Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 113/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 2020 poz 2040
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Górska sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2021 r. sprawy ze skargi A Spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody z dnia 18 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie opłaty rocznej z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. wniosła skargę na decyzję Wojewody z 18 grudnia 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, z 23 stycznia 2020 r. ustalającej: 1. wysokość rocznej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej przy ul. H., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [..] o pow. 0,8600 ha, obręb Ś., objętej księgą wieczystą nr [..], dla udziału 274/100000 związanego z własnością lokalu nr [..] w kl. [..], objętego księgą wieczystą nr [..] - na kwotę 402,60 zł, 2. okres wnoszenia ww. opłaty na 99 lat od dnia 1 stycznia 2019 r.

Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy:

W dniu 7 sierpnia 2019 r. Prezydent Miasta, wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, wydał zaświadczenie potwierdzające przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wyżej pisanej nieruchomości gruntowej, w którym ustalona została wysokość opłaty przekształceniowej na kwotę 402,60 zł oraz okres wnoszenia tej opłaty na 99 lat. Pismem z 16 września 2019 r. A. wystąpiła do Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, o ustalenie okresu wnoszenia opłaty przekształceniowej w drodze decyzji w trybie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów - na 20 lat licząc od dnia przekształcenia.

Prezydent Miasta, wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, decyzją z 23 stycznia 2020 r. ustalił wysokość opłaty i okres jej wnoszenia tak samo jak w zaświadczeniu z dnia 7 sierpnia 2019 r.

Pismem z 13 lutego 2020 r. A. wniosła odwołanie od ww. decyzji.

Wojewoda rozpoznając wniesiony środek odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta, wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej, została wydana na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 2040), dalej ustawa. Zgodnie z tym przepisem jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu o przekształceniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji.

Zaświadczenie z 7 sierpnia 2019 r. zostało doręczone stronie w dniu 12 sierpnia 2019 r. Pismem z dnia 16 września 2019 r. A. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie okresu wnoszenia opłaty przekształceniowej w drodze decyzji na 20 lat licząc od dnia przekształcenia. Do wniosku załączono oświadczenie wnioskodawcy z 16 września 2019 r., że będąca przedsiębiorcą A nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, na nieruchomości, której dotyczy zaświadczenie z 7 sierpnia 2019 r. wydane przez Prezydenta Miasta, na nieruchomości stanowiącej dotychczas własność Skarbu Państwa, położonej w G. przy ul. A. H., oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie [..] jako działka nr [..] o pow. 0,8600 ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [..], ani na nieruchomości lokalowej nr [..] przy ul. A. H. zapisanej w księdze wieczystej nr [..].

Decyzją z 23 stycznia 2020 r. Prezydent Miasta, wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, ustalił wysokość opłaty rocznej z tytułu przekształcenia zgodnie z zaświadczeniem oraz ustalił okres wnoszenia tej opłaty na 99 lat od dnia 1 stycznia 2019 r. w związku z art. 7 ust. 6a pkt 1 ustawy o przekształceniu stosownie (1% stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego). Uzasadniono, że właścicielem gruntu w udziale 274/100000 przypadającym na lokal nr [..] w kl. [..] jest przedsiębiorca, a Spółka wskazała pismem z 8 listopada 2019 r., że lokal znajduje się w jej ewidencji środków trwałych oraz wydatki związane z jego utrzymaniem i eksploatacją w całości zaliczane są do kosztów uzyskania przychodu.

Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji w części dotyczącej ustalenia okresu wnoszenia opłaty przekształceniowej na 99 lat od dnia 1 stycznia 2019 r. tj. pkt 2 przedmiotowej decyzji.

Przechodząc do rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 2 tej ustawy wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia. Co do zasady, zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy przekształceniowej opłata jest wnoszona przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia i pierwotnie taki zapis miał zastosowanie do wszystkich nowych właścicieli.

Jednocześnie w art. 7 ust. 6a ustawodawca wskazał, że właściciel gruntu będący przedsiębiorcą, w odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 424 i 1086), z uwzględnieniem art. 14, może w terminie 3 miesięcy od dnia przekształcenia złożyć właściwemu organowi oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty przez okres:

99 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 1% albo

50 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 2%, albo

33 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 3%, albo

w którym suma opłat nie przekroczy wartości rynkowej nieruchomości stanowiącej podstawę ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2 - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, jest wyższa niż 3%.

Przepis ten jest konsekwencją okoliczności, że jeżeli wartość wszystkich opłat przekształceniowych wnoszonych przez przedsiębiorcę byłaby mniejsza od wartości nieruchomości, to różnica ta stanowiłaby pomoc publiczną. Pomoc taka w niektórych przypadkach mogłaby przewyższać wysokość dopuszczalnej pomocy de minimis, co wiązałoby się z koniecznością zwrotu nadwyżki. W efekcie zastosowanie do przedsiębiorców w każdym przypadku okresu 20-letniego mogłoby doprowadzić do niewypłacalności niektórych z nich. Ponadto praktyka stosowania ustawy pokazała, że niektórzy przedsiębiorcy mogli nie być świadomi, że niezłożenie oświadczenia naraża ich na daleko idące konsekwencje finansowe, wobec czego w kolejnej nowelizacji ustawodawca dodał m.in. ust. 6c, który stanowi, że w przypadku gdy właściciel gruntu będący przedsiębiorcą nie złożył oświadczenia w terminie, o którym mowa w ust. 6a, właściwy organ wydaje zaświadczenie i informuje o obowiązku wnoszenia opłaty odpowiednio przez okres, o którym mowa w ust. 6a. Oświadczenie złożone po upływie terminu, o którym mowa w ust. 6a, ale przed doręczeniem zaświadczenia uznaje się za skuteczne.

Podkreślił organ odwoławczy, że obecnie zasadą jest ustalenie okresu wnoszenia opłaty wskazanego w ust. 6a dla właścicieli gruntów będących przedsiębiorcami, w odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej.

W kontrolowanej sprawie spór powstał na tle różnej interpretacji tego właśnie sformułowania: "nieruchomość wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej". Organ pierwszej instancji uznał, że nie tylko nieruchomość, na której prowadzona jest działalność gospodarcza, zalicza się do ww. kategorii. Należą do niej także nieruchomości, które stanowią środki trwałe przedsiębiorcy i wydatki na które zaliczane są przez przedsiębiorcę do kosztów otrzymania przychodów. Skarżąca zaś uznaje, że znaczenie ma faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości i skoro złożyła oświadczenie w tym przedmiocie, a ponadto przedmiot prowadzonej przez nią działalności wskazany w PKD obejmuje działania, które w jej ocenie nie mogą być prowadzone na nieruchomości, to okres wnoszenia opłat powinien być 20-letni.

Przyznał Wojewoda, że ustawodawca nie dał jasnych wytycznych w omawianym zakresie. Odpowiedzi na takie pytanie nie przynosi również lektura uzasadnień do projektów nowelizacji i stenogramów z posiedzeń Sejmu, Senatu, czy komisji sejmowych pracujących nad tymi projektami. Tym bardziej, że ustawodawca w art. 7 ust. 6b i ust. 6d posługuje się różnymi sformułowaniami odnoszącymi się do nieruchomości. W art. 7 ust. 6b mówi o nieruchomościach "wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej", zaś w ust. 6d przewiduje, że do zaświadczenia, o którym mowa w ust. 6c, właściwy organ załącza informację o możliwości złożenia wniosku o zmianę okresu wnoszenia opłaty na okres 20 lat, pod warunkiem złożenia przez właściciela gruntu będącego przedsiębiorcą oświadczenia o nieprowadzeniu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców na nieruchomości, której dotyczy to zaświadczenie, lub wniosku o udzielenie pomocy publicznej wraz z dokumentami wymaganymi na podstawie przepisów odrębnych - odnosząc się tu do "nieprowadzenia działalności gospodarczej na nieruchomości". Sytuacji nie ułatwia okoliczność, że ust. 6b i ust. 6d wprowadzane były w osobnych nowelizacjach.

Konieczna jest zatem analiza sytuacji przez pryzmat celu, jaki ustawodawca miał osiągnąć wprowadzając wydłużony okres wnoszenia opłat. Celem zaś, jak wcześniej wspomniano, było uchronienie przedsiębiorców przed problemami finansowymi, jakie mogłoby rodzić przekroczenie limitu dopuszczalnej pomocy de minimis. Pomoc ta jest formą wsparcia przedsiębiorców przez Państwo, która z uwagi na stosunkowo niską wartość nie jest w stanie naruszyć konkurencji lub wywierać wpływu na handel między państwami członkowskimi. Warunki przyznawania tej pomocy reguluje w szczególności rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.Urz. UE L 352 z 24.12.2013, Str. 1) - do którego odsyła art. 14 ustawy o przekształceniu, a także krajowe regulacje- m.in. ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 708). Powyższe przepisy nie uzależniają tego, czy dana pomoc ma charakter pomocy publicznej od okoliczności, czy beneficjent będzie wykorzystywał np. nabytą preferencyjnie nieruchomość do prowadzenia na niej działalności. Znaczenie ma sam fakt, że nieruchomość w ten sposób jest nabywana przez przedsiębiorcę, który tym samym korzysta z warunków korzystniejszych niż rynkowe, co potencjalnie może zaburzać konkurencyjność. Analiza omawianych przepisów ustawy o przekształceniu z tego punktu widzenia prowadzi do wniosku, że znaczenie ma nie fakt, czy działalność prowadzona jest faktycznie na nieruchomości, lecz okoliczność, że nieruchomość jest nabywana przez przedsiębiorcę, który - stosownie do ust. 6b - musi wykorzystywać ją do prowadzenia działalności gospodarczej.

Zwrócił uwagę organ odwoławczy, że nie zawsze, gdy przedsiębiorca jest właścicielem nieruchomości, musi zachodzić sytuacja, w której wykorzystuje ją do prowadzenia działalności gospodarczej. Przykładem będzie osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Gdyby ustawodawca w ust. 6b wprowadził zasadę wydłużonego okresu wnoszenia opłat dla wszystkich przedsiębiorców, to w przypadku przekształcenia, każda nieruchomość takiej osoby byłaby objęta ww. przepisem - również taka, którą osoba fizyczna wykorzystuje jako prywatne miejsce zamieszkania, niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Mając na uwadze powyższe w ocenie Wojewody przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Jak wskazał organ pierwszej instancji wynika to z faktu, że znajduje się w ewidencji środków trwałych oraz to, że wydatki związane z jego utrzymaniem i eksploatacją zaliczane są przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 351 ze zm.) środki trwałe są jednym ze składników aktywów. W pkt 12 stwierdzono zaś, że aktywami są kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. Z powyższego wynika że jeżeli przedsiębiorca wykazuje dany składnik majątku w swoich aktywach, ten składnik majątku jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej.

Dodatkowo zaliczanie wydatków związanych z nieruchomością do kosztów uzyskania przychodów (niezależnie, czy zgodnie z ustawą o rachunkowości, czy ustawą z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych; j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1406 ze zm.) oznacza, że przedsiębiorca jest w stanie powiązać dany wydatek z osiągniętym przychodem. Art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości wskazuje bowiem, że w księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty. Natomiast art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stwierdza, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Oznacza to, że wydatki związane z utrzymaniem i eksploatacją nieruchomości, które zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, są powiązane z przychodami osiąganymi przez przedsiębiorcę w danym okresie. Zauważyć też należy, że z ww. przepisów nie wynika konieczność uzyskiwania przychodu bezpośrednio ze składnika majątku, którego dotyczą koszty.

Przedstawione zatem przez Spółkę informacje dotyczące zarówno bilansowego ujęcia nieruchomości, jak i wynikowego ujęcia wydatków na nią dowodzą, że jest ona wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, co uzasadniało ustalenie wydłużonego okresu wnoszenia opłat i w konsekwencji przesadza o zgodności z prawem decyzji organu I instancji.

Skoro zatem sposób faktycznego wykorzystywania nieruchomości nie ma znaczenia, to bezcelowe było dokonywanie oględzin nieruchomości czy też analizowanie zapisów KRS pod kątem tego, czy rodzaj działalności wybranej przez Spółkę może być wykonywany na nieruchomości. Przeprowadzenie zaś tych dowodów, w świetle wyżej przyjętej interpretacji nie przyczynia się do wyjaśnienia sprawy.

W złożonej skardze Spółka zarzuciła:

1. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:

art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., przez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co przejawiło się zebraniem w sposób niewyczerpujący i brakiem rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co też zniweczyło możliwość oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona i doprowadziło do braków w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji,

art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i nieuwzględnienie zgłoszonych w odwołaniu przez skarżącą wniosków o ich przeprowadzenie, podczas gdy przedmiotem tych dowodów są okoliczności mające znaczenie dla sprawy,

107 § 1 pkt 4 k.p.a. przez brak zawarcia w zaskarżonej decyzji powołania podstawy prawnej, podczas gdy nie jest wykluczone, że gdyby w zaskarżonej decyzji została powołana podstawa prawna, przez zastosowanie art. 7 ust. 6 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2018 r. poz. 1716 ze zm.), wówczas pomimo naruszenia innych przepisów postępowania, zaskarżona decyzja odpowiadałaby prawu;

2. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2018 r. poz. 1716 ze zm.) przez jego błędną wykładnię i utrzymanie w mocy decyzji pierwszej instancji w części objętej odwołaniem,

art. 7 ust. 6 ustawy przez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji pierwszej instancji w części objętej odwołaniem.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta w części objętej odwołaniem.

Spółka zarzuciła organowi odwoławczemu, że poprzestał wyłącznie na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji przyjmując, że skarżąca jest przedsiębiorcą, zaś lokal ujęty został w ewidencji jej środków trwałych, a wydatki związane z utrzymaniem i eksploatacją w/w lokalu zaliczane są przez skarżącą w całości lub w części do kosztów uzyskania przychodu. Kwestionuje skarżąca brak ustalenia, czy przedmiotowy lokal służy skarżącej do prowadzenia działalności gospodarczej, o co przecież zapytywał skarżącą w toku postępowania organ I instancji, która to na żądanie organu I instancji oświadczyła, że w lokalu nie jest prowadzona jakakolwiek działalność gospodarcza. Pomimo takiego zapewnienia organ II instancji w toku postępowania odwoławczego nie zarządził przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i nie przeprowadził zgłoszonych przez skarżącą wniosków, a mianowicie dowodu z oględzin przedmiotowego lokalu, w celu ustalenia tego faktu, który ma dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie, albowiem wskazuje on jednoznacznie podstawę prawną ustalenia okresu ponoszenia przez stronę opłaty przekształceniowej. Następnie odmówił również organ II instancji przeprowadzenia dowodu z informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców A., przez co zaniechał ustalenia przedmiotu prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej i zważenia, czy lokal mieszkalny może posłużyć do: transportu drogowego towarów, magazynowania i przechowywania pozostałych towarów, wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, działalności pozostałych agencji transportowych, wytwarzania energii elektrycznej, wynajmu i dzierżawy samochodów osobowych i furgonetek.

W części wstępnej zaskarżonej decyzji wskazano przepis art. 7 z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2018 r. poz. 1716 ze zm.), jednak bez ustępu i punktu, a zatem nie ma pewności, a istnieje jedynie domniemanie, że organ drugiej instancji zastosował ust. 6a pkt 1 tego artykułu.

Naruszenie ww. przepisu postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem nie jest wykluczone, że gdyby w zaskarżonej decyzji została powołana podstawa prawna, przez zastosowanie art. 7 ust. 6 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2018 r. poz. 1716 ze zm.), wówczas pomimo naruszenia innych przepisów postępowania, zaskarżona decyzja odpowiadałaby prawu.

Co prawda organ II instancji podjął uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji próbę wykładni przepisu art. 7 ust. 6a ustawy, wyjaśniając pojęcie "nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 424 i 1086)", nie mniej jednak wykładnia ta okazuje się błędna, albowiem w świetle przyjętej linii orzeczniczej sądów administracyjnych nie sposób wnioskować, że posiadanie przez stronę statusu przedsiębiorcy oraz ujęcie nieruchomości w ewidencji środków trwałych i zaliczanie przez stronę w całości lub w części wydatków związanych z jego utrzymaniem i eksploatacją do kosztów uzyskania przychodu w każdym przypadku stanowią wystarczające przesłanki do uznania, że przedmiotowy lokal wykorzystywany jest do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Stosownie bowiem do treści art. 15 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 15/02/1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. 1992, nr 21, poz. 86) "Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1." Cytowany przepis stanowi m.in. o kosztach poniesionych w celu zabezpieczenia źródła przychodów. W judykaturze wskazuje się, że zabezpieczenie źródła przychodów może dotyczyć także potencjalnego, przyszłego źródła przychodu. Tym samym dopuszcza się ujęcie rzeczy w ewidencji środków trwałych i zaliczenie przez stronę w całości lub w części wydatków związanych z jego utrzymaniem i eksploatacją do kosztów uzyskania przychodu przy jednoczesnym niewykorzystywaniu jej do prowadzenia działalności gospodarczej, acz mogącej w przyszłości posłużyć jako źródło takiego przychodu, co też ma miejsce w przedmiotowej sprawie, [por. wyr. WSA w Warszawie z dnia 2 lutego 2017 r. III SA/Wa 3451/15, Legalis -1707816]

Naruszenie art. 7 ust. 6a ustawy przez jego błędną wykładnię doprowadziło do naruszenia art. 7 ust. 6 ustawy przez jego niezastosowanie, a który to powinien stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia. Tym samym naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, a podstawie kryterium jej zgodności z prawem i w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, Sąd badał, czy organy prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy art. 7 ust. 6a i ust. 6c ustawy i ustaliły skarżącej okres ponoszenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa wieczystego użytkowania gruntów we własność na 99 lat.

Zdaniem organów, skarżąca jako spółka prawa handlowego jest przedsiębiorcą, a grunt objęty przekształceniem stanowi nieruchomość wykorzystywaną przez nią do prowadzenia działalności gospodarczej. Podkreśliły organy okoliczność ujęcia kosztów utrzymania nieruchomości w kosztach prowadzenia Spółki. Okoliczności te, w ocenie organów, uzasadniają zastosowanie 99 letniego okresu ponoszenia spornej opłaty.

Według przeciwnego poglądu skarżącej, opłata z tytułu przekształcenia ma charakter stricte związany z poszczególnym lokalem. Skarżąca akcentuje, że w związku z przekształceniem nie działa w charakterze podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, gdyż nie osiąga z tego tytułu żadnego zysku. Akcentuje, że ani lokal ani grunt nie są wykorzystywane do działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę.

Na tle tak zarysowanego sporu na wstępie rozważań wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Jak stanowi zaś art. 7 powołanego aktu, z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę. Wysokość opłaty jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia.

Regulacje dotyczące okresu ponoszenia omawianej opłaty zostały zawarte m.in. w art. 7 ust. 6 – ust. 6d ustawy. Zgodnie z art. 7 ust. 6, opłata jest wnoszona przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia. W myśl art. 7 ust. 6a ustawy, właściciel gruntu będący przedsiębiorcą, w odniesieniu do nieruchomości wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 424 i 1086), z uwzględnieniem art. 14, może w terminie 3 miesięcy od dnia przekształcenia złożyć właściwemu organowi oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty przez okres:

1) 99 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 1% albo

2) 50 lat, licząc od dnia przekształcenia- jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 2%, albo

3) 33 lat, licząc od dnia przekształcenia - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, wynosi 3%, albo

4) w którym suma opłat nie przekroczy wartości rynkowej nieruchomości stanowiącej podstawę ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2 - jeżeli stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 2, jest wyższa niż 3%.

Przepis art. 7 ust. 6b ustawy stanowi, że właściciel gruntu będący przedsiębiorcą w okresie pozostałym do wnoszenia opłaty w każdym czasie, z uwzględnieniem art. 14, może złożyć nowe oświadczenie o zamiarze wnoszenia opłaty stosownie do ust. 6 albo 6a, z uwzględnieniem dotychczas wniesionych opłat. Właściwy organ wydaje zaświadczenie potwierdzające wysokość i okres pozostały do wnoszenia opłaty w terminie 30 dni od dnia złożenia nowego oświadczenia. Do zaświadczenia potwierdzającego wysokość i okres pozostały do wnoszenia opłaty stosuje się odpowiednio przepis art. 11 ust. 2.

Stosownie do art. 7 ust. 6c ustawy, w przypadku gdy właściciel gruntu będący przedsiębiorcą nie złożył oświadczenia w terminie, o którym mowa w ust. 6a, właściwy organ wydaje zaświadczenie i informuje o obowiązku wnoszenia opłaty odpowiednio przez okres, o którym mowa w ust. 6a . Oświadczenie złożone po upływie terminu, o którym mowa w ust. 6a, ale przed doręczeniem zaświadczenia uznaje się za skuteczne.

Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 6d ustawy, do zaświadczenia, o którym mowa w ust. 6c, właściwy organ załącza informację o możliwości złożenia wniosku o zmianę okresu wnoszenia opłaty na okres 20 lat, pod warunkiem złożenia przez właściciela gruntu będącego przedsiębiorcą oświadczenia o nieprowadzeniu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców na nieruchomości, której dotyczy to zaświadczenie, lub wniosku o udzielenie pomocy publicznej wraz z dokumentami wymaganymi na podstawie przepisów odrębnych.

Z powołanych powyżej przepisów wynika, że okres wnoszenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu we własność został uzależniony od tego czy grunt po przekształceniu stanowi własność przedsiębiorcy i czy wykorzystywany jest do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 P.p.

Zgodnie z art. 3 P.p., działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Zorganizowanie, zgodnie z uzasadnieniem projektu P.p., należy rozumieć jako wykorzystanie konkretnych składników materialnych (np. nieruchomości lub ruchomości) lub składników niematerialnych (np. know-how, dobre imię, prawa na dobrach niematerialnych), które są przez daną osobę łączone w sensie funkcjonalno-gospodarczym w jeden uporządkowany kompleks, zdatny do tego, aby przy jego wykorzystaniu można było uczestniczyć w obrocie gospodarczym. Zarobkowy charakter ma działalność, która jest prowadzona w celu (z subiektywnym zamiarem) osiągania zysków, nawet jeżeli de facto dana działalność nie zawsze będzie obiektywnie dochodowa. Przeciwieństwem działalności zarobkowej w tym rozumieniu jest działalność niezarobkowa, czyli taka, której rzeczywistym przeznaczeniem nie jest generowanie czystych zysków, nawet jeżeli w toku jej wykonywania pewne niezamierzone zyski w pewnym momencie de facto się pojawiają. Działalnością wykonywaną w sposób "ciągły" jest natomiast działalność wykonywana regularnie i powtarzalnie. Jako całość działalność ta nabiera charakteru względnie trwałego i stabilnego, nie ograniczającego się do jednorazowych, okazjonalnych czy też sporadycznych przedsięwzięć gospodarczych (por. rządowy projekt ustawy – Prawo przedsiębiorców, VIII kadencja, druk nr 2051, s. 57–58).

Powyższa definicja pozwala postawić wniosek, że całość działania skarżącej Spółki nastawiona jest na zysk, wszystkie składniki jej majątku przynoszą (albo co najmniej mogą przynieść) zysk. Oznacza to, że przedmiotowy grunt wraz z przynależnym do niego lokalem stanowi składnik majątku Spółki, mający przynosić zysk. Okoliczność, że nie przynosi tego zysku, a jedynie Spółka ponosi koszty posiadania nieruchomości nie mogą doprowadzić do przyjęcia, że ten składnik majątku skarżącej nie jest funkcjonalnie powiązany z prowadzoną działalnością zarobkową przez Spółkę. I jako nieuzasadniony jawi się tutaj zarzut skarżącej zaniechania ustalenia przez orzekające organy oględzin nieruchomości oraz brak uwzględnienia oświadczenia skarżącej o niewykorzystywaniu lokalu do prowadzenia działalności. Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych wątpliwości.

W podsumowaniu sąd stwierdza, że nietrafne okazały się zarzuty naruszenia przepisów ustawy przekształceniowej. Organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że skarżąca, jako spółka prawa handlowego, mieści się w zakresie zastosowania art. 7 ust. 6a ustawy. Sąd za bezzasadny uznał także zarzut dokonania przez te organy błędnych ustaleń faktycznych. Organy niewadliwie zakwestionowały oświadczenie skarżącej o niewykorzystywaniu gruntu i lokalu objętego przekształceniem na cele działalności gospodarczej. W rezultacie organy obu instancji zgodnie z prawem uznały, że opłata z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu we własność powinna być ponoszona przez okres 99 lat.

Sąd jako bezzasadne ocenił również zarzuty naruszenia art. 77, art. 8, art. 10, art. 79 i art. 81 k.p.a., w sposób opisany w skardze a więc że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób istotny dla wyniku sprawy. Skarżąca nie wykazała "istotności" zarzucanych naruszeń i ich wpływu na treść zaskarżonych decyzji.

Dlatego sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.