Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 266/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Asesor sądowy Jakub Polanowski Protokolant Starszy asystent sędziego Monika Bartmińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr SKO.41/3280/P/2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 4 kwietnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, dalej: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu odwołania Z. S., dalej: "podatnik", "strona", skarżący", utrzymało w mocy decyzję z dnia 27 kwietnia 2023 r. wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta Ś., dalej: "Burmistrz", "organ pierwszej instancji", w przedmiocie ustalenia podatnikowi podatku od nieruchomości za 2023 r. w kwocie 1.519 zł.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji wymierzając podatek od nieruchomości za 2023 r. za nieruchomość położoną w Ś. przy ul. W. miał na uwadze, że pozostaje ona w użytkowaniu wieczystym skarżącego. Do opodatkowania przyjęto grunty pozostałe (IG) o powierzchni 389 m2 z zastosowaniem stawki 0,47 zł za m2 (podatek – 182,83 zł) oraz pozostałe budynki o wysokości powyżej 2,20 m (BN) o powierzchni 169,10 m2 z zastosowaniem stawki 7,90 zł za m2 powierzchni użytkowej (podatek – 1.335,89 zł).

W odwołaniu, strona wniosła o uchylenie decyzji w całości z uwagi na brak konsekwencji co do definicji budynku. W jej ocenie brak podłogi zdemontowanej w wyniku prac budowlanych w przeszłości, uniemożliwia zakwalifikowanie obiektu jako budynku, co jej zdaniem, znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 48/15. Natomiast w piśmie z dnia 5 lipca 2023 r. podatnik wniósł o wstrzymanie postępowania odwoławczego w celu skorygowania decyzji z uwzględnieniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 14/21. W przypadku rozpoznania odwołania podatnik wniósł zaś o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 ustawy – Ordynacja podatkowa, gdyż zakwestionowany przez Trybunał przepis art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi podstawę prawną decyzji.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało w pierwszej kolejności, że podatnik na podstawie aktu notarialnego z dnia 25 maja 2006 r. (Rep. A Nr [...]) nabył prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] o pow. 389 m2 wraz z własnością położonego na działce budynku wymiennikowni W-4 o powierzchni użytkowej 169,1 m2. Z ewidencji gruntów wynika, iż wskazana działka to tereny przemysłowe (Ba) o pow. 0,0389 ha. Jednocześnie jest ona zabudowana budynkiem sklasyfikowanym jako pozostałe budynki niemieszkalne (rodzaj wg KST). 24 lutego podatnik złożył informację w sprawie podatku od nieruchomości wykazując jedynie grunty pozostałe i podając, że jest to plac budowy oraz wpisując, jako inne budowle, "urządzenie infrastruktury mieszkaniowej po demontażu urządzeń" o wartości 0 zł. W dniu 24 marca 2023 r. pracownicy organu pierwszej instancji dokonali oględzin ww. nieruchomości, stwierdzając, że działka zabudowana jest budynkiem niemieszkalnym, posiadającym fundamenty, ściany, dach, drzwi i okna. Ze względu na nieobecność właściciela nie dokonano oględzin wnętrza budynku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało następnie, że w świetle art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1, art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 70, ze zm.), dalej: "u.p.o.l.", a także z uwagi na fakt, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 48/15, uznał art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., w zakresie, w jakim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowlanego, który spełnia kryteria bycia budynkiem, przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, za niezgodny z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych, wywodzoną z art. 84 w związku z art. 217, w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, należy się zgodzić ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, iż położony na działce obiekt w postaci "wymiennikowni W-4" posiada cechy budynku wskazane w u.p.o.l. Nie jest zatem uzasadnione kwalifikowanie tego obiektu jako budowli.

Odnosząc się do twierdzeń strony, że budynek nie posiada podłogi, gdyż posadzka jest skuta, i obiekt jest w trakcie adaptacji (remontu), organ odwoławczy zauważył, iż podłoga, posadzka, nie są elementami definicji budynku. Czasowe pozbawienie budynku pewnego elementu wskutek podjętych prac remontowych (adaptacyjnych) nie wpływa na jego opodatkowanie. Nawet przejściowe rozebranie któregoś elementu nie pozbawia budynku jego pierwotnych cech, gdyż jest to naturalna kolej rzeczy, że w celu ułożenia nowego materiału należy zdjąć poprzedni materiał np. przy pękniętej ścianie, stropie, więźbie dachowej itp. W literaturze i orzecznictwie wskazuje się, że ustawowa definicja budynku nie uwzględnia stanu technicznego budynku. Stan techniczny budynku, czy też nawet jego "zdewastowanie", nie mają wpływu na to czy jest on budynkiem, czy też nie, w rozumieniu przepisów u.p.o.l., a w konsekwencji czy podlega opodatkowaniu.

Odnosząc się do wniosku podatnika dotyczącego wstrzymania postępowania odwoławczego, ewentualnie wznowienia postępowania z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 lipca 2023 r. sygn. akt SK 14/21, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny w pkt I orzekł wprawdzie o niezgodności z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP regulacji art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., jednakże w punkcie II odraczył moment upadku mocy obowiązującej wskazanego przepisu na okres 18. miesięcy od dnia ogłoszenia orzeczenia. Trybunał Konstytucyjny za niezgodny ze standardami wynikającymi z ustawy zasadniczej uznał jedynie przepis art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., w którym nakreślona została definicja budowli. Traktowanie natomiast budowli, jako jednej z kategorii przedmiotowych, objętej podatkiem od nieruchomości, nie zostało podważone.

W skardze do Sądu, podatnik żądając uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucił, że nie określono jednoznacznie czy wymiennikownia po demontażu urządzeń oraz instalacji jest budynkiem, budowlą, czy tylko placem budowy, ponieważ obecnie nie może być wykorzystywana w jakimkolwiek celu. Skarżący następnie zaznaczył, że przez obiekt budowlany rozumie się budynek wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Jak podkreślił skarżący, warunek "wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem" nie jest spełniony. Obiekt nie jest już wymiennikownią, ale nie są to też jeszcze gabinety lekarskie i apteka ze względu na brak ścianek działowych oraz instalacji wewnętrznych, jak też nowej konstrukcji dachu i ociepleń ścian.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja prawa bowiem nie narusza.

Ze znajdującego się w aktach sprawy podatkowej poświadczonego wypisu aktu notarialnego Rep. A Nr [...] wynika, że skarżący w dniu 25 maja 2006 r. nabył od Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w Ś.. prawo wieczystego użytkowania zabudowanej nieruchomości, tj. działki nr [...] o powierzchni 389 m2 wraz z prawem własności budynku wymiennikowni W-4 o powierzchni użytkowej 169,1 m2. Z informacji o działce z rejestru gruntów wynika, że jest ona opisana jako "tereny przemysłowe" oznaczone symbolem Ba. Należy do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych według podziału rodzaju użytków gruntowych zgodnie z § 68 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 542 ze zm.). Natomiast z wypisu z rejestru budynków wynika, że znajdujący się na tej działce budynek, wybudowany w 1995 r., opisany został według Klasyfikacji Środków Trwałych jako pozostały budynek niemieszkalny.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jak zaś wynika z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi.

Spór między stronami postępowania przed sądem administracyjnym dotyczy opodatkowania podatkiem od nieruchomości wymiennikowni W-4 o powierzchni użytkowej 169,10 m2. W ocenie skarżącego obiekt wymiennikowni nie stanowi budynku ze względu na brak podłogi, ponieważ została skuta posadzka, a ponadto brak jest w tym obiekcie instalacji, ścian działowych, nowej konstrukcji dachu oraz ocieplenia ścian.

Należy zatem zauważyć, że stosownie do treści art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., przez budynek rozumie się obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), dalej: "u.p.b.", stanowi, że przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Zgodnie z kolei z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. budowla to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Nadto stosownie do przepisów u.p.b., budowla to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe, urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową (art. 3 pkt 3).

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2017 r., o sygn. SK 48/15, orzekł, że art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zakresie, w jakim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowlanego, który spełnia kryteria bycia budynkiem, przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., jest niezgodny z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych, wywodzoną z art. 84 w zw. z art. 217 w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał podkreślił, że zarówno na gruncie u.p.b., jak i na gruncie u.p.o.l. żaden budynek nie może być jednocześnie budowlą, a żadna budowla nie może być jednocześnie budynkiem, przy czym pierwszeństwo ma zawsze kwalifikacja danego obiektu jako budynku. Definicja pojęcia budowli, zawarta zarówno w prawie budowlanym, jak i w ustawie o podatkach lokalnych, przewiduje jednoznacznie, że budowlą jest obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Oznacza to, że najpierw trzeba ustalić, czy dany obiekt należy zakwalifikować jako budynek albo obiekt małej architektury, a dopiero później można rozważać jego kwalifikację jako budowli.

Zasadna jest zatem argumentacja organów podatkowych w pierwszej kolejności analizujących cechy obiektu wymiennikowni jako budynku. Zauważyć zaś należy, że w dniu 23 marca 2023 r. pracownicy organu pierwszej instancji dokonali oględzin opodatkowanej nieruchomości, stwierdzając, że działka zabudowana jest budynkiem niemieszkalnym, posiadającym fundamenty, ściany dach, drzwi i okna. Skarżący w sposób skuteczny ustaleń tych nie podważył. Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji, że położony na działce nr 1819 obiekt budowlany "wymiennikowni W-4" posiada cechy budynku wskazane w u.p.o.l. Tym samym nie ma żadnych uzasadnionych podstaw do czynienia odmiennych rozważań w tym zakresie. Orzekające w sprawie organy dokonały oceny, co do spełnienia przez sporny obiekt przesłanek, które musi spełniać obiekt budowlany uznawany za budynek, to jest: posiadania cechy trwałego związania z gruntem, wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadania fundamentów i dachu. Argumentacja skargi tej oceny skutecznie nie neguje.

Dodatkowo należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.), podstawę m.in. wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te, w świetle poglądów prawnych prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, mają decydujące znaczenie dla wymiaru podatków lokalnych i mają walor dokumentu urzędowego. Danych tych nie może zmieniać organ podatkowy (por. np. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3109/12).

W wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania organy podatkowe słusznie przyjęły, że sporny obiekt, zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków oraz w świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego, w tym dokonanych oględzin, stanowi podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., budynek spełniający kryteria wskazane w definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 tej ustawy w związku z treścią art. 3 pkt 2 u.p.b. Odmienna zaś ocena skarżącego, nie oznacza zdaniem Sądu, że zaskarżona decyzja jest wadliwa i podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Dodać należy, że z powołanego wyżej aktu notarialnego nie wynika aby skarżący nabył objętą nim nieruchomość w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto ani z twierdzeń skarżącego, ani ustaleń organów nie wynika aby była ona zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Położony w niej budynek nie stanowi budynku mieszkalnego. Właściwa jest zatem do opodatkowania gruntu stawka mająca zastosowanie do gruntów pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, zaś do opodatkowania budynku stawka mająca zastosowanie do budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, wynikające z uchwały Rady Miasta.

Na marginesie należy zauważyć, że sposób opodatkowania przedmiotowej nieruchomości był kontrolowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawach o sygn. I SA/Lu 10/16, I SA/Lu 644/17 oraz I SA/Lu 508/18. Skargi w tym przedmiocie zostały oddalone.

Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), skarga została oddalona.