Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 438/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 2 pkt 5 lit a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 marca 2021 r. (nr (...)) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy (...) z dnia 26 stycznia 2021 r. (nr (...)) o odmowie przyznania M.K. (dalej również jako "wnioskodawczyni", "strona" albo "skarżąca") świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką I.K. (ur. 12 maja 1959 r.).

Stan przedmiotowej sprawy przedstawia się następująco.

W dniu 19 sierpnia 2019 r. M.K. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w C. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Do wniosku dołączono między innymi załącznik nr 1 wskazujący, że mąż niepełnosprawnej Z.K. (ur. 8 grudnia 1957 r.) jest osobą czynną zawodowo.

Decyzjami wydanymi w dniach: 18 września 2019 r. (uchylona decyzją SKO w (...) z dnia 19 listopada 2019 r.), 16 stycznia 2020 r. (uchylona decyzją SKO w (...) z dnia 29 kwietnia 2020 r.), 13 lipca 2020 r. (uchylona decyzją SKO w (...) z dnia 22 października 2020 r.) organ pierwszej instancji odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Rozpatrując złożony wniosek po raz kolejny, organ pierwszej instancji decyzją z dnia 26 stycznia 2021 r. (nr (...)) odmówił wnioskodawczyni przyznania żądanego świadczenia wskazując w podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia m.in. art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111.; powoływanej dalej w skrócie jako "u.ś.r.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."). .

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że matka wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym wydanym do dnia 31 października 2019 r., w którym wskazano, że niepełnosprawność istnieje od 59 – roku życia a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 19 września 2018 r. Kolejne orzeczenie o niepełnosprawności matki wnioskodawczyni z dnia 21 stycznia 2020 r. (wydane do dnia 31 stycznia 2022 r.) zostało przedłożone w toku postępowania.

Organ pierwszej instancji przyjął, że w sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1b u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane gdy niepełnoprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej nie później jednak niż do ukończenia 25 roku życia.

Organ ustalił nadto, że I.K. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i wnioskodawczynią. Porusza się samodzielnie, nie jest osobą leżącą i wymagającą całodobowej opieki. Powołując się na przeprowadzone wywiady środowiskowe organ wskazał, że zakres wykonywanych czynności nie absorbuje wnioskodawczyni w taki sposób aby nie mogła wykonywać pracy zarobkowej tym bardziej, że w czynnościach opiekuńczych pomaga Z.K. . Część czynności (w tym sprzątanie, pranie i prasowanie) wynika z prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami i nie wymaga rezygnacji z podjęcia zatrudnienia. Córka w istocie udziela zatem matce pomocy. Pomoc ta wynika z obowiązujących zasad społecznych, norm moralnych i prowadzenia gospodarstwa domowego. Co równie istotne wnioskodawczyni pomaga ojcu w wykonywaniu pracy chałupniczej.

Z powyższych względów organ pierwszej instancji odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W złożonym odwołaniu M.K. , reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, podniosła zarzut naruszenia art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji skutków prawnych, jakie dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych wywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13).

W odwołaniu podniesiono również zarzut naruszenia prawa materialnego to jest art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zdaniem strony celem regulacji zawartych w u.ś.r. jest przyznanie świadczenia osobie, która rzeczywiście sprawuje opiekę nad osobą bliską wymagającą stosownego wsparcia. W realiach sprawy organ pierwszej instancji odmówił świadczenia osobie, która chce i potrafi opiekować się osobą niepełnosprawną.

Decyzją z dnia 24 marca 2021 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W podstawie prawnej własnego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało m.in. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 17 u.ś.r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) uznało za zasadny zarzut odwołania dotyczący zastosowania w sprawie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych i odmowy przyznania świadczenia z uwagi na niespełnienie kryterium czasu powstania niepełnosprawności.

Wskazane uchybienie nie mogło jednakże spowodować przyznania świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) mając na uwadze treść art. 17 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy uznało, że strona nie została zmuszona do rezygnacji z pracy zarobkowej w związku z objęciem opieki nad matką. Ponadto zaangażowanie w opiekę wykazuje też ojciec wnioskodawczyni, który pomimo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności może pracować. Tym samym to Z.K. winien w pierwszej kolejności odpowiadać za opiekę nad żoną. Skoro wyżej wymieniony pomaga córce w sprawowaniu opieki wnioskodawczyni ma możliwość podjęcia zatrudnienia.

Kolegium uznało ponadto, że znaczna część wskazywanych przez wnioskodawczynię czynności związana jest w istocie z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Nic nie wskazuje ponadto, że I.K. wymaga opieki całodobowej i codziennych wizyt lekarskich. Czynności higieniczne, oklepywanie czy masaże wymagane są w uregulowanych odstępach czasu w ciągu dnia. Zakres deklarowanych czynności, obiektywny czas i sposób ich wykonywania przemawia za przyjęciem, że strona może w istocie świadczyć pomoc matce, która jednak sama w sobie nie uprawnia do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze na decyzję organu odwoławczego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M.K. reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji oraz o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, względnie o uchylenie wydanych decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Decyzji Kolegium skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. i przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą z uwagi na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną matką nie wypełnia przesłanki określonej w tej regulacji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd bada zaskarżone orzeczenie (w realiach niniejszej sprawy decyzję administracyjną) pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Wychodząc z tak zakreślonych granic kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu M.K. uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 24 marca 2021 r. (nr (...)) utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy (...) z dnia 26 stycznia 2021 r. (nr (...)) o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką skarżącej – I.K. .

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych zawiera w art. 17 także katalog przesłanek negatywnych, których wystąpienie wyłącza możliwość przyznania świadczenia nawet w przypadku ustalenia, że strona spełnia przesłanki pozytywne przyznania świadczenia, to jest rzeczywiście opiekuje się bliską osobą niepełnosprawną i z tego powodu nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje zatem jeżeli w sprawie zostanie ustalone wystąpienie choć jednej z przedstawionych poniżej okoliczności:

- osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a cyt. ustawy);

- osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b cyt. ustawy);

- osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a cyt. ustawy);

- osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b cyt. ustawy);

- na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury (art. 17 ust. 5 pkt 3 cyt. ustawy);

- na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (art. 17 ust. 5 pkt 5 cyt. ustawy);

- na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej (art. 17 ust. 6 cyt. ustawy).

W pierwszej kolejności analizie należało poddać spełnienie przez skarżącą przesłanki podstawowej określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Analizując ten aspekt sprawy wskazać należy, że z materiału dowodowego zgromadzonego przez organy w żaden sposób nie wynika, aby opieka nad niepełnosprawną matką sprawowana przez skarżącą wykluczała podjęcie przez skarżącą jakiegokolwiek zatrudnienia. W postępowaniu ustalono bezsprzecznie, że matka skarżącej wykonuje szereg czynności samodzielnie. Czynności skarżącej związane z opieką nad matką nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia. Należy mieć nadto na uwadze, że czynności składające się na szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego (wskazane m.in. w oświadczeniu skarżącej z dnia 25 stycznia 2020 r. ) to zbiór czynności, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącej, gdyż są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Z ustaleń poczynionych przez organy bezspornie wynika, że zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez skarżącą nad niepełnosprawną matką, w świetle zasad doświadczenia życiowego, jest do pogodzenia z równoczesnym podjęciem zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasowym.

Nie kwestionując złego stanu zdrowia matki skarżącej należy podkreślić za organami, które nie negują faktu należytego sprawowania opieki przez skarżącą, że sama konieczność sprawowania opieki czy też wykonywanie czynności stanowiących w istocie codzienną pomoc nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd wskazuje, że system świadczeń rodzinnych został tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Wnioskujący musi zatem sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy. Należy nadto zauważyć, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w zw. z art. 3 pkt 21 lit. a u.ś.r. do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Z powyższych przepisów wynika zatem, że osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia - opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej. Warunek całodobowej opieki jest bowiem związany w sposób konieczny z osobami niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, a więc z takimi osobami, u których występuje naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację (art. 4 ust. 4 ustawy z 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych). W realiach sprawy sytuacja taka nie ma miejsca.

W ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy był w pełni wystarczający dla stwierdzenia, że pomiędzy sprawowaną przez skarżącą opieką nad matką a rezygnacją przez nią z podjęcia zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia nie istnieje taki związek. Pomimo tego, że ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, że matka skarżącej posiada znaczny stopień niepełnosprawności nie sposób jednak przyjąć, aby skarżąca z uwagi na zakres i rozmiar czynności, jakie wykonuje opiekując się matką, rzeczywiście nie mogła, na tle stwierdzonej w toku postępowania określonej samodzielności matki, podjąć żadnego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Jako kolejną przyczynę odmowy przyznania skarżącej żądanego świadczenia organy orzekające zgodnie wskazały negatywną przesłankę określoną w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a cyt. ustawy.

Oceniając ten aspekt sprawy przypomnieć należy, że skarżąca wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką jaką sprawuje nad niepełnosprawną matką, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak wynika z akt sprawy skarżąca i jej matka zamieszkują razem. Skarżąca podkreślała, że jest jedyną bliską osobą, która faktycznie może zajmować się niepełnosprawną matką w pełnym zakresie, w tym towarzyszyć jej w wizytach lekarskich. Ojciec skarżącej nie może opiekować się żoną z uwagi na to, że pracuje zawodowo. Nadto jego stan zdrowia nie pozwala na wykonywanie wszelkich czynności opiekuńczych. W toku postępowania do akt przedłożono dokumenty wskazujące, że ww. nie może sprawować opieki nad żoną z powodu wykonywanej pracy jak i z uwagi na ogólny stan zdrowia.

Okoliczność, że mąż I.K. jest osobą czynną zawodowo nie wyłącza zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a cyt. ustawy nie tylko dlatego, że osoba ta nie ma ustalonego znacznego stopnia niepełnosprawności, ale dlatego - dokonując wykładni celowościowej wskazanego przepisu – że jest osobą obiektywnie zdolną do sprawowania czynności opiekuńczych. Tego zaś, że ojciec skarżącej pracuje nie można traktować w kategoriach okoliczności, która obiektywnie i niezależnie od jego woli wyłącza możliwość sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym żoną zważywszy, że I.K. porusza się samodzielnie, nie jest osobą leżącą i wymagającą nieustannej opieki przez całą dobę.

Jak wskazano wyżej, zgodnie z literalnym brzmieniem art 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych "świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności". Niesporna jest między stronami okoliczność, że Z.K. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Należy w tym miejscu podkreślić, że z woli ustawodawcy, uprawnienie innych osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby wymagającej opieki, do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej, aktualizuje się dopiero wówczas, gdy zapewnienie takiej opieki nie jest możliwe z przyczyn obiektywnych przez współmałżonka.

Za taką przyczynę skarżąca uznaje w istocie - jak wskazano wyżej - pozostawanie Z.K. w zatrudnieniu i jego zły stan zdrowia.

Sąd orzekający przyjmuje za własny prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd o konieczności zastosowania wykładni celowościowej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a cyt. ustawy, która umożliwia uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji niepełnosprawnego w związku ze sprawowaniem nad nim opieki, nawet jeśli niepełnosprawny pozostaje w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale - co warte podkreślenia - tylko wówczas, gdy współmałżonek faktycznie, z przyczyn od siebie niezależnych i nie wynikających z jego woli, nie jest zdolny do sprawowania opieki nad drugim małżonkiem.

Taka przyczyna nie występuje jednakże w kontrolowanej sprawie.

Podkreślenia wymaga, że Z.K. nie jest osobą, która z uwagi na podeszły wiek czy stan zdrowia nie jest zdolna do jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Z orzeczenia o niepełnosprawności zaliczającym ww. do stopnia umiarkowanego (wydanego w dniu 14 września 2017 r.) wynika, że ojciec skarżącej może być zatrudniony w warunkach pracy chronionej. W związku z tym, na tle realiów związanych z jego zatrudnieniem i wykonywaniem prac chałupniczych, nie sposób uznać, aby aktywność zawodowa ojca skarżącej, była tego rodzaju przeszkodą, która uniemożliwiałaby mu sprawowanie opieki nad matką skarżącej, która – jak wskazano wyżej – nie jest opieką całodobową. Praca zawodowa, co oczywiste, ogranicza możliwość świadczenia przez niego osobistej opieki nad żoną w ciągu całej doby. Nie ma jednakże przeszkód, aby na przykład część środków finansowych uzyskiwanych z tej pracy przeznaczona została na pokrycie kosztów opieki nad żoną przez inną osobę, a w tym na wsparcie finansowe skarżącej.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że skarżąca nie przestawiła w przedmiotowej sprawie okoliczności, które można byłoby uznać za trwałe i z przyczyn niezależnych od ojca skarżącej i jego woli wyłączające możliwość sprawowania przez niego opieki nad niepełnosprawną żoną. Nawet dokonanie wykładni celowościowej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a cyt. ustawy nie może bowiem skutkować przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego innemu członkowi rodziny, w sytuacjach, w których współmałżonek osoby wymagającej opieki ma obiektywną możliwość jej sprawowania (pozwala mu na to wiek i aktualny stan zdrowia) lecz z różnych przyczyn odmawia jej sprawowania. Nie ma przy tym znaczenia, jakie są subiektywne przyczyny tej odmowy, a więc np. to, że współmałżonek nie chce zrezygnować z pracy zawodowej w celu sprawowania opieki, a wolę takiej rezygnacji wyraża inny członek rodziny.

Reasumując, w ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo uznały, że w kontrolowanej sprawie wystąpiła negatywna przesłanka do uzyskania przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką wymieniona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie Sądu wyraźnego podkreślania przy tym wymaga, że w tego typu sprawach organy nie powinny poprzestawać wyłącznie na literalnym brzmieniu wskazanego przepisu, lecz dokonywać także jego wykładni celowościowej, która jednak wbrew oczekiwaniem skarżącej - z uwagi na ustalone w sprawie okoliczności faktyczne - nie mogła skutkować przyznaniem jej wnioskowanego świadczenia. Z akt sprawy wynika, że ojciec skarżącej jest obiektywnie zdolny do sprawowania opieki nad swoją żoną w określonym wymiarze. Wykonywanie pracy zawodowej nie może być zaś w żadnym razie uznawane (nie byłoby to bowiem zgodne właśnie z celem omawianej ustawy) za przesłankę niezależnej od woli niemożności świadczenia opieki nad osobą niepełnosprawną, szczególnie, że to właśnie rezygnacja z pracy (lub niepodejmowanie pracy) jest warunkiem otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.

Uznawszy zatem zarzut podniesiony w skardze za niezasadny, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Wyrok w niniejszej sprawie został wydany w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.