęte przed nawias i wspólne dla całości regulacji systemu prawa (tak S. Rozmaryn, O zasadach ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego. Charakter prawny i znaczenie zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo (...), s. 889), które w ten sposób wraz z przepisami proceduralnymi uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 09 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, znajdują zastosowanie w rozpoznawanej sprawie".

W ocenie Sądu powyższe stanowisko należy odnieść również do spraw rozstrzyganych przez Zarządy Dzielnic [...] na podstawie aktualnie obowiązujących regulacji prawnych zawartych w uchwale nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 05 grudnia 2019 r.

Zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Zgodnie z tą zasadą organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Realizacja zasady prawdy obiektywnej następuje m.in. w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest zatem wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy obejmujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, a uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Na organach administracji spoczywa nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia, ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne, co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia. Zważyć również trzeba, że z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. wywodzi się, że podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy wymaga w pierwszym rzędzie rozważania, jakie fakty mają w sprawie znaczenie. O tym decyduje zaś norma prawa materialnego. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy bezwzględnym obowiązkiem organu było zatem dokonanie ustaleń stanu faktycznego w granicach zakreślonych przepisami uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, a następnie dokonanie szczegółowej oceny stanu faktycznego przez pryzmat zastosowanych przepisów. Oczywistym jest też to, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie winno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2567/20, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący zwrócił się do organu o zakwalifikowanie do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

Zgodnie z § 4 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali pomocy mieszkaniowej można udzielić osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 oraz w § 7 z zastrzeżeniem § 8 i § 9.

Powodem odmowy udzielania skarżącemu pomocy mieszkaniowej było uznanie przez organ, że skarżący ma możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, albowiem ma możliwość zamieszkiwania na zasadzie umowy użyczenia w lokalu swojej znajomej o numerze [...] znajdującym się budynku położonym w [...] przy ul. [...].

Podstawę prawną do dokonania takiej oceny stanowił zatem dla organu § 32 ust. 1 pkt 4 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, który stanowi iż wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu pranego do lokalu niż wymienione w § 9 ust. 1 pkt. 1 tej uchwały.

W ocenie Sądu kwestia możliwości zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego we własnym zakresie, nie została poddana przez organ szczegółowej analizie. Organ nie zbadał bowiem, ani czy skarżący ma realną możliwość długotrwałego zamieszkiwania w użyczanym mu dotychczas lokalu, w tym w szczególności nie ustalił czy użyczająca, będąca przecież tylko znajomą skarżącego, wyraża jakąkolwiek wolę dalszego wsparcia skarżącego i na jak długi okres.

Odnosząc się natomiast do stwierdzenia pełnomocnika organu, iż skarżący posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu w postaci umowy użyczenia, w związku z czym nie spełnia przesłanek określonych w art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, wskazać należy w pierwszej kolejności, że skarżący nie występował o najem lokalu socjalnego w niniejszej sprawie. W konsekwencji powyższego ten zarzut nie znajduje jakiegokolwiek oparcia w realiach niniejszej sprawy.

Niemniej jednak zgodzić się należy również ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego wyrażonym w treści pisma z dnia [...] marca 2024 r., iż stosunek prawny wynikający z tytułu zawarcia (czy to w drodze pisemnej, czy też w sposób dorozumiany) umowy użyczenia jest stosunkiem niezwykle nietrwałym.

Nadto istotnym w niniejszej sprawie jest, iż naturą stosunku użyczenia jest to, że użyczający zobowiązuje się zezwolić (na czas oznaczony bądź nieoznaczony) na bezpłatne używanie biorącemu do używania rzeczy oddanej mu w tym celu. Umowa użyczenia jest zatem umową nieodpłatną, realną i jednostronnie zobowiązującą. Tymczasem ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego jasno wynika, iż skarżący z tytułu używania przedmiotu użyczenia (lokalu) zobowiązany był do ponoszenia części opłat związanych z jego użytkowaniem. Należałoby zatem zakwalifikować powstały pomiędzy skarżącym oraz jego znajomą stosunek jako precarium. Cechą charakterystyczną tego stosunku, w odróżnieniu od umowy użyczenia, jest bowiem to, że jest to stosunek faktyczny polegający na odpłatnym oddaniu pewnej rzeczy lub prawa innej osobie do używania z zastrzeżeniem każdoczesnej jego odwołalności. Nadto władztwo prekaryjne występuje najczęściej w sytuacjach, gdy jedna osoba chce drugiej wyświadczyć przysługę, kierując się między innymi grzecznością. Do istoty władztwa prekaryjnego należy zatem, z jednej strony, odwołalność, a z drugiej to, że dający rzecz i biorący ją do użytku nie są związani węzłem prawnym, a istnieje między nimi tylko stosunek grzecznościowy. A z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, czego organ nie wziął pod uwagę w toku prowadzonego postępowania.

Wskazać również należy, że wynikający z § 32 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali nakaz poddania szczegółowej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Sądu w sprawie doszło do naruszenia tych przepisów albowiem zarówno z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak i z uzasadnienia zaskarżonego aktu nie wynika, aby organ uczynił zadość obowiązkowi wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do należytego rozpatrzenia sprawy udzielenia pomocy mieszkaniowej skarżącemu.

Zaskarżona uchwała została zatem wydana z istotnym naruszeniem przepisów procesowych. Organ podejmując rozstrzygnięcie o odmowie zakwalifikowania skarżącego do udzielenia pomocy mieszkaniowej nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego materiału dowodowego niezbędnego do należytego rozpatrzenia sprawy udzielenia skarżącemu pomocy mieszkaniowej. Organ nie ustalił rzeczywistych możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego we własnym zakresie, ani tym bardziej możliwości skarżącego do korzystania z lokalu udostępnionego jedynie przez znajomą skarżącego. Stanowisko organu wskazuje na pobieżną ocenę okoliczności faktycznych, co przeczy dyspozycji zawartej w § 32 ust. 1 pkt 4 ww. uchwały.

W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym.

Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną i wskazania w zakresie konieczności dokonania pełnych ustaleń, o których mowa w § 32 ust. 1 pkt 4 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, a tym samym realnej możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.