Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 918/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 262 § 1 pkt 2, art. 263 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] r., nr [...].


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Wójt Gminy na podstawie art. 264 § 1 w związku z art. 262 § 1 pkt 2 i art. 163 § 1 kpa ,w związku z wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2021 r. znak: [...] o rozgraniczeniu nieruchomości orzekł:

1. Ustalić koszt postępowania w sprawie rozgraniczenia pomiędzy nieruchomościami położonymi w [...] oznaczonymi w ewidencji gruntów jako:

a) działka nr [...], dla której w Sądzie Rejonowym prowadzona jest przez Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta nr [...] będącą współwłasnością w udziale ½ D.K. i w udziale ½ A.K.,

b) działka nr [...] dla której w Sądzie Rejonowym prowadzona jest przez Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta nr [...] będącą współwłasnością M.B. i M.B.

na kwotę 5166,00 zł (pięć tysięcy sto sześćdziesiąt sześć złotych 00/100)

2. Zobowiązać A.K. do uiszczenia kosztów postępowania w kwocie 5.166, 00 zł.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2020 r., uzupełnionym w dniu 12 sierpnia 2020 r. A.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił o rozgraniczenie nieruchomości położonej w [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], dla której w Sądzie Rejonowym prowadzona jest przez Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta nr [...] z nieruchomością sąsiednią oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] dla której w Sądzie Rejonowym prowadzona jest przez Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta nr [...]. W dniu [...] marca 2021 r. Wójt Gminy wydał decyzję znak: [...] o rozgraniczeniu nieruchomości. Do dokonania czynności technicznych związanych z ustaleniem przebiegu granicy przedmiotowych nieruchomości został upoważniony B.S. uprawniony geodeta posiadający uprawnienia zawodowe nr [...] wydane przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii. W przedmiotowym postępowaniu oprócz kosztów wynagrodzenia geodety nie zaistniały żadne inne okoliczności powodujące powstanie kosztów, które winny być poniesione przez stronę postępowania.

Organ wskazał, że przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (DZ.U. z 2020 r. poz. 2052) nie określają zasad podziału kosztów pomiędzy uczestników postępowania rozgraniczeniowego. Zdaniem organu w tej sytuacji zastosowanie powinny znaleźć przepisy ogólne dotyczące zasad prowadzenia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 kpa stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Natomiast na podstawie art. 264 § 1 i 2 kpa jednocześnie z wydaniem decyzji organ ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Mając powyższe na uwadze organ obciążył kosztami postępowania wnioskodawcę - A.K., jako współwłaściciela działki o nr [...].

Od powyższego postanowienia w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 postanowienia A.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego poprzez błędne zastosowanie art. 262 § 1 pkt 2 kpa i obciążenie wnioskodawcy A.K. kosztami postępowania rozgraniczeniowego w całości, tj. w kwocie 5166,00 zł, podczas gdy właściwym było zastosowanie art. 156 Kodeksu cywilnego poprzez ustalenie, że koszty postepowania obciążają wszystkie strony tego postępowania, tj. A.K., D.K., M.B. i M.B. w równych częściach, tj. po 1.292, 50 zł każdego z nich.

W ocenie skarżącego błędna jest ocena organu, że w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy ogólne dotyczące zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 262 § 1 pkt 2 kpa art. oraz 264 § 1 i 2 kpa. Zdaniem skarżącego przy ustalaniu wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego organ ma obowiązek stosować przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące rozgraniczenia nieruchomości, a zatem organ powinien w równym stopniu obciążyć kosztami postepowania rozgraniczeniowego właścicieli/współwłaścicieli wszystkich nieruchomości sąsiadujących ze sobą, a nie jedynie właściciela tej nieruchomości, który wystąpił z wnioskiem o rozgraniczenie. W postępowaniu administracyjnym ma bowiem zastosowanie art. 152 Kc. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie sądowym, w tym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06.

Skarżący wskazał, że wniósł o rozgraniczenie działek [...] gdyż po latach bezkonfliktowego graniczenia Państwo B. bez wcześniejszych wezwań zdewastowali pokrycie dachowe wiaty gospodarczej należącej do D.K. i A.K., twierdząc, że wiata ta zachodzi na około 1,3 ma na działkę [...], podczas gdy D.K. i A.K. są przekonani, że na tylnej ścianie wiaty od zawsze przebiegała granica działek. Pastwo B. od dnia otrzymania od A.K. w darowiźnie działki [...] nie kwestionowali przebiegu granicy, ani nie zgłaszali zastrzeżeń do wiaty, która stoi tam od wielu lat.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144, art. 262 § 1 pkt 2 w zw. z art. 264 § 1 kpa: 1. uchyliło zaskarżone postanowienie w części zobowiązującej A.K. będącego stroną postępowania rozgraniczeniowego do uiszczenia kosztów w wysokości 5.166,00 zł oraz ustalającej termin uiszczenia kosztów na 30 dni od otrzymania zaskarżonego postanowienia, 2. zobowiązało do uiszczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego A.K. w wysokości 2.583,00 zł oraz D.K. w wysokości 2.583,00 zł w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia, 3. w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w uchwale z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa może obciążyć kosztami rozgraniczeniowego strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Pogląd wyrażony przez NSA ma oparcie w unormowaniach zawartych w art. 152 k.c. i jest związany z istnieniem interesu każdego z właścicieli nieruchomości w ustaleniu przebiegu granic, które stały się sporne. Kolegium zauważyło, że w orzecznictwie sądowym wykształcił się pogląd, że z którego wynika, że nie w każdym przypadku organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe musi jego kosztami obciążyć wszystkie osoby zainteresowane biorące udział (wnioskodawcę i uczestników postępowania). We wspomnianej powyżej uchwale NSA dopuścił jedynie możliwość obciążenia wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości takimi kosztami, nie stwierdzając jednak kategorycznie, że tego rodzaju rozstrzygniecie musi zawsze zapaść w takim postępowaniu. Przeciwne stanowisko ograniczałoby bowiem organowi swobodę stosowania w postępowaniu rozgraniczeniowym art. 262 § 1 kpa. Powołując się na orzecznictwo sądowe organ wskazał, że postanowienie dotyczące kosztów postępowania powinno uwzględniać rozstrzygniecie organu co do meritum sprawy. Stąd też podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania organu musi brać pod uwagę, czy zachowanie strony (stron) uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich, czy wszystkie, a w tym ostatnim przypadku – w jakim stosunku.

O ile bezsporne ustalenie granic leży w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości, którzy zasadniczo równomiernie ponoszą koszty tego postępowania administracyjnego, to jednak pogląd ten nie może być rozumiany w taki sposób, że jeśli okaże się, iż granice nie były sporne (niepewne) w zakresie wskazanym przez wnioskodawcę, właściciele nieruchomości sąsiednich muszą równomiernie uczestniczyć w kosztach rozgraniczenia. Organ odwoławczy wskazał, że organ jest uprawniony do tego aby obciążyć kosztami strony postępowania rozgraniczeniowego, ale nie może tego czynić automatycznie, bez rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy (wyrok sygn. II SA/Go 301/19).

Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego o wartości poniżej 30 tys. Euro pn. rozgraniczenie nieruchomości położonej w miejscowości [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr działka nr [...] z działką sąsiednią nr [...]. Zgłoszenie ofertowe złożyły dwa podmioty, przy czym wybrana została oferta korzystniejsza cenowo. Koszty postępowania rozgraniczeniowego określone zostały na kwotę 5.166,00 zł. Postępowanie rozgraniczeniowe przeprowadzone zostało przez uprawnionego geodetę. W aktach sprawy znajduje się protokół graniczny- przedstawiający przebieg granicy, a stanowiący część operatu rozgraniczeniowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W protokole wskazano, że operat [...] dotyczył podziału działki nr [...] w wyniku którego powstały działki nr [...], określono wspólna granicę z działką nr [...] w tym w spornych odcinkach. Granica możliwa była do odtworzenia, a jej przebieg został okazany A.K., który złożył podpis w protokole wznowienia granic. Następnie w dniu [...] lipca 2013 r. w protokole wznowienia znaków granicznych A.K. potwierdził znajomość granic, granice pokrywają się z operatem [...]. Operat [...] dotyczył podziału działki nr [...]. Powstały działki [...], utrwalono na gruncie punkty powstałe w wyniku podziału, a o czynnościach został powiadomiony A.K. W trakcie prac terenowych biegły wyznaczył położenie punktów granicznych. Na odcinku między punktami 6-1004-6-101 przez A.K. wybudowana została wiata gospodarcza, która na głębokości 1, 36 m od punktu 6-101 narusza swym położeniem dzialke nr [...].

Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. znak [...] Wójt Gminy zatwierdził ustalone granice pomiędzy działkami nr [...].

Kolegium wskazało, że przebieg granic ustalony został na podstawie dokumentów określających położenie znaków granicznych i przebieg granic nieruchomości. Granice nie były zatem niepewne lub sporne w zakresie w jakim wskazywał to wnioskodawca. Z tego względu zobowiązanie wszystkich stron postępowania do ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego nie było by uzasadnione. Organ zauważył, że D.K. również kwestionowała przebieg granicy dlatego jej stanowisko jest tożsame ze stanowiskiem A.K. W kontekście powyższego, zdaniem organu odwoławczego, zasadnym było obciążenie w równym stopniu kosztami postępowania współwłaścicieli działki nr [...], czyli A.K. i D.K.

Od powyższego postanowienia A.K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne zastosowanie art. 262 § 1 pkt 2 kpa i obciążenie A.K. i D.K. kosztami postępowania rozgraniczeniowego w całości, tj. w kwotach po 2.583,00 zł każdego z nich, podczas gdy właściwym było zastosowanie art. 156 Kodeksu cywilnego poprzez ustalenie, że koszty postepowania obciążają wszystkie strony tego postępowania, tj. A.K., D.K., M.B, i M.B., w równych częściach, tj. po 1.292, 50 zł każdego z nich.

W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zażaleniu od postanowienia organu I instancji. W podsumowaniu skargi skarżący podniósł, że w okolicznościach sprawy wszystkie strony niniejszego postępowania mają interes prawny w ustaleniu przebiegu granicy między działkami nr [...], choćby ze względu na przyszłe postępowania przed sądem powszechnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U 2019 poz. 2325, zwana dalej - p.p.s.a.). Zgodnie z treścią wskazanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji lub postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli w przedmiotowej sprawie było postanowienie w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego wydane na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa.

Rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także przepisy rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic (art. 29 ust. 1 w.w. ustawy). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony - stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 tej ustawy - jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic - zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy - wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy. Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określają przepisy w.w. rozporządzenia wykonawczego z 14 kwietnia 1999 r.

Z przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika zasada udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości, zatem koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi też wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego. Przepisy ustawy oraz przepisy rozporządzenia z 14 kwietnia 1999 r. nie zawierają norm dotyczących kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia. W tej kwestii znajdują zastosowanie przepisy działu IX kodeksu postępowania administracyjnego.

Według art. 263 § 1 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się między innymi koszty biegłych. Natomiast przepis art. 262 § 1 k.p.a. stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania, które:

1) wynikły z winy strony,

2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

Gramatyczna wykładnia przepisu art. 262 § 1 k.p.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten ustala zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony), a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu obciążają strony. Na tej podstawie można orzec o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej, w tym także o wynagrodzeniu upoważnionego geodety. Przepis art. 262 § 1 k.p.a. wyklucza natomiast możliwość przyznania przez organ administracji zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami (uchwała NSA z 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06 oraz powołany tam wyrok NSA z 6 grudnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2016/98, a także J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 880-882; C. Martysz (w:) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. II, Zakamycze 2005, s. 582).

Ustalenie wysokości kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia następuje w drodze postanowienia wydawanego przez organ jednocześnie z wydaniem decyzji. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 1 i § 2 k.p.a.). Występujące w orzecznictwie rozbieżności dotyczące zagadnienia, czy organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego może kosztami tymi obciążyć każdą ze stron postępowania, czy też koszty postępowania rozgraniczeniowego powinien ponieść tylko wnioskodawca, zostały rozstrzygnięte w powołanej w zaskarżonym postanowieniu uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel nieruchomości sąsiedniej może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne.

W orzecznictwie wskazuje się, że przytoczona wyżej uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06 nie nakłada na organ obowiązku podzielenia kosztów postępowania pomiędzy wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego. Uchwała ta wskazuje jedynie na możliwość podziału kosztów pomiędzy wszystkie strony postępowania, o ile miały one interes w postępowaniu rozgraniczeniowym (por. wyrok WSA w Lublinie z 10 października 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 356/13, WSA w Gliwicach z 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 46/17). Jak podkreślono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2211/14 treść przytoczonej uchwały nie oznacza, że w każdym przypadku organ, prowadząc postępowanie rozgraniczeniowe musi jego kosztami obciążyć wszystkie osoby (podmioty), biorące w nim udział. W uchwale z 11 grudnia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił bowiem jedynie możliwość obciążenia właścicieli sąsiadujących nieruchomości kosztami postępowania rozgraniczeniowego, nie stwierdzając jednak kategorycznie, że tego rodzaju rozstrzygnięcie musi zawsze zapaść w każdym postępowaniu. Przeciwne stanowisko ograniczałoby bowiem organowi swobodę stosowania w postępowaniu rozgraniczeniowym art. 262 § 1 k.p.a.

W wyroku z dnia 6 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2832/13 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził natomiast stanowisko zgodnie z którym treść uchwały I OPS 5/06, w kontekście jej motywów, jest jednoznaczna i nie oznacza dowolności czy swobody organu (na co miałby wskazywać użyty w sentencji zwrot "może obciążyć kosztami"). Nie ma też znaczenia dla sprawy zagadnienie jej przyjęcia w doktrynie (bo judykatura administracyjna po myśli art. 269 § 1 p.p.s.a. jest nią związana). W konsekwencji czego należało przyjąć, że postępowanie rozgraniczeniowe jest całością, na którą składa się postępowanie administracyjne i ewentualnie postępowanie sądowe, a wówczas w obu stadiach zastosowanie mają zarówno przepisy Kodeksu cywilnego, jak i Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Jak stwierdzono w tej uchwale z przepisu art. 152 k.c. wynika reguła ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego przez właścicieli gruntów sąsiednich (objętych rozgraniczeniem). Skoro oni są stronami tego postępowania, to toczy się ono w interesie ich wszystkich. Zagadnienie sporności granic czy istnienia innych powodów do ich kwestionowania nie ma tu znaczenia, bo dochodzi do ich ustalenia na wszystkich nieruchomościach. Zatem słusznym jest co do zasady obciążenie stosownymi kosztami wszystkich właścicieli sąsiednich nieruchomości.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego co do wiążącego charakteru uchwały sygn. akt I OPS 5/06. Jednocześnie Sąd przychyla się do stanowiska przyjętego w wyroku z dnia 18 stycznia 2021 r. sygn. akt I OSK 1902/ 20. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym tu wyroku pogląd wyrażony w w.w. uchwale ma oparcie w unormowaniach, zawartych w art. 152 k.c. i jest związany z faktem istnienia interesu każdego z właścicieli nieruchomości w ustaleniu przebiegu granic, które stały się sporne. Powyższe nie oznacza jednak, że z tezy uchwały wynika, iż w każdym przypadku organ, prowadząc postępowanie rozgraniczeniowe, musi jego kosztami obciążyć wszystkie osoby biorące w nim udział. We wspomnianej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił bowiem jedynie możliwość obciążenia właścicieli sąsiadujących nieruchomości takimi kosztami, nie stwierdzając jednak kategorycznie, że tego rodzaju rozstrzygnięcie musi zawsze zapaść w takim postępowaniu. Odmienna interpretacja czyniłaby zbędnym treść przepisu art. 263 §1 pkt 1 k.p.a., który ustala, że stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z jej winy. W świetle powyższego orzeczenie o kosztach postępowania następuje zawsze na podstawie oceny stanu faktycznego sprawy i zgromadzonego w jej toku materiału dowodowego. Postanowienie dotyczące kosztów postępowania powinno zatem uwzględniać rozstrzygnięcie organu co do meritum sprawy. Stąd też, podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, organ musi brać pod uwagę, czy zachowanie strony (stron) uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich czy wszystkie, a w tym ostatnim przypadku - w jakim stosunku (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 1813/17, CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi na tło rozpoznawanej sprawy zauważyć przyjdzie, że ustalając koszty postępowania rozgraniczeniowego organy winny uwzględnić wszystkie okoliczności jej stanu faktycznego, w tym zachowanie stron postępowania zarówno w toku postępowania rozgraniczeniowego, jak i ich udział w sporze o przebieg granicy. W badanej sprawie organy obydwu instancji orzekając w sprawie pominęły istotne jej okoliczności, który doprowadziły do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Stan sprawy pozwala na stwierdzenie, że koszty postępowania rozgraniczeniowego w przedmiotowej sprawie ustalone zostały przez organy obydwu instancji jedynie w oparciu o końcowy wynik postępowania rozgraniczeniowego zawarty w decyzji Wójta Gminy z dnia [...] marca 2021 r. o zatwierdzeniu granic pomiędzy działkami nr [...], z pominięciem pozostałych elementów stanu faktycznego, które w całości składają się na daną sprawę. Orzekając o kosztach organy nie uwzględniły natomiast przyczyn, które doprowadziły do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, a dotyczących powstania sporu o przebieg granicy. Z akt sprawy wynika bezspornie, że wniosek o rozgraniczenie nieruchomości złożony został przez skarżącego na skutek sporu zainicjowanego przez właściciela działki nr [...]. Z materiału dowodowego (m.in. materiał fotograficzny) wynika bezspornie, że spór o przebieg granicy rozpoczął się od uszkodzenia dachu budynku gospodarczego posadowionego na działce stanowiącej własność skarżącego w związku z budową obiektu na sąsiedniej nieruchomości - działce nr [...]. Uszkodzenie dachu oraz kwestionowanie przebiegu granicy było powodem złożenia przez skarżącego wniosku o rozgraniczenie nieruchomości. W tych okolicznościach sprawy, wbrew stanowisku organów obydwu instancji, ustalenie przebiegu granicy leżało w interesie nie tylko współwłaścicieli działki nr [...], ale wszystkich stron postępowania rozgraniczeniowego, a zatem również współwłaścicieli działki nr [...]. Orzekając o kosztach postępowania należało mieć na uwadze, że spór o przebieg granicy został rozpoczęty przez właściciela działki nr [...]. Okoliczności sprawy związane z uszkodzeniem dachu mogą stanowić podstawę do wniesienia odpowiedniego powództwa do sądu powszechnego, w którym to postępowaniu ustalenia dotyczące przebiegu granicy mają istotne znaczenie.

W konsekwencji mając na uwadze obowiązujący stan prawny oraz przytoczone powyżej poglądy orzecznictwa, w tym Uchwałę Naczelnego Sadu Administracyjnego sygn. akt I OPS 5/06 Sąd stwierdził, że obciążenie skarżącego oraz D.K. w całości kosztami postępowania rozgraniczeniowego narusza przepis art. 262 § 1 pkt 2 kpa. W sprawie organy nie rozważyły, czy w realiach sprawy wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego miały interes prawy w rozgraniczeniu nieruchomości. Powyższe wskazuje, że zaskarżone postanowienie wydane zostało bez uwzględnienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego i prawnego danej sprawy (art. 80 kpa), przy czym stwierdzone naruszenie procedury mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z przyczyn powyżej podanych zasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów. Dlatego Sąd z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.