Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1825/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 8 ust. 1  pkt 3, ust. 12, 39 , 41
journal: Dz.U. 2023 poz 901
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.) ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2023 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków – Krowodrza w Krakowie M. S. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 października 2022 r., sygn. akt SKO.PS/4110/573/2022, w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego w ramach programu wieloletniego: Pomoc państwa w zakresie dożywiania skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez J. P., zwaną dalej skarżącą, decyzją z dnia 7 października 2022 r., sygn. akt SKO.PS/4110/573/2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 2, art. 8 ust. 1 pkt 1), art. 36 pkt 1 lit. c, art. 39 i art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej), § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 1296), § 2 ust. 1, § 2 ust. 3 pkt 3) i § 7 Uchwały nr XCV/1425/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy Miejskiej Kraków pomocy w zakresie dożywiania (Dz. Urzęd. Woj. Małopol. z 2021 r., poz. 4958, ze zm.) oraz 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022, poz. 2000 ze zm., zwaną dalej w skrócie - k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 14 lipca 2022 r., znak: [...], o odmowie przyznania skarżącej świadczenia w formie pomocy w zakresie dożywiania dla J. P., M. P., A. P., T. P.

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 14 lipca 2022 r. Prezydent Miasta Krakowa odmówił skarżącej świadczenia w zakresie dożywiania dla J. P., M. P., A. P., T. P.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia 15 czerwca 2022 r. o przyznanie pomocy finansowej m. in. w postaci zasiłku celowego na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie dla rodziny.

Organ ustalił, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dziećmi: T., A., M. Jest zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku i nie podejmuje prac zarobkowych. Natomiast syn – T. P. podejmował prace zarobkowe. Za wynajem mieszkania w W. w dniu 22 marca 2022 r. skarżąca otrzymała łączną kwotę 9000 zł za okres 6 miesięcy od 21 marca 2022 r. do 21 września 2022 r. w miesięcznej kwocie 1500,00 zł. Jednocześnie oświadczyła, iż nie przekazała mężowi żadnej kwoty z tytułu wynajmu. W związku z tym kwotę 1500,00 zł miesięcznie organ uznał za dochód rodziny. W konsekwencji ustalono, że dochodem rodziny w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku, tj. maju 2022 r. były: dodatek mieszkaniowy w wysokości 245,66 zł, alimenty od ojca dzieci w łącznej kwocie 1500,00 zł, świadczenia rodzinne z Urzędu Miasta Krakowa "złotówka za złotówkę" w łącznej kwocie 72,93 zł, dochody za wynajem mieszkania w kwocie 1500,00 zł, dochód z pracy dorywczej T. P. w kwocie 470,00 zł. Zatem łączna kwota dochodu rodziny wynosiła 3788,59 zł, co stanowi 947,15 zł na osobę w rodzinie.

Nadto ustalono, że skarżąca otrzymuje świadczenie wychowawcze

w wysokości 500 zł miesięcznie na dwoje dzieci, co daje łączną kwotę 1000,00 zł miesięcznie, a w dniach 28 marca 2022 r. oraz 28 kwietnia 2022 r. otrzymała dodatek osłonowy. Jednakże jak podał organ, świadczeń tych nie wlicza się do dochodu przy ustalaniu prawa do pomocy finansowej.

Organ wyjaśnił, że wobec przekroczenia kryterium dochodowego (dochód na osobę przekracza 150% kryterium dochodowego a jednocześnie nie przekracza 200% kwoty kryterium dochodowego) pracownik socjalny zaproponował pomoc w postaci gorącego posiłku pod warunkiem zwrotu 25% wydatków na udzielone świadczenie

Rozważając przyznanie pomocy na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej organ podał, że w miesiącu maju 2022 r. skarżąca poniosła koszty związane z uregulowaniem opłat mieszkaniowych, tj. czynsz w wysokości 400,00 zł,

energię w łącznej wysokości 362,00 zł. Po odliczeniu ww. wydatków do dyspozycji rodziny pozostała kwota 3026,59 zł. Jak zauważył organ rodzina skarżącej w miesiącu maju 2022 r. dysponowała również świadczeniem wychowawczym dla dwojga dzieci w wysokości 500,00 zł na każde z nich, które nie jest wliczane do dochodu zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, a które pozostaje do dyspozycji rodziny. W konsekwencji, organ doszedł do przekonania, że skarżąca jest w stanie samodzielnie zaspokoić wskazaną potrzebę.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wskazała, że ma zaległości w opłatach za gaz, wodę i czynsz, jak również podatku od nieruchomości dwóch mieszkań. Wskazała również na inne wydatki w tym obóz córki (koszt 1700,00 zł). Podniosła, że pracownik socjalny nie wyjaśnił w trakcie wywiadu środowiskowego kwestii obiadów (przygotowanie posiłku w mieszkaniu a gotowy posiłek). Dodała, że jest w trakcie diagnostyki zawrotów głowy, które pojawiły się w sierpniu 2021 r. – przedkładając dokumentację medyczną (MR kręgosłupa szyjnego z dnia 10 lutego 2022 r., skierowanie na rehabilitację z dnia 26 lipca 2022 r., skierowanie na badanie USG Doppler TT domózgowych 2 czerwca 2022 r., skierowanie na MR z dnia 2 czerwca 2022 r.). Skarżąca wyjaśniła, że problemy zdrowotne stanowią przyczynę niemożliwości podjęcia zatrudnienia oraz sprostowała kwotę otrzymywaną z tytułu świadczeń rodzinnych - 76,74 zł. Nadto oświadczyła, iż nie posiada Internetu stacjonarnego, ani abonamentu telewizyjnego, ponieważ nie posiada na to środków finansowych.

Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołało treść przepisów art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz § 2 ust. 1 i § 2 ust. 3 pkt 3 uchwały nr XCV/1425/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy Miejskiej Kraków pomocy w zakresie dożywiania (dalej: "uchwałą"). Wskazało, że celem realizacji programu jest zapewnienie pomocy w formie dożywiania wszystkim osobom potrzebującym, tj. osobom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym i niepełnosprawnym. Na mocy § 3 uchwały podstawową formą pomocy jest gorący posiłek przyznawany osobom, które własnym staraniem nie mogą go sobie zapewnić. Z kolei stosownie do treści § 7 w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w tej formie byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną, można udzielić pomocy w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności. Prawo do świadczenia w postaci zasiłku celowego w powyższym zakresie przysługuje w sytuacji, gdy dochód na osobę lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego.

Kolegium powołało się na ustalenia organu pierwszej instancji, zgodnie z którymi w przypadku rodziny skarżącej - kryterium dochodowe wynosi 900 zł na osobę. Ustalenia te uznało za własne.

Kolegium powtórzyło, że skarżąca prowadzi wspólnie z trójką dzieci gospodarstwo domowe (M. -12 l., A. – 13 l. i T. – 19 l.), jest w trakcie rozwodu z mężem, jest zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie pracy bez prawa do zasiłku, nie podejmuje prac zarobkowych. Syn T. P. w miesiącu maju 2022 r. podejmował prace zarobkowe. Skarżąca wraz z mężem jest współwłaścicielem mieszkania w W. Za wynajem mieszkania skarżąca w dniu 22 marca 202 2r. otrzymała kwotę 9.000,00 zł za okres 6 miesięcy, tj. od 21 marca 2022r. do 21 września 2022r. w kwocie 1.500,00 zł. miesięcznie. Żadnej kwoty z wynajmu mieszkania w W. nie przekazała mężowi. W związku z powyższym kwota tytułem najmu mieszkania w wysokości 1.500,00 zł miesięcznie stanowi dochód rodziny skarżącej. W myśl bowiem art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej w przypadku uzyskania jednorazowego dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. W konsekwencji ustalono, że dochodem rodziny skarżącej w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku tj. maju 2022 r. były: dodatek mieszkaniowy w wysokości 245,66 zł, alimenty od ojca dzieci w łącznej kwocie 1.500,00 zł, świadczenia rodzinne z Urzędu Miasta Krakowa "złotówka za złotówkę" w łącznej kwocie 76,74 zł, (zgodnie z treścią odwołania), dochody za wynajem mieszkania w kwocie 1.500,00 zł oraz dochód z pracy syna T. w kwocie 470,00 zł.

W konsekwencji łączna kwota dochodu rodziny skarżącej wynosiła 3.792,40 zł co stanowiło 948,10 zł na osobę w rodzinie i przekracza kryterium dochodowe określone w uchwale nr XCV/1425/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy Miejskiej Kraków pomocy w zakresie dożywiania.

Zdaniem Kolegium, mając na uwadze przekroczenie kryterium dochodowego organ pierwszej instancji słusznie rozważył przyznanie pomocy na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może przyznać specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Niemniej w sytuacji rodziny skarżącej organ pierwszej instancji nie dostrzegł "szczególnych okoliczności", które uzasadniałyby przyznanie świadczenia, w szczególności z uwagi na fakt, że rodzina dysponując własnym dochodem przekraczającym ustawowe kryteria, jest w stanie zabezpieczyć we własnym zakresie podstawowe potrzeby życiowe. Jak bowiem ustalono skarżąca korzysta ze wsparcia finansowego w formie świadczenia wychowawczego w wysokości 500,00 zł na dwoje dzieci, co daje łącznie kwotę 1.000,00 zł miesięcznie. Ponadto w dniach 28 marca 2022r. oraz 28 kwietnia 2022 r. otrzymała dodatek osłonowy w wysokości 425,00 zł. Stąd też skarżąca wykorzystując swoje uprawnienia, uzyskała świadczenia finansowe, które nie zostały wliczone do dochodu przy ustalaniu prawa do pomocy finansowej, jednak pozostawały one do dyspozycji rodziny celem zaspokojenia bieżących potrzeb, co w znaczący sposób poprawiło sytuację finansową rodziny i możliwości samodzielnego zaspokajania bieżących potrzeb.

Kolegium dodało, że MOPS reaguje na potrzeby skarżącej, przyznając jej w miarę posiadanych możliwości świadczenia pieniężne na zgłaszane przez skarżącą cele. W aktach sprawy znajdują się bowiem decyzję przyznające jej m.in. zasiłek okresowy, zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie dla rodziny, zasiłek celowy na uregulowanie opłat za prąd, dodatek mieszkaniowy.

W konsekwencji, zdaniem Kolegium wydanie decyzji odmownej było zasadne.

W skardze do Wojewódzkie Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję skarżąca podniosła, że organ nieprawidłowo ustalił dochód rodziny w miesiącu maju 2022 r. oraz, że pracownik socjalny podczas wywiadu środowiskowego nie poinformował jej o możliwości skorzystania z posiłków w barze mlecznym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowił art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r., poz. 901, zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej).

Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, w brzmieniu obowiązującym na datę wydania zaskarżonej decyzji, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2).

Jak wynika z kolei z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, ośrodki pomocy społecznej wykonują w gminach zadania pomocy społecznej. Ust. 10 tego artykułu stanowi, że, rada gminy, opracowuje i kieruje do wdrożenia lokalne programy pomocy społecznej. Na tej podstawie uchwalona została przez Radę Miasta Krakowa uchwała nr XCV/1425/14 z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy Miejskiej Kraków pomocy w zakresie dożywiania (Dz. Urzęd. Woj. Małopol. z 2021 r., poz. 4958, ze zm., zwana dalej przedmiotową uchwałą), przyjmując program osłonowy dotyczący udzielania mieszkańcom pomocy w zakresie dożywiania.

Jak stanowi § 3 przedmiotowej uchwały, podstawową formą pomocy jest gorący posiłek przyznawany osobom, które własnym staraniem nie mogą go sobie zapewnić, w szczególności dzieciom uczęszczającym do żłobków lub przedszkoli oraz dzieciom i młodzieży realizującym obowiązek nauki lub obowiązek szkolny.

§ 7 przedmiotowej uchwały precyzuje, że w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w tej formie byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną, można udzielić pomocy w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności (ust. 1). Prawo do świadczenia w postaci zasiłku celowego w zakresie określonym w ust. 1 przysługuje w sytuacji, gdy dochód na osobę lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego (ust. 2). Rada ustanowiła zatem kwotę uprawniającą do pomocy w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku na poziomie 150% kryterium dochodowego wynoszącego 900 zł,.

Podkreślić należy, że skoro zasiłek celowy "może być" przyznany (art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), to ze wskazanej regulacji jasno wynika, że przyznanie zasiłku celowego leży w granicach tzw. uznania administracyjnego. Decyzja podjęta w ramach uznania administracyjnego nie będzie mogła być uznana za dowolną wtedy, gdy orzekający organ ustali zgodnie z art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, zwaną dalej w skrócie - k.p.a.), wszystkie istotne okoliczności dla treści rozstrzygnięcia wydawanego na podstawie art. 39 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1011/20). Zatem, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej).

W rozpatrywanym przypadku Sąd nie dopatrzył się przekroczenia przez organy ram uznania administracyjnego. Oceniając materiał dowodowy zebrany w kontrolowanej sprawie, stwierdzić należy, że organy w toku postępowania ustaliły wszystkie istotne okoliczności faktyczne dla tej sprawy (dochody skarżącej, sytuację zdrowotną, rodzinną – które zostały ustalone w ramach wywiadu środowiskowego i na podstawie dokumentów pozyskanych w toku postępowania). Jak już Sąd zwrócił uwagę powyżej, rodzaj i wysokość pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy i być adekwatne do możliwości organu pomocowego. Organy pomocowe muszą mianowicie dokonywać wyboru w hierarchii potrzeb beneficjentów. Z jednej strony muszą brać pod uwagę liczbę wpływających wniosków, z drugiej - możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej, mając na uwadze, że możliwości budżetu państwa są ograniczone. Rozdysponowywanie środkami pomocowymi musi być więc nie tylko bardzo wyważone, ale i podlegać ograniczeniom, tak aby pomoc ta dotarła do osób jej najbardziej potrzebujących oraz aby nie pozostawić takich osób bez jakiegokolwiek wsparcia.

Podkreślić należy, że podstawą ustalenia wysokości świadczenia była przyjęta w organie pomocowym polityka przyznawania świadczeń w ramach programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy Miejskiej Kraków pomocy w zakresie dożywiania, według której prawo do świadczenia w postaci zasiłku celowego w zakresie określonym w ust. 1 § 7 przedmiotowej uchwały przysługuje w sytuacji, gdy dochód na osobę lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego (ust. 2). Rada ustanowiła zatem kwotę uprawniającą do pomocy w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku na poziomie 150% kryterium dochodowego wynoszącego 900 zł na osobę w rodzinie.

Skoro organy w niniejszej sprawie administracyjnej prawidłowo ustaliły sytuację materialną i rodziną skarżącej, w szczególności na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 15 czerwca 2022 r. oraz zebranej w sprawie dokumentacji, że skarżąca prowadzi wspólnie z trójką dzieci gospodarstwo domowe (wraz z M. -12l., A. – 13l. i T. – 19l.), jest w trakcie rozwodu z mężem, jest zarejestrowana w grodzkim urzędzie pracy bez prawa do zasiłku, nie podejmuje prac zarobkowych, syn T. w miesiącu maju 2022 r. podejmował prace zarobkowe, skarżąca wraz z mężem jest współwłaścicielem mieszkania w W. i za jego wynajem w dniu 22 marca 2022 r. otrzymała od wynajmującego łączną kwotę 9.000,00 zł za okres 6 miesięcy, tj. od 21 marca 2022 r. do 21 września 2022 r. w kwocie 1.500,00 zł. miesięcznie, żadnej kwoty z wynajmu mieszkania w W. skarżąca nie przekazała mężowi , jak oświadczyła, to nie można zarzucić organom pomocowym naruszenia w tym względzie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rację mają organy pomocowe, że w związku z powyższym kwota tytułem najmu mieszkania w wysokości 1.500,00 zł miesięcznie stanowi dochód rodziny skarżącej. W myśl bowiem art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej w przypadku uzyskania jednorazowego dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Wskazany przepis art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej odnosi się właśnie do sytuacji, gdy osoba czy rodzina uzyskuje jednorazowy dochód, który był jej należny w okresie wcześniejszym lub jednorazowy dochód należny za dany okres. Z punktu widzenia istoty tej regulacji jest obojętne czy w tym przypadku chodzi o wynagrodzenie wypłacone po upływie jakiegoś czasu, czy też o wypłacone z mocą wsteczną świadczenie emerytalno-rentowe, czy też jakiekolwiek inne świadczenie periodyczne wypłacone po upływie okresu, za który powinno być wypłacone.

W takim razie w sytuacji, gdy dochodem rodziny skarżącej w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku, tj. maju 2022 r. były: dodatek mieszkaniowy w wysokości 245,66 zł, alimenty od ojca dzieci w łącznej kwocie 1.500,00 zł, świadczenia rodzinne z Urzędu Miasta Krakowa "złotówka za złotówkę" w łącznej kwocie 76,74 zł, (zgodnie z treścią odwołania), dochody za wynajem mieszkania w kwocie 1.500,00 zł oraz dochód z pracy syna T. w kwocie 470,00 zł., co dało łączną kwotę dochodu rodziny skarżącej w wysokości 3.792,40 zł, a co stanowiło 948,10 zł na osobę w rodzinie i przekracza kryterium dochodowe określone w przedmiotowej uchwale na osobę w rodzinie, to nie można zarzucić organom pomocowym niewłaściwego działania.

W takim razie organy pomocowe miały prawo do wydania decyzji negatywnej z art. 39 ustawy o pomocy społecznej skoro kryterium dochodowe ustanowione w przedmiotowej uchwale warunkujące przyznanie tej formy pomocy nie zostało spełnione.

Mając jednak na uwadze przekroczenie kryterium dochodowego słusznie organy pomocowe rozważyły przyznanie pomocy na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może zostać przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Niemniej w sytuacji rodziny skarżącej nie dostrzeżono "szczególnych okoliczności", które uzasadniałyby przyznanie świadczenia, w szczególności z uwagi na fakt, że rodzina dysponując własnym dochodem przekraczającym ustawowe kryteria, jest w stanie zabezpieczyć we własnym zakresie podstawowe potrzeby życiowe. Jak bowiem ustalono skarżąca, korzysta ze wsparcia finansowego w formie świadczenia wychowawczego z Urzędu Miasta Krakowa w wysokości 500,00 zł na dwoje dzieci, co daje łącznie kwotę 1.000,00 zł miesięcznie. Ponadto w dniach 28 marca 2022 r. oraz 28 kwietnia 2022 r. otrzymała dodatek osłonowy z Urzędu Miasta Krakowa w wysokości 425,00 zł. Stąd też skarżąca wykorzystując swoje uprawnienia, uzyskała świadczenia finansowe, które nie zostały wliczone do dochodu przy ustalaniu prawa do pomocy finansowej, jednak pozostawały one do dyspozycji rodziny celem zaspokojenia bieżących potrzeb, co w znaczący sposób poprawiło sytuację finansową rodziny i możliwości samodzielnego zaspokajania bieżących potrzeb.

Uwzględniając powyższe okoliczności, a przede wszystkim dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, tj. miesiąca maja 2022 r., który przekraczał podwyższone kryterium dochodowe ustanowione przepisami przedmiotowej uchwały, wydanie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie w ramach programu wieloletniego: Pomoc państwa w zakresie dożywiania dla rodziny skarżącej było w ocenie Sądu zasadne.

Organy pomocowe dokonały ważenia słusznego interesu strony oraz interesu społecznego, w szczególności polegającego na udzielaniu pomocy społecznej jak największej liczbie osób uprawnionych do korzystania z pomocy społecznej. Organ może zatem przyznać świadczenie w wysokości pokrywającej całość lub część kosztów zakupu żywności, wysokość tej pomocy powinna być ustalona w odniesieniu do potrzeb wnioskodawcy, ale również możliwości finansowych organu i pomocy jak największej liczbie osób, które pomocy tej potrzebują. Trzeba zaakcentować, że celem pomocy społecznej nie jest stałe dostarczanie środków utrzymania i zaspokajanie wszystkich potrzeb jej beneficjentów (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2015 r.; sygn. akt I OSK 2224/15). Rozdysponowywanie zaś środkami pomocowymi musi być więc bardzo wyważone i uwzględniać to, aby pomoc dotarła przede wszystkim do osób jej najbardziej potrzebujących oraz aby nie pozostawić takich osób bez jakiegokolwiek wsparcia. W tym przypadku nie można zarzucić orzekającym organom pomocowym dowolności. Organ pomocowy może nawet odmówić pomocy w sytuacji spełnienia kryterium dochodowego z uwagi właśnie na cele i zasady pomocy społecznej oraz możliwości finansowe i ilość ubiegających się o pomoc beneficjentów.

Skarga nie mogła więc wywrzeć zamierzonego skutku, gdyż zarzuty w niej podniesione okazały się nieuzasadnione. Dochód na osobę w rodzinie skarżącej wbrew zarzutom został prawidłowo ustalony przez organy pomocowe. Pozostałe zarzuty w świetle celów i zasad pomocy społecznej nie mogły zostać wzięte pod uwagę.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.