Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 15/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1,  art. 11  ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Lubliniec od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 124/20 w sprawie ze skargi Gminy Lubliniec na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 15 listopada 2019 r. nr KKU-24/19 w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 124/20 oddalił skargę Gminy Lubliniec na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 15 listopada 2019 r. nr KKU-24/19 w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wojewoda Śląski decyzją z 4 stycznia 2019 r. Nr NWXV.7532.1.69.2016 stwierdził, że Gmina Lubliniec nabyła z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa, nieodpłatnie na własność nieruchomość położoną w obrębie 0002, Lubliniec, jednostce ewidencyjnej Lubliniec, oznaczoną jako działka nr 243 o pow. 0,0470 ha, objętą księga wieczystą nr CZ1L/00055485/4, prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Lublińcu.

Po rozpatrzeniu odwołania Gminy Lubliniec Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z 15 listopada 2019 r. Nr KKU-24/19 utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego. Organ przyjął ustalenia wskazujące, że Skarb Państwa nabył przedmiotową nieruchomość przed dniem 27 maja 1990 r., co potwierdzają zapisy działu II księgi wieczystej nr CZ1L/00055485/4, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Lublińcu. Przedmiotowa nieruchomość stanowiła zatem w dniu 27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa i należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Tym samym jako mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego stała się z mocy prawa mieniem gminnym zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa komunalizacja".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga Gmina Lubliniec na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej jest niezasadna.

Sąd przyjął poczynione przez organy administracyjne ustalenia faktyczne i prawne za trafne. Podzielił stanowisko organów, że w celu zanegowania ustalenia, że mienie podlegające komunalizacji, w dacie 27 maja 1990 r. należało do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, konieczne było wykazanie dokumentu, na podstawie którego działka objęta decyzją komunalizacyjną została oddana w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej zgodnie z art. 6 ust. 1 w związku z art. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym 27 maja 1990 r. W toku postępowania administracyjnego organy nie odnalazły jednak takiego dokumentu. W tej sytuacji Sąd I instancji za trafne uznał stanowisko organów, że objęte zaskarżoną decyzją mienie należało we wskazanej dacie do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Za prawidłowe Sąd I instancji uznał również stanowisko organów, że wskazane mienie nie było wyłączone spod komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Użyte w tym przepisie określenie "służą wykonywaniu zadań publicznych" oznacza, zdaniem Sądu I instancji, stan faktyczny, a nie tytuł prawny. Obowiązkiem organu jest zatem badanie, czy sposób korzystania z mienia łączył się z wykonywaniem zadań publicznych faktycznie i bezpośrednio przez podmioty wskazane w tym przepisie, to jest przez organy administracji rządowej, sądy oraz organy władzy państwowej.

Sąd przyjął, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że na objętym decyzją komunalizacyjną gruncie znajdował się i znajduje rów, który jest urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych. Świadczą o tym wypis z rejestru gruntów według stanu na 19 listopada 2019 r., gdzie działka nr 243 oznaczona jest jako rów, a także pismo Burmistrza Lublińca z 26 października 2018 r., z którego wynika, że na dzień 27 maja 1990 r. ww. działka użytkowana była jako wodociek. Jednocześnie w tym piśmie organ ten wyjaśnił, że jako właściciel działki figurowało Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Melioracji Wodnych.

Przywołując przepisy ustawy Prawo wodne, Sąd I instancji uznał, że nie można twierdzić, że zadania związane z utrzymaniem tej kategorii rowów należały do zadań publicznych. Zatem, brak było podstaw do uznania, że przedmiotowe mienie podlegało wyłączeniu spod komunalizacji na zasadzie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina Lubliniec zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie prawa materialnego, to jest art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie i w efekcie uznanie, że dopuszczalne jest nabycie przez gminę mienia Skarbu Państwa, na którym znajduje się urządzenie melioracji wodnych szczegółowych, pomimo tego że mienie to służy do wykonywania zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi. Ewentualnie, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto, złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Jak podkreślono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nieruchomość będąca przedmiotem zaskarżonej decyzji, stanowi jednocześnie urządzenie melioracji wodnych szczegółowych i 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Zatem rozstrzygnięcie wszelkich kwestii prawnych powinno następować na podstawie stanu prawnego obowiązującego 27 maja 1990 r. Szczegółowy podział zadań i kompetencji pomiędzy gminami a organami administracji rządowej został określony w ustawie z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198). Z analizy przepisów tej ustawy, dotyczących zadań własnych i zleconych gmin wynika, że z dniem 27 maja 1990 r. nie przeszły na gminy zadania i kompetencje związane z wykonywaniem, czy utrzymaniem urządzeń melioracyjnych Skarbu Państwa.

Przywołując treść przepisu art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.), powoływanej dalej jako "Prawo wodne", obowiązującego 27 maja 1990 r. wskazano, że do czasu utworzenia samorządu na szczeblu wojewódzkim, melioracjami zajmowały się wojewódzkie państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jakimi były zarządy melioracji i urządzeń wodnych. Nie zostały one przejęte przez samorząd województwa na podstawie art. 25 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Z uwagi na treść art. 92 Prawa wodnego z 1974 r., obowiązującego od 1 stycznia 2000 r. trzeba uznać, że zadania i kompetencje związane z utrzymaniem urządzeń melioracji szczegółowych na gruntach Skarbu Państwa w okresie od 27 maja 1990 r. do 31 grudnia 1999 r. były zadaniami administracji rządowej, a od 1 stycznia 2000 r. stały się zadaniami samorządu województwa, realizowanymi jako zadania z zakresu administracji rządowej. W tym okresie zadania te nie były nigdy zadaniami gmin.

Przepis art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy wyłącza spod uwłaszczenia mienie, które służy wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. Wnosząca skargę kasacyjną podkreśliła, że jak zostało to wykazane, zadania i kompetencje dotyczące urządzeń melioracyjnych szczegółowych na gruntach Skarbu Państwa zawsze były zadaniami z zakresu administracji rządowej, które od 1 stycznia 2000 r. zaczął realizować samorząd województwa. Tym samym, Gmina Lubliniec nie mogła nabyć mienia w postaci własności gruntu Skarbu Państwa, na którym znajdują się urządzenia melioracji szczegółowych.

Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. i zarzuca naruszenie prawa materialnego - art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie prowadzące do przyjęcia przez Sąd I instancji, że dopuszczalne jest nabycie przez gminę mienia Skarbu Państwa, na którym znajduje się urządzenie melioracji wodnych szczegółowych, pomimo tego że mienie to służy do wykonywania zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny przyjął za w pełni miarodajny stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji. Z przyjętych ustaleń w zaskarżonym wyroku wynika zatem, że działka nr 243 stanowi rów melioracyjny (urządzenie melioracji wodnych szczegółowych) i w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, a także została ujawniona w księdze wieczystej nr CZ1L/00055485/4, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Lublińcu. Z wypisu z rejestru gruntów według stanu na 19 listopada 2019 r. wynika, że sporna nieruchomość oznaczona jest jako rów. Skarb Państwa nabył przedmiotową nieruchomość przed dniem 27 maja 1990 r., co potwierdzają zapisy działu II ww. księgi wieczystej. Z pisma Burmistrza Lublińca z 26 października 2018 r. wynika, że na dzień 27 maja 1990 r. ww. działka użytkowana była jako wodociek. Jednocześnie w tym piśmie organ wyjaśnił, że jako właściciel działki figurowało Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Melioracji Wodnych. Ponadto w toku postępowania administracyjnego nie odnaleziono dokumentu, na podstawie którego działka objęta decyzją komunalizacyjną zostałaby oddana w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej.

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe), należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów lub innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Zgodnie zaś z art. 11 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że dokonując wykładni art. 5 ust. 1 pkt ustawy komunalizacyjnej Sąd I instancji przyjął, że komunalizacja z mocy prawa mienia ogólnonarodowego oznacza przejście, z dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. z dniem 27 maja 1990 r., własności mienia ogólnonarodowego na właściwą gminę. Orzekając o komunalizacji z mocy ustawy organ obowiązany jest więc badać czy mienie, które podlegać ma komunalizacji stanowi własność Skarbu Państwa oraz czy należało ono w omawianym czasie do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Jeżeli ustalenia organu w tym zakresie są pozytywne, to organ obowiązany jest następnie zbadać czy w stosunku do takiego mienia przepisy ustawy nie przewidują wyłączenia z komunalizacji, w szczególności, czy nie zachodzą przesłanki tego wyłączenia określone w art. 11 ust. 1 tej ustawy. Sąd I instancji zgodził się z organem odwoławczym, że użyte w ww. przepisie określenie "służą wykonywaniu zadań publicznych" oznacza stan faktyczny a nie tytuł prawny. Obowiązkiem organu jest zatem badanie, czy sposób korzystania z mienia łączył się z wykonywaniem zadań publicznych faktycznie i bezpośrednio przez podmioty wskazane w tym przepisie, to jest przez organy administracji rządowej, sądy oraz organy władzy państwowej.

Sąd przyjął też, że przy badaniu przesłanki z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej należy odwołać się do regulacji zawartej w art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 maja 1990 r., zgodnie z którą grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej; organ ten może powierzyć sprawowanie zarządu nieodpłatnie utworzonemu w tym celu przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej, z wyłączeniem czynności wymagających decyzji administracyjnych.

Z tym stanowiskiem Sądu I instancji należy zgodzić się. Warunkiem zatem stwierdzenia nabycia przez gminę prawa własności nieruchomości w omawianym trybie jest ustalenie, czy nieruchomość taka w dniu wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r. "należała" do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Trafnie uznał Sąd I instancji, że o przynależności mienia do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego decydowała treść art. 6 ust. 1 ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, czyli w dniu 27 maja 1990 r. Zgodnie z tym przepisem, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Analiza tego przepisu wskazuje, że nieruchomości, które nie zostały przez terenowy organ administracji państwowej rozdysponowane w sposób określony w tym przepisie, należały do tego organu niezależnie od tego, jaki podmiot faktycznie władał danym mieniem. Podkreślenia wymaga, że sformułowanie "należące do" rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego oznacza w takim ujęciu przynależność mienia państwowego do tych podmiotów w sensie prawnym, a nie tylko w sensie faktycznym. Za nieruchomość nienależącą do terenowego organu administracji państwowej można zatem uznać tylko taką nieruchomość, która w dniu 27 maja 1990 r. była w sposób prawem przewidziany oddana w zarząd lub użytkowanie państwowej jednostce organizacyjnej. W dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej ustanowienie zarządu wymagało określonej formy prawnej - decyzji lub umowy, co jednoznacznie wynikało z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Brak takiej decyzji lub umowy oznacza, że nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. "należała" do terenowego organu administracji państwowej. Jeżeli określone mienie ogólnonarodowe należało zatem do innego podmiotu tylko w sensie faktycznym, a nie prawnym, gdyż podmiot ten nie legitymował się odpowiednim tytułem prawnym do tego mienia, to dane mienie było objęte komunalizacją z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Dysponowanie czy zarządzanie majątkiem ogólnokrajowym, nawet na podstawie upoważnienia ustawowego nie pozwala na przyjęcie, że majątek ten "należał" do zarządcy czy dysponenta (por.m.in. wyrok NSA z 5 stycznia 2022 r. sygn. akt I OSK 524/20, wyrok NSA z 5 stycznia 2023 r. sygn. akt I OSK 3026/19, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc powyższe do ustalonych i niezakwestionowanych w skardze kasacyjnej okoliczności sprawy, wskazujących, że nie ma dokumentów, na podstawie których przedmiotowa działka objęta decyzją komunalizacyjną zostałaby oddana w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej na podstawie art. 6 w związku z art. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r., nie można było skutecznie zakwestionować stanowiska organów zaaprobowanego przez Sąd I instancji, że objęte zaskarżoną decyzją mienie należało we wskazanej dacie do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.

Przeszkodą w skomunalizowaniu przedmiotowego mienia nie mogła być treść art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Rozważenie tego zarzutu dotyczy sytuacji, gdy danemu podmiotowi nie przysługiwał tytuł prawny do mienia i musi on wykazać, że mienie to służyło wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej. W takiej sytuacji organ musiałby badać, czy składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy komunalizacyjnej, służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Przy czym zakres określenia "służą" wykonywaniu zadań publicznych jest znacznie szerszy niż określenie "należące do", użytego w art. 5 ust. 1-3. Zgodzić się trzeba z Sądem I instancji, że sformułowanie zawarte w art. 11 ust. 1 ustawy "mienie służące wykonywaniu zadań publicznych" nie nawiązuje do stosunku prawnego, na podstawie którego korzysta się z danego mienia stanowiącego własność ogólnonarodową, lecz do charakteru zadań, których wykonywaniu faktycznie służyło określone mienie i oznacza stan faktyczny polegający na tym, że sposób korzystania z mienia łączy się z wykonywaniem zadań publicznych faktycznie i bezpośrednio (wyrok NSA z 24 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1393/08, oraz wyroki WSA w Warszawie: z 11 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 128/10 i z 5 czerwca 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 412/12). Na aprobatę zasługuje również stanowisko Sądu I instancji wskazujące jak należy rozumieć sposób wykonywania zadań publicznych faktycznie i bezpośrednio przez podmioty wskazane w tym przepisie w kontekście ustalenia, że na przedmiotowej działce znajduje się urządzenie melioracji szczegółowej (rów melioracyjny) i regulującej te zagadnienia ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne, w wersji obowiązującej w dniu 27 maja 1990 r. A mianowicie, że ustawodawca przyjął w zakresie własności takich gruntów koncepcję mieszaną. Zgodnie z art. 2 tej ustawy powierzchniowe wody stojące oraz wody w studniach i rowach stanowią własność właścicieli gruntów, na których się znajdują. Właściciela wody powierzchniowej stojącej w rozumieniu art. 6 ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego oraz wody w studni i w rowie ustala się zatem po uprzednim ustaleniu właściciela gruntu, na którym lub w którym dana woda się znajduje. Zgodnie z art. 92 ust. 1 Prawa wodnego, urządzenia melioracji wodnych szczegółowych na gruntach stanowiących własność Państwa są wykonywane i utrzymywane na koszt Państwa. W myśl zaś art. 97 pkt 1 Prawa wodnego, utrzymanie i eksploatacja urządzeń melioracji wodnych szczegółowych - również rowów melioracyjnych - należała do zainteresowanych właścicieli gruntów. W tej sytuacji zasadnie Sąd I instancji uznał, że nie można twierdzić, że zadania związane z utrzymaniem tej kategorii rowów należały do zadań publicznych.

Nie znajduje również potwierdzenia zarzut niewłaściwego zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Należy zwrócić uwagę, że zarzutem niewłaściwego zastosowania prawa materialnego nie można zwalczać ustaleń faktycznych przyjętych w sprawie. Jak już zaznaczono w skardze kasacyjnej nie postawiono żadnych zarzutów pod adresem przyjętych przez Sąd I instancji okoliczności faktycznych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do podważanego stanu faktycznego sprawy, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2747/12, wyrok NSA z 6 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z 6 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2328/11; wyrok NSA z 14 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2173/11). Jeżeli strona skarżąca uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z 13 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń, czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy strona skarżąca nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z 4 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1092/12; wyrok NSA z 1 grudnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1506/09; wyroki NSA: z 11 października 2012 r. sygn. akt I FSK 1972/11; z 3 listopada 2011 r. sygn. akt, I FSK 2071/09).

W niniejszej sprawie skarżący nie podważył skutecznie okoliczności faktycznych sprawy i prawidłowości ich oceny, a tym samym w realiach tej sprawy nie mogły odnieść skutku zarzuty niewłaściwego zastosowania i niezastosowania wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.