Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1387/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2021 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz M.P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. ("naczelnik", "organ pierwszej instancji"), decyzją z [...] stycznia 2020 r. określił M.P. ("strona", "skarżąca") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia w 2014 r. nieruchomości i praw majątkowych nabytych lub wybudowanych po dniu 31 grudnia 2008 r. opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w wysokości 45 376 zł. W treści decyzji, powołując się na przepisy art. 220 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej "ordynacja podatkowa") oraz art. 223 ordynacji podatkowej, zawarto pouczenie o 14-dniowym terminie do złożenia odwołania.

Wskazana wyżej decyzja została doręczona stronie, w trybie art. 150 ordynacji podatkowej, w dniu 31 stycznia 2020 roku.

W dniu 12 marca 2020 r. do naczelnika wpłynęło odwołanie strony z dnia 10 marca 2020 r. od ww. decyzji organu pierwszej instancji, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania oraz wnioskiem o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że o wydaniu ww. decyzji organu pierwszej instancji, jak i o wszczętym postępowaniu nic nie wiedziała. Wyjaśniła, że 9 marca 2020 r. otrzymała informację SMS z banku o zajęciu rachunku bankowego przez Urząd Skarbowy. Tego samego dnia wraz z mężem, udała się do Urzędu Skarbowego W., gdzie została poinformowana, że wobec niej oraz jej męża zostały wszczęte postępowania podatkowe, a następnie - w dniu 13 stycznia 2020 r. - wydane zostały decyzje podatkowe. Strona wskazała, że nie wiedziała o fakcie wydania decyzji i nie mogła odebrać przesyłki ją zawierającej, ponieważ 10 stycznia 2020 r. wraz z mężem wyleciała do Genui, z której wróciła w nocy z 18 na 19 stycznia 2020 roku. Następnie skarżąca poinformowała, że 25 stycznia 2020 r. jej mąż trafił do szpitala, z którego został przetransportowany do Kliniki [...], gdzie przebywał do dnia 3 lutego 2020 roku. Strona wyjaśniła, że w zasadzie cały czas towarzyszyła mężowi. Wskazała, że w okresie od 10 stycznia 2020 r. do 3 lutego 2020 r., ani ona, ani jej mąż nie przebywali w mieszkaniu przy ul. [...] i nie mieli żadnej wiedzy, że Urząd próbował doręczyć decyzję podatkową. Ponadto strona wskazała, że po 3 lutego 2020 r. ani ona, ani jej mąż nie wiedzieli, że urząd wysłał do nich korespondencję, "bowiem w naszej skrzynce nie było żadnego awizo". Wyjaśniła, że od zeszłego roku zmagają się wraz z mężem ze złą jakością usług Poczty Polskiej. W grudniu

2019 r. złożyli skargę w Urzędzie Pocztowym [...]. Do ww. wniosku załączono: wydruk rezerwacji oraz biletów lotniczych potwierdzających wylot do Genui, kartę informacyjną z Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P., kartę informacyjną z Kliniki [...], skargę na dostawców poczty z dnia 2 grudnia 2019 roku.

Postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. ("Dyrektor", "organ odwoławczy") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że termin do wniesienia odwołania, określony przepisem art. 223 § 1 i 2 pkt 1 ordynacji podatkowej, jest terminem procesowym albowiem określa on termin do dokonania czynności procesowej - wniesienia odwołania. Gdy czynność procesowa nie została przez stronę dokonana w terminie – wyjaśnił organ odwoławczy - wówczas zachodzi uchybienie terminu w postępowaniu podatkowym, co powoduje jej bezskuteczność prawną. Przepisy przewidują jednak instytucję procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, tzw. instytucję przywrócenia terminu. Reguluje ją przepis art. 162 § 1 ordynacji podatkowej.

Dalej Dyrektor wskazał – nawiązując do treści ww. przepisu - że jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, o braku winy w niedopełnieniu czynności w terminie można mówić wyłącznie wtedy, gdy wywiązanie się z takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony. Jednocześnie przyjmuje się, że od strony postępowania należy oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Zdaniem Dyrektora art. 162 § 1 ordynacji podatkowej nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Oznacza to, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu, wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania, wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy).

W ocenie Dyrektora, wskazane przez stronę okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika. Organ odwoławczy zauważył, że ocena braku winy następuje z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy. Wina, w rozumieniu art. 162 ordynacji podatkowej, oznacza nie tylko świadome działanie zmierzające do wywołania negatywnych skutków, ale również obiektywny brak staranności. Przywrócenie terminu wyklucza bowiem każdy rodzaj winy. Natomiast działanie niezawinione to takie działanie, które zostało spowodowane przeszkodą niemożliwą do przezwyciężenia, spowodowane okolicznościami nagłymi i nieprzewidywalnymi. Dyrektor zauważył, że strona posiadała wiedzę o toczącym się postępowaniu, o czym świadczy kierowane do strony postanowienie Naczelnika z [...] listopada 2019 r. odebrane osobiście przez skarżącą w dniu 13 grudnia 2019 roku. W opinii Dyrektora mogła zatem przewidywać, że decyzja kończąca to postępowanie zostanie wydana.

W ocenie organu odwoławczego strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu. Podnoszone okoliczności nie są okolicznościami nagłymi i wyjątkowymi. Ponadto – w ocenie Dyrektora - strona nie wyjaśniła powodów, dla których nie mogła przy dokonaniu czynności posłużyć się inną osobą. np. ustanowić pełnomocnika w osobie członka rodziny lub też wyznaczyć fachowego pełnomocnika. W okresie od 1 lutego 2020 r. do 14 lutego 2020 r., tj. w czasie gdy płynął termin do wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji, strona nie złożyła odwołania, mimo iż w tym okresie nie istniała przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie powyższej czynności.

Odnosząc się natomiast do podnoszonej w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu okoliczności niedocierania kierowanej do strony korespondencji z Urzędu Skarbowego W., Dyrektor podkreślił, że kwestia ta podlegała jego ocenie w postępowaniu badającym terminowość wniesionego odwołania. W zakresie tym Dyrektor, postanowieniem z [...] czerwca 2020 r., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przyjmując, że decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona 31 stycznia 2020 roku. Przy czym – wyjaśnił organ odwoławczy - wniosek ten oparto m.in. na informacji uzyskanej z Poczty Polskiej S.A. Biuro Wsparcia Klientów, udzielonej w piśmie z 12 czerwca 2020 roku. Z informacji tej wynika, że skarga Państwa M. i W.P. z 2 grudnia 2019 r. na nieprawidłowe doręczanie przesyłek przez pracowników Poczty Polskiej została uznana za nieuzasadnioną.

Na przedstawione wyżej postanowienie organu odwoławczego z 17 czerwca 2020 roku strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze tej, datowanej 6 lipca 2020 roku, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 162 § 1 ordynacji podatkowej polegające na błędnym przyjęciu, że nie zachowała ona należytej staranności i dbałości w prowadzeniu własnych spraw, przez co nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez mojej winy.

W uzasadnieniu skargi M.P. wskazała, że stanowisko zaprezentowane przez Dyrektora jest błędne, bowiem nie dotyka istoty tego problemu jakim była nagła, bardzo poważna choroba oraz hospitalizacja jej męża w okresie, kiedy na poczcie upływał termin do odbioru nieznanej skarżącej korespondencji z Urzędu Skarbowego, a którą okazała się decyzja podatkowa. Brak możliwości odbioru przez skarżącą korespondencji na poczcie w okresie ciężkiej choroby i hospitalizacji męża – podniosła skarżąca - spowodował, że nie miała ona pojęcia o wydaniu decyzji podatkowej i jej zastępczym doręczeniu.

Skarżąca zarzuciła również, że Dyrektor odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania niezrozumiale, jak również bezzasadnie wskazał, że skarżąca nie zadbała o swoje sprawy, ponieważ wiedziała o toczącym się postępowaniu i mogła przewidzieć, że decyzja kończąca postępowanie zostanie wydana. Podniosła, że gdyby miała wyjechać na dłużej zadbałby o sprawy odbioru korespondencji. Zdaniem Skarżącej niezrozumiałe jest także twierdzenie Dyrektora, że we wniosku jako przyczynę uchybienia do wniesienia terminu Skarżąca wskazywała na wyjazd do Genui, problemy zdrowotne oraz zmaganie się ze złą jakością usług świadczonych przez Pocztę Polską. W ocenie skarżącej jest to całkowicie błędne rozumowanie, odbiegające od istoty zagadnienia i mające na celu jedynie próbę uzasadnienia niewłaściwego rozstrzygnięcia, jakie zapadło w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie sąd wyjaśnia, że zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: "ppsa") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ppsa).

Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia - w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.

Jednakże, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ppsa, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 135 ppsa, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 ppsa dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ppsa, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, w przedstawionych wyżej granicach, sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, a zaskarżone postanowienie z 17 czerwca 2020 roku narusza przepisy prawa w stopniu nakazującym jego uchylenie.

Zgodnie z treścią art. 162 § 1 ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 powołanego przepisu ordynacji podatkowej, podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, natomiast z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Z powołanych przepisów wynikają cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić kumulatywnie. Po pierwsze, zainteresowany musi uprawdopodobnić brak jego winy w uchybieniu terminu; musi więc uwiarygodnić, że nie dotrzymał terminu bez własnej winy. Po drugie, zainteresowany musi złożyć do właściwego organu wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Po trzecie, wniosek ten musi być wniesiony z zachowaniem zawitego (nieprzywracalnego) terminu wynoszącego 7 dni, licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Po czwarte, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona jest zobowiązana dokonać czynności, dla której termin ten był ustanowiony, np. złożyć odwołanie.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje spełnienie przez skarżącą trzech ostatnich wymienionych wyżej przesłanek. Osią sporu pozostaje ocena, czy w okolicznościach sprawy zostało uprawdopodobnione, że nie dochowanie terminu przez skarżącą nastąpiło bez jej winy. Zauważyć w tym miejscu należy, że przepis art. 162 § 1 ordynacji podatkowej nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, że jakiekolwiek niedbalstwo wnioskującego, każdy - nawet najlżejszy - stopień jego zawinienia w uchybieniu terminu dyskwalifikuje możliwość zastosowania wobec niego przedmiotowej instytucji. Kryterium braku winy jako przesłanka wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym, przeszkody powodujące uchybienie terminu muszą mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego. Przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd, że przywrócenie terminu jest niemożliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 695/07).

Zauważyć również należy, że brak winy w uchybieniu terminowi określa się według kryterium obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy (w tym także nawet w stopniu lekkiego niedbalstwa) musi być przez stronę uprawdopodobniony. Przy ocenie winy strony w uchybieniu terminowi należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.

W ocenie sądu, wbrew stanowisku organu odwoławczego, okoliczności wskazane przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu spełniają również przesłankę braku jej winy w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji naczelnika z [...] marca 2020 roku.

Przy czym, w ocenie sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można poprzestać jedynie na badaniu wystąpienia okoliczności uchybienia terminu w okresie otwartym do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania upływał w niniejszej sprawie 14 lutego 2020 roku. Organ odwoławczy stwierdził, że do tego dnia, począwszy od 4 lutego 2020 roku nie występowały przeszkody uniemożliwiające wniesienie odwołania. Słusznie zostało podniesione w skardze, że taka konkluzja odbiega od istoty wskazanej we wniosku przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Skarżąca podnosiła we wniosku o przywrócenie terminu, że nie wiedziała o wydaniu decyzji, a także – z przyczyn opisanych we wniosku - nie mogła odebrać z poczty przesyłki zawierającej tę decyzję. W ocenie sądu argumentacja skarżącej, zgodnie z którą nie można wnieść odwołania od decyzji, w sytuacji gdy nie ma się wiedzy o wydaniu decyzji, jest całkowicie zrozumiała i logiczna. Przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia odwołania – co wynika jednoznacznie z twierdzeń skarżącej podnoszonych w toku postępowania – był brak jej wiedzy o wydaniu decyzji z [...] stycznia 2020 roku. Przyczyna ta ustała natomiast w dacie powiadomienia skarżącej przez bank o zajęciu jej rachunku bankowego przez urząd skarbowy, co miało miejsce 9 marca 2020 roku. Okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu i nie tylko uprawdopodobnione, lecz także udowodnione przez skarżącą, potwierdzają, że bez swojej winy skarżąca nie wiedziała o wydaniu decyzji z [...] stycznia 2020 roku, a w konsekwencji nie mogła wnieść w ustawowym terminie odwołania od tej decyzji.

Z dokumentów przedstawionych we wniosku o przywrócenie terminu wynika, że dniach od 10 do 19 stycznia 2020 roku skarżąca przebywała na wyjeździe do Genui. Oznacza to, że w dacie wydania decyzji ([...] stycznia 2020 roku), a także w dacie pierwszej awizacji przesyłki zawierającej decyzję ([...] stycznia 2020 roku) skarżąca przebywała po miejscem zamieszkania.

Sposób doręczenia decyzji z [...] stycznia 2020 roku wynika z adnotacji umieszczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru kierowanej do skarżącej przesyłki zawierającej ww. decyzję organu pierwszej instancji. Z adnotacji tych wynika, że ww. przesyłka z powodu niemożności jej doręczenia, w sposób wskazany w punkcie 1. (tj. m. in. adresatowi, pełnoletniemu domownikowi) pismo pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej "[...]" w dniu 17 stycznia 2020 roku. Z dalszych adnotacji, w tym podkreśleń stosownych treści na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym UP, wraz z informacją, o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z omawianych adnotacji wynika również, że z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, pismo awizowano powtórnie w dniu 27 stycznia 2020 roku (przesyłka wraz z ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru k. 90 akt postępowania podatkowego).

Z dokumentacji przedstawionej we wniosku o przywrócenie terminu wynika, że w czasie 14 dni, tj. w okresie, w którym możliwe było odebranie z urzędu pocztowego przesyłki zawierającej decyzję z [...] stycznia 2020 roku, zaistniały nagłe i niespodziewane okoliczności, z powodu których skarżąca nie mogła odebrać przedmiotowej przesyłki. Czternastodniowy termin, w którym możliwe było odebranie przesyłki zawierającej decyzję, liczony od dnia pierwszej awizacji upływał 31 stycznia 2020 roku. Natomiast kilka dni wcześniej – 25 stycznia 2020 roku, mąż skarżącej trafił do szpitala z uwagi na nagłe, znaczne pogorszenie stanu zdrowia. Mąż skarżącej przebywał w szpitalu do 4 lutego 2020 roku. W tej dacie nie było jednak możliwe powzięcie wiedzy o wydaniu decyzji, z uwagi na upływ czasu, w którym możliwe było odebranie przesyłki z urzędu pocztowego – okres awizacji upłynął bowiem 31 stycznia 2020 roku. W tych okolicznościach bez znaczenia pozostaje, że do 14 lutego 2020 roku biegł termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Raz jeszcze należy podkreślić, że wobec braku wiedzy skarżącej o wydaniu decyzji, nieracjonalnym jest oczekiwanie wniesienia odwołania od tej decyzji.

Zdaniem sądu wskazane we wniosku okoliczności, w szczególności związane z chorobą i hospitalizacją męża skarżącej stanowiły niezależną od niej przeszkodę nie do przezwyciężenia. Doświadczenie życiowe uczy, że w sytuacji nagłej, ciężkiej choroby osoby najbliższej, cała aktywność zostaje podporządkowana trosce i opiece nad chorą osobą. Towarzyszenie współmałżonkowi i opieka nad nim (nawet w sytuacji jego hospitalizacji) wynika również z przewidzianego przez ustawodawcę obowiązku wzajemnej pomocy małżonków, wskazanego w art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Wskazać również należy, że bez znaczenia pozostaje, że czas hospitalizacji małżonka skarżącej nie pokrywa się z całym okresem, w którym możliwe było odebranie z urzędu pocztowego przesyłki zawierającej decyzję z [...] stycznia 2020 roku. Nie można bowiem – zdaniem sądu – stawiać skarżącej zarzutu, że planowała odebrać przesyłkę w ostatnim okresie awizacji. Nie bez znaczenia pozostaje w niniejszej sprawie, że – jak twierdziła skarżąca – stan zdrowia jej męża spowodował, że od razu po powrocie w Genui udała się z małżonkiem do P. – w poszukiwaniu mocy lekarskiej. Twierdzenie to zostało uprawdopodobnione złożoną przy wniosku kartą wypisową Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w P.

Zdaniem sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można również postawić skarżącej zarzutu nienależytej dbałości o własne interesy. W szczególności zarzutu takiego nie uzasadnia okoliczność, że skarżąca wiedziała o toczącym się wobec niej postępowaniu podatkowym. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że w sposób prawidłowy zostało doręczone skarżącej postanowienie z [...] listopada 2019 roku o przesunięciu terminu załatwienia sprawy do 20 grudnia 2019 roku. W postanowieniu tym zostało wskazane, że termin zakończenia postępowania przypada na 10 grudnia 2019 roku i sprawa nie zostanie załatwiona w tym terminie. Powodem przesunięcia terminu załatwienia sprawy jest konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz późniejsza konieczność wyznaczenia Stronie terminu wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w trybie art. 200 ustawy – Ordynacja podatkowa (postanowienie wraz dowodem jego doręczenia w dniu 13 grudnia 2019 roku k. 75-76).

W świetle przedstawionej powyżej treści postanowienia z [...] listopada 2019 roku, słusznie zauważył organ odwoławczy, że skarżąca mogła przewidywać, że decyzja kończąca postępowania zostanie wydana. Uwadze organu odwoławczego umknęło jednak, że – jak wynika z akt sprawy przedstawionych sądowi wraz ze skargą - wbrew powyższym zapowiedziom (wynikającym z postanowienia z [...] listopada 2019 roku) decyzja nie została wydana w okresie do 20 grudnia 2019 roku, pomimo że w sprawie nie było przeprowadzone żadne postępowanie dowodowe. Z akt sprawy wynika, że kolejnymi czynnościami organu pierwszej instancji było postanowienie w trybie art. 200 ordynacji podatkowej o wyznaczeniu stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego (postanowienie k. 77) oraz postanowienie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 20 stycznia 2020 roku. To ostanie postanowienie, podobnie jak poprzednie było doręczone skarżącej przez awizo. Zauważyć należy, że daty awizacji tej przesyłki przypadają na okres świąteczny Świąt Bożego Narodzenia (pierwsze awizo - 23 grudnia 2019, a drugie awizo - 31 grudnia 2019 roku).

Zdaniem sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy bezprzedmiotowe są rozważania, czy dbając o własne interesy skarżąca mogła ustanowić pełnomocnika, dla reprezentowania w toku postępowania podatkowego. Bezprzedmiotowość tych rozważań wiąże się z tym, że przyczyna braku wiedzy o wydaniu decyzji (zagrażająca życiu choroba współmałżonka) nie mogła być przez skarżącą przewidziana i nie była przez nią planowana.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem sądu, bez znaczenia pozostają w niniejszej sprawie okoliczności dotyczące nieprawidłowości w działaniu poczty i wniesionej w związku z tym skargi przez skarżącą i jej męża. Okoliczności te mogą mieć znaczenie w sprawie, której przedmiotem jest badanie terminowości wniesienia odwołania. W takiej sprawie badaniu podlega również prawidłowość doręczenia decyzji, od której wniesiono odwołanie.

Przedstawione w niniejszym uzasadnieniu okoliczności, w ocenie sądu, świadczą o tym, że w odniesieniu do skarżącej zachodzą przewidziane w art. 162 ordynacji podatkowej, okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] stycznia 2020 roku. Przeciwne stanowisko organu odwoławczego, wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, stanowi o wydaniu go z naruszeniem wskazanego przepisu. W konsekwencji, zaskarżone postanowienie zostało uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ppsa, o czym sąd orzekł w punkcie 1) sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ppsa. Kwotę 100 zł zasądzoną na rzecz skarżącej z tego tytułu, stanowi uiszczony przez nią wpis od skargi.

Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.