Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1055/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prokurator Krajowy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 3, art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 149 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prokuratora Krajowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 338/21 w sprawie ze skargi Ośrodka [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Ośrodka [...] z siedzibą w [...] o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 338/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ośrodka [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązał Prokuratora Krajowego do rozpatrzenia wniosku Ośrodka [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktu 1-5, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1), w pozostałej części skargę oddalił (pkt 2), stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3), a także zasądził od Prokuratora Krajowego na rzecz Ośrodka [...] z siedzibą w [...] kwotę 597 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 4).

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2021 r. Ośrodek [...] w [...] (dalej: "strona", "Fundacja", "skarżący") zwrócił się do Prokuratora Krajowego (dalej: "organ") o udostępnienie informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm., zwana dalej: "u.d.i.p.") w zakresie:

1) Liczby zgłoszonych prokuratorom przestępstw z art. 256 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444 z późn. zm., zwana dalej: "k.k."), 257 k.k., 119 k.k. w latach 2018, 2019, 2020;

2) Liczby wszczętych postępowań w zakresie przestępstw z art. 256, 257, 119 k.k. w latach 2018, 2019, 2020;

3) Liczby odmów postępowań w zakresie przestępstw z art. 256, 257, 119 k.k. w latach 2018, 2019, 2020;

4) Liczby umorzonych postępowań w zakresie przestępstw z art. 256, 257, 119 k.k. w latach 2018, 2019, 2020;

5) Liczby skierowanych do sądów aktów oskarżenia w zakresie przestępstw z art. 256, 257, 119 k.k. w latach 2018, 2019, 2020;

6) Informacji, z jakiego powodu powyższe dane przestały być publikowane w ramach statystyk Prokuratury Krajowej, jak miało to miejsce w latach poprzednich.

Pismem z dnia 26 lutego 2021 r., Zastępca Dyrektora Biura Prezydialnego Prokuratury Krajowej, działając w imieniu Prokuratora Krajowego, poinformował wnioskodawcę, że organ nie dysponuje gotową informacją spełniającą kryteria wskazane we wniosku.

Ponadto wskazano, że Departament Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej prowadzi m. in. monitoring spraw dotyczących czynów zabronionych, penalizowanych w art. 256 § 1 i 2 k.k., art. 257 k.k. i art. 119 § 1 k.k., lecz dane zbierane w związku z realizacją tego zadania nie stanowią danych statystycznych albowiem nie spełniają kryteriów koniecznych dla uznania ich za oficjalne dane statystyczne, podlegające udostępnieniu podmiotom zewnętrznym.

Natomiast odnośnie pytania z punktu 6, organ poinformował stronę, że informacja na temat tego, dlaczego wnioskowane dane przestały być publikowane w ramach statystyk Prokuratury Krajowej, nie dotyczy informacji publicznej, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p.

Ośrodek [...] pismem z dnia 1 marca 2021 r. adresowanym do organu, powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2014 r. w sprawie II SAB/Wa 233/14. podniósł, iż nie zgadza się z poglądem według którego żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, gdyż dane statystyczne są kwalifikowane jako informacja publiczna.

W odpowiedzi na powyższe pismo organ w dniu 15 marca 2021 r. poinformował stronę, że podtrzymuje stanowisko zajęte w udzielonej odpowiedzi z dnia 26 lutego 2021 r.

W dniu 12 kwietnia 2021 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że w sprawie bezspornym jest, że organ na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji mającej charakter informacji publicznej będącej w jego posiadaniu; ponieważ kwestia ta nie budzi między stronami sporu, Sąd odstąpił od dalszych rozważań w tym aspekcie, stwierdzając, że zakres podmiotowy u.d.i.p. w rozpatrywanej sprawie jest spełniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że istota sporu koncentruje się natomiast wokół zakresu przedmiotowego wnioskowanej informacji oraz tego, czy informacje te, skoro są w posiadaniu Departamentu Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej i nie są opublikowane na stronie internetowej Prokuratury Krajowej (stronie Biuletynu Informacji Publicznej - pod adresem www.pk.gov.pl w zakładce Działalność - Sprawozdania i statystyki) to tym samym nie posiadają charakteru informacji publicznej.

Przy tak zakreślonych granicach sprawy, Sąd stwierdził, że objęte wnioskiem Fundacji informacje o dane statystyczne, posiadają przymiot informacji publicznej.

W ocenie Sądu, informacje obejmujące dane statystyczne, o które wnosi skarżący, a dotyczące czynów zabronionych, o których mowa w art. 256 § 1 i 2 k.k., art. 257 k.k. i art. 119 § 1 k.k., wbrew stanowisku organu, spełniają kryteria konieczne dla uznania ich za informacje publiczne, podlegające udostępnieniu podmiotom zewnętrznym, skoro służą lub mogą być wykorzystywane w realizowaniu zadań publicznych realizowanych przez organ.

W ocenie Sądu, jak słusznie bowiem wskazał skarżący, dane statystyczne na temat prowadzonych przez jednostki organizacyjne prokuratury spraw o różnego rodzaju przestępstwa, w tym przestępstwa z art. 256 § 1 i 2 k.k., art. 257 k.k. i 119 § 1 k.k., związane są z realizacją ustawowych zadań Prokuratury Krajowej i tym samym mieszczą się w pojęciu informacji publicznej. Potwierdza to zresztą również organ, oświadczając w odpowiedzi na skargę, że Prokuratura Krajowa realizuje program badań statystycznych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 443 ze zm.) i wydawanych na jej podstawie corocznych rozporządzeń Rady Ministrów w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej, zaś sprawozdania te są publikowane na stronie internetowej Prokuratury Krajowej (stronie Biuletynu Informacji Publicznej - pod adresem www.pk.gov.pl, w zakładce Działalność - Sprawozdania i statystyki).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pogląd organu (w odniesieniu do danych żądanych przez skarżącego), że skoro dane te znajdują się w zasobie Departamentu Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej, który prowadzi m.in. monitoring spraw dotyczących czynów zabronionych penalizowanych w art. 256 § 1 i 2 k.k, 257 k.k. i 119 § 1 k.k., nie dezawuuje tych informacji jako informacji publicznej organu - w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

Skoro informacje te związane są z realizacją ustawowych zadań Prokuratury Krajowej, zaś okoliczność, że "bezpośrednim" ich dysponentem jest Departament Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej, który prowadzi m.in. monitoring tych spraw, jako wyspecjalizowana jednostka organizacyjna Prokuratury Krajowej, nie ma istotnego znaczenia dla ich statusu jako informacji publicznej organu, a w konsekwencji obowiązku ich udostępnienia jako informacji publicznej, skoro podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest organ władzy publicznej, jakim jest Prokuratura Krajowa, a nie jego określona komórka organizacyjna.

Sąd podzielił przy tym pogląd wyrażony przez skarżącą, że informację o charakterze statystycznym można także pozyskać w oparciu o prowadzone ewidencje oraz rejestry i archiwa (por. art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.), które mogą być prowadzone przez wyodrębnione i z reguły wyspecjalizowane komórki organizacyjne organów władzy publicznej, co nie podważa ich waloru "oficjalności", jak zdaje się sugerować organ.

Podsumowując powyższe, w ocenie Sądu, informacja obejmująca wnioskowane przez Fundację dane statystyczne na temat liczby zgłoszonych prokuratorom przestępstw, liczby wszczętych postępowań, liczby odmów postępowań, liczby umorzonych postępowań oraz liczby skierowanych do sądów aktów oskarżenia w zakresie przestępstw z art. 256, 257, 119 k.k. w latach 2018, 2019, 2020, mieści się w pojęciu informacji publicznej, gdyż związana jest z realizacją ustawowych zadań Prokuratury Krajowej.

Sąd I instancji wskazał, jak wynika z analizy akt sprawy, a w szczególności pisma z dnia 17 lutego 2021 r. adresowanego do Zastępcy Dyrektora Biura Prezydialnego, informacjami tymi dysponuje Departament Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej – w zakresie danych liczbowych dotyczących odmów wszczęcia postępowania, umorzonych postępowań i aktów oskarżenia, wydanych w sprawach o czyny z art. 119 § 1 k.k., 256 § 1 i 2 k.k. oraz z 257, w latach 2018, 2019 i 2020 - a więc komórka organizacyjna organu (por. k. 4-6 akt adm. sprawy).

W tej sytuacji, Sąd I instancji stwierdził, że choć skarżący otrzymał informację objętą wnioskiem z dnia [...] lutego 2021 r. pismem z dnia 26 lutego 2021 r. podpisanym przez Zastępcę Dyrektora Biura Prezydialnego Prokuratury Krajowej (działającym w imieniu Prokuratora Krajowego), z którego wynika, że organ nie dysponuje "gotową informacją spełniającą kryteria wskazane we wniosku", to jednak w świetle przedstawionych przez Sąd rozważań oraz wskazanego pisma Departamentu Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej, to jednak przedmiotowa odpowiedź jest wadliwa.

Jak podkreślił WSA w Warszawie przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co miało miejsce w niniejszej sprawie, świadczy o braku realizacji obowiązku nałożonego w art. 10 ust. 1 u.d.i.p., a tym samym o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 62 – 63; S. Szuster [w:] M. Kłaczyński, S. Szuster, Dostęp do informacji publicznej. Komentarz, Lex/el 2003 r., uwagi do art. 10).

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, zobowiązując organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt. 1-5, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd oddalił skargę w części dotyczącej pkt 6 wniosku, tj. w zakresie informacji, z jakiego powodu wnioskowane dane przestały być publikowane w ramach statystyk Prokuratury Krajowej, jak to miało miejsce w latach poprzednich, gdyż w tej kwestii skarżący otrzymał pełną informację w piśmie z dnia 26 lutego 2021 r.

W ocenie Sądu zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sytuacja taka, w ocenie Sądu, wystąpiła w kontrolowanej sprawie albowiem organ, mimo iż w ramach swoich zasobów dysponował danymi statystycznymi, które były przedmiotem wniosku o udzielenie informacji publicznej, ich nie udostępnił. Jednocześnie Sąd uznał, że jakkolwiek bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, to jednak nie było zasadnym wymierzenie organowi grzywny, gdyż sama okoliczność uznania bezczynności jako rażące naruszenie prawa, wypełni kryterium przesłanki prewencyjnego odziaływania na przyszłość i dlatego odstąpił od wymierzenia zarówno grzywny, jak i przyznania sumy pieniężnej na rzecz wnioskodawcy i to tym bardziej, że skarżący o takowe nie wnosił.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Prokurator Krajowy, zaskarżając wyrok w części dotyczącej punktu 1, 3 i 4 oraz zarzucając mu obrazę prawa materialnego tj.:

- art. 4 ust. 3 u.d.i.p., poprzez niezastosowanie wymienionego przepisu i uznanie, że Prokurator Krajowy zobowiązany jest do rozpoznania pkt. 1-5 wniosku z dnia [...] lutego 2021 r., w sytuacji gdy zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązek informacyjny obejmuje jedynie podmioty, które są w posiadaniu żądanej informacji, a zatem wniosek został prawidłowo rozpoznany przez poinformowanie wnioskodawcy, że podmiot nie dysponuje wnioskowaną informacją,

- art. 10 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - poprzez uwzględnienie skargi na bezczynność i zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku Fundacji z dnia [...] lutego 2021 r. - w sytuacji, gdy organ nie uchybił żadnym terminom ani formie przewidzianej przepisami prawa.

Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie i oddalenie skargi na bezczynność organu również w części, w której została uwzględniona, ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Jednocześnie organ wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Dopiero pismem z 15 kwietnia 2014 r. Fundacja wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 4 ust. 3 u.d.i.p., poprzez niezastosowanie wymienionego przepisu. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy wskazać, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12). Nawet jednak dopuszczając w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwość kwestionowania niezastosowania określonego przepisu prawa, to tylko z tym zastrzeżeniem, że jeżeli strona skarżąca kasacyjnie podnosi w skardze kasacyjnej, że Sąd rozpoznający sprawę zastosował nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany, to powinna wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2005 r., II OSK 299/05; wyrok NSA z dnia 15 marca 2011 r., II OSK 323/10). Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w konstruowaniu danego zarzutu kasacyjnego w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2013 r., II FSK 1020/12). Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, Lex 2013; wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., II GSK 400/10).

Podkreślić także należy, że zastosowanie, bądź niezastosowanie normy prawnej odnosić można tylko w kontekście określonego, przyjętego przez Sąd stanu faktycznego. W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09).

Tymczasem, jak wynika z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej, za pomocą zarzutu niezastosowania art. 4 ust. 3 u.d.i.p. de facto kwestionowany jest stan faktyczny przyjęty w niniejszej sprawie. O ile bowiem Sąd I instancji przyjął, że żądane informacje są w posiadaniu organu (jego komórki – Departamentu Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej), to skarżący kasacyjnie podniósł, iż "nie dysponuje gotową informacją spełniającą kryteria wskazane w punktach 1-5 wniosku", a "sąd nie dostrzegł zatem, iż stan faktyczny niniejszej sprawy odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie powołanej wyżej normy prawnej". Skarżący kasacyjnie nie podniósł jednak zarzutów podważających skutecznie stan faktyczny przyjęty w sprawie przez Sąd I instancji.

W konsekwencji niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jak wynika z treści art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Z przepisu tego wynika jedynie, że w celu otrzymania informacji publicznych, które nie zostały udostępnione w BIP, należy złożyć wniosek. W przypadku złożenia wniosku, gdy informacja znajduje się w BIP, podmiot zobowiązany zawiadamia wnioskodawcę o braku stosowania trybu wnioskowego w związku z ujawnieniem żądanej informacji w BIP. Podmiot zobowiązany nie ma tym samym obowiązku udostępnić informacji publicznej w formie i w sposób wskazany we wniosku. Udostępnienie informacji publicznej w BIP, w terminie otwartym do załatwienia wniosku, jest równoznaczne w skutkach z udostępnieniem tej informacji bezpośrednio wnioskującemu, w formie przez niego żądanej. W u.d.i.p. brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną. Wniosek taki wszczyna postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej.

Natomiast art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest przepisem, który określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Jest to zatem przepis wynikowy, którego zastosowanie jest uzależnione od przyjętej przez Sąd I instancji oceny okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, a te nie zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżącego kasacyjnie.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną, która nie miała usprawiedliwionych podstaw, oddalił w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Pomimo oddalenia skargi kasacyjnej, wniosek Ośrodka [...] z siedzibą w [...] o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, nie mógł zostać uwzględniony i skutkować ich przyznaniem. Zgodnie z art. 204 pkt 2 p.p.s.a., zwrotowi podlegają niezbędne koszty postępowania kasacyjnego. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określonych w odrębnych przepisach (art. 205 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964), wynagrodzenie przysługuje adwokatowi w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przypadku sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Odpowiedź na skargę kasacyjną, zgodnie z art. 179 p.p.s.a., może być wniesiona w terminie 14 dni od doręczenia stronie skargi kasacyjnej. Otóż w niniejszej sprawie nie została wniesiona odpowiedź na skargę kasacyjną (a jedynie pismo procesowe z 15 kwietnia 2014 r. zawierające m.in. wniosek o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego), jak również pełnomocnik skarżącego nie uczestniczył w dniu 9 maja 2024 r. w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.