Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 117/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 9, art. 7 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
article: art. 5, art. 7 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: art. 21 par. 3, art. 122, art. 123 par. 1, art. 166 par. 1-2, art. 187 par. 1, art. 191, art. 200a par. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Protokolant: st. asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2020 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku w sprawie określenia A sp. z o.o. (dalej: "skarżąca", "spółka") wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 rok w kwocie 107.971,36 zł.

Organ odwoławczy potwierdził ustalenia Prezydenta Miasta Ł., że spółce nie przysługiwało zwolnienie z opodatkowania nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 1170 – dalej: "u.p.o.l.").

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, iż spółka jest właścicielem i użytkownikiem wieczystym następujących nieruchomości gruntowych i budynkowych położonych w Ł.:

- przy ul. A 98, działka nr 144/6 w obrębie [...], o powierzchni 1110,00 m2, oznaczona w ewidencji symbolem Bi - inne tereny zabudowane, zabudowanej budynkiem o powierzchni użytkowej zadeklarowanej przez spółkę 4308,90 m2;

- przy ul. B 2/4, działka nr 144/5 w obrębie [...], o powierzchni 382,00 m2, oznaczona w ewidencji symbolem Bi - inne tereny zabudowane, zabudowanej budynkiem o powierzchni użytkowej zadeklarowanej przez spółkę 365,00 m2.

Łączna powierzchnia gruntów wynosi 1.492,00 m2, a powierzchnia użytkowa budynków wynosi 4.673,90 m2. Powierzchnia gruntów i budynków jest zgodna ze składanymi informacjami, przy czym spółka stwierdziła, że posiadane przez nią nieruchomości są zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Organ pierwszej instancji opodatkował je stawkami przewidzianymi dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy powołał się na pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2019 roku (które wpłynęło do SKO w dniu 4 listopada 2019 roku), w którym potwierdzono fakt wpisania do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...], pod nr [...] na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] roku, dawny Dom Handlowy A, wzniesiony w latach 1909 - 1911 dla M. G., usytuowanego przy ul. A 98 u zbiegu z ulicą B (obręb [...], działka nr 144/6). Organ zaznaczył jednak, że w latach 2014 - 2015 właściciel nieruchomości nie wystąpił do Miejskiego Konserwatora Zabytków o uzgodnienie wykonania jakichkolwiek prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych w ww. budynku. W dniu 9 marca 2016 roku Miejski Konserwator Zabytków skierował do spółki pismo w sprawie niezwłocznego usunięcia odklejających się foli umieszczonych na witrynach i drzwiach wejściowych, wskazując jednocześnie na niezadowalający stan techniczny elewacji budynków. Poinformował także właściciela, iż w tej sprawie zostało przesłane pismo do Powiatowego Inspektora Nadzoru o sprawdzenie utrzymania wymienionego obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym, zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane.

Z kolei dawne Kino A, wzniesione w 1908 roku, usytuowane przy ul. B 4 (obręb [...], działka nr 144/5) zostało wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] pod nr [...], na podstawie decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] roku. W latach 2014 - 2016 właściciel budynku nie wystąpił do Miejskiego Konserwatora Zabytków o uzgodnienie wykonania jakichkolwiek prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych w tym budynku. W dniu 26 października 2017 roku upoważnieni pracownicy Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków przeprowadzili kontrolę doraźną stanu zachowania budynku. Spisano protokół z czynności kontrolnych, następnie 17 listopada 2017 roku zostały wydane zalecenia pokontrolne. Na podstawie ustaleń opisanych w protokole kontroli Miejski Konserwator Zabytków stwierdził niezadawalający stan elewacji, zarysowania stropów i korozje obróbek blacharskich.

Organ odwoławczy wskazał następnie, że powyższe informacje były podstawą dla stwierdzenia przez Miejskiego Konserwatora Zabytków, iż przedmiotowe nieruchomości nie były utrzymywane zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Dokonując kontroli doraźnych tych budynków Miejski Konserwator Zabytków działał na podstawie Porozumienia Wojewody [...] i Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku w sprawie powierzenia Miastu Ł. prowadzenia niektórych spraw z zakresu właściwości Wojewody [...], reprezentowanych przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, zawartego pomiędzy Wojewodą [...] J. C. i Prezydentem Miasta Ł. H. Z. (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] roku, poz. 190 z późn. zm.) oraz z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], na podstawie art. 38, 39 i 40 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 162, poz. 1568 ze zm. – dalej: "u.o.z.").

Następnie organ odwoławczy wskazał na art. 5 u.o.z., zgodnie z którym opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela polega w szczególności na zapewnieniu warunków naukowego badania i dokumentowania zabytku; prowadzeniu prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku; zabezpieczeniu i utrzymaniu zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie; korzystaniu z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości; popularyzowaniu i upowszechnianiu wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury. Organ podkreślił, iż z tego przepisu wynika, że istotę zachowania polegającego na utrzymywaniu zabytku zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami można sprowadzić do korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości oraz zabezpieczenia i utrzymywania zabytku w jak najlepszym stanie, co oznacza, że prace restauratorskie, konserwatorskie i roboty budowlane powinny być wykonywane na bieżąco oraz że obiekt powinien być użytkowany w sposób umożliwiający dostęp do niego jak największej grupie społeczeństwa. Spółka, przed przystąpieniem do wykonania prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych, była zobowiązana każdorazowo do uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków zgodnie z art. 36 ust. 1 u.o.z. (zgodnie z obowiązującymi wtedy kompetencjami, Miejskiego Konserwatora Zabytków). Przepis ten nakłada na właściciela zabytku obowiązek uzyskania pozwolenia na prowadzenie wymienionych prac, ale także między innymi na prowadzenie badań konserwatorskich, restauratorskich architektonicznych i archeologicznych, a także na zmianę przeznaczenia zabytku lub sposobu korzystania z niego. Ponadto, w przypadku zamiaru wykonywania robót budowlanych właściciel był zobowiązany do uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło także, iż do dnia wydania decyzji nie zostały zrealizowane prace określone w wytycznych pokontrolnych Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia 17 listopada 2017 roku; właściciel nie uzyskał także pozwolenia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na realizację ww. prac, na podstawie art. 36 u.o.z., a realizacja części niezbędnych do wykonania prac, określonych w decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] roku nie zwalania z obowiązku wykonania zaleceń pokontrolnych. W dniu 26 marca 2019 roku A Sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie pozwolenia przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na przeprowadzenie robót budowlanych polegających na naprawie elewacji budynku, na podstawie przedłożonej dokumentacji — Projekt naprawy elewacji budynku "A", a [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał pozwolenie w dniu 9 maja 2019 roku na prowadzenie ww. prac, z terminem ważności pozwolenia do dnia 30 października 2020 roku. Mając na uwadze te okoliczności organ odwoławczy uznał, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wydłużył termin wykonania dotychczas niezrealizowanych prac określonych w zaleceniach pokontrolnych Miejskiego Konserwatora Zabytków do czasu upłynięcia terminu ważności wydanego pozwolenia. W dniu 19 września 2019 roku pracownik Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Ł. przeprowadził wizję lokalną ww. obiektu, w czasie której potwierdził realizację prac objętych ww. pozwoleniem.

Z tych względów podatkowy organ odwoławczy przyjął, że od czasu formalnego potwierdzenia wykonania całości działań związanych z realizacją zaleceń pokontrolnych, tzn. od dnia 19 września 2019 roku, zabytek jest utrzymywany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik spółki A wniósł o uchylenie w całości ww. decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przypisanych. Ponadto pełnomocnik wniósł o dopuszczenie dowodu z zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Ł. z dnia [...] roku – znak [...] - na fakt utrzymywania nieruchomości przy ul. A 98 przez A sp. z o.o. zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. wskutek niezastosowania przewidzianego tą normą przedmiotowego zwolnienia w podatku od nieruchomości, pomimo tego, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego powinno doprowadzić organ podatkowy do konkluzji, że spółka utrzymywała oraz konserwowała zabytek zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i w związku z powyższym powinna mieć możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku od nieruchomości;

- art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. w zw. z art. 5 i art. 3 pkt 6 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, przez dokonanie błędnej wykładni polegającej na uznaniu, że pojęcie "utrzymania i konserwacji zabytku zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków" nakłada na posiadacza zabytku obowiązek podjęcia przy nim prac o charakterze konserwatorskim oraz renowacyjnym, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do innych wniosków;

- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej: Konstytucja RP) poprzez naruszenie zasady ochrony praw nabytych, polegające na faktycznym pozbawieniu spółki prawa do zastosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości, mimo spełnienia wymaganych przepisami prawa kryteriów;

- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 w zw. z art. 194 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm. – dalej: "O.p.") polegających na wybiórczym rozpatrzeniu materiału dowodowego i nieuwzględnieniu okoliczności przemawiających na korzyść podatnika, które mają wpływ na wymiar podatku, przez zaakceptowanie w skarżonej decyzji błędnej i sprzecznej z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego, a w konsekwencji błędnym uznaniu, że pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków znak [...] z dnia [...] roku i pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków znak [...] z dnia [...] roku korzysta z waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej;

- art. 165 § 1, art. 165a § 1 art. 188 O.p. w związku z art. 194 § 3 O.p. poprzez błędne uznanie, że nie wszczęcie postępowania dowodowego i nie przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentom: pismu Miejskiego Konserwatora Zabytków znak [...] z dnia [...] roku; pismu Miejskiego Konserwatora Zabytków znak [...] z dnia [...] roku, jest uzasadnione, mimo iż opinie Miejskiego Konserwatora Zabytków wyrażone w tych pismach nie znajdowały żadnego uzasadnienia w świetle zebranego materiału dowodowego;

- art. 166 § 1 O.p. poprzez uznanie, że połączenie postępowania w podatku od nieruchomości przedmiotowych budynków jest właściwe, mimo iż stan faktyczny budynku – A 98 i B 2/4 - jest całkowicie odmienny;

- art. 166 § 2 O.p. poprzez nie wydanie postanowienia w sprawie połączenia postępowań w podatku od nieruchomości budynków A 98 i budynku B 2/4;

- art. 124 O.p. poprzez jedynie ogólnikowe wyjaśnienie zasadności przesłanek prawnych, którymi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję, polegające na powtarzaniu twierdzeń zawartych w opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków, przy braku próby merytorycznego uzasadnienia tych tez;

- art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 570) w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 194 § 1, art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez odmowę przeprowadzenia rozprawy i zaakceptowanie błędnej oraz sprzecznej z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego, a w konsekwencji błędnym uznaniu, że budynek oraz nieruchomość gruntowa nie są utrzymywane oraz konserwowane zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło ojej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za niezasadną.

Sąd w tym składzie orzekającym nie podzielił zarzutów skargi, że organy podatkowe niezasadnie przeprowadziły jedno postępowanie w zakresie opodatkowania budynków położonych w Ł. przy ul. A 98 i B 2/4, mimo iż stan faktyczny budynków jest całkowicie odmienny i w konsekwencji powinny w odrębnych decyzjach określić stosowne zobowiązania.

W rozpatrywanej sprawie podatnikiem jest spółka kapitałowa, a więc osoba prawna, której zobowiązanie w podatku od nieruchomości powstaje z mocy samego prawa, z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania i w wysokości wynikającej ze złożonej deklaracji. Zgodnie z art. 6 ust. 9 u.p.o.l., osoby prawne są obowiązane składać, w terminie do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku i wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15. każdego miesiąca, a za styczeń do dnia 31 stycznia. Obowiązek składania deklaracji na podatek od nieruchomości dotyczy również podatników korzystających ze zwolnień przewidzianych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych (art. 6 ust. 10 u.p.o.l.).

Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że podatnik powinien w jednej deklaracji określić przedmioty opodatkowania i wpłacać właściwemu organowi podatkowemu obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości. Jeżeli jednak podatnik w deklaracji opartej na metodzie samoobliczania podatku od nieruchomości nie wykaże wszystkich przedmiotów opodatkowania, składając inne deklaracje dotyczące przedmiotów opodatkowania położonych na terenie właściwości organu podatkowego, to zobowiązanie podatkowe dotyczy sumy zobowiązań wszystkich ujętych w deklaracjach przedmiotów opodatkowania, a nie kilku odrębnych zadeklarowanych zobowiązań. Z kolei właściwy organ podatkowy, weryfikując zadeklarowane zobowiązanie, wydaje w oparciu o art. 21 § 3 O.p. jedną decyzją określającą prawidłowe zobowiązanie w danym podatku. Zgodnie z art. 21 § 3 O.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

Z tych względów za niezasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 166 § 1 i 2 O.p.

W niniejszej sprawie nie jest sporne, że nieruchomości położne w Ł. przy ul. A 98 i ul. B 2/4 zostały wpisane do rejestru zabytków odpowiednio decyzjami Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] roku i [...] roku. Należy podkreślić, iż decyzja o wpisie do rejestru zabytków, o jakiej stanowi art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ("u.o.z.") jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym ma ona cechy decyzji konstytutywnej, dlatego że to na jej podstawie dochodzi do wpisu do rzeczonego rejestru, a tym samym do objęcia konkretnego obiektu prawną formą ochrony konserwatorskiej, co przekłada się m.in. ograniczeniem uprawnień właścicielskich dysponenta takiego obiektu (np. obowiązkiem uzyskiwania pozwoleń, o których mowa w art. 36 u.o.z.). Objęcie wspomnianą prawną ochroną, ze wszystkimi jej konsekwencjami, nie wynika zatem z mocy samego prawa, ale każdorazowo wymaga konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej i następującej na jej podstawie czynności materialnotechnicznej (czynności samego wpisu). Decyzja o wpisie do rejestru ma wprawdzie również pewne cechy deklaratoryjne, w tym sensie, że potwierdza istniejący stan "zabytkowości" danego obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ale do formalnego objęcia ochroną konserwatorską konieczna jest decyzja, o której wyżej była mowa (zob. P. Antoniak, M. Cherka, P. Antoniak, F. M. Elżanowski, K. A. Wąsowski [w:] M. Cherka, P. Antoniak, F. M. Elżanowski, K. A. Wąsowski "Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz", LEX 2010, komentarz do art. 9 ustawy; wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2010r., sygn. akt II OSK 31/10 – Lex nr 953062, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Decyzje Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] roku i [...] roku o wpisie do rejestru zabytków ukształtowały przede wszystkim nowy stan prawny spornych nieruchomości, ale wyłącznie na przyszłość. Z takim charakterem decyzji o wpisie do rejestru zabytków w pełni korespondują unormowania zawarte w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.). W myśl w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z przepisu tego wynika, że zwolnieniem na jego podstawie zostały objęte wyłącznie te przedmioty opodatkowania, które zostały wpisane do rejestru zabytków. Zakresu tego zwolnienia nie można rozciągać na inne nieruchomości stanowiące odrębny przedmiot opodatkowania.

Zatem przesłankami zwolnienia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości, uregulowanego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., są:

- wpisanie gruntu, budynku indywidualnie do rejestru zabytków;

- ich utrzymanie i konserwacja zgodnie z przepisami o ochronie zabytków (wszelkie prace remontowe, konserwacyjne i pielęgnacyjne odbywają się w uzgodnieniu z konserwatorem zabytków);

- wyłączenie części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Zasadniczy spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy organy podatkowe miały podstawy do uznania, że sporne nieruchomości nie były utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, co wpływało na brak możliwości zastosowania zwolnienia z opodatkowania budynków wpisanych do rejestru zabytków, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.

W ocenie Sądu dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego określonego dla gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków nie wystarczy wykonanie jakichkolwiek prac na nieruchomości, gdyż kluczowe znaczenie ma ustalenie czy podatnik utrzymuje i konserwuje nieruchomość zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a nie czy podejmuje jakiekolwiek działania w tym zakresie (wyrok NSA z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2487/14). Skoro organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób jego konserwacji, to prawidłowym jest oparcie się organu podatkowego na informacji odpowiedniego konserwatora zabytków. Właściwym organem do oceny w tym przedmiocie jest wojewódzki konserwator zabytków, którego opinia korzysta z waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. Takie postępowanie należy uznać za właściwe w świetle przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., bowiem tym sposobem organ podatkowy uzyskuje miarodajny i wiarygodny materiał dowodowy uzasadniający, bądź negujący możliwość skorzystania przez podatnika z wymienionego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zwolnienia od podatku od nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2487/14; wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 listopada 2017 r. I SA/Kr 530/17).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie uzasadnione, a wręcz pożądane było czynienie ustaleń faktycznych na podstawie pism [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytów, w szczególności pisma z dnia 30 października 2019 roku, w których organ ten szczegółowo wskazał, z jakich względów stwierdza, że nieruchomość nie była w 2014 roku utrzymywana oraz konserwowana zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W szczególności wskazał, iż w odniesieniu do nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 98 w latach 2014 - 2015 właściciel nie wystąpił do Miejskiego Konserwatora Zabytków o uzgodnienie wykonania jakichkolwiek prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych w ww. budynku. W dniu 9 marca 2016 roku Miejski Konserwator Zabytków skierował do spółki pismo w sprawie niezwłocznego usunięcia odklejających się foli umieszczonych na witrynach i drzwiach wejściowych, wskazując jednocześnie na niezadowalający stan techniczny elewacji budynków. Poinformował także spółkę, iż w tej sprawie zostało przesiane pismo do Powiatowego Inspektora Nadzoru o sprawdzenie utrzymania wymienionego obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym, zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane. Z kolei 18 maja 2017 roku upoważnieni pracownicy Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków przeprowadzili kontrolę doraźną stanu zachowania budynku, która potwierdziła zły stan techniczny elewacji budynku, co skutkowało wydaniem w dniu 23 maja 2017 roku zaleceń pokontrolnych – wykonania prac związanych z naprawą zarysowań i ubytków tynków na elewacjach parteru i piętra oraz odparzeniami farby na sufitach podcieni wraz ze scaleniem kolorystycznym wykonanych napraw, zgodnie z programem prac konserwatorskich i warunkami określonymi w pozwoleniu Miejskiego Konserwatora Zabytków w terminie do dnia 30 listopada 2018 r.

Z kolei w odniesieniu do nieruchomości położonej przy ul. B 2/4 Wojewódzki Konserwator Zabytków również wskazał, iż w latach 2014 - 2016 właściciel budynku nie wystąpił o uzgodnienie wykonania jakichkolwiek prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych w tym budynku. W dniu 26 października 2017 roku upoważnieni pracownicy Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków przeprowadzili kontrolę doraźną stanu zachowania budynku. Spisano protokół z czynności kontrolnych, a następnie 17 listopada 2017 roku zostały wydane zalecenia pokontrolne co do naprawy elewacji budynku - uzupełnienia spękanych i zarysowanych wypraw tynkarskich, uzupełnienia powłok malarskich, naprawy lastryka na zewnętrznych schodach wejściowych, naprawy drzwi wejściowych, usunięcia ognisk rdzy na obróbkach blacharskich dachu w terminie do dnia 30 kwietnia 2018 roku.

Pełnomocnik skarżącej spółki wskazywał, iż [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał w dniu 20 października 2011 r. zaświadczenie nr [...] stwierdzające, że przedmiotowe budynki są utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Niniejsza sprawa dotyczy jednak podatku od nieruchomości za 2014 rok, a z pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytów z dnia 30 października 2019 r. wynika, że w latach 2014 – 2016 stan budynku uległ pogorszeniu.

Zgodnie z art. 5 u.o.z. opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega m.in. na prowadzeniu prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku, zabezpieczeniu i utrzymaniu zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie. Działania te mają w szczególności - ale także przede wszystkim polegać na: utrzymaniu zabytku, tj. zabezpieczeniu i utrzymaniu zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie i korzystaniu z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 grudnia 2012 r., I SA/Go 990/12, LEX nr 1276319). Co ważne, ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "niszczenie zabytku". Przepis przewiduje jedynie nakaz utrzymania go nie tylko w stanie niepogorszonym (co mogłoby sugerować akceptację dla degradacji wynikającej ze zwykłych okoliczności), lecz także w takim stanie, który pozwala zachować walory historyczne czy naukowe. Konsekwencją wywiązywania się z obowiązków wynikających z komentowanego przepisu jest możliwość skorzystania ze zwolnienia wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Przedmiotowe zwolnienie podatkowe jest zatem uzależnione od istnienia przesłanki należytego utrzymania obiektu, której ustalenie pozwala organowi podatkowemu na odstąpienie od fiskalnego obciążania właściciela zabytku w zakresie podatku od nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2013 r., II OSK 544/12, LEX nr 1369015 oraz A. Ginter, A. Michalak - Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz do art. 5, eLEX 2020).

Podatnik chcąc skorzystać z ww. zwolnienia podatkowego powinien zatem wykazać, że nieruchomość wpisana do rejestru zabytków jest przez niego utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. To na wniosek właściciela lub posiadacza zabytku wojewódzki konserwator zabytków przedstawia, w formie pisemnej, zalecenia konserwatorskie, określające sposób korzystania z zabytku, jego zabezpieczenia i wykonania prac konserwatorskich, a także zakres dopuszczalnych zmian, które mogą być wprowadzone w tym zabytku (zob. art. 27 u.o.z.). W roku 2014 spółka nie występowała do właściwych organów z wnioskiem o ewentualne zalecenia konserwatorskie nieruchomości położonych w Ł. przy ul. A 98 i ul. B 2/4. Nie można też uznać aby zaświadczenie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] r. potwierdzało jakiekolwiek prawa nabyte do ulgi podatkowej z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Podkreślić należy, że dopiero w dniu 26 marca 2019 roku skarżąca spółka złożyła wniosek o wydanie pozwolenia przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na przeprowadzenie robót budowlanych polegających na naprawie elewacji budynku, na podstawie przedłożonej dokumentacji — Projekt naprawy elewacji budynku "A".

W ocenie Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie również wniosek pełnomocnika spółki o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Ł. z dnia [...] roku, znak[...], na fakt utrzymywania nieruchomości przy ul. A 98 przez A sp. z o.o. zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wyjaśnić trzeba, iż stosownie do art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: "p.p.s.a.") sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie w tym trybie ma charakter uzupełniający i fakultatywny. Oceniając celowość jego przeprowadzenia w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, iż w sprawie nie istnieją istotne wątpliwości wymagające rozstrzygnięcia, czy nawet doprecyzowania, a stan faktyczny ustalony został wyczerpująco i znajduje odzwierciedlenie w dokumentach zgromadzonych w sprawie. Ponadto z dokumentu tego nie wynika aby sporna nieruchomość była utrzymywana w 2014 roku w stanie uprawniającym do zwolnienia jej z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Sąd pragnie również podkreślić, iż organ odwoławczy nie jest zobligowany do przeprowadzenia rozprawy na wniosek strony w każdym przypadku. Zgodnie z art. 200a § 3 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy może odmówić przeprowadzenia rozprawy, jeżeli przedmiotem rozprawy mają być okoliczności niemające znaczenia dla sprawy, albo okoliczności te są wystarczająco potwierdzone innym dowodem. Przyjęcie przez SKO stanu faktycznego sprawy jako niespornego, wykluczało potrzebę przeprowadzania dodatkowych, sugerowanych przez stronę dowodów w sprawie, a argumentacja i racje podatnika wynikały z jego stanowiska prezentowanego w złożonych pismach i odwołaniu.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

A.B.