Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 158/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.3 pkt 3, art.22 ust.2 pkt 9 lit. a
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art.48, art.50, art.51
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...]. "A" wystąpiła do [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: ŚWINB) o wszczęcie postępowania w sprawie nielegalnego prowadzenia robót budowlanych związanych z budową zbiornika wodnego (stawu) w sąsiedztwie pasa drogowego Drogi Krajowej nr [...] w miejscowości P. na [...]km po stronie prawej.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu[...] (dalej: PINB) w dniu [...]. przeprowadził wizję w terenie stwierdzając, prowadzenie robót ziemnych polegających na wzruszeniu wierzchniej warstwy gruntu, zdjęciu warstwy zieleni i przesunięciu ukształtowania terenu.

Postanowieniem z dnia [...]., nr [...], znak: [...]na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową zbiornika wodnego (stawu) na [...]km przy drodze krajowej DK. [...] w P., gmina T.oraz nałożył na inwestora K.C. obowiązek przedłożenia określonych w postanowieniu dokumentów. W wyniku wniesionego zażalenia ŚWINB postanowieniem z dnia [...]. znak: [...], zmienił w/w postanowienie organu powiatowego w zakresie terminu wykonania obowiązku, w pozostałym zakresie utrzymując je w mocy. Z kolei Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: GINB ) postanowieniem z dnia [...]., stwierdził nieważność postanowienia ŚWINB z dnia [...]., znak: [...]oraz nieważność postanowienia PINB Powiatu [...] z dnia [...], nr [...], znak: [...], z uwagi na fakt, iż w ocenie GINB przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego zgłoszenia.

W dniu [...]. organ powiatowy przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której inwestor oświadczył, że staw ma charakter stawu rolniczego służącego do celów gospodarstwa rolniczego i użytku własnego, a także, że aktualnie nie prowadzi hodowli ryb. Zdaniem inwestora roboty obejmowały remont polegający na usunięciu roślinności, wyczyszczeniu dna stawu z mułu i odtworzeniu obwałowań stawu. Na rozprawie organ powiatowy przedłożył, kserokopię map dokumentujących budowę sieci wodociągowej wykonanej w latach [...], na których brak jest stawu na działce nr [...]w P.h. Ponadto przedstawiciel [...]. przedłożył dokumentację budowlaną - powykonawczą, zatwierdzoną decyzją Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...]. udzielającą pozwolenia na budowę linii światłowodowej odcinek II, zlokalizowanej w części na działce nr [...]. W ww, dokumentacji budowlanej powykonawczej linia światłowodu, przebiegająca pod ciekiem wodnym jest zabezpieczona rurą ochronną. Natomiast na działce nr [...]brak jest takiego zabezpieczenia, co wskazuje, iż w okresie realizacji światłowodu w tej części działki nie był zlokalizowany staw. Z kolei przedstawiciel "A", stwierdził że wypełnienie wodą stawu może mieć wpływ na nasiąkanie wodą korpusu drogowego.

Przy piśmie z dnia 27 marca 2006r. "A" przesłała kserokopię planu sytuacyjnego uproszczonego projektu technicznego z [...]r., z którego wynika że spornego stawu w dniu sporządzenia ww. planu nie było na działce nr [...].

W dniu [...]. oraz w dniu [...]. PINB przeprowadził kontrolę spornego obiektu budowlanego, podczas której stwierdził, że staw jest wypełniony wodą.

Postanowieniem z dnia [...]. nr [...]działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie zbiornika wodnego bez pozwolenia oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia określonych dokumentów. Następnie decyzją z dnia [...]. na podstawie art. 48 ust.1 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi rozbiórkę samowolnie zbudowanego zbiornika wodnego.

W wyniku wniesionego odwołania ŚWINB decyzją z dnia [...]. uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu powiatowego. Wskazując jednocześnie, że roboty budowlane związane z budową stawu wymagały jedynie zgłoszenia, zatem właściwym trybem postępowania był tryb uregulowany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Postanowieniem z dnia [...]. wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, PINB wstrzymał roboty budowlane polegające na budowie zbiornika wodnego (staw rybny), wykonywane bez wymaganego zgłoszenia.

Decyzją z dnia [...]., Nr [...]PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał skarżącemu doprowadzić sporny obiekt budowlany do stanu poprzedniego, poprzez likwidację odtworzonych przepustów doprowadzających wodę na teren działki nr [...]oraz przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania gruntu jako łąki. Natomiast ŚWINB w wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia [...]., znak: [...]uchylił ww. decyzję organu powiatowego w części dotyczącej przywrócenia sposobu użytkowania gruntu, w pozostałym zakresie utrzymując decyzję w mocy. Następnie GINB decyzją z dnia [...]., stwierdził nieważność ww. decyzji ŚWINB. W następstwie czego ŚWINB decyzją z dnia [...]., znak: [...], uchylił decyzję PINB z dnia [...]., Nr [...]w części dotyczącej przywrócenia sposobu użytkowania gruntu, a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy.

Ponownie GINB decyzją z dnia [...]. znak: [...], stwierdził nieważność decyzji ŚWINB z dnia [...]. znak: [...]oraz poprzedzającej ją decyzję PINB Powiatu [...]z dnia [...]r., nr[...], albowiem "z uzasadnienia decyzji organu wojewódzkiego jak i organu I instancji wynika, że powyższe roboty dotyczące stawu wymagały zgłoszenia do organu administracji budowlanej. Należy wskazać, że postępowanie w sprawie robót budowlanych prowadzonych bez wymaganego prawem zgłoszenia winno być prowadzone w oparciu o art. 49b Prawa budowlanego, a nie w oparciu o art. 50 i 51 tej ustawy, w związku z tym zastosowanie w rozpatrywanym przypadku niewłaściwej podstawy prawnej art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawa budowlanego z 1994 r. rażąco narusza ten przepis, co wypełnia przesłankę rażącego naruszenia prawa wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto w ocenie organu nadzorczego, organy nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości, czy ww. roboty budowlane, wymagały pozwolenia na budowę czy zgłoszenia.

Postanowieniem z dnia [...]. nr [...]PINB w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nałożył na K.C. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...]. określonych dokumentów. W dniu [...]. PINB decyzją nr [...]nakazał w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego K.owi C. rozbiórkę wybudowanego bez pozwolenia zbiornika wodnego (stawu) w sąsiedztwie drogi krajowej DK. [...] w P., na działce nr ewid. [...], z uwagi na nie nieprzedłożenie dokumentów określonych w postanowieniu z dnia [...]. nr [...]. W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji i zażalenia na powyższe postanowienie ŚWINB decyzją z dnia [...]., znak: WINB-[...], uchylił zaskarżoną decyzję oraz postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Pismem z dnia [...].,[...]Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. poinformował organ powiatowy, że działka nr [...]obręb P. zajęta jest pod rów melioracji szczegółowej tzw. [...]. Ponadto budowa stawu w sąsiedztwie drogi krajowej DK [...] w P.na działce nr [...]obr. P. nigdy nie była uzgadniana ze [...] Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w K., a posiadane przez ww. Zarząd dane dotyczące ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów nie obejmują obszaru działek o nr [...]oraz [...] obr. P..

Z kolei Starostwo Powiatowe w G. pismem z dnia [...]., poinformowało organ powiatowy, że nie prowadziło w latach [...]oraz wcześniej postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego - stawu zlokalizowanego w P. na działce nr [...].

W dniu [...]. organ powiatowy sporządził notatkę służbową, z której wynika, iż w dniu [...]., dokonał sprawdzenia w Wydziale Gospodarki Nieruchomościami operatu [...]zgodnie z którym właściciel nieruchomości [...] K.C. zmienił sposób użytkowania działki z użytku ŁV - łąka na Wsr - wody i stawy. Wskazany operat złożono w [...]. i wydano właścicielowi działki mapę z wprowadzoną zmianą.

Postanowieniem z dnia [...]. nr [...]wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, PINB nałożył na K.C. obowiązek przedłożenia określonych w postanowieniu dokumentów.

W dniu [...]organ powiatowy sporządził notatkę służbową, w której stwierdził, że na wydruku z geoportal.gov.pl na mapie topograficznej i wysokościowej brak jest namierzonego stawu.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...]decyzją nr [...]znak: [...], z dnia [...]., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorowi K.C. rozbiórkę budowli wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę - zbiornika wodnego (stawu) w sąsiedztwie drogi krajowej DK[...]w P., na działce nr ewid. [...].

Pismem z dnia [...]., Starostwo Powiatowe w [...] poinformowało organ powiatowy, że robota geodezyjna zgłoszona pod nr KERG: [...]w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G., obejmowała zamianę sposobu użytkowania działki nr [...], obręb: P.. W wyniku tej roboty na przedmiotowej działce została dokona zmiana sposobu użytku gruntowego z ŁV (łąka klasy V) na Wsr (grunty pod stawami) w części opisowej operatu ewidencyjnego oraz na mapie ewidencyjnej.

Odwołanie od decyzji organu powiatowego z dnia [...]., oraz postanowienia z dnia [...].,drogą elektroniczną złożył K. C. reprezentowany przez A. S., zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, bowiem zdaniem skarżącego organ nadzoru budowlanego wydając postanowienie przewidziane w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nie może uchylić się od wstrzymania robót i ustalenia niezbędnych zabezpieczeń, choćby miała to być fikcja prawna. Ponadto skarżący stwierdził, że organ powiatowy nie wykazał, iż doszło do budowy obiektu budowlanego - zbiornika wodnego (stawu), wymagającego pozwolenia na budowę oraz że omawiane postępowanie winno być umorzone, gdyż wydane przez organ powiatowy w analizowanym postępowaniu postanowienie z dnia [...]., w oparciu o art. 50 ustawy Prawo budowlane, straciło swoją ważność w [...]., bowiem w terminie dwumiesięcznym od dnia jego wydania, organ powiatowy nie wydał decyzji (decyzja w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane została wydana przez organ powiatowy dopiero w dniu [...]., a w dniu [...]. została uchylona decyzją wydaną przez ŚWINB) i w związku z powyższym analizowane postępowanie stało się bezprzedmiotowe, gdyż nie można w nim wydać żadnej merytorycznej decyzji określonej w ustawie Prawo budowlane. Skarżący stwierdzi również, że GINB postanowieniem z dnia [...]., stwierdzającym nieważność postanowienia ŚWINB z dnia [...]. oraz postanowienia PINB Powiatu [...] z dnia [...]. przesądził, iż w analizowanej sprawie nie może być zastosowany art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Decyzją z dnia [...]. nr [...]ŚWINB działając na podstawie art. 138 § 1 oraz art. 144 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję oraz postanowienie organu I instancji. Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że konsekwencją niespełnienia określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego obowiązków polegających na nie przedłożeniu wymaganych dokumentów, bądź też na kontynuowaniu wstrzymanych robót budowlanych jest obowiązek wydania przez organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki. Jednocześnie podkreślił, że budowa zbiornika wodnego (stawu) jest budowlą, której realizacja bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę jest tzw. samowolą budowlaną w świetle art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane. Utworzony przez człowieka zbiornik wodny niezależnie od tego czy będzie służył celom hodowlanym, a tym samym będzie ziemnym stawem rybnym, tj. urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych, czy też będzie służył wyłącznie celom rolniczym, bądź też rekreacyjno- wypoczynkowym, to jako powstały w sztucznie pogłębionym przez człowieka obniżeniu terenu będzie budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na wykonanie której wymagane jest pozwolenie na budowę. Wskazał także, że budowla taka nie mieści się w definicji urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, o których mowa w art. 73 ust. 1 ustawy Prawo wodne, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, w oparciu o art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, bowiem nawet gdy przedmiotowy obiekt budowlany stanowiłby staw hodowlany, będący jednocześnie urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej w rozumieniu Prawa wodnego, to jego budowa wymagałaby pozwolenia na budowę, gdyż budowa tego rodzaju urządzeń melioracji wodnej szczegółowej w zw. z art. 28 i 29 ust. 2 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, nie została wyłączona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast jeżeli sporny obiekt nie stanowi stawu hodowlanego, wówczas jego budowa także wymagała uprzedniego pozwolenia na budowę, bowiem stanowi on budowlę - ziemny zbiornik wodny - w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu dowody jakie zostały przeprowadzone w omawianym postępowaniu, a zwłaszcza zgromadzona dokumentacja fotograficzna ukazuje niewątpliwie istnienie ziemnego zbiornika wodnego - stawu stanowiącego budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Mianowicie zbiornik ten od strony spiętrzonego cieku wodnego, drogi krajowej DK [...] oraz działek sąsiednich ogrodzony jest wałem ziemnym, natomiast skarpy i wał tworzą koronę zbiornika, zbiornik jest zasilany wodą poprzez przepusty od strony działki nr [...]oraz posiada czynny odpływ od strony czaszy zbiornika. Co więcej parametry omawianego zbiornika takie jak wielkość, gabaryty, sposób jego wykonania oraz wykorzystania wskazują że jest to ziemny zbiornik wodny - staw, którego budowa wymaga pozwolenia na budowę. W ocenie organu potwierdzają to także znajdujące się w aktach dokumentu między innymi kserokopia map dokumentujących budowę sieci wodociągowej wykonana w latach [...], na których brak jest stawu na działce nr [...]w P., dokumentacja budowlana - powykonawcza, (przedłożona przez [...]w dniu [...]. podczas rozprawy administracyjnej) zatwierdzona decyzją Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...]., udzielająca pozwolenia na budowę linii światłowodowej odcinek II, zlokalizowanej w części na działce nr [...], z której wynika iż, na działce nr [...]brak jest zabezpieczenia dla światłowodu, co wskazuje, że w okresie realizacji światłowodu w tej części działki nie był zlokalizowany staw oraz pismo z dnia [...]. Starostwa Powiatowego w G. informującego organ powiatowy, że robota geodezyjna zgłoszona pod nr [...]w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. obejmowała zamianę sposobu użytkowania działki nr [...], obręb: P., w wyniku której na przedmiotowej działce została dokona zmiana sposobu użytku gruntowego z ŁV (łąka klasy V) na Wsr (grunty pod stawami) w części opisowej operatu ewidencyjnego oraz na mapie ewidencyjnej. Odnosząc się natomiast do zarzutu zawartego w odwołaniu dotyczącego postanowienia nr [...]w kwestii zastosowania przez organ nadzoru przepisu art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, organ uznał go za bezzasadny wskazując, że w sytuacji gdy roboty zostały już faktycznie zakończone, trudno byłoby wstrzymać ich prowadzenie. Wówczas wystarczy zdaniem organu określić obowiązki, jakie powinien spełnić inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Zdaniem ŚWINB zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji, zobowiązujące skarżącego do przedłożenia określonych dokumentów nie narusza przepisów prawa oraz jest zgodne z art. 48 ustawy Prawo budowlane, bowiem po dokonaniu przez organ powiatowy właściwej kwalifikacji robót budowlanych - budowa ziemnego zbiornika wodnego bez uprzedniego pozwolenia na budowę - zostało wydane we właściwym trybie oraz nakłada obowiązek przedłożenia wyłącznie tych dokumentów, które zostały określone w tym przepisie. Odnosząc się do kwestii przesądzenia przez GINB właściwego trybu postępowania organ odwoławczy wskazał, że GINB w decyzji z dnia [...]. stwierdził, że organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości, czy w/w roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia, co z kolei wiąże się z zastosowaniem odpowiedniego przepisu ustawy Prawo budowlane. A zatem organ centralny literalnie wskazał, że nie sposób obecnie uznać, iż postępowanie musi być prowadzone w tym lub innym trybie, skoro tryb zostanie dopiero określony na podstawie ustaleń faktycznych wynikłych z czynności dowodowych niezbędnych do przeprowadzenia. Natomiast jeżeli chodzi o zarzut dotyczący naruszenia art. 50 ustawy Prawo budowlane, to organ odwoławczy podkreślił, że postanowienie wydane w tym trybie, traci ważność jeżeli w okresie 2 - miesięcy nie zostanie wydana decyzja określona w art. 51 ustawy Prawo budowlane. Jednakże nie oznacza to, że po upływie tego 2 - miesięcznego terminu, organ nie może wydać żadnego merytorycznego rozstrzygnięcia, określonego w ustawie Prawo budowlane, kończącego postępowanie, gdyż trzeba pamiętać, że w sprawie nadal istnieje przedmiot postępowania.

Decyzją z dnia [...]. znak: [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ŚWINB z dnia [...].

W wyniku wniesionej przez K. C. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 listopada 2013r. sygn. akt VII SA/Wa 1550/13 uchylił zaskarżoną decyzję GINB z dnia [...]. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności co do punktu II decyzji ŚWINB z dnia [...]. ( postanowienia) w pozostałej części oddalając skargę. Natomiast skargę kasacyjną wniesioną od powyższego wyroku przez K. C. oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lutego 2016r. sygn. akt II OSK 1405/14

Skargę na decyzję ŚWINB z dnia [...]. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł K. C. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 , art. 77 § 1, art. 8, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, prowadzenie postępowania w sposób nie gwarantujący równości wobec prawa oraz podważający zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa, jak również nienależyte uzasadnienie przyjętego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w toku postępowania wskazywał na konieczność umorzenia prowadzonego postępowania z uwagi na upływ dwumiesięcznego terminu od momentu wstrzymania robót w trybie art. 50 ust.1 Prawa budowlanego i braku możliwości wydania jakiejkolwiek decyzji. Nadto wskazał, że orzeczony nakaz rozbiórki nie może być wyegzekwowany, ponieważ może dotyczyć tylko i wyłącznie podniesienia wałów zbiornika a organ nie ustalił w jakim zakresie te prace zostały wykonane. Ponadto rozbiórka nie może dotyczyć rur stanowiących w istocie system melioracji istniejącej od wielu lat.

W odpowiedzi na skargę ŚWINB w całości podtrzymał stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi.

W toku postępowania sądowego skarżący wnosił i wywodził jak w skardze, dodatkowo akcentując, że organ nie ustalił zakresu wykonanych przez skarżącego prac, podczas gdy faktycznie dokonał on jedynie przesunięcia terenu związanego z podniesieniem wałów istniejącego już wcześniej na tym terenie stawu. Natomiast napełnianie stawu wodą miało na celu zapobiegnięcie przez zarastaniem tego terenu. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada żadnych dokumentów, które potwierdzałyby fakt wcześniejszego istnienia stawu w tym miejscu. Zakwestionował również zakwalifikowanie stawu do obiektów budowlanych wskazując, że do jego budowy nie użyto wyrobów budowlanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazał się zasadna, chociaż nie z powodów wskazanych w jej treści.

Na wstępie wskazać należy, że Sąd w pełni podziela stanowisko organów w zakresie w jakim ustaliły, że zbiornik wodny (staw) stanowił budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2006r. Nr.156 poz. 1118 z późn. zm.) obowiązującej w czasie powstania spornego zbiornika. Nadto niezależnie od tego jakim celom zbiornik wodny służył, na jego wykonanie zgodnie z art. 22 ust. 2 pkt 9 lit. a powołanej ustawy wymagane było pozwolenie na budowę. Zatem zasadnie organy prowadziły postępowanie w oparciu o art. 48 ustawy Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2010r. Nr.243, poz.1623 z późn. zm.) obowiązującej w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

Jako chybiony należało uznać zarzut, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przesądził kwestię właściwego trybu postępowania w postanowieniu z dnia 7 września 2005r. stwierdzającym nieważność postanowienia ŚWINB i postanowienia PINB wskazując, że jeżeli roboty budowlane wymagały zgłoszenia, to postępowanie powinno być prowadzone w trybie art. 49b Prawa budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że tak powinno być w przypadku obowiązku zgłoszenia robót budowlanych, jednakże w niniejszej sprawie na budowę zbiornika wodnego (stawu) wymagane było pozwolenie na budowę, a nie zgłoszenie. W takiej sytuacji zasadne było prowadzenie postępowania na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.

Wbrew twierdzeniom skargi brak było również podstaw do umorzenia postępowania, wobec utraty ważności postanowienia o wstrzymaniu prowadzonych robót wydanego przez organ w trybie art. 50 Prawa budowlanego. Upływ wskazanego w tym przepisie dwumiesięcznego terminu i niepodjęcie jednej z decyzji przewidzianych przepisem art. 51 powołanej ustawy oznacza, że ustaje zakaz prowadzenia robót budowlanych. W takiej sytuacji nie jest już możliwe wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2010r.,sygn. akt II OSK 625/09, dostępny: CBOIS). Natomiast nie ma przeszkód aby organ mógł wydać inne merytoryczne rozstrzygnięcie, określone w ustawie Prawo budowlane, kończące postępowanie, gdyż nadal istnieje przedmiot postępowania ( por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 czerwca 2008r. sygn. akt II SA/Gl 978/07 dostępny: CBOIS). Nadto jeśli organ nadzoru budowlanego podejmie na podstawie art. 51 ust. 1 w przepisanym terminie decyzję, którą następnie uchyli organ odwoławczy, bądź też sąd administracyjny uchyli decyzję ostateczną, to w takim przypadku postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zostaje "skonsumowane", a tym samym nie może utracić ważności. W takiej sytuacji nie mamy do czynienia z bezskutecznym upływem terminu (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2007r.,sygn. akt II OSK 1558/06, dostępny: CBOIS). Orzeczenie to należy zaakceptować, ponieważ skorzystanie przez organ z czasu na wydanie decyzji w ustawowym terminie obowiązywania postanowienia o wstrzymaniu oznacza zachowanie nadal i przez cały czas postępowania w obu instancjach kompetencji organu do orzekania w danej sprawie ( por. Wincenciak M. Komentarz do art. 50 ustawy - Prawo budowlane LEX 2016)

Wskazać również należy, że sprawy prowadzone na podstawie art. 48 Prawa budowlanego mogą zostać zakończone wydaniem decyzji administracyjnej na podstawie ust. 1 i 4 (nakaz rozbiórki) lub postanowienia na podstawie ust. 2 i 3 (wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych i określenie obowiązków umożliwiających legalizację budowy lub tylko określenie tych obowiązków w przypadku budowy zakończonej). Wykonanie obowiązków nałożonych powyższym postanowieniem umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej, określonej w art. 49, i jej zakończenie w drodze odpowiedniej decyzji administracyjnej (zatwierdzenie projektu budowlanego i ewentualnie pozwolenie na wznowienie robót albo nakaz rozbiórki). Niewykonanie tych obowiązków skutkuje wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i 4. Prowadzenie robót budowlanych natomiast mimo ich wstrzymania postanowieniem, o którym mowa w ust. 2 komentowanego artykułu, zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części na podstawie art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego. Nadto pomimo że w art. 48 ust. 2 jest mowa o postanowieniu wstrzymującym prowadzenie dalszych robót, wydanie takiego postanowienia ma rację bytu wyłącznie w przypadku obiektów budowlanych, które są w trakcie samowolnie prowadzonej budowy. Jeśli obiekt został już samowolnie wybudowany (budowa została zakończona), należy wydać wyłącznie postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3. Wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót, które przecież nie są już prowadzone (zostały bowiem zakończone), jest wówczas całkowicie zbędne (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 9 sierpnia 2012r.,sygn. akt II SA/Op 268/12, dostępne: CBOIS).

Nie można zgodzić się również z zarzutem skargi, że nie jest możliwe wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego zbiornika, gdyż skarżący wykonał jedynie roboty budowlane polegające na podniesieniu istniejących już wałów. Twierdzenia skargi w tym zakresie nie znajdują żadnego potwierdzenia w zgromadzonym przez organy materiale dowodowym. Z zebranych dokumentów jednoznacznie wynika, że na działce o nr ewidencyjnym 146/118 nigdy nie istniał żaden zbiornik wodny. Jednocześnie skarżący w toku prowadzonego przez wiele lat postępowania nie przedłożył żadnych dokumentów, które podważałyby ustalenia organów w tym zakresie, ograniczając się jedynie do kwestionowania faktu budowy zbiornika.

Skarga pomimo prawidłowych ustaleń dokonanych przez organ okazała się zasadna, ponieważ Sąd nie był w stanie zweryfikować prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego przez ŚWINB, w sytuacji gdy brak było aktach sprawy kompletnego odwołania, które wniósł skarżący od decyzji organu I instancji. Nie ulega wątpliwości, że organ odwoławczy ma obowiązek w ramach ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej w jej całokształcie, ustosunkować się również do wszystkich zarzutów odwołania, brak takiego odniesienia do kwestii, które są prawnie doniosłe, jest rażącym uchybieniem, ponieważ takie działanie organu godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywateli ( por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2015r. sygn. akt II SA/Kr 1496/14, LEX nr 1643927). Organ odwoławczy był zobowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego z jednoczesnym uwzględnieniem zarzutów zawartych w treści odwołania. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się jedynie fragment odwołania skarżącego o czym świadczy jego treść, a w szczególności pierwszy akapit: "Jednocześnie zaskarżam postanowienie znak: [...]..." Po czym sformułowane zostały zarzuty pod adresem wskazanego postanowienia, natomiast brak jest tej części odwołania, która dotyczy decyzji organu I instancji. Ponieważ Sąd zauważył ten brak na etapie przygotowania do rozprawy zwrócił się zarówno do organów obu instancji jak i Sądu Rejonowego w G., który również był w posiadaniu akt administracyjnych o przesłanie odpisu kompletnego odwołania wniesionego przez skarżącego. Pomimo podjętych działań Sąd nie uzyskał takiego egzemplarza odwołania, co uniemożliwiło tym samym ocenę zaskarżonej decyzji. Nadto Sąd zwrócił uwagę, że treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje na to, że prawdopodobnie również organ odwoławczy nie dysponował kompletnym tekstem odwołania, bowiem odniósł się jedynie do zarzutów strony dotyczących postanowienia organu I instancji. Wskazać zatem należy, że organ odwoławczy już w momencie powzięcia wiadomości o nie przekazaniu przez organ pierwszej instancji kompletnego odwołania strony, powinien był niezwłocznie zobowiązać organ pierwszoinstancyjny do jego przekazania, zgodnie z dyspozycją art. 133 k.p.a. Zaniechanie przez organ odwoławczy podjęcia takiego działania naruszało prawo.

Jak wynika z akt sprawy odwołanie zostało wniesione przez pełnomocnika skarżącego – A. S. do PINB poprzez pocztę elektroniczną w dniu [...]. Z karty 3 akt II instancji wynika również, że odwołanie było przesłane ponownie do organu, jednak brak jest wskazania daty tej czynności.

W tym stanie rzeczy mając na uwadze, że doszło do naruszenia przepisów postepowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynika sprawy Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.