Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 587/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 19, art. 148, art. 150, art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Poradni [...] z dnia 3 czerwca 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Poradni [...] nr [...] [...] w P. z dnia 20 lutego 2024 r., nr [...], 2. zasądza od Poradni [...] na rzecz Skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2024 r., nr [...] Dyrektora Poradni P.-P. [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. C., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Poradni P.-P. nr [...] P. w P. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie z wniosku M. C. dotyczącego orzeczenia kwalifikacyjnego nr [...] do nauczania indywidualnego Nr [...].

Postanowienie to, jak wynika z jego uzasadnienia, zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy.

Dnia 17 grudnia 1998 r. Poradnia P.-P. P. wydała orzeczenie kwalifikacyjne nr [...] o nauczaniu indywidualnym na rzecz K. C. - syna M. C..

Pismem z dnia 15 lutego 2000 r. Dyrektor Poradni P.-P. przy ul. [...]., poinformował Skarżącą, iż "przeanalizowano ponownie pismo Państwa z dnia 7 stycznia 99 r. traktując je jako odwołanie od decyzji orzeczenia nr [...] wydanego przez PPP P. ." Oraz że Poradnia P.-P. [...] podtrzymuje swoje stanowisko.

Pismem z dnia 7 stycznia 2015r. M. C. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie "odwołania od decyzji" dotyczącej nauczania indywidualnego jej syna. Wniosek ten został skierowany do Dyrektora Poradni przy ul. [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem wydanym w sprawie II SAB/Po [...] zobowiązał Dyrektora Poradni P.-P. [...] do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 7 stycznia 2015 r. w terminie 1 miesiąca od otrzymania prawomocnego wyroku.

Skarga kasacyjna wniesiona od tego wyroku została oddalona, na mocy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2022 r., sygn. akt. III OSK [...].

Pismem z dnia 8 grudnia 2023 r. Poradnia P.-P. [...] w P. przekazała sprawę według właściwości do Poradni P.-P. P. wyjaśniając, iż zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji.

Dyrektor Poradni P.-P. nr [...] w P. postanowieniem z dnia 20 lutego 2024 r. orzekł o odmowie wznowienia postępowania w sprawie z wniosku M. C. dotyczącego orzeczenia kwalifikacyjnego nr [...].

Organ I instancji wskazał, że M. C. formułując wniosek z dnia 7 stycznia 2015 r. o wznowienie postępowania, powołała się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. na okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Organ wyjaśnił, iż w myśl art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Organ zaznaczył, iż w związku z tym należało ustalić, kiedy strona dowiedziała się o przedmiotowym orzeczeniu kwalifikacyjnym Nr [...] z dnia 17 grudnia 1998 r. Z akt postępowania wynika, że pismem z dnia 31 grudnia 1998 r., M. C. złożyła środek odwoławczy od przedmiotowego orzeczenia kwalifikacyjnego nr [...]. A zatem, miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania należało liczyć od daty 31 grudnia 1998 r.

W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że M. C. uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Organ I instancji rozważył też kwestię swej właściwości do wydania przedmiotowego postanowienia zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądowego, organem właściwym do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie terminu o którym mowa w art. art. 148 § 2 k.p.a. jest organ I instancji (wyrok WSA w Olsztynie z 14 grudnia 2023 II SA/Ol 921/ 23, wyrok WSA w Gliwicach z 26.września 2023 II SA/Gl 757/23, wyrok WSA w Krakowie z 28 września 2023 II SA/Kr 648/23, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2023r. II OSK 2798/20).

M. C. zgodnie z pouczeniem od przedmiotowego postanowienia wniosła zażalenie do W. Kuratora Oświaty podnosząc zarzut nieważności postanowienia, ponieważ brak było podstaw do wydania postanowienia przez organ I instancji.

Pismem z dnia 29 kwietnia 2024 r. W. Kurator Oświaty zawiadomił Dyrektora Poradni P.-P. [...] w P., że Kuratorium uznaje się organem niewłaściwym i że przekazuje zażalenie do rozpoznania przez Dyrektora Poradni.

Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji Dyrektora Poradni P.-P. [...] wyjaśnił, że zarówno przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania, jak również samo zażalenie będące niniejszym przedmiotem rozpoznania, zostało wniesione przez osobę, która nie ma interesu prawnego we wznowieniu postępowania dotyczącego wydania orzeczenia kwalifikacyjnego. M. C. miała interes prawny jedynie w toku postępowania o wydanie orzeczenia kwalifikacyjnego w 1998 r. Wtedy bowiem była reprezentantem prawnym Jej syna, którego dotyczyło to postępowanie. Jednak w międzyczasie syn M. C. (ur. [...] 1986 r.) ukończył 18 lat i tym samym interes prawny M. C. do reprezentowania Jej syna, wygasł. A zatem już w 2015r.- tj. w czasie, gdy M. C. wniosła o wznowienie postępowania, nie miała interesu prawnego w sprawie o wznowienie postępowania. Tym samym, M. C. nie ma tego interesu prawnego w chwili obecnej.

Ponadto organ wskazał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i to gdyby nawet hipotetycznie przyjąć, że M. C. miała interes prawny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Otóż, organ I instancji miał prawo wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, z uwagi na uchybienie terminowi o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Nie można bowiem składać wniosku o wznowienie postępowania w jakimkolwiek terminie, skoro przytoczony art. 148 § 2 k.p.a określa nieprzekraczalny termin na złożenie takiego wniosku. Organ podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu o tym, że organ I instancji jest kompetentny do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, z powodu uchybienia terminowi o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła M. C. podnosząc, iż zapadłe orzeczenia zostały wydane z naruszeniem właściwości organu, który był zobowiązany wydać decyzje w sprawie wznowienia postępowania w tej sprawie przez Poradnię P. P. nr [...] P. .

Skarżąca ponadto zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, gdyż miało negatywny wpływ na wynik sprawy oraz nieważność. Skarżąca zaznaczyła, iż postanowienie z dnia 3 czerwca br. oraz postanowienie z dnia 20 lutego br., której dotyczy zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości i z rażącym naruszeniem prawa ( art. 156 § 1 ,2 i 3 k.p.a.).

Skarżąca zaznaczyła, iż w sprawie zachodzi również res iudicata, gdyż pozytywną decyzję w sprawie jej zażalenie podjął W. Kurator Oświaty i w zawiadomieniu z dnia 29 kwietnia 2024 r. przekazał sprawę Poradni P.-P. [...].

Skarżąca zaznaczyła, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. II SAB/Po [...] utrzymanym w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OSK [...] rozstrzygnął iż organem właściwym do załatwienia wniosku z dnia 7 stycznia 2015 jest Dyrektor Poradni P. P. [...] z siedzibą w P..

W skardze Skarżąca wniosła o przeprowadzenie istotnych dowodów z dokumentów, gdyż jest to niezbędne do wyjaśnienia sprawy.

Ponadto Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu odszkodowania na podstawie art. 149 i 154 P.p.s.a. wskazując dodatkowo, w ostatnim zdaniu, że wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie odszkodowania jest w pełni uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydal w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z tego względu właściwe było przekazanie wniosku skarżącej do Poradni P.- P. P. , skoro to ten organ wydał w pierwszej instancji orzeczenie kwalifikacyjne nr [...].

Organ zaznaczył, iż uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt II SAB/Po [...] w sprawie skargi na bezczynność organu Sąd wskazał, że z uwagi na przedmiot postępowania Sąd nie jest władny do dokonania merytorycznej oceny złożonego przez Skarżącą wniosku, ani wskazania, czy skarżąca posiada legitymację do jego złożenia, ani też czy organ jest właściwy w sprawie jego rozpatrzenia. Wbrew twierdzeniu Skarżącej, Sąd nie rozstrzygnął więc, który organ jest właściwy w sprawie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania.

Odnosząc się do twierdzenia Skarżącej, iż organ rozpatrując jej zażalenie z dnia 21 kwietnia 2024 r. na postanowienie Poradni P.-P. P. z dnia 20 lutego 2024 r. o odmowie wznowienia postępowania naruszył art. 156 pkt 3 k.p.a., albowiem pozytywną decyzję w sprawie jej zażalenia podjął uprzednio W. Kurator Oświaty organ wskazał, iż W. Kurator Oświaty uznał się za niewłaściwym do rozpoznania zażalenia i pismem z dnia 29 kwietnia 2024 r. przekazał zażalenie według właściwości do Poradni P.-P. dla [...] w P..

Na rozprawie w dniu 27 listopada 2024 r. Skarżąca złożyła pismo procesowe z dnia 25 listopada 2024 r. wraz z załącznikami. Skarżąca powołując się na argumentację przedstawioną w skardze oraz w piśmie zaznaczyła, że w sprawie orzekał organ niewłaściwy dla tego zachodzi przesłanka nieważności. Na poparcie swoich twierdzeń odwołała się do protokołu ze spotkania z Poradni P.-P. [...] z dnia 16 października 2023 r., które znajduje się w aktach administracyjnych na k. [...] akt administracyjnych.

W przedłożonym piśmie procesowym Skarżąca wskazała, iż nieważność wynika przede wszystkim z niewłaściwości organów, które wydawały decyzje w sprawie.

Skarżąca wskazała, iż wyrok WSA II SAB/Po [...] i NSA III OSK [...] zobowiązały dyrektora Poradni P.-P. [...] do załatwienia wniosku o wznowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej również jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Poradni P.-P. [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia Dyrektora Poradni P.-P. nr [...] P. w P..

Podstawę prawną kontrolowanych w niniejszej sprawie orzeczeń stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej: "k.p.a.").

W pierwszej kolejności wskazać jednak należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt II SAB/Po [...], wbrew twierdzeniu Skarżącej, nie przesądził jaki organ jest właściwy do rozpoznania wniosku Skarżącej o wznowienie postępowania, jak również nie przesądził jakie rozstrzygnięcia ma zostać wydane. W wyroku tym co prawda zobowiązano Dyrektora Poradni P.-P. [...] do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 7 stycznia 2015r.. Powyższe wynikało jednak z faktu, iż to do tego organu został złożony wniosek.

W uzasadnieniu Sąd jednoznacznie wskazał na brak właściwej reakcji na wniosek wyjaśniając m.in., iż "w sytuacji jednak uznania przez organ, że jest on niewłaściwy w sprawie, jego obowiązkiem było stosownie do art. 65 § 1 k.p.a. niezwłoczne przekazanie wniosku do organu właściwego i zawiadomienie o tym fakcie wnoszącego podanie".

Kwestii właściwości nie przesądzono również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK [...] wydanego na skutek skargi kasacyjnej od ww. wyroku WSA w Poznaniu. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, iż "Przedmiotem tej sprawy nie było merytoryczne rozstrzyganie samego wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego lub też sposobu rozstrzygnięcia sprawy wynikającej z tego wniosku, ale zobowiązanie do jego rozpoznania. W każdym przypadku, gdy do organu składany jest wniosek dotyczący indywidualnej sprawy administracyjnej, powinien być on rozpoznany zgodnie z przepisami właściwej procedury. Wynika to nie tylko z konstytucyjnej zasady praworządności nakazującej każdemu organowi działanie na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP), ale także z art. 6 k.p.a., który zawiera zasadę praworządności w zakresie stosowania procedur administracyjnych uregulowany tym Kodeksem".

Powyższe nie oznacza jednak, iż w sprawie orzekły organy właściwe.

Przed omówieniem powyższego Sąd postanowił w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutu naruszenia powagi rzeczy osądzonej. W ocenie Skarżącej jej zażalenie na postanowienie Dyrektora Poradni P.-P. nr [...] P. zostało już rozpoznane przez W. Kuratora Oświaty (pismo z dnia 29 kwietnia 2024 r. ). Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż w piśmie tym Kurator Oświaty uznał się za niewłaściwy do rozpoznania zażalenia Skarżącej i przekazał sprawę tego zażalenia do Poradni P.-P. [...]. Powyższe pismo w żadnym wypadku nie stanowi merytorycznego rozpoznania zażalenia Skarżącej.

Z tych też względów zarzut wydania przez Dyrektora Poradni P.-P. dla [...] w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej nie znajduje uzasadnienia.

Wracając do istoty sprawy stanowiącej podstawę stwierdzenia nieważności zapadłych w sprawie orzeczeń wskazać należy, iż zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Po otrzymaniu wniosku a następnie omówionych wyroków Dyrektor Poradni P.-P. [...] był zatem zobowiązany z urzędu zbadać swoją właściwość rzeczową i miejscową w sprawie w celu ustalenia, czy nie zachodzą przesłanki wykluczające jego kompetencję do rozpoznania wniosku. Podkreślić należy, iż organy administracji mogą bowiem skutecznie działać jedynie w określonym miejscowo i rzeczowo zakresie. Zasada ta dotyczy każdego rodzaju właściwości i obowiązuje we wszystkich rodzajach postępowania administracyjnego, a zatem również w postępowaniach nadzwyczajnych, na wszystkich etapach tych postępowań. Organ niewłaściwy nie jest prawnie legitymowany do rozstrzygania o prawach i obowiązkach stron.

W niniejszej sprawie Dyrektor Poradni P.-P. [...] dokonał powyższej oceny i pismem z dnia 8 grudnia 2023 r. przekazał wniosek o wznowienie postępowania do Poradni P.-P. nr [...] P. .

Organ w tym zakresie odwołał się do treści art. 148 § 1 k.p.a. zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania

Jednakże należy mieć na uwadze, iż w swojej ocenie organ całkowicie zignorował treść art. 150 k.p.a w myśl którego organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. (w tym do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania - art. 149 § 3 K.p.a.) jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

Z powyższej regulacji wynika, iż organem właściwym może być organ, który rozstrzygał sprawę w pierwszej instancji - jeżeli nie wniesiono odwołania lub nie przysługiwał ten środek zaskarżenia - albo organ, który rozpatrywał odwołanie. Na gruncie niniejszej sprawy organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku Skarżącej o wznowienie postępowania nie był więc Dyrektor Poradni P.-P. nr [...] P. .

Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie nie jest obecnie kwestionowane, iż Skarżąca wniosła odwołanie od orzeczenia nr [...] z dnia 17 grudnia 1998 r.

Ponadto nie ulega wątpliwości, iż w świetle zapisów § 16 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 czerwca 1993 r. w sprawie organizacji i zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz innych publicznych poradni specjalistycznych (Dz.U.1993.67.322) właściwym do rozpoznania tego odwołania była Poradnia P.-P. [...] – co nie jest również kwestionowane przez ten organ.

Ponadto w ocenie Sądu przedmiotowe odwołanie zostało rozpoznane przez ww. Poradnię, na co wskazuje pismo 15 lutego 2000 r. (k. [...] akt administracyjnych). W piśmie tym wskazano, iż "na posiedzeniu nr [...] z dnia 14 lutego 2000 r. Zespołu Orzekającego tutejszej Poradni przeanalizowano ponownie pismo Państwa z dnia 7 stycznia 99 r. traktując je jako odwołanie od decyzji orzeczenia nr [...] wydanego przez PPP P. .". Dalej w piśmie podniesiono, iż "Poradnia P.-P. [...] podtrzymuje swoje stanowisko".

Zatem skoro w sprawie doszło do rozpoznania odwołania, to nie można uznać, że organem właściwym jest organ I instancji gdyż powyższe pozostaje w sprzeczności z treścią art. 150 k.p.a., który organy w niniejszej sprawie całkowicie zignorowały odwołując się wyłącznie do art. 148 k.p.a.

Odnosząc się do argumentacji, iż w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że uprawnionym do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminu jest organ I instancji jest nadinterpretacją przywołanych orzeczeń. Analiza wskazanych przez organ orzeczeń faktycznie wskazuje, iż postanowienia o odmowie wznowienia postepowania wydawane były przez organ I instancji, to jednakże orzekające w sprawie organy zignorowały fakt, iż w tamtych sprawach nie wniesiona środka zaskarżenia, a co za tym idzie organem orzekającym w ostatniej instancji był właśnie organ I instancji.

Wobec powyższego wydane przez Dyrektora Poradni P.-P. nr [...] P. postanowienie narusza art. 150 § 1 k.p.a. Brak dostrzeżenia powyższej wadliwości przez organ II instancji powoduje, iż również orzeczenie tego organu narusza powyższe regulacje.

Podkreślić należy, że Dyrektor Poradni P.-P. nr [...] P. , jako organ niewłaściwy, nie mógłby prowadzić postępowania w sprawie wniosku Skarżącej, a wydane przez ten organ postanowienie, jak i następnie wydane postanowienie Dyrektor Poradni P.-P. [...] dotknięte są wadą nieważności.

Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości.

Przy czym Sąd w tym miejscu, z uwagi na dostrzeżone uchybienia, podkreśla, iż nie przesądza o kwestii terminowości wniesienia wniosku o wznowione postępowania czy też interesu prawnego Skarżącej w złożeniu takiego wniosku, gdyż powyższe winno zostać dokonane przez organ właściwy w sprawie.

Sąd jedynie na marginesie wskazuje, iż skoro postanowienie Dyrektora Poradni P.-P. nr [...] P. w P. o odmowie wznowienia postępowania wydane zostało na skutek wniosku Skarżącej i ona była adresatem tego postanowienia, to nie można uznać, że nie miała ona interesu prawnego do skarżenia tego postanowienia. Należy odróżnić interes prawny do żądania wszczęcia postępowania, od interesu prawnego w kwestionowaniu aktów wydanych na skutek rozpoznania tego wniosku.

Ponadto co wymaga szczególnego zaznaczenia Sąd nie przesądza jaki organ jest właściwy w sprawie ale celem wyeliminowanie możliwości ponownego stwierdzenia nieważności wydanych orzeczeń za nieważne uznał za konieczne wskazanie obecnych regulacji i jak i orzecznictwa wyjaśniającego jak należy ustalać właściwość rzeczową organu po zmianie przepisów.

Z tych też względów zwrócić należy uwagę, iż na mocy art. 127 ust. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. 2024 r. poz. 737) od orzeczeń, o których mowa w ust. 10 (orzeczenie o potrzebie kształcenia indywidualnego), rodzice dziecka mogą złożyć w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia odwołanie do kuratora oświaty.

Również w myśl § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. z 2023 r., poz.2061) od orzeczenia wnioskodawca może wnieść odwołanie do kuratora oświaty, za pośrednictwem zespołu, który wydał orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia.

Sąd ma przy tym na uwadze, iż właściwość w identyczny sposób była ukształtowana w dniu składania wniosku o wznowienie tj. w styczniu 2015 r., gdyż zgodnie art. 71 b ust 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty od orzeczeń, o których mowa w ust. 3, rodzice dziecka mogą złożyć w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia odwołanie do kuratora oświaty. Również wówczas obowiązujące rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. nr 173, poz. 1072) w § 17 ust. 1 przewidywało, iż od orzeczenia wnioskodawca może wnieść odwołanie do kuratora oświaty, za pośrednictwem zespołu, który wydał orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia.

Sąd jednocześnie zauważa, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że treści normy zawartej w art. 150 § 1 k.p.a. nie można odczytywać jedynie w oparciu o wykładnię językową. Konieczne jest uwzględnienie zawartej w art. 19 k.p.a. reguły przestrzegania właściwości rzeczowej przez organy administracji publicznej oraz skutków naruszenia właściwości rzeczowej, określonych w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., a także przyjęcie rozwiązania uniwersalnego, zgodnie z którym kompetencje do prowadzenia postępowania wznowionego przechodzą na nowy organ. Zmiana przepisów o właściwości rzeczowej po wydaniu ostatecznej decyzji skutkuje przeniesieniem kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § 1 w związku z art. 149 k.p.a. na nowy organ, który zyskał swe uprawnienie wskutek zmiany przepisów (zob. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2007 r., II OSK 1474/06, postanowienie NSA z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt II OW 26/19, postanowienie NSA z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II OW 196/18).

Z tych też względów organ rozpoznając sprawę ponownie winien w pierwszej kolejności z uwzględnieniem wszystkim przepisów prawa ustalić jaki to organ jest właściwy w sprawie, a następnie w zależności od swoich ustaleń podjąć stosowne czynności. Jednocześnie Sąd wskazuje, iż w razie powstanie sporu kompetencyjnego organ ma prawo zwrócić się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o jego rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku dowodowego wskazać należy, iż na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zaznaczyć należy, że postępowanie dowodowe ma charakter wyjątku, jego zastosowanie musi być rozumiane zawężająco, celem zaś art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne, czy też uzupełniające ustalenie stanu faktycznego w sprawie, lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie dowodów z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. jest niezbędne, jeżeli bez tych dowodów nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości związanych z oceną prawidłowości ustalonego przez organy stanu faktycznego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Sąd może zatem przeprowadzić dowód uzupełniający, gdy poweźmie wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2015r. II OSK 23331/12 publ.: LEX nr 1754715).

Sąd mając na uwadze, iż dokumenty składane przed sądem administracyjnym znajdują się w aktach administracyjnych nadesłanych przez organ nie znalazł podstaw do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.

Odnosząc się zaś do wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz wniosku o przyznanie sumy pieniężnej wskazać należy, iż przepisy p.p.s.a. nie przewidują takiej możliwości w sytuacji wniesienia skargi na postanowienia. Odnosząc się do wskazanych przez skarżącą przepisów wyjaśnić należy, iż art. 149 p.p.s.a. odnosi się do skarg na bezczynność organu, natomiast art. 154 p.p.s.a. odnosi się do skarg na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z żadną z powyższych skarg.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącą koszt wpisu od skargi, w wysokości 200 zł.