Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1167/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Cudna po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej V. S.A. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 830/20 w sprawie ze skargi V. S.A. w G. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 21 stycznia 2020 r. nr DPK.WIA.6060.301.2017.50 w przedmiocie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od V. S.A. w G. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 830/20, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), oddalił skargę V. S.A. w G. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 21 stycznia 2020 r., w przedmiocie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła V. S.A. w G., zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie:

1. art. 531 § 1 i 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 96; powoływanej dalej jako: k.s.h.) w zw. z art. 97 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2460 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.t.) przez błędną ich wykładnię poprzez błędne przyjęcie, że:

a) sukcesja obowiązku udziału w Dopłacie 2009 w przypadku podziału spółek nie może nastąpić na mocy postanowień planu podziału zgodnie z art. 531 § 1 k.s.h., ale wyłącznie na podstawie art. 531 § 2 k.s.h.;

b) sukcesja obowiązku udziału w Dopłacie 2009 w przypadku podziału spółek na podstawie art. 531 § 2 k.s.h. jest uzależniona od związku tego obowiązku z działalnością prowadzoną w wydzielonym ZCP, a nie przydzielonymi spółce dzielonej w planie podziału składnikami majątku spółki dzielonej;

2. art. 97 p.t. i art. 98 p.t. przez błędną ich wykładnię niezgodną z art. 13 ust. 1-3 i motywem 23 dyrektywy 2002/22/WE o usłudze powszechnej (dalej: DUP), polegającą na uwzględnieniu przy ustalaniu kwoty udziału w Dopłacie 2009 przychodów, jakie V., M. i J. osiągali z usług telekomunikacyjnych niewchodzących w skład usługi powszechnej.

II. przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie:

1. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; powoływanej dalej jako: k.p.a.) poprzez oddalenie skargi pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na naruszenie przez organ art. 28 k.p.a., co nastąpiło w wyniku wydania zaskarżonej decyzji wobec V., a nie spółki E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (KRS: [...]), na którą to spółkę w związku z dokonanym podziałem V. przeszedł obowiązek udziału w pokryciu Dopłaty 2009;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 110 k.p.a. w zw. z art. 98 ust. 1-3 p.t. poprzez oddalenie skargi na decyzję UKE i utrzymanie jej w mocy pomimo wystąpienia przy wydawaniu decyzji UKE uchybienia polegającego na błędnym przyjęciu, że Prezes UKE jest związany decyzją ws. Listy w zakresie ustalenia kwoty i rodzajów przychodów V. na potrzeby ustalenia wysokości udziału w Dopłacie 2009, podczas gdy Prezes UKE w nin. sprawie jest związany wyłącznie tym, co zawiera rozstrzygnięcie decyzji ws. Listy, czyli listą podmiotów zobowiązanych i wysokością wskaźnika;

3. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak rozpoznania i odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skargi dotyczących:

b) naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.;

c) naruszenia art. 494 § 2 k.s.h. w zw. z art. 97 p.t. i art. 98 ust. 3 p.t.;

d) naruszenia art. 98 p.t.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w jej petitum.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.

W ocenie NSA brak jest podstaw do twierdzenia, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze kasacyjnej.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż niezasadne są sformułowane w petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w zakresie w jakim domagała się tego Skarżąca kasacyjnie formułując zarzuty, a w konsekwencji nierozważenie wszystkich zarzutów strony i niedokonanie oceny ich zasadności.

Odnosząc się do tych zarzutów należy zauważyć, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje powyższe wymagania.

Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Dodatkowo NSA w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku - wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. - nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; wyrok NSA z 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Warto zatem w kontekście wynikającej z art. 134 § 1 p.p.s.a. zasady braku związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołanej podstawy prawnej podkreślić, że sąd administracyjny I instancji nie jest zobowiązany szczegółowo odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji w jego ocenie niemających istotnego znaczenia dla zbadania zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi bowiem naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy. Natomiast rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, by skarżąca zarzucała Sądowi I instancji tak rozumiane wyjście poza granice sprawy.

Bezzasadne są także zarzuty dotyczące naruszenia art. 97 p.t. i art. 98 p.t. przez błędną ich wykładnię niezgodną z art. 13 ust. 1-3 i motywem 23 dyrektywy 2002/22/WE o usłudze powszechnej. Jak trafnie podnosi się w orzecznictwie NSA (zob. wyrok NSA z 13 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 5374/16 oraz wyrok NSA z 29 listopada 2022 r., II GSK 942/19, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), art. 95 i art. 97 p.t. należy interpretować w ten sposób, że są to tylko przedsiębiorcy prowadzący działalność stricte telekomunikacyjną na rynku usług objętych dopłatą z art. 95 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 81 ust. 1 i 3 p.t. oraz usług telekomunikacyjnych z wyłączeniem kategorii usług przekazu programów telewizyjnych i internetu, które nie są związane z usługą powszechną w rozumieniu art. 81 ust. 1 i 3. NSA w niniejszym składzie w pełni podziela i uznaje za własny wyrażony w powołanych wyżej wyrokach NSA pogląd, że zgodnie z preambułą (23) dyrektywy nr 2002/22/WE oraz art. 13 ust. 3 tej dyrektywy ustawodawca krajowy mógł nałożyć obowiązek wspólnego ponoszenia kosztów netto świadczenia usługi powszechnej na wszystkie kategorie przedsiębiorstw telekomunikacyjnych tak szeroko, jak to jest możliwe, aby minimalizować obciążenie finansowe spadające na użytkowników końcowych. Mechanizm dzielenia kosztów uwzględnia zasadę przejrzystości i jak najmniejszego naruszenia rynku, niedyskryminacji i proporcjonalności. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten w całości podziela. W nawiązaniu do wyżej przedstawionych poglądów zauważyć należy, że pojęcie przedsiębiorcy telekomunikacyjnego zobowiązanego do udziału w pokryciu dopłaty określonej i przyznanej w trybie art. 96 ust. 3 p.t., wymaga dookreślenia zarówno w oparciu o treść normy kształtującej - co do samej zasady - ów obowiązek, a więc określonej w art. 97 p.t., jak i przy uwzględnieniu normy dopełniającej treść tego obowiązku, ujętej w art. 98 ust. 1 p.t. Zgodnie z art. 97 p.t. obowiązani do udziału w pokryciu dopłaty są przedsiębiorcy telekomunikacyjni, których przychód z działalności telekomunikacyjnej w roku kalendarzowym, za który przysługuje dopłata, przekroczył 4 miliony złotych. W myśl natomiast art. 96 ust. 3 p.t., Prezes UKE ustala i przyznaje - w drodze decyzji - kwotę dopłaty (bądź odmawia jej przyznania), przy czym niezwłocznie po ustaleniu należnej dopłaty, Prezes UKE rozpoczyna postępowanie w sprawie ustalenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do pokrycia dopłaty i wysokości ich udziału w dopłacie. Ustawodawca zdefiniował przedsiębiorcę telekomunikacyjnego, jako przedsiębiorcę (lub inny podmiot uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej na podstawie odrębnych przepisów), który wykonuje działalność gospodarczą polegającą na dostarczaniu sieci telekomunikacyjnych, świadczeniu usług towarzyszących lub świadczeniu usług telekomunikacyjnych (art. 2 pkt 27 p.t.). Co istotne, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2, 4, 6 p.t., Prawo telekomunikacyjne określa prawa i obowiązki wszystkich przedsiębiorców telekomunikacyjnych, a ponadto warunki podejmowania i wykonywania działalności, polegającej na dostarczaniu sieci i udogodnień towarzyszących oraz świadczeniu usług telekomunikacyjnych, w tym sieci i usług służących rozpowszechnianiu lub rozprowadzaniu programów radiofonicznych i telewizyjnych, a nadto warunki świadczenia usługi powszechnej. Zakres pojęciowy wskazanych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że za przedsiębiorcę telekomunikacyjnego uznać można jedynie taki podmiot, który spełnia wymagania określone w ustawie Prawo telekomunikacyjne. Znajduje to potwierdzenie w przepisie art. 10 ust. 1 p.t., który przesądza o tym, że działalność telekomunikacyjna jest działalnością gospodarczą regulowaną, przy czym przepis ten znajduje się w Rozdziale 2 tej ustawy - Wykonywanie gospodarczej działalności telekomunikacyjnej, co oznacza, że także z punktu widzenia reguł systemowych uprawniony jest wyżej wywiedziony wniosek. Z tego względu nie budzi wątpliwości teza organu, że postępowanie w trybie art. 98 ust. 1 p.t. może toczyć się wyłącznie w stosunku do podmiotów, które są przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi. Status ten musi być aktualny w dacie wydania decyzji przez Prezesa UKE, gdyż postępowanie w sprawie ustalenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do pokrycia dopłaty może być prowadzone jedynie wobec podmiotów, które w danym roku prowadziły działalność jako przedsiębiorcy telekomunikacyjni i - co do zasady - statusu takiego nie utraciły. Tylko takie podmioty można bowiem uznać za beneficjentów działalności gospodarczej na regulowanym rynku telekomunikacyjnym. Wiąże się to z koniecznością partycypowania w kosztach realizacji obowiązków nakładanych w decyzjach w sprawie wyznaczenia przedsiębiorcy do świadczenia usługi powszechnej, które są nieefektywne gospodarczo (rynkowo), lecz istotne społecznie (zob. ustawa Prawo telekomunikacyjne; Rozdział 2 - Świadczenie usługi powszechnej, art. 81 i n.).

W tym kontekście w pkt 16 uzasadnienia skargi kasacyjnej podkreślono "uwzględnienie dla ustalenia kwoty udziału w Dopłacie 2009 przychodów z usług innych niż usługa powszechna, naruszyć może zasadę proporcjonalności". Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego poglądu. Zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo zaakceptował wykładnię art. 98 ust. 2 p.t. dokonaną przez organ, który przyjął, że do ustalania wskaźnika udziału w dopłacie do usługi powszechnej brany pod uwagę powinien być przychód przedsiębiorcy z całej działalności telekomunikacyjnej, a nie tylko przychód z działalności odpowiadającej zakresowi usługi powszechnej.

W dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się już do analogicznych w istocie problemów (zob. wyrok NSA z 26 października 2023 r., II GSK 760/20; wyrok NSA z 29 listopada 2022 r., II GSK 942/19; wyrok NSA z 29 listopada 2022 r., II GSK 735/19 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a oceny przedstawione w uzasadnieniach wskazanych powyżej wyroków NSA, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, a zatem uznał za zasadne odwołanie się do motywów przywołanych rozstrzygnięć.

Oznacza to, że wbrew tezie skarżącej kasacyjnie, za przyjęciem przeciwnego poglądu nie przemawia rezultat wykładni respektującej prawo unijne, dokonywanej "w zgodzie z przepisami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/22/WE o usłudze powszechnej". W ocenie NSA brak jest jakichkolwiek argumentów normatywnych do ograniczenia metody ustalania wskazanego wskaźnika tylko do przychodu z działalności odpowiadającej zakresowi usługi powszechnej, a więc z pominięciem pozostałych przychodów z działalności telekomunikacyjnej. Co więcej, akceptacja takiego podejścia w rzeczywistości prowadziłaby do odejścia od zasad określonych w art. 13 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/22/WE o usłudze powszechnej, która wymaga respektowania zasady przejrzystości, najmniejszego naruszenia rynku, niedyskryminacji i proporcjonalności. Zasady te były przedmiotem wypowiedzi Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE), przy czym wypowiadając się w podobnej kwestii, TSUE nie zakwestionował oparcia stosowanej opłaty (nadzwyczajnej) na obrotach podmiotów gospodarczych (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 25 listopada 2020 r., C-49/19, pkt 57). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że oparcie omawianego wskaźnika tylko na przychodach z działalności gospodarczej odpowiadającej zakresowi usługi powszechnej, a więc z pominięciem innych przychodów z działalności telekomunikacyjnej, wpływałoby na naruszenie rynku tych usług, prowadząc do potencjalnego uprzywilejowania podmiotów ekonomicznie najsilniejszych, często mających pozycję dominującą na rynku, dla których dolegliwość finansowa z tytułu ponoszenia kosztów omawianej dopłaty nie może więc być ograniczana w stosunku do podmiotów o słabszej pozycji na rynku usług telekomunikacyjnych.

Ponadto należy podkreślić, iż Naczelny Sąd Administracyjny podziela myśl, która przyświecała Sądowi I instancji, że Prezes UKE wydając zaskarżoną decyzję był związany decyzją o Dopłacie 2009, w której Prezes UKE przyznał Dopłatę 2009 w kwocie 63.150 560,64 zł i która jest ostateczna i prawomocna oraz decyzją z dnia 27 czerwca 2017 r. ustalającą przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do udziału w pokryciu Dopłaty 2009 i jednolity wskaźnik procentowego udziału przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do udziału w pokryciu Dopłaty 2009 na poziomie 0,1429178234%.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w pełni zasadnie przyjął, że kolejne trzy etapy procedury dotyczącej Dopłaty 2009 są ze sobą powiązane, albowiem rozstrzygnięcie z danego etapu ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w kolejnym etapie. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w tym zakresie w orzecznictwie, iż wskazuje na to systematyka przepisów art. 98 ust. 1-3 p.t., tj. umieszczenie ich w jednej jednostce redakcyjnej w tym samym artykule. Tak więc, aby zachować zgodność z wymogami określonymi w art. 98 ust. 1-3 p.t. należy również zachować spójność ustaleń i rozstrzygnięć w sprawach dotyczących ustalenia udziału w dopłacie, tj. 1) decyzji o dopłacie 2) decyzji wskaźnikowej 3) decyzji indywidualnych, w tym zaskarżonej decyzji i decyzji pierwszej instancji (wyrok NSA z 18 kwietnia 2024 r., II GSK 1941/23). Nie można zatem podzielić prezentowanego w skardze kasacyjnej wywodu, że doszło do naruszenia przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 110 k.p.a. w zw. z art. 98 ust. 1-3 p.t. poprzez oddalenie skargi na decyzję UKE.

Niezadowolenie Skarżącej kasacyjnie z wcześniejszych, prawomocnych wyroków sądowych dotyczących Dopłaty za 2009 jest niewystarczające do uznania omawianych zarzutów za zasadne. Nie ma potrzeby powtarzania w tym miejscu całkowicie trafnej i wyczerpującej argumentacji WSA w tym zakresie.

Aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskał również zarzut naruszenia art. 531 § 1 i § 2 k.s.h. w zw. z art. 97 p.t.

Należy zauważyć, iż już na etapie skarg na decyzje w przedmiocie ustalenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych zobowiązanych do udziału w pokryciu dopłaty oraz ustalenia wskaźnika procentowego, w orzecznictwie sądów administracyjnych uznano za trafne ustalenia organu w zakresie przejścia obowiązku udziału w pokryciu dopłaty na te podmioty, na które - zgodnie z planem podziału - przechodzą składniki majątku związane z prowadzeniem całości działalności telekomunikacyjnej (zob. wyrok NSA z 29 listopada 2022 r., II GSK 942/19, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podobnie również podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że zgodnie z art. 97 p.t., obowiązek udziału w pokryciu dopłaty jest związany z prowadzeniem działalności telekomunikacyjnej. W Planie podziału, jak zauważył organ, jako przypisane spółce przejmującej, zostały natomiast ujęte wyłącznie składniki majątku spółki dzielonej – V., które związane są z prowadzeniem:

- działalności w zakresie procedury utylizacji zwracanych przez abonentów do spółki dzielonej urządzeń i akcesoriów abonenckich,

- działalności w zakresie obsługi zobowiązań i wierzytelności związanych z dopłatą,

co stanowi, zgodnie z treścią Planu podziału, jedynie działalność pomocniczą do głównej działalności telekomunikacyjnej spółki dzielonej.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w pełni zasadnie przyjął, że zgodnie z zapisami Planu podziału, spółce przejmującej – E. sp. z o.o. nie zostały przydzielone składniki majątku spółki dzielonej – V. do prowadzenia działalności telekomunikacyjnej. Zatem w wyniku podziału na spółkę przejmującą – E. sp. z o.o. nie przeszły składniki majątku spółki dzielonej V. pozostające w związku z obowiązkiem spółki udziału w pokryciu dopłaty i umożliwiające realizację tych obowiązków.

W związku z powyższym prawidłowo Sąd I instancji uznał, iż nie można uznać, że w wyniku podziału przez wydzielenie, na podstawie art. 531 § 2 k.s.h., na spółkę przejmującą (E. sp. z o.o.) przeszedł obowiązek spółki dzielonej (V.) udziału w pokryciu dopłaty, w tym Dopłaty 2009. Obowiązek udziału w Dopłacie 2009 nadal spoczywa na skarżącej kasacyjnie spółce.

W tym zakresie pogląd WSA przestawiony w zaskarżonym wyroku zasługuje na pełną akceptację.

Przechodząc do oceny dalszych powiązanych z omawianymi wyżej wywodami zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej, rozważenia i oceny wymagał podniesiony zarzut wystąpienia przesłanki nieważności, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez oddalenie zaskarżonym wyrokiem złożonej skargi na decyzję Prezesa UKE i utrzymanie jej w mocy, pomimo wystąpienia przesłanki nieważności postępowania administracyjnego przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., to jest skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. W ocenie skarżącej kasacyjnie, uwzględniając treść art. 531 § 2 k.s.h. oraz treść planu, V. S.A. nie powinna występować w sprawie w charakterze strony, a tym samym zaskarżona decyzja nie mogła być skierowana do wskazanego podmiotu.

W związku z powyższym podkreślić należy, że trafnie podnosi się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż ustalenia w zakresie przynależności do zbioru podmiotów zobowiązanych do dopłaty w ogóle nie należą do zagadnień z zakresu ustaleń faktycznych dokonywanych przez organ, bowiem są one rezultatem stosowania decyzji walidacyjnej, a więc zastosowania normy prawnej o zrekonstruowanej treści do ustalonych faktów i ustalenia konsekwencji prawnych tej kwalifikacji w odniesieniu do stron postępowania. Niewątpliwie decyzja o ustaleniu konsekwencji kwalifikacji istotnych w sprawie faktów na gruncie prawa materialnego należy do sfery stosowania prawa i z tego powodu podważanie tej oceny dokonanej przez organ - jak też w konsekwencji Sąd pierwszej instancji - nie może odbywać się w granicach zarzutu procesowego (por. wyrok NSA z 26 października 2023 r., II GSK 760/20 oraz wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 942/19).

Ponadto podkreślić należy, że Sąd I instancji odwołał się w tym zakresie do wyników obszernej analizy tej kwestii dokonanej przez organ, podzielając przy tym stanowisko organu, że sam obowiązek udziału w dopłacie powstaje z mocy prawa (art. 97 p.t.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd ten nie został skutecznie podważony w postępowaniu kasacyjnym. W skardze kasacyjnej nie podważono bowiem omówionych wyżej ustaleń WSA i organu w zakresie skutków przejęcia przez wskazane w decyzji podmioty zorganizowanych części przedsiębiorstw, z którymi powiązane było funkcjonowanie przedsiębiorstw telekomunikacyjnych.

Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są zatem niezasadne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na mocy art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Zasądzona na rzecz organu kwota stanowi wynagrodzenie radcy prawnego, który prowadził sprawę w postępowaniu przed Sądem I instancji, za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.