Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 119/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
journal: Dz.U. 2019 poz 2448
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (t. j.)
article: art. 145 par. 1 lit.a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1 i aert. 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Joanna Człowiekowska SWSA Jacek Bursa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2023 r. sprawy ze skargi W. F. i P. F. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 23 listopada 2022 r., znak: WI-I.7840.10.1.2021.PL w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżących W. F. i P. F. solidarnie kwotę 1014,00 (jeden tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku P.Sp. z o.o. z 10 czerwca 2020 r. Starosta Oświęcimski decyzją z 16 listopada 2020 r., znak: WAB.6740.1.351.2020.AWK, zatwierdził projekt budowlany i udzielił Inwestorowi pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej: budowę stacji bazowej OSW5502A wraz z wewnętrzną linią zasilającą, na działce nr ewid. [...] położnej w Przeciszowie, jedn. ewid. 121208_2 Przeciszów, obręb ewid.: Nr 0003, Przeciszów), zwanej dalej inwestycją.

Starosta Oświęcimski, zgodnie z art. 34a Pb zamieścił w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu, informację o wszczęciu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę dotyczącego realizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej oraz poinformował o tym postępowaniu na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w Oświęcimiu (tj. w sposób zwyczajowo przyjęty na obszarze właściwości tego organu). Ponadto przekazał obwieszczenie o wszczęciu postępowania do Urzędu Gminy w Przeciszowie, celem wywieszenia na tablicy ogłoszeń oraz zamieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej.

Odwołanie od tej decyzji złożyli W. F. i P. F. (właściciele działki nr [...]). W odwołaniu podniesiono, że:

(1) nie dokonano ustaleń dotyczących sumy mocy wszystkich anten;

(2) nie zweryfikowano występowania pola elektromagnetycznego o wartościach wyższych niż dopuszczalne w miejscach przebywania ludzi;

(3) błędnie przyjęto, iż inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko;

(4) przyjęto, iż natężenie wyższe niż wartości dopuszczalne występuje wyłącznie w wolnej przestrzeni, tj. od poziomu 46,4 m n.p.m., w związku z czym teren nad dachami budynków nie stanowi miejsca przebywania ludności;

(5) przyjęto, iż miejscem dostępnym dla ludności jest jedynie dom usadowiony na działce nr [...] Odwołujących się, zatem fakt, że promieniowanie przekraczające dopuszczalne wartości "wchodzi" na w/w działkę nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ nie obejmuje domu, a jedynie róg działki.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 23 listopada 2022 r., znak WI-I.7840.10.1.2021.PL utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2022.2000 - tekst jednolity), zwanej dalej k.p.a. i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U.2021.2351 - tekst jednolity ze zmianami), zwanej dalej Pb.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Wojewoda Małopolski, pismem z 30 maja 2022, wezwał Starostę Oświęcimskiego o przedłożenie wyjaśnień:

1) na jakiej podstawie organ I instancji określił obszar oddziaływania inwestycji. Z projektu budowlanego wynika, że inwestycja zostanie zrealizowana na działce nr: [...] (maszt stacji bazowej, instalacja elektryczna - linia kablowa), a obszar o ponadnormatywnym natężeniu pola elektromagnetycznego (wyznaczony przez Inwestora) będzie występował jedynie nad działką nr [...]. Obszar odziaływania inwestycji, określony przez organ I instancji obejmuje, poza ww. nieruchomością, również działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...];

2) dotyczących kwestii zgodności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego planowanej inwestycji z uwagi na usytuowanie stacji bazowej poza jednostką planu o symbolu ITT - tereny infrastruktury technicznej -telekomunikacja;

oraz uzupełnienie akt sprawy o:

1) kwalifikację przedsięwzięcia (z zastrzeżeniem, iż w przypadku uzupełnienia dokumentacji po 4 czerwca 2022 r., uzupełnienie dokumentacji w tym zakresie nie będzie wymagane - z uwagi na wejście w życie zmiany ww. rozporządzenia, którą Ustawodawca wykreślił m.in. instalacje radiokomunikacyjne z listy przedsięwzięć, których dotyczy ww. rozporządzenie);

2) opracowanie dotyczące przewidywanego obszaru o ponadnormatywnym natężeniu pola elektromagnetycznego. W załączonej do projektu budowlanego analizie nie uwzględniono kumulacji oddziaływań, a przewidywane obszary pól elektromagnetycznych wyznaczono dla dopuszczalnych wartości określonych dla poszczególnych pasm pracy stacji bazowej, co - w ocenie Wojewody Małopolskiego -jest nieprawidłowe.

W odpowiedzi na ww. wezwanie organ pierwszoinstancyjny przedłożył pismo w którym wyjaśnił, iż

1) obszar oddziaływania został przez niego wyznaczony na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8, lit d rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (dz. z 2019 r., poz. 1839) tj. w odległości do 70 m, z uwagi na miejsca dostępne dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anten, gdyż maksymalna moc promieniowania izotropowo dolnej granicy pasma pracy wynosi 1042 W, a lokalizacja stacji bazowej została zaprojekowana w bliskim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem PR.70MN-U;

2) podstawowym przeznaczeniem, ustalonej w miejscowym planie zagospodarowania terenu jednostki o symbolu P.ITT - tereny infrastruktury telekomunikacja, jest budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, dojazdy, powierzchnie manewrowe, miejsca postojowe, zieleń. Jednakże przeznaczenie w ww. jednostki planu nie determinuje możliwości budowy stacji bazowej, w skład której wchodzi miedzy innymi wieża, tylko w tej jednostce, gdyż jak wskazano wyżej, stacja bazowa, stanowi infrastrukturę techniczną, która jako przeznaczenie dopuszczalne jednostki planu "R" umożliwia jej budowę.

Jeśli chodzi natomiast o uzupełnienie akt sprawy, to organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż pismem z 22 czerwca 2022 r., o symbolu WAB.6740.1.351.2020.AWK, zwrócił się do inwestora o złożenie stosownych wyjaśnień i uzupełnienie materiału dowodowego we wszystkich 4 egzemplarzach projektu budowlanego, określając termin do 15 lipca 2022 r. W dniu 15 lipca 2022 r. Inwestor przedłożył pismo z prośbą o przedłużenie terminu dostarczenia opracowania dotyczącego przewidywanego obszaru o ponadnormatywnym natężeniu pola elektroenergetycznego, do 30 września 2022 r. Inwestor nie przedłożył ww. opracowania, jak również nie udzielił żadnych wyjaśnień.

Wojewoda Małopolski, analizując materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie, zważył co następuje.

Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, obejmuje w szczególności - oprócz zapewnienia dostępu do drogi publicznej - ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby.

Wyjaśniono, że na mocy przepisów zawartych w art. 35 Pb zakres uprawnień kontrolnych organu administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, został ograniczony wyłącznie do kompetencji obejmującej sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowanych zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało ograniczone do projektu zagospodarowania działki.

Pełną odpowiedzialność za projekt budowlany ponosi projektant posiadający uprawnienia budowlane uprawniające do jego wykonania. Również on decyduje jakie rozwiązania projektowe są przyjęte w wykonanym przez niego projekcie. Zatem na projektancie spoczywa odpowiedzialność przed właściwą izbą zawodową, jak również odpowiedzialność cywilną za wady dokumentacji projektowej.

Podstawową kwestią w sprawie jest zweryfikowanie obszaru oddziaływania inwestycji stanowiącego podstawę do określenia kręgu stron postępowania. Projektant ograniczył obszar oddziaływania do terenu działki inwestycyjnej. Natomiast organ I instancji poszerzył obszar oddziaływania w oparciu o odległości wynikające z rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie Wojewody Małopolskiego obszar oddziaływania wynikający z projektu budowlanego może być zbyt wąsko ustalony, natomiast obszar oddziaływania wskazany przez organ I instancji został zbyt szeroko określony. Wobec stanowiska organu I instancji oraz stanowiska projektanta, który nie przedłożył dodatkowych analiz, stwierdzono co następuje.

Obszar oddziaływania obiektu został zdefiniowany w art. 3 pkt 20 Pb jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.

W sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć obszar w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki powinno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy i konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2020 r., II OSK 561/20). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, bądź stwarzają możliwość ograniczenia w zagospodarowaniu i wykorzystaniu działek sąsiednich zgodnie z ich przeznaczeniem, to właściciele takich nieruchomości mają status strony i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa. Pod pojęciem ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć również utrudnienia w możliwości użytkowania jej zgodnie z przeznaczeniem.

Obecne brzmienie art. 3 ust. 20 Pb, który nie ma zastosowania w niniejszym postępowaniu, zawęziło obszar oddziaływania obiektu budowlanego.

Przepisem wprowadzającym ograniczenia możliwości zagospodarowania, a w szczególności zabudowy terenu w kontekście oddziaływania pola elektromagnetycznego jest § 314 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U.2019.1065 ze zm). Zgodnie z tym przepisem budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnej poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych.

Od 1 stycznia 2020 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U.2019.2448) .

W odniesieniu do wyjaśnień organu I instancji, z których wynika, że obszar oddziaływania inwestycji został wyznaczony jako obszar o promieniu 70 m od osi stacji bazowej, z uwagi na - przyjętą w kwalifikacji przedsięwzięcia - odległość w osi głównej wiązki promieniowania anteny na danym azymucie od środka elektrycznego anteny wyjaśnia się, że kwalifikacja przedsięwzięcia nie stanowi - w odróżnieniu od analizy rozkładu pól elektromagnetycznych - wizualizacji rzeczywistego rozkładu pola promieniowania elektromagnetycznego. Kwalifikacja przedsięwzięcia jest opracowaniem modelu przewidywanej sytuacji i bazuje na danych poszczególnych anten zgodnie z informacjami uzyskanymi od producenta anten oraz na założeniach operatora. W kwalifikacji przedsięwzięcia nie analizuje się rzeczywistego rozkładu promieniowania elektromagnetycznego, lecz jedynie wektor osi głównej wiązki. Długość osi wiązki jest uzależniona tylko i wyłącznie od jednego parametru - równoważnej mocy promieniowanej izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny.

W ocenie organu odwoławczego obszar oddziaływania inwestycji winien zostać określony w oparciu o opracowanie dotyczące przewidywanego obszaru o ponadnormatywnym natężeniu pola elektromagnetycznego, z uwzględnieniem kumulacji oddziaływań. Jednocześnie z doświadczenia wynikającego z prowadzenia wielu spraw z zakresu stacji bazowych telefonii komórkowej wynika, że taki obszar uwzględniający skumulowane oddziaływanie jest niewiele większy od obszaru wyznaczonego dla poszczególnych częstotliwości (tak jak w projekcie), natomiast jest znacząco mniejszy niż obszar ustalony w oparciu o odległości wynikające z rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

W związku z powyższym, ważąc interes stron oraz Inwestora, organ odwoławczy uznał za zasadne, w tej konkretnej sprawie, przyjąć obszar oddziaływania określony przez organ I instancji i rozpatrzyć merytorycznie odwołania złożone przez właścicieli działki nr [...].

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Pb przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza, cyt.:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego (...);

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa wart. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia -zaświadczeniem, o którym mowa wart. 12 ust. 7.

Jak wynika z projektu budowlanego (a dokładnie z dokumentacji zatwierdzonej przez organ I instancji) zaplanowano budowę stalowej kratowej wieży kratowej typu BOT-E2/48, posadowionej na kwadratowej, żelbetowej płycie fundamentowej o boku 6,5 m i wysokości 0,6 m, posadowionej na głębokości 1,5 m p.pit. Zamontowany do niej na poziomie terenu (241,50 m n.p.m.) maszt ma łączną wysokość 49,95 m. Odległość podpory masztu od granicy z działką nr [...] wyniesie 3,90 m. Na wieży zostaną zamontowane anteny sektorowe i transmisyjne. Zaprojektowane zostało zasilanie stacji kablową linią ułożoną w gruncie na głębokości 1 m. Dostęp technologiczny do przedmiotowego terenu będzie realizowany istniejącym zjazdem z drogi publicznej do działki [...].

W terenie w którym znajduje się działka nr [...] (na której zaplanowano realizację stacji bazowej oraz kablowej linii zasilającej) w miejscowości Przeciszów w gminie Przeciszów, obowiązuje uchwała nr XXXVI II/207/06 Rady Gminy Przeciszów z 24 sierpnia 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Przeciszów (Dz.Urz.Woj.Małop.2006.807.4872 z 24 listopada 2006 r. ze zmianami - zwana dalej planem).

Z załącznika graficznego do tej uchwały wynika, że część działki nr [...], na której zaprojektowano stację bazową telefonii komórkowej oraz wewnętrzną linię kablową znajduje się w jednostce strukturalnej planu o symbolu: PR.57R - tereny rolnicze. Pozostała część ww. działki, na której zaprojektowano pozostały fragment wewnętrznej linii kablowej znajduje się w jednostce strukturalnej planu o symbolu: PR.70MN-U - tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Z projektu zagospodarowania terenu (k. 13 projektu budowlanego) wynika, że obszar oddziaływania planowanej stacji bazowej sytuowany jest tylko nad działką inwestycyjną. W § 37 pkt h planu dla jednostki strukturalnej planu PR.57R ustalono przeznaczenie: obiekty, urządzenia i sieci infrastruktury technicznej, natomiast w § 7 pkt k dla jednostki strukturalnej planu PR.70MN-U ustalono przeznaczenie: elementy technicznego wyposażenia terenu: obiekty, urządzenia i sieci infrastruktury technicznej. W rozdziale 10 w § 65 ust. 7 ww. planu zatytułowanym: Zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej i komunikacji zawarto zapis iż:

Ustala się następujące zasady obsługi użytkowników systemów telekomunikacji oraz budowy

1. lokalizacji urządzeń i sieci telekomunikacyjnej na obszarze objętym planem:

1) usługi telekomunikacji mogą świadczyć wszyscy uprawnieni operatorzy sieci telekomunikacyjnych,

2) obiekty i urządzenia infrastruktury telekomunikacji przewodowej i bezprzewodowej należy lokalizować stosownie do warunków wynikających ze szczegółowych rozwiązań technicznych nie kolidujących z innymi ustaleniami planu; w przypadku konieczności budowy kontenerowych obiektów telekomunikacji, należy je maskować wysokimi, gęstymi krzewami, aby uniknąć niekorzystnego wpływu tych obiektów na walory estetyczne przestrzeni,

a w ust. 8 iż:

Sytuowanie zabudowy w odległościach mniejszych niż wynika z niżej określonych i oznaczonych na rysunku planu stref technicznych sieci infrastruktury, dopuszcza się na warunkach określonych przepisami odrębnymi.

Powyższe oznacza, że budowa masztu jest zgodna z ustaleniami prawa miejscowego obowiązującego w badanym terenie.

Niezależnie od powyższego, Wojewoda Małopolski wskazał, że rozpatrując możliwość realizacji stacji bazowej telefonii komórkowej na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organy administracji architektoniczno-budowlanej są zobowiązane do uwzględnienia wytycznych zawartych w art. 46 ustawy z 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (tekst jednolity - Dz.U.2022.884 ze zmianami), zgodnie z którym:

1. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zwany dalej "planem miejscowym", nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi.

1a. Nie stosuje się ustaleń planu miejscowego w zakresie ustanowionych zakazów lub przyjętych w nim rozwiązań, o których mowa w ust. 1, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi.

2. Jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu.

3. W przypadku braku planu miejscowego lokalizację inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej innej niż infrastruktura telekomunikacyjna o nieznacznym oddziaływaniu ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, na warunkach określonych w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503).

Wojewoda Małopolski, wskazał, że dokonał szczegółowej analizy zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego w kontekście obowiązujących przepisów prawa, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Obszar oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej jest wyznaczany zgodnie z przewidywanym sumarycznym obszarem występowania pola elektromagnetycznego o poziomach ponadnormatywnych. Od ustalenia, czy działka należąca do określonego podmiotu znajduje się w obszarze takiego oddziaływania, czy poza nim, zależy m.in. ocena statusu tejże osoby jako strony postępowania. Zgodnie z art. 143 Kodeksu cywilnego, w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią.

Z kolei § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (o treści obowiązującej w dniu wydania decyzji - Dz.U.2019.1065 ze zmianami) stanowi, że budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Powyższe oznacza, że jeżeli inwestor projektuje budowę urządzeń powodujących emisję pól elektromagnetycznych o ponadnormatywnej gęstości mocy, a strefy tych pól wkraczać będą w przestrzeń - ponad działkami sąsiednimi, to właściciele tych działek doznają ograniczenia w zagospodarowaniu należącego do nich terenu, co jednocześnie powodować będzie, że należąca do nich nieruchomość pozostawać będzie w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ww. Pb (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 763/16). Należy podkreślić, że gęstość natężenia pola elektromagnetycznego, na podstawie którego określa się obszar oddziaływania inwestycji wyznaczana jest w oparciu o dany model fizyczny i odpowiadające temu modelowi wzory, uwzględniające właściwości kierunkowe anten oraz zastępczą mocy promieniowaną izotropowo (przy założeniu maksymalnego obciążenia anten).

W rozporządzeniu w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku zostały ustalone dopuszczalne wartości gęstości natężenia pół elektromagnetycznych.

Mając na uwadze powszechne obawy dotyczące wpływu pól elektromagnetycznych na życie i zdrowie ludzi, wyjaśnia się, co następuje.

Podstawowym dokumentem Unii Europejskiej, odnoszącym się do ochrony ludności przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych jest Rekomendacja (zalecenie) Rady Europy z 12 lipca 1999 roku w sprawie ograniczania ekspozycji ludności w polach elektromagnetycznych (1999/519/EC) , w której zawarto wykaz wielkości fizycznych zalecanych do stosowania przy określaniu oddziaływania pól elektromagnetycznych na ludzi oraz określono dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych, jakie mogą występować w miejscach przebywania ludności. Zgodnie z powyższą Rekomendacją dopuszczalny poziom pól elektromagnetycznych o częstotliwościach używanych w telefonii komórkowej, wyznacza się w watach na metr kwadratowy jako wynik ilorazu f/200, gdzie f jest równe częstotliwości pola. Dla częstotliwości używanej w systemie GSM900 wartość ta wynosi 4 W/m2, dla systemu GSM 1800 - 9 W/m2, natomiast dla systemu UMTS -10,5 W/m2. Zatem, wartości te są zbliżone do wartości obowiązujących obecnie w naszym kraju.

Dodatkowo, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów, a w odróżnieniu do postanowień zalecenia 1999/519/EC, nie stosuje się uśredniania wyników pomiarów PEM, ani w czasie ani w przestrzeni.

Obecnie, w związku z wprowadzonymi przez Ustawodawcę zmianami, ograniczenia nałożone w Polsce na maksymalne poziomy pól elektromagnetycznych o częstotliwości radiowej, wytwarzanych przez instalacje radiokomunikacyjne, np. przez urządzenia stacji bazowych sieci komórkowych, co do wartości i sposobu wyznaczania, są zbliżone do tych określonych w zaleceniu 1999/519/EC, przyjętym do bezpośredniego stosowania w wielu państwach członkowskich Unii Europejskiej. Ł Oceny poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku i obserwacji zmian dokonuje się w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska, a okresowe badania poziomów tych pól prowadzi Główny Inspektor Ochrony Środowiska, zgodnie z art. 123 ustawy Prawo ochrony środowiska (obowiązującej w dniu wydania decyzji - Dz. U.2019.1396 - tekst jednolity). Główny Inspektorat Ochrony Środowiska wykonuje roczne i trzyletnie oceny poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku dla obszaru całej Polski i dla poszczególnych województw. Wyniki tych pomiarów dostępne są na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska . Wykazy pozwoleń radiowych dla stacji bazowych telefonii komórkowej (GSM, UMTS, LTE) oraz stacji wykorzystujących technologię ODMA dostępne są na rządowych stronach internetowych .

Wojewoda Małopolski zwrócił uwagę na przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych dotyczące Systemu Informacyjnego o Instalacjach Wytwarzających Promieniowanie Elektromagnetyczne (art. 29g). W myśl tych przepisów powstała publiczna baza danych zawierająca informacje o polu elektromagnetycznym w środowisku, prowadzona przez ministra właściwego do spraw informatyzacji. System informacyjny PEM ma zapewnić publiczny i nieodpłatny dostęp do prezentowanych na stronie internetowej w postaci map cyfrowych i tabel informacji (m.in.): ° o poziomach pola elektromagnetycznego pochodzących z pomiarów lub badań, wynikających z pozwoleń wydanych na podstawie Prawa telekomunikacyjnego, ° pochodzących z rejestru urządzeń o którym mowa w Prawie telekomunikacyjnym, ° o zgłoszeniach, o których mowa w art. 152 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, oraz o ponownych zgłoszeniach, o których mowa w art. 152 ust. 6 pkt 2 tej ustawy, dotyczących instalacji radiokomunikacyjnych emitujących pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 30 kHz do 300 GHz, których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi nie mniej niż 15 W; o wynikach kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.

Podkreślono, że ten organ, a nie organy administracji architektoniczno-budowlanej, kontroluje potencjalne zmiany, w tym przekroczenia generowane przez powstały obiekt, zarówno w zakresie, w jakim byłyby generowane przy prawidłowym jak i nieprawidłowym (niezgodnym z pozwoleniem na budowę), użytkowaniu stacji bazowej telefonii komórkowej.

Wyjaśniając pojęcie "miejsca dostępnego dla ludności" wskazano, że w art. 124 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska zawarto definicję pojęcia "miejsca dostępnego dla ludności" jako wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości.

Organ odwoławczy, mając na uwadze rozbieżne stanowiska sądów administracyjnych w kwestii badania możliwych lub projektowanych tiltów anten stacji bazowych, stwierdził, co następuje.

W projekcie budowalnym wskazywany jest zakres pochylenia anten oraz zestawienie dotyczące zasięgu gęstości natężenia pola elektromagnetycznego o ponadnormatywnych wartościach oraz zasięgu i przebiegu osi głównych wiązek promieniowania anten dla wartości granicznych nachylenia tych anten (tiltów), czyli wyniki dla projektowanych tiltów anten. Możliwy zakres pochylenia wskazanych w projekcie budowalnym modeli anten może wykraczać poza projektowany zakres wskazany przez projektanta. Podkreślono, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, oceniając projekt budowalny nie jest uprawniony do analizy innych - niż te opisane w projekcie -parametrów inwestycji (stacji bazowej). Takie rozważania dotyczyłyby stanu innego niż projektowany, i w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej, z uwagi na specyfikę jej działania, odnosiłby się tym samym do innej inwestycji. Organ administracji architektoniczno-budowalnej nie jest uprawniony do analizy potencjalnego zachowania się stacji bazowej telefonii komórkowej związanego z eksploatacją obiektu. Podkreślono, że w razie ewentualnej zmiany pochylenia anten istnieje obowiązek wykonania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, a dalsza część uzasadnienia decyzji zawiera odniesienie do tego etapu "życia" inwestycji i jej kontroli.

Organem właściwym do dokonania, na podstawie m.in. przepisów rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2019.1839), oceny czy dane zamierzenie budowlane należy do przedsięwzięć, dla których przeprowadzenie procedury oceny oddziaływania na środowisko jest lub może być wymagane, jest organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Zauważono się, że 4 czerwca 2022 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z 5 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2022.1071). Z jego treści wynika, iż ustawodawca w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839) wprowadził następujące zmiany: w § 2 w ust. 1 uchylił pkt 7, zaś w § 3 w ust. 1 uchylił pkt 8. Oznacza, to, iż instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz nie wymagają w obecnym stanie prawnym w ogóle przeprowadzenia procedury oddziaływania na środowisko, a tym samym przedłożenia kwalifikacji przedsięwzięcia.

Projektant złożył oświadczenie o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 Pb, z którego wynika że instalacja radiokomunikacyjna nie spełnia warunków, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 60 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko , co oznacza, że planowane zamierzenie nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Obowiązek złożenia takiego oświadczenia wynika z art. 5 pkt 4 w związku z art. 25 ustawy z 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw. Pomimo wejścia w życie przepisów ww. rozporządzenia zmieniającego ustawodawca nie uchylił obowiązku dołączenia takiego oświadczenia projektanta do wniosku o pozwolenie na budowę.

Zgodnie z art. 122a ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2021.1973 - tekst jednolity ze zmianami,):

1. Prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia emitującego pola elektromagnetyczne, które są stacjami elektroenergetycznymi lub napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi o napięciu znamionowym nie niższym niż 110 kV, lub instalacjami radiokomunikacyjnymi, radionawigacyjnymi lub radiolokacyjnymi, emitującymi pola elektromagnetyczne, których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi nie mniej niż 15 W, emitującymi pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 30 kHz do 300 GHz, są obowiązani do wykonania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku:

1) bezpośrednio przed rozpoczęciem użytkowania instalacji lub urządzenia;

2) każdorazowo w przypadku zmiany warunków pracy instalacji lub urządzenia, w tym zmiany spowodowanej zmianami w wyposażeniu instalacji lub urządzenia, o ile zmiany te mogą mieć wpływ na zmianę poziomów pól elektromagnetycznych, których źródłem jest instalacja lub urządzenie;

3) każdorazowo w przypadku zmiany istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości skutkującej zmianami w występowaniu miejsc dostępnych dla ludności w otoczeniu instalacji lub urządzenia - na pisemny wniosek właściciela lub zarządcy nieruchomości, na której nastąpiła ta zmiana.

1a. Pomiarów, o których mowa w ust. 1 pkt 3, nie przeprowadza się, o ile ostatnie pomiary nie wykazały przekroczeń dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych na terenie objętym wnioskiem. O wynikach ostatnich pomiarów informuje się wnioskodawcę.

2. Wyniki pomiarów, o których mowa w ust. 1, przekazuje się w postaci elektronicznej wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska i państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu w terminie 30 dni od dnia wykonania pomiarów.

3. Minister właściwy do spraw środowiska może określić, w drodze rozporządzenia, wymagania dotyczące wyników pomiarów, o których mowa w ust. 1, kierując się potrzebą ujednolicenia wyników pomiarów oraz zapewnienia właściwego ich wykonywania.

W związku z tym, zgodnie z przepisami prawa przed uruchomieniem stacji oraz po każdej jej rekonfiguracji, mającej wpływ na wielkość emitowanego promieniowania, wykonuje się stosowne pomiary natężenia pól elektromagnetycznych w miejscach dostępnych dla ludzi, które potwierdzają deklarowane moce, a dokładniej ich nieprzekroczenie, gdyż moce niższe niż zadeklarowane wykazują zgodność pomiarów z założeniami projektowymi. Dodatkowo, takie pomiary wykonywane są na wniosek zarządcy lub właściciela nieruchomości, na której nastąpiła zamiana zagospodarowania (np. poprzez jej zabudowę) i w przypadku gdy dopuszczalne wartości gęstości natężenia pola elektromagnetycznego są przekroczone w nowopowstałych miejscach dostępnych dla ludności, właściciel (zarządca) instalacji winien podjąć odpowiednie działania, aby sytuację zmienić (art. 121 ustawy Prawo ochrony środowiska).

Zgodnie z art. 76 ww. ustawy Prawo ochrony środowiska, nowo zbudowany lub zmodernizowany obiekt budowlany, zespół obiektów lub instalacja, nie mogą być oddane do użytkowania, jeżeli nie spełniają wymagań ochrony środowiska, w tym dotrzymywania - na etapie wymaganych prawem badań i sprawdzeń, wynikających z mocy prawa - standardów emisyjnych oraz określonych w pozwoleniu warunków emisji. Pomiary te, wykonuje się w punktach pomiarowych położonych na wysokościach od 0,3 m do 2 m nad powierzchnią terenu albo nad innymi miejscami dostępnymi dla ludności. Są przeprowadzane przez prowadzącego instalację oraz użytkownika urządzenia emitującego pola elektromagnetyczne, co wynika wprost z art. 122a ust.1 ustawy Prawo ochrony środowiska. W myśl art. 147a tej ustawy: Prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia są obowiązani zapewnić wykonanie pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska, w tym pobieranie próbek przez:

1) akredytowane laboratorium (...) lub

2) certyfikowane jednostki badawcze, (...)

- w zakresie badań, do których wykonywania są obowiązani.

Zgodnie z art. 338 tej ustawy naruszenie obowiązku wykonywania pomiarów pól elektromagnetycznych w środowisku związane jest z karą aresztu albo ograniczenia wolności lub podlega karze grzywny.

Organ administracji architektoniczno-budowlanej II instancji ma świadomość rozbieżności interpretacyjnych w zakresie zagadnień związanych z tematyką stacji bazowych telefonii komórkowych oraz złożoności problematyki dotyczącej oddziaływania instalacji telekomunikacyjnej. Wojewoda Małopolski, orzekając w sprawach dotyczących pozwoleń na budowę stacji bazowych niejednokrotnie, opierając się na interpretacjach przepisów prezentowanych w orzeczeniach sądów administracyjnych, przedstawiał odmienne stanowisko niż to zaprezentowane w niniejszej decyzji. Niemniej jednak, z uwagi na dysonans w rozumieniu specjalistycznych zagadnień w dziedzinie immisji - takich jak pole elektromagnetyczne - obserwowany pomiędzy opracowaniami przedkładanymi przez operatorów sieci telekomunikacyjnych i przygotowanymi przez osoby z odpowiednimi kwalifikacjami zawodowymi, potwierdzonymi uprawnieniami budowlanymi z zakresu sieci telekomunikacyjnych, a orzecznictwem sądów administracyjnych (w tym sprzecznych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz sprzecznych orzeczeń Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, które w obecnym stanie prawnym straciły na aktualności), Wojewoda Małopolski przeanalizował szereg pozyskanych opinii i opracowań oraz wytyczne m.in. Prezesa Komunikacji Elektronicznej i materiały dostępne na rządowych stronach internetowych (np. Białej Księgi ). Wynikiem tej analizy jest zaprezentowane w niniejszej decyzji stanowisko tutejszego organu poruszające szereg wątków związanych z zagadnieniami z zakresu stosowania przepisów prawa dotyczących instalacji radiokomunikacyjnych.

W odniesieniu do zarzutu:

(1) wskazuje się, że Inwestor nie przedłożył opracowania dotyczącego przewidywanego obszaru o ponadnormatywnym natężeniu pola elektromagnetycznego, jednakże biorąc pod uwagę doświadczenie wynikające z prowadzenia wielu spraw z zakresu stacji bazowych telefonii komórkowej z którego wynika, że taki obszar uwzględniający skumulowane oddziaływanie jest niewiele większy od obszaru wyznaczonego dla poszczególnych częstotliwości (tak jak w projekcie), natomiast jest znacząco mniejszy niż obszar ustalony w oparciu o odległości wynikające z rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ważąc interes stron oraz Inwestora, tutejszy organ odwoławczy uznał za zasadne, w tej konkretnej sprawie uznać za właściwy, obszar oddziaływania określony przez organ I instancji;

(2) organ pierwszoinstancyjny dokonał takiej weryfikacji, która została przeprowadzona w oparciu o odległości wynikające z rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko;

(3) Wojewoda Małopolski wezwał Inwestora do przedłożenia kwalifikacji przedsięwzięcia (z zastrzeżeniem, iż w przypadku uzupełnienia dokumentacji po 4 czerwca 2022 r., uzupełnienie dokumentacji w tym zakresie nie będzie wymagane (z uwagi na wejście w życie zmiany ww. rozporządzenia, którą Ustawodawca wykreślił m.in. instalacje radiokomunikacyjne z listy przedsięwzięć, których dotyczy ww. rozporządzenie;

(4) pojęcie miejsca dostępne dla ludności zostało opisane szerzej w części środowiskowej niniejszej decyzji;

(5) budowa stacji bazowej telefonii komórkowej w terenach rolnych w odległości 70 m od najbliższej usytuowanego budynku nie narusza "prawa sąsiedzkiego", które reguluje niedozwolone zakłócenia korzystania z nieruchomości sąsiednich, roszczenia właścicieli nieruchomości sąsiednich oraz określa kryteria tych zakłóceń. Z norm prawnych wynika, że właściciel nieruchomości przy wykonywaniu swojego prawa powinien się powstrzymywać od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, która wynika ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości oraz stosunków miejscowych. W ocenie Wojewody Małopolskiego, z materiału dowodowego nie wynika, jakoby realizacja stacji bazowej telefonii komórkowej w tej lokalizacji naruszała ustalenia planu lub uniemożliwiała zabudowę nieruchomości sąsiednich w ramach określonego planem przeznaczenia. Możliwości dotyczące realizacji zabudowy w terenie, w którym występuje pole elektromagnetyczne o ponadnormatywnej wartości, zostało szerzej opisane w niniejszej decyzji.

Jak wskazano powyżej, zakres uprawnień kontrolnych organu administracji architektoniczno-budowlanej dotyczących projektu budowlanego określony został w art. 35 ust. 1 Pb. Tylko w zakresie określonym w tym przepisie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, organ administracji może podjąć działania korygujące.

Kontrola prawidłowości wydanej decyzji odnosi się do badania jej zgodności z przepisami prawa. Organy administracji nie badają prawidłowości przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań, jeżeli nie dotyczą zakresu wynikającego z wyżej cytowanego przepisu. Wyjaśnić należy, że za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym również przyjęte w projekcie rozwiązania (m.in. przyjęte założenia i metody obliczeń) odpowiada projektant i jeżeli istnieje wymóg jego sprawdzenia, również sprawdzający.

Zgodnie z art. 20 ust. 4 ww. ustawy Prawo budowlane projektant, a także sprawdzający, do projektu budowlanego winni dołączyć oświadczenia o jego sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W niniejszej sprawie oświadczenia te zostały złożone (karta 5, 28, 92, projektu budowlanego). Dodatkowo należy wyjaśnić, że wszyscy projektanci i sprawdzający w dacie wykonania poszczególnych części projektu budowlanego posiadali ważne zaświadczenia wydane przez izbę o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Projekt budowlany zawiera niezbędne uzgodnienia i opinie, jego zawartość jest kompletna. Projekt budowlany opracowany został w czytelnej grafice, posiada numerację zgodną ze spisem zawartości projektu, został oprawiony i trwale zszyty. Załączona została informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (karty 46 - 48 projektu budowlanego). W projekcie określona została druga kategoria geotechniczna obiektu, przy prostych warunkach gruntowo-wodnych (patrz: projekt budowlany, dokumentacja określająca geotechniczne warunki posadowienia, karty 16, 72 -88).

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do udzielenia pozwolenia na budowę oraz potwierdza, iż inwestycja została przygotowana w sposób prawidłowy. Uznać również należy, że przedmiotowa inwestycja nie narusza występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich.

W świetle powyższych ustaleń, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji Starosty Oświęcimskiego nr 928/20 z 16 listopada 2020 r., znak: WAB.6740.1.351.2020.AWK, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że skarżoną decyzję należy utrzymać w mocy, bowiem zatwierdzenie niniejszego projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę przez organ I instancji odpowiada prawu.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie W. F. i P. F., zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie jaki jest przewidywany obszar pola elektromagnetycznego o ponadnormatywnej gęstości, z uwzględnieniem kumulacji oddziaływania i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Organu I Instancji pomimo niezastosowania się przez inwestora do wezwania i nieprzedłożenia opracowania dotyczącego przewidywanego obszaru o ponadnormatywnym natężeniu pola elektromagnetycznego (opracowania takiego brak w przedstawionym przez inwestora projekcie budowlanym);

b) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zakresu oddziaływania inwestycji i powołanie się w tym zakresie przez Organ II Instancji na "doświadczenie wynikające z prowadzenia wielu spraw z zakresu stacji bazowych telefonii komórkowych";

c) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia czy inwestycja będzie generować pola elektromagnetyczne o poziomach przekraczających dopuszczalne w miejscach dostępnych dla ludności;

d) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak weryfikacji czy ilość anten, na konkretnych azymutach w przestrzeni, powodować będzie przekroczenie dopuszczalnej gęstości mocy pól elektromagnetycznych w obszarach dostępnych dla ludności;

e) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę przez organ odwoławczy;

2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

a) § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225] w zw. z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku poprzez niezweryfikowanie przez Organ II Instancji czy ilość anten, na konkretnych azymutach w przestrzeni, powodować będzie przekroczenie dopuszczalnej gęstości mocy pól elektromagnetycznych w obszarach dostępnych dla ludności;

b) 35 ust.1 pkt 1) ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku (Dz.U. 2021, poz. 2351] Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że planowana inwestycja pomimo, iż nie znajduje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w jednostce P.ITT gdzie ustalono przeznaczenie "stacja bazowa telefonii komórkowej", może być zrealizowana w jednostce R- tereny rolnicze gdzie wskazano na infrastrukturę techniczną.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz rozważenie uchylenia w całości także decyzji Organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Przewodnicząca Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem z dnia 8 marca 2023 r (k - 101) skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, wyznaczając termin posiedzenia na dzień 24 marca 2023 r.

Skarga jest częściowo zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W rozpatrywanej sprawie istotne wątpliwości budzi zgodność inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ta kwestia nie została w wystarczający sposób zbadana przez organ w zaskarżonej decyzji. Działka inwestycyjna 2096/2 znajduje się w jednostce strukturalnej planu o symbolu PR.70MN-U tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej a pozostała cześć w jednostce PR.57R – tereny rolnicze, a nie w jednostce P.I.TT gdzie ustalono przeznaczenie w planie "stacja bazowa telefonii komórkowej". Zgodnie z § 37 pkt h planu dla jednostki strukturalnej PR.57R ustalono przeznaczenie "obiekty, urządzenia i sieci infrastruktury technicznej", a w § 7 pkt k dla jednostki PR.70MN-U ustalono przeznaczenie "elementy technicznego wyposażenia terenu : urządzenia, obiekty i sieci infrastruktury technicznej". Zdaniem organu II instancji stacja bazowa stanowi infrastrukturę techniczną, stąd inwestycja jest zgodna z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

To stanowisko nie jest prawidłowe.

Jak wynika z projektu budowlanego - planowana stacja bazowa OSW5502A na działce nr ewid. [...] położnej w Przeciszowie składa się ze stalowej wieży kratowej typu BOT-E2/48 o łącznej wysokości 49,95 m n.p.t. wraz z odgromnikiem i cokołem fundamentowym, posadowionej na fundamencie płytowym o boku 6,5 m i grubości 0,6 m, na głębokości 1,5 m. Na trzonie wieży zostaną zainstalowane anteny sektorowe i radiolinie. Przy wieży zostaną zainstalowane urządzenia sterujące ( str 14 projektu budowlanego). Wieża zostanie ogrodzona za pomocą systemowego stalowego ogrodzenia, a wejście do wieży zostanie zrealizowane przez furtkę.

Dokonując jej kwalifikacji, stwierdzić należy, że taka stacja bazowa realizowana na gruncie, gdy realizacja polega na wykonaniu prawie 50 metrowej wieży antenowej wraz z cokołem, płytą, urządzoną komunikacją itp. - jest budowlą o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm. (por. wyroki NSA z dnia : 7 kwietnia 2010 r sygn. akt II OSK 1342/09; 13 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1440/10;17 stycznia 2012 sygn. akt II OSK 2058/10; 7 lutego 2012., sygn. akt II OSK 2231/10; 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 181/11; 29 lipca 2014., sygn. akt II OSK 371/13; 24 lutego 2015, sygn. akt II OSK 1748/13). Znaczny zakres prac jaki należy wykonać zgodnie z prawem budowlanym przy realizacji tego konkretnego planowanego przedsięwzięcia, również przemawia za kwalifikacją projektowanej stacji bazowej jako budowli. Obiekt ten nie może być kwalifikowany jako urządzenie telekomunikacyjne mieszczące się w pojęciu "urządzenia infrastruktury technicznej "w rozumieniu art. 143 ust 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2023.344 t.j. z dnia 2023.02.24) stanowiącego element uzbrojenia, definiowanego w art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.).

W tej sytuacji organ weźmie pod uwagę ten wyrażony pogląd prawny i dokona ponownej całościowej oceny zgodności zamierzenia budowlanego z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - uchwała nr XXXVI II/207/06 Rady Gminy Przeciszów z 24 sierpnia 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Przeciszów (Dz.Urz.Woj.Małop.2006.807.4872 z 24 listopada 2006 r. ze zmianami).

Niezależnie od tego organ nie sprostał wymogom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168 ze zm.), bowiem w wystarczający sposób nie wyjaśniono jaki jest przewidywany dla planowanej inwestycji obszar pola elektromagnetycznego o ponadnormatywnej gęstości z uwzględnieniem kumulacji oddziaływania (czy ilość anten i ich EIRP na konkretnych azymutach w przestrzeni będzie powodować przekroczenie dopuszczalnej gęstości mocy pól elektromagnetycznych w obszarach dostępnych dla ludności ). W konsekwencji jaki jest zakres oddziaływania planowanej inwestycji, czy inwestycja będzie generować pole elektromagnetyczne o poziomach przekraczających dopuszczalne w miejscach dostępnych dla ludności, oraz jak wpłynie na środowisko jako całość. Organ ograniczył rozważania do zakresu pochylenia anten deklarowanych przez inwestora (w aktach brak specyfikacji producenta, bowiem inwestor ich nie przedstawił), a koniecznym było określenie wiązek z uwzględnieniem maksymalnych możliwych pochyleń osi wiązek promieniowania poszczególnych anten, zwłaszcza wtedy gdy operator anten może nim sterować. Analiza powinna bazować na danych poszczególnych anten zgodnie z informacjami uzyskanymi od producenta anten oraz na założeniach operatora. W aktach sprawy brak jest tych danych. Zamiast tego projektant wskazuje, że: "podane modele anten i ich parametry pracy stanowią przykładowa konfiguracje antenową, bazująca na aktualnie dostępnym na rynku sprzęcie telekomunikacyjnym".

Organ wezwał inwestora do złożenia opracowania dotyczącego przewidywanego obszaru o ponadnormatywnym natężeniu pola elektromagnetycznego (którego brak w projekcie budowlanym). Jak wskazał organ - w załączonej do projektu budowlanego analizie nie uwzględniono kumulacji oddziaływań, a przewidywane obszary pól elektromagnetycznych wyznaczono dla dopuszczalnych wartości określonych dla poszczególnych pasm pracy stacji bazowej. W wezwaniu trafnie wyjaśniono, że obszar ten należy określić w oparciu o skumulowane oddziaływanie wszystkich anten pracujących na różnych częstotliwościach, a za dopuszczalną graniczną wartość należy przyjąć tą najmniej korzystną i wynikająca z tabeli 2 zamieszczonej w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U.2019.2448 z dnia 2019.12.19 ). Wyznaczony termin upłynął bezskutecznie, inwestor nie złożył wymaganego opracowania dotyczącego przewidywanego obszaru o ponadnormatywnym natężeniu pola elektroenergetycznego.

Zamiast ocenić ten brak dokumentacji projektowej, organ II instancji powołał się ogólnie na "doświadczenie wynikające z prowadzenia wielu spraw z zakresu stacji bazowych telefonii komórkowych" i przyjął że taka analiza jest zbędna. Organ nie ocenił braku złożenia dokumentu przez inwestora, co mogło skutkować odmową udzielenia pozwolenia na budowę. Organ II instancji był zobowiązany wyjaśnić i zweryfikować przewidywany obszar o ponadnormatywnym natężeniu pola elektromagnetycznego i kumulację oddziaływań. Obszar o ponadnormatywnym natężeniu pola elektromagnetycznego winien zostać określony w oparciu o skumulowane oddziaływanie wszystkich anten pracujących na różnych częstotliwościach i kolejno zweryfikowany z wartościami wynikającymi z Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U.2019.2448 z dnia 2019.12.19 ). Z projektu budowlanego wynika, że anteny sektorowe będą pracować w pasmach o dolnych granicach 801 MHz, 925,1 MHz, 1824,9 MHz, 2154,9 MHz. Dla tych częstotliwości wartości dopuszczalne określone w rozporządzeniu to odpowiednio : 800/200 – 4,0 W/m˛, 900/200 - 4,5 W/m˛, 1800/200 – 9 W/m˛ oraz 10 W/m˛. Z uwagi na ten zakres dopuszczalnych wartości zachodzi konieczność określenia obszaru w którym występować będzie ponadnormatywne, niebezpieczne dla zdrowia i życia ludzi natężenie pola elektromagnetycznego, obliczone przy uwzględnieniu superpozycji oddziaływań generowanych przez poszczególne anteny pracujące na różnych pasmach częstotliwości. Za graniczną wartość natężenia pola elektromagnetycznego należy przyjąć wartość wyznaczoną na najniższym z poziomów określonych dla poszczególnych częstotliwości (najbardziej restrykcyjną). Na działce skarżących 2103/2 posadowiony jest dom mieszkalny. Nie ustalono jaka jest faktyczna odległość inwestycji od zabudowań. Organ przytoczył wartości wskazane w rozporządzeniu w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, powołał się na Rekomendację Rady Europy z 12 lipca 1999 r., art. 29g ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (str 7, 8 i 9 uzasadnienia), ale nie odniósł ich konkretnie do planowanej inwestycji.

Organy całkowicie dały wiarę zapewnieniom inwestora że planowana stacja bazowa nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Na dzień wydania decyzji organu I instancji obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2019.1839 z dnia 2019.09.26) w zakresie jego § 2 ust 1 pkt 7 i § 3 ust 1 pkt 8. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r (Dz. U.2022.1071 z dnia 2022.05.20) zmieniono rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w ten sposób, że wykreślono instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne z katalogu przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rozporządzenie weszło w życie 4 czerwca 2022 r. Przedsięwzięcia te zwolnione są z obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (również te, co do których wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji , o których mowa w art. 71 ust 1 oraz 72 ust 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r , na mocy § 2 i 3 Rozporządzenia zmieniającego). Organy w całości i bez zastrzeżeń zaakceptowały kwalifikację podaną przez inwestora – że obszar oddziaływania obiektu obejmuje wyłącznie działkę o nr [...], a przecież ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji należy wyłącznie do organu rozpoznającego sprawę. Wbrew twierdzeniom organu - na podstawie złożonych przez inwestora materiałów nie można pewnie ustalić, jak projektowana stacja bazowa będzie oddziaływać na środowisko. Brak analizy rozkładu pól elektromagnetycznych wokół stacji bazowej. Wymagane opracowanie jest niezbędne do dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych w sprawie.

Co do zasady - zgodzić się należy z organem, że na mocy art. 35 ustawy Prawo budowlane zakres uprawnień kontrolnych organu administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, został ograniczony do sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowanych zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało ograniczone do projektu zagospodarowania działki. Jednocześnie, że pełną odpowiedzialność za projekt budowlany ponosi projektant posiadający uprawnienia budowlane uprawniające do jego wykonania. Jednak, co istotne organ musi również ocenić czy projekt budowlany spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych. Nie jest to wyłącznie ocena formalnej kompletności projektu, ale również jego ocena w kontekście merytorycznej zawartości, w pełnej zgodzie z obowiązującymi przepisami, do których stosowania obowiązany jest organ (art. 6 i art. 11 k.p.a).

Organ oparł się w całości na informacjach, twierdzeniach i ocenach przedstawionych w projekcie budowlanym. Nie przeprowadził w wystarczający sposób własnej analizy przedłożonych materiałów.

W projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty Oświęcimskiego Nr 928/20 z dnia 16 listopada 2020 r., znak : WAB.6740.1.351.2020.AWK projektant w projekcie zagospodarowania terenu –podał, że dla przedstawionej konfiguracji anten sektorowych pole elektromagnetyczne o wartościach wyższych niż dopuszczalne nie wystąpi w miejscach przebywania i zamieszkiwania ludzi, projektowana stacja bazowa nie będzie uciążliwa dla środowiska i ludzi, a w otoczeniu planowanego obiektu nie występuje obszar ograniczonego użytkowania. Nie wyjaśnił jednakże, jakie uciążliwości miał na myśli.

Jak stwierdził organ w zaskarżonej decyzji - obszar oddziaływania inwestycji winien zostać określony w oparciu o opracowanie dotyczące przewidywanego obszaru o ponadnormatywnym natężeniu pola elektromagnetycznego, z uwzględnieniem kumulacji oddziaływań. Z tym stwierdzeniem zaskarżonej decyzji należy się zgodzić. Takiego opracowania w rozpoznawanej sprawie nie sporządzono, dlatego stwierdzenie, że wyłącznie z "doświadczenia wynikającego z prowadzenia wielu spraw z zakresu stacji bazowych telefonii komórkowej wynika, że taki obszar uwzględniający skumulowane oddziaływanie jest niewiele większy od obszaru wyznaczonego dla poszczególnych częstotliwości (tak jak w projekcie), natomiast znacząco mniejszy niż obszar ustalony w oparciu o odległości wynikające z rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko" - nie jest wystarczające. Nie są wystarczające w tym względzie rysunki Z-1 i TEL 1 – 5, na które powołuje się projektant.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie do definicji przyjętej w art. 3 pkt 20) prawa budowlanego przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W myśl art. 34 ust. 3 pkt 5) prawa budowlanego projekt budowlany powinien zawierać informację o obszarze oddziaływania obiektu. Co istotne, organy orzekające nie są związane obszarem oddziaływania obiektu wyznaczonym przez projektanta w projekcie budowlanym, bowiem wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu, należy tylko i wyłącznie do organu administracji architektoniczno-budowlanej prowadzącego postępowanie. Obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 listopada 2019 r.(sygn. II OSK 158/18, LEX nr 2783379) - "już tylko potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Sam fakt, że przy realizacji konkretnej inwestycji w odniesieniu do danej nieruchomości konieczne jest sprawdzenie (...), czy nieruchomość znajduje się w zasięgu pola elektromagnetycznego emitowanego przez stację bazową telefonii komórkowej i (...) czy na tym obszarze nie został przekroczony dopuszczalny poziom oddziaływania pola elektromagnetycznego, sprawia, że taka nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, w stosunku do której okoliczności te podlegają sprawdzeniu" (podobnie np. wyroki NSA z 24 stycznia 2019 r., II OSK 514/17; z 27 kwietnia 2018 r., II OSK 2751/17)".

Do przepisów odrębnych według których należy określać obszar oddziaływania obiektu zaliczyć należy przepisy z zakresu ochrony środowiska, zagospodarowania przestrzennego, o drogach publicznych, przepisy przeciwpożarowe, jak również przepisy prawa cywilnego w zakresie ochrony prawa własności. Z uwagi na to, że oddziaływanie stacji bazowej telefonii komórkowej na otoczenie, polegające na emitowaniu promieniowania elektromagnetycznego, odbywa się w przestrzeni ponad gruntem, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 140 k.c., w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Natomiast w myśl art. 143 zdanie pierwsze k.c., w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. O przestrzennych granicach konkretnego gruntu przesądzają uzasadnione potrzeby jej właściciela, zależne od rodzaju i przeznaczenia jego nieruchomości. Społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości nie wyznacza sposób, w jaki z gruntu dotychczas korzystano, lecz wyznacza sposób, w jaki właściciel faktycznie i potencjalnie może zgodnie ze swoją wolą z gruntu korzystać (por. wyrok SN z dnia 6 stycznia 2005 r., sygn. akt III CK 129/04, Prokuratura i Prawo - 2005/7-8/52).

Stosownie do art. 3 pkt 11 ustawy Prawo ochrony środowiska przez oddziaływanie na środowisko rozumie się również oddziaływanie na zdrowie ludzi.

Należy zwrócić uwagę, że stosownie do art. 121 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2022.2556 t.j. z dnia 2022.12.09 ) ochrona przed polami elektromagnetycznymi polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu środowiska poprzez : utrzymanie poziomów pól elektromagnetycznych poniżej dopuszczalnych lub co najmniej na tych poziomach oraz zmniejszaniu poziomów pól elektromagnetycznych co najmniej do dopuszczalnych, gdy nie są one dotrzymane.

Zgodnie z delegacją ustawową z art. 122 Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. 2019.2448 z dnia 2019.12.19). W tabelach nr 1 i 2 rozporządzenia: "Częstotliwość pola elektromagnetycznego, dla której określa się parametry fizyczne charakteryzujące oddziaływanie pola elektromagnetycznego na środowisko oraz dopuszczalne poziomy pola elektromagnetycznego, charakteryzowane przez dopuszczalne wartości parametrów fizycznych dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową" i "Zakres częstotliwości pól elektromagnetycznych, dla których określa się parametry fizyczne charakteryzujące oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko oraz dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych, charakteryzowane przez dopuszczalne wartości parametrów fizycznych, dla miejsc dostępnych dla ludności" określono konkretne dopuszczalne składowe elektryczne, magnetyczne i gęstości mocy dla poszczególnych zakresów częstotliwości pola elektromagnetycznego.

Ustalenie obszaru oddziaływania obiektu powinny opierać się na pełnym oraz wszechstronnie rozważonym materiale dowodowym.

Pole elektromagnetyczne (PEM) to stan energetyczny przestrzeni wokół ładunków elektrycznych, charakteryzowany przez dwie wielkości wektorowe: natężenie pola elektrycznego i natężenie pola magnetycznego. Pole elektryczne generuje zmieniające się pole magnetyczne, a z kolei zmiana pola magnetycznego generuje zmiany pola elektrycznego. W ten sposób powstaje pole elektromagnetyczne albo fala elektromagnetyczna, która jest tak naprawdę rozprzestrzeniającym się w przestrzeni i czasie zaburzeniem tych dwóch rodzajów pola. Szkodliwość fal elektromagnetycznych z zakresu radiowego leży w ilości energii, którą niesie fala. Wielkościami charakteryzującymi falę elektromagnetyczną są: wektor natężenia pola elektrycznego E wyrażany w woltach na metr [V/m], wektor natężenia pola magnetycznego wyrażany w amperach na metr [A/m], częstotliwość wyrażana w hercach [Hz] oraz długość fali wyrażana w metrach, centymetrach lub milimetrach [m, cm, mm]. W radiokomunikacji wykorzystywane są fale radiowe o częstotliwościach od 3 kHz do 300 GHz. Maksymalny zasięg pola elektromagnetycznego występuje wzdłuż osi głównej wiązki anteny. Jeżeli klika anten skierowanych jest w tym samym kierunku – mimo spełnienia przez każdą z nich kryterium odległości – sumaryczne pole od tych anten może przekroczyć wartość dopuszczalną (Przegląd elektrotechniczny, ISSN 0033-2097, r. 96 nr 1/2020 prof. Paweł Bieńkowski. Politechnika Wrocławska, Katedra Telekomunikacji i Teleinformatyki).

Zwrócić także należy uwagę, że do mapy Z-1 znajdującej się w opracowaniu projektu zagospodarowania terenu nie dołączono szczegółowego opisu związanego z przewidywanym maksymalnym obszarem pola EM o ponadnormatywnej gęstości. Brak możliwości jakiejkolwiek weryfikacji tak określonego oddziaływania. Brak odniesienia się organu odwoławczego do podnoszonej w odwołaniu a następnie w skardze kwestii występowania pola elektromagnetycznego o wartościach wyższych niż dopuszczalne w miejscach przebywania ludzi, z uwzględnieniem kumulacji oddziaływań.

W ocenie sądu postępowanie wyjaśniające w tej kwestii nie zostało przez organ prawidłowo przeprowadzone. Obowiązkiem organu było dokonanie kontroli czy inwestor dokonał zsumowania promieniowania wytwarzanego przez wszystkie anteny sektorowe i sprawdzenia czy po dokonaniu tego zsumowania, promieniowanie osiągnie progi o których mowa w rozporządzeniu z dnia 17 grudnia 2019 w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. 2019.2448 z dnia 2019.12.19), w relacji do miejsc dostępnych dla ludności. Operacja taka nie została przez organ przeprowadzona, który jedynie powołuje się na zapewnienia projektanta, że stacja bazowa, której dotyczyło postępowanie nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie zastosowanie się do wskazań sądu. Organ dokona ponownej analizy zgodności inwestycji z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przy uwzględnieniu zawartej w uzasadnieniu wyroku oceny prawnej oraz wyjaśni jaki jest przewidywany obszar pola elektromagnetycznego o ponadnormatywnej gęstości z uwzględnieniem kumulacji oddziaływania, w kontekście obszaru oddziaływania inwestycji.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit ) a i c) p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.