Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 898/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 234
journal: Dz.U. 2022 poz 2625
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 11 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania orynnowania budynku gospodarczego i odmowy nakazania usunięcia ziemi z granicy z działką I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz skarżącej M. M. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 31 lipca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (Kolegium, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 234 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 – u.p.w.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 – k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania M.M. (skarżąca, strona) od decyzji z dnia 28 czerwca 2022 r. wydanej z upoważnienia Burmistrza O. przez Kierownika Referatu Ochrony Środowiska Gospodarki Komunalnej (organ pierwszej instancji) o nakazaniu orynnowania budynku gospodarczego na działce nr A obręb nr [...] miasta O. oraz odmowie nakazania właścicielom działki nr B obręb nr [...] miasta O. usunięcia ziemi z granicy z działką nr A obręb nr [...] miasta O., rozstrzygnęło:

uchylić punkt pierwszy decyzji będącej przedmiotem odwołania i w tym zakresie odmówić nakazania właścicielom działki nr A obręb nr [...] miasta O. M.M. i T.M. wykonania orynnowania budynku gospodarczego zlokalizowanego na tej działce , na odcinku graniczącym bezpośrednio z działką nr B obręb nr [...] miasta O.,

w pozostałym zakresie utrzymać decyzję w mocy.

Zakwestionowana decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych sprawy:

Pismem z dnia 15 grudnia 2021 r. R.S. wystąpił do Burmistrza O. o zobowiązanie M.M. do orynnowania należącego do niej budynku, gdyż ściekająca z niego woda deszczowa zalewa nieruchomość wnioskodawcy.

Decyzją z 28 czerwca 2022 r. organ pierwszej instancji nakazał właścicielkom działki nr A orynnowanie budynku gospodarczego na granicy z działką nr B oraz odmówił nakazania właścicielom działki B usunięcia ziemi z granicy z działką nr A. W uzasadnieniu decyzji opisano tok postępowania w sprawie oraz przywołano przepisy, w oparciu o które wydana została decyzja. Podano, że po przeprowadzeniu wizji lokalnej ustalono, iż na działce A usytuowany jest budynek gospodarczy w taki sposób, że jego dłuższa ściana usytuowana jest na granicy z działką B. Budynek ten na tym odcinku nie jest orynnowany. Budynek ten wzniesiony został przed wojną. Na działce B w odległości około 90 cm od ściany opisanego wyżej budynku wzdłuż całej jego długości posadzone zostały drzewa rodzaju [...]. Nasadzenia te miały miejsce między 2015 r. a 2016 r. Murek, który styka się z budynkiem gospodarczym na działce A jest pozostałością po wyburzonym budynku gospodarczym i istniał w 2013 r. czyli w chwili zakupu działki B przez R.S. Nie było ingerencji w ziemię. Według pełnomocnika właścicielki działki A oddziaływanie gruntu sąsiedniego na budynek gospodarczy trwa od 2017 r. Zmiany w gruncie nastąpiły kilka lat przed zaistniałymi szkodami. Organ pierwszej instancji uznał, że w rozpatrywanej sytuacji wody opadowo-roztopowe w sposób niekontrolowany spływają z nieorynnowanego w tej części budynku gospodarczego usytuowanego na działce A na nieutwardzony teren działki B. Budynek gospodarczy usytuowany na działce A zalewany jest wodami z własnych połaci dachowych bez względu na wysokość gruntu. Wykonanie orynnowania przyniesie pozytywny skutek co do uregulowania stosunków wodnych i wyeliminuje niekorzystne oddziaływanie na budynek gospodarczy.

W odwołaniu od powyższej decyzji M.M. podniosła, że podwyższenie ziemi i wykonanie muru oporowego przez właściciela działki B zmieniło kierunek odpływu wód powodując niszczenie budynku gospodarczego. Strona zakwestionowała ustalenia organu dotyczące czasu w jakim doszło do podwyższenia terenu na działce B przy granicy z działką A. Podniosła, że na podstawie dostępnych map nie przeanalizowano pierwotnego ukształtowania terenu. Rozebrany budynek usytuowany był w innym miejscu, niż mur oporowy wzniesiony na działce B i w żaden sposób nie stykał się z budynkiem gospodarczym na działce A. Mur oporowy został wykonany po to, aby właściciel działki B mógł podwyższyć teren swojej nieruchomości. Stwierdziła, że okoliczność wybudowania muru i podniesienia terenu jest ignorowana przez organ pierwszej instancji. Strona wniosła szereg uwag zarówno dotyczących przebiegu wykonanych czynności jak też podjętych w ich toku ustaleń. Zarzuciła, że nie zapewniono jej prawa udziału we wszystkich czynnościach przeprowadzonych na terenie działki B. Wyjaśniła, że wielokrotnie zwracała się do właściciela działki B o zezwolenie na ustawienie rusztowania i wykonanie rynien na swoim budynku gospodarczym, jednak nie uzyskała takiej zgody.

W uzupełnieniu odwołania M.M. opisała korespondencję prowadzoną z Burmistrzem O. Strona wyraziła niezadowolenie ze sposobu rozpatrywania zgłaszanych przez nią kwestii przez Burmistrza, dotyczących, między innymi, sposobu zagospodarowania wód opadowych przez właścicieli działki B. Strona podkreśliła, że chodzi jej o kwestie związane z wybudowaniem muru oporowego oraz podniesieniem rzędnych terenu działki B.

Swoje stanowisko w sprawie przedstawił właściciel działki B R.S. oświadczając, że po nabyciu tej nieruchomości w 2013 r. nie zmieniał wysokości jej terenu, na co przedstawił fotografie nie istniejącego już budynku, wskazujące na to, że prowadzące do niego drzwi były na wysokości terenu. Murek oporowy, o który chodzi M.M., istniał w chwili nabycia przez R.S. nieruchomości. Dalej obszernie opisał swoją wersję powstania konfliktu sąsiedzkiego oraz zarzuty kierowane do M.M. R.S. oświadczył, że budynek gospodarczy usytuowany na granicy z jego nieruchomością ulegał zniszczeniu na długo, zanim nabył swoją nieruchomość. Przedstawił również warunki, na jakich udzieli zezwolenia M.M. na wstęp na swoją nieruchomość i zamontowanie rynien na dachu należącego do niej budynku gospodarczego.

W uzasadnieniu decyzji z 31 lipca 2023 r. Kolegium podniosło, że z akt sprawy, w tym sporządzonej w dniu 20 stycznia 2022 r. wizji lokalnej, w sposób niewątpliwy wynika, że na należącej do M.M. i T.M. działce nr A obręb nr [...] miasta O. usytuowany jest wybudowany przed II Wojną Światową budynek gospodarczy. Jego tylna ściana przebiega po granicy, między innymi z działką nr B należącą do W.S. i R.S. Na tym odcinku budynek ten nie jest wyposażony w rynnę, bowiem właściciele działki nr B uzależniają wejście na ich grunt, w celu wykonania rynien, od spełnienia warunków niezwiązanych z tymi pracami. Między właścicielami działek A i B istnieje oczywisty spór sąsiedzki, mający wyraz w licznych pismach kierowanych do organu pierwszej instancji, zawierających szereg wzajemnych zarzutów. Według zawartych w aktach sprawy map wynika, że na działce nr B i C teren położony na tyłach omawianego budynku gospodarczego powinien wznosić się odpowiednio na wysokości 64.8 i 64.9. Z przeprowadzonych oględzin oraz przedstawionych fotografii ewidentnie wynika, że teren działki nr B na tyłach budynku usytuowanego na działce nr A został podniesiony o wysokość utworzonego muru oporowego (30 - 50 cm). Nie jest jednak wiadomym kiedy doszło do zmiany rzędnych terenu. R.S. oświadczył, że taki stan istniał od chwili nabycia przez niego działki nr B. Przedstawione przez R.S. zdjęcia potwierdzają, że obecny poziom gruntu istniał jeszcze przed rozbiórką budynku usytuowanego na działce nr C, która nastąpiła 2016r. (dokumentacja techniczna zawarta w aktach sprawy). W toku wizji lokalnej właściciel działki A oświadczył, że oddziaływanie gruntu sąsiedniego (chodzi o działkę B) na budynek ma charakter długotrwały i trwa od 2017 r., a prawdopodobnie dłużej. Z powyższego wynika, że woda z połaci dachowej budynku gospodarczego usytuowanego na działce A spływa na działkę B co najmniej od 2013 r. (pismo R.S. z 14 grudnia 2021 r.). Teren działki B podniesiony został na granicy z działką A co najmniej w 2017 r. Odprowadzanie wody z połaci dachowych, jak też podniesienie rzędnych terenu w taki sposób, że grunt zakrywa część ściany budynku, można ocenić jako zmianę stanu wody na gruncie. Z tym zastrzeżeniem, że w zasadzie tego typu oddziaływania związane z istnieniem budynków stanowią przedmiot prawa budowlanego. Strony niniejszego postępowania w zasadzie nie wykazały na czym polega szkodliwe oddziaływanie opisanych wyżej zmian. R.S. zarzucił, że jego nieruchomość jest zalewana wodą z dachu, jednak nie jest wiadomym na czym miała by polegać szkoda z tym związana. Co istotne, M.M. wyraża gotowość zainstalowania rynien na swoim budynku gospodarczym, natomiast R.S. uzależnia wyrażenie zgody na wejście na swój teren od spełnienia warunków niezwiązanych z tymi pracami. M.M. podnosi, że na skutek podniesienia gruntu przez właścicieli działki B należący do niej budynek gospodarczy ulega niszczeniu. Ze znajdujących się w aktach sprawy fotografii wynika, że budynek ten jest w złym stanie technicznym i wymaga prac remontowych. Trudno jest przesądzić, że wskazane przez stronę zawilgocenia ścian są spowodowane przez działania podjęte przez właścicieli działki nr B. Oceniany budynek gospodarczy został dawno temu wybudowany i wymaga odpowiedniej konserwacji, która jak wynika z akt sprawy nie jest wykonywana. Najistotniejszą jednak kwestią jest, iż o wszystkich wskazanych wyżej oddziaływaniach wody właściciele nieruchomości A i B wiedzieli już ponad 5 lat od wszczęcia postępowania w sprawie.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Kolegium skarżąca zarzuciła jej:

naruszenie prawa w postaci rażąco błędnie obliczenie 5 letniego terminu o dowiedzeniu się o szkodzie strony. W Decyzji SKO obliczono termin dowiedzenia się o szkodzie licząc od 2017 r. do 2023 r. co jest ewidentnym błędem z uwagi, iż pierwsze pismo inicjujące postępowanie wniesiono 3 listopada 2021 r. nie przekraczając tym samym terminu, z ponad rocznym zapasem. Jest to rażąco błędne obliczenie, naruszenie prawa materialnego i obliczania biegu terminu. Ponadto bieg terminu zgodnie z przepisami i orzecznictwem biegnie od skutecznego dowiedzenia się o szkodzie, a nie datowaniu go i możliwości jej wystąpienia i wskazaniu jej od 2017 r.

naruszenie przepisów prawa poprzez błędne wskazanie strony inicjującej sprawę oraz wskazanie co jest przedmiotem sprawy, tj. ingerencja na nieruchomość w postaci nasypu ziemi, podniesienia i odcięcia odpływu wód w gruntu na pierwotnym poziomie i skierowaniu go na ścianę nośną niezależnego budynku. Urząd Miasta O. pomijał (pomimo potwierdzenia wpływu) fakt zainicjowania pismem sprawy przez M.M. i wskazał pismo dużo późniejsze R.S. jako pismo inicjujące i decydujące o charakterze sprawy. Brak chronologii, brak odpowiedzi i zapewnienia czynnego udziału stronie w sprawie.

naruszenie prawa przez Urząd Miasta w O. dostępu i utrudnianie w rozpatrzeniu sprawy przez właściwy organ wskazując poprzez straż miejską rozwiązania wyłącznie prawa cywilnego, a nie prawa dotyczące zmiany cieku wód z podwyższonego gruntu.

brak w ustaleniu stanu faktycznego w postępowaniu Gminy O. i Kolegium poprzez subiektywne ustalenia i nie opieranie się o dostępne mapy, zdjęcia i plany wykonane przez rzetelne i nie związane ze stronami podmioty takie jak [...] czy Starostwo Powiatowe.

brak powołania biegłego z zakresu budownictwa jako obiektywnej strony oraz najważniejszego dowodu mającego kluczowy wpływ na ustalenie stanu faktycznego i oddziaływania na nieruchomość bezprawnie nasypanej warstwy ziemi oraz podniesienia wód gruntowych na działce sąsiedniej.

brak weryfikacji przez Kolegium i kontroli następczej wskazywanych ustaleń faktycznych dla Urzędu Miasta O.

brak jakichkolwiek czynności ze strony organu pierwszej instancji i Kolegium w ustaleniach stanu pierwotnego sprzed szkody w wyniku jakich doszło do nasypu ziemi.

Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - p.p.s.a.).

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.

Zgodnie z dyspozycją art. 234 u.p.w. właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie (ust 1).

Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (ust. 3). Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt (ust. 5).

W postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych powinnością organu jest ustalenie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Jeżeli odpowiedź jest pozytywna, organ winien jednoznacznie ustalić, kto i kiedy zmiany tej dokonał, na czym zmiana ta polegała, jaki był stan wód przed dokonaniem zmiany i jaki po jej dokonaniu, oraz jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne w terenie, a przede wszystkim czy wpływ ten jest szkodliwy dla terenów sąsiednich, tj. czy powoduje lub może powodować powstanie szkody na gruncie lub gruntach, nie należących do sprawcy naruszenia. Dla przypisania odpowiedzialności za zmianę stosunków wodnych niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem (naruszeniem stosunków wodnych) a szkodą na gruncie sąsiednim (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 kwietnia 2012 r., II SA/Sz 1381/11; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 marca 2012 r., II SA/Gl 890/11; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 sierpnia 2011 r., II SA/Rz 393/11, publ.: orzecznia.nsa.gov.pl – dalej: CBOSA). Samo naruszenie stosunków wodnych należy rozumieć, jako ingerencję w teren działki, skutkującą zmianą zastanego stanu gospodarki wodnej na tym gruncie np. ingerencją, na skutek której nastąpiła zmiana kierunku czy też intensywności spływu wód z terenu działki z której naruszenia dokonano, na teren działek sąsiednich. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 8 kwietnia 2019 r., II SA/Gl 714/18 (CBOSA): spowodowanie przez właściciela działki zmiany stanu wody na gruncie (...), to takie działanie właściciela lub innych osób na jego gruncie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie, związany przykładowo z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi, czy też hydrologicznymi. Podkreślić też należy, iż naruszenie stosunków wodnych, to świadome czy też nieświadome działanie właściciela terenu, które w jakikolwiek sposób zmienia dotychczasowy stan wód na tym terenie (jej zaleganie czy odprowadzanie) ze szkodą dla terenów do niego nie należących.

Z treści art. 234 u.p.w. wynika, że przesłankami wydania nakazów w tym trybie jest ustalenie, że właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na swoim gruncie i zmiany te wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie. Wydanie w tym przedmiocie decyzji wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, czy działania te spowodowały zmiany stosunków wodnych, i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. Zmiany dokonane na gruncie mogą być różnego rodzaju. Może to być zmiana naturalnego ukształtowania terenu (nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, bądź jego zasypanie, uszkodzenie systemu drenażu odprowadzania wód, bądź wybudowanie urządzeń, które np. zmieniają kierunek spływu wody, itp.). Sam fakt dokonania określonej zmiany nie jest wystarczający do zastosowania art. 234 u.p.w. Konieczne jest ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała w sposób szkodliwy zmianę stanu wody na gruncie.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium podniosło, że teren działki B podniesiony został na granicy z działką A. Odprowadzanie wody z połaci dachowych, jak też podniesienie rzędnych terenu w taki sposób, że grunt zakrywa część ściany budynku, można ocenić jako zmianę stanu wody na gruncie. Skarżąca podnosi, że na skutek podniesienia gruntu przez właścicieli działki B należący do niej budynek gospodarczy ulega niszczeniu. Ze znajdujących się w aktach sprawy fotografii wynika, że budynek ten jest w złym stanie technicznym i wymaga prac remontowych. Trudno jest przesądzić, że wskazane przez stronę zawilgocenia ścian są spowodowane przez działania podjęte przez właścicieli działki nr B. Natomiast R.S. zarzuca, że jego nieruchomość jest zalewana wodą z dachu, jednak nie jest wiadomym na czym miała by polegać szkoda z tym związana.

W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające w sprawie dotyczącej uregulowania stosunków wodnych na gruncie, w tym ewentualnego nałożenia w trybie administracyjnym obowiązków na podstawie powołanego art. 234 u.p.w., z racji na jego specyfikę i skomplikowanie nie może ograniczać się wyłącznie do stwierdzenia wykonania określonych prac na gruncie. Nie każda bowiem zmiana stosunków wodnych będzie powodowała zastosowanie powołanego przepisu art. 234 u.p.w., a jedynie taka, która negatywnie, szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Inaczej rzecz ujmując, organ musi ustalić oraz wykazać istnienie związku przyczynowo-skutkowego między dokonaną zmianą na działce, a wynikłą z powodu tej zmiany szkodą na gruncie sąsiednim. Jedynie wyjątkowo, gdy wynika to z bezspornych ustaleń, a o tym stanie rzeczy w niniejszej sprawie, wobec stanowisk stron – istniejącego sporu sąsiedzkiego, nie ma mowy, możliwe jest wydanie decyzji bez opinii biegłego, gdy zajdzie ku temu podstawa. Każdorazowo wymagane jest bowiem ustalenie niewątpliwego stanu faktycznego.

W niniejszej sprawie nadesłany materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, czy wystąpiła zmiana stanu wody na gruncie, w rozumieniu ww. przepisu, a jeśli tak to jaki jest powód tego stanu rzeczy. Spór między stronami dotyczy ustalenia przyczyn zalewania działki B (o ile występuje). Materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, czy za zarzucany stan (zmiany stosunków wodnych) odpowiada wyłącznie właściciel działki nr A, czy też może mieć na to wpływ podniesienie terenu na działce nr B.

Ocena zmiany stosunków wodnych wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. Oględziny nieruchomości przez osoby nieposiadające wyspecjalizowanej wiedzy w odnośnym zakresie mogą być niewystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy, tj. czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Nadto, gdy istnieje różnica stanowisk zgłaszającego naruszenie stosunków wodnych i rzekomego sprawcy zarzucanego zakłócenia stosunków wodnych, opinia biegłego może być jedynym dowodem przesądzającym o istnieniu związku przyczynowego między określonym działaniem a stanem wód na gruntach sąsiednich oraz wskazującym, w razie przesądzenia tego związku, rodzaj koniecznych do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Celowe jest zatem w tej kategorii spraw dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, w której treść merytoryczną co prawda organ wkraczać nie może, ponieważ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną jaką posiada biegły, ma jednak obowiązek ocenić jej wartość dowodową, wiarygodność i przydatność dla rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji powinien to uczynić w kontekście pozostałego materiału dowodowego, który powinien być kompleksowo zgromadzony. Wszędzie tam, gdzie sprawa nie jest oczywista i w drodze logicznego rozumowania nie da się ustalić tych dwóch elementów, tj. faktu naruszenia stosunków wodnych i szkody z tym związanej dla nieruchomości sąsiednich, organy administracji z reguły obowiązane są w prowadzonym postępowaniu, do pozyskania stosownej ekspertyzy biegłego z zakresu hydrologii, która okoliczności te ustali (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r., II OSK 1621/13; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2012 r. II OSK 1538/11, CBOSA).

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji ponowi postępowanie dowodowe, także z udziałem biegłego, celem rzetelnego i dokładnego stanu faktycznego. Tak ustalony stan faktyczny sprawy stanie się podstawą oceny, czy w sprawie znajduje zastosowanie art. 234 u.p.w. Ponadto będzie miał na względzie także art. 107 § 3 k.p.a. wskazujący, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Z wymienionych powodów Sąd - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. - w punkcie I wyroku uchylił decyzje obu instancji.

O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.