Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 127/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2024-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8-9, art. 10a, art. 22 ust. 2a, art. 22 ust. 2b, art. 23 ust. 3, art. 26 ust. 3, art. 26 ust. 5
journal: Dz.U. 2023 poz 104
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
article: art. 121 par.1, art. 122, art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 189a
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za brak aktualizacji zgłoszenia SENT oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 29 września 2023 r., znak [...], Naczelnik Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej: "Naczelnik UCS", "organ I instancji"), nałożył na A. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej jako: "skarżący", "strona"), karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za niewywiązanie się z obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami (Dz. U. z 2023 r. poz. 104, dalej jako: "ustawa SENT"), tj. niewywiązania się z obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT o numerze referencyjnym [...] oraz odstąpił od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 50.000 zł za naruszenie przepisu art. 10a ust. 1 ustawy SENT.

W uzasadnieniu decyzji przytoczono przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie i opisano jej stan faktyczny. Skonstatowano, że przedstawione przez stronę dowody nie potwierdzają faktu nadawania danych geolokalizacyjnych,

a jedynie fakt włączenia/wyłączenia usługi. Samo wyposażenie pojazdu w zewnętrzny system lokalizacji nie jest równoznaczne z przekazywaniem danych środka transportu do systemu SENT-GEO. Tym samym doszło do naruszenia obowiązku związanego

z drogowym przewozem towarów, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT.

Od ww. decyzji Naczelnika UCS odwołanie wniósł skarżący, zarzucając jej naruszenie:

- art. 22 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT poprzez uznanie, że

w tej sprawie ważny interes przewoźnika i interes publiczny nie przemawiają za całkowitym odstąpieniem od nałożenia kary;

- art. 187 § 1 i ar. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 poz. 2651 z późn. zm., dalej jako: "O.p.") polegające na niezebraniu

i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów;

- art. 2a O.p. w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2008 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 22 z późn. zm.) polegające na nierozstrzygnięciu wątpliwości na korzyść odwołującego się.

W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że nie była w stanie uzyskać raportu z lokalizatora za maj 2022 r. od operatora systemu, a z uzyskanych raportów za okres od czerwca do października 2022 r. wynikało, że dane geolokalizacyjne były przekazywane, ale nie odnotowywał ich system SENT, to tak samo było w maju

2022 r. Zarzuciła również, że organ I instancji nieprawidłowo zbadał sytuację finansową odwołującego się, co mogło przełożyć się na bezpodstawne uznanie, że

w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes przewoźnika.

Decyzją z 22 grudnia 2023 r., znak: [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej jako: "organ odwoławczy", "DIAS"), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w całości.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji szczegółowo opisał stan faktyczny sprawy i podał przepisy prawa mające w niej zastosowanie. Wyjaśnił, że przeprowadzona przez [...] Urząd Celno-Skarbowy w [...] Wydział Realizacji i Informatyki Śledczej kontrola zgłoszeń SENT skarżącego wykazała, że nie zapewniał on w trakcie całej trasy przewozu aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu dla 19 zgłoszeń. Na podstawie informacji uzyskanej z Centrum Informatyki Resortu Finansów (dalej jako: "CIRF") organ I instancji przyjął - a ustalenia te podzielił DIAS - że w odniesieniu do jednego zgłoszenia, tj. [...] aktualne dane lokalizacyjne były przekazywane przez część trasy przejazdu. Poza tym przypadkiem dane były przekazywane z opóźnieniem sięgającym nawet do 2862:27:06 godzin, wobec czego w chwili przejazdu pojazd nie był widoczny w systemie SENT GEO. Dane przypisane do 12 zgłoszeń, za wyjątkiem ostatniego, 13 zgłoszenia, zostały przekazane do systemu jednego dnia, tj. 3 października 2022 r., zamiast na bieżąco w trakcie przejazdów realizowanych przez skarżącego.

DIAS podniósł ponadto, że z wyjaśnień CIRF wynika, że dane przekazywane przez urządzenia ZSL/OBU lub lokalizatory aplikacji mobilnej, które były odrzucane przez system SENT GEO, są traktowane jako dane niepowiązane ze zgłoszeniem. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 5a ustawy SENT, szef Krajowej Administracji Skarbowej dokonuje weryfikacji danych nie rzadziej niż raz na 3 miesiące, usuwając zbędne dane. Mając to na uwadze, nie są dostępne dane geolokalizacyjne niepowiązane ze zgłoszeniem. Nie można wobec tego ustalić, czy dane dotyczące zgłoszeń z maja 2022 r. były odrzucane jako niepowiązane ze zgłoszeniem (np. ze względu na podanie niewłaściwych danych) czy też w ogóle nie były przesłane do systemu SENT GEO, bądź nawet zarejestrowane przez Operatora ZSL. Nie zmienia to jednak faktu, że dane geolokalizacyjne z tych zgłoszeń nie były na bieżąco przekazywane do systemu SENT GEO, przez co został naruszony art. 10 a ust. 1 ustawy SENT.

Odnosząc się do kwestii nabycia pojazdu o nr rejestracyjnym [...]

w marcu 2023 r., organ odwoławczy stwierdził, że w istocie organ I instancji niezasadnie podał, że urządzenie rejestrujące było pierwotnie w pojeździe o ww. numerze rejestracyjnym, to pozostaje to jednak bez wpływu na naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Dodał, że nieprawidłowa konstatacja Naczelnika UCS mogła wynikać z nieprecyzyjnych wyjaśnień Operatora ZSL. Podkreślił również, że pomimo korzystania przez stronę z usług Operatora ZSL za nieprzekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych ustawową odpowiedzialność ponosi i tak skarżący, jako przewoźnik. Zwrócił uwagę, że samo wyposażenie środka transportu w urządzenie ZSL, czy podpisanie umowy na usługi w zakresie przekazywania danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO nie świadczy jeszcze o zapewnieniu przez przewoźnika przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych. Dopiero przypisanie ich do danego zgłoszenia SENT na bieżącą (tj. danych aktualnych) czyni zadość przepisowi art. 10a ust. 1 ustawy SENT.

Ponadto DIAS wyjaśnił, że nie podziela stanowiska strony, że naruszenie ustawy SENT dotyczące nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych jest błahe, gdyż nie stanowiło realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa. Podniesiono, że nie wszystkie naruszenia mają jednakowo istotny wpływ. Np. niewpisanie numeru licencji posiadanej przez kierowcę jest brakiem dużo mniej znaczącym od braku przekazywania danych geolokalizacyjnych przez ZSL, który to utrudnia lub nawet uniemożliwia kontrolującym obserwowanie przewozu. Podkreślił, że ustawa SENT nie uzależnia nakładania kar pieniężnych od uszczuplenia podatków, stanowiących dochód Skarbu Państwa, jak również od tego, czy popełnione naruszenia występowały w ramach oszustwa lub innych przestępstw. Kary przewidziane ustawą SENT mają charakter prewencyjny, a w przypadku, gdyby karać za nieprzestrzeganie jej przepisów dopiero w przypadku wystąpienia uszczupleń, to ustawa przestałaby zapobiegać powstawaniu tzw. "szarej strefy", a kary miały wyłącznie charakter następczy. Podano także, że treść przepisu art. 22a ust. 2a ustawy SENT wskazuje, że zarówno wydanie decyzji nakładającej karę, jak i jej wysokość nie należą od uznania organu, bowiem

w przepisach tych nie posłużono się sformułowaniem "organ może".

Ostatecznie organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 22 ust. 3 ustawy SENT przewiduje, że w przypadkach uzasadnionym ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, organ może odstąpić od wymierzenia kary pieniężnej. Powołując stosowne orzecznictwo wskazano, że o istnieniu ważnego interesu przewoźnika decydują obiektywne kryteria, a nie subiektywne odczucie przewoźnika. Po zbadaniu sytuacji ekonomicznej skarżącego DIAS ustalił, że na 5 maja 2023 r. strona nie posiadała zaległości w podatku od czynności cywilnoprawnych. W zeznaniu podatkowym za 2021 r. wykazała przychód w wysokości 3 970 494 zł oraz dochód w wysokości 285 857 zł. Z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że skarżący jest właścicielem 7 pojazdów, spośród których 4 zostały zarejestrowane w 2023 r. Tym samym sytuacji strony nie można określić jako złej, chociaż strona nie wykazuje znaczących dochodów, a w 2022 r. nawet drobną stratę, to należy zwrócić uwagę na znaczne przychody z prowadzonej działalności gospodarczej. Pozwala to na wysnucie tezy, że nałożenie kary finansowej w wysokości 10 000 zł nie doprowadzi do ograniczenia lub upadku prowadzonej przez skarżącego działalności. Analizując zaś czy w sprawie zachodzi przesłanka interesu publicznego, organ odwoławczy podniósł, że trudno oczekiwać, aby w interesie publicznym było "przyzwalanie" na łamanie przepisów prawa, wynikające z braku dochowania należytej staranności przedsiębiorcy. Dokonując oceny zasadności odstąpienia od nałożenia kary organ wyjaśnił ostatecznie, że mając na względzie cel ustawy, wzięto pod uwagę również fakt, że naruszenie dotyczyło nie pojedynczego przypadku, ale aż 19 zgłoszeń SENT.

Skargę na ww. decyzję w przepisanym terminie wniósł skarżący, zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 7a, art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 136 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a.") poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów oraz nierozstrzygnięcie powstałych wątpliwości na korzyść skarżącego, w szczególności mając na uwadze fakt, że:

- nie sposób stwierdzić z jakiej przyczyny aktualne dane lokalizacyjne nie były na bieżąco przekazywane (o ile taka sytuacja miała faktycznie miejsce) i czy skarżący miał na taki stan rzeczy jakikolwiek wpływ;

- wymierzona kara pozostaje w rażącej dysproporcji do wagi naruszenia, a nade wszystko do winy skarżącego;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:

a) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i wynikającej z niego zasady proporcjonalności, która nakazuje użycia jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu;

b) art. 22 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT poprzez uznanie, że

w realiach niniejszej sprawy ważny interes przewoźnika i interes publiczny nie przemawiają za całkowitym odstąpieniem od nałożenia kary, podczas gdy zgodnie

z najnowszym orzecznictwem w interesie publicznym nie leży, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną, w szczególności, gdy nie sposób wykazać, aby dopuścił się on jakichkolwiek uchybień formalnych, jak również w sytuacji gdy stwierdzone nieprawidłowości nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa;

c) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. polegające na niezebraniu i nierozpatrzeniu przez organ całego materiału dowodowego, a tym samym niewyjaśnienie w pełni stanu faktycznego sprawy, jak i na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów;

d) art. 22 ust. 2a ustawy SENT w zw. z art. 2 i art. 273 dyrektywy

nr 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej oraz art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 325 Traktatu

o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej i wyrażonej w tym przepisie zasady neutralności, poprzez nałożenie na stronę wysokiej i nieproporcjonalnej kary w związku

z niedopełnieniem bliżej nieokreślonego wzmagania formalnego w sytuacji, gdy

w związku z przewozem towaru nie istniało jakiekolwiek ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnej, a błąd formalny (o ile miał faktycznie miejsce) był niezależny od wiedzy i winy skarżącego, zatem sankcja w wysokości 10 000 zł jest nieadekwatna i nieproporcjonalna do wagi ewentualnego naruszenia, za które odpowiedzialności nie ponosi przewoźnik;

e) art. 2a O.p. w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, polegające na nierozstrzygnięciu przez organ powstałych w toku postępowania wątpliwości na korzyść skarżącego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organy I instancji.

W uzasadnieniu skargi powołano się na uzasadnienie projektu ustawy SENT

i konieczność stosowania art. 273 ww. dyrektywy 2006/112/WE. Szeroko przytaczając orzecznictwo TSUE wskazano na konieczność stosowania zasady pierwszeństwa prawa Unii, którego zasada proporcjonalności wymaga, aby kara była adekwatna do wagi naruszenia, co oznacza, że pod uwagę należy brać indywidualne okoliczności każdej sprawy. Wyjaśniono, że przy stosowaniu przepisów SENT dotyczących nakładania kar w ogóle nie są uwzględniane okoliczności faktyczne w jakich doszło do naruszenia. Wystarczy stwierdzenie, że dane geolokalizacyjne nie były przekazywane, aby przewoźnik podlegał karze. W ocenie skarżącego nie można jednak przyjąć, że każda sytuacja, niezależnie od przyczyny, wywołuje tożsame naruszenie, a tym samym kara wymaga takiego samego stopnia surowości. Co istotne, kara jest nakładana za niedopełnienie obowiązku, a nie za działanie oszukańcze; przewoźnik ma obowiązek zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych, który realizuje poprzez wyposażenie pojazdu w lokalizator oraz przestrzeganie przez nich obowiązków

w trakcie przewozu - co w przedmiotowej sprawie miało miejsce. Z tego względu nie każde naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy SENT przez przewoźnika ma tę samą wagę

i nie każde stanowi przeszkodzę dla realizacji skutecznego monitoringu przewozu

i obrotu towarami. Tym samym nałożenie kary w tej samej wysokości, bez uwzględnienia okoliczności sprawy, narusza zasadę proporcjonalności. Ostatecznie skarżący wniósł o odstąpienie od uregulowań ustaw SENT w części w jakiej nie przewidują dyrektyw wymiaru kary i zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 189d.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."). W myśl tego przepisu, Sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie

art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania

w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, a skarżący poparł ten wniosek w piśmie z dnia 23 lutego 2024 r. (k. 33 akt sądowych).

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja DIAS z 22 grudnia 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję decyzję organy I instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o SENT, polegające na niewywiązaniu się, jako przewoźnika, z obowiązku przekazywania w trakcie całej trasy przewozu towaru aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem przewozu towarów [...]. W sprawie tej istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy zasadnie została nałożona na skarżącego kara pieniężna w wysokości 10.000 zł z uwagi na niewywiązanie się z obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem oraz czy organy administracji prawidłowo rozważyły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Materialnoprawną postawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy

o SENT w jej brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania,

tj. 2 czerwca 2023 r.

Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy SENT przewoźnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów rozumiany - stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy SENT - jako przemieszczanie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej,

z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku.

Okolicznością bezsporną pozostaje, że skarżący jest przewoźnikiem i z tego tytułu ciąży na nim wynikający z przepisów ustawy SENT, w tym określony w art. 10a obowiązek zapewnienia w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem (ust. 1), jak również wyposażenia środka transportu, o którym mowa

w ust. 1, w lokalizator (ust. 2), za wyjątkiem okoliczności, że dane geolokalizacyjne są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ust. 3), który nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.

W sytuacji niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł, stosownie do art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Z treści powyższego przepisu wynika więc wprost, iż kara w wysokości 10.000 zł nakładana jest przez organ obligatoryjnie ("nakłada się", a nie "można nałożyć"), co też organy obu instancji podkreśliły w swych decyzjach i takie stanowisko organów w pełni znajduje akceptację Sądu.

Natomiast ust. 3 art. 22 ustawy SENT stanowi, że przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Zgodnie z tym ostatnim przepisem organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1) nie stanowi pomocy publicznej albo

2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

W rozpoznawanej sprawie w zgłoszeniu o nr referencyjnym [...] skarżący wskazał, że podczas przewozu będzie korzystał z lokalizatora GPS o nr [...], który jednak nie przekazywał do systemu danych geolokalizacyjnych na całej trasie przewozu towaru. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że baza danych systemu SENT GEO nie zawiera danych geolokalizacyjnych dotyczących ww. lokalizatora przypisanego do przedmiotowego zgłoszenia. Stwierdzono również, że w okresie ważności zgłoszenia nie odnotowano awarii systemu SENT GEO uniemożliwiających przekazywanie danych geolokalizacyjnych. W ocenie Sądu prawidłowość dokonanych ustaleń organów nie budzi wątpliwości i zasadniczo nie została w żaden sposób zakwestionowana przez stronę skarżącą.

Wyjaśnić pozostaje, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się zasadnie, że przewoźnik ma nie tylko wyposażyć środek transportu

w lokalizator bądź urządzenie zewnętrzne pozwalające na przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem do rejestru SENT, ale również zapewnić skuteczność przekazu tych danych (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 570/22 i powołane tam orzecznictwo - dostępny w Centralnej Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). W rzeczonej sprawie skarżący do środka transportu przypisał zewnętrzny system lokalizacji GPS ([...]), który jednak nie przekazywał wymaganych danych na całej trasie przewozu. Jak wskazano już wyżej, w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. W myśl jednak art. 22 ust. 2b ustawy SENT odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru. Z sytuacją taką nie mamy jednak do czynienia w niniejszym postępowaniu, co wprost wynika z informacji przekazanej Naczelnikowi UCS w piśmie z 20 lipca 2022 r. przez Centrum Informatyki Resortu Finansów (k. 124 akt administracyjnych).

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, nałożone na przewoźnika obowiązki nie zostały wykonane, w związku z czym istniały podstawy do nałożenia na skarżącego sankcji określonych w art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Podkreślić należy, że przepisy ustawy SENT przewidują odpowiedzialność obiektywną za stwierdzone naruszenie, niezależnie od zamiaru, umyślności czy winy obowiązanego podmiotu. Stwierdzenie naruszenia jest więc wystarczające do nałożenia kary, o ile organ wykluczy możliwość zastosowania instytucji odstąpienia. W związku z tym co do zasady nie ma podstaw do badania czy naruszenie przepisów tej ustawy nastąpiło

z winy przewoźnika, a jedynie może to ewentualnie mieć znaczenie w kontekście odstąpienia od nałożenia kary (por. wyrok WSA w Białymstoku z 20 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 142/23, CBOSA). Zarówno judykatura, jak i doktryna, stoją na stanowisku, że "ustawodawca nie wyposażył organu w możliwość miarkowania kar ani ich zmiany w zależności od uznania administracyjnego. Mechanizm ich stosowania ma charakter taryfowy. Sztywne ustalenie stawki kary pieniężnej sprowadza jej wymiar do przeprowadzenia operacji arytmetycznych, polegających na mnożeniu wielkości określających rozmiar naruszenia prawa przez stawki wynikające z przepisów prawa. W takich sytuacjach nie powstaje problem adekwatności wymierzanej kary do charakteru naruszenia prawa na etapie stosowania prawa, ponieważ wielkość stawki wynika wprost z normy sankcjonującej" (D. Fleszer, Kary pieniężne na podstawie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, PUG 2022, nr 9, s. 14-15). Jednocześnie jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1541/23, ustawa SENT przewiduje kary w różnej wysokości za przewidziane w niej naruszenia, co wskazuje na fakt, że ustawodawca uwzględnił zasadę proporcjonalności przewidując kary za naruszenia przepisów SENT. Organy administracyjne i sądy nie są natomiast uprawnione do wypowiadania się w zakresie proporcjonalności, bowiem musiałyby wkraczać w materię ustawową i w obszar stanowienia prawa, a nie jego stosowania, do którego są powołane (wyrok dostępny w CBOSA). Z tego powodu należy uznać za chybiony zarzut skargi dotyczący naruszenia zasady proporcjonalności.

Jak podano wyżej, okoliczność winy przewoźnika może mieć ewentualnie znaczenie dopiero przy odstąpieniu od nałożenia kary. Odstąpienie od nałożenia kary jest możliwe, jeśli zostaną spełnione przesłanki określone w art. 22 ust. 3 ustawy SENT. W myśl tego przepisu w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Odstąpienie od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT jest zatem możliwe w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym. Przesłanka interesu publicznego jako klauzula generalna o dużym stopniu niedookreśloności, nie może być jednak interpretowana w sposób dowolny, a organ administracji czy sąd stosujący prawo mają obowiązek odszukania optymalnych treści wyrażających istotę tej klauzuli (por. wyrok NSA z 14 października 2021 r., sygn. akt

II GSK 885/21, CBOSA). Sąd w składzie rozpoznającym skargę w pełni podziela stanowisko prezentowane przez organy w tej sprawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny, że "posłużenie się przez ustawodawcę nieostrymi pojęciami: "ważny interes przewoźnika" i interes publiczny oznacza brak określonego katalogu przesłanek i wymaga wypełnienia ich w konkretnej sprawie przez odwołanie się do całokształtu konkretnych okoliczności i faktów. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje, jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Z kolei, przy ocenie interesu publicznego istotne jest, uwzględnienie, że nie leży w interesie publicznym działanie organów polegające na nakładaniu kar pieniężnych na podmioty, które działają zgodnie z prawem, a dokonały jedynie nieistotnych (z punktu widzenia również podatkowego) omyłek czy błędów

w zgłoszeniu SENT. (...) Właściwe odczytanie klauzuli interesu publicznego jako przewidzianej w art. 22 ust. 3 ustawy SENT przesłanki odstąpienia od nałożenia kary powinno nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu) to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary". Ponadto, w interesie publicznym jest, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa i ponosili ich konsekwencje, ale nie w taki sposób, że konsekwencje te prowadziłyby do sięgania po pomoc publiczną. Oznacza to, że przy ocenie tej przesłanki należy brać również pod uwagę, czy nałożona kara pieniężna nie spowoduje konieczności zakończenia prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej bądź udzielenia stronie pomocy publicznej" (zob. wyrok NSA z 12 lipca 2023 r., sygn. akt II GSK 1300/22 i powołane tam orzecznictwo, CBOSA). Podkreślenia wymaga także, że interes publiczny w rozumieniu przepisów ustawy SENT polega również na tym, że podmioty objęte tą regulacją wykonują przewóz zgodnie z przepisami prawa, a w przypadku ich naruszenia ponoszą karę. Takie rozumienie interesu publicznego nie może być modyfikowane subiektywnymi ocenami lub okolicznościami występującymi po stronie przewoźnika. Każdy przewoźnik to podmiot profesjonalny, wykonujący przewóz odpłatnie. Zatem odstępstwo od wymaganych prawem warunków przewozu może mieć tylko wyjątkowy charakter.

Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie poczyniono ustalenia pozwalające ocenić, czy zaistniały przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary

z uwzględnieniem szczególnych okoliczności przedmiotowej sprawy, organy oceniły i wyważyły w wydanych decyzjach interes indywidualny i interes publiczny. Zgodzić się należy z argumentacją DIAS, że stwierdzonego naruszenia nie można traktować jedynie jako drobnego, formalnego uchybienia o nieistotnym znaczeniu, ponieważ aktualne dane geolokalizacyjne nie były przekazywane przez całą drogę na terytorium Polski. Obowiązek nie został więc zrealizowany choćby częściowo, na którejkolwiek części trasy przejazdu. Brak wykonania ww. obowiązku zakłócił działanie systemu monitorowania, utrudniając realizację celów istnienia tego systemu, tj. ochronę legalnego obrotu towarami wrażliwymi, a także zapobieganie istnieniu "szarej strefy" czy też uszczupleniu należności podatkowych. Wystarczające jest zatem stwierdzenie, że dane uchybienie stanowi istotne utrudnienie w zapobieganiu uszczupleniom zaległości podatkowych, nawet jeśli w danym przypadku nie doszło do takiego uszczuplenia.

Pozostaje wyjaśnić, że zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy SENT w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W związku z tym postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej określonej w ustawie SENT winno być przeprowadzone zgodnie z przepisami tej ustawy, a w zakresie nieuregulowanym odpowiednie zastosowanie winny znaleźć przepisy O.p. Wobec tego niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów procesowych k.p.a. powołanych

w skardze. Ponadto w ocenie tutejszego Sądu należy uznać, że ustalenia poczynione w sprawie znajdują swoje uzasadnienie i podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, jakie miały odpowiednie zastosowanie w tej sprawie, tj. przede wszystkim art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 czy też art. 191 O.p. Materiał dowodowy sprawy jest zupełny i został wyczerpująco rozpatrzony, prowadząc do prawidłowych ustaleń faktycznych.

Skarżącemu ostatecznie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy SENT w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zawarte odesłanie do przepisów O.p. stosuje się do kar pieniężnych tylko w zakresie nieuregulowanym i tylko odpowiednio. Wobec niezamieszczenia ustawowego odesłania w przepisach ogólnych ustawy SENT do uregulowań k.p.a. stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy SENT jest nieuzasadnione. Wynika to również wprost z art. 189a § 2 k.p.a., który stanowi, że

w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się. To przepisy ustawy SENT wprost regulują: przesłanki wymiaru kary pieniężnej, możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, terminy przedawnienia nakładania kary pieniężnej i terminy przedawnienia obowiązku zapłaty nałożonej kary pieniężnej, wobec czego prawidłowo na wyżej powołanych przepisać organy administracyjne oparły swe rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie.

Mając na uwadze wszystkie powyżej określone okoliczności prawne i faktyczne kontrolowanej sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.