Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SAB/Gl 103/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 52 § 1 i 2, art. 53 § 2b, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 134 § 1, art. 149 § 1-2, art. 151, art. 154 § 6
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 112a
journal: Dz.U. 2024 poz 769
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
article: art. 35, art. 36 § 1, art. 37 § 1 pkt 1,2, art. 37 § 3a
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 1 ust. 1 i 2, art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c), art. 100c ust. 3 i 4, art. 100d ust. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 167
law: Ustawa z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojny na terytorium tego państwa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 lipca 2024 r. sprawy ze skargi D. G. (D. G.) na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z 26 marca 2024 r. D. K. G. (dalej jako strona lub skarżący) reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie dotyczącej udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegającego na rażącym przekroczeniu terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym oraz zażądał zobowiązania wspomnianego organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni, przyznania na jego rzecz od tego organu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) w wysokości połowy kwoty, o której mowa w art. 154 § 6 tej ustawy ewentualnie wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w tym ostatnim przepisie, a także zasądzenia na jej rzecz od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy strona złożyła 25 stycznia 2024 r., z kolei 13 lutego 2024 r. wniosła za pośrednictwem Wojewody Śląskiego ponaglenie do organu wyższej instancji (Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców), jednak do chwili obecnej nie wydano w sprawie rozstrzygnięcia, choć powinno to nastąpić w terminie 60 dni, co wynika z art. 112a ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r., poz. 769 ze zm.). W ocenie pełnomocnika skarżącego organ administracyjny nie dopełnił tu obowiązku załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, wynikającego z art. 35 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a skoro równocześnie nie zawiadomił strony w trybie art. 36 § 1 tego Kodeksu o zwłoce ani nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, to pozostaje w bezczynności albowiem pod pojęciem tym należy rozumieć sytuację, w której organ administracji publicznej - jak ma to miejsce w niniejszym przypadku - mimo przewidzianego prawem obowiązku, w ustawowym terminie nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Przedmiotowa bezczynność nosi dodatkowo znamiona rażącego naruszenia prawa, o czym świadczy znaczne przekroczenie ustawowego terminu do załatwienia sprawy, wyłączna wina organu w opóźnieniu i brak racjonalnego uzasadnienia zwłoki (za takowe trudno uznać podnoszone od dawna problemy kadrowe), jak również oczywistość dokonanych naruszeń prawa pozostających w kolizji z zasadą budzenia zaufania obywateli do organów państwa. Zdaniem pełnomocnika strony zasadne jest również przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej, jako rekompensaty długiego oczekiwania na rozstrzygnięcie, którego skutkiem były problemy ze zmianą pracy na lepiej płatną jak również z możliwością wyjazdu do kraju pochodzenia celem odwiedzenia najbliższych. Dodatkowo środek ten powinien pełnić funkcję motywującą organ do takiego organizowania pracy, by umożliwić załatwianie spraw w przewidzianych prawem terminach.

Niezależnie od powyższego podkreślono, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terenie tego państwa (aktualnie Dz. U. z 2024 r., poz. 167). Ustawa ta obejmuje bowiem swoim zakresem ściśle określoną grupę podmiotów, a mianowicie - jak wynika z jej art. 1, zasadniczo wyłącznie obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z toczącymi się tam działaniami wojennymi. Brak jest zatem podstaw do rozciągania powyższej regulacji na postępowania o wydanie zezwoleń pobytowych dotyczących innych osób i do rozpatrywania ich wniosków z uwzględnieniem art. 100c i 100d powołanej ustawy, a w tym art. 100c ust. 1 pkt 1 przewidującego wstrzymanie biegu terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Chociaż z literalnego brzmienia powołanych norm wynika, że mają one zastosowanie do wszystkich prowadzonych przez wojewodę spraw dotyczących cudzoziemców, to jednak ostatni z tych przepisów ma charakter szczególny i dlatego nie może być interpretowany rozszerzająco. Za konkluzją taką przemawia również ratio legis tego uregulowania polegające na wstrzymaniu biegu terminów w sprawach dotyczących udzielenia zezwolenia na pobyt stały lub czasowy obywatelom Ukrainy przybyłym do Polski w związku toczącą się wojną przy równoczesnym zwolnieniu ich z obowiązku uzyskania tych zezwoleń. Skoro zatem inni cudzoziemcy nie zostali takim zwolnieniem objęci, wstrzymanie biegu terminu za wydanie wskazanego dokumentu nie powinno mieć wobec nich zastosowania. Zdaniem pełnomocnika strony, wniosek taki płynie z wykładni systemowej jak i z celu powołanej ustawy, który sprowadza się do udzielenia wsparcia ściśle określonym osobom, jakimi są obywatele Ukrainy i dlatego nowelizacje wprowadzone do tego aktu nie mogą być traktowane jako zmiany norm regulujących postępowanie w sprawach wszystkich cudzoziemców, gdyż sprawy te podlegają zasadom ogólnym określonym w przepisach ustawy o cudzoziemcach. Gdyby natomiast intencją ustawodawcy było ustanowienie regulacji odnoszących się do wszystkich takich postępowań, wówczas wprowadziłby on stosowną zmianę do ustawy do cudzoziemcach.

Mając na względzie zaprezentowaną wyżej argumentację pełnomocnik skarżącego wywiódł, że wstrzymanie biegu terminów na wydanie zezwolenia na pobyt stały lub czasowy przewidziane w art. 100 c ust. 1 powołanej ustawy z 12 marca 2022 r., a także związane z tym wyłączenie - na podstawie art. 100c ust. 3 i 4 niniejszego aktu - stosowania przepisów o bezczynności oraz o możliwości dochodzenia przez stronę od organu środków prawnych związanych z jego bezczynnością, nie może odnosić się do cudzoziemców, którzy nie zostali objęci zakresem podmiotowym rzeczonej ustawy, gdyż pozostawałoby to w sprzeczności z zasadami: prawa do sądu oraz prawa do wynagrodzenia szkody poniesionej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, sformułowanymi odpowiednio w art. 45 ust. 1 i art. 77 Konstytucji RP, a nadto kolidowałoby z zasadą demokratycznego państwa prawa wyrażoną w art. 2 ustawy zasadniczej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że wniosek został złożony 25 stycznia 2024 r. z kolei 13 lutego 2024 r. - ponaglenie adresowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, które jednak z uwagi na treść art. 37 § 3a Kodeksu postępowania administracyjnego nie zostało przekazane do tego organu. Następnie organ administracji przywołał treść art. 112 a ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Podkreślił jednak, że z mocy art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terenie tego państwa, w okresie do 30 czerwca 2024 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały oraz zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Z treści ust. 3 i 4 powołanego przepisu wynika natomiast, że w okresie, o którym mowa w ust. 1: przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa, natomiast zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Zdaniem organu, powyższe unormowania, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, mają zastosowanie do postępowań dotyczących wszystkich cudzoziemców, a nie tylko do tych, które odnoszą się do obywateli Ukrainy przybyłych do Polski w związku z toczącymi się działaniami wojennymi. Jakkolwiek bowiem jest to regulacja szczególna wprowadzona do powołanej ustawy z 12 marca 2022 r., to jednak jej uchwalenie spowodowane było kolejnymi wzrostami liczby wniosków o udzielenie zezwoleń pobytowych stanowiącymi skutek agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę dokonanej 24 lutego 2022 r., a nadto nie użyto w jej treści zwrotu "obywatel Ukrainy", lecz posłużono się pojęciem "cudzoziemiec", które należy dekodować przy użyciu ogólnosystemowej definicji tego pojęcia wyrażonej w art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Na poparcie swego twierdzenia Wojewoda Śląski przywołał stanowisko wyrażone w orzecznictwie tutejszego Sądu i mając na względzie ten pogląd prawny wywiódł, że skoro z woli ustawodawcy bieg terminów na załatwianie spraw we wnioskowanym przez stronę zakresie uległ zawieszeniu oraz wprowadzone zostało wyłączenie stosowania w tym czasie przepisów o bezczynności, to w konsekwencji podnoszone przez nią w niniejszych ramach zarzuty są bezzasadne, podobnie jak żądanie przyznania sumy pieniężnej oraz stwierdzenia przez Sąd, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Dodatkowo organ administracji wyjaśnił, że powodem przedłużonego procedowania wniosku skarżącej jest duża, a do tego stale powiększająca się ilość wpływających wniosków pobytowych, znacznie spotęgowana masowym napływem uchodźców z Ukrainy i skutkująca coraz większym obciążeniem poszczególnych pracowników zaangażowanych w prowadzenie postępowań administracyjnych i nakładaniem na nich kolejnych zadań związanych między innymi z przedłużaniem wiz krajowych dla wybranych grup obywateli Ukrainy i [...] oraz osób z tych krajów posiadających status bezpaństwowca. Wpłynął na to również wprowadzony stan epidemii, zastąpiony następnie stanem zagrożenia epidemicznego, który przełożył się na wzrost absencji chorobowych oraz na powstanie zaległości. Równocześnie Wojewoda zakwestionował zasadność wyrażonego w skardze wniosku o przyznanie stronie sumy pieniężnej podkreślając, że wydłużony czas procedowania w sprawie nie spowodował dla niej żadnej szkody ani nie wpłynął na jej sytuację pobytową, gdyż w świetle art. 108 ustawy o cudzoziemcach pobyt wyżej wymienionej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny począwszy od dnia złożenia wniosku (po uzupełnieniu jego braków formalnych) do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna. Końcowo zwrócono uwagę, że sposób działania reprezentującego skarżącą pełnomocnika wskazuje, że nie jest on skierowany na szybkie i sprawne wszczęcie oraz prowadzenie postępowania administracyjnego, lecz ma charakter obstrukcyjny, zmierzający do dezorganizacji pracy organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przyjdzie wskazać, że w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) kontrola sprawowana przez sąd administracyjny sprowadza się do badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej i polega ona na ocenie, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie przy tym do treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych wyżej przepisów ustawy procesowej wynika przy tym, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tego Kodeksu i mamy z nią do czynienia nie tylko w przypadku, gdy pomimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również wówczas, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej. Z kolei przewlekłość postępowania to sytuacja, w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 powołanego Kodeksu), czyli innymi słowy, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie podejmuje rozstrzygnięcia, mimo że brak jest do tego przeszkód (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 - dostępna w internetowej Centralnej Bacie Orzeczeń Sądów administracyjnych).

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności bądź stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa stwierdzając równocześnie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 tej ustawy - w przypadku, o którym mowa w powołanym art. 149 § 1, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w cytowanym art. 154 § 6. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 przywołanej ustawy). Zauważyć również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 tej ustawy).

W rozpoznanej sprawie przedmiotem postępowania było udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy skarżącemu, któremu - co wynika z akt sprawy - będąc obywatelem [...], upłynął okres ważności uprzednio wydanej decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy.

W pierwszej kolejności przyjdzie zaznaczyć, że obecnie obowiązujący art. 53 § 2b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że skargę na bezczynność postępowania można wnieść w każdym czasie po złożeniu ponaglenia do właściwego organu. Nie ma również znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy złożeniem ponaglenia a wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, gdyż takiego wymogu nie formułują przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne. Jak już wspomniano, warunkiem tym jest wyłącznie samo wniesienie środka zaskarżenia w trybie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że tego rodzaju skarga może być wniesiona do sądu w każdym czasie, po uprzednim wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia (vide: wyrok NSA z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2367/15 - publ.: LEX nr 2106651). W niniejszej sprawie jest poza sporem, że skarżący zachował powyższy warunek wynikający z art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 2b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co potwierdza zalegające w aktach administracyjnych pismo zawierające to ponaglenie, skierowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, złożone przez jej pełnomocnika za pośrednictwem Wojewody Śląskiego 13 lutego 2024 r. Należy zatem przyjąć, że skarżący wyczerpał tryb poprzedzający wniesienie skargi, przy czym zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa, które Sąd w pełni aprobuje, zarówno sposób załatwienia ponaglenia przez organ wyższego stopnia, jak i to, czy w ogóle zareagował on na ponaglenie nie ma wpływu na dopuszczalność skargi ani też na jej skuteczność (vide między innymi: wyrok NSA z 25 września 2018 r., sygn. akt II OSK 1659/18, publ. LEX nr 2573182, wyrok WSA w Gdańsku z 20 kwietnia 2023 r.; sygn. akt II SAB/Gd 59/23, publ. LEX nr 3555006 oraz wyrok tutejszego Sądu z 2 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 52/23, publ. LEX nr 3585601). Na marginesie można jedynie zaznaczyć, że w tym zakresie organ administracji publicznej wykorzystał postanowienia art. 37 § 3a Kodeksu postępowania administracyjnego i nie przekazał ponaglenia do uprawnionego organu.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że zgodnie z art. 35 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, z uwzględnieniem terminów określonych w § 3 i 3a. Stosownie zaś do treści § 4 powyższego unormowania, przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwiania spraw niż określone w tym Kodeksie. W rozpoznawanej sprawie tego typu sytuacja ma miejsce, albowiem postanowienia ustaw prawa materialnego wprowadzają w tym zakresie odstępstwa.

Przedstawiony powyżej stan prawny pozwala na uznanie, że w rozpoznawanej sprawie doszło do bezczynności organu administracji publicznej w powyższym rozumieniu. Zaakcentować należy, że zgodnie z ogólną regułą decyzję administracyjną w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni (art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Stosownie do postanowień ust. 2 przywołanego przepisu termin ten biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:

- cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub

- cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub

- cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.

Oznacza to, że termin, w którym organ administracji publicznej obowiązany jest do rozpoznania żądania strony, w sprawach dotyczących wydania zezwolenia na pobyt czasowy liczony jest odmiennie od tych, które obowiązują w ramach klasycznie powadzonego jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Z uwagi na fakt, że są to przepisy szczególne posiadają one pierwszeństwo przed unormowaniami o charakterze ogólnym.

Dodatkowo w polu widzenia należy mieć postanowienia art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c oraz ust. 2 i 3 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terenie tego państwa stanowi, że w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie wskazanych tam spraw w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. W tym czasie przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się. Organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1 nie wymierza się grzywny, ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Ustawodawca z dniem 1 stycznia 2023 r. dodał do powyższej ustawy art. 100d, który w istocie powtarzając treść art. 100c, wydłużył okres jego obowiązywania do 24 sierpnia 2023 r. Wskutek nowelizacji art. 100d ust. 1 przedmiotowej ustawy czasookres ten został ponownie wydłużony do dnia 4 marca 2024 r. (art. 100d ust. 1 znowelizowany przez art. 12 pkt 5 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r.; Dz.U. z 2023 r., poz. 1088, zmieniającej ustawę z dniem 27 czerwca 2023 r.), a następnie do 30 czerwca 2024 r. (art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 lutego 2024 r.; Dz. U. z 2024 r., poz. 232, z dniem 22 lutego 2024 r.).

Dokonując wykładni przedmiotowego przepisu należy wziąć pod uwagę, że wspomniana ustawa z 12 marca 2022 r. określa zasady legalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 1). Faktem jest również, że ustawodawca w tekście tego aktu posługuje się odrębnymi pojęciami "obywatel Ukrainy" i "cudzoziemiec", przy czym pierwsze z nich zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 2 przywoływanej ustawy, z kolei drugie w art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, po myśli którego cudzoziemiec to każdy, kto nie posiada obywatelstwa polskiego. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko opowiadające się za tym, że przedstawione powyżej unormowania mają zastosowanie nie tylko do obywateli Ukrainy ale do wszystkich cudzoziemców (zob. wyrok NSA z 9 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 961/23 )

W rozpoznawanej sprawie skarżący nie jest obywatelem Ukrainy przybyłym na terytorium Polski "w związku z konfliktem zbrojnym", lecz obywatelem innego państwa, zatem w świetle zaprezentowanych wyżej rozważań prawnych należy stwierdzić, że ocena działań organu administracji publicznej musi uwzględniać wszystkie przywołane powyżej przepisy prawa. W tym kontekście przyjdzie zauważyć, że skarżący wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy złożył za pośrednictwem pełnomocnika 25 stycznia 2024 r. Bieg terminu na załatwienie sprawy rozpoczyna się dopiero wówczas, gdy dopełnione zostaną przesłanki wskazane w przywołanym powyżej art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. W szczególności dostrzec należy treść pkt. 1 tego przepisu, zgodnie z którym wskazany termin biegnie od dnia osobistego stawienia się w organie administracji, przy czym wymóg ten nie ma zastosowania do cudzoziemców zwolnionych z tego. Dodatkowo wniosek musi o udzielenie przedmiotowego zezwolenia nie może zawierać wad.

Analiza przedłożonych akt administracyjnych, jak również udzielona odpowiedź na wniesioną skargę nie daje odpowiedzi na szereg rodzących się pytań. W pierwszej kolejności brak jest informacji ze strony organu administracji, czy wniosek skarżącego jest wolny od wad. W odpowiedzi na skargę organ podnosi, że wniosek ten zawiera wady, jednakże nie wskazuje jakie są to wady. Dodatkowo można dostrzec, że od momentu złożenia wniosku do momentu wniesienia przez pełnomocnika skarżącego skargi do sądu administracyjnego organ administracji nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpoznania przedmiotowego wniosku, a w szczególności brak jest wskazania, czy wniosek ten jest prawidłowy jak również akta nie zawierają informacji pozwalającej uznać, że skarżący jest zobowiązany stawić się osobiście w siedzibie organu celem uzupełnienia występujących braków.

W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że skarga na bezczynność organu administracji została wniesiona w pierwszym dniu po upływie terminu przewidzianego w art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w sytuacji gdy termin ten w zasadzie jeszcze nie rozpoczął biegu, albowiem nie zaistniała żadna z okoliczności przewidzianych w art. 112a ust. 2 tej ustawy. W konsekwencji uznać należy, że skarga ta jest przedwczesna, albowiem w realiach rozpoznawanej sprawy organ administracji nie dopuścił się bezczynności, albowiem terminy do jej załatwienia jeszcze nie rozpoczęły swojego biegu. W konsekwencji oznacza to, że wniesiona skarga, pomimo podniesionych powyżej zastrzeżeń, nie jest zasadna i jako taka musi zostać oddalona.

Analiza stanu faktycznego występującego w rozpoznawanej sprawie jak również treści obowiązujących norm prawnych pozwala uznać, że dla sytuacji występującej w rozpoznawanej sprawie adekwatna jest sytuacji dotycząca przewlekłości prowadzonego postępowania. Jak bowiem zostało to już powyżej zaznaczone z przewlekłością postępowania stykamy się wówczas, gdy organowi nie można postawić zarzutu bezczynności, albowiem nie upłynął jeszcze termin rozpoznania sprawy wynikający z przepisów prawa, a organ podejmuje pozorowane działania, względnie nie podejmuje czynności, które są przez prawo wymagane. W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie zasadniej byłoby mówić o przewlekłości postępowania, jednakże jest to odrębna przesłanka i skarżący w swojej skardze tego elementu nie akcentuje.

Na marginesie prowadzonych rozważań można dostrzec, że skarga wniesiona przez skarżącego opiera się o ogólne stwierdzenia i nawiązuje do licznych skarg wnoszonych do tutejszego Sądu i w znikomym stopniu odnosi się do sytuacji faktycznej skarżącego. Analogiczny zarzut można postawić organowi administracji, który w odpowiedzi na skargę ograniczył się do ogólnych stwierdzeń podnoszonych w innych pismach kierowanych do tutejszego Sądu. W szczególności dostrzec należy, że w dniu wydawania tego wyroku nie obowiązują już terminy wydłużające czas prowadzenia postępowania administracyjnego przewidziane postanowieniami ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terenie tego państwa, to organ administracji publicznej odwołał się do ogólnych stwierdzeń dotyczących liczby wnoszonych spraw, jednakże nie przybliżył żadnych danych, które pozwoliłyby na weryfikację tak generalnych stwierdzeń.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 powyższej ustawy.