Postanowienie NSA, sygn. akt II GW 29/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 69 ust. 1, art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 33a ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 595
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - tekst jednolity.
article: art. 61 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 września 2015 r. nr SO.05-7356/30/12 o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K., Prezydentem Miasta K. a Wojewodą [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o rozłożenie na raty należności pieniężnej z tytułu wykonania niezbędnych robót zabezpieczających w trybie art. 69 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane postanawia: wskazać Prezydenta Miasta K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 15 września 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K., Wojewodą [...] i Prezydentem Miasta K. w sprawie wniosku J. S. i A. S. o rozłożenie na raty należności pieniężnej w wysokości 240.236 zł z tytułu wykonania niezbędnych robót zabezpieczających w trybie art. 69 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), poprzez wskazanie jako właściwego Wojewody [...].

Wnioskodawca stwierdził, że decyzją z dnia [...] października 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał J. S. i A. S. rozbiórkę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usytuowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w K. oraz uporządkowanie terenu w terminie od dnia [...] do dnia [...].

W związku z pogarszającym się stanem technicznym nieużytkowanego budynku mieszkalnego, stwarzającego stan zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz mienia, zaszła konieczność zagruzowania budynku do wysokości ścian parteru oraz pryzmowania gruzu, a następnie ogrodzenia terenu, w celu zlikwidowania stanu zagrożenia, w trybie art. 69 Prawa budowlanego, który stanowi, że: "w razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, właściwy organ zapewni, na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających".

Wojewoda [...] przyznał PINB środki pieniężne z rezerwy [...] Urzędu Wojewódzkiego w celu wykonania rozbiórki obiektu budowlanego.

Wnioskodawca podniósł, że obecnie prowadzona jest wobec współwłaścicieli obiektu budowlanego – J. S. i A. S. egzekucja należności pieniężnej w łącznej wysokości 240.236 zł stanowiącej koszt wykonania zastępczego.

Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, kwestię rozkładania na raty tego typu należności regulują przepisy art. 55, 57 pkt 3 oraz 58 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.). Zgodnie z art. 58 ust. 1 pkt 4 tej ustawy do rozłożenia na raty spłaty tych należności uprawniony jest dysponent części budżetowej. Z tej przyczyny organ przekazał wniosek o rozłożenie na raty do Wojewody [...], który jednak uznał, że właściwy w sprawie jest Prezydent Miasta K. i przekazał mu wniosek w dniu 6 sierpnia 2015 r.

Następnie pismem z dnia 26 sierpnia 2015 r. Prezydent Miasta K. również uznał się niewłaściwym i przekazał wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

PINB w K. podkreślił, że wszystkie środki, które przekazywane są przez organ egzekucyjny czyli Naczelnika Urzędu Skarbowego do PINB, ściągnięte w ramach postępowania egzekucyjnego należności o charakterze pieniężnym, bezpośrednio zwracane są Wojewodzie [...] jako podmiotowi uprawnionemu do dysponowania tvmi środkami pieniężnymi. Środki te nie zostały ujęte w budżecie PINB na 2014 czy 2015 r. jako część tego budżetu. Pochodziły one z budżetu Wojewody [...], w związku z czym po ich odzyskaniu w drodze egzekucji również do tego budżetu zostaną zwrócone.

Wnioskodawca zauważył ponadto, że jest częścią administracji rządowej niezespolonej na szczeblu powiatu, a powiązanie z administracją samorządową następuje wyłącznie poprzez współdecydowanie o obsadzie stanowiska powiatowego inspektora nadzoru budowlanego oraz na poziomie księgowym, ponieważ budżet PINB jest ujmowany jako część budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

W odpowiedzi na wniosek Wojewoda [...] wniósł o umorzenie postępowania w sprawie lub o rozstrzygnięcie sporu o właściwość i wskazanie jako organu właściwego do załatwienia sprawy Prezydenta Miasta K. Wojewoda podkreślił, że warunkiem wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny merytorycznego orzeczenia w przedmiocie sporu kompetencyjnego jest istnienie sporu prawnego. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie ma sporu kompetencyjnego, gdyż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uznał się właściwym do rozpoznania sprawy w piśmie skierowanym do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K., podając, że jest wierzycielem z tytułu należności wykonania zastępczego. Wojewoda stwierdził następnie, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego jest powiatową jednostką budżetową, co wynika z treści art. 33a ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, a zatem do rozpatrzenia wniosku o rozłożenie na raty należności wynikającej z tytułu wykonania zastępczego dokonanego na podstawie art. 69 ust. 1 Prawa budowlanego jest właściwy Prezydent Miasta K.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta K. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego poprzez wskazanie jako organu właściwego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. W uzasadnieniu Prezydent podniósł, że wniosek zobowiązanych może rozpoznać jedynie organ wydający decyzję, będący jednocześnie wierzycielem, w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do właściwości którego należy sprawa będąca przedmiotem egzekucji. Również z treści art. 61 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych wynika, że organem właściwym do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, w przedmiocie m.in. udzielania ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności wskazanych w tym przepisie, a więc także rozkładania na raty należności wynikającej z tytułu wykonania zastępczego, jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego.

W piśmie z dnia 20 października 2015 r. J. S. i A. S. wnieśli o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jako uczestnicy postępowania i stwierdzili, że w rozpoznawanej sprawie właściwym do rozpatrzenia ich wniosku o rozłożenie należności na raty jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie J. S. i A. S. wystąpili z wnioskiem o rozłożenie na raty należności pieniężnej stanowiącej koszt wykonania zastępczego, do zwrotu której zostali wezwani na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane - jako właściciele budynku. Zgodnie z tym przepisem, w razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, właściwy organ zapewni, na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających. Jak wynika z powyższego, warunkiem zastosowania niezbędnych środków zabezpieczających jest konieczność niezwłocznego działania przez organ. Aby doszło do skutecznego usunięcia niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, organ jest zobowiązany w pierwszej kolejności do podjęcia odpowiednich czynności zabezpieczających, a następnie może dochodzić zwrotu poniesionych nakładów od właściciela lub zarządcy nieruchomości.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Organem właściwym do zastosowania art. 69 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane był, na podstawie art. 83 ust. 1 tej ustawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. To ten organ zarządził dokonanie rozbiórki budynku w koniecznym zakresie i zawarł umowę z wykonawcą.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. argumentuje, że otrzymał środki na dokonanie zabezpieczenia z rezerwy budżetowej Urzędu Wojewódzkiego i z tej przyczyny to Wojewoda [...] powinien rozpoznać wniosek o rozłożenie na raty. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia w sprawie wobec jednoznacznego stwierdzenia, że to PINB w K. poniósł wydatki na dokonanie czynności zabezpieczających, skoro ten organ był podmiotem ustawowo zobowiązanym do ich przeprowadzenia.

W tym miejscu konieczne jest wyjaśnienie, że w istocie środki finansowe, którymi dysponuje powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, są na podstawie art. 33a ust. 2 i 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.), środkami finansowymi powiatu. Zgodnie bowiem z wymienionymi przepisami, jednostki organizacyjne stanowiące aparat pomocniczy kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży, z wyjątkiem jednostek organizacyjnych Policji, są powiatowymi jednostkami budżetowymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (obecnie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.).

Skoro zatem w sprawie doszło do podjęcia czynności zabezpieczających, których koszty zostały pokryte przez organ będący powiatową jednostką budżetową, to oznacza, że właściciele budynku zobowiązani są do zwrotu kosztów tych działań wobec PINB w K. jako dysponenta środków budżetowych powiatu. Zwrot kosztów zastosowania niezbędnych środków zabezpieczających, na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, stanowi w konsekwencji należność budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Decyzję o rozłożeniu na raty tej należności powinien zatem podjąć, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia

2009 r. o finansach publicznych, Prezydent Miasta K.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.