Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 847/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi H. D. prowadzącego działalność pod nazwą K. w S. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 15 września 2023 r. nr 2001-IOD.4823.48.2023 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 15 września 2023 r., nr 2001-IOD.4823.48.2023, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku (dalej: "NPUCS") z 19 czerwca 2023 r., nr 318000- COC3.48.414.2022.EC, w przedmiocie nałożenia na H. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą K. w S. K. (dalej: "Skarżący", "Przewoźnik") kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za niewywiązanie się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 1857 ze zm., dalej: "ustawa SENT") za niezapewnienie przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.

Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że 13 grudnia 2022 r. funkcjonariusze Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdu o nr rejestracyjnych [...], którym przewożone były odpady — opakowania z tworzyw sztucznych (kod odpadu 150102) w ilości 12.900 kg. Jako dowód zgłoszenia towaru do systemu kierowca okazał numer referencyjny [...]. Zgodnie z przedstawionym wypisem z licencji przewoźnikiem wykonującym transport była firma: K. Przewoźnik przy rejestracji zgłoszenia wskazał, że podczas przewozu będzie używać urządzenia Z21-CG14KC-5 do przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu. Podczas kontroli stwierdzono brak przekazywania do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych o aktualnym położeniu środka transportu na całej trasie przejazdu od miejsca przekroczenia granicy do miejsca kontroli w miejscowości Budzisko. Stwierdzone nieprawidłowości opisuje sporządzony przez funkcjonariuszy Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku protokół z kontroli nr MKR202200212608/SENT z 13 grudnia 2022 r.

NPUCS postanowieniem z 21 marca 2023 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenia warunków przewozu towarów za zgłoszeniem do rejestru monitorowania przewozów [...] oraz dopuścił jako dowód w sprawie protokół z kontroli z 13 grudnia 2022 r. wraz z załącznikami.

Organ I instancji decyzją z 19 czerwca 2023 r. nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za opisane na wstępie naruszenie.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie.

Decyzją z 15 września 2023 r. DIAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

DIAS wskazał, że w celu wyjaśnienia okoliczności przewozu pismem z 21 marca 2023 r. organ I instancji zwrócił się do Przewoźnika o wyjaśnienie, co było powodem nieprzesyłania do systemu SENT danych geolokalizacyjnych środka transportu podczas realizacji przewozu towarów. W odpowiedzi na powyższe Skarżący w piśmie z 30 marca 2023 r. podał, że dokonał odpowiedniego zgłoszenia przewozu i nie miał świadomości, że dane geolikalizacyjne nie były przekazywane. Poinformował również, że w trakcie kontroli przewoźnik podejmował próby kontaktu z infolinią e-TOLL i z opiekunem GPS, jednak bezskutecznie. Po powrocie kierowcy z trasy 14 grudnia 2022 r. złożył reklamację w systemie e-TOOL. Na potwierdzenie przedłożył wydruk zgłoszenia nr ZGL4318688 zarejestrowanego w systemie e-TOLL i poinformował, że do 30 marca 2023 r. nie otrzymał odpowiedzi.

Skarżący zwrócił się o poczynienie przez organ ustaleń w zakresie działania geolokalizatora wskazanego w zgłoszeniu [...], w szczególności, czy 13 grudnia 2022 r. odnotowano wadliwe działania systemu GEO SENT, przez które mogło dojść do zakłócenia transmisji danych i braku bieżącego lokalizowania przez system urządzeń geolokalizacyjnych oraz czy 13 grudnia 2022 r. nastąpiło odrzucenie przez system GEO SENT komunikatów przesyłanych przez geolokalizator wskazany w zgłoszeniu. Centrum Informatyki Resortu Finansów pismem z 12 kwietnia 2023 r. poinformowało, że nie stwierdzono danych geolokalizacyjnych przekazywanych przez urządzenie ZSL nr Z21-CG14KC-5 za okres jego przypisania do zgłoszenia [...]. Ponadto wskazało, że w okresie ważności zgłoszenia [...] nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL/OBU. Odnośnie przedmiotowego zgłoszenia SENT, nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD zgłoszeń incydentów dotyczących problemów w działaniu systemu SENT GEO.

Organ odwoławczy wskazał, że do NPUCS wpłynęła również informacja od operatora urządzenia GPS, z której wynika, że klient zakupił urządzenie OBU GBox+, umożliwiające korzystanie z systemu e-Toll. Operator wyjaśnił również, że ww. urządzenie nie daje możliwości przesyłania danych do systemu SENT, co wynika z zawartej z klientem umowy. Operator wskazał link, w którym znajduje się Regulamin świadczenia Usługi OBU GBox+, który klient zaakceptował w chwili zakupu urządzenia.

NPUCS 21 marca 2023 r. wezwał Skarżącego do przekazania zindywidualizowanych okoliczności wskazujących na istnienie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego mogących stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary z tytułu niestawienia się do kontroli oraz poinformował o możliwości odstąpienia od nałożenia kary.

W oparciu o rejestr monitorowania przewozów organ ustalił, że w okresie 1 stycznia 2018 r. do 13 grudnia 2022 r. system wyszukał 16 przejazdów realizowanych przez Przewoźnika. Po dodaniu kryterium kontrolnego system wskazał, że w stosunku do 5 zgłoszeń została zarejestrowana kontrola. Na podstawie ewidencji systemu celno-skarbowego Karta2 organ ustalił, że wobec strony prowadzone są lub były postępowania w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych o nr 418000-COPC.48.193.2022, 458000-COC-3.48.136.2022 oraz 318000-COC3.48.414.2022.EC, będące przedmiotem niniejszego postępowania.

DIAS podkreślił, że Przewoźnik nie przedstawił jakiejkolwiek dokumentacji lub okoliczności wskazujących na wystąpienie sytuacji nadzwyczajnych uniemożliwiających uiszczenie kary, czy też charakteryzujących sytuacje finansową prowadzonej firmy. Ponadto nie wykazał, w jaki sposób zapłata kary administracyjnej wpłynie na prowadzoną działalność i możliwość jej dalszego funkcjonowania. Wyjaśnił, że organ I instancji, pomimo nie przedstawienia dokumentów w tym zakresie przez stronę, samodzielnie badał przesłanki przemawiające za odstąpieniem od nałożenia kary. Sytuację majątkową Przewoźnika ustalił na podstawie informacji pozyskanych od Naczelnika Urzędu Skarbowego w Drezdenku (organu właściwego dla siedziby strony). Na podstawie informacji uzyskanych od tego organu ustalono, że Przewoźnik: 1) posiada zaległości w podatku od towarów i usług za okres 10-11/2022 r. oraz 02/2023 r. w łącznej wysokości 65.096,13 zł oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-4R) za okres 12/2022 r. w wysokości 30 zł, 2) posiada zaległość wobec Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z tytułu kary pieniężnej nałożonej przez Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu w łącznej kwocie 21.683 zł; 3) prowadzone jest postępowanie egzekucyjne w administracji wobec zaległości w podatku od towarów i usług za 02/2023 r. Nadmieniono, że w stosunku do zaległości w podatku od towarów i usług za okres 10-11/2022 r. oraz do zaległości, gdzie wierzycielem jest Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie, nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, a to ze względu na ogłoszenie. postępowania restrukturyzacyjnego. Ponadto ustalono, że strona występowała z wnioskiem o udzielenie ulg w spłacie zaległości podatkowych m.in. z tytułu zaległości za 10/2022 r. oraz kary pieniężnej nałożonej przez Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu, przy czym w związku z ogłoszeniem postępowania restrukturyzacyjnego wycofała przedmiotowe wnioski. Z kolei z raportu z aplikacji e-ORUS (przychody działalności gospodarczej wg PIT28 (bez najmu), PIT-36, PIT36L) ustalono, że strona wykazała za: 1) 2019 r. dochód w wysokości 145.797,39 zł; 2) 2020 r. dochód w wysokości 277.843,62 zł; 3) 2021 r. dochód w wysokości 646.673,39 zł.

W ocenie DIAS powyższe dane nie wskazują na złą sytuację finansową Przewoźnika. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania żadnych danych dotyczących jego obecnej sytuacji finansowej i informacji o ciążących na nim zobowiązaniach. W ocenie organu brak jest przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przez pryzmat zagrożenia funkcjonowania prowadzonej działalności lub znacznego pogorszenia sytuacji finansowej Skarżącego.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, przytaczając stosowne przepisy ustawy SENT, tj. art. 3 ust. 1 i ust. 11, art. 4 ust. 1 i ust. 2, art. 7 ust. 1, art. 10a ust. 1, 2 i 3, art. 10c ust. 1 i ust. 3 pkt 1, art. 22 ust. 2a, art. 22 ust. 3, art. 26 ust. 1 i ust. 3, a także § 1 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. 2022 poz. 898, dalej: "rozporządzenie MF"). DIAS zaznaczył, że organ I instancji w przedmiotowej sprawie nie znalazł przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Wskazał, że stwierdzone nieprawidłowości dotyczące nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych za pośrednictwem geolokalizatora Z21-CG14KC-5 podczas realizacji przewozu towarów za zgłoszeniem do rejestru monitorowania przewozu [...] dały podstawę NPUCS do nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Organ II instancji w pełni podzielił stanowisko NPUCS w zakresie braku przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary, zarówno ze względu na interes strony (przewoźnika) jak i ze względu na interes publiczny.

DIAS zaznaczył, że samo zainstalowanie w pojeździe urządzenia, z którego przekazywane są dane geolokalizacyjne środka transportu, nie oznacza automatycznie, że przedsiębiorca wywiązał się z obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych na całej trasie przewozu. W sprawie nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO wynikało - jak to stwierdził operator urządzenia - z winy przewoźnika, gdyż zakupione urządzenie nie dawało możliwości przekazywania danych do systemu SENT, a jedynie umożliwiało korzystanie z systemu e-TOLL. DIAS podkreślił także, że nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych o aktualnym położeniu środka transportu jest istotnym naruszeniem z punktu widzenia Skarbu Państwa, a także, że nie jest to pierwsze naruszenie Przewoźnika. Naruszenie nie miało charakteru formalnego czy technicznego. Nie można stawiać go na równi z nieuzupełnieniem pola w zgłoszeniu. Brak przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych na trasie przejazdu przez terytorium Polski jest ciężkim naruszeniem zasad monitorowania, które uniemożliwia wykonanie kontroli przewozu.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 22 ust. 2 a ustawy SENT oraz art. 10a ust. 1 i 2 ustawy SENT, poprzez nałożenie na przewoźnika przez organ kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł w sytuacji, gdy przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności za naruszenie;

b) art. 10a ust. 1 i 2 w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT, poprzez nałożenie kary za nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych środka transportu, pomimo, że kontrola odbywała się w pasie granicznym (miejscowość: B.), a zatem dane te nie były przekazywane przez znikomą ilość czasu;

c) art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez ich nie zastosowanie i nie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, pomimo że przemawiał za tym interes publiczny, którego prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2023 poz. 2383, dalej: " o.p."), art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p., w szczególności zasady proporcjonalności, mającej wymiar konstytucyjny oraz celu i funkcji ustawy. W sprawie nie istniało chociażby najmniejsze hipotetyczne zagrożenie uszczuplenia należności publicznoprawnych, a zatem na przewoźnika nie powinna zostać nałożona kara;

2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.:

a) art. 187 i art. 191 o.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie;

b) art. 120 i art. 122 o.p., poprzez całkowity brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, o czym świadczy fakt usunięcia dodatkowych danych;

c) art. 2a o.p., poprzez rozstrzyganie wszelkich wątpliwości, jakie w niniejszej sprawie zaistniały nie na korzyść podatnika, ale na korzyść organu;

d) art. 121 o.p., poprzez przeprowadzenia przedmiotowego postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Państwa.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Przedmiotem oceny legalności w niniejszej sprawie jest decyzja DIAS, którą utrzymano w mocy decyzję NPUCS, nakładającą na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Kara ta została nałożona za niewywiązywanie się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, tj. niezapewnienie przez przewoźnika w trakcie trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że realizowany przez Skarżącego przewóz podlegał rygorom ustawy SENT, gdyż towar stanowiły odpady w rozumieniu ustawy o odpadach, tj. opakowania z tworzyw sztucznych (kod odpadu 150102) w ilości 12.900 kg (vide § 1 pkt 7 rozporządzenia MF w brzmieniu z daty transportu). Przewóz został zgłoszony do rejestru zgłoszeń SENT i uzyskał numer referencyjny. Nadawcą był podmiot z Francji, Skarżący był przewoźnikiem, zaś odbiorcą był podmiot z Litwy. W zgłoszeniu podano urządzenie o nr Z21-CG14KC-5, deklarując tym samym jego użytkowanie.

Nie jest przedmiotem sporu także okoliczność, że przewoźnik nie dopełnił obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podczas kontroli przeprowadzonej 13 grudnia 2022 r. przez funkcjonariuszy Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku stwierdzono brak przekazywania do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych o aktualnym położeniu środka transportu na całej trasie przejazdu od miejsca przekroczenia granicy do miejsca kontroli w miejscowości Budzisko. Powyższe skutkowało wszczęciem postępowania administracyjnego. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest to, że w jego toku organ na podstawie informacji od operatora urządzenia GPS (k. 87-91 akt admin.) ustalił, że Skarżący zakupił w I. sp. z o.o. urządzenie OBU GBox+, umożliwiające korzystanie z systemu e-TOLL. Operator w wiadomości e-mail z 15 maja 2023 r. wyjaśnił jednak, że urządzenie to nie daje możliwości przesyłania danych do systemu SENT, co wynika z zawartej z klientem umowy. W tym zakresie udostępnił Regulamin świadczenia Usługi OBU GBox+ i podkreślił, że klient zaakceptował go w chwili zakupu urządzenia. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że na dopuszczenie się naruszenia obowiązku z art. 10a ust. 1 ustawy SENT zaważył fakt zakupu urządzenia, które nie miało wbudowanej funkcji przesyłania danych geolokalizacyjnych do systemu SENT.

Powyższe oznacza, że od momentu wjazdu na terytorium Polski do kontroli w Budzisku nie można było śledzić przebiegu pojazdu w systemie SENT, gdyż dane geolokalizacyjne środka transportu do systemu nie były w ogóle przekazywane. W tym czasie nie było zatem nadzoru geolokalizacyjnego nad transportem przewożonych odpadów. Należy również założyć, że gdyby nie kontrola służb celno-skarbowych, dane te nie byłyby przekazywane aż do przekroczenia granicy z Litwą.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że Skarżący dopuścił się naruszenia obowiązku wskazanego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT. W myśl zaś art. 22 ust. 2a tej ustawy, w przypadku gdy przewoźnik nie wywiąże się z obowiązku o którym mowa w art. 10a ust. 1, nakłada się na niego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Przepis ust. 2b wprawdzie stwierdza, że odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru, niemniej jednak ta okoliczność została jednoznacznie wykluczona przez organ I instancji poprzez pozyskanie informacji z Centrum Informatyki Resortu Finansów. Zaznaczyć trzeba, że kary pieniężne nakładane na przewoźnika na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT mają charakter bezwzględny, tj. organ, w sytuacji wystąpienia materialnoprawnych przesłanek jej nałożenia, zobowiązany jest nałożyć administracyjną karę pieniężną z powodu wyżej opisanego deliktu administracyjnego w wysokości 10.000 zł.

Skarżący podnosi, że nie miał świadomości, że dane te nie są przekazywane. W trakcie kontroli podejmował nawet próby kontaktu z infolinią e-TOLL oraz z opiekunem GPS, niestety bezskutecznie. Odnosząc się zaś do informacji uzyskanych przez organ od operatora urządzenia GPS wskazuje, że organ oparł swoje ustalenia tylko i wyłącznie na linku do regulaminu świadczenia usługi OBU GBox+ i nie ma podstaw do tego, aby twierdzić, że rzeczywiście regulamin ten zaakceptował. W ocenie Sądu powyższa argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że Skarżący jest profesjonalnym przewoźnikiem, który prowadzi działalność od kilkunastu lat, tj. od 25 października 2010 r. Od tak doświadczonego w branży spedycyjnej przedsiębiorcy należy oczekiwać, że będzie znał stosowne regulacje prawne oraz przywiązywał wagę do swoich obowiązków, a także że będzie świadomy odpowiedzialności administracyjnej za ich niewypełnianie. Obowiązek przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu oraz obowiązek wyposażenia środka transportu w lokalizator (art. 10a ustawy SENT) obowiązuje od 18 kwietnia 2017 r. Z kolei mający zastosowanie w sprawie przepis § 1 pkt 7 rozporządzenia MF wszedł w życie 26 kwietnia 2022 r., a więc w chwili przewozu obowiązywał od 8 miesięcy. Był to wystarczający czas, aby Skarżący zapoznał się z zaostrzonymi wymaganiami związanymi z systemem monitorowania drogowego przewozu odpadów, tym bardziej, że – jak wskazał organ – szczegółowe informacje w tym zakresie są powszechnie dostępne na stronach internetowych służb celno-skarbowych. Jednym z tych wymogów jest, aby w razie korzystania z zewnętrznego systemu lokalizacji (ZSL lub OBU) wyposażyć pojazd w urządzenie, które będzie miało funkcję przekazywania danych geolokalizacyjnych do systemu SENT.

Sąd pragnie zaznaczyć, że to wyłącznie na Przewoźniku spoczywał ciężar zakupu odpowiedniego urządzenia oraz odpowiedzialność za jego brak. Skarżący powinien szczegółowo zapoznać się z jego funkcjami, a w razie wątpliwości pozyskać informacje od producenta, w celu upewnienia się, że planowane do zakupu urządzenie OBU GBox+ będzie posiadało możliwość przekazywania danych o aktualnym położeniu środka transportu. Tym bardziej, że – jak wynika z pisma operatora systemu GPS - regulamin świadczenia usługi (z którym Skarżący powinien się zapoznać) stwierdza, że ww. urządzenie takiej możliwości nie posiada. W ocenie Sądu powyższe zaniedbanie Skarżącego skutkujące naruszeniem obowiązku z art. 10a ust. 1 ustawy SENT obciąża jego samego. Nic nie wskazuje bowiem na to, aby Przewoźnik został wprowadzony w błąd przez sprzedawcę/producenta lub przykładowo został mu doręczony inny model urządzenia niż zamówiony.

Sąd miał również na względzie, że opisywane naruszenie nie jest pierwszym, którego dopuścił się Skarżący. Dotychczas prowadzone były już postępowania w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych o nr 418000-COPC.48.193.2022 oraz 458000-COC-3.48.136.2022. Ponadto w systemie SENT odnotowano 16 przejazdów realizowanych przez Skarżącego, a do 5 zgłoszeń została zarejestrowana kontrola. Zdaniem Sądu poprzednie kontrole oraz postępowania naruszeniowe tym bardziej powinny uwrażliwić Skarżącego na konieczność przestrzegania omawianych obowiązków. W tym świetle powtarzające się nieprawidłowości mogą świadczyć o niedbałości i nienależytej staranności w prowadzeniu swoich interesów. Należy przy tym pamiętać, że przedmiotem transportu były odpady, a więc towar objęty szczególnymi restrykcjami administracyjnymi.

Celem ustawy SENT jest zapewnienie skutecznego systemu śledzenia określonych towarów na każdym etapie ich przemieszczania, wychwycenie i wyeliminowanie wszelkich nieprawidłowości, spowodowanych nielegalnym obrotem tymi towarami, w tym odpadami. Sąd podziela stanowisko organu, że naruszenie, którego dopuścił się Skarżący nie miało charakteru jedynie technicznego. Brak danych globalizacyjnych nie pozwolił bowiem na monitorowanie trasy przewozu, jego czasu, ewentualnych postojów oraz tego, czy nie wystąpiły częściowe rozładunki lub doładunki towarów.

Skoro przepis art. 10a ust. 1 ustawy SENT nakłada na przewoźnika obowiązek przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych pojazdu wykonującego przewóz, to dane te muszą być przekazywane w czasie rzeczywistym i bez przerw, czyli w każdej chwili wykonywania przewozu. Obowiązkiem przewoźnika jest więc ciągłe monitorowanie urządzenia celem ustalenia, czy dane geolokalizacyjne pojazdu są przekazywane do systemu SENT (por. wyrok WSA w Poznaniu z 21 maja 2024 r., III SA/Po 113/24 – wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne są w bazie orzeczeń CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak słusznie wyjaśnił organ I instancji, gdyby Skarżący sprawdził działanie urządzenia po rozpoczęciu przewozu na terytorium Polskim (taka możliwość istnieje poprzez stronę internetową https:/puesc.gov.pl), mógłby odpowiednio zareagować, np. poprzez skontaktowanie się z organem w celu wyjaśnienia nieprzekazywania lokalizacji lub w razie możliwości skorzystać z dedykowanej aplikacji na urządzenie mobilne.

Nie zasługiwały na uwzględnienie sformułowane na s. 5-6 skargi zarzuty w zakresie odstąpienia od nałożenia kary. W ocenie Sądu organ bez naruszenia prawa ustalił i ocenił, że przesłanki do odstąpienia (ważny interes strony, interes publiczny) nie wystąpiły.

Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Zgodnie z art. 26 ust. 3 cyt. ustawy organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Na gruncie art. 22 ust. 3 ustawy SENT organowi administracji publicznej pozostawiono "luz decyzyjny", a więc możliwość wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa, a etap postępowania prowadzonego na podstawie wymienionego przepisu prawa służy sprawdzeniu, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Istotne jest także, że przesłanki stosowania przywołanego przepisu prawa określone zostały przy wykorzystaniu zwrotów oraz pojęć niedookreślonych i nieostrych, to jest "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego" (vide wyrok NSA z 16 stycznia 2024 r., II GSK 659/23). Zdaniem Sądu, skoro organ uwzględnił wszystkie okoliczności mające znaczenie w sprawie i nie dostrzegł takich, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary, to Sąd nie miał podstaw do stwierdzenia przekroczenia granic uznania administracyjnego przez oderwanie się od ustalonych faktów i przyjęcie ich oceny wbrew zasadom porządku prawnego. W niniejszej sprawie nie można przypisać organom zlekceważenia konkretnych okoliczności sprawy, czy też naruszenia przepisów postępowania. Organ rozważył bowiem sporne zagadnienie zarówno pod kątem interesu publicznego, jak i ważnego interesu przewoźnika, odnosząc się do wszystkich ustalonych okoliczności.

Wyjaśnić należy, że posłużenie się przez ustawodawcę nieostrymi pojęciami: "ważny interes przewoźnika" i "interes publiczny" oznacza brak określonego katalogu przesłanek i wymaga wypełnienia ich w konkretnej sprawie przez odwołanie się do całokształtu konkretnych okoliczności i faktów. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje, jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika.

Z kolei, przy ocenie interesu publicznego istotne jest uwzględnienie, że nie leży w interesie publicznym działanie organów polegające na nakładaniu kar pieniężnych na podmioty, które działają zgodnie z prawem, a dokonały jedynie nieistotnych (z punktu widzenia również podatkowego) omyłek czy błędów w zgłoszeniu SENT. Nadanie właściwej treści pojęciu "interesu publicznego" użytego w art. 22 ust. 3 ustawy SENT jako przesłanki uzasadniającej odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej powinno nastąpić z uwzględnieniem szczególnego znaczenia zasady proporcjonalności. Nie budzi obecnie w doktrynie i orzecznictwie wątpliwości, że zasada proporcjonalności wywodzona z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, mimo że adresowana do ustawodawcy, powinna być traktowana również jako zasada stosowania prawa. Bezsprzecznie zasada ta musi być odnoszona również – a nawet w szczególności – do wymierzania sankcji administracyjnych jako jednej z najbardziej dotkliwych form ingerencji organu administracji publicznej w sferę uprawnień i obowiązków podmiotu administrowanego w procesie stosowania prawa. Właściwe odczytanie klauzuli interesu publicznego jako przewidzianej w art. 22 ust. 3 ustawy SENT przesłanki odstąpienia od nałożenia kary nastąpiło w niniejszej sprawie właśnie z uwzględnieniem zasady proporcjonalności.

Wbrew zarzutom skargi, w niniejszej sprawie rozważono wszystkie okoliczności sprawy, nie dostrzegając ani tych nadzwyczajnych związanych z ważnym interesem spółki, ani tych dotyczących interesu publicznego. Poczynione ustalenia faktyczne nie świadczą bynajmniej o "dramatycznej" o sytuacji finansowej Przewoźnika, co jest podnoszone w skardze. Skarżący wprawdzie posiada zaległości w podatku VAT w łącznej wysokości 65.096,13 zł, podatku PIT w wysokości 30 zł oraz zaległość wobec Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z tytułu kary pieniężnej nałożonej przez Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu w łącznej kwocie 21.683 zł. Niemniej jednak z akt wynika, że aktualnie trwa postępowanie restrukturyzacyjne przedsiębiorstwa, wskutek czego Skarżący wycofał wniosek o udzielenie ulg w spłacie zaległości podatkowych oraz kary pieniężnej. Ponadto organ na podstawie danych z systemu informatycznego ustalił, że w 2019 r. Przewoźnik wykazał dochód w wysokości 145.797,39 zł, w 2020 r. - 277.843,62 zł, a w 2021 r. - 646.673,39 zł. Sąd pragnie zaznaczyć, że rozumie skutki pandemii COVID-19 oraz wybuch wojny na Ukrainie dla branży spedycyjno-logistycznej, niemniej jednak okoliczności te dotyczą wszystkich przedsiębiorców zajmujących się przewozem towarów, a sytuacja Skarżącego, choć trudna, to jednak nie stanowi na tym tle żadnego wyjątku.

Nieuzasadnione jest podnoszenie przez Skarżącego, że jednorazowy problem z monitorowaniem drogowego przewozu towarów nie mógł mieć negatywnego wpływu na legalność obrotu lub interes publiczny. Należy pamiętać, że kary przewidziane w ustawie SENT nie mają charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny. Sąd zwraca uwagę, że celem ustawy SENT jest zapewnienie skutecznej kontroli przewozu towarów określonych tą ustawą oraz określenie zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tych towarów. Odstępowanie od ukarania motywowane m.in. niewielką liczbą nieprawidłowości u danego podmiotu prowadzi do rozmywania odpowiedzialności na gruncie ustawy, co przy skali krajowej tych przewozów podważałoby osiągnięcie celu tej regulacji. Stanowisko powyższe nie czyni przepisów o odstąpieniu od ukarania z uwagi na interes publiczny regulacją "martwą". Nie wyklucza bowiem odstąpienia w sytuacji, gdy zaniechanie powstaje w szczególności na skutek okoliczności niezależnych od podmiotu odpowiedzialnego bądź na skutek uchybień, za które ukaranie nie będzie przydatne do osiągnięcia skutku regulacji ustawy SENT (gdy zachwiana byłaby proporcja między efektem wymierzonej sankcji pieniężnej a jej dolegliwością). Jak wskazał NSA w sprawie II GSK 885/21, jeśli nałożenie kary pieniężnej nie jest niezbędne dla ochrony interesu publicznego, należy od kary odstąpić. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej, w której nie można zaliczyć do uchybień nieistotnych nieprzekazywania do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych o aktualnym położeniu środka transportu. Okoliczności sprawy nie wskazują więc, aby wystąpiła sytuacja uzasadniająca zastosowanie art. 21 ust. 3 ustawy SENT z uwagi na interes publiczny. Zaakceptowanie argumentacji Skarżącego powodowałoby negatywne skutki dla prawidłowego monitorowania przewozu towarów. Z całą pewnością nie motywowałoby to przewoźników do rzetelnego dokonywania zgłoszeń. Również z tych powodów nie jest przekonujący argument, że Skarżący swoim zachowaniem "nie wyrządził żadnej szkody finansowej". Brak uszczuplenia należności publicznoprawnych nie determinuje odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdyż nie przesądza to o spełnieniu przesłanki interesu publicznego (por. wyrok NSA z 30 października 2023 r., II GSK 2257/22).

Reasumując stwierdzić trzeba, że organy obydwu instancji w sposób prawidłowy przeprowadziły proces wydania decyzji, w tym także w jej części uznaniowej, obejmującej ocenę wystąpienia przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Uwzględniły wszystkie przepisy mające zastosowanie w sprawie, zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, pojęcia nieostre zinterpretowały prawidłowo, nie pominęły istotnych elementów stanu faktycznego oraz wybrały rozwiązanie przewidziane przepisem prawa materialnego, należycie je uzasadniając. Sąd nie dopatrzył się podnoszonych w skardze naruszeń przepisów postępowania, w tym zasady pogłębiania zaufania do organów oraz rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść podatnika. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły bowiem wątpliwości co do treści przepisów i nie było to przedmiotem sporu. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób zarzucić organom naruszenia art. 187, 191, 120, 122, 2a oraz 121 o.p.

Z uwagi na powyższe Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.