Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 244/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 134, art. 129 par. 2, art. 44 par. 1 pkt 1 i 2, par. 2-4
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Szydłowski, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 7 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 czerwca 2023 r. znak [...] uznał A. S. (dalej zwanym jako strona, skarżący) za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Decyzja została wysłana na adres strony przy ul. [...] [...] w S. przesyłką rejestrowaną. Przesyłka zwierająca decyzję, pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 19 czerwca 2023 r oraz 27 czerwca 2023 r nie została odebrana przez adresata w urzędzie pocztowym nr [...] w S., gdzie została złożona na okres 14 dni, a następnie w dniu 4 lipca 2023 r zwrócono ją nadawcy. Skutek tzw. doręczona zastępczego na podstawie art. 44 § 1 pkt 1 i § 4 k.p.a. ( doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu, w którym operator pocztowy przechowywał pismo w swojej placówce) nastąpiło w dniu 3 lipca 2023 r .

W dniu 4 października 2023 r. zostało nadane za pośrednictwem polskiego operatora pocztowego odwołanie od decyzji organu I instancji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 7 lutego 2024 r. znak [...] na podstawie art. 134 oraz art. 44 § 1 pkt 1 i § 4 i art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 poz. 775 ze zm), stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 14.06.20023 r znak [...]

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy uznał, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

Kolegium uznało, że termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie upłynął w dniu 17 lipca 2023 r . Oznacza to, że odwołanie nadane w placówce operatora pocztowego w dniu 4 października 2023 r., zostało przez stronę wniesione po upływie 14-dniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia.

Postanowieniem z dnia 7 lutego 2024 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Pismem z dnia 12 marca 2024 r. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7.02.2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 14.06.2023 r. znak [...]

Postanowieniu temu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 134 kpa w zw. z art. 44 kpa w zw. z art. 129 § 2 kpa, poprzez stwierdzenie uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 14.06.2023 r. znak [...]- [...] na podstawie uznania przez organ kierowanej korespondencji do A. S. za skutecznie doręczoną na zasadzie określonej w art. 44 kpa, w sytuacji, w której adres zameldowania skarżącego nie był w tym okresie tożsamy z adresem jego zamieszkania, a skarżący nie miał wiedzy o pozostawionej przesyłce do odbioru, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. bez swojej winy;

2. art. 58 § 1 kpa poprzez stwierdzenie uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 14.06.2023 r. znak [...] oraz odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy skarżący w wymaganym terminie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz uprawdopodobnił, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy;

3. art. 9 kpa w zw. z art. 10 § 1 kpa, poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia, w sytuacji, w której nie poinformowano należycie oraz wyczerpująco skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych toczącego się postępowania o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz nie zapewniono mu czynnego udziału w tym postępowaniu, tym samym nie umożliwiono mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, podczas gdy powyższe gwarantują zasady ogólne postępowania administracyjnego, określone w KPA.

Wobec tak postawionych zarzutów pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu.

W uzasadnieniu w odniesieniu do zarzutów skargi pełnomocnik strony wyjaśnił, że w dniu 17 maja 2023 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne dotyczące uznania A. S. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Korespondencja do niego była wysyłana na adres jego zameldowania. Skarżący nie zamieszkuje od dawna pod tym adresem natomiast zamieszkują tam jego rodzice, którzy nie przekazywali skarżącemu informacji w przedmiocie doręczanej do niego korespondencji oraz o konieczności odbioru awizowanej do niego przesyłki w placówce pocztowej. Skarżący od lipca 2021 r. do października 2022 r. przebywał na terenie [...]. Po powrocie do Polski zamieszkiwał przy ul. [...] w S.. W grudniu 2022 r., kiedy był wzywany przez [...] Centrum Świadczeń pozostawał w odwiedzinach u swojego syna w [...]. Wskazuję, że również w czerwcu 2023 r. A. S. przebywał u swojego syna w [...], z uwagi na narodziny wnuczki. Nie został wówczas poinformowany o awizowanych do niego przesyłkach poleconych przez zamieszkujących pod tym adresem rodziców na co zostały przedłożone przez skarżącego dowody świadczące o jego nieobecności w Polsce ww. terminie. Na powyższe okoliczności skarżący przedłożył oświadczenia zarówno swojego syna, jak i rodziców.

Skarżący nie wiedział zatem, ani o konieczności stawienia się w SCŚ, ani o wszczęciu z jego udziałem postępowania administracyjnego. Strona o toczącym się postępowaniu administracyjnym oraz wydanej decyzji dowiedział się dopiero 28 września 2023 r., kiedy po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, udał się do Urzędu Miasta w S., w celu wyjaśnienia przyczyn oraz okoliczności jego wszczęcia. Z uwagi na brak faktycznego doręczenia mu korespondencji nie miał możliwości podjęcia obrony swoich praw i przedstawienia swojego stanowiska w sprawie dotyczącej wydania decyzji o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Konsekwencją powyższego było uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Mając na względzie przytoczone przez skarżącego okoliczności przedmiotowe uchybienie nastąpiło bez winy skarżącego. W ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie nie można przyjąć, że doręczenie nastąpiło w mieszkaniu skarżącego, skoro jak wykazał w tym czasie mieszkał w innym miejscu. Faktem jest, że skarżący był zameldowany na pobyt stały, jednakże nie można tracić z pola widzenia, że fakt zameldowania w danym miejscu nie rodzi domniemania, że dana osoba faktycznie tam zamieszkuje. Powyższe spowodowało brak podjęcia odpowiednich działań przez A. S. i w konsekwencji niezłożenie odwołania w ustawowym terminie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i wskazało, że w sprawie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania poczyniło ustalenia, z których wynika, że w 2023 r skarżący zamieszkiwał pod adresem ul. [...] [...] w S.. Skarżący konsekwentnie na zewnątrz, w tym wobec organów administracji publicznej, jako miejsce zamieszkania wskazywał ten adres, zaś przesyłki wysyłane na ten adres były odbierane przez osoby (rodzice) podające się za dorosłych domowników skarżącego oraz zobowiązujące się do przekazania przesyłki adresatowi bądź przez samego skarżącego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie podjął nawet próby wykazania, że zamieszkiwał w 2023 r pod innym adresem, zaś w skardze nie został wskazany adres zamieszkania skarżącego, a jedynie adres do doręczeń - na adres siedziby kancelarii pełnomocnika skarżącego.

Wojewódzkie Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 14 czerwca 2023 r. znak [...]

Jak wynika z akt administracyjnych decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu na adres miejsca jego stałego zameldowania w S. ul. [...] [...] i jej doręczenie nastąpiło w trybie zastępczym z dniem 3 lipca 2023 r. Wraz z decyzją zostało doręczone pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania. Nie jest sporne, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało nadane za pośrednictwem opera pocztowego w dniu 4 października 2023 r.

Materialnoprawną podstawę skarżonego postanowienia SKO stanowił art. 134 k.p.a. w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Treść art. 134 k.p.a. wskazuje wyraźnie, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ odwoławczy wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2378/20, z 17 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 2020/22). Powyżej powołany przepis nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym, tj. sprawdzenia, czy środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został złożony w przepisanym prawem terminie. Wniesienie odwołania, w sytuacji gdy stronie postępowania nie przysługuje żaden środek zaskarżenia skutkuje wydaniem postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Natomiast stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność odwołania czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego. W orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. (wyrok NSA z 21 marca 1997 r., sygn. akt I SA/Łd 2990/95; wyrok NSA z 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96; wyrok NSA z 4 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2126/12).

Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie, o czym pouczono w treści zaskarżonej decyzji.

Termin określony w tym przepisie jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach postępowania wynika, że decyzja organu Prezydenta Miasta S. z dnia 14 czerwca 2023 r. została doręczona skarżącemu na adres jego stałego zameldowania. Przesyłka zawierająca decyzję, pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 19.06.2023 r oraz 27.06.2023 r nie została odebrana przez adresata w urzędzie pocztowym nr [...] w S., gdzie została złożona na okres 14 dni (do 3.07.2023 r.- poniedziałek), a następnie w dniu 04.07.2023 r. (wtorek) zwrócono ją nadawcy.

Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 i 2, § 2, § 3, § 4 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2).

W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3).

Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).

Z akt sprawy wynika, że organy dysponowały jedynym adresem pod którym skarżący był zameldowany, tj. S. ul. [...] [...], który sam wskazał we wniosku z dnia 17 maja 2022 r. Prawidłowo Kolegium uznało, że skoro pod adresem tym zamieszkują również rodzice strony skarżącej to jako dorośli domownicy mogli przesyłkę odebrać i przekazać adresatowi bądź poinformować listonosza lub urząd pocztowy o niemożności odebrania (doręczenia) przesyłki przez ich syna z powodu jego niezamieszkiwania pod tym adresem. Zatem w ocenie Sądu należało przyjąć, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji.

Argumenty, na które powołuje się skarżący o braku braku winy w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania, dotyczą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i były rozpatrywane przez organ odwoławczy w postępowaniu o jego przywrócenie. Postanowienie odmowne zostało zaskarżone do tut. Sądu i jest przedmiotem rozpoznania w oddzielnej sprawie o sygn. akt II SA/Sz 245/24.

W tym stanie sprawy na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało orzec jak w wyroku.