Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 393/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6240 Zmiana  kategorii zdolności do służby wojskowej
Skarżony organ: Wojewódzka Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.),, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 9 października 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. A. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej oddala skargę


UZASADNIENIE

III SA/Łd 393/06

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w Ł. po rozpatrzeniu odwołania S. A., utrzymała w mocy decyzję Powiatowej Komisji Lekarskiej Ł. - W. z dnia [...] Nr [...] odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji Rejonowej Komisji Lekarskiej Ł. - W. z dnia [...] Nr [...] uznającej S. A. za trwale niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

W sprawie ustalono, iż do Powiatowej Komisji Lekarskiej Ł. - W. w dniu 21 marca 2005 roku wpłynęło podanie S. A. o zmianę kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. W dniu 22 marca 2005 roku Powiatowa Komisja Lekarska Ł. - W. zgodnie z art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 z późn, zm.) postanowieniem przekazała podanie do Wojskowego Komendanta Uzupełnień Ł. - 2 jako organu właściwego do skierowania na komisję lekarską.

W dniu 30 marca 2005 roku S. A. złożył wymienione postanowienie do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Ł.

W dniu [...] postanowieniem Nr [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w Ł. uchyliła zaskarżone postanowienie w całości oraz umorzyła postępowanie I instancji.

W dniu [...] Powiatowa Komisja Lekarska Ł. - W. orzeczeniem Nr [...] odmówiła określenia zdolności do czynnej służby wojskowej S. A.

Od orzeczenia tego skarżący odwołał się do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Ł., która orzeczeniem z dnia [...], Nr [...]utrzymała w mocy orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej.

Na skutek skargi złożonej przez S. A. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Ł., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej Ł. - W. z dnia[...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracji publicznej muszą ocenić sytuację skarżącego, a zatem ustalić czy na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej Ł. - W. nabył on prawo, a następnie w oparciu o art. 154 bądź 155 ustawy kodeks postępowania administracyjnego dokonać rozpoznania sprawy w świetle przesłanek do zmiany lub uchylenia decyzji określonych w tych przepisach.

W dniu 14 marca 2006 roku S. A. w odpowiedzi na pismo skierowane przez Powiatową Komisję Lekarską Ł. - W. z dnia [...] podtrzymał swoje podanie o zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej z dnia 15 marca 2005 roku.

Powiatowa Komisja Lekarska Ł. - W. decyzją z dnia [...] odmówiła zmiany ostatecznej decyzji Rejonowej Komisji Lekarskiej Ł. - W. z dnia[...], uznającej S. A. za trwale niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż S. A. nabył prawo, o którym mowa w art. 154 i 155 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, został bowiem zwolniony z obowiązków określonych w ustawie z dnia 21 listopada 1967 roku o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2004 roku, Nr 241, poz. 2416 ze zm.).

Organ administracji podkreślił, iż zgodnie z art. 155 ustawy kodeks postępowania administracyjnego, decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub, zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z kolei podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl natomiast art. 28 ust. 4 cyt. ustawy ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej może być w każdym czasie zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu albo na wniosek poborowego lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne zmiany. W ocenie organu przepis ten wskazuje tryb postępowania powiatowej komisji lekarskiej w przypadku zmiany ostatecznego orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej. Stanowi on jednocześnie wyłączną możliwość zmiany takiego orzeczenia przez tą komisję.

Organ administracji wskazał również, iż osoby, wobec których orzeczono o zaliczeniu do kategorii "E" (art. 30 a ust. 1 pkt 4 cyt. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej) jako trwale i całkowicie niezdolne do czynnej służby wojskowej w ogóle nie podlegają obowiązkowi tej służby, nie są już zatem poborowymi, a nawet nie figurują w ewidencji wojskowej gdyż ewidencja ta dotyczy osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej (art. 49 cyt. ustawy). S. A. wobec którego orzeczono kategorię "E" jest trwale i całkowicie niezdolny do służby co oznacza, iż nie jest poborowym w rozumieniu wyżej wymienionych przepisów. Zatem nie przysługuje mu prawo domagania się zmiany ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] w przedmiocie zaliczenia do kategorii "E" - w oparciu o przepis art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 28 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.

Podzielając w pełni stanowisko organu I instancji, decyzją z dnia [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w Ł. po rozpatrzeniu odwołania S. A., utrzymała w mocy decyzję Powiatowej Komisji Lekarskiej Ł. - W. z dnia[...].

Na decyzję Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Ł.- S. A. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7, 8, 9, 12 § 1, 65 § 1, 80, 104 § 2 oraz 154 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 28 ust 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. S. A. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Powiatowej Komisji Lekarskiej Ł. - W.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż S. A. - wbrew twierdzeniom organów - nie nabył żadnego prawa, a wręcz je utracił - np. prawo pracy w służbach mundurowych. Skarżący zarzucił również orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Poborowej w Ł. pominięcie w całości tego czy sprawa kwalifikuje się do rozpoznania w trybie art. 154 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz pominięcie kwestii interesu społecznego. W uzasadnieniu napisano tylko "interes społeczny nie został naruszony". Nie pokuszono się o racjonalne, wyczerpujące uzasadnienie takiego poglądu. Skarżący podniósł, że obowiązek obrony jest konstytucyjnym obowiązkiem obywatela polskiego (art. 85 ust 1. Konstytucji RP).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżonemu orzeczeniu jak i orzeczeniu poprzedzającemu nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego bądź prawa procesowego w stopniu , które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 listopada 2005 r. sygn. akt III S.A./Łd 538/05 uchylił orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej Ł. - W. z dnia [...]. W uzasadnieniu Sąd zarzucił organom obu instancji naruszenie art. 7,8,9 i 80 kpa . Sąd zalecił organom ustalenie czy na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej Ł.- W. skarżący nabył prawo, a następnie w oparciu o art.154 bądź 155 dokonanie rozpoznania w świetle przesłanek do zmiany lub uchylenia decyzji określonych w tych przepisach to jest interesu społecznego lub słusznego interesu strony.

Jednocześnie Sąd dokonał oceny prawnej stanu faktycznego w sprawie i stwierdził, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 2004 r nr 2416) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia. Cytując treść art. 28 ust. 4 tej ustawy Sąd stwierdził, że na podstawie zakreślonej przez ustawę możliwości postępowania powiatowych komisji lekarskich nie sposób przyjąć, iż przepis ten dawał podstawę do zmiany ostatecznej decyzji Rejonowej Komisji Lekarskiej Ł.- W. z dnia [...] orzekającej o trwałej niezdolności skarżącego do służby wojskowej w czasie pokoju oraz ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Organ związany był zatem wskazaną oceną prawną i zaleceniami Sądu.

Wykonując zalecenia Sądu organ I instancji ustalił, iż skarżący orzeczeniem nr 1122 z dnia 22 maja 1996 r został uznany za trwale niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju oraz ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

Organ mając na uwadze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalił, iż skarżący mocą tego orzeczenia nabył prawo i oceniając przesłanki z art. 155 kpa - odmówił zmiany ostatecznego orzeczenia nr [...] z dnia [...]

Organ odwoławczy utrzymał to orzeczenie w mocy.

W tej sytuacji stwierdzić należy, iż zalecenia Sądu zostały wykonane przez organy obu instancji.

Zdaniem Sądu w tym składzie ustalenie organu dotyczące zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 155 kpa jest zasadne.

Orzeczeniem nr [...] z dnia [..] Rejonowa Komisja Lekarska Ł.- W. orzekła trwałą niezdolność skarżącego do służby wojskowej w czasie pokoju oraz ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

Każde rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej, które kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawo". Oznacza to, że decyzja ta kształtuje sytuację prawną strony przez określenie, czy i jakie obowiązki i w jakim zakresie na niej ciążą. ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2001 r sygn. akt IV S.A. 1515/96 nie publikowany. ). Nie budzi wątpliwości, iż orzeczenie określające trwałą niezdolność do służby wojskowej kształtuje sytuację prawną strony, bowiem określa pod względem prawnym stosunek strony do służby wojskowej. Skoro zatem rozstrzygnięcie to kształtuje sytuację prawną strony, jest rozstrzygnięciem indywidualnym i merytorycznym przyjąć należy, iż orzeczenie wydane na podstawie art. 26 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 2004 r nr 2416) i § 24 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r ( Dz. U. z 1992 r nr 57 poz. 278 ze zm. )- w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania rozstrzygnięcia - określające trwałą niezdolność do służby wojskowej w czasie pokoju oraz ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny jest orzeczeniem na mocy którego strona nabywa prawo.

Należy mieć na uwadze, iż prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 Kpa jest uwarunkowana prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron.( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2000 r . sygn. akt I SA 819/99 nie publikowany ) .

W przedmiotowej sprawie stan faktyczny jest zmieniony, bowiem skarżący nie jest już poborowym. Nie jest zatem możliwe dokonanie zmiany orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej Ł. - W. nr [...] z dnia [...] w trybie art. 155 kpa.

Z powyższych względów Sąd nie podzielił stanowiska pełnomocnika skarżącego, iż orzeczenie z dnia [..] jest rozstrzygnięciem na podstawie którego strona nie nabyła prawa i że istnieje możliwość zmiany tego orzeczenia na podstawie art. 154 kpa.

Wprawdzie skarżący w piśmie z dnia 14 marca 2006 r oświadczył , iż cyt: "znajduję, że podstawą prawną dla postępowania jest art. 154 § 1 i 2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego " lecz to zadaniem organu jest dokonanie oceny okoliczności faktycznych i prawnych i przyjęcie właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Nadmienić jedynie należy, iż skarżący w swoim odwołaniu z dnia 26 kwietnia 2006 r. nie wykluczył możliwości rozpatrzenia sprawy na gruncie art. 155 kpa.

W wyroku z dnia 17 czerwca 2005 r sygn. akt OSK 1968/04 Naczelny Sąd Administracyjny ( nie publikowany ) stwierdził, iż cyt: " Art. 155 kpa określa przesłanki materialnoprawne uchylenia, zmiany decyzji ostatecznej. Zamieszczenie art. 155 kpa w regulacji prawa procesowego normującego tryby nadzwyczajne weryfikacji decyzji administracyjnej ostatecznej przesądza o określeniu przesłanek tej weryfikacji . Naczelną zasadą przyjętą w demokratycznym państwie prawnym jest zasada praworządności. Według art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej -

" Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa " . Ta naczelna konstytucyjna zasada praworządności wiąże organy administracji publicznej również w postępowaniu administracyjnym. Według art. 6 kpa " Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa " . Zasada praworządności wiąże organy administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym , a zatem również w nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego. Art. 155 kpa nie wprowadza trybu, w którym nie obowiązuje zasada praworządności. Art. 155 kpa otwiera jedynie możliwość weryfikacji decyzji dotkniętych wadami niekwalifikowanymi lub decyzji prawidłowych. Różni się od weryfikacji w trybie stwierdzenia nieważności tym, że otwiera możliwość weryfikacji decyzji podjętych z niekwalifikowanym naruszeniem prawa, a zatem podjętych w ramach normy prawa materialnego - norm uznaniowych, które pozostawiają swobodę działania organowi administracji w zakresie określenia konsekwencji stanu faktycznego sprawy , a więc pozostawiają uznaniu organu wybór treści rozstrzygnięcia, co otwiera możliwość wartościowania treści tego rozstrzygnięcia. Z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6 kpa wynika zatem podstawowa przesłanka zastosowania trybu uchylenia, zmiany decyzji na podstawie art. 155 kpa. Uchylenie, zmiana decyzji może nastąpić tylko w razie gdy przepis prawa będący podstawą prawną decyzji został w wyniku wadliwej wykładni naruszony lub gdy przepis prawa pozwala na wybór konsekwencji prawnych wynikających z danego stanu faktycznego, a dokonany wybór może być zmieniony."

Sąd w tym składzie w pełni ten pogląd podziela.

Pogląd ten został utrwalony w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ( np. : w wyrokach o sygn. akt III SA/Łd 602/04 z dnia 29 czerwca 2004 r., III SA/Łd 658/04 z dnia 7 lipca 2004 r., III SA/Łd 679/04 z dnia 14 lipca 2004 r., III SA/Łd 650/04 z dnia 7 lipca 2004 r, - nie publikowane .) a przede wszystkim w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego ( np.: w wyrokach z dnia 24 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1792/04 , z dnia 27 lipca 2005 r sygn. akt OSK 9/05 , z dnia 22 lipca 2005 r. sygn. akt OSK 184/05 - nie publikowane).

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, iż przepis prawa będący podstawą prawną decyzji nie został w wyniku wadliwej wykładni naruszony, nie pozwala na wybór konsekwencji prawnych wynikających z danego stanu faktycznego, a dokonany wybór nie może być zmieniony.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 26 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

( Dz. U. z 2004 r nr 2416 ze zm.) i § 24 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r ( Dz. U. z 1992 r nr 57 poz. 278 ze zm. ) Zarówno ten przepis ustawy jak i następne, a w tym art.28 ust. 4 zgodnie z którym - ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia) - ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej może być w każdym czasie zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu albo na wniosek poborowego lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne zmiany - dotyczą wyłącznie poborowych. Skarżący nie jest już poborowym.

Z powyższego wynika, iż nie można skutecznie domagać się zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej w trybie art. 155 kpa w przypadku, gdy wnioskodawca nie jest poborowym w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 2004 r nr 2416 ze zm. ).

Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd uznał zarzuty strony skarżącej dotyczące niezastosowania przez organ art. 154 kpa - za niezasadne.

Za zasadne Sąd uznał zarzuty strony skarżącej dotyczące zbyt lakonicznego uzasadnienia orzeczenia organu odwoławczego. Mając jednak na uwadze, iż organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji , a uzasadnienie organu I instancji pozwala na dokonanie oceny jego legalności - Sąd uznał, iż uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.

Za niezasadne Sąd uznał zarzuty strony skarżącej dotyczące konieczności zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej z uwagi na powrót do zdrowia i możliwość uzyskania korzystniejszych warunków zatrudnienia w policji.

W wyroku z dnia 27 września 2000r. sygn. akt III S.A. 2000/00 ( nie publikowany ) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż istotą orzecznictwa wojskowych komisji lekarskich nie jest stwierdzenie stanu zdrowia (tak jak w typowym badaniu lekarskim), ale rozstrzygnięcie o zdolności do służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby.

Zgodnie z § 7 pkt. 10 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 stycznia 2006 r w sprawie postępowania kwalifikacyjnego do służby w Policji ( Dz. U . z 2006 r nr 12 poz. 77) - komisja lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych ustala zdolności fizyczne i psychiczne kandydata do służby.

Skarżący zatem zostanie poddany badaniom, które pozwolą na dokonanie oceny aktualnego stanu zdrowia.

Zarzut strony skarżącej dotyczący nierozpoznania sprawy w aspekcie słusznego interesu strony i w aspekcie interesu społecznego - nie zasługuje na uwzględnienie bowiem organ odwoławczy odniósł się do tych przesłanek w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W świetle powyższych rozważań uznać należy, że pozostałe zarzuty nie miały wpływu na ocenę legalności zaskarżonego orzeczenia.

Mając zatem na uwadze, iż zaskarżone orzeczenie nie naruszało prawa Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 ) skargę oddalił.

.