Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 302/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1 i 2, art. 182 § 2, art. 183 § 1 i 2, art. 184
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 15, art. 113 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 20/23 w sprawie ze skargi W.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 listopada 2022 r., nr KOC/6521/Sr/22 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 20/23, oddalił skargę W.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 23 listopada 2022 r., nr KOC/6521/Sr/22, w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Prezydent m. st. Warszawy decyzją nr UD-XVI-WSZ-RA.8250.7110.2021.ATU z 5 września 2022 r.:

- w pkt 1) uznał świadczenie rodzinne w postaci zasiłku rodzinnego na M.B. w kwocie 95,00 zł za okres od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r. oraz w kwocie po 400,00 zł miesięcznie za okres od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r., wypłacone W.J. (dalej – skarżąca, skarżąca kasacyjnie) za świadczenia nienależnie pobrane,

- w pkt 2) ustalił wysokość świadczeń nienależnie pobranych przez skarżącą określonych w pkt 1) na łączną kwotę 5.940,00 zł, przy czym kwota ta podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi naliczanymi aż do dnia dokonania całkowitej spłaty zadłużenia.

- w pkt 3) zażądał zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych ustalonych niniejszą decyzją na rachunek bankowy Urzędu.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że: "Na podstawie akt sprawy ustalono, że R.B. podjął zatrudnienie w firmie (...) od dnia 9 września 2020 r. i uzyskał dochód netto za miesiąc październik 2020 r. w wysokości 2.750 zł. Na podstawie złożonych w sprawie dokumentów ustalono, że po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez R.B. za październik 2022 r. miesięczny dochód rodziny za 2020 r. w przeliczeniu na osobę wynosił 916,67 zł i nie spełniał kryterium dochodowego w wysokości 674,00 zł w okresie od 01.11.2020 r. do 31.10.2021 r.".

Postanowieniem nr UD-XVI-WSZ-RA.8250.7110.2021.ATU z 28 września 2022 r. Prezydent m. st. Warszawy, na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w ten sposób, że w części dotyczącej uzasadnienia swojej powołanej wyżej decyzji z 5 września 2022 r.:

- jest: "Na podstawie złożonych w sprawie dokumentów ustalono, że po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez Pana R.B. za październik 2022 r. miesięczny dochód rodziny za 2020 r. w przeliczeniu na osobę wynosił 916,67 zł i nie spełniał kryterium dochodowe 674,00 zł w okresie od 1.11.2020 r. do 31.10.2021 r."

- winno być: "Na podstawie złożonych w sprawie dokumentów ustalono, że po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez Pana R.B. za październik 2020 r. miesięczny dochód rodziny za 2020 r. w przeliczeniu na osobę wynosił 916,67 zł i nie spełniał kryterium dochodowe 674,00 zł w okresie od 1.11.2020 r. do 31.10.2021 r.".

Organ wskazał, że wpisanie w treści decyzji błędnego roku 2022 zamiast 2020 wynika z pomyłki przy wpisywaniu dat.

Na powyższe postanowienie skarżąca pismem z 5 października 2022 r. wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. polegające na wykorzystaniu instytucji sprostowania celem usunięcia merytorycznych błędów powołanej wyżej decyzji z 5 września 2022 r.

Postanowieniem z 23 listopada 2022 r., nr KOC/6521/Sr/22, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wprawdzie art. 113 § 1 k.p.a. nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki, ale już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, że chodzi w nim o błąd pisarski lub rachunkowy albo inny, lecz zawsze dostrzegalny "na pierwszy rzut oka", ewidentny, łatwo zauważalny i nie wymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń, ustaleń. "Błąd pisarski" oznacza widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widocznie nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. "Inne oczywiste omyłki" są to omyłki co do swej istoty stojące na równi z błędami pisarskimi, a zatem omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne myślą wyrażoną przez organ, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa.

Kolegium zauważyło także, że w sentencji postanowienia z 28 września 2022 r. wskazano, że w treści decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 5 września 2022 r. nr UD-XVI-WSZRA. 8250.7110.2021.ATU wskazano, że w części dotyczącej uzasadnienia ww. decyzji jest: "Na podstawie złożonych w sprawie dokumentów ustalono, że po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez Pana R.B. za październik 2022 r. miesięczny dochód rodziny za 2020 r. w przeliczeniu na osobę wynosił 916,67 zł i nie spełniał kryterium dochodowe 674,00 zł w okresie od 1.11.2020 r. do 31.10.2021 r." zamiast: "Na podstawie złożonych w sprawie dokumentów ustalono, że po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez Pana R.B. za październik 2022 r. miesięczny dochód rodziny za 2020 r. w przeliczeniu na osobę wynosił 916,67 zł i nie spełniał kryterium dochodowe 674,00 zł w okresie od 1.11.2020 r. do 31.10.2021 r.".

W ocenie Kolegium, niewątpliwie omyłka ta ma charakter oczywisty i nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, a jej oczywistość potwierdzają akta sprawy.

Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 20/23, skargę oddalił.

W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że ma charakter oczywistej omyłki w rozumieniu art. 113 k.p.a. sprostowanie przez Prezydenta m. st. Warszawy treści dotyczącej uzasadnienia swojej decyzji z 5 września 2022 r. w ten sposób, że:

- jest: "Na podstawie złożonych w sprawie dokumentów ustalono, że po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez Pana R.B. za październik 2022 r. miesięczny dochód rodziny za 2020 r. w przeliczeniu na osobę wynosił 916,67 zł i nie spełniał kryterium dochodowe 674,00 zł w okresie od 1.11.2020 r. do 31.10.2021 r."

- a winno być: "Na podstawie złożonych w sprawie dokumentów ustalono, że po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez Pana R.B. za październik 2020 r. miesięczny dochód rodziny za 2020 r. w przeliczeniu na osobę wynosił 916,67 zł i nie spełniał kryterium dochodowe 674,00 zł w okresie od 1.11.2020 r. do 31.10.2021 r."

W ocenie Sądu I instancji, zarówno treść samej decyzji, jak i treść jej uzasadnienia, nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do tego, że w przedmiotowej sprawie uwzględniono dochód uzyskany przez R.B. za październik 2020 r. Ewidentnie świadczy o tym także dalsza treść tego zdania: "miesięczny dochód rodziny za 2020 r. w przeliczeniu na osobę wynosił 916,67 zł i nie spełniał kryterium dochodowe 674,00 zł w okresie od 1.11.2020 r. do 31.10.2021 r." Na oczywistość popełnionej przez organ omyłki wskazuje również fakt wyliczenia dochodu rodziny za 2020 r.

Takie sprostowanie, w ocenie Sądu I instancji, nie prowadzi w żaden sposób do zmiany merytorycznej treści decyzji z 5 września 2022 r. dotyczącej uznania świadczenia rodzinnego wypłaconego W.J. za okres od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r. za świadczenia nienależnie pobrane i orzeczenie o jego zwrocie.

Sąd I instancji zaaprobował w całości stanowisko organów orzekających w sprawie i zaznaczył, że poglądu tego nie zmienia także fakt, że SKO w Warszawie w postanowieniu z 23 listopada 2022 r. również popełniło oczywistą omyłkę zauważając w uzasadnieniu: "w sentencji postanowienia z 28 września 2022 r. wskazano, że w treści decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 5 września 2022 r. nr UD-XVI-WSZRA.8250.7110.2021.ATU wskazano, że w części dotyczącej uzasadnienia ww. decyzji jest: "Na podstawie złożonych w sprawie dokumentów ustalono, że po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez Pana R.B.za październik 2022 r. miesięczny dochód rodziny za 2020 r. w przeliczeniu na osobę wynosił 916,67 zł i nie spełniał kryterium dochodowe 674,00 zł w okresie od 1.11.2020 r. do 31.10.2021 r." zamiast: "Na podstawie złożonych w sprawie dokumentów ustalono, że po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez Pana R.B. za październik 2022 r. miesięczny dochód rodziny za 2020 r. w przeliczeniu na osobę wynosił 916,67 zł i nie spełniał kryterium dochodowe 674,00 zł w okresie od 1.11.2020 r. do 31.10.2021 r.".

Sąd I instancji, nieprawidłowe zacytowanie treści postanowienia Prezydenta m. st. Warszawy z 28 września 2022 r., także uznał za oczywistą omyłkę, która nie wpłynęła w żaden sposób na merytoryczną treść postanowienia SKO w Warszawie z 23 listopada 2022 r. utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji z 28 września 2022 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki.

Sąd I instancji zwrócił uwagę na fakt, że skarżąca w sprawie sygn. akt I SA/WA 19/23 też popełniła podobną omyłkę zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze do Sądu - cytując w sposób nieprawidłowy zaskarżoną część uzasadnienia decyzji Prezydenta m. st. Warszawy. I tak w skardze do WSA w Warszawie skarżąca zarzuciła obrazę przepisów postępowania polegającą na: "nieprawidłowym ustaleniu i uzasadnieniu decyzji administracyjnej poprzez przyjęcie, iż R.B. uzyskał dochód netto za październik 2020 r., a następnie podano, iż uwzględniono dochód za październik 2020 r., co czyni niemożliwym odczytanie rzeczywistych podstaw faktycznych podjętej decyzji."

Zatem w sprawie zarówno organ I instancji, jak organ odwoławczy, a także skarżąca, popełniali podobne błędy w oznaczeniu roku - 2020 i 2022 - które stanowiły oczywiste omyłki z art. 113 k.p.a. i nie wpływały na treść orzeczeń organów ani na treść pism skarżącej.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła skarżąca, zastępowana przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej - p.p.s.a.) Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na zaskarżone postanowienie, w sytuacji w której postanowienie te wydane zostało z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegającym na utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji z 28 września 2022 r., podczas gdy postanowienie organu I instancji zostało wydane z naruszeniem art. 113 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez sprostowanie w drodze postanowienia treści uzasadnienia decyzji z 5 września 2022 r. w sytuacji, w której błąd ten stanowił podstawę zarzutu odwołania złożonego przez skarżącą w sprawie, nie stanowił oczywistej omyłki pisarskiej, gdyż wpływał na sytuację prawną skarżącej poprzez zmianę uzasadnienia zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem jej odwołania, a nadto treść sprostowania wprost odnosi się do okoliczności istotnych dla ustalenia i uzasadnienia poglądu o zwrocie świadczeń w postaci zasiłku rodzinnego na małoletnią M.B.

Mając na względzie powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie, zrzekając się przeprowadzenia rozprawy, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej - p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem pełnomocnik skarżącej kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ w ustawowym terminie nie zażądał jej przeprowadzenia. Dlatego też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W sprawie niniejszej nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Całkowicie niespójne i wewnętrznie sprzeczne ze strony autora skargi kasacyjnej jest z jednej strony przytaczanie jako podstawy skargi kasacyjnej art. 174 pkt 1 p.p.s.a. dotyczącego naruszenia prawa materialnego, a z drugiej zarzucanie Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, całkowicie niezrozumiałe jest stawianie zarzutu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., który to przepis dotyczy naruszenia prawa materialnego, w sytuacji gdy materialnoprawną podstawę zaskarżonego orzeczenia stanowił przepis procedury administracyjnej, mianowicie art. 113 § 1 k.p.a., mający charakter stricte procesowy.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniu organu administracji publicznej, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Natomiast inne oczywiste omyłki, to omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ, a zostało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. Oczywistość błędu powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku. Sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia (zob. wyrok NSA z 21 września 2012 r., sygn. akt II OSK 940/11). Błąd pisarski rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa lub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. Błąd rachunkowy odnosi się natomiast do wykonania nieprawidłowej operacji matematycznej lub mylnych obliczeń matematycznych. Omyłki to natomiast inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Wszystkie te wady muszą mieć charakter techniczny i nieistotny, tj. nie mogą prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia lub znacząco modyfikować stan faktyczny ustalony w sprawie. Ponadto błędy pisarskie, rachunkowe i omyłki powinny być oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Oczywistość danej nieprawidłowości wynika z jej natury lub z porównania wady z innymi okolicznościami, które nie budzą wątpliwości. Dopiero spełnienie tych wymogów otwiera drogę do sprostowania decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z 11 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2530/16). Jednocześnie podnosi się, że sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji (zob. wyrok NSA z 20 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 782/12).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z ewidentną omyłką pisarską w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., która mogła podlegać sprostowaniu w trybie tego przepisu.

W tej sprawie przedmiotem sprostowania było oznaczenie daty rocznej uzyskania dochodu przez R.B. z października 2022 r. na październik 2020 r.

Podkreślenia wymaga, że organ I instancji w podlegającym sprostowaniu fragmencie uzasadnienia decyzji z 5 września 2022 r. wskazał, iż dochód R.B. pochodzi z października 2022 r., podczas gdy sama decyzja w uzasadnieniu, której zawarte jest to stwierdzenie, wydana została 5 września 2022 r., a więc na miesiąc przed uzyskaniem tego dochodu. Oczywistym jest zatem, że organ, wydając decyzję we wrześniu 2022 r., nie mógł uwzględnić przy obliczaniu dochodu rodziny za 2020 r. dochodu R.B. za października 2022 r. z uwagi na to, że dochód ten nie został jeszcze uzyskany. Przesądza to o ewidentnym charakterze omyłki pisarskiej popełnionej w tym zakresie przez organ.

Ponadto, z zaświadczenia pracodawcy z 28 października 2021 r. o wysokości dochodu uzyskanego wydanego przez (...) wynika, że R.B. został zatrudniony od 9 września 2020 r. i uzyskał wynagrodzenie za drugi miesiąc pracy, tj. za miesiąc październik – 2750 zł (dochód netto). Skoro zatem R.B. został zatrudniony od 9 września 2020 r. i za drugi miesiąc pracy uzyskał wzmiankowany dochód, to oczywiste jest, że w decyzji z 5 września 2022 r. nie może chodzić o dochód z października 2022 r., a jedynie o dochód z października 2020 r. Nadto, co istotne, jest to jedyne zaświadczenia pracodawcy o wysokości uzyskanego dochodu przez R.B. które znajduje się w aktach administracyjnych. Zatem przy ustalaniu jego dochodu organ nie mógł pomylić dokumentów w tym zakresie.

Dodać też należy, że z akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wynika, że przeprowadzone w tej sprawie postępowanie dotyczyło nienależnie pobranych przez skarżącą świadczeń rodzinnych w okresie zasiłkowym 2020/2021. Potwierdzają to dokumenty, w tym szczególności: wniosek skarżącej z 19 sierpnia 2020 r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego dotyczący okresu zasiłkowego 2020/2021, zawiadomienie z 30 listopada 2021 r. o wszczęciu postępowania dotyczącego nienależnie pobranych przez skarżącą świadczeń rodzinnych w okresie zasiłkowym 2020/2021. Oznacza to, że w postępowaniu dotyczącym nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w okresie zasiłkowym 2020/2021 przedmiotem ustaleń organu prowadzącego postępowanie było uzyskanie dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym lub po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 5 ust. 4a i 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych), jako okoliczność istotna z punktu widzenia oceny, czy doszło do nienależnego pobrania świadczeń rodzinnych. Przedmiotem ustaleń nie są dochody członka rodziny wykraczające poza ten okres, jako nie mające znaczenia dla tego postępowania.

Z powyższych okoliczności w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości wynika, że w niniejszej sprawie mamy więc do czynienia z ewidentną omyłką pisarską w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., która mogła podlegać sprostowaniu w trybie tego przepisu. Oczywista omyłka pisarska organu polegała na błędnym wpisaniu w uzasadnieniu decyzji oznaczenia roku uzyskania dochodu przez R.B. (2022 r.), w sytuacji gdy całokształt zgromadzonego w sprawie materiału świadczy o tym, że chodzi o 2020 r. Przy czym błąd ten miał charakter technicznym, był nieistotny z punktu widzenia istoty sprawy, nie modyfikował znacząco ustalonego stanu faktycznego, albowiem organ przy wyliczaniu dochodu rodziny prawidłowo wziął pod uwagę dochód rodziny za 2020 r. W tej sytuacji, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, sprostowanie w żaden sposób nie prowadzi do zmiany merytorycznej treści decyzji z 5 września 2022 r. dotyczącej uznania świadczenia rodzinnego wypłaconego skarżącej za okres od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r. za świadczenia nienależnie pobrane i orzeczenie o jego zwrocie.

Za uwzględnieniem skargi kasacyjnej nie mogło przemawiać stanowisko skarżącej, iż błąd organu zawarty w decyzji z 5 września 2022 r. stanowił zarzut odwołania oraz, że miał wpływ na sytuację prawną skarżącej poprzez zmianę uzasadnienia zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem odwołania.

Wskazać bowiem należy, że zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania działanie organu odwoławczego nie ma charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Zatem organ odwoławczy ma obowiązek skontrolowania sprawy w jej całokształcie i wydania orzeczenia według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania swej decyzji. Nie jest przy tym związany uzasadnieniem wniesionego środka zaskarżenia.

Tym samym SKO w Warszawie rozpatrując odwołanie od decyzji z 5 września 2022 r. miało obowiązek ponownie przeanalizować całość zgromadzonego materiału dokumentacyjnego i dokonać własnych ustaleń faktycznych. Z uzasadnienia decyzji SKO w Warszawie z 23 listopada 2023 r., wydanej po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji z 5 września 2022 r., wynika, że organ odwoławczy ustalił, iż R.B. uzyskał dochód netto za październik 2020 r. w wysokości 2.750 zł. Po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez R.B. za październik 2020 r. miesięczny dochód rodziny za 2020 r. w przeliczeniu na osobę wynosił 916,67 zł i nie spełniał kryterium dochodowego 674,00 zł w okresie od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r.

Powyższe uzasadnia stwierdzenie, że omyłka organu I instancji popełniona w decyzji z 5 września 2022 r. nie miała żadnego wpływu na sytuację prawną skarżącej, albowiem okoliczność uzyskania dochodu przez R.B. w października 2020 r. podlegała ocenie przez organ odwoławczy w toku postępowania odwoławczego.

W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych, na podstawie art. 184 oraz art. 182 § 2 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.