Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2260/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. II SA/Kr 502/22 w sprawie ze skargi H. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14 lutego 2022 r. nr SKO.GN/4160/1/2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu na nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 502/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę H. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 14 lutego 2022 r. nr SKO.GN/4160/2/2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu na nieruchomości.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

H. B. (dalej: Skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (dalej: Sąd I instancji) skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej: Kolegium) z 14 lutego 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z 29 listopada 2021 r. nr SKO.GN/4160/119/2021, którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Powiatu w [...] z 30 października 2003 r. znak GN.6.IV.7002/8/2001/03 o ustanowieniu na rzecz Domu Pomocy Społecznej w [...] trwałego zarządu na nieruchomości objętej [...] położonej w [...], obręb [...], składającej się z działek nr: [...], stanowiącej własność Powiatu [...] (dalej: Powiat).

W stanie faktycznym sprawy, Skarżąca wniosła pismem z 10 września 2021 r. o stwierdzenie nieważności powołanej wyżej decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu. Wskazała, że przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Powiatu w chwili jej wydania, a wcześniej nie stanowiła własności Skarbu Państwa w chwili jej przekazania na rzecz Powiatu. W ocenie Skarżącej, właścicielami nieruchomości byli wtedy spadkobiercy przedwojennych właścicieli. Podkreśliła, że w przedmiocie potwierdzenia, że nieruchomość nie przeszła na własność Skarbu Państwa, toczy się postępowanie przed Wojewodą Małopolskim (dalej: Wojewoda). Do wniosku zostały załączone odpisy dokumentów mających wskazać, że Skarżąca jest jednym ze spadkobierców przedwojennego właściciela nieruchomości.

Postanowieniem z 29 listopada 2021 r. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 2003 r. W uzasadnieniu wskazało, że po stronie Skarżącej brak jest interesu prawnego, ze względu na który mogłaby domagać się uznania za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła Skarżąca.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Kolegium postanowieniem z 14 lutego 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ podkreślił, że ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania, m.in. gdy żądanie wniesie osoba niebędąca stroną postępowania. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ wskazał, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest nie tylko strona postępowania zwykłego, lecz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie Kolegium, dla wykazania interesu prawnego, Skarżąca powinna - czego nie dokonała - wykazać posiadanie uprawnień materialnoprawnych do ww. nieruchomości, np. uprawnień regulujących prawo własności do nieruchomości. Organ zaznaczył, że chodzi o istnienie tego rodzaju uprawnień w dacie ubiegania się o wszczęcie postępowania, bowiem interes prawny musi mieć charakter aktualny, a nie ewentualny - zależny od zdarzeń przyszłych i niepewnych. Organ zwrócił uwagę, że powoływane przez Skarżącą postępowanie przed Wojewodą nie zakończyło się, zatem jej interes należy rozpatrywać w kategorii interesu jedynie faktycznego, zaś jej uprawnienia - jako co najwyżej ewentualne.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (dalej: Sąd I instancja) wniosła Skarżąca.

Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 502/22 – Sąd I instancji oddalił wniesioną skargę.

W uzasadnieniami Sąd I instancji podał, że podstawą prawną wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, tj. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji był art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."). Sąd I instancji podał, że stanowisko doktryny, jak i orzecznictwa w kwestii możliwości odmowy wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych, to jest braku legitymacji przez podmiot występujący z żądaniem wszczęcia postępowania jest ugruntowane. Wskazuje się mianowicie, że "wniesienie podania przez legitymowany podmiot jako przesłanka dopuszczalności prowadzenia postępowania ma znaczenie zarówno wtedy, gdy ocenia się dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania w trybie zwyczajnym, jak i wówczas, gdy ocenia się dopuszczalność jego prowadzenia w trybie nadzwyczajnym. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 k.p.a., w konsekwencji czego nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania. Oznacza to, że organ administracji publicznej zobowiązany jest zbadać treść żądania podmiotu wnoszącego podanie, a gdy wskazane przez wnioskodawcę elementy określające jego legitymację do złożenia wniosku w sposób oczywisty przeczą tezie o istnieniu jego interesu prawnego w sprawie, wydaje on postanowienie o odmowie wszczęcia danego postępowania.

Sąd I instancji podkreślił również, że w orzecznictwie podkreśla się zarazem, że odmowa wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. W innych przypadkach należy wszcząć postępowanie na żądanie osoby mieniącej się jego stroną zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a., dopiero bowiem czynności podejmowane we wszczętym postępowaniu stwarzają możliwość do zweryfikowania tezy wnoszącego podanie co do posiadania przez niego interesu prawnego w sprawie, warunkującego przypisanie mu statusu strony postępowania. W razie negatywnego wyniku czynności dowodowych zmierzających do zbadania statusu osoby wnoszącej podanie jako strony postępowania organ administracji publicznej powinien zakończyć te czynności procesowe decyzją o umorzeniu postępowania.

Sąd I instancji przypomniał również, że przedmiotowy wniosek o wszczęcie postępowania dotyczy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Postępowanie takie jako postępowanie w trybie nadzwyczajnym stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych w czasie wyrażonej w art. 16 k.p.a., urzeczywistniającej zasadę pewności prawa. Dlatego też zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy przepisów dotyczących wszczęcia i prowadzenia postępowania nieważnościowego powinien podlegać wykładni ścisłej. Zagadnienie ustalania kręgu stron postępowania nieważnościowego było przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych, prezentujących ugruntowaną linię orzeczniczą. Stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji będą zarówno strony postępowania, w którym wydano decyzję, jak i inne podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji, jeżeli z żądaniem takim występuje podmiot, którego legitymacja procesowa nie budzi wątpliwości. Zdaniem Sądu I instancji, podkreśla się przy tym, że choć przymiot strony postępowania nadzwyczajnego przysługuje niezależnie od tego, czy dany podmiot brał udział w postępowaniu zwykłym zakończonym weryfikowaną decyzją. Niemniej, podstawą prawną do wyprowadzenia interesu prawnego lub obowiązku jest zawsze norma materialnego prawa administracyjnego lub innej gałęzi prawa, na mocy której organ administracyjny dokonuje konkretyzacji uprawnienia lub obowiązku danego podmiotu. W sytuacji, gdy ustalenie wymaga przeprowadzenia bardziej szczegółowego postępowania wyjaśniającego, ustalenie czy osoba wnioskująca o stwierdzenie nieważności decyzji ma interes prawny w sprawie, winno nastąpić w toku postępowania administracyjnego. Wówczas właściwy organ powinien wszcząć tzw. postępowanie nieważnościowe, co stwarza możliwość do szczegółowego badania interesu prawnego wnioskodawcy oraz następnie, czy zachodzą ustawowe przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Interes prawny, od którego uzależnione jest przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną danej osoby nie pozwala na jej uznanie za stronę. Nadto interes prawny musi mieć charakter aktualny, konkretny i obiektywny

Przechodząc dalej Sąd I instancji wskazał, że wniosek w przedmiotowej sprawie dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Powiatu w [...] o ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz Domu Pomocy Społecznej. Zasady oddawania nieruchomości w trwały zarząd zostały uregulowane w dziale II ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm., dalej: "u.g.n."). Trwały zarząd jest formą władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną. Niezmiennie począwszy od wejścia w życie ww. ustawy przedmiotem oddania w trwały zarząd są nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego (obecnie reguluje to art. 10 u.g.n.), a ustanowienie trwałego zarządu następuje w drodze decyzji. Z powyższego wynika, że stroną postępowania o ustanowienie trwałego zarządu jest ta jednostka organizacyjna, która jest adresatem decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu. Z treści księgi wieczystej [...] wynika, że własność przedmiotowej nieruchomości należy do Powiatu. Dział III Prawa, roszczenia i ograniczenia jest wolny od wpisów. Na moment złożenia przez Skarżącą wniosku o stwierdzenie nieważności nie była ona właścicielką przedmiotowej nieruchomości, której dotyczyła objęta wnioskiem decyzja Zarządu Powiatu.

Reasumując Sąd I instancji, odnosząc się w kontekście powołanych regulacji prawnych, stanowiska doktryny i orzecznictwa do kwestii legitymacji Skarżącej stwierdził, co następuje. Skarżąca bez wątpienia posiada interes faktyczny, lecz nie prawny. Na posiadanie przez Skarżącą interesu faktycznego wskazują następujące okoliczności: jest jak wywodzi współspadkobierczynią dawnych właścicieli zespołu pałacowo-parkowego, istnieją wątpliwości co do tego, czy zespół pałacowo-parkowego podpadał pod art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, dlatego Skarżąca wystąpiła także o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 19 października 2000 r. nr [...] o przekazaniu ww. nieruchomości na własność Powiatu. W ocenie Sądu I instancji, jednak z uwagi na fakt, że interes Skarżącej nie jest rzeczywisty i aktualny, tj. może odzyskać ww. nieruchomość, bowiem prowadzi starania w tym kierunku, ale na dzień złożenia wniosku nie legitymowała się prawem własności, nie można uznać, że skarżącej przysługuje interes prawny, który ma być aktualny.

Sąd I instancji zaznaczył przy tym, że skarżone rozstrzygnięcie nie zamyka Skarżącej drogi do złożenia przez nią w przyszłości wniosku o stwierdzenie nieważności wraz z zaistnieniem zmiany okoliczności, to jest uzyskania legitymacji prawnej wywodzonej z posiadania tytułu własności do przedmiotowej nieruchomości. Tym samym nie mogą ostać się zarzuty naruszenia konstytucyjnych i procesowych gwarancji ochrony prawa własności.

Wobec powyższego Sąd I instancji skargę, jako niezasadną, oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.")

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ mógł zastosować ten przepis i odmówić wszczęcia postępowania, podczas gdy przepis art. 61a § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku oczywistego braku interesu prawnego strony, który nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, tymczasem w niniejszej sprawie ze względu na postępowanie toczące się przed Wojewodą kwestia legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, co wyłącza możliwość zastosowania art. 61a § 1 k.p.a.;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 30 § 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że podanie w sprawie pochodzi od osoby niebędącej stroną ze względu na brak aktualnego interesu prawnego Skarżącej, podczas gdy w ujęciu materialnoprawnym Skarżąca jest aktualnym współwłaścicielem nieruchomości objętych decyzją Zarządu Powiatu z 16 lipca 2009 r. oraz była współwłaścicielem w momencie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności, a w przedmiocie potwierdzenia tej okoliczności toczy się przed Wojewodą postępowanie pod numerem [...] wszczęte w 2016 r., przy czym decyzja wydana w postępowaniu przed Wojewodą wywierać będzie skutki ex tunc w przedmiocie prawa własności nieruchomości.

W związku z powyższymi wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi oraz uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia, ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto, wniosła o zasądzenie kosztów postępowania oraz zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podać należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie stwierdzić należy, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Istotą sporu jest czy fakt wszczęcia i prowadzenia przez Wojewodę Małopolskiego postępowania o wydanie decyzji stwierdzającej, że ww. nieruchomość nie była objęta działaniem art. 2 ust. 1 list. e dekretu powoduje, że Skarżąca kasacyjnie ma przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym ustanowienia trwałego zarządu.

W skardze kasacyjnej zawarto zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 30 § 4 k.p.a.

Zarzut ten jest nieuzasadniony. W postępowaniu administracyjnym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Wprawdzie pojęcie interes prawny nie jest dookreślone ustawowo jednak, interes prawny jest określany jako osobisty, konkretny i aktualny, prawnie chroniony, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. Istnieje wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym. Interes prawny winien mieć oparcie w przepisach prawa materialnego, choć wskazuje się także na przepisy procesowe lub ustrojowe.

Skarżąca kasacyjnie wywodzi swój interes prawny w postępowaniu nieważnościowym ze swoich praw jako następca prawny byłej właścicielki nieruchomości. Przepis art. 30 § 4 k.p.a. stanowi, iż w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Przepis ten pozwala na kontynuowanie i zakończenie wszczętego postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy na skutek sprzedaży bądź dziedziczenia następuje zmiana podmiotu stosunku materialno-prawnego. Następstwo procesowe uregulowane powyższym przepisem jest konsekwencją następstwa prawnego w prawie materialnym i polega na wstąpieniu do postępowania innego podmiotu na miejsce podmiotu, który dotychczas był jego stroną.

Zauważyć jednocześnie należy, że przedmiotem postępowania jest postanowienie o charakterze stricte procesowym, o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Stosownie do treści art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W sytuacji, gdy żądanie nie pochodzi od strony lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Ponadto należy wskazać, iż celem wprowadzenia art. 61a § 1 do k.p.a. była potrzeba wyraźnego odróżnienia postępowania wstępnego, polegającego na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, od postępowania właściwego, które kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej lub innego aktu lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej. W intencji ustawodawcy rozwiązanie takie w sposób bardziej zrozumiały dla wnioskodawców odróżnia etap wstępny dotyczący wszczęcia lub odmowy wszczęcia postępowania od etapu merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie gromadzi dowodów, na podstawie których ustala się stan faktyczny, nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania, lecz ogranicza się do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Wprawdzie ocena dopuszczalności odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego przez organ na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wymaga również przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale tylko w takim zakresie, który służy ustaleniu okoliczności uprawniających do zastosowania tego przepisu.

W niniejszej sprawie postępowanie zostało zakończone właśnie na etapie wstępnym, procesowym, w którym organy prawidłowo skupiły się jedynie na badaniu zaistnienia w sprawie przesłanek do wszczęcia postępowania nieważnościowego. A wskutek istnienia przesłanki negatywnej, w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie.

Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że Skarżąca nie posiada obecnie żadnych uprawnień do przedmiotowych nieruchomości na postawie których mogłaby ona skutecznie domagać się uznania za stronę postępowania nadzwyczajnego dotyczącego ustanowienia zarządu trwałego na przedmiotowej nieruchomości. Powoływanie się przez stronę na własne przekonanie, że nieruchomość, której dotyczy ww. decyzja nie stanowiła własności Powiatu (w chwili jej wydania), a wcześniej własności Skarbu Państwa, (w chwili przekazania jej na rzecz Powiatu), lecz własność osób prywatnych (poprzedników prawnych Skarżącej) i popieranie tego przekonania faktem wszczęcia i prowadzenia przez Wojewodę Małopolskiego postępowania o wydanie decyzji stwierdzającej, że ww. nieruchomość nie była objęta działaniem art. 2 ust. 1 list. e dekretu jest niewystarczające. Ponadto postępowanie nie zostało zakończone ostateczną i prawomocną decyzją a tym samym brak jest obecnie podstaw do stwierdzenia, że ww. nieruchomość nie przeszła w trybie ww. dekretu na własność Skarbu Państwa, a następnie na własność Powiatu, i tym samym pozostała własnością osób prywatnych przed jej przejęciem, a następnie ich spadkobierców. To musiało w tym przypadku skutkować wydaniem przez organ nadzoru na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji ze względu na brak przymiotu strony podmiotu wnioskującego o wszczęcie tego postępowania. Stwierdzić zatem należy, że zaskarżone w sprawie postanowienie SKO jest prawidłowe. Strona skarżąca bowiem nie nabyła statusu strony w postępowaniu, które obecnie chciała zainicjować.

Tym samym odmówić słuszności należy zarzutom naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 30 § 4 k.p.a. Jak słusznie zauważył organ administracyjny oraz Sąd I instancji, Skarżąca na tym etapie (wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej) nie legitymował się już prawem do występowania w tym postępowaniu. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko zajęte przez Sąd I instancji.

Za nieuprawniony należy również uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. polegające na przyjęciu, że organ mógł zastosować ten przepis i odmówić wszczęcia postępowania, podczas gdy przepis art. 61a § 1 k.p.a. znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku oczywistego braku interesu prawnego strony, który nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, tymczasem w niniejszej sprawie ze względu na postępowanie toczące się przed Wojewodą pod numerem kwestia legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, co wyłącza możliwość zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. Konsekwentnie, co wyjaśniono wyżej, nie mógł odnieść zamierzonego skutku fragment zarzutu dotyczący braku możliwości zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. w przedmiotowym postępowaniu. Organ w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania wnioskującemu nie mającemu już przymiotu strony w tym postępowaniu, co z kolei prawidłowo przeanalizował i ocenił Sąd I instancji.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.