Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 698/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 10
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Joanna Janiszewska – Ziołek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019r. nr [...], 2.zasądza od [...] Inspektora Transportu Drogowego na rzecz S. G. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 4 pkt 22 lit. t, art. 39a, art. 39j, art. 39k, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 – dalej powoływanej jako "u.t.d.") oraz lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu odwołania S. G., utrzymał w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2019 roku o nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] stycznia 2019r. w B. doszło do kontroli pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] kierowanego przez S. G.. Z ustaleń organu I instancji wynika, że wykonywał on okazjonalny przewóz osób. W chwili kontroli Skarżący dokonywał przewozu jednego pasażera. Kierowca nie dysponował podczas kontroli żadnym dokumentem pisemnym potwierdzającym umowę zawartą z pasażerem. Kontrolowany pojazd nie był wyposażony ani oznakowany jako taksówka. Przewóz był dokonywany przy pomocy aplikacji elektronicznej działającej ówcześnie pod nazwą [...].

W oparciu o wyniki powyższej kontroli organ I instancji wszczął odrębne postępowania administracyjne w odniesieniu do kierowcy jako podmiotu wykonującego transport drogowy bez wymaganej licencji oraz wobec kierowcy jako osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W wyniku postępowania prowadzonego w drugim zakresie opisanym powyżej organ I instancji stwierdził:

- wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.),

- wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.).

Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jako organ I instancji decyzją administracyjną nr [...] z [...] czerwca 2019r. orzekł o nałożeniu na S. G. kary pieniężnej w wysokości [...] zł. za ww. naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Jednocześnie – w odrębnym postępowaniu wydał decyzję nr [...], nakładającą na S. G. karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie objęte lp.1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.

P. z [...] lipca 2019r. S. G. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu odwołania Skarżący zarzucił:

1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, zwłaszcza w sytuacji, w której skarżący takiej działalności nie prowadzi;

2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego, pominięcie dowodu w postaci umowy zawartej z D. Z. (firma [...]), z których to dowodu wynika, że Skarżący nie powinien być adresatem decyzji;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust. 1, art. 92 a ust. 6 u.t.d. w zw. z lp.4.2 załącznika nr 4 do ustawy - polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 1 000 zł w sytuacji, w której Skarżący nie był zobowiązany do legitymowania się orzeczeniem o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy,

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust. 1, art. 92 a ust. 6 u.t.d. w zw. z lp.4.3 załącznika nr 4 do ustawy - polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 1 000 zł w sytuacji, w której czynności Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. i w związku z tym Skarżący nie był obowiązany do legitymowania się orzeczeniem o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywana pracy na stanowisku kierowcy,

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust u.t.d. poprzez nałożenie na Skarżącego kar pieniężnych w łącznej kwocie przekraczającej 12 000 zł albowiem decyzją nr [...] wymierzono karę w łącznej wysokości 12 000 zł, a oba zaś naruszenia stwierdzane przez organ I instancji wynikają z jednej kontroli przeprowadzonej [...] stycznia 2019r.

Po rozpoznaniu odwołania opisaną na wstępie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał przedstawione przez stronę zarzuty za niezasadne.

Organ odwoławczy zakwalifikował wykonaną przez Skarżącego usługę jako przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób, o którym mowa w art. 4 pkt 11 u.t.d. Brak prowadzenia zarejestrowanej działalności gospodarczej nie wyklucza zaś odpowiedzialności za naruszenia podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny. Na poparcie tego stanowiska organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II GSK 670/08. Obowiązek posiadania ww. orzeczenia lekarskiego wynika zaś z art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1 i art. 39m u.t.d.

Odnośnie nałożenia już na stronę kary pieniężnej w kwocie 12 000 zł (decyzją z [...] czerwca 2019r. nr [...]) organ wyjaśnił, że została ona nałożona na kierowcę jako podmiot z art. 92a ust. 1 u.t.d., co do którego wysokość kar pieniężnych określa załącznik nr 3. Podkreślił, że naruszenia nie są tożsame z opisanymi w załączniku nr 4. Wobec powyższego organ uznał, że przepis art. 92a ust. 10 u.t.d. nie ma w rozpoznawanej sprawie zastosowania.

Od powyższej decyzji S. G., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika (adwokata) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której zarzucił:

1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, zwłaszcza, że Skarżący nie posiadał statusu przedsiębiorcy;

2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; pominięcie dokumentu w postaci umowy zawartej z D. Z. z [...] grudnia 2018r., z której wynika, że Skarżący nie powinien być stroną postępowania albowiem przewóz wykonywał w imieniu zleceniodawcy,

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy - polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym Skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 1 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym Skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem,

5) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 10 u.t.d. polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w oparciu o załącznik nr 4 , podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, Skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12 000 zł zgodnie z decyzją nr [...] 52.II0831/30/19,

6) naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji,

7) naruszenie art. 107 § 2 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu w zakresie konieczności zweryfikowania czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy, czy też konieczności wyjaśnienia działania aplikacji o nazwie B.,

8) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębienia zaufania obywateli do Państwa.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 – j.t. ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie ocenie podlega, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie bądź stwierdzenie nieważności tego aktu.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach sąd uznał, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji są bowiem dotknięte uchybieniami, które w świetle powołanych przepisów uzasadniają ich uchylenie.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 92a ust. 2 u.t.d., zgodnie z którym zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. W niniejszej sprawie stwierdzono naruszenie opisane pod lp. 4.2 i 4.3. załącznika nr 4 do ww. ustawy, mianowicie brak orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (wysokość kary pieniężnej – 1000 zł) oraz brak orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (wysokość kary pieniężnej – 1000 zł).

W kontekście zarzutów skargi należy podkreślić, że okoliczności faktyczne, w których organy przypisały Skarżącemu naruszenie przepisów u.t.d. są bezsporne. Skarżący [...] stycznia 2019 roku w B., kierując samochodem osobowym marki [...], stanowiącym jego własność, wykonał usługę przewozu pasażera (A. G.). Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji mobilnej T. (obecnie B.). Za jej pośrednictwem pasażer został skojarzony ze Skarżącym jako kierowcą, który również korzystając z tej samej aplikacji telefonicznej uzyskał informację o potrzebie wykonania przewozu na określonej trasie. Pasażer zrealizował płatność za przejazd za pomocą tejże aplikacji telefonicznej, jego rachunek bankowy został obciążony odpowiednią opłatą za przejazd, skalkulowaną przez aplikację (program informatyczny). Bezsporne jest też, że Skarżący nie dysponował orzeczeniem lekarskim o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak i orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Zdaniem Sądu, prawidłowo organy zwróciły uwagę, że stwierdzony przez kontrolujących przewóz nie miał charakteru grzecznościowego. Wynika to jednoznacznie z zeznań samego Skarżącego, jak i świadka - pasażera oraz okoliczności związanych ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu i kierującego. Przewozu nie można było zakwalifikować ani jako regularnego, ani jako regularnego specjalnego, ani jako wahadłowego.

Definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna. Warto więc sięgnąć po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w prawie unijnym. I tak, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300. 88, zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009). W realiach rozpoznawanej sprawy nie można mieć jednak wątpliwości z czyjej inicjatywy doszło do poddanego kontroli przejazdu. Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji "T.", aby zamówić kurs pasażer musiał zarejestrować swoje dane i dane swojej karty kredytowej oraz zaakceptować regulamin platformy. Skarżący otrzymał zaś zlecenie przyjazdu, które zgłosił do realizacji. Zasadnie zatem, powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. organy uznały, że był to przewóz okazjonalny.

Z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE wynika, że działalność transportowa podlegająca jej rygorom to nie tylko działalność przedsiębiorców wykonujących zawód przewoźnika drogowego, ale również działalność przedsiębiorców mających zamiar wykonywać zawód przewoźnika drogowego. W drodze odstępstwa, jeżeli prawo krajowe nie stanowi inaczej, w myśl art. 1 ust. 4 lit. b) rozporządzenia, nie znajduje ono zastosowania do przedsiębiorców wykonujących usługi drogowego transportu osób wyłącznie w celach niezarobkowych lub których główna działalność nie obejmuje drogowego transportu osób.

Pojęcie przedsiębiorcy jest definiowane w art. 2 pkt 4 rozporządzenia i obejmuje osobę fizyczną lub prawną, nastawioną na osiągnięcie zysku lub nie, stowarzyszenie lub grupę osób bez osobowości prawnej, nastawione na osiągnięcie zysku lub nie, lub jakikolwiek podmiot publiczny, posiadający własną osobowość prawną lub podlegający organowi, który taką osobowość posiada, wykonujące przewozy osób lub osobę fizyczną lub prawną, wykonującą przewozy towarów w celach handlowych. Zawód przewoźnika drogowego osób w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia to działalność każdego przedsiębiorcy użytkującego pojazdy silnikowe o odpowiedniej konstrukcji i wyposażeniu, przeznaczone do przewozu ponad dziewięciu osób, łącznie z kierowcą, w celu świadczenia usług przewozu osób dostępnych publicznie lub dostępnych dla pewnych grup osób w zamian za opłatę ponoszoną przez osobę przewożoną lub przez organizatora transportu. Przedsiębiorca transportowy musi uzyskać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (art. 1 ust. 1 rozporządzenia). Wykonywanie działalności z naruszeniem rozporządzenia obarczone jest sankcjami określonymi w prawie krajowym (motyw 21 i art. 22 rozporządzenia).

Na gruncie krajowych regulacji normatywnych podejmowanie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego, zarobkowego i niezarobkowego, regulują przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zawiera ona również przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a) i b) u.t.d.). Ustawy tej nie stosuje się (art. 3 ust. 1 u.t.d.) do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów:

1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób;

2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy;

3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego.

Do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego (art. 3 ust. 2 u.t.d.).

Z kolejnych przepisów u.t.d. wynika, że:

- art. 4 pkt 1 - krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

- art. 4 pkt 4 - niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki określone w lit. a-d tego przepisu;

- art. 4 pkt 6a - przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. nr 561/2006;

- art. 4 pkt 11 - przewóz okazjonalny oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego (art. 4 pkt 7), przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9) albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 10);

- art. 4 pkt 17 - licencja oznacza decyzję administracyjną wydaną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego,

- art. 4 pkt 18 - zezwolenie oznacza decyzję administracyjną wydaną przez ministra właściwego do spraw transportu, Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniającą przewoźnika drogowego do wykonywania określonego rodzaju transportu drogowego.

W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy istniały zatem podstawy do uznania, że wykonywany przez Skarżącego przewóz miał charakter odpłatny (nie był przewozem niezarobkowym). To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na jego rzecz, lecz odbyła się ona w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji "T.", nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sąd w pełni podziela argumentację zaprezentowaną przez organy w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji w tym zakresie. Należy jedynie wyraźnie podkreślić, że sam przewóz nosił bez wątpienia znamiona odpłatnego - co zresztą nie jest kwestionowane przez Skarżącego. Okoliczność zaś do jakiego podmiotu trafiła opłata, w tym czy jej beneficjentem był Skarżący, czy "T." nie miało znaczenia dla zgodności kontrolowanych decyzji z prawem. Bezspornie został on bowiem wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i Skarżącego (za pośrednictwem firmy D. – partnera flotowego "T.") z aplikacji telefonicznej "T. ", służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi.

Wprawdzie organy nie wyjaśniły wyczerpująco zasad działania aplikacji "B. " - co stanowiło też podstawę formułowanych przez Skarżącego zarzutów, to jednak zauważyć trzeba, że w aktach sprawy znajduje się dokument "Ogólne warunki dla kierowców", który (jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji) stanowił dowód w sprawie i podstawę ustaleń organów obu instancji. Warto też zauważyć, że zasady działania ww. aplikacji są możliwe do poznania dla każdego potencjalnego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych telefonów ("smartfonów"). Nie ma więc przeszkód, aby zasady jej działania uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. Okoliczność ta (sposób funkcjonowania aplikacji) nie była poza tym sporna między stronami. Korzystał z niej tak Skarżący jak i pasażer, a opis działania aplikacji wynika z akt sprawy. To dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem.

Zdaniem Sądu, przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację "T." ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez Skarżącego świadczona jako wykonawcę przewozu, za którą był odpowiedzialny. Pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób. "T. " nie był przedsiębiorcą wykonującym przewóz, lecz podmiotem udostępniającym aplikację służącą skojarzeniu podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami. Tak samo należy ocenić działalność firmy D. (prowadzonej przez D. Z.), za pośrednictwem której Skarżący uzyskał dostęp do aplikacji "T.". Aplikacja została też wykorzystana do pobrania opłaty za przewóz. Działanie Skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób. Nie sposób podzielić zarzutów skargi, że adresatem decyzji i podmiotem realizującym usługę przewozu była firma D. Z. – firma partnerska "T.". Skarżący nie wykazał, aby pasażera z tą firmą łączyła umowa przewozu i aby został zatrudniony jako kierowca przez inny podmiot. Przedmiotem umowy zawartej przez Skarżącego z D. Z. (k. 9 akt adm.) jest "świadczenie zdalnych usług na rzecz usługobiorcę (Skarżącego) umożliwiających dostęp do platformy U. i T." – a nie wykonywanie w imieniu usługodawcy (D. Z.) usług przewozu. Pasażer i Skarżący korzystali z aplikacji "T." i to Skarżący posiadał indywidualne konto kierowcy założone w tej aplikacji za pośrednictwem partnera flotowego i to Skarżący był odpowiedzialny za zrealizowanie zamówionego przez pasażera przejazdu. W tych okolicznościach zasadnie organy ustaliły, że Skarżący podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju – i to niezależnie od tego ile razy oraz w jakim okresie Skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Natomiast usługa, taka jak realizowana przy wykorzystaniu aplikacji "T.", która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu.

W tym miejscu Sąd pragnie także zauważyć, że wyrokiem z 20 grudnia 2017 r. (sygn. akt C 434/15) Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że art. 56 TFUE w zw. z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d) dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a) dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, taką jak ta, o której mowa w niniejszym postępowaniu, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu.

Powyższy wyrok potwierdza pośrednio prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez Skarżącego. Skoro bowiem TSUE potraktował platformę konkurencyjną do "B..eu", jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to oczywistym jest, że Skarżący, jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera) również wykonywał usługę transportową (vide: wyrok WSA w Krakowie z 29 stycznia 2018 r. – sygn. akt III SA/Kr 1141/17; wyrok WSA w Gliwicach z 1 kwietnia 2019 r. – sygn. akt II SA/Gl 1048/18 - dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl – baza CBOSA).

Prawidłowych ustaleń organów nie mogą też podważać zarzuty skargi odwołujące się do ustawowej definicji "działalności gospodarczej". Jak podkreśla się bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r.- sygn. akt II GSK 670/08, z 3 kwietnia 2019 r. – sygn. akt II GSK 701/17 i 4 listopada 2009 r. – syg. akt II GSK 166/09; opublikowane na stronie internetowej j.w.) z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej.

W świetle tych uwag wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje to, czy Skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wtedy, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej. Prezentowane przez Skarżącego stanowisko sprowadza się w zasadzie do przyzwolenia na prowadzenie usług transportowych przez dowolny podmiot i wyjęcia tak świadczonych usług spod działania u.t.d. – co pozostaje w sprzeczności z obowiązującą na terenie UE zasadą reglamentacji usług transportowych. Skarżący oczekuje ustalenia, że nie można na niego nałożyć kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.t.d. tylko dlatego, że prowadzi on faktycznie pozarolniczą działalność gospodarczą bez dopełnienia obowiązku jej zarejestrowania. Oczekiwanie objęcia ochroną prawną działań naruszających obowiązujące prawo uznać należy za całkowicie bezskuteczne.

W tej sytuacji na Skarżącym ciążył obowiązek posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organy prawidłowo przyjęły zatem, że Skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez ww. orzeczeń. Wyczerpywało to znamiona naruszeń określonych w lp. 4.2 i 4.3 złącznika nr 4 do u.t.d. i art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d.

Jednakże, jak zasadnie podniesiono w skardze, nastąpiło naruszenie przez organy istotnej reguły normatywnej, wyrażonej w art. 92a ust. 10 u.t.d., kształtującej zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d. jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu w tym zakresie, tj. o braku podstaw do zastosowania art. 92a ust. 10 u.t.d. jest nietrafne i wynika z błędnej wykładni tego przepisu.

Z treści art. 92a ust. 10 u.t.d. wynika, że jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Ustawodawca stanął tym samym na stanowisku, że w takim skonfigurowaniu, w którym ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d., karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Poprzez ten sam czyn w kontekście przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d. należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Tak ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do ustawy, a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (art. 92a ust. 2 u.t.d.), to karę – stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wówczas wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń, o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ustawy.

W sprawie jest bezsporne, że w wyniku kontroli odrębnie wszczęto postępowanie w odniesieniu do Skarżącego jako podmiotu wykonującego transport drogowy bez wymaganej licencji i decyzją nr [...] na podstawie art. 92a ust. 1 wymierzono karę administracyjną w wysokości [...] zł. – tj. za naruszenie opisane w l.p. 1.1. załącznika nr 3. W postępowaniu tym Skarżącemu przypisano status podmiotu wykonującego przewóz drogowy. W uzasadnieniu decyzji objętej kontrolowaną skargą organ przyjął zaś, że Skarżący został zakwalifikowany jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, do której z mocy art. 39m u.t.d. znajdują zastosowanie wymogi ustawy określone w przepisach art. 39j i 39k u.t.d.

W tym stanie rzeczy Sąd zauważył, że za ten sam czyn, szczegółowo opisany w protokole kontroli z [...] stycznia 2019r. tj. przewóz pasażera wymierzono Skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za delikty określone w załączniku nr 3 do ustawy, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. - za delikty określone w załączniku nr 4 do ustawy. W sprawach przypisano Skarżącemu odpowiednio status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W tym stanie rzeczy zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 u.t.d. - co umknęło uwadze organów.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 i 135 p.p.s.a. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe rozważania i ocenę prawną.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Bydgoszczy z 3 listopada 2020r., wydane na mocy art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 14 maja 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV (Dz. U. z 2020r., poz. 857).