Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 354/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 125 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 602/19 w sprawie ze skargi C.K. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 22 maja 2019 r., nr GN-III.7581.362.2018.ŁKa w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia: zawiesić z urzędu postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 15 października 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 602/19 oddalił skargę C.K. (dalej "skarżąca") na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 22 maja 2019 r., nr GN-III.7581.362.2018.ŁKa w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika – r.pr. M.C.

W wyniku wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2023 r. poinformowano strony postępowania o wyznaczeniu terminu rozprawy przed sądem kasacyjnym na dzień 15 czerwca 2023 r. godz. 11:00 sala D.

Pismem z dnia 27 marca 2023 r. (wpływ do tut. Sądu 11 kwietnia 2023 r.) pełnomocnik skarżącej poinformował, że "(...) według wiedzy pełnomocnika skarżącej, C.K. zmarła, przy czym śmierć nastąpiła w S., gdzie skarżąca przebywała przed śmiercią. Pełnomocnik nie posiada dokumentów potwierdzających zgon odpowiadających prawu polskiemu".

W wyniku wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2023 r. zwrócono się do Inspektora Danych Osobowych w Naczelnym Sądzie Administracyjnym o udostępnienie danych w zakresie daty zgony skarżącej. W odpowiedzi, Inspektor poinformował, że z danych zawartych w rejestrze PESEL wynika, iż osoba której dotyczyło zapytanie jest osobą żyjącą. Z rejestru wynika również, że mieszka w S. oraz, że powyższa informacja aktualizowana była w dniu 25 maja 2017 r.

W związku z powyższym, pismem z dnia 19 kwietnia 2023 r. zwrócono się do pełnomocnika skarżącej o nadesłanie, w terminie 7 dni, odpisu aktu zgonu zmarłej. Poinformowano jednocześnie, że w przypadku aktu zgonu sporządzonego w języku obcym należy dołączyć jego przysięgłe tłumaczenie.

W odpowiedzi, pełnomocnik skarżącej przedłożył tłumaczenie przysięgłe pisma lekarza medycyny, specjalisty chorób wewnętrznych, medycyny ogólnej i kardiologii z dnia 14 stycznia 2022 r., z którego wynika, że przyczyną zgonu skarżącej było [...]. Pełnomocnik poinformował jednocześnie, że nie dysponuje żadnym innym dokumentem potwierdzającym zgon skarżącej.

Pismem z dnia 9 maja 2023 r. poinformowano pełnomocnika skarżącej, że nadesłany przez niego dokument nie stanowił prawidłowego wykonania zobowiązania Sądu, bowiem dokument ten nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania przez Sąd w myśl art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej "P.p.s.a."). Sąd ponownie wezwał pełnomocnika do nadesłania aktu zgonu skarżącej wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski do dnia 15 czerwca 2023 r., tj. do dnia wyznaczonego terminu rozprawy.

W dniu 15 czerwca 2023 r. na rozprawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowił odroczyć rozprawę oraz zobowiązać pełnomocnika skarżącej do przedłożenia aktu zgonu wraz z tłumaczeniem przysięgłym. Wezwanie to zostało odebrane przez pracownika Kancelarii pełnomocnika skarżącej w dniu 26 czerwca 2023 r.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2023 r. ponownie zwrócono się do pełnomocnika skarżącej o nadesłanie aktu zgonu skarżącej wraz z tłumaczeniem przysięgłym pod rygorem zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Wezwanie zostało odebrane przez pracownika Kancelarii pełnomocnika skarżącej w dniu 11 września 2023 r.

Do dnia 31 października 2023 r. pełnomocnik nie odpowiedział na wezwanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu skarżącego lub niewykonania przez skarżącego innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu. Należy zauważyć, iż przepis powyższy stanowi podstawę do fakultatywnego zawieszenia postępowania w przypadku przeszkód natury formalnej występujących po stronie skarżącego, które są efektem naruszenia przez niego obowiązków wynikających z ustawy. Konieczną przesłanką uzasadniającą zawieszenie postępowania na podstawie powyższego przepisu jest brak możliwości nadania sprawie dalszego biegu.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżąca na etapie postępowania prowadzonego przed Sądem I instancji ustanowiła pełnomocnika w osobie r.pr. M.C. (k. 21 akt sądowych). Również skargę kasacyjną od przywołanego wyżej wyroku Sądu I instancji złożył ustanowiony w sprawie pełnomocnik. Zauważyć należy, że informacja nadesłana przez pełnomocnika przy piśmie z dnia 27 kwietnia 2023 r., tj. tłumaczenie przysięgłe pisma lekarza medycyny, specjalisty chorób wewnętrznych, medycyny ogólnej i kardiologii z dnia 14 stycznia 2022 r. informujące, że przyczyną zgonu skarżącej było [...] bez wątpienia nie stanowi dokumentu urzędowego potwierdzającego zgon skarżącej, na podstawie którego Sąd zobligowany byłby zawiesić postępowanie sądowe na mocy art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z pisma Inspektora Danych Osobowych Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika natomiast, iż skarżąca jest osobą żyjącą, mieszka w S. oraz, że powyższa informacja aktualizowana była w dniu 25 maja 2017 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że informacje te wykluczają się wzajemnie.

Dlatego też, Naczelny Sąd Administracyjny kilkukrotnie zwracał się do pełnomocnika o nadesłanie stosownych dokumentów, które potwierdziłyby zgon skarżącej. Istotnym jest bowiem, że ustanowiony w sprawie pełnomocnik obowiązany jest działać do czasu zawieszenia przez Sąd postępowania na mocy art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Formalnie momentem wygaśnięcia pełnomocnictwa w takiej sytuacji jest śmierć lub ustanie strony, równoznaczne z utratą zdolności sądowej. Do czasu zawieszenia postępowania pełnomocnik procesowy faktycznie działa ze skutkami dla spadkobierców lub następców prawnych mocodawcy (zob. Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021).

Istotnym zatem jest, że nienadesłanie przez pełnomocnika dokumentu urzędowego, który potwierdziłby zgon skarżącej oraz poinformowanie go o skutkach braku udzielenia informacji w tym zakresie (pismo Sądu z dnia 4 września 2023 r. - rygor zawieszenia postępowania), Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku możliwości nadania sprawie dalszego biegu, zobligowany był zawiesić niniejsze postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Powołany przepis stanowi bowiem swego rodzaju sankcję procesową za niewypełnienie nałożonego przez Sąd obowiązku w sytuacji, gdy strona zobowiązana w terminie jej wyznaczonym nie uczyni zadość wezwaniu lub nie zareaguje w inny sposób, pozwalający na kontynuowanie sprawy.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.