Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 186/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 110z § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 58 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] czerwca 2023 r. sprawy ze skargi J. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynności dotyczące obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 12 stycznia 2023 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...] ("Dyrektor Izby") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] ("Naczelnik US") z 18 listopada 2022 r., nr [...], którym odmówiono J. Ł. ("Zobowiązany" lub "Skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynności dotyczące obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości KW nr [...]

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 58, art. 138 § 1

w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.2022.2000 j.t. ze. zm.; dalej "K.p.a."); art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2021.2095 ze zm.; dalej: "ustawa COVID"); art. 4, art. 5 ustawy z dnia 7 października 1999 roku o języku polskim (Dz.U.2021.672 ze zm.).

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że Naczelnik US na podstawie [...] dalszych tytułów wykonawczych

z 20 października 2016 r. o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...], wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], prowadzi wobec Zobowiązanego egzekucję z nieruchomości.

W toku egzekucji, zawiadomieniem z 19 czerwca 2019 r. o nr [...], organ egzekucyjny zajął nieruchomość Skarżącego położoną w miejscowości D. przy [...], dla której Sąd Rejonowy [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] Zajęcie nieruchomości doręczono zobowiązanemu w trybie art. 44 K.p.a.

9 października 2020 r. organ egzekucyjny sporządził protokół opisu i oszacowania wartości przedmiotowej nieruchomości w oparciu o operat szacunkowy z 20 kwietnia 2020 r. opiewający na kwotę [...]zł, opracowany przez rzeczoznawcę majątkowego. 31 sierpnia 2021 r. organ egzekucyjny sporządził protokół dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości w oparciu o operat szacunkowy z 5 lipca 2021 r. opiewający na kwotę [...]zł, opracowany również przez rzeczoznawcę majątkowego.

Wobec nieustalenia miejsca pobytu Zobowiązanego, postanowieniem

z 28 grudnia 2021 r., [...], Sąd Rejonowy [...] Wydział I Cywilny ustanowił dla niego - na wniosek organu egzekucyjnego - kuratora.

Obwieszczeniem z 18 lutego 2022 r. organ egzekucyjny podał do publicznej wiadomości, że pierwsza licytacja ww. nieruchomości odbędzie się 29 marca 2022 r.

o godz. 10:00. 28 lutego 2022 r. a obwieszczenie doręczono ustanowionemu kuratorowi.

Pismem z 21 marca 2022 r. (nadanym 22 marca 2022 r.) Zobowiązany wniósł

m.in. skargę na obwieszczenie o pierwszej licytacji nieruchomości, zarzucając przeprowadzanie oględzin ww. nieruchomości bez jego obecności oraz wskazując

na brak doręczenia mu obwieszczenia o licytacji.

Licytacja zaplanowana na 29 marca 2022 r. nie doszła do skutku z powodu braku stawienia się chociażby jednego licytanta.

Postanowieniem z 31 marca 2022 r., nr [...], Naczelnik US stwierdził uchybienie terminu do wniesienia skargi na ww. obwieszczenie o licytacji. Organ egzekucyjny wskazał, że pierwsza licytacja ww. nieruchomości została ogłoszona 18 lutego 2022 r., a zatem czternastodniowy termin na wniesienie skargi upłynął 4 marca 2022 r.

Postanowieniem z 20 maja 2022 r., nr [...] Dyrektor Izby uchylił powyższe postanowienie organu

I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wobec niezastosowania

art. 15zzzzzn2 ustawy COVID.

Pismem z 6 czerwca 2022 r. organ egzekucyjny zawiadomił Zobowiązanego o uchybieniu terminu do wniesienia skargi na czynności dotyczące ww. obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości KW nr [...]

Pismem z 26 lipca 2022 r. Zobowiązany wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi na czynności dotyczące ww. obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości KW nr [...], wskazując, że od [...] 2021 r. do [...] 2022 r. przebywał na stałe w K. H.. Nie mógł zatem odebrać kierowanej do niego korespondencji. O obwieszczeniu o licytacji dowiedział się po powrocie do Polski [...] marca 2022 r. od J. T., której użyczył mieszkanie. Do wniosku załączył dokumenty obcojęzyczne dotyczące wylotu do [...] [...] 2021 r. oraz przylotu do [...] [...] 2022 r.

Pismem z 5 sierpnia 2022 r. organ egzekucyjny wezwał zobowiązanego do uzupełnienia wniosku, poprzez:

1) pisemne podanie przyczyn pobytu w okresie [...] r. w K. H. i przedstawienie dokumentów sporządzonych w języku polskim, potwierdzających przedstawione okoliczności wyjazdu;

2) tłumaczenie przysięgłe na język polski dokumentów sporządzonych w języku obcym.

W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, pismami z 6 września 2022 r., 21 września 2022 r. i 15 października 2022 r., Zobowiązany wnosił o przedłużenie terminu na dostarczenie tłumaczenia dokumentów na język polski. Ostatecznie organ egzekucyjny przedłużył ww. termin do 31 października 2022 r.

Postanowieniem z 5 października 2022 r., [...], Sąd Rejonowy [...] uchylił w całości ww. postanowienie z 28 grudnia 2021 r., dotyczące ustanowienia dla Zobowiązanego kuratora.

Wobec bezskutecznego upływu przedłużonego terminu na dostarczenie przez Zobowiązanego przysięgłego tłumaczenia dokumentów na język polski, organ egzekucyjny wydał rozstrzygnięcie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.

Wymienionym postanowieniem z 18 listopada 2022 r. Naczelnik US odmówił Zobowiązanemu przywrócenia terminu do złożenia skargi na czynności dotyczące ww. obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości.

Dyrektor Izby utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ II instancji stwierdził, że Zobowiązany uchybił terminowi do wniesienia skargi na czynności dotyczące obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości. Obwieszczenie o pierwszej licytacji nieruchomości zostało podane do publicznej wiadomości 21 lutego 2022 r., wobec czego czternastodniowy termin do wniesienia skargi upłynął 7 marca 2022 r. Natomiast złożone przez Zobowiązanego pismo zostało nadane w placówce pocztowej 22 marca 2022 r. Organ II instancji wyjaśnił również, że z uwagi na fakt, iż do naruszenia terminu do złożenia skargi doszło w stanie epidemii, słusznie w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny zastosował szczególny tryb przewidziany w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID, co pozwoliło na merytoryczne rozpoznanie wniosku Zobowiązanego o przywrócenie terminu - w oparciu o przesłanki przewidziane w art. 58 K.p.a.

Organ II instancji uznał, że Zobowiązany nie uprawdopodobnił, iż do uchybienia terminu w zakresie złożenia skargi na czynności dotyczące ww. obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości doszło bez jego winy. Organ II instancji wskazał, że z wniosku o przywrócenie terminu oraz treści pism z 6 września 2022 r., 21 września 2022 r. oraz 15 października 2022 r. wynika, iż Zobowiązany brak swojej winy upatruje w tym, że w okresie [...] r. przebywał w K. H.. Pobyt w K. H. związany był z ukończeniem obowiązkowego kursu językowego, wykonywaniem pracy oraz poddaniem się operacji [...].

Organ II instancji nie znalazł podstaw do przyjęcia, że wskazane przez Zobowiązanego okoliczności uzasadniają przywrócenie terminu w sprawie. Według organu Zobowiązany wiedział o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym (wpis wszczęcia egzekucji z nieruchomości w KW nr [...] miał miejsce 5 sierpnia 2019 r.), a mimo to nie podjął żadnych czynności mających zabezpieczyć jego sytuację procesową na czas nieobecności w kraju, w szczególności nie ustanowił w sprawie pełnomocnika. Organ wskazał również, że taka okoliczności jak wykonywanie pracy za granicą nie może stanowić nadzwyczajnej okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia. Z kolei okoliczności ukończenia obowiązkowego kursu językowego czy też poddania się operacji [...] mogłyby usprawiedliwiać brak winy Zobowiązanego w uchybieniu terminu, jednakże - wobec

ich nieuprawdopodobnienia - stanowią one jedynie twierdzenia Zobowiązanego.

Organ II instancji zauważył, że ani przed organem I instancji, ani na etapie postepowania zażaleniowego Zobowiązany nie przedłożył dokumentów mogących mieć znaczenie w sprawie. Z kolei dokumenty obcojęzyczne, bez ich urzędowego przetłumaczenia na język polski, nie mogą być uznane za dowód w sprawie,

gdyż posługiwanie się nimi w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej jest sprzeczne z prawem.

Organ II instancji odniósł się również do zarzutu zażalenia sprowadzającego

się do braku załatwienia sprawy w terminie wskazanym, tj. 18 października 2022 r. Organ wyjaśnił, że podanie tego terminu miało charakter oczywistej omyłki: w zawiadomieniu z 24 października 2022 r. organ egzekucyjny wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy, błędnie wskazując termin do 18 października 2022 r. zamiast do 18 listopada 2022 r., a błąd ten został sprostowany postanowieniem z 18 listopada 2022 r. Organ wskazał także, że zawiadomienie z 24 października 2022 r. Zobowiązany otrzymał 2 listopada 2022 r., a zatem nie mogło dojść do wprowadzenia go w błąd co do terminu załatwienia sprawy.

Zobowiązany wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższe postanowienie organu II instancji, domagając się uchylenia zaskarżonego aktu w całości. Skarżący zarzucił organom bezzasadne nieuwzględnienie czytelnych i zrozumiałych dokumentów obcojęzycznych w postaci biletów lotniczych (zawierających imię i nazwisko Skarżącego oraz daty podróży) i żądanie przedstawienia tłumaczenia tych dokumentów z języka [...] na język polski, wprowadzenie przez organ egzekucyjny w błąd co do wymagania tłumaczenia oraz terminu załatwienia sprawy. Skarżący wskazał, że z powodu wyjazdu nie miał wiedzy o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnymi i związanych z nim czynnościach.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3

w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259 t.j.; dalej: "P.p.s.a.").

Spór w sprawie dotyczy zasadności odmowy Skarżącemu przez organ przywrócenia terminu do złożenia skargi na czynności dotyczące ww. obwieszczenia

o pierwszej licytacji nieruchomości KW nr [...]

Zgodnie z art. 110z § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2022.479 j.t. ze zm.; dalej "u.p.e.a.") na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji (w tym m.in. doręczenia obwieszczenia uczestnikom) przysługuje skarga. Skargę można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia o licytacji. W sprawie skargi, o której mowa w § 1, postanowienie wydaje organ egzekucyjny (art. 110z § 2). Stosownie do art. 110w § 3 u.p.e.a. o licytacji organ egzekucyjny zawiadamia przez publiczne obwieszczenie, co, jak wynika z akt sprawy i nie jest w sprawie kwestionowane, miało miejsce 21 lutego 2022 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że nadanie skargi 22 marca 2022 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do jej wniesienia.

Stosownie do art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin

na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie organ wskazał dodatkowo, że termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu wynosił 30 dni, z uwagi na brzmienie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID. Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1).

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3).

Sąd zaznacza, że terminowość złożenia przez Skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące ww. obwieszczenia o licytacji, nie była w sprawie kwestionowana przez organ i nie stanowi przedmiotu sporu.

Wskazać należy, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić brak winy wnioskującego w uchybieniu terminu. Podana przyczyna podlega z kolei ocenie organu. Brak winy definiuje się jako sytuacje nagłe i niezależne od wiedzy i woli zainteresowanego. Za zdarzenia, w przypadku których należy przyjąć brak winy w uchybieniu terminu uznaje się w szczególności pożar, powódź, huragan, przerwę w komunikacji, strajk, nagłą i ciężką chorobę. Badając przesłankę braku winy, orzecznictwo sądowe posługuje się kryterium obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. m.in. wyrok NSA z 15 listopada 2017 r., II OSK 94/17). Stanowisko to wywodzi się z formułowanego wobec strony obowiązku zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych.

Za uzasadniającą przywrócenie terminu okoliczność uznaje się tylko taką, która stanowi przeszkodę nie do przezwyciężenia, niedającą się usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W konsekwencji nawet lekkie niedbalstwo wyklucza brak winy. Co więcej, uznaje się, że przy ocenie zasadności wniosku należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. J. Wegner, w: Z. Kmieciak, M. Wojtuń, J. Wegner, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023,

art. 58 i przywołane tam orzecznictwo). Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu

do dokonania danej czynności istotne jest zatem rozróżnienie samej przeszkody

od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, tj. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności, aby mimo zaistnienia danej przeszkody dokonać czynności w stosownym terminie. Z kolei uprawdopodobnienie braku winy ma wynikać z rozumowania przeprowadzonego na podstawie przedstawionych przez zainteresowanego faktów, obserwacji życia społecznego, zasad logiki i doświadczenia życiowego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że braku winy w uchybieniu terminu do zaskarżenia czynności organu egzekucyjnego dotyczących ww. obwieszczenia o licytacji, Skarżący upatruje przede wszystkim w tym, że w okresie [...] r. przebywał w H. . W związku z tym podkreślić należy, że wyjazd zagraniczny nie stanowi sam w sobie okoliczności, która uzasadnia przywrócenie terminu. Wyjazd taki nie zwalnia strony z obowiązku należytego dbania o swoje interesy, na co składa się m.in. zadbanie o to, żeby istniała możliwość doręczania jej korespondencji, ustanowienie pełnomocnika (Sąd Rejonowy [...] na wniosek organu ustanowił dla Skarżącego kuratora), czy też już samo interesowanie się biegiem spraw jej dotyczących. Jak bowiem słusznie wskazał organ, wpis wszczęcia egzekucji z nieruchomości w KW nr [...] miał miejsce już 5 sierpnia 2019 r. Z kolei okoliczności, które mogłyby ewentualnie świadczyć o uzasadnionej niemożliwości terminowego złożenia skargi, takie jak

np. poddanie się operacji [...] (w okresie, w którym upływał termin na złożenie skargi), nie zostały przez Skarżącego w jakikolwiek sposób uprawdopodobnione.

Zaznaczyć należy, że naruszenie przepisów postępowania może skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia tylko wtedy, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a.). Tymczasem zarzut braku uwzględnienia dokumentów obcojęzycznych w postaci biletów lotniczych i żądania przedstawienia tłumaczenia tych dokumentów z języka [...] na język polski, nie mógł w żaden sposób wpłynąć na wynik sprawy. W istocie bowiem organ nie tyle kwestionował okoliczność pobytu Skarżącego w H. , co słusznie wskazywał na brak należytego dbania przez niego o własne interesy. To samo dotyczy zarzutu w zakresie omyłki organu odnośnie do terminu załatwienia sprawy.

W tej sytuacji sąd uznał, że zasadne okazało się stanowisko organu, który przyjął, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynności dotyczące ww. obwieszczenia o pierwszej licytacji nieruchomości KW nr [...] nastąpiło bez jego winy.

Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.