Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 592/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2025-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.17 ust.5 pkt 1 lit.b, art.24 ust.2
journal: Dz.U. 2024 poz 323
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art.119 pkt 2, art.120, art.151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta (dalej: organ I instancji) decyzją z dnia [...] maja 2024 r., nr [...], przyznał A.C. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przyznane na J.P., w kwocie 2988,00 zł miesięcznie na okres od [...] marca 2024 r. do bezterminowo oraz odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od [...] października 2023 r. do [...] lutego 2024 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2024 r. uchylono od [...] marca 2024 r. decyzję nr [...] z dnia [...] września 2023 r. dotyczącą ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na J.P.. Uchylenie to nastąpiło zgodnie z wolą przedstawioną przez profesjonalnego pełnomocnika strony, gdzie wprost zostało wyartykułowane, że "w przypadku wydania decyzji przyznającej w/w świadczenie pielęgnacyjne z dniem jej wydania wnoszę o uchylenie decyzji dotyczącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego." Świadczenie pielęgnacyjne przyznano od [...] marca 2024 r. a zatem od tej daty uchylono specjalny zasiłek opiekuńczy. Od decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2024 r . nie wniesiono odwołania i nie zakwestionowano zakresu uchylenia decyzji. Decyzja zatem stała się prawomocna. Dopiero na etapie odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2024 r. profesjonalny pełnomocnik strony zakwestionował okres przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, który to był skorelowany z okresem obowiązywania specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Organ I instancji podał, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429) w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

W myśl obwieszczenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 13 listopada 2023r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2024 (M.P. z 2023 r., poz. 1224) wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2024 wynosi 2988,00 zł. Ponadto organ I instancji na mocy obowiązujących przepisów będzie opłacał składkę na ubezpieczenie społeczne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w okresie uzasadniającym jej opłacanie w obowiązującej wysokości oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w okresie uzasadniającym jej opłacanie w obowiązującej wysokości.

Jak wskazał organ I instancji, w myśl art. 17 ust. 5 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Ponieważ do [...] lutego 2024 r. A.C. pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy na matkę, świadczenie pielęgnacyjne należało przyznać od następnego miesiąca.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła w przepisanym do tego terminie A.C. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata. Decyzję organu I instancji zaskarżono w części dotyczącej okresu nie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] października 2023 r. do dnia [...] lutego 2024 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na pominięciu celów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.) i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalenie i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2016 r. poz. 162 ze zm.) stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego,

2) niezastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych i przez to nieuwzględnienie, iż w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń, jak wynika z treści art. 27 ust. 5.

Wskazując na powyższe zarzuty odwołująca się wniosła o uwzględnienie odwołania i o uchylenie w części decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku, tj. od dnia [...] października 2023 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO), decyzją z dnia [...] września 2024 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając decyzję SKO wskazało, że zgodnie z art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323, dalej: u.ś.r., w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r.), w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

SKO podkreśliło, że stosownie do art. 24 ust. 1 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c. W myśl art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jak stanowi art. 24 ust. 4 u.ś.r., prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustała się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

Z akt rozpoznawanej sprawy - jak wskazało SKO - wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...] września 2023 r. przyznano A.C. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad J.P. w kwocie 620,00 zł miesięcznie na okres od [...] listopada 2023 r. do [...] października 2024 r. Jednocześnie, do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca załączyła oświadczenie, w którym wskazała, że na podstawie art. 27 ust. 5 u.ś.r. z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z przysługującego jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Decyzją z dnia [...] marca 2024 r. organ I instancji uchylił od dnia [...] marca 2024 r. decyzję nr [...] z dnia [...] września 2023 r. dotyczącą ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na J.P.. SKO wyjaśniło, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest jednoczesne wyłączenie z obrotu decyzji ustalającej dla wnioskodawcy prawo do otrzymywania świadczenia konkurencyjnego. W sytuacji, gdy strona miała więc ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, warunkiem skutecznego ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne było dokonanie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r. oraz rezygnacja z przysługującego jej i pobieranego zasiłku - poprzez wyraźne zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia - i w konsekwencji wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o jego przyznaniu.

SKO zaznaczyło, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie złożone w imieniu A.C. przez jej pełnomocnika o rezygnacji skarżącej z przysługującego jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z dniem przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto, w piśmie z dnia [...] października 2023 r. pełnomocnik skarżącej zawarł następujący wniosek "w przypadku wydania decyzji przyznającej w/w świadczenie pielęgnacyjne z dniem jej wydania wnoszę o uchylenie decyzji dotyczącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego". W konsekwencji, decyzją z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] organ I instancji uchylił od dnia [...] marca 2024 r. decyzję nr [...] z dnia [...] września 2023 r. dotyczącą ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na J.P.. Z kolei decyzją z dnia [...] maja 2024 r. nr [...], organ I instancji ustalił skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] marca 2024 r. do bezterminowo. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie kwestionowała decyzji uchylającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Stała się ona ostateczna i prawomocna. Wskazana decyzja nie stanowi zatem przedmiotu postępowania odwoławczego, które zmierza jedynie do rozpatrzenia odwołania skarżącej od decyzji odmawiającej ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od [...] października 2023 r. do [...] lutego 2024 r.

Podsumowując SKO wskazało, że przyznając skarżącej świadczenie pielęgnacyjne od daty wcześniej niż data wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ustalającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego doszłoby do równoczesnego ustalenia prawa obu świadczeń na ten sam okres. SKO dodało także, że przepisy u.ś.r. nie przewidują możliwości "rozliczania" już pobranego zasiłku i przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego i wysokością pobranego zasiłku. Wprawdzie w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażano pogląd o możliwości kompensowania świadczeń i wypłaty wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy zbiegającymi się uprawnieniami, jednakże stanowisko takie obecnie należy uznać za odosobnione.

Decyzja powyższa stała się przedmiotem skargi A.C. (dalej: skarżąca) złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego, - naruszenie prawa materialnego tj. art. 27 ust. 5 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłki opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce, bowiem wnioskodawca wskazała, iż w przypadku przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego, rezygnuje ona z pobieranego zasiłku.

Stawiając powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącej prawa dc świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] października 2023 r., ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w ustawie zmienianej w art. 43 (a więc u.ś.r.) w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem prawidłowo, wobec złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 23 października 2023 r., materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy u.ś.r., w brzemieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku.

Skarżąca, jak już wyżej wskazano, wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożyła w dniu 23 października 2023 r. (do wniosku tego dołączyła oświadczenie, iż na podstawie art. 27 ust. 5 u.ś.r. z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, rezygnuje z przysługującego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego).

Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Treść tego przepisu uzasadnia przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] października 2023 r. Wskazać jednak należy, że zgodnie z treścią art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Skarżącej przysługiwał specjalny zasiłek opiekuńczy (przyznany decyzją z dnia [...] września 2023 r., nr [...]). Okoliczność ta, w świetle treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., stanowiła zatem przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Należy w tym miejscy wskazać, że przeszkoda ta ustąpiła dopiero w dniu 23 października 2023 r., kiedy to skarżąca złożyła oświadczenie o rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego i została wydana - w dniu [...] marca 2024 r. - przez organ I instancji decyzja nr [...], uchylająca od dnia [...] marca 2024 r. ww. decyzję ustalającą prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane stronie dopiero, gdy z obrotu prawnego zostanie wyeliminowana wcześniejsza decyzja, przyznająca tej osobie specjalny zasiłek opiekuńczy lub zasiłek dla opiekuna (zob. wyroki NSA z: 3.02.2023 r., I OSK 630/22, 9.02.2023 r., I OSK 656/22, 22.02.2023 r., I OSK 703/22, 4.04.2023 r., I OSK 805/22, 9.05.2023 r., I OSK 1024/22, 9.05.2023 r., I OSK 1054/22, 12.05. 2023 r., I OSK 1017/22, 24.05.2023 r., I OSK 1206/22, 24.05.2023 r., I OSK 1207/22, 21.07.2023 r., I OSK 1580/22, 4.08.2023 r., I OSK 1636/22, 14.09. 2023 r., I OSK 1714/22, 11.10.2023 r., I OSK 1865/22, 20.12. 2023 r., I OSK 2349/22, wyrok WSA we Wrocławiu z 30.01.2024 r., IV SA/Wr 339/23 – publ. orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej: CBOSA). W motywach powyższych orzeczeń trafnie podnoszono, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Stosownie natomiast do treści art. 27 ust. 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Przepis ten umożliwia uprawnionemu dokonanie wyboru przysługującego mu świadczenia. Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. oznacza, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i innego konkurencyjnego świadczenia, uprawnionemu może przysługiwać wyłącznie tylko jedno z tych świadczeń, co wyklucza możność równoczesnego przyznania obu świadczeń za ten sam okres. W tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych strona może bowiem otrzymać tylko jedno ze świadczeń, przy czym chodzi tu o przyznanie samego świadczenia, a nie jedynie o fakt jego pobierania. W sytuacji bowiem, gdy strona ma przyznane decyzją administracyjną prawo do określonego świadczenia, brak jest podstaw prawnych, aby zakazać stronie prawa do jego pobrania. Tym samym, gdyby strona miała przyznane jednocześnie dwa świadczenia - nie byłoby podstaw prawnych, aby nie mogła ich pobierać. By zapobiec takim sytuacjom, czyli kumulacji świadczeń - organy wydają decyzje o przyznaniu jednego świadczenia na dany okres. Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest zatem brak posiadania przez wnioskodawcę uprawnienia do otrzymywania świadczenia konkurencyjnego. Innymi słowy, aby świadczenie pielęgnacyjne mogła uzyskać osoba, która ma już przyznany np. zasiłek dla opiekuna, osoba ta musi albo wstrzymać się z nowym wnioskiem do momentu wygaśnięcia decyzji (terminowej) przyznającej jej prawo do tego zasiłku, albo wystąpić o uchylenie tego rodzaju decyzji. W świetle przytoczonych przepisów nie jest możliwe najpierw przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a dopiero po jego otrzymaniu zrezygnowanie z dotychczas pobieranego zasiłku dla opiekuna. W sytuacji, gdy strona ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest więc rezygnacja z przysługującego świadczenia i to poprzez wyraźne, a nie tylko hipotetyczne (warunkowe), zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia w postaci zasiłku dla opiekuna, prowadzące do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej to świadczenie.

W myśl art. 24 ust. 2 u.ś.r, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zauważyć jednak należy, że zasady wyrażonej w art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie można traktować jako bezwzględnego nakazu. Przepis art. 24 u.ś.r. stanowi bowiem normę procesową, pełniącą funkcję służebną względem norm materialnoprawnych i nie może prowadzić do modyfikacji lub pominięcia tych norm. W praktyce oznacza to, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia (zob. Małysa-Sulińska Katarzyna (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, opubl. LEX 2015 oraz R. Babińska-Górecka (w:) R. Babińska-Górecka, M. Lewandowicz-Machnikowska, Świadczenia rodzinne/ Komentarz, Wrocław 2010, s. 296 oraz literatura i orzecznictwo tam przywołane).

Przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia. W sytuacji więc, gdy - w momencie wydawania decyzji - jeden z warunków przysługiwania prawa do danego świadczenia rodzinnego nastąpi po miesiącu złożenia wniosku w tej sprawie, to organ administracji jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany uwzględnić daną okoliczność. Oczywistym jest bowiem, że określone świadczenie rodzinne może być stronie przyznane tylko wówczas, gdy wszystkie warunki będą spełnione. Skoro zaś - jak wyżej wskazano - nie jest możliwe kumulatywne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, a warunkiem przyznania nowego świadczenia jest (bezwarunkowa) rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, to okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu obowiązywania dotychczasowego uprawnienia, którego nie można pobierać równolegle ze świadczeniem pielęgnacyjnym.

W orzecznictwie wskazuje się także, że decyzja wydana wskutek dokonania przez stronę wyboru, opisanego w art. 27 ust. 5 u.ś.r., może posiadać moc wsteczną, co w konsekwencji umożliwi przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (art. 24 ust. 2 u.ś.r.). Inna byłaby jednak sytuacja, gdyby organ I instancji wydał decyzję o uchyleniu specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego ze skutkiem na określony dzień, zaś adresat tej decyzji nie odwołałby się od niej. Wówczas data ustania uprawnienia wskazana w decyzji byłaby wiążącą datą dla określenia początkowej daty ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 9.05.2024 r., I OSK 1435/23, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją. Skoro zatem organ I instancji decyzją z dnia [...] marca 2024 r., nr [...], uchylił od dnia [...] marca 2024 r. decyzję nr [...] z dnia [...] września 2023 r. dotyczącą ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na J.P. i skarżąca nie kwestionowała tej decyzji, to uznać należało, że organ I instancji prawidłowo, decyzją z dnia [...] maja 2024 r., nr [...], ustalił skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] marca 2024 r. do bezterminowo, odmawiając przy tym przyznania świadczenia za okres od [...] października 2023 r. do [...] lutego 2024 r.

Zdaniem Sądu prawidłowe jest także stanowisko SKO, iż przepisy u.ś.r. nie przewidują możliwości "rozliczania" już pobranego zasiłku i przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego i wysokością pobranego zasiłku.

Z przedstawionych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.