Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 65/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 54, art. 55 ust. 1 i 2.
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant Referent stażysta Katarzyna Działek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do innego domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 21 września 2017 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 listopada 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu z dnia 21 września 2017 r., którą odmówiono udzielenia skarżącemu świadczenia w formie przekierowania do innego domu pomocy społecznej.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia 30 sierpnia 2005 r., nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola K. B. został skierowany do Domu Pomocy Społecznej w [...].

Następnie, na skutek składanych przez skarżącego wniosków o przeniesienie do innego domu pomocy społecznej, powyższa decyzja była kilkakrotnie zmieniana kolejno: decyzją z 16 grudnia 2011 r., na podstawie której skierowano K. B. do Domu Pomocy Społecznej dla osób [...] w [...], decyzją z dnia 9 maja 2012 r., na podstawie której orzeczono o skierowaniu skarżącego do Domu Pomocy Społecznej dla osób [...] w [...] , decyzją z dnia 2 stycznia 2015 r. orzekającą o skierowaniu skarżącego do Ośrodka [...] w [...] oraz decyzją z dnia 5 czerwca 2017 r. kierującą skarżącego do Domu Pomocy Społecznej w [...].

Pismem z dnia 16 sierpnia 2017 r. K. B. po raz kolejny wystąpił o przeniesienie do innego domu pomocy społecznej. Wskazał, że DPS w [...] nie odpowiada mu, ponieważ przebywają w nim schorowani ludzie w podeszłym wieku, nie ma w nim aneksu kuchennego do samodzielnego przygotowywania posiłków oraz siłowni, jak również nie "zakolegował" się z żadnym mieszkańcem i całe dnie spędza w samotności. Wyrażając chęć trafienia do DPS mieszczącego się w dużej miejscowości i jak najbliżej [...] zaznaczył, że jego rodzice oraz siostry mieszkają w [...]. Ponadto, w odniesie do swoich potrzeb wyjaśnił, że nowy DPS powinien być zamieszkały przez ludzi młodych, z którymi mógłby porozmawiać i wspólnie spędzać czas oraz winien posiadać siłownię, by mógł wznowić treningi, palarnię i aneks kuchenny umożliwiający samodzielne przygotowywanie posiłków. Wnioskując o wytypowanie ośrodka zgodnego z jego oczekiwaniami i jak najszybsze w nim umieszczenie, K. B. zaznaczył, że ośrodek w [...] działa na niego silnie depresyjnie. Na zakończenie podkreślił też, że najbardziej zależałoby mu na przydzieleniu mieszkania chronionego.

Działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, decyzją z dnia 21 września 2017 r., nr [...], Zastępca Dyrektora MOPR w Opolu, orzekł o odmowie udzielenia K. B. świadczenia w formie przekierowania do innego domu pomocy społecznej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 17 ust. 1 pkt 16, ust. 2 pkt 3, art. 54 ust. 1, 2, 2a, art. 56, art. 56a, art. 59 ust. 1, 4, art. 65 ust. 2, art. 101 ust. 1, 2, art. 102, art. 106 ust. 1, 4, art. 107 ust. 1 oraz art. 110 ust. 7, 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz.930 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą, art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.) zwanej dalej K.p.a. oraz § 8 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. poz. 964). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego dnia 22 sierpnia 2017 r. oraz zaświadczenia lekarskiego z dnia 22 sierpnia 2017 r. ustalono, że wnioskodawca choruje na [...] , wymaga opieki osoby drugiej ze względu na niemożność samodzielnej egzystencji na stałe, a jego stan zdrowia i możliwości psychofizyczne pozwalają na umieszczenie w DPS dla osób [...]. Przy rozpatrywaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż wielokrotnie zmieniał on miejsce w domach pomocy społecznej, a wszystkie jego wnioski o taką zmianę były pozytywnie rozpatrywane. Uzasadniał organ, że uwzględnił, iż na dzień wydania niniejszej decyzji środki, jakie posiada MOPR w Opolu na zabezpieczenie kosztów pobytu skierowanych osób są w pełni zaangażowane. Na dzień 1 września 2017 r. Ośrodek ponosi odpłatność za [...] osób umieszczonych w DPS i ma obowiązek bezwzględnego umieszczania w DPS osób, w stosunku do których sąd wydał postanowienie o ich umieszczeniu. Obecnie są to [...] osoby oczekujące, a ogółem na umieszczenie w DPS oczekuje [...] osób. Dlatego, mając na uwadze fakt, że obecnie strona ma zapewnioną całodobową opiekę w domu pomocy społecznej, którego typ jest zgodny z jego jednostką chorobową uznano, że brak jest podstaw do przekierowania strony do kolejnego DPS.

Od powyższej decyzji K. B. wniósł odwołanie, w którym ponawiając swą prośbę o skierowanie do innego DPS powtórzył, że w obecnym ośrodku w [...] ma utrudniony kontakt z innym mieszkańcami z uwagi na dotyczące ich ograniczenia spowodowane chorobą i wiekiem. W ośrodku nie ma siłowni, gdzie mógłby trenować, a teren na którym się znajduje nie sprzyja spacerom. Wskazał, że chciałby mieć możliwość uprawiania sportów (marsze, kulturystyka, tai-chi) i dlatego pragnie zamieszkać w domu pomocy społecznej wyposażonym w siłownię, znajdującym się w dużej miejscowości umożliwiającej korzystanie z tras spacerowych, a także robienie zakupów w hipermarketach. Zaznaczył, że w przypadku braku na [...] ośrodka spełniającego jego oczekiwania jest gotowy zamieszkać w innym województwie.

Zaskarżoną decyzją z dnia 27 listopada 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazując na cele pomocy społecznej określone w art. 2 i art. 3 ustawy, a także regulacje art. 54 ust. 1 i ust. 2 ustawy dotyczące pomocy w formie umieszczenia w domu pomocy społecznej organ odwoławczy stwierdził, że odwołujący spełnia przesłanki do korzystania z takiej formy pomocy i od wielu lat z niej korzysta, zmieniając kilkakrotnie, na własną prośbę, domy pomocy społecznej. Ustalenia pracownika socjalnego Domu Pomocy Społecznej w [...] zawarte w wywiadzie środowiskowym z dnia 22 sierpnia 2017 r. wskazują, że wnioskodawca jest osobą zamkniętą w sobie, stroni od innych podopiecznych i jest niechętny do nawiązywania nowych znajomości. Jest osobą spokojną uprzejmą lecz tylko z pozoru, upominany staje się wulgarny, arogancki i roszczeniowy, sam ustala swoje zasady i reguły, nie lubi dyscypliny. W Domu Pomocy Społecznej w [...] nie podoba mu się miejsce - z dala od dużego miasta, brak sklepów, brak dostępu do profesjonalnych siłowni, jednak na składane propozycje wyjazdu na siłownię wielokrotnie odmawiał, jest osobą bierną roszczeniową i izolującą się od współmieszkańców. Powyższe w ocenie organu odwoławczego, oznacza, że obecnie odwołujący ma zapewniony dostęp do korzystania z siłowni oraz możliwość nawiązywania i utrzymywania kontaktów z mieszkańcami, a jego oczekiwania są nadmierne i nie znajdują uzasadnienia w treści obowiązujących przepisów prawa. Dom Pomocy Społecznej w [...] zapewnia bowiem usługi w odpowiednim standardzie i jest dostosowany do potrzeb osób z [...]. Podkreślał organ odwoławczy, że na umieszczenie w domu pomocy społecznej oczekuje [...] osób i stąd tym osobom - w pierwszej kolejności - trzeba zapewnić miejsce w domu pomocy społecznej. Akcentował organ, że odwołujący korzysta z pomocy społecznej już od wielu lat przebywając w domu pomocy społecznej, który zapewnia mu wszelką pomoc i opiekę, a w którym został umieszczony na własną prośbę. Ustawa o pomocy społecznej jest ukierunkowana na udzielanie wsparcia osobom rzeczywiście go potrzebującym i dopiero niemożność samodzielnego ich pokonania stanowi przesłankę włączenia się instytucji państwa, ponieważ pomoc społeczna ma charakter uzupełniający, a zakres tej pomocy jest uzależniony od możliwości organu administracji.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu K. B. podtrzymał swoją prośbę o przeniesienie do innego DPS wskazując na istnienie konfliktów pomiędzy nim, a pracownikami i dyrekcją Domu Pomocy Społecznej w [...]. Zaznaczył też, że w ośrodku nie są realizowane jego potrzeby związane ze stosowaniem diety wegetariańskiej i od 18 listopada 2017 r. odżywia się za własne pieniądze, czuje się dyskryminowany przez personel i prześladowany na tle religijnym. Wskazując na brak kontaktu z innymi mieszkańcami DPS oraz brak akceptacji ich towarzystwa i lokalizacji ośrodka podniósł, że z powodu powołanych okoliczności pogłębiła się u niego [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz wywody w niej wskazane i dodatkowo podniósł zarzut nieprzekazywania skarżącemu przez ośrodek kierowanej do niego korespondencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a - poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji wykazała, że akty te zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Materialną podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769, z późn. zm.) zwanej dalej ustawą, która reguluje m.in. zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 36 pkt 2 lit. o tej ustawy jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie niepieniężne w postaci pobytu i usług w domu pomocy społecznej. Przesłanki i zasady umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej regulują przepisy art. 54 ustawy.

Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Stosownie zaś do art. 54 ust. 2 ustawy osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, z zastrzeżeniem ust. 2a, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Przepis art. 54 ust. 2a ustawy stanowi z kolei, że w przypadku gdy przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej danego typu zlokalizowanym najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej wynosi ponad 3 miesiące, osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się na jej wniosek do domu pomocy społecznej tego samego typu zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, w którym przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie jest krótszy niż 3 miesiące.

Uwzględniając powołane regulacje zauważyć przyjdzie, że co do zasady organ ma obowiązek kierować osoby wymagające całodobowej opieki do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu dla kierowanej osoby, położonego najbliżej jej miejsca zamieszkania. Wyjątek w tym względzie dotyczy jednak sytuacji, gdy termin oczekiwania na umieszczenie w takim domu przekracza 3 miesiące, z zastrzeżeniem w tym przypadku uzyskania wniosku strony jak również, gdy wymagają tego okoliczności sprawy.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że wobec skarżącego zaistniały przesłanki uzasadniające skierowanie do domu pomocy społecznej, co zostało ustalone w ostatecznej decyzji z dnia 30 sierpnia 2005 r. Nie jest też sporne, że decyzja administracyjna o przyznaniu określonego świadczenia z pomocy społecznej, a więc również w zakresie skierowania do DPS, może być, stosownie do art. 106 ust. 5 ustawy zmieniona lub uchylona, a zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

Podkreślić jednak też trzeba, że stosownie do art. 54 ust. 2 ustawy, o skierowaniu do określonego domu pomocy społecznej, w tym o zmianie decyzji wydanej w tym przedmiocie, powinny decydować okoliczności sprawy, które podlegają ustaleniu zgodne z zasadami określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm.) zwanej nadal K.p.a. Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek skarżącego o zmianę domu pomocy społecznej organy powinny zatem poddać ocenie wszystkie okoliczności faktyczne mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasadności skierowania skarżącego do innego DPS. Prawidłowej i wyczerpującej oceny w tym zakresie zabrakło jednak w niniejszej sprawie z uwagi na rozpoznanie sprawy z pominięciem przepisów art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy dom pomocy społecznej świadczy usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne na poziomie obowiązującego standardu, w zakresie i formach wynikających z indywidualnych potrzeb osób w nim przebywających, zwanych dalej "mieszkańcami domu". Na podstawie art. 55 ust. 2 ustawy organizacja domu pomocy społecznej, zakres i poziom usług świadczonych przez dom powinny natomiast uwzględniać w szczególności wolność, intymność, godność i poczucie bezpieczeństwa mieszkańców domu oraz stopień ich fizycznej i psychicznej sprawności.

Stosownie do regulacji art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy rozpoznanie wniosku o umieszczenie osoby w DPS, jak i zmiana decyzji wydanej w tym przedmiocie, wymaga zatem dokładnego zbadania, a następnie wykazania w uzasadnieniu decyzji, okoliczności faktycznych, wskazanych w tych przepisach, tj. zakresu i poziomu świadczonych usług odpowiadających indywidualnym potrzebom osoby kierowanej z uwzględnieniem w szczególności wolności, intymności, godności, poczucia bezpieczeństwa oraz stopnia fizycznej i psychicznej sprawności. Oznacza to, że organ pomocy społecznej dokonując wyboru domu pomocy społecznej, do którego ma być kierowana osoba, zobowiązany jest wziąć te okoliczności pod uwagę, nie ograniczając się w tym zakresie tylko do typu domu pomocy społecznej, czasu oczekiwania na miejsce w tym domu, czy zakresu świadczonych w nim usług. Musi uwzględniać stopień psychicznej i fizycznej sprawności osoby kierowanej oraz jej poczucie wolności, intymności, godności i bezpieczeństwa, które wiąże się m.in. także ze swobodą praktyk religijnych, nastawieniem do danej placówki, jej pracowników i mieszkańców oraz możliwością realizowania potrzeb życiowych. To zaś może uzasadniać zmianę decyzji i skierowanie zgodnie z wolą zainteresowanego do innego, nawet położonego dalej od dotychczasowego miejsca zamieszkania, domu pomocy społecznej, pod warunkiem, że zostały spełnione pozostałe przesłanki, łącznie interpretowane z art. 54 ust. 2 i 2a ustawy (por. wyroki WSA w Olsztynie z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 102/18 i z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 957/17, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/GL 757/15, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Po 204/14, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji nie zbadały i nie ustosunkowały się do wszystkich okoliczności sprawy, w kontekście realizacji przez DPS obowiązków wynikających z art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy pomimo, że we wniosku o zmianę domu pomocy społecznej, a następnie także w odwołaniu skarżący zwracał uwagę na swoje potrzeby, które nie są realizowane przez DPS w [...]. W szczególności też, rozpoznając sprawę organy całkowicie pominęły regulacje art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy i w odniesieniu do argumentów skarżącego nie dokonały na tej podstawie wyczerpujących ustaleń oraz oceny co do tego, czy forma i zakres usług świadczonych przez placówkę, w której aktualnie przebywa skarżący, w pełni odpowiadają jego indywidualnym potrzebom, a organizacja placówki i świadczone w nim usługi bytowe i wspomagające uwzględniają jego wolność, godność, intymność, poczucie bezpieczeństwa oraz sprawność fizyczną i psychiczną.

Z decyzji, na podstawie której skierowano skarżącego do DPS w [...] wynika, że ośrodek ten jest domem o typie zgodnym z zaświadczeniem lekarskim, tj. dla osób [...]. Nie wyłącza to jednak zmiany takiego ośrodka na inny, jeżeli przemawiają za tym okoliczności sprawy. Zauważyć też trzeba, że ustawodawca nie określił żadnego limitu co do zmiany DPS i nie przewidział odmowy skierowania do innego domu pomocy społecznej z tego tylko powodu, że już kilkakrotnie strona wnioskowała o taką zmianę. W świetle art. 54 ust. 1 – 2a oraz art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy okoliczność taka również jest bez znaczenia. Tym samym nie mogła w niniejszej sprawie być podstawą odmowy skierowania skarżącego do innego domu pomocy społecznej.

W świetle argumentacji skarżącego wystarczające do prawidłowego rozpoznania sprawy nie były również powołane w zaskarżonej decyzji, ogólne ustalenia pracownika socjalnego DPS zawarte w wywiadzie środowiskowym wskazujące, że skarżący jest osobą zamkniętą w sobie, stroni od innych podopiecznych, niechętny do nawiązywania nowych znajomości, jest osobą spokojną uprzejmą, lecz tylko z pozoru, upominany staje się wulgarny, arogancki i roszczeniowy, sam ustala swoje zasady i reguły, nie lubi dyscypliny. Na składane propozycje wyjazdu na siłownię wielokrotnie odmawiał, jest osobą bierną roszczeniową i izolującą się od współmieszkańców. Wskazane okoliczności nie wyjaśniają bowiem, czy DPS realizuje potrzeby skarżącego i nie zostały rozważone w kontekście obowiązków realizowanych przez DPS stosownie do art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Także dokonana na podstawie wskazanych ustaleń ogólna ocena Kolegium co do tego, że skarżący ma zapewniony dostęp do siłowni i możliwość kontaktów z mieszkańcami, a jego oczekiwania są nadmierne i nie znajdują uzasadnienia w treści obowiązujących przepisów prawa, gdyż Dom Pomocy Społecznej w [...] zapewnia usługi w odpowiednim standardzie i jest dostosowany do potrzeb osób z zaburzeniami psychicznymi, całkowicie pomija zapisy art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy i nie daje odpowiedzi na pytanie, czy placówka w której przebywa skarżący w pełni realizuje jego potrzeby, znajdujące uzasadnienie w gwarancjach wynikających ze wskazanych przepisów. Organy nie rozważyły, czy wskazane przez skarżącego potrzeby w postaci: przebywania w DPS znajdującym się w większym mieście, bliżej miejsca zamieszkania rodziny i wśród mieszkańców DPS będących w zbliżonym do skarżącego wieku, a także dostępu do aneksu kuchennego i palarni, możliwości samodzielnego przygotowywania posiłków, umożliwienie korzystania z siłowni oraz innych form rozwoju fizycznego i korzystania z tras spacerowych, a także możliwości robienia zakupów w dużych sklepach typu hipermarket, znajdują uzasadnienie w świetle powyższych regulacji i mogą być realizowane w obecnym, czy innym DPS. Zabrakło w sprawie wyczerpujących ustaleń i oceny co do wszystkich okoliczności związanych z realizacją potrzeb skarżącego w kontekście obowiązków DPS z art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy, w tym i zaleceń wynikających z zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia skarżącego z dnia 5 września 2017 r., tj. pkt 7e i f dotyczącego zakresu niezbędnego do zapewnienia przez DPS świadczeń zdrowotnych.

Nie uwzględniły również ograny, że w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. poz. 964 z późn. zm.) określony został obowiązujący standard podstawowych usług świadczonych przez domy pomocy społecznej, który zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b, c i e rozporządzenia obejmuje m.in. usługi wspomagające polegające na podnoszeniu sprawności i aktywizowaniu mieszkańców domu, umożliwieniu zaspokajania potrzeb religijnych i kulturalnych, czy stymulowaniu nawiązywania, utrzymywania i rozwijania kontaktu z rodziną i społecznością. W zakresie spełnienia przez dom warunków w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. h rozporządzenia wskazano natomiast na posiadanie przez DPS pomieszczenia palarni, jeżeli wśród mieszkańców domu są osoby palące.

W odniesieniu do powołanego w decyzjach czynnika ekonomicznego związanego z pełnym zaangażowaniem środków przeznaczonych na zabezpieczenie kosztów pobytu osób skierowanych do DPS oraz konieczność zapewnienia takiego pobytu także osobom oczekujący zauważyć z kolei należy, że stanowisko organów w tej kwestii nie zostało wyjaśnione i jest w istocie niezrozumiałe. W zaskarżonej decyzji w tym zakresie wskazano wprawdzie na przepis art. 3 ust. 4 ustawy, który stanowi, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, jednak nie wykazano w żaden sposób, aby skierowanie skarżącego do innego domu pomocy społecznej nie mieściło się w możliwościach organu kierującego i było niemożliwe ze względów finansowych.

Podkreślić natomiast należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, jak również wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Nadrzędnym dobrem, któremu winna służyć pomoc społeczna jest zatem dobro osoby, która pomocy tej wymaga. Pomoc społeczna ma wspierać taką osobę w zaspokajaniu jej niezbędnych potrzeb i umożliwieniu jej godnego życia.

Stosownie też do art. 3 ust. 3 ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Rozpoznając wniosek w przedmiocie zmiany decyzji przyznającej pomoc społeczną organy powinny zatem mieć na uwadze, że na przestrzeni czasu potrzeby strony mogą ulegać zmianie. Przede wszystkim też jednak, z uwagi na wartości wskazane w art. 55 ust. 2 ustawy, z których co należy podkreślić godność i wolność podlegają ochronie konstytucyjnej (odpowiednio na podstawie art. 30 i art. 31 Konstytucji RP), podejmując decyzję w przedmiocie skierowania do DPS organy powinny poddać wnikliwej ocenie wszystkie okoliczności faktyczne związane z zaspokojeniem indywidualnych potrzeb strony. Dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy ma szczególne znaczenie w przypadku gdy dotyczy osób, które są ograniczone w samodzielnym zaspokajaniu swoich potrzeb, a ich codzienna egzystencja jest zależna od innych podmiotów. Przez brak możliwości całkowicie samodzielnego decydowania o swych sprawach bytowych, osoby takie mogą nie mieć bowiem bezpośredniego wpływu na realizację przysługujących im praw. Rolą pomocy społecznej jest natomiast podejmowanie działań umożliwiającym im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, w tym w przepadku mieszkańców DPS, spełniających wymogi z art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Reasumując, należy przyjąć, że orzekając w niniejszej sprawie organy powinny ustalić, czy zakres i poziom pomocy świadczonej przez DPS, w którym skarżący aktualnie przebywa, jest dostosowany do jego potrzeb i wystarczający do umożliwienia mu życia w warunkach, które uwzględniają jego wolność, intymność, godność, poczucie bezpieczeństwa oraz stopień jego fizycznej i psychicznej sprawności. Powinny rozważyć, w odniesieniu do wszystkich wskazywanych przez skarżącego okoliczności, czy wszystkie potrzeby zgłaszane przez skarżącego, w tym i związane ze stosowaną dietą powinny być realizowane przez DPS, a brak ich realizacji jest wynikiem tego, że zakres i forma usług świadczonych przez aktualny DPS nie odpowiada indywidualnym potrzebom skarżącego, bądź nie uwzględnia wartości z art. 55 ust. 2 ustawy, czy też ich realizacja nie znajduje obiektywnego uzasadnienia w art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy, a konieczność ich realizacji jest wynikiem subiektywnych odczuć skarżącego.

Brak takiej oceny powoduje, że wydane w sprawie decyzje nie mogą być uznane za zgodne z prawem.

Sąd uznał, że ogólne i wybiórcze odniesienie się do potrzeb skarżącego oraz brak dokonania oceny na podstawie art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy spowodował naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie wyjaśniły bowiem w sposób wyczerpujący okoliczności faktycznych sprawy i nie rozpoznały sprawy w jej całokształcie. Uwzględniły ocenę postawy i zachowania skarżącego, a nie dokonały oceny co do obowiązków DPS w zakresie realizacji indywidualnych potrzeb jego mieszkańców. Nie uczyniły też w związku z tym zadość obowiązkowi dotyczącemu uzasadnienia decyzji i nie wyjaśniły w wystarczający sposób odmowy skierowania do innego DPS, w szczególności w kontekście ustaleń dotyczących spełniania obowiązującego standardu i realizacji obowiązków wynikających z art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy przez Dom Pomocy Społecznej w [...].

Mając na uwadze powyższe, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a., orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję organu pierwszej instancji.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Ponownie rozpatrujący sprawę organ uwzględni przedstawione stanowisko Sądu i stosując art. 55 ust. 1 i ust. 2 ustawy przeprowadzi pogłębioną ocenę okoliczności niniejszej sprawy, co do zasadności i możliwości skierowania skarżącego do innego domu pomocy społecznej w trybie zmiany dotychczasowej decyzji. Rozważy w tym zakresie wszystkie okoliczności faktyczne mogące mieć znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia i w razie konieczności przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia, czy dom pomocy społecznej w którym przebywa skarżący realizuje wszystkie indywidualne i obiektywne jego potrzeby. W celu dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy dokona organ w związku z tym ustaleń także w zakresie tych potrzeb, o których skarżący wspomniał dopiero na etapie postępowania sądowego.