Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 868/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 35
journal: Dz.U. 2022 poz 1191
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 13 marca 2023 r. nr WO-II.621.1.16.2023 w przedmiocie wymeldowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 13 marca 2023 r., znak: WO-II.621.1.16.2023, Wojewoda Małopolski działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 20 stycznia 2023 r., znak: [...], orzekającej o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 20 stycznia 2023 r., znak: [...], organ I instancji orzekł o wymeldowaniu J. R. z pobytu stałego z nieruchomości położonej przy ul. A [...] w K.

Postępowanie to zostało wszczęte w dniu 29 czerwca 2022 r., z wniosku R. S. oraz P. S. współwłaścicieli nieruchomości którzy, poinformowali, iż J. R., C. R. oraz J. R. pod wskazanym adresem nie zamieszkują. W uzasadnieniu tego wniosku podkreślono, iż sprawa o wymeldowanie ww. osób była już kilkukrotnie rozpatrywana przez Prezydenta Miasta Krakowa, a w toku tych postępowań zostało ustalone, iż wymienieni zamieszkują przy ul. B. [...] w K. (k: 1-6 akt spraw

Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, opierając się na materiale dowodowym zebranym w sprawie, Prezydent Miasta Krakowa uznał, że doszło do opuszczenia miejsca pobytu stałego przez J. R. w rozumieniu przepisów art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Równolegle przed organami administracyjnymi prowadzone były sprawy o wymeldowanie C. R. oraz J. R. z przedmiotowej nieruchomości.

W odwołaniu od tej decyzji profesjonalny pełnomocnik skarżącej zarzucił:

1.naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 w zw. z art. 28 oraz art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że: a) R. S. i P. S. są legitymowani do wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania odwołującej się, pomimo posiadania przez te osoby jedynie interesu faktycznego w jej wymeldowaniu, b) sytuacja faktyczna i prawna odwołującej się wypełniała przesłanki tego przepisu, a motywacja dla której postanowiła przebywać w domu przy ul. A. [...] nie zasługiwała na uznanie za odpowiednią dla zameldowania na pobyt stały.

2. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez:

oczywiście błędną ocenę motywów postępowania J. R., leżących u podstaw jej decyzji o zamieszkaniu w budynku przy ul. A. [...] w K.,

przyjęcie, że odwołująca się jedynie sporadycznie gościła na tej nieruchomości w celu tworzenia pozorów jej zamieszkiwania,

c)oparcie istotnych ustaleń faktycznych na dowodach z zeznań świadków R. S. i P. S. bez poddania ich odpowiedniej weryfikacji, z uwagi na oczywiste zainteresowanie ze strony tych świadków wejściem w posiadanie spornej nieruchomości.

3/ naruszenie prawa procesowego, to jest art. 77 w zw. z art. 85 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez odmowę ponownego wyznaczenia i przeprowadzenia oględzin, co w rezultacie doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny i nie ustalony prawidłowo stan faktyczny.

4/ naruszenie prawa procesowego, to jest art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy z pominięciem dowodów mających znaczenie dla jej rozpoznania, a to przesłuchania świadków: funkcjonariusza policji (dzielnicowego) D. U. oraz syna odwołującej się J. Ż., pomimo uzyskanych w toku postępowania informacji na temat ich wiedzy co do stanu faktycznego sprawy.

Opisaną na wstępie decyzją Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu przytoczono złożone przed organem I instancji w dniu 4 października 2022 r. stosowne wyjaśnienia J. R.: "Dom przy ul. A. [...] w K. to jest dom jednorodzinny składający się jednego pokoju, w pełni umeblowanego z rzeczami osobistymi, z dwoma dwuosobowymi sofami do spania, szafa, komoda. Kuchnia w pełni umeblowana i wyposażona w niezbędny sprzęt AGD. Łazienka z wanną, toaletą również dostosowane do użytkowania. Jest również spiżarka. W budynku podłączony i działający prąd, ogrzewanie prądowe (do 2019 roku był używany piec kaflowy i w kuchni kuchenka na węgiel) [...] Aktualnie to ja zamieszkuję w budynku przy ul. A. [...] w K. (....) Wyjaśniam, że centrum spraw życiowych moje oraz moich rodziców koncentruje się w nieruchomości przy ul. A. [...] w K. Tu mamy swoje rzeczy osobiste i przedmioty codziennego użytku. Tu do czasowej nieobecnej rodzice wykonywali czynności życia codziennego. I tu zamierzają powrócić gdy tylko sytuacja się uspokoi oraz poprawi stan zdrowia ojca (...). Prawdą jest, że moi rodzice mają dom przy ul. B. [...] w K., ale tam jedynie pomieszkują [k: 131-132 akt sprawy].

Organ odwoławczy wskazał też, że nie bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie meldunkowej pozostaje kwestia związana z nieruchomością przy ul. B. [...] w K., a która to kwestia przewijała się wielokrotnie w trakcie uprzednio już prowadzonych spraw o wymeldowanie rodziny państwa R. (m. in. C. R., J. R., J. R.) z pobytu stałego z nieruchomości położonej przy ul. A. [...] w K.

W tym miejscu organ II instancji nawiązał do ustalonych już w trakcie poprzednio prowadzonych postępowań istotnych faktów, z których wynika, że rodzice skarżącej wraz ze skarżącą od mniej więcej lat 80-tych, mieszkają w domu przy ul. B. [...] K. W uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 lutego 2000 r., znak: [...] stwierdzono, że C. R. nie mieszka przy ul. A. [...] w K. od wielu lat. Trudno przyjąć wersję ww., iż nie mieszka ona z mężem w nowo wybudowanym domu jednorodzinnym lecz małym, starym drewnianym domu bez wygód (k: 96 akt sprawy).

Powołano się też na stwierdzenia zawarte w treści decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 30 października 2007 r., znak: SO.I.5110-265-07: "W niniejszej sprawie Pani J. R. nie zamieszkuje w przedmiotowym budynku, a Jej sprawy życiowe koncentrują się w innym miejscu tj. w K. przy ul. B. [...], który to lokal odwołująca sama wskazała jako swój drugi dom. Należy zaznaczyć, iż organ meldunkowy nie ma obowiązku ustalać gdzie po opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego osoba zamieszkała, zwłaszcza w sytuacji gdy osoba nie chce sama wskazać swojego aktualnego miejsca pobytu stałego. Nie można mieć jednak kilku miejsc pobytu stałego" (k: 113 akt sprawy).

Z poczynionych przez organ odwoławczy aktualnie ustaleń wynika, iż z nieruchomością przy ul. B. [...] w K. (gdzie w ocenie organu niewątpliwie zamieszkują rodzice J. R.) bezpośrednio sąsiaduje oraz przylega do niej nieruchomość przy ul. B. 1 [...], której to właścicielką jest (co znajduje odzwierciedlenie w zapisach figurujących w Księgach Wieczystych) J. R. Otóż biorąc pod uwagę wiek rodziców J. R. tj. C. R. (82 lata ) oraz J. R. (82 lata), którzy aktualnie przebywają w budynku przy ul. B. [...] w K. i właśnie to tam niewątpliwie wymieniona sprawuje opiekę nad nimi jednocześnie zamieszkując na sąsiedniej posesji, której jest właścicielką tj. w budynku przy ul. B.1 [...] w K.

Wojewoda Małopolski podkreślił w tym miejscu, że przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności wymaga dla zaistnienia przesłanek wymeldowania jedynie: opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienia obowiązku wymeldowania. Jeśli zatem osoba nie przebywa w dotychczasowym miejscu pobytu i nie wykonała obowiązku wymeldowania, istnieją podstawy do orzeczenia o wymeldowaniu.

Dodatkowo wyjaśniono, że jak stanowi przepis art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności - pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek, tj. faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Za miejsce koncentracji życiowych interesów można uznać lokal, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj.: mieszka, nocuje, spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego użytku (odzież, żywność, meble, przyjmuje wizyty członków rodziny i znajomych itp.).

Powołując się na ustalenia dokonane przez organ I instancji, Wojewoda Małopolski podkreślił, że z akt sprawy i przedłożonych dokumentów wynika, że pomiędzy stronami postępowania istnieje konflikt, zapewne związany z prowadzonymi w sądzie powszechnym postępowaniami o zniesienie współwłasności i zasiedzenie nieruchomości. Zatem według organu obecny pobyt J. R. w omawianej nieruchomości, podejmowane przez nią działania tj. zapalanie świateł w domu czy też pokazywanie się na działce omawianej nieruchomości związane są z powyższą sprawą sądową i w związku z tym utrzymywaniem przez zainteresowaną fikcji stałego zamieszkiwania w tej nieruchomości. Przychodzenie do nieruchomości czy też nawet sporadyczne zatrzymywanie i nocowanie w niej nie świadczą o tym, iż osoba taka zamieszkuje w tej nieruchomości z zamiarem pobytu stałego, którego ustawową definicję określa art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Z akt sprawy wynika, iż zainteresowana nie ma zamiaru stałego zamieszkiwania w nieruchomości przy ul. A. [...] w K., a meldunek pod tym potrzebny jest jej tylko do sprawy o zasiedzenie.

W podsumowaniu organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i zasadna, bowiem skarżąca nie koncentruje w budynku przy A. [...] w K. swoich spraw życiowych.

W skardze zawartej w piśmie z dnia 19 kwietnia 2023 r., skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika ww. decyzji Wojewody Małopolskiego z 13 marca 2023 r. zarzuciła: obrazę przepisów prawa materialnego, mającą wpływ na jej treść, tj.:

-art. 35 w zw. z art. 28 oraz art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności (poprzez ich błędne zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że R. S. i P. S. są legitymowani do wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania skarżącej, pomimo posiadania przez te osoby jedynie interesu faktycznego w jej wymeldowaniu; oraz poprzez przyjęcie przez organ l i II instancji, że sytuacja faktyczna i prawna skarżącej wypełniała przesłanki tego przepisu, a motywacja dla której postanowiła przebywać w domu przy ul. A. [...] nie zasługiwała na uznanie za odpowiednią dla zameldowania na pobyt stały,

obrazę przepisów postępowania administracyjnego, mającą wpływ na jej treść, tj. naruszenie:

a) art. 7 w zw., z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez:

- oczywiście błędną ocenę motywów postępowania J. R., leżących u podstaw jej decyzji o zamieszkaniu w budynku przy ul. A. [...] w K.; przyjęcie, że skarżąca jedynie sporadycznie gościła na tej nieruchomości w celu tworzenia pozorów jej zamieszkiwania; oparcie istotnych ustaleń faktycznych na dowodach z zeznań świadków R. S. i P. S. bez poddania ich odpowiedniej weryfikacji, z uwagi na oczywiste zainteresowanie ze strony tych świadków wejściem w posiadanie spornej nieruchomości,

b) art. 77 w zw. z art. 85 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez odmowę

ponownego wyznaczenia i przeprowadzenia oględzin, co w rezultacie doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny i nie ustalony prawidłowo stan faktyczny,

c) art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy z pominięciem dowodów mających znaczenie dla jej rozpoznania, a to przesłuchania świadków: funkcjonariusza policji (dzielnicowego) D. U. oraz syna Skarżącej J. Ż., pomimo uzyskanych w toku postępowania informacji na temat ich wiedzy co do stanu faktycznego sprawy.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z powodu wskazanych naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zarzuty zostały rozwinięte w uzasadnieniami skargi.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

L. G. w piśmie z dnia 1 sierpnia 2023 r. wniósł o oddalenie skargi podnosząc argumenty na poparcie swojego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona pod względem powyższych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji wykazała, że są one zgodne z prawem, a ewentualnie naruszenia przepisów procedury administracyjnej nie mają charakteru istotnego.

Wskazać należy, że w rozdziale 4 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r., poz. 1191 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności), w brzmieniu obowiązującym na datę wydawania zaskarżonej decyzji, ustawodawca unormował obowiązek meldunkowy obywateli polskich.

Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Z ust. 2 tego przepisu wynika, że obowiązek meldunkowy polega m.in. na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego.

Przez pojęcie "pobytu stałego", w myśl art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności rozumieć należy zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Jak stanowi z kolei art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Tak więc meldunek ma wyłącznie odzwierciedlać stan faktyczny.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się.

Stosownie do treści art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Z powyższych regulacji ustawy o ewidencji ludności wynika zatem, że postępowanie w sprawie wymeldowania danej osoby z miejsca stałego pobytu wymaga ustalenia przez organ, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie przez nią miejsca pobytu stałego i zbadania trwałości oraz dobrowolności zamiaru jego opuszczenia.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, według którego decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Rozstrzygając wątpliwości co do charakteru pobytu, organ administracji publicznej nie może ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczeń przesłuchiwanych stron i świadków w sprawie o wymeldowanie. W kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje bowiem nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących to, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 380/18). Dla wystąpienia określonej wart. 35 ustawy o ewidencji ludności przesłanki wymeldowania, którą jest "opuszczenie miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar związania się z tym innym miejscem i urządzenia w nim trwałego centrum życiowego. Postępowanie w sprawie wymeldowania wymaga zatem ustalenia tego, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego i zbadania trwałości oraz dobrowolności zamiaru jego opuszczenia (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3427/18).

Biorąc powyższe pod uwagę, po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego za prawidłowe uznać należało stanowisko orzekających w niniejszej sprawie organów, że ziściły się przesłanki do wymeldowania skarżącej z miejsca stałego pobytu.

Zasadnie podniósł Wojewoda, że skarżąca nie przebywa w miejscu dotychczasowego stałego zameldowania.

Wbrew zarzutom skargi – R. S. miał legitymację do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania w tej sprawie, gdyż jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. A. [...] w K. (odpis z księgi wieczystej k. 12 a.a.). Natomiast z zapisów księgi wieczystej nie wynika, żeby P. S. miał tytuł prawny do ww. nieruchomości i nie wiadomo na jakiej podstawie organy administracyjne uznały go za stronę ww. postępowania administracyjnego. Jednakże kwestia ta nie stanowi istotnego naruszenia prawa i nie ma wpływu na wynik jej rozstrzygnięcia.

Kwestią sporną w tej sprawie było ustalenie czy skarżąca opuściła przedmiotową nieruchomość w rozumieniu art. 35 ustawy, czy w niej mieszka (jak podaje z przerwami co najmniej od 2019 r.)

Istotnym dowodem były wyjaśnienia skarżącej złożone na rozprawie 4 października 2022 r. (k. 106, 107 a.a.)

Skarżąca m.in. wskazała, że aktualnie zamieszkuje w przedmiotowej nieruchomości. Z powodu remontu dachu wraz z rodzicami musiała opuścić dom w 2019 r., powrócili tam mieszkać w październiku 2020 r. Rodzice od czerwca 2022 r. przenieśli się czasowo do nieruchomości przy ul. B. [...] w K.

Skarżąca wyjaśniła, że dom przy ul. A. [...] w K. to jest dom jednorodzinny składający się jednego pokoju, w pełni umeblowanego z rzeczami osobistymi, z dwoma dwuosobowymi sofami do spania, szafa, komoda. Kuchnia w pełni umeblowana i wyposażona w niezbędny sprzęt AGD. Łazienka z wanną, toaletą również dostosowane do użytkowania. Jest również spiżarka. W budynku podłączony i działający prąd, ogrzewanie prądowe (do 2019 roku był używany piec kaflowy, a w kuchni kuchenka na węgiel). Skarżąca podała, że centrum spraw życiowych jej oraz jej rodziców koncentruje się w nieruchomości przy ul. A. [...] w K. Tu mają swoje rzeczy osobiste i przedmioty codziennego użytku. Tu do czasowej nieobecnej rodzice wykonywali czynności życia codziennego. I tu zamierzają powrócić, gdy tylko sytuacja się uspokoi oraz poprawi stan zdrowia ojca. (...) (k. 106, 107 a.a.)

Sąd dokonał konfrontacji powyższych wyjaśnień ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym m.in. z materiałem fotograficznym, na którym jest przedstawiony przedmiotowy budynek oraz z przedłożonymi przez skarżącą fakturami za zużycie prądu i wody w czasie, w którym skarżąca podała, że mieszkała w ww. nieruchomości także wraz z rodzicami.

W ocenie Sądu, organy administracyjne słusznie nie dały wiary twierdzeniom skarżącej, że w drewnianym domu, w którym jest jeden pokój, bez podłączenia do miejskiej kanalizacji (woda bieżąca z odprowadzaniem do szamba - k. 107 a.a.), a do 2019 r. używano pieca kaflowego i kuchenki na węgiel - koncentrowało się i aktualnie koncentruje się centrum życiowe skarżącej i jej rodziców. Twierdzeniom skarżącej zaprzeczają również załączone do pisma skarżącej z dnia 4 sierpnia 2022 r. faktury obrazujące zużycie prądu w okresie od lutego do maja 2022 r. (k. 51 a.a.), w którym to czasie - jak wskazała skarżąca - mieszkała w ww. domu wraz ze swoimi rodzicami. Rachunki za zużycie prądu opiewały na kwoty w przedziale od ok. 10 do 11, 76 złotych miesięcznie. Rachunki za zużycie prądu w ww. nieruchomości od stycznia do maja 2021 r. (również w tym okresie - jak wskazała skarżąca - mieszkała w ww. domu wraz z rodzicami) wynosiły od 19,98 zł do 26 złotych (k. 51 a.a.). Powyższe zużycie prądu – w ocenie Sądu podważa wiarygodność ww. twierdzeń skarżącej odnośnie zamieszkiwania czy to samej czy wraz z rodzicami w ww. budynku. Podobnie ocenić należy zalegającą w aktach administracyjnych fakturę za zużycie wody za okres, w którym ww. budynek jak podaje skarżąca był zamieszkiwany przez trzy osoby – za marzec 2022 r. faktura wynosiła 20, 88 zł, a za maj 2022 r. wystawiono fakturę w kwocie 9, 98 zł (k. 50, k. 148 a.a.). Z wyjaśnień skarżącej wynika, że dopiero w czerwcu 2022 r. rodzice skarżącej przenieśli się czasowo do nieruchomości przy ul. B. [...] w K.

Z pisma W. S.A. W K. z 14 października 2022 r.(k. 152 a.a.) wynika, że w okresie 5 stycznia 2018 r. - 5 września 2022 r. dostawa wody do ww. nieruchomości wyniosła 49 m2, na łączną kwotę 376 zł, 27 gr, co w przeliczeniu na zużycie miesięczne wskazuje na kwotę ok. 9 zł. Powyższe koszty zużycia mediów w sposób znaczący odbiegają od realnych kosztów normalnie gospodarującej trzyosobowej rodziny i wskazują na fakt, iż ww. nieruchomość jest niezamieszkiwania od co najmniej kilku lat.

Ww. dokumenty wskazujące na zużycie prądu oraz wody w okresach, w których jak wskazywała skarżąca – mieszkała w przedmiotowej nieruchomości z rodzicami - potwierdzają ustalenia organów administracyjnych, że skarżąca nie zamieszkuje w przedmiotowej nieruchomości. Powyższą tezę uzasadnia również stan przedmiotowej nieruchomości, który obrazują dołączone do akt zdjęcia.

W związku z tym, w ocenie Sądu, organy słusznie uznały, że miejscem stałego pobytu skarżącej nie jest budynek przy ul. A. [...] w K., albowiem całokształt materiału dowodowego wskazuje jednoznacznie, że skarżąca w tym budynku nie zamieszkuje. Nie można utożsamiać zamiaru stałego pobytu z faktycznym stałym pobytem i zamieszkiwaniem.

Ponadto odnotowania wymaga, że nie doszło do skutecznego przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości – budynku położonego w K. przy ul. A. [...] z uwagi na nie stawienie się skarżącej, ani reprezentującego ją pełnomocnika oraz uczestników – J. R. oraz C. R. w wyznaczonym na dzień 30 listopada 2022 r. terminie w miejscu oględzin. Prawidłowo zawiadomiony o terminie przeprowadzenia oględzin pełnomocnik skarżącej nie przedstawił żadnych obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających swoją nieobecność, mogących uzasadnić wniosek o ponowne przeprowadzenie tego dowodu. W piśmie z dnia 19 grudnia 2022 r. pełnomocnik skarżącej wnosząc o ponowne wyznaczenie terminu oględzin przedmiotowego lokalu wskazał bowiem tylko, że "zawiadomienie o terminie oględzin zostało dostarczone do mojej kancelarii, jednakże z uwagi na przeszkody organizacyjne informacja o terminie wizji nie została skutecznie przekazana stronom" (k. 168 a.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, to wówczas stopień jego staranności ocenia się według wyższych, zaostrzonych kryteriów. Podwyższona staranność profesjonalistów w zakresie obsługi prawnej oznacza, że przyczyną uchybienia terminu, a tym przypadku niepoinformowania strony o terminie wizji - nie może być zwykły błąd czy niedopatrzenie (tak np. NSA w wyroku z 23 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3768/13, baza CBOSA).

Zatem w tej sprawie nie wykazano, że niestawiennictwo skarżącej oraz jej pełnomocnika na zaplanowanych oględzinach wynikałoby z nagłych, nieoczekiwanych okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać nieobecność ww. i uzasadniać wniosek o ponowne przeprowadzenie tej czynności. Za taką okoliczność nie można bowiem uznać argumentacji zawartej w ww. piśmie, że nieobecność skarżącej wynikała z okoliczności dotyczącej jej pełnomocnika.

Należy wskazać w tym miejscu, że strona, której dotyczy postępowanie, nie może pozostawać bierna w trakcie postępowania administracyjnego, jej obowiązkiem jest współdziałanie z organem w zebraniu dowodów na potwierdzenie zasadności stanowiska prezentowanego przez tę stronę (por. np. wyrok NSA z 8 października 2015 r., sygn. akt I OSK 371/14, CBOSA). W tym kontekście trzeba przypomnieć, że również w postępowaniu administracyjnym obowiązuje ogólna zasada postępowania dowodowego, że dowód ma przedstawić ten, kto twierdzi, a nie kto zaprzecza - ei incumbit probatio, qui dicit, non ei, qui negat (por. np. wyrok NSA z 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1462/21, CBOSA). Odwołanie się to tych podstawowych zasad postępowania dowodowego jest w realiach niniejszej sprawy szczególnie istotne, jeżeli zważy się, że dowody na stałe zamieszkiwanie w danym lokalu są przede wszystkim w posiadaniu strony, która twierdzi, że lokal ten zamieszkuje. W realiach niniejszej sprawy zaakcentowania wymaga, że nieobecność skarżącej, uczestników - C. R. oraz J. R., a także pełnomocnika skarżącej uniemożliwiła przeprowadzenie dowodu z oględzin przedmiotowego budynku (bo tylko ww. osoby posiadają klucze do ww. budynku). W tym miejscu trzeba przypomnieć, że strona nie może z jednej strony utrudniać, czy wręcz uniemożliwiać organom dokonywania ustaleń stanu faktycznego, a następnie kwestionować te ustalenia jako niepełne (por. np. 4 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 558/15, OSP 2018, z. 11, poz. 117). Konkluzja ta pozostaje w ścisłym związku z powszechnie przyjętą zasadą prawa venire contra factum proprium nemini licet (nie wolno występować przeciwko temu, co wynika z własnych czynów). Można dodać, że zasada ta była w rzeczywistości obecna w orzecznictwie NSA od początku jego działalności. W szczególności zwracano uwagę, że nielojalna postawa strony, w tym zatajenie dowodów, nie powinna przynosić jej korzyści w postaci wyeliminowania z obrotu niekorzystnej dla niej decyzji (por. np. wyr. NSA z 4 czerwca 1982 r., I SA 212/82, ONSA 1982, Nr 1, poz. 51, wyr. NSA z 15 grudnia 2022 r., II OSK 2335/21, baza CBOSA).

Nadto należy zaznaczyć, że "obowiązki organów administracji publicznej w zakresie przeprowadzenia dowodów z urzędu celem odtworzenia prawdy obiektywnej nie sięgają tak daleko, by zwalniały stronę ze współudziału w zebraniu materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 17 lutego 2011 r., II GSK 273/10, LEX nr 992347; por. też wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., II OSK 1677/10, LEX nr 746724). W szczególności wówczas, gdy organ administracji publicznej dokonał pewnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie przeprowadzonych dowodów, a strona kwestionuje te dowody i ustalenia, przeciwdowód może być przeprowadzony z jej inicjatywy, organ nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., II OSK 1933/08, LEX nr 582865).

W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo zrealizowały obowiązki w zakresie postępowania wyjaśniającego, co do zasady zapewniając stronie prawo czynnego udziału w postępowaniu. Pełnomocnik skarżącej w toku postępowania był informowany o podejmowanych przez organy czynnościach w ramach postępowania wyjaśniającego, a przed wydaniem decyzji był informowany o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do niego.

Podkreślić należy, że wbrew zarzutom skargi, wobec zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, nie było konieczności przeprowadzania przez organ dodatkowego dowodu z przesłuchania świadka D. U. (funkcjonariusza policji) oraz J. Ż. (syna skarżącej), pomimo składnego przez skarżącą w tym względzie wniosku w odwołaniu. Nie wskazano na jaką okoliczność należało przeprowadzić dowód z zeznań świadka D. U. W aktach sprawy znajduje się pismo z 9 czerwca 2022 r. skierowane do Komisariatu Policji [...] w K., w którym wskazuje się na okoliczności związane z naruszeniem posiadania, miru domowego (k. 102). W ocenie Sądu, przeprowadzenie tych dowodów było zbyteczne dla rozstrzygnięcia tej sprawy.

Dołączone do akt decyzje (organu I instancji z 20 września 2023 r. - k. 86 a.s. oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Wojewody z 8 grudnia 2023 r. o odmowie zameldowania skarżącej na pobyt stały w ww. lokalu) nie mogły stanowić elementu oceny legalności zaskarżonej decyzji przez Sąd, podobnie jak faktury za prąd (za okres od lutego do maja 2023 r.). Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Reasumując, w ocenie Sądu nie można więc postawić skutecznie orzekającym organom naruszenia przepisów postępowania - artykułów - 7, 77 § 1, 80, 78, 85 k.p.a., w stopniu mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy ustaliły bowiem wszystkie istotne dla treści rozstrzygnięcia okoliczności sprawy i prawidłowo oceniły materiał dowodowy, wyjaśniając w motywach podjętych rozstrzygnięć z jakich powodów faktycznych i prawnych uznały zasadność wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącą z miejsca stałego pobytu, co wypełnia postanowienia art. 107 § 3 k.p.a.

Nie można też zarzucić organom naruszenia przepisów prawa materialnego - w szczególności art. 35 ustawy o ewidencji ludności - poprzez błędną wykładnię i zastosowanie - w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - skoro wskazały jakie przesłanki są niezbędne do podjęcia decyzji o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu i ustaliły ich zaistnienie, które mają odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym.

Wobec powyższego skarga nie mogła wywrzeć zmierzonego skutku. Postępowanie o wymeldowanie jest jedynie postępowaniem stwierdzającym brak przebywania w miejscu stałego pobytu, a które ma na celu doprowadzenie stanu ewidencji ludności do zgodności ze stanem faktycznym. W postępowaniu tym nie mogą być natomiast rozstrzygane żadne inne kwestie, w tym majątkowe, czy związane z toczącymi się postępowaniami sądowymi w sprawie o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości czy o zniesienie współwłasności. Mając na uwadze cywilistyczne tło przedmiotowej sprawy, Sąd i orzekające organy administracyjne z dużą dozą ostrożności podchodziły do wiarygodności zeznających w tej sprawie świadków oraz zawartej w pismach procesowych argumentacji, która ewidentnie dotykała spornych między stronami kwestii cywilistycznych związanych ze sporem toczącym się przed sądem powszechnym.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że decyzja o wymeldowaniu potwierdza jedynie opuszczenie stałego miejsca pobytu przez określoną osobę. Nie kreuje zatem żadnego uprawnienia, ani też w żaden sposób nie ogranicza praw do lokalu, nie będąc związana z prawem własności tego lokalu i nie może służyć ochronie własności czy też posiadania (tak chociażby WSA w Łodzi w wyroku z 23 kwietnia 2021 r., sygn. akt: III SA/Łd 260/21). Brak jest bowiem wymogu, aby miejsce stałego pobytu, czyli centrum życiowe danej osoby znajdowało się w lokalu będącym własnością tej osoby, czy też przez nią wynajmowanym.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), orzekł, jak w sentencji wyroku.