Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 1142/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2023 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 4 listopada 2022 r. nr SKO Gd/3198/22 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz D. B. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

D. B. (dalej: wnioskodawca, skarżący) reprezentowany przez pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: Kolegium) z dnia 4 listopada 2022 r. nr SKO Gd/3198/22, utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Wejherowo z dnia 9 maja 2022 r., którą odmówiono skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, M. B.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 1 kwietnia 2022 r. skarżący zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad bliską osobą niepełnosprawną.

Po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działający z upoważnienia Wójta Gminy K., decyzją z dnia 9 maja 2022 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego w związku z opieką nad matką, M. B.

Organ I instancji ustalił, że M.B., lat 79, jest schorowana i wymaga stałej opieki w zakresie podstawowych czynności dnia codziennego. W 2019 r. z powodu martwicy kątnicy przeszła sepsę, a w 2021 r. doszło do niewydolności nerek. Mimo to nie jest osobą leżącą, po mieszkaniu porusza się sama, nie wymaga pomocy w korzystaniu z toalety, jednak z powodu zaników pamięci, problemów z utrzymaniem równowagi, problemów z utrzymaniem przedmiotów w ręce wymaga pomocy ze strony drugiej osoby. D. B. poinformował, że mama może zostać sama w domu przez kilka godzin, po czym konieczny jest kontakt telefoniczny celem sprawdzenia sytuacji, a z rana musi być u mamy osobiście. Organ ustalił też, że D. B., który sprawuje opiekę nad M. B., mieszka w K., a jego matka w G. D. B. nie pracuje, zgodnie z jego oświadczeniem umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron w dniu 27 marca 2022 r. Jeździ codziennie do mamy, gdzie przygotowuje posiłki, leki, pomaga przy kąpieli, pali w piecu. Robi też zakupy dla mamy, załatwia wizyty lekarskie i jeździ z mamą na te wizyty.

Oceniając materiał dowodowy organ uznał, zakres opieki sprawowanej przez skarżącego nad matką ogranicza się do wykonywania podstawowych czynności domowych, które mogą być w całości wykonywane popołudniami, poza godzinami pracy. Zdaniem organu, codzienne obowiązki domowe są wykonywane w każdym gospodarstwie domowym i to z reguły przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy. Konieczność podejmowania takich czynności nie może zatem zostać uznana za coś nadzwyczajnego, uniemożliwiającego podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Zakres sprawowanej przez D. B. opieki nie wyklucza możliwości podjęcia przez niego jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia 4 listopada 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając ustalenia organu pierwszej instancji i uznając, że nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zaprzestaniem aktywności zawodowej przez D. B. a sprawowaniem przez niego opieki nad niepełnosprawną matką.

Kolegium stwierdziło, że czynności opieki nad matką wykonywane przez wnioskodawcę są realizowane w pewnych odstępach czasowych, a pozostałe czynności wskazane przez D. B. takie jak np. przygotowywanie opału, sprzątanie, pranie, robienie zakupów, załatwianie spraw urzędowych itp. są czynnościami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Nie świadczą one też o konieczności sprawowania stałej lub długotrwałej opieki innej osoby, stanowiąc również codzienne zajęcia osób, w tym takich, które pracują zawodowo. Z kolei załatwianie spraw urzędowych, umawianie i towarzyszenie podczas wizyt lekarskich nie mają miejsca codziennie.

Kolegium podniosło także, że D. B. wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę do dnia 27 marca 2022 r. w K., natomiast M. B. oświadczyła, że syn sprawuję opiekę nad nią od czerwca 2021 r. Stąd w ocenie Kolegium nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy tymi zdarzeniami, bowiem skarżący jeszcze niemal przez rok był aktywny zawodowo, co oznacza, że rezygnacja przez niego z zatrudnienia nie miała i nie ma bezpośredniego i ścisłego związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką. W konsekwencji Kolegium uznało, że nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję, zarzucając Kolegium naruszenie prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu podniesiono m.in., że opieka nad matką zajmuje skarżącemu znaczną część dnia. Organ odwoławczy nie wziął również pod uwagę, że przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy, co w sprawie zachodzi.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryteria Sąd stwierdził, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięć organów obu instancji są przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 615) – zwanej dalej ustawą.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W sprawie nie jest sporne, że na skarżącym ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki oraz że matka skarżącego posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sporne natomiast pozostaje spełnienie przez skarżącego pozytywnej przesłanki do przyznania tego świadczenia, dotyczącej rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Z przepisu art. 17 ust. 1 ustawy wynika, że osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. Oznacza to, że w każdej sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego istotna jest ocena, czy zakres i rozmiar sprawowanej przez wnioskodawcę opieki nad osobą niepełnosprawną wypełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie tego uprawnienia oraz czy istnieje opisany wyżej związek przyczynowo - skutkowy.

Prawidłowo wskazało Kolegium, że świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawną osobą, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. Jest kompensacją strat materialnych.

Dla uznania opieki za spełniającą kryteria o jakich mowa w art. 17 ust. 1 ustawy istotny jest jej charakter, niezbędność oraz adekwatność do stanu zdrowia i niepełnosprawności osoby jej wymagającej, które z uwagi na swą intensywność wykluczają podjęcie przez opiekuna zajęcia zarobkowego (bądź zmuszają go do rezygnacji z niego). Konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oznacza, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez niewielką część doby. W tym znaczeniu opieka lub pomoc musi być tyle absorbująca czasowo w sensie krótkoterminowym (dobowym) jak i długoterminowym (miesięcy, lat), że podejmowane w ich ramach czynności warunkują egzystowanie osoby wymagającej opieki w warunkach odpowiadających godności człowieka, a jednocześnie ich wykonywanie bezwzględnie stoi na przeszkodzie wykonywaniu przez opiekuna pracy zarobkowej (bądź wymusza na nim rezygnację z takiej pracy).

Stała opieka powinna być rozumiana również jako pozostawanie przez opiekuna w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania faktycznych czynności opiekuńczych, wykazuje on realną gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy. Innymi słowy, art. 17 ust. 1 ustawy nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od obowiązku sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę i nie utożsamia sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad inną osobą z koniecznością zamieszkiwania z tą osobą (por. m.in. wyroki WSA w Olsztynie z 3 marca 2022 r. II SA/Ol 128/22 i WSA w Gliwicach z 16 czerwca 2021 r. II SA/Gl 497/21). Codzienne wielogodzinne świadczenie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego i sprawowanie opieki może stanowić przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o ile nie pozwala na podejmowanie pracy zarobkowej. Są to okoliczności, które wymagają każdorazowo dokładnego sprawdzenia i uzasadnienia (wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 4023/18).

Tym samym analiza istnienia związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją (niepodejmowaniem zatrudnienia) wymaga oceny i zbadania kilku obszarów. Po pierwsze istotny jest stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, w tym zakres czynności, które jest w stanie wykonać samodzielnie, a w jakim wymaga stałej i długotrwałej opieki. Przy czym ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza kwestionowania stanu jej zdrowia. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a stopniem faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2859/20 i z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21).

Kolejnym ważącym elementem podlegającym ocenie na gruncie ww. przepisu jest zakres czynności faktycznie realizowanych przez opiekuna w relacji do możliwości wykonywania pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy. Dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w każdym przypadku konieczne jest bowiem ustalenie czy rodzaj bądź ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej.

Zdaniem Sądu, w świetle okoliczności faktycznych ustalonych w toku postępowania ocena dokonana przez Kolegium dotycząca braku związku przyczynowo–skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a zakresem niezbędnej opieki i pomocy świadczonej niepełnosprawnej w stopniu znacznym matce, jest nieprawidłowa.

Z wywiadów środowiskowych przeprowadzonych w sprawie wynika, że matka skarżącego ma 79 lat i jest osobą bardzo schorowaną. W 2019 r. przeszła sepsę, a w 2021 r. doszło do niewydolności nerek. Ma częste zawroty głowy, zaniki pamięci, problemy z utrzymaniem równowagi, z utrzymaniem przedmiotów w ręce. Wymaga pomocy w ubraniu się, kąpieli, przygotowaniu posiłków, leków, prowadzeniu gospodarstwa domowego, w tym przyniesieniu opału i rozpalenia w piecu, umówieniu wizyt lekarskich. Może pozostać sama w domu na kilka godzin, przy czym skarżący pozostaje z matką w kontakcie telefonicznym, reagując w razie potrzeby. Jest u mamy codziennie rano od godziny 9.00 do 13.00 i od 16.00 do 19.00. Przyjeżdża również na każde wezwanie. Zgodnie z oceną pracownika socjalnego, M. B. wymaga stałej opieki ze strony drugiej osoby, nie jest bowiem w stanie samodzielnie zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych i prowadzić samodzielnie gospodarstwa domowego.

Powyższe okoliczności wynikające z wywiadów środowiskowych nie były przez Kolegium kwestionowane, błędnie jednak zostały ocenione jako niestanowiące przeszkody w podjęciu przez skarżącego zatrudnienia, wbrew zresztą wnioskom pracownika socjalnego.

Błędnie Kolegium decydującą wagę przyłożyło do faktu, że M. B. nie jest osobą obłożnie chorą i leżącą, jest sprawna ruchowo w górnej części ciała, może samodzielnie siedzieć, spożyć posiłek i zażyć leki, nie wymaga pomocy przy czynnościach fizjologicznych ani specjalistycznych czynności pielęgnacyjnych. Po pierwsze bowiem, opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, nie dotyczy tylko i wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby.

Po drugie, nietrafne jest założenie, że dla przyjęcia, iż stała opieka wyklucza możliwość zatrudnienia, konieczne jest wykonywanie w jej ramach innych czynności niż te związane z codziennym funkcjonowaniem osoby niepełnosprawnej. Prawdą jest, że przygotowywanie posiłków i ich podawanie, podobnie jak leków, sprzątanie domu, pranie czy też robienie zakupów są czynnościami dnia codziennego. Jednakże taka pomoc świadczona matce, która ze względu na swój stan zdrowia nie jest w stanie samodzielnie ich wykonywać, ma problemy z utrzymaniem równowagi, utrzymaniem przedmiotów w ręce, zaniki pamięci, w okolicznościach tej sprawy uznana być musi za odpowiadającą podanej definicji opieki. Charakter tych czynności nie pozostawia wątpliwości, że są one dokonywane stale, całodobowo i praktycznie we wszystkich sferach życia chorej. Wyraźnie zaakcentował to pracownik socjalny w wywiadzie środowiskowym, stwierdzając, że M. B. wymaga stałej opieki ze strony drugiej osoby, nie jest bowiem w stanie samodzielnie zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych i prowadzić samodzielnie gospodarstwa domowego. Nie ma podstaw do wykluczania z góry tego rodzaju czynności z zakresu opieki o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, z zastrzeżeniem, że taka ocena odnoszona musi być zawsze do konkretnych okoliczności danej sprawy. Czynności te w tej konkretnej sprawie wyczerpują natomiast pojęcie opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy. Jak już wskazywano w orzecznictwie WSA w Gdańsku pod pojęciem "sprawowania opieki" użytym w art. 17 ustawy nie sposób rozumieć wyłącznie czynności związanych bezpośrednio z troską o fizyczny dobrostan bliskiej osoby niepełnosprawnej (w niniejszej sprawie matki). Pielęgnacja w sensie medycznym i higienicznym nie wyczerpuje bynajmniej treści tego pojęcia. Także wyręczenie matki od jej normalnych, codziennych czynności życiowych, którym nie może sprostać z uwagi na swą niepełnosprawność, stanowi przejaw opieki nad nią. Ograniczenie form opieki nad osobą niepełnosprawną do czynności pielęgnacyjnych sensu stricto z pominięciem innych, szerzej rozumianych czynności opiekuńczych prowadziłoby do zdeformowania znaczenia pojęcia opieki, a co za tym idzie naruszałoby istotę świadczenia pielęgnacyjnego. Istotą tą jest bowiem udzielenie wsparcia osobom, które poświęcając się w pełnym wymiarze opiece nad najbliższą osobą niepełnosprawną nie mogą pracować zarobkowo, by zaspokoić potrzeby życiowe swoje i swojej rodziny.

Fakt zamieszkiwania przez skarżącego w oddzielnym mieszkaniu, nie jest przeszkodą do sprawowania opieki uzasadniającej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Z żadnego przepisu ustawy nie wynika, aby warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było wspólne zamieszkiwanie z osobą, nad którą sprawowana jest opieka. Okoliczność tego rodzaju podlega zatem ocenie w łączności z innymi dowodami, czy w świetle całości materiału dowodowego, w zgodzie z doświadczeniem życiowym i ogólną wiedzą, możliwe jest sprawowanie opieki w zakresie i wymiarze jaki determinuje niepełnosprawność osoby wymagającej opieki i jej możliwość samodzielnego funkcjonowania w życiu codziennym. W niniejszej sprawie natomiast skarżący mieszka w niewielkiej odległości od matki, jest u niej przynajmniej dwa razy dziennie, dodatkowo przyjeżdża w razie potrzeby. Nie wynika zatem z materiału dowodowego, aby okoliczność zamieszkiwania osobno stanowiła przeszkodę w sprawowaniu przez skarżącego opieki nad matką.

W ocenie Sądu z akt sprawy nie wynikają takie okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia skarżącego, że to stan zdrowia jego matki i konieczność sprawowania nad nią opieki jest przyczyną, dla której nie podejmuje on aktualnie zatrudnienia. Sposób, w jaki skarżący sprawował nad matką opiekę do kwietnia 2022 r., kiedy to ustał stosunek pracy, w którym pozostawał (umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron), nie był przedmiotem postępowania wyjaśniającego (brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie) i nie można z samego tylko tego faktu wywodzić, że również aktualnie skarżący jest w stanie godzić sprawowanie tej opieki i pracę zawodową. Skoro z ustalonego stanu faktycznego wynika, że aktualnie skarżący sprawuje w sposób stały opiekę nad matką zaspokajając jej wszystkie potrzeby pielęgnacyjno–opiekuńcze, brak jest podstaw do negowania istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją przez niego z zatrudnienia a sprawowaną opieką. Skarżący wszak konsekwentnie podnosi, że podjąłby pracę zawodową, gdyby nie musiał sprawować opieki nad matką, a akta sprawy nie dostarczają podstaw do kwestionowania tego oświadczenia. Jak przy tym trafnie wskazał WSA w Krakowie w wyroku z 25 lutego 2022 r. (sygn. akt III SA/Kr 1700/21) zanegowanie związku przyczynowo-skutkowego musiałoby się opierać na w pełni miarodajnych przesłankach, jednoznacznie podważających ten związek w aspekcie subiektywnym (motywy niepodejmowania zatrudnienia) lub obiektywnym (uwarunkowana czynnikami zewnętrznymi możliwość znalezienia pracy). Takie okoliczności z akt sprawy nie wynikają.

W konsekwencji Sąd uznał, że organ dokonał błędnej oceny materiału dowodowego wydając decyzję naruszającą zarówno przepisy prawa materialnego (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy), jak i przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 2000). Uchybienie organu polega przede wszystkim na błędzie subsumpcji tj. niewłaściwej ocenie związku przyczynowo–skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a opieką sprawowaną przez niego nad matką. Związek taki bowiem niewątpliwie istnieje, do którego to wniosku prowadzi prawidłowa i kompleksowa ocena materiału dowodowego w świetle prawidłowo zinterpretowanej normy art. 17 ust. 1 ustawy.

Podsumowując, analiza całego materiału dowodowego prowadzi do odmiennych od przyjętych przez Kolegium wniosków co do niepodejmowania przez skarżącego zatrudnienia w celu realizacji niezbędnej potrzeby sprawowania opieki nad matką.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy. Kolegium posiada bowiem kompetencje merytoryczno-reformacyjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zgodnego z wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym wyroku.

Rzeczą organu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, będzie ocena wniosku skarżącej z uwzględnieniem wyrażonego przez Sąd stanowiska, którym organy są związane na podstawie art. 153 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na postawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a., z uwagi na wniosek pełnomocnika skarżącej i brak sprzeciwu ze strony organu.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).