Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2751/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141, art. 145, art. 151, art. 170, art. 171, art. 183, art. 184, art. 189
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28, art. 145, art. 145a, art. 145b, art. 148, art. 149, art. 154a
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: par. 13, par. 29, par. 60
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 5, art. 21, art. 68
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant: starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 5 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Lu 237/20 w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia 28 lutego 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrokiem z 17 czerwca 2020 r., II SA/Lu 237/20, oddalił skargę J. K. na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia 28 lutego 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z 10 grudnia 2019 r. J. K. wystąpił o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z 1 sierpnia 2016 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działkach nr [...] i [...] położonych w [...]. Jako podstawę wznowienia skarżący powołał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Uzasadniając żądanie skarżący podniósł, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia, zarówno przez organ, jak i projektanta oraz inwestora, przepisów art. 29 Prawa wodnego oraz § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co zostało stwierdzone wyrokami WSA w Lublinie i Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również decyzją Prezydenta Miasta [...] z 14 listopada 2019 r., którą to decyzją organ nakazał przywrócenie stanu poprzedniego i wykonanie stosownych urządzeń zapobiegających zalewaniu działki wnioskodawcy. W ocenie skarżącego są to nowe okoliczności i nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, które uzasadniają wznowienie postępowania.

Postanowieniem z 15 stycznia 2020 r., wydanym na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Prezydent Miasta [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją z 1 sierpnia 2016 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie udzielenia przedmiotowego pozwolenia na budowę. Już wcześniej organ I instancji wznowił postępowanie na wniosek skarżącego i decyzją z 1 sierpnia 2017 r., odmówił uchylenia ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, nie znajdując podstaw do jej uchylenia w oparciu o w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, a stanowisko to podtrzymały WSA w Lublinie, oddalając skargę oraz NSA oddalając skargę kasacyjną od wyroku WSA.

Wojewoda Lubelski postanowieniem z 28 lutego 2020 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał na fakt, że organ I instancji już wcześniej wznowił postępowanie na wniosek skarżącego i decyzją z 1 sierpnia 2017 r. odmówił uchylenia ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda Lubelski decyzją z 20 września 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 13 lutego 2018 r. (II SA/Lu 1095/17) oddalił skargę J. K.. Wyrokiem z 20 sierpnia 2019 r. (II OSK 2034/18) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. K. od wyroku WSA w Lublinie. W uzasadnieniu wspomnianego wyroku NSA jednoznacznie stwierdził, że skoro należąca do skarżącego kasacyjnie nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, to nie przysługiwał mu status strony w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. W ocenie NSA na ocenę przymiotu strony skarżącego w sprawie pozwolenia na budowę nie ma również wpływu postępowanie prowadzone przez Prezydenta Miasta [...] w trybie przepisów ustawy Prawo wodne. Wojewoda podniósł, że wbrew twierdzeniom skarżącego wyroki dotyczące działań inwestorskich na działkach nr [...] i [...] potwierdzają brak statusu strony skarżącego w postępowaniu dotyczącym przedmiotowego pozwolenia na budowę. Zdaniem Wojewody pozostałe kwestie poruszone w zażaleniu nie mają wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Ich dokładne wyjaśnienie wykracza poza zakres rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.

Skargą J. K. zaskarżył powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także: art. 29 Prawa wodnego; § 11 i § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; niewydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonalności decyzji z 1 sierpnia 2016 r., o co skarżący wnosił w zażaleniu; art. 77 k.p.a.; art. 5, art. 21 ust. 1, art. 68 ust. 1 i 4, art. 74 i art. 78 Konstytucji; § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że wznowienia postępowania może żądać wyłącznie strona, rozumiana w taki sposób, w jaki wskazuje art. 28 k.p.a. (każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), względnie, w jaki wskazują to przepisy szczególne – w rozpoznawanej sprawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186, ze zm.; dalej: P.b.), w świetle którego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Okolicznością kluczową w rozpoznawanej sprawie jest fakt, że skarżący podjął już wcześniej próbę żądania wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją z 1 sierpnia 2016 r. Próba ta, oparta na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) okazała się nieskuteczna, co potwierdziły sądy administracyjne obydwu instancji kontrolujące decyzję ostateczną Wojewody Lubelskiego z 1 sierpnia 2017 r., odmawiającą uchylenia (po wznowieniu postępowania) decyzji ostatecznej z 1 sierpnia 2016 r. Obydwa sądy w sposób jednoznaczny stwierdziły, że skarżący nie miał statusu strony w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym, zakończonym ostateczną decyzją z 1 sierpnia 2016 r., a zatem pominięcie go w tym postępowaniu nie dawało podstawy do uchylenia decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd przywołał konkluzję wyroku NSA z 20 sierpnia 2019 r., zgodnie z którą "skoro należąca do skarżącego kasacyjnie nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, to w myśl art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. a contrario, nie przysługiwał mu status strony w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę". Jednocześnie Sąd stwierdził, że powyższa ocena prawna, jednoznacznie negująca status skarżącego jako strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, jest wiążąca, bowiem została wyrażona w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego (170 p.p.s.a.). Konsekwencją wiążącego poglądu negującego status skarżącego jako strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, prowadzonego w trybie zwykłym (zakończonym ostateczną decyzją z 1 sierpnia 2016 r.) jest wykluczenie legitymacji skarżącego do żądania wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją. Postępowanie wznowieniowe z założenia ma doprowadzić do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostateczną decyzją (jeśli jest dotknięta wadą kwalifikowaną). Skoro tak, to osoba, która żąda wznowienia musi wykazać, że skutki wznowienia i uchylenia decyzji ostatecznej będą dotyczyć jej interesu prawnego. Jeżeli prawomocnym wyrokiem zanegowano status skarżącego jako strony postępowania, nie można wyrażać aktualnie poglądu odmiennego i argumentować, że skarżący jest stroną postępowania i jest legitymowany do żądania wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 1 sierpnia 2016 r., w którym nie miał statusu strony postępowania. Nie sposób byłoby logicznie wyjaśnić tej sprzeczności w argumentacji: z jednej strony w prawomocnym wyroku uznano, że skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, bo jego nieruchomość nie mieści się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego objętego wnioskiem o pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b.), z drugiej zaś byłby uznawany za stronę w postępowaniu wznowieniowym, które miałoby na celu ponowne rozpatrzenie tej samej sprawy pozwolenia na budowę, po uchyleniu ostatecznej decyzji z 1 sierpnia 2016 r. (gdyby potwierdziły się zarzuty, że jest dotknięta wadą kwalifikowaną). W konsekwencji, zdaniem Sądu, Wojewoda prawidłowo uznał, że skarżący nie jest stroną postępowania uprawnioną do żądania wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z 1 sierpnia 2016 r. Nie ma przy tym w ocenie Sądu żadnej sprzeczności w fakcie, że w pierwszym postępowaniu, zainicjowanym wnioskiem skarżącego o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie zostało wznowione (postanowienie organu I instancji z 7 marca 2017 r.), a następnie została wydana decyzja z 1 sierpnia 2017 r. odmawiająca uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. Różnica pomiędzy obydwiema sprawami polega na tym, że w pierwszym postępowaniu należało przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, celem ustalenia, czy skarżącemu przysługiwał status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Weryfikacja ta nie mogła być przeprowadzona na wstępnym formalnym etapie badania dopuszczalności wznowienia postępowania. W rozpoznawanej aktualnie sprawie, kwestia braku legitymacji skarżącego była już jednoznacznie przesądzona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, nie wymagała zatem dodatkowego badania (co więcej – takie badanie było już niedopuszczalne, gdyż stanowiłoby podważanie wiążącej oceny wyrażonej w prawomocnym wyroku sądu), w konsekwencji wznowienie postępowania należało uznać za niedopuszczalne i wydać postanowienie odmowne, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Sąd odnotował przy tym, że organ I instancji powołał właściwą podstawę prawną swojego postanowienia – art. 149 § 3 k.p.a., ale wadliwie sformułował treść rozstrzygnięcia ("odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...]"). Należało zastosować taką formułę, jaką przewidziano w art. 149 § 3 k.p.a., czyli po prostu odmówić wznowienia postępowania. Uchybienie to nie miało jednak zdaniem Sądu żadnego wpływu na istotę sprawy, a sprzeczne z ekonomią procesową byłoby uchylanie postanowienie organu I instancji po to tylko, aby organ ten poprawił formułę rozstrzygnięcia i powołał prawidłową podstawę prawną. Z punktu widzenia skarżącego błąd organu I instancji nie miał żadnego znaczenia.

Sąd stwierdził ponadto, że argumentacja skarżącego, który stara się wykazać swój interes prawny w sprawie (w istocie w sposób sprzeczny w wiążącą oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu) wynika z niezrozumienia faktu, który był już wyjaśniany w obydwu wspomnianych wyrokach sądów administracyjnych. Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę (prowadzone w trybie zwykłym oraz w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania) jest odrębną sprawą od postępowania dotyczącego stosunków wodnych, prowadzonego na podstawie przepisów Prawa wodnego. W przywoływanym powyżej wyroku NSA z 20 sierpnia 2019r. wskazano przy tym, że "Wobec tego okoliczność czy doszło do niedozwolonej zmiany stosunków wodnych na gruncie skarżącego będzie wyjaśniana w odrębnym postępowaniu, które nie ma wpływu na ocenę przymiotu strony skarżącego w tej sprawie". Sąd podkreślił, że analiza przesłanek wydania pozwolenia na budowę jest czymś zupełnie innym niż analiza tego, czy doszło do czynności faktycznych skutkujących zmianą stosunków wodnych na gruncie, ze szkodą dla nieruchomości skarżącego. W związku z tym wszystkie zarzuty i argumenty skargi odnoszące się do kwestii stosowania przepisów Prawa wodnego są zdaniem Sądu zupełnie irrelewantne w sprawie.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd wyjaśnił, że z przyczyn proceduralnych nie było dopuszczalne wznowienie postępowania, Sąd nie może zatem odnosić się do meritum sprawy, czyli do kwestii tego, czy wystąpiła powoływana przez skarżącego wada kwalifikowana w postaci ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności (nowych dowodów) istniejących w dacie wydania decyzji, a nie znanych organowi. Wszystkie argumenty dotyczące rzekomego naruszenia przepisów Prawa budowlanego pozostają zatem bez jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy. Z tego samego względu za całkowicie chybione i pozostające bez żadnego związku z rozpoznawaną sprawą Sąd uznał wszystkie argumenty i zarzuty odnoszące się do kwestii nawiezienia ziemi na działkę sąsiednią, naruszenia przepisów w zakresie warunków sanitarnych i zdrowotnych, opinii biegłego wydanej w sprawie z zakresu Prawa wodnego, prawidłowości rzędnych na mapach geodezyjnych.

W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów prawa poprzez nierozpoznanie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę z 1 sierpnia 2016 r. Jak wynika z akt sprawy, pismem z 28 lutego 2020 r. Wojewoda Lubelski przekazał ten wniosek do rozpatrzenia organowi I instancji, jako właściwemu. Nie sposób zarzucić zatem Wojewodzie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, skoro w świetle art. 152 k.p.a. wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej (wstrzymanie wykonania decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia) podlega rozpatrzeniu przez organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania. Wojewoda prawidłowo uznał, że właściwym do rozpatrzenia wniosku, choć został on zawarty dopiero w zażaleniu, był organ I instancji. Ponadto kwestia rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia postępowania, nie ma żadnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania. Udzielenie ochrony tymczasowej w trybie art. 152 k.p.a. jest możliwe natomiast wówczas, gdy okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie ta przesłanka w oczywisty sposób nie zachodziła, skoro wznowienie postępowania było niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych.

Zdaniem Sądu nie doszło też do żadnego naruszenia zasady praworządności, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Sąd stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji w dużej mierze są wręcz irracjonalne, jako pozbawione jakiegokolwiek związku z rozpoznawaną sprawą. Zarzut naruszenia art. 5 Konstytucji, wyrażającego zasadę niepodległości państwa i nienaruszalności jego terytorium jest w ocenie Sądu kompletnie niezrozumiały, wręcz kuriozalny, być może jest to jakaś omyłka pisarska w skardze. Zdaniem Sądu do żadnego naruszenia konstytucyjnej zasady ochrony własności (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP) nie doszło, co wynika z faktu, że objęta pozwoleniem na budowę inwestycja nie oddziałuje na prawo własności skarżącego w aspekcie przepisów Prawa budowlanego, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, a w dalszej konsekwencji – w kontekście rozpoznawanej sprawy – doprowadziło do konkluzji, że skarżący nie jest stroną legitymowaną do żądania wznowienia postepowania zakończonego ostateczną decyzja o pozwoleniu na budowę. Trudno też w ocenie Sądu zrozumieć, jakie są związki ze sprawą zarzutu naruszenia art. 68 ust. 1 i 4 Konstytucji, statuujących przysługujące każdemu prawo do ochrony zdrowia oraz obowiązek władz publicznych zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska. Przy czym podkreślono, że ewentualna zmiana stosunków wodnych jest przedmiotem odrębnego postępowania w odrębnej sprawie. W rozpoznawanej sprawie jedyną kwestia podlegającą ocenie Sądu jest legalność odmowy wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych (brak statusu strony w sprawie pozwolenia na budowę). Te same argumenty trzeba zdaniem Sądu odnieść do zarzutu naruszenia art. 74 Konstytucji, statuującego obowiązek władz publicznych w zakresie bezpieczeństwa ekologicznego i ochrony środowiska. Za całkowicie chybiony Sąd uznał też zarzut naruszenia art. 78 Konstytucji. To, że skarżący nie zgadza się z oceną Wojewody wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu, nie oznacza, że zostały naruszone jego prawa wynikające z zasady dwuinstancyjności. Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę.

Skargą kasacyjną J. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 §1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a przez oddalenie skargi przez Sąd pomimo wystąpienia naruszenia prawa uzasadniającego wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.),

2) art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a, art. 151 p.p.s.a i art 144 § 4 p.p.s.a przez oddalenie skargi przez Sąd i nie wyjaśnienie w uzasadnieniu wszystkich przesłanek rozstrzygnięcia pomimo, iż w sprawie postępowanie prowadzone przez organ zawierało wady przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a których zauważenie przez Sąd winno spowodować uwzględnienie skargi i stanowić osnowę sporządzonego uzasadnienia, dotyczy to:

a) art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez błędne uznanie, że w przypadku zaistnienia przesłanek z tej normy do wszczęcia postępowania wznowieniowego konieczny jest wniosek strony,

b) art. 149 § 3 przez błędne zastosowanie,

c) art. 7, 77 §1, 80 k.p.a. i art. 107 § 3 poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy, w tym nieprzeprowadzenia koniecznych dowodów i błędną ocenę dowodów zgromadzonych już w sprawie, co skutkowało poczynieniem wadliwych ustaleń faktycznych przez:

i. nieprzeprowadzenie dowodów z opinii biegłych z zakresu geodezji i geologii, stosunków wodnych oraz telekomunikacji i informatyki, gdy ekspertyzy te było konieczne w celu ustalenia czy budowa budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...], położonej w [...] znajduje się w strefie oddziaływania na nieruchomość należącej do skarżącego i jego żony,

ii. pominięcie treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2019 r. II OSK 649/18, z którego wynika, że sposób zagospodarowania terenu przez właścicieli działki nr [...] mógł spowodować (i spowodował) zmianę naturalnego spływu wód opadowych na sąsiednią nieruchomość,

iii. pominięcie treści decyzji z 14 listopada 2019 r. [...]Prezydenta Miasta [...] oraz treści ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 9 stycznia 2020 Rep. [...], z których wynika, iż sposób zagospodarowania terenu przez właścicieli działki nr [...] spowodował zmianę naturalnego spływu wód opadowych na sąsiednią nieruchomość i w związku z czym nałożono na inwestorów obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom powstałym w wyniku prowadzonych prac budowlanych,

iv. nieodniesienie się do zarzutu, iż projekt zabudowy działki nr [...] i wynikające z niego usytuowanie budynku pozbawia skarżącego dostępu do usług telekomunikacyjnych,

v. pominięcie, iż wskutek intensywnego nawożenia ziemi przez małż. S. doszło do podniesienia poziomu ich działki, a więc zmieniono jej ukształtowanie naturalne w stosunku do danych wynikających z map zaewidencjonowanych w zasobie geodezyjno-kartograficznym, gdy obowiązkiem organów zgodnie z art. 2 prawa geodezyjnego i kartograficznego jest kontrola ze stanem faktycznym przyjętych opracowań,

vi. pominięcie, iż usytuowanie projektowanego budynku użytkowo- gospodarczego skutkuje brakiem odpowiedniego dostępu do światła dziennego w budynku należącym do skarżącego,

3) art. 170 p.p.s.a przez wadliwe stosowanie i uznanie, iż w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2034/18 prawomocnie przesądzono, iż skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, gdy jedynie orzeczenie to wiąże w zakresie odmowy uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 1 sierpnia 2016 r. znak: [...] na podstawie art. 145 § 1pkt 4 k.p.a.,

II. prawa materialnego tj:

1) art. 5 Konstytucji Rzeczpospolitej w związku z art. 21 ust. 1 i art. 68 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczpospolitej przez zaakceptowanie przez Sąd pozbawienia skarżącego i jego rodziny prawa do korzystania z nieruchomości w sposób nie zagrażający ich zdrowiu;

2) art. 5 Prawa budowlanego przez błędne przyjęcie, iż w trakcie postępowania o udzielenie pozwolenia budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej nie posiadają kompetencji do oceny czy zamierzenie inwestycyjne umożliwia właścicielowi sąsiedniej działki korzystania z usług telekomunikacyjnych (ust. 1 pkt 2a),

3) art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez wadliwe przyjęcie, że właściciel działki sąsiadującej z działką, której dotyczy pozwolenie na budowę, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, gdy jego działka znajduje się strefie oddziaływania inwestycji,

4) § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez niezastosowanie, gdy projektowane prace budowlane skutkować mogły (i skutkowały) dokonaniem zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości,

5) §13 i § 60 ust. 2 ww. rozporządzenia przez niezastosowanie, gdy projektowane prace budowlane skutkować mogły (i skutkowały) brakiem dostępu do światła naturalnego w sąsiedniej nieruchomości.

Z uwagi na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W piśmie procesowym z dnia 3 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego potrzymał skargę kasacyjną, wnioski w niej zawarte oraz twierdzenia przedstawione na poparcie wniesionego środka odwoławczego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej.

Natomiast skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, stąd też nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny legalności dokonywanej przez Sąd pierwszej instancji było ostateczne postanowienie Wojewody Lubelskiego odmawiające na podstawie art.149 § 3 k.p.a. wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej wydaniem decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 1 sierpnia 2016 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. S. i R. S. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działkach o nr ew. [...] i [...], obr. [...], przy ul. [...][...] w [...]. Zdaniem Sądu odwoławczego Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, iż zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada prawu, stąd też właściwie oddalił skargę stosując konstrukcję prawną z art. 151 p.p.s.a. Wbrew stanowisku zawartemu we wniesionej skardze kasacyjnej nie było uzasadnionych podstaw do stosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. gdyż w realiach tej sprawy nie ujawniono naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jak i innych naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Słusznie zatem przyjęto, że skoro skarżącemu nie przysługiwał status strony w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, nie uznano go także za stronę w postępowaniu wznowieniowym to wystąpiła przesłanka niedopuszczalności wznowienia tego postępowania z przyczyn podmiotowych, a zatem należało podjąć rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

Jak wynika z lektury akt sprawy w dniu 10 grudnia 2019 r. J. K. wystąpił o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z 1 sierpnia 2016 r., wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Uzasadniając żądanie skarżący podniósł, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia, zarówno przez organ, jak i projektanta oraz inwestora, przepisów art. 29 Prawa wodnego oraz § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co zostało stwierdzone wyrokami WSA w Lublinie (z dnia 13 lutego 2018 r. II SA/Lu 1095/17) i Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 20 sierpnia 2019 r. II OSK 2034/18), jak również decyzją Prezydenta Miasta [...] z 14 listopada 2019 r., którą to decyzją organ nakazał przywrócenie stanu poprzedniego i wykonanie stosownych urządzeń zapobiegających zalewaniu działki wnioskodawcy. W ocenie skarżącego były to nowe okoliczności i nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, które uzasadniają wznowienie postępowania.

Nie jest kwestionowane, iż skarżący nie był stroną postępowania przed organem architektoniczno-budowlanym zakończonego wydaniem decyzji przez Prezydenta Miasta [...] z dnia 1 sierpnia 2016 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. S. i R. S. pozwolenia na budowę. Skarżący następnie podjął próby wszczęcia postępowań nadzwyczajnych a to wznowienia postępowania jak i stwierdzenia nieważności ww. rozstrzygnięcia (patrz wyroki w sprawach II OSK 18181/20, II OSK 962/21), które jednak nie doprowadziły do przyznania mu statutu strony w tych postępowaniach.

Przede wszystkim, nie budzi wątpliwości, na co zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, iż w prowadzonym pierwotnie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowaniu wznowieniowym (wniosek skarżącego z 6 października 2016 r.) dotyczącym decyzji z 1 sierpnia 2016 r. przesądzono, że skarżący nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 P.b., skoro jego działka nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji małż. S., stąd też po wznowieniu postępowania odmówiono uchylenia kwestionowanej decyzji. Stanowisko to zostało podzielone w wyroku WSA w Lublinie z 13 lutego 2018 r. II SA/Lu 1095/17, zaś skargę kasacyjną J. K. oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 sierpnia 2019 r. II OSK 2034/18. Z motywów ww. wyroku NSA jednoznacznie wynika, że: cytat " słusznie w sprawie uznano, że działka skarżącego nr ew.[...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji w postaci parterowego budynku z garażem jednostanowiskowym, zapleczem technicznym garażu i magazynem sprzętu ogrodniczego. Inwestycja ta została bowiem zaprojektowana w sposób zgodny z wymaganiami wynikającymi z przepisów prawa, w tym norm wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) i jako taka nie wprowadza żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu działki nr [...]"-koniec cytatu. Nadto NSA w powołanym wyżej wyroku zaznaczył, iż cytat: "źródłem interesu prawnego skarżącego kasacyjnie w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 1 sierpnia 2016 r. nie może być również treść wyroku wydanego w tej sprawie w dniu 12 października 2017 r. (dotyczącego odmowy zobowiązania do przywrócenia stosunków wodnych-przypomnienie NSA). Zapadł on w odrębnej sprawie, rozstrzyganej w trybie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 2019 z późn. zm.)", "Wobec tego okoliczność czy doszło do niedozwolonej zmiany stosunków wodnych na gruncie skarżącego będzie wyjaśniana w odrębnym postępowaniu, które nie ma wpływu na ocenę przymiotu strony skarżącego w tej sprawie"-koniec cytatu.

Niezależnie od powyższego wniosku z 6 października 2016 r., skarżący składał kolejne żądania o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 1 sierpnia 2016 r.- patrz w szczególności wniosek z 19 września 2019 r. (postanowienie Wojewody Lubelskiego z 31 grudnia 2019 r. objęte sprawą II OSK 2885/20) zakończone odmową wznowienia postępowania z uwagi na brak przymiotu strony w tych postępowaniach.

Zatem przedmiotowy wniosek z 10 grudnia 2019 r. o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie był pierwszym żądaniem uruchomienia postępowania nadzwyczajnego wznowienia postępowania wobec decyzji Prezydenta Miasta [...] z 1 sierpnia 2016 r., przy czym kwestia skarżącego jako strony w postępowaniu dotyczącym ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z 1 sierpnia 2016 r. rozstrzygnięta została we wcześniejszym postępowaniu, gdzie badano tę legitymację. To we wskazanej wyżej sprawie zakończonej ostateczną i prawomocną decyzją Wojewody Lubelskiego z 20 września 2017 r. gdzie odmówiono uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przesądzono o tym, iż skarżący nie jest stroną tego postępowania. Przywołane powyżej motywy wyroku NSA z 20 sierpnia 2019 r. II OSK 2034/18, potwierdzają to wprost. Powyższa ocena prawna, co jest niesporne, wiązała w realiach tej sprawy skoro wyrażona została w prawomocnym wyroku NSA (art. 170 p.p.s.a.). Okoliczność ta dawała organom orzekającym w sprawie podstawę do jednoznacznej oceny kolejnego wniosku skarżącego o wznowienie postępowania w oparciu o żądanie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Przepis art. 149 k.p.a. statuuje, iż wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3). Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie (§ 4). Postępowanie administracyjne po wpłynięciu podania o wznowienie postępowania jest podzielone na dwie fazy. W pierwszej fazie, organ bada czy podanie o wznowienie postępowania oparte jest na ustawowych przesłankach wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz 154a. Następnie bada czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. oraz czy wnoszący poddanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek tj. stwierdzenie, że podanie nie jest oparte na podstawie wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 k.p.a. oraz 154a lub też jest spóźnione lub wnoszący podanie nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną, uprawnia organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3. Jak zasadnie wskazuje NSA w wyroku z dnia 27 sierpnia 2019 r., I OSK 2639/17, wniesienie podania nie wszczyna postępowania wznowieniowego, tylko uruchamia fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie, czy wznowienie postępowania jest w określonym przypadku dopuszczalne. Poprzedza ona ustalenie, czy przyczyny wznowienia wskazane przez wnioskodawcę faktycznie wystąpiły, gdyż ta kwestia może zostać merytorycznie rozważona dopiero po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Dopuszczalność wszczęcia omawianego nadzwyczajnego trybu postępowania uzależniona jest od stwierdzenia, że z żądaniem wznowienia postępowania wystąpił podmiot do tego uprawniony, a zatem strona, której przysługuje interes prawny (art. 28 k.p.a., art. 28 ust. 2 P.b.), podmiot ten powołał się w złożonym podaniu na okoliczność stanowiącą jedną z przesłanek wznowienia (art. 145 § 1 pkt 1 - 8, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.), jak też podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w przewidzianym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. terminie.

Generalnie możliwość odmowy wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., występuje gdy z treści wniosku o wznowienie postępowania w sposób oczywisty i niebudzący żadnych wątpliwości wynika, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony postępowania wznowieniowego, wskazuje na to, że wniosek powinien określać stanowisko samego wnioskodawcy w zakresie spełniania przymiotu strony. W rozpoznawanej aktualnie sprawie kwestia braku legitymacji skarżącego, co wyżej zaznaczono, była już jednoznacznie przesądzona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, nie wymagała zatem dodatkowego badania, co więcej - jak trafnie zaznaczył Sąd pierwszej instancji – takie badanie było już niedopuszczalne, gdyż stanowiłoby podważanie wiążącej oceny wyrażonej w prawomocnym wyroku sądu, a zatem w konsekwencji wznowienie postępowania należało uznać za niedopuszczalne i wydać postanowienie odmowne, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Należy także zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że organ I instancji powołał właściwą podstawę prawną swojego postanowienia – art. 149 § 3 k.p.a., ale wadliwie sformułował treść rozstrzygnięcia - "odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną" - a po prostu należało odmówić wznowienia postępowania, przy czym nie jest to naruszenie prawa mające jakikolwiek negatywny wpływ na wynik postępowania, skoro prawidłowo w efekcie odmówiono właśnie wznowienia postępowania.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 149 § 3 k.p.a. przez błędne zastosowanie. Wprost przeciwnie, wskazane wyżej okoliczności jednoznacznie wskazują na zasadność zastosowania w realiach tej sprawy powołanej wyżej normy art. 149 § 3 k.p.a.

Natomiast zastosowanie w postępowaniu art. 149 § 3 k.p.a. powoduje, że w sprawie nie dochodzi wówczas do wznowienia postępowania, a w konsekwencji brak jest podstaw do przeprowadzenia postępowania co do rzeczywistych przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Ocena przyczyn wznowienia poza postępowaniem rozpoznawczym jest zatem niedopuszczalna, dlatego czynione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 7, 77§ 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy nie zasługują na uwzględnienie. Trzeba wyraźnie zauważyć, iż generalnie skarżący koncentruje się w ramach powołanego wyżej zarzutu na kwestiach związanych z nawiezieniem przez inwestorów ziemi i dokonaniem zmiany spływu wód opadowych i wydawanymi w tym zakresie rozstrzygnięciami na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne jak i orzeczeniami Sądów administracyjnych, gdy tymczasem, jak wyżej zaznaczono, NSA w wyroku z 20 sierpnia 2019 r. II OSK 2034/18 jednoznacznie i wiążąco stwierdził, że jest to odrębna sprawa rozstrzygana w trybie przepisów ustawy Prawo wodne i kwestie te czy doszło do niedozwolonej zmiany stosunków wodnych na gruncie skarżącego będzie wyjaśniana w odrębnym postępowaniu, które nie ma wpływu na ocenę przymiotu strony skarżącego w tej sprawie. Stąd też podnoszone we wniosku o wznowienie okoliczności związane z wydaniem nowych decyzji w sprawie rozstrzyganej w oparciu o przepisy Prawa wodnego nie mogą, co do zasady, stanowić nowej okoliczności w sprawie dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę.

Wbrew stanowisku skarżącego, nie można skutecznie w tej sprawie zarzucić Sądowi I instancji naruszenia art. 170 p.p.s.a. Wyrażona w art. 170 p.p.s.a. istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku. Nie ma więc możliwości pominięcia w niniejszej sprawie, wydanego wyroku NSA dot. sprawy wznowienia postępowania z przesłanki art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i w konsekwencji odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę tj. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 1 sierpnia 2016 r., nr [...], gdzie oceniano przymiot strony skarżącego (wyrok NSA z 20 sierpnia 2019 r. II OSK 2034/18) i jednoznacznie uznano, iż skarżący nie legitymuje się w sprawie udzielonego pozwolenia na budowę przymiotem strony zarówno w postępowaniu zwykłym jak i nadzwyczajnym, bowiem jego działka nie leży w obszarze odziaływania spornej inwestycji.

Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a, art. 151 p.p.s.a i art 144 § 4 p.p.s.a przez oddalenie skargi przez Sąd i nie wyjaśnienie w uzasadnieniu wszystkich przesłanek rozstrzygnięcia. Jak zaznaczono we wstępnej części tego uzasadnienia Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował w realiach tej sprawy konstrukcję prawną oddalenia wniesionej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. gdyż kwestionowany wniesionym środkiem odwoławczym wyrok w pełni opowiada prawu. Z kolei przepis odnoszony przez skarżącego do uzasadnienia zaskarżonego wyroku, został w tej skardze kasacyjnej wadliwie przywołany jako art. 144 § 4 p.p.s.a. Niemniej jednak traktując powyższe jako oczywistą omyłkę pisarską (winno być art. 141 § 4 p.p.s.a.) uznać należy, iż Sąd pierwszej instancji sporządził prawidłowe uzasadnienie wyjaśniając przesłanki prawidłowości zastosowania w sprawie art. 149 § 3 k.p.a. Zatem motywy kwestionowanego wyroku przedstawiają w sposób adekwatny do sprawy przesłanki oddalenia skargi. Wyrok Sądu pierwszej instancji poddaje się kontroli instancyjnej. Natomiast jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie NSA wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także NSA-porównaj wyrok z 20 lipca 2023 r. III OSK 1047/22. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje na elementy uzasadnienia wyroku. Do jego naruszenia doszłoby, gdyby uzasadnienie zostało sporządzone niezgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami, tj. nie zawierało zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia - co nie ma miejsca w niniejszej sprawie, albowiem uzasadnienie orzeczenia WSA zawiera wszystkie te elementy. WSA w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez WSA jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej.

Również przedstawione w kasacji zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) nie zasługiwały na uwzględnienie. Jak już wyżej zaznaczono, w sprawie tej prawidłowo, zgodnie z prawem, wydano postanowienie w trybie art. 149 § 3 k.p.a. Skutkiem jego wydania jest zakończenie postępowania już na tym etapie, konsekwencją zaś jest brak możliwości zbadania czy wystąpiła podana we wniosku o wznowienie postępowania przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. a więc brak jest podstaw prawnych do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Kontrola Sądu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do wstępnej analizy wniosku o wznowienie postępowania oraz ustalenia, czy organy zasadnie i właściwie odmówiły skarżącemu uznania za stronę postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę. Stąd, podnoszony na tym etapie postępowania zarzut naruszenia art. 5 czy art. 28 ust. 2 P.b. nie mógł podlegać merytorycznemu badaniu. Podobnie nie można skutecznie zarzucić Sądowi, że nie zastosował w sprawie § 29 , § 13 czy § 60 ust. 2 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, skoro zaskarżone postanowienie jest jedynie rozstrzygnięciem formalnym a nie merytorycznym. Wszystkie argumenty dotyczące wskazywanego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów Prawa budowlanego pozostają zatem, przy uwzględnieniu charakteru zaskarżonego postanowienia, bez jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy.

Zdaniem Sądu odwoławczego zarzuty naruszenia przepisów art. 5 w związku z art. 21 ust.1 i 68 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie są również usprawiedliwione. Norma art. 5 ustawy zasadniczej wyrażająca zasadę niepodległości państwa i nienaruszalności jego terytorium, zapewnienia wolności i praw człowieka nakłada na wszystkie organy władzy publicznej obowiązek realizacji wskazanych celów. Ustalenie treści tego obowiązku nie jest możliwe wyłącznie w oparciu o tekst art. 5 gdyż wymaga to odwołania się do innych przepisów Konstytucji oraz reguł ich wykładni i skarżący w tym celu wskazuje na normy art. 21 i 68 ustawy zasadniczej. Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że do naruszenia konstytucyjnej zasady ochrony własności (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP) nie doszło, co wynika z faktu, że objęta pozwoleniem na budowę inwestycja nie oddziałuje na prawo własności skarżącego w aspekcie przepisów Prawa budowlanego, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, a w dalszej konsekwencji – w kontekście rozpoznawanej sprawy – doprowadziło do konkluzji, że skarżący nie jest stroną legitymowaną do żądania wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.

Powoływanie w kasacji, że zalewanie działki skarżącego stwarza zagrożenie utraty zdrowia dla rodziny skarżącego i stanowi naruszenia art. 68 ust. 1 i 4 Konstytucji, statuujących przysługujące każdemu prawo do ochrony zdrowia oraz obowiązek władz publicznych zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska, nie stanowi skutecznego zarzutu w tej sprawie. Ewentualna zmiana stosunków wodnych jest przedmiotem innego postępowania w odrębnej sprawie. W rozpoznawanej sprawie jedyną kwestią podlegającą ocenie Sądu jest legalność odmowy wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych (brak statusu strony w sprawie pozwolenia na budowę i w postępowaniu nadzwyczajnym).

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, stosownie do art. 184 p.p.s.a.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.