Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 272/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 19, art. 22
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 11 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2024 r. sygn. akt VIII SPP/Wa 54/24 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 22 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji lub WSA) postanowieniem z 14 czerwca 2024 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 54/24 oddalił wniosek A. Sp. z o.o. w B. (dalej: skarżąca lub Spółka) o wyłączenie referendarza sądowego od rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 22 stycznia 2024 r., nr PRŚ/03/24 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za rok 2009.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że treść wniosku nie wskazuje żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę uzasadniającą wyłączenie referendarza. Spółka nie odwołała się również do konkretnych okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na ocenę sposobu prowadzenia postępowania przez wyznaczonego referendarza sądowego.

Spółka złożyła zażalenie na powyższe orzeczenie, wnosząc o jego uchylenie oraz o orzeczeniu o wyłączeniu od orzekania w jej sprawie referendarza sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 24 § 1 p.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, ze względu na które wyłączenie referendarza sądowego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia.

Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu referendarza sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza referendarza sądowego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego. Z akt sprawy wynika, że referendarz sądowy, którego wyłączenia domagała się Spółka, złożył w dniu 4 czerwca 2024 r. oświadczenie, że w tej sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a. ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).

Wobec niewskazania w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczenia referendarza sądowego – stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego było zgodne z prawem. Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., I OZ 754/14). We wniosku o wyłączenie referendarza sądowego nie wskazano jednak takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonego w tej sprawie oświadczenia. Tym samym, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącej o wyłączenie referendarza sądowego nie zasługiwał na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.