Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 611/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71a par. 9
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień /spr./, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 maja 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.110.2024.AR w przedmiocie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokości nieprzekazanej kwoty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku N. Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości O. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących nieuregulowane należności podatkowe.

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku N. Sp. z o.o. - na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a. - organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie nr [...] z 21 września 2022 r. o zajęciu w N.1 Sp. z o.o. wierzytelności z tytułu wzajemnych rozliczeń z ww. Spółką.

W zawiadomieniu o zajęciu wskazano tytuły wykonawcze o numerach: [...], w oparciu o które dochodzono kwoty w łącznej wysokości 1412 481,59 zł, w tym 993.550,60 zł należności głównej. Zawiadomienie doręczono N.1 Sp. z o.o. 27 września 2022 r., natomiast N. Sp. z o.o. otrzymała je 26 września 2022 r..

W dniu 7 października 2022 r. do Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim wpłynęła odpowiedź N.1 Sp. z o.o. na ww. zawiadomienie, w którym ówczesna Prezes Spółki oświadczyła, że uznaje wierzytelność zajętą zawiadomieniem nr [...] z 21 września 2022 r..

W dniu 22 października 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim sporządził zawiadomienie nr [...] o zmianie wysokości zajęcia dokonanego zawiadomieniem nr [...] z 21 września 2022 r. Powyższe było konsekwencją sporządzenia przez organ egzekucyjny zmienionych tytułów wykonawczych: nr [...]. W zawiadomieniu o zmianie wysokości zajęcia wskazano aktualną kwotę egzekwowanych należności w łącznej wysokości 1.465.349,83 zł, w tym kwotę 1.028.052,60 zł należności głównej. Zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia doręczono skarżącej 15 listopada 2022 r..

Kolejno, w dniu 12 czerwca 2023 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim sporządził zmieniony tytuł wykonawczy o numerze [...]. W konsekwencji - zawiadomieniem nr [...] z 29 sierpnia 2023 r. poinformował N.1 Sp. z o.o. o zmianie wysokości zajęcia dokonanego zawiadomieniem nr [...]z 21 września 2022 r..

Następnie, w dniu 30 października 2023 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim sporządził pismo nr [...], którym wezwał N.1 Sp. z o.o. do niezwłocznego przekazania zajętych kwot, wskazania osoby odpowiedzialnej za realizację zajęcia wierzytelności oraz przedstawienia dokumentów pozwalających stwierdzić:

1) łączną kwotę wierzytelności przypadających na rzecz N. Sp. z o.o., wymagalnych od dnia odbioru zawiadomienia nr [...], tj. od dnia 27 września 2022 r.,

2) wymagalną kwotę wierzytelności na dzień sporządzenia odpowiedzi, przypadającą na rzecz N. Sp. z o.o.,

3) czy N.1 Sp. z o.o. przekazywała po dacie odbioru zawiadomienia nr [...] tj. po 27 września 2022 r., jakiekolwiek kwoty na rzecz N. Sp. z o.o.,

4) czy N.1 Sp. z o.o. dokonywała płatności na rzecz N. Sp. z o.o. tytułem faktur wystawionych od 30 września 2022 r. do 31 marca 2023 r.,

5) przyczyny braku przekazania organowi egzekucyjnemu zajętych kwot. Wezwanie doręczono stronie 8 listopada 2023 r..

Na powyższe N.1 Sp. z o.o. odpowiedziała pismem z 24 listopada 2023 r., w którym wskazano, iż:

1) łączna kwota wierzytelności przypadających na rzecz zobowiązanej od dnia 27 września 2022 r. wynosi 1.477.121,93 zł,

2) kwota wymagalna na dzień 27 września 2022 r. wynosi 0,00 zł,

3) N.1 Sp. z o.o. nie przekazywała żadnych kwot na rzecz zobowiązanej po dniu 27 września 2022 r.,

4) N.1 Sp. z o.o. nie dokonywała płatności na rzecz zobowiązanej po dniu 27 września 2022 r.,

5) przyczyną braku przekazania zajętych kwot są utrzymujące się problemy z płynnością finansową oraz, że na chwilę obecną N.1 Sp. z o.o. realizuje zobowiązania związane z zaległościami wobec Urzędu Skarbowego w Tczewie oraz ZUS,

6) osobą odpowiedzialną za realizację zajęcia wierzytelności jest Prezes Zarządu P.S..

W dniu 22 marca 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim wydał postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. określił na dzień wydania postanowienia, N.1 Sp. z o.o. - jako dłużnikowi wierzytelności zajętej zawiadomieniem nr [...] z 21 września 2022 r. - wysokość nieprzekazanej kwoty w wysokości 1 477 121,93 zł.

Postanowienie doręczono stronie 28 marca 2024 r..

W ustawowo skutecznym terminie N.1 Sp. z o.o. wniosła zażalenie na postanowienie nr [...] z 22 marca 2024 r., zarzucając Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim naruszenie:

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na zaniechaniu dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konsekwencją których było stwierdzenie braku podstaw N.1 Sp. z o.o. do uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności, pomimo braku istnienia wymagalnej wierzytelności,

- art. 71a § 9 u.p.e.a. polegające na niesłusznym przyjęciu, że N.1 Sp. z o.o., jako dłużnik zajętej wierzytelności, bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, pomimo, że faktycznie pomiędzy N. Sp. z o.o., a N.1 Sp. z o.o. nie powstała wymagalna wierzytelność, a zatem brak jest również podstaw do określenia jej wysokości i prowadzenia wobec Skarżącej postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu złożonego zażalenia podniesiono, że zajęte zawiadomieniem nr [...] z 21 września 2022 r. wierzytelności istniały, ale nie były i nie są na dzień sporządzenia pisma wymagalne, bowiem N.1 Sp. z o.o. oraz N. Sp. z o.o. zawarły porozumienie, z którego wynika, że spółka N.1 podjęła proces inwestycyjny polegający na nabyciu gruntu zawierającego pokłady kruszywa, natomiast spółka N. będzie podmiotem, który uzyska możliwość eksploatacji pokładów kruszywa występując o stosowną koncesję na jego wydobycie. Oba procesy są w toku (nabycie gruntu oraz uzyskanie koncesji). Celem uzyskania korzyści z możliwości eksploatacji pokładów kruszywa N. Sp. z o.o. w porozumieniu wyznaczyła termin uregulowania (spłaty) istniejących i przyszłych należności na 90 dni od daty eksploatacji kruszywa, nie później niż do dnia 31 grudnia 2025 r. skarżąca wskazała, że czynsz dzierżawny należny N.1 Sp. z o.o., na jej żądanie może być uregulowany w postaci kruszywa, natomiast środki, które nie są wymagalne na dzień dzisiejszy przeznacza na finansowanie procesu inwestycyjnego. W związku z powyższym, w ocenie strony, na dzień złożenia zażalenia nie istniały wierzytelności wymagalne, które N.1 Sp. z o.o. była zobowiązana przekazać organowi egzekucyjnemu.

W wyniku rozpoznania wniesionego zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem nr [...] z 15 maja 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Postanowienie zostało doręczone stronie 29 maja 2024 r..

W uzasadnieniu przypomniano, że należne Spółce N. wierzytelności zostały przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim zajęte zawiadomieniem nr [...] z 21 września 2022 r. W zawiadomieniu o zajęciu wskazano tytuły wykonawcze obejmujące nieuregulowane należności podatkowe N. Sp. z o.o. w łącznej wysokości 993.550,60 zł należności głównej, odsetki od zaległości wyliczone na dzień sporządzenia zawiadomienia w wysokości 343.842,40 zł, kwotę kosztów upomnienia w wysokości 119,20 zł oraz kwotę kosztów egzekucyjnych w wysokości 74.969,39 zł.

Dokonując ww. zawiadomieniem zajęć wierzytelności przysługujących N. Sp. z o.o. z tytułu sprzedaży towarów/usług objętych wystawionymi przez zobowiązaną fakturami VAT oraz innych (w tym przyszłych) wierzytelności, organ egzekucyjny wezwał jednocześnie stronę, aby wszelkie należne zobowiązanej Spółce kwoty bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczono zobowiązanej, ale przekazano organowi egzekucyjnemu - zgodnie z dyspozycją art. 89 § 1 u.p.e.a..

W odpowiedzi na ww. zawiadomienie, strona złożyła organowi egzekucyjnemu oświadczenie z 4 października 2022 r. o uznaniu zajętych wierzytelności. Istnienie powyższych wierzytelności potwierdza również zgromadzony w sprawie materiał, tj. pliki JPK_VAT, na podstawie których Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim ustalił, że po dacie dokonania zajęcia, tj. po dniu 27 września 2022 r. do końca roku 2023, pomiędzy stroną a N. Sp. z o.o. istniała ścisła współpraca gospodarcza, czego dowodem jest 41 faktur wystawionych przez zobowiązaną, dokumentujących sprzedaż stronie towarów/usług i środków trwałych w ww. okresie na łączną kwotę 1.439.194,94 zł. Kolejno, w piśmie z 24 listopada 2023 r. strona wskazała, że łączna kwota wierzytelności przypadających na rzecz N. Sp. z o.o. od dnia 27 września 2022 r. wynosi 1.477.121,93 zł. Przy czym, nie przekazano organowi egzekucyjnemu żadnych kwot tytułem realizacji ww. zajęcia, argumentując to problemami z płynnością finansową.

Wobec powyższego, organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że uchylanie się przez stronę jako dłużnika zajętych wierzytelności, od przekazania zajętych kwot, miało w niniejszej sprawie charakter bezpodstawny.

Tym samym, zgodzono się z organem pierwszej instancji, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że przesłanka bezpodstawnego uchylania się od przekazania wierzytelności na poczet zajęcia dokonanego zawiadomieniem nr [...] została spełniona, bowiem po dokonaniu zajęcia nie przekazano organowi egzekucyjnemu zajętych kwot. Z akt sprawy nie wynika przy tym, aby w niniejszej sprawie zaszły okoliczności, które stanowiłyby podstawę prawną do nieprzekazywania organowi egzekucyjnemu kwot zajętych wierzytelności. Wbrew zarzutom podniesionym w zażaleniu, okolicznością taką nie może być brak wymagalności zajętej wierzytelności.

W kontekście powyższego stwierdzono że strona nie przedstawiła organowi egzekucyjnemu żadnych dowodów na potwierdzenie twierdzenia, iż wierzytelności zajęte zawiadomieniem nr [...] z 21 września 2022 r. nie są wymagalne.

Wskazano, że po dokonaniu zajęcia strona nie jest już bowiem uprawniona do swobodnego rozporządzania zajętymi wierzytelnościami. Skoro - na mocy art. 67a § 1 u.p.e.a. - stanowiącego, że organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego albo ruchomości wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim zajmując wierzytelności przysługujące N. Sp. z o.o. wstąpił w prawa zobowiązanego podmiotu, to strona zobowiązana do przekazania kwot wierzytelności organowi egzekucyjnemu, aż do zaspokojenia kwot wskazanych w zawiadomieniu nr [...] z 21 września 2022 r..

Tym samym, powoływanie się na okoliczność zawarcia z N. Sp. z o.o. porozumienia odraczającego w czasie wymagalność zajętych wierzytelności, już po dokonaniu zajęcia, nie może odnieść pozytywnego skutku.

Prawidłowo również została przez organ pierwszej instancji określona kwota nieprzekazanych wierzytelności. Odpowiada bowiem ona uznanej wierzytelności (1.477.121,93 zł) i jednocześnie nie przekracza dochodzonych od zobowiązanego należności wskazanych w zawiadomieniu nr [...] z 21 września 2022 r., obliczonych na dzień wydania skarżonego postanowienia (1.765.007,64 zł).

Biorąc pod uwagę powyższe, uznano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim zasadnie przyjął, że uchylanie się przez stronę jako dłużnika zajętych wierzytelności, od przekazania zajętych kwot, miało w niniejszej sprawie charakter bezpodstawny. Prawidłowo zatem zastosował art. 71a § 9 u.p.e.a..

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 maja 2024 r. nr 2201-IEE.7192.2.110.2024.AR, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim z dnia 22 marca 2024 r., nr 2221-SEE.7113.8.7.2023.4 określające wysokość nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności, postanowieniu temu zarzucono naruszenie:

1) art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 u.p.e.a., polegające na zaniechaniu dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konsekwencją których było stwierdzenie braku podstaw skarżącego do uchylenia się od przekazania zajętej wierzytelności, pomimo braku istnienia wymagalnej wierzytelności;

2) art. 71a § 9 u.p.e.a. polegające na niesłusznym przyjęciu, że N.1 Sp. z o.o. jako dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, pomimo że faktycznie pomiędzy zobowiązanym, a skarżącym nie powstała wymagalna wierzytelność, a zatem brak jest również podstaw do określenia jej wysokości i prowadzenia wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego.

Z uwagi na wskazane powyżej naruszenie prawa, skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W świetle art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała postanowienie strona skarżąca. Nie oznacza to jednak, że Sąd jest władny wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy wyręczając w tym organ administracji.

W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z uchybieniami, które spowodowałyby konieczność jego uchylenia.

Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy w stanie faktycznym sprawy zaistniały przesłanki do wydania wobec skarżącej postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty jako dłużnikowi zajętej wierzytelności.

Na wstępie należy wskazać, że zajęcie egzekucyjne zdefiniowane w art. 1a pkt 18 u.p.e.a. stanowi czynność organu egzekucyjnego, na podstawie którego następuje odebranie zobowiązanemu swobody rozporządzania przysługującym mu prawem majątkowym.

Przepisem art. 89 i n. u.p.e.a. ustawodawca umożliwił przeprowadzenie egzekucji z wierzytelności pieniężnych innych niż określone w art. 72-87 u.p.e.a. W myśl art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Oceny skuteczności doręczania zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej należy dokonywać według przepisów art. 39 i następnych k.p.a .Po prawidłowym zawiadomieniu dłużnika zajętej wierzytelności powstaje obowiązek złożenia przez niego oświadczenia, o którym mowa w art. 89 § 3 u.p.e.a. i ewentualnie nałożenie na niego kary pieniężnej za niewykonanie tego obowiązku (art. 168e u.p.e.a.).

Powołać w tym miejscu należy również art. 67a § 1 u.p.e.a., według którego organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia (m.in. wierzytelności) wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Organ egzekucyjny zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego, a dłużnik jest zobligowany przekazać mu kwoty wynikające z zajętej wierzytelności.

Zdaniem Sądu, art. 91 u.p.e.a. upoważnia natomiast organ egzekucyjny do zastosowania wobec dłużnika zajętej wierzytelności trybu przewidzianego w art. 71b u.p.e.a., tj. możliwości ściągnięcia zajętej kwoty wierzytelności od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71 a § 9 u.p.e.a., a którego przesłankami do jego wydania jest ustalenie w wyniku przeprowadzonej kontroli, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Postanowienie wydane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi zatem konsekwencję dokonania uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jego dłużnika i stwierdzenie, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. W tym postanowieniu organ egzekucyjny dokonuje konkretyzacji obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu. Przepis art. 71 § 9 u.p.e.a. stanowi prawną podstawę do przypisania odpowiedzialności dłużnikowi zajętej wierzytelności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu całej lub części zajętej wierzytelności.

W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że wskazanymi w zaskarżonym postanowieniu zawiadomieniami dokonano u skarżącej zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności. Pisma te sporządzone zostały zgodnie ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z w sprawie wzorów i dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych i zawierały pouczenie o możliwości ściągnięcia nieprzekazanej organowi wierzytelności bezpośrednio od dłużnika - w przypadku bezpodstawnego uchylenia się od przekazania zajętych wierzytelności. Pomimo zajęcia wierzytelności i otrzymania zawiadomień, w których organ egzekucyjny wezwał skarżącą, aby należnej kwoty bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczała zobowiązanemu. Skarżąca nie wywiązała się z tego obowiązku.

W ocenie Sądu istotne dla niniejszej sprawy jest przypomnienie ,że otrzymanie zawiadomienia o zajęciu nakłada na dłużnika zajętej wierzytelności ustawowy obowiązek realizacji tego zajęcia.

Z akt sprawy wynika, że należne Spółce N. wierzytelności zostały przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim zajęte w N.1 Sp. z o.o. zawiadomieniem nr [...] z 21 września 2022 r. W zawiadomieniu o zajęciu wskazano tytuły wykonawcze obejmujące nieuregulowane należności podatkowe N. Sp. z o.o. w łącznej wysokości 993.550,60 zł należności głównej, odsetki od zaległości wyliczone na dzień sporządzenia zawiadomienia w wysokości 343.842,40 zł, kwotę kosztów upomnienia w wysokości 119,20 zł oraz kwotę kosztów egzekucyjnych w wysokości 74.969,39 zł.

Dokonując ww. zawiadomieniem zajęć wierzytelności przysługujących N. Sp. z o.o. z tytułu sprzedaży towarów/usług objętych wystawionymi przez zobowiązaną fakturami VAT oraz innych (w tym przyszłych) wierzytelności, organ egzekucyjny wezwał jednocześnie skarżącą, aby wszelkie należne zobowiązanej Spółce kwoty bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczała zobowiązanej, ale przekazała organowi egzekucyjnemu - zgodnie z dyspozycją art. 89 § 1 u.p.e.a..

W odpowiedzi na ww. zawiadomienie, N.1 Sp. z o.o. złożyła organowi egzekucyjnemu oświadczenie z 4 października 2022 r. o uznaniu zajętych wierzytelności. Istnienie powyższych wierzytelności potwierdza również zgromadzony w sprawie materiał, tj. pliki JPK_VAT, na podstawie których Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim ustalił, że po dacie dokonania zajęcia, tj. po dniu 27 września 2022 r. do końca roku 2023, pomiędzy N.1 Sp. z o.o., a N. Sp. z o.o. istniała ścisła współpraca gospodarcza, czego dowodem jest 41 faktur wystawionych przez zobowiązaną, dokumentujących sprzedaż skarżącej towarów/usług i środków trwałych w ww. okresie na łączną kwotę 1439.194,94 zł. Kolejno, w piśmie z 24 listopada 2023 r. Skarżąca wskazała, że łączna kwota wierzytelności przypadających na rzecz N. Sp. z o.o. od dnia 27 września 2022 r. wynosi 1.477.121,93 zł. Przy czym, N.1 Sp. z o.o. nie przekazała organowi egzekucyjnemu żadnych kwot tytułem realizacji ww. zajęcia, argumentując to problemami z płynnością finansową.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu organ zasadnie uznał, że uchylanie się przez N.1 Sp. z o.o. jako dłużnika zajętych wierzytelności, od przekazania zajętych kwot, miało w niniejszej sprawie charakter bezpodstawny. Wierzytelnościami przysługującymi N. Sp. z o.o., skarżąca nie mogła bowiem swobodnie dysponować od momentu ich zajęcia przez organ egzekucyjny, ale powinna była je niezwłocznie przekazać organowi egzekucyjnemu.

Zdaniem Sądu powoływany przez stronę dokument z 31 października 2021 r. nie podważa wymagalności wierzytelności wystawionych przez N. Sp. z o.o. faktur. Powyższy dokument nie wskazuje bowiem jednoznacznie daty, od której wierzytelności przypadające N. Sp. z o.o. staną się wymagalne, ani też daty, do której wierzytelności te bezwzględnie wymagalne nie będą. Okoliczność uzyskania przez wierzytelności przypadające N. Sp. o.o. od N.1 Sp. z o.o. przymiotu wymagalności została bowiem przez strony Porozumienia z 31 października 2021 r. uwarunkowana wystąpieniem dodatkowych okoliczności: w pkt 3. - uruchomieniem kopalni, w pkt 5 - potrąceniem całkowitej kwoty zaangażowania środków przez N. Sp. z o.o. oraz w pkt 6 - rozpoczęciem przez N.1 Sp. z o.o. procesu zaliczkowania nabycia nieruchomości (przy czym, zauważyć należy, że pomimo, iż całe Porozumienie dotyczy procesu nabycia nieruchomości, eksploatacji znajdujących się na niej pokładów kruszywa oraz rozliczeń pomiędzy stronami Porozumienia przy realizacji całego procesu - to w żadnym punkcie dokumentu nie podano danych pozwalających zidentyfikować ww. nieruchomość). I tak, w pkt 6 Porozumienia, wskazano, że wszelkie zobowiązania skarżącej wobec N. Sp. z o.o. staną się wymagalne z uwzględnieniem terminu płatności wynikających z wystawionych faktur, jeżeli N.1 Sp. z o.o. nie rozpocznie procesu zaliczkowania nabycia nieruchomości do 30 kwietnia 2022 r. Skarżąca nie przedstawiła dowodów na potwierdzenie rozpoczęcia procesu zaliczkowania, o którym mowa ww. pkt 6, a który - zgodnie z Porozumieniem - odraczał by moment uzyskania przez wierzytelności przymiotu wymagalności.

Istotne w ocenie jest także, że strona na żadnym etapie postępowania nie przedstawiła dowodów na wystąpienie lub brak wystąpienia, którejkolwiek z ww. okoliczności warunkujących uzyskanie lub odroczenie uzyskania przymiotu wymagalności przez wierzytelności przysługujące N. SP. z o.o. od N.1 Sp. z o.o.. Co więcej, skarżąca nie wskazała nawet, aby która którakolwiek z ww. okoliczności wystąpiła lub nie, podnosząc jedynie ogólnikowo, że z ww. Porozumienia wynika, że środki przysługujące N. Sp. z o.o. od skarżącej nie są wymagalne, wobec czego może nimi swobodnie dysponować (co wprost przyznaje, wskazując, że przeznacza je na finansowanie procesu inwestycyjnego) bez obowiązku przekazania ich organowi egzekucyjnemu zgodnie z pouczeniem zawartym w zawiadomieniu nr [...] z 21 września 2022 r..

Ponadto, podkreślić należy - na co już wskazywał organ w skarżonym postanowieniu - że w niniejszej sprawie kwestia wymagalności, czy też jej braku, nie ma istotnego znaczenia w kontekście treści zażalenia wniesionego przez skarżącą na postanowienie organu pierwszej instancji. Strona przyznała w nim bowiem, że "środki, które nie są wymagalne na dzień dzisiejszy spółka N.1 przeznacza na finansowanie procesu inwestycyjnego". Powyższe, świadczy o niezastosowaniu się przez N.1 Sp. z o.o. do dyspozycji zawartej w zawiadomieniu nr [...] z 21 września 2022 r. przekazania zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Po dokonaniu zajęcia skarżąca nie była już bowiem uprawniona do swobodnego rozporządzania zajętymi wierzytelnościami. Skoro - na mocy art. 67a § 1 u.p.e.a. - stanowiącego, że organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego albo ruchomości wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim zajmując w N.1 Sp. z o.o. wierzytelności przysługujące N. Sp. z o.o., wstąpił w prawa zobowiązanego podmiotu, to skarżąca zobowiązana była do przekazania kwot wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Organ egzekucyjny stosownie bowiem do wspomnianego już przepisu art. 67a u.p.e.a. może z mocy samego zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego albo ruchomości wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Z kolei, dłużnik zajętej wierzytelności po zajęciu wierzytelności, zgodnie z art. 89 § 3 u.p.e.a. powinien przekazać organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub oświadczyć z jakiego powodu odmawia tego przekazania. Oznacza to, iż po zajęciu wierzytelności (które bezspornie w niniejszej sprawie istniały), N.1 Sp. z o.o. nie była już uprawniona do rozporządzania wierzytelnościami w żaden sposób.

Tym samym, w ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że powoływanie się przez N.1 Sp. z o.o. na okoliczność zawarcia z N. Sp. z o.o. porozumienia odraczającego w czasie wymagalność zajętych wierzytelności, już po dokonaniu zajęcia, nie mogło odnieść pozytywnego dla strony skutku. Organ egzekucyjny stosownie bowiem do wspomnianego już przepisu art. 67a u.p.e.a. może z mocy samego zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego albo ruchomości wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Z kolei, dłużnik zajętej wierzytelności po zajęciu wierzytelności, zgodnie z art. 89 § 3 u.p.e.a. powinien przekazać organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub oświadczyć z jakiego powodu odmawia tego przekazania. Oznacza to, iż po zajęciu wierzytelności (które bezspornie istniały w chwili dokonania zajęcia), skarżąca nie była już uprawniona do rozporządzania wierzytelnościami i miała obowiązek przekazania kwot zajętych wierzytelności - organowi egzekucyjnemu. W niniejszej sprawie strona nie wykazała, iż sprawie wystąpiły okoliczności, które umożliwiałyby skuteczne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu kwot zajętych wierzytelności.

Zdaniem Sądu w zaskarżonym postanowieniu organ stwierdził również, że prawidłowo została także przez organ pierwszej instancji określona kwota nieprzekazanych przez skarżącą wierzytelności. Odpowiadała bowiem ona uznanej przez stronę wierzytelności (1.477.121,93 zł) i jednocześnie nie przekraczała dochodzonych od zobowiązanej należności wskazanych w zawiadomieniu nr [...] z 21 września 2022 r., obliczonych na dzień wydania skarżonego postanowienia (1.765.007,64 zł).

Wobec powyższego Sąd uznał, że w postanowieniu nr [...] z 15 maja 2024 r. organ trafnie uznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pruszczu Gdańskim zasadnie przyjął, że uchylanie się przez N.1 Sp. z o.o., jako dłużnika zajętych wierzytelności, od przekazania zajętych kwot, miało w niniejszej sprawie charakter bezpodstawny. Prawidłowo zatem zastosował art. 71a § 9 u.p.e.a..

Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny zgromadził dokumentację świadczącą o współpracy gospodarczej skarżącej z N. Sp. z o.o., strona dwukrotnie, przed wydaniem postanowienia przez organ pierwszej instancji, wypowiadała się również potwierdzając istnienie zajętych wierzytelności. Tym samym stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności, które wskazywałyby na potrzebę zebrania dodatkowego materiału dowodowego, w tym poprzez przeprowadzenie czynności kontrolnych u skarżącej, jako u dłużnika zajętej wierzytelności.

W niniejszej sprawie nie zaszły zatem żadne okoliczności, które stanowiłyby podstawę prawną do nieprzekazywania organowi egzekucyjnemu kwoty zajętej wierzytelności.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich istotnych kwestii.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził więc naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.