Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 2028/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Dnia 28 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie : Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz J. K. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu wpisu sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy własną wcześniejszą decyzję z dnia [...], Nr [...] o pozbawieniu J. K. uprawnień kombatanckich.

W toku postępowania ustalono, iż J. K. otrzymał uprawnienia kombatanckie na mocy decyzji Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w Ł. z dnia [...] z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej od 10 lipca 1947 r. do 31 marca 1948 r. W takim stanie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] pozbawił J. K. uprawnień kombatanckich. Jak wskazał w uzasadnieniu, uzyskał on uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej". Zgodnie więc z unormowaniem art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142, poz. 950 ze zm.), pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. K. podał, iż jako żołnierz Wojska Polskiego uczestniczył w walkach z bandami ukraińskimi. Do żadnych organizacji politycznych, takich jak służby specjalne, MO, UB nie należał.

W toku postępowania, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pismem z dnia 22 sierpnia 2001 r. zwrócił się do Centralnego Archiwum Wojskowego o podanie, z jakimi formacjami zbrojnego podziemia walczyła jednostka, w której służył J. K.. W piśmie z dnia 31 sierpnia 2001 r. Centralne Archiwum Wojskowe wskazało, że w okresie wrzesień 1946 r. - lipiec 1947 r. oraz lipiec 1947 r. - marzec 1948 r. żołnierze 8 Pułku Piechoty, w którym służył skarżący walczyli z NSZ, poakowskim zbrojnym podziemiem, bandami terrorystyczno - rabunkowymi oraz UPA. Jednakże w aktach jednostki nie odnaleziono wykazów imiennych żołnierzy biorących udział w walkach. W tak ustalonym stanie faktycznym, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję pozbawiającą J. K. uprawnień kombatanckich. Jak wyjaśnił w motywach swojego stanowiska, skarżący nabył uprawnienia wyłącznie z tytułu walki w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. Postępowanie weryfikacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, a decyzje wydane zgodnie z obowiązującym prawem.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K. zarzucił decyzji z dnia [...] nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Powtórnie wskazał, iż walczył z oddziałami UPA. Jako prosty żołnierz musiał wykonywać rozkazy i brać udział w akcjach zbrojnych, jakie prowadziła jego jednostka na terenie województwa zamojskiego i lubelskiego.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wskazując, iż postępowanie weryfikacyjne wykazało, że skarżący nie posiada żadnego tytułu do uprawnień kombatanckich wymienionego w obecnie obowiązującej ustawie o kombatantach z 1991 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był zatem rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 powołanego aktu ).

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.

Wojewódzki Sad Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z powołanym w zaskarżonej decyzji przepisem art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Wbrew odmiennemu stanowisku Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał na zaistnienie przesłanek uniemożliwiających pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich.

Ze znajdującego się bowiem w aktach sprawy zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w Z. z dnia 10 czerwca 1976 r. złożonego w toku postępowania o ubieganie się o przyznanie uprawnień kombatanckich wynika, że skarżący pełnił zasadniczą służbę wojskową od dnia 28.08.1946 r. do 29.09.1948 r., w tym w okresie od 10.07.1947 r. do 31.03.1948 r. w jednostce, która brała udział w walce z bandami.

W toku postępowania weryfikacyjnego J. K. złożył kolejne zaświadczenie Wojskowej Komendy Uzupełnień w Z. wystawione w dniu 28.03.2000 r. i potwierdzające jego służbę wojskową we wskazanym powyżej okresie, początkowo w Samodzielnej Szkolnej Kompanii Łączności, a następnie od dnia 10.07.1947 r. w 8 Bydgoskim Pułku Piechoty Zamość, który brał udział w walkach z UPA w okolicach Tomaszowa Lubelskiego. Okoliczność tę, (wymienioną w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy) skarżący podniósł już w odwołaniu od decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 14.03.2000 r. i nie została ona uwzględniona mimo, że organ w dacie wydania kolejnej , zaskarżonej skargą decyzji dysponował również informacją Centralnego Archiwum Wojskowego potwierdzającą udział 8 Pułku Piechoty w walkach z oddziałami UPA w okresie od lipca 1947 r. do marca 1948 r.

W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 marca 2002 r. – OPS 13/01 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd prawny, zgodnie z którym wniosek (zarzut ) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm. ), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich ( ONSA 2002/4/132 ).

Przytoczone powyżej okoliczności jednoznacznie wskazują, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i osób Represjonowanych pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] z naruszeniem art. 1 ust. 2 pkt 6 i art.25 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz art. 7, 77 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze przytoczone powyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c , art. 134 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie poniesionych przez skarżącego kosztów wpisu sądowego orzeczono zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami ).