Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 330/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalonno skargi
Powołane przepisy: article: art. 144 par. 1a, par. 1b, par. 1c, art. 148, art. 149, art. 150, art. 162, art. 211, art. 212
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 9 ust. 1, ust. 1d
journal: Dz.U. 2022 poz 2500
law: Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie WSA Waldemar Michaldo (spr.) WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w dniu 29 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skarg B. B. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 12 lutego 2024 r. nr SKO.Pod/4140/300/2024 z dnia 12 lutego 2024 r. nr SKO.Pod/4140/301/2024 z dnia 12 lutego 2024 r. nr SKO.Pod/4140/302/2024 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargi oddala. WSA/wyr.1a - sentencja wyroku (tryb uproszczony)


UZASADNIENIE

W dniu 13 września 2023 r. Wójt Gminy W. wydał decyzje:

1) nr PO.3127.N2/29.1.2021, którą zmienił swoją decyzję z dnia 8 lutego 2021 r. nr PO.3121.N2/29.2021 i ustalił B.B. (zwanemu dalej także skarżącym) nowy wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2021 w kwocie 374 zł,

2) nr PO.3127.N2/29.1.2022, którą zmienił swoją decyzję z dnia 14 lutego 2021 r. nr PO.3121.N2/29.2022 i ustalił skarżącemu nowy wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2022 w kwocie 624 zł,

3) nr PO.3127.N2/29.1.2023, którą zmienił swoją decyzję z dnia 8 lutego 2021 r. nr PO.3121.N2/29.2023 i ustalił skarżącemu nowy wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2023 w kwocie 725 zł.

Decyzje zostały wysłane na adres skarżącego – [...] i odebrane w dniu 18 września 2023 r. przez dorosłego domownika, tj. siostrę skarżącego.

W dniu 13 grudnia 2023 r. (data prezentaty) do Urzędu Gminy W. wpłynęły odwołania skarżącego od powyższych decyzji z dnia 13 września 2023 r. wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do ich wniesienia. W treści wniosków skarżący wskazał, że decyzje zostały doręczone przez pracownika Urzędu do jego domu rodzinnego. Skarżący oświadczył, że nie zamieszkuje na stałe pod tym adresem, a jego obecny adres to [...]. Korespondencja została odebrana przez jego siostrę, która jednak zapomniała mu ją przekazać. Korespondencja dotarła do niego w dniu 6 grudnia 2023 r. Skarżący dodał, że nie spodziewał się nowej decyzji za te same okresy ponieważ otrzymał na początku roku decyzję w sprawie podatku za 2023 r., którą zapłacił uznając, że jest to decyzja prawomocna i ostateczna. Skarżący uważa, że brak przywrócenia terminu spowoduje dla niego niekorzystne skutki prawne i finansowe obecnie i w przyszłości.

W dniu 12 lutego 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wydało postanowienia:

1) nr SKO.Pod/4140/300/2024 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 13 września 2023 r. nr PO.3127.N2/29.1.2023,

2) nr SKO.Pod/4140/301/2024 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 13 września 2023 r. nr PO.3127.N2/29.1.2021,

3) nr SKO.Pod/4140/302/2024 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 13 września 2023 r. nr PO.3127.N2/29.1.2022.

W uzasadnieniach tych postanowień Kolegium przytoczyło treść art. 162 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Następnie organ odwoławczy przedstawił argumenty skarżącego zawarte we wnioskach o przywrócenie terminu oraz powołał się na stanowisko organu I instancji zawarte w piśmie z dnia 21 grudnia 2023 r. przesyłającym odwołanie. W pisie tym organ I instancji wskazał, że decyzje z dnia 13 września 2023 r. doręczono na adres [...], tj. na adres, który widniał w systemie podatkowym Gminy W. i pod który były doręczone wcześniejsze przesyłki. Podatnik do chwili wniesienia odwołania nie poinformował Wójta Gminy W. o zmianie adresu. Kolegium uznało zatem, że skarżący nie uprawdopodobnił, ze uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Tym samym podstawowa przesłanka warunkująca przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie została, według organu, spełniona.

Z powyższymi postanowieniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie nie zgodził się B.B. i pismami z dnia 14 marca 2024 r. wniósł na nie skargi, domagając się stwierdzenia nieważności rozstrzygnięć organów obu instancji lub ich uchylenia, ewentualnie stwierdzenie, że zostały one wydane z naruszeniem prawa. Zaskarżonym postanowieniom skarżący zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj.:

1) art. 7, art. 77 art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy doszło do prawidłowego doręczenia decyzji oraz zachowania terminu do wniesienia odwołania, wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązkowi w tym zakresie.

2) art. 8 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonych decyzji, niewskazanie w decyzji rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności pomimo wniosku o stwierdzenie nieważności wskazanego w odwołaniu od decyzji, a nie tylko o rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji w tym wysłaniu do skarżącego przez organ II instancji 6 dokumentów o nazwie "postanowienie", które to dokumenty powinny być decyzją organu II instancji w liczbie 3 (skarżący składał 3 odwołania od 3 decyzji).

3) art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zmianę decyzji, na podstawie której strona nabyła prawo do określenia zobowiązania podatkowego za rok 2021, 2022, 2023 w sytuacji gdy takowa zmiana nie może być dokonana bez udziału podatnika, a decyzje które określały zobowiązania podatkowe na lata 2021, 2022, 2023 były prawomocne tym samym nie można ich było zmienić bez wznowienia postępowania.

4) art. 156 § 1 pkt 2 oraz 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżący składał wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, a organ II instancji nie rozpoznał tego wniosku pomimo tego, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji może być złożony w każdym czasie.

5) art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez doręczenie pisma siostrze skarżącego w miejscu jej pracy w sytuacji, gdy nie jest ona dorosłym domownikiem strony skarżącej, doręczenie nie nastąpiło pod adresem zamieszkania, zameldowania ani nawet nieruchomości strony, ale w miejscu pracy siostry (siostra nie mieszka ze stroną) tym samym nie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji tym samym termin na odwołanie od decyzji został dochowany lub nawet jeszcze się nie otworzył tym samym decyzja organu II instancji jest nieprawidłowa.

6) art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez brak wszczęcia z urzędu oraz na wniosek strony (złożony w odwołaniu) postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy z analizy materiału dowodowego w sprawie wynika, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. niezgodnie z procedurą - zmiana decyzji zamiast wznowienia postępowania i wezwania podatnika do czynnego udziału w sprawie w tym nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości w celu ustalenia prawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 128 Ordynacji podatkowej w związku z naruszeniem art. 254 Ordynacji podatkowej w sytuacji, gdy nie doszło do zmiany okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania.

2) przepisów Prawa budowlanego określających co to jest budynek, a co to jest budowla co doprowadziło do błędnego zaklasyfikowania nieruchomości.

3) art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 1a ust. 1 pkt 5 i art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.), poprzez niewłaściwe ustalenie powierzchni użytkowej obiektów budowlanych oraz niewłaściwe ustalenie, że wszystkie obiekty są budynkiem co doprowadziło do nieprawidłowego naliczenia kwoty podatku.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący stwierdził, że organ II instancji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy do prawidłowego doręczenia decyzji nigdy nie doszło. Organ I instancji doręczył bowiem decyzje poprzez pracownika urzędu gminy do miejsca pracy siostry skarżącego, która nie jest dorosłym domownikiem w rozumieniu przepisów, gdyż nie mieszka ze skarżącym. Mieszka ona w innym domu w tej samej wsi, w której nieruchomość posiada skarżący. Skarżący stwierdził, że taki proceder był stosowany przez organ I instancji przez wiele lat, gdyż pracownik gminy dobrze wie, że nie mieszka on ze swoją siostrą, a doręczenie nie nastąpiło nawet w nieruchomości skarżącego a w miejscu pracy jego siostry. Skarżący wyjaśnił, że wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, gdyż nie wniósł odwołania w terminie ze względu na to, iż siostra nie przekazała mu decyzji w odpowiednim terminie. Skarżący uważa jednak, że z uwagi na powyższe okoliczności nigdy nie doszło do skutecznego doręczenia.

Odnośnie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji skarżący podniósł, że organ II instancji nie rozpoznał tego wniosku, a skupił się tylko na nieprzywróceniu terminu w sytuacji, gdy na stwierdzenie nieważności nie ma określonego terminu a organ II instancji może też stwierdzić nieważność z urzędu. Zdaniem skarżącego, taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż zgodnie z orzecznictwem nie można wydać nowej decyzji zmieniającej prawomocną decyzje podatkową w sytuacji, gdy nie nastąpiły nowe okoliczności faktyczne. Według skarżącego, organ I instancji mógłby wznowić postępowanie i wezwać podatnika do udziału w tym mógłby udać się na nieruchomość i dokonać jej oględzin w celu ustalenia nowego zobowiązania podatkowego.

Dodatkowo skarżący uważa, że organ dokonał błędnego naliczenia podatku, gdyż dokonał bądź to błędnego wyliczenia powierzchni budynku, błędnego przyjęcia wysokości pomieszczenia bądź to błędnego zakwalifikowania obiektu budowlanego jako budynek. Jednocześnie dokonał tych wyliczeń bez wiedzy i udziału strony. Zdaniem skarżącego, jeżeli organ chciał przyjąć nowe powierzchnie do ustalenia wysokości podatku od nieruchomości to powinien wznowić postępowanie z udziałem podatnika. Organ nie wysłał formularza do podatnika, w którym podatnik wpisuje powierzchnię nieruchomości tylko jednostronnie bez żadnego postępowania dowodowego (bez udziału biegłego z zakresu budownictwa) przyjął nowe powierzchnie nieruchomości. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest w pełni uzasadniony, gdyż obecnie w związku z wadliwym działaniem organów skarżący ma do zapłaty 2 tys. zł podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy podatek ten został wyliczony błędnie (złe wartości wielkości nieruchomości, zła klasyfikacja obiektów) oraz na podstawie błędnej decyzji zmieniającej wydanej w złym trybie co powoduje jej nieważność. Tym samym organ II instancji popełnił szereg błędów, nie rozpoznał wniosku o stwierdzenie nieważności, nie zbadał prawidłowości doręczenia lub nawet nie przychylił się wniosku o przywrócenie terminu w sytuacji gdy podatnik nie dochował go bez swojej winy co uprawdopodobnił.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.

Na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy I SA/Kr 330/24, I SA/Kr 331/24 i I SA/Kr 332/24 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SA/Kr 330/24.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W następnej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonych postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Podstawę prawną zaskarżonych postanowień stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., zwanej dalej O.p.), a w szczególności jej art. 162. Zgodnie z treścią art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do treści § 2 cytowanej regulacji podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie z którym należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Powołany przepis kreuje zatem cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu:

1. uchybienie terminowi,

2. wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia),

3. uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy,

4. dopełnienie czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin.

Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Brak spełnienia którejkolwiek z nich wobec zastosowanej konstrukcji koniunkcji warunków skutkuje niemożnością zastosowania przez organ omawianej instytucji.

Dokonując analizy przesłanek przywrócenia terminu bezspornym w rozpatrywanej sprawie było spełnienie przesłanek nr 1, 2 i 4. Jak wynika z akt sprawy decyzje organu I instancji zostały przesłane na adres skarżącego - [...] i odebrane w dniu 18 września 2023 r. przez siostrę skarżącego. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołań od tych decyzji upłynął w dniu 2 października 2023 r. Natomiast odwołania od tych decyzji zostały złożone w dniu 13 grudnia 2023 r., a więc po terminie. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołań, a zatem konieczne stało się złożenie przez niego wniosków o przywrócenie terminu do ich wniesienia.

Jeżeli natomiast chodzi o przesłankę nr 3, tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy w uchybieniu terminu, to wyjaśnić należy, że istota uprawdopodobnienia sprowadza się do wskazania przynajmniej prawdopodobieństwa faktów, na które powołała się strona wnosząca o przywrócenie terminu, a przekonanie winno opierać się na obiektywnych przesłankach wynikających z zawartych we wniosku twierdzeń. Uprawdopodobnienie jest wyjątkiem od reguły formalnego przeprowadzenia dowodu, działającym na korzyść strony powołującej się na określony fakt, jednakże nie oznacza to, że przekonanie organu opierać się może wyłącznie na twierdzeniach strony. Uprawdopodobnienie jest wyjątkiem od reguły formalnego przeprowadzenia dowodu, działającym na korzyść strony powołującej się na określony fakt. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, co oznacza, iż wymaga wykazania danej okoliczności w stopniu mniejszym aniżeli jej udowodnienie (zob. A. Hanusz, Uprawdopodobnienie jako środek zastępczy dowodu, "Przegląd Podatkowy" 2004, nr 3, s. 47-49; wyrok NSA z dnia 20 lutego 2018 r., II FSK 361/16). Posiłkując się w art. 162 § 1 O.p. sformułowaniem "uprawdopodobni", ustawodawca nie wymaga od zainteresowanego wykazania określonych okoliczności za pomocą dowodów przewidzianych w przepisach proceduralnych, a jedynie przedstawienia stosownej argumentacji istnienia uzasadnionego podejrzenia występowania określonego faktu.

Oceniając czy brak winy został uprawdopodobniony, należy mieć na względzie możliwości dowodowe tego podmiotu. Nieprawidłowym i niezgodnym z zasadami demokratycznego państwa prawa pozostaje stawianie strony na z góry przegranej pozycji procesowej jedynie z uwagi na swoisty impas dowodowy, zwłaszcza jeżeli potwierdzenie określonej czynności w sposób rozwiewający jakiekolwiek wątpliwości pozostaje w dyspozycji organu podatkowego.

Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania sprawy stwierdzić należy, że jako okoliczność mającą uprawdopodobnić brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania wskazano brak skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji, gdyż zostały one przesłane na nieaktualny adres skarżącego. Poza tym decyzje te zostały odebrane przez siostrę skarżącego, która jednak zapomniała mu je przekazać.

W ocenie Sądu, powyższe okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołań.

Na wstępie wyjaśnić należy, że regulacja prawna techniczno-procesowej czynności doręczenia w postępowaniu podatkowym charakteryzuje się wysokim stopniem formalizmu. W przepisach rozdziału 5 działu IV Ordynacji podatkowej unormowano szczegółowo, co podlega doręczeniu, kto doręcza pisma i komu, w jakim miejscu i w jaki sposób. Brak prawidłowego doręczenia decyzji oznacza, że decyzja taka nie weszła do obrotu prawnego i nie może być przedmiotem odwołania.

Zgodnie z treścią art. 211 O.p. decyzję doręcza się stronie na piśmie, zaś w myśl art. 212 zd. 1 tej ustawy organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Stosownie do art. 144 § 1a O.p. organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego. Z kolei w myśl § 1b tego przepisu w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez: 1) operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo 2) pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a i § 1b pkt 1, organ podatkowy doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, albo 2) za pokwitowaniem przez pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (art. 144 § 1c O.p.).

Pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju (art. 148 § 1 O.p.). Pisma mogą być również doręczane w siedzibie organu podatkowego, w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (art. 148 § 2 pkt 1 i 2 O.p.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 148 § 3 O.p.).

W przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń (art. 149 O.p.).

Zgodnie natomiast z art. 150 § 1 pkt 1 i 2 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego lub pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 150 § 3 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.).

Dokonując kontroli zaskarżonych postanowień w oparciu o przedstawione przepisy, Sąd nie stwierdził podstaw do ich wyeliminowania z obrotu prawnego uznając kontrolowane postanowienia za prawidłowe. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy zasadnie bowiem uznał, że decyzje organu I instancji zostały skutecznie doręczone w dniu 18 września 2023 r.

Odnośnie kwestii adresu, na który zostały doręczone decyzje organu I instancji, tj. [...] wskazać należy, że jak wynika z pisma Wójta Gminy W. z dnia 21 grudnia 2023 r., przesłanego do Kolegium wraz z odwołaniami, adres ten widnieje w systemie podatkowym Gminy W. Organ I instancji zaznaczył przy tym, że do momentu złożenia odwołań skarżący nie poinformował o zmianie swojego adresu zamieszkania. W konsekwencji Sąd uznał, że organ I instancji prawidłowo skierował decyzje z dnia 13 września 2023 r. na adres [...] .

Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2022 r. poz. 2500 ze zm., zwanej dalej: u.z.e.i.p.p.) obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają, między innymi, osoby fizyczne; na mocy art. 5 ust. 2 u.z.e.i.p.p. zgłoszenie identyfikacyjne osób fizycznych zawiera, między innymi, adres miejsca zamieszania oraz adres miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy; art. 9 ust. 1 u.z.e.i.p.p. wskazuje, że podmioty podlegające obowiązkowi ewidencyjnemu mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem, przy czym na mocy art. 9 ust. 1d u.z.e.i.p.p. w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną mającą identyfikator podatkowy, o którym mowa w art. 3 ust. 1, nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym.

Dlatego też zaniechanie dokonania przez podatnika dokonania zgłoszenia aktualizacyjnego w przypadku zmiany adresu zamieszkania prowadzi do skutku w postaci kierowania korespondencji przez organ podatkowy pod niewłaściwy adres; mogące, stąd wynikać ewentualne negatywne skutki obciążają jednak podatnika, a nie organ podatkowy. Zauważyć należy, że w zgłoszeniu identyfikacyjnym (jego aktualizacji) podatnik może wskazać, na jaki adres należy kierować do niego korespondencję. Może więc go wskazać zgodnie ze swoim miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, ale może też wskazać adres, który cywilnoprawnej definicji miejsca zamieszkania nie odpowiada. Dlatego dla ustalenia, że określony adres podatnika jest nieaktualny, konieczna jest mająca umocowanie prawne inicjatywa aktualizacyjna samego podatnika (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 3102/15, opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak to już zostało powyżej wskazane, z treści pisma organu I instancji z dnia 21 grudnia 2023 r. wynika, że do momentu złożenia odwołań skarżący nie poinformował o zmianie swojego adresu zamieszkania. Skarżący nie zanegował powyższych twierdzeń organu. Skoro zatem skarżący nie zaktualizował swojego adresu zamieszkania, to wysłanie pism na jego dotychczasowy adres, nawet jeśli podatnik faktycznie zamieszkiwał w innym miejscu, nie narusza ustawowej procedury wysyłania pism.

Nie zasługuje również na uwzględnienie argument skarżącego, że decyzje organu I instancji zostały doręczone w miejscu pracy jego siostry skoro w uzasadnieniu wniosków o przywrócenie terminu wskazał, że "decyzja została doręczona osobiście przez pracownika Urzędu do mojego domu rodzinnego". Treść art. 144 § 1c pkt 2 i art. 149 O.p. umożliwia bowiem organom podatkowym doręczanie pism w przypadku nieobecności adresata dorosłemu domownikowi przez pracowników tych organów. Skoro jak to już zostało powyżej wskazane, skarżący nie poinformował organu o swoim obecnym adresie zamieszkania, to organ I instancji był uprawniony do doręczenia skarżącemu decyzji pod jego dotychczasowy (znany organowi) adres na ręce dorosłego domownika (tj. siostry skarżącego). Wyjaśnić należy, że określony w art. 149 O.p. sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako dorosły domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone. Przy tym, z przepisu tego nie wynika, że norma prawna w nim zawarta wymaga, aby "podjęcie się oddania pisma adresatowi" miało formułę wyraźnego oświadczenia, z którego treści wynikać miałaby zgoda odbiorcy na przyjęcie pisma i zobowiązanie do osobistego oddania go adresatowi. Dla skutecznego doręczenia pisma wystarczy, aby – tak jak w rozpoznawanej sprawie - na podpisywanym przez domownika potwierdzeniu odbioru pisma znajdowała się informacja, że doręczenie następuje, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi (por. wyroki NSA: z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 315/06; z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2070/10; dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji zaniedbania pełnoletniego domownika obciążają skarżącego i nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do przywrócenia uchybionego terminu. Podkreślić należy, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, który - jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Korzysta ono z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim poświadczone. W ocenie Sądu, skarżący nie podważył skutecznie prawidłowości znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru, zatem należy uznać, że w tym stanie rzeczy nie można przyjąć, że nie doszło do doręczenia decyzji z dnia 13 września 2023 r.

Podsumowując należy wskazać, że z powyżej opisanych względów rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, że w takiej sytuacji spełniono wszystkie przesłanki dla uznania skuteczności doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji. W konsekwencji Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił swojego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołań.

W ocenie Sądu, zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonych postanowień, gdyż nie były one zasadne. Po pierwsze wskazać należy, że nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego jest bowiem regulowane przepisami Ordynacji podatkowej a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie mogło zatem dojść do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego skoro nie miały one zastosowania w niniejszej sprawie. Ze względów powyżej wskazanych orzekający w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej regulujących kwestię doręczeń przesyłek stronom postępowań podatkowych (art. 144-150 O.p.). Z kolei zarzuty naruszenia art. 128 i art. 254 O.p. oraz art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 1a ust. 1 pkt 5 i art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie mogły zostać uwzględnione, gdyż odnosiły się one do decyzji organu I instancji i tym samym wykraczały poza zakres sprawy określony przedmiotem skarg. W niniejszej sprawie Sąd badał bowiem prawidłowość stanowiska organu II instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił swojego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołań. Sąd nie mógł zatem zbadać legalności decyzji organu I instancji dotyczących wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na lata 2021-2023 skoro nie doszło do skutecznego wniesienia odwołań od tych decyzji, a co zamknęło możliwość skontrolowania prawidłowości tych decyzji przez organ odwoławczy w trybie kontroli instancyjnej. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonych postanowień (art. 134 p.p.s.a.).

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienia są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skarg, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.