Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1137/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 36a ust. 5
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2024 r. sprawy ze skarg "A" Sp. z o.o. w [...] i A. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 24 czerwca 2022 r. nr OA.7721.19.16.2022 w przedmiocie nakazu rozbiórki i zaniechania dalszych robót – skargi oddala –


UZASADNIENIE

Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (PWINB) w Rzeszowie decyzją z 24 czerwca 2024 r. nr OA.7721.19.16.2022, po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej także: "Skarżący") oraz G. Sp. z o. o.

z siedzibą w N. (dalej także: "Spółka", "skarżąca Spółka") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [....] (PINB) z 25 kwietnia 2022 r. uchylił ją w zakresie pkt 2 - nakazującego rozebrać część obiektu budowlanego którego rozbudowa, nadbudowa i przebudowa realizowana jest na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [....], jaką stanowi całość instalacji piorunochronnej, w którą wyposażono nadbudowę, rozbudowę i przebudowę w/w budynku - i w tym zakresie umorzył postępowanie (pkt I), w pozostałej części utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję (pkt II). W podstawie prawnej PWINB powołał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", art. 51 ust. 5 ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), określanej następnie jako "P.b." oraz art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.).

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.

Decyzją z 14 lutego 2000 r. Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Skarżącemu pozwolenia na budowę dla inwestycji pod nazwą: "rozbudowa istniejącego budynku biurowego i nadbudowa o jedną kondygnację wraz

z przełożeniem sieci kolidujących z rozbudową na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [....] oraz na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń świetlicy na pomieszczenia handlowe z zapleczem na działce nr [...] obr.[...] położonej przy ul. [...] w [...]". Pozwolenie to zostało zmienione decyzją z 10 lutego 2009 r. w części dotyczącej zatwierdzonego projektu budowlanego. Na podstawie przeprowadzonych czynności kontrolnych PINB ustalił, że przedmiotowa inwestycja była prowadzona w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Organ stwierdził, że wprowadzono korekty polegające na: zmianie wysokości poddasza oraz wykonaniu ścianek działowych na poddaszu (w segmencie "A"), zmianie usytuowania kanałów wentylacji, zmianie usytuowania ścian i drzwi p.poż. oraz zmianie układu niektórych ścian na parterze i na I piętrze (w segmencie "C"). W związku z wykonaniem ścianki kolankowej na poddaszu, wysokość budynku została zwiększona o około 123 cm. Tym samym, nastąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Działając więc na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4, ust. 4 i ust. 5 P.b., postanowieniem z 5 maja 2014 r. PINB wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowej inwestycji. Następnie, decyzją z 12 czerwca 2014 r. Organ I instancji, działając w oparciu na art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. nakazał Skarżącemu przedłożyć w terminie do 31 lipca 2015 r. projekt budowlany zamienny "rozbudowy istniejącego budynku biurowego i nadbudowy o jedną kondygnację wraz przełożeniem sieci kolidujących z rozbudową na działce nr [...] obr.[...] przy ul. [...] w [...] oraz zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń świetlicy na działce nr [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w [...]". W dalszej kolejności, Prezydent Miasta [...] mając na uwadze art. 36a ust. 2 P.b., decyzją z 21 lipca 2014 r. uchylił decyzję własną

z 14 lutego 2000 r. o pozwoleniu na budowę, zmienioną decyzją z 10 lutego 2009 r. Dnia 14 lipca 2015 r. Skarżący przedłożył projekt budowlany zamienny pod nazwą "Nadbudowa o jedną kondygnację istniejącego budynku hotelowego, działka nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]", który według PINB dotyczył inwestycji

o innej nazwie niż przedmiot postępowania i był niezgodny z ustaleniami zawartymi

w decyzji o warunkach zabudowy z 30 kwietnia 2008 r. oraz w decyzji o warunkach zabudowy z 10 kwietnia 2009 r. Projekt budowlany został przedłożony ponownie 30 sierpnia 2016 r., lecz Organ nie stwierdził usunięcia zauważonych wcześniej braków i nieścisłości, dlatego postanowieniem z 21 września 2015 r. zmieniono postanowienie

z 20 sierpnia 2015 r. w części dotyczącej terminu doprowadzenia projektu budowlanego zamiennego do zgodności z przepisami, wyznaczając go do dnia 31 października 2017 r. Po kilkakrotnie przedłużanym terminie Skarżący przedłożył przy piśmie z dnia 31 października 2018 r.:

opracowanie p.n.: "projekt budowlany zamienny - nadbudowa o jedną kondygnację istniejącego budynku hotelowego" - data opracowania czerwiec 2015 r.,

"ocena stanu technicznego wykonanych robót budowlanych - budynek hotelowy na działce nr [...] obr. [....]" - data opracowania wrzesień 2017 r.,

"ocena wykonanych robót w zakresie instalacji elektrycznych i piorunochronnej w budynku hotelowym przy ul. [...] na działce nr [...]" - data opracowania sierpień-październik 2018 r.

Decyzją z 12 marca 2019 r. PINB nakazał Skarżącemu wykonać rozbiórkę nadbudowy obiektu (nad częścią oznaczoną w projekcie budowlanym segmentem "A") zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], zrealizowaną w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z 14 lutego 2000 r., zmienionym decyzją z 10 lutego 2009 r. Rozstrzygnięcie to uchylił w całości, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia PWINB, decyzją z 30 września 2021 r., wskazując na potrzebę dokonania dodatkowych ustaleń m. in. w zakresie segmentu "C" oraz precyzyjnego sformułowania sentencji wydanej decyzji. Podzielił natomiast stanowisko Organu I instancji, że wprowadzona zmiana wysokości poddasza poprzez jej zwiększenie o 123 cm w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego stanowi istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 36a P.b.

W toku ponownego postępowania PINB skierował do Skarżącego pismo z 25 stycznia 2022 r. wzywające do udzielenia określonych informacji oraz przedłożenia określonych dokumentów. Odpowiedź na powyższe została udzielona przez Skarżącego w piśmie z 25 lutego 2022 r., jednak - zdaniem Organu - nie zostały uzupełnione braki w projekcie budowlanym zamiennym, a tym samym nie doprowadzono go do zgodności z przepisami.

Mając to na uwadze PINB wydał wspomnianą na wstępie decyzję z 25 kwietnia 2022 r. nakazującą Skarżącemu:

- dokonać rozbiórki do poziomu istniejącego stropu nad II piętrem tj. poziomu +11,05 nadbudowę budynku o III piętro i poddasze nieużytkowe wraz z dachem nad częścią budynku oznaczoną jako segment "A" (pkt 1),

- dokonać rozbiórki części obiektu budowlanego którego rozbudowa, nadbudowa i przebudowa realizowana jest na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], jaką stanowi całość instalacji piorunochronnej, w którą wyposażono nadbudowę, rozbudowę i przebudowę w/w budynku (pkt 2),

- zaniechać w pozostałym zakresie realizowanej inwestycji dalszych robót przy rozbudowie istniejącego budynku i nadbudowie o jedną kondygnację wraz z przełożeniem sieci kolidujących z rozbudową na działce nr [...] obr. [....] przy ul. [...] w [....] oraz robót związanych ze zmianą sposobu użytkowania istniejącego budynku na budynek hotelowo-gastronomiczny.

Z uwagi na zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego, zgodnie z art. 108 K.p.a., Organ nadał decyzji w punktach 1 i 2 rygor natychmiastowej wykonalności.

Od decyzji PINB odrębne, choć jednobrzmiące odwołania złożyli Skarżący oraz Spółka. Wskazali, że Organ nakazał rozebrać do poziomu istniejącego stropu nad II piętrem tj. poziomu +11,05 nadbudowę budynku o III piętro i poddasze nieużytkowe wraz z dachem nad częścią budynku oznaczoną jako segment "A" (tj. dwie kondygnacje) pomimo, że poprzednią decyzją z 12 marca 2019 r. opierając się na tych samych twierdzeniach nakazał rozebrać tylko strych nieużytkowy (tj. jedną kondygnację). Budynek składa się z 4 kondygnacji, a Organ nakazał rozebrać 2 kondygnacje pomimo, że na istniejącym budynku nadbudowano tylko jedną kondygnację. Strony odwołujące się podniosły, że inwestor otrzymał 14 lutego 2000 r. decyzję zatwierdzającą projekt budowlany z pozwoleniem na budowę oraz 30 kwietnia 2009 r. decyzję o warunkach zabudowy, które to akty należy traktować łącznie, bo wzajemnie się uzupełniają. Inwestor wystąpił o podniesienie budynku o 1,5 m, na co otrzymał zgodę w pkt 2a poz. 3 i 4 decyzji z 30 kwietnia 2009 r. W tej sytuacji należy wziąć pod uwagę dwie powyższe decyzje, gdyż rzeczywista wysokość budynku (podniesienie o 123 cm) wynikała z łącznego ich traktowania. Organ wykonał pomiary w sposób nieprawidłowy, gdyż należało zmierzyć wysokość obiektu od gruntu do szczytu dachu, a nie od stropu do szczytu dachu. Ponadto, do wykonania pomiarów nie powołano uprawnionego geodety. Strony odwołujące się zauważyły, że zakwalifikowany w projekcie strych nieużytkowy nie był i nie może przewidywać funkcji użytkowania. Potwierdziły, że nieznacznemu przesunięciu w trakcie wykonawstwa uległy dwa otwory wentylacyjne o ok. 1m i drugi ponad 2m. Kanały te jednak biegną w ciągu zgodnym z projektem. Jeżeli chodzi natomiast o zmianę usytuowania ścianek i drzwi p.poż. na parterze i I piętrze obiektu, to Inwestor przygotowując się do odbioru obiektu przeprowadził kontrolę p.poż. z udziałem rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń p.poż. oraz rzeczoznawcy budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej w zakresie wykonawstwa konstrukcji wszelkich budynków i budowli, w których została sporządzona ekspertyza techniczna, zgodnie z którą miały nastąpić zmiany w zabezpieczeniu p.poż. (w tym podniesione powyżej przez PINB). Jednakże wobec wstrzymania robót budowlanych Inwestor nie mógł dokończyć rozpoczętych już prac zabezpieczenia pożarowego. Z powyższego wynika, że stwierdzone przez Organ zmiany nie powodują, że inwestycja była realizowana w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Nadto, wskazano, że wykonanie projektu zlecono profesjonalnej firmie projektowej, lecz Organ nie podał z jakich powodów i na podstawie jakich przepisów nie uznał go za prawidłowy. Zastrzeżenia organu nadzoru dotyczyły nazwy inwestycji tj. zatytułowania projektu, a nie meritum postępowania tj. części budowlanej i podwyższenia, która została wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną na podstawie wydanych decyzji. Zdaniem Stron odwołujących się, niewykonanie wzmocnienia konstrukcji dachu i stropu realizowanej nadbudowy segmentu "A" i niezakończenie robót przy instalacji piorunochronnej w/w obiekcie na działce nr. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], nie może spowodować zagrożenia dla bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi i bezpieczeństwa mienia, ponieważ część obiektu (nie rozbudowane segmenty) eksploatowane są od 50 lat, a nadbudowana przez inwestora kondygnacja w segmencie A nie jest i nie była eksploatowana od początku. Niezrozumiały jest też rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego bez powołania się na dowody czy szczegółowe obliczenia potwierdzające takie stanowisko.

PWINB, decyzją z 24 czerwca 2022 r., uchylił decyzję PINB w zakresie pkt nr 2 - nakazującego rozebrać część obiektu budowlanego którego rozbudowa, nadbudowa

i przebudowa realizowana jest na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], jaką stanowi całość instalacji piorunochronnej, w którą wyposażono nadbudowę, rozbudowę i przebudowę w/w budynku - i w tym zakresie umorzył postępowanie (pkt I), w pozostałej części utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję (pkt II). Stwierdził, iż nie ma wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do odstąpienia od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego w odniesieniu do wprowadzonej zmiany wysokości poddasza poprzez jej zwiększenie o 123 cm. Stanowi to istotne odstąpienie w rozumieniu art. 36a P.b. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że na Skarżącego nałożony został obowiązek polegający na przedłożeniu w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, a to wobec brzmienia art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. W świetle zaś art. 51 ust. 5 P.b., w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że zobowiązany nie wykonał nałożonego obowiązku. Ze względu na to, że roboty budowlane przy realizacji przedmiotowej inwestycji na podstawie pozwolenia na budowę z 14 lutego 2000 r., zmienionego decyzją z 10 lutego 2009 r. nie są zakończone, nakaz zaniechania dalszych robót nie może zostać nałożony na całość inwestycji, która obejmuje nadbudowę, rozbudowę i wykonanie przebudowy wszystkich istniejących części przedmiotowego budynku. W niniejszym przypadku należało rozważyć odrębnie każdą część obiektu, poddaną różnym zakresom robót budowlanych. Zdaniem PWINB, Organ I instancji prawidłowo wykluczył możliwość zastosowania nakazu przywrócenia obiektu w opisanym powyżej zakresie do stanu poprzedniego. Stan poprzedni budynku istniejący przed wykonaniem robót, to stan, w którym na dz. [...] obr. [...] usytuowany był budynek biurowy o trzech kondygnacjach nadziemnych wraz z dobudowaną od strony zachodniej dwukondygnacyjną częścią. Wydanie przez organ nakazu przywrócenia przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego obciążyłoby inwestora znacznymi kosztami, ze względu na konieczność rozebrania wszystkich nowo zrealizowanych części (segment "C", nadbudowę segmentu "A", odtworzenie układu ścian wewnętrznych w częściach istniejących obiektu). PWINB podzielił stanowisko PINB, który zauważył, że wadliwa konstrukcja stropu nad II piętrem i dachu w nadbudowie realizowanej w segmencie "A", która została stwierdzona przez posiadającego odpowiednie uprawnienia mgr inż. M. S. na podstawie dokonanych oględzin, odkrywek i analiz statyczno-wytrzymałościowych, może spowodować zagrożenie życia i zdrowia ludzi, mienia. Zaistniały stan faktyczny obligował więc PINB do wydania nakazu rozbiórki do poziomu istniejącego stropu nad II piętrem tj. poziomu +11,05 zrealizowanej nadbudowy budynku o III piętro i poddasze nieużytkowe wraz z dachem nad częścią budynku oznaczoną jako segment "A". Organ odwoławczy za prawidłowe uznał też stanowisko PINB nakładające wobec pozostałego zakresu realizowanej inwestycji nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych. Jest to nakaz umożliwiający inwestorowi opracowanie nowego projektu po zakończeniu postępowania. Nakaz zaniechania dalszych robót orzeczono co do zakresu inwestycji, dla której nie stwierdzono istotnego odstąpienia od pozwolenia na budowę. Rozbiórkę organ może bowiem nakazać tylko w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa. W ocenie PWINB, PINB nieprawidłowo nakazał rozebrać część obiektu budowlanego którego rozbudowa, nadbudowa i przebudowa realizowana jest na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [....] w [...], jaką stanowi całość instalacji piorunochronnej, w którą wyposażono nadbudowę, rozbudowę i przebudowę w/w budynku. Wydanie tego nakazu uzasadnione zostało tym, że przedmiotowa instalacja nie została ukończona, wobec czego stwarza zagrożenie. Przytoczona powyżej kwestia została jednak uchylona przez organ II instancji, ponieważ nie znajdowała uzasadnienia w niniejszej sprawie. Instalacja wykonana w/na obiekcie nie stanowi odrębnej, samodzielnej "części" obiektu, której rozbiórka możliwa jest na podstawie art. 51 ustawy P.b. Ponadto, fakt nie ukończenia robót związanych z wykonaniem instalacji nie może być podstawą rozbiórki, a stwierdzenie przez PINB zagrożenia nie znajduje poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z oceny wykonanych robót w zakresie instalacji elektrycznych i piorunochronnych w budynku hotelowym przy ul. [...] na działce nr [...] z sierpnia-października 2018 r. wynika jedynie, że instalacja piorunochronna wymaga ukończenia.

Odnosząc się do zarzutów złożonych odwołań PWINB wskazał, że decyzja z 30 kwietnia 2009 r. ustalająca warunki zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą: "nadbudowa o jedną kondygnację istniejącego budynku z przeznaczeniem na cele hotelowe, mieszkalne lub [....] na działce nr [...] obr. [...] położonej w [...] przy ul. [...]" - w zakresie projektowanej nadbudowy poddasza o 1,5 m, nie może zastąpić decyzji o zmianie pozwolenia na budowę w tym zakresie, której to decyzji inwestor nie uzyskał. Decyzja o warunkach zabudowy nie uprawnia inwestora do realizacji robót budowlanych. Inwestor powinien przed przystąpieniem do wykonywania przedmiotowych robót budowlanych uzyskać odrębną decyzję zmieniającą wydane pozwolenie na budowę w zakresie zmian istotnych. Zdaniem Organu odwoławczego, na obecnym etapie nie ma przesłanek do zawieszenia postępowania. Decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 5 P.b. ma charakter związany, co oznacza, że niewykonanie obowiązków nakazanych w postępowaniu naprawczym decyzją z art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. skutkuje obowiązkiem wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji na podstawi art. 51 ust. 5 P.b.

Na decyzję PWINB w Rzeszowie złożone zostały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie dwie skargi: jedna przez A. S. - zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Rz 1138/22 i druga przez G. Sp. z o.o. z siedzibą w N. - zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Rz 1137/22. Postanowieniem z 14 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1138/22 WSA zarządził połączenie obydwu wymienionych spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzenie ich pod sygnaturą II SA/Rz 1137/22.

Skarżący, jak też Spółka w jednobrzmiących środkach zaskarżenia podnieśli, że nieprawidłowo przeprowadzono w sprawie procedurę określoną w art. 48 P.b., stąd decyzja nakazująca rozbiórkę była niezasadna. W Ich ocenie, istnieją uzasadnione wątpliwości, czy w niniejszej sprawie doszło do odstąpienia od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego w odniesieniu do wprowadzonej zmiany wysokości poddasza poprzez jej zwiększenie o 123 cm. Powołanie się zatem Organu, że stanowi to istotne odstąpienie w rozumieniu art. 36a ustawy P.b. bez wykonania ekspertyzy technicznej i przede wszystkim bez prawidłowego określenia wysokości budynku przez uprawnionego geodetę - jest niewystarczające i nieuprawnione do wydania takiego rozstrzygnięcia. Strony skarżące podkreśliły, że zawarte w projekcie uprawnienia budowlane, zaświadczenia i opracowanie zostało wykonane zgodnie z przepisami prawa i zasadami wiedzy technicznej w zakresie projektowania. Umowa miała przewidywać projekt budowlany zamienny, który został wykonany i przedłożony Organowi. Zatem żądania dodatkowe w odniesieniu do złożonego projektu są pozamerytoryczne i niezrozumiałe z uwagi na dokonywane na bieżąco uzgodnienia pomiędzy architektem a podległym mu inspektorem. Względy językowe, nazewnictwo, numeracja stron, data opracowania wydają się być ważniejsze aniżeli główna przyczyna wszczęcia postępowania, dotycząca podwyższenia obiektu. Organ nadzoru nie może wydawać decyzji rozbiórkowej na podstawie ogólnej opinii tj. przypuszczenia bez dokonanych na podstawie certyfikowanych urządzeń obliczeń i badań w tym zakresie, do czego zobowiązują przepisy prawa budowlanego. Zdaniem Stron skarżących, decyzja o nakazie rozbiórki części obiektu budowlanego jest niewspółmierna i nieproporcjonalna względem zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji, która wymaga uszczegółowienia i rewizji technicznej w terenie. Wykonanie rozbiórki wymagałoby znacznych nakładów finansowych lub też spowodowałoby inne niekorzystne skutki ekonomiczne dla adresata decyzji. Wykonanie rozbiórki jest niemożliwe bez ingerencji w istniejący układ konstrukcyjny całego budynku tj. bez uszczerbku dla całości budynku. Dokonując oceny w trybie art. 51 P.b., w zakresie zgodności wybudowanego obiektu z przepisami prawa, organ powinien zbadać wszystkie okoliczności związane z możliwością doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, aby na ich podstawie móc stwierdzić i wykazać, że brak jest możliwości zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. i wydać nakaz rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.

W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę PWINB w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację skarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 23 marca 2023 r. Sąd zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie uznając, że jej rozpoznanie zależy od wyniku innego postępowania, a to zakończonego wyrokiem tut. Sądu z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 656/22 uchylającego - na skutek skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w N. postanowienie PWINB z 15 marca 2022 r. oraz poprzedzające je postanowienie PINB

z 15 grudnia 2021 r., które odmawiało A. S. oraz G. sp.

z o. o. z siedzibą w N. przekazania pełnej dokumentacji architektoniczno-budowlanej (akt sprawy) od początku postępowania tj. od wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej inwestycji. W orzeczeniu tym Sąd wyraził stanowisko, że czas trwania postępowania generuje problemy z kompletowaniem dokumentacji z samego postępowania jak i dokumentacji architektoniczno - budowlanej. Dlatego, tego rodzaju sytuacja w oczywisty sposób wpływa na prawa i gwarancje jako strony postępowania. Tymczasem, w sprawie sygn. akt II SA/Rz 1137/22 tak Skarżący, jak i Spółka zwrócili uwagę, że nie mogą podnieść skutecznie zarzutów, jak też powołać stosowne wnioski, kiedy nie mają możliwości dostępu do zgromadzonego w sprawie materiału. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Organu Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił kwestionowany wyrok i oddalił skargę (wyrok z 5 września 2024 r., II OSK 197/23) wskazując, że inwestor, działający obecnie w formie spółki prawa handlowego nie może być zaliczony do podmiotów wymagających szczególnej ochrony. Spółka nie wykazała zaś, że zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające wydanie jej kopii pełnej dokumentacji architektoniczno-budowlanej. Potrzeba weryfikacji posiadanych przez inwestora dokumentów nie stanowi wystarczającej podstawy do skorzystania przezeń ze szczególnej formy dostępu. Potrzebę tę, przy stosownym zaangażowaniu strony, wynikającym z wymogu starannego prowadzenia swoich spraw, może zapewnić dostęp do akt i możliwość samodzielnego sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Obszerność akt sprawy (kilka tomów) nie stanowi uzasadnienia dla żądania sporządzenia kopii przez organ, ale wręcz przeciwnie, jest jednym z argumentów uzasadniających odmowę uwzględnienia wniosku o wykonanie takich kopii przez organ.

W związku z powyższym wyrokiem NSA zawieszone w niniejszej sprawie postępowanie podjęte zostało postanowieniem z dnia 23 października 2024 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak stanowi art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", decyzja administracyjna jest jednym z możliwych przedmiotów kontroli sądowej, która sprawowana jest przy uwzględnieniu kryterium zgodności z prawem, czego wymaga art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Eliminacja decyzji z obrotu prawnego możliwa jest tylko wówczas, gdy zaistnieją wady określone w art. 145 § 1 P.p.s.a. Jeśli więc rozstrzygnięcie to dotknięte jest wadą wskazaną w art. 156 K.p.a., wówczas sąd stwierdza jego nieważność (pkt 2), natomiast w razie stwierdzenia: naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchyla skarżoną decyzję w całości lub w części (pkt 1). Ponadto, z mocy art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Niezauważenie powyższego rodzaju naruszeń - czy to na skutek konkretnego zarzutu skargi czy też z urzędu - skutkuje natomiast oddaleniem skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona w rozpoznawanej sprawie, stosownie do wskazanych wymogów wykazała, że kwestionowany akt odpowiada wymogom prawa. Skarżona decyzja wydana została w ramach postępowania naprawczego, prowadzonego na podstawie art. 50 i art. 51 P.b., które to przepisy znajdują zastosowanie w sytuacji, gdy legalnie prowadzone roboty budowlane, a zatem w oparciu o pozwolenie na budowę, realizowane są z istotnym odstępstwem od zatwierdzonej dokumentacji projektowej w rozumieniu art. 36a ust. 5 tego aktu, zaś ich podstawowym celem jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W tym miejscu należy wskazać, że objętą skargą decyzję wydano 24 czerwca 2022 r., a zatem już pod rządami ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym od 19 września 2020 r. w związku z art. 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471). Akt ten zawiera jednak przepisy intertemporalne, w świetle których, do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia - przepisy m. in. ustawy Prawo budowlane stosuje się w brzmieniu dotychczasowym (art. 27 ust. 1 pkt 2 noweli). Zgodnie z art. 28 pkt 1 lit. a wskazanej noweli, do spraw, o których mowa w art. 25-27 stosuje się m. in. przepis art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. A zatem zasadniczo w sprawie niniejszej zastosowanie miały regulacje ustawy Prawo budowlane o treści obowiązującej przed dniem 19 września 2020 r., z wyjątkiem unormowania zawartego w art. 36a ust. 5 odnoszącego się do sposobu rozumienia istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z 14 lutego 2000 r. Prezydent Miasta [....] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Skarżącemu pozwolenia na budowę dla inwestycji pod nazwą: "rozbudowa istniejącego budynku biurowego i nadbudowa o jedną kondygnację wraz z przełożeniem sieci kolidujących z rozbudową na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] oraz na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń świetlicy na pomieszczenia handlowe z zapleczem na działce nr [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w [...]", a pozwolenie to zostało zmienione decyzją z 10 lutego 2009 r. w części dotyczącej zatwierdzonego projektu budowlanego. PINB przeprowadził w odniesieniu do wskazanej inwestycji czynności kontrolne, podczas których ustalił, że jest ona prowadzona w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, albowiem wprowadzono korekty polegające na: zmianie wysokości poddasza oraz wykonaniu ścianek działowych na poddaszu (w segmencie "A"), zmianie usytuowania kanałów wentylacji, zmianie usytuowania ścian i drzwi p.poż. oraz zmianie układu niektórych ścian na parterze i na I piętrze (w segmencie "C"). W związku z wykonaniem ścianki kolankowej na poddaszu, wysokość budynku została zwiększona o około 123 cm. Wobec powyższych ustaleń, postanowieniem z 5 maja 2014 r., roboty budowlane zostały wstrzymane, a decyzją z 12 czerwca 2014 r. PINB nakazał Skarżącemu przedłożyć w terminie do 31 lipca 2015 r. projekt budowlany zamienny przedmiotowej inwestycji wskazując, że winien on zostać opracowany przez osobę uprawnioną do sprawowania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, posiadającą stosowne uprawnienia budowlane oraz podając, że w skład projektu budowlanego winien wchodzić wykonany na aktualnej mapie projekt zagospodarowania terenu. Organ zastrzegł też, że projekt budowlany zamienny musi uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, jak również zawierać orzeczenie techniczne określające prawidłowość dotychczas wykonanych robót budowlanych. PINB pouczył również o skutkach wynikających z przedłożenia wymaganego projektu oraz z braku dokonania tej czynności. Z kolei, mając na uwadze treść art. 36a ust. 2 P.b., PINB - decyzją z 21 lipca 2014 r. - uchylił decyzję własną o pozwoleniu na budowę z 14 lutego 2000 r. Żądany projekt budowlany zamienny przedłożony został w dniu 14 lipca 2015 r. Wobec jednak tego, że nosił on nazwę: "Nadbudowa o jedną kondygnację istniejącego budynku hotelowego, działka nr [...] obr. [...] przy ul. [....] w [...]", a zatem inną niż przedmiot prowadzonego postępowania, jak też ze względu na to, że był niezgodny z ustaleniami zawartymi w decyzjach o warunkach zabudowy z 30 kwietnia 2008 r. i z 10 kwietnia 2009 r., postanowieniem z 20 sierpnia 2015 r., Organ I instancji zobowiązał Skarżącego do dokonania koniecznego dostosowania w terminie do 31 sierpnia 2016 r. Nowy projekt przedłożony został 30 sierpnia 2016r., jednak nadal zawierał on zauważone w postępowaniu braki i nieścisłości więc postanowieniem z 21 września 2016 r. PINB zmienił swoje poprzednie postanowienie z 20 sierpnia 2015 r. i ustalił dla Strony nowy termin tj. do 31 października 2017 r., wskazując jednocześnie szczegółowo, jakie wady podlegają usunięciu (doprecyzowanie w zakresie nazwy inwestycji, wpisanie daty opracowania projektu, oświadczenia projektantów dotyczące sporządzenia projektu zgodnie z przepi-sami i zasadami wiedzy technicznej, zaświadczenia projektantów o przynależności do izby samorządu zawodowego, uprawnienia budowlane, podpisanie przez autora projektu instalacji c.o. i wentylacji, dokonanie korekty w spisie zawartości, autoryzacja nanoszonych korekt projektu, określenie czy budowa została zakończona bądź wskazanie zakresu robót pozostałych do wykonania, dołączenie oceny stanu technicznego wykonanych robót). W związku z wnioskiem Skarżącego, postanowieniem z 9 listopada 2017 r. PINB ustalił termin doprowadzenia projektu zamiennego do stanu zgodnego z prawem na 31 października 2018 r. W tym dniu przedłożone zostały opracowania:

- "projekt budowlany zamienny - nadbudowa o jedną kondygnację istniejącego budynku hotelowego" - data opracowania czerwiec 2015 r.,

"ocena stanu technicznego wykonanych robót budowlanych - budynek hotelowy na działce nr [...] obr. [...." - data opracowania wrzesień 2017 r.,

"ocena wykonanych robót w zakresie instalacji elektrycznych i piorunochronnej w budynku hotelowym przy ul. [...] na działce nr [...]" - data opracowania sierpień-październik 2018 r.

Następnie, decyzją z 12 marca 2019 r. Organ I instancji nakazał Skarżącemu wykonać rozbiórkę nadbudowy obiektu (nad częścią oznaczoną w projekcie budowlanym segmentem "A") zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], zrealizowaną w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z tym, że rozstrzygnięcie to uchylił w całości, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia PWINB, decyzją z 30 września 2021 r., wskazując na potrzebę dokonania dodatkowych ustaleń m. in. w zakresie segmentu "C" oraz precyzyjnego sformułowania sentencji wydanej decyzji. Podzielił natomiast stanowisko Organu I instancji, że wprowadzona zmiana wysokości poddasza poprzez jej zwiększenie o 123 cm w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego stanowi istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 36a P.b.

W piśmie z 25 stycznia 2022 r. PINB wezwał Skarżącego do udzielenia informacji w poniższym zakresie:

- czy doprowadzono projekt budowlany zamienny do zgodności z przepisami określonymi w ustawie Prawo budowlane oraz z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2018r. poz. 1935),

- czy wykonano zabezpieczenie terenu budowy budynku poprzez wykonanie robót zaleconych w punkcie 7 opracowania pn. "Ocena stanu technicznego wykonanych robót budowlanych" z września 2017 r. tj. czy wykonano wzmocnienie konstrukcji dachu

i stropu nad ostatnią kondygnacją użytkową w części nadbudowy segmentu A wymienionego budynku,

- czy wykonano zabezpieczenie terenu budowy poprzez zakończenie robót przy wykonaniu instalacji piorunochronnej, na konieczność dokończenia, której wskazuje "Ocena wykonanych robót w zakresie instalacji elektrycznych i piorunochronnej w budynku hotelowym przy ul. [...] na działce nr [...]" z sierpnia-października 2018 r.,

- czy zostało zakończone, a jeśli tak, to jakie zapadło rozstrzygnięcie w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o warunkach zabudowy z 30 kwietnia 2009 r.

Skarżący został w powyższym piśmie wezwany jednocześnie do nadesłania oświadczeń osób nadzorujących, posiadających uprawnienia budowlane we wskazanych przez Organ specjalnościach, potwierdzających prawidłowość i zgodność z przepisami robót wskazanych we wcześniejszej części przedmiotowego pisma. W powyższym piśmie Organ pouczył Skarżącego o tym, że w razie braku odpowiedzi na nie oraz nienadesłania żądanych oświadczeń uzna, że Inwestor nie doprowadził projektu budowlanego zamiennego do zgodności z przepisami ustawy Prawo budowlane oraz przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, jak też zostanie uznane, że Inwestor nie zakończył realizacji instalacji piorunochronnej oraz nie wykonał wzmocnienia konstrukcji dachu i stropu. Organ zacytował też brzmienie art. 51 ust. 5 P.b.

Odpowiedzi udzielono w piśmie z 25 lutego 2022 r., jednak nie stanowiła ona wykonania wskazanego wyżej wezwania, a zawierała zarzuty do stanowiska Organu. Skarżący, jak też Spółka, która wystosowała w dniu 25 lutego 2022 r. pismo o tożsamej co pismo Skarżącego treści oświadczyli, że niezwłocznie po zakończeniu niniejszego postępowania przystąpią do opracowania nowego projektu budowlanego zamiennego.

Sąd podziela stanowisko Organów obu instancji, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy potwierdza, że roboty budowlane przy obiekcie, którego sprawa ta dotyczy zrealizowano z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie zmiany wysokości poddasza poprzez jej zwiększenie o 123 cm. W myśl art. 36a ust. 5 P.b., istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie m. in w odniesieniu do charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, a dotyczących wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%. Jak zaś stanowi art. 36a ust. 1 P.b., istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W takiej zaś sytuacji art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. przewiduje wymóg nałożenia przez organ nadzoru budowlanego, z jednoczesnym określeniem terminu wykonania, obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem; przy czym przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Jest to pierwszy etap prowadzonego postępowania naprawczego, natomiast kolejny to sprawdzenie przez organ nadzoru budowlanego, czy nałożony obowiązek został przez zobowiązanego wykonany. W zależności od dokonanych w tym ostatnim zakresie ustaleń rolą organu jest podjęcie następnie odpowiedniej decyzji. Jeśli adresat obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. w pełni zastosował się do jego treści, wówczas organ podejmuje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada także obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 51 ust. 4 P.b.). Jeżeli zaś obowiązek nie zostanie wykonany w terminie, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź też doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5 P.b.). W tym miejscu należy zauważyć, że na wskazanym drugim etapie postępowania naprawczego organ związany jest wydaną przez siebie decyzją ostateczną, a zatem uprawniony jest wyłącznie do sprawdzenia, czy nałożone na inwestora obowiązki zostały wykonane w pełni czy też nie. Nie może więc odmiennie ocenić tego, co zostało już ocenione przez niego wcześniej i znalazło wyraz w uprzednio wydanej decyzji tj. nakładającej obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Decyzją taką związana jest również strona postępowania w sytuacji, gdy jej nie zakwestionowała i nie doprowadziła do jej zmiany, a w niniejszej sprawie sytuacja taka miała miejsce, bowiem decyzja PINB z 12 czerwca 2014 r. nie została zaskarżona i pozostaje w obrocie prawnym. Wszelkie zatem zarzuty dotyczące etapu postępowania przed wydaniem wskazanej ostatecznej decyzji, a dotyczącej nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego nie mogą być przedmiotem rozważania na obecnym etapie sprawy. Podkreślenia wymaga też, że sam fakt przedłożenia projektu zamiennego nie legalizuje robót budowlanych wykonanych z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę i nie nakłada na organ obowiązek wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego. O powyższym przesądzić może dopiero treść przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego, który to projekt podlega merytorycznej ocenie organu, tak jak projekt "pierwotny". Przez niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 5 P.b. należy zatem rozumieć również sytuację, w której przedstawiony przez inwestora projekt budowlany zamienny zawiera pewne niedostatki prawne, które w ocenie organów, wykluczają jego zatwierdzenie. Decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 5 P.b. ma więc charakter związany i organ przy jej podejmowaniu nie może kierować się powodami, dla których zobowiązany nie wykonał w ogóle czy też

w pełni nałożonego na niego obowiązku. Należy też podnieść, że stanowisko PINB co do właściwej zawartości żądanego projektu zamiennego było jasne, bowiem zostało wyrażone najpierw w decyzji z 12 czerwca 2014 r., potem w postanowieniu z 20 sierpnia 2015 r., postanowieniu z 21 września 2016 r. oraz w piśmie z 25 stycznia 2022 r., przez co adresat wezwania nie mógł mieć wątpliwości co do tego co jest od niego wymagane.

Jak wskazał Organ I instancji, przedłożony projekt budowlany zamienny zawiera projekt konstrukcyjno-budowlany (opracowany przez mgr inż. M. G.), który nie odnosi się do oceny stanu technicznego wykonanych robót; nie określa jaki roboty zostały wykonane, a co pozostało do wykonania. W opisie technicznym do projektu nie odniesiono się do stanu konstrukcji oraz robót jakie wykonano i pozostałych do wykonania, a opracowanie "Ocena stanu technicznego wykonanych robót budowlanych" sporządzona przez mgr inż. M. S. nie może zaś jej zastąpić. W projekcie budowlanym zamiennym brak jest części instalacyjnej: sanitarnej, elektrycznej i ochrony p. poż., przez co projekt nie określa zakresu robót pozostałych do wykonania (w zakresie instalacji piorunochronnej oraz instalacji elektrycznych).

Sąd zauważa, że fakt niezrealizowania obowiązku nałożonego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. nie został w istocie przez Skarżącego czy Spółkę zanegowany. Świadczy o tym odpowiedź udzielona tak przez Skarżącego, jak i przez Spółkę w pismach z 25 lutego 2022 r., w których zadeklarowali Oni, że przedłożą nowy projekt budowlany zamienny już po zakończeniu niniejszego postępowania oraz stanowisko pełnomocnika Spółki, który na rozprawie w dniu 10 grudnia 2024 r. podniósł, że dołączenie prawidłowo sporządzonego projektu zamiennego utrudnił, a nawet uniemożliwił fakt nieudostępnienia stronie pełnych akt administracyjnych. Kwestia tego dostępu została jednak prawomocnie rozstrzygnięta na niekorzyść Spółki w powołanym wyżej wyroku NSA (sygn. II OSK 197/23).

Według art. 51 ust. 5 P.b., w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Motywując zajęte w skarżonej decyzji stanowisko PWINB podniósł, że nakaz przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego nie byłby w warunkach sprawy właściwy, bowiem stan istniejący przed wykonaniem robót, to stan, w którym na dz. [...] obr. [...] usytuowany był budynek biurowy o trzech kondygnacjach nadziemnych wraz z dobudowaną od strony zachodniej dwukondygnacyjną częścią. Wydanie więc przez organ nakazu przywrócenia przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego obciążyłoby Inwestora znacznymi kosztami, ze względu na konieczność rozebrania wszystkich nowo zrealizowanych części tj. segment "C", nadbudowę segmentu "A", odtworzenie układu ścian wewnętrznych w częściach istniejących obiektu. Sąd stanowisko to w pełni podziela. Jest ono zresztą korzystne dla Skarżących.

Z wykonanej przez mgr inż. M. S. "Oceny stanu technicznego wykonanych robót budowlanych" wynika, że wprawdzie stan konstrukcji nadbudowanej jest zadowalający, jednakże ze względu na dostosowanie do obowiązujących norm niektóre elementy konstrukcji dachu oraz stropu nad ostatnią kondygnacją będą miały przekroczone stany graniczne nośności i użytkowania, więc w celu zapewnienia odpowiedniej sztywności wymagają wzmocnienia. Szczegóły w tym zakresie zawiera pkt 7 przedmiotowego opracowania. W jego świetle konieczne jest więc: wzmocnienie wskazanych belek lub ich zagęszczenie z uwagi na to, że będą miały przekroczoną nośność, wykonanie dodatkowych belek, wzmocnienie krokwi dachowej i płatwi górnej na połaci oraz uzupełnienie mieczy obustronnych na wszystkich słupkach. Powyższa sytuacja bez wątpienia, jak zasadnie zauważyły Organy obydwu instancji, skutkowała koniecznością wydania nakazu rozbiórki do poziomu istniejącego stropu nad II piętrem tj. poziomu +11,05 zrealizowanej nadbudowy budynku o III piętro i poddasze nieużytkowe wraz z dachem nad częścią budynku oznaczoną jako segment "A". Szczególnie niekorzystne warunki atmosferyczne mogłyby bowiem doprowadzić do uszkodzenia lub nawet zawalenia choćby części konstrukcji. Rozbiórka dotyczy tylko tego zakresu, w jakim obiekt wybudowano z naruszeniem prawa.

Za właściwe uznaje też Sąd stanowisko PWINB podtrzymujące w tym zakresie pogląd PINB co do zasadności nałożenia co do pozostałego zakresu realizowanej inwestycji nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych. Powyższe umożliwi bowiem Inwestorowi opracowanie nowego już projektu po zakończeniu niniejszego postępowania. Nakaz ten odnosi się przy tym do tej części inwestycji, w stosunku do której nie stwierdzono istotnego odstąpienia od pozwolenia na budowę.

Jeśli zaś chodzi o instalację piorunochronną, w którą wyposażono nadbudowę, rozbudowę i przebudowę przedmiotowego budynku, to "Ocena wykonanych robót w zakresie instalacji elektrycznych i piorunochronnej w budynku hotelowym przy ul. [...] na działce nr [...]" w odniesieniu do instalacji piorunochronnej stanowi: "Wykorzystano poszycie dachu blachą stalową jako zwód, na kominach wykonano zwody z drutu stalowego ocynkowanego jak w projekcie. Przewody odprowadzające wykonano z drutu stalowego ocynkowanego jak w projekcie. Instalacja piorunochronna pozostaje w stadium niedokończonym." Nie ma zatem w niej mowy o jakichkolwiek zagrożeniach dla bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia, jakie może ona powodować, co błędnie przyjął Organ I instancji decydując o nakazie jej rozbiórki. Fakt jej nieukończenia nie może stanowić podstawy w tym zakresie. Poza tym, nie stanowi ona odrębnej, samodzielnej części obiektu, której rozbiórka byłaby możliwa. Dlatego w tym zakresie PWINB zreformował poddaną jego kontroli decyzję, uchylając ją w tym właśnie przedmiocie oraz umarzając postępowanie.

Konkludując należy stwierdzić, że skoro rozpoznające sprawę Organy ustaliły, że przedstawiony projekt budowlany zamienny jest niekompletny, przez co nie odpowiada przepisom prawa, a wady te pomimo wyraźnego wezwania nie zostały usunięte, co zresztą - jak już podniesiono - potwierdził tak Skarżący, jak i Spółka - zatwierdzenie przedmiotowego projektu zamiennego w trybie art. 51 ust. 4 P.b. nie było możliwe. Należy równocześnie zaznaczyć, że spełnienie obowiązków nałożonych decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. jest fakultatywne. To zatem od woli zobowiązanego zależy, czy podejmie kroki w celu doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem, czy też nie. Skarżący był zaś w toku postępowania pouczany, że w przypadku niewykonania w terminie obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego zostanie wydana jedna z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 5 P.b. Sąd podkreśla też, że w toku postępowania dokonano wystarczających dla rozstrzygnięcia ustaleń stanu faktycznego (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), jak też w prawidłowy sposób oceniono zebrany w sprawie materiał dowodowy (art. 80 K.p.a.), kierując się wymogami wynikającymi z art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4-5 P.b. W ocenie Sądu, Organy obu instancji działały w sprawie na podstawie prawa i w działaniach tych brak było elementów uzasadniających przypisanie im uchybień. Uzasadnienie decyzji przedstawia w sposób szczegółowy stan faktyczny niniejszej sprawy, wyjaśnia w wystarczający sposób podstawę prawną decyzji i powody podjęcia takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Nie pozostawia więc wątpliwości co do tego, jakimi przesłankami kierował się organ odwoławczy, podejmując w dniu 24 czerwca 2022 r. rozstrzygnięcie. Sąd nie dostrzegł też z urzędu takich wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

Skarżący zarzucił w złożonej skardze, że PINB nie określił prawnych i faktycznych zarzutów do złożonego projektu, podnosząc ogólnikowy zarzut braku zgodności z przepisami prawa. Odnosząc się do tego wskazać trzeba, że szczegółowe braki projektu zostały przedstawione w toku prowadzonego postępowania, co miało zresztą miejsce kilkukrotnie, a co wynika z przedstawionego wyżej stanu faktycznego. Poza tym, co też już wyżej zaznaczono, podejmując decyzję w oparciu o art. 51 ust. 5 P.b., rolą organu nie jest wracanie do tych kwestii, które były analizowane przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., a jedynie sprawdzenie, czy nałożony na zobowiązanego obowiązek został przez niego dotrzymany. Z tego samego powodu na obecnym etapie sprawy nie może podlegać analizie zarzut dotyczący błędnego określenia wysokości obiektu.

Skarżący zarzucił też w skardze, że zgodnie z decyzją z 30 kwietnia 2009 r.

o ustaleniu warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pn. "Nadbudowa o jedną kondygnację istniejącego budynku na działce [...] obr. [...] położonej w [....] przy ul. [...]" uprawniony był do podniesienia obiektu, którego sprawa dotyczy

o 1,50 m, a warunek ten został przecież przez Niego zachowany, bo zwiększenie wysokości nastąpiło jedynie o 123 cm. Słusznie jednak PWINB podkreślił, że decyzja ta nie może zastąpić decyzji o zmianie pozwolenia na budowę w tym zakresie, której to decyzji Inwestor nie uzyskał. Jej charakter wskazuje bowiem, że nie uprawnia ona inwestora do realizacji robót budowlanych.

Nie mógł też zostać uwzględniony zarzut Skarżącego nieprawidłowego przeprowadzenia procedury z art. 48 P.b. w sytuacji, gdy podstawę prawną decyzji były przepisy art. 51 odnoszące się do postępowania naprawczego, a nie legalizacyjnego.

Argumenty podnoszone przez Skarżącego w dużej mierze zmierzały do podważenia decyzji wydanej w oparciu na art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., co aktualnie nie jest już możliwe poza ewentualnie trybem nadzwyczajnym.

Skarżący nie usunął wad przedstawionego projektu budowlanego zamiennego

w sposób czyniący zadość nałożonemu Nań obowiązkowi, a tym samym pozwalający na jego zatwierdzenie, co musiało rodzić konsekwencję w postaci decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 5 P.b.

Z wyżej przedstawionych względów skargi zostały oddalone na podstawie art. 151 P.p.s.a.