Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 519/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw
Powołane przepisy: article: art. 151a § 2, art. 153
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 10 § 1,art. 138 § 2, art. 136
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu M. P. od decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 14 sierpnia 2024 r. znak: WOA.7721.65.2024 w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Decyzją z 14.08.2024 r. znak: WOA.7721.65.2024 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (zwany dalej "ŚWINB"), po rozpatrzeniu odwołania M. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Staszowie (dalej "PINB") z 13.06.2024 r. znak: PINB.IiOA.III.501.6.5.2022, nakazującej M. P. wykonanie w terminie do 31.08.2024 r., niżej wymienionych robót budowlanych w budynku gospodarczym, zlokalizowanym na działce oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...]:

1) zlikwidować okap dachu znajdujący się poza licem ściany południowo - wschodniej budynku,

2) zamontować rynnę i rurę spustową w taki sposób, aby odprowadzała wodę opadową z połaci dachu na nieutwardzony teren własnej działki oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...],

3) zamontować śniegołapy na całej długości wschodniej części dachu,

4) zamontować barierkę przy schodach znajdujących się na zewnątrz w północno - zachodniej części budynku, tak aby minimalna wysokość balustrady mierzona do wierzchu poręczy wynosiła 1,1 m, a maksymalny prześwit lub wymiar otworu pomiędzy elementami wypełnienia balustrady 0,2 m,

5) zaimpregnować chemicznie drewniane elementy konstrukcji dachu do stopnia nierozprzestrzeniania ognia środkiem ognioochronnym dostępnym na rynku,

6) w istniejącej instalacji elektrycznej zamontować włączniki i gniazda elektryczne oraz zabezpieczyć luźno zwisające kable,

- uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

PINB, po otrzymaniu wniosku z 14.09.2022 r. o przeprowadzenie kontroli dotyczącej realizacji robót budowlanych, w dniu 22.09.2022 r. przeprowadził kontrolę, ustalając że na ww. działce jest zlokalizowany m.in. budynek gospodarczy usytuowany od strony północno-wschodniej narożem budynku w odległości ok. 0,97 m od ogrodzenia, a od strony południowo-wschodniej ok. 0,10 m od ogrodzenia. Ściany budynku zostały podmurowane dwoma warstwami bloczków. Budynek posiada wymiary ok. 17,15 m x 5,90 m, wysokość kalenicy ok. 5,5 m, natomiast wysokość do okapu ok. 2,6 m. Od strony południowo-wschodniej okap budynku gospodarczego jest wysunięty poza ogrodzenie o około 0,40 m. W przedmiotowym budynku wykonano strop żelbetowy oraz nową konstrukcję dachu wraz z nowym pokryciem. Ściany zewnętrzne budynku zostały otynkowane. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną, która na dzień kontroli nie była podłączona do sieci.

Przy piśmie z 30.09.2022 r. Starostwo Powiatowe w Staszowie przekazało kopię akt dotyczących zgłoszenia z 9.07.2021 r. ówczesnej współwłaścicielki nieruchomości zamiaru wykonania remontu przedmiotowego budynku gospodarczego, polegającego na wymianie pokrycia dachowego, z informacją, że w sprawie tego zgłoszenia nie wniesiono sprzeciwu.

Postanowieniem z 29.11.2022 r. PINB, działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", wstrzymał wykonywanie robót budowlanych w ww. budynku gospodarczym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...].

Postanowieniem z 23.01.2023 r. ŚWINB, po rozpoznaniu zażalenia strony, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując m.in. na brak wykazania przez organ I instancji, że roboty budowlane nie zostały jeszcze zakończone.

Pismem z 6.02.2023 r. PINB, w związku z wyjaśnieniami składanymi przez stronę co do tego, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę zagrody wiejskiej, które zostało wydane dla jego dziadka (pozwolenie z 15.03.1968 r.), wezwał stronę do przedłożenia tego dokumentu. Przedłożony następnie 7.03.2023 r. dokument okazał się fragmentem kopii planu realizacyjnego zagrody – nie zaś decyzją o pozwoleniu na budowę.

W odpowiedzi na pisma PINB, dotyczące wydania pozwolenia na budowę budynków na działce o nr ewid. [...], Urząd Gminy Rytwiany pismem z 2.05.2023 r. poinformował, że posiada tylko i wyłącznie rejestry z lat 1974-1989, dotyczące wydanych pozwoleń na budowę.

Mając na uwadze powyższe PINB wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy decyzję z 23.06.2023 r., nakazując stronie wykonanie w terminie do 30.09.2023r. w budynku gospodarczym niżej wymienionych robót budowlanych:

1. zlikwidować okap dachu znajdującego się poza licem ściany południowo-wschodniej budynku,

2. zamontować rynnę i rurę spustową, w taki sposób, aby odprowadzała wodę opadową z połaci dachu na nieutwardzony teren własnej działki oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...] - celem doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem,

3. zamontować śniegołapy na całej długości wschodniej części dachu,

4. zamontować barierkę przy schodach znajdujących się na zewnątrz w północno- zachodniej części budynku, tak aby minimalna wysokość balustrady mierzona do wierzchu poręczy wynosiła 1,2 m, a maksymalny prześwit lub wymiar otworu pomiędzy elementami wypełnienia balustrady 0,2 m,

5. zabezpieczyć drewnianą konstrukcję dachu do klasy odporności ogniowej REI 60 zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ze względu na lokalizację przy granicy z działką oznaczoną w ewidencji gruntów numerem [...],

6. w istniejącej instalacji elektrycznej zamontować włączniki i gniazda elektryczne oraz zabezpieczyć luźno zwisające kable.

Decyzją z 21.09.2023 r. ŚWINB, po rozpatrzeniu odwołania strony, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej obowiązku określonego w pkt 5) oraz w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych obowiązków i orzekając co do istoty sprawy określił w pkt 5) następujący zakres robót budowlanych: 5) zaimpregnować chemicznie drewniane elementy konstrukcji dachu do stopnia nierozprzestrzeniania ognia środkiem ognioochronnym dostępnym na rynku, nakazane roboty budowlane wykonać w terminie do dnia 31 marca 2024 r., w pozostałej części utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z 7.02.2024 r. o sygn. akt II SA/Ke 689/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpatrzeniu skargi strony, uchylił decyzje organów obu instancji.

Opisaną na wstępie decyzją z 13.06.2024 r. PINB, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nakazał stronie wykonanie wyszczególnionych w pkt 1-6 robót budowlanych – na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy.

W odwołaniu od ww. decyzji M. P. zarzucił, że:

- w uzasadnieniu PINB nie wskazał w sposób wyczerpujący przesłanek nałożenia obowiązku wykonania ww. robót budowlanych,

- nie uzupełniono materiału dowodowego – pomimo wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zawartych w ww. wyroku z 7.02.2024 r.;

- pominięto wiele istotnych kwestii, m.in. fakt, że działka z którą sąsiaduje nieruchomość skarżącego, jest działką rolną, a nie budowlaną – zatem błędnie organ przywołał przepisy dotyczące sąsiadowania ze sobą budynków w zabudowie mieszkalnej;

- obcięcie dachu nie wpłynie w żaden sposób na zahamowanie spływu wód opadowych na działkę sąsiednią – wobec czego zamontowanie rynien w sposób odprowadzający wody opadowe z połaci dachu na nieutwardzony teren działki skarżącego będzie wystarczające.

ŚWINB, uzasadniając wydanie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. opisanej na wstępie decyzji, stwierdził że organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w stopniu, który miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ustalenia faktyczne PINB nie spełniają bowiem wymogów, o których mowa w tych przepisach, zaniechano dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wnikliwego zgromadzenia materiału dowodowego, a konsekwencją tych uchybień jest dowolna, a nie swobodna ocena dowodów.

Organ odwoławczy, analizując ww. wyrok z 7.02.2024 r., wskazał że w zakwestionowanej obecnie decyzji uzupełniono podstawy prawne nałożenia w pkt 3-6 obowiązków wykonania określonych robót budowlanych przy budynku gospodarczym, jednakże w zgromadzonym materiale dowodowym dalej brak jest wskazanych jednoznacznych dowodów, którymi organ poparł nałożenie obowiązków. Tymczasem w ww. wyroku wskazano, że zasadniczą podstawą ustaleń organów była czynność kontroli przeprowadzona w dniu 22.09.2022 r. W treści protokołu dokumentującego tę czynność trudno odnaleźć informacje na temat np. braku śniegołapów, braku barierki przy schodach, braku zabezpieczenia ogniochronnego konstrukcji dachu, zwisających kabli czy braku zamontowania włączników i gniazd elektrycznych. Ponadto w pkt 6 zaskarżonej decyzji nałożono obowiązek zamontowania włączników i gniazd elektrycznych oraz zabezpieczenia luźno zwisających kabli, powołując się m.in. na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz na rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21.07.1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. W tym zakresie ŚWINB stwierdził, że organ, nakładając ten obowiązek, nie odniósł się do dokonanego w trakcie kontroli ustalenia, że instalacja elektryczna budynku na dzień kontroli nie została podłączona do sieci. Natomiast czynności kontrolne, na podstawie których obecnie PINB uzasadnia nałożenie obowiązków, zostały przeprowadzone 2 lata temu. Ponadto, przywołane podstawy prawne nałożonych obowiązków, wynikające z ww. rozporządzenia z dnia 21.07.1961 r., w czasie realizacji przedmiotowego budynku już nie obowiązywały (utrata mocy 1.09.1966 r.), bowiem z zebranego materiału wynika, że obiekt powstał w 1968 r., kiedy obowiązywało zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego.

Zdaniem ŚWINB organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy nie przeprowadził dodatkowych czynności kontrolnych, które mogłyby przyczynić się do właściwej oceny obecnego stanu faktycznego sprawy i do poparcia konieczności nałożenia na skarżącego obowiązku wykonania określonych robót budowlanych przy obiekcie stanowiącym budynek gospodarczy. Nie wziął pod uwagę wszystkich wytycznych, wskazanych w sposób jasny i klarowny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 7.02.2024 r., sygn. akt II SA/Ke 689/23. Organ I instancji pochylił się jedynie na uzupełnieniu podstaw prawnych, które mogłyby dawać podstawę do nałożenia określonych obowiązków, jednakże jak wskazano powyżej, przywołane przepisy w czasie realizacji przedmiotowego budynku już nie obowiązywały, na co Sąd również zwrócił uwagę. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest odniesień co do dokonanej wyraźnej oceny wykonanych robót budowlanych mieszczących się bądź nie, w zakresie dokonanego w Starostwie Powiatowym w Staszowie w dniu 9.07.2021r. zgłoszenia remontu.

W sprzeciwie skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania lub rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, zarzucając decyzji ŚWINB naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wydanie decyzji kasacyjnej, w sytuacji gdy organ I instancji z premedytacją działa na jego szkodę, a zaufanie skarżącego zostało nieodwracalnie zachwiane. Pomimo, że decyzja ŚIWNB uwzględniła złożone odwołanie, to skarżący nie zgadza się na to, aby sprawa ponownie trafiła do organu I instancji, zwłaszcza że PINB nie uwzględnił wytycznych Sądu, rozpatrując sprawę w sposób selektywny, ignorując istotne fakty oraz wytyczne i nie dokładając starań, aby materiał dowodowy został uzupełniony – co ciągle skutkuje błędnymi rozstrzygnięciami. Pomimo wyraźnych wskazań zawartych w ww. wyroku organ I instancji nadal przywołuje przepisy ww. rozporządzenia z dnia 21.07.1961 r., które w czasie budowy budynku gospodarczego nie obowiązywały. W okresie budowy spornego budynku sąsiednia działka miała status działki rolnej i taki pozostaje do dziś. Pomimo tego, organ nieustannie odwołuje się do przepisów dotyczących sąsiadowania budynków w zabudowie mieszkalnej, co jest całkowicie nieuzasadnione. W wyroku z 7.02.2024 r. Sąd wyraźnie wskazał, że prace remontowe dachu nie są równoznaczne z robotami budowlanymi. Pomimo tego organ I instancji dalej odnosi się do remontu dachu, jakby był to pełnowymiarowy proces budowlany – co jest naruszeniem przepisów prawa. Ponadto organ, zamiast ocenić legalność samego remontu, skupiał się na badaniu legalności całego budynku – co jest nieuzasadnione i wykracza poza zakres niniejszej sprawy. Decyzja organu ignoruje również fakt, że budynek gospodarczy zawsze posiadał dach dwuspadowy z okapem, a prace remontowe miały na celu odtworzenie jego stanu pierwotnego. W tym kontekście decyzja PINB ponownie nakłada obowiązek wykonania szeregu robót budowlanych – które w żaden sposób nie są uzasadnione okolicznościami faktycznymi sprawy (co uprzednio stwierdził Sąd). Budynek gospodarczy nadal nie jest podłączony do sieci elektrycznej, wobec czego obowiązek montażu włączników oraz gniazdek elektrycznych oraz zabezpieczenia luźno zwisających kabli jest całkowicie niezrozumiały. Jednocześnie strona przyznała, że organ I instancji nie zgromadził wystarczających dowodów, które mogłyby uzasadniać jego decyzję, a zatem wszelkie nałożone obowiązki są bezzasadne i nie powinny być w żaden sposób egzekwowane. Końcowo skarżący podniósł, że każde kolejne postępowanie przed PINB jedynie przedłuża trwające od lat procedury, które wpływają negatywnie na jego zdrowie psychiczne oraz poczucie sprawiedliwości, nie dając nadziei na obiektywne rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie z art. 151a § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Rozpoznając sprzeciw sąd ocenia więc jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., co wprost wynika z art. 64e p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 151a § 2 p.p.s.a. w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw.

Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ II instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną będzie więc przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienia od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli decyzji kasacyjnej sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Kognicja sądu administracyjnego przy rozpoznawaniu sprzeciwu – inaczej niż w przypadku skargi na decyzję wydaną na innej podstawie prawnej niż art. 138 § 2 k.p.a. – jest bowiem ograniczona wyłącznie do badania przesłanek zastosowania tego właśnie przepisu.

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy może zatem wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ II instancji. Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej. Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą przy tym te same co na organie I instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy zasadnie uznał, że zachodzą podstawy do wydania decyzji kasacyjnej. Należy przy tym mieć na uwadze, że decyzja PINB została podjęta po wydaniu przez tut. Sąd wyroku z 7.02.2024 r. o sygn. akt II SA/Ke 689/23, którym uchylono poprzednio wydaną decyzję ŚWINB z 21.09.2023, utrzymującą w mocy decyzję PINB z 23.06.2023 r. (również uchyloną tymże orzeczeniem), nakazującą stronie wykonać w terminie do 30.09.2023 r. szereg robót budowlanych. Wyrok powyższy stał się prawomocny na skutek jego niezaskarżenia. Otóż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Norma zawarta w art. 153 p.p.s.a. ma przy tym charakter doniosły i bezwzględnie obowiązujący. Oznacza bowiem, że ani organy administracji publicznej, ani sądy orzekające ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniach sądu, gdyż są nimi związane.

W uzasadnieniu wyroku tut. Sądu z 7.02.2024 r. wskazano m.in., że o ile w przypadku obowiązków nałożonych na skarżącego w punktach 1) i 2) decyzji organu I instancji zarówno PINB jak i ŚWINB w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć przytoczyły podstawy faktyczne oraz prawne przyjętych rozwiązań (których oceny dokonano w dalszej części uzasadnienia), o tyle żadna z tych decyzji nie odnosi się w jakikolwiek sposób do pozostałych obowiązków, nałożonych w punktach 3-6. Brak jest przy tym zarówno wskazania, z czego organy wywodzą istnienie nieprawidłowości w tym zakresie, na podstawie jakich dowodów zostały stwierdzone te nieprawidłowości (tak aby możliwe było zweryfikowanie tych okoliczności przez Sąd, jak i przez stronę), jak też wskazania podstaw prawnych nałożenia tych obowiązków. Nawet zaś jeśliby chcieć analizować zgromadzony materiał dowodowy w poszukiwaniu potwierdzenia nieprawidłowości, jakie skutkowały nałożeniem obowiązków określonych w punktach 3-6 decyzji, trudno doszukać się takich jednoznacznych dowodów. Zasadniczą podstawą ustaleń organów była czynność kontroli przeprowadzona w dniu 22.09.2022r. W treści protokołu dokumentującego tę czynność trudno jednak odnaleźć informacje na temat np. braku śniegołapów, braku barierki przy schodach, braku zabezpieczenia ogniochronnego konstrukcji dachu, zwisających kabli czy braku zamontowania włączników i gniazd elektrycznych. Na jednoznaczne stwierdzenie tych okoliczności (z uwzględnieniem także czasu powstania poszczególnych elementów budynku) nie pozwala również dołączona dokumentacja fotograficzna. Organ nie zaprezentował także podstaw prawnych nałożenia omawianych obowiązków, co było istotne tym bardziej, że chodzi o budynek powstały w latach 60-tych, przy uwzględnieniu faktu, że w 2021 r. dokonano zgłoszenia na remont obejmujący wyłącznie wymianę pokrycia dachowego. W kontekście obowiązku nałożonego w punkcie 6) decyzji PINB zabrakło także odniesienia do dokonanego w trakcie kontroli ustalenia, że instalacja elektryczna budynku nie została podłączona do sieci. Poza tym w ocenie Sądu zadaniem organów nadzoru budowlanego było dokonanie oceny na ile wykonane w wyniku zgłoszenia roboty mieściły się w dokonanym zgłoszeniu i w pojęciu remontu, a zatem czy rzeczywiście stanowiły odtworzenie stanu pierwotnego, a w konsekwencji na ile można do nich odnosić treść obecnych przepisów rozporządzenia (zwłaszcza w zakresie pkt 1 decyzji). W zakresie, w jakim nie byłoby to możliwe należałoby zbadać stan faktyczny i prawny z daty budowy. W tym zakresie organ odwoławczy ograniczył się zaś do przywołania przepisów rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21.07.1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz.U. Nr 38, poz. 196 ze zm.), które jednak w czasie realizacji przedmiotowego budynku (plan realizacyjny pochodzi z 1968 roku) już nie obowiązywało (utrata mocy 1.09.1966 r.).

Kserokopia odpisu ww. prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (przesłane przez organ II instancji) wpłynęły do PINB w dniu 15.05.2024 r. – wraz z zaleceniem uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w wyroku. W dniu 21.05.2024 r. PINB wystosował do stron postępowania zawiadomienie w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia ewentualnych zastrzeżeń, wniosków i wyjaśnień do zebranych dowodów i materiałów. Strony zapoznały się z aktami postępowania, po czym w dniu 13.06.2024 r. organ I instancji wydał decyzję nakazującą M. P. wykonać określone w sześciu punktach obowiązki. Ta właśnie decyzja została następnie uchylona rozstrzygnięciem ŚWINB zaskarżonym w niniejszej sprawie. Jak widać zatem organ I instancji nie wykonał jakichkolwiek czynności dowodowych po uzyskaniu wyroku tut. Sądu z 7.02.2024 r., mimo że przecież wytyczne Sądu odnosiły się m.in. do konieczności wykazania nieprawidłowości istniejących w budynku (przy uznaniu, że dotychczasowe czynności kontrolne są niewystarczające). Już sam ten fakt w sposób oczywisty uzasadniał wydanie decyzji kasacyjnej przez ŚWINB. Niezależnie od tego słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, że także dokonana przez PINB ocena prawna odwołuje się do wskazanego wyżej rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21.07.1961 r., które w czasie realizacji przedmiotowego budynku nie obowiązywało, na co zwrócił uwagę Sąd w ww. wyroku. Rację ma ŚWINB, że brak jest także zleconej przez Sąd wyraźnej oceny tego, na ile wykonane w wyniku zgłoszenia roboty mieściły się w dokonanym zgłoszeniu i w pojęciu remontu, a zatem czy rzeczywiście stanowiły odtworzenie stanu pierwotnego, a w konsekwencji na ile można do nich odnosić treść obecnych przepisów rozporządzenia (zwłaszcza w zakresie pkt 1 decyzji) – a w zakresie, w jakim nie byłoby to możliwe należało zbadać stan faktyczny i prawny z daty budowy.

Wnoszący sprzeciw zasadniczo nie kwestionował uchybień w postępowaniu organu I instancji. Przeciwnie – jego zdaniem te uchybienia wręcz dyskwalifikują PINB jeśli chodzi o możliwość prawidłowego rozpoznania sprawy. W sytuacji jednak gdy organ odwoławczy stwierdził naruszenia przepisów postępowania uzasadniające wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zobowiązany był wydać takie rozstrzygnięcie, nie był bowiem uprawniony do samodzielnego rozpoznania sprawy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Jednocześnie, wobec konieczności stosownego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, przedwczesnym byłoby orzeczenie o umorzeniu postępowania administracyjnego, jak tego domagał się skarżący. Możliwość wniesienia odwołania od decyzji zapewnia zaś stronie możliwość kwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji i sposobu przeprowadzenia przez niego postępowania oraz stanowi gwarancję kontroli sprawowanej w tym zakresie.

Skoro podniesione w sprzeciwie zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.