Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SAB/Kr 14/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2025-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 139,art. 141
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 149 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Karcz Sędziowie: WSA Paweł Dąbek (spr.) WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym (w trybie uproszczonym) w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. w K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie przy uczestnictwie W.2 Sp. z o.o. w O. w sprawie rozpoznania odwołania od decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie dopuściło się bezczynności w rozpoznaniu odwołania od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 maja 2017r. nr SKO.Pod./4140/773/2016, 2. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz W. Sp. z o.o. w K. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W. Sp. z o.o. w K. (dalej: Spółka) wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (dalej: Kolegium) w sprawie dotyczącej odwołania od decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r.

Spółka zarzuciła Kolegium naruszenie przepisów postępowania, tj.; art. 139 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. - dalej: O.p.), poprzez nieuzasadnione przekroczenie ustawowego terminu na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym oraz art. 140 § 1 i 2 O.p. poprzez nieuzasadnione wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy, z przyczyn, które nie mogą stanowić podstawy przekroczenia ustawowego terminu na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym.

W oparciu o tak postawione zarzuty, Spółka wniosła o:

a/ zobowiązanie Kolegium do rozpatrzenia odwołania w terminie 21 dni od daty doręczenia Kolegium prawomocnego orzeczenia wydanego w sprawie wraz z aktami sprawy;

b/ stwierdzenie, że Kolegium dopuściło się bezczynności, mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

c/ wymierzenie Kolegium grzywny w wysokości wedle uznania Sądu;

d/ rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym;

e/ zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając swoje stanowisko, Spółka podkreśliła, że organy i sądy wielokrotnie wypowiadały się w tej sprawie, a Kolegium ponownie rozpoznaje sprawę wskutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 26 września 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 543/22, uchylającego wcześniej wydaną decyzję w przedmiotowej sprawie. Spółka wskazując na art. 139 § 3 O.p. podała, że od wydania ostatniego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, po którym sprawa "wróciła" do ponownego rozpoznania do Kolegium, minął już ponad rok. W tym czasie Kolegium skierowało do Spółki trzy zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy: dnia 10 czerwca 2024 r. Spółka otrzymała zawiadomienie o przedłużeniu terminu do 30 sierpnia 2024 r.; dnia 28 sierpnia 2024 r. Spółka otrzymała zawiadomienie o przedłużeniu terminu do 31 października 2024 r.; dnia 28 października 2024 r. Spółka otrzymała zawiadomienie o przedłużeniu terminu do 31 grudnia 2024 r. Kolegium za każdym razem wskazywało, że przedłużenie nastąpiło ze względu na złożony charakter sprawy i konieczność rozpatrzenia sprawy zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z 26 września 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 543/22. Tymczasem Spółka skierowała 30 września 2024 r. do Kolegium pismo sygnalizujące, że powinno rozważyć tezy nie tylko wskazane w ww. wyroku, ale także w wyroku NSA z 12 października 2023 r., sygn. akt III FSK 681/23, który został wydany w tej sprawie i jest dla organu wiążący. Treść ww. pisma nie znalazła odzwierciedlenia w zawiadomieniu skierowanym do Spółki po jego złożeniu.

Spółka podkreśliła, że nie składała wniosku o przeprowadzenie rozprawy, wobec czego rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w maksymalnym terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt do Kolegium. W ocenie Spółki sprawa jest bez żadnego rzeczywistego uzasadnienia rozpatrywana przez Kolegium co najmniej od 10 czerwca 2024 r. Spółka wskazała, że Kolegium miało już możliwość zapoznać się z aktami sprawy. Przekroczyło ustawowy termin do rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym już o co najmniej 3 miesiące, a zgodnie z ostatnim zawiadomieniem o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, przekroczenie może sięgnąć nawet ponad 6 miesięcy. Powodów przedłużania postępowania podawanych przez Kolegium nie można – w ocenie Spółki – kwalifikować jako merytorycznej przeszkody do ukończenia niniejszego postępowania.

Spółka podniosła, że poza kierowaniem ww. zawiadomień Kolegium nie podjęło żadnych czynności w sprawie mających na celu chociażby uzupełnienie materiału dowodowego, co potwierdza, że posiada wszelkie dokumenty i dowody, a także dane, które umożliwiają już w tym momencie załatwienie sprawy oraz wydanie merytorycznej decyzji. Brak jest przy tym jakichkolwiek argumentów, które uzasadniałyby dalsze prowadzenie postępowania.

Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie. Jego zdaniem przekroczenie terminu do załatwienia sprawy w okolicznościach w jakich do tego doszło, nie daje podstawy do stwierdzenia, że dopuściło się ono bezczynności, oraz nie daje podstaw do uznania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przekroczenie terminu musiałoby być bardzo znaczne i wskazywać na złą wolę organu lub powodować jakieś wyjątkowo dolegliwe dla strony skutki.

Kolegium po otrzymaniu skargi, podjęło niezwłocznie czynności zmierzające do załatwienia sprawy. Akta wpłynęły do Kolegium 22 marca 2024 r., zarejestrowane zostały 28 marca 2024 r., a do składu orzekającego zostały przekazane 4 kwietnia 2024 r. Następnie Kolegium pismem z 10 czerwca 2024 r. zawiadomiło pełnomocników stron o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy. Kolejne zawiadomienia miały miejsce 28 sierpnia 2024 r. oraz 28 października 2024 r. Wyznaczenie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego nastąpiło pismem z 21 listopada 2024 r., zaś decyzja wydana została 16 grudnia 2024 r.

Kolegium podkreśliło złożoność przedmiotowej sprawy, zarówno jeśli chodzi o stan prawny, ale i faktyczny, i konieczność uwzględnienia – wbrew twierdzeniom Spółki – wszystkich wyroków WSA i NSA dotyczących przedmiotowej sprawy. Wskazało również, że jest organem administracji publicznej, do którego wpływa bardzo duża ilość spraw z obszaru właściwości obejmującej część Województwa Małopolskiego, jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 pkt 1 K.p.a. i art. 13 § 1 pkt 3 O.p. od decyzji wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa, a także ma w swej właściwości rzeczowej sprawy dotyczące aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste (art 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Do Kolegium wpływa znaczna ilość spraw, co przekłada się na duże obciążenie pracą poszczególnych członków jako sprawozdawców i wpływa na terminowość rozpatrywania spraw przez Kolegium, powodując że ustawowe terminy w tym zakresie nie mogą być dochowane z przyczyn niezależnych od organu (konieczność rozpatrzenia spraw zaległych i bardzo duży wpływ spraw bieżących).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że jak wynika z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Jak zostało to uregulowane w § 2 tego przepisu, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Należy zatem odpowiedzieć na pytanie, czy Spółce przysługiwało ponaglenie na bezczynność Kolegium, gdyż ponaglenie takie nie wpłynęło do Kolegium przed wniesieniem skargi.

Instytucja ponaglenia w postępowaniu podatkowym uregulowana została w art. 141 O.p., gdzie w § 1 wskazano, że na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia (pkt 1) lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej albo dyrektora izby administracji skarbowej (pkt 2). Z przepisem tym koresponduje norma z § 2, gdzie wskazano środki jakie może zastosować organ wyższego stopnia, jeżeli uzna ponaglenie za uzasadnione. Wynika z tego, że jeżeli bak jest organu wyższego stopnia, ponaglenie nie przysługuje.

Organami wyższego stopnia w rozumieniu art. 13 § 3 O.p. są organy odwoławcze. W przepisach O.p. nie wymieniono żadnego organu, który byłby organem odwoławczym w stosunku do samorządowego kolegium odwoławczego. Oznacza to, że w stosunku do tego organu nie istnieje organ "wyższego stopnia", do którego zgodnie z art. 141 § 1 O.p. należałoby wnieść takie ponaglenie.

W orzecznictwie przyjmuje się, że skoro przepisy prawa nie wskazują organu wyższego stopnia nad samorządowym kolegium odwoławczym i nie wskazują żadnego innego organu, do którego można wnieść ponaglenie na bezczynność kolegium, to tym samym należy uznać, że w przypadku bezczynności samorządowego kolegium odwoławczego stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia (zob. wyroki NSA: z 27 września 2005 r., sygn. akt FSK 2142/04; z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3297/15 oraz z 19 listopada 2024 r., sygn. akt III FSK 1005/24 – powoływane orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji należy przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie wniesienie skargi na bezczynność Kolegium nie wymagało uprzedniego złożenia przez Spółkę ponaglenia.

Kolejna kwestia, która powinna zostać poruszona przed odniesieniem się bezpośrednio do zarzutów skargi, związana jest pojęciami bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, które wymienione zostały w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Są to odrębne zwroty normatywne, posiadające różne znaczenie prawne, których nie można ze sobą utożsamiać.

Definiując pojęcie bezczynności na gruncie przepisów p.p.s.a. należy mieć na uwadze, że jako bezczynność należy obecnie rozumieć niewydanie w terminie między innymi decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Na gruncie przepisów O.p., chodzi zatem o przekroczenie terminu określonego w art. 139 O.p., względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 140 O.p. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia terminowości działania organów podatkowych, tj. niezałatwienia sprawy w terminie. Potwierdza to definicja legalna "bezczynności" wprowadzona do Kodeksu postępowania administracyjnego z dniem 1 czerwca 2017r., zgodnie z którą, stan ten zachodzi, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a (por. wyrok WSA w Łodzi z 17 stycznia 2025 r., sygn. akt II SAB/Łd 122/24).

Z bezczynnością organu podatkowego mamy do czynienia zatem wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 23 grudnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Wr 1052/24). Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz art. 149 p.p.s.a., sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych: niezałatwienia sprawy w terminie (por. wyrok NSA z 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1616/21).

W konsekwencji stwierdzić należy, że skargi na bezczynność oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania są rozpoznawane w odrębnych postępowaniach, których przedmiot nie jest tożsamy, nawet gdy skargi te odnoszą się do tego samego postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 27 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 243/20).

Powyższe uwagi były konieczne, celem wskazania, jakie kryteria powinien wziąć pod uwagę Sąd, rozpoznając skargę na bezczynność Kolegium. Istotnym jest zatem, czy Kolegium dochowało terminu o którym mowa w art. 139 § 3 O.p., bądź czy w tym terminie wskazało nowy termin załatwienia sprawy, do czego było uprawnione po myśli art. 140 § 1 O.p. Jak wynika z pierwszego z powołanych przepisów, załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy. W przedmiotowej sprawie nie została przeprowadzona rozprawa administracyjna, jak również nie został złożony wniosek o jej przeprowadzenie. Wobec powyższego Kolegium powinno było wydać decyzję w terminie 2 miesięcy od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia WSA w Krakowie wraz z aktami sprawy.

Jak wynika z akt podatkowych, odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy podatkowej, wpłynął do Kolegium 22 marca 2024 r. Od tego dnia należy w związku z tym liczyć termin do załatwienia sprawy, czyli wydania decyzji. Upłynął on zatem 22 maja 2024 r. Nie jest przy tym istotne, kiedy sprawa w Kolegium została zarejestrowana oraz kiedy przekazano ją do rozpoznania składowi orzekającemu. Są to bowiem wewnętrzne czynności podejmowane w Kolegium. Ustawodawca wskazując termin załatwienia sprawy, nie uzależnia jego rozpoczęcia od podjęcia czynności technicznych w danym organie. Przyjęcie odmiennego poglądu naruszałoby przepis art. 139 § 3 O.p., który wiąże początek terminu do załatwienia sprawy od otrzymania odwołania, nie zaś od zarejestrowania sprawy przez organ, czy też od tego kiedy danemu pracownikowi przydzielona została sprawa do rozpoznania.

Jak wynika z nadesłanych Sądowi akt do 22 maja 2024 r. Kolegium nie wydało decyzji kończącej postępowanie, jak również nie wyznaczyło nowego terminu załatwienia sprawy. Wobec powyższego, bezczynność Kolegium miała miejsce poczynając od 23 maja 2024 r. Upłynął bowiem termin ustawowy do załatwienia sprawy i nowy termin nie został wyznaczony zgodnie z art. 140 § 1 O.p.

Gdyby Kolegium w ustawowym terminie do załatwienia sprawy, wyznaczyło nowy termin, nie doszłoby do bezczynności w rozumieniu wcześniej przedstawionym. Wówczas strona mogłaby ewentualnie zwalczać opieszałość w rozpoznaniu odwołania składając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, również przewidzianą w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Posiłkując się definicją legalną zawartą w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572) wskazać można, że przez "przewlekłość" należy rozumieć sytuację, w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Jeżeli zatem organ podatkowy "mieści się" w terminie ustawowym, bądź przez siebie wyznaczonym, zaś strona uważa, że nie ma żadnych przeszkód w zakończeniu postępowania, powinna złożyć skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. W ramach takiej skargi mogłaby np. kwestionować zasadność wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Ponieważ jednak niniejsza sprawa dotyczy skargi na bezczynność, jak już wcześniej wskazano, badaniu podlega jedynie sama okoliczność, czy Kolegium nie przekroczyło terminu załatwienia sprawy, nie zaś tego, czy zawiadomienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, wydane już po upływie terminu do załatwienia sprawy, były uzasadnione.

Dla uznania, że Kolegium można zarzucić bezczynności w rozumieniu wcześniej przedstawionym, nie mogą mieć znaczenia zawiadomienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Bezczynność miała miejsce poczynając od 23 maja 2024 r., zaś pierwsze zawiadomienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy wydane zostało 10 czerwca 2024 r. i była to pierwsza wynikająca z akt czynność, jaką Kolegium podjęło po otrzymaniu akt. Bezczynność ma charakter obiektywny i jeżeli już raz wystąpiła, nie może być następnie sanowana poprzez zastosowanie dyspozycji przewidzianej w art. 140 § 1 O.p. Innymi słowy Kolegium wyznaczając 10 czerwca 2024 r. nowy termin załatwienia sprawy, nie mogło już uchylić stanu bezczynności w załatwieniu sprawy.

Ratio legis regulacji przewidzianej w art. 140 § 1 O.p. sprowadza się do tego, że jeżeli organ ma świadomość, że nie załatwi sprawy w terminie ustawowym, wyznacza nowy termin załatwienia sprawy. Mamy w takim przypadku "ciągłość" terminowego rozpoznania konkretnej sprawy podatkowej i nie można organowi podatkowemu zarzucić bezczynności. Jeżeli jednak termin załatwienia sprawy upłynął, to nie może on rozpocząć się na nowo jedynie na skutek sporządzenia zawiadomienia o wyznaczeniu nowego terminu.

W konsekwencji zasadnie Spółka zarzuciła Kolegium bezczynność w rozpoznaniu odwołania. Podkreślić należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu. Wobec tego, także braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2024 r., sygn. akt I OSK 521/24).

Wobec tego bez znaczenia prawnego są wywody Kolegium zawarte w odpowiedzi na skargę o dużej liczbie spraw podlegających rozpoznaniu przez ten organ. Na marginesie wskazać jedynie można, że twierdzenie takie nie zostało poparte żadnymi danymi w oparciu o które możliwym byłoby ustalenie, czy faktycznie obiektywnie można twierdzić, że Kolegium nie jest w stanie terminowi rozpoznawać spraw, które do niego wpływają.

Wobec tego, że skarga zawierała usprawiedliwione podstawy, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 stwierdził, że Kolegium dopuściło się bezczynności. Nie mógł być natomiast zastosowany pkt 1 tego przepisu, gdyż decyzja w sprawie została wydana przed rozpoznaniem skargi.

Jednocześnie Sąd, kierując się przepisem art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i drastycznej sprzeczności z obowiązującym prawem, wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne, które są nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa (por. wyroki NSA: z 28 czerwca 2024 r., sygn. akt I OSK 521/24; z 12 września 2024 r., sygn. akt I OSK 661/24). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a przy tym stanowić rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach, w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (wyrok NSA z 26 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 659/23). Fakt przekroczenia ustawowych terminów załatwiania spraw sam w sobie, co do zasady, nie jest taką szczególną okolicznością. W konsekwencji stan bezczynności, chociaż niewątpliwie stanowi naruszenie prawa, nie przesądza jeszcze o rażącym charakterze tego naruszenia (por. wyrok NSA z 7 września 2021r., sygn. akt III OSK 977/21).

W ocenie Sądu w realiach rozpatrywanej sprawy nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa związanym z bezczynnością Kolegium. Przede wszystkim przemawia za tym okoliczność, że Kolegium pozostawało w przekonaniu, wprawdzie błędnym, że nie przekroczyło terminu do załatwienia sprawy, gdyż sporządzało zawiadomienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Wprawdzie Spółka zarzuciła w skardze, że wyznaczenie nowych terminów załatwienia sprawy na podstawie art. 140 § 1 O.p., było niezasadne, jednakże jak już wcześniej zaznaczono, przy rozpatrywaniu skargi na bezczynność, badaniu nie podlega, czy zawiadomienie takie było uzasadnione. Spółka miałaby możliwość kwestionowania takiej zasadności w przypadku wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kolegium.

Uznając zasadność skargi co do zasady, Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia Kolegium grzywny, czy też przyznania na rzecz Spółki określonej sumy pieniężnej. Jak wynika z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd uznając zasadność skargi, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Zastosowanie art. 149 § 2 p.p.s.a. odbywa się zgodnie z uznaniem sądu stosującego te środki. Uznanie sądowe cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. wyrok NSA z 27 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 1193/24). Grzywna jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco - represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach, wskazujących na to, że bez tej dodatkowej sankcji (dolegliwości finansowej) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok NSA z 12 września 2024 r., sygn. akt I OSK 978/24).

W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę wcześniej zasygnalizowaną okoliczność, że Kolegium pozostawało w błędnym przekonaniu co do terminowości w załatwieniu sprawy, Sąd uznał, że nie jest celowym wymierzenie grzywny, bądź przyznanie na rzecz Spółki sumy pieniężnej.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika Spółki o wysokości którego orzeczono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1947 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa.