Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1177/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
657
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2018 poz 165
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 17 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1697/19 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie interpretacji indywidualnej w zakresie gier hazardowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz A. Sp. z o.o. w K. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1697/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę A. Sp. z o.o. w K. (skarżąca, spółka, wnioskodawca) na decyzję Ministra Finansów (organ, skarżony organ) z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie interpretacji indywidualnej w zakresie gier hazardowych, uchylając w punkcie pierwszym zaskarżoną decyzję oraz zasądzając w punkcie drugim od Ministra Finansów na rzecz spółki kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. skarżąca zwróciła się do organu z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej na podstawie art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, dotyczącej stosowania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, przepisu art. 6 ust. 3 oraz art. 68 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 5, przepisu art. 29 ust. 1 w zw. z 29 ust. 6, przepisu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 7, przepisu art. 29 ust. 1 w zw. z 29 ust. 8 oraz przepisu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 9 ww. ustawy.

We wniosku spółka zadała pytania: 1) czy wnioskodawca zobowiązany jest do uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych (art. 6 ust. 3 ustawy o grach hazardowych) oraz poniesienia opłaty za przedmiotowe zezwolenie (art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych), aby zgodnie z art. 29 ust. 5 ww. ustawy zamontować oznaczenie na pylonie przy budynku będącym siedzibą wnioskodawcy, według projektu stanowiącego załącznik 2 do wniosku, pomimo tego, że wnioskodawca nie prowadzi na terytorium RP (ani poza nim) działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych. Natomiast spółka powiązana W. ani żadna inna spółka należąca do grupy nie prowadzą wyżej opisanej działalności na terytorium RP; 2) czy powyższe oznaczenie spełnia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o grach hazardowych, co wiązałoby się dla wnioskodawcy z ograniczeniem swobody do prawa posługiwania się firmą, jak również ograniczeniem swobody do używania oznaczeń grupy kapitałowej, do której przedsiębiorca należy; 3) czy powyższe oznaczenie spełnia przesłanki zakazanej promocji gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 7 ustawy o grach hazardowych, co wiązałoby się dla wnioskodawcy z ograniczeniem swobody do prawa posługiwania się firmą, jak również ograniczeniem swobody do używania oznaczeń grupy kapitałowej, do której przedsiębiorca należy; 4) czy powyższe oznaczenie spełnia przesłanki zakazanej reklamy i promocji gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 8 ustawy o grach hazardowych, co wiązałoby się dla wnioskodawcy z ograniczeniem swobody do prawa posługiwania się firmą, jak również ograniczeniem swobody do używania oznaczeń grupy kapitałowej, do której przedsiębiorca należy; 5) czy powyższe oznaczenie spełnia przesłanki zakazanej reklamy i promocji gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych, co wiązałoby się dla wnioskodawcy z ograniczeniem swobody do prawa posługiwania się firmą, jak również ograniczeniem swobody do używania oznaczeń grupy kapitałowej, do której przedsiębiorca należy.

Wnioskodawca stanął na stanowisku, że będąc spółką zajmującą się wyłącznie oprogramowaniem, zarządzaniem systemami informatycznymi, działalnością portali internetowych, przynależącą do grupy kapitałowej prowadzącej działalność w zakresie zakładów wzajemnych poza granicami Polski, nie jest podmiotem, którego w związku z zamontowaniem oznaczenia określonego we wniosku, dotyczy: obowiązek ubiegania się o zezwolenia na prowadzenie punktu przyjmowania zakładów wzajemnych oraz poniesienia z tego tytułu opłaty, ograniczenie nałożone przepisami ustawy o grach hazardowych do posługiwania się firmą wnioskodawcy oraz firmą spółki dominującej, tj. art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 6-9 ustawy o grach hazardowych.

W przedłożonym wniosku zaprezentowany został następujący stan faktyczny: A. Sp. z o.o. jest spółką, której dominująca działalność prowadzona jest w zakresie tworzenia oprogramowania. W kapitale wnioskodawcy całość udziałów posiada G. Limited z siedzibą w L. prowadząca działalność w zakresie doradztwa w dziedzinie technologii informacyjnych (information technology consultancy activities). G. Limited została w 2016 roku zakupiona przez W. Limited Company z siedzibą w L., prowadzącą działalności związaną z grami hazardowymi i zakładami (Gambling and Betting Activities). Wnioskodawca pozostaje w grupie kapitałowej należącej do W. Limited Company. Obie wyżej wymienione spółki prawa brytyjskiego stanowią spółki dominujące w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych. Działalność operacyjna wnioskodawcy oraz spółki G. LTD polega na tworzeniu zaawansowanych systemów technologicznych przeznaczonych dla powołanej grupy kapitałowej, a także na obsłudze bieżących potrzeb IT wraz z zabezpieczeniem systemów informatycznych całej grupy. Wnioskodawca nie podejmuje czynności poza wymienionymi we wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego, ani żadnych działań faktycznych związanych z prowadzeniem działalności w zakresie gier hazardowych, zarówno na terytorium Polski, jak i poza nim. W. (International) Limited z siedzibą na G. (spółka zależna W.) prowadzi serwis bukmacherski przez sieć Internet, niedostępny na obszarze Polski. Strona internetowa prowadzona przez W. (International) Limited, oferująca możliwość udziału w grach hazardowych posiada blokadę dla państw, w których działalność taka, bez zezwolenia, jest nielegalna. Wnioskodawca planuje zainstalować oznaczenie "GP G. part of W.", według projektu stanowiącego załącznik nr 2 do wniosku, na pylonie przy budynku, w którym znajduje się siedziba wnioskodawcy.

Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Minister Finansów uznał, że stanowisko spółki w zakresie pytań nr 1, 2 i 5 jest nieprawidłowe, natomiast w zakresie pytań nr 3 i 4 – prawidłowe.

Spółka zaskarżyła powyższą decyzję w drodze wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2019 r. Minister Finansów utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] maja 2019 r. Organ uznał, że skoro z informacji dostępnych m.in w serwisie www.williamhill.com wynika, że zaplanowane do instalacji oznaczenie na pylonie budynku w zakresie treści "W." jest tożsame ze znakiem towarowym podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zakładów wzajemnych - spółki W. (International) Limited, a podmiot ten nie posiada zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych w Polsce, to oznaczenie "GP G. part of W.", według projektu stanowiącego załącznik nr 2 do wniosku, spełnia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych, zgodnie z art. 29 ust. 6 w zw. z art. 29 ust. 1 ww. ustawy. Dlatego też umieszczenie wnioskowanego oznaczenia na pylonie przy budynku wymagałoby wcześniejszego uzyskania przez Wnioskodawcę koncesji na kasyno gry lub zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych, a następnie lokalizacji kasyna lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych w powołanym budynku oraz posługiwania się w działalności objętej koncesją/zezwoleniem oznaczeniem według projektu stanowiącego załącznik nr 2 do wniosku.

Zaskarżonym wyrokiem z 8 lipca 2020 r. Sąd Wojewódzki uwzględnił skargę, uznając że stanowisko organu jest nieprawidłowe i w sposób nieproporcjonalny ogranicza swobodę działalności gospodarczej. W ocenie WSA, jeżeli żaden z podmiotów z grupy W. nie urządza i nie prowadzi gier hazardowych na terytorium kraju, to trudno uznać, iż interpretacja prawa przez Ministra Finansów doprowadzi do zamierzonych przez prawodawcę celów związanych z regulacją hazardu w Polsce, w tym z ochroną społeczeństwa przed ewentualnymi negatywnymi efektami ubocznymi gier hazardowych, które zawsze się pojawiają nawet przy legalnym hazardzie. Przeciwnie, wnioskodawca, który nie chce prowadzić gier hazardowych, zostaje niejako przymuszony przez organ administracji do uzyskania zezwolenia i prowadzenia działalności w zakresie zakładów wzajemnych (gdyż w przeciwnym wypadku zezwolenie wygaśnie). Jedynie dlatego, aby zainstalować oznaczenie "GP G. part of W.", według projektu stanowiącego załącznik nr 2 do wniosku, na pylonie przy budynku. Takie środki nie mogą być uznane za zgodne z art. 22 Konstytucji RP, a interpretacja prawa dokonana przez organ nie jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, jej efekty nie są w proporcji do ciężarów nakładanych na spółkę, która, aby zawiesić logotyp na pylonie budynku, będzie musiała przejść całą procedurę koncesyjną i uzyskać zezwolenie na gry hazardowe. Ponadto, planowane oznaczenie nie zawiera niczego innego poza firmą skarżącej oraz firmą spółki dominującej (ujętych w określone formy graficzne), oznaczenie to nie zawiera elementu zachęty, promowania przyjmowania zakładów wzajemnych, informacji o miejscu ich urządzania oraz nie można uznać, że oznaczenie znajdujące wyłącznie na budynku będącym siedzibą wnioskodawcy stanowi publiczne rozpowszechnianie hazardu. Wnioskodawca nie prowadzi na terytorium kraju (ani poza nim) działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych. Natomiast Spółka powiązana W. Limited Company, ani żadna spółka należąca do grupy nie prowadzą wyżej opisanej działalności na terytorium kraju. Tym samym ich działalność gospodarcza nie generuje ujemnych skutków społecznych. Wnioskodawca prowadzi bowiem w Polsce działalność w branży informatycznej związanej z nowymi technologiami, które to usługi eksportuje. WSA wskazał również, że na podstawie ustawy Prawo przedsiębiorców organy interpretacyjne nie są uprawnione do ustalania i dowodowego weryfikowania stanu faktycznego dochodzonej przez wnioskodawcę interpretacji prawa. Nie do zaakceptowania jest zatem sytuacja, gdy Minister Finansów dokonuje rozstrzygnięcia wykraczającego poza opis zdarzenia zawarty we wniosku, uznając, iż planowane oznaczenie na budynku W. jest "tożsame ze znakiem towarowym podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zakładów wzajemnych - spółki WHG (International) Limited", a których to ustaleń Minister Finansów dokonał poprzez informacje dostępne w serwisie internetowym www.williamhill.com. Tymczasem skarżąca nie zamieszczała w złożonym wniosku linku do strony internetowej, na której spółki z grupy kapitałowej umożliwiają uczestnictwo w grach hazardowych, ani też żadnych innych linków internetowych. Wnioskodawca również nie określał, na rzecz której spółki z grupy W. został zarejestrowany znak towarowy. Za niedopuszczalne Sąd uznał wydanie zaskarżonej decyzji przez organ interpretujący, w oparciu o dowody zebrane przez organ administracji, bowiem takie działania organ będzie mógł podejmować dopiero w postępowaniu administracyjnym. A zatem w niniejszym postępowaniu, wszczętym wnioskiem o wydanie interpretacji, organy administracji zobowiązane były wydać interpretację treści przepisów prawa w odniesieniu do sytuacji faktycznej wskazanej we wniosku, nie mogły natomiast podważać stanu faktycznego, uzupełniać go, zmieniać na podstawie innych źródeł czy też wiedzy posiadanej przez organ z urzędu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

1) przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 6 oraz art. 29 ustawy o grach hazardowych, przez przyjęcie, że planowane oznaczenie (logotyp) na pylonie przy budynku, w którym znajduje się siedziba spółki nie stanowi naruszenia zakazu reklamy i promocji gier hazardowych w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych;

2) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów art.34 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 5 ustawy Prawo przedsiębiorców przez uznanie, że organ wydający interpretację nie jest zobligowany do poruszania się wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, przedstawionego przez niego pytania i własnego stanowiska w sprawie;

3) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów art.34 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 5 ustawy Prawo przedsiębiorców przez uznanie, że organ wydający interpretację określił obowiązek wnioskodawcy do uzyskania zezwolenia i prowadzenia działalności w zakresie zakładów wzajemnych jedynie dlatego, aby zainstalować oznaczenie (logotyp) na pylonie przy budynku według projektu wnioskodawcy, podczas gdy wydana interpretacja indywidualna polegała wyłącznie na udzieleniu informacji w granicy przedstawionego przez spółkę pytania, co nie jest związane z przyznaniem, stwierdzeniem albo uznaniem uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa;

II. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji Ministra Finansów z dnia 16 lipca 2019 r. pomimo braku zaistnienia przesłanki do jej uchylenia w sytuacji, gdy nie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewystarczające przedstawienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pismem z 27 lutego 2023 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie II Wydział Karny z [...] grudnia 2022 r. (sygn. akt [...]) na okoliczność jego treści, w szczególności w zakresie wykładni pojęcia "prowadzenia reklamy" (w tym potocznego rozumienia przywołanego pojęcia), a także obiektywnego braku możliwości prowadzenia przez skarżącą reklamy zakładów wzajemnych. Pismem z [...] marca 2023 r. organ wniósł o oddalenie wniosku dowodowego skarżącej spółki. W piśmie z [..] kwietnia 2023 r. skarżąca podtrzymała wniesiony wniosek dowodowy zgłoszony przy piśmie z [...] lutego 2023 r. Pismem z [...] czerwca 2023 r. wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie IV Wydział Karny Odwoławczy z [...] maja 2023 r., sygn. akt [...]). Minister Finansów pismem z [...] lipca 2023 r. wniósł o oddalenie wyżej wymienionego wniosku dowodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. Jedynie w razie stwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., lub podstaw, o których mowa w art. art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony do przekroczenia granic skargi kasacyjnej i wyjścia poza zakres zaskarżenia oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. W takiej sytuacji Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę podstawy z art. 183 § 2 lub art. 189 p.p.s.a. oraz sankcjonuje je niezależnie od granic zaskarżenia kontrolowanego orzeczenia oraz podniesionych zarzutów (art. 183 § 1, art. 186, art. 189 p.p.s.a.).

Mając na względzie wskazane wyżej zasady postępowania kasacyjnego, wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowego oraz podstaw do zastosowania art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do weryfikacji zarzutów skargi kasacyjnej.

Po pierwsze, oddaleniu podlega zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przez "niewystarczające przedstawienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia". Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. może być skutecznie wskazywany jako przedmiot zarzutu kasacyjnego, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego: 1) nie zawiera co najmniej jednego z ustawowych elementów formalnych; 2) nie zawiera stanowiska sądu co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia; 3) nie zawiera oceny prawnej sądu co do istoty sprawy, której dotyczy skarga; 4) zawiera istotne wady konstrukcyjne (np. istotne sprzeczności treściowe, niejasność, niepełność lub nielogiczność wywodu), które sprawiają, że orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej. W sprawie, której dotyczy skarga kasacyjna, Sąd pierwszej instancji zrealizował w stopniu wystarczającym obowiązek sporządzenia prawidłowego formalnie i konstrukcyjnie uzasadnienia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie obligatoryjne elementy składowe, o których mowa w art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a., w tym omówienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Odrębnym zagadnieniem jest natomiast merytoryczna (treściowa) płaszczyzna oceny prawidłowości kwestionowanych elementów uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Płaszczyzna ta może być jednak kontrolowana w postępowaniu kasacyjnym jedynie za pośrednictwem zarzutów naruszenia prawa materialnego lub formalnego, których wadliwa wykładnia lub weryfikacyjne zastosowanie (niezastosowanie) przez sąd pierwszej instancji miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Po drugie, jako pozbawiony usprawiedliwionych podstaw oceniono zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów "art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 6" oraz "art. 29" (nie dokonano konkretyzacji redakcyjnej zarzutu w tym zakresie) ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (u.g.h.). Zarzut ten zmierzał do podważenia stanowiska wyrażonego przez kontrolowany Sąd Wojewódzki w zakresie wykładni zdefiniowanego w art. 29 ust. 6 u.g.h. pojęcia reklamy gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach, które pozostaje kluczowe dla wyznaczenia zakresu zasady zakazu reklamy, o której mowa w art. 29 ust. 1 u.g.h. Skarżący kasacyjnie organ nie uwzględnił, że – stawiając zarzut ograniczony jedynie do "błędnej wykładni" wskazanych wyżej przepisów – pozostawił poza zakresem żądanej kontroli ocenę prawidłowości przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji weryfikacji legalnościowej subsumpcji stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie decyzji interpretacyjnej. Biorąc jednak pod uwagę jasno sformułowany cel postawionego zarzutu oraz jego bliższe wyjaśnienie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dopuszczalne jest w przedmiotowej sprawie dokonanie oceny powyższego zarzutu na tle stanu faktycznego, jaki wynika z wniosku interpretacyjnego złożonego przez stronę skarżącą na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (u.p.p.).

W świetle opisanego wyżej zarzutu oraz stanowiska zajętego przez Sąd pierwszej instancji można stwierdzić, że zasadniczym przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie interpretacyjnej jest odpowiedź na pytanie, czy i w jakim zakresie dopuszczalna jest interpretacja, zgodnie z którą podmiot mający siedzibę zagraniczną poza terytorium RP i terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, prowadzący poza tymi obszarami działalność w zakresie gier hazardowych (zakładów wzajemnych) lub urządzający zakłady wzajemne przez sieć Internet (bez naruszania obowiązków określonych w art. 15d i 15f u.g.h.), może być uznany za "podmiot prowadzący działalność" w zakresie zakładów wzajemnych w rozumieniu art. 29 ust. 6 u.g.h. Zagadnienie właściwego zdefiniowania powyżej kategorii podmiotowej jest bardzo istotne, albowiem zgodnie z art. 29 ust. 6 u.g.h. przez "reklamę gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach" rozumie się "publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych lub symboli graficznych i innych oznaczeń z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach oraz informacji o miejscach, w których takie gry lub zakłady są urządzane, i możliwościach uczestnictwa.". Ze względu na zasadę związania zarzutami kasacyjnymi oraz niewskazanie przez autora skargi kasacyjnej w jej podstawach przepisów art. 29 ust. 8-9 u.g.h., w procesie oceny prawidłowości wykładni prawa materialnego, nie uwzględniono powyższych przepisów.

Z treści art. 29 ust. 6 u.g.h. jednoznacznie wynika, że objęta zakazem wyrażonym w art. 29 ust. 1 u.g.h. reklama gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, gier na automatach oraz zakładów wzajemnych (z zastrzeżeniem art. 29b u.g.h.) ma znaczenie przedmiotowo-podmiotowe lub podmiotowo-przedmiotowe, to znaczy jest zrelatywizowana do publicznego rozpowszechniania: a) oznaczeń związanych z określonymi kategoriami gier hazardowych, informacji o miejscach urządzania lub możliwościach uczestnictwa w tego rodzaju grach, które zawsze są prowadzone przez określone podmioty (ujęcie przedmiotowo-podmiotowe), albo – b) nazw i symboli graficznych podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach (ujęcie podmiotowo-przedmiotowe). Nie ulega również wątpliwości, że zakaz, o którym mowa w art. 29 ust. 1 u.g.h., ma szerszy zakres podmiotowy, gdyż jest adresowany do osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, które zlecają lub prowadzą czynności, o których mowa w art. 29 ust. 1 i 2, umieszczają reklamę lub informację albo czerpią korzyści z takich czynności (art. 29 ust. 4 u.g.h.), jednak zabronione czynności lub zachowania związane z reklamą gier hazardowych muszą odnosić się do wyznaczonego przez ustawodawcę zakresu przedmiotowego tego rodzaju reklamy.

W przedmiotowej sprawie sporne zagadnienie prawne jest związane z kwalifikacją podmiotów powiązanych organizacyjnie i kapitałowo (w ramach grupy kapitałowej w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 1 k.s.h.) ze skarżącą spółką i będących względem niej spółkami dominującymi (art. 4 § 1 pkt 4 k.s.h.). Podmioty te nie prowadzą na terytorium RP działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych (art. 2 ust. 2 i art. 6 ust. 3 u.g.h.), jednak część z nich prowadzi poza granicami RP (stacjonarnie) działalność związaną z grami hazardowymi/zakładami wzajemnymi (spółka W. Limited Company z siedzibą w L., będąca właścicielem podmiotu: G. Limited z siedzibą w L., który posiada całość udziałów w skarżącej spółce) lub prowadzi serwis bukmacherski (zakładów wzajemnych) przez sieć Internet: spółka W. (International) Limited z siedzibą na G., będąca spółką zależną W. Limited Company z siedzibą w L., z tym zastrzeżeniem, że możliwość korzystania z powyższego serwisu na terytorium RP jest wykluczona ze względu na zastosowanie informatycznej blokady dostępu do jego strony internetowej. Celem wniosku interpretacyjnego było uzyskanie odpowiedzi na pytania o stosowalność przepisów art. 29 ust. 1 oraz art. 29 ust. 5-9 u.g.h. – a w konsekwencji także art. 6 ust. 3 i art. 68 ust. 1 pkt 1 u.g.h. – do skarżącej spółki w razie zamontowania na pylonie przy budynku będącego jej siedzibą oznaczania w brzmieniu "GP G. part of W.", w sytuacji gdy spółka ta nie prowadzi na terytorium RP (ani poza nim) działalności w zakresie gier hazardowych (zakładów wzajemnych).

Dokonując rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia oraz weryfikacji stanowiska interpretacyjnego Sądu pierwszej instancji, należy stwierdzić, że wnioski wykładnicze zaprezentowane w zaskarżonym wyroku oraz powiązana z nimi negatywna ocena legalności decyzji interpretacyjnej skarżonego organu są prawidłowe co do rezultatu, natomiast uzupełnienia wymaga zaprezentowana przez Sąd Wojewódzki argumentacja prawna.

Przede wszystkim należy dostrzec, że przepisy art. 29 ust. 1 oraz art. 29 ust. 5-9 u.g.h., w tym art. 29 ust. 5 u.g.h., mogą mieć zastosowanie jedynie do tych – prowadzących działalność w zakresie zakładów wzajemnych – podmiotów, które podlegają prawu polskiemu. Stosowalność powyższych przepisów w odniesieniu do podmiotów mających siedzibę zagraniczną poza terytorium RP i terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) oraz prowadzących poza tymi obszarami działalność w zakresie zakładów wzajemnych lub urządzających tego rodzaju zakłady przez sieć Internet, o ile zakłady te nie są dostępne dla znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej użytkowników sieci Internet (zob. art. 15d i 15f w zw. z art. 6 ust. 3 u.g.h.), jest wyłączona z uwagi na ograniczenie obowiązywania prawa polskiego i unijnego względem tego rodzaju podmiotów (por. na tle prawa unijnego – np. wyrok TS z dnia 8 września 2009 r., C-42/07, Liga Portuguesa de Futebol Profissional, ECLI:EU:C:2009:519; wyrok TS z dnia 3 czerwca 2010 r., C‑258/08, Ladbrokes Betting & Gaming Ltd, ECLI:EU:C:2010:308). Należące wraz ze stroną skarżącą do jednej grupy kapitałowej spółki prawa brytyjskiego oraz prawa Gibraltaru jako brytyjskiego terytorium zamorskiego – jak wynika ze stanu faktycznego spornej sprawy interpretacyjnej – nie podlegają w rozważanym zakresie (ze względu na siedzibę oraz brak dostępu polskich użytkowników Internetu do domen służących do oferowania zakładów wzajemnych organizowanych przez sieć internetową przez te spółki) prawu polskiemu i unijnemu, a zatem nie można przyjąć, że podmioty te są "podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie (...) zakładów wzajemnych (...)" na terytorium RP, EOG lub UE (art. 29 ust. 6 u.g.h.). Taki kierunek wykładni potwierdza także treść art. 6 ust. 5-7 u.g.h. Zgodnie z art. 6 ust. 5 u.g.h. prowadzenie działalności polegającej na urządzaniu gier hazardowych w zakresie określonym w art. 6 ust. 1-3 jest możliwe wyłącznie w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 7a ust. 1, który ustanawia zasadę, że spółki akcyjne lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółki działające na zasadach właściwych dla tych spółek, mające siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, prowadzące działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2, mogą prowadzić tę działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie, udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu, a także wynikających z przepisów ustawy, pod warunkiem ustanowienia przedstawiciela albo w formie oddziału. Ponadto zgodnie z art. 6 ust. 6 u.g.h. akcje (udziały) w spółkach, o których mowa w art. 6 ust. 5, może nabywać lub obejmować: 1) osoba prawna lub spółka niemająca osobowości prawnej, której siedziba znajduje się na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; 2) osoba fizyczna będąca obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, z tym zastrzeżeniem, że przepisu art. 6 ust. 6 nie stosuje się do spółek, o których mowa w art. 7a ust. 1 (art. 6 ust. 7 u.g.h.).

W związku z powyższym, skoro pozostające w grupie kapitałowej ze stroną skarżącą spółki prawa brytyjskiego i prawa G. (jako brytyjskiego terytorium zamorskiego) nie mają siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jak również oferowane przez nie w sieci Internet serwisy zakładów wzajemnych nie są dostępne dla polskich użytkowników tej sieci, to uzasadnione jest twierdzenie, że podmioty te nie tylko nie mogą prowadzić i nie prowadzą na terytorium RP działalności w zakresie zakładów wzajemnych, lecz także zgodnie z treścią art. 29 ust. 6 u.g.h. (a także art. 29 ust. 8-9 u.g.h.) nie może odnosić się do nich definicja reklamy gier hazardowych, która została powiązana ściśle z pojęciem podmiotu prowadzącego działalność w powyższym zakresie.

Po trzecie, oddaleniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów art. 34 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 5 u.p.p. (wadliwe zakwalifikowanych jako przepisy prawa materialnego) przez ich błędną wykładnię w zakresie uznania, że "organ wydający interpretację nie jest zobligowany do poruszania się wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, przedstawionego przez niego pytania i własnego stanowiska w sprawie" (zarzut I.2 skargi kasacyjnej), oraz uznania, że "organ wydający interpretację określił obowiązek wnioskodawcy do uzyskania zezwolenia i prowadzenia działalności w zakresie zakładów wzajemnych jedynie dlatego, aby zainstalować oznaczenie (...) na pylonie przy budynku według projektu Wnioskodawcy, podczas gdy wydana interpretacja indywidualna polegała wyłącznie na udzieleniu informacji w granicy przedstawionego przez Spółkę pytania, co nie jest związane z przyznaniem, stwierdzeniem albo uznaniem uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa." (zarzut I.3 skargi kasacyjnej).

Oddalając powyższe zarzuty należało w pierwszej kolejności uwzględnić, że zarzut I.2 jest dotknięty istotnym błędem konstrukcyjnym, gdyż autor skargi kasacyjnej nie wskazał prawidłowego – w jego ocenie – sposobu i rezultatu wykładni spornych przepisów, a opisany w jego treści pogląd nie został wyrażony przez kontrolowany Sąd Wojewódzki. Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji wyraził pogląd dokładnie odwrotny do zarzucanego ("Nie do zaakceptowania jest zatem sytuacja, gdy Minister Finansów dokonuje rozstrzygnięcia wykraczającego poza opis zdarzenia zawarty we wniosku (...)"). W drugiej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pomimo niejasnej i pozbawionej dostatecznego uzasadnienia tezy zawartej w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku, zgodnie z którą skarżąca spółka miałaby zostać "niejako przymuszona" przez decyzję interpretacyjną skarżonego organu do "uzyskania zezwolenia i prowadzenia działalności w zakresie zakładów wzajemnych", aby w ten sposób "zainstalować" oznaczenie "GP G. part of W.", , brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutu I.3 skargi kasacyjnej. Ocena ta jest konsekwencją nieadekwatności wskazanego przez autora skargi kasacyjnej wzorca kontroli w postaci przepisów art. 34 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 5 u.p.p., które nie stanowią podstawy ocen materialnoprawnych skarżonego organu lub sądu administracyjnego, lecz jedynie regulują zasadnicze elementy procesowe instytucji interpretacji indywidualnej wydawanej na wniosek przedsiębiorcy.

Po czwarte, wobec oddalenia zarzutów naruszenia prawa procesowego nie mógł odnieść zamierzonego skutku postawiony odrębnie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jako przepisu konsekwencyjnego, stanowiącego część tzw. normy odniesienia.

Oddaleniu na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 zd. 1 p.p.s.a. podlegały także wnioski dowodowe skarżącej spółki zawarte w pismach procesowych z dnia [...] lutego 2023 r., z dnia [...] kwietnia 2023 r. oraz dnia [...] czerwca 2023 r., albowiem powołane w nich okoliczności mające stanowić przedmiot dowodu z dokumentu nie miały znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji oraz działając na podstawie art. 184, art. 204 pkt 2, art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej (punkt pierwszy wyroku) oraz o zasądzeniu od skarżącego kasacyjnie organu na rzecz skarżącej spółki kwoty 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (punkt drugi wyroku).