Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 424/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 61a § 1, art. 155
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 969/18 w sprawie ze skargi Miasta C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz Miasta C. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 969/18 uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r. oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz Miasta [...] (dalej "skarżący", "strona") kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Minister Finansów decyzją z [...] października 2013 r. zobowiązał skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 273.147 zł. Decyzja ta stała się ostateczna, a 23 grudnia 2013 r. skarżący dokonał zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty.

Pismem z 14 listopada 2017 r. skarżący złożył wniosek o uchylenie lub zmianę wskazanej decyzji w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej "k.p.a.". W uzasadnieniu wniosku powołano się zarówno na słuszny interes strony, jak i na interes społeczny. Podkreślił, że decyzja z [...] października 2013 r. została wykonana, a kwoty uznane za nienależnie uzyskane zostały zwrócone. W następstwie decyzji skarżący podjął działania celem odzyskania od niepublicznych jednostek systemu oświaty kwot dotacji podmiotowej z budżetu miasta pobranych w roku 2010. W wyniku tych działań uzyskano dwa prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (z 21 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1039/16 oraz z 16 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1040/16), zgodnie z którymi czasowy brak aktualności orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego nie stanowi podstawy do zwrotu dotacji. Wskutek powyższego oraz ugruntowanej – w ocenie skarżącego – linii orzeczniczej potwierdzającej powyższe wyroki, wydana przez Ministra Finansów decyzja z [...] października 2013 r. łamie obowiązujące przepisy nakładając obowiązek zwrotu środków, które zostały wydatkowane w sposób prawidłowy.

Postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. Minister Finansów odmówił, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia podkreślił, że art. 155 k.p.a. nie może mieć zastosowania do decyzji związanych, tzn. takich, których sam fakt wydania oraz treść jest ściśle określona przepisami prawa. Taka sytuacja miała natomiast miejsce w rozpoznawanej sprawie. Decyzja z [...] października 2013 r. miała bowiem charakter związany z uwagi na brzmienie stanowiącego jej podstawę art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1530) dalej "ustawa o dochodach j.s.t.". Organ stwierdził, że skoro tryb uchylenia lub zmiany decyzji przewidziany w art. 155 k.p.a. nie ma zastosowania do decyzji wydawanych na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach j.s.t., to nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie wniosku zawierającego takie żądanie. W konsekwencji organ zobligowany jest do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

Następnie skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] stycznia 2018 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie o takiej treści organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, podkreślając, że skoro interes społeczny lub słuszny interes strony jest jedną z mających kumulatywnie wystąpić przesłanek określonych w art. 155 k.p.a., aby organ mógł uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, a przepis art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy o dochodach j.s.t., stanowiący podstawę rozstrzygnięcia decyzji ostatecznej, nie daje możliwości uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, to tryb uchylenia lub zmiany decyzji, przewidziany w art. 155 k.p.a. nie może znaleźć w takich przypadkach zastosowania.

Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 969/18 uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r.

Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał na brzmienie art. 61a § 1 k.p.a. Podkreślił, że zawiera on w swej treści dwie podstawy odmowy wszczęcia postępowania. Pierwsza z nich – podmiotowa podstawa odmowy nie dotyczy rozpoznawanej sprawy, ponieważ skarżący był stroną decyzji [...] października 2013 r, o której uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. wnioskowano. Sąd I instancji podkreślił, że z kolei druga podstawa "innych uzasadnionych przyczyn" ma charakter nieostry i posiłkując się orzecznictwem uznał, że są to takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już toczy się, albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie, lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W związku z tym wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego z powodu przeszkód o charakterze przedmiotowym jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy takie przeszkody mają charakter oczywisty, tj. taki, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie.

Sąd I instancji uznał zatem za uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. Jego uwzględnienie przedmiotowego czyni zbędnym i przedwczesnym odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 155 k.p.a., ponieważ merytoryczne rozważania co do "związanego" charakteru decyzji z [...] października 2013 r. nie powinny były znaleźć się w uzasadnieniu formalnego postanowienia wydanego w trybie art. 61a § 1 k.p.a. Rozważania dotyczące meritum sprawy, tj. dotyczące zaistnienia bądź nie przesłanek do zastosowania art. 155 k.p.a., mogły być prowadzone dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie wniosku skarżącego. Skoro w rozpoznawanym przypadku na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadził postępowania administracyjnego i nie rozstrzygał sprawy co do jej istoty, to w postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania nie mógł formułować wniosków i ocen dotyczących meritum sprawy.

Organ w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), dalej "p.p.s.a." naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a., w związku z art. 61a § 1 k.p.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, a tym samym uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] marca 2018 r. i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] stycznia 2018 r. w sytuacji, w której postępowanie administracyjne nie mogło zostać wszczęte "z innych uzasadnionych przyczyn" w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. w związku z abstrakcyjnym, niewymagającym ustalania stanu faktycznego brakiem możliwości zastosowania trybu art. 155 k.p.a. do decyzji wydawanych na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach j.s.t.;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a., w związku z art. 61a § 1 k.p.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, a tym samym uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] marca 2018 r. i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] stycznia 2018 r. w sytuacji, w której przepis art. 61 a § 1 k.p.a. obligował Ministra Finansów do wydania ww. postanowień, a zatem skarga podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 151 p.p.s.a.;

3) art. 151 p.p.s.a., w związku z art. 61a § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, a tym samym uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] marca 2018 r. i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] stycznia 2018 r., w sytuacji w której przepis art. 6la § 1 k.p.a. obligował Ministra Finansów do wydania ww. postanowień, a zatem skarga skarżącego podlegała oddaleniu;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a., w związku z art. 61a § 1 k.p.a., polegające na stwierdzeniu w uzasadnieniu wyroku, że dokonanie w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] marca 2018 r. oraz z dnia [...] stycznia 2018 r. interpretacji prawnej, odnośnie abstrakcyjnego braku możliwości zastosowania trybu art. 155 k.p.a. do decyzji wydawanych na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach j.s.t., wykracza poza ramy postępowania wyjaśniającego, do przeprowadzenia którego zobowiązany był Minister Finansów w takim zakresie, w jakim niezbędne było to do ustalenia zaistnienia okoliczności uprawniających do zastosowania przepisu art. 61a § 1 k.p.a., które to rozważania prowadzące do ww. interpretacji mogły być - w ocenie Sądu - prowadzone dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie wniosku skarżącego;

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a., w związku z art. 61a § 1 k.p.a., polegające na domniemanym (vide zarzut nr 8) utożsamieniu przez Sąd w uzasadnieniu wyroku dokonanej w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] marca 2018 r. oraz z dnia [...] stycznia 2018 r. - interpretacji prawnej, odnośnie abstrakcyjnego braku możliwości zastosowania trybu art. 155 k.p.a. do decyzji wydawanych na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach j.s.t., z rozstrzygnięciem o meritum sprawy, czyli rozstrzygnięciem sprawy co do istoty, co stało się podstawą sformułowania przez Sąd błędnego wniosku o naruszeniu w sposób istotny przepisu art. 61a § 1 k.p.a.;

6) art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na stwierdzeniu w uzasadnieniu wyroku, że w sprawie organ badał okoliczności faktyczne i sytuację prawną skarżącego w świetle przesłanek określonych w art. 155 k.p.a., co - w ocenie Sądu - uniemożliwiało wydanie postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a., w sytuacji, w której okoliczności faktyczne sprawy i sytuacja prawna skarżącego nie była badana w rozpoznawanej sprawie, co znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] marca 2018 r. oraz z dnia [...] stycznia 2018 r.;

7) art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na stwierdzeniu w uzasadnieniu wyroku, że w postanowieniu z dnia [...] marca 2018 r. oraz z dnia [...] stycznia 2018 r., jako wydanych na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.. Minister Finansów sformułował wnioski i dokonał oceny dotyczące meritum sprawy w sytuacji, w której Minister w ww. postanowieniach dokonał jedynie abstrakcyjnej analizy pod kątem spełnienia formalnej przesłanki obligującej go do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania;

8) art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 61a § 1 k.p.a., polegające na pominięciu w uzasadnieniu wyroku odniesienia się przez Sąd do spełnienia w przedmiotowej sprawie przesłanki obligującej do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania ("z innych uzasadnionych przyczyn"), czym jest abstrakcyjny brak możliwości zastosowania trybu art. 155 k.p.a. do decyzji wydawanych na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach j.s.t.

Wskazując na powyższe, organ wniósł na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Jednocześnie organ wniósł na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił uzasadnienie wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie.

Skarżący odpowiadając na skargę kasacyjną organu wniósł o jej oddalenie, zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych. W pełni poparł stanowisko Sądu I instancji, jak również podtrzymał zarzuty zawarte w skardze do Sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na skutek zarządzenia Przewodniczącej I Wydziału Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zmianami).

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Zasadniczym twierdzeniem organu, wokół którego sformułowano zarzuty skargi kasacyjnej jest to, że w tej sprawie, z uwagi na wydanie decyzji w trybie zwykłym na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach samorządu terytorialnego, występował "abstrakcyjny" brak możliwości zastosowania art. 155 k.p.a. Stanowisko to jest nieprawidłowe z następujących powodów.

Po pierwsze przypomnieć należy, że przepis art. 61a § 1 k.p.a. ustanawia podstawę odmowy wszczęcia postępowania w przypadku wystąpienia negatywnej przesłanki procesowej bądź braku spełnienia jednej z pozytywnych przesłanek procesowych. Wydając postanowienie w tym przedmiocie organ obowiązany jest zatem zidentyfikować odnośną przeszkodę uruchomienia postępowania.

Opracowanym przez O. Bülowa pojęciem przesłanek procesowych określa się w nauce podstawy dopuszczalności postępowania, a więc stany, z którymi przepisy prawa łączą dopuszczalność albo niedopuszczalność prowadzenia postępowania (zob. M. Cieślak, Dzieła wybrane, t. 2, Polska procedura karna. Podstawowe założenia teoretyczne, red. S. Waltoś, Kraków 2011, s. 353, T. Grzegorczyk [w:] T. Grzegorczyk, J. Tylman, Polskie postępowanie karne, Warszawa 2014, s. 176, Z. Resich. J. Lapierre [w:], J. Lapierre, J. Jodłowski, Z. Resich, T. Misiuk‑Jodłowska, K. Weitz, Postępowanie cywilne, Warszawa 2016, s. 70 i n.).

Do ogólnych przesłanek jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego można zaliczyć następujące przesłanki pozytywne: istnienie sprawy podlegającej załatwieniu w postępowaniu jurysdykcyjnym, istnienie przedmiotu postępowania i jego podmiotu (strony postępowania), właściwość organu oraz złożenie stosownego wniosku – w przypadku postępowań, które mogą być uruchomione wyłącznie na wniosek. Wśród przesłanek negatywnych można wyodrębnić zawisłość sprawy (lis pendens), uprzednie rozstrzygnięcie tożsamej sprawy w postępowaniu administracyjnym przed innym lub nawet tym samym organem administracji (res iudicata) lub rozstrzygnięcie identycznego przedmiotu sprawy przez sąd w innym postępowaniu, brak zdolności sądowej lub procesowej strony, obowiązywanie przepisu szczególnego wyłączającego dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego.

Wbrew stanowisku organu, przepisy prawa nie przewidują negatywnej przesłanki procesowej wszczęcia postępowania w tej sprawie. Stosowanie unormowanego w art. 155 k.p.a. trybu uchylenia lub zmiany decyzji nie jest ograniczone jedynie do decyzji, w ramach których organ dysponuje uznaniem administracyjnym. Lektura tego przepisu prowadzi do wniosku, że przepis ten takiego zastrzeżenia nie wprowadza. Nie wynika ono także z wykładni tego unormowania (zob. na ten temat M. Kamiński, Wzruszalność ostatecznych decyzji administracyjnych. Prawnoporównawcze wektory modernizacji regulacji kodeksowej, PiP 2020/6, s. 33). Podobnego wyłączenia nie zawiera również powoływany wielokrotnie w skardze kasacyjnej art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Nie wykazano zatem braku spełnienia jakiejkolwiek przesłanki procesowej w tej sprawie.

Już z tego powodu nie można podzielić poglądu środka odwoławczego o niedopuszczalności wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie ze względu na wynikający ze wskazanego przepisu prawa materialnego brak do tego podstaw. Taki wniosek byłby prawdziwy tylko wówczas, gdyby przepis prawa zakazywał wzruszenia decyzji w tym właśnie trybie.

Po wtóre, przewidziana w art. 61a § 1 k.p.a. podstawa odmowy wszczęcia postępowania dotyczy tych przypadków, w których niespełnienie przesłanek procesowych ujawnia się już na etapie złożenia wniosku, a stwierdzenie tej okoliczności nie wymaga rozbudowanych czynności wyjaśniających. W przeciwnym razie należy postępowanie administracyjne wszcząć i zakończyć je w formie decyzji. Przypomnieć należy, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania należy do rozstrzygnięć o charakterze formalnym, tamującym merytoryczne załatwienie sprawy. Może zapadać wyjątkowo, gdy rzeczywiście występuje brak podstaw do rozpoznania żądania.

Rozbudowana argumentacja organu dotycząca charakteru decyzji, której wniosek dotyczył, miała – według organu – odnosić się jedynie do "abstrakcyjnej analizy pod kątem spełnienia formalnej przesłanki wszczęcia postępowania". Jednakże deklarowana potrzeba pogłębionych rozważań prawnych stoi w sprzeczności z istotą rozstrzygnięcia wydawanego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., które z natury rzeczy nie powinno zapadać w przypadku dostrzeżenia wątpliwości co do spełnienia przesłanek procesowych. Niezależnie od tego należy zwrócić uwagę na to, że cytowane sformułowanie jest z gruntu wadliwe. Podkreślić bowiem należy, że dokonywana przez organ administracji publicznej ocena wniosku nie może być – jak określono w skardze kasacyjnej – "abstrakcyjna", lecz ma stanowić weryfikację konkretnego żądania zindywidualizowanego podmiotu.

Dlatego zgodzić się należy z oceną Sądu pierwszej instancji o tym, że analiza zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego ten akt postanowienia wydanego w pierwszej instancji dowodzi, że w rozstrzygnięciu formalnym organu kryje się w istocie merytoryczna ocena wniosku strony. Spostrzeżenie to nie uchybia dyspozycji art. 133 § 1 p.p.s.a.

Konkludując, nie można podzielić zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, bo Sąd pierwszej instancji zasadnie zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. w związku z wykrytym naruszeniem art. 61a § 1 k.p.a. nie stosując tym samym art. 151 p.p.s.a.

Motywy wyroku zostały sporządzone należycie, zawierają wszystkie wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy, argumentacja Sądu jest jasna i precyzyjnie wskazuje na podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia. O naruszeniu tego przepisu nie może być mowy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).