Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 312/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 § 1, art. 29 § 1, art. 33 § 1 pkt 1, 6 i 7
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędzia WSA Anna Wójcik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi L. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 30 lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 30 lipca 2018 r. wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 - dalej kpa) i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm. - dalej upea) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nysie z dnia 20 czerwca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...].

Powyższe postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nysie otrzymał do realizacji tytuł wykonawczy z dnia 9 marca 2018 r. Nr [...], wystawiony przez Burmistrza [...] (dalej: wierzyciel) na A. i L. J. - solidarnie zobowiązanych z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za III i IV kwartał 2015 r. ustalonego decyzją Burmistrza [...] z dnia 12 stycznia 2015 r. Nr [...] oraz za I, II i III kwartał 2016 r. ustalonego decyzją Burmistrza [...] z dnia 3 lutego 2016 r. Nr [...].

Odpis powyższego tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanym, a to: L. J. w dniu 30 marca 2018 r. (odbiór przesyłki potwierdził dorosły domownik E. S.) wraz zawiadomieniem z dnia 27 marca 2018 r. Nr [...] o zajęciu wierzytelności pieniężnej u Burmistrza [...] oraz A. J. w dniu 5 kwietnia 2018 r, (odbiór osobisty) wraz z zawiadomieniem z dnia 21 marca 2018 r. Nr [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w Spółce z o.o. A.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2018r. L. J. (dalej: zobowiązana, strona, skarżąca) reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego A. P., złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, dotyczące: nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1upea), niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 upea) oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia przedegzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 7 upea), domagając się umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego i jego zawieszenia do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

Uzasadniając złożone zarzuty pełnomocnik strony podniósł, że wierzyciel nigdy skutecznie nie doręczył zobowiązanej pisemnego upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 upea, co oznacza niemożność prowadzenia wobec niej egzekucji. Ponadto należności objęte obecnym tytułem wykonawczym Nr [...] pokrywają się z należnościami objętymi innym tytułem Nr [...], który został przez wierzyciela wadliwie wystawiony, co zdaniem pełnomocnika skutkuje niedopuszczalnością wystawienia kolejnego tytułu wykonawczego. Tym bardziej, że już uprzednio prawomocnym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 stycznia 2018 r. Nr [...] stwierdzono niedopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej.

W dalszej kolejności wskazał, iż nieruchomość której dotyczy egzekwowany obowiązek znajdowała się w relewantnym okresie w ewidencji środków trwałych A. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B, co w jego ocenie uzasadnia kierowanie w pierwszej kolejności czynności egzekucyjnych względem tego przedsiębiorcy. Zwrócił również uwagę na okoliczność rozwiązania z dniem [...] małżeństwa L. i A. J., w związku z czym brak jest podstaw do kierowania egzekucji wobec L. J., która nie ponosi odpowiedzialności za przedmiotowe zobowiązanie.

Końcowo pełnomocnik zwrócił uwagę, że wierzyciel zobowiązany jest do zwrotu na rzecz zobowiązanej kwoty 4.382,51 zł (wraz z należnymi odsetkami), co według niego zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nysie z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie [...] wydanym w przedmiocie umorzenia egzekucyjnego postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 09.12.2016 r., a także w oparciu o postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie [...].

W związku ze złożonymi zarzutami egzekucyjnymi Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nysie, działając na podstawie art. 34 § 1 upea zwrócił się pismem z dnia 17 kwietnia 2018 r. Nr [...] do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie. Nie zostało jednakże wydane przez organ egzekucyjny, na podstawie art. 35 § 1 upea, postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, gdyż postępowanie to zostało już zakończone w dniu 13 kwietnia 2018 r. poprzez zapłatę zaległości objętych tytułem wykonawczym Nr [...].

W zajętym przez wierzyciela stanowisku z dnia 4 maja 2018 r. Nr [...] uznał on zgłoszone zarzuty za niezasadne. Uzasadniając zajęte w tej kwestii stanowisko wskazał, że małżonkowie L. i A. J. nabyli w 2012 r. prawo własności nieruchomości położonej w [...]. W oparciu o złożoną przez A. J. informację w sprawie podatku od nieruchomości oraz w sprawie podatku rolnego, wydane zostały solidarnie na L. i A. J. decyzje z dnia 12 stycznia 2015 r. Nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015 oraz z dnia 3 lutego 2016 r. Nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 i zostały następnie doręczone stronom odpowiednio w dniu 10 marca 2015 r. i w dniu 24 lutego 2016 r. Ponieważ decyzje te nie zostały zaskarżone, stały się prawomocne i ostateczne, co zdaniem wierzyciela powoduje, iż zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym [...] jest nieuzasadniony.

Odnosząc się z kolei do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia przedegzekucyjnego wierzyciel wskazał, że wystawił stosowne upomnienia, a mianowicie upomnienie nr [...] z dnia 20.06.2016 r. które zostało doręczone przez operatora pocztowego w dniu 5.07.2016 r. oraz upomnienie nr [...] z dnia 28.10.2016 r. które zostało doręczone w dniu 24.11.2016 r. Korespondencja w tym zakresie przeznaczona była zarówno dla A. J. jak i L. J. i została skierowana - wobec braku informacji ze strony L. J. o zmianie adresu zamieszkania - na adres [...] ul. [...]. Zdaniem wierzyciela korespondencja ta została prawidłowo doręczona, stąd też zarzut braku doręczenia upomnienia przedegzekucyjnego okazał się nieuzasadniony. Dodatkowo wierzyciel informacyjnie wskazał, iż w dniu 6 kwietnia 2017 r. został powiadomiony o fakcie sprzedaży w dniu 9 marca 2017 r. przez L. i A. J. nieruchomości położonej w [...], w związku z czym wydał w dniu 20 kwietnia 2017 r. decyzję Nr [...] w sprawie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2017. Nie był natomiast powiadomiony o rozwodzie i zniesieniu między małżonkami ustawowej wspólności majątkowej, co jednakże według niego nie zmienia faktu, że na podstawie art. 110 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 - zwanej dalej "op") rozwiedziony małżonek podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z byłym małżonkiem za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w czasie trwania wspólności majątkowej, do wysokości wartości przypadającego mu udziału w majątku wspólnym.

Burmistrz [...] w swoim postanowieniu odniósł się również do podniesionej w uzasadnieniu zarzutów kwestii, że należności objęte obecnym tytułem wykonawczym Nr [...] pokrywają się z należnościami objętymi wcześniejszym tytułem wykonawczym Nr [...], który jak się okazało, został wadliwie wystawiony. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tego tytułu wykonawczego zostało prawomocnie umorzone z uwagi na niedopuszczalność egzekucji, spowodowaną wadliwie wystawionym tytułem wykonawczym, postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nysie z dnia 13 grudnia 2017 r. Nr [...] utrzymanym następnie w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 30 stycznia 2018 r. Nr [...]. Jak bowiem stwierdziły organy egzekucyjne obu instancji, w części E pkt 3 i 4 tytułu wykonawczego błędnie wskazana została podstawa prawna egzekwowanego obowiązku. Dlatego też wierzyciel, do czego był uprawniony, ponownie wystawił już prawidłowo wypełniony tytuł wykonawczy Nr [...] i skierował go do egzekucji.

Mając na uwadze ostateczne i wiążące w sprawie stanowisko wierzyciela Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nysie postanowieniem z dnia 20 czerwca 2018 r. Nr [...] uznał za niezasadne wniesione w sprawie zarzuty na prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...] postępowanie egzekucyjne, a dotyczące kwestii nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1upea), oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia przedegzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 7upea). Również w zakresie podnoszonego zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 upea), po przeprowadzeniu badania, czy należność objęta tytułem wykonawczym podlega egzekucji administracyjnej oraz czy sam tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony, organ egzekucyjny stwierdził, że także ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie godząc się z tym postanowieniem strona wniosła zażalenie, domagając się jego uchylenia oraz zwrotu wyegzekwowanych od niej kwot. W swojej argumentacji pełnomocnik ponownie wskazał, że nieruchomość, której dotyczy obowiązek podatkowy, znajdowała się w ewidencji środków trwałych A. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B, stąd też w pierwszej kolejności organ winien kierować czynności egzekucyjne względem tego przedsiębiorcy. Zdaniem pełnomocnika to jego bowiem, jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą, obciąża egzekwowane obecnie zobowiązanie podatkowe. On też odpowiada z tego tytułu całym swoim majątkiem osobistym. Zaś w ramach obecnego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia środków stanowiących majątek osobisty L. J., bowiem na mocy wyroku Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział Cywilny z dnia [...] sygn. akt [...] doszło do rozwiązania związku małżeńskiego A. oraz L. J. Rozwiedziony małżonek odpowiada tylko do wysokości wartości swojego udziału w majątku wspólnym, zaś wartość tą ustala się, co do zasady, na dzień powstania zobowiązań podatkowych. Po stronie skarżącej nie doszło do jakiegokolwiek przysporzenia w związku z ustaniem wspólności majątkowej małżeńskiej, a tym samym nie ponosi ona odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe pochodzące z działalności gospodarczej byłego małżonka. Tym bardziej, że pomiędzy stronami nie zostało przeprowadzone sądowe postępowanie w przedmiocie podziału majątku, albowiem brak było składników majątkowych mogących stanowić jego przedmiot.

W dalszej części zażalenia pełnomocnik ponowił też argumentację, że decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe od nieruchomości nigdy nie została prawidłowo oraz skutecznie doręczona stronie, stąd nie może ona ponosić odpowiedzialności materialnej, skoro zobowiązanie to nigdy nie zostało skonkretyzowane wobec byłej małżonki dłużnika. Zobowiązanej nie zostało również doręczone upomnienie przedegzekucyjne, jak i pozostała korespondencja w sprawie. Organ egzekucyjny kierował bowiem pisma pod wadliwy adres: [...], ul. [...], podczas gdy posiadał wiedzę o jej nowym adresie korespondencyjnym, w związku ze zbyciem nieruchomości położonej przy ul. [...], jak i pisma złożonego przez zobowiązaną w Urzędzie Skarbowym. Jej prawidłowym adresem korespondencyjnym jest miejscowość [...], ul. [...], na który to adres organ rozpoczął kierowanie korespondencji już w roku 2017.

Wskazanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Dyrektor wskazał na cel postępowania egzekucyjnego, jakim jest doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy - dokument urzędowy, stwierdzający istnienie i wymagalność obowiązku. Podkreślił, że zarzuty to podstawowy środek ochrony zobowiązanego przed niezgodnym z prawem skierowaniem i prowadzeniem egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 33 upea przedmiotem zarzutów mogą być tylko przesłanki enumeratywnie wymienione w powołanym przepisie, stąd żadna inna przyczyna nie może stanowić podstawy do uruchomienia postępowania w sprawie rozpoznania zarzutu i wydania odpowiedniego rozstrzygnięcia.

W rozstrzyganej sprawie podniesiono zarzuty wymienione w art. 33 § 1 pkt 1, 6 i 7 upea tj. nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia przedegzekucyjnego.

Dalej Dyrektor odwołał się do regulacji związanych z koniecznością uzyskania stanowiska wierzyciela, stosownie do art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 upea i art. 35 § 1 upea, podkreślając, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 upea, wypowiedź wierzyciela jest dla organu wiążąca.

Odnosząc te regulacje do stanu faktycznego sprawy Dyrektor stwierdził, że organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów, uzyskując od niego w ostatecznym postanowieniu stanowisko o bezzasadności zarzutów dotyczących nieistnienia egzekwowanego obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia przedegzekucyjnego. Zatem rola organu egzekucyjnego sprowadzała się wyłącznie do zbadania formalnej prawidłowości zastosowania trybu rozpoznawania zarzutów, bez możliwości odniesienia się do ich merytorycznej zawartości. Organ egzekucyjny nie był władny do oceny, czy i w jakim zakresie podnoszone przez pełnomocnika zobowiązanej kwestie, dotyczące zasadności wydania wobec L. J. decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, skuteczności jej doręczenia, jak również doręczenia upomnienia przedegzekucyjnego są zasadne. Organ egzekucyjny nie był zatem uprawniony do podjęcia samodzielnego rozstrzygnięcia dotyczącego wniesionych zarzutów bez uzyskania stanowiska wierzyciela, jak również nie mógł pominąć tego stanowiska rozstrzygając sprawę. Ponadto zgodnie z art. 34 § 2 upea na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie, stąd zobowiązana miała również możliwość odniesienia się do stanowiska wierzyciela w odrębnym administracyjnym toku instancji, czego nie uczyniła.

Następnie Dyrektor wskazał, że jedynie w zakresie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej wymienionego w art. 33 § 1 pkt 6 upea, organ egzekucyjny nie jest związany stanowiskiem wierzyciela. Oznacza to, że organ egzekucyjny w wydanym postanowieniu w sprawie zgłoszonych zarzutów obowiązany jest do ustosunkowania się samodzielnie do tego zarzutu i do ewentualnych informacji zawartych w postanowieniu wydanym przez samego wierzyciela.

W konsekwencji Dyrektor oceniając zajęte przez organ egzekucyjny stanowisko w zakresie zgłoszonego zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, uznał je za prawidłowe i zgodne z obowiązującym prawem. Zaznaczył przy tym, że zakres obowiązków poddanych egzekucji administracyjnej został wyznaczony za pomocą dwóch kryteriów, przedmiotowego - wynikającego z art. 2 § 1 upea oraz czynnościowego - wynikającego z art. 3 i 4 upea. Dla stwierdzenia dopuszczalności egzekucji administracyjnej koniecznym jest spełnienie ich obu. W przepisie art. 2 upea zostały określone obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej. Wśród tych obowiązków ustawodawca w art. 2 § 1 pkt 1 upea egzekucji administracyjnej określił, że egzekucji administracyjnej podlegają podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III op. Natomiast zgodnie z art. 3 § 1 upea egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Z brzmienia tego przepisu wynika, że egzekucję administracyjną stosuje się, gdy obowiązki wynikają z decyzji lub postanowień. W niniejszej sprawie egzekucji administracyjnej podlegało łączne zobowiązanie pieniężne za III i IV kwartał 2015 r. ustalone ostateczną decyzją Burmistrza [...] z dnia 12 stycznia 2015 r. Nr [...]) oraz za I, II i III kwartał 2016r. ustalone ostateczną decyzją Burmistrza [...] z dnia 3 lutego 2016 r. Nr [...].

W dalszej kolejności podkreślono, iż organ egzekucyjny przystępując do egzekucji - na podstawie art. 29 § 1 upea - bada wprawdzie z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, jednakże nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku, objętego tytułem wykonawczym. W niniejszej sprawie obecny tytuł wykonawczy pod względem formalnym został przez wierzyciela prawidłowo wystawiony. Z kolei odnośnie podniesionej w zażaleniu kwestii niemożności wystawienia tytułu wykonawczego [...] z uwagi na to, że należności w zakresie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. były objęte innym tytułem wykonawczym Nr [...]. a postępowanie egzekucyjne prowadzone na jego podstawie zostało umorzone ze względu na niedopuszczalność egzekucji - Dyrektor stwierdził, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Umorzenie wówczas postępowania egzekucyjnego nastąpiło ze względu na wadliwość tytułu wykonawczego, a okoliczność ta w żaden sposób nie ograniczyła prawa wierzyciela do objęcia należności innym tytułem wykonawczy.

Nie godząc się z rozstrzygnięciem Dyrektora w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu strona, zarzucając naruszenie art. 15 § 1 i art. 29 § 1 upea, a także art. 138 § 1 pkt 2 kpa, wniosła o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji i umorzenie postępowania - ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia - a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania

W uzasadnieniu podtrzymała dotychczasową argumentację odnośnie nieistnienia egzekwowanego obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia jej upomnienia przedegzekucyjnego. Odnośnie podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia przepisów postępowania (opartych na art. 138 § 1 pkt 2 kpa) skarżąca podniosła, że uchybienie to jest konsekwencją braku wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia organu I instancji przez organ odwoławczy.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wniósł o oddalenie skargi i także podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2017 r. poz. 2188 j.t.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (2018.1302 j.t. ze zm. - dalej jako: "ppsa") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, w myśl art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie).

Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ppsa sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie kontroli sądowej podlega postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nysie oddalające zarzuty złożone w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] wystawionego przez Burmistrza [...] na A. i L. J. - solidarnie zobowiązanych z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za III i IV kwartał 2015 r. ustalonego decyzją Burmistrza [...] z dnia 12 stycznia 2015 r. Nr [...] oraz za I, II i III kwartał 2016 r. ustalonego decyzją Burmistrza [...] z dnia 3 lutego 2016 r. Nr [...].

Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a instytucję zarzutów uregulowano w art. 33 upea. W § 1 wskazanego przepisu w punktach 1-10 wymieniono podstawy, na których można oprzeć zarzuty. Zarzuty należy wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, który powinien zawierać pouczenie o możliwości wniesienia tego środka prawnego, a powinność ta wynika z art. 27 § 1 pkt 9 upea.

Niewątpliwie w rozpatrywanej sprawie warunki wynikające z przywołanych regulacji zostały spełnione, albowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nysie wszczął postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej, jak również w stosunku do A. J. - jako drugiego z dłużników solidarnych, na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], obejmującego należności z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za poszczególne kwartały lat 2015 - 2016.

Odpis powyższego tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanym, a to: L. J. w dniu 30 marca 2018 r. (odbiór przesyłki potwierdził dorosły domownik E. S.) wraz zawiadomieniem z dnia 27 marca 2018 r. Nr [...] o zajęciu wierzytelności pieniężnej u Burmistrza [...] oraz A. J. w dniu 5 kwietnia 2018 r., (odbiór osobisty) wraz z zawiadomieniem z dnia 21 marca 2018 r. Nr [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w Spółce z o.o. A.

Skarżąca w skierowanym do organu egzekucyjnego piśmie z dnia 4 kwietnia 2018r. podniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczące nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 upea), niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 upea) oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia przedegzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 7upea).

Ponieważ według postanowień art. 34 § 1 upea wierzyciel zajmuje stanowisko w sprawie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, a organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, przy czym w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, a zatem tych których podstawą jest 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, 4) błąd co do osoby zobowiązanego, 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1upea, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące, zwrócono się do wierzyciela - Burmistrza [...] - o zajęcie stanowiska w sprawie.

Uregulowane w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 zarzuty egzekucyjne dotyczą bowiem informacji, których dysponentem jest wierzyciel i to on wie, czy np. obowiązek wygasł, czy nie istnieje z innych przyczyn, czy został prawidło określony, albo czy jest on wymagalny. Z tego też względu, to sam ustawodawca zdecydował, iż to wierzyciel, a nie organ egzekucyjny zajmuje w tych kwestiach stanowisko oraz że stanowisko to jest wiążące dla organu egzekucyjnego.

Dlatego tego też w zakresie zgłoszonych zarzutów nieistnienia obowiązku oraz braku upomnienia organ egzekucyjny, stwierdzając ich niezasadność, prawidłowo oparł się na stanowisku wierzyciela zajętym w ostatecznym postanowieniu Burmistrza [...] z dnia 4 maja 2018 r. Nr [...].

Postanowienie to, jak wynika z akt sprawy, zostało doręczone reprezentującemu stronę pełnomocnikowi i zawierało pouczenie o prawie do złożenia od niego zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, z czego strona nie skorzystała, jednocześnie kwestionując wyrażone w nim stanowisko w toku obecnego postępowania przed organami egzekucyjnymi. Jak już wyżej wskazano, organy egzekucyjne nie tylko nie są uprawnione do weryfikowania prawidłowości stanowiska wierzyciela, ale wręcz są nim wprost związane. Zatem, nie zgadzając się ze zajętym przez Burmistrza [...] stanowiskiem co do zgłoszonych zarzutów, stronie służyły odrębne środki prawne do jego zwalczania, z czego jednakże nie skorzystała.

Wprawdzie, na co zwraca się w orzecznictwie uwagę, ewentualne badanie, czy obowiązek istnieje lub czy występuje brak jego wymagalności nie musi być równoważne z kontrolą sprawy podatkowej. W ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być kontrolowane kwestie rozstrzygnięte w odrębnym postępowaniu podatkowym, ale też zauważa się, iż nie każde nieistnienie obowiązku i nie każdy przypadek braku jego wymagalności musi prowadzić do weryfikacji decyzji określających obowiązki poddane egzekucji. W większości przypadków wystarczy bowiem dokonanie czynności materialno-technicznej, której realizacja pozwala na ustalenie, czy zobowiązanie istnieje, a jeśli tak, to czy jest ono wymagalne.

W rozpoznanej sprawie skarżąca nieistnienie obowiązku i brak jego wymagalności, a także niedopuszczalność egzekucji wiązała z niedoręczeniem jej przed podjęciem czynności egzekucyjnych decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. W kwestii doręczenia solidarnie zobowiązanym podatnikom decyzji wymiarowych dotyczących ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2015/2016 wypowiedział się wierzyciel w swoim ostatecznym stanowisku. Jak bowiem podał, decyzje z dnia 12 stycznia 2015 r. Nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015 oraz z dnia 3 lutego 2016 r. Nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 zostały doręczone obu zobowiązanym odpowiednio w dniu 10 marca 2015 r. i w dniu 24 lutego 2016 r. Co więcej wraz ze swoim stanowiskiem wierzyciel przedłożył organowi egzekucyjnemu także dokumentację potwierdzającą fakt skutecznego ich doręczenia (akta administracyjne k. 50-57). W dacie ich doręczania jak wynika wprost z informacji pełnomocnika skarżącej zawartych w samej skardze, małżonkowie J. nadal pozostawali w związku małżeńskim, skoro do rozwiązania ich małżeństwa doszło dopiero wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] sygn. akt [...]. Również w tym czasie objęta ww. decyzjami wymiarowymi nieruchomość stanowiła ich współwłasność małżeńską, a do jej zbycia doszło dopiero w dniu 9 marca 2017 (informacja o zmianach w danych ewidencyjnych - akta administracyjne k.59).

Także w drugiej ze spornych kwestii, a mianowicie doręczenia upomnienia wierzyciel - uznając ten zarzut za niezasadny - podał w swoim stanowisku, iż upomnienie nr [...]. zostało doręczone zobowiązanym przez operatora pocztowego w dniu 5.07.2016 r. (dotyczyło I i II kwartału 2015 r.), zaś upomnienie nr [...] z dnia 28.10.2016 r. dotyczące III i IV kwartału 2015 oraz I, II i III kwartału 2016 r zostało doręczone w dniu 24.11.2016 r. Do stanowiska wierzyciel dołączył organowi egzekucyjnemu dokumentacje potwierdzającą powyższe informacje. Podobnie jak i w przypadku doręczenia samych decyzji wymiarowych, doręczenia ww. upomnień miały miejsce w czasie trwania małżeństwa oraz istnienia współwłasności małżeńskiej spornej nieruchomości.

W obu też omówionych wyżej sytuacjach, do doręczeń decyzji i upomnień doszło adresem: [...] ul [...], co wynika wprost z zwrotnych potwierdzeń ich odbioru. Z kolei, co do obecnie podawanego adresu strony w [...] przy ul. [...], to jak wskazano w samej skardze, adres ten znany był organom począwszy od 2017r, a zatem już po mających istotne znaczenie w sprawie doręczeniach samych decyzji i upomnień przedegzekucyjnych. Sąd jedynie w tym miejscu zwraca uwagę, iż mający miejsce w [...] r. rozwód małżonków, nie powoduje skutku ex tunc w stosunku do prawidłowo dokonanych wobec nich czynności, mających miejsce przed ustaniem związku małżeńskiego.

W tym stanie rzeczy Sąd podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że w stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do uwzględnia zarzutów nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 upea) oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia przedegzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 7 upea) i związanego z tym zarzutu skargi formułowanego jako naruszenie art. 15 § 1upea.

Sąd nie podziela również dalszego zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia art. 29 § 1 upea, do którego, według pełnomocnika, miałoby dojść poprzez brak zbadania przez organ egzekucyjny dopuszczalności egzekucji w sytuacji, gdy egzekwowana należność nie obciążała zobowiązanej. Zdaniem pełnomocnika, ponieważ nieruchomość, której dotyczy obowiązek podatkowy znajdowała się w ewidencji środków trwałych A. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B, to jego, jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą, obciąża egzekwowane obecnie zobowiązanie podatkowe. On też odpowiada z tego tytułu całym swoim majątkiem osobistym, stąd też w pierwszej kolejności organ winien kierować czynności egzekucyjne względem tego przedsiębiorcy. Natomiast w ramach obecnego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia środków stanowiących majątek osobisty L. J., która to nie ponosi odpowiedzialności za dochodzone egzekucyjnie należności podatkowe.

Tymczasem, dochodzona obecnie egzekucyjnie należność podatkowa dotyczyła nieruchomości będącej w czasie powstania zobowiązania we współwłasności małżeńskiej i jako tako podlegała solidarnemu obowiązkowi podatkowemu. Z tego też powodu, decyzje ustalające łączne zobowiązanie podatkowe zostały wydane i doręczone dla każdego ze współwłaścicieli tej nieruchomości, a wynikająca z nich należność podatkowa obciąża solidarnie oboje współwłaścicieli. Tego stanu nie zmienia fakt późniejszego rozwiązania małżeństwa i ustania w związku z tym dotychczasowej majątkowej współwłasności łącznej, która przekształca się we wspólność ułamkową.

Nie ma zatem racji pełnomocnik, iż dochodzona należność podatkowa nie obciążała skarżącej i że obecnie odpowiadając za długi byłego męża winna ona odpowiadać jedynie do wysokości wartości swojego udziału w majątku wspólnym. Na skarżącej ciążył bowiem własny, wprawdzie solidarny obowiązek podatkowy z uwagi na przysługującej jej prawo współwłasności nieruchomości. Oceny tej w żadnej mierze nie zmienia akcentowany przez pełnomocnika sposób bieżącego korzystania z nieruchomości przez jednego z jej współwłaścicieli. Czym innym jest bowiem korzystanie z nieruchomości, a czym innym prawo jej własności, z którym to prawem ustawodawca powiązał obowiązek podatkowy. Inną natomiast kwestią, wykraczająca poza zakres niniejszej sprawy, jest ewentualne rozliczenie się przez skarżąca z drugim zobowiązanym z tytułu poniesionych przez nią w ramach egzekucji należności wynikających z solidarnych z nim zobowiązań.

Organ w wydanym postanowieniu w sprawie zgłoszonych zarzutów prawidłowo ustosunkował się także do zarzutu niedopuszczalności egzekucji, słusznie uznając, że należność objęta tytułem wykonawczym podlega egzekucji administracyjnej, a sam tytuł wykonawczy czy został prawidłowo wystawiony. Rację ma także organ w kwestii możności wystawienia tytułu wykonawczego [...] w sytuacji, gdy ujęte w nim należności w zakresie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. były objęte już wcześniej innym tytułem wykonawczym Nr [...], w stosunku do którego postępowanie egzekucyjne zostało umorzone ze względu na wadliwość formalną tego tytułu wykonawczego i stwierdzoną w związku z tym niedopuszczalność egzekucji. Okoliczność ta bowiem, na co słusznie wskazano, w żaden sposób nie ograniczyła prawa wierzyciela do objęcia należności innym tytułem wykonawczym.

Z tych względów skargę, na podstawie art. 151 ppsa, oddalono.