Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1628/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 1916/20 w sprawie ze skargi R.O. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gostyniu z dnia 21 sierpnia 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R.O. kwotę 1587 (jeden tysiąc pięćset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z 9 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1916/20, oddalił skargę R. O. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB) z dnia 28 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia 21 sierpnia 2020 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gostyniu (PINB) umorzył w całości postępowanie administracyjne dotyczące realizacji przebudowy budynku inwentarskiego oraz wiaty zlokalizowanych na działce nr [...], w [...], należącego do K. i M. S., w związku z brakiem przesłanek i podstaw do kontynuacji wszczętego postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie toczy się od 21 sierpnia 2018 r., kiedy wnioskodawca R. O. reprezentowany przez pełnomocnika domagał się zbadania realizacji obiektów budowlanych na wskazanej działce. Po przeprowadzonej kontroli w 2018 r. stwierdzono, że prowadzona na działce inwestycja "przebudowa budynku inwentarskiego i wiaty" realizowana jest na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę zatwierdzonego decyzją Starosty Gostyńskiego z dnia 14 maja 2013 r. nr [...]. W kwietniu 2018 r. skarżący wystąpił do Wojewody Wielkopolskiego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Gostyńskiego z dnia 14 maja 2013 r. Decyzją z dnia 15 czerwca 2018 r. Wojewoda Wielkopolski umorzył postępowanie z uwagi na brak przymiotu strony przez R. O.. Następnie decyzją z dnia 5 lipca 2018 r. PINB umorzył postępowanie administracyjne dotyczące realizacji przebudowy budynku inwentarskiego oraz wiaty. Po rozpoznaniu odwołania R. O. WWINB decyzją z dnia 19 września 2018 r. umorzył postępowanie odwoławcze. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1001/18 WSA w Poznaniu uchylił decyzję WWINB z 20 grudnia 2018 r. Z kolei WWINB po przeprowadzeniu postępowania dowodowego decyzją z dnia 23 lipca 2019 r. uchylił decyzję PINB z dnia 5 lipca 2018 r. przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Od tej decyzji sprzeciw złożył M. S.. Wyrokiem z dnia 29 października 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 493/20 WSA w Poznaniu uchylił decyzję WWINB z dnia 23 lipca 2019 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd m.in. stwierdził, że organ II instancji winien merytorycznie rozpatrzyć sprawę tj. winien dokonać oceny, czy w świetle ustaleń dokonanych przez organ I instancji zasadnym było umorzenie postępowania pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego. R. O. natomiast ma przymiot strony postępowania.

Kontynuując postępowanie PINB w listopadzie 2019 r. przeprowadził kolejną kontrolę na nieruchomości. Stwierdzono, że obiekt tj. budynek inwentarski oraz wiata realizowany jest zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym po zmianie pozwolenia na budowę. Następnie R. O. reprezentowany przez pełnomocnika złożył do WSA w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB. Sąd wyrokiem z dnia 4 marca 2020 r. sygn. akt IV SAB/Po 31/20 stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania zobowiązując PINB do jego zakończenia. Po otrzymaniu prawomocnego wyroku w dniu 24 lipca 2020 r., PINB w dniu 29 lipca 2020 r. przeprowadził kolejną kontrolę przedmiotowej nieruchomości, w której ustalono, że obiekt (tj. budynek inwentarski oraz wiata) realizowany jest zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, po zmianie pozwolenia na budowę. Nie stwierdzono istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Stwierdzono nieistotne odstępstwo polegające na zmianie słupów budynku z profili dwuteowych na zamknięte kwadratowe RK160. W związku z czym decyzją z dnia 21 sierpnia 2020 r. PINB umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Decyzją z dnia 28 października 2020 r., nr [...], WWINB utrzymał w mocy ww. decyzję PINB z dnia 21 sierpnia 2020 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy stan faktyczny i podkreślił m.in., że zawiadomienie o planowanej kontroli z dnia 30.10.2019r., jak i zawiadomienie o zapoznaniu się z aktami z dnia 11.08.2020 r., zostały skierowane do skarżącego, a odebrane przez jego pełnomocnika. Ponadto wydanie decyzji przez PINB z dnia 5 lipca 2018 r. poprzedzone zostało przeprowadzeniem kontroli przedmiotowej nieruchomości przez pracowników PINB w dniu 15 maja 2018 r. W trakcie czynności kontrolnych ustalono, iż przebudowa budynku inwentarskiego oraz wiaty jest realizowana na podstawie ważnego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, zatwierdzonego decyzją Starosty Gostyńskiego z dnia 14 maja 2013 r. Co więcej rozpoczęcie robót zostało poprzedzone dokonaniem stosownego zgłoszenia (zawiadomienie z dnia 27 lutego 2015 r.), zaś funkcję kierownika budowy objęła osoba legitymująca się właściwymi uprawnieniami. Pomimo starań skarżącego (wniosek z dnia 19 kwietnia 2018 r.) Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia 15 czerwca 2018 r. w całości umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Starosty Gostyńskiego. Decyzją Wojewody została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego – decyzja z dnia 25 lipca 2018 r. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 5 marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1958/18 WSA w Warszawie oddalił skargę R. O. na decyzję GINB, które to orzeczenie jest przedmiotem postępowania kasacyjnego przed NSA - sygn. akt II OSK 2360/19. Ponadto R. O. bezskutecznie domagał się stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza Pogorzeli z dnia 31 stycznia 2013 r. ustalającej na rzecz M. i K. S. warunki zabudowy dla przebudowy budynku inwentarskiego. SKO w Lesznie decyzją z dnia 30 października 2018 r. odmówiło stwierdzenia nieważności, po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego SKO decyzją z dnia 6 grudnia 2018 r. utrzymało w mocy decyzję z 30 października 2018 r. WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 9 maja 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 29/19 oddalił skargę R. O. na tą decyzję. Wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną, a sprawa przekazana do NSA.

Organ wskazał, że inwestor prowadzi roboty budowlane w oparciu o obowiązującą decyzję o warunkach zabudowy, jak i w oparciu o obowiązujące pozwolenie na budowę (przebudowę). Decyzją z dnia 14 maja 2013 r. udzielającą pozwolenia na budowę, Starosta Gostyński zatwierdził przedłożony przez inwestora projekt budowlany dotyczący przebudowy budynku inwentarskiego i wiaty. Z treści projektu wynika, że zakres planowanych robót budowlanych obejmował m.in. roboty rozbiórkowe, zaś istniejący budynek inwentarski przeznaczono do rozbiórki z uwagi na zły stan techniczny ścian oraz dachu budynku. Projekt budowlany (zatwierdzony decyzją Starosty Gostyńskiego z dnia 14 maja 2013 r.) obejmował rozbiórkę starych zabudowań inwentarskich, przy jednoczesnym zastąpieniu ich nowymi zabudowaniami (która to inwestycja została zakwalifikowana przez organ administracji architektoniczno –budowlanej jako przebudowa). Budynek inwentarski zrealizowany był zgodnie z zatwierdzonym (a następnie zmienionym) pozwoleniem na budowę, zaś rzeczywiste wymiary obiektu pokrywają się z wymiarami zawartymi w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, by doszło do zmiany długości lub szerokości krawędzi zewnętrznych obiektu, nie wyjaśnił również w jaki sposób powierzchni zabudowy obiektu została rzekomo zwiększona bez jednoczesnej zmiany długości lub szerokości ścian zewnętrznych. Nadto inwestor uzyskał również decyzję Starosty Gostyńskiego z dnia 17 kwietnia 2019 r. o zmianie pozwolenia na budowę (tj. pozwolenia na budowę z dnia 14 maja 2013 r.), które to zmiany dotyczyły zwiększenia kubatury budynku inwentarskiego w wyniku zwiększenia jego wysokości (z 6,31m na 7,5m), zaprojektowania zbiorników podrusztowych i zwiększeniu powierzchni zabudowy oraz kubatury wiaty. O ile w istocie doszło do zmiany wymiarów przedmiotowego budynku inwentarskiego poprzez zwiększenie jego wysokości, zmiana ta została uprzednio zatwierdzona decyzją właściwego organu architektoniczno–budowlanego, doprowadzając wyłącznie do zmiany kubatury obiektu, nie zaś do zmiany jego powierzchni zabudowy. Organ I instancji każdorazowo dokonywał kontroli przedmiotowej nieruchomości w oparciu o obowiązującą na dany czas treść pozwolenia na budowę (wydanego i zmienionego przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej). Tak jak w momencie wydawania decyzji z dnia 5 lipca 2018 r. przedmiotowa inwestycja realizowana była zgodnie z pierwotnym pozwoleniem na budowę (tj. pozwoleniem z dnia 14 maja 2013 r.), tak też w momencie wydawania decyzji z dnia 21 sierpnia 2020 r. przedmiotowa inwestycja realizowana była zgodnie ze zmienionym pozwoleniem na budowę (tj. pozwoleniem z dnia 17 kwietnia 2019 r.). Nadto przedmiotowy obiekt znajdujący się w dalszym ciągu w stanie surowym otwartym nie ma wykonanych instalacji wewnętrznych, które po wykonaniu będzie spełniać zgodnie z wydaną decyzją środowiskową. Poza tym inwestycja nie narusza ustaleń decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący nie wykazał by inwestycja naruszała ustalenia dotyczące funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu, warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego, bądź ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu. Naruszeń takich nie wykazał również wielokrotne kontrole nieruchomości przeprowadzone przez pracowników PINB, jak i analiza dokumentacji dokonana przez WWINB.

W konsekwencji WWINB stwierdził, że przedmiotowy obiekt jest realizowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, dlatego niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Skargą R. O. zaskarżył powyższą decyzję wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał, że decyzja o pozwoleniu na budowę dotycząca przebudowy nie koresponduje z zakresem robót zawartym w projekcie, dokonana zmiana konstrukcji jest zmianą istotną, nie wskazano w decyzji kto dokonał kwalifikacji prawnej tego odstąpienia, nie został ustalony i ujawniony stan zaawansowania robót przed datą 17 kwietnia 2019 r. (pozwolenia na budowę).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Uczestnik postępowania M. S. wniósł o oddalenie skargi jako nie posiadającej usprawiedliwionych podstaw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd zwrócił uwagę, że jak wynika z akt inwestor prowadził roboty budowlane zarówno w oparciu o obowiązującą decyzję o warunkach zabudowy, jak i w oparciu o obowiązujące pozwolenie na budowę (tj. przebudowę). Decyzją z dnia 14 maja 2013 r., udzielającą pozwolenia na budowę, Starosta Gostyński zatwierdził przedłożony przez inwestora projekt budowlany (dot. przebudowy budynku inwentarskiego i wiaty). Z treści rzeczonego projektu jednoznacznie wynika, iż zakres planowanych robót budowlanych obejmował m.in. "roboty rozbiórkowe", zaś istniejący budynek inwentarski przeznaczono do rozbiórki z uwagi na zły stan techniczny ścian oraz dachu budynku. Reasumując, projekt budowlany (zatwierdzony decyzją Starosty Gostyńskiego z dnia 14 maja 2013 r.) obejmował rozbiórkę starych zabudowań inwentarskich, przy jednoczesnym zastąpieniu ich nowymi zabudowaniami (która to inwestycja została zakwalifikowana przez organ administracji architektoniczno-budowlanej jako przebudowa). Zgodnie z projektem zatwierdzonym decyzją Starosty Gostyńskiego z dnia 14 maja 2013 r., długość przedmiotowego budynku inwentarskiego wynosić miała 56 m , szerokość 14 m, zaś wysokość 6,31m. Wymiary te (tj. długość i szerokość obiektu), nie uległy zmianie na żadnym etapie budowy realizowanej przez inwestora. W trakcie kolejnych kontroli przeprowadzanych przez pracowników PINB (m.in. w dniu 13 listopada 2019 r. oraz w dniu 29 lipca 2020 r.) wielokrotnie wykazywano, iż budynek realizowany jest zgodnie z zatwierdzonym (a następnie zmienionym) pozwoleniem na budowę, zaś rzeczywiste wymiary obiektu pokrywają się z wymiarami zawartymi w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, by doszło do zmiany długości lub szerokości krawędzi zewnętrznych obiektu, nie wyjaśnił również w jaki sposób (tj. matematycznie i logicznie wytłumaczalny) powierzchnia zabudowy obiektu została rzekomo zwiększona bez jednoczesnej zmiany w/w wartości (tj. długości lub szerokości ścian zewnętrznych). Skarżący w żaden sposób nie wykazał też, by przedmiotowa inwestycja naruszała ustalenia dotyczące funkcji zabudowy oraz zagospodarowania terenu, warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego bądź ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu. Naruszeń takich nie wykazały również wielokrotne kontrole nieruchomości przeprowadzone przez pracowników PINB, jak i analiza dokumentacji dokonana przez WWINB. Przedmiotowy obiekt jest realizowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Inwestor uzyskał również decyzję Starosty Gostyńskiego z dnia 17 kwietnia 2019 r. ([...]) o zmianie pozwolenia na budowę (tj. pozwolenia na budowę z dnia 14 maja 2013 r.), które to zmiany dotyczyły zwiększenia kubatury budynku inwentarskiego w wyniku zwiększenia jego wysokości (z 6,31m na 7,5m), zaprojektowania zbiorników podrusztowych i zwiększeniu powierzchni zabudowy oraz kubatury wiaty. O ile zatem w istocie doszło do zmiany wymiarów przedmiotowego budynku inwentarskiego (poprzez zwiększenie jego wysokości), zmiana ta została uprzednio zatwierdzona decyzją właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, doprowadzając wyłącznie do zmiany kubatury obiektu, nie zaś do zmiany jego powierzchni zabudowy. Słusznie zatem w ocenie Sądu organy nie dopatrzyły się uchybień, które stanowiłyby naruszenie obowiązującej dla nieruchomości decyzji o warunkach zabudowy, decyzji środowiskowej, jak również wymogów udzielonego pozwolenia na budowę. Co więcej, organ pierwszej instancji nie stwierdził naruszenia obowiązujących przepisów prawa budowlanego. Wobec zatem stwierdzenia, iż nie zachodzą podstawy do nałożenia jakichkolwiek obowiązków organ prawidłowo zakończył postępowanie administracyjne wydając decyzję o jego umorzeniu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Skargą kasacyjną R. O. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

1) art. 174 pkt 2 w zw. z art. 153 i art. 170 p.p.s.a. tj. naruszenie przepisów postępowania polegające na nie uwzględnieniu sentencji prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu sygn. akt IV SA/Po 493/20 z dnia 29.10.2020 r. i oceny prawnej oraz wskazań zawartych w tym wyroku, co nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale taki wpływ w istocie miało;

2) art. 174 pkt 2 tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w aspekcie art. 7 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu i nie uchyleniu zaskarżonej decyzji i wszystkich pozostałych wydanych w granicach przedmiotowej sprawy (art. 135 p.p.s.a.);

3) art. 174 pkt 2 tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 9,10, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. polegające w istocie na niepełnym i nieprawidłowym ustaleniu i przedstawieniu stanu faktycznego, co niewątpliwie nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale w istocie taki wpływ miało;

4) art. 174 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. tj. naruszenie przepisów postępowania polegające na nie przedstawieniu, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, rzetelnie stanu sprawy, tj. zgodnie ze stanem faktycznym oraz nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności, co nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale taki wpływ w istocie miało. Błędne uzasadnienie orzeczenia stanowi podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jeżeli prowadzi do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy. Z taką sytuacją z pewnością mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.

5) art. 174 pkt 1 p.p.s.a. tj. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. (traktowanych jak przepisy prawa materialnego) polegające na ich zastosowaniu oraz naruszenie art. 145 § 1 p.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu; organy, a także WSA w Poznaniu popełniły błąd subsumpcji (subsumcji) uznając, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania I instancji tzn. WSA w Poznaniu wadliwie ocenił, że PINB w Gostyniu miał prawo umorzyć postępowanie z przyczyn przedmiotowych, choć powinien wdrożyć postępowanie naprawcze oparte o przepisy art. 50 - 51 P. b.;

6) art. 174 pkt 2 tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - lit. c) oraz art. 151 ustawy p.p.s.a. polegające na nie uchyleniu zaskarżonego orzeczenia (tj. na nie uwzględnieniu skargi) pomimo tego, że orzeczenie to nie odpowiada prawu.

Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu, zasądzenie od WWINB na rzecz skarżącego niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 590 zł (wynagrodzenia pełnomocnika - 240 zł, kosztów sądowych - wpisu od skargi kasacyjnej 250 zł, opłaty kancelaryjnej -100 zł) i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postepowania M. S. wniósł o jej oddalenie z uwagi na to, że żaden z zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie.

W piśmie procesowym z dnia 9 marca 2022 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o dołączenie do akt sprawy pisma Starosty Gostyńskiego z 12 lipca 2021 r. wraz z udostępnionymi w ramach dostępu do informacji publicznej 2 decyzjami w tym: decyzji Starosty Gostyńskiego z dnia 5 stycznia 2021 r. uchylającej w ramach wznowionego postępowania decyzję z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie zmiany pozwolenia na budowę z dnia 14 maja 2013 r. i odmawiającą wydania decyzji o zmianie pozwolenia na przebudowę budynku inwentarskiego oraz wiaty na nieruchomości położonej w miejscowości [...] jak i decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 1 marca 2021 r. o utrzymaniu w mocy ww. decyzji Starosty Gostyńskiego z dnia 5 stycznia 2021 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej.

Rozpoznawana zaś tak skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Przede wszystkim na uwzględnienie w realiach tej sprawy zasługiwał zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w aspekcie art. 7 k.p.a. polegający na jego niezastosowaniu i nie uchyleniu zaskarżonej decyzji i wszystkich pozostałych wydanych w granicach przedmiotowej sprawy (art. 135 p.p.s.a.).

Przypomnieć przyjdzie, że podstawą wydania zaskarżonych w tej sprawie decyzji o umorzeniu postępowania dot. przebudowy budynku inwentarskiego oraz wiaty zlokalizowanej na dz. [...] w miejscowości [...] była wcześniejsza decyzja WWINB z dnia 23 lipca 2019 r. nr [...]podjęta w trybie art. 138 § 2 k.p.a., a którą uchylono decyzję PINB z dnia 5 lipca 2018 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego zaś sprawę przekazano organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Po wydaniu decyzji kasacyjnej WWINB z dnia 23 lipca 2019 r. kontynuowano przedmiotowe postępowanie i w jego ramach wydano kwestionowaną właśnie w sprawie decyzję WWINB z dnia 28 października 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję PINB w Gostyniu z 21 sierpnia 2020 r. o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego. Nie jest sporne w tej sprawie, iż decyzja kasacyjna WWINB z dnia 23 lipca 2019 r. została równocześnie zaskarżona sprzeciwem przez M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 29 października 2020 r. IV SA/Po 493/20 uchylił zaskarżoną decyzję. Okoliczność ta powoduje, iż usprawiedliwionym jawi się przedstawiony powyżej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w aspekcie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Taka sytuacja powoduje, że w odniesieniu do obecnie kontrolowanych decyzji zaistniała przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Podzielić przy tym przyjdzie utrwalone w tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych, wedle którego na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. nie ma podstaw, by pojęcie "naruszenia prawa", o jakim mowa w tym przepisie, ograniczać jedynie do części przesłanek wznowienia postępowania. Naruszenie prawa nie może bowiem być odnoszone tylko do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. Przyjąć należy, że każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. Dotyczy to także podstawy wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a więc również takiej sytuacji, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się przy tym także takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji. Dotyczy to niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego, w tym m.in. podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Tak więc, w razie stwierdzenia przez sąd, że kontrolowany akt narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego (por.m.in. wyroki NSA: z dnia 23 marca 2016 r., I OSK 2947/14; z dnia 9 grudnia 2011 r., II OSK 807/11 i z dnia 10 marca 2016 r., I OSK 1760/14 oraz powołane w nich dalsze orzeczenia).

Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2010 r., sygn. akt II GSK 156/06, że pojęcie "w oparciu", użyte przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w odniesieniu do następnie uchylonej lub zmienionej decyzji, należy rozumieć szeroko, jako związek pomiędzy decyzjami bądź decyzjami i orzeczeniem sądu administracyjnego stanowiący pewną sekwencję "działań prawnych" organu, zgodnie z logiką których, jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę wydania innej decyzji (ta druga decyzja zależna jest od decyzji pierwszej). W skład tego pojęcia wchodzą zarówno związki decyzji wynikające wprost z przepisów prawa materialnego, np. zależność decyzji o pozwoleniu na budowę od decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak i zależność (związek o charakterze procesowym) spowodowana wyeliminowaniem z obrotu prawnego wcześniejszej decyzji kasatoryjnej tj. decyzji organu odwoławczego uchylającej decyzję administracyjną organu pierwszej instancji, na podstawie której i w wykonaniu zaleceń której wydane zostały inne decyzje.

Z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem na skutek decyzji kasacyjnej z dnia 23 lipca 2019 r., nr [...] kontynuowano dalsze postępowania administracyjne wydając kolejne zaskarżone w tej sprawie decyzje gdy tymczasem decyzja z 23 lipca 2019 r. została w wyniku sądowej kontroli jej legalności wyeliminowana z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, z dnia 29 października 2020 r. IV SA/Po 493/20. Tym samym, co jest niesporne, zaistniało w niniejszej sprawie naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania i tym samym uchylenia zaskarżonego wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Niewątpliwie ww. prawomocny wyrok sądu administracyjnego IV SA/Po 493/20 wiąże w tej sprawie, co słusznie zaznaczono w skardze kasacyjnej ma podstawie art. 153 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Skorzystanie z instytucji procesowej, o której mowa w tym przepisie, możliwe jest również w sytuacji, gdy nie wnosił o to wnoszący skargę kasacyjną (zob. wyrok NSA z dnia 10 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2536/04, OSP 2006, nr 7-8, poz. 80; wyrok NSA z dnia 24 września 2008 r., I OSK 1494/07).

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji oraz uchylił zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Wobec wyżej wskazanej przesłanki uwzględnienia wniesionej skargi kasacyjnej pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w powiązaniu z normami wskazanymi w petitum kasacji a odnoszące się do istoty sprawy pozbawione są doniosłości prawnej, albowiem przy ponownym rozpoznawaniu tej sprawy organy zobowiązane będą do uwzględniania stanowiska Sądu administracyjnego zawartego w prawomocnym wyroku z dnia 29 października 2020 r. IV SA/Po 493/20.

O kosztach postępowania sądowego, na które składają się koszty postępowania kasacyjnego oraz koszty postępowania przed Sądem pierwszej instancji, orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a., art. 205 § 2 p.p.s.a.

Z tych powodów rozstrzygnięto jak w sentencji.