Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 360/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 48 ust 1, ust 2 i 3, art. 28 ust 1, art. 29 ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( ZWINB) decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r, poz. 267) zwanego dalej "K.p.a.", art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2013r., poz. 1409), zwanej dalej "Prawo budowlane", po rozpatrzeniu odwołania A. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim (PINB) z dnia [...] ., znak:[...] , nakazującej "właścicielce garażu Pani A. C. zamieszkałej przy ul.[...] rozbiórkę budynku garażu przy ul. [...] ", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu 15 lutego 2011 r, do PINB wpłynęło pismo M. P., wraz z dołączonym zdjęciem, przedstawiającym obiekt z zamontowanymi w wiatach wrotami garażowymi, o sprawdzenie legalności wybudowania podwójnego garażu na miejscu postojowym na nieruchomości przy ul. [...] . W dniu 26 kwietnia 2011 r. organ przeprowadził oględziny ww. nieruchomości w trakcie której stwierdził, że na nieruchomości przy ul. Obłoków 3 na dotychczasowym miejscu postojowym, od strony nieruchomości nr 5, 5b, 5d ustawiono wiatę składającą się z dwóch oddzielnych symetrycznych części. Wiata od strony budynku przy ul. [...] wybudowana została przez A. C. , a druga wiata przez A. P. Inwestorzy przedłożyli kserokopie zgłoszeń dokonanych właściwemu organowi na wykonanie wiat garażowych, których treść była zgodna z wykonanymi robotami. W trakcie przeprowadzania kontroli organ I instancji nie stwierdził zamontowanych wrót garażowych.

W związku z ponownymi zgłoszeniami o zamontowaniu w ww. obiektach wrót garażowych, osoby mieszkające w sąsiedztwie złożyły w siedzibie PINB dodatkowe wyjaśnienia zwracając równocześnie uwagę, że wiata garażowa należąca do A. C. została wybudowana przed datą dokonania zgłoszenia.

Organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które potwierdziło, że obiekt wybudowany przez A. C. istniał już w dacie dokonania przez nią w wydziale administracji architektoniczno-budowlanej zgłoszenia, bowiem zgłoszenie dotyczące wybudowania wiaty garażowej zostało wysłane właściwemu organowi w dniu 6 kwietnia 2012r., natomiast zdjęcie dołączone do zawiadomienia z dnia 15 lutego 2011 r. dowodzi, że w dniu wysyłania zgłoszenia, obiekt, którego zgłoszenie dotyczyło był już wybudowany.

W oparciu o dokonane ustalenia, z których wynikało, że wiata została wybudowana w warunkach samowoli budowlanej, PINB postanowieniem z dnia 26 lipca 2012r, wydanym na podstawie art. 49b ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia określonych dokumentów w celu doprowadzenia wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. A. C. przedłożyła dokumenty wymienione w postanowieniu, w tym między innym rysunki wybudowanej wiaty, z opisu których wynikało, że słupy nośne wiaty posadowione są na kotwach osadzonych w betonowym podłożu.

Organ I instancji po analizie dokumentów stwierdził, że wygląd powstałego obiektu, różni się od przedłożonych rysunków, w związku z tym w dniu 20 listopada 2012r. przeprowadził przy udziale stron ponowne oględziny, z których spisał protokół. Na podstawie dokonanych ustaleń i zebranego materiału organ I instancji stwierdził, że na nieruchomości przy ul. [...] A. C. wybudowała drewniany garaż o wymiarach 5,0 m x 2, 96 m i wysokości w kalenicy 3,42 m na dotychczasowym wydzielonym miejscu postojowym. Drewniane słupy nośne za pośrednictwem metalowych kotew przytwierdzone są do utwardzonego terenu z kostki betonowej zaś na płatwi oparte są krokwie dachu jednospadowego pokrytego gontem. Garaż przylega podłużną, ścianą do drugiego garażu o bliźniaczej konstrukcji. Pozostałe ściany obudowane są deskami, w których znajdują się otwory wypełnione pleksi, a od frontu zamontowana jest brama garażowa.

W oparciu o powyższe organ I instancji uznał, iż wybudowany obiekt nie jest wiatą tylko obiektem garażowym, wybudowanym przez A. C. bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, a wybudowanie obiektu garażowego bez takiej decyzji jest samowolą budowlaną, w stosunku do której zastosowanie mają przepisy art. 48 Prawa budowlanego.

Postanowieniem z dnia [...] . nr[...] , wydanym na podstawie art. 48 ust. ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, PINB nałożył na A. C. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 sierpnia 2013r. następujących dokumentów:

- zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,

- 2 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Organ pouczył również stronę o konsekwencjach wynikających z nieprzedłożenia ww. dokumentów, w tym również o możliwości wydania decyzji o nakazie rozbiórki.

Zobowiązana nie przedłożyła wymaganych dokumentów, natomiast pismem z dnia 1 października 2013 r. wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie ponownych oględzin wybudowanego obiektu, do którego dołączyła zdjęcie wybudowanego garażu po zdemontowaniu wrót garażowych.

Organ I instancji uznał, iż przedstawiony na zdjęciu garaż bez wrót garażowych nie zmienia kwalifikacji przedmiotu postępowania i po stwierdzeniu, że strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, decyzją z dnia 29 października 2013 r., na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał A. C. rozbiórkę budynku garażu przy ul. [...]

A. C. odwołała się od decyzji PINB podnosząc następujące zarzuty:

- naruszenie art. 3 pkt 2 i 3 oraz art. 29 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że postawiona na działce nr [...] wiata jest budynkiem (garażem) wymagającym pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy nie spełnia ona żadnych warunków wymaganych dla garaży, w szczególności wiata posiada tylko trzy ściany i dach i nie jest trwale związana z gruntem,

- naruszenie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez nakazanie rozbiórki wiaty garażowej, nie wymagającej pozwolenia na budowę,

- naruszenie art. 75 § 1 i art. 77 K.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu w sprawie jakim były przedłożone dokumenty z dnia 18.06.2013r, z dnia 16.07.2013r. oraz zdjęć z dnia 29.09.2013r. i nierozpatrzenie ich przed wydaniem decyzji w sprawie,

- naruszenie art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości zgłaszanych pismami z dnia 18.06.2013r., z dnia 16.07.2013r., z dnia 10.09.2013r., i z dnia 01.10.2013r.,

- naruszenie art. 107§ 3 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji oraz nie wskazanie dowodów na których organ I instancji się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej, nie przytoczenie w decyzji podstawy prawnej przepisów ustawy Prawo budowlane - mających zastosowanie w sprawie.

ZWINB uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, utrzymujące w mocy decyzję PINB nakazującą A. C. rozbiórkę garażu, w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego a następnie stwierdził, że przed przystąpieniem do rozpatrywania sprawy wystąpił do PINB o przeprowadzenie oględzin obiektu garażowego wybudowanego przez odwołującą się na nieruchomości przy ul. [...]

Z przeprowadzonych w dniu 7 stycznia 2014r. przez PINB oględzin wynikało, że w garażu zdemontowano wrota garażowe, natomiast pozostałe elementy pozostały bez zmian: obiekt posiada trzy szczelne ściany, dach, i posadowiony (ustawiony) jest na utwardzonym gruncie - miejscu parkingowym wyłożonym kostką betonową. W trakcie oględzin wykonano dokumentację zdjęciową.

Zdaniem odwołującej się wybudowany obiekt nie jest budynkiem ( z uwagi na brak trwałego powiązania z gruntem) tylko wiatą, która podlega przepisom art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Z twierdzeniem tym organ II instancji się nie zgodził i wskazał, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Przepis art. 29 tej ustawy określa przypadki, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane, zaś art. 30 wskazuje, jakie roboty budowlane podlegają obowiązkowi zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zwolnieniu od obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, podlega budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do [...] m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500m2 powierzchni działki. Z kolei regulacja zawarta w art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane wskazuje, iż budowa o której mowa między innymi w art. 29 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.

Zgodnie z definicją zamieszczoną w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury ( art. 3 pkt 3 ). Obowiązujące przepisy nie zawierają natomiast definicji legalnej pojęcia "wiata", należy więc w tym zakresie odnieść się do potocznego rozumienia tego terminu. Słownik języka polskiego pod redakcją M. Bańko (tom 6, Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 18) definiuje wiatę jako konstrukcję składającą się z dachu i wspierających go podpór, chroniącą od deszczu, śniegu i wiatru. Zgodnie z przyjętym rozumieniem, wiata jest więc obiektem budowlanym nie obudowanym ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawionym.

Organ odwoławczy stwierdził w świetle powyższego, że obiekt będący przedmiotem postępowania, wybudowany na utwardzonym miejscu parkingowym dla pojazdów, jest obudowany ze wszystkich stron przegrodami i w jednej ze ścian ma zamontowane wrota garażowe – zatem jest obiektem w pełni zamkniętym, czego dowodzi dokumentacja zdjęciowa wykonana przez PINB oraz przedłożona przez inicjatorów postępowania. Nie spełnia z powyższych względów cech charakterystycznych dla wiaty, tylko odpowiada cechom garażu, stąd też na podstawie art. 29-30 Prawa budowlanego, budowa takiego obiektu, o funkcji garażu niezależnie od sposobu połączenia z gruntem, nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Niezaprzeczalnym faktem jest, że A. C. przed rozpoczęciem budowy ww. obiektu nie posiadała takiego pozwolenia.

W przypadku wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 48 Prawa budowlanego.

Z akt sprawy wynika, iż postanowieniem z dnia 5 czerwca 2013r., PINB nałożył na A. C. obowiązek przedłożenia wskazanych w tym postanowieniu dokumentów, umożliwiając tym samym inwestorowi skorzystanie z przywileju określonego art. 48 Prawa budowlanego. Zobowiązana tych dokumentów nie przedłożyła.

Zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, który stanowi, iż właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Samodzielna rozbiórka części obiektu garażowego przez inwestora (demontaż bramy garażowej zamontowanej w ścianie frontowej obiektu nie zmienia kwalifikacji obiektu budowlanego i z tych względów, na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ nakazał A. C. rozbiórkę wybudowanego garażu.

Na powyższą decyzję A. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

Zaskarżonej decyzji zarzucała:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego :

1. art. 3 pkt 2 i 3 oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez uznanie, że posadowiona na działce nr [...] wiata jest budynkiem (garażem ) wymagającym pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy nie spełnia ona żadnych warunków wymaganych dla garażu, w szczególności wiata posiada tylko trzy ściany i dach i nie jest trwale związana z gruntem

2. art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez nakazanie rozbiórki wiaty garażowej nie wymagającej pozwolenia na budowę oraz rozbiórki elementów wchodzących w skład wiaty sąsiedniej nie objętej zaskarżoną decyzją;

II. Naruszenie przepisów prawa procesowego :

1. art.61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego ( K.p.a.) poprzez wskazanie w uzasadnieniu decyzji, iż budowa garażu jest przedmiotem oddzielnego postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy postępowanie takie nie zostało wszczęte, ponieważ nie otrzymałam zawiadomienia o jego wszczęciu do dnia dzisiejszego,

2. art. 7 K.p.a, i 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. przez dowolną i naruszającą zasadę prawdy obiektywnej i praworządności oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej ocenę, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do uznania wiaty za budynek garażowy, a także przez niezebranie, nieprzeprowadzenie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie,

3. art. 107 § 3 K p.a. wskutek braków uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, w którym organ I instancji nie wskazał dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak również nieprzytoczenie w podstawie prawnej decyzji przepisów ustawy - Prawo budowlane mających zastosowanie w sprawie,

4. art. 10 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu poprzez nie informowanie jej o podejmowanych w sprawie czynnościach, w tym przeprowadzeniu dowodu ze zdjęć obiektu oraz oględzin obiektu,

5. art. 79 i 85 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronie udziału w przeprowadzonych w dniu 7 października 2014 r. oględzinach wiaty garażowej.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. , znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim z dnia [...] r. , znak: [...] nakazującej rozbiórkę garażu przy ul. [...]

2. zasądzenie na rzecz skarżącej od organu II instancji kosztów postępowania w sprawie,

3. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ jej wykonanie narazi zarówno skarżącą, jak i właściciela bliźniaczej wiaty na niepowetowane straty.

W uzasadnieniu skargi A. C. podała, że nie zgadza się ze stanowiskiem zaprezentowanym w decyzjach organów obu instancji albowiem wzniesiona na nieruchomości położonej w S. na dotychczasowym miejscu postojowym, wiata składa się z trzech ścian oraz dachu i nie jest złączona w sposób trwały z gruntem , co oznacza , że w świetle art. 3 pkt 2 i 3 oraz art. 29 ust.1 pkt 2 ustawy — Prawo budowlane jest budowlą, a nie budynkiem. Podobne stanowisko w sprawie wiat zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 12.10.2010 r. , sygn. akt II SA/Ol 783/10, stwierdzając , że art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego stanowiący, iż budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, zawiera jedynie przykładowe wyliczenie obiektów budowlanych stanowiących budowle. Zakresem tego pojęcia objęte są również inne, niewymienione przez ustawodawcę obiekty budowlane, nie będące budynkiem lub obiektem małej architektury. Dlatego do budowli należy co do zasady zaliczyć wiaty. Budowa wiaty ogrodowej o powierzchni zabudowy do 25 m2, w myśl art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nie wymaga pozwolenia na budowę. Ponieważ zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie trybu zgłoszeniowego, budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Bezspornym jest zatem, iż posadowiona na działce [...] wiata garażowa, co do zasady, nie wymagała pozwolenia na budowę, lecz jedynie zgłoszenia właściwemu organowi.

Organ nie wziął pod uwagę również faktu, że wiata stanowiąca przedmiot zaskarżonej decyzji stanowi "wiatę bliźniaczą" przylegającą bezpośrednio do posadowionej na tej samej działce wiacie postawionej na podstawie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę i ma z nią wspólną kalenicę i słupy podtrzymujące konstrukcję - dwa słupy wchodzą w skład mojej wiaty, a dwa następne podtrzymujące konstrukcję w skład wiaty bliźniaczej. Dokonanie rozbiórki wiaty przeze mnie posadowionej spowoduje w efekcie zagrożenie konstrukcji bliźniaczej. Ponadto sam fakt, że jest to wiata identyczna jak wiata przyległa prowadzi do wniosku, że nie może być takiej sytuacji, że posadowienie jednej wymagać ma pozwolenia na budowę , a drugiej zgłoszenia.

Nieprawdą jest, że wiata posiada 4 ściany oraz, że posiada fundamenty. Stwierdzenia takie niezgodne są ze stanem faktycznym.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest także i to, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przede wszystkim decyzja nie spełnia wymogów określonych w art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji całkowicie pominął przepis, zgodnie z którym, prawidłowo zredagowane, pod względem merytorycznym i prawnym, uzasadnienie decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 K.p.a., a realizowanej na podstawie art. 107 § 3 K.p.a. Mocą przywołanej zasady organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Uzasadnienie decyzji winno być elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zaś zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy lub nie przedstawi w sposób wyczerpujący wykładni stosowanych przepisów prawa. Uzasadnienia decyzji winno być źródłem informacji dotyczącej toku rozumowania organu podejmującego decyzję i wszechstronnie wyjaśniać zawarte w niej rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W szczególności, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany w przepisach K.p.a.

W przedmiotowej sprawie organ nie podjął kroków w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym ustalenia prawdziwości oświadczeń odwołującej się co do stanu faktycznego. Nie zbadał konstrukcji wiaty bliźniaczej posiadającej z wiatą stanowiąca przedmiot zaskarżonej decyzji wspólne słupy i kalenicę. Nie zbadał na podstawie jakich dokumentów posadowiona została wiata bliźniacza.

Nie uwzględniono też dowodów zgłoszonych przez stronę, w tym zdjęć wiaty, odpisów zgłoszenia oraz dowodu z oględzin wiaty z udziałem strony, co stanowi dodatkowo naruszenie przepisu 78 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odmowa uwzględnienia wniosków dowodowych w sposób oczywisty naruszyła art. 78 K.p.a. Z przepisu tego wynika, że co do zasady żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 K.p.a.). Nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodu może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy nie zostało zgłoszone w toku postępowania i dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają znaczenie dla sprawy. W świetle treści art. 78 K.p.a. ma zatem znaczenie dla sprawy istotny dowód zgłaszany na tezę odmienną od tezy uznawanej przez organ za dostatecznie wyjaśnioną. Ignorowanie przez organ tej oczywistej reguły postępowania dowodowego może wskazywać na świadome unikanie konfrontacji dowodów już zebranych z wynikiem dowodu, którego przeprowadzenia domagała się strona

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 79 § 1 i § 2 K.p.a. skarżąca podniosła niepowiadomienie strony o mających mieć miejsce w dniu 7 stycznia 2014 r. oględzinach wiaty oraz uniemożliwienie tym samym stronie udziału w przeprowadzeniu dowodu, zadawania pytań oraz złożenia wyjaśnień. Dyspozycja art. 79 § 2 k.p.a. jednoznacznie stanowi, że strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Stanowi to procesową gwarancję realizacji zasady ogólnej k.p.a. dotyczącej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 10 § 1 k.p.a. Powołany wyżej przepis stanowi procesową gwarancję realizacji zasady ogólnej k.p.a. dotyczącej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 10 § 1 k.p.a. Dlatego też, naruszenie tych gwarancji procesowych strony postępowania jest naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie strona nie dostała zawiadomienia o terminie oględzin i nie wiedziała o przeprowadzeniu dowodu.

Skarżąca na poparcie słuszności powyższych zarzutów wskazała na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14.03.2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1254/12, w którym sąd stanął na stanowisku, że okoliczność faktyczna, której ma służyć dowód, nie może zostać uznana za udowodnioną gdy została dokonana z naruszeniem art. 79 K.p.a. Naruszenia art. 79 § 1 K.p.a. nie konwaliduje ewentualne późniejsze zapoznanie strony z treścią protokołu oględzin czy przesłuchania świadków, sporządzonego bez zapewnienia stronie udziału w tej czynności procesowej. Stąd taki dowód należy powtórzyć, ponieważ naruszenie przez właściwy organ nałożonych obowiązków z art 79 K.p.a. jest także naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu w świetle art. 10 § 1 K.p.a., a także stanowi przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a do wznowienia postępowania.

Skarżąca podkreśliła, że dochowanie zasady zawartej w art. 79 § 2 K.p.a. ma szczególne znaczenie wówczas, gdy organ widzi, że strona podejmuje próby aktywnego uczestniczenia w postępowaniu, w szczególności gdy kwestionuje wiarygodność i moc środków dowodowych wykorzystanych przez organ, gdy zgłasza szereg wątpliwości. Art. 79 K.p.a. gwarantuje stronie prawo udziału w przeprowadzeniu dowodu, co winno być przestrzegane przez organy administracji.

Zatem przeprowadzenie w dniu 7 stycznia 2014 r. oględzin wiaty bez udziału strony dyskwalifikuje tę czynność procesową, jako dowód w sprawie i oznacza dodatkowo, że organ nie uwzględnił wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z oględzin zgłaszanego wielokrotnie w toku postępowania.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej, która co do zasady obejmuje badanie legalności czyli zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.)- zwanej dalej "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wyeliminowanie zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

Wniesiona skarga nie jest zasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409). Przepis ten stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę( ust. 1). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 ( ust. 4).

Podkreślić należy, że PINB postanowieniem z dnia 5 czerwca 2013 r. na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia w terminie do 31 sierpnia 2013 r. następujących dokumentów:

1/ zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, w przypadku braku planu miejscowego,

2/ projektu budowlanego w 2 egz. wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego i kopią uprawnień- o ile zaświadczenie wymienione w pkt 1 stwierdzi zgodność obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

3/ oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (wg wzoru zawartego w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r.- Dz.U. Nr 120, poz. 1127 ).

Celem nałożenia na skarżącą ww. obowiązków w ramach postępowania legalizacyjnego, było doprowadzenie posadowienia garażu na działce, której skarżąca jest współwłaścicielem, do stanu zgodnego z prawem.

A. C. nie wykonała obowiązków nałożonych powyższym postanowieniem a nadto kwestionowała prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego w związku ze zrealizowaniem przez skarżącą budowy garażu twierdząc, że obiekt zrealizowany na działce przy ul. [...] jest wiatą oraz, że dokonała zgłoszenia jej budowy.

Zauważyć należy, że w sytuacji gdy nastąpi zgłoszenie zamiaru wykonania określonego obiektu, to samowola budowlana nie staje się przez to legalna.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca dokonała w dniu 6 kwietnia 2011 r. zgłoszenia budowy wiaty garażowej już po jej wybudowaniu, jednakże organ nadzoru budowlanego umorzył postępowanie w sprawie legalizacji wiaty uznając, że wybudowany obiekt budowlany jest garażem i wymaga pozwolenia na budowę ( prawomocna decyzja ZWINB z dnia 4 marca 2013 r.).

PINB w dniu 16 maja 2013 r., zawiadomił skarżącą o wszczęciu nowego postępowania administracyjnego i wbrew jej twierdzeniom zawiadomienie to zostało doręczone na adres "K. przy ul. [...] (zawiadomienie w aktach adm. sprawy)

Istotą sporu w niniejszej sprawie stała się zatem konieczność rozstrzygnięcia przez Sąd, czy obiekt budowlany zrealizowany przez skarżącą jest - tak jak ona sama twierdzi- wiatą, do której posadowienia niezbędne jest zgłoszenie, czy też jest to- tak jak twierdzi organ- garaż, do którego posadowienia niezbędne jest pozwolenie na budowę oraz, czy w sytuacji niedopełnienia przez skarżącą jako inwestora wymogów Prawa budowlanego, zachodziły podstawy do wdrożenia procedury legalizacyjnej.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji legalnej ani to pojęcia "garaż", ani też pojęcia "wiata", jak również wskazanego w zgłoszeniu pojęcia "wiata garażowa".

Rzeczą organu było zatem ustalenie, jaki zatem obiekt budowlany skarżąca posadowiła na swojej działce.

Jak już wyżej wskazano, A. C. zgłosiła budowę wiaty garażowej, a zatem już w samym zgłoszeniu wskazała, jaką funkcje przewidziała dla zgłaszanego obiektu.

Z akt administracyjnych sprawy wynika (protokół oględzin z dnia 18 października 2011) , że sporny obiekt jest konstrukcji drewnianej, pokryty gontem, wyposażony w bramę garażową i nie jest trwale związany z gruntem, został posadowiony na dotychczasowym miejscu postojowym wyłożonym polbrukiem (dokumentacja zdjęciowa załączona do protokołu).

Obiektem budowlanym zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, jest nie tylko budynek lecz także budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej architektury. Budową jest natomiast wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu (art. 3 pkt 6). Z tego powodu nawet roboty polegające na ustawieniu gotowej konstrukcji, czy gotowych elementów podpadają pod pojęcie budowy w rozumieniu Prawa budowlanego i podlegają jego rygorom.

Na podstawie art. 28 ust. 1 powołanej ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, które to przepisy wymieniają przypadki budów i robót budowlanych nie wymagających zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej przed ich rozpoczęciem.

W 2011 r., gdy skarżąca zgłaszała, wprawdzie post factum, budowę wiaty garażowej, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, tylko budowa wolno stojących wiat i altan o powierzchni zabudowy do 25 m2 nie wymagała pozwolenia na budowę, lecz jedynie zgłoszenia. Gdyby zatem skarżąca- tak jak twierdzi, wykonała roboty budowlane polegające na wybudowaniu wiaty, byłaby zobowiązana do zgłoszenia tej budowy odpowiedniemu organowi, tym bardziej, że brak jest precyzyjnego rozgraniczenia pomiędzy obiektami budowlanymi stanowiącymi garaż otwarty i wiatę. Z akt administracyjnych sprawy oraz ustaleń dokonanych przez organy orzekające w sprawie wynika jednak, że przedmiotu budowy nie stanowiła wiata, lecz garaż (określany jako wiata garażowa) będący obiektem do przechowywania i bieżącej niezawodowej obsługi samochodów osobowych ( § 102 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie- Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Garaż, wg tego przepisu, może być garażem zamkniętym z pełną obudową zewnętrzną i zamykanymi otworami, bądź garażem otwartym – bez ścian albo ze ścianami niepełnymi lub ażurowymi. Do zakwalifikowania zatem obiektu jako garażu istotna jest jego funkcja, nie zaś jego konstrukcja. Funkcję spornego obiektu, jako przeznaczonego do przechowywania samochodu, określiła sama skarżąca.

Z powyższych względów, niezależnie od tego jaka jest powierzchnia zabudowy, konstrukcja, czy rodzaj obiektu (zamknięty lub otwarty), obiekt wybudowany przez skarżącą w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego podlegał wymogom w zakresie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 ust. 1 tej ustawy. Nie zmienia tego faktu podniesienie drzwi garażowych, czy ich demontaż, albowiem funkcja obiektu pozostała niezmieniona.

Jak już wyżej Sąd zauważył, skarżąca miała możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej, jednakże skupiając się na kwestionowaniu charakteru obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie (prawa skarżącej w tym zakresie Sąd nie kwestionuje), nie przedłożyła w zakreślonym przez organ terminie dokumentów których domagał się organ w postanowieniu z dnia 5 czerwca 2012 r. Stąd też organy prawidłowo uznały, że niespełnienie wymogów określonych w art. 48 ust. 3 musiało skutkować wydaniem nakazu rozbiórki.

Sąd nie uznał zasadności zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procedury administracyjnej w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wiedziała o toczącym się postępowaniu, brała udział w czynnościach procesowych ( oględziny w dniu 18.10.2011 r.), a przeprowadzenie kolejnych oględzin organ słusznie uznał za zbędne, skoro przeprowadzając kontrolę w dniu 7 października 2014 r., do której uprawniony jest z mocy art. 81a Prawa budowlanego, oprócz demontażu wrót garażowych, nie stwierdził zaistnienia nowych okoliczności w sprawie. Przepis art. 81a jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów K.p.a., w związku z czym do czynności kontrolnych nie mają zastosowania ogólne zasady prowadzenia postępowania dowodowego uregulowane w K.p.a. ( tak w wyroku NSA z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2681/11- dostępny w Internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z czynności organu został sporządzony protokół, który spełnia wymogi art. 68 K.p.a., zaś ewentualne uchybienia przy wykonywaniu kontroli ( dotyczące udziału inwestora) nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżąca ustaleń dokonanych przez organ nie kwestionowała, lecz domagała się oględzin przeprowadzonych z jej inicjatywy. Nie jest to jednak powód do stwierdzenia prawnej wadliwości zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu, nie ma również w tej sprawie znaczenia, w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, że nakaz rozbiórki dotyczy obiektu wybudowanego w zabudowie bliźniaczej ze wspólnymi częściami konstrukcyjnymi. Jest to kwestia, która winna zostać rozstrzygnięta na etapie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę.

Nadto, organ winien rozważyć również zweryfikowanie zgłoszenia budowy wiaty garażowej przez właścicielkę wiaty bliźniaczej.

Mając na uwadze powyższe, skoro Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowienie postępowania oraz skoro uznał zarzuty skargi za niezasadne, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.