Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1423/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 92 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1529
law: Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sylwester Marciniak (sprawozdawca), Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia del. WSA Bożena Dziełak, Protokolant Anna Błażejczyk, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. Sp. z o.o. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Gl 1775/15 w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok sądu pierwszej instancji (k. 27 i 40-48 akt)

1.1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Gl 1775/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: sąd pierwszej instancji) oddalił skargę R. Sp. z o.o. w C. (dalej: spółka lub skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. (dalej: organ odwoławczy) z dnia 29 maja 2015 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu.

1.2. W uzasadnieniu powyższego wyroku sąd pierwszej instancji wskazał, że przesyłka pocztowa zawierająca wydaną wobec skarżącej decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej została nadana na adres spółki w dniu 30 stycznia 2015 r. Mimo dwukrotnej awizacji (w dniach 3 i 11 lutego 2015 r.) przesyłka nie została odebrana i wróciła do nadawcy. Wskazując na art. 151, art. 150 i art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, ze zm., dalej: o.p.) sąd uznał, że stanowisko organu odwoławczego o skuteczności doręczenia potwierdzają dane zawarte w stanowiącym dokument urzędowy zwrotnym potwierdzeniu odbioru (dalej również: zpo), a skarżącej nie udało się obalić domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego dokumentu. W rezultacie sąd zgodził się z organem, że do skutecznego doręczenia doszło z dniem 17 lutego 2015 r., a termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie.

1.3. Przechodząc do zbadania wystąpienia w sprawie przesłanek z art. 162 o.p. uprawniających do przywrócenia terminu, sąd wskazał, że sporny jest tylko jeden z warunków, tj. uprawdopodobnienie braku winy skarżącej w uchybieniu terminowi. W ocenie sądu organ odwoławczy słusznie uznał, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy, gdyż powołane przez nią okoliczności nie wskazują na to, że niedokonanie czynności w ustawowym terminie spowodowane było przeszkodą nie do przezwyciężenia przy dochowaniu należytej staranności.

Sąd wskazał, że twierdzenie spółki o niedoręczeniu jej przesyłki i niepozostawieniu awiza w skrzynce nie może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Bez znaczenia w tym względzie jest powoływane przez spółkę wszczęcie postępowania reklamacyjnego, gdyż z pisma Poczty Polskiej z dnia 18 maja 2015 r. wynika, że pismo spółki w tym względzie zostało zakwalifikowane jako skarga na brak doręczenia oraz awizacji listu poleconego, gdyż nie mogło być rozpoznane zgodne z art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012 r., poz. 1529, dalej: p.p.), tj. jako reklamacja. Spółka została poinformowana o odrzuceniu skargi, gdyż operator pocztowy na podstawie danych z systemu informatycznego i wyjaśnień pracownika ustalił, że sporna przesyłka została awizowana w dniu 3 lutego 2015 r. z powodu niezastania pod wskazanym adresem osoby uprawnionej do jej odbioru. Ponowne awizowanie miało miejsce w dniu 11 lutego 2015 r., a wobec niepodjęcia w terminie w dniu 18 lutego 2015 r. przesyłka została zwrócona nadawcy. Zdaniem sądu uprawnione było stanowisko organu, który po analizie pisma od operatora pocztowego uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że awiza nie znajdowały się w skrzynce, szczególnie że C. P. wskazała w swoich wyjaśnieniach, że listonosz zostawiał zawiadomienia dla innych przesyłek w skrzynce oddawczej. Sąd zauważył przy tym, że C. P. posiadała pełnomocnictwo notarialne do odbioru korespondencji adresowanej do spółki dopiero od dnia 11 marca 2015 r. Tym samym nie obowiązywało ono w lutym 2015 r. i nie mogło być podstawą wydania jej przedmiotowej korespondencji.

Sąd podkreślił, że w realiach sprawy przywrócenie terminu na podstawie twierdzeń skarżącej prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, zwłaszcza w świetle adnotacji na zpo. Przyjęcie argumentacji skarżącej oznaczałoby, że wbrew brzmieniu przepisów prawa można byłoby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo przez zwykłe, nieuprawdopodobnione żadnymi dowodami oświadczenie, że awizo nie dotarło lub że nie oferowano odbioru przesyłki w siedzibie spółki. Z uwagi na to sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 150 i art. 162 § 1 o.p.

1.4. Za bezzasadne uznał sąd też zarzuty naruszenia art. 122 i art. 187 o.p. W ocenie sądu organy działały na podstawie przepisów prawa, postępowanie prowadzone było w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, które wyjaśniały zasadność przesłanek, którymi się kierowały przy załatwianiu sprawy. W sprawie zebrano kompletny materiał dowodowy, który został wszechstronnie przeanalizowany przy udziale strony. Organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zebrany materiał dowodowy został w całości rozpatrzony. Organ nie tylko przeanalizował twierdzenia spółki, ale skonfrontował je z wyjaśnieniami Poczty Polskiej. To, że z materiału dowodowego organ wywiódł wnioski niekorzystne dla skarżącej nie powoduje naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa.

1.5. Podsumowując swe rozważania sąd wskazał, że podziela pogląd organu odwoławczego o nieuprawdopodobnieniu przez spółkę braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, w związku z czym skargę oddalił.

2. Skarga kasacyjna (k. 65-74)

2.1. W skardze kasacyjnej spółka zaskarżyła wyrok sądu pierwszej instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

2.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

I. rażącą wadliwość postępowania zawinioną przez sąd pierwszej instancji, skutkującą nieważnością postępowania, a wyrażającą się w wydaniu wyroku oddalającego skargę na postanowienie organu z dnia 24 czerwca 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, podczas gdy postanowienie o wskazanej dacie i numerze dotyczy stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a postępowanie sądowe w sprawie przywrócenia terminu prowadzone było pod sygn. akt III SA/Gl 1774/15, na podstawie skargi spółki na postanowienie organu z dnia 29 maja 2015 r., nr [...];

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

1) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 122, art. 162 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 o.p., przez oddalenie skargi na postanowienie organu z dnia 24 czerwca 2015 r., nr [...], mimo że organ wydał to postanowienie z naruszeniem wskazanych przepisów, a naruszenia te skutkowały stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania i odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania,

2) art. 151 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., przez przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i brak poprawnej oceny prawidłowości ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organ, w tym również pod względem zgodności z prawem wyjaśnień, zawartych w piśmie z dnia 18 maja 2015 r. Poczty Polskiej Biura Ładu Korporacyjnego i Zgodności, w szczególności przez:

a) uznanie za właściwe zakwalifikowanie reklamacji skarżącej na brak doręczenia przesyłki oraz awiza listu poleconego jako skargi zamiast jako reklamacji, co stanowiło naruszenie art. 92 ust. 1 i 4 p.p. w wyniku niezastosowania § 4 ust. 1 w zw. z § 3 ust. 2 oraz § 7 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1468, dalej: rozporządzenie reklamacyjne), co w konsekwencji pozbawiło spółkę prawa do wniesienia odwołania od odmowy uznania reklamacji określonego w § 11 ust. 1 rozporządzenia reklamacyjnego i tym samym pozbawiło prawa określonego w art. 94 p.p. do dochodzenia roszczeń z tytułu niewykonania usługi pocztowej na drodze postępowania sądowego, co w konsekwencji uniemożliwiło wykazanie racji spółki co do niewykonania usługi pocztowej i tym samym uprawdopodobnienie braku winy spółki w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania,

b) brak oceny podnoszonego przez skarżącą w skardze naruszenia przez operatora pocztowego i organ podatkowy § 9 i § 14 rozporządzenia reklamacyjnego w zw. z art. 162 § 1 o.p. w sytuacji, gdy operator pocztowy nie rozpoznał reklamacji, co skutkuje jej "milczącym" uznaniem i tym samym jest okolicznością uprawdopodabniającą, że uchybienie w złożeniu odwołania nastąpiło bez winy spółki;

3) brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku podstaw oddalenia skargi na postanowienie organu z dnia 24 czerwca 2015 r., nr [...], w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a poprzestanie na przedstawieniu stanu sprawy i wyjaśnieniu podstaw prawnych dotyczących postępowania w sprawie skargi spółki na postanowienie organu z dnia 29 maja 2015 r., nr [...], w którym organ stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 162 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 188 o.p., przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy naruszenia tych przepisów miały istotny wpływ na wynik sprawy.

3. Odpowiedź na skargę kasacyjną (k. 91-92)

3.1. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odwoławczy wniósł o oddalenie tej skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4. Należy przede wszystkim przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w jej granicach (z niezachodzącym w przedmiotowej sprawie wyjątkiem zaistnienia przesłanek nieważności postępowania), nie mając uprawnień do uzupełniania bądź precyzowania zarzutów podnoszonych przez stronę, czy formułowanej na ich poparcie argumentacji. Zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 i art. 176 p.p.s.a. wynika, że to do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten sąd rozważone czy ocenione. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy podatkowe. Nadto, chcąc podnieść zarzuty uchybienia przepisom proceduralnym strona powinna uwzględnić przy konstruowaniu takich zarzutów, że w świetle art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawa kasacyjna obejmująca zarzut naruszenia przepisów postępowania może być skuteczna (tj. prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej) jedynie w przypadku, gdy zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazanie, że taki potencjalny istotny wpływ na rozstrzygnięcie zachodzi, należy również do strony, gdyż także w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do zastępowania jej w prawidłowym formułowaniu podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.

Poczynienie powyższych uwag natury ogólnej było wskazane, gdyż podstawy kasacyjne rozpatrywanej skargi kasacyjnej skonstruowane zostały w sposób niestaranny, bez powołania odpowiednich przepisów (a czasem bez powołania żadnych przepisów), które miałyby zostać naruszone. Wskazane wadliwości w formułowaniu podstaw kasacyjnych nie mogły pozostać bez wpływu zarówno na zakres zagadnień objętych rozważaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i ocenę zasadności skargi kasacyjnej.

5. Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów warto zaznaczyć, że zaskarżonym w niniejszej sprawie aktem było postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sygnalizowane przez skarżącą w tym względzie wątpliwości nie mogą przynieść spodziewanych przez spółkę rezultatów z dwóch powodów. Po pierwsze, oczywista omyłka w zakresie daty i numeru postanowienia, którego dotyczyła sprawa, została sprostowana przez sąd pierwszej instancji (postanowienie z dnia 28 czerwca 2016 r.), a zażalenie spółki na postanowienie w tym zakresie zostało oddalone (postanowienie NSA z dnia 28 września 2016 r., I FZ 250/16), stąd wątpliwości takich obecnie z pewnością już nie ma. Po drugie, nawet gdyby do takiego sprostowania nie doszło, należałoby uznać, że zarzut spółki w tym względzie nie może być skuteczny. Mimo zarzucania bowiem takiej wadliwości i kwalifikowania jej jako "rażącej" i "skutkującej nieważnością" (zarzut I) spółka nie wskazała żadnego przepisu, który w ten sposób miałby zostać naruszony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zaistniała tu żadna z przesłanek nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem zastosowanie znajduje ogólna zasada związania granicami skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji niewskazanie żadnego naruszonego przepisu w ramach stawianego zarzutu kasacyjnego dyskwalifikuje taki zarzut, zasadność stanowiska strony co do uchybień sądu pierwszej instancji musi być bowiem badana w odniesieniu do konkretnych przepisów regulujących bądź procedurę bądź dane zagadnienie materialnoprawne, a braków podstawy kasacyjnej, jak już zaznaczono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny nie może uzupełniać. Ta sama uwaga dotyczy drugiego z zarzutów związanych z "pomyleniem" przez sąd pierwszej instancji zaskarżonych postanowień organu odwoławczego (zarzut II.3).

6. W ramach wstępnych rozważań należy jeszcze zwrócić uwagę na to, że zgodność z prawem postanowienia organu odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania badana była w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej, a wyrokiem z dnia 29 listopada 2018 r., I FSK 1421/16, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki od niekorzystnego dla niej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Gl 1774/15. W ten sposób przesądzona została kwestia prawidłowości dokonanego w sprawie doręczenia przez tzw. awizo. Jest to istotne ze względu na treść art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc uprawnionym do wypowiadania się co do kwestii wychodzących poza te granice. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje na to, że częściowo sąd pierwszej instancji poza te granice wyszedł, nie powinien bowiem badać skuteczności doręczenia decyzji organu I instancji w trybie z art. 150 o.p. (tzw. doręczenia przez awizo, fikcji prawnej doręczenia) przy rozważaniu, czy termin do wniesienia odwołania powinien być spółce przywrócony. Wadliwość ta jest jednak bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, a poczynienie powyższego spostrzeżenia jest konieczne wyłącznie dlatego, by wyjaśnić, czemu kwestia ta pozostaje poza zakresem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego.

7. Instytucja przywrócenia terminu, której przesłanki podlegały badaniu w niniejszej sprawie, służy do kwestionowania skutków doręczenia przez awizo - jej celem jest nie tyle wykazanie, że doręczenie nie zostało dokonane, co uchylenie ujemnych skutków w zakresie terminów, jakie się wiążą dla strony z tym doręczeniem. Oznacza to, że w celu uchylenia się od negatywnych następstw przyjętej przez ustawodawcę fikcji prawnej strona musi uprawdopodobnić np. że nie wiedziała o oczekującym na nią w placówce pocztowej piśmie.

Z szeregu wymogów, których spełnienie jest w świetle art. 162 o.p. konieczne dla przywrócenia terminu sporny w sprawie jest tylko jeden, tj. to, czy skarżąca uprawdopodobniła okoliczności świadczące o braku jej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania (art. 162 § 1 o.p.).

W tym względzie spółka wskazuje, że:

1) nie została zawiadomiona o przesyłce, tj. brak było w jej skrzynce oddawczej awiz,

2) przesyłka powinna być wydana C. P., która była osobą uprawnioną do odbioru korespondencji adresowanej do spółki.

Zasadność twierdzeń skarżącej w powyższym zakresie musi być oczywiście badana w kontekście powołanych w rozpatrywanej skardze kasacyjnej zarzutów.

8. Przeważająca część argumentacji spółki dotyczy zarzutów związanych ze złożoną przez spółkę reklamacją i sposobem jej załatwienia przez operatora pocztowego (zarzut II.2), tj. uprawdopodobnienia braku awiza w skrzynce oddawczej skarżącej.

Głównym argumentem skarżącej jest "przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym", przejawiające się głównie w nieuwzględnieniu twierdzenia spółki o tzw. "milczącym" uznaniu jej reklamacji dotyczącej spornej przesyłki. Z zarzutów naruszenia szeregu przepisów p.p. i rozporządzenia reklamacyjnego za najistotniejszy należy uznać zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 p.p. przez brak podstaw do zakwalifikowania reklamacji spółki jako skargi. Podzielenie poglądu spółki o tym, że skutecznie złożyła ona reklamację w rozumieniu wskazanych przepisów, mogłaby doprowadzić bowiem do stwierdzenia, że zasadnie skarżąca odwołuje się do § 14 rozporządzenia reklamacyjnego, przewidującego automatyczne uznanie reklamacji w przypadku nieudzielenia przez operatora pocztowego odpowiedzi na reklamację w terminie 30 dni od dnia otrzymania takiej reklamacji (spółka wskazuje na spełnienie tej przesłanki). Inne przepisy rozporządzenia reklamacyjnego, a zwłaszcza to, czy spółka powinna być o coś w związku ze złożoną "reklamacją" wezwana, o czymś powiadomiona, czy też to, czy nie naruszono jej prawa do postępowania odwoławczego w tym zakresie, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, nie ma bowiem związku ze spełnieniem w okolicznościach sprawy przesłanek z art. 162 § 1 o.p.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 p.p. w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej prawo wniesienia reklamacji przysługuje:

1) nadawcy;

2) adresatowi - w przypadku gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń albo gdy przesyłka pocztowa lub kwota pieniężna określona w przekazie pocztowym zostanie doręczona adresatowi.

Z okoliczności faktycznych przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku należy wnioskować, że spółka - jako adresat przesyłki, która nie została fizycznie doręczona - wniosła reklamację bez jakiegokolwiek porozumienia z nadawcą przesyłki. Z pisma Poczty Polskiej S.A. Biura Ładu Korporacyjnego i Zgodności z dnia 18 maja 2015 r., stanowiącego odpowiedź na zapytanie organu odwoławczego, wynika, że treść art. 92 p.p. uniemożliwiła rozpatrzenie pisma spółki w trybie reklamacyjnym. Również spółka nie próbuje twierdzić, że nadawca przesyłki (Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej) zrzekł się na jej rzecz prawa dochodzenia roszczeń, zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 p.p. Wręcz przeciwnie, w swej skardze kasacyjnej spółka wskazała, że reklamację zgłosiła zgodnie z § 41 ust. 2 Regulaminu świadczenia usług powszechnych przez Pocztę Polską S.A. (w samej "reklamacji" jako podstawę prawną wskazano ogólnie nieobowiązujące już w tym czasie, tj. w 2015 r., rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych). Zgodnie ze wskazanym przepisem Regulaminu co prawda "nadawca albo adresat mogą zgłosić reklamację przesyłki rejestrowanej z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania usługi z roszczeniem o odszkodowanie lub bez takiego roszczenia", jednak z uwagi na niewątpliwą hierarchiczną podrzędność tego aktu wobec ustawy, a więc także art. 92 p.p., nie można z tego przepisu wywodzić prawa adresata do zgłoszenia reklamacji w sytuacji nieprzewidzianej w art. 92 ust. 1 pkt 2 p.p. Co więcej, z § 42 ust. 3 pkt 2 Regulaminu wynika wprost, że w przypadku, o którym mowa w art. 92 ust.1 pkt 2 p.p., do reklamacji należy dołączyć m.in. oświadczenie nadawcy o zrzeczeniu się prawa do dochodzenia roszczeń, co potwierdza niezasadność odwoływania się przez spółkę do tych przepisów, z pominięciem wskazanego przepisu ustawy. Trudno w takiej sytuacji zgodzić się ze spółką, że wniesione przez nią w dniu 24 marca 2015 r. pismo było reklamacją zgłoszoną zgodnie z przepisami prawa i uruchamiającą w związku z tym sformalizowany tryb postępowania z rozporządzenia reklamacyjnego. W konsekwencji zatem nieudzielenie spółce odpowiedzi przez operatora pocztowego w ciągu 30 dni nie mogłoby prowadzić do skutku przewidzianego § 14 tego rozporządzenia, tj. tzw. "milczącego" uznania reklamacji. Nadmienić jednak warto, że w piśmie Poczty Polskiej S.A. z dnia 18 maja 2015 r. znajduje się informacja o udzieleniu odpowiedzi spółce na jej pismo (zakwalifikowane jako skarga na brak doręczenia oraz awizacji listu poleconego) w dniu 16 kwietnia 2015 r., a więc w ciągu 15 dni od otrzymania "reklamacji" spółki.

Treść pisma z dnia 18 maja 2015 r., przedstawiająca wyniki ustaleń dokonanych przez Pocztę Polską S.A. w związku z pismem spółki, wskazuje natomiast na prawidłowe awizowanie przesyłki zawierającej decyzji organu pierwszej instancji w dniach 3 i 11 lutego 2015 r.

Powyższe oznacza, że twierdzenia spółki o niepozostawieniu jej awiza powiadamiającego o oczekującej w placówce pocztowej przesyłce należy uznać za gołosłowne. Jak trafnie zauważył natomiast sąd pierwszej instancji, zwykłe, niepoparte żadnymi dowodami oświadczenie o braku awiza, nie może prowadzić do obalenia skutków doręczenia przesyłki w trybie z art. 150 o.p. Domaganie się zatem przez spółkę uwzględnienia jej stanowiska o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania nie mogło przynieść spodziewanych skutków. Wbrew poglądowi spółki, nie wykazała ona, że "zaistniała przeszkoda była nie do przezwyciężenia nawet przy dochowaniu należytej staranności".

Ze wskazanych względów nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 92 ust. 1 i 4 p.p. oraz § 4 ust. 1 w zw. z § 3 ust. 2, § 7, § 11 ust. 1, § 9 i § 14 rozporządzenia reklamacyjnego i art. 162 § 1 o.p.

9. Spółka podnosi również, że przesyłka powinna zostać wydana C. P., z którą spółka miała podpisaną umowę o świadczenie usług z dnia 18 listopada 2014 r., upoważniającą C. P. do odbioru korespondencji spółki. Kwestia ta, co wymaga podkreślenia, nie została podniesiona wprost w petitum skargi kasacyjnej. W tym zakresie spółka również w uzasadnieniu środka odwoławczego nie wskazała na żaden naruszony przez sąd pierwszej instancji (ewentualnie organ odwoławczy) przepis prawa, stwierdzając jedynie, że sąd "błędnie ocenił dowody zebrane w sprawie w części dotyczącej uprawnień C. P. do odbioru korespondencji". Należy w związku z tym wskazać, że sposób dokonywania oceny dowodów został uregulowany w art. 191 o.p., który to przepis nie został przez skarżącą wymieniony jako naruszony w żadnym fragmencie skargi kasacyjnej. Jak już zauważono wyżej, braku takiego Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie uzupełnić. Z tego względu całość argumentu skarżącej w omawianym względzie pozostaje poza rozważaniami Sądu, który nie może na podstawie niepowiązanych z żadnym konkretnym zarzutem twierdzeń spółki podważyć zasadności stanowiska sądu pierwszej instancji o istnieniu uprawnień C. P. do odbioru korespondencji spółki na podstawie pełnomocnictwa notarialnego dopiero od dnia 11 marca 2015 r.

10. Ostatnim ze stawianych w rozpatrywanej skardze kasacyjnej zarzutów jest zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 122, art. 162 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 188 o.p., powołany przez spółkę w istocie dwukrotnie - raz w powiązaniu z zarzutem naruszenia przez sąd art. 151 p.p.s.a. (zarzut II.1), raz w powiązaniu z zarzutem naruszenia przez sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (zarzut II.4). Analiza skargi kasacyjnej wskazuje jednak na brak uzasadnienia zarzutu w sposób umożliwiający jego pełne zbadanie. Powołanie "hurtowe" szeregu przepisów nie zwalnia strony konstruującej w ten sposób podstawę kasacyjną od wykazania, że doszło do naruszenia każdego ze wskazanych przez nią przepisów. Tymczasem jedynym przepisem z wymienionych wyżej, którego naruszenie zostało przez spółkę szerzej opisane, jest art. 162 § 1 o.p. Zarzut naruszenia innych wskazanych przez skarżącą przepisów o.p. został - choć dość lakonicznie - powiązany z już omówionymi kwestiami dotyczącymi "nieprzyjęcia do akt sprawy faktu tzw. milczącego uznania reklamacji przez Pocztę Polską" i "niezebrania dowodu od operatora pocztowego w kwestii milczącego uznania reklamacji". Zarzut naruszenia art. 180 § 1 i art. 188 o.p. zdaje się być powiązany ze wskazaniem spółki na wnioskowane przez nią przeprowadzenie dowodu na okoliczność milczącego uznania reklamacji przez Pocztę Polską. W uzupełnieniu powyższych rozważań należy zatem zwrócić uwagę na to, że organ odwoławczy zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o udzielenie informacji związanych z doręczaniem spornej przesyłki i załatwianiem reklamacji spółki, uzyskując wyczerpujące wyjaśnienia w tym względzie (w piśmie z dnia 18 maja 2015 r.). Nie jest jasne, jakich innych czynności dowodowych spodziewała się od organu odwoławczego skarżąca, jej stanowisko w tym zakresie nie zostało bowiem rozwinięte. W takiej sytuacji trzeba uznać, że żaden z zarzutów powołanych przez skarżącą nie mógł doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku, spółka nie wykazała bowiem, by sąd pierwszej instancji, nie dostrzegając uchybień proceduralnych organu odwoławczego, dopuścił się naruszenia czy to art. 151, czy to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

11. Skoro podniesione przez skarżącą zarzuty kasacyjne okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

12. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804) w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1667).

-----------------------

10