Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 620/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 8 par. 1, art. 19, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1, art. 80  par. 1, art. 217 par. 1, par. 2 pkt 1 i 2 , art. 218 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 1 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 2040
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów - t.j.

SENTENCJA

Dnia 19 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.), , Protokolant Starszy asystent sędziego Marcelina Niewiadomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2023 roku sprawy ze skargi B. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 25 kwietnia 2023 roku znak: KO.4116.17.2023 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę. ał


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 25 kwietnia 2023 r. znak: KO.4116.17.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, po rozpatrzeniu zażalenia B. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G., utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta Rawa Mazowiecka z 8 lutego 2023 r. znak: GT.6826.130.2022.MG o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z 12 grudnia 2022 r. B. Spółka Akcyjna z siedzibą w G. zwrócił się do Burmistrza Miasta Rawa Mazowiecka o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, położonego w Rawie Mazowieckiej przy ul. [...], oznaczonego nr działki [...] o powierzchni 528 m2, dla którego Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej, IV Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr [...], w prawo własności na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1495 z późn.zm. - określanej dalej w skrócie jako "ustawa"). Do wniosku załączono postanowienie Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej I Wydział Cywilny z 16 listopada 2015 r. sygn. akt I Co 5/15 o przysądzeniu na rzecz B. S.A. z siedzibą w G. prawa użytkowania wieczystego opisanej działki. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że poprzednik prawny wnioskodawcy, tj. G. S.A. z siedzibą w G., zawarł z T. i J. P. umowę kredytu, na zabezpieczenie której ustanowiona została na użytkowaniu wieczystym przedmiotowej nieruchomości hipoteka kaucyjna na rzecz poprzednika prawnego Banku. Kredytobiorcy przestali wywiązywać się z umowy kredytu, wobec czego poprzednik prawny Banku wszczął przeciwko nim egzekucję, kierując ją do prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Zarówno pierwsza, jak i druga licytacja tego prawa (przeprowadzone w latach 2012-2013) okazały się bezskuteczne w związku z czym komornik umorzył egzekucję. Bank ponownie wszczął egzekucję, jednakże obie licytacje prawa użytkowania wieczystego nieruchomości (przeprowadzone w latach 2014-2015) okazały się bezskuteczne. Wobec tego Bank, na podstawie art. 984 k.p.c. wystąpił do Sądu z wnioskiem o przejęcie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości i zaliczenie na poczet ceny nabycia tego prawa wierzytelności przysługujących Bankowi wobec licytowanych dłużników. Sąd uwzględnił wniosek i postanowieniem z 16 listopada 2015 r. przysądził na rzecz Banku prawo użytkowania wieczystego nieruchomości. Na podstawie powyższego postanowienia, Sąd wieczystoksięgowy 20 października 2016 r. wpisał w księdze wieczystej - w miejsce zlicytowanych dłużników - Bank jako użytkownika wieczystego nieruchomości. Przejęta nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe, położony jest na niej wyłącznie budynek mieszkalny jednorodzinny (okoliczność znana organowi z urzędu), dlatego w dniu 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości uległo z mocy prawa przekształceniu w prawo własności tych gruntów na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy.

Postanowieniem z 8 lutego 2023 r. Burmistrz Miasta Rawa Mazowiecka, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy, art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 - określanej dalej w skrócie jako "k.p.a."), odmówił wydania zaświadczenia o żądnej przez wnioskodawcę treści. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że działka nr ewid. [...] o pow. 0,0528 ha, położona w obrębie 7 miasta Rawa Mazowiecka przy ul. [...] została oddana w użytkowanie wieczyste aktem notarialnym Rep A nr [...] z 7 października 1999 r. Działka ta została zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Decyzją Burmistrza Miasta Rawa Mazowiecka z 6 lutego 2003 r. znak: GT.II.72247-373/02 prawo użytkowania wieczystego tej działki przekształciło się w prawo własności tej nieruchomości. Decyzja ta stała się ostateczna 26 lutego 2003 r. W dniu 28 lutego 2003 r. wspomniana decyzja wpłynęła do Starostwa Powiatowego w Rawie Mazowieckiej celem dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków (które zostały ujawnione) oraz 19 marca 2003 r. do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej (które nie zostały ujawnione). Następnie, postanowieniem sygn. akt I Co 5/15 z 16 listopada 2015 r. Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej I Wydział Cywilny przysądził B. S.A. w G. prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki. Organ pierwszej instancji powołując się na treść art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy stwierdził, że nieruchomość stanowiąca przedmiot wniosku B. S.A. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów nie stanowiła własności Miasta R., bowiem prawomocną i konstytutywną decyzją Burmistrza Miasta Rawa Mazowiecka z 6 lutego 2003 r. orzeczono o przekształceniu przysługującego ówczesnym użytkownikom wieczystym tej nieruchomości prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Brak jest zatem podstaw do wydania wnioskodawcy zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości z dniem 1 stycznia 2019 r. w trybie i na zasadach określonych w ustawie w prawo własności tych gruntów.

W zażaleniu na powyższe postanowienie B. S.A. z siedzibą w G. reprezentowany przez adwokata wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 365 § 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie przy

ocenie stanu prawnego nieruchomości skutków prawnych wynikłych z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej, I Wydział Cywilny z 16 listopada 2015 r., I Co 5/15, o przysądzeniu na rzecz Banku prawa użytkowania wieczystego nieruchomości,

2. art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy, poprzez błędne przyjęcie, że powyższe przepisy

nie znajdują zastosowania do nieruchomości, ponieważ w dniu 1 stycznia 2019 r. nieruchomość nie była przedmiotem prawa użytkowania wieczystego, lecz przedmiotem prawa własności, na skutek wydania przez organ decyzji przekształceniowej z 2003 r., podczas gdy powyższe przepisy znajdują zastosowanie do nieruchomości, ponieważ w dniu 1 stycznia 2019 r. Bank był nie właścicielem, lecz użytkownikiem wieczystym nieruchomości, wskutek przysądzenia mu tego prawa przez Sąd w postępowaniu egzekucyjnym w 2015 r. Nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe, bowiem jest na niej położony wyłącznie budynek mieszkalny jednorodzinny i w dniu 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości uległo z mocy prawa przekształceniu w prawo własności na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy.

Zdaniem Banku, fakt wydania przez organ w 2003 r. decyzji przekształceniowej został przeoczony w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko kredytobiorcom, w wyniku czego przedmiotem opisu i oszacowania była nie własność, lecz użytkowanie wieczyste nieruchomości. Takie też prawo zostało przysądzone na rzecz Banku przez Sąd, a następnie ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości. W konsekwencji Bank ujawniony jest w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel nieruchomości i jednocześnie Bank wpisany jest do księgi wieczystej jako użytkownik wieczysty nieruchomości. Bank próbował doprowadzić do wyeliminowania powyższej rozbieżności, bowiem stoi ona na przeszkodzie sprzedaży nieruchomości i wystąpił do Sądu wieczystoksięgowego z wnioskiem o ujawnienie go w księdze wieczystej jako właściciela, w miejsce użytkownika wieczystego. Wniosek ten został oddalony przez Sąd jako bezpodstawny. Następnie Bank wytoczył powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpis w tej księdze Banku jako właściciela, w miejsce użytkownika wieczystego. Powództwo Banku zostało oddalone jako bezzasadne. Sąd stwierdził, że w postępowaniu egzekucyjnym na rzecz Banku zostało przysądzone nie prawo własności, lecz użytkowania wieczystego i za takie właśnie prawo Bank zapłacił cenę, w związku z czym nie ma żadnych podstaw do wpisania Banku w księdze wieczystej jako właściciela nieruchomości. Prawomocne oddalenie powyższego powództwa Banku oznacza, że w toku postępowania egzekucyjnego Bank nabył prawo użytkowania wieczystego, a nie prawo własności nieruchomości. Bank przyznał, że w 2003 r., wydana została decyzja, która spowodowała przekształcenie użytkowania wieczystego nieruchomości we własność. Z tego względu przedmiot postępowania egzekucyjnego winno było stanowić prawo własności, a nie prawo użytkowania wieczystego. Powyższa decyzja przekształceniowa została przeoczona przez Komornika, Sąd i wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego. W rezultacie postępowanie to toczyło się w stosunku do użytkowania wieczystego i takie właśnie prawo zostało przysądzone na rzecz Banku przez Sąd. Postanowienie o przysądzeniu prawa w postępowaniu egzekucyjnym skutkuje nabyciem tego prawa w sposób pierwotny i konstytutywny, co oznacza, że na skutek postanowienia o przysądzeniu na nabywcę przechodzi przysądzone prawo nawet wówczas, gdy nie przysługuje ono licytowanemu dłużnikowi, i dzieje się tak niezależnie od tego, czy dłużnik jest, czy też nie jest ujawniony, jako uprawniony w księdze wieczystej prowadzonej dla licytowanej nieruchomości; nabywca licytacyjny nabywa przysądzone mu prawo niezależnie od tego, czy licytowanemu dłużnikowi przysługiwało takie samo, czy też inne prawo do nieruchomości mogące być przedmiotem egzekucji. Wskutek postanowienia Sądu o przysądzeniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, doszło do ustanowienia w sposób pierwotny i konstytutywny tego prawa na rzecz Banku, pomimo tego, że licytowanym dłużnikom przysługiwało prawo własności nieruchomości, a nie prawo użytkowania wieczystego. Powyższe postanowienie "zniosło" skutki decyzji przekształceniowej z 2003 r. w tym znaczeniu, że wykreowało na nowo, w sposób pierwotny i konstytutywny, prawo użytkowania wieczystego nieruchomości.

Powołanym na wstępie postanowieniem z 25 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 126 i art. 144 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ drugiej instancji przytoczył brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 4 ust. 3 ustawy, a następnie wyjaśnił, że zaświadczenie jest czynnością materialnotechniczną organu polegającą na urzędowym potwierdzeniu w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Nie jest zatem dopuszczalne w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych, jeśli nie wynikają one z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.). Zaświadczenie wydawane przez organ stanowi oświadczenie wiedzy tego organu oparte na danych będących w jego posiadaniu, co wynika wprost z art. 218 § 1 k.p.a. Zakres postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia, jest w konsekwencji takiej konstrukcji ograniczony do analizy posiadanej dokumentacji oraz danych zgromadzonych w zasobach i oceny możliwości ich przeniesienia do treści zaświadczenia. W szczególności zaś nie jest możliwe wydanie zaświadczenia, jeśli problematyka, której żądanie strony dotyczy, jest sporna. Zaświadczenie, z uwagi na jego specyfikę, nie służy rozstrzygnięciu sprawy, gdy przesłanki, z którymi przepis prawa wiąże określone skutki prawne, nie są jasne, a zwłaszcza, gdy istnieje spór co ich występowania w konkretnym wypadku. Zaświadczenie - w tym także wydawane na podstawie przepisów ustawy z 20 lipca 2019 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów - jest aktem wiedzy organu, nie zaś jego czy innych stron woli i nie ma charakteru prawotwórczego. Przy pomocy zaświadczenia organ stwierdza bowiem tylko to, co jest mu wiadome, nie rozstrzygając jednocześnie jakiejkolwiek sprawy. Przesłanką wydania zaświadczenia poza wnioskiem strony jest albo istnienie przepisu prawa, który wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, albo ubieganie się przez daną osobę o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Organ w ramach trybu przewidzianego w art. 4 ust. 1 ustawy winien zweryfikować, czy objęta wnioskiem nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste oraz, czy jest to nieruchomość zabudowana na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 1 ust. 2 i art. 1a ustawy.

Zdaniem Kolegium, w sprawie bezspornym jest, że T. i J. małżonkowie Podczascy byli użytkownikami wieczystymi nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, położonej w R. przy ul. [...], oznaczonej nr działki [...] o powierzchni 528 m2, dla której Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej, IV Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr [...], które to prawo decyzją Burmistrza Miasta Rawa Mazowiecka z 6 lutego 2003 r. znak: GT.II.72247-373/02 zostało przekształcone w prawo własności. Decyzja stała się ostateczna 26 lutego 2003 r. W ewidencji gruntów i budynków zostało ujawnione prawo własności w/w do przedmiotowej nieruchomości, natomiast nie zostało ono ujawnione w księdze wieczystej. Wskutek czynności podjętych po nabyciu przez decyzję Burmistrza Miasta Rawa Mazowiecka z 6 lutego 2003 r. znak: GT.II.72247-373/02 waloru ostateczności, tj. postępowania licytacyjnego, Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej postanowieniem z 16 listopada 2015 r. przysądził na rzecz wnioskodawcy prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. W chwili wydania postanowienia przez Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej prawo użytkowania wieczystego, które przysługiwało dłużnikowi (T. i J. małżonkom P.), przeciwko któremu prowadzona była egzekucja wygasło na skutek przekształcenia go decyzją ostateczną Burmistrza Miasta Rawa Mazowiecka z 6 lutego 2003 r. znak: GT.II.72247-373/02 w prawo własności. W świetle art. 1 ust. 1 ustawy wolą ustawodawcy było przekształcenie dotychczasowego użytkowania wieczystego aktualnego na dzień 1 stycznia 2019 r. w prawo własności. W przedmiotowej sprawie na dzień 1 stycznia 2019 r. istniała ostateczna decyzja Burmistrza Miasta Rawa Mazowiecka z 6 lutego 2003 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zaświadczenie, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy wydaje Burmistrz Miasta Rawa Mazowiecka w przypadku gruntów stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego - Gminy Miasta R., który w wyniku w/w decyzji właścicielem już nie jest. Jednocześnie ze względu na istniejącą rozbieżność zapisów księgi wieczystej i zapisów w ewidencji gruntów i budynków w zestawieniu z treścią żądania wnioskodawcy, okoliczność, jaką miałoby potwierdzić zaświadczenie tj. przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z dniem 1 stycznia 2019 r. - nie jest oczywista i bezsporna, dlatego organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści.

W skardze na powyższe postanowienie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. Spółka Akcyjna z siedzibą w G. reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji, zasądzenie od organu na rzecz Banku zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wobec zaskarżonego postanowienia autor skargi sformułował zarzuty naruszenia:

1. przepisów postępowania, tj.:

- art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę, że przedłożone przez Bank dowody w postaci: prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej, I Wydział Cywilny z 16 listopada 2015 r. I Co 5/15, o przysądzeniu na rzecz Banku prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, odpisu zwykłego księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości i odpisu prawomocnego wyroku (wraz z uzasadnieniem) Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej I Wydział Cywilny z 26 października 2022 r. I C 409/18, o oddaleniu powództwa Banku o uzgodnienie treści księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpis w tej księdze Banku jako właściciela w miejsce użytkownika wieczystego, są niewystarczające do uznania, iż w 2015 r. Bank nabył w postępowaniu egzekucyjnym prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, i okoliczność ta nie jest oczywista i bezsporna; powyższe naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowa ocena powołanych dowodów winna skutkować uznaniem, że w 2015 r. Bank nabył w postępowaniu egzekucyjnym prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, które z dniem 1 stycznia 2019 r. uległo przekształceniu z mocy prawa w prawo własności, i okoliczność ta jest oczywista i bezsporna;

- art. 217 § 2 pkt 1 i 2 i art. 218 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 k.p.a., natomiast nie znajduje zastosowania przepis art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., w związku z czym warunkiem wydania Bankowi żądanego zaświadczenia jest uprzednie ujawnienie Banku jako użytkownika wieczystego nie tylko w księdze wieczystej, ale również w ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 k.p.a., natomiast znajduje zastosowanie przepis art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., ponieważ Bank nie żąda zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu przekształcenia, lecz dlatego, że urzędowego potwierdzenia przekształcenia zaświadczeniem wymaga przepis prawa; powyższe naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby organ przyjął, że w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., a nie przepisy art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 k.p.a., to nie wymagałby - jako warunku wydania zaświadczenia - uprzedniego ujawnienia Banku w ewidencji gruntów i budynków jako użytkownika wieczystego nieruchomości;

2. przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 246 § 2 k.c. poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na podstawie decyzji przekształceniowej z 2003 r. nie wymagało wykreślenia z księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego na skutek jego przekształcenia w prawo własności, bowiem skutek przekształcenia wywołała sama ostateczna decyzja przekształceniowa z 2003 r. (konstytutywny skutek decyzji), w sytuacji, gdy powyższy przepis znajduje per analogiom zastosowanie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie decyzji przekształceniowej z 2003 r., w związku z czym do wywołania skutku przekształcenia konieczne było wykreślenie z księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, co jednak nie nastąpiło; powyższe naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby organ zastosował per analogiam przepis art. 246 § 2 k.c., to uznałby, że prawo użytkowania wieczystego - wobec zaniechania wykreślenia go z księgi wieczystej - nie uległo przekształceniu w prawo własności na mocy decyzji przekształceniowej z 2003 r., i w konsekwencji wydałby Bankowi zaświadczenie o przekształceniu tego prawa w prawo własności z dniem 1 stycznia 2019 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów;

- art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. 365 § 1 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że organ nie jest związany wpisem w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości prawa użytkowania wieczystego na rzecz Banku na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej I Wydział Cywilny z 16 listopada 2015 r., I Co 5/15, o przysądzeniu Bankowi prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, w sytuacji gdy organ jest związany tymże wpisem; powyższe naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ związanie organu powyższym wpisem w księdze wieczystej oznacza konieczność przyjęcia przez organ, że w 2015 roku Bank nabył w postępowaniu egzekucyjnym prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, które z dniem 1 stycznia 2019 r. uległo przekształceniu z mocy prawa w prawo własności;

- art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy, poprzez błędną wykładnię powyższych przepisów polegającą na przyjęciu, że warunkiem koniecznym wydania zaświadczenia jest wpis Banku w dniu wydania zaświadczenia jako użytkownika wieczystego nieruchomości nie tylko w księdze wieczystej, ale również w ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią powyższych przepisów warunkiem wystarczającym wydania zaświadczenia jest wpis Banku w dniu wydania zaświadczenia jako użytkownika wieczystego nieruchomości w księdze wieczystej i nie jest konieczny analogiczny wpis w ewidencji gruntów i budynków; powyższe naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby organ zastosował prawidłową wykładnię powyższych przepisów, to nie wymagałby od Banku - jako warunku wydania zaświadczenia - uprzedniego ujawnienia Banku w ewidencji gruntów i budynków jako użytkownika wieczystego nieruchomości, lecz wydałby Bankowi żądane zaświadczenie.

Wobec sformułowanych zarzutów strona skarżąca, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z:

1. załączonego do skargi odpisu decyzji Burmistrza Miasta Rawa Mazowiecka z 6

lutego 2003 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - na okoliczność wydania w 2003 r. na rzecz T. i J. P. decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości;

2. załączonego do skargi wypisu z rejestru gruntów dla nieruchomości - na okoliczność: ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków jako właściciela nieruchomości Banku, a nie jego poprzedników prawnych – T. i J. P., i tego, że nieruchomość zabudowana jest na cele mieszkaniowe (oznaczenie "B - Tereny mieszkaniowe");

3. załączonego do skargi postanowienia referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w Rawie Mazowieckiej I Wydział Cywilny z 22 marca 2023 r. w sprawie I C 409/18 - na okoliczność prawomocności wyroku Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej I Wydział Cywilny z 26 października 2022 r. oddalającego powództwo Banku o uzgodnienie treści księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości z rzeczywistym stanem prawym poprzez wpis Banku jako właściciela w miejsce użytkownika wieczystego,

- ponieważ przeprowadzenie powyższych dowodów jest niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

W piśmie procesowym z 24 lipca 2023 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przeprowadzenie rozprawy.

Na rozprawie 19 września 2023 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę oraz wywiedzioną w niej argumentację.

Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe strony skarżącej zawarte w pkt 1-3 skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie), jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Sąd badając w zakreślonych wyżej granicach legalność zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach oraz poprzedzającego go postanowienia Burmistrza Miasta Rawa Mazowiecka doszedł do przekonania, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa, w związku z czym brak jest podstaw prawnych do usunięcia ich z obrotu prawnego, jak oczekuje tego strona skarżąca.

W rozpatrywanej sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo odmówiły stronie skarżącej wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Punktem wyjścia do rozpoczęcia rozważań w tym zakresie są przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2022 r., poz. 1495), która weszła w życie z dniem 5 października 2018 r.

Zgodnie z brzmieniem jej art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi.

Jak stanowi art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie, zwane dalej "zaświadczeniem", wydawane przez odpowiednio wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zarząd powiatu albo zarząd województwa - w przypadku gruntów stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Zaświadczenie zawiera oznaczenie nieruchomości gruntowej lub lokalowej, według ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości. W przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 2, zaświadczenie zawiera także oznaczenie i datę wydania zezwolenia, o którym mowa w tym przepisie (art. 4 ust. 3).

W zaświadczeniu potwierdza się przekształcenie oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, zwanej dalej "opłatą", wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty, a także możliwości wniesienia opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 7, i zasadach jej wnoszenia. Zaświadczenie zawiera pouczenie o możliwości złożenia wniosku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 (art. 4 ust. 4). Zaświadczenie stanowi podstawę wpisu w dziale III księgi wieczystej roszczenia o opłatę, w odniesieniu do każdoczesnego właściciela nieruchomości (art. 4 ust. 5).

Wyjaśnić wobec tego należy, że problematyka wydawania zaświadczeń przez organy administracyjne unormowana została w przepisach Działu VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 775). Zgodnie z art. 217 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.

Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Według art. 218 § 1 i 2 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Po myśli art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Z treści przywołanych wyżej unormowań wynika, że ustawodawca rozróżnia dwa rodzaje zaświadczeń: zaświadczenie wydawane, gdy wymaga tego przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.) oraz zaświadczenie wydawane na żądanie strony mającej interes prawny (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.).

Przepis art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie, gdy przepis prawa wymaga potwierdzenia pewnego stanu rzeczy zaświadczeniem. Wówczas organ ma obowiązek jego wystawienia bez wnikania w prawny interes osoby ubiegającej się o zaświadczenie, albowiem jest on z góry ustalony przez przepis prawa. Dobitnym przykładem takiego przepisu jest art. 48b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 682), który stanowi, że w przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia (ust. 1). W przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, do dokumentów legalizacyjnych należą: pkt 1 -zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej; pkt 2 - dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4, oraz dwa egzemplarze projektu technicznego (ust. 2). W przypadku budowy innej niż budowa wymagająca decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy innej niż budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, do dokumentów legalizacyjnych należą: pkt 1 - zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej; pkt 2 - oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; pkt 3 - projekt zagospodarowania działki lub terenu (ust. 3).

Natomiast art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. będzie miał zastosowanie w wypadku, gdy podmiot ubiega się o wydanie zaświadczenia powołując się na swój interes prawny. Przed wydaniem zaświadczenia organ musi ustalić, czy osoba ubiegająca się o jego wydanie rzeczywiście ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Podkreślić wobec tego trzeba, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter odformalizowany i uproszczony. Nie znajdują w nim zastosowania przepisy ogólnego postępowania administracyjnego. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie prowadzi się postępowania dowodowego. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 22 grudnia 2009 r. I OSK 377/09, 14 marca 2019 r. I OSK 1225/17, 25 marca 2022 r. I OSK 1126/21 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wydawanie zaświadczeń co do zasady jest oparte na danych, posiadanych przez organ. Natomiast dopuszczalność prowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. - tylko w koniecznym zakresie oznacza, że może ono odnosić się do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca. Postępowanie wyjaśniające spełnia jedynie pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem winno być ustalenie, jakiego rodzaju ewidencje, rejestry i inne zbiory danych mogą zawierać żądane przez wnioskodawcę okoliczności i ustalenie ich dysponentów. Postępowanie to ma na celu usunięcie wątpliwości co do znanych bo istniejących już faktów lub stanu prawnego (vide: wyroki NSA z: 8 września 2009 r. I OSK 104/09, 26 lutego 2013 r. I OSK 1778/11, 28 sierpnia 2013 r. I OSK 605/12 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest dopuszczalne tworzenie i pozyskiwanie na użytek konkretnego postępowania, materiałów dowodowych mających służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści (vide: wyrok NSA z 6 lipca 2020 r. I OSK 2858/19 – dostępny jak wyżej wskazano).

Przenosząc poczynione dotychczas uwagi natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo prowadziły kontrolowane postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia, na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Wbrew stanowisku strony skarżącej tryb z art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. nie mógł mieć zastosowania w sprawie niniejszej. Strona skarżąca, poza polemiką ze stanowiskiem Kolegium, nie wskazała wprost konkretnego przepisu obowiązującego prawa, który wymaga od niej urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego.

W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy niespornym jest, że strona skarżąca zwróciła się do Burmistrza Miasta Rawa Mazowiecka o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, położonego w R. przy ul. [...], oznaczonego nr działki [...] o powierzchni 528 m2, dla którego Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej, IV Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą nr [...], w prawo własności tych gruntów na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy. Do wniosku o wydanie zaświadczenia strona skarżąca załączyła postanowienie Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej I Wydział Cywilny z 16 listopada 2015 r. sygn. akt I Co 5/15 o przysądzeniu na rzecz B. S.A. z siedzibą w G. prawa użytkowania wieczystego opisanej działki.

W sprawie okolicznością niekwestionowaną przez strony postępowania pozostaje również, że działka nr ewid. [...] o pow. 0,0528 ha, położona w obrębie 7 miasta R. przy ul. [...], aktem notarialnym [...] z 7 października 1999 r. została oddana T. i J. małżonkom P. w użytkowanie wieczyste. Została ona również zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Następnie mocą decyzji Burmistrza Miasta Rawa Mazowiecka z 6 lutego 2003 r. znak: GT.II.72247-373/02, wydanej na podstawie art. 2 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 4 i 4a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U. z 2001 r. nr 120, poz. 1299) prawo użytkowania wieczystego tej działki przekształciło się w prawo własności tej nieruchomości. Decyzja ta stała się ostateczna 26 lutego 2003 r. Dnia 28 lutego 2003 r. wspomniana decyzja wpłynęła do Starostwa Powiatowego w Rawie Mazowieckiej celem dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków, które zostały ujawnione oraz 19 marca 2003 r. do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej, które nie zostały ujawnione. Wspomniana decyzja posiada przymiot ostateczności i prawomocności, w dalszym ciągu funkcjonuje w obrocie prawnym i dotychczas nie została z niego wyeliminowana w dopuszczalnym prawem trybie.

Dla porządku wyjaśnić trzeba, że w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Zasada trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 § 1 k.p.a., służy realizacji podstawowych dla porządku prawnego zasad prawa, a mianowicie, bezpieczeństwa prawego, pewność prawa, zaufania do państwa i stanowionego prawa oraz ochrony praw nabytych, co motywowane jest potrzebą zapewnienia stabilności i pewności stosunków administracyjnoprawnych w przestrzeni czasu (vide: wyrok NSA z 24 lutego 2022 r. I OSK 814/21 - Lex nr 3344066). Ostateczna decyzja administracyjna jest więc wiążąca erga omnes, a więc wiąże ona organy administracyjne jak i sądy administracyjne zarówno co do zawartego w decyzji rozstrzygnięcia, jak i pozostałych obligatoryjnych elementów jej treści.

W tym stanie rzeczy organy orzekające obu instancji prawidłowo odmówiły B. S.A. z siedzibą w G. wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie z mocy prawa przysądzonego mu uprzednio mocą postanowienia Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej I Wydział Cywilny z 16 listopada 2015 r. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, akcentując że w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowanie wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2022 r., poz. 1495), czyli 5 października 2018 r., a co za tym idzie 1 stycznia 2019 r., Miasto R. nie było już właścicielem gruntu zabudowanego budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, położonym w R. przy ul. [...], nr działki [...] o pow. 528 m2. Właścicielem wspomnianej nieruchomości od 2003 r. są bowiem małżonkowie T. i J. P.. Innymi słowy, skoro Miasto R. nie było właścicielem gruntu zabudowanego budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, to Burmistrz Miasta Rawa Mazowiecka jako podmiot reprezentujący właściciela (jednostkę samorządu terytorialnego – Miasto R.), o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy, nie mógł poświadczyć, że prawo użytkowania wieczystego ustanowione na gruncie, względem którego już od 2003 r. nie przysługuje mu prawo własności, z dniem 1 stycznia 2019 r. przekształciło się w prawo własności. W świetle art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

Wszelkie inne kwestie, na które w części końcowej motywów zaskarżonego postanowienia zwróciło dodatkowo uwagę Kolegium, a mianowicie rozbieżność zapisów księgi wieczystej z zapisami ewidencji gruntów, z omówionych wyżej względów, ma charakter drugorzędny z punktu widzenia oceny legalności zaskarżonego postanowienia. Zasadniczym powodem odmowy wydania zaświadczenia jest brak po stronie organu pierwszej instancji kompetencji do jego wydania w świetle posiadanych przezeń danych wynikających z rejestrów, ewidencji, bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ nie może modyfikować treści dostępnych dokumentów i nie jest uprawniony do wydawania zaświadczeń o treści z tymi dokumentami sprzecznej. W tym stanie rzeczy uznać należy, że postanowienie organu pierwszej instancji oraz utrzymujące je w mocy postanowienie organu odwoławczego odpowiadają przepisom obowiązującego prawa.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy orzekające przepisów prawa procesowego, co czyni niezasadnymi zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a.

Chybione w świetle akt sprawy są również zarzuty naruszenia art. 246 § 2 k.c. poprzez błędną wykładnię, albowiem jak wynika z uzasadnienia kontrolowanych rozstrzygnięć organy obu instancji nie dokonywały wykładni powyższego unormowania. W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 3 § 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. 365 § 1 k.p.c., ponieważ w treści zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia pierwszoinstancyjnego żaden z organów orzekających nie wyraził poglądu o braku związania wpisem do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości prawa użytkowania wieczystego. U podstaw wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia znalazły się zupełnie inne okoliczności, o których wprost była mowa w poczynionych wyżej rozważaniach, których strona skarżąca zdaje się zupełnie nie dostrzegać.

Błędny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy. Jak trafnie stwierdziło Kolegium w odpowiedzi na skargę nietrafne jest zwarte przezeń dodatkowo w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zdanie o rozbieżnościach pomiędzy zapisami w księdze wieczystej a zapisami w ewidencji gruntów. Niemniej jednak powyższe pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro Miasto R. na mocy funkcjonującej w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta Rawa Mazowiecka z 6 lutego 2003 r. przestało być właścicielem nieruchomości, której dotyczył wniosek, a zaświadczenie, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy, może wydać wyłącznie pierwotny właściciel gruntów.

Sąd odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z wymienionych w niej dokumentów uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Taka sytuacja na gruncie rozpatrywanej sprawy nie występuje.

Na zakończenie powyższych rozważań zauważyć trzeba, że Sąd Okręgowy w Łodzi w uzasadnieniu postanowienia z 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt III Ca 387/18 (Lex nr 2538617) stwierdził, iż bez wątpienia załączony do wniosku dokument w postaci decyzji Burmistrza Miasta R. (...) z dnia 6 lutego 2003 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności pozwala przyjąć, że w chwili, gdy decyzja ta stała się ostateczna, tj. z dniem 26 lutego 2003 r., T. i J. P. (2) stali się następcami prawnymi ujawnionej w dziale II księgi wieczystej Gminy M. R. (...), ponieważ powszechnie przyjmuje się, że na skutek decyzji o przekształceniu wydanej w trybie przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności prawo użytkowania wieczystego wygasa (a nie - jak chciałby apelujący - " (...) staje się innym prawem (...)"), zaś dotychczasowy użytkownik wieczysty powinien być traktowany tak, jak nabywca prawa własności nieruchomości (tak np. w wyroku SA w Gdańsku z dnia 11 lutego 2014 r., I ACa 740/13, niepubl.). Chybiona jest natomiast konkluzja, że postanowienie Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej z dnia 16 listopada 2015 r. przysądzające na rzecz B. (...) Spółki Akcyjnej w G. prawo użytkowania wieczystego przeniosło na wnioskodawcę - wbrew brzmieniu jego sentencji - faktycznie przysługujące wówczas egzekwowanym dłużnikom prawo własności przedmiotowej nieruchomości. Żaden przepis prawa nie pozwala powiązać takiego rezultatu z wydanym orzeczeniem i choć dyskusyjną kwestią może być to, czy jego ewentualny konstytutywny skutek doprowadzi do powstania po stronie B. (...) Spółki Akcyjnej w G. przysądzonego mu prawa użytkowania wieczystego, to jednak z całą pewnością brak jest jakichkolwiek podstaw, by uznać, że konsekwencją tego postanowienia jest przeniesienie na jego nabywcę prawa zupełnie innego; sentencja orzeczenia jest zupełnie klarowna i nie sposób ani w drodze wykładni, ani jakiejkolwiek innej, nadać jej odmiennego znaczenia, w szczególności odnoszącego się do innego prawa niż tam wymienione. Skarżący - jak wynika z uzasadnienia złożonej apelacji - wydaje się sądzić, że niezależnie od treści przedmiotowego orzeczenia, skutkiem prawnym jego wydania jest przysądzenie na jego rzecz takiego prawa do nieruchomości, jakie wówczas rzeczywiście służyło uczestnikom postępowania, a opatrzenie go w sentencji wydanego postanowienia inną nazwą jest tylko czymś w rodzaju falsa demonstratio - takie stanowisko jest jednak ewidentnie błędne, ponieważ T. i J. P. (1) na skutek decyzji z dnia 6 lutego 2003 r. przysługiwało już inne prawo do nieruchomości (a poprzednie wygasło), nie zaś to samo prawo pod zmienioną nazwą, a zatem brak tożsamości pomiędzy prawem rzeczowym wymienionym w orzeczeniu i prawem własności jest ewidentny. Oczywiście, nie można wykluczyć, że uprzednio doszło do naruszenia przez Sąd wieczystoksięgowy przepisów nakazujących dokonać wpisu ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jednak z zawartych w apelacji wywodów nie sposób wywnioskować, dlaczego fakt ten miałby ewentualnie skutkować przyjęciem obecnie - wbrew wiążącej treści postanowienia z dnia 16 listopada 2015 r. - że B. (...) Spółka Akcyjna w G. nabył z mocy tego orzeczenia prawo własności nieruchomości objętej księgą.

Z tych wszystkich względów, Sąd nie stwierdziwszy podstaw do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.

dj