Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 183/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151;
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 66 ust.1 pkt 3; art. 50; art. 51; art. 53a ust.1; art. 72a;
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 61a § 1;
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2023 r. sprawy ze skargi W. C. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: ZOA-VII.7721.10.1.2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie postanowieniem z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: ZOA-VII.7721.10.1.2021 utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju z dnia 29 listopada 2022 r. znak: PINB.7355-III/4/2022, odmawiające wszczęcia na wniosek W. C. z dnia 16 listopada 2022 r. postępowania administracyjnego w sprawie zamurowania otworów okiennych i drzwi w ścianie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działkach nr ewid.[...] i [...] położonych w A. , od strony granicy działki nr ewid. [...].

Rozstrzygnięcie powyższe zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 21 listopada 2022 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju wpłynęło pismo W. C. z dnia 16 listopada 2022 r., oznaczone jako "Zawiadomienie". W piśmie tym jego autor wskazał, że jest właścicielem działki nr ewid. [...] w A. . Na sąsiadującej z tą nieruchomością działce nr ewid.[...], stanowiącej własność W. B., znajduje się budynek zwrócony w stronę granicy działki wnioskodawcy ścianą z oknami i drzwiami. W ocenie wnioskodawcy, z uwagi na zbyt bliskie usytuowanie, przedmiotowy budynek stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi zamieszkujących w budynku zlokalizowanym na jego nieruchomości. Wskazując na powyższe oraz powołując się na przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, W. C. wniósł o nakazanie W. B., w drodze decyzji, usunięcia zagrożenia poprzez zamurowanie okien i drzwi lub wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju postanowieniem z dnia 29 listopada 2022 r., na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia na powyższy wniosek postępowania administracyjnego w sprawie zamurowania otworów okiennych i drzwi w ścianie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działkach nr ewid.[...] i 787, od strony granicy działki nr ewid. [...]. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że sprawa zamurowania okien i drzwi w ścianie budynku mieszkalnego zrealizowanego na działkach nr ewid.[...] i [...], zwróconej w stronę granicy działki wnioskodawcy, była już przedmiotem postępowania, które zakończone zostało ostatecznym i prawomocnym rozstrzygnięciem, tj. decyzją Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 września 2019 r. znak: ZOA-V.7721.39.2019, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju z dnia 12 sierpnia 2019 r. znak: PINB.7355-III/6/15, odmawiającą nakazania W. B. i P. K. - inwestorom budynku mieszkalnego zrealizowanego na działkach nr ewid.[...] i [...] zamurowania spornych otworów okiennych i jednego otworu drzwiowego w ścianie tego budynku. Decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Ponadto W. C. występował już w dniu 25 lutego 2021 r. z wnioskiem o nakazanie zamurowania ww. otworów okiennych i drzwi. Wniosek ten został rozpatrzony ostatecznym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju z dnia 23 marca 2021 r. znak: PINB.7355-III/2/2021, odmawiającym wszczęcia postępowania. W ocenie organu pierwszej instancji, w opisanych wyżej sprawach zachodzi tożsamość podmiotu i przedmiotu rozstrzygnięcia, przez co merytoryczne rozstrzygniecie sprawy byłoby dotknięte nieważnością, o której mowa w art.156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Organ pierwszej instancji podniósł ponadto, że zgodnie z art.53a ust. 1 Prawa budowlanego, postępowania uregulowane w rozdziale 5a Prawa budowlanego wszczyna się z urzędu. Co więcej, zgodnie z art.72a Prawa budowlanego, w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art.62 ust.3, art. 66 ust. 1, art.67 ust. 1, art. 68 oraz art.71a ust.4 Prawa budowlanego, postępowanie także wszczyna się z urzędu.

W. C. wniósł zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji, domagając się jego uchylenia w całości. W treści zażalenia podniósł, że decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego należą do kategorii tzw. decyzji związanych, gdyż w sytuacji wystąpienia choćby jednej z określonych w tym przepisie przesłanek, organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Po rozpatrzeniu zażalenia Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i powołanym na wstępie postanowieniem z dnia 20 stycznia 2023 r. (zaskarżonym do Sądu) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w przypadku wniosku W. C. z dnia 16 listopada 2022 r., zachodzą określone w art. 61a § 1 k.p.a. przyczyny uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Sprawa objęta przedmiotowym wnioskiem jest bowiem tożsama ze sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną z dnia 26 września 2019 r. znak: ZOA-V.7721.39.2019 oraz sprawą załatwioną postanowieniem z dnia 23 marca 2021 r. znak: PINB.7355-III/2/2021 o odmowie wszczęcia postępowania. We wszystkich tych sprawach skarżący dążył do zamurowania otworów okiennych i drzwi w ścianie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działkach nr ewid.[...] i [...] zwróconej w stronę granicy działki nr ewid. [...]. Zdaniem LWINB, organ pierwszej instancji dokonał zatem prawidłowej oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania.

Za prawidłowe organ odwoławczy uznał również stanowisko, że o braku możliwości wszczęcia postępowania na wniosek W. C. dodatkowo przesądza treść art. 53a i art. 72a Prawa budowlanego, stanowiących lex specialis w stosunku do art. 61 k.p.a. Postępowania, do których odwołują się te przepisy, mogą bowiem być wszczynane wyłącznie z urzędu. Organ nie może wszcząć takiego postępowania na wniosek.

W. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na opisane wyżej postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W skardze wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i (cyt.) "zwrócenie postanowienia do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego celem skierowania go do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju ponieważ pominięto się z tematem zawiadomienia który dotyczył zagrożenia przeciwpożarowego jaki złożyłem". Skarżący podkreślił, że podał (cyt.) "dwa rozwiązania tego problemu poprzez pobudowanie zapory przeciwpożarowej o długości 12 m wysokości 6m i 1 m od granicy z moją działką oraz drugie rozwiązanie, że należy zamurować okna ponieważ ściana jest w odległości 3 m od granicy z moją działką". Podkreślił również, że żądania te formułował w oparciu o art 66 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo Budowlane, co pominął organ pierwszej instancji, ukrywając swoje bezprawne i błędne decyzje.

W odpowiedzi na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Mając na względzie, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie, Sąd - korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") - rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że w przypadku skargi na postanowienie, decyzja o rozpoznaniu sprawy w tym trybie pozostawiona jest sądowi i nie jest zależna ani od złożenia przez którąkolwiek ze stron wniosku w tym przedmiocie, ani też od ewentualnego żądania przez którejkolwiek ze stron przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 4292) oraz art. 3 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Co istotne, w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje jedynie wówczas, gdy dokonywana przez sąd kontrola jego legalności wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postepowania administracyjnego bądź kwalifikowane naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają bowiem prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego.

Podstawę prawną kontrolowanych rozstrzygnięć stanowił art. 61a § 1 k.p.a., w myśl którego, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Z treści cytowanego przepisu wynika obowiązek organu przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Powołany przepis określa przy tym dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania - o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Pierwszą z tych przesłanek jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest też zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym ta druga przesłanka (przedmiotowa) nie została w żaden sposób dookreślona. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się jednakowoż, że przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 298, a także wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 893/11, LEX nr 1094438 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1228/08 – opubl. w CBOSA). Podkreślenia wymaga, że art. 61a § 1 k.p.a. odnosi się do spraw, w których z wnioskiem o wszczęcie postępowania występuje określony podmiot. Odwołuje się on bowiem wprost do art. 61 k.p.a., regulując sytuację, w której pomimo wniesienia żądania postępowanie nie może być wszczęte (z przyczyn podmiotowych tj. braku interesu prawnego lub przedmiotowych). Z kolei art. 61 k.p.a., który stwierdza w § 1, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu powinien być interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, które zarówno wyznaczają zakres spraw rozstrzyganych w drodze decyzji, jak i regulują inicjatywę wszczęcia danego postępowania. Jeżeli zatem przepis prawa materialnego wprost ogranicza inicjatywę rozpoczęcia postępowania do jego wszczynania z urzędu, organy są taką regulacją związane (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 września 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1194/22, LEX nr 3409872).

Przypomnieć należy, że przedmiotem żądania skarżącego wyrażonego we wniosku z dnia 16 listopada 2022 r. było wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji skutkującej usunięciem zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego, które – zdaniem skarżącego – wywołują otwory okienne i drzwiowy znajdujące się w ścianie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działkach nr ewid.[...] i [...] położonych w A. P., od strony granicy działki nr ewid. [...]. Skarżący domagał się nakazania w tym celu właścicielowi ww. budynku zamurowania spornych otworów okiennych i drzwiowego, ewentualnie nakazania wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego o określonych parametrach.

Istota powyższego żądania sprowadzała się zatem do wszczęcia postępowania w przedmiocie legalność wykonania spornych otworów okiennych i drzwiowego w ścianie budynku. Jakkolwiek skarżący jako podstawę prawną swojego wniosku wskazał przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (aktualny t.j. - Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej jako "Pr.bud."), uznać należy, że w przypadku zasadności jego zarzutów, właściwym trybem prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie byłby raczej tryb postępowania naprawczego uregulowany przepisami art. 50 i art. 51 Pr.bud. Wszakże to w gestii organu administracji leży dokonanie subsumpcji stanu faktycznego do właściwych norm prawa materialnego, a więc powołanie przez stronę określonej podstawy prawnej do prowadzenia postępowania nie jest dla organu wiążące. Przepisy art. 50 i art. 51 Pr.bud. mają natomiast zastosowanie właśnie w przypadku nieprawidłowości w obiekcie budowlanym wynikających za sposobu wykonania robót budowlanych, podczas gdy art. 66 Pr.bud. stosuje się w przypadku nieprawidłowości wynikających z niewłaściwego utrzymania obiektu budowlanego.

Niezależnie jednak od tego, czy właściwym trybem prowadzenia ewentualnego postępowania w sprawie objętej wnioskiem skarżącego z dnia 16 listopada 2022 r., byłyby tryb określony w art. 50 i art. 51 Pr.bud., czy też tryb z art. 66 Pr.bud., w obu tych przypadkach postępowanie organu nadzoru budowlanego mogłoby zostać wszczęte jedynie z urzędu, o czym przesądza odpowiednio art. 53a ust. 1 Pr.bud. i art. 72a Pr.bud. Jak słusznie zauważono w zaskarżonym postanowieniu, przepisy te stanowią lex specialis w stosunku do ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 k.p.a. (tj. reguły, iż postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu), ograniczając możliwość wszczęcia postępowania we wskazanych w nich sprawach wyłącznie na zasadzie oficjalności.

W okolicznościach niniejszej sprawie prawidłowe jest zatem stanowisko organów, że powołane wyżej przepisy stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego z dnia 16 listopada 2022 r., wypełniając tym samym przesłankę odmowy wszczęcia postępowania określoną w art. 61a § 1 k.p.a. Organ nadzoru budowlanego jest prawnie związany ograniczeniem wynikającym z art. 53a ust. 1 Pr.bud. i art. 72a Pr.bud., co oznacza, że nie może prowadzić postępowania na wniosek strony w sprawach wskazanych w ww. przepisach. Ponownie podkreślić trzeba, że w sytuacji, gdy przepisy szczególne wyraźnie określają przypadki wszczęcia postępowania na wniosek bądź z urzędu, organ jest związany tymi postanowieniami i ma obowiązek przestrzegać przepisów regulujących inicjatywę wszczęcia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1936/16, opubl. w CBOSA).

W konsekwencji, mając na uwadze, że z treści art. 53a ust. 1 i art. 72a Pr.bud. wprost wynika, że postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych lub w sprawie prawidłowości użytkowania obiektów budowlanych, może zostać wszczęte wyłącznie z urzędu, uznać należy, że organ nadzoru budowlanego nie mógł wszcząć postępowania w sprawie legalności spornych otworów okiennych i drzwiowego znajdujących się w ścianie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działkach nr ewid.[...] i [...], na wniosek skarżącego. Wniosek ten nie mógł skutkować wszczęciem postępowania w sprawie nim objętej, a jedynie mógł stanowić sygnał dla organu do zbadania, czy nie zaistniała podstawa do wszczęcia odpowiedniego postępowania w tej sprawie z urzędu. Skarżący nie może natomiast skutecznie żądać od PINB wszczęcia takiego postępowania, albowiem taką możliwość odbierają mu przepisy art. 53a ust. 1 i art. 72a Pr.bud. Jeżeli skarżący nie zgadza się z brakiem działania organu w sprawie objętej jego żądaniem (w szczególności z zaniechaniem wszczęcia postępowania z urzędu), może jedynie domagać się inicjatywy prokuratora w tym zakresie, który jako organ ochrony prawa, ma uprawnienia do wymuszenia wszczęcia postępowania w trybie nadzoru, bądź też może domagać się interwencji organu przełożonego nad PINB. Jedynie w ten sposób możliwe jest wymuszenie prawidłowego działania organów nadzoru budowlanego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 września 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1194/22, LEX nr 3409872).

Zaznaczyć wypada, że skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela odmiennego stanowiska wyrażanego w części orzecznictwa sądowoadministracyjnego (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1220/21 i VII SA/Wa 1222/21; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Po 864/21),w ramach którego wskazuje się, że skoro art. 53a ust. 1 oraz art. 72a Pr.bud. nie stanowią, iż postępowania prowadzi się "wyłącznie z urzędu", to nie można obywatela pozbawiać prawa dochodzenia jego praw do złożenia wniosku o jego wszczęcie. W ocenie Sądu, argument ten nie jest trafny, Zgodnie bowiem z powszechnie przyjętą techniką legislacyjną ustawodawca powinien co do zasady unikać wyrażeń podkreślających jedynie już wyrażoną myśl, a zatem stanowiących swoiste powtórzenia i służących podkreśleniu (wyeksponowaniu) myśli już wcześniej wyrażonej. Z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej’ (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 283 ze zm.) wynika wprost, że przepisy ustawy redaguje się zwięźle i syntetycznie, unikając nadmiernej szczegółowości, a zarazem w sposób, w jaki opisuje się typowe sytuacje występujące w dziedzinie spraw regulowanych tą ustawą (§ 5), tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy (§ 6), a także nie zamieszcza się wypowiedzi, które nie służą wyrażaniu norm prawnych, a w szczególności apeli, postulatów, zaleceń, upomnień oraz uzasadnień formułowanych norm (§ 11). W rezultacie trudno było oczekiwać od prawodawcy, że do jednoznacznego stwierdzenia w art. 53a ust. 1 i art. 72a Pr.bud. "Postępowania uregulowane w niniejszym rozdziale wszczyna się z urzędu", konieczne było dodanie określenia typu: "wyłącznie", "jedynie", "tylko", które nie mają już charakteru informacyjno-legislacyjnego, lecz stanowią element wartościujący i akcentujący już wyrażoną myśl.

W świetle powyższego należy uznać, że zarówno literalna, jak i celowościowa wykładnia omawianych przepisów wskazują, że postępowania objęte dyspozycją przepisów art. 53a ust. 1 i art. 72a Pr.bud., prowadzone są wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek jakiegokolwiek podmiotu. Z tych względów załatwienie wniosku skarżącego poprzez podjęcie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, na zasadzie art. 61a § 1 k.p.a, uznać należy za prawidłowe.

O ile jednak rację mają organy, że w niniejszej sprawie o odmowie wszczęcie postepowania na wniosek skarżącego z dnia 16 listopada 2022 r. przesądza treść art. 53a ust. 1 i art. 72a Pr.bud., o tyle nie można zgodzić się z twierdzeniem, że dodatkową przeszkodą do wszczęcia postępowania na ów wniosek jest tożsamość sprawy nim objętej ze sprawą zakończoną ostateczną decyzją Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 września 2019 r. znak: ZOA-V.7721.39.2019, orzekającą o odmowie nakazania zamurowania spornych otworów okiennych drzwiowego, a także sprawą załatwioną ostatecznym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Biłgoraju z dnia 23 marca 2021 r. znak: PINB.7355-III/2/2021 o odmowie wszczęcia postępowania.

Odnośnie do tego argumentu wyjaśnić należy, że tożsamość sprawy ma miejsce jedynie wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (zob. M. Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz LEX, 4. wydanie, Warszawa 2011, str. 969 – 970 wraz z powołanym tam orzecznictwem). Pomiędzy sprawą objętą przedmiotowym wnioskiem, a sprawą zakończoną ww. decyzją z dnia 26 września 2019 r., wprawdzie zachodzi tożsamość pod względem podmiotowym i przedmiotowym, jednak nie sposób uznać, że zachowana jest również tożsamość stanu prawnego. Przypomnieć należy, istota tej sprawy sprowadza się do oceny legalności spornych otworów okiennych i drzwiowego szczególności w kontekście ich odległości od granicy działki skarżącego. Jak natomiast wynika z akt sprawy, stan prawny mający istotne znaczenie w zakresie oceny tej kwestii uległ zmianie już po wydaniu ww. decyzji, tj. wraz z wydaniem przez Sąd Okręgowy w Zamościu prawomocnego orzeczenia w sprawie o rozgraniczenie działki skarżącego (nr [...]) z działkami nr ewid.[...] i [...] mocą którego wyznaczono przebieg granicy pomiędzy tymi nieruchomościami przy jednoczesnym zobowiązaniu ich właścicieli do wzajemnego wydania przyległych pasów gruntów rozgraniczanych nieruchomości (zob. postanowienie Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I Ca [...], oddalające apelacje od postanowienia Sądu Rejonowego w Biłgoraju z dnia 13 maja 2019 r. sygn. akt I NS [...] – k. 49 i 50 akt adm.). Wobec zaistniałej wraz z prawomocnym rozgraniczeniem nieruchomości zmiany stanu prawnego, uzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego dnia 16 listopada 2022 r. poprzez powołanie się na fakt funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji organu odwoławczego z dnia 26 września 2019 r. (zapadłej przed ta zmianą), nie było zatem zasadne. Tym bardziej zaś nieuprawnione było wskazanie, jako przeszkody do wszczęcia postępowania, funkcjonującego w obrocie prawnym postanowienia z dnia 23 marca 2021 r., które jako rozstrzygnięcie formalne nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Pomimo jednak błędnego uznania przez organy, że sprawa objęta wnioskiem skarżącego ma status res iudicata, wadliwe powołanie się przez organy na tę okoliczność jako dodatkową przeszkodę do wszczęcia postępowania, pozostaje bez wpływu za wynik sprawy wobec zasadności odmowy wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego z powołaniem się na treść art. 53a ust. 1 i art. 72a Pr.bud.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.