Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1108/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1, art. 31 ust. 1-4, art. 32 ust. 5, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 1, 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1752
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant specjalista Marta Przewłucka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi E. B. i T.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt sprawy przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie wynika, że w dniu 23 maja 2022 r. do Urzędu Gminy S. wpłynął wniosek E. i T. B. jako współwłaścicieli działki nr A położonej w obrębie J. KW [...] o rozgraniczenie z działką sąsiednią nr B położoną w obrębie J. KW [...], będącą własnością R. i T.K. Decyzją Wójta Gminy S. z dnia 6 czerwca 2022 r. umorzono w całości postępowanie rozgraniczeniowe mające na celu ustalenie granicy działki nr A z działką nr B. Decyzja ta została następnie uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie, a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2022 r. organ pierwszej instancji wszczął postępowanie rozgraniczeniowe mające na celu ustalenie granic pomiędzy działką nr A położoną w obrębie J., a działkami: nr B położoną w obrębie J., , nr C położoną w obrębie J., nr D. położoną w obrębie J. Wójt Gminy S. upoważnił geodetę T.B1 do wykonania czynności ustalania przebiegu granic. Owe czynności zakończyły się operatem technicznym rozgraniczenia nieruchomości, który zawiera w szczególności sprawozdanie techniczne i opinię o rozgraniczeniu. Wójt Gminy S. decyzją z 19 czerwca 2023 r. orzekł o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego mającego na celu ustalenie granic pomiędzy działką nr A położoną w obrębie J., a działkami: nr B, nr C, nr D i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. Od tej decyzji odwołanie wnieśli E. i T.B., którzy wystąpili o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Na poparcie swego żądania podnieśli konieczność przeprowadzenia dalszych pomiarów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzją z 19 października 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z 19 czerwca 2023 r.

W motywach rozstrzygnięcia kolegium wskazało, że stosownie do art. 31 i art. 32 ust. 5 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się natomiast pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Jeżeli zaistnieje brak danych (znaków i śladów granicznych, map i innych dokumentów oraz punktów osnowy geodezyjnej) lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, pod warunkiem, że druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy. W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Jeżeli strony wyrażą wolę ugodowego załatwienia sprawy z czynności ustalenia przebiegu granic sporządza się akt ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej. W innych przypadkach z czynności ustalenia przebiegu granic sporządza protokół graniczny. Jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości. Szczegółowe zasady rozgraniczania nieruchomości, w szczególności rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określa rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz.U. Nr 45, poz. 453). Kolegium zwróciło uwagę, że w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości organ umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi, a wcześniej upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym. sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta).

Kolegium mając na względzie przywołane okoliczności prawne wywiodło, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy prowadził postępowanie, a nadto nie będąc do tego zobligowany dokonał oceny zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami prawa. Wydana decyzja była też prawidłowa co do swej istoty. Kolegium podkreśliło, że jedynym prawidłowym sposobem zakończenia postępowania było wydanie decyzji o umorzeniu administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy do rozpatrzenia przez sąd powszechny. Kontrolowana decyzja nie kończy sprawy rozgraniczenia ale przenosi jej rozpatrzenie przed inny organ władzy publicznej, przed którym na zasadzie sporności można dociekać swoich racji. Administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe nie jest od rozstrzygania zawiłych i dynamicznych sporów sąsiedzkich. Z uwagi na jego uproszczony charakter nie jest to jego funkcją.

Od decyzji Kolegium pismem z 15 listopada 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wywiedli E.B. i T.B.. Skarżący zarzucili kolegium naruszenie:

- art. 7 i 77 § 1 k.p.a polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w tym niewyjaśnienie dlaczego podczas rozgraniczenia nieruchomości nieobecni byli współwłaściciele oraz zarządcy nieruchomości, których obecność podczas czynności wykonywanych przez uprawnionego geodetę była obowiązkowa tj. przedstawiciela Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. – działka nr. C, przedstawiciela Starostwa Powiatowego w S. oraz M.B. – działka A

- art. 8 k.p.a i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnikowych stwierdzeń nie wyjasnijacych przyczyn utrzymania w mocy decyzji organu I instancji

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W motywach skargi skarżący wskazali, że Kolegium ogólnikowo dokonało oceny decyzji organu I instancji. Jak wskazali obowiązkiem uprawnionego geodety jest zgromadzenie dostępnych dokumentów, materiałów znajdujących się w Państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym (PZiK), w Sadzie Rejonowym oraz tych posiadanych przez strony. Podstawę ustalenia granicy stanowią dokumenty określające położenie punktów granicznych. Skarżący wskazali, że geodeta w sposób nierzetelny wykonywał swoje obowiązki. Wskazali, że geodeta niesłusznie przyjął, ze strony postepowania są skonfliktowane. Skarżący podkreślili, że gdyby geodeta zgromadził wyczerpująca dokumentacje i prawidłowy ją zaprezentował uczestnicy postępowania przyjęli by propozycję podziału nieruchomości. W dalszej części uzasadnienia skarżący wskazali, ze Geodeta nie okazał im podczas czynności map (s. 8 skarga). Skarżący uznali, za krzywdzące stwierdzenie geodety, powtórzone, przez Kolegium, ze strony postepowania są skonfliktowane (s. 8 skargi). Skarżący wskazali również, że w Sadzie Rejonowym w S., w zasobie archiwalnym istnieją mapy które mogą być pomocne w ustaleniu granicy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedstawiona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Dokonana przez Sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że akty te odpowiadają prawu. Sąd nie stwierdził naruszeń uzasadniających zastosowanie kompetencji kasatoryjnych. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wskazane wyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 19 października 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji – Wójta Gminy S. z 19 czerwca 2023 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości.

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Na wstępie należy poczynić kilka uwag ogólnych. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 tej ustawy rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Zgodnie natomiast z art. 31 czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta (ust. 1). Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (ust. 2). Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (ust. 3). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (ust. 4). Z czynności ustalenia przebiegu granic sporządza się protokół graniczny lub akt ugody (art. 32 ust. 5). Zgodnie z brzmieniem art. 33 ust. 1 wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta (art. 34 ust. 1). Organ, o którym mowa w ust. 1, umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2).

W prawie geodezyjnym i kartograficznym zostały ściśle określone sytuacje, gdy ustalenie granicy (a więc rozstrzygnięcie co do meritum sprawy) jest możliwe już w toku postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy. Merytoryczną decyzję administracyjną zatwierdzającą granice organ administracji może wydać w okolicznościach przewidzianych tym przepisem, w przeciwnym zaś wypadku kończy administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe umorzeniem i przekazuje z urzędu sprawę do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. Sprawa zatem zostaje jedynie formalnie zakończona przed organem administracji, natomiast co do istoty sprawy (rozgraniczenia) ma się wypowiedzieć w formie stosownego orzeczenia sąd. Jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody przed geodetą, właściwy organ wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości. Decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje tylko wówczas, gdy ustalenie przebiegu granicy jest możliwe na podstawie dowodów z dokumentów określonych w art. 31 ust. 2, a w razie ich braku, gdy są niewystarczające lub sprzeczne, na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga nie zajmuje stanowiska. Przy tym ustalenie granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron powinno nastąpić tylko wtedy, gdy wskazanemu przez strony przebiegowi granicy nie sprzeciwia się treść innych dowodów zgromadzonych w sprawie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 233/09).

Wydając decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, właściwy organ może orzekać wyłącznie na podstawie kryterium aktualnego stanu prawnego nieruchomości. W fazie postępowania administracyjnego nie jest dopuszczalne odwoływanie się do pozostałych kryteriów wskazanych w art. 153 k.c. (tj. ostatniego spokojnego stanu posiadania i wszelkich okoliczności), które należą wyłącznie do sądu powszechnego. Wniosek taki wynika z treści art. 31 ust. 2 i 3, który wskazuje wyłączne kryteria rozgraniczenia w postępowaniu administracyjnym. Również w judykaturze utrwalił się pogląd, że jeżeli brak jest dokumentów pozwalających na jednoznaczne określenie przebiegu granicy nieruchomości, zaś stanowiska stron co do jej przebiegu są sprzeczne, właściwy organ nie ma kompetencji do rozgraniczenia nieruchomości i ma obowiązek umorzenia postępowania administracyjnego oraz przekazania sprawy sądowi o rozgraniczenie z urzędu do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. Wówczas sąd, w formie postanowienia wydanego w postępowaniu nieprocesowym, rozstrzyga spór graniczny z wykorzystaniem kryteriów określonych w art. 153 k.c.

W postępowaniu przed sądem powszechnym, które jest dalszym etapem postępowania rozgraniczeniowego, staje się możliwe rozstrzygnięcie sporu granicznego w oparciu o znacznie szerszy materiał dowodowy, który strony powinny tam przedstawić (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 75/10; przywołany wyżej: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 233/09; J. Lang (red.), J. Maćkowiak (red.), T. Myśliński (red.), E. Stefańska (red.), Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, wyd. II, WKP 2018). W kwestii argumentacji skargi, należy również odnotować, w powołaniu na stanowisko Naczelnego Sadu Administracyjnego, iż istotą sporu o rozgraniczenie, który najpierw musi być zainicjowany w trybie administracyjnym, jest spór o zasięg prawa własności sąsiadujących nieruchomości, obrazowany przez spór co do przebiegu granic. Rozgraniczenie jest urzędowym ustaleniem przebiegu granicy pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami, a jego istotą jest ustalenie, do jakich granic sięga prawo właściciela; inaczej ujmując, przedmiotem rozgraniczenia jest ustalenie zasięgu prawa własności w stosunku do gruntów sąsiednich (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2020 r. sygn. akt I OSK 1052/20).

W rozpoznawanej sprawie, co wprost wynika z akt administracyjnych, między właścicielami nieruchomości nie doszło do zawarcia ugody. Brak było również zgodnego oświadczenia stron co do przebiegu granicy między spornymi działkami, a jednocześnie wobec istniejących rozbieżności w dokumentacji, na ustalenie granicy nie pozwalał zebrany w sprawie materiał dowodowy.

Jak wynika z zawartości akt administracyjnych przedłożonych do sprawy organ I instancji 2 sierpnia 2022 r. wydał postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego mające na celu ustalenie granic pomiędzy działką nr A położoną w obrębie J., a działkami: nr B położoną w obrębie J., nr C położoną w obrębie J., nr D położoną w obrębie J. Ze sporządzonego przez upoważnionego geodetę operatu technicznego z wykonania ustalenia granicy w postępowaniu rozgraniczeniowym wynika, że ten prawidłowo ustalił stan prawny nieruchomości (k. 112 akt administracyjnych) wskazując wścieli i współwłaścicieli nieruchomości będących przedmiotem postepowania. Jak wskazano w treści ww. dokumentu do analizy przyjęto pierworys mapy ewidencyjnej gruntów wsi J. z 1963 r, jako jedyny materiał kartograficzny obrazujący między innymi sporną granicę między działkami nr A i B będącą przedmiotem postępowania. Brak było natomiast danych geodezyjnych natury pomiarowej postaci szkiców polowych pomiaru granic, dzienników pomiaru, protokołów granicznych, danych dotyczących pierwotnej osnowy pomiarowej. Braki te nie pozwoliły na odszukanie w terenie znaków granicznych lub odtworzenie ich położenia zgodnie z obowiązującymi obecnie standardami. W dokumencie zwrócono również uwagę, że ze względu na brak danych pozwalających na odtworzenie w terenie punktów i linii granicznych podjęto próbę ustalenia granicy przyjmując oświadczenia stron w zakresie przebiegu granicy między działkami nr A i B. Geodeta odnotował, że przedstawiciele działek nr D i C nie stawili się w ustalonym terminie i miejscu. Ustalenie granic rozpoczęto od strony rowu melioracyjne (dz. nr D). Już w tym momencie rozbieżności miedzy wskazaniami stron były rzędu 2,5 metra. W uwagach końcowych geodeta wskazał, że rozbieżności miedzy wskazaniami stron co do przebiegu granicy były rzędu 2,5 metra. Co do przebiegu granicy przy rzece rozbieżności wzrosły i różnica wynosiła 9,5 metra. Mimo prób prowadzących do zbliżenia stanowisk w sprawie przebiegu granicy strony pozostawały przy swoich wersjach. Geodeta podkreślił, że ostatecznie strony nie doszły do porozumienia w sprawie ustalanej granicy. Granica między działkami nr A i B nie została ustalona i pozostała sporna. Spisano protokół graniczny który przed podpisaniem został odczytany. Po odczytaniu protokołu T.B. i żona E.B. odmówili podpisania protokołu bez podania przyczyny. We wnioskach końcowych geodeta wskazał, że czynności techniczne ustalenia granicy i wywiad terenowy pozwoliły na stwierdzenie, że granica między działkami A i B jest na gruncie nieczytelna. W większości brak było trwałych ogrodzeń i wyraźnych miedz i innych trwałych elementów zagospodarowania terenu. Wątpliwości stron co do przebiegu granic wynikały z faktu, iż granica jest w terenie nieczytelna. Brak było również dokumentów do odtworzenia przebiegu granicy.

Sporządzona w sprawie opinia przez uprawnionego geodetę zawiera czytelne i precyzyjne wnioski, oparte o analizę całości zgromadzonej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, danych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a także oświadczeń Stron postępowania. W ocenie Sądu, wiarygodność tego dowodu nie budzi wątpliwości. Zasadnie zatem organy orzekające w postępowaniu rozgraniczeniowym oparły swoje ustalenia faktyczne na ustaleniach geodety wynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W ocenie Sądu, w zasadniczym zakresie kwestie sporne pozostają nierozstrzygnięte, a zatem słusznie organy uznały, że nie było możliwe ich rozwiązanie na etapie administracyjnego prowadzenia sprawy. Nie zaistniały zatem przesłanki z art. 33 pozwalające na merytoryczne zakończenie postępowania.Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że nie było faktycznych, a co za tym idzie także prawnych podstaw do wydania przez organ merytorycznej decyzji w zakresie rozgraniczenia, a w rezultacie jedynym rozwiązaniem stało się skierowanie sprawy na drogę postępowania przed sądem powszechnym.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, że gdy dokumentacja geodezyjna zawiera sprzeczne ze sobą dane, tak iż nie ma możliwości jednoznacznego ustalenia przebiegu granic na jej podstawie i sprzeczne są stanowiska zainteresowanych właścicieli nieruchomości co do przebiegu spornej granicy, organ zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ma obowiązek wydania decyzji o umorzeniu postępowania i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi, która nie ma charakteru decyzji uznaniowej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 353). Oznacza to, że organ nie ma wyboru co do sposobu zakończenia postępowania, ale musi to postępowanie umorzyć. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że decyzja wydana na podstawie art. 34 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a jedynie kończy bieg postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Treścią decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazania sprawy sądowi nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie dotyczące przebiegu granic, lecz jedynie wymienione proceduralne powody uniemożliwiające zakończenie sprawy w postępowaniu administracyjnym, od których zaistnienia ustawodawca uzależnił możliwość umorzenia postępowania (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 1039/20).

Umorzenia postępowania rozgraniczeniowego i przeniesienia sporu granicznego na grunt postępowania przed sądem powszechnym ma zapewnić pełniejszą ochronę prawa własności m.in. poprzez szersze możliwości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Tymczasem w warunkach sprawy nie ulega wątpliwości, że dokumentacja geodezyjna zawiera niepełne i sprzeczne ze sobą dane, dlatego w rezultacie nie było możliwości jednoznacznego ustalenia na jej podstawie granicy pomiędzy działkami.

Sąd nie dopatrzył się naruszeń, o których mowa w skardze. Zgromadzony materiał dowodowy uzasadniał rozstrzygnięcie w sposób, w jaki uczyniły to organy administracji publicznej orzekające w sprawie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący wskazuje jakie były przyczyny umorzenia postępowania i przekazania sporu do rozpatrzenia sądowi powszechnemu. Bezpośredni odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać należy, ze brak obecności niektórych stron postępowania rozgraniczeniowego podczas czynności na nieruchomości, nie mógł stanowić przyczyny uznania decyzji za wadliwą. Przeciwnie, strony postępowania były skutecznie zawiadomione o czynnościach procesowych. Fakt, ze nie stawiły się podczas oględzin i nie podjęły prób zawarcia ugody stanowił istotną przeszkodę dla merytorycznego załatwienia sprawy. Odnosząc się do zarzutów dotyczących działań upoważnionego geodety, wskazać należy, że sporządzona przez niego dokumentacja zawiera wyczerpujące i spójne wyjaśnienia. Strony nie precyzują jaką w istocie dokumentację kartograficzna pominął geodeta. Wskazać należy również, ze kluczową przeszkodą w merytorycznym załatwieniu sprawy była duża rozbieżność stanowisk stron w zakresie przebiegu granicy (9,5 m).

Kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła do wniosku, iż w sprawie brak było podstaw do zastosowania przez organy art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W konsekwencji zastosowanie w sprawie art. 34 ust. 1 omawianej ustawy należało uznać za w pełni usprawiedliwione, dlatego podnoszone w tym zakresie zarzuty skargi są chybione. Nie odniesienie się przez organ odwoławszy szczegółowo do wszystkich argumentów podniesionych w odwołaniu nie miało natomiast wpływu na rozstrzygnięcie, a tylko takie naruszenie mogłoby być podstawą zastosowania kompetencji kasarotyjnych.

Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny wOlsztynie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.