Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt III SO/Gd 9/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny w trybie art. 55 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 54, art. 55, art. 154 par. 6
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 147 ust. 1, art. 23 ust. 2 pkt 1, 86 ust. 3, ust. 4
journal: Dz.U. 2023 poz 742
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. S. o wymierzenie Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni grzywny z powodu nieprzekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi postanawia: wymierzyć Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych.


UZASADNIENIE

W dniu 19 czerwca 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej) A. S. (dalej także jako: "wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni (dalej również jako: "Odwoławcza Komisja Stypendialna WSAiB" lub "organ") grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") za nieprzekazanie w terminie trzydziestu dni do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargi na decyzję z dnia 6 lutego 2023 r. (nr 58/2022/23) w przedmiocie odmowy przyznania zapomogi wraz kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę.

W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że złożył, za pośrednictwem organu, skargę dotyczącą decyzji z dnia 6 lutego 2023 r. (nr 58/2022/23), poprzez nadanie jej w dniu 11 maja 2023 r. w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Organ skargę odebrał i przekazał jej oryginał do tutejszego Sądu w dniu 19 maja 2023 r., uchybiając przy tym obowiązkowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a., albowiem w ustawowym terminie nie przekazał skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę.

Odpowiadając na przedmiotowy wniosek Rektor WSAiB w Gdyni wniósł o jego oddalenie wskazując, że nie neguje, iż na adres Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni wpłynęła skarga A. S. dotycząca decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej (nr 58/2022/23). Wyjaśnił, że organ nie udzielił w terminie odpowiedzi na tę skargę z uwagi na to, że pismem z dnia 5 czerwca 2023 r. wystąpiono do Sądu z prośbą o przesłanie na adres Uczelni odpisu skargi A. S. ponieważ pracownik Uczelni (nie będący prawnikiem) przez pomyłkę odesłał dwa odpisy skargi nie pozostawiając organowi tego dokumentu, co uniemożliwiło ustosunkowanie się do jej treści. Organ zaznaczył, że wprawdzie pracownik winien, po odebraniu przesyłki, w której znajdowała się skarga, skonsultować się z osobami posiadającymi stosowne kompetencje, niemniej taka zwykła pomyłka zasługuje na usprawiedliwienie, bowiem był to pierwszy jego kontakt z tego typu sprawą.

W swojej replice z dnia 12 lipca 2023 r. na odpowiedź na wniosek wnioskodawca m.in. zakwestionował legitymację procesową Rektora Uczelni do podpisania ww. odpowiedzi na wniosek w miejsce Przewodniczącego Odwoławczej Komisji Stypendialnej, a w konsekwencji wskazał, że pismo to powinno zostać odrzucone, jako obarczone błędem formalnym pisma procesowego. Wnioskodawca powołał się w tym zakresie na art. 177 ust. 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działalnie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.).

Stosownie do postanowień art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.

Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 oraz postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12).

Przy rozstrzyganiu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko dyscyplinowanie organu, lecz również ma stanowić - co jak już zostało przez Sąd podkreślone – sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, co wynika z akt sprawy o sygn. akt III SA/Gd 260/23 (pod tą sygnaturą zarejestrowano skargę A. S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej WSAiB z dnia 6 lutego 2023 r., nr 58/2022/23), że w dniu 16 maja 2023 r. do organu wpłynęła skarga A. S., która następnie w dniu 19 maja 2023 r. została przesłana wraz z jej odpisem do tutejszego Sądu. Przekazując skargę organ, jak zasadnie wskazał wnioskodawca w swoim wniosku, nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., bowiem nie przekazał wraz ze skargą, w ustawowym terminie, akt sprawy oraz odpowiedzi na skargę. Uczynił to dopiero po wystosowaniu do niego przez Sąd wezwania, w dniu 23 czerwca 2023 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., który upływał w dniu 15 czerwca 2023 r.

Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek skarżącego za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł. W ocenie Sądu grzywna w tej wysokości wystarczająco powinna zdyscyplinować organ do działania zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. Wymiar grzywny został ustalony stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a.

Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze, że jakkolwiek przekazanie skargi A. S. bez akt administracyjnych i odpowiedzi na skargę w ustawowym terminie, jak wskazywał organ w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, nastąpiło w wyniku omyłki organu a nie zamiaru utrudniania postępowania czy złej woli, zaś opóźnienie wynosiło tylko osiem dni, to jednak organ nie zareagował na wezwanie Sądu o nadesłanie akt administracyjnych i odpowiedzi na skargę. Organ został wezwany pismem z dnia 26 maja 2023 r. do wywiązania się z ciążącego na nim obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie siedmiu dni. Pomimo odebrania przedmiotowego wezwania w dniu 31 maja 2023 r., organ przesłał akta administracyjne wraz z odpowiedzią na skargę dopiero w dniu 23 czerwca 2023 r., nie wyjaśniając przyczyn opóźnienia ani też nie wnioskując o wydłużenie terminu. Dopiero w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny (pismo z dnia 29 czerwca 2023 r.) organ wskazał, że uchybienie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. wynikało z pomyłki jego pracownika, który uznawszy, że przesyłka zwierająca skargę wraz z jej odpisem została błędnie zaadresowana odesłał ją w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, nie pozostawiając żadnego dokumentu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł.

W odniesieniu do twierdzeń wnioskodawcy o braku legitymacji procesowej Rektora WSAiB w Gdyni do podpisania w niniejszej sprawie odpowiedzi na wniosek, Sąd pragnie przede wszystkim zauważyć, że przywołany przez wnioskodawcę art. 177 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.) został uchylony z dniem 1 października 2018 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 742 ze zm. – dalej jako "p.s.w.n."). Stosownie natomiast do art. 86 ust. 3 p.s.w.n., na wniosek samorządu studenckiego świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4 (m.in. zapomogi), są przyznawane przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną; większość członków komisji stanowią studenci, a decyzję podpisuje przewodniczący komisji albo upoważniony przez niego wiceprzewodniczący komisji. W ocenie Sądu samo powołanie do życia na danej uczelni wskazanych komisji stypendialnych i zbycie na ich rzecz przysługujących rektorowi kompetencji w omawianym zakresie nie oznacza, że rektor będący organem uczelni (zob. art. 17 ust. 1 p.s.w.n.) wyzbywa się tym samym kompetencji do reprezentacji uczelni w tym zakresie (zob. art. 23 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n.). Zaznaczenia w tym kontekście wymaga także, że pomimo powołania wskazanych komisji stypendialnych nadal przy rektorze pozostają uprawnienia nadzorcze w sprawach dotyczących przyznawania pomocy materialnej studentom, gdyż – zgodnie z art. 86 ust. 4 p.s.w.n. – rektor, w drodze decyzji administracyjnej, uchyla decyzję komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej niezgodną z przepisami prawa. Przyjąć zatem należy, że powoływane przez rektora na wniosek samorządu studenckiego komisje stypendialne posiadają ściśle wyznaczoną granicami ustawy kompetencję, polegającą na orzekaniu w drodze decyzji administracyjnej w sprawach świadczeń pomocy materialnej studentom, która to kompetencja jest wykonywana niejako w zastępstwie rektora, w ramach przekazanego im przez ten organ uprawnienia w tym konkretnie zakresie, i nie jest to – jak podkreślono powyżej - kompetencja w tym zakresie wyłączna, skoro równocześnie przy rektorze pozostaje uprawnienie nadzorcze w przekazanych komisjom stypendialnym sprawach. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Rektor WSAiB w Gdyni, będąc organem uczelni, do którego zadań należy reprezentacja uczelni, a dodatkowo też będąc organem nadzoru nad efektami działalności komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej tejże Uczelni, pozostawał organem uprawnionym do przedstawienia stanowiska i złożenia odpowiedzi na wniosek o ukaranie Odwoławczej Komisji Stypendialnej WSAiB w Gdyni grzywną.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).