Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 842/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 59f
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 141 par. 4, art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 1409/18 w sprawie ze skargi M.B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 1409/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M.B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (zwanego dalej: WINB) z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...]. Poddanym kontroli Sądu I instancji postanowieniem, WINB utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. (zwanego dalej: PINB) z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] nakładające na A.K. opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł za nadbudowę i rozbudowę budynku na działce nr [...] w S..

W skardze kasacyjnej M.B. zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:

1. art. 59 f ust. 1 , 4 i 5 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414; zwanej dalej: p.b. z 1974 r.) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, przez Sąd, że opłata legalizacyjna ustalona dla A.K. , który dopuścił się samowoli budowlanej, powinna wynosić 50 000 zł., podczas gdy prawidłowa interpretacja tegoż przepisu w powiązaniu z analizą stanu faktycznego prowadzi do konkluzji, że opłata ta winna być sumą kar obliczonych dla różnych kategorii obiektu za każdą stwierdzoną nieprawidłowość;

2. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270; zwanej dalej: p.p.s.a.) poprzez sporządzenie przez Sąd uzasadnienia niewyjaśniającego:

- stanu sprawy - brak dokładnego określenia (poprzez rzetelny protokół oględzin lub opinię biegłego) charakteru zmian pomieszczeń w tym zmian w ich kubaturze oraz opisu tych pomieszczeń co umożliwiłoby dokładne ustalenie stanu faktycznego,

- podstawy prawnej wydanego wyroku i stanu prawnego przyjętego przy ocenie stanu faktycznego tj. przepisów ustawy Prawo budowlane (w szczególności Sąd nie odniósł się w tym uzasadnieniu do wszystkich zarzutów skargi M.B. w oparciu rozstrzygnięcia na kserokopii projektu budowlanego przy braku działań mających na celu uzyskanie oryginału tegoż dokumentu, zarzutu naruszenia art. 59 f Prawa budowlanego w zakresie wymiaru kar jednostkowych i sumy kar za naruszenie przepisów);

3. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia aprobującego zaniechanie poinformowania M.B. przez PINB o możliwości wypowiedzenia się o co do zebranych dokumentów oraz do składania wniosków i pism procesowych.

Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazała, że Sąd I instancji dopuścił się w szczególności obrazy przepisu art. 59 f ust. 1 , 4 i 5 p.b. z 1974 r. poprzez przyjęcie , że opłata legalizacyjna ustalona dla A.K., który dopuścił się samowoli budowlanej, powinna wynosić 50 000 zł., podczas gdy prawidłowa interpretacja tegoż przepisu w powiązaniu z analizą stanu faktycznego prowadzi do konkluzji, że opłata ta winna być sumą kar obliczonych dla różnych kategorii obiektu za każdą stwierdzoną nieprawidłowość.

Wskazała także, że w uzasadnieniu nie można znaleźć zwięzłego wskazania stanu sprawy albowiem Sąd zaakceptował swoim wyrokiem brak dokładnego określenia charakteru zmian pomieszczeń w tym zmian w ich kubaturze oraz opisu tych pomieszczeń, co umożliwiłoby dokładne ustalenie stanu taktycznego. Organy administracji nie dokonały rzetelnej inwentaryzacji wszelkich zmian w przedmiotowym budynku. Pomocnym byłby tu rzetelny protokół oględzin lub nawet opinia biegłego wskazującego czasookres dokonywanych zmian w budynku A.K. jak też dokładne obliczenie kubatury wszystkich pomieszczeń celem weryfikacji dokumentów przez niego przedstawionych , które mając na uwadze charakter sprawy oraz grożącą dolegliwość finansową - uwarunkowaną wielkością pomieszczeń, mogą być niezgodne ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu wyroku brak jest także odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Sąd nie dokonał jasnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w szczególności w świetle obowiązującego art. 59 f ust. 1 , 4 i 5 p.b. z 1974 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji.

Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. W ocenie skarżącej kasacyjnie do naruszenia tego przepisu miało dojść poprzez uniemożliwienie jej przez PINB, wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Zatem dla skutecznego podniesienia zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. konieczne jest wykazanie przez stronę powołującą się na owo naruszenie prawa, jakich czynności nie mogła ona dokonać, bądź jakich dowodów nie mogła zawnioskować wskutek naruszenia przez organ art. 10 k.p.a. Naruszenie przywołanego przepisu poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków (w tym wniosków dowodowych) oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyroki NSA z 18 maja 2006 r., II OSK 831/05; z 24 maja 2007 r., II GSK 4/07; z 23 listopada 2007 r., I OSK 1614/06; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca kasacyjnie nie wykazała, aby wskazane przez nich uchybienie miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przedstawiła jakiejkolwiek argumentacji mającej wykazać, iż Sąd I instancji powinien był uwzględnić skargę z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.

Sąd I instancji nie dopuścił się także naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. O naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych warunków. Z treści przepisu, którego naruszenia miałby dopuścić się Sąd I instancji wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tej normy prawnej. Wbrew argumentacji skarżącej kasacyjnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku opisano stan faktyczny stanowiący podstawę orzekania, omówiono także mające zastosowanie w sprawie przepisy Prawa budowlanego. To, że skarżąca kasacyjnie nie podziela stanowiska wyrażonego przez Sąd I instancji w omawianym zakresie, nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie bowiem podkreślano, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować trafności merytorycznej wyroku (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 910/20; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W końcu niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 59 f ust. 1 , 4 i 5 p.b. z 1974 r. już tylko z tego powodu, że w ustawie Prawo budowlane z 1974 r. brak jest wskazanego w skardze kasacyjnej art. 59 f ust. 1 , 4 i 5. Jeśli natomiast zamiarem autora skargi kasacyjnej było wskazanie w podstawie kasacyjnej art. 59 f ust. 1 , 4 i 5 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., na który powołały się organy administracji nadzoru budowlanego, to zarzut taki również uznany zostałby jako niezasadny, bowiem skarga kasacyjna nie zawiera jakiejkolwiek argumentacji, dla której należałoby przyjąć, że opłata powinna być sumą kar obliczonych dla różnych kategorii obiektu za każdą stwierdzoną nieprawidłowość. Rolą autora skargi kasacyjnej, którym z mocy prawa powinien być profesjonalny pełnomocnik, jest poprawne sformułowanie zarzutów kasacyjnych, poprzez wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego, które Sąd I instancji naruszył, a następnie rzetelne ich uzasadnienie. Do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jako sądu II instancji nie należy konkretyzowanie zarzutów kasacyjnych, ich uściślanie, korygowanie, uzupełnianie, czy też poszukiwanie rzeczywistej intencji strony składającej środek prawny. Braki w tym zakresie nie podlegają konwalidacji i czynią skargę kasacyjną nieskuteczną, uniemożliwiając dokonanie merytorycznej oceny tego środka zaskarżenia.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

-----------------------

4