Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1214/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2, art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow, Sędziowie WSA Anna Rotter, Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi S. Spółka jawna w B. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 3 lipca 2023 r. nr COF.OUR.635.3986.2023 ŁD.JJ.ZZ 06032050 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. S sp. j. w B. (dalej: strona skarżąca lub spółka) wniosła skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: organ lub wierzyciel) z dnia 3 lipca 2023 r. nr COF.OUR.635.3986.2023 ŁD.JJ.ZZ 06032050 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

2. Stan sprawy.

2.1. W postanowieniu z dnia 6 czerwca 2023 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. działając, jako organ pierwszej instancji, oddali zarzuty:

- nieistnienia obowiązku;

- błędu co do zobowiązanego;

- braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

2.2. W piśmie z dnia 17 czerwca 2023 r., stanowiącym zażalenie na ww. postanowienie, strona skarżąca wskazała, iż w dniu 1 kwietnia 1999 r. zawarła umowę najmu z L sp. z o.o. w B.. Przedmiotem tej umowy był wynajem obiektu H położonego w B.. Następnie na mocy porozumienia z dnia 29 stycznia 2008 r. umowa najmu została przedłużona. W dniu 12 listopada 2009 r. zawarto umowę dzierżawy, która była kontynuacją wcześniej zawartej umowy najmu. W związku z zakupem odbiorników telewizyjnych na wyposażenie hotelu, strona skarżąca dokonała rejestracji tychże odbiorników w dniu 9 sierpnia 2004 r. na adres siedziby spółki. W skutek rozwiązania umowy dzierżawy z dniem 30 września 2011 r. wszystkie posiadane przez stronę skarżącą odbiorniki w dzierżawionym obiekcie H zostały na podstawie protokołu przekazane wydzierżawiającemu. Zatem spółka po dniu 30 września 2011 r. nie posiadała odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.

Strona skarżąca wniosła o uwzględnienie zarzutów i o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

2.3. Po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem zaskarżonym w niniejszej sprawie, organ drugiej instancji utrzymał w mocy ww. postanowienie.

W uzasadnieniu wskazał, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1689 z późn. zm. – u.o.a.).

Wskazana wyżej ustawa jest aktualnym aktem prawnym regulującym kwestie związane z opłatami za korzystanie z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Ustawa poprzedzająca ww. ustawę to ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1722), która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. W myśl art. 2 ust. 1 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Natomiast zgodnie z art. 2 ust 2 u.o.a. domniemywa się, że osoba lub podmiot (firma, jednostka), która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Natomiast art. 2 ust. 4 u.o.a. wskazuje, iż opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, z zastrzeżeniem ust. 5 pkt. 1, który stanowi, że osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym lub w samochodzie stanowiącym ich własność, uiszczają tylko jedną z opłat, o której mowa w art. 3 ust. 1 u.o.a., niezależnie od liczby odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Podmioty uiszczają opłatę abonamentową za każdy używany odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, z odbiornikami radiofonicznymi w samochodach służbowych włącznie.

Ustawa o opłatach abonamentowych ustaliła dwie opłaty, tj.:

1) za używanie odbiornika telewizyjnego lub telewizyjnego i radiofonicznego;

2) za używanie wyłącznie odbiornika radiofonicznego.

Za każdą parę odbiorników (radiofoniczny i telewizyjny) wnosi się jedną opłatę ujednoliconą, tzw. radiowo-telewizyjną. Gdy liczba odbiorników radiofonicznych przewyższa liczbę odbiorników telewizyjnych, wówczas za odbiorniki radiofoniczne przewyższające liczbę odbiorników telewizyjnych wnosi się opłaty jak za używanie odbiornika radiofonicznego.

Obowiązek opłacania abonamentu radiowo/telewizyjnego rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania.

W dniu 9 sierpnia 2004 r. spółka dokonała rejestracji piętnastu odbiorników telewizyjnych i jednego odbiornika radiofonicznego na dane: "S" sp. z o.o., ul. [...], [...] B. co potwierdziła w piśmie z dnia 17 czerwca 2023 r. Po dokonaniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna o numerze [...], stanowiąca dowód zarejestrowania i służąca do wnoszenia opłat abonamentowych.

Po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r. poz. 1342) zgłoszonej rejestracji został nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. Wydruk z bazy danych o abonamentach Poczty Polskiej S.A. potwierdza dokonywanie wpłat do lipca 2009 r. zgodnie z przyporządkowanym indywidualnym numerem identyfikacyjnym.

Nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiorników. Strona skarżąca, będąca podmiotem posiadającym zarejestrowane odbiorniki, winna dopełnić formalności w związku z wyrejestrowaniem odbiorników, czego jednakże w 2011 r. oraz obecnie nie dopełniła.

Natomiast w kwestii rozwiązania przez spółkę umowy na dzierżawę H z dniem 30 września 2011 r. oraz nieposiadaniem odbiorników telewizyjnych ani odbiornika radiowego z dniem 1 października 2011 r. wskazano, iż opłata za posiadanie odbiorników nie jest związana z prawem własności do lokalu czy jego wydzierżawieniem, a związana z używaniem odbiorników. W przypadku zatem zaistnienia okoliczności z powodu których spółka zaprzestała używać odbiorniki (rozwiązała umowę oraz przekazała odbiorniki wydzierżawiającemu) należało niezwłocznie w placówce pocztowej dopełnić formalności ich wyrejestrowania zgodnie z obowiązującą w 2011 r. treścią § 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

Zarówno w książeczkach radiofonicznych, jak i na ustalonych rozporządzeniami formularzach, znajdowało się pouczenie dla abonenta wskazujące jak należy postąpić w zakresie wyrejestrowania odbiorników, a zatem każdy użytkownik odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych miał dostęp do obowiązujących przepisów i tym samym Poczta Polska S.A. spełniła wobec abonentów obowiązek informacyjny.

Wierzyciel nie posiada jednakże dokumentu potwierdzającego dokonanie przez spółkę formalności wyrejestrowania odbiorników, który miałby wpływ na rozpatrywaną sprawę, a argumentacja spółki w zakresie umowy dzierżawy nie może zostać uwzględniona. Powoływanie się bowiem na dokumenty w postaci umowy najmu, porozumienia zbycia nie stanowią podstawy do uznania roszczeń spółki, a jedynie świadczy o zawarciu umowy czy też rozwiązaniu umowy, gdyż zgłoszenie zmian formalno-prawnych w tym wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych można dokonać tylko zgodnie z obowiązującymi w danym czasie aktami prawnymi (rozporządzeniami).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 769/21 wskazał, iż: "w myśl art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został wykazany przez organ. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej). Za takim charakterem opłaty abonamentowej wypowiedział się przy tym Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22. W konsekwencji, jeżeli w postępowaniu organ wykaże fakt rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika".

Wobec powyższego twierdzenie, że spółka nie posiada odbiorników, gdyż przekazała je wydzierżawiającemu, zatem nie musi wnosić opłaty abonamentowej oraz że w stanie faktycznym niniejszej sprawy wskazywana okoliczność - niewyrejestrowanie odbiorników po dniu 30 września 2011 r. nie ma żadnego znaczenia i nie może stanowić podstawy do naliczenia opłat abonamentowych, nie znajduje uzasadnienia. Nie może być bowiem dowolności w realizacji obowiązku niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej o zmianie miejsca pobytu stałego, zagubieniu lub zniszczeniu książeczki radiofonicznej oraz o zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych (wyrejestrowaniu), gdyż przepisy w sposób jasny określają zasady postępowania, aby mogło nastąpić skuteczne wyrejestrowanie odbiorników.

Zebrany materiał dowodowy w sprawie na okoliczność rejestracji odbiorników jest wyczerpujący dla jednoznacznego stwierdzenia faktu dokonania przez spółkę rejestracji, co powoduje ustawowy obowiązek uiszczania opłat abonamentowych i trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania odbiorników.

W kwestii zarzutu co do zobowiązanego wskazano natomiast, iż w dniu 2 lutego 2021 r., uchwałą nadzwyczajnego zgromadzenia akcjonariuszy podmiot "S " sp. z o.o. został przekształcony w "S" s.j. Zgodnie z art. 553 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jednolity Dz. U. 2022 poz. 1467 z późn. zm. – k.s.h.) spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej. Tak więc poprzez przekształcenie spółka przejęła wszystkie obowiązki poprzedniego podmiotu, gdyż spółka przekształcona odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki przekształcanej.

Tym samym w postanowieniu z dnia 6 czerwca 2023 r. organ pierwszej instancji właściwie oddalił zarzuty nieistnienia obowiązku i błędu co do zobowiązanego.

W zaskarżonym postanowieniu właściwie zajęto także stanowisko w zakresie zgłoszonego zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

Wierzyciel zebrał w tym zakresie materiał dowodowy, dokonał jego analizy i stwierdził, iż Poczta Polska wypełniając nałożony w myśl art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 – u.p.e.a.) obowiązek, w dniu 29 grudnia 2022 r. skierowała do spółki listem poleconym (za elektronicznym potwierdzeniem odbioru EPO) upomnienie numer [...] wzywające do uregulowania należności z tytułu opłat abonamentowych. Dowód w postaci kserokopii upomnienia z dnia 29 grudnia 2022 r. załączono do zaskarżonego postanowienia.

W dniu 2 stycznia 2023 r. dokonana była próba doręczenia przesyłki pocztowej zawierającej przedmiotowe upomnienie. Przesyłki nie udało się doręczyć adresatowi ani pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, tj. osobie która podjęłaby się oddania przesyłki adresatowi i dlatego w tym też dniu 2 stycznia 2023 r. przesyłka była awizowana, a awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, w dniu 10 stycznia 2023 r. przesyłka była ponownie awizowana. Na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od pierwszego awiza przesyłka została odesłana do nadawcy w dniu 18 stycznia 2023 r. Wobec powyższego upomnienie uznano za doręczone w myśl art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. – k.p.a.).

Podkreślono również, iż na podstawie danych z Krajowego Rejestru Sądowego, Poczta Polska S.A. dokonała aktualizacji danych spółki w elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. W celu skutecznego doręczenia korespondencji w przypadku niewykonania obowiązku zmiany danych dotyczących adresu siedziby lub nazwy firmy przez podmiot, następuje aktualizacja danych z urzędu. Taka sytuacja wystąpiła w przypadku skarżącej spółki.

Tym samym, w zaskarżonym postanowieniu zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane właściwie oddalono.

W świetle powyższych okoliczności organ stwierdził, iż nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości.

2.4. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Zarzucono naruszenie:

- art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. wskutek nie uwzględnienia wniesionych zarzutów w zakresie nieistnienia zobowiązania w stosunku, do którego została wszczęta egzekucja,

- art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. wskutek nie uwzględnienia wniesionych zarzutów w zakresie błędu co do osoby zobowiązanego,

- art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. wskutek nie uwzględnienia wniesionych zarzutów w zakresie braku doręczenia upomnienia, gdyż w dokumentach przedłożonych przez organ administracji brak jest upomnienia, a jedynie dokument z którego wynika, że była próba doręczenia jakieś bliżej nieokreślonej przesyłki,

- art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. wskutek nie uwzględnienia wniesionych zarzutów,

- art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. wskutek przyjęcia, że spółka po dniu 30 września 2011 r. posiadała odbiorniki telewizyjne, podczas gdy w sposób nie budzący żadnych wątpliwości zostało udowodnione dowodem na piśmie, że w związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy wszystkie posiadane przez spółkę odbiorniki w dzierżawionym obiekcie H zostały na podstawie protokołu przekazane wydzierżawiającemu, a ponadto z dokumentu "zgłoszenie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych" wynika, że zaprzestano używania odbiorników od dnia 30 września 2011 r. i dokonano ich wyrejestrowania.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu spółka wskazała, iż w toku niniejszego postępowania obaliła domniemanie związane z posiadaniem odbiorników, gdyż na podstawie wiarygodnego i niekwestionowanego dowodu z dokumentów udowodniła, że od dnia 1 października 2011 r. nie posiadała odbiorników telewizyjnych ani odbiornika radiowego, a zatem nie było możliwe korzystanie z nich. Brak jest więc podstaw do naliczania opłaty abonamentowej od dnia 1 października 2011 r.

Wskazano również, iż niezależnie od powyższego, na podstawie formularza "zgłoszenie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych" strona skarżąca zgłosiła zaprzestanie używania odbiorników – ich wyrejestrowanie w H od dnia 30 września 2011 r., tj. od dnia faktycznego ich przekazania wydzierżawiającemu, co łączyło się z przeniesieniem posiadania tychże odbiorników na inny podmiot. Dokument został przyjęty przez wierzyciela bez żadnych zastrzeżeń. W związku z powyższym zachodzi uzasadniona podstawa wniesionego zarzutu w postaci nieistnienia obowiązku.

Natomiast w kwestii zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej wskazano, iż jest on w pełni zasadny, gdyż wskutek nieistnienia zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej od dnia 1 października 2011 r. nie mogło ono przejść w lutym 2021 r. na spółkę przekształconą.

Z kolei zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, które było wymagane winien być uwzględniony, gdyż organ nie przedłożył dowodu w postaci upomnienia. W zgromadzonym materiale dowodowym znajduje się jedynie dokument dotyczący nieskutecznej próby doręczenia jakiejś przesyłki. Z treści wskazanego dokumentu nie wynika jednakże o jaki dokument chodzi, w szczególności, że jest to upomnienie wymagane przez przepisy prawa.

3.1. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Ponadto wskazał, iż strona skarżąca dokonując w dniu 24 lipca 2023 r. zgłoszenia formalności wyrejestrowania uprzednio zarejestrowanych odbiorników, zażądała wyrejestrowania odbiorników z datą 30 września 2011 r. Pracownik placówki pocztowej poinformował stronę skarżącą o braku możliwości przyjęcia i dokonania zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników z datą 30 września 2011 r., tj. z datą wstecz. Zgodnie z oświadczeniem pracownika placówki pocztowej, strona skarżąca po otrzymaniu informacji o braku możliwości dokonania wyrejestrowania z datą wsteczną oraz braku możliwości opisania zdarzenia "w uwagach", bez zgody pracownika placówki pocztowej dokonała ręcznych adnotacji na "Zgłoszeniu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych", w części I w polu 1.9, dotyczącej daty zaprzestania używania odbiorników - wyrejestrowanie odbiorników "od dnia 30 września 2011 r.". A zatem fakt skutecznego dopełnienia przez spółkę wymaganych przepisami formalności wyrejestrowania odbiorników nastąpił w dniu 24 lipca 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4. Skarga nie jest zasadna, ponieważ wydane w kontrolowanej sprawie administracyjnej postanowienie organu nie narusza prawa.

5. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zarzuty te zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 § 2 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.

Zgodnie z § 2 ww. przepisu, wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Wskazane w powyżej powołanym przepisie art. 33 § 2 u.p.e.a. zarzuty stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, których rola sprowadza się przede wszystkim do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności. Przy czym prawo do ich wniesienia może być wykorzystane wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to jest w terminie 7 dni od daty doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, o czym poucza się zobowiązanego, stosownie do wymogu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

W niniejszej sprawie strona skarżąca zgłosiła zarzuty w oparciu o art. 33 § 2 pkt 1, 3 i 4 u.p.e.a., podnosząc zarzuty nieistnienia obowiązku, błędu co do zobowiązanego i braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. W ocenie Sądu zarzuty te nie są zasadne.

6. Twierdzenie organu, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest w ocenie Sądu trafne.

Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 21 pkt 1 ustawy z 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r. poz. 307 z późn. zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41 poz. 264 ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r. poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70 poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia, wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

W niniejszej sprawie strona skarżąca we wniesionych zarzutach nie kwestionowała dokonania rejestracji piętnastu odbiorników telewizyjnych i jednego odbiornika radiofonicznego na dane: "S" sp. z o.o., ul. [...], [...] B.. W zarzutach na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, strona skarżąca wskazywała na to, że dokonała rejestracji odbiorników RTV zakupionych wyłącznie na wyposażenie obiektu H, którego była najemcą od dnia 1 kwietnia 1999 r. do dnia 11 listopada 2009 r., a następnie dzierżawcą do dnia 30 września 2011 r. Wskutek rozwiązania umowy dzierżawy z dniem 30 września 2011 r. strona skarżąca przekazała wydzierżawiającemu wszystkie posiadane przez nią odbiorniki. A zatem, w ocenie strony skarżącej, brak jest podstaw do naliczania opłaty abonamentowej od dnia 1 października 2011 r., gdyż od tej daty nie była ona w posiadaniu zarejestrowanych odbiorników RTV.

Poza tym fakt rejestracji odbiornika telewizyjnego w niniejszej sprawie został wykazany przez organ. Dowodem jest uwierzytelniona kserokopia wniosku o zezwolenie na używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych z dnia 9 sierpnia 2004 r.

Z punktu widzenia organu fakt dokonania rejestracji zrodził obowiązek strony skarżącej do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje, bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3012/17, Lex nr 2479090).

Nadto w elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. odnotowano również wnoszenie wpłat abonamentowych do dnia 25 maja 2009 r. (opłata za okres od kwietnia 2008 r. do maja 2009 r.). Dowodem jest wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający dokonywanie wpłat do dnia 25 maja 2009 r.

W aktach sprawy brak jest z kolei dowodu, że zobowiązana dokonała wyrejestrowania odbiorników przed dniem 24 lipca 2023 r., sama strona skarżąca również na taki dowód nie wskazuje.

W ocenie Sądu te dane są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek nie przestał istnieć. Zobowiązana chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), powinna przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika RTV, czego nie uczyniła.

Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został wykazany przez organ.

Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) (por. część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (Dz. U. Nr 48 poz. 285), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 236/13 - orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zatem, jeśli w sprawie bezsporne jest dokonanie rejestracji odbiornika RTV (jak zostało wyżej wskazane, strona skarżąca przyznała, że zarejestrowała odbiorniki RTV), to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach o sygn. akt: I SA/Gl 1165/20; I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie o sygn. akt I SA/Po 57/14).

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70 poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342) oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce pocztowej "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r.

7. Powyższego stanowiska nie zmienia kwestia dotycząca rozwiązania umowy dzierżawy obiektu H z dniem 30 września 2011 r. i przekazania odbiorników RTV wydzierżawiającemu. Opłata abonamentowa przypisana jest bowiem do abonenta, nie jest natomiast związana z prawem własności lokalu czy jego wydzierżawieniem. Strona skarżąca w przypadku zaprzestania używania odbiorników telewizyjnych czy też odbiornika radiowego z dniem 1 października 2011 r., winna dopełnić w placówce pocztowej formalności związane z wyrejestrowaniem odbiorników.

W konsekwencji w niniejszej sprawie, jeśli strona skarżąca nie dokonała wyrejestrowania odbiorników telewizyjnych, to w tych okolicznościach uprawnione było uznanie, że zarzut nieistnienia zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej nie jest zasadny. Dopóki bowiem posiadacz odbiornika telewizyjnego nie wyrejestruje tego odbiornika, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, choćby faktycznie skarżący nie użytkował odbiornika (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 837/18).

Fakt skutecznego dopełnienia przez spółkę wymaganych przepisami formalności wyrejestrowania odbiorników nastąpił w dniu 24 lipca 2023 r.

Przedstawione przez spółkę skarżącą argumenty nie mogły zatem odnieść oczekiwanego przez nią skutku w postaci uwzględnienia zarzutu nieistnienia obowiązku. Stąd też wierzyciel właściwie uznał zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. za niezasadny.

8. Przechodząc następnie do zarzutu błędu co do zobowiązanego, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że rozumie się przez niego dwie kategorie sytuacji. Po pierwsze, zachodzi wówczas, gdy organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą nieprawidłowo uznał za zobowiązanego, doręczając tytuł wykonawczy z pouczeniem o prawie zgłoszenia zarzutu. Po drugie, błąd tego rodzaju dotyczy przypadków, w których w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Nie zachodzi przy tym błąd co do osoby zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku i w swoich zarzutach zmierza do zbadania tejże zasadności (por.: P. M. Przybysz, Komentarz do art. 33 u.p.e.a., [w:] P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wyd. IX, WKP 2021).

Żadna ze wskazanych sytuacji nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie, bowiem w aktach administracyjnych wierzyciela znajduje się dokumentacja świadcząca jednoznacznie o dokonaniu przez spółkę rejestracji odbiorników RTV na adres siedziby spółki. Nie ma przy tym znaczenia kwestia przekształcenia spółki. Jak słusznie wskazał organ, spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej zgodnie z art. 553 § 1 k.s.h. Natomiast § 2 powołanego wyżej przepisu stanowi, że spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Z kolei wspólnicy spółki przekształcanej uczestniczący w przekształceniu stają się z dniem przekształcenia wspólnikami spółki przekształconej (§ 3).

Słuszne jest więc stanowisko wierzyciela, że nie doszło do sytuacji gdzie nastąpił błąd co do zobowiązanego. Spółka skarżąca po przekształceniu weszła bowiem we wszystkie obowiązki spółki przekształconej i odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki przekształcanej, a zatem obowiązek uregulowania przez spółkę zaległych opłat abonamentowych istnieje, a postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało wobec właściwego podmiotu.

Zobowiązany do wykonania obowiązku, został więc prawidłowo ustalony, czego rezultat stanowiło wskazanie spółki w tytule wykonawczym, jako podmiotu zobowiązanego do uregulowania zaległości abonamentowych dotyczących zarejestrowanych przez siebie odbiorników. Stwierdzić zatem należy, iż nie doszło do błędu co do zobowiązanego, co potwierdza słuszność oddalenia przez organ zarzutu z art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.

9. Konsekwencją zaprzestania wnoszenia opłat abonamentowych, było przesłanie do strony skarżącej w dniu 29 grudnia 2022 r. listem poleconym upomnienia numer [...] wzywającego do zapłaty należności.

Upomnienie skierowano na adres będący adresem siedziby spółki jawnej, tj. ul. [...], [...] B.. Upomnienie po dwukrotnej awizacji w dniu 2 stycznia 2023 r. oraz w dniu 10 stycznia 2023 r. zwrócono do nadawcy w dniu 18 stycznia 2023 r. Przedmiotowe upomnienie uznano za doręczone w myśl art. 44 § 4 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 44 § 1 w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

W myśl § 2 ww. przepisu, zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3).

Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).

Dowód w postaci uwierzytelnionej kserokopii upomnienia oraz koperty w której przesłano upomnienie, załączono do zaskarżonego postanowienia. Numer przedmiotowego upomnienia widoczny jest również na kopercie, w której zostało ono nadane.

10. Z tych wszystkich powodów, zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) została oddalona.