Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 109/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 234
journal: Dz.U. 2021 poz 2233
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 7, art. 75, art. 77 par. 1 i par. 4, art. 80, art. 84 par. 1 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 listopada 2022 r., znak SKO.PW/4171/100/2022 w przedmiocie stwierdzenia braku zmiany stosunków wodnych i odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 11 lipca 2022 r., znak: WS-08.6331.28.2021.MŁ, po rozpatrzeniu wniosku K. L., w sprawie zmiany stanu wody na gruncie polegającej na wykonaniu trwałych ogrodzeń na działkach nr [...], [...] i [...] obr. 13 Nowa Huta przy ul. [...] w Krakowie wzdłuż granicy z działką nr [...] obr. 13 Nowa Huta w Krakowie oraz na podniesieniu poziomu terenu na działkach nr [...] i [...] obr. 13 Nowa Huta przy ul. L. w Krakowie, szkodliwie wpływającej na nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] obr. 13 Nowa Huta przy ul. L. w Krakowie:

I. stwierdził, że na ww. działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...] nie nastąpiły zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie, tj. na działkę nr [...],

II. odmówił nakazania właścicielom działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom.

Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm.), dalej "P.w.".

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał m.in., że w celu prawidłowego rozpatrzenia sprawy i zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego przeprowadził 10 stycznia 2022 r. rozprawę administracyjną, połączoną z oględzinami terenowymi. Ponadto akta zawierają m.in. materiały mapowe z różnych okresów czasu, profil NMT, kopię "Projektu zjazdu z ul. L. na działkę nr [...] obr. 13 Nowa Huta w Krakowie wraz z drogą dojazdową", dane opadowe Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej z 22 czerwca 2021 r. i 15 lipca 2021 r. oraz okresów poprzedzających oraz kopię projektu "Koncepcja odprowadzania wód deszczowych ze zlewni zawartej między ul. P. , S. i L. do nr [...] w Krakowie" opracowanego na zlecenie K. L. i P. L..

W toku postępowania organ I instancji ustalił następujący stan faktyczny.

Każda z działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym.Część wschodnia i południowa działki nr [...] stanowi teren zielony nieutwardzony (ogród). Działka ta przylega do działki drogowej nr [...]. Od strony drogi działka posiada ogrodzenie ażurowe bez podmurówki. Poziom działki w części wschodniej (ogrodowej) odpowiada poziomowi opaski wokół budynku zlokalizowanego na tej nieruchomości. Pomiędzy działkami nr [...] i [...] wykonane jest ogrodzenie ażurowe z siatki drucianej. Wzdłuż ogrodzenia widoczna jest przegroda z tworzywa sztucznego o zmiennej wysokości (ok. 20 cm przewyższenie terenu przyległego). Teren działki nr [...] jest ogólnie płaski z niewielkimi lokalnymi spadkami.

Krawężnik chodnika wzdłuż drogi dojazdowej (działka nr [...]) na wysokości działki nr [...] przewyższa poziom jezdni ok. 5 cm.

Na terenie działki nr [...] podczas rozprawy 10 stycznia 2022 r. stwierdzono brak widocznych śladów prac ziemnych.

Zgodnie z mapą inwentaryzacji powykonawczej opracowanej w 2010 r. dla działki nr [...] przez uprawnionego geodetę, rzędna części wschodniej tej nieruchomości (ogrodowej) na wysokości budynku mieszkalnego posiadała wartość 239,70 m n.p.m. przy rzędnej kratki wpustowej odwadniającej drogę na wysokości granicy działek nr [...] i [...] wynoszącej 239,52 m n.p.m. Powyższe oznacza, że już w stanie pierwotnym (zastanym) tuż po realizacji osiedla mieszkaniowego teren działki nr [...] przewyższał w części ogrodowej poziom drogi (kratki wpustowej jw.) o 18 cm.

Teren działki nr [...] od strony zachodniej i południowej stanowi teren zielony (ogród). Poziom terenu dowiązany jest do poziomu opaski wokół budynku mieszkalnego. Od strony działki drogowej nr [...] działka nr [...] posiada ażurowe ogrodzenie bez podmurówki. Pomiędzy działką nr [...] i [...] wykonane jest ażurowe ogrodzenie z siatki drucianej bez podmurówki z przegrodą z tworzywa sztucznego o zmiennej wysokości. Według oświadczenia właścicielki działki nr [...] ogrodzenie wraz z przegrodą zostało wykonane przez dewelopera. Poziomy terenu przylegające do tej przegrody są mniej więcej równe (w części południowej działki). Krawężnik chodnika wzdłuż drogi dojazdowej (działka nr [...]) na wysokości działki nr [...] przewyższa poziom jezdni o ok. 5 cm.

Zgodnie z mapą inwentaryzacji powykonawczej, opracowanej w 2010 r. dla działki nr [...] przez uprawnionego geodetę, rzędna terenu w rejonie północno-zachodniego narożnika działki nr [...] posiadała wartość 239,41 m n.p.m., a rzędna terenu w rejonie południowo-zachodniego narożnika działki nr [...] posiadała wartość 239,42 m n.p.m. Powyższe oznacza, że już w stanie pierwotnym (zastanym) tuż po realizacji osiedla mieszkaniowego, teren części zachodniej działki nr [...] (ogrodowej) przewyższał poziom kratki wpustowej odwadniającej drogę, usytuowanej w sąsiedztwie północno-zachodniego narożnika działki nr [...], który wynosił 239,29 m n.p.m.

Działka nr [...] od strony wschodniej i południowej stanowi teren nieutwardzony, zielony (ogród). Od strony działki drogowej nr [...] część ogrodowa jw. posiada ogrodzenie na litej podmurówce o wysokości ok. 35 cm (ponad poziom przylegającego chodnika). W podmurówce jest przerwa na bramkę. Ogrodzenie jw. wykonano pod koniec 2013 r. (w tym samym roku dom został zakupiony przez obecnego właściciela). Zgodnie z oświadczeniem strony ukształtowanie części ogrodowej działki nr [...] nie zmieniło się od czasu zakupu nieruchomości, żadna ziemia nie była przywożona. Krawężnik chodnika wzdłuż drogi dojazdowej (działka nr [...]) na wysokości działki nr [...] przewyższa poziom jezdni o ok. 5 cm.

Zgodnie ze złożonym oświadczeniem do protokołu z rozprawy administracyjnej w dniu 10.01.2022 r. nie ma problemu z wodami opadowymi na terenie działki nr [...] przy normalnych opadach deszczu, problem jest przy ekstremalnych opadach deszczu (w 2021 r. przy ulewach w czerwcu został po raz pierwszy zalany garaż).

Zgodnie z mapą inwentaryzacji powykonawczej, opracowanej w 2010 r. dla działki nr [...] przez uprawnionego geodetę, rzędna terenu w części południowo-wschodniej działki nr [...] wynosi 239,64 m n.p.m. przy rzędnej kratki wpustowej odwadniającej drogę w rejonie granicy działek nr [...] i [...] wynoszącej 239,60 m n.p.m. Powyższe oznacza, że już w stanie pierwotnym (zastanym) tuż po realizacji osiedla mieszkaniowego teren działki nr [...] przewyższał w części ogrodowej poziom drogi (kratki wpustowej jw.) o 4 cm. Analizując górną rzędną studni kanalizacyjnej na wjeździe do garażu zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości wynoszącą 239,48 m n.p.m. należy wskazać, że różnica wysokości w stosunku do części południowo-wschodniej tej działki wynosi 16 cm.

Działka nr [...] od strony działki drogowej nr [...] posiada ogrodzoną część ogrodową w postaci ogrodzenia z gabionów. Podmurówka o wysokości ok. 31 cm (od strony chodnika) i ok. 20 cm (od strony ogrodu) również jest wykonana w formie gabionów. Działka nr [...] od strony zachodniej i południowej stanowi teren nieutwardzony (ogród). Poziom działki w części ogrodowej w sposób widoczny przewyższa poziom chodnika i jezdni. Podmurówka gabionowa posiada przerwę w postaci furtki. Według oświadczenia właściciela przedmiotowej działki, nieruchomość została zakupiona w 2012 r. Działki nr [...] i [...] były zagospodarowywane przez dewelopera jako ostatnie i domy stoją najwyżej ze wszystkich. Na terenie tych dwóch działek deweloper składował gruz. Gruz i ziemia z terenu działki nr [...] zostały wywiezione w celu wyrównania jej terenu - dążono do wyrównania poziomu przedmiotowej działki do poziomu działki nr [...]. Po wywiezieniu gruzu i ziemi, na terenie działki nr [...] były wykonywane tylko prace ogrodnicze. Krawężnik chodnika wzdłuż drogi dojazdowej (działka nr [...]) na wysokości działki nr [...] przewyższa poziom jezdni o ok. 5 cm.

Zgodnie z mapą inwentaryzacji powykonawczej, opracowanej w 2010 r. dla działki nr [...] przez uprawnionego geodetę, rzędna terenu w części południowo-zachodniej działki nr [...] wynosi 239,88 m n.p.m. przy rzędnej kratki wpustowej odwadniającej drogę w rejonie granicy działek nr [...] i [...] wynoszącej 239,60 m n.p.m. Powyższe oznacza, że już w stanie pierwotnym (zastanym) tuż po realizacji osiedla mieszkaniowego teren działki nr [...] przewyższał w części ogrodowej poziom drogi (kratki wpustowej jw.) o 28 cm.

Działka nr [...] od strony działki drogowej nr [...] posiada ogrodzenie na litej betonowej podmurówce o wysokości 25 cm. Podmurówka posiada przerwę w postaci furtki wejściowej z krawężnikiem o wysokości 5 cm (ponad poziom chodnika). Część wschodnia działki nr [...] stanowi teren nieutwardzony (ogród). Od strony wschodniej część ogrodowa działki nr [...] posiada palisadę kamienną przewyższającą teren o ok. 35 cm. Krawężnik chodnika wzdłuż drogi dojazdowej (działka nr [...]) na wysokości działki nr [...] przewyższa poziom jezdni o ok. 5 cm.

Zgodnie z mapą inwentaryzacji powykonawczej, opracowanej w 2010 r. dla działki nr [...] przez uprawnionego geodetę, rzędna terenu w części południowej działki nr [...] wynosi 240,02 m n.p.m. przy rzędnej chodnika w rejonie frontowych schodów wejściowych wynoszącej 239,88 m n.p.m. Powyższe oznacza, że już w stanie pierwotnym (zastanym) tuż po realizacji osiedla mieszkaniowego różnica poziomów terenu działki nr [...] (pomiędzy częścią frontową (północną), a ogrodową (południową) wynosiła 14 cm.

Działka nr [...] stanowi drogę dojazdową do budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej. Jezdnia utwardzona jest kostką betonową. Na wysokości wschodniej granicy działki nr [...] w jezdni wykonane jest odwodnienie liniowe z rusztem stalowym o szerokości 35 cm i głębokości 35 cm. Odwodnienie zostało wykonane w 2010 r. przez dewelopera. W okresie wcześniejszym odwodnienie to miało połączenie ze zbiornikiem na wody opadowe usytuowanym na działce nr [...] oraz posiadało podłączenie do kanalizacji sanitarnej. Obecnie odwodnienie nie posiada odpływu. W miejscu lokalizacji odwodnienia liniowego droga na działce nr [...] posiada najniższy punkt. Ogólny spadek podłużny drogi jest złamany - od strony zachodniej i od strony wschodniej spadek kształtuje się w kierunku ww. odwodnienia (profil NMT). Wzdłuż jezdni na działce nr [...], po stronie budynków mieszkalnych, wykonany jest chodnik o szerokości 1,6 m. Poziom chodnika przewyższa poziom jezdni o ok. 5-6 cm. Od strony północnej jezdnia ograniczona jest krawężnikiem betonowym o wysokości ok. 6 cm. Wzdłuż chodnika na jezdni wykonane są kratki wpustowe o wymiarach 50x12 cm, które połączone są ze studniami chłonnymi (wg oświadczenia strony). Czynne są trzy kratki z pięciu (wg oświadczenia strony). Kratki te były wykonane przez dewelopera w ramach realizacji drogi na działce nr [...].

Wschodnia część działki nr [...] stanowi teren zielony nieutwardzony, porośnięty trawą. Część południowa przedmiotowej działki jest zagospodarowana w ten sam sposób. Wzdłuż granicy z działką nr [...] wykonana jest palisada z kamienia o wysokości ok. 15 cm, do granicy nasypany jest kamień. Teren działki [...] od strony wschodniej odpowiada wysokością poziomowi opaski betonowej przy budynku mieszkalnym, zlokalizowanym na tej działce. Opaska ta wykonana została przez dewelopera na etapie realizacji budynku. Teren działki nr [...] od strony południowej przewyższa nieznacznie teren działki nr [...] (w narożniku południowo-wschodnim). Na terenie części ogrodowej działki nr [...] widoczna jest pokrywa zbiornika na wody opadowe. Zbiornik posiada pojemność 5 m3 (wg oświadczenia strony). Ogrodzenie działki nr [...] od strony północnej (od strony drogi na działce nr [...]) wykonane jest w formie ażurowej, bez podmurówki.

Problem z zalewaniem drogi na działce nr [...] występuje od 2010 r. i ma to miejsce w czasie powodzi i intensywnych opadów deszczu (wg oświadczenia strony). Spowodowane jest to napływającą wodą od ul. K. zgodnie z naturalnym spadkiem terenu w kierunku południowym, przy normalnych opadach deszczu nie ma takiego problemu (wg oświadczenia strony).

Przed realizacją osiedla, obecna wschodnia część działki nr [...] zlokalizowana była w osi dna lokalnej doliny o przebiegu północ-południe (z lekkim odchyleniem w kierunku wschodnim). Osiedle domów jednorodzinnych zostało zbudowane w poprzek tej doliny.

Według projektu "Koncepcja odprowadzania wód deszczowych ze zlewni zawartej między ul. P. , S. i L. do nr [...] w Krakowie" zlewnia ciążąca w kierunku nieruchomości zlokalizowanych przy drodze dojazdowej na działce nr [...] usytuowana jest między ul. K. , P. , S. i L. do nr [...]. Zlewnia ta zajmuje powierzchnię 9 ha.

Zgodnie z "Projektem budowlanym zjazdu z ul. L. na działkę nr [...] obr. 13 Nowa Huta w Krakowie wraz z drogą dojazdową" wody opadowe z jezdni i chodnika miały zostać odprowadzone ściekiem przykrawężnikowym do wpustów ulicznych. Odprowadzenie wody ze studni ściekowych jw. do kanalizacji miało zostać objęte odrębnym projektem. W stanie faktycznym jezdnia drogi na działce nr [...] odwadniana jest za pomocą kratek (z których część nie jest czynna - wg strony postępowania) podłączonych do studni chłonnych, do których wprowadzane są również wody z dachów budynków. Odwodnienie liniowe usytuowane w poprzek drogi nie posiada odpływu.

Do udokumentowanych przez wnioskodawczynię zalań doszło w dniach 22 czerwca 2021 r. i 15 lipca 2021 r.

Jak wynika z ogólnodostępnych materiałów prasowych sytuacja w tych dniach była ekstremalna. W związku z nawalnym deszczem, który 22 czerwca 2021 spadł na Kraków, Wodociągi Miasta Krakowa S.A. poinformowały, że w zakresie działalności Spółki pozostaje utrzymanie prawidłowego funkcjonowania systemu kanalizacji ogólnospławnej, za wyjątkiem zapewnienia sprawności wpustów ulicznych, tzw. kratek, które stanowią element drogi. Każda sieć kanalizacyjna służąca do odwodnienia terenu, projektowana jest w oparciu o standard przyjmowany na deszcz o określonej częstotliwości występowania - raz na 5 lat i o czasie trwania 15 minut, przy wysokości opadu 19 mm (dla przykładu projektowana dla takich parametrów sieć kanalizacji ogólnospławnej jest w stanie odebrać aż 19 m3 wody w ciągu 15 minut z utwardzonej powierzchni o wymiarach 1000 m2). Opad, który zanotowano na stacji pomiarowej przy ul. [...] w Krakowie 22 czerwca 2021 roku miał charakter zjawiska ekstremalnego, którego częstotliwość występowania szacuje się na raz na 265 lat. Wysokość wtorkowego opadu osiągnęła aż 54 mm podczas 60 minut co oznacza, że w tym czasie na Kraków spadła taka ilość wody, jak przez ostatnie dwa miesiące. Takie parametry kwalifikują wspomniany deszcz jako nawalny 6-go stopnia wg skali Chomicza. Należy mieć na uwadze, że tego rodzaju zjawiskom towarzyszy zwykle silny wiatr, powodujący nagromadzenie liści i gałęzi na ulicach, co z kolei wpływa na utratę drożności kratek i wpustów ulicznych.

Panujące od kilku dni upały przerwała fala ulewnych deszczy, która przeszła przez niemal cały kraj we wtorek, 22 czerwca br. Nawałnice wyrządziły szkody w wielu miastach, m.in. Poznaniu, Krakowie i Toruniu, powodując lokalne podtopienia oraz uszkadzając sieci trakcyjne i jezdnie, co skutkowało problemami komunikacyjnymi. Jak prognozuje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, to nie koniec okresu burzowego - gwałtowne zjawiska pogodowe zapowiadane są także na kolejne dni tego tygodnia

Z kolei w Krakowie największe szkody burza wyrządziła w Nowej Hucie oraz wschodniej części gminy Kocmyrzów-Luborzyca. Zalanych zostało wiele piwnic, garaży i budynków, na ulicach pojawiły się rwące potoki, w których utknęły samochody. Strażacy musieli wypompowywać wodę także z piwnic Szpitala im. Żeromskiego. Z powodu zalania dolnego poziomu ronda Mogilskiego i części torowisk w Bieżanowie i Nowej Hucie nie mogły kursować tramwaje. Przy ul. Kocmyrzowskiej doszło do zerwania - przez powalone konary drzew - sieci trakcyjnej. Woda zalała również przejazdy pod wiaduktami przy ulicach Prądnickiej i Łowińskiego. Stan ostrzegawczy przekroczyła rzeka Dłubnia, a alarmowy - potok Rozrywka. Jeszcze rano bez prądu pozostawało około 3 tys. odbiorców.

W związku z intensywnymi opadami deszczu oraz silnymi podmuchami wiatru strażacy Państwowej i Ochotniczej Straży Pożarnej w województwie małopolskim 15 - 16 lipca 2021 r. od godz. 7:30 w czwartek do godz. 7:00 dnia następnego interweniowali łącznie 908 razy. W działania te zaangażowane zostało 1182 zastępów - 4796 strażaków. Najwięcej interwencji związanych z wystąpieniem tego niebezpiecznego zjawiska, bo aż ponad pół tysiąca, zanotowali strażacy z powiatu krakowskiego. Akcje związane były przede wszystkim z udrażnianiem zalanych przepustów, studzienek oraz wypompowywaniem wody z piwnic, a także usuwaniem powalonych drzew oraz konarów, które blokowały przejezdność dróg, bądź stwarzały zagrożenie. We wskazanym powyżej okresie 368 interwencji dotyczyło wiatrołomów, 38 uszkodzonych dachów na budynkach a 355 podtopionych budynków.

Organ I instancji przywołał i wyjaśnił treść art. 234 ust. 2 P.w. i wskazał, że na gruncie art. 234 P.w. organy nie są zobligowane do ustalania i poszukiwania wszelkich powodów zmiany stosunków wodnych, lecz tylko powinny zbadać, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości istnieje związek przyczynowo-skutkowy wyrażający się w negatywnej zmianie stanu wód na innych gruntach. Powyższe oznacza, że niniejsze postępowanie jest prowadzone w celu ustalenia, czy na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...] doszło do zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na tych nieruchomościach wód opadowych lub roztopowych i czy nastąpiło to ze szkodą dla nieruchomości sąsiedniej.

Zgodnie ze stanem faktycznym stagnacja wody na powierzchni działki drogowej nr [...] w rejonie działki nr [...] i spływ wody przez wschodnią cześć działki nr [...] wynika z naturalnego ukształtowania terenu i budowy samej drogi. Droga została zrealizowana w poprzek lokalnej doliny i jej spadki podłużne ciążą do najniższego punktu, który znajduje się właśnie na wysokości działki nr [...] (profil NMT). Nieprzypadkowo odwodnienie liniowe (jakkolwiek już niefunkcjonujące) zostało zrealizowane właśnie w tym miejscu. Dodatkowo nawierzchnia z kostki betonowej ograniczona jest z dwóch stron chodnikiem i krawężnikiem betonowym o wysokości ok. 5-6 cm tworząc niejako rynnę. Już samo takie ukształtowanie drogi powoduje, że wody opadowe z jej powierzchni spływają w kierunku odwodnienia liniowego, co przy braku odpływu wód z tego systemu powoduje stagnację wody w najniższym punkcie drogi, tj. na wysokości działki nr [...] i przepływ przez tą nieruchomość w kierunku południowym. W przypadku wystąpienia deszczy nawalnych i dodatkowego napływu wody opadowej na powierzchnię drogi z wyższej partii zlewni zjawisko to ulega intensyfikacji. Przy ekstremalnych warunkach pogodowych (22 czerwca 2021 r.) spływ wód opadowych odbywa się również przez teren innych działek - działki nr [...] (udokumentowany przez właścicielkę tej nieruchomości).

Zdaniem organu I instancji ukształtowanie drogi jw. należy uznać za stan zastany. Droga wraz z przyległą zabudową została zrealizowana przez dewelopera ponad 10 lat temu. Zgodnie z mapą inwentaryzacji powykonawczej, opracowanej w 2010 r. dla działki nr [...] przez uprawnionego geodetę, rzędne terenu w częściach ogrodowych rozpatrywanych nieruchomości przewyższają odpowiadający poziom jezdni. W ocenie organu nie ma zatem znaczenia realizacja ogrodzeń na działkach nr [...], [...] i [...], gdyż teren po stronie południowej tych ogrodzeń i tak był pierwotnie wyższy od poziomu drogi - działki nr [...] (teren został sztucznie podniesiony w trakcie budowy). Nie znajduje również potwierdzenia w zgromadzonym materiale fakt nadsypania (podniesienie poziomu) działek nr [...] i [...]. Z mapy jw. również wynika, że teren ogrodowy tych działek przewyższał odpowiadający poziom działki drogowej nr [...] już w stanie pierwotnym (tuż po realizacji zabudowy). Organ dał wiarę oświadczeniom właścicieli działek nr [...] i [...], że nie podnosili terenu swoich nieruchomości. Prowadzenie prac np. ogrodowych nie należy traktować jako niwelacji terenu zmieniającej kierunki spływu wód opadowych. Fakt nawożenia i rozplantowania ziemi na ww. nieruchomościach musiałby być zauważony przez wnioskodawczynię, która korzysta z tej samej drogi dojazdowej i dodatkowo graniczy z działką nr [...], a takiego faktu nie zaobserwowała.

W ocenie organu I instancji zalanie działki wnioskodawczyni 22 czerwca 2021r. i 15 lipca 2021 r. było spowodowane wystąpieniem dwóch ściśle ze sobą połączonych czynników. Pierwszy to naturalne ukształtowanie terenu, gdzie działka nr [...] zlokalizowana jest na kierunku skoncentrowanego spływu wód opadowych ze zlewni o powierzchni 9 ha. Drugi czynnik to wystąpienie katastrofalnych opadów deszczu, które miały miejsce 22 czerwca 2021 r. i 15 lipca 2021 r.

Organ I instancji stwierdził, że art. 234 P.w. nie znajduje zastosowania do sytuacji występowania katastrofalnych opadów deszczu, a jak wskazała strona postępowania przy normalnych opadach deszczu nie ma problemu zalewania.

Wskazał, że kompleksowe uregulowanie stosunków wodnych na szerszym obszarze, np. gminy, nie jest i nie może być rozpatrywane, ustalane, przesądzane i rozstrzygane w trybie postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 234 P.w. w konkretnej sprawie i z udziałem indywidualnych podmiotów.

Podsumowując organ I instancji wskazał, że w rozpatrywanym przypadku brak jest przesłanki wystąpienia zmiany stanu wody na gruncie bo istniejący stan na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...] należy uznać za zastany (pierwotny), co oznacza brak możliwości nakazania przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Stwierdził, że do rozstrzygnięcia sprawy nie są w tym konkretnym przypadku konieczne wiadomości specjalne, którymi nie dysponowałby organ (a sprawę analizował pracownik, który posiada wykształcenie w zakresie inżynierii wodnej i zarządzania zasobami wodnymi, posiada wiedzę z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej, kilkunastoletnie doświadczenie w prowadzeniu spraw związanych z naruszeniem stosunków wodnych i tym samym dysponuje wiadomościami specjalnymi, niedostępnymi przeciętnemu wykształconemu człowiekowi). Rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało przy tym przeprowadzenia specjalistycznych badań technicznych, przy pomocy środków, którymi organ nie dysponuje, co jednoznacznie wskazywałoby na konieczność powołania biegłego dysponującego takimi możliwościami technicznymi zbadania sprawy. Ponadto stan zastany (pierwotny) ustalono na podstawie mapy opracowanej przez uprawnionego geodetę w 2010 r.

K. L. złożyła od powyższej decyzji odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przedmiotowej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego (art. 234 P.w.) oraz przepisów proceduralnych - art. 7, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000), dalej "K.p.a.", poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na wybiórczym i dowolnym wykorzystaniu treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ponadto brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji oraz hydrologii.

Wniosła o dopuszczenie dowodów z mapy do celów projektowych opracowanej przez geodetę uprawnionego z 25 lipca 2022 r., 8 fotografii oraz decyzji Kolegium z 4 października 2021 r. znak SKO.PW/4171/50/2021, a także o dopuszczenie na podstawie art. 84 § 1 K.p.a. dowodów z opinii biegłych geodety i hydrologa.

Skarżąca zarzuciła, że organ I instancji błędnie ustalił umiejscowienie najniższego punktu w drodze stanowiącego miejsce spiętrzenia wody na granicy działek nr [...] i [...], gdy w rzeczywistości punkt ten leży przed garażem skarżącej.

Zarzuciła, że dowód z opinii geodezyjnej i hydrologicznej przeprowadzony w sprawie znak WS-08.6331.3.2020.AZMŁ, w ramach którego analizowano m.in. zmiany stosunków wodnych na działce nr [...], w ogóle nie podlegał analizie w niniejszym postępowaniu. Podniosła, że wykonanie na działkach nr [...], [...] i [...] trwałych ogrodzeń murowanych wzdłuż ich granic oraz podniesienie terenu działek nr [...] i [...] zmieniło kierunek i natężenie odpływu wód z terenu działki nr [...], ze szkodą dla właścicieli działki nr [...], powodując zwiększenie intensywności zalewania tego budynku wodami opadowymi. Wskazała, że w tego typu sprawach regułą powinno być przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.

Zakwestionowała ustalenie części stanu faktycznego na podstawie materiałów prasowych.

Podniosła, że twierdzenia o "katastrofalnych deszczach", czy zajścia "siły wyższej" wymagają dowodów, choćby w postaci porównania skumulowanych danych z wiarygodnych źródeł, np. Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 15 listopada 2022r., znak SKO.PW/4171/100/2022, na podstawie art. 234 P.w. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji po przeprowadzonym bardzo szczegółowo postępowaniu administracyjnym ustalił, że na ww. działkach nie nastąpiła zmiana stanu wody i w konsekwencji nie znajduje zastosowanie art. 234 P.w.

Dalej Kolegium stwierdziło, że odwołanie nie jest uzasadnione, zatem zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy.

Organ odwoławczy przywołał i wyjaśnił treść art. 234 P.w. Wskazał, że spowodowane przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie, dające organom podstawę do zastosowania sankcji, to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi. Działaniem takim jest m.in. wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu, nasypanie ziemi czy gruzu na swojej działce. Jednak dla przypisania odpowiedzialności za zmianę stosunków wodnych niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego miedzy tym działaniem a szkodą. Sam fakt dokonania określonej zmiany nie jest wystarczający do zastosowania art. 234 P.w., konieczne jest jeszcze ustalenie, że dokonana przez właściciela zmiana spowodowała zmianę stanu wody na gruncie i w rezultacie doprowadziła do powstania realnych szkód na gruntach sąsiednich. Szkoda w rozumieniu analizowanego przepisu musi być realna, objawiać się negatywnym uszczerbkiem majątkowym w aktywach strony, albo powodować sytuację, w której niemożliwym byłoby użytkowanie nieruchomości w sposób dotychczasowy.

Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji, że ocena zmiany stosunków wodnych na gruncie wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. Nie jest w zasadzie możliwe dokonanie takiej oceny wyłącznie na podstawie wrażeń wzrokowych. W Wydziale Kształtowania Środowiska UMK zatrudniony jest pracownik, który posiada wykształcenie w zakresie inżynierii wodnej i zarządzania zasobami wodnymi, posiada wiedzę z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej, kilkunastoletnie doświadczenie w prowadzeniu spraw związanych z naruszeniem stosunków wodnych i tym samym dysponuje wiadomościami specjalnymi. Rozstrzygnięcie sprawy - zdaniem Kolegium - nie wymagało przeprowadzenia specjalistycznych badań technicznych, przy pomocy środków, którymi by Prezydent nie dysponował.

Ponadto stan zastany (pierwotny), zgodnie z mapą inwentaryzacji powykonawczej, opracowanej w 2010 r. dla ww. działek przez uprawnionego geodetę wskazał na rzędne terenu wykluczające aktualnie twierdzenie o podwyższeniu terenu. Ponadto akta zawierają m.in. materiały mapowe z różnych okresów czasu, profil NMT oraz kopię "Projektu zjazdu z ul. L. na działkę nr [...] obr. 13 Nowa Huta w Krakowie wraz z drogą dojazdową".

W aktach sprawy znajdują się również dane opadowe z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej z 22 czerwca 2021 r. i 15 lipca 2021 r. oraz dane z okresów poprzedzających jak również kopia projektu "Koncepcja odprowadzania wód deszczowych ze zlewni zawartej między ul. P. , S. i L. do nr [...] w Krakowie" opracowanego na zlecenie K. L. i P. L.. Według powyższego projektu zlewnia ciążąca w kierunku nieruchomości zlokalizowanych przy drodze dojazdowej na działce nr [...] usytuowana jest między ul. K. , P. , S. i L. do nr [...].

Kolegium przychyliło się zatem do stanowiska organu I instancji, że w tym konkretnym przypadku nie było konieczności skorzystania ze środka dowodowego w postaci opinii biegłego, gdyż ustalenie stanu faktycznego zgodnie z art. 7 i art. 77 §1 K.p.a. mogło zostać oparte na dowodach samodzielnie zebranych i przeprowadzonych przez organ I instancji.

Stan faktyczny sprawy został bardzo szczegółowo przedstawiony w decyzji I instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę tylko na najważniejsze ustalenia w tym procesie. I tak, teren nr [...] tej działki jest ogólnie płaski z niewielkimi lokalnymi spadkami. Krawężnik chodnika wzdłuż drogi dojazdowej (działka nr [...]) na wysokości działki nr [...] przewyższa poziom jezdni o ok. 5 cm. Na terenie działki nr [...] brak jest widocznych śladów prac ziemnych. W postępowaniu administracyjnym ustalono, że w stanie pierwotnym (zastanym) tuż po realizacji osiedla mieszkaniowego teren działki nr [...] przewyższał w części ogrodowej poziom drogi (kratki wpustowej jw.) o ok. 18 cm.

Krawężnik chodnika wzdłuż drogi dojazdowej (działka nr [...]) na wysokości działki nr [...] przewyższa poziom jezdni o ok. 5 cm.

Zgodnie z oświadczeniem strony ukształtowanie części ogrodowej działki nr [...] nie zmieniło się od czasu zakupu nieruchomości, żadna ziemia nie była przywożona. Krawężnik chodnika wzdłuż drogi dojazdowej (działka nr [...]) na wysokości działki nr [...] przewyższa poziom jezdni o ok. 5 cm.

Zgodnie ze złożonym oświadczeniem do protokołu z rozprawy administracyjnej 10 stycznia 2022 r. - nie ma problemu z wodami opadowymi na terenie działki nr [...] przy normalnych opadach deszczu, problem jest przy ekstremalnych opadach deszczu. W stanie pierwotnym (zastanym) tuż po realizacji osiedla mieszkaniowego teren działki nr [...] przewyższał w części ogrodowej poziom drogi o 4 cm. różnica wysokości w stosunku do części południowo-wschodniej tej działki wynosi 16 cm.

Poziom działki nr [...] w części ogrodowej w sposób widoczny przewyższa poziom chodnika i jezdni. Na terenie działki deweloper składował gruz. Gruz i ziemia z terenu działki nr [...] zostały wywiezione w celu wyrównania jej terenu - dążono do wyrównania poziomu przedmiotowej działki do poziomu działki nr [...]. Po wywiezieniu gruzu i ziemi, na terenie działki nr [...] były wykonywane tylko prace ogrodnicze. Krawężnik chodnika wzdłuż drogi dojazdowej (działka nr [...]) na wysokości działki nr [...] przewyższa poziom jezdni o ok. 5 cm.

Krawężnik chodnika wzdłuż drogi dojazdowej (działka nr [...]) na wysokości działki nr [...] przewyższa poziom jezdni o ok. 5 cm.

Działka nr [...] stanowi drogę dojazdową do budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej. Jezdnia utwardzona jest kostką betonową. Na wysokości wschodniej granicy działki nr [...] w jezdni wykonane jest odwodnienie liniowe z rusztem stalowym o szerokości 35 cm i głębokości 35 cm. Odwodnienie zostało wykonane w 2010 r. przez dewelopera. Część działki nr [...] stanowi teren zielony nieutwardzony, porośnięty trawą. Wzdłuż granicy z działką nr [...] wykonana jest palisada z kamienia o wysokości ok. 15 cm, do granicy nasypany jest kamień. Teren działki [...] od strony wschodniej odpowiada wysokością poziomowi opaski betonowej przy budynku mieszkalnym, zlokalizowanym na tej działce. Opaska ta wykonana została przez dewelopera na etapie realizacji budynku. Teren działki nr [...] od strony południowej przewyższa nieznacznie teren działki nr [...]. Na terenie części ogrodowej działki nr [...] widoczna jest pokrywa zbiornika na wody opadowe. Ogrodzenie działki nr [...] od strony północnej (od strony drogi na działce nr [...]) wykonane jest w formie ażurowej, bez podmurówki.

Jak ustalił organ I instancji, problem z zalewaniem drogi występuje od 2010 r. w czasie powodzi i intensywnych opadów deszczu, zgodnie z naturalnym spadkiem terenu w kierunku południowym. Przy normalnych opadach deszczu nie występuje zalewanie drogi.

Do udokumentowanych przez wnioskodawczynię zalań doszło 22 czerwca 2021 r. i 15 lipca 2021 r. w związku z nawalnym deszczem, który spadł na Kraków. Wodociągi Miasta Krakowa SA informowały, że w zakresie działalności Spółki pozostaje utrzymanie prawidłowego funkcjonowania systemu kanalizacji ogólnospławnej, za wyjątkiem zapewnienia sprawności wpustów ulicznych, tzw. kratek, które stanowią element drogi. Każda sieć kanalizacyjna służąca do odwodnienia terenu, projektowana jest w oparciu o standard przyjmowany na deszcz o określonej częstotliwości występowania - raz na 5 lat i a czasie trwania 15 minut, przy wysokości opadu 19 mm. Opad, który zanotowano w dniu 22 czerwca 2021 r. miał charakter zjawiska ekstremalnego, którego częstotliwość występowania szacuje się na raz na 265 lat.

Podobnie miało miejsce ponad pół tysiąca interwencji małopolskich strażaków w związku z frontem burzowym w dniach 15-16 lipca 2021 r. związanych z wystąpieniem tego niebezpiecznego zjawiska. Akcje związane były przede wszystkim z udrażnianiem zalanych przepustów, studzienek oraz wypompowywaniem wody z piwnic, a także usuwaniem powalonych drzew oraz konarów, które blokowały przejezdność dróg, bądź stwarzały zagrożenie.

Przytoczone powyżej ustalenia mają na celu wykazanie braku wprowadzenia zmian stanu wody na gruntach wskazanych przez wnioskodawczynię i ustalenie, że zalewanie jej nieruchomości związane było z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi.

Odnosząc powyższe do stanu prawnego organ II instancji stwierdził, że decyzja nakazująca właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 234 ust. 3 P.w.) może być wydana, gdy zostaną spełnione łącznie przesłanki tj. właściciel gruntu zmienił stan wody na gruncie, zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie oraz zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wskazaną zmianą a szkodą na nieruchomości.

Kolegium stwierdziło, że nie wystąpiła na działkach nr [...], [...], [...] oraz [...], [...] zmiana stanu wody i w konsekwencji nie jest wymagane ustalenie przez organ I instancji występowania pozostałych przesłanek z art. 234 P.w. (szkody i związku przyczynowego). Szkody, które wystąpiły na działce wnioskodawczyni mają inną przyczynę niż wskazana we wniosku. Powołane w odwołaniu zarzuty nie mieszczą się zatem w zakresie normy prawnej art. 234 P.w.

Na poparcie swojej konkluzji organ II instancji przywołał tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 29 marca 2011 r., w której stwierdzono, że celem regulacji art. 29 (obecnie 234) P.w. jest zapewnienie niepogorszonego stanu stosunków wodnych na gruncie i zakaz ingerencji w faktyczny stan wód na gruncie, jeżeli może to szkodliwie oddziaływać na grunty sąsiednie, nie zaś regulacja stosunków wodnych na danym terenie.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że nie wystąpiła w badanym przypadku zmiana stanu wody na ww. działkach ze szkodą dla działki nr [...].

K. L. wniosła na powyższą decyzję Kolegium z 15 listopada 2022 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.:

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 84 § 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające na wybiórczym i dowolnym wykorzystaniu treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ponadto brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji oraz hydrologii, w rezultacie czego organ nie ustalił, czy doszło w realiach rozpatrywanej sprawy do zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, to jest działki o numerze ewidencyjnym [...], a w ramach ustalenia stanu faktycznego sprawy korzystając z opinii geodety w sposób błędny ustalił nawet okoliczność położenia najniższego miejsca na terenie drogi wybudowanej na działce nr [...],

- art. 77 § 4 K.p.a. poprzez brak uwzględnienia w ustalonym stanie faktycznym faktów znanych organowi I instancji z urzędu, w szczególności treści opinii sporządzonej w sprawie znak: WS-08.6331.3.2020.AZMŁ, co w rezultacie doprowadziło do niezastosowania normy prawnej z art. 234 ust. 3 P.w.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o:

1. dopuszczenie w postępowaniu sądowym dowodu z dokumentu w postaci decyzji Kolegium z 4 października 2021 r. znak SKO.PW/4171/50/2021 na fakt tego, że Prezydent prowadzi postępowanie dotyczące zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich dotyczące między innymi działki nr [...], w którym zgodnie z treścią art. 138 § 2 K.p.a. Kolegium wskazało, że przedmiot tego postępowania wymaga dopuszczenia opinii biegłego, ponieważ istotne okoliczności stanu faktycznego wymagają dla ich prawidłowego ustalenia wiadomości specjalnych z zakresu hydrologii;

2. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji;

3. zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zarzutów skarżąca powtórzyła argumentację podnoszoną w trakcie postępowania i zawartą w odwołaniu.

Zarzuciła, że organ I instancji w ogóle nie dokonał ustaleń w zakresie zmian stanu wody na gruncie, skupiając się na tym, że na terenie działki o numerze [...] istniała od ponad 10 lat droga, a następnie tendencyjnie i wybiórczo wykorzystał fragmenty z protokołu z rozprawy administracyjnej, aby bez zasięgania opinii biegłych i bez ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy "ustalić", że nie doszło do zmiany stosunków wodnych. Błąd ten powielił w całej rozciągłości organ II instancji.

Skarżąca podniosła również, że Prezydent ustalił część stanu faktycznego powołując się na treści pochodzące rzekomo z materiałów prasowych, jednakże nie podał w zaskarżonej decyzji administracyjnej żadnych danych pozwalających zidentyfikować źródło pochodzenia tych treści. Organ II instancji nie przeprowadził w ogóle własnych ustaleń faktycznych, aprobując błędnie ustalony stan faktyczny przez organ I instancji.

Zarzuciła, że nie sposób zgodzić się z poglądem przedstawionym przez organ II instancji, jakoby posiadanie przez bliżej nieokreślonego pracownika organu I instancji wiedzy specjalistycznej wyłączało konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i jej analizy.

Opinia biegłego jest szczególnie istotna w sytuacji, gdy istnieje różnica stanowisk pomiędzy właścicielami gruntów sąsiednich, a także w sytuacji istniejących wątpliwości co do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych lub ich ocen merytorycznych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Od 16 maja 2022 r. obowiązujący dotąd stan epidemii został zastąpiony stanem zagrożenia epidemicznego.

Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020r., poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2).

Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

W niniejszej sprawie Przewodniczący II Wydziału WSA w Krakowie wyznaczył na 5 kwietnia 2023 r. posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów. Skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne w trybie wyżej opisanym, poprzedzone było próbą uzyskania od stron i uczestników postępowania potwierdzenia istnienia technicznych możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 23 lutego 2023 r., k. 31). Jednak nie uzyskano od wszystkich stron i uczestników postępowania potwierdzenia posiadania ww. technicznych możliwości.

Skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów umożliwiło jej rozstrzygnięcie bez szkody dla wyjaśnienia sprawy. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron i uczestników, bowiem podnoszone przez nich argumenty są rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz skargę, odpowiedź na skargę i inne pisma procesowe. Z tych względów Sąd rozpoznał na podstawie cytowanego powyżej art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Kontrola Sądu w niniejszej sprawie dotyczyła decyzji Kolegium z 15 listopada 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia, że na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...] nie nastąpiły zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie, tj. na działkę nr [...], a w konsekwencji odmowy nakazania na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. właścicielom ww. działek przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom.

Sąd aprobuje rozstrzygnięcie i ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Należy także stwierdzić, że istotne elementy stanu faktycznego przedstawiają się tak, jak to wskazał organ II instancji. Zakres możliwego orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie jest wyznaczony granicami sprawy administracyjnej, określonej przepisami prawa materialnego, a to art. 234 P.w.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu; spełnia co do zasady wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., a treść uzasadnienia decyzji świadczy o tym, że wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich relewantnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu i wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Ustalenia i rozważania organu przedstawione w uzasadnieniu decyzji nie uzasadniają usunięcia jej z obrotu prawnego, wobec prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy Sąd podziela argumentację rozstrzygnięcia organu II instancji, ponieważ jest ona zgodna z obowiązującym prawem i, wbrew zarzutom skarżącej, nie jest sprzeczna z dominującym orzecznictwem sądów administracyjnym w tym przedmiocie. Poczynione w przedmiotowej sprawie ustalenia organu II instancji obejmują okoliczności istotne dla wydanego rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia, że w ciągu ostatnich pięciu lat od złożenia wniosku przez skarżącą nie wystąpiły zmiany stanu wody na gruncie, kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na gruncie położonych wyżej działek sąsiednich wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł, ze szkodą dla działki skarżącej.

W konsekwencji organy zastosowały w sprawie odpowiednie przepisy prawa i zweryfikowały negatywnie istnienie przesłanek do rozstrzygnięcia w postaci żądanych przez skarżącą nakazów. Ustalenia stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, które w uzasadnieniu decyzji zostały w wystarczającym zakresie powołane, znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie budzą one istotnych zastrzeżeń co do ich prawidłowości.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji stanowił art. 234 P.w., zgodnie z którym:

1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane.

5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt.

Należy tu ponownie podkreślić, że zakres orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie jest limitowany przesłankami określonymi ww. przepisem prawa. Poczynione w przedmiotowej sprawie ustalenia organu II instancji obejmują okoliczności istotne dla wydanego rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia poprzedniego i aktualnego stanu wody na gruncie.

Nie było w sprawie sporne, że budynek przy ul. L. 54c usytuowany na działce nr [...] jest częścią zrealizowanej w 2010 r. większej inwestycji, obejmującej działki od nr [...] do [...] i położone na nich budynki od nr [...] do [...], w zabudowie jednorodzinnej bliźniaczej. Powyższe działki usytuowane są kolejno obok siebie na osi zbliżonej do kierunku wschód-zachód. Dojazd do ww. działek zapewnia od ulicy L. droga wewnętrzna zlokalizowana na działce [...] sąsiadująca z ww. działkami od północy.

Nie było też przedmiotem sporu, że przed realizacją osiedla obecna wschodnia część działki nr [...] była zlokalizowana w osi dna lokalnej doliny o przebiegu północ-południe (z lekkim odchyleniem w kierunku wschodnim). Osiedle domów jednorodzinnych zostało zbudowane w poprzek tej doliny (k. 24-25 akt adm.). Zlewnia ciążąca w kierunku nieruchomości zlokalizowanych przy drodze dojazdowej na działce nr [...] usytuowana jest między ul. K. , P. , S. i L. do nr [...]. Zlewnia ta zajmuje powierzchnię 9 ha.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że ww. obszar narażony jest na negatywne skutki opadów nawalnych. Skutki takich katastrofalnych opadów z przyczyn oczywistych nasilają się wraz z postępującą zabudową uprzednio niezabudowanego obszaru, w związku m.in. z ograniczeniem obszaru umożliwiającego naturalne wsiąkanie wody (infiltrację).

Dlatego też kwestie stosunków wodnych pomiędzy poszczególnymi właścicielami sąsiednich nieruchomości dotykają również właścicieli działek położonych na południe od objętych niniejszym postępowaniem (np. działka [...]) oraz na północ (np. działki nr [...], [...] i [...]), co podnosiła również skarżąca, a co potwierdza np. powoływana przez nią decyzja Kolegium z 4 października 2021 r. znak SKO.PW/4171/50/2021, czy też wyrok WSA w Krakowie z 20 kwietnia 2022 r. sygn. II SA/Kr [...].

Nie budzi wątpliwości, że droga na działce nr [...] została zrealizowana w poprzek lokalnej doliny i jej spadki podłużne ciążą do najniższego punktu, który znajduje się w okolicy działki skarżącej nr [...] (profil NMT – k. 26 akt adm.). Nawierzchnia z kostki betonowej ograniczona jest z dwóch stron chodnikiem i krawężnikiem betonowym o wysokości ok. 5-6 cm, zrealizowanymi w 2010 r. w ramach budowy osiedla, tworząc niejako rynnę. Ukształtowanie drogi powoduje, że wody opadowe z jej powierzchni spływają w kierunku najniższego punktu drogi (na wysokości działki nr [...]) i dalszy przepływ przez tę nieruchomość w kierunku południowym.

W przypadku wystąpienia deszczy nawalnych (jak w ekstremalnych warunkach pogodowych w czerwcu i lipcu 2021 r.) i dodatkowego napływu wody opadowej na powierzchnię drogi z wyższej partii zlewni, zjawisko to ulega intensyfikacji. Spotęgowane jest to również wodą napływającą od strony ul. K. zgodnie z naturalnym spadkiem terenu w kierunku południowym.

Główną kwestią sporną w sprawie było podnoszone przez skarżącą twierdzenie, jakoby wykonanie trwałych ogrodzeń na działkach nr [...], [...] i [...] wzdłuż granicy z działką nr [...] oraz podniesienie poziomu terenu na działkach nr [...] i [...], szkodliwie wpływało na nieruchomość stanowiącą działkę nr [...].

Przechodząc do wyjaśnienia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa należy po pierwsze wskazać, że zgodnie z art. 234 ust. 3 w zw. z ust. 5 P.w., jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, gdy właściciel tych gruntów sąsiednich złożył stosowny wniosek przed upływem 5 lat od dnia, w którym dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

W toku przedmiotowego postępowania wyjaśniającego w sposób niebudzący wątpliwości organy prawidłowo ustaliły, że ostatni stan wody na gruncie w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy wynika przede wszystkim ze stanu ustalonego w wyniku budowy osiedla w 2010 r., następnie modyfikowanego celem zniwelowania negatywnych skutków budowy osiedla dla działek sąsiednich (ostateczna decyzja Prezydenta z 5 kwietnia 2011 r. nakazująca wykonać współwłaścicielom działki nr [...] urządzenia zapobiegającego szkodom umożliwiającego swobodny odpływ wód opadowych z działek nr [...], [...] i [...] – położonych wyżej, na północ od drogi).

Niewątpliwym jest, co organy ustaliły w sprawie jednoznacznie, że rzędne poszczególnych fragmentów działek objętych postępowaniem odpowiadają danym z mapy inwentaryzacji powykonawczej opracowanej w 2010 r. Powyższe zweryfikowano w takcie rozprawy administracyjnej 10 stycznia 2022 r. połączonej z oględzinami terenowymi. Wyżej wymienione ustalenia potwierdzono również na materiałach mapowych z różnych okresów czasu, profilu NMT oraz kopii "Projektu zjazdu z ul. L. na działkę nr [...] obr. 13 Nowa Huta w Krakowie wraz z drogą dojazdową".

Nie budzi wątpliwości Sądu, że zarzucona przez skarżącą nieścisłość co do precyzyjnego umiejscowienia najniższego punktu w drodze stanowiącego miejsce spiętrzenia wody na działce nr [...], nie ma istotnego wpływu na relewantne dla sprawy ustalenia.

Z kolei z uwagi na wyżej opisane ukształtowanie terenu, w tym umiejscowienie dna naturalnej doliny i ukształtowanie drogi ograniczonej chodnikiem i krawężnikiem betonowym o wysokości ok. 5-6 cm, wykonanie na działkach nr [...], [...] i [...] trwałych ogrodzeń murowanych wzdłuż ich granic nie miało istotnego wpływu na zmianę kierunku i natężenia odpływu wód opadowych.

Nie stwierdzono również podniesienia terenu działek nr [...] i [...], przy czym, co istotne, skarżąca na żadnym etapie postępowania nie wskazała konkretnego czasu ani okoliczności zrealizowania takiego domniemanego podniesienia. Rzędne terenu w częściach ogrodowych rozpatrywanych nieruchomości od 2010 r. przewyższało odpowiadający poziom jezdni.

Brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że teren po stronie południowej ogrodzeń, który i tak był pierwotnie wyższy od poziomu drogi - działki nr [...] - podniesiony w trakcie budowy, został dodatkowo nadsypany. Prowadzenia zwykłych prac, np. ogrodowych, nie należy traktować jako niwelacji terenu zmieniającej kierunki spływu wód opadowych.

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że Kolegium prawidłowo podzieliło stanowisko organu l instancji, iż w ciągu ostatnich 5 lat poprzedzających wniosek skarżącej – formułowany, k. 9 akt administracyjnych oraz precyzowany, k. 22 akt administracyjnych przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego - inicjujący poddane sądowej kontroli postępowanie, brak było działań właścicieli sąsiednich działek, które mogłyby spowodować zmiany stanu wody na gruncie. Woda opadowa spływa zgodnie z naturalnym ukształtowaniem powierzchni terenu ustalonym w wyniku realizacji osiedla w 2010 r., z uwzględnieniem wykonanego na przełomie listopada i grudnia 2020 r. urządzenia określonego decyzją z 5 kwietnia 2011 r. Wykonanie urządzenia polegało na wykonaniu kratki wpustowej w poprzek drogi, otworów z sączkami w krawężniku i wymianie gruntu na głębokości do 60 cm na żwir. Nie wpłynęło ono na rzędne terenu i jego ukształtowanie.

Jak już wyżej wskazano, powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym, w tym w dokumentach i wyjaśnieniach stron postępowania. Nie przeczy temu przedstawiona przez skarżącą dokumentacja fotograficzna.

Wyniki przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego nie pozwalają na przyjęcie, że w sprawie zostały spełnione przestanki cytowanego wyżej przepisu, tj. zmiana stanu wody na gruncie i szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie w ciągu 5 lat od dowiedzenia się przez poszkodowanego właściciela o oddziaływaniu na jego grunt. Ustalenia organu I instancji są jednoznaczne, zaś przeciwne twierdzenia skarżącej, wyrażone w pismach, odwołaniu i skardze sporządzonych przez profesjonalnego pełnomocnika, nie poparte konkretnymi dowodami, nie mogły przynieść zamierzonego skutku.

Odnosząc się natomiast do zarzutu ustalenia części stanu faktycznego na podstawie materiałów prasowych, Sąd wskazuje, że po pierwsze w myśl art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Po drugie, ogólnikowe zarzuty skarżącej nie mogą przynieść skutku zakwestionowania obiektywnie potwierdzonego przez organy wystąpienia w dniach 22 czerwca 2021 r. i 15 lipca 2021 r. opadów nawalnych w przedmiotowym rejonie. Dodatkowo wbrew zarzutom skarżącej organ zgromadził w aktach sprawy choćby właśnie dane z wiarygodnego źródła - Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej za czerwiec 2021 r. (k. 158 i 163 akt adm.), potwierdzające nawalne opady 22 czerwca 2021 r. oraz katastrofalne opady 14 i 15 lipca 2021 r.

Warunkiem koniecznym do nałożenia nakazów na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. jest powiązanie związkiem przyczynowo-skutkowym działań właściciela gruntów powodujących zmianę stosunków wodnych z występującą szkodą. Taki związek w niniejszej sprawie we wskazanym okresie nie występuje.

Organ odwoławczy dokonał w niniejszej sprawie powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią decyzji I instancji. Zbadał zarówno prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego w oparciu o akta sprawy.

Odpowiadając z kolei na dalsze zarzuty skarżącej należy wskazać, że wobec prawidłowego zebrania materiału dowodowego w sprawie i ustalenia jej stanu faktycznego, zasadne było nieuwzględnienie wniosków dowodowych składanych przez skarżącą. W szczególności zauważyć trzeba jednoznacznie ustalony stan rzeczy dotyczący spornego terenu, który wyłania się z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji. Nie stwierdzono na wskazywanych przez skarżącą działkach żadnych zmian dotyczących ich ukształtowania czy też zagospodarowania, które mogłyby wpływać na kierunek i natężenie odpływu wód opadowych i roztopowych spływających na grunt skarżącej, wykraczających poza zrealizowanie w 2010 r. budowy osiedla.

Przebieg spływu wód przy nawalnych bądź długotrwałych opadach na działkę skarżącej jest znany i nie jest kwestionowany przez strony postępowania. Okoliczności spływu wody zostały wystarczająco opisane i wyjaśnione w treści uzasadnienia decyzji.

Organy nie przyjęły przy tym w z góry założony sposób, że twierdzenia skarżącej są bezzasadne, a poddały je rzetelnej weryfikacji z licznymi zeznaniami świadków i pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym (mapy, zdjęcia, wyniki oględzin, wyjaśnienia stron postępowania). Weryfikacja w terenie, analiza dokumentacji oraz wyjaśnienia stron doprowadziły do negatywnej oceny podnoszonych przez skarżącą okoliczności. W tym kontekście podnoszone przez skarżącą zarzuty co do niekompletności materiału dowodowego, czy też wybiórczego, tendencyjnego i dowolnego wykorzystania treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie mogły, jako gołosłowne, przynieść zamierzonego skutku.

Należy przy tym przyznać, nawiązując do powołanego przez skarżącą orzecznictwa, że najczęściej w tego typu sprawach istotnie przydatne, a wręcz konieczne bywa powołanie biegłego geodety i hydrologa do ustalenia np. charakterystyki przepływu wody zalewającej działki, przy uwzględnieniu nie tylko aktualnego stanu wody na gruncie ale i możliwych wariantów rozwoju stosunków wodnych w razie zaistnienia zwyczajnych i nadzwyczajnych opadów atmosferycznych, także w świetle budowy geologicznej i spadku terenu, stanu rowów odwadniających lub innych urządzeń wodnych. Częstokroć wartościowymi dowodami okazują się również zdjęcia lotnicze.

Jednak w przedmiotowej sprawie organy ustaliły w przekonywujący sposób, że w latach 2010-2021 nie było zmian stanu wody na gruncie wskazywanych przez skarżącą zabudowanych działek, a zbudowanie murowanych ogrodzeń nie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym ze szkodami na działce skarżącej. Zatem dalsze powoływanie dowodów, w tym opinii biegłego, nie było uzasadnione okolicznościami niniejszej sprawy.

Podobnie nie było zasadne domaganie się przez skarżącą dowodu w postaci opinii geodezyjnej i hydrologicznej przeprowadzonej w sprawie znak WS-08.6331.3.2020.AZMŁ, czy też znak SKO.PW/4171/50/2021. Należy bowiem zaznaczyć, że podobnie jak w pozostałych wymienionych w niniejszym uzasadnieniu innych sprawach dotyczących stosunków wodnych, w sprawach tych orzekano o wzajemnych relacjach pomiędzy innym zestawem działek niż w sprawie niniejszej. Zatem treść ww. opinii nie mogła być adekwatnie zastosowana do przedmiotowej sprawy. Nie jest bowiem sporne, że budowa osiedla, w tym drogi na działce nr [...], wpłynęła na stosunki wodne wobec działek położonych na północ i południe od osiedla. To jednak bynajmniej nie implikuje automatycznie faktu szkodliwego wpływu budowy wyżej położonych części osiedla na niej położone działki tego samego osiedla.

Organy dokonały analizy podnoszonej domniemanej zmiany stosunków wodnych na działce nr [...] w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy.

Podsumowując, jakkolwiek dowody z opinii biegłego bywają pomocne, a czasem nieodzowne w sprawach dotyczących stosunków wodnych, to w realiach niniejszej sprawy ich przeprowadzenie nie mogło doprowadzić do wniosków innych niż ustalone przez organy. Zatem zarzut braku wszechstronnego rozpatrzenia i błędnej oceny zebranego materiału dowodowego nie mógł przynieść zamierzonego skutku.

Oceniając natomiast polemikę między skarżącą i organami w kwestii, wystarczającej lub nie, wiedzy i doświadczenia pracownika organu do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bez powoływania opinii biegłego, Sąd z jednej strony powtórnie podziela stanowisko co do potrzeby przeprowadzenia takiego dowodu w bardziej skomplikowanych sprawach dotyczących stosunków wodnych, z drugiej zdecydowanie podziela też ugruntowane w orzecznictwie stanowisko co do kompetencji określonych organów administracji publicznej.

I tak, oceniając kompetencje określonych organów administracji publicznej do załatwiania spraw administracyjnych podkreślić trzeba, że skoro konkretne sprawy załatwiane są przez te organy samodzielnie, zaś ocena istotnych jej okoliczności dokonywana jest w granicach obowiązującego prawa i w ramach przyznanych organom kompetencji, tym samym w składzie tych organów zatrudnieni są specjaliści z określonych dziedzin, którym powierzono rozpatrywanie i rozstrzyganie problemów powstałych na tle konkretnych spraw administracyjnych. Nie można zatem automatycznie przesądzać by regułą stawało się powoływanie przez te organy biegłych w zakresie rozpatrywanych przez nie spraw (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 2009 r. sygn. II GSK 878/08).

Szczególnie w przypadku większych gmin, takich jak Miasto Kraków, posiadających wyodrębnione specjalistyczne struktury, jak Wydział Kształtowania Środowiska, wyspecjalizowane w konkretnej dziedzinie, należy zwrócić uwagę na wiedzę, doświadczenie i wykształcenie pracowników organu w zakresie inżynierii wodnej i zarządzania zasobami wodnymi, hydrologii i gospodarki wodnej.

Merytoryczna treść uzasadnienia decyzji I instancji i sposób prowadzenia postępowania potwierdza rzetelną fachowość zajmujących się sprawą urzędników, niedostępną przeciętnemu mieszkańcowi.

Wskazane przez organy zasadnicze obiektywne przyczyny takiego a nie innego samorzutnego kształtowania się stosunków wodnych w pochyłym terenie z naturalnym zagłębieniem, szczególnie w przypadku opadów katastrofalnych, nie mają decydującego wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie. Kluczowe znaczenie miał bowiem fakt stwierdzenia braku zmian stanu wody na gruntach wskazywanych przez skarżącą ze szkodą dla niej w ciągu ostatnich 5 lat przed złożeniem wniosku.

Z akt sprawy wynika, że nieruchomość skarżącej jak i niektóre działki sąsiednie w przedmiotowym obszarze, nie są w pełni chronione od szkodliwych oddziaływań spływu wody w przypadku niekorzystnych warunków pogodowych. Skoro jednak jest to przede wszystkim skutek naturalnego ukształtowania terenu i budowy osiedla w 2010 r., zaradzenie temu problemowi winno przybrać formę zgodnych działań sąsiadów i Gminy w zakresie zlewni, a brak jest podstaw w tym przypadku do władczych rozstrzygnięć na podstawie art. 234 P.w.

Jak słusznie podnosił organ II instancji, kompleksowe uregulowanie stosunków wodnych na szerszym obszarze nie jest i nie może być rozpatrywane, ustalane, przesądzane i rozstrzygane w trybie postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 234 P.w. w konkretnej sprawie i z udziałem indywidualnych podmiotów (por. np. wyrok WSA w Białymstoku z 10 czerwca 2014 r. sygn. II SA/Bk 265/13).

Na marginesie można zaznaczyć, że co prawda art. 234 ust. 5 P.w. przewiduje w takich okolicznościach umorzenie postępowania, ale skoro skarżąca jednocześnie wskazywała na zmiany stanu wody na gruncie dokonane rzekomo przez właścicieli sąsiednich działek, a z drugiej strony żądała wydania decyzji nakazowej w trybie przepisów art. 234 ust. 3 P.w. dotyczących naruszenia stanu wody na gruncie w ostatnich 5 latach, to ten rodzaj rozstrzygnięcia organów należy w sprawie zaakceptować.

Reasumując, zarzuty skargi okazały się niezasadne, a niezgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z oczekiwaniami skarżącej nie może być utożsamiana z naruszeniem prawa przez organy. Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z poszanowaniem przepisów prawa procesowego, a w szczególności: art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i § 4, art. 80, art. 84 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.

Sąd nie stwierdził naruszenia żadnego ze wskazanych w odwołaniu i skardze przepisów, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Takich naruszeń Sąd w sprawie nie stwierdził, dlatego oddalił skargi, o czym orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a