Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 354/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 6 ust. 1 pkt 2. art. 124 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M.B. i Z. B. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 2 lutego 2024 r. nr N-VI.7581.2.2.2024 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości - skargę oddala –


UZASADNIENIE

II SA/Rz 354/24

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi M.B. i Z.B. jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z 2 lutego 2024 r. nr N-VI.7581.2.2.2024 dotycząca ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Starosta [...] - po rozpatrzeniu wniosku A. S.A. z/s w [...] z 17 sierpnia 2023 r. - decyzją z 4 grudnia 2023 r. nr GN.6853.53.2023 ograniczył sposób korzystania z nieruchomości położonej w obr. K., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,0258 ha, stanowiącej własność Z.B. oraz M.B. na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, poprzez udzielenie Spółce zezwolenia na zajęcie tej nieruchomości w celu realizacji inwestycji polegającej na założeniu i przeprowadzeniu projektowanych urządzeń elektroenergetycznych w postaci podziemnej linii kablowej średniego napięcia kablem typu 3xXRUHAKXs 1x120 mm2 oraz kanalizacji teletechnicznej dla kabli światłowodowych układanej w jednym wykopie z kablem średniego napięcia, w ramach realizacji inwestycji celu publicznego pn. "Modernizacja linii SN15 kV GPZ [...]-[...], etap l cz.2 w miejscowości [....]".

Załącznikiem do decyzji była mapa do celów prawnych w skali 1:1000 przedstawiająca przebieg planowanej inwestycji i obszar wnioskowanego ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości wynoszący 323 m2. Dodatkowo na mapie zaznaczona została powierzchnia terenu niezbędnego do zajęcia na czas wykonywania robót budowlanych, wynosząca 1133 m2 (pas szerokości 2,8 m).

W odwołaniach od powyższej decyzji M.B. i Z.B. zarzucili naruszenie art. 112 ust. 3 w zw. z art. 124 ust. 1 i 3 i art. 116 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344 ze zm., dalej: u.g.n.) poprzez uwzględnienie wniosku Spółki w sytuacji, gdy wskazane w nim cele publiczne mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie praw do działki nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołań Wojewoda - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) - utrzymał w mocy decyzję Starosty.

Wyjaśnił, że zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowiącego materialnoprawną podstawę wydanej decyzji, w brzmieniu obowiązującym do 2 września 2023 r., starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości, przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z ust. 3 tego artykułu wynika zaś, że udzielenie zezwolenia o którym mowa wyżej, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie powyższych prac. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie.

Z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy wynika, że trasa planowanego zamierzenia inwestycyjnego została zaprojektowana przez działkę nr [...] (przed podziałem działka nr [...]), położoną w obr. K. Działka ta objęta jest Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego gm. [....] "[....]", zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z [...] kwietnia 2007 r. Z wyrysu Planu wynika, że działka nr [...] została usytuowana na obszarach oznaczonych symbolami: 2.MN.ZZ.14 (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zagrożone zalaniem wodą stuletnią poniżej 70 cm) oraz 1.ZR.ZZ.41 (tereny zieleni nieurządzonej zagrożone zalaniem wodą stuletnią). Ustalenia dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zagrożonych zalaniem wodą stuletnią poniżej 70 cm (2.MN.ZZ.14) zawarto w § 9 MPZP, który w ust. 6 odsyła do ogólnych zasad zawartych w § 4 tego Planu, w tym dotyczących infrastruktury energetycznej. Również w ustaleniach dla terenów zieleni nieurządzonej zagrożonych zalaniem wodą stuletnią (1.ZR.ZZ.41), zawartych w § 47 MPZP, występuje odesłanie do ogólnych zasad zawartych w § 4 tego Planu. Zgodnie zaś z § 4 ust. 9 pkt 4 lit. b) MPZP, na terenach objętych tym planem dopuszczona została możliwość przebudowy i lokalizacji nowych stacji transformatorowych SN/NN i linii zasilających SN pod warunkiem, że nie będą naruszać pozostałych ustaleń Planu.

W ocenie Wojewody planowane zamierzenie inwestycyjne nie narusza w żadnym zakresie ustaleń MPZP. Ponadto budowa i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jest celem publicznym w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Spełniona została więc pierwsza z przesłanek, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.

Za spełnioną należy uznać również drugą z w/w przesłanek dających podstawę do zastosowania ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości. W niniejszej sprawie inwestor ubiegający się o wydanie zezwolenia podejmował bowiem działania celem uzyskania zgody właścicieli nieruchomości na przeprowadzenie inwestycji przez ich działkę, co potwierdza dokumentacja zalegająca w aktach sprawy, m.in. notatki służbowe inwestora spisane w obecności właścicieli nieruchomości oraz pisma inwestora i właścicieli nieruchomości. Do pisma inwestora z 8 sierpnia 2023 r. skierowanego do właścicieli nieruchomości dołączona została także szacunkowa wycena wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu na działce nr [...] w kwocie 2599 zł.

Z analizy dołączonej do wniosku dokumentacji z rokowań wynika, że na tym etapie zostały one zakończone. Przepisy u.g.n. nie określają prawnej formy prowadzenia rokowań, a spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia, jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. nie uzależnia zatem uzyskania zgody administracyjnej od określenia przez Inwestora takiej oferty, która satysfakcjonowałaby właściciela nieruchomości. Dla oceny zasadności podjętego rozstrzygnięcia istotne jest wyłącznie ustalenie, czy strony przedstawiły sobie propozycje, które umożliwiałyby zawarcie porozumienia. Rokowania nie oznaczają zatem konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska.

Odnosząc się do zarzutu odwołujących w zakresie naruszenia art. 112 ust. 3 w zw. z art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. poprzez uwzględnienie przez organ I instancji wniosku Spółki w sytuacji, gdy wskazane w nim cele publiczne mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie praw do działki nr [...], organ wyjaśnił, że planowana inwestycja pozostaje w zgodności z założeniami m.p.z.p. Ponadto jak wynika z pisma inwestora z 10 lipca 2023 r., kwestia usytuowania projektowanej linii energetycznej na innych nieruchomościach, np. w pasie drogi gminnej biegnącej wzdłuż działki nr [...], była wielokrotnie rozważana. Jednak inne rozwiązania związane z przebiegiem tej inwestycji okazały się niemożliwe do zrealizowania z uwagi na istniejącą po obu stronach drogi infrastrukturę techniczną (kanalizację, wodociąg oraz inne urządzenia podziemne). Ponadto sama inwestycja na działce nr [...] zaprojektowana została w sposób jak najmniej uciążliwy dla właścicieli, bo wzdłuż granicy nieruchomości, trasą podziemną na głębokości wnioskowanej przez odwołujących się (1,4 m), część trasy kabla zaprojektowana została w rurze osłonowej umożliwiającej budowę zjazdów na działkę. Za niezasadny uznał organ również zarzut naruszenia art. 116 u.g.n. z uwagi na fakt, że wniosek inwestora z 17 sierpnia 2023 r. oraz zebrana w aktach sprawy dokumentacja zawiera wszystkie niezbędne elementy wskazane w art. 116 u.g.n., konieczne do rozpatrzenia tej sprawy na gruncie art. 124 u.g.n.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Wojewody z 2 lutego 2024 r. M.B. i Z.B. zarzucili jej naruszenie:

- przepisów postępowania mające wpływ na wynika postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 11 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, nierozpoznanie całego materiału dowodowego i jego dowolną ocenę, brak uzasadnienia faktycznego i prawnego które potwierdzałoby zasadność wydanego postanowienia oraz brak wyjaśnienia zasadności przesłanek jakimi kierował się organ przy rozpoznawaniu sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz jego prawidłowa ocena powinny doprowadzić do nieuwzględnienia wniosku inwestora,

- art. 112 ust. 3 w zw. z art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. poprzez uwzględnienie wniosku Spółki w sytuacji, gdy cele publiczne wskazane we wniosku mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie praw skarżących do nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od Wojewody na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zdaniem skarżących, uzasadnienie decyzji Wojewody sprowadza się do dokonania analizy zaistnienia przesłanek zawartych w art. 124 u.g.n., a pomija dyspozycję wynikającą z treści art. 112 ust. 3 u.g.n. Wojewoda w sposób wybiórczy powołał się na treść pisma inwestora z 10 lipca 2023 r.,z którego ma wynikać, że kwestia usytuowania projektowanej linii energetycznej na innych nieruchomościach była wielokrotnie rozważana, ale na przeszkodzie stała infrastruktura techniczna. Organ pominął dalsze stanowisko inwestora zawarte w tym piśmie, w zakresie w jakim wskazuje, że "Możliwa zapewne jest inna trasa gdzieś inna droga do docelowego miejsca stacja transformatorowa "RDP". Rozwiązanie takie to wielokrotnie wyższe koszty wykonania przedmiotowej linii kablowej. A jeśli nie jest to ekonomiczne rozwiązanie, to inwestor A., w końcu spółka Skarbu Państwa więc jakby nas wszystkich, nigdy nie zgodzi się na zatwierdzenie rozwiązania zdecydowanie droższego". Wojewoda nie ustosunkował się do powyższego stanowiska Inwestora, które stanowi zaprzeczenie dyspozycji wynikającej z treści art. 112 ust. 3 u.g.n., albowiem jest inna możliwość realizacji celu publicznego niż ograniczenie prawa do nieruchomości należącej do skarżących. Na przeszkodzie stoi jednak interes fiskalny inwestora, który jak najmniejszym kosztem - wykorzystując przy tym regulacje ustawowe - chce zrealizować swoją inwestycję. W doktrynie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 u.g.n. stanowi jedną z form wywłaszczenia, określaną jako wywłaszczenie częściowe, którego istota sprowadza się do władczej, jednostronnej ingerencji w sferę prawną podmiotu któremu przysługuje własność, użytkowanie wieczyste lub inne prawo rzeczowe do nieruchomości. Decyzja ograniczająca właściciela w wykonywaniu jego prawa musi być poprzedzona zbadaniem możliwości uniknięcia konieczności odjęcia lub ograniczenia własności poprzez rozważenie takich wariantów realizacji celu publicznego, które nie naruszą przysługujących innym podmiotom praw rzeczowych do nieruchomości, a w przypadku gdy naruszenie to okaże się jednak niezbędne - rozwiązań pozwalających zminimalizować jego skutki w najwyższym możliwym stopniu. W przedmiotowym postępowaniu zarówno Starosta jak i Wojewoda nie rozważyły innej możliwości realizacji celu publicznego, zaś inwestor taką możliwość przewiduje, jednakże nie wyraża na nią zgody z przyczyn ekonomicznych, albowiem byłoby to dla niego nieopłacalne.

Obowiązkiem organu administracji jest bowiem ustalenie, czy ograniczenie prawa rzeczowego jest konieczne i czy możliwa jest realizacja celu publicznego w sposób najmniej uciążliwy dla podmiotu wywłaszczonego - a nie najbardziej korzystny dla inwestora, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody 2 lutego 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty 4 grudnia 2023 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, wydana na wniosek A. S.A., w celu realizacji inwestycji polegającej na założeniu i przeprowadzeniu na przedmiotowej nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych w postaci podziemnej linii kablowej średniego napięcia oraz kanalizacji teletechnicznej dla kabli światłowodowych w jednym wykopie z kablem średniego napięcia, w ramach realizacji inwestycji celu publicznego. Ograniczeniem objęty został obszar o pow. 323 m2 działki nr [...] o pow. 1,0258 ha należącej do skarżących, a obszar niezbędny do zajęcia na czas wykonywania robót budowlanych 1133 m2 (pas szerokości 2,8 m).

Dokonana na podstawie powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości, m.in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie powyższego zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac inwestycyjnych. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (art. 124 ust. 2 i 3).

Jak wynika z powyższych regulacji, przesłankami wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez jej właściciela jest zgodność inwestycji publicznej z planem miejscowym, a w przypadku jego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz brak zgody właściciela na wykonanie prac, która to okoliczność musi wynikać z przeprowadzonych przed wydaniem decyzji rokowań. W takim wypadku zezwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. daje inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na określony cel i zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten tej zgody nie wyraża.

Wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. uprawnienie organu do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy i może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma jego zgody na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie wymienione powyżej przesłanki, warunkujące wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n.

Wątpliwości Sądu nie budzi fakt, że projektowana inwestycja polegająca na założeniu i przeprowadzeniu na przedmiotowej nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych w postaci podziemnej linii kablowej średniego napięcia oraz kanalizacji teletechnicznej dla kabli światłowodowych należy do inwestycji celu publicznego. Zawiera się bowiem w definicji określonej w art. 6 ust. 1 pkt 2 u.g.n., zgodnie z którym celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Opisana wyżej inwestycja ma status inwestycji celu publicznego, gdyż ma na celu urzeczywistnienie interesu publicznego istotnego dla zbiorowości oraz stanowi realizację celów o których mowa w art. 6 u.g.n. Jest to inwestycja liniowa, która może stanowić element sieci zaopatrującej zarówno obiorców indywidualnych jak i publicznych w określone źródło energii, zwiększając jej zasięg oraz poprawiając bezpieczeństwo energetyczne, a jej realizacja jest uzasadniona ze względu na interes społeczny oraz gospodarczy. Inwestycja tego rodzaju ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2017 r. I OSK 2418/16, CBOSA). Ma znaczenie dla całej wspólnoty gminnej i zaspokaja także jej potrzeby jako całości (wyrok NSA z 5 lipca 2011 r. II OSK 672/11, CBOSA).

Nadto, powyższe ograniczenie, po myśli przywołanego art. 124 ust. 1 zd. 2 u.g.n., nastąpiło zgodnie z zapisami MPZP. Trasa planowanego zamierzenia inwestycyjnego została zaprojektowana m.in. przez działkę nr [...] położoną w obr. K. na obszarach oznaczonych symbolami 2.MN.ZZ.14 oraz 1.ZR.ZZ.41, na których zgodnie z § 9 ust. 6 i § 47 w zw. z § 4 ust. 9 pkt 4 lit. b) MPZP dopuszczona została możliwość przebudowy i lokalizacji nowych stacji transformatorowych SN/NN i linii zasilających SN pod warunkiem, że nie będą naruszać pozostałych ustaleń planu. W ocenie Sądu, planowane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z ustaleniami MPZP.

Za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia art. 112 ust. 3 w zw. z art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżących dotyczącego innej od przyjętej lokalizacji inwestycji, w sytuacji gdy cele publiczne wskazane we wniosku mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie praw skarżących do nieruchomości. Nieskuteczność zarzutu wynika z takim konstytucyjnym ukształtowaniem charakteru prawa własności, które pozbawia go atrybutu absolutności. Prawo własności jest bez wątpienia prawem z którego wynika największy zakres władztwa nad rzeczą i polega ochronie prawnej wynikającej z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP (przepis ten stanowi, że własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej). Jednakowoż prawo własności może doznawać ograniczeń określonych w przepisach ustawowych, w szczególności wynikających z przepisów u.g.n. Dopuszczalność lokowania takich ograniczeń w ustawach wynika z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Istota ograniczeń jakich doznaje prawo własności w przypadku realizacji inwestycji celu publicznego, zgodnie z art. 124 u.g.n., sprowadza się do tego, że przebieg inwestycji nie jest w pełni warunkowany zgodą właściciela nieruchomości, a decyduje o nim bądź organ wydający decyzję lokalizacyjną, bądź organ wydający decyzję na podstawie art. 124 u.g.n. w związku ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie. W tym drugim przypadku dokładny przebieg inwestycji nie jest określony w planie, który wskazuje jedynie dopuszczalność jej realizacji na przewidzianym w planie obszarze. Nie mogą zatem odnieść skutku zarzuty skarżących dotyczące nieprzyjęcia alternatywnego przebiegu spornej inwestycji, który pomijałby należącą do nich nieruchomość. Po pierwsze, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy także i to, że inny przebieg inwestycji mógł nie zostać uwzględniony z uwagi na interes fiskalny inwestora. Kontrolowana decyzja jest następstwem opisanych powyżej ustaleń MPZP, zatem zarzuty odnośnie możliwości usytuowania tego rodzaju inwestycji na obszarze obejmującym działkę skarżących mogły być zgłaszane poprzez złożenie skargi na uchwałę w przedmiocie uchwalenia MPZP. Po drugie, oczywistym jest, że realizacja celu publicznego nie uprawnia organów do dowolności w zakresie ustalenia przebiegu inwestycji i o takiej dowolności nie ma mowy w rozpatrywanej sprawie. Inwestor w toku negocjacji wyjaśnił skarżącym w piśmie z 10 lipca 2023 r., z jakiego powodu kable nie mogą być umieszczone w pasie drogi gminnej biegnącej wzdłuż działki nr [...], wskazując, że alternatywa ta była wielokrotnie rozważana, jednak inne rozwiązania okazały się niemożliwe do zrealizowania z uwagi na istniejącą po obu stronach drogi infrastrukturę techniczną (kanalizację, wodociąg oraz inne urządzenia podziemne). Ponadto z załącznika graficznego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że przebieg inwestycji (wzdłuż granicy działki nr [...], w odległości 0,85 m od niej oraz 1,4 m pod ziemią) nie jest przebiegiem inwazyjnym, który ignoruje uprawnienia właścicielskie skarżących. Dodatkowo część trasy kabla zaprojektowana została w rurze osłonowej, umożliwiającej budowę zjazdów na działkę.

Wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na przeprowadzenie przez nieruchomość elektroenergetycznej sieci kablowej prowadzi do trwałego ograniczenia własności nieruchomości, gdyż nakłada na jej właściciela obowiązek znoszenia stanu faktycznego ukształtowanego przebiegiem urządzeń przez strefę, w której było lub mogło być wykonywane jego prawo. Organy administracji prawidłowo oceniły, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżących, a zatem nie można uznać, by w wyniku wydania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji doszło do naruszenia prawa własności. Zrozumiałe jest przy tym, że uszczuplenie uprawnień właścicielskich z reguły budzi sprzeciw, ale ustawodawca dopuszczając taką możliwość za nadrzędny uznał publiczny cel inwestycji.

Za spełnioną należy uznać również drugą z wyżej wymienionych przesłanek dających podstawę do zastosowania ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości. Inwestor ubiegający się o wydanie zezwolenia prowadził bowiem rokowania ze współwłaścicielami nieruchomości o uzyskanie ich zgody na przeprowadzenie przez ich nieruchomość inwestycji objętej postępowaniem. Świadczą o tym znajdujące się w aktach notatki służbowe z 13 marca i 19 maja 2023 r. sporządzone w obecności skarżących oraz kierowane do nich przez Spółkę pisma: z 23 czerwca 2023 r. z prośbą o wyrażenie zgody na budowę linii elektroenergetycznej oraz kanalizacji teletechnicznej oraz odpowiedź z 10 lipca 2023 r. na pismo skarżących z 5 lipca 2023 r., w którym odniósł się do ich postulatów i wyjaśnił powody usytuowania inwestycji z 8 sierpnia 2023 r. zawierające dołączoną szacunkową wycenę wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu na działce nr [...] w kwocie 2599 zł. Skarżący konsekwentnie podtrzymywali stanowisko w zakresie braku zgody umiejscowienia inwestycji na należącej do nich działce. Fakt ten był wystarczający do uznania, że negocjacje zakończyły się niepowodzeniem. Wobec bezskuteczności rokowań, sprawa została skierowana na drogę postępowania administracyjnego.

W orzecznictwie przyjmuje się, że wynikające z art. 124 u.g.n. uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy. Może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość. Przepisy u.g.n. nie określają przy tym prawnej formy prowadzenia rokowań. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Organ wydający stosowną decyzję ocenia jedynie na podstawie przedłożonych dokumentów, czy przeprowadzone rokowania zakończyły się niepowodzeniem. Organ nie ma również uprawnień do merytorycznej oceny rokowań. Organ prowadzący postępowania w sprawie ograniczenia korzystania z nieruchomości, uwzględniając treść art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., zobowiązany jest jedynie zbadać, czy zostały w sprawie przeprowadzone rokowania w przedmiocie zawarcia umowy umożliwiającej inwestorowi realizację inwestycji. Nie podlega kontroli sam tryb prowadzenia rokowań, a także powody, dla których nie dochodzi do zawarcia porozumienia. Kwestie takie jak ekwiwalentność zaproponowanego świadczenia pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego w tym konkretnym postępowaniu.

Reasumując, ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez organy administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Tym samym za nietrafny Sąd uznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania wyartykułowany w skardze. W myśl art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a).

W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie naruszyły wskazanych reguł postępowania. Wyczerpująco zebrały cały materiał dowodowy, rozważyły go i poddały ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z powyższych przepisów. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty. Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów.

Podkreślić należy również, że także sami skarżący nie wskazali środków dowodowych, które będąc pominięte przez organ miałyby znaczenie dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy nie naruszyły także dyspozycji art. 107 k.p.a., albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zwiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem.

Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wszystkie materialnoprawne przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.

Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi i stwierdzając jednocześnie że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.