Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1482/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3 art. 2 ust. 1 pkt 1 pkt 3 art. 4 ust. 1 art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2013 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2008r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 1482/12

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie określenia A Spółce z o.o. w Ł. wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2008 w wysokości 27.171,00 zł.

W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania.

A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2008 rok z załącznikami, w której wykazała łącznie 14.549 m² gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wg stawki 0,71 zł za m² razem na kwotę 10.329,79 zł.

Po przeprowadzonej w dniach 16 kwietnia, 22 kwietnia, 28 kwietnia, 5 maja i 7 maja 2009 roku kontroli podatkowej, postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia A Spółce z o.o. w Ł. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2006-2009.

Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] określono A Spółce z o.o. w Ł. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonych w Ł. przy ul. A 9, 15/17, 19, 21, ul. B 7, 9, 11/13, ul. C 34/36, ul. A 21, ul. B 13 i przy ul. D 222/226 w łącznej kwocie 27.129,00 zł.

Od powyższej decyzji złożono odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, iż organ I instancji przy ponownie prowadzonym postępowaniu winien najpierw zebrać brakujący materiał dowodowy wskazany w decyzjach SKO, a następnie wyjaśnić (dowodami, w tym ewentualnie dowodem z opinii biegłego), czy budynki znajdujące się na nieruchomości w Ł. przy ul. A 9, 15/17, 19, 21, ul. B 7,9 11/13, ul. C 34/36 podlegają wyłączeniu spod opodatkowania ze względów technicznych. Dalej podniesiono, że organ winien wyznaczyć stronie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego i wydać odpowiadające prawu decyzje.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. ponownie określił A Spółce z o.o. w Ł. wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości położonych w Ł. przy ul. A 9, 15/17, 19, 21, ul. B 7, 9, 11/13, ul. C 34/36, ul. A 21, ul. B 13 i przy ul. D 222/226 za rok 2008 w łącznej kwocie 27.171,00 zł.

Od tej decyzji również złożono odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w toku postępowania odwoławczego w trybie art. 229 w związku z art. 216 § 1 Ordynacji podatkowej postanowieniem z dnia [...] zleciło z urzędu organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego poprzez:

- powołanie biegłego z zakresu budownictwa do wydania opinii na okoliczność, czy którekolwiek budynki podatnika w Ł. przy ul. A 9, 15/17, 19, 21, ul. B 7, 9, 11/13, ul. C 34/36, ul. A 21, ul. B 13 i ul. D 222/226 i w jakim czasie, w latach 2006-2009, nie mogły być wykorzystywane w działalności gospodarczej podatnika ze względów technicznych,

- przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości podatnika w Ł. przy ul. A 9, 15/17, 19, 21, ul. B 7, 9, 11/13, ul. C 34/36, ul. A 21, ul. B 13 i ul. D 222/226 z udziałem powołanego biegłego,

- zlecenie powołanemu biegłemu z zakresu budownictwa wydania ww. opinii na podstawie przeprowadzonych wcześniej oględzin nieruchomości oraz dowodów znajdujących się w aktach sprawy,

- zawiadomienie strony i pełnomocnika strony o przeprowadzeniu w/w dowodów co najmniej 7 dni przed terminem, umożliwiając udział w przeprowadzeniu tego dowodu.

Powyższe dowody zostały przeprowadzone zgodnie z zaleceniami organu II instancji. Biegły M. Z. w opinii z lipca 2011 r. stwierdził, że obiekty budowlane na nieruchomości w Ł. przy ul. C 34/36 oznaczone numerami 1, 1a, 1b, 1c, przy ul. A 19 oznaczony numerem 6, przy ul. A 15-17 oznaczone numerami 7 i 8 i przy ul. D 222/226, w latach 2006-2009 nie mogły wykorzystywane w działalności gospodarczej ze względów technicznych. Co do pozostałych budynków biegły stwierdził brak podstaw do takiego wniosku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. analizując zarzuty odwołania wskazało, że na nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A 9, 15/17, 19, 21, ul. B 7, 9, 11/13, ul. C 34/36 składają się:

• budynki o łącznej powierzchni 981 m² podlegającej opodatkowaniu podatkiem

od nieruchomości, w tym:

a) budynek główny (dawnej B) oznaczony na mapie nr 1, 1a, 1b, 1c o powierzchni 15.000 m² - nie podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, ponieważ nie spełnia cech budynku, co wynika z protokołu kontroli podatkowej UMŁ z dnia [...] roku (i podlegał ochronie konserwatorskiej) i z opinii biegłego M. Z. z lipca 2011 roku (i nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych),

b) budynek dobudowany do budynku głównego, oznaczony na mapie nr 2 o powierzchni użytkowej 724 m² , dwukondygnacyjny,

c) budynek oznaczony na mapie nr 3 o powierzchni użytkowej 177 m², parterowy,

d) budynek oznaczony na mapie nr 4 o powierzchni użytkowej 40 m², parterowy,

e) budynek oznaczony na mapie nr 5 o powierzchni użytkowej 40 m², parterowy,

f) budynek oznaczony na mapie nr 6 - nie podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, ponieważ nie spełnia cech budynku, co wynika z opinii biegłego M. Z. z lipca 2011 roku (i nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych), a nie istniał od 2008 roku,

g) budynek oznaczony na mapie nr 7 - nie podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, ponieważ nie spełnia cech budynku, co wynika z opinii biegłego M. Z. z lipca 2011 roku (i nie mógł być wykorzystywany doprowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych), a nie istniał od 2008 roku,

h) budynek oznaczony na mapie nr 8 - nie podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, ponieważ nie spełnia cech budynku, co wynika z opinii biegłego M. Z. z lipca 2011 roku (i nie mógł być wykorzystywany doprowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych), a nie istniał od 2008 roku,

i) grunty o łącznej powierzchni 13.300 m² podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, co wynika z umowy sprzedaży w/w nieruchomości w formie aktu notarialnego z dnia [...] Rep. A nr [...], która z uwagi na prawo pierwokupu Gminy Ł. została rozwiązania aktem notarialnym z dnia [...] roku Rep. A nr [...] w tej części, a następnie w dniu [...] roku strony zawarły umowę przeniesienia własności w/w nieruchomości w formie aktu notarialnego z dnia [...] roku Rep. A nr [...] za aport do A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. oraz co wynika z wypisu z ewidencji gruntów.

A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. od C Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. zakupiła w dniu [...] prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. D 222/226 wraz z budynkiem, na podstawie umowy sprzedaży w/w nieruchomości w formie aktu notarialnego z dnia [...] roku Rep. A nr [...]. Jednakże na podstawie umowy zamiany w/w nieruchomości w formie aktu notarialnego z dnia [...] roku Rep. A nr [...] Gmina Miasto Ł. przejęło na własność w/w nieruchomość, a w zamian jej Spółka otrzymała na własność nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A 21 i ul. B 13. Tym samym obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w 2008 roku od w/w nieruchomości przy ul. D 222/226 istniał od stycznia do kwietnia 2008 roku, z tym że ogólna powierzchnia przedmiotów opodatkowania zmieniła się od maja do grudnia 2008 roku.

Na nieruchomość położoną w Ł. przy ul. D 222/226 składają się :

- budynki - nie podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, ponieważ nie spełniają cech budynku, co wynika z protokołu kontroli podatkowej UMŁ z dnia [...] (i podlegał ochronie konserwatorskiej) oraz opinii biegłego M. Z. z lipca 2011 roku i nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych,

- grunty o łącznej powierzchni 632 m² podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, co wynika z umowy sprzedaży ww. nieruchomości w formie aktu notarialnego z dnia [...] oraz wypisu z ewidencji gruntów.

A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. od Gminy Miasta Ł. objęła od dnia [...] w posiadanie nieruchomości położone w Ł. przy ul. A 21 i ul. B 13, na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] nr [...], przez co Spółka stała się posiadaczem zależnym w/w nieruchomości. Jednakże na podstawie umowy zamiany w/w nieruchomości w formie aktu notarialnego z dnia [...] roku Rep. A nr [...] Gmina Miasto Ł. przejęło na własność nieruchomość w Ł. przy ul. D 222/226, a w zamian jej Spółka otrzymała na własność nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A 21 i ul. B 13. Tym samym obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w 2008 roku istniał, z tym że od stycznia do kwietnia 2008 roku w stosunku do tej nieruchomości z tytułu posiadania, a od maja do grudnia 2008 roku w stosunku do tej nieruchomości z tytułu własności, tak więc ogólna powierzchnia przedmiotów opodatkowania zmieniła się od maja do grudnia 2008 roku.

Na nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A 21 i ul. B 13 składają się grunty o łącznej powierzchni 175 m² podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, w tym część działki nr 42/3 o powierzchni 25 m² przy ul. B 13 i działka nr 47/3 o powierzchni 150 m² przy ul. A 21.

Następnie powołując się na art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, art. 4 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 roku Nr 121, póz. 844 ze zm.) wskazano, że od zasady opodatkowania nieruchomości według stawek dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej istnieje wyjątek przewidziany w art. 1a ust. 1 pkt 3.

Wskazano, że do wyłączenia spod opodatkowania stawkami przewidzianymi dla działalności gospodarczej i opodatkowania przewidzianego dla nieruchomości pozostałych, konieczne jest wystąpienie łącznie niemożliwości wykorzystywania i faktycznego niewykorzystywania przedmiotu opodatkowania "ze względów technicznych". Stąd też nie wystarczy do opodatkowania stawkami dla gruntów lub budynków pozostałych ich wyłączenie spod użytkowania dokonane przez przedsiębiorcę z innych względów niż "względy techniczne".

Zdaniem SKO, chodzić tu może zatem zarówno o takie wady fizyczne budynków i budowli, które uniemożliwiają w sposób stały korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, jak również o inne faktycznie występujące przeszkody.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślono, że względy techniczne nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i podejmowanymi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzjami o remontach, modernizacjach, adaptacjach. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności, a konieczność przeprowadzenia remontu i dostosowania budynku do potrzeb prowadzonej działalności jest przeszkodą o charakterze przejściowym. W związku z tym dokonanie stosownych remontów i adaptacji oraz faktyczne podjęcie w w/w budynkach działalności gospodarczej świadczy tylko o przejściowych przeszkodach, które nie powodują zmiany stawki podatkowej w podatku od nieruchomości.

Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. oceniło, że brak jest podstaw do uznania zarzutów odwołania, że "zły stan techniczny" budynków:

- oznaczonego na mapie nr 2 o powierzchni użytkowej 724 m²,

- oznaczonego na mapie nr 3 o powierzchni użytkowej 177 m²,

- oznaczonego na mapie nr 5 o powierzchni użytkowej 40 m²,

na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 9, 15/17, 19, 21, ul. B 7, 9, 11/13, ul. C 34/36, spowodował, iż nie mogły być one wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Okoliczności tej, zdaniem organu, nie potwierdzają dowody zebrane przez organ pierwszej instancji, a także opinia biegłego M. Z. z lipca 2011 roku, sporządzona w postępowaniu odwoławczym.

W tym stanie rzeczy uznano, że organ pierwszej instancji zasadnie określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2008 w stosunku do w/w nieruchomości w łącznej kwocie 27.171,00 zł (poza okrągleniu) od następujących przedmiotów opodatkowania tj.

* za okres od stycznia do kwietnia 2008 roku po zaokrągleniu 9.156,79 zł:

- od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 13.330 m² x stawka 0,71 zł x 4 miesiące = 3.154,76 zł,

- od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 981 m² x stawka 17,77 zł x 4 miesiące = 5.810,79 zł,

od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 9, 15/17, 19, 21, ul. B 7, 9, 11/13, ul. C 34/36, co po zaokrągleniu dało 8.965,55 zł,

oraz

- od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 632 m² x stawka 0,71 zł x 4 miesiące = 149,57 zł, od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. D 222/226, co po zaokrągleniu dało 149,57 zł,

oraz

- od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 25 m² x stawka 0,71 zł x 4 miesiące = 6,16 zł, od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. B 13, co po zaokrągleniu dało 6,16 zł,

oraz

- od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 150 m² x stawka 0,71 zł x 4 miesiące = 35,50 zł, od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 21, co po zaokrągleniu dało 35,50 zł.

** za okres od maja do grudnia 2008 roku po zaokrągleniu 18.014,95 zł:

- od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 13.330 m² x stawka 0,71 zł x 8 miesięcy = 6.309,53 zł,

- od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 981 m² x stawka 17,77 zł x 8 miesięcy = 11.621,58 zł, od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 9, 15/17, 19, 21, ul. B 7, 9, 11/13, ul. C 34/36, co po zaokrągleniu dało 17.931,11 zł,

- od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 25 m² x stawka 0,71 zł x 8 miesięcy = 11,83 zł, od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. B 13, co po zaokrągleniu dało 11,83 zł,

oraz

- od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 150 m² x stawka 0,71 zł x 8 miesięcy = 71,00 zł, od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 21, co po zaokrągleniu dało 71,00 zł .

Wskazano przy tym, że ww. powierzchnie nieruchomości nie były sporne w sprawie. Sporne było tylko opodatkowanie niektórych budynków na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 9, 15/17, 19, 21, ul. B 7, 9, 11/13, ul. C 34/36.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

• naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych polegające na przyjęciu, że budynki posadowione na nieruchomości przy ulicy A 9, 15/17, 19, 21, ul. B 7, 9, 11/13, ul. C 34/36, stanowiące własność skarżącej, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej;

• naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 1 w związku z art 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych polegające na przyjęciu, że grunty na których posadowione są budynki, co do których stwierdzono, że nie są i nie mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej, mogą być zakwalifikowane do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy błędnie przyjęły, że wszystkie budynki znajdujące się na nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy A 9, 15/17, 19, 21, ul. B 7, 9, 11/13, ul. C 34/36 mogły być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej w okresie objętym decyzją. Zdaniem skarżącego, budynki oznaczone numerami 2, 3, 4 i 5 były w stanie technicznym, który uniemożliwił właścicielowi korzystanie z nich w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ponadto, zdaniem skarżącego, skoro budynki zostały uznane za nie nadające się do prowadzenia w nich działalności gospodarczej, to również grunty na których zostały posadowione nie powinny zostać zaliczone do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Podniesiono, że o obiektywnej niemożności prowadzenia działalności gospodarczej w budynkach oznaczonych w zaskarżonej decyzji numerami 2 i 3 świadczą takie dowody, jak :

- skarżącemu dopiero w dniu [...] została wydana decyzja o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania dwóch istniejących budynków poszpitalnych nr 1 i nr 2 (w opinii i decyzjach są one oznaczone jako budynki numer 2 i 3) na cele usługowo-handlowe przewidziane,

- decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zatwierdził projekt i udzielił pozwolenia na budowę obejmującą prace budowlane związane ze zmianą sposobu użytkowania istniejących budynków poszpitalnych numer 1 i 2 (w decyzji budynki nr 2 i 3) na cele usługowo-handlowe,

- prace budowlane, które miały być wykonane na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę nie dotyczyły jedynie "robót remontowych o stosunkowo niedużym zakresie", jak stwierdza w swojej opinii biegły, bo na takie roboty nie byłoby konieczności uzyskania pozwolenia na budowę,

- zakończenie robót budowlanych w budynku numer 2 zostało zgłoszone w kwietniu 2009 roku, a w budynku numer 3 we wrześniu 2008 roku.

Zdaniem strony skarżącej, dopiero po zakończeniu prac budowlanych i zgłoszeniu tego faktu właściwym organom, można uznać, że budynki mogły być wykorzystywane na działalność gospodarczą. Co więcej, postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wymierzył skarżącemu karę, za nielegalne użytkowanie budynku numer 1 (w skarżonej decyzji oznaczony jako budynek nr 2) zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia, A sp. z o.o. nie dotrzymała, zdaniem organu, 21-dniowego terminu od dnia zgłoszenia zakończenia robót budowlanych (co nastąpiło w dniu 9 kwietnia 2009 r.). Postanowienie to, w wyniku odwołania złożonego przez A sp. z o.o. zostało następnie uchylone, gdyż spółka wykazała, że nie przystąpiła do użytkowania lokalu przed ustawowym terminem, co jednoznacznie wskazuje, że skarżący nie mógł użytkować w związku z działalnością gospodarczą budynku przed dniem 30 kwietnia 2009 r.

Zdaniem strony skarżącej, organy administracji w sposób nieuprawniony oparły swoje decyzje na opinii biegłego, ponieważ opinia ta w sposób niepełny opisuje stan budynków w 2008 roku, gdyż wybiórczo przytacza okoliczności wynikające z opracowania sporządzonego przez inż. arch. G. Z.. Podniesiono, że organy oparły się jedynie na wnioskach opinii, nie analizując całościowo jej treści.

W opinii strony skarżącej, skoro organ ustalił, że część budynków znajdujących się na nieruchomości w obrębie ulic A, B i C nie mogło być wykorzystywane w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, to w konsekwencji, powinien wyłączyć spod opodatkowania grunty, na których te budynki są posadowione.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270) – w skrócie p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.

Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego, zatem podlega oddaleniu.

W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.

Następnie podkreślić trzeba, że organ jest obowiązany do zgromadzenia dowodów tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych dowodów w toku postępowania może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne.

W myśl sformułowanej w art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2004 r. Nr93, poz. 894 ze zm.), zwanej dalej O.p., zasady swobodnej oceny dowodów, organ podatkowy rozważając wartość poszczególnych dowodów, jak również formułując wnioski na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie jest związany żadnymi sztywnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów, ale kieruje się własnym przekonaniem, uwzględniając wiedzę, doświadczenie życiowe, prawa logiki, informacje wynikające z wzajemnych relacji między poszczególnymi dowodami. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń.

Mając powyższe na względzie, po analizie materiału dowodowego, Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organów podatkowych zawarte w zaskarżonej decyzji jest właściwe. Sąd pragnie przy tym wskazać, że w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe przeprowadziły szczegółowe postępowanie wyjaśniające, zgromadziły (zapewniając stronie prawo do wzięcia czynnego udziału) i wszechstronnie oceniły zgodnie z art. 187 O.p. materiał dowodowy, czego potwierdzeniem jest drobiazgowe i analityczne uzasadnienie zaskarżonych decyzji. Organy podatkowe wyczerpały swoje możliwości dowodowe i nie przekroczyły przy tym granic swobodnej oceny dowodów. Zasadność ocen i wniosków poczynionych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi wątpliwości. Dokonana przez organ ocena dowodów nie wykracza także poza granice wynikające z art. 191 O.p., nie nosi cech dowolności, czy powierzchowności. Niewyartykułowane wyraźnie i wprost, ale podniesione przez podatnika w uzasadnieniu skargi, zarzuty dotyczące reguł postępowania, stanowią jedynie polemikę z ustaleniami poczynionymi przez organ, wynikającą z przedstawionej w środku zaskarżenia odmienności ocen w zakresie materiału zebranego w toku postępowania.

Przechodząc do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, to również uznać je należy za chybione.

Istota problemu prawnego, jaki zarysował się w sprawie, dotyczy zasadności opodatkowania będących w posiadaniu strony skarżącej budynków i gruntów najwyższymi stawkami, przewidzianymi dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121 poz. 844 ze zm.), dalej u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w latach 2008-2009 - jako grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej definiuje się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Wobec braku definicji działalności gospodarczej w ustawie podatkowej, pojęcie to należy rozumieć w takim znaczeniu, jaki nadała mu obowiązująca w badanych latach ustawa z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U z 2010r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) . Również w przypadku pojęcia przedsiębiorcy należy odwołać się do wskazanej wyżej ustawy. Przedsiębiorcą jest zatem osoba fizyczna, prawna lub niemąjąca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu prowadzi działalność gospodarczą. Z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wynika, że uznaje się za działalność gospodarczą zarobkową działalność wytwórczą, handlową, budowlaną, usługową, a także działalność zawodową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Każda działalność, odpowiadająca powyższej definicji, bez względu na formę organizacyjną podmiotu ją wykonującą, będzie zatem uznana za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Na mocy art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., który ma charakter przepisu odsyłającego, powyższą definicję z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej należy zastosować do wykładni przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Nie ulega wątpliwości, co zresztą nie było sporne, że strona skarżąca jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w badanym okresie 2008-2009 r.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że strona skarżąca w stosunku do wszystkich będących w jej posiadaniu w latach 2008-2009 gruntów, budynków, budowli - była podatnikiem podatku od nieruchomości, który z wyjątkami przewidzianymi w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych (art. 1a ust. 1 pkt 3), zobowiązana była uiszczać od nieruchomości według stawek najwyższych.

Z treści przytoczonego przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntu, budynku lub budowli przesądza o zakwalifikowaniu ich jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. – niezależnie od tego, czy i jak korzysta z nich bieżąco przedsiębiorca.

Wyłączenie przedmiotu opodatkowania z kategorii związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym samym opodatkowanie według preferencyjnych zasad następuje natomiast w sytuacji, gdy przedmiot ten, ze względów technicznych, nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności. Okoliczność ta musi zostać indywidualnie zbadana i wykazana w postępowaniu podatkowym przy uwzględnieniu stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2011r., sygn. akt: II FSK 151/10, dostępny na www.nsa.orzeczenia.gov.pl.). Uzyskanie wyłączenia konkretnej nieruchomości z zakresu opodatkowania jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, wiąże się z korzystniejszą dla podatnika stawką opodatkowania, zatem ciężar dowodu wykazania, że w sprawie występują względy techniczne uniemożliwiające teraz i w przyszłości wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej spoczywa na podatniku, gdyż wywodzi on z niej określone skutki prawne (por. wyrok WSA we W. z 8 grudnia 2010r., sygn. akt: III SA/Wr 639/10, dostępny na www.nsa.orzeczenia.gov.pl.). Okoliczność wyłączenia ze względów technicznych może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi, do których należą zarówno orzeczenia organów nadzoru budowlanego, jak i opinie specjalistów (biegłych) z zakresu budownictwa. W postępowaniu ma zastosowanie zasada wyrażona w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl której jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (vide - wyrok NSA z 7 stycznia 2010r. sygn. akt II FSK 1228/08 dostępny na www.nsa.orzeczenia.gov.pl.). Sąd podziela tym samym pogląd strony skarżącej, że do wykazania zaistnienia w konkretnej sprawie względów technicznych nie jest wymagane istnienie rozstrzygnięcia w tej kwestii przez organy nadzoru budowlanego w formie aktu administracyjnego, gdyż wymogu takiego nie przewiduje art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., ani inny przepis tej ustawy. Jednakże powyższa konstatacja nie może skutkować uznania skargi w rozpatrywanej sprawie za zasadną, bowiem w rozpatrywanej sprawie inne dowody nie potwierdzają zasadności jej zarzutów.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera legalnej definicji pojęcia "względy techniczne". W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, powołany przez organy podatkowe rozpoznające niniejszą sprawę - a który to pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie podziela - iż wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności ze względu na stan techniczny dotyczyć może sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i nie może być wykorzystywany w działalności trwale i niezależnie od woli podatnika. Chodzi zatem o takie wady fizyczne budynków i budowli, które w sposób stały, a nie przejściowy, uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem prowadzonej działalności. Tym samym przejściowe niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę nieruchomości lub jej części, nie daje podstaw do zastosowania innych stawek podatku niż przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1354/07 dostępny na www.nsa.orzeczenia.gov.pl.). Względy techniczne nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i podejmowanymi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzjami o remontach, modernizacjach, adaptacjach. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności (por. wyrok NSA z 16 lutego 2006 r., II FSK 301/05 dostępny www.nsa.orzeczenia.gov.pl.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważyło wszelkie okoliczności faktyczne niezbędne do wykazania, czy zachodzi tak rozumiana przesłanka wyłączająca opodatkowanie przedmiotowych budynków usytuowanych na nieruchomości w obrębie ulic A 9, 15/17, 19, 21, B 7, 9, 11/13 i C 34/36 - według stawek przewidzianych dla przedmiotu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego M. Z. pozwoliło organowi na pozyskanie informacji o stanie technicznym budynków i sformułowanie - w ocenie Sądu - prawidłowego wniosku, że jakkolwiek sporne budynki znajdowały się w nieodpowiednim stanie technicznym, jednak stan ten nie mógł być podstawą do wydania decyzji o zakazie lub wyłączeniu z użytkowania i jednocześnie nie mógł być podstawą do uznania, że budynki nie mogły być wykorzystywane w działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Zdaniem Sądu, zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że okoliczność, iż sporne budynki były w pogorszonym stanie technicznym i wymagały przeprowadzenia remontu dla zmiany sposobu użytkowania, to konieczność przeprowadzenia remontu i dostosowania do potrzeb prowadzonej działalności jest przeszkodą o charakterze przejściowym, zatem nie daje podstaw do ich wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Jak wskazano wyżej, prowadzenie w obiekcie remontu lub adaptacji dla celów działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników tej działalności. Konieczność przeprowadzenia remontu, a nie wyłączenia z działalności gospodarczej, wynika też z dowodów powołanych przez stronę skarżącą w postaci decyzji o warunkach zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania dwóch budynków poszpitalnych, oznaczonych w zaskarżonej decyzji numerami 2 i 3 oraz zawiadomień o zakończeniu robót dotyczących tych budynków. Strona skarżąca w skardze przyznała, że ww. budynki w roku 2008 i 2009 zostały wyremontowane i w przedmiotowych budynkach od tego czasu mogła prowadzić działalność. Potwierdziła tym samym prawidłowość rozstrzygnięcia organów podatkowych, że wobec ocenianych budynków nie zaistniały względy techniczne, które uzasadniałyby odstąpienie od opodatkowania przedmiotowych budynków jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nieodpowiedni stan techniczny budynków nie dyskwalifikował ich z prowadzenia działalności gospodarczej, lecz jedynie przejściowo ograniczał tę możliwość. Jak wskazano wyżej, techniczne względy muszą mieć charakter przeszkód obiektywnych, czyli muszą być determinowane okolicznościami zewnętrznymi, a nie wolą podatnika. Do przyczyn uniemożliwiających wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej nie można zaliczyć przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych (por. wyrok z dnia 22 czerwca 2007r. sygn. II FSK 773/06 dostępny www.nsa.orzeczenia.gov.pl.). Z umowy nabycia spornych nieruchomości wynika, że skarżąca spółka nabywając ww. nieruchomości objęła je w posiadanie, a zatem stan techniczny budynków i konieczność przeprowadzenia remontu był jej znany.

Przesłanki wyłączenia określone w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.p.l. obejmują czas obecny i perspektywę obiektywnie przyszłą. Nie było sporu, iż w badanym roku podatkowym budynek nr 3 – był, a budynek nr 2 - nie był przez cały rok wykorzystywany do celów działalności gospodarczej – jak należy wnioskować – z powodu konieczności ich adaptacji do celów przewidywanej działalności. Ze skargi wynika zresztą, że przeszkoda ta została usunięta, w przypadku budynku nr 2 w kwietniu 2009 r., a w przypadku budynku nr 3 we wrześniu 2008 r. i budynki te są wykorzystywane do działalności gospodarczej.

Ponadto, wbrew twierdzeniom skargi, nieuzasadniony jest zarzut zaistnienia w opinii biegłego M. Z. oczywistej omyłki, o której mowa na stronie 5 skargi (k-6 akt sądowych), bowiem budynki trafostacji i portierni znajdowały się zarówno na nieruchomości przy ul. D 222/226, jak i na nieruchomości w obrębie ulic A, B i C i to przy ulicy D 222/226 portiernia i trafostacja były budynkami pomocniczymi w stosunku do budynku biurowego wyłączonego z użytkowania i jak wynika z opinii biegłego – portiernia i trafostacja z nieruchomości przy ul. D zostały wyłączone z opodatkowania według stawki jak dla prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast nie zostały wyłączone z opodatkowania według stawki, jak dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, portiernia i trafostacja na nieruchomości w obrębie ulic A, B i C (bo te budynki nie były budynkami pomocniczymi dla budynku biurowego usytuowanego na innej nieruchomości).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stwierdzić należy, że jest on niezrozumiały w sytuacji, gdy ww. przepis dotyczy opodatkowania budowli, a w niniejszej sprawie budowle nie były przedmiotem opodatkowania.

Natomiast co do zarzutu, iż w sytuacji wyłączenia z opodatkowania - według stawki dla budynków wykorzystywanych dla prowadzonej działalności gospodarczej - części budynków ze względów technicznych, powinny być wyłączone z opodatkowania według tej stawki również grunty pod tymi budynkami, w ocenie Sądu jest on niezasadny. Przede wszystkim, jak słusznie podniósł organ II instancji, nie ma automatyzmu w tym, że stwierdzenie niemożności wykorzystywania określonego budynku do prowadzenia działalności gospodarczej za względów technicznych, musi powodować niemożność wykorzystywania gruntu pod określonym budynkiem do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Strona nie przedstawiła dowodów świadczących o wskazanej niemożności wykorzystania zarówno spornych budynków, jak i gruntów pod wyłączonymi z użytkowania dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej budynkami.

W tym stanie rzeczy zarzuty skargi należało uznać za nieuzasadnione.

W ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo oceniło, że w sprawie nie wystąpiły względy techniczne pozwalające na wyłączenie spornych budynków i gruntów z kategorii związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym samym pozwalające na opodatkowanie według preferencyjnych zasad i prawidłowo określiły zobowiązanie w podatku od nieruchomości skarżącej spółki za 2008r. - 2009r.

W rozpatrywanej sprawie zarówno dowody przedłożone przez stronę skarżącą, jak również opinia sporządzona przez biegłego powołanego w sprawie, stanowiły dowody służące do dokonania ustaleń co do stanu spornych budynków oraz możliwości technicznych ich wykorzystywania. W oparciu o wiedzę wynikającą z tych dowodów wskazujących na okoliczność pogorszonego stanu budynków i konieczność ich wyremontowania dla zmiany sposobu ich użytkowania dla potrzeb przewidywanej działalności gospodarczej, organ wyciągnął wnioski, iż budynki te nie spełniają przesłanek do wyłączenia ich z opodatkowania stawką dla budynków związanych z działalnością gospodarczą.

Reasumując, stwierdzić należy, że organy podatkowe prawidłowo wywiązały się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wyczerpano bowiem wszystkie możliwości dowodowe zmierzające do ustalenia rzeczywistego stanu technicznego budynków poprzez dokonanie ich oględzin oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Zgromadzony materiał dowodowy został rozpatrzony z zachowaniem reguł określonych w art. 191 O.p. Organy podatkowe wbrew zarzutom skargi nie naruszyły przepisu art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l i dokonały właściwej subsumcji normy prawa materialnego pod prawidłowo ustalony stan faktyczny.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

E.B.