Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1696/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 7 i 10 ,art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 oraz lp. 1.12 oraz 2.11 zał. nr 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi "(...)" Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w "(...)"na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "(...)" czerwca 2020 r. nr "(...)"w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2020 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a.", art. 4 pkt 11 i 22, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019, poz. 2140 ze zm.) – zwanej dalej "u.t.d.", lp. 1.12. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. sp. k. w [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2019 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8500 złotych.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] listopada 2019 r. w [...] miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki [...], przeprowadzona przez funkcjonariuszy Krajowej Administracji Skarbowej. Pojazdem kierował M. K., który nie okazał oryginału wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Podczas kontroli oświadczył, że nie otrzymał tego dokumentu od partnera – skarżącej spółki. Kontrolowanym pojazdem osobowym posiadającym siedem miejsc siedzących w chwili zatrzymania przewożono pasażera, który zamówił przejazd z ul. [...] na ul. [...]. Jak ustalono, przewóz został zamówiony przez aplikację Bolt, a za wykonany kurs pasażer zapłacił 6,71 złotych, co zostało udokumentowane fakturą wystawioną przez Bolt [...] w imieniu skarżącej. Stwierdzono, że skarżąca posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, udzieloną [...] października 2019 r.

Ustalenia powyższe stały się podstawą wszczęcia postępowania, zwieńczonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2019 r. nakładającą na skarżącą karę pieniężną z tytułu naruszeń przepisów o transporcie drogowym. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przewóz pasażera nie miał charakteru grzecznościowego, lecz na podstawie umowy zawartej ze skarżącą za pośrednictwem aplikacji Bolt. Wyjaśnił, że do wykonywania przewozu okazjonalnego wymagany jest pojazd przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą bądź spełnienie przesłanek wymienionych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Organ przyjął, że skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem do tego nieprzeznaczonym oraz nie wyposażyła kierowcy w niezbędne dokumenty. Za powyższe naruszenia prawa nałożono sankcję pieniężną określoną w lp. 1.12 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. (odpowiednio 500 i 8000 złotych).

W wyniku wniesionego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] czerwca 2019 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że w tej sprawie ziściły się przesłanki do nałożenia kary, bowiem przewóz wykonywany był w imieniu skarżącej i na jej rzecz, a w ramach tej działalności doszło do naruszeń przepisów ustawy.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, [...] sp. z o. o. sp. k. w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b u.t.d. w związku z lp. 2.10 załącznika nr 3 do tej ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a czynności podejmowane przez skarżącego nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., art. 18 ust 4b pkt 1 lit c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz Bolt B. V., art. 92a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.12 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego. Strona zarzuciła także naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w szczególności w zakresie tego, czy kierowca posiadał status przedsiębiorcy w chwili kontroli, stosunku prawnego łączącego kierowcę ze skarżącą, sposobu skojarzenia kierowcy z pasażerem, sposobu dokonania płatności, odbiorcy płatności. Sformułowano także zarzut naruszenia art. 138 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz 8 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu obligującym Sąd do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Stan faktyczny tej sprawy ustalono i oceniono prawidłowo, a wykładnia i zastosowanie przepisów prawa materialnego nie nasuwa istotnych zastrzeżeń.

W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że skarżąca podczas przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Krajowej Administracji Skarbowej kontroli wykonywała transport drogowy w postaci przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Wykonywała bowiem zarobkowo przewóz osób, w sposób niepozwalający zakwalifikować go jako przewóz regularny bądź wahadłowy, zdefiniowane w art. 4 pkt 7 i 10 u.t.d. Po myśli art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny można wykonywać, z pewnymi niewchodzącymi w tej sprawie w grę, a wymienionymi w art. 18 ust. 4b u.t.d. wyjątkami, jedynie pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Zatrzymany do kontroli kierowca przewoził bowiem pasażera odpłatnie na wytyczonej przez zamawiającego przewóz trasie. Usługa przewozu została zamówiona wprawdzie za pośrednictwem aplikacji internetowej Bolt, ale jak wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych faktury (k. 5 akt administracyjnych) środki zostały zarachowane na rzecz skarżącej. To skarżąca była organizatorem przewozu i wykonywała zobowiązanie polegające na przewiezieniu pasażera pomiędzy określonymi odcinkami w przestrzeni topograficznej miasta. Kierowca nie świadczył więc samoistnie czynności w ramach zawartej z pasażerem umowy przewozu, lecz działał na zlecenie i w imieniu skarżącej współpracując z nią z wykorzystaniem narzędzia – aplikacji Bolt i za pośrednictwem obsługującego tę aplikację podmiotu. Ustalenia te wynikają także z zeznań świadka – kierowcy, który powołał się na fakt współpracy ze skarżącą.

Podnoszone przez skarżącą okoliczności, takie jak charakter stosunku prawnego łączącego kierowcę ze skarżącą, sposób uiszczenia płatności za przewóz czy kojarzenia klientów i kierowcy nie miały żadnego znaczenia w tej sprawie. Istotne bowiem było to, że to skarżąca, jako przedsiębiorca wykonała usługę przewozu, choć posługując się inną osobą. To, czy osobie tej przysługiwał status przedsiębiorcy także pozostaje poza sednem tej sprawy. Natomiast status skarżącej jako przedsiębiorcy wynika wprost z jej konstrukcji prawnej jako spółki komandytowej, której podstawowym celem – w świetle art. 102 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1526) jest prowadzenie działalności gospodarczej. Prowadzenie osobnych, dodatkowych ustaleń w tym zakresie było zatem zbędne. Podkreślić także należy, że nawet jednorazowe podjęcie się przez kierowcę wykonania przewozu w tak zarysowanym stanie faktycznym nie mogło być zakwalifikowane inaczej, jak uczynienie tego w ramach prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej. Świadczy o tym nie tylko odpłatny charakter przewozu, ale jego zorganizowany charakter, zaplanowana sekwencja czynności, nakierowanych na osiągnięcie zysku.

Kolejną prawnie znaczącą kwestią było to, że przewóz o charakterze okazjonalnym wykonywany był pojazdem do tego nieprzeznaczonym w świetle art. 18 ust. 4b u.t.d., bo pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu jedynie 7 osób łącznie z kierowcą, a podczas kontroli nie okazano kontrolującym wypisu z licencji. Sumując tę część rozważań, nie można zgodzić się ze skarżącą, że doszło do naruszenia art. 7 czy art. 77 § 1 k.p.a.

Pojazd, za pomocą którego wykonywano przewóz nie należał do skarżącej, o czym świadczą jednoznaczne dane dowodu rejestracyjnego (k. 3 akt administracyjnych), co z kolei wykluczało możliwość oceny, zgodnie z którą fakty tej sprawy wyczerpywały hipotezę przepisu art. 18 ust. 4b lit. c u.t.d. Odnoszące się do przewozu okazjonalnego wyjątki zamieszczone w poszczególnych podpunktach art. 18 ust. 4b u.t.d. dotyczą przecież wyłącznie do pojazdu będącego "wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy".

Naruszenia prawa w sferze działalności polegającej na świadczeniu usług transportu drogowego wiążą się z odpowiedzialnością administracyjną. Prowadzenie przewozu okazjonalnego nieprzystosowanym do tego pojazdem obciążone jest karą pieniężną w wysokości 8000 złotych, o czym stanowi lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Z kolei za brak dokumentu, którego okazanie podczas kontroli jest obowiązkowe grozi kara pieniężna w wysokości 500 złotych za każdy dokument (lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Wysokość tych sankcji określono w sposób "sztywny", a więc niepoddający się czynnościom wymiaru kary unormowanych w art. 189d k.p.a. Dlatego nie sposób czynić organom zarzutu w zakresie przyjętej wysokości kary. Natomiast nie można zgodzić się z organem, iż przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. stanowi przepis odrębny, o którym stanowi art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., a więc wyłączający dopuszczalność zastosowania art. 189f § 1 – 3 k.p.a. Norma odsyłająca odwołuje się bowiem do instytucji odstąpienia od nałożenia kary, nie zaś do umorzenia postępowania. Nie można zapominać, że w świetle art. 92c ust. 1 u.t.d. nie dochodzi do wydania decyzji nakładającej jakąkolwiek karę, natomiast zastosowanie art. 189f § 1 lub 2 k.p.a. powoduje, że strona nie pozostaje wolna od ukarania, lecz zostaje jej udzielone pouczenie, a więc sankcja innego rodzaju. Wskazana wada wykładni wspomnianych przepisów i w konsekwencji – uzasadnienia zaskarżonych, choć istotna, nie wywarła wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie.

Zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się zatem nieuzasadnione. Motywy zaskarżonej decyzji, z uwzględnieniem powyższego zastrzeżenia, zostały sporządzone prawidłowo, organ wyjaśnił należycie podstawę faktyczną i prawną swojego orzeczenia. Zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. również więc był nietrafny.

Już tylko końcowo Sąd wyjaśnia, że sprawa niniejsza została rozpoznana na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). Aktualnie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość, co czyniło uzasadnionym procedowanie na posiedzeniu niejawnym.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325) oddalił skargę.