Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 875/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6,  art. 15 ust. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi J. i J. H. na uchwałę Rady Gminy Marcinowice z dnia 30 września 2010 r. nr XLVI/257/10 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego projektowanego terenu górniczego w obrębie wsi Gola Świdnicka-Szczepanów-Krasków w Gminie Marcinowice oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 30 września 2010 r. Nr XLVI/257/10 podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) oraz art. 53 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947 z późn. zm.) w związku z uchwałą Nr XXII/119/08 Rady Gminy Marcinowice z dnia 7 listopada 2008 r., po stwierdzeniu zgodności projektu planu z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Marcinowice, Rada Gminy Marcinowice uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego projektowanego terenu górniczego w obrębie wsi Gola Świdnicka-Szczepanów-Krasków w Gminie Marcinowice.

Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnieśli – po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Rady Gminy Marcinowice do usunięcia naruszenia prawa – J. H. i J. H., reprezentowani przez pełnomocnika – radcę prawnego M. K.

W skardze pełnomocnik skarżących powołując się na przepis art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, wcześniej wskazywanej, zarzucił kwestionowanej uchwale naruszenie:

1. art. 21 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 140 kodeksu cywilnego poprzez uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego projektowanego terenu górniczego z istotnym naruszeniem istoty prawa własności przysługującego skarżącym, skutkującym uniemożliwieniem im wykonywania prawa własności, zachowania tego prawa i rozporządzania nim poprzez:

- ustalenie podstawowego przeznaczenia dla zabudowanej domem wielorodzinnym działki gruntu o nr ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości G. Ś. nr [...] jako terenu eksploatacji złoża granitu zamiast określenia przeznaczenia tej nieruchomości jako terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej,

- jednoczesne wprowadzenie w § 9 zaskarżonej uchwały zakazu remontu nieruchomości posadowionych na działce nr [...],

- brak ustalenia w § 13 uchwały sposobu tymczasowego zagospodarowania działki gruntu nr[...], uwzględniającego jej dotychczasowy sposób wykorzystania przez właścicieli, a obowiązującego do czasu jej zagospodarowania zgodnie z przeznaczeniem wynikającym z planu, co stanowi również naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.);

2. art. 13 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (tekst jednolity Dz.U. z 2000r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) poprzez wprowadzenie zakazu remontu nieruchomości, a tym samym uniemożliwienie spełnienia obowiązku ciążącego na właścicielach, a polegającego na konieczności utrzymywania lokalu w należytym stanie, jak ochronie dobra wspólnego polegającego min. na remontowaniu nieruchomości wspólnej;

3. art. 6 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 5 i 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie normy prawnej w części dotyczącej ustalenia podstawowego przeznaczenia jako terenu eksploatacji złoża granitu oraz zakazu zabudowy (budowy, przebudowy, remontu) dla działki [...] w G. Ś. poprzez naruszenie prawa własności skarżących związanego z działką nr[...] , jak również bezpieczeństwa ludzi i mienia;

4. art. 15 ust. 2 pkt 3, 7, 11 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1, 5, 6, 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieuwzględnienie uwarunkowań wynikających z:

- dotychczasowego zagospodarowania terenu, w szczególności zagospodarowania

działki nr [...] zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym;

- warunków i jakości życia mieszkańców w tym ochrony ich zdrowia - w zakresie osób mieszkających w budynku mieszkalnym wielorodzinnym posadowionym na działce gruntu nr [...], której przeznaczenie zgodnie z uchwałą określono na "tereny eksploatacji złoża granitu" poprzez narażenie ich na bezpośrednie, znaczne

pogorszenie się warunków i jakości życia;

- zagrożenia bezpieczeństwa ludności i mienia - w zakresie osób mieszkających w budynku mieszkalnym wielorodzinnym posadowionym na działce gruntu nr[...], poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia remontu wymaganego do utrzymania prawidłowego stanu budynku zgodnie z wymogami prawa budowlanego, co stwarza bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców budynku, jak również ich mienia (własności);

5. art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1, 5 i 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 51 ust. 2 w zw. z art. 53 ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity Dz.U. z 2005r., Nr 228, poz. 1947 ze zm.) poprzez uznanie, iż prawidłowe wykorzystanie złoża, którego dotyczy przedmiotowa uchwała Rady Gminy Marcinowice wymaga ustalenia przeznaczenia działki gruntu nr [...] jako teren eksploatacji złoża granitu, podczas gdy takie ustalenie przeznaczenia działki gruntu nr [...] nie było konieczne dla ochrony złoża granitu i jego prawidłowego wykorzystania, a nadto poprzez zaniechanie wyznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego filaru ochronnego w granicach którego, ze względu na ochronę oznaczonych dóbr (życie i zdrowie ludzi mieszkających na działce nr [...] oraz mienie skarżących), wydobywanie kopalin nie może być prowadzone albo może być dozwolone tylko w sposób zapewniający ochronę tych dóbr.

Wskazując na powyższe pełnomocnik J. H. i J. H. wniósł o:

1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały:

- w zakresie w jakim ustala podstawowe przeznaczenie dla zabudowanej domem wielorodzinnym działki gruntu o nr ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości G. Ś. [...] jako PGE(P) - tereny eksploatacji złoża granitu; sposób eksploatacji - odkrywka wgłębna, wielopoziomowa, wydobycie przy użyciu materiałów wybuchowych;

- w zakresie w jakim nie ustala przebiegu dróg dojazdowych do działki gruntu nr[...];

- § 9 zaskarżonej uchwały przewidującego w granicach występowania złoża zakaz zabudowy (budowy, przebudowy, remontu) za wyjątkiem obiektów i urządzeń niezbędnych do prawidłowej eksploatacji złoża;

2) ewentualnie, w przypadkach wynikających z art. 94 w zw. z art. 101 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) o orzeczenie niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały;

3) dopuszczenie dowodów z:

- pisma skarżących z dnia 29 sierpnia 2011 r.;

- uchwały nr XIII/52/ll Rady Gminy Marcinowice z dnia 23 września 2011 r.;

- odpisu opinii biegłego sądowego L. B. z czerwca 2011 r., I Ns 478/10;

- odpisów Kw nr [...], Kw nr [...], Kw nr [...], Kw [...];

4) orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania od Gminy Marcinowice solidarnie na rzecz skarżących obejmujących koszty niezbędne do celowego dochodzenia prawa w postaci kosztów sądowych, wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 240 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 34 zł.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wyjaśnił m.in., że J. H. i J. H. są współwłaścicielami lokalu mieszkalnego położonego w G. Ś. nr [...] mieszczącego się w budynku posadowionym na działce gruntu nr [...], dla której Rada Gminy Marcinowice ustaliła w zaskarżonej uchwale jako przeznaczenie podstawowe – teren eksploatacji złoża granitu, a jako sposób eksploatacji – odkrywkę wgłębną, wielopoziomową, wydobycie przy użyciu materiałów wybuchowych – oznaczenie PGE(P). W ocenie pełnomocnika skarżących wprowadzenie takiej zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rażąco narusza ich interesy jako współwłaścicieli lokalu mieszkalnego i współużytkowników wieczystych działki nr[...]. Następnie pełnomocnik J. H. i J. H. wskazał w uzasadnieniu, że w § 9 zaskarżonej uchwały Rada Gminy Marcinowice określiła granice i sposoby zagospodarowania terenów i obiektów podlegających ochronie ustanawiając zakaz zabudowy (budowy, przebudowy, remontu) obiektów w granicach występowania złoża za wyjątkiem obiektów niezbędnych do prawidłowej eksploatacji złoża, nie ustalając jednocześnie sposobów i terminów tymczasowego urządzania i użytkowania terenów.

W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik skarżących przedstawił stanowiska Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego dotyczące istoty i ochrony prawa własności, podkreślając przy tym, że zgodnie z nimi treścią prawa własności w szerszym ujęciu są nie tylko uprawnienia określone w art. 140 kodeksu cywilnego, ale także gwarantowane przez Konstytucję wolność nabywania własności, zachowania jej i rozporządzania nią.

Zdaniem pełnomocnika skarżących w zapisach kwestionowanej uchwały te zasady zostały zlekceważone, bowiem ustalenie przeznaczenia tej działki na cele eksploatacji złoża granitu oraz połączony z tym zakaz remontu nieruchomości mieszkaniowych przy jednoczesnym braku ustalania tymczasowego sposobu korzystania z tej nieruchomości sprawi, iż skarżący zostaną pozbawieni prawa własności. Budynek ten wymaga remontu znacznie wykraczającego poza zakres napraw bieżących, a skarżący na obecną chwilę zostali pozbawieni możliwości korzystania z przysługującego im prawa własności, a w przyszłości, stosowanie się do zaskarżonej uchwały, doprowadzi w ogóle do pozbawienia ich tego prawa.

Pełnomocnik skarżących podkreślił przy tym – powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że doprowadzenie do takich skutków poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mieści się w zakresie kompetencji gminy. Z tych względów wynikający z § 9 zaskarżonej uchwały zakaz zabudowy – w tym budowy, przebudowy i w szczególności remontu obiektów w granicach występowania złoża, który to zakaz bezpośrednio dotyczy budynku mieszkalnego, w którym właścicielami lokalu są skarżący, stanowi istotne naruszenie prawa własności do nieruchomości lokalowej przeznaczonej na cele mieszkaniowe. Zakaz ten jest bowiem ingerencją w prawo właścicieli do rozporządzania własnością i korzystania z niej, w tym do ochrony i zachowania tego prawa. Organ podejmując zaskarżoną uchwałę bezprawnie ograniczył uprawienia skarżących wynikające z ich prawa własności poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia remontu, który w świetle przepisów prawa budowlanego jest konieczny i wymagany celem zabezpieczenia obiektu przed dalszą degradacją i całkowitym zniszczeniem. (Konieczność przeprowadzenia remontu potwierdza opinia biegłego sądowego mgr inż. L. B. z czerwca 2011 roku sporządzona w sprawie toczącej się przez Sądem Rejonowym w Ś. o sygn. akt I Ns 478/10).

Pełnomocnik podkreślił również, iż postanowienie § 9 uchwały ma istotny wpływ nie tylko na prawa, ale na obowiązki skarżących, jako właścicieli lokalu mieszkalnego. W świetle bowiem art. 13 ustawy o własności lokali skarżący obowiązani są utrzymywać swój lokal w należytym porządku, uczestniczyć w kosztach zarządu nieruchomością wspólną oraz współdziałać z innymi współwłaścicielami w ochronie wspólnego dobra. Zakaz remontu wprowadzony przez Gminę w uchwale uniemożliwia wszystkim współwłaścicielom przeprowadzenie remontu współuczestniczenie w zarządzaniu nieruchomością i ochronie wspólnego dobra.

Ponadto wskazał, że obowiązek uwzględnienia prawa własności w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wynika z art. 1 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Tym samym przewidziana w ustawie swoboda regulacyjna przysługująca gminom w dziedzinie zagospodarowania przestrzennego nie jest absolutna. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2001 roku w sprawie o sygn. akt K 27/00 (OTK z 2001 r., Nr 2, poz. 29) organy gminy właściwe do sporządzania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i następnie do uchwalenia tego planu, muszą się kierować ogólnymi zasadami określonymi w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przepisami innych ustaw regulującymi określone sprawy szczegółowe z zakresu gospodarki przestrzennej oraz przepisami Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Oznacza to w szczególności, że wszelkie ograniczenia własności ustanowione w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego muszą być zgodne z normami konstytucyjnymi wyznaczającymi granice ingerencji prawodawczej w prawo własności, a naruszenie tego wymogu może stanowić podstawę do stwierdzenie nieważności uchwały.

W kontekście tych twierdzeń przywołane zostały w uzasadnieniu skargi poglądy prezentowane w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych.

Motywując zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pełnomocnik J. H. i J. H. podał, że zgodnie z nimi Gmina w procesie planistycznym powinna także wziąć pod uwagę uwarunkowania wynikające z warunków i jakości życia mieszkańców, w tym ochrony ich zdrowia, zagrożenia bezpieczeństwa ludności i mienia oraz stanu prawnego gruntów. Uchwała Rady Gminy pomija jednak te istotne warunki. Zakazując prac remontowych w zakresie obiektów posadowionych na terenie eksploatacji złóż Gmina uniemożliwia skarżącym doprowadzenie nieruchomości do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego, co skutkuje narażeniem mieszkańców nieruchomości na bezpośrednie, znaczne pogorszenie się warunków i jakości życia. Wpływ na to ma prócz zakazu remontu również plan rozszerzenia prac wydobywczych, które wedle projektów przedstawionych do planu będą odbywały się niemal przy samej granicy działki. Mieszkańcy budynku narażeni będą na hałasy, zanieczyszczenia pyłami unoszącymi się znad terenów wydobywczych, wstrząsami i innymi oddziaływaniami zawsze towarzyszącymi takiej działalności. Tych kwestii studium i plan nie biorą pod uwagę, a takie oddziaływanie z pewnością będzie mieć miejsce, co wynika choćby z postępowania toczącego się przed Wójtem Gminy Marcinowice i zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] roku, nr [...] o zgodzie na realizację przedsięwzięcia dla T. Kopalnia K. W.S. P. Sp.j. z siedzibą w Z. określającej środowiskowe uwarunkowania do eksploatacji złoża granitu "G. Ś." zakres tego przedsięwzięcia został ograniczony do działek gruntu o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [....], [....], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [..], [...], [...], [...], [....], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] - obręb G. Ś. oraz [...], [...], [...] obręb Sz.

Odnośnie naruszenia art. 6 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1, 5 i 6 u.p.z.p. w zw. z art. 51 ust. 2 w zw. z art. 53 ustawy prawo geologiczne i górnicze pełnomocnik skarżących podniósł, że zmiana przeznaczenia gruntu odnośnie działki nr [...] nie była konieczna i możliwa w świetle powołanych przepisów.

Ustawowy obowiązek ochrony złóż granitu i jego prawidłowe wykorzystanie nie stoi bowiem w sprzeczności z ustaleniem obszaru górniczego tylko dla części złoża. Skoro na przedmiotowej działce posadowiony jest budynek mieszkalny wielorodzinny i jest on zamieszkały uznać winno się, co jest zgodne z przepisami prawa, iż celem ochrony prawa własności, jak również ochrony bezpieczeństwa ludzi i mienia obszar górniczy ustalić należy dla terenu z wyłączeniem działki gruntu nr[...].

Ponadto pełnomocnik skarżących wyjaśnił, iż zgodnie z przepisem art. 53 ust. 2 ustawy prawo geologiczne i górnicze miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stworzony dla terenu górniczego powinien zapewniać integrację wszelkich działań podejmowanych w granicach terenu górniczego w celu:

1) wykonania uprawnień określonych w koncesji;

2) zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego;

3) ochrony środowiska, w tym obiektów budowlanych.

Nadto zgodnie z ust. 3 tego artykułu plan może w szczególności określić obiekty lub obszary, dla których wyznacza się filar ochronny w granicach którego, ze względu na ochronę oznaczonych dóbr (życie i zdrowie ludzi mieszkających na działce nr [...] oraz mienie skarżących), wydobywanie kopalin nie może być prowadzone albo może być dozwolone tylko w sposób zapewniający ochronę tych dóbr.

Oznacza to – zdaniem pełnomocnika, że zmiana przeznaczenia działki gruntu nr [...] nie była konieczna dla ochrony złoża granitu i jego prawidłowego wykorzystania więc nastąpiła z naruszeniem ww. przepisów, gdyż zgodnie z nimi plan ten powinien określać zasady ochrony obiektów budowalnych, życia i zdrowia ludzi z nich korzystających, a nie automatycznie zmieniać przeznaczenie działki w połączeniu z zakazem remontu i brakiem choćby tymczasowego ustalania sposobu korzystania z tej działki, co prowadzi do rażącego naruszenia praw i interesów skarżących.

Odnośnie braku dróg dojazdowych do działki nr [...] wskazano w uzasadnieniu skargi, że do działki tej prowadziła droga publiczna - działka nr[...], której właścicielem była Gmina Marcinowice. Gmina sprzedała jednak tę drogę S. F.B. W., S.P. Sp.j.

Była to droga kamienista, utwardzona, którą można było swobodnie przejechać do nieruchomości należącej do skarżących. Jednakże po sprzedaniu tej drogi spółce S. została ona zupełnie zniszczona, utwardzona nawierzchnia została zerwana, została również przekopana, znajdują się na niej obecnie olbrzymie dziury, koleiny i błoto, które uniemożliwiają przejazd nie tylko samochodu osobowego, ale również samochodu straży pożarnej, czy pogotowia. W poprzek tej drogi jest wykopany głęboki rów, zaś jedyny przejazd przez niego stanowi betonowa kładka, która została położona na niczym niewzmocnionych brzegach tego rowu i przejazd kładką grozi nie tylko zniszczeniem pojazdu, ale przede wszystkim w bezpośredni sposób zagraża zdrowiu i życiu ludzi chcących nią przejechać, co sprawia, że obecnie działka nr [...] jest pozbawiona dostępu do drogi publicznej.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 2 grudnia 2011 r. Rada Gminy Marcinowice wniosła o oddalenie skargi, stwierdzając jednocześnie, że żądania skarżących dotyczące zmiany ustalonego w zaskarżonej uchwale przeznaczenia przedmiotowej działki są pozbawione podstawy prawnej, a ich uwzględnienie byłoby sprzeczne z art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Rada Gminy Marcinowice wyjaśniła m.in., że zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy Marcinowice zatwierdzonym Uchwałą Nr 119/XXVIII/84 Gminnej Rady Narodowej w Marcinowicach z dnia 15 marca 1984 r. (obowiązującym do dnia przyjęcia planu z 1989 r.), działka nr [...] znajdowała się w obszarze [...] w liniach rozgraniczających oznaczonych symbolem PE jako powierzchniowa eksploatacja surowców, w strefie rozrzutu kamienia. Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy Marcinowice, zatwierdzony Uchwałą nr XI/35/89 Gminnej Rady Narodowej w Marcinowicach z dnia 14 grudnia 1989 r. (obowiązujący do dnia 31 grudnia 2003 r.) dla w/w działki w sposób jednoznaczny określił użytkowanie terenu - powierzchniowa eksploatacja surowców, oznaczone na rysunku planu symbolem PE, w obszarze górniczym i w strefie rozrzutu kamienia - i takie przeznaczenie było spójne z zapisami obowiązującego wówczas studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym Uchwałą nr XV/131/00 Rady Gminy Marcinowice z dnia 15 marca 2000 r. (obowiązującego do dnia przyjęcia studium z 2009 r.), określające przeznaczenie nieruchomości jako obszar złóż udokumentowanych zasobów granitu. Zatwierdzony Uchwałą Nr XLVI/257/10 Rady Gminy Marcinowice z dnia 30 września 2010 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego projektowanego terenu górniczego w obrębie wsi G. Ś. – Sz. – K. w Gminie Marcinowice, dla działki nr[...] jako podstawowe przeznaczenie terenu ustalił - tereny eksploatacji złoża granitu, oznaczone na rysunku planu symbolem P. - i te zapisy są spójne z zapisami obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Marcinowice, zatwierdzonego Uchwałą nr XXXV/182/09 Rady Gminy Marcinowice z dnia 17 grudnia 2009 r., wskazując na lokalizację nieruchomości w terenie eksploatacji kopalin (funkcja główna) z funkcją towarzyszącą w zakresie usług, zabudowy przemysłowej, dróg, urządzeń i sieci infrastruktury technicznej, zieleni urządzonej w obszarze eksploatacji kopalin (istniejące i projektowane), w granicy obszaru i terenu górniczego.

Wbrew twierdzeniu skarżących plan zagospodarowania przestrzennego projektowanego terenu górniczego G. Ś.-Sz.-K. uchwalony w 2010 r. nie tylko nie zmienia podstawowego przeznaczenia działki nr[...], ale przede wszystkim stanowi kontynuację funkcji określonej w planach ogólnych uchwalonych w 1984 r. i w 1989 r., a utrwalonej również w dokumentach planistycznych nie stanowiących aktów prawa miejscowego, ale będących wyrazem polityki przestrzennej prowadzonej przez Gminę Marcinowice w odniesieniu do całego jej obszaru w wieloletniej perspektywie czasowej (studium z 2000 r. i studium z 2009 r.).

Wskazano także, iż skarżący uczestniczyli w procesie tworzenia niniejszego studium - poprzez Pełnomocnika złożyli uwagi do projektu studium dotyczące m.in. zmiany proponowanego przeznaczenia dz. nr [...] z PE na MW i drogi dojazdowe, których Wójt nie uwzględnił a rozstrzygnięcie m.in. w tej sprawie zostało zawarte w załączniku nr 5 do uchwały o przyjęciu studium. Ponadto uchwalenie planu miejscowego poprzedzone było przeprowadzeniem całej, pełnej procedury uchwalenia planu wymaganej art. 17 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003r. Nr 80 poz. 717 ze zm.), w tym cały proces planistyczny był upubliczniony poprzez zamieszczenie ogłoszenia w prasie, na stronach internetowych BIP, na tablicach ogłoszeń w Urzędzie Gminy i miejscowościach G. Ś.-K., Sz. informacji o przystąpieniu do sporządzenia planu, możliwości, miejscu i terminie składania uwag i wniosków, terminie udostępnienia projektu planu i dyskusji publicznej (w dniach 28.06-19.07.2009r.) z kolejną możliwością składania uwag i wniosków - do ówczesnego projektu zagospodarowania działki nr [...] w G. Ś. zaproponowanego przez urbanistów zgodnie ze sztuką urbanistyczną, nie zgłoszono żadnych uwag i wniosków - a po przyjęciu planu przez Radę Gminy został on opublikowany w dzienniku urzędowym. Zarówno projekt uchwały jak i przyjęta uchwała w sprawie planu dostępne były na każdym etapie uchwalania planu. J. i J. H. nie skorzystali z przysługujących im praw.

Rada wyjaśniła również, że w obecnym stanie prawnym, w myśl w/w art. 9, art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z zm.), organy gminy przy sporządzaniu i uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są zobligowane do zagwarantowania zgodności przyjętych w planie miejscowym rozwiązań planistycznych z ustaleniami studium. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z roku 2010 jest literalnie zgodny z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Marcinowice z 2009r., w którym działka nr [...] w G.Ś. została zakwalifikowana jako obszar eksploatacji kopalin.

Ustalenia planu nie tylko nie zmieniły (jak błędnie stwierdzają skarżący w uzasadnieniu skargi), ale utrzymały dotychczasowe podstawowe przeznaczenie działki nr [...] w G. Ś. Dokonanie zmiany żądanej przez skarżących byłoby sprzeczne z ustaleniami studium i, co za tym idzie, stanowiłoby istotne naruszenie prawa.

W dalszej części uzasadnienia Rada Gminy Marcinowice wskazała, że zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115) drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie w/w ustawy do jednej z następującej kategorii: drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe, drogi gminne. W myśl art. 7 tej ustawy "do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Zgodnie z art. 8 ust 1 w/w ustawy drogą wewnętrzną jest każda droga niezaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych. Drogi wewnętrzne jako wydzielony grunt oznaczony w ewidencji gruntów i budynków jako droga, zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 6511 z późn. zm.), stanowią mienie komunalne Gminy Marcinowice, którym zgodnie z art. 25 ust. 1 w/w ustawy gospodaruje Wójt w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki, uwzględniając przeznaczenie terenu w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz stosując się do reguł dotyczących gospodarowania mieniem określonych przez Radę Gminy Marcinowice w uchwale Nr VII/35/07 z dnia 28 marca 2007 r. Droga [....] w obrębie Sz. mogła stać się przedmiotem obrotu zgodnie z art. 13 ust. 1 niniejszej ustawy, na podstawie zarządzenia Wójta Gminy o przeznaczeniu jej do sprzedaży w drodze przetargu, bez zgody Rady Gminy w ramach działania nie przekraczającego zakresu zwykłego zarządu dotyczącego w tym wypadku zasad zbywania nieruchomości - niniejsza droga nie została wykluczona ze sprzedaży ani przez Radę Gminy (załącznik do Uchwały Nr VII/35/07 Rady Gminy Marcinowice z dnia 28 marca 2007 r.), ani na podstawie odrębnych przepisów. Ponadto znajdowała się ona w ustanowionym decyzją Wojewody W. nr [...] z dnia [...] r. terenie górniczym "G. Ś. I" i przed dniem jej sprzedaży prowadziła wyłącznie do nieruchomości należących do właściciela kopalni firmy S. Fabryka B. W., S. P. Sp. J. z siedzibą w Ś. (poza częściowym udziałem w wieczystym użytkowaniu działki nr [...] Państwa W. obecnie Państwa H.). Biorąc pod uwagę powyższe oraz zapisy obowiązującego wówczas studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (drogi w obszarze ochrony złóż surowców mineralnych), obowiązującą koncesję wydaną przez Wojewodę W. decyzją Nr [...] z [...] roku, zmienioną decyzją Nr [...] Marszałka Województwa D. z dnia [...] roku przenoszącą prawa i obowiązki wynikające z koncesji na T. K. K. W.S. P. sp. j. i występowanie udokumentowanych złóż granitu w tym terenie, Wójt Gminy przeprowadził wnikliwą analizę opłacalności ekonomicznej utrzymania przedmiotowej drogi wewnętrznej, podejmując ostatecznie decyzję o zbyciu tej nieruchomości zgodnie z posiadanymi kompetencjami i zasadami prawidłowej gospodarki. Następnie aktem notarialnym nr [...] z dnia [...] r., sporządzonym po przeprowadzeniu pełnej procedury przetargowej, zbył należącą do Gminy działkę nr [...] obręb Sz., jednocześnie dokonując wpisu do aktu notarialnego i księgi wieczystej nr [....] w postaci ograniczonego prawa rzeczowego ustalając "służebność drogi koniecznej, na rzecz każdoczesnego właściciela, bądź współwłaściciela działki gruntu nr [...] zabudowanej budynkiem mieszkalnym", zapewniając dojazd do działki nr[...]. Zgodnie z powyższym zapisem w/w obowiązek oraz inne obowiązki właściciela drogi ciążą na nabywcy nieruchomości, którym jest firma S. Fabryka Betonu W., S. P. Spółka Jawna z Siedzibą w Ś. Ze swojej strony, Wójt Gminy, w zakresie zadań własnych, doprowadził do poszerzenia dojazdu drogą wewnętrzną stanowiącą własność gminy (dz. nr [...] ) do drogi na dz. [...] o tereny działek nr [...] i nr [...] oraz ulepszenia jej nawierzchni.

Wójt Gminy Marcinowice wywiązał się więc z obowiązku zapewnienia dojazdu do działki nr [...] wprowadzając w akcie notarialnym i księdze wieczystej przy sprzedaży drogi nr dz. [...] obręb Sz. (a także drogi nr [...] obręb G. Ś.) stosowny zapis o służebności dojazdu, nie przekroczył swoich kompetencji, ani nie złamał obowiązujących przepisów, a droga wewnętrzna nr dz. [...] stanowiąca własność gminy odpowiada parametrom technicznym drogi dojazdowej.

Ponadto w uzasadnieniu Rada wyjaśniła, że w myśl przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.06.129.902 ze zm.) złoża kopalin podlegają ochronie, której wyrazem jest m. in. zabezpieczenie warunków do ich eksploatacji (obecnie lub w przyszłości). Stosownie do art. 125 i art. 126 w/w ustawy, mając na względzie, iż złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie elementów, których wydobycie może przynieść korzyść gospodarczą oraz biorąc pod uwagę ustawowy obowiązek ekonomicznego wykorzystania złoża kopalin ze względu na ich ograniczony i nieodnawialny charakter, ustalenia zawarte w § 9 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego projektowanego terenu górniczego w obrębie wsi G. Ś.-Sz.-K. w Gminie Marcinowice a dotyczące zakazu zabudowy (budowy, przebudowy, remontu) za wyjątkiem obiektów i urządzeń niezbędnych do prawidłowej eksploatacji złoża w granicach jego występowania określonych na rysunku planu, stanowią następstwo potrzeby zagwarantowania ochrony udokumentowanego złoża granitu przed rozwojem funkcji mieszkaniowej na działce nr [...] we wsi G. Ś., jako niezgodnej ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Marcinowice oraz pozostającej w kolizji z funkcją dominującą na terenie objętym przywołanym planem miejscowym. Deficyt przestrzeni przydatnej do jednoczesnego lokalizowania wielu funkcji niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania gminy prowadzi do konieczności "reglamentacji przestrzeni", sposób jej zagospodarowania może bezpośrednio stymulować, bądź w istotny sposób ograniczać rozwój społeczno-gospodarczy gminy. Działalność wydobywcza bardziej niż jakakolwiek inna forma aktywności gospodarczej, związana jest z miejscem występowania surowca, a polityka przestrzenna Gminy Marcinowice, którego wyrazem jest przede wszystkim obowiązujące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zakłada eksploatację udokumentowanego złoża granitu w G. Ś.

Następnie wskazano, że zaskarżona uchwała ustala zakaz zabudowy tj. budowy, przebudowy i remontu (zgodnie z definicją pojęcia remontu zawartą w art. 3 pkt. 8 ustawy Prawo budowlane) polegającego na odtworzeniu stanu pierwotnego, ale nie zakazuje wykonywania bieżących konserwacji i napraw niezbędnych do utrzymania obiektu w stanie umożliwiającym wykorzystanie go zgodnie z przeznaczeniem, wyraźnie wyłączonych z pojęcia remontu. Plan miejscowy nie zakazuje skarżącym korzystania ze swej nieruchomości a tym samym wykonywania bieżących konserwacji, napraw lokalu a także budynku, w którym ten lokal się znajduje.

Rada Gminy Marcinowice podała również w uzasadnieniu, że nie jest zgodne z prawdą twierdzenie skarżących o braku realizacji ze strony gminy obowiązków wynikających z art. 13 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. własności lokali (Dz. U. z 2000 Nr 80 poz. 903 ze zm.). Po przejęciu budynku w 1991 r. do 2002 r. wykonano kapitalny remont dachu wraz z częściową wymianą krokwi oraz wymianą łat i pokrycia (po przejęciu obiektu część dachu była całkowicie zapadnięta), adaptowano część poddasza na lokal mieszkalny, dokonywano napraw lokali (wymiana okien, naprawa podłóg, wymiana kuchenek węglowych) a po 2002 r. tj. utworzeniu Wspólnoty Mieszkaniowej i przekazaniu budynku w administrację Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A." w Ś. do 2009 r. (zbycia przez Gminę Marcinowice pozostałych udziałów w nieruchomości) Gmina, podobnie jak i pozostali Członkowie Wspólnoty, uczestniczyła w zarządzaniu nieruchomością wspólną poprzez udział w ustalaniu corocznych planów remontowych i finansowych niezbędnych i koniecznych do utrzymania nieruchomości.

Rada Gminy Marcinowice stwierdziła przy tym, iż ustalenia planu nie tylko nie zmieniają, ale utrzymują dotychczasowe podstawowe przeznaczenie działki nr [...] w G. Ś. zatem zmiana zapisu § 13 uchwały byłaby sprzeczna z delegacją art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Artykuł ten daje możliwość wykorzystywania w sposób dotychczasowy - do czasu zagospodarowania zgodnie z ustaleniami planu - terenów zmienionych tym planem, w związku z czym usunięcie tego naruszenia byłoby sprzeczne z prawem. Ustalenia § 9 i § 13 zaskarżonej uchwały są więc zgodne z przepisami prawa obowiązującego, w tym z ustawami Prawo ochrony środowiska, Prawo geologiczne i górnicze, Prawo budowlane a także ustawą o własności lokali i nie naruszają ich.

Ponadto wyjaśniła, że filarem ochronnym jest przestrzeń stanowiąca część obszaru górniczego, w granicach której (ze względu na ochronę oznaczonych dóbr) wydobywanie kopalin bądź nie może być prowadzone bądź to jest dozwolone tylko w sposób zapewniający ochronę tych dóbr. Jak wynika z przeprowadzonej przez Wójta Gminy oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złoża granitu "G. Ś." na działkach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [....], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb G. Ś. i [...], [...], [...] obręb Sz. - stanowiącej założenia środowiskowe do uwzględnienia w koncesji - działka nr [...] jest wyłączona z niniejszego przedsięwzięcia, czyli nie jest objęta eksploatacją złoża. Przeprowadzona ocena wskazuje, iż przedsięwzięcie realizowane będzie w granicach działek stanowiących własność inwestora i nie wykroczy poza te działki. Te fakty uwzględnia również wniosek przedsiębiorcy o zmianę koncesji z lipca 2011r., a m.in. w oparciu o te dokumenty Marszałek Województwa D. orzekł o zmianie koncesji decyzją Nr [...] dnia [...] r. Ponadto działka nr [...] nie stanowi wyłącznej własności inwestora, lecz współwłasność trzech właścicieli, w związku z czym inwestor nie ma prawa do eksploatacji złoża w granicy tej działki. Mając na uwadze powyższe, wyznaczenie filaru ochronnego dla w/w działki i określenie jej obszaru (z tego względu) w planie miejscowym byłoby niezasadne, albowiem przedsiębiorca nie ma prawa do wydobywania kopaliny oraz prowadzenia robót górniczych w granicach działki nr [...] obręb G. Ś. Z dalszej części uzasadnienia wynika, że skarżący nabyli lokal mieszkalny nr [...] w budynku G. Ś. nr [...] (Dz. Nr[...]) w dniu [...] r. (pozostałe 4 lokale to pustostany). Eksploatacja złoża granitu została wznowiona w dotychczasowym wyrobisku wgłębnym w 2008 r. na podstawie koncesji wydanej przez Wojewodę W. decyzją Nr [...] z [...]r., zmienionej decyzją Nr [...] Marszałka Województwa D. z dnia [....] r. przenoszącą prawa i obowiązki wynikające z koncesji na T. Kopalnia K. W.S. P. spółka jawna, od 1984r. kolejno obowiązujące akty prawa miejscowego czyli plany zagospodarowania przestrzennego i określające politykę przestrzenną Gminy studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla terenu działki nr [...] ustalały przeznaczenie pod eksploatację surowca, drogi nr dz. [...] obręb Sz. I[...] obręb G. Ś. stanowiące dojazd do dz. [...] zostały sprzedane odpowiednio 14 listopada 2008 r. i 19 maja 2009 r., stan lokalu i budynku a także ich otoczenia były widoczne i możliwe do określenia - wszelkie zmiany, jakie dokonywały się na danym terenie, miały miejsce przed wykupieniem mieszkania przez skarżących, a co za tym idzie zastali oni stan niezmieniony do dnia obecnego, więc byli w pełni świadomi wszelkich utrudnień związanych z osiedleniem się w pobliżu kopalni. Warunki i jakość życia skarżących również nie uległy zmianie.

Ponadto Dział V ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005r. Nr 228, poz. 47 z późn. zm.) podaje szczegółowe informacje, co do odpowiedzialności za zniszczenia wynikające z działalności kopalni w granicach obszaru i terenu górniczego, z których to przepisów mogą skorzystać skarżący dochodząc swoich praw.

W ocenie Rady Gminy Marcinowice w istniejących i opisanych okolicznościach niezasadne są zarzuty skarżących o naruszeniu przez zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego projektowanego terenu górniczego w obrębie wsi G. Ś.-Sz.-K.

W dniu 25 stycznia 2012 r. doręczony został Sądowi wniosek S. Fabryka B. W., S. P. Spółka jawna, reprezentowanej przez wspólnika W. P. o dopuszczenie do udziału w rozpoznawanej sprawie w charakterze uczestnika.

Postanowieniem wydanym na rozprawie wyznaczonej na dzień 6 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił dopuszczenia wnioskującej Spółki do udziału w sprawie, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. oddalił zażalenie wniesione przez pełnomocnika S. Fabryka B. W., S. P. Spółka jawna z siedzibą w miejscowości Ś..

Na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 r. pełnomocnik skarżących wniósł o uwzględnienie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) i art.3 § 2 pkt.5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Akty te są zgodne z prawem, jeżeli są zgodne z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Zatem kontrola sądowa sprawowana pod względem legalności oznacza, że Sąd nie bada kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości czy też słuszności.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, a tym samym przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Rady Gminy Marcinowice z dnia 30 września 2010 r. Nr XLVI/257/10 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego projektowanego terenu górniczego w obrębie wsi G. Ś.-Sz.-K. w Gminie Marcinowice.

Podkreślić należy, że gmina jest podstawową jednostką samorządu terytorialnego posiadającą osobowość prawną. Gminie przysługuje prawo własności i inne prawa majątkowe, co wynika wprost z zapisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483).

Niewątpliwa jest również w sprawie kwestia uprawnień Rady Gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Uprawnienia te wynikają z art.18 ust. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz.1591 ze zm.). oraz z art. 3 ust.1, 14 ust. 1 i art. 20 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz.717 ze zm.).

I tak stosownie do art. 3 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy.

Posiadanie przez gminę tzw. władztwa planistycznego, oznacza, że jednostka ta może samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, wprowadzając do planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego określone w tym względzie zapisy.

Zaskarżenie zatem uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podobnie jak wszystkich uchwał podjętych w zakresie administracji publicznej, jest możliwe w trybie art. 101 ust.1 w/w ustawy o samorządzie gminnym. Stosownie do treści zawartego w nim unormowania, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Analizując skargę na uchwałę rady gminy wnoszoną w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, sąd administracyjny zobowiązany jest do badania, czy skarga spełnia wymagania formalne (termin, wezwanie do usunięcia zarzucanego naruszenia prawa, charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia), a następnie, gdy wymagania te (tak jak w niniejszej sprawie) zostały spełnione, przystępuje do badania legitymacji strony skarżącej.

Odwołać się w tym miejscu należy do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie chociażby w wyroku z dnia 3 września 2004r., sygn. akt OSK 476/04 (ONSAiWSA 2005/1/2), Sąd przyjął, iż w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.

Podobne stanowisko zaprezentowane zostało w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1033/07, gdzie Sąd przyjął, że tylko takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia przez kwestionowaną uchwałę może doprowadzić do uwzględnienia skargi, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący; powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio wyzuwa skarżącego z przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia.

Zatem zadaniem Sądu w niniejszej sprawie było zbadanie, czy interes prawny lub uprawnienie skarżących zostało naruszone zaskarżoną uchwałą w przedstawiony wyżej sposób. Istotne jest przy tym, że pojęcie "interes prawny" i "uprawnienie" - nie zostało normatywnie dookreślone. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest jednak pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że kryterium "interesu prawnego" w postępowaniu administracyjnym czy w sprawie sądowoadministracyjnej rozumieć należy w ten sposób, że akt organu administracji musi dotyczyć własnego, indywidualnego i wynikającego z konkretnego przepisu prawa administracyjnego interesu.

Podkreślić przy tym również należy, że skarga wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis. Oznacza to tyle, że do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani sam stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, ani też działania w tzw. interesie publicznym (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005r, sygn. akt OSK 1437/2004, Wokanda 2005, Nr 7-8, str.69).

Skoro zatem w myśl cyt. wyżej art. 101 ust. 1 w/w ustawy o samorządzie gminnym, skarżącym może być każdy kto wykaże, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie, to oznacza to tyle, że skarżący musi wykazać, iż w konkretnym przypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną" (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, związek polegający na tym, że uchwała ta narusza, czyli pozbawia lub ogranicza właśnie jego interes prawny lub uprawnienie.

Podobne stanowisko prezentowane jest w literaturze, gdzie przyjmuje się, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia prawdopodobnego związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, iż akt stosowania tej normy (np. decyzja administracyjna lub uchwała organu gminy) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por.A.Kisielewicz – "Skarga na akt organu gminy w trybie art.101 ustawy o samorządzie gminnym w świetle orzecznictwa sądowego", Samorząd Terytorialny z 2003r., Nr 10).

W niniejszej sprawie, skarżący obowiązani byli zatem wykazać, że w wyniku podjętej uchwały doszło do naruszenia ich interesu prawnego albo uprawnienia, polegającego na istnieniu związku między zawartym w kwestionowanej uchwale unormowaniem a ich własną, indywidualną sytuacją prawną, wynikającą z prawa materialnego.

W ocenie Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego takiego naruszenia nie można się dopatrzyć. Skarżący nie przedstawili takiego rodzaju argumentu (okoliczności), który mógłby świadczyć o tym, że zaskarżona przez nich uchwała naruszyła ich interes prawny lub uprawnienie, a zatem skarżący nie spełnili przesłanki, która uprawniałaby ich do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że każde uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może powodować konsekwencje nie tylko w sferze własnościowej, ale również w sferze dotyczącej uciążliwości życia na danym terenie. Działań tych nie można uznać za naruszające prawo, jeżeli ustalenia planu mieszczą się w granicach określonych przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Z materiału sprawy wynika, że skarżący dysponują prawem współwłasności i prawem współużytkowania wieczystego nieruchomości zlokalizowanej w obszarze objętym kwestionowanymi ustaleniami planistycznymi, ale ustalenia te nie zmieniają sytuacji prawnej skarżących, w tym sposobu wykonywania prawa własności, które są tożsame z istniejącymi w dacie nabywania przedmiotowej nieruchomości przez skarżących tj. w dniu 29 maja 2009 r.

Ustalenie w zaskarżonej uchwale przeznaczenia działki nr[...], stanowiącej przedmiot praw skarżących jako powierzchniowa eksploatacja surowców stanowi kontynuację funkcji określonej w planach ogólnych uchwalonych w 1984 i w 1989 roku i przyjętej również w kolejno opracowanych i uchwalonych studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Marcinowice z roku 2000 i 2009. Wydobywanie surowca stanowi również kontynuację prowadzonej od 1989 r. działalności koncesyjnej, co powoduje, że sytuacja faktyczna nieruchomości i warunki życia jej użytkowników nie zostały zmienione. Utrzymanie przeznaczenia działki nr [...] w miejscowości G. Ś. było też wymagane postanowieniami art. 125 i art. 126 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo ochrony środowiska, natomiast ustanowienie filaru ochronnego dla nieruchomości, w granicy której nie można wydobywać kopaliny i prowadzić robót górniczych nie jest uzasadnione. Ponadto zaskarżona uchwała nie zakazuje napraw i konserwacji wymaganych stanem technicznym budynku, w którym skarżący posiadają wyodrębniony lokal mieszkalny.

Należy też zwrócić uwagę, że zadośćuczyniono obowiązkowi zapewnienia dojazdu do działki nr [...] poprzez wprowadzenie przy sprzedaży działki nr [...] w obrębie G. Ś. stanowiącej drogę (w akcie notarialnym i w księdze wieczystej) zapisu o służebności dojazdu na rzecz każdoczesnego właściciela lub współwłaściciela działki nr[...].

Stan taki istniał w dacie nabywania przez skarżących tej nieruchomości.

Odwołać się w tym miejscu należy także do orzecznictwa, zgodnie z którym – o naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust.1 omawianej ustawy nie decyduje uszczerbek czy szkoda w znaczeniu ekonomicznym, lecz rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej nieruchomości skarżącego, jeżeli zapisami planu dokonano zmiany w przeznaczeniu tejże nieruchomości (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2009r., sygn. akt II OSK 251/09).

W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżących argumentacja wskazywać mogłaby jedynie na możliwość rozważenia w rozpoznawanej sprawie naruszenia interesu faktycznego, który nie został uwzględniony w cyt. wyżej przepisie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Brak legitymacji po stronie skarżących do wniesienia skargi na opisaną wcześniej uchwałę Rady Gminy Marcinowice Nr XLVI/257/10 z dnia 30 września 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego projektowanego terenu górniczego w obrębie wsi G. Ś.-Sz.-K. w Gminie Marcinowice - w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, oznacza brak podstaw do żądania od sądu administracyjnego kontroli legalności zaskarżonej uchwały organu gminy.

Sytuacja ta powoduje, że sąd nie był uprawniony do badania merytorycznych zarzutów skargi, a także dokonywania oceny celowości, czy też słuszności działania organów gminy.

Powołać się w tym miejscu należy na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie choćby w wyroku z dnia 29 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK 618/11 Sąd przyjął, że;, cyt. "... dopiero wykazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Jest to jednak dopiero uznanie, że skarżący posiada legitymacje do wniesienia skargi w trybie art. 101 u.s.g., co nie przesądza jeszcze o uwzględnieniu skargi. Natomiast "obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem w granicach przysługującego gminie (...) tzw. władztwa planistycznego" (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2; wyrok NSA z 22 lutego 2006 r., II OSK 1127/05, Lex nr 194894). Tak więc nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (wyrok NSA z 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964).

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

H.B.5.10.2012r.