Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 201/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: dart. 4 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 276
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst  jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi ze skargi K. P. na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 roku ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodek postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) oraz art. 22 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 276 ze zm.) (dalej także jako "ustawa o kombatantach"), Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2019 roku ([...]).

Powyższa decyzja została podjęta w poniższym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia [...] czerwca 2019 roku K. P. (dalej także jako "skarżący") wniósł o przyznanie mu uprawnień kombatanckich, wskazując, że jego ojciec A. P. wraz ze swoją rodziną, w tym Skarżącym, zostali wysiedleni z wioski K. w gminie O. w okresie [...] – [...] 1939 roku przez III Rzeszę do obozu przesiedleńczego w M., a następnie w dniu [...] grudnia 1939 zostali odtransportowani z obozu M. (L. M.) do T. M. zlokalizowanego w Generalnym Gubernatorstwie. Do wniosku załączono pismo Archiwum Państwowego w Łodzi z dnia [...] maja 2019 roku ([...]).

Pismem z dnia [...] czerwca 2019 roku (k. 13 akt adm.) Skarżący wskazał, że jego zdaniem spełnia przesłanki do stania się kombatantem, które określono w ustawie o kombatantach, dodając, że oprócz przebywania w obozie przesiedleńczym w M., przebywał później przymusowo także w obozie pracy ([...]) w T. M., gdzie mieszkał razem z innymi Ż. . Skarżący podniósł, że uczestniczył wtedy w codziennej selekcji i przeglądaniu więźniów i mężczyzn na wywóz do obozu w T. .

Pismem z dnia [...] czerwca 2019 roku ([...]) (k. 18 akt adm.) organ zwrócił się do Miasta T. M. o pomoc w ustaleniu, czy ulica [...] w T. M. w sierpniu 1941 r. znajdowała się w granicach zamkniętego Getta, na które odpowiedziano pismem z dnia [...] lipca 2019 roku ([...]) (k. 26) o braku informacji oraz przekazaniu zapytania do Gminy [...] w Ł. . Miasto T. M. pismem z dnia [...] września 2019 roku (k. 81 akt adm.) zawiadomiło organ, że nie uzyskało odpowiedzi od Gminy W. Ż. w Ł. .

Pismem z dnia [...] czerwca 2019 roku ([...]) (k. 19 akt adm.) organ zwrócił się do skarżącego o nadesłanie dalszych dokumentów, na które Skarżący odpowiedział pismem z dnia [...] lipca 2019 r., wskazując jednocześnie skład własnej wysiedlonej rodziny oraz zaświadczenie Archiwum Państwowego w Łodzi z dnia [...] czerwca 2019 roku (k. 22 akt adm.) o deportacji z obozu w M. do Generalnego Gubernatorstwa. Pismem z dnia [...] lipca 2019 roku (k. 33-35) Skarżący uzupełnił wniosek o następne dokumenty, w ramach których przedłożył wydruk z portalu straty.pl, z którego wynikało, że został on sklasyfikowany jako nieletnia ofiara wojny, a represji podlegał jako dziecko deportowane w (do) T. M..

Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 roku Archiwum Akt Nowych przekazało kopie dokumentacji zachowanej w zespole akt Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie" dotyczącej Skarżącego wraz z załącznikami (k. 36-78 akt adm.).

Zawiadomieniem z dnia [...] września 2019 roku (k. 83 akt adm.) Departament Współpracy ze Stowarzyszeniami i Ewidencji Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powiadomił Skarżącego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego. Jednocześnie na podstawie art 79a § 1 k.p.a. organ poinformował, że nie zostały spełnione przesłanki prawa materialnego konieczne do wydania decyzji pozytywnej, a także że skarżący mógł uzupełnić materiał dowodowy o dalszą dokumentację.

W piśmie z dnia [...] października 2019 roku (k. 86 akt adm.) Skarżący podniósł, że stanowisko organu o braku dowodów świadczących o tym, że przebywał w Getcie, jest błędne, gdyż wszelkie dokumenty, które udało się zgromadzić w trakcie postępowania świadczą o tym, że skarżący tam przebywał. Wskazano, że należy przeprowadzić przesłuchanie strony, czyli Skarżącego, a treść zeznania (k. 85 akt adm.) Skarżący załączył do pisma.

Decyzją z dnia [...] października 2019 r. ([...]), na podstawie art. 21 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b-c, art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił K. P., s. A. , przyznania uprawnień kombatanckich. W szczegółowym uzasadnieniu organ przedstawił historię Skarżącego oraz różne miejsca i okresy jego pobytu w czasie okupacji. Zdaniem organu w stosunku do K. P. nie została spełniona przesłanka represji w postaci przebywania w getcie z przyczyn narodowościowych i rasowych (art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach). Tak samo nie została spełniona także przesłanka represji w postaci przebywania w miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w despocji hitlerowskich władz bezpieczeństwach (art. 8 ust. 1 ustawy o kombatantach) oraz w obozach określonych na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy o kombatantach, gdyż obóz przejściowy w m. M. nie został wymieniony w wykazie miejsc odosobnienia, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 listopada 2014 r. w sprawie miejsc odosobnienia, a których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U. z 2014 r., poz. 1564). Zdaniem organu, w ustawie o kombatantach nie ma podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu represji, których doznał wnioskodawca.

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2019 roku (k. 92-93) K. P. zwrócił się do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący przedstawił własną argumentację w sprawie.

Celem uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, pismami z dnia [...] listopada 2019 r. (k. 34-35 akt adm.) organ zwrócił się o pomoc w ustaleniu czy ulica [...] oraz ulica [...] w T. M. w sierpniu 1941 roku znajdowały się w granicach zamkniętego getta do Oddziału w T. M. Archiwum Państwowego w P. T. oraz do Ż. Instytutu Historycznego im. E. R.. Pismem z dnia [...] listopada 2019 roku Archiwum Ż. Instytutu Historycznego im. E. R. przesłało posiadaną dokumentację (k. 98-110 akt adm.). Pismem z dnia [...] listopada 2019 roku Oddział w Tomaszowie Mazowieckim Archiwum Państwowego w P. T. przesłało posiadaną dokumentację (k. 112-113 akt adm.). Organ zebrał także dokumentację dotyczącą lokalizacji Getta w T. M. (k. 114-118 akt adm.).

Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. (k. 120-121 akt adm.). Departament Współpracy ze Stowarzyszeniami i Ewidencji Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powiadomił Skarżącego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego. Jednocześnie na podstawie art 79a § 1 k.p.a. organ poinformował, że nie zostały spełnione przesłanki prawa materialnego konieczne do wydania decyzji pozytywnej. Wyjaśniono jakie rodzaje represji stanowić mogą podstawę przyznania uprawnień kombatanckich. Wskazano, że skarżący mógł uzupełnić materiał dowodowy o dalszą dokumentację oraz wykazać przesłanki do wydania decyzji pozytywnej, a ich niewykazanie skutkować będzie wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem Skarżącego.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 roku ([...]) Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2019 roku ([...]). W uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo wyjaśnił podstawę prawną odmowy oraz fakty historyczne, które organ przyjął za podstawę decyzji, przywołując także informacje historyczne wynikające z dokumentacji zebranej w toku postępowania odwoławczego.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 roku K. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2020 roku ([...] Skarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, a w szczególności brak wyjaśnienia okoliczności związanych z pobytem skarżącego w obozie przejściowym w M. (L. M.), oraz

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1b ustawy o kombatantach poprzez błędne uznanie, że nie istnieją podstawy do przyznania skarżącemu uprawnień wynikających z tej ustawy.

Skarżący wniósł o:

1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej;

2. zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji o przyznaniu skarżącemu uprawnień przewidzianych w ustawie o kombatantach;

3. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie Skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla skarżącego pełnomocnika do reprezentowania;

4. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Skarżący nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, gdyż był ofiarą represji w czasie II Wojny Światowej. Zdaniem Skarżącego, organ nie przeanalizował sytuacji skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 1b ustawy o kombatantach. Skarżący przedstawił także fakty historyczne, mogące mieć wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] lutego 2019 roku Szef Urzędy do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając ponownie uzasadnienie zbieżne z uzasadnieniem skarżonej decyzji.

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] marca 2020 roku (sygn. akt IV SPP/Po [...]) przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.. Pismem z dnia [...] lipca 2020 roku Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w P. poinformował o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu adw. A. T., o czym został on powiadomiony w dniu [...] lipca 2020 roku (k. 18-19 akt sąd.)

W związku z sytuacją epidemiologiczną na terenie kraju pismami z dnia [...] lipca 2020 roku (k. 22, 24 akt sąd.) Wojewódzki Sąd Administracyjny poinformował strony o zamiarze rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz zwrócił się o potwierdzenie w terminie 14 dni od daty doręczenia czy strona postępowania sądowego wyraża zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, z tym zastrzeżeniem że nieudzielenie odpowiedzi w terminie równoznaczne będzie z brakiem sprzeciwu strony co do rozpoznania sprawy w takim trybie.

Pismem pełnomocnika Skarżącego z dnia [...] sierpnia 2020 r. (k. 30-31 akt sąd.) wyrażono zgodę skarżącego na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz złożono wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego pełnomocnikowi z urzędu z uwzględnieniem należnego podatku od towarów i usług (opłata nie została zapłacona w całości lub w części).

W związku z oświadczeniem pełnomocnika Skarżącego o wyrażeniu zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i brakiem wniosku organu o przeprowadzenie rozprawy zarządzono rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym (k. 36 akt sąd.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

Na wstępie Sąd jest zobowiązany wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs? ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ).

Przystępując do wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazuje, że dostrzega szczególnie ciężkie i drastyczne doświadczenia, które były udziałem K. P. i jego w pełni uzasadnione poczucie krzywdy spowodowanej doświadczeniami wojny. Jednocześnie jednak, nie sposób nie dostrzec, że sądy administracyjne kontrolują legalność działalności administracji publicznej, przy czym, co trzeba zaznaczyć, czynią to w ramach sprawowanego - wymiaru sprawiedliwości - (art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Sprawując wymiar sprawiedliwości i rozstrzygając sporne zagadnienia sądy uprawnione są do wyważenia racji stron procesu - w ramach -wykładni i stosowania relewantnych norm prawnych. Badając legalność działań Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w sprawie zainicjowanej wnioskiem K. P. o przyznanie mu uprawnień kombatanckich, Sąd również działał w granicach prawem wytyczonych.

Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 – dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego - które miało wpływ na wynik sprawy - jak również przepisów postępowania, które - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dostrzegł też naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania. Podkreślenia wymaga, że uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego doznaje ograniczenia, bowiem może ono nastąpić tylko wówczas, jeżeli uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie, w przypadku naruszenia przepisów postępowania, przez możliwość istotnego wpływu na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2005, s. 458). Jednocześnie przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji gdy przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego treść decyzji byłaby taka sama (por. A. Kabat [w;] B. Dauter, A. Kabat, M. N.-M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2016, s. 624). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd musi zatem mieć na uwadze, czy uchylenie zaskarżonego aktu z uwagi na stwierdzone uchybienia może doprowadzić do wydania decyzji o innej treści na skutek ponownego rozpoznania sprawy.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 22 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 276 ze zm. – dalej jako: "ustawa o kombatantach) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096 ze zm., aktualnie: Dz.U. 2020, poz. 256 – dalej jako: k.p.a.). Na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy o kombatantach, kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Kwestią bezsporną pozostaje, że przesłanki określone w art. 1, ani art. 2 ustawy o kombatantach nie ziściły się w przypadku K. P.. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach wyjaśnia, że represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych:

a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady,

b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa,

c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o kombatantach uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom, z zastrzeżeniem ust. 2.

Istota sporu dotyczy natomiast pobytu K. P. w Getcie w T. M., oraz w bliżej nieokreślonym "obozie pracy", a także pobytu w Obozie Przejściowym w M.. Poza sporem pozostaje, że K. P. urodził się w [...] r. i w chwili wybuchu wojny miał [...] lat. Kwestią bezsporną pozostaje wysiedlenie Rodziny Skarżącego z wioski K. na przełomie [...] i [...] 1939 r. do Obozu Przesiedleńczego w M., a następnie w grudniu 1939 r. do Generalnego Gubernatorstwa – T. M.. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania: z przyczyn narodowościowych i rasowych w gettach.

K. P. wniósł o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w Getcie w T. M., do którego – jak Skarżący podał we wniosku – został odtransportowany w dniu [...] grudnia 1939 r. W aktach sprawy znajduje się Zaświadczenie Rady Opiekuńczej Powiatowej w T. M. potwierdzającej, że A. P. (ojciec Skarżącego) wraz z rodziną, składającą się z 7 osób został wysiedlony z O. i w dniu [...] grudnia 1939 r. przybył do T. M., gdzie zamieszkiwał pod adresem przy ul. [...], a następnie od [...] marca 1941 r. ul. [...] nr [...] (k.9 i k. 56 akt adm.). Odnosząc się do żądania Skarżącego dotyczącego przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w Getcie w T. M. należy w pierwszej kolejności wskazać, że Getto to zostało utworzone w grudniu 1940 r. Ogłoszenie dotyczące prawa mieszkaniowego i pobytów Ż. w T. M., w § 1 informujące o - planowanym - utworzeniu oddzielnego terenu mieszkalnego (Getto), który będzie ograniczony wymienionymi ulicami, pochodzi z [...] maja 1940 r. (Kopia Ogłoszenia z Archiwum Państwowego w P. T., potwierdzona za zgodność z oryginałem, k.112 akt adm.). Jak natomiast wynika z opracowań historycznych Państwowego Wydawnictwa Naukowego, Getto w T. M. zostało utworzone w grudniu 1940 r. (a więc rok po przybyciu do T. M. Rodziny Skarżącego). Rodzina nie mogła zatem zostać zameldowana w grudniu 1939 r. na ternie Getta, ponieważ wówczas ono jeszcze nie istniało. Powstanie Getta w T. M. w grudniu 1940 r. potwierdza też opracowanie Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, pt. "Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945, PWN, W. 1979 (27 akt adm.). Podkreślić należy, że na mocy § 2 Ogłoszenia z [...] maja 1940 r. dotyczącego prawa mieszkaniowego i pobytów Żydów w T. M. zamieszkujący na terenie, na którym – miało zostać utworzone - Getto N. i P. zostali zobowiązani do opuszczenia tego obszaru wraz z rodzinami, urządzeniami domowymi, przyrządami rzemieślniczymi i wszelkim ruchomym majątkiem (k. 112 akt adm.). Z akt sprawy wynika, że Rodzina Skarżącego w marcu 1941 r. została przemeldowana i zamieszkała przy ul. [...]. W toku postępowania Organ poczynił szczegółowe ustalenia dotyczące obszaru Getta, które w grudniu 1940 r. zostało utworzone w T. M.. Ustalenia te dokumentuje zarówno Ogłoszenie dotyczące prawa mieszkaniowego i pobytów Ż. w T. M. z dnia [...] maja 1940 r., jak i Plan der Stadt i dokumentacja mapowa znajdujące się na k. 144-116 akt adm., z której w sposób nie budzący wątpliwości, że jakkolwiek ul. [...] znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie Getta w T. M., to sama nie była jego częścią. Getto to składało się z 3 dzielnic, które zostały opisane szczegółowo w relacji S. T. w listopadzie w 1947 r., która po uwierzytelnieniu udostępniona została Organowi prowadzącemu postępowanie w niniejszej sprawie przez Archiwum Ż. Instytutu Historycznego im. R. (k.110 akt adm.). Ogrodzenie terenu Getta zostało ukończone [...] grudnia 1941 r., jednak jak wspominał S. T. możliwe było jego opuszczanie i jak wskazywał "codziennie mieszkańcy Getta nie bacząc na śmierć przekraczali Getto na stronę aryjską w celach szmuglu żywności do Getta lub na żebraninę. Tym ostatnim procederem trudniły się dzieci (...). Wędrówka na stronę aryjską kosztowała wiele setek żyć dorosłych i dzieci". We wspomnieniach tych opisano również, że przy przekraczaniu Getta "na dzielnicy aryjskiej" dochodziło do morderstw, ofiarami których padały dzieci, które mordowano w szczególnie bestialski sposób, znęcając się nad nimi przed zamordowaniem (k.103 akt adm.). Te dane potwierdzają, że Skarżący mógł być świadkiem wielu egzekucji przeprowadzanych na Żydach. Jak wynika jednak ze wspomnień S. T., codziennością było zarówno opuszczanie Getta przez jego mieszkańców, jak i egzekucje ludności żydowskiej poza granicami Getta. Skarżący jako mieszkaniec ul. [...] - bezpośrednio - sąsiadującej z terenem Getta, z całą pewnością był świadkiem tych zdarzeń. Nie oznacza to jednak, że kiedykolwiek mieszkał na terenie Getta. Do likwidacji Getta w T. M. doszło w okresie od 31 października do [...] listopada 1942 r. Szczegółowo poszczególne etapy likwidacji Getta zostały opisane również przez S. T., i jak wynika z nich 15.000 osób wywieziono do Treblinki, podczas samej akcji likwidacji Getta rozstrzelano 600 osób. Około 900 osób, które pozostawiono przy życiu, 2 miesiące później (6 stycznia 1943 r.) poddano "Akcji [...]". Następnie przeprowadzono "Akcję purimową" – w dniu [...] kwietnia 1943 r. Likwidacja obozu pracy w T. M. nastąpiła [...] maja 1943 r., a pozostałych przy życiu 38 osób wywieziono finalnie do O. i innych obozów zagłady.

Skarżący urodził się [...] lutego [...] r. W chwili przybycia do T. M. (grudzień 1939 r.) miał [...] lat, a w dacie likwidacji Getta w T. M. miał zaledwie [...] lat. Jak wynika z informacji uzyskanych z Archiwum Akt N. na podstawie zachowanych archiwalnych kartotek meldunkowych Urzędu Miejskiego w O. W. ustalono, że A. P. (Ojciec Skarżącego) wraz z J. P. z d. W. (Matka Skarżącego), Z. P. (obecnie B., Siostra Skarżącego), H. P. (obecnie P., Siostra Skarżącego) od [...] grudnia 1941 r. pozostawali zameldowani w O. W. gdzie zamieszkiwali do wyzwolenia (k. 72 akt sąd.). Jakkolwiek, w dokumencie tym nie wymieniono K. P., to w 1941 r. miał on [...] lat. Skarżący nie twierdzi natomiast aby kiedykolwiek w okresie wojny został oddzielony od swojej Rodziny. Jednocześnie, w aktach sprawy znajduje się kserokopia karty zawierającej dane adresowe Rodziny Skarżącego, z której wynika, że w dniu [...] kwietnia 1941 r. rodzina ta została wymeldowana czasowo do O. , a następnie po 3 miesiącach (również czasowo) – w dniu [...] lipca 1941 r. do R. (k. 56 akt adm.).

Jak wynika zatem ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału, jakkolwiek Skarżący jest przekonany, że przebywał w Getcie w T. M., to z akt sprawy wynika, że Getto to powstało rok po przybyciu Jego Rodziny do T. M. (grudzień 1940 r.), a z dostępnych dokumentów wynika, że Rodzina Skarżącego już 4 miesiące po utworzeniu tego Getta (07 kwietnia 1941r.) została czasowo wymeldowana do O. . Jednocześnie brak jakiegokolwiek dokumentu, czy świadka, który byłby w stanie potwierdzić fakt pobytu K. P. w Getcie w T. M.. Zauważyć trzeba, że Organ ustalił dokładnie obszar, który w którymkolwiek momencie stanowił obszar tego Getta. Pomimo, to na podstawie dostępnych dokumentów nie udało się potwierdzić aby K. P. (lub członkowie Jego Rodziny) kiedykolwiek zamieszkiwali na terenie Getta w T. M.. Potwierdzono natomiast zamieszkiwanie Rodziny Poprawa w - bezpośrednim - sąsiedztwie tego Getta. Należy podkreślić, że uzyskane i załączone do akt materiały opisują szczególne warunki, które panowały w Getcie w T. M. (osoby zamieszkujące na terenie Getta, do pewnego momentu mogły je opuszczać, a nawet kupować poza terenem Getta żywność). Te ustalenia potwierdzają zatem, że Skarżący mieszkając w T. M., sam nie przebywając w Getcie mógł być świadkiem bezpośrednich represji wobec mieszkańców Getta. Podkreślić należy, że przeświadczenia Skarżącego (który urodził się w [...]r.) o fakcie zamieszkiwania w Getcie w T. M. nie potwierdzają żadne dokumenty. W aktach sprawy znajdują się natomiast zeznania świadków, którzy potwierdzają, że cała rodzina Skarżącego od 1942 r. do 1945 r. zamieszkiwała w Z. (pod O. W.). Dane te pozostają spójne z danymi pochodzącymi z Zasobu Archiwum Akt N. (k. 72 akt sąd.). Świadek W. B., podała natomiast, że dokładnie pamięta przyjazd rodziny P. "ponieważ pierwszą noc zamieszkali u nas w domu". W. B. podała też, że od marca 1942 r. do stycznia 1945 r. K. P. pracował pod przymusem w gospodarstwie rolnym N. o nazwiskach F. H. i W. (k. 52 akt adm.). Oświadczenie to jest zbieżne z oświadczeniem innego świadka – S. K. (k. 50 akt adm.). Oświadczenia świadków są dodatkowo spójne z informacjami zawartymi w zaświadczeniach z Zasobu Archiwum Akt Nowych, że N. W. E. był zameldowany w O. W. w okresie od [...] listopada 1940 r. do [...] stycznia 1945 r. (k. 48 akt adm.), a [...] F. H. był zameldowany w O. W. w okresie od [...] listopada 1940 r. do [...] stycznia 1945 r. (k. 47 akt adm.). Jak wynika z zeznań świadków praca tam polegała na zbieraniu ziemniaków, kamieni, poganianiu zwierząt, orce, siewie.

Z kolei inny świadek F. M. oświadczyła, że Rodzina Skarżącego została w 1939 r. wywieziona do T. M. i utrzymywała z nią kontakt do 1943 r., później tę rodzinę spotkała dopiero w 1945 r. "w K. , na swym gospodarstwie" (k.40 akt adm.). Z kolei świadek F. M. oświadczył, że w "obozie przebywał A. ojciec K. P., z którym jednak utracił kontakt w 1943 r., a odzyskał w 1945 r. kiedy spotkał go w K. w jego gospodarstwie (k.68 akt adm.). Należy wskazać, że oświadczenia te pozostają niespójne z pozostałym materiałem dowodowym, skoro nie tylko inni świadkowie, ale również archiwalne dokumenty potwierdzają, że Rodzina Skarżącego jeszcze w 1941 r. została wymeldowana z T. M., do O. (k. 56 akt adm.) i następnie tam zameldowana w tym samym roku (k. 72 akt adm.).

Przeprowadzonemu przez Organ postępowaniu dowodowemu, jak i dokonanej przez Organ ocenie materiału dowodowego nie sposób w ocenie Sądu zarzucić braku rzetelności. Postępowanie administracyjne zostało w niniejszej sprawie przeprowadzone w sposób prawidłowy. Z uwagi na przedstawione w niniejszym uzasadnieniu okoliczności, żaden z podniesionych w skardze zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie. W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniono i udokumentowano w aktach wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Rozpoznając sprawę dokonano wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego i ocena ta znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Podkreślić należy, że analizując materiał dowodowy, Organ może wyciągać swobodne wnioski i swobodnie decydować o tym, jakie przepisy materialnego prawa zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie w sprawie ustalenia faktyczne. Ocena dowodów przez organ administracji publicznej staje się dowolną dopiero wtedy, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny dowodów. Te granice nie są jednak w żaden sposób bezpośrednio określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów rozpatrywane być musi w każdej konkretnej sprawie administracyjnej, przy uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji faktów i zdarzeń. Należy wreszcie wskazać i na treść art. 75 k.p.a., który wprowadza otwarty katalog dowodów i żadnemu z nich nie nadaje pierwszeństwa. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że organy administracji publicznej uchybiły zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej niż przeprowadzona przez organy administracji publicznej. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego może być, bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie organu wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji administracyjnej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ administracji publicznej stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. W okolicznościach badanej sprawy zaskarżona decyzja odpowiada tak sformułowanym wymogom, stąd niezasadne są podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania i to w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić należy, że Skarżącemu umożliwiono skorzystanie z wszystkich dostępnych gwarancji procesowych. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych mając na względzie realizację standardów wynikających z treści art. 7 i 8 oraz art. 80 k.p.a. uzyskawszy informację od Skarżącego, że on sam nie jest w stanie wystąpić do Archiwum Akt Nowych, sam zwrócił się o dane na temat K. P. z zasobu Archiwum Akt Nowych. Dokumentacja ta została załączona i znajduje się w aktach sprawy, jednak żaden z dokumentów nie potwierdza faktu zamieszkiwania Rodziny Skarżącego na terenie Getta w T. M.. Na podstawie dostępnej dokumentacji i zeznań świadków nie potwierdzono również faktu, pobytu K. P. w jakimkolwiek innym miejscu, o którym mowa w art. 4 ustawy o kombatantach. Podkreślić trzeba, że na podstawie art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o kombatantach przepisy tej ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania: z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady, w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa; z przyczyn narodowościowych i rasowych w gettach; z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych: w więzieniach oraz poprawczych obozach pracy i poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR; w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Przepisy ustawy o kombatantach stosuje się także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia.

Nie ustalono w toku postępowania, aby którakolwiek z tych przesłanek ziściła się w przypadku K. P.. Sam Skarżący jakkolwiek wskazuje, że zamieszkiwał na terenie Getta w T. M., to również nie był w stanie okoliczności tej nawet uprawdopodobnić. Jednocześnie, w toku postępowania ustalono, że ul. [...] – wbrew przekonaniu Skarżącego – nie stanowiła części Getta. Jakkolwiek z akt sprawy wynika, że w obozie pracy (nie wymienionym z nazwy) mógł pracować Ojciec Skarżącego, to w odniesieniu do K. P. ustalono jedynie, że od marca 1942 r. pracował w gospodarstwie rolnym N. . Podkreślić jednak trzeba, że art. 4 ust. 1 pkt b ustawy o kombatantach wskazuje, że represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w innych miejscach odosobnienia - w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych - a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Miejsca takie zostały wymienione w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2014 r., poz. 1564 z późn. zm.), wydanym na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach. Do miejsc takich nie został zaliczony ani obóz przejściowy w M., ani praca przymusowa w gospodarstwach rolnych niemieckich rolników. Jednoznaczne stanowisko w tej drugiej kwestii przedstawia judykatura (por. np. wyrok NSA z dnia [...] maja 2012 r. sygn. II OSK [...]).

Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że Organ pominął okoliczność pobytu Rodziny Skarżącego w Obozie Przejściowym w M.. Kwestią bezsporną pozostaje, że obóz w M. nie został wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 listopada 2014 r. W toku postępowania ustalono natomiast, że był to obóz założony w 1939 r. , w którym przebywała ludność polska wysiedlona m.in. z ówczesnego powiatu [...], wywożona następnie do Generalnej Guberni m.in. do T. M. (k.29 akt adm.). Dane te potwierdza literatura przedmiotu (por. M. Wardzyńska, Wysiedlenia ludności polskiej z okupowanych ziem polskich włączonych do III Rzeszy w latach 1939-1945, IPN, W. 2017, s. 181). Źródła historyczne nie potwierdzają zatem, aby Skarżący przebywał - w warunkach - o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i lit. c ustawy o kombatantach - na terytorium innym - niż objęte wykazem wydanym na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o kombatantach. Wynika to z tego, że wysiedlenie, pobyt w miejscu odosobnienia o charakterze innym niż określony w art. 4 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o kombatantach jak i przebywanie na deportacji nie jest represją, która uzasadnia przyznanie przedmiotowych uprawnień kombatanckich (por. wyrok NSA z dnia [...] kwietnia 2011 r. sygn. II OSK [...]).

Przepisy ustawy o kombatantach nie dawały więc żadnej podstawy do przyznania Skarżącemu praw kombatanckich. Organ rozpoznający sprawę działał na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) i nie mógł w tej sytuacji uwzględnić żądania Skarżącego. Do akt sprawy włączono "Zeznanie strony postępowania" autorstwa Skarżącego (k. 85 akt adm.), jednak nie dostarczyło ono żadnych nowych informacji, ponad te, które już wcześniej Skarżący przekazywał Organowi.

Kończąc postępowanie administracyjne organ dwukrotnie informował Skarżącego w trybie art. 79a k.p.a. (k.83 i k. 121 akt adm.), pomimo to Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, ani nie zgłosił żadnych nowych wniosków, których ewentualny brak rozpoznania mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając, zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw oraz, że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, orzekł jak w sentencji.