Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 113/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 19
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Po 432/22 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego WSA w Poznaniu [...] w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2022 r., nr 3001-IEW3.7010.72.2021 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2017 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z 24 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Po 432/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek G. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: Spółka lub Skarżąca) o wyłączenie sędziego WSA w Poznaniu [...] od orzekania w sprawie ze skargi Spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej: Dyrektor IAS) z 6 kwietnia 2022 r.

Sąd pierwszej instancji ocenił, że zarzuty Skarżącej dotyczące sędziego [...] (w szczególności "akceptowanie przez tego sędziego braku etycznego zachowania sędziego WSA [...], która podpisała listę poparcia do neo-KRS") oparte są zasadniczo nie na realnych, czy choćby uprawdopodobnionych zastrzeżeniach Skarżącej co do jego bezstronności w rozpoznaniu niniejszej sprawy, lecz na generalnym braku zaufania do niego jako sędziego, który w ocenie Skarżącej akceptuje serwilistyczny stosunek sędziego [...] do władzy wykonawczej. Powyższe przesądzało - zdaniem Sądu - o bezzasadności wniosku w tym zakresie, albowiem argumentacja Skarżącej nie pozostawała w jakimkolwiek związku z treścią art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), czy też innych aktualnie obowiązujących przepisów.

Ponadto Sąd wyjaśnił, że dla merytorycznego rozpoznania wniosku nie mogły mieć istotnego znaczenia, jako pozostające poza zakresem niniejszej sprawy, podnoszone przez Skarżącą kwestie takie jak, m.in.: - wchodzące w zakres merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd; - dotyczące wszystkich zagadnień związanych z pracą sekretariatu Wydziału I WSA w Poznaniu i upoważnień dla pracowników tego sekretariatu; - związane ze sposobem wykonywania nadzoru administracyjnego przez przewodniczącego Wydziału I WSA w Poznaniu; - polemika z wcześniej wydanymi przez tutejszy Sąd rozstrzygnięciami w sprawach z wniosków Skarżącej.

2. Postanowienie z 24 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Po 432/22 zostało doręczone Skarżącej w dniu 13 lutego 2024 r. wraz z pouczeniem o przysługującym od tego orzeczenia środku odwoławczym w postaci zażalenia.

Skarżąca przy piśmie przewodnim z dnia 19 lutego 2024 r. zatytułowanym zażalenie przedłożyła pismo z tej samym daty, w którym w odniesieniu do postanowienia z dnia 24 stycznia 2024 r. przedstawiła wobec tego orzeczenia zarzuty. Spółka zarzuciła w szczególności:

- brak etycznego zachowania sędziego i akceptowanie zasiadania w jednym składzie orzekającym z sędzią uczestniczącym przy podpisywaniu list poparcia na podstawie ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa w brzmieniu obowiązującym od 17 stycznia 2018 r., gdzie fakt ten jest dowodem na działanie niezgodne z zasadami moralnymi, etycznymi, niezależności, bezstronności, niezawisłości wobec władzy wykonawczej przez sędziego;

- akceptowanie braku apolityczności sędziego WSA [...] wykonującego polecenia przedstawiciela władzy wykonawczej (polityka prawnika o wątpliwej etyce i reputacji);

- zachowanie nieetyczne i sprzeniewierzenie się sprawowanej roli stanu sędziowskiego w systemie ustroju demokratycznego państwa prawa poprzez podpisanie list poparcia do neo-KRS;

- akceptowanie i świadome, dobrowolne uczestniczenie i firmowanie tworzenia niekonstytucyjnych organów (neo-KRS) w sprzeczności z Konstytucją RP dewastujących konstytucyjny ład prawny;

- akceptowanie świadomego, dobrowolnego uczestniczenia i firmowania tworzenia niekonstrukcyjnych organów (neo-KRS) w sprzeczności z Konstytucją RP dewastujących konstytucyjny ład prawny w celu osiągnięcia korzyści zawodowej w postaci osiągnięcia awansu zawodowego;

- akceptowanie serwilistycznego stosunku do władzy wykonawczej sędziego WSA [...];

- akceptowanie świadomego, dobrowolnego uczestniczenia i firmowania tworzenia niekonstrukcyjnych organów (neo-KRS) w sprzeczności z Konstytucją RP dewastujących konstytucyjny ład prawny tym samym sprzeniewierzenie się treści uchwały nr 16/2003 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 19 lutego 2003 r.;

- systematyczne i notoryczne faworyzowanie strony administracyjnej (organów władzy wykonawczej) w sprawach poprzez: nieprzekazywanie stronie za pośrednictwem ePUAP jak również operatora pocztowego zarządzeń w zakresie wskazania sędziego sprawozdawcy, tym samym uniemożliwiając złożenie ewentualnego wniosku o wyłączenie sędziego sądu I instancji z postępowania na podstawie art. 18 w zw. z art. 19 i art. 20 P.p.s.a.; nieprzekazywanie stronie za pośrednictwem ePUAP jak również operatora pocztowego zarządzeń w zakresie wyboru całego składu orzekającego sprawozdawcy, tym samym uniemożliwiając złożenie ewentualnego wniosku o wyłączenie sędziego sądu I instancji z postępowania na podstawie art. 18 w zw. z art. 19 i art. 20 P.p.s.a.; - kierowania postępowań do rozstrzygnięcia w trybie uproszczonym mimo stanowczych wniosków strony w ramach składanych skarg, tym samym pozbawienia możliwości zastosowania normy art. 106 i art. 113 P.p.s.a., ale i art. 100 (protokół z rozprawy) i art. 102 P.p.s.a. (utrwalanie czynności z pomocą aparatu dźwiękowego) co w kontekście wysoko prawdopodobnej skargi kasacyjnej jest istotne dla ochrony interesów prawnych strony; nieinformowanie strony za pośrednictwem ePUAP jak również operatora pocztowego o terminie rozprawy wyznaczonej w trybie uproszczonym tym samym uniemożliwiając składanie pism procesowych przed rozstrzygnięciem przy jednoczesnym świadomym naruszeniu wykładni przepisu art. 119 P.p.s.a.; nieodpowiadanie ignorowanie wniosków strony w zakresie przyjętych procedur w I wydziale WSA w Poznaniu; świadome pozbawianie strony dostępu do kompletnych akt sądowo-administracyjnych w systemie PASSA z naruszeniem art. 12a P.p.s.a tym samym uniemożliwiając weryfikację kompletności i ich stanu przekazanych przez organ władzy wykonawczej; brak weryfikacji umocowania procesowego przedstawicieli organów władzy wykonawczej w ramach prowadzonych postępowań sądowych; systematyczne i notoryczne faworyzowanie strony administracyjnej (organów władzy wykonawczej) w sprawach poprzez uchylanie się od weryfikacji treści upoważnień i pełnomocnictw mimo wielokrotnych wniosków strony co nie jest działaniem przypadkowym i bezstronnym; pomijanie w sposób świadomy ważnych dowodów w sprawie, które mogą świadczyć o matactwach procesowych przedstawicieli władzy wykonawczej (braki w dokumentacji administracyjnej, akceptowanie kopi dokumentów mimo zakwestionowania ich autentyczności przez stronę); faworyzowanie strony administracyjnej postępowania względem strony tym samym pozbawiając ją korzystania z przysługujących praw w efekcie nie ustalając stanu faktycznego w sprawie legitymizując działanie osób do tego nie upoważnionych; brak etycznego zachowania sędzi w kontaktach z przedstawicielami Strony próbujących wyjaśnić kwestie administracyjne w prowadzonych sprawach poprzez prowadzenie rozmów telefonicznym świadczących o poczuciu wyższości względem obywatela. Traktowanie przedstawicieli strony (prokurenta) w sposób grubiański, drwiący i wykazując rzekome posiadanie przez niego deficytów intelektualnych; brak etycznego zachowania sędzi w kontaktach z przedstawicielami Strony, przypominający bardziej stosunek aroganckiego przedstawiciela aparatu władzy wykonawczej niż przedstawiciela stanu sędziowskiego rozumiejącego jego rolę w systemie demokratycznego państwa prawa.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

3.2. Wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. powinien odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przy czym w uchwale z 3 kwietnia 2023 r., sygn. I FPS 3/22, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że "Zakres przedmiotowy normy art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których mowa w art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492)".

Skarżąca - domagając się wyłączenia sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] - wywodziła we wniosku, że sędzia ten akceptował zachowanie sędzi WSA [...] polegające na złożeniu przez nią podpisu pod listą poparcia sędziego kandydata do KRS. Takie działanie sędziego oceniła jako nieetyczne i stanowiące przesłankę uprawdopodabniającą brak bezstronności i niezawisłości sędziego wobec władzy wykonawczej.

W złożonym wniosku o wyłączenie sędziego [...] brak jest jednak jakiegokolwiek odniesienia się przez Skarżącą do realiów niniejszej sprawy wywołanej jej skargą i wykazania, że w tej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego [...] od jej rozpoznawania ze względu na wątpliwości co do jej bezstronności.

Wniosek Spółki o wyłączenie sędziego [...] nie zawierał zatem wskazania zindywidualizowanych okoliczności mogących sugerować istnienie relacji łączącej tego sędziego z którąkolwiek ze stron postępowania mogących wskazywać na potencjalny brak jego bezstronności w rozpoznaniu sprawy, lecz jedynie zmierzał do generalnego zakwestionowania dopuszczalności orzekania przez niego we wszelkich sprawach z udziałem organów administracji publicznej. Z tego względu wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zwłaszcza, że sędzia [...] pismem z 28 grudnia 2023 r. złożył oświadczenie, w którym wskazał, że w stosunku do niego nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. W świetle zaś utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wykazać okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia.

3.3. Niezależnie jednak od tego należało również dostrzec, że zgodnie z art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy o KRS, podmiotem uprawnionym do zgłoszenia kandydata na członka Rady jest grupa co najmniej dwudziestu pięciu sędziów, z wyłączeniem sędziów w stanie spoczynku. Tego rodzaju poparcie dokonywane jest niepublicznie i nie wymaga jakiegokolwiek uzasadnienia. W konsekwencji z samego faktu udzielenia przez sędziego innemu sędziemu poparcia jako kandydatowi do KRS nie wynika, w oparciu o jakie przesłanki akt ten został dokonany (zob. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt I FZ 249/22). Dlatego sama okoliczność podpisania przez sędziego listy poparcia kandydata do KRS, niezależnie od etycznej oceny tego rodzaju zachowania, nie stanowi okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, a tym bardziej innego sędziego ze składu orzekającego.

3.4. Reasumując należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również nieprawidłowości w ocenie Sądu pierwszej instancji, w zakresie pozostałych kwestii szeroko eksponowanych we wniosku o wyłączenie sędziego.

3.5. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

-----------------------

1