Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 820/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3d w zw. z art. 2 ust. 3c
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2023 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 3 kwietnia 2023 r. nr SKO.IV/424/1336/2023 w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 lutego 2023 r. Nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta B. (dalej: organ pierwszej instancji, Prezydent), na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") i art. 2, art. 3, art. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 141 z późn. zm.), oraz art.52 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1967,z późn. zm.), odmówiono H. K. (dalej: Strona, Skarżąca), przyznania prawa do dodatku węglowego.

W uzasadnieniu organ podał, iż sprawa rozpoznawana była w związku z wnioskiem Strony złożonym w dniu 29 listopada 2022 r. Organ przywołał podstawę prawną rozstrzygnięcia, a następnie ustalił, że na adres B. ul. [...] został przyznany dodatek węglowy wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy.

Organ podał, iż w terminie do dnia 30 listopada 2022r. nie zostały podjęte kroki formalne w celu wydzielenia odrębnego adresu dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących w odrębnych lokalach pod w/w adresem.

Prezydent wskazał, iż dodatek węglowy przyznany został dla wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy dla gospodarstwa domowego mającego w/w adres. Ponadto organ podniósł, iż z przedłożonego przez stronę postanowienia o dokonaniu częściowego podziału spadku nie wynika, że została ustanowiona odrębność lokali w przedmiotowym budynku.

Z przeprowadzonego 15 lutego 2022 r. wywiadu środowiskowego wynikało, że Strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe na parterze budynku, w budynku mieszka również córka Strony z mężem. Głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe zasilany węglem.

Organ wyjaśnił, iż odmowa przyznana świadczenia związana jest z oświadczeniem strony z 30 stycznia 2022r., że nie podjęła ona działań formalnych celem ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania.

Decyzja została doręczona stronie w dniu 28 lutego 2023 r.

Strona w dniu 10 marca 2023 r. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej od opisanej wyżej decyzji podając, że zamieszkuje pod ww. adresem w odrębnym lokalu w rozumieniu art. 2 ust. 3c-3d ustawy o dodatku węglowym, zatem spełnia przesłanki otrzymania wnioskowanego dodatku.

Skarżąca podniosła też, iż spełnia przesłanki do otrzymania dodatku węglowego, gdyż zamieszkuje w odrębnym lokalu, a wywiad środowiskowy potwierdził prowadzenie jednoosobowego, odrębnego gospodarstwa domowego. Podała, iż złożyła oświadczenie o niemożności ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania z powodu zbyt krótkiego okresu czasu na załatwienie formalności, braku odpowiedniej dokumentacji, jak również wysokich kosztów związanych z przeprowadzeniem podziału. Podniosła także, iż ustawa o dodatku węglowym nie nakazuje w żaden sposób, aby ustanowiona była odrębność lokali poprzez nadanie numeru dla każdego lokalu w budynku. Ponadto zwróciła uwagę na to, że Prezydent pozytywnie rozpatrzył wniosek o preferencyjny zakup węgla, pomimo, że pozytywnie rozpatrzono - jako pierwszy - także wniosek zięcia zamieszkałego pod tym samym adresem.

W konsekwencji wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, (dalej: SKO, organ odwoławczy), po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 3 kwietnia 2023 r. Nr SKO.IV/424/l 336/2023, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 540), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 21 lutego 2023r. Nr [...] odmawiającą przyznania dodatku węglowego.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczas przeprowadzone w sprawie czynności, przywołał podstawę normatywną rozstrzygnięcia, a następnie wskazał na wyniki wywiadu środowiskowego, w tym ustalenie, że Strona w terminie do 30 listopada 2022 r., nie podjęła działań formalnych celem ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania.

SKO wskazało, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022r. o dodatku węglowym, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Nadto SKO wskazało, iż przyjęcie zasady, że w przypadku zamieszkiwania wielu gospodarstw pod jednym adresem, otrzymują one jeden dodatek węglowy, przyznawany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy, z jednoczesną możliwością przyznania dodatków węglowych dla kilku gospodarstw domowych, jeżeli do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania, oznacza konieczność określonych działań po stronie wnioskodawcy. W konsekwencji wnioskodawca chcąc, aby jego wniosek nie został pozostawiony bez rozpoznania, powinien wykazać się inicjatywą i wskazać organowi, że niemożliwe jest ustalenie odrębnego adresu w terminie do 30 listopada 2022 r. Wobec tego możliwość przyznania dodatku węglowego powinna być rozpatrywana w sytuacji, jeżeli podjęte zostały kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania i przedstawiono np. zaświadczenie o samodzielności lokalu lub kopię złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu. Dowodem takim może być również oświadczenie wnioskodawcy o niemożliwości ustalenia w terminie do 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu, ze wskazaniem konkretnej przyczyny niemożności ustalenia odrębnego adresu.

Organ odwoławczy wskazał też, że przedłożone przez skarżącą postanowienie spadkowe nie stanowi wystarczającej podstawy dla uznania odrębności lokali w przedmiotowym budynku.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż w przypadku Strony jest spełniona przesłanka zamieszkiwania w odrębnym lokalu. Dalej wyjaśnił, że art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym uzależnia przyznanie dodatku w trybie art. 2 ust. 3d ustawy od podjęcia przez stronę dodatkowych czynności związanych z ustaleniem odrębnego miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem w odrębnych lokalach. Zdaniem organu odwoławczego obowiązkiem Strony było podjęcie sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla zajmowanego lokalu, a bezczynność strony w tym zakresie nie może być utożsamiana z brakiem możliwości dokonania prawem wymaganej czynności w ustawowo określonym terminie. Z rozstrzygnięciem SKO z 3 kwietnia 2023 r., nie zgodziła się Skarżąca wnosząc w dniu 8 maja 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wyrażając niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego z dnia 21 lutego 2023r. wydanej przez Prezydenta Miasta B. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia i wypłatę dodatku węglowego.

W uzasadnieniu skargi strona oświadczyła, że zamieszkuję w odrębnym lokalu w rozumieniu art. 2 ust 3c-3d ustawy z 5 sierpnia 2022r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2022r. poz. 1692, 1967, 2236). Podkreśliła, że spełnia przesłanki do otrzymania dodatku węglowego. Ponadto wskazała, że w dniu 15 lutego 2023 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy, który potwierdził, że prowadzi jednoosobowe, odrębne gospodarstwo domowe. Mieszka w domu, w którym znajdują się dwa odrębne piętra, z dwoma odrębnymi lokalami mieszkalnymi. W każdym z mieszkań jest osobna kuchnia oraz łazienka. Do lokali mieszkalnych wchodzi się przez klatkę schodową. W dniu 17 lutego 2023r., dosłała dodatkowo do MOPS-u w B. postanowienie Sądu z dnia 13 marca 2008r. sygn. akt [...] o nabyciu spadku i dokonaniu częściowego podziału spadku, który przedłożyła osobom, które przyszły na wywiad środowiskowy i uznały to postanowienie za istotne w przedmiotowej sprawie. Ponadto w trakcie postępowania o wypłatę dodatku węglowego złożyła oświadczenie, że w terminie do 30 listopada 2022r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, z powodu zbyt krótkiego okresu czasu na załatwienie formalności oraz braku odpowiedniej dokumentacji niezbędnej do podziału nieruchomości i wyodrębnienia lokali. Ponadto koszty związane z przeprowadzeniem podziału są zbyt wysokie i przekraczają jej możliwości finansowe. Jest osobą starszą, schorowaną, wdową.

Podniosła, że ustawa o dodatku węglowym nie nakazuje w żaden sposób, że ma być ustanowiona odrębność lokali poprzez nadanie numeru dla każdego lokalu w budynku.

Strona wskazała, że złożyła oświadczenie, w którym podała konkretne obiektywne przyczyny dlaczego do dnia 30 listopada 2022r. nie wyodrębniła lokali w nieruchomości, w której zamieszkuję.

Dodatkowo wskazała, że w dniu 29 listopada 2022r. złożyła dwa wnioski do Prezydenta Miasta B., jeden o wypłatę dodatku węglowego, a drugi o preferencyjny zakup węgla. Wniosek o preferencyjny zakup węgla został pozytywnie rozpatrzony w związku z czym nabyła od Gminy węgiel, pomimo, że pozytywnie rozpatrzono wniosek mojego zięcia (jako pierwszego), zamieszkującego pod tym samym adresem w odrębnym gospodarstwie domowym, który także na tej podstawie zakupił węgiel.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Wskazana kontrola nie oznacza jednak przejęcia przez sąd sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Przeprowadzona w sprawie kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła do stwierdzenia naruszenia prawa uzasadniającego zastosowanie kompetencji kasatoryjnych.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, z dnia 3 kwietnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji – Prezydenta Miasta B. z dnia 21 lutego 2023r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego.

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (dalej u.d.w.). Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Przez gospodarstwo domowe rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe), (art. 2 ust. 2), natomiast przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3).

Ustawodawca mocą art. 50 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1967, obowiązującego od 20 września 2022 r.) w ustawie o dodatku węglowym wprowadził w art. 2 regulację odnoszącą się do sytuacji zamieszkiwania pod jednym adresem więcej niż jednego gospodarstwa domowego. Zgodnie z brzmieniem dodanego ust. 3a i 3b - w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (ust. 3a), w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (ust. 3b).

Kolejną nowelizacją, obowiązującą od 3 listopada 2022 r., na podstawie art. 26 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2236) rozszerzono ww. regulację o kolejne zapisy. Mianowicie w myśl art. 2 ust. 3c w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W tym przypadku gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową (art. 2 ust. 3d zd. 1 i 2).

Odnotowania również wymaga, iż kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym jasno wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 210/23). Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe.

W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni złożyła w dniu 29 listopada 2022r. - pod rygorem odpowiedzialności karnej - wniosek o wypłatę dodatku węglowego, który znajduje się w aktach sprawy, w którym zaznaczono, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe. W deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw z dnia 3 grudnia 2021r., składanej do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków wskazano na zainstalowane i eksploatowane dwa źródła ciepła realizujące funkcję c.o., a mianowicie kocioł gazowy oraz kocioł na paliwo stałe z ręcznym podawaniem paliwa (paliwo : węgiel i paliwa węglopochodne).

Stwierdzić trzeba, iż dodatek węglowy przysługuje gospodarstwom domowym, które spełniają jednocześnie następujące warunki:

- głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawcy musi być kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe,

- wskazane przez wnioskodawcę źródło ogrzewania zasilane jest węglem kamiennym, brykietem lub peletem zawierającymi co najmniej 85% węgla kamiennego,

- wskazane przez wnioskodawcę źródło ogrzewania musi być wpisane lub zgłoszone do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB), o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków,

- zasadniczo wpisanie bądź zgłoszenie głównego źródła ogrzewania do CEEB uprawniające do przyznania dodatku węglowego powinno być zrealizowane do dnia 11 sierpnia 2022 r. Termin ten nie dotyczy nowych źródeł ogrzewania, tj. wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do CEEB, o których mowa w art. 27g ust. 1 w/w ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. (szczególną sytuację przewiduje art. 2 ust. 15g ustawy o dodatku węglowym).

W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie mają natomiast przepisy art. 2 ust. 3a- 3e powyższej ustawy, a mianowicie :

3a. W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem.

3b. W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.

3c. W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r, nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.

3d. W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 21 a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.

3e. W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu.

Z przeprowadzonego w dniu 15 lutego 2023 r. wywiadu środowiskowego wynika natomiast, że Skarżąca jest współwłaścicielem budynku, prowadzi jednoosobowe, odrębne gospodarstwo domowe. Mieszka w domu, w którym znajdują się dwa odrębne piętra, z dwoma odrębnymi lokalami mieszkalnymi. W każdym z mieszkań jest osobna kuchnia oraz łazienka. Do lokali mieszkalnych wchodzi się przez klatkę schodową.

Strona w dniu 30 stycznia 2023 r. oświadczyła, że nie miała możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania "z powodu skomplikowanej procedury administracyjnej związanej z wyodrębnieniem lokalu mieszkalnego oraz braku środków finansowych."

W sprawie nie było sporne, że wniosek o wypłatę dodatku węglowego został złożony w terminie a, głównym źródłem ogrzewania pomieszczeń Skarżącej, jest kocioł na paliwo stałe (węgiel).

Wobec podniesionego przez Stronę zamieszkiwania pod jednym adresem więcej niż jednego gospodarstwa domowego, na organie spoczywał obowiązek ustalenia, czy w sprawie zaistniały okoliczności będące warunkiem zastosowania wyjątku od zasady określonej w art. 2 ust. 3b analizowanej ustawy. Mowa tutaj o ustaleniach zarówno w zakresie ilości gospodarstw domowych zamieszkujących pod danym adresem, jak również braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych.

W odniesieniu do pierwszej kwestii, tj. czy w sprawie można mówić o dwóch gospodarstwach domowych zamieszkałych pod jednym adresem w rozumieniu ustawy o dodatku węglowym, zauważenia wymaga, iż organ dokonując ustaleń w tym przedmiocie ustalił, że pod jednym adresem miejsca zamieszkania występuje więcej niż jedno gospodarstwa domowe.

Z kolei co do przesłanki braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych, Sąd zważył, iż ustawodawca nie wprowadził wymogu, aby wskazana okoliczność "braku możliwości ustalenia odrębnego adresu" mogła być ustalona wyłącznie na skutek podjęcia formalnych kroków prowadzących do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, złożenia wniosku o nadanie numeru porządkowego bądź też wymagane było potwierdzenie wskazanej okoliczności konkretnym dowodem".

W ocenie Sądu strona złożyła oświadczenie, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla jej lokalu.

W związku z czym organ rozpatrujący je, zobowiązany był do dokonania oceny tego oświadczenia w kontekście zaistnienia warunków zastosowania art. 2 ust. 3d w związku z art. 2 ust. 3c u.d.w.

W wyniku niewykonania tego obowiązku organ odwoławczy przedwcześnie stwierdził, że nie zostały spełnione warunki przyznania przedmiotowego świadczenia.

Zdaniem Sądu bezpodstawne jest twierdzenie organu zawarte w zaskarżonej decyzji, że skoro w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem, to aby podjąć skuteczne starania o przyznanie dodatku węglowego, to obowiązkiem strony było podjęcie sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla zajmowanego lokalu. Przytoczony pogląd organu nie jest zasadny ponieważ przepisy u.d.w. nie wprowadzają wymienionego przez organ obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu.

W konsekwencji stwierdzić należało, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 3d w związku z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, poprzez ich nieprawidłową wykładnię, a w następstwie tego organy naruszyły art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. i wymienione naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem dotyczyło ustaleń będących podstawą rozstrzygnięcia wniosku skarżącej inicjującego postępowanie administracyjne. Ponadto – jak już była o tym mowa wyżej - w razie, gdy nie zostanie wykazane zaistnienie warunków zastosowania art. 2 ust. 3d w związku z art. 2 ust. 3c u.d.w., organ pozostawia wniosek bez rozpoznania – zgodnie z art. 2 ust. 3b cytowanej ustawy, a zatem w takiej sytuacji nie ma podstaw do wydania decyzji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wskazania dotyczące konieczności uzupełnienia ustaleń i przeprowadzenia analizy okoliczności faktycznych we wskazanym wyżej zakresie i na tej podstawie wyda rozstrzygnięcie.

Wobec tego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., należało uchylić zaskarżoną decyzję.