Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 91/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej oraz odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

M. J. (skarżący) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (organ odwoławczy, Dyrektor OR ARiMR) z dnia [...] luty 2024 r. nr [...], którą utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej oraz w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rok 2021.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika następujący stan sprawy.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] 2021 r. przyznał na rzecz M. J. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 tj. jednolitą płatność obszarową (płatność JPO), płatność za zazielenienie (płatność PZZ), płatność dodatkową (płatność RDST), płatność do powierzchni upraw strączkowych na ziarno (płatność ST). Płatności dotyczyły działki ewidencyjnej nr [...] (obręb [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...]) o obszarze 8,41 ha.

W dniu [...] 2023 r. Kierownik BP ARiMR wznowił z urzędu postępowanie administracyjne dot. ww. płatności. Jednocześnie wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia materiału dowodowego oraz złożenia wyjaśnień w zakresie przedłożenia dokumentacji potwierdzającej prowadzenie działalności rolniczej na własną rzecz, ryzyko, i rachunek. W odpowiedzi M. J. wskazał, że w sierpniu 2019 r. wydzierżawił od T. B. S. działkę o powierzchni 16,53 ha, z czego do uprawy nadaje się 8,41 ha. W roku 2021 przedmiotowa działka została obsiana grochem. Zasiewów i upraw dokonał w ramach pomocy sąsiedzkiej P. T. Wnioskodawca zobowiązał się dostarczyć oświadczenie w tym zakresie wykonawcy usług. Ponad to dodał, że posiada sprzęt rolniczy, ale nie ma obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych, nie prowadzi też ewidencji zakupów i sprzedaży.

Orgando akt sprawy postanowieniem z dnia [...] 2023 r. włączył kopię wniosków o przyznanie płatności na rok 2021 wraz ze zgromadzonym w trakcie postępowania materiałem dowodowym podmiotów: E. G. B. sp. z o. o., F. B. G. sp. z o. o., T. L. F. sp. z o. o., A. G. sp. z o. o., A. P. sp. z o. o., E. G. M. 1 sp. z o. o., P. R. J. sp. z o. o.,T. L. O. sp. z o. o., T. L. S. sp. z o. o., E. G. W. 6 sp. z o. o., E. G. W. 2 sp. z o. o., E. G. W. 3 sp. z o. o., E. G. W. 1 sp. z o. o., E. G. W. 5 sp. z o. o., T. L. F. sp. z o. o., A. P. sp. z o. o., A. sp. z o. o., R. F. G. sp. z o. o., R. G. sp. z o. o., T. L. T. sp. z o. o., A. P. sp. z o. o., R. P. sp. z o. o., F. P. sp. z o. o., A. B. sp. z o. o., I. I. sp. z o. o., A. S. oraz W. K.

W toku postępowania organ ustalił istnienie ścisłych powiązań pomiędzy M. J., a szeregiem osób fizycznych tj. I. O., K. S., A. S. Ł. P., M. J. (1), M. P., W. K., sprawujących w pozornie działających podmiotach funkcje zarządcze. Organ uznał, że M. J. jest beneficjentem rzeczywistym (tj. pośrednim udziałowcem) w szeregu spółek kapitałowych (w których funkcje zarządcze pełnią wymienione osoby fizyczne) ubiegających się w ARiMR o płatności obszarowe (w tym o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). Organ I instancji ustalił, iż zidentyfikowane wyżej podmioty oraz E. G. M. 2 sp. z o. o., F. U. sp. z o. o., G. sp. z o. o., G. G. sp. z o. o., G. R. A. sp. z o. o., P. R. sp. z o. o., R. D. sp. z o. o., T. L. T. sp. z o. o. poza osobą M. J., łączą te same osoby występujące w organach zarządczych oraz współzależność funkcjonalnoekonomiczna. Podmioty te nie są one zdolne do samodzielnego funkcjonowania, nie posiadają zaplecza technicznego i magazynowego, niezbędne prace agrotechniczne są zlecane powiązanym podmiotom. Ustalono, że spółka dominująca względem części ww. spółek tj. [...] S.A. (jedyny akcjonariusz M. J.), pośredniczyła w finansowaniu inwestycji polegającej zakupie gruntów rolnych. Środki finansowe przeznaczone na ten cel pochodziły z kredytu, który I S.A. udzielił spółce [...] S.A., a osoba decyzyjną w zakresie rozdziału środków finansowych był M. J..

W ocenie organu szeregu spółek kapitałowych oraz rozdzielenia części gruntów osobom fizycznym jest wynikiem sztucznego multiplikowania spółek, na które nabywane są grunty rolne, co pozwala na ominięcie uwarunkowań ustawy o ustroju rolnym, w szczególności zakazu pozyskiwania z zasobów powierzchni przekraczających 300 ha na gospodarstwo, które następnie zaczęły wnioskować o dopłaty z funduszy UE przy całkowitym braku samodzielności funkcjonalnej. Ponadto w mechanizmie pozyskiwania zwiększonych dopłat występują również osoby fizyczne, które pełnią w ww. spółkach funkcje zarządcze oraz indywidualnie ubiegają się o przyznanie płatności do gruntów rolnych. W ocenie organu M. J. wraz z osobami pełniącymi w powołanych spółkach funkcje zarządcze mieli na celu obejście przepisów ograniczających wielkość wsparcia dla pojedynczego producenta nie tylko w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ale również w ramach płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatność ONW), płatności ekologicznej PROW 2014-2020 (płatność RE), oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 (płatność RSK).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] 2023 r. wydał wobec M. J. decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej z dnia [...] 2021 r. oraz w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021. Organ uznał, że powyższe działania wyczerpały przesłanki obiektywne i subiektywne obligujące organ do zastosowania art. 60 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1306/2013 dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm., dalej: Rozporządzeniem nr 1306/2013)

W postępowaniu odwoławczym Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy orzeczenia organu I instancji w ramach postaw prawnych wyszczególnił m.in. art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz art. 3 ust. 3 Ustawy z dnia 15 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022 r. , poz. 1775), art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy potwierdził prawidłowość działania organu I instancji w zakresie wznowienia postępowania.Wskazał, że nowe dowody, nieznane organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej zostały pozyskane w dniach [...].01.2022 r., [...].04.2022 r., [...].06.2022 r. oraz w dniu [...].06.2022 r. Była to sukcesywnie wpływająca dokumentacja finansowo-księgowa oraz wyjaśnienia składane przez zarządy podmiotów tj.: E. G. B. sp. z o. o., F. B. G. sp. z o. o., T. L. F. sp. z o. o., A. G. sp. z o. o., A. P. sp. z o. o., E. G. M. 1 sp. z o. o, P. R. J. sp. z o. o., T. L. O. sp. z o. o., T. L. S. sp. z o. o., E. G. W. 6 sp. z o. o., E. G. W. 2 sp. z o. o., E. G. W. 3 sp. z o. o., E. G. W. 1 sp. z o. o., E. G. W. 5 sp. z o. o., T. L. F. sp. z o. o., A. P. sp. z o. o., A. sp. z o. o., R. F. G. sp. z o. o., R. G. sp. z o. o., T. L. T. sp. z o. o., A. P. sp. z o. o., R. P. sp. z o. o., F. P. sp. z o. o., A. B. sp. z o. o.

Z pozyskanych dowodów wynika, że grunty zgłoszone we wniosku z dnia [...] 2021 r. przez M. J., jako indywidualne gospodarstwo, to część większej całości stanowiącej jedno gospodarstwo rolne zarządzane przez M. J. oraz szereg powiązanych z nim osób fizycznych piastujących zamiennie funkcje zarządcze w ww. spółkach. Okoliczności te mają wpływ na wysokość pomocy finansowej jaka została przyznana indywidualnemu gospodarstwu M. J. za rok 2021.

W zakresie odmowy przyznania płatności. Organ opisał mechanizm działania powiązanych podmiotów w celu zmaksymalizowanie wysokości otrzymanych płatności oraz uzyskania płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana z powodu przekroczenia limitów powierzchniowych i kwotowych obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa.

Gospodarstwa należące formalnie do podmiotów prawa handlowego: T. L. T. sp. z o. o., F. P. Sp. z o.o., E. G. B. sp. z o. o., P. R. P. S. sp. z o. o., F. B. G. sp. z o. o., T. L. F. sp. z o. o., A. G. sp. z o. o., A. P. sp. z o. o., E. G. M. 1 sp. z o. o., P. R. J. sp. z o. o., T. L. O. sp. z o. o., T. L. S. sp. z o. o., E. G. W. 6 sp. z o. o., E. G. W. 2 sp. z o. o., E. G. W. 3 sp. z o. o., E. G. W. 1 sp. z o. o., E. G. W. 4 sp. z o. o., E. G. W. 5 sp. z o. o., T. L. F. sp. z o. o., A. P. sp. z o. o., A. sp. z o. o., R. F. G. sp. z o. o., R. G. sp. z o. o., A. P. sp. z o. o, F. P. sp. z o. o., A. B. sp. z o. o., I. I. sp. z o. o., E. G. M. 2 sp. z o. o., F. U. sp. z o. o., G. sp. z o. o., G. G. sp. z o. o., G. R. A. sp. z o. o, P. R. sp. z o. o., R. D. sp. z o. o., T. L. T. sp. z o. o., oraz do osób fizycznych, tj. A. S., K. S., Ł. P. (do 2020), M. P. i W. K., M. J., są podmiotami sztucznie wykreowanymi w celu uzyskania płatności dystrybuowanych przez ARiMR w wysokości wyższej niż możliwa do uzyskania w ramach pojedynczego gospodarstwa.

Podmiotem nadrzędnym wobec zdecydowanej większości ww. spółek jest podmiot [...] S. A. Spółka została zarejestrowana w dniu [...] 2016 r. a jedynym jej akcjonariuszem od momentu założenia spółki jest M. J.. W 2021 r. zarząd [...] S.A. reprezentowany był przez trzech członków zarządu tj. M. W., K. S. oraz M. J. (1). Natomiast od [...] 2022 r. (data wpisu w KRS) prezesem zarządu przedmiotowej spółki jest jej jedyny akcjonariusz tj. M. J..

W tabeli na k. 27-30 zaskarżonej decyzji, organ przedstawił powiązania osobowe i kapitałowe pomiędzy poszczególnymi podmiotami. Z analizy zestawień wynika w ocenie organu, że M. J., jako jedyny akcjonariusz [...] SA, pośrednio posiada dominujący wpływ na działalność wskazanych spółek kapitałowych, ponieważ wszystkie udziały w tych spółkach (wyjątek: A. G. sp. z o. o., w którym udział [...] SA wynosi 50%) przypadają [...] SA. Tym samym M. J., jako pośredni udziałowiec wskazanych spółek z o. o. ma (pośrednio) pełną kontrolę nad ich działalnością. Nadto w zarządach spółek zasiadają, w różnych konfiguracjach (w maksymalnie 3-osobowych składach), te same osoby, tj. O. I., K. S., Ł. P., M. J. (1), A. S., M. P., W. K.. Wszystkie spółki aplikują o dopłaty z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jak również o płatności w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, tj. płatności ONW, płatności RSK i płatności RE (przy czym F. U. sp. z o. o., R. D. sp. z o. o. nie wnioskowały o płatności w 2021 r.). M. J., K. S., M. P., A. S. oraz W. K. również indywidualnie ubiegali się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W ocenie organu wskazane podmioty pozostają względem siebie w ścisłej zależności na płaszczyźnie funkcjonalnej, ekonomicznej oraz zarządzane są przez tę samą wąską grupę osób.

M. J. indywidualnie ubiegał się o płatności obszarowe od roku 2008. W ramach poszczególnych kampanii deklarował następujące areały działek rolnych: 2008 r. - 145,40 ha, 2009 r. - 145,40 ha, 2010 r. - 143,50 ha, 2011 r. - brak wniosku, 2012 r. - 41,61 ha, 2013 r. - brak wniosku, 2014 r. - 18,00 ha, 2015 r. - 27,64ha, 2016 r. - 9,64ha, 2017 r. - 9,64 ha, 2018 r. - 9,60 ha, 2019 r. - 9,63 ha, 2020 r. - 8,40 ha, 2021 r. - 8,41 ha. Od roku 2008 nie powiększał, a zmniejszał areał działek rolnych w ramach indywidualnie prowadzonego gospodarstwa rolnego. Tyko do roku 2010 areał zgłaszany indywidualnie przez niego przekraczał pułap 100 ha. Natomiast od roku 2016 ww. deklaruje do płatności powierzchnię nieprzekraczającą 10 ha. Okoliczność zmniejszania areału deklarowanego przez M. J. wiąże się w ocenie organu odwoławczego z "powoływaniem do życia" szeregu spółek kapitałowych, w których jest beneficjentem rzeczywistym. Organ w tabelach na k. 26 i 27 zaskarżonej decyzji, wskazał obszary zgłoszone przez podmioty powiązane w ramach czterech form pomocy finansowej: płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (JPO, RDST, PZ2, MR, ST), płatności ONW, RSK oraz płatności RE.

Zdaniem organu ww. podmiotom, w tym gruntów zgłoszonych przez M. J., nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym jak i ekonomicznym. W skład organów zarządczych kilkudziesięciu ww. spółek wchodzi łącznie tylko 7 osób. Dominujący wpływ ma zawsze M. J. posiadający pośrednio - przez [...] S.A. - wszystkie głosy (poza nielicznymi wyjątkami). Spółki są powiązane fundamentalnie na płaszczyźnie właścicielskiej poprzez osobę M. J. oraz na płaszczyźnie zarządczej przez osoby: O. I., K. S., Ł. P., M. J. (1), A. S., M. P., W. K.. Organ zwrócił uwagę na dokumentację, którą organy zarządcze spółek PRP S. sp. z o. o. oraz E. G. B. sp. z o. o. złożyły z związku z ubieganiem się o pomoc z tytułu wystąpienia szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2021 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. W oświadczeniu zarządu ww spółek (A. S. i K. S. oraz M. J. (1) i I. O.) wskazali wprost, iż podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pozostaje w relacji powiązania z innymi podmiotami (dokładnie 31 szt.), które określono w załączniku nr 1 do tego oświadczenia.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że niemal wszystkie wskazane podmioty nie posiadają własnej infrastruktury technicznej (maszyn i urządzeń rolniczych), jak również nie posiadają podstawowych elementów infrastruktury niezbędnej do prowadzenia działalności rolniczej (magazyny). W tym zakresie prace agrotechniczne na działkach deklarowanych przez zmultiplikowane podmioty są formalnie zlecane do podmiotów, które tę infrastrukturę posiadają. Na podstawie zawieranych umów, dwustronnych przez osoby zasiadające w zarządach wskazywanychspółek,kluczowym i przeważającym wykonawcą usług rolnych na gruntach deklarowanych do płatności (dokumentacja w aktach spraw spółek powiązanych) są zawsze tożsame podmioty tzn. spółka I. I. sp. z o. o., U. R. R. K. (w sporadycznych lub pojedynczych przypadkach: G. R. S. B., G. R. D. W., P. K.).

Spółka I. I. sp. z o. o. oraz U. R. R. K. zobowiązali się do wykonywania usług agrotechnicznych w postaci talerzowania gruntu, siewu roślin oraz zbiorów wykonywanych kombajnem zbożowym. Proces zlecania odbywał się zawsze w ten sam sposób bez względu na skład zarządów poszczególnych spółek.

Dalej organ wskazał, że M. J., jako rolnik indywidualny, nie udokumentował faktu prowadzenia indywidualnej działalności rolniczej na własną rzecz, ryzyko i rachunek. W dniu [...] 2023 r. przedłożył do akt sprawy pismo z dnia [...] 2023 r., w którym stwierdził m.in., iż w 2021 r. cała deklarowana działka obsiana została grochem, a zasiewów uprawy dokonywał w ramach pomocy sąsiedzkiej P. T. Strona zobowiązała się do przedłożenia oświadczenia rolnika dokonującego zasiewów, jak również do przedłożenia zestawienia sprzętu rolniczego, który (według własnego twierdzenia) posiada. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji M. J. nie złożył dokumentacji potwierdzającej tezy wskazane w piśmie z dnia [...] 2023 r.

W toku postępowania M. J. nie wykazał m. in. skąd pozyskał materiał do siewu, co zrobił z zebranym plonem i kto tych zbiorów dokonał. Z dołączonego certyfikatu nr [...] wynika, żez zebranego grochu z łubinem było 17 ton (ilość wymagająca przetransportowania przez ewentualnego kupującego bądź też magazynowania w celu wykorzystania na cele własne). Dodatkowo brak jest udokumentowania potwierdzenia zapłaty czynszu dzierżawnego na rzecz T.B.S. sp. z o. o. do czego M. J. zobowiązany był na podstawie § 3 umowy z dnia [...] 2019 r. Ponadto, pomimo zapewnienia, nie dołączył oświadczenia P. T., który miał na rzecz M. J. świadczyć usługi rolnicze (brak w tym zakresie jakichkolwiek wyjaśnień, brak rozliczeń). Dotyczy to również wykazu sprzętu rolniczego będącego w posiadaniu M. J., który nie został przekazany.

Dalej organ wskazał, że koncepcja prowadzenia działalności rolniczej przez spółki M. J. oraz jego samego jako rolnika indywidualnego opiera się wyłącznie na produkcji roślinnej. Ww. spółki oraz osoby fizyczne w 2021 r. prowadziły uprawę: roślin strączkowych (łubin biały oraz wąskolistny na nasiona, groch siewny, bobik), prosa, żyta, owsa oraz trwałych użytków zielonych (jak również traw na gruntach ornych). Wobec tego strategia wskazanych podmiotów polega na uprawie tylko kilku gatunków roślin, ponieważ nie wymaga to użycia szerokiego wachlarza sprzętu agrotechnicznego, jak również wynika to z posiadanego przez osoby kierujące spółkami know-how w zakresie zasad uprawy, a także z posiadanych kanałów dystrybucji płodów rolnych oraz dostępu do środków produkcji. Ponadto wskazany rodzaj kierunków prowadzenia działalności rolniczej cechujeponoszenie relatywnie niskich kosztów związanych z uprawą tych roślin.

Dalej organ zwrócił uwagę na umowę kredytową nr [...] zawartą między [...] S.A., a I S.A, na mocy której [...] S.A. uzyskała kredyt przeznaczony na inwestycje związane z gruntami rolnymi. Kredyt został przeznaczony na inwestycje polegające na udzieleniu pożyczki spółkom: P. R. P. S. sp. z o. o., A. P. sp. z o.o., F. B. G. sp. z o. o., P. R. J. sp. z o. o., R. F. G. sp. z o. o., T. L. O. sp. z o. o., T. L. T. sp. z o. o., T. L. T. sp. z o. o., T. L. F. sp. z o. o., T. L. F. sp. z o.o., T. L. S. sp. z o. o., A. P. sp. z o. o., F. P. sp. z o. o., A. sp. z o. o., G. E. W. 6 sp. z o. o. oraz A. G. sp. z o. o. Zabezpieczaniem spłaty kredytu jest hipoteka nieruchomości będących własnością tych spółek oraz dodatkowo spółek powiązanych: R. G. sp. z o.o., G. R. A. Z. sp. z o. o., a nawet własnością K. P. (siostry M. J.). Ww. hipoteka umowna łączna na sumę 37 878 000,00 zł widnieje w księgach wieczystych (dział IV), np. nr [...] (właściciel T. L. T. sp. z o.o.), [...] (właściciel T. L. S. sp. z o. o.), [...] (właściciel T. L. F. sp. z o.o.) i innych. Tym samym ww. spółki są solidarnie wespół obciążone ww. hipoteką celem zabezpieczenia kredytu udzielonego [...] S.A. Kredyt posiada także inne zabezpieczenia min. poręczenie cywilne akcjonariusza tj. M. J., poręczenia cywilne wybranych podmiotów zależnych od spółki zawierającej umowę kredytową - w tym wypadku spółki [...] S.A. Kredyt został udzielony w celu ograniczenia całościowego ryzyka finansowania i zapewnienia zdolności do spłaty kredytów zaciągniętych przez powyższe spółki, a których termin spłaty przypadał na 2022 r. Według organu, okoliczność ta potwierdza współzależność ekonomiczno-biznesową omawianych podmiotów.

Organ przeprowadził również analizy siedzib podmiotów oraz osób fizycznych składających wnioski o płatności na 2021 r., a powiązanych beneficjentem rzeczywistym zdecydowanej większości spółek - M. J. oraz adresów do korespondencji, jakie osoby reprezentujące przedmiotowe spółki podały rejestrując się w ARiMR jako producenci rolni. W formie tabeli organ zestawił adresy siedzib spółek i osób powiązanych w różniej zależności z M. J., jak również adresy do korespondencji (k. 37-39 decyzji). Częstokroć te same adresy podane jako siedziby spółek, jak i adresy do korespondencji przewijają się we wszystkich podmiotach prawa handlowego oraz wśród osób fizycznych, które zgłosiły do płatności na 2021 r. O ile zabieg taki jest prawnie dozwolony, to jednak w okolicznościach sprawy musi budzić wątpliwości. Spółki i osoby fizyczne zarejestrowane w ewidencji producentów ARiMR wskazywały w 2021 r. miejsce swojej siedziby pod kilkoma powtarzającymi się adresami. W przypadku M. J. w trakcie zgłoszenia siedziby podmiotu wskazano adres ul. [...]. Adres nie jest wykorzystywany przez ww. podmioty wnioskujące o płatności, ale według Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej adres ten jest korespondencyjnym przedsiębiorcy o nazwie G. C. M. J., który jako stałe miejsce wykonywania działalności wskazane ma: ul. [...] (miejsce siedziby G. sp. z o. o. wspólnik M. J.), a dodatkowe miejsce wykonywania działalności: ul. [...] będący jednocześnie adresem siedzib podmiotów: A. P. sp. z o. o., R. P. sp. z o. o, oraz adres korespondencyjnym podmiotu A. B. sp. z o. o. Pod tym adresem siedzibę ma również np. S. U. W. "[...]", gdzie prezesem jest A. J., a w radzie nadzorczej zasiadają M. J. (2) oraz W. K.. Spółki i osoby fizyczne zarejestrowane w ewidencji producentów ARiMR wskazywały w 2021 r. miejsce swojej siedziby pod kilkoma powtarzającymi się adresami, a adresem korespondencyjnym jest zazwyczaj adres: ul. [...]. Natomiast jeśli w tej materii jest inaczej, to każdy z ww. podmiotów posiada zarejestrowanego w ARiMR pełnomocnika (wyłącznie z grona wcześniej wielokrotnie wymienionych osób zasiadających w zarządach spółek), na którego ręce kierowana ma być korespondencja - również pod ww. adres.

Organ zauważył również, że część opisanych spółek kapitałowych przedłożyła dokumenty związane z dzierżawą pomieszczeń biurowych. Najem odbywa się wyłącznie w kręgu osób fizycznych i prawnych opisanych w decyzji. Przykładowo wskazał, że:

- R. P. sp. z o. o. dzierżawi od G. sp. z o. o. (prokurent M. J.), na mocy umowy z dnia [...].06.2018 r., podpisanej przez K. S. oraz M. P., 2m2 pomieszczenia biurowego zlokalizowanego w [...],

- R. G. sp. z o. o. dzierżawi od G. sp. z o. o. (prokurent M. J.), na mocy umowy z dnia [...].06.2018 r. podpisanej przez M. P. oraz Ł. P. i M. J. (1), 2m2 pomieszczenia biurowego zlokalizowanego w [...],

- A. sp. z o, o. dzierżawi od G. sp. z o. o. (prokurent M. J.), na mocy umowy z dnia [...].06.2018 r. podpisanej przez M. P. oraz Ł. P., i K. S., 2m2 pomieszczenia biurowego zlokalizowanego w [...],

- podmiot T. L. F. sp. z o. o. dzierżawi od A. P. sp. z o. o. na mocy umowy z dnia [...] 2016 r. podpisanej przez W. K. oraz Ł. P. i M. J. (1), 5m2 pomieszczenia biurowego zlokalizowanego w [...].

Ponadto umowy dzierżawy pomieszczeń przez podmioty, w których beneficjentem rzeczywistym jest M. J. zawierane są zawsze w takiej samej formie oraz tylko i wyłącznie w gronie powiązanych osób prawnych, które reprezentowane są wyłącznie przez te same osoby fizyczne.

Dalej, organ wskazał, że autonomiczny charakter gospodarstw rolnych reprezentowanych przez spółki M. J. jest tylko pozorny, świadczy o tym m. in. powoływanie szeregu spółek w tym samym czasie i przekazanie im gruntów. Spółki:

- E. G. W.1 sp. z o.o. - wpis do KRS listopad 2012 r. - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...] (obręb [...], powiat [...]), o pow. 73,64ha;

- E. G. W.2 sp. z o.o. -wpis do KRS październik 2012 - deklaruje dwie działki nr [...] (obręb [...], powiat [...]),, o łącznej pow. 74,01ha;

- E. G. W.3 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje dwie działki nr [...] (obręb [...], powiat [...]),, o łącznej powierzchni 69,10ha;

- E. G. W.4 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012-deklaruje jedną działkę nr [...] (obręb [...], powiat [...]),, o powierzchni 44,14ha;

- E. G. W. 5 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje jedną działkę nr [...] (obręb [...], powiat [...]),, o powierzchni 49,20ha.

Organ zwraca uwagę, że każdej ze spółek przypisano jedną lub dwie działki ewidencyjne.Grunty przypisane leżą obok siebie tj. kompleks w tym samym obrębie ewidencyjnym. Wszystkie te spółki ([...]) realizują identyczną koncepcję prowadzenia działalności rolniczej. W 2021 wszystkie uprawiały bowiem owies, a 4 z nich trwałe użytki zielone. Wszystkie z nich nie posiadają infrastruktury technicznej, a zabiegi agrotechniczne w zakresie uprawy owsa realizowane są na zasadzie zlecania i w każdym przypadku wykonuje je jeden i ten sam zleceniobiorca (talerzowanie, siew, zbiór), czyli I. I. sp. z o. o.

Kolejnym przykładem sztucznego podziału bazy produkcyjnej są w ocenie organu działki zlokalizowane w obrębie ewidencyjnym [...] (gmina [...]). Działki zostały zadeklarowane:

- T. L. O. sp. z o . o. - wpis do KRS marzec 2016 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...] (obręb [...], powiat [...]), o powierzchni 81,79 ha żyto,

- T. L. T. sp. z o. o. - wpis do KRS luty 2016 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...] (obręb [...], powiat [...]), o powierzchni 94,56 ha żyto,

- T. L. T. sp. z o. o. - wpis do KRS luty 2016 - deklaruje dwie działki ewidencyjne nr [...] (obręb [...], powiat [...]),, łącznie 71,85 ha, z czego 62,44 żyto oraz 9,41 ha owies,

- T. L. F. sp. z o. o. - wpis do KRS luty 2016 - deklaruje dwie działki ewidencyjne nr [...] (obręb [...], powiat [...]), 67,12 ha, żyto, owies, łubin,

- T. L. F. sp. z o. o. - wpis do KRS łuty 2016 - deklaruje 8 działek ewidencyjnych nr; [...] (obręb [...], powiat [...]), łącznie 75,23 ha z czego 39,68 ha owsa oraz 35,55 ha żyta,

- T. L. S. sp. z o. o. - wpis do KRS marzec 2016 - deklaruje 5 działek ewidencyjnych nr: [...], łącznie 39,46 ha, z czego 37,40 łubin, 2,06 ha owies.

Wskazane działki nie tylko położone są wjednym obrębie ewidencyjnym, ale znacząca ich część graniczy ze sobą. Uprawa deklarowana przez spółkę T. L. T. sp. z o. o. na działce ewidencyjnej o nr [...] graniczy bezpośrednio z uprawą podawaną przez spółkę T. L. T. sp. z o. o. na działce nr [...]. Z kolei uprawa zadeklarowana na działce nr [...] graniczy bezpośrednio z uprawą z działki ewidencyjnej nr [...],gdzie wnioskodawca jest spółka T. L. F. sp. z o.o. Uprawa z działki ewidencyjnej nr [...] łączy się bezpośrednio z uprawą na działce ewidencyjnej o nr [...], która graniczy z działką nr [...], gdzie beneficjentem płatności na obu działkach jest spółka T. L. F. sp. z o. o. Uprawa zlokalizowana na działce nr [...] łączy się z uprawą na działce nr [...], którą do płatności podaje spółka T. L. S. sp. z o. o. Działka deklarowana przez T. L. O. sp. z o. o. nie graniczy bezpośrednio z powyższymi działkami, jednak leży w bardzo bliskim sąsiedztwie i w całości obsianajest żytem ozimym.

Dalej, Spółka T. L. F. sp. z o. o. deklaruje w roku 2021 dwie działki własne oraz pięć działek dzierżawionych. Działki wydzierżawione zostały od:

- T. L. O. sp. z o. o (umowa z dnia [...].03.2018 r. dzierżawy działki nr [...] podpisana przez: M. P., K. P. oraz Ł. P., A. S.),

- T. L. T. sp. z o. o, (umowa z dnia [...] 2018 r. dzierżawy działki nr [...] podpisana przez: M. P., K. P. oraz Ł. P., A. S.), - T. L. T. sp. z o. o. (umowa z dnia [...] 2018 r. dzierżawy działki nr [...] podpisana przez: K. S., K. P. oraz Ł. P., A. S.), T. L. F. sp. z o. o. (umowa z dnia [...] 2018 r. dzierżawy działki nr [...] podpisana przez: M. J. (1), K. P. oraz Ł. P., A. S.), - T. L. S. sp. z o. o. (umowa z dnia [...] 2018 r. dzierżawy działki nr [...] podpisana przez: K. S., K. P. oraz Ł. P., A. S.).

Organ wskazał, że grunty przypisane szeregowi spółek T. L. leżą nie tylko w jednym obrębie ewidencyjnym, ale często bezpośrednio graniczą ze sobą, obsiane są tożsamymi uprawami, a wykonawcą zdecydowanej większości prac agrotechnicznych (nie licząc T. L. F. sp. z o. o.) jest I. I. sp. z o. o.

Jako kolejny przykład pozorności w samodzielności spółek stanowiących własność M. J., organ wskazał na grunty zlokalizowane w powiecie [...]. Działki tam deklarują R. P. sp. z o.o., F. P. sp. z o. o., A. P. sp. z o. o. oraz R. G. sp. z o. o. Spółki te zadeklarowały uprawę tych samych roślin nie tylko w tym samym miejscu, ale wręcz w jednym bardzo dużym kompleksie na graniczących ze sobą działkach. W perspektywie lokalizacyjnej kwestie powyższe wyglądają tak, że podmiot F. P. sp. z o. o. deklaruje do płatności na rok 2021 łubin (73,05 ha) zlokalizowany na części działki nr [...] (obręb [...]), a na pozostałej części tejże działki łubin (7,72 ha) deklaruje podmiot R. G. sp. z o. o., który jednocześnie deklaruje łubin (2,03 ha) zlokalizowany na przylegającej działce nr [...] (obręb [...]). Ta z kolei działka przylega bezpośrednio do działki nr [...] (obręb [...]), na części której łubin (66,48 ha) deklaruje R. P. sp. z o. o. Na pozostałej części działki nr [...] (obręb [...]) R. P. sp. z o. o. deklaruje żyto (63,76 ha), a bezpośrednio do tej działki przylega działka nr [...] (obręb [...]), na której żyto (27,19 ha) deklaruje podmiot R. G. sp. z o. o. Nadto należy wskazać, iż w bardzo bliskiej odległości od ww. działek podmiot A. P. sp. z o. o. deklaruje w obrębie ewidencyjnym P. kolejny duży kompleks działek tj. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] (łącznie ponad 131 ha), na których zadeklarowano wyłącznie tożsame z ww. uprawy żyta i łubinu.

Dalej, A. B. sp. z o. o. deklaruje szereg działek (nr [...], [...], [...] oraz nr [...]) o łącznym obszarze 95,35 ha (groch 60,68 ha oraz łubin 34,67 ha) zlokalizowanych również w powiecie [...] (w gminie [...], obręb ewidencyjny [...]). Działki te dzierżawione są od tj. A. sp. z o. o. na podstawie umowy poddzierżawy z dnia [...] 2021 r.

Spółki: R. P. sp. z o. o., A. P. sp. z o. o. oraz F. P. sp. z o. o. dzierżawią (umowy z dnia [...] 2018 r. podpisane przez: K. S. oraz A. S., K. S. oraz K. P. , K. S. oraz Ł. P.) od K. B. magazyn (zaledwie około 400m2), który zlokalizowany jest na działce nr [...] (obręb ewidencyjny [...]).

W zakresie rozliczeń prac wykonywanych przez podmiot U. R. R. K. Organ odwołując się do danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej podał, że R. K. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej od dnia [...] .2020 r. Zdarzenie związane ze wznowieniem prowadzenia działalności gospodarczej nastąpiło wg systemu CEDiG w dniu [...] 2022 r., ale jako datę wznowienia wskazano dzień [...].03.2021 r. R. K. w dniu zgłoszenia zmian w CEDiG, tj. w dniu [...] 2022 r. wystawił faktury VAT za usługi, które miał świadczyć w roku 2021 dla: A. B. sp. z o. o., E. G. M. 1 sp. z o. o., R. G. sp. z o. o., A. sp. z o. o., T. L. F. sp. z o. o., A. P. sp. z o. o., F. P. sp. z o. o. oraz R. P. sp. z o. o. Każdorazowo daty świadczenia usług odnoszą się do ich wykonywania w roku 2021. Z treści zawieranych przez R. K. z zarządami poszczególnych spółek (tożsamych w swej treści) umów o świadczenie usług rolnych wynikało, że zapłata za usługi nastąpi na podstawie wystawionej faktury VAT. W treści faktur określono, że formą płatności jest przelew.Z kolei żadna z wymienionych spółek nie wniosła do akt potwierdzenia, iż opłata za usługi w formie przelewu została na rzecz R. K. przekazana.

Ponadto w zakresie działalności podmiotu A. P. sp. z o. o. (jedyny udziałowiec M. J.), organ zwrócił uwagę na kwestie związane z "powołaniem do życia" w 2016 r. spółek: T. L. O., T. L. T., T. L. T., T. L. F., T. L. F. oraz T. L. S. Przeprowadzona w ramach odrębnych postępowań analiza wejścia w posiadanie gruntów deklarowanych do opłatności przez spółki spod znaku T. L. wskazuje, że własność działek nr: [...], [...], [...] oraz [...] (obręb [...]) objętych Księgą Wieczystą nr [...] na rzecz T. L. S. sp. z o. o. przeniesiona została z podmiotu A. P. sp. z o. o., której udziały (100%) posiada M. J.. Z kolei w zakresie działki nr [...] (obręb [...]) T. L. S. weszła w jej posiadanie na mocy umowy dzierżawy z dnia [...] 2016 r. zawartej z A. P. sp. z o. o. Na bazie majątku A. P. sp. z o. o. utworzone zostały również inne spółki. Z księgi wieczystej nr [...] wynika, że działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] (deklarowana do płatności przez T. L. O. sp. z o. o.) została odłączona od księgi wieczystej nr [...]. Ponadto z tejże księgi wieczystej odłączono działki nr: [...] i nr [...] (obręb [...]), które przyłączono do księgi [...], a ich własność przypisano T. L. T. sp. z o. o. Ponadto z księgi wieczystej odłączono działki nr: [...] i nr [...] (obręb [...]) i przyłączono do nowej KW nr [...], a własność przeniesiono na rzecz T. L. F. sp. z o. o. Ponadto z Księgi Wieczystej nr [...] odłączono działki nr: [...] i [...] (obręb [...]) i przyłączono do KW nr [...] przy przeniesieniu własności na rzecz T. L. F. sp. z o. o. Organ wskazał, że opisane czynności miały miejsce w zbliżonym czasie, gdzierolę decyzyjną - jako jedyny udziałowiec A. P. sp. z o. o. - pełni M. J., bez którego wiedzy i zezwolenia na dokonywanie opisanych czynności nie byłoby możliwe rozdzielenie gruntów stanowiących własność ww. spółki.

Zdaniem organu celem multiplikacji podmiotów przez M. J. wraz zamkniętą grupą osób pełniących funkcje zarządcze, było uzyskanie dodatkowych korzyści finansowychz tytułu dopłat bezpośrednich, płatności ONW, płatności RSK i płatności RE, co wynika ze stwierdzonej w niniejszej sprawie chronologii zdarzeń. Organ przedstawił szacunki ukazujące zyski jakie można osiągnąć poprzez sztuczny podział znacznego areału gruntów rolnych (tu 2721 ha) tylko podmiotów zlokalizowanych na terenie województwa [...].W 2021 r. M. J. mógłby zyskać: w przypadku płatności RDST 142 138,24 zł, w przypadku płatności MR 308 590,00 zł, w przypadku płatności ONW minimum190 000 zł.

Ponadto organ zwrócił uwagę na wielkości areałów przypisywanych do spółek.Są to areały o wielkości rzędu kilkudziesięciu hektarów.Takie areały są optymalne z punktu maksymalizacji zysków z tytułu obejścia przepisów regulujących zasady przyznawania płatności. Płatność ONW przysługuje do 75 ha (w tym przypadku dodatkowo stosowana jest modulacja stawek płatności). Natomiast płatność redystrybucyjna przysługuje maksymalnie do 27 ha, a płatność dla młodych rolników przysługuje do 50 ha. Tym samym podział znacznego areału gruntów na gospodarstwa o wielkości rzędu 40-75 ha umożliwia zmaksymalizowanie zysków z tytułu dopłat obszarowych dystrybuowanych przez ARiMR.W ocenie organu odwoławczego taki był zamiar M. J. wraz z osobami pełniących w spółkach funkcje zarządcze.

M. J. od roku 2008 nie powiększał, zmniejszał areał działek rolnych w ramach indywidualnie prowadzonego gospodarstwa rolnego. Tyko do roku 2010 areał zgłaszany indywidualnie przez M. J. przekracza pułap 100 ha. Natomiast od roku 2016 ww. deklaruje do płatności powierzchnię nieprzekraczającą 10 ha. M. J. przekazywał działki, które zgłaszał do płatności indywidualnie, powiązanym podmiotom m.in. podmiotowi [...] sp. z o. o. (Regon [...]), w którym posiada 50% udziałów działkę nr [...] o pow. 60,00 ha (obręb[...], pow. [...]), podmiotowi G. R. A. Z. sp. z o. o. działkę nr [...] o pow. 18,00 ha (obręb [...], pow. [...]), podmiotowi P. R. P. S. sp. z o. o. działki nr [...], nr [...], nr [...] (obręb [...], powiat [...]) o łącznej powierzchni 9,64 ha. Przekazywanie gruntów następowało także bezpośrednio pomiędzy spółkami, np. transferowanie gruntów na linii z A. B. sp. z o. o. do R. G. sp. z o. o. i z powrotem czy fakt, iż podmiot A. sp. z o. o., który w roku 2017 deklarowała do płatności działki nr: [...], [...], [...], [...] oraz [...] (województwo [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...]), a w roku kolejnym grunty te przekazane zostały do podmiotu F. U. sp. z o. o. (byli członkowie zarządu: Ł. P., M. P. oraz A. S., aktualny członek zarządu R. K., były jedyny wspólnik [...] S.A., aktualny jedyny wspólnik I. I. sp. z o. o.), który deklarował przedmiotowe grunty w latach 2018 - 2020. Z kolei A. sp. z o. o. od roku 2018 deklarowała do płatności zupełnie inne działki niż ww. W ocenie organu odwoławczego są to kolejne przykłady ukazujące pełną swobodę, z jaką M. J. formalnie przenosił grunty rolnicze na różne podmioty.

Z analizy zgromadzonej dokumentacji zdaniem organu, wynika, że zdecydowana większość tych spółek powstała wyłącznie w celu przypisania rozdzielanej ziemi pozyskiwanej przez M. J., o czym świadczy porównanie daty zawiązania spółki oraz przypisania do niej ziemi i rozpoczęcia aplikowania o dopłaty.Stwierdzone zostały przypadki rozpoczęcia aplikowania o dopłaty jeszcze przed wpisem spółki do KRS, czyli w czasie posiadania przez daną spółkę statusu "w organizacji" (np.: A. P. sp. z o. o. - data złożenia wniosku 20.06.2016 r., data rejestracji w KRS [...] 2016 r., F. P. sp. z o. o., A. Z. sp. z o. o. i inne). Ponadto spółki nie zatrudniają pracowników, a jedynymi ich aktywami są zasoby gruntowe.

Podsumowując organ stwierdził, że w niniejszej sprawiewystępuje jeden organizm gospodarczy, w ramach którego sztucznie wykreowano szereg spółek z ograniczoną odpowiedzialnością po to, aby w ramach formalnego posiadania przez nie działek gruntu rolnego mogły pozorować samodzielnie funkcjonujące gospodarstwa. Jednak podmioty te nie są samodzielne na płaszczyźnie technicznej i ekonomicznej, nie zatrudniają bowiem żadnych pracowników, a działalność rolnicza jest prowadzona na zasadzie zlecania niezbędnych prac agrotechnicznych podmiotom wspomagającym. Kierownictwo tworzą M. J. - jako jedyny udziałowiec (pośrednio lub bezpośrednio) oraz O. I., K. S.,Ł. P., M. J. (1), A. S., M. P., W. K. - jako osoby pełniące funkcje zarządcze.

Dyrektor OR ARiMR podkreślił, że na podstawie ustalonych faktów działalność M. J. i powiązanych z nim osób stoi w sprzeczności do celów wspólnej polityki rolnej określonych w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, ponieważ prowadzi do zwiększenia nierówności w dochodowości gospodarstw rolnych, poprzez ominięcie przepisów dotyczących limitów powierzchniowych, kwotowych i degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. Wskazane podmioty nie można uznać za pojedyncze gospodarstwa, ponieważ pozostają pod wyłączną kontrolą M. J. i powiązanej z nim grupy osób. Wobec powyższych wskazań należy uznać, iż niniejszej sprawie stwierdzono stworzenie sztucznych warunków przez beneficjenta albowiem udowodniono łącznie występowanie elementu obiektywnego i subiektywnego.

M. J. nie zgodził się z decyzją organu II instancji i pismem z [...] 2024 r. wywiódł od niej skargę do tutejszego Sądu. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wydana decyzję:

1. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775 t.j.) - dalej, jako k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, którą Kierownik BP ARiMR uchylił swoją ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...] 2021 r. o przyznaniu na rzecz skarżącego płatności w ramach wsparcia bezpośredniego za rok 2021, stosując w tym zakresie tryb art, 145 § 1 pkt. 5. k.p.a., w sytuacji jakiej nie istniały "nowe okoliczności" czy "dowody" nieznane organowi w momencie wydawania decyzji uchylonej; organ powołuje się na tą okoliczność w zaskarżonej decyzji, jednakże nie wykazuje, iż przywołane w decyzji okoliczności i dowody nie były mu znane w dniu [...] 2021 r. Mimo opisu dowodów, jakie organ włączył do akt sprawy, nadal nie udowodniono, że dowody te były nieznane organowi, bowiem wśród nich znajduje się dużą część dowodów z jawnych i ogólnodostępnych rejestrów, z akt sprawy prowadzonych przez ten sam organ.

2. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez poczynienie przez organ w zaskarżonej decyzji dowolnych ustaleń faktycznych, gdyż organ dopuścił w postępowaniu wyłącznie dowody, które potwierdzały jego z góry założoną tezę o stworzeniu sztucznych warunków przez stronę, zaś ignorował wagę i znaczenie istotnych dowodów przedstawionych przez stronę w postępowaniu po wydaniu decyzji ostatecznej i prawomocnej, a które wskazywały na niewątpliwą odrębność podmiotu oraz wskazywały na genezę i cel, który nie był sprzeczny z prawem wspólnotowym.

3. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez stworzenie przez organ założenia, które nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, a na podstawie którego odmówiono skarżącemu wnioskowanej płatności, tj.:

a) Oba organy administracji uznały za udowodniony zarzut stworzenia tzw. sztucznych warunków gospodarowania przez skarżącego analizując dowody, które potwierdzają prowadzenie przez skarżącego działalności rolniczej i interpretując je, jakoby nie potwierdzały samodzielności strony, bowiem skarżący przedstawił do akt sprawy (m.in. z pismem dnia [...] 2023 r.) wyjaśnienia i dowody w zakresie tytułu prawnego do deklarowanych działek rolnych (umowę dzierżawy z podmiotem niepowiązanym ze skarżącym, tj. z T. B. S.), wyjaśnienia w zakresie prowadzonej uprawy, prac agrotechnicznych.

b) Organ pomimo posiadania dowodów na samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego skarżącego, uznał, iż dopuścił się on stworzenia sztucznych warunków gospodarowania, bowiem pomiędzy różnymi podmiotami istnieją powiązania osobowe i kapitałowe.

c) Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na tezach, które są niezgodne z rzeczywistością poprzez uznanie, bez dowodu, iż skarżący, zdaniem organów, miałby być "autorem mechanizmy ukierunkowanego na tworzenie sztucznych podmiotów wnioskujących o przyznanie płatności (...)" podczas gdy organ nie odpowiada na pytanie, c 1) jaki jest dowód na to, że wnioskowane przez innych opisywanych w decyzji rolników płatności miałyby wpływać do skarżącego, c2)jaki jest dowód na to, że rolników tych tworzył i zarządzał nimi skarżący (samo przywołanie faktu posiadania udziałów w podmiocie, który posiada udziały w spółkach będących rolnikami nie jest jednoznacznym dowodem).

d) Organ uznał, że skarżący stworzył sztuczne warunki gospodarowania, bowiem opisał w decyzji powiązania osobowe i kapitałowe skarżącego z innymi rolnikami, podczas gdy nie wykazał, jak ci inny rolnicy mieliby wpływać na działalność rolniczą skarżącego i jego prawo do otrzymania płatności i odwrotnie. Samo powołanie się na powiązania nie jestjedynym wyznacznikiem zarzutu.

e) Organ nie wykazał, że bez istnienia domniemanych powiązań skarżący nie otrzymałby płatności; tym bardziej, że skarżący prowadzi działalność rolniczą wyłącznie na gruntach, które użytkuje samodzielnie, które nigdy nie podzielił ani nie przekazał innym podmiotom. 4. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez błędnie dokonaną interpretacje dopuszczonych dowodów, bowiem organ II instancji stoi na stanowisku, że wymienione w decyzji podmioty są zależne od siebie, jednak nie przeprowadził w tym względzie żadnego dowodu, poza powołaniem się na zapisy KRS, które de facto nie potwierdzają "pełnej zależności funkcjonalnej".

5. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez zaniechanie obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego, także przy czynnym udziale strony, materiału dowodowego. Analiza zaskarżonej decyzji prowadzi stronę do refleksji, iż skarżona decyzja jest powieleniem zapatrywań organu I instancji. 6. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z 107 § 1 ust. 6 k.p.a. poprzez:

a) brak logicznego uzasadnienia, dla którego organ zignorował wagę zgromadzonego materiału dowodowego, wyjaśnień i dowodów na fakt, iż skarżący zarządzał swoim gospodarstwem rolnym (wyjaśnienia i dowody do pisma z dnia [...] 2023 r.;

b) brak logicznego uzasadnienia, dla którego organ przyjął zaś, że skarżący miał kontrolować inne gospodarstwa rolne, pomimo braku posiadania przez organ ani jednego dowodu, który by to potwierdzał;

c) brak logicznego uzasadnienia, dla którego organ, mimo braku posiadania dowodów, uznał, że skarżący stworzył i zarządzał gospodarstwami rolnymi rolników wskazanych w zaskarżonej decyzji;

d) brak logicznego uzasadnienia, dla którego organ, mimo braku posiadania dowodów, uznał, że skarżący miałby osiągać jakieś korzyści z tytułu istnienia i funkcjonowania na rynku innych rolników opisanych w decyzji; brak dowodu na podstawy do przepływu środków na rzecz skarżącego lub od skarżącego;

e) brak zważenia przez organ faktu, iż po stronie skarżącej nie istniał nigdy zamiar uzyskania nienależnej korzyści (co jest podstawą dla zarzutu i jego celem);

f) uznanie, iż pomiędzy skarżącym a Panią A. S., Panią I. O., Panem K. S., Panem Ł. P., Panem M. J., Panem M. P., Panem W. K. istnieją ścisłe powiązania, podczas poza wspomnieniem, iż osoby te zasiadały w organach spółek prawa handlowego opisywanych w decyzji, organ nie udowadnia, iż powiązania te miałyby mieć wpływ na prawa i obowiązki skarżącego oraz na jego gospodarstwo rolne; samo istnienie powiązań nie może stanowić podstawy do uznania, iż zachodzą tzw. sztuczne warunki gospodarowania, bowiem to dopiero wpływ jakie dane powiązanie ma na beneficjenta powinno być ocenione;

g) uznanie, iż opisywane w decyzji podmioty są defacto niezdolne do samodzielnego funkcjonowania, bowiem nie posiadają zaplecza technicznego i magazynowego, jednak stawianie takiego twierdzenia oznacza brak wiedzy organu na temat zarządzania i ekonomii w produkcji rolnej, bowiem istnienie na danym rynku (w tym przypadku rynku rolnym) nie oznacza konieczności wypełniania całego łańcucha (procesu) produkcyjnego - technologicznego. Idąc tym kierunkiem, dla przykładu, warto zauważyć, iż aby np. móc prowadzić księgarnie, nie jest konieczne wykazanie pisania i redagowania książek, które sprzedawane są w takim miejscu, podobnie jest na rynku rolnym, gdzie nie zawsze trzeba posiadać możliwości pełnej obsługi gruntu. To, którym elementem łańcucha produkcyjnego dany rolnik zajmuje się, jest wolą rolnika;

h) uznanie, iż koniecznym do uzyskania pomocy publicznej w ramach niniejszej sprawy jest posiadanie własnego sprzętu agrotechnicznego i samodzielne jego użytkowanie, podczas gdy żaden przepis prawny nie nakazuje wnioskodawcy pobierającemu płatność, o której mowa w niniejszym postępowaniu, być właścicielem takiego sprzętu, wystarczającym jest bowiem, by rolnik był w stanie zapewnić, że takie zabiegi będą wykonanie na polach zgłaszanych do dotacji w celu prowadzenia uprawy w dobrej kulturze rolnej, a ten obowiązek Strona spełniła zlecając wykonanie tych zabiegów podmiotowi trzeciemu; Warto zauważyć, iż przepisy o przyznaniu płatności statuują konieczność posiadania i użytkowania gruntów rolnych, co nie oznacza, że jest to użytkowanie przy pomocy własnego sprzętu agrotechnicznego;

i) uznanie, iż Pan M. J. wywiera dominujący lub realny wpływ na działalność innych podmiotów wskazanych w decyzji, podczas gdy nie przywołano żadnej okoliczności poprzedzonej dowodem na to, że faktycznie to M. J. decydował w danej kwestii, co czyni ten wniosek bezpodstawnym, ponieważ nie został poparty żadną konkretną okolicznością; Organ wywodzi, iż skarżący jest beneficjentem rzeczywistym wielu rolników, przez co ani skarżący, ani ci rolnicy nie powinni otrzymać wnioskowanej płatności, podczas gdy organ nawet nie sprawdza, czy istnienie powiązań przekłada się na to, że skarżący z tego tytułu uzyskał coś czego nie powinien był. Organ stawia niczym niepoparte hipotezy.

j) błędną ocenę zebranego materiału dowodowego dotyczącego kredytu w I S.A. polegającej na ustaleniu, że podmioty są powiązane w sposób wykluczający ich samodzielność z tego powodu, że są poręczycielami w ramach jednego kredytu inwestycyjnego.

7. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji zawierającej w sobie błędnie odtworzony stan faktyczny sprawy poprzez postawienie stronie zarzutu stworzenia sztucznych warunków przy braku wykazania:

- w jaki sposób strona miałaby uzyskać korzyści z działalności innych rolników (brak dowodu na tytuł do wpłat/wypłat ze środków pomiędzy rolnikami),

- zamiaru skarżącego w uzyskaniu płatności nienależnej - warto zauważyć, iż "zamiar" w tym kontekście rozważa się przez pryzmat doktryny prawa karnego, gdzie taki element, jak "zamiar" jest bezsprzecznie udowadniany; natomiast w niniejszej sprawie organ nie przedstawia żadnego konkretnego dowodu na istnienie "zamiaru" po stronie skarżącego. - sprzeczności płatności z systemami wsparcia.

8. art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż posiadanie przez skarżącego akcji w podmiocie, który posiada udziały w innych spółkach prawa handlowego, oznacza, iż skarżący jest beneficjentem rzeczywistym tychże spółek i sprawuje nad nimi pełną kontrolę, podczas gdy żaden dowód w sprawie zgromadzony w aktach sprawy nie potwierdza takiej kontroli czy zarządzania.

W drugiej kolejności zaskarżonej decyzji M. J. zarzucił wydanie jej przy naruszeniu następujących przepisów prawa materialnego:

1. art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 549) poprzez jego dokonanie błędnej wykładni pojęcia "stworzenie sztucznych warunków celem uzyskania korzyści sprzecznych z systemami wsparcia", bowiem organ przywołuje w decyzji przepisy prawa, orzeczenia sądowe, jednak z treści decyzji wynika, iż w sposób wadliwy przypisuje elementy zarzutu do sytuacji skarżącego, co oznacza brak zrozumienia tego zarzutu, tj.:

- organ wskazał, że skarżący był "autorem mechanizmu ukierunkowanego na tworzenie sztucznych podmiotów wnioskujących o te same płatności", lecz hipotezy tej nie udowadnia (nie analizuje podmiotu tworzącego poszczególne przywołane w decyzji spółki prawa handlowego, nie analizuje celu ich powstania);

- organ wskazał, że skarżący z w/w rolnikami tworzył sztuczne warunki, jednak nie udowadnia, tego że przez rzekome powiązania osobowe korzyści z płatności miałby trafić wjedne ręce", a przecież to jest istota zarzutu;

- organ nie udowadnia, że skarżący miał zamiar uzyskania korzyści, które byłby sprzeczne z systemami wsparcia i nie opisuje na czym ta "sprzeczność" miałaby polegać; - organ nie udowadnia, które dokładnie działania, czynności, wydatki, zyski mają potwierdzać "koordynacje" działań skarżącego z innymi podmiotami.

2. art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 549) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, iż warunki wymagane do uzyskania wnioskowanych płatności zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami prawodawstwa i nałożenie przewidzianej w nim sankcji pomimo braku zaistnienia przesłanek, podczas gdy skarżąca nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności i realizowała jako samodzielny podmiot cele określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 i powinna otrzymać płatności bezpośrednie za rok 2021;

3. art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, iż skarżący podjął działania chcąc pozyskać korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, gdyż stworzył sztuczne warunki w celu uzyskania tej korzyści, podczas gdy strona nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności i realizowała, jako samodzielny podmiot cele określone w przepisach prawa wspólnotowego, a zatem powinna otrzymać wnioskowane płatności za rok 2021;

4. art. 151 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. kodeks spółek handlowych (Dz.U.2024.18 t.j.) - dalej jako k.s.h., poprzez ocenę okoliczności faktycznych sprawy pozostającą w sprzeczności z charakterem relacji pomiędzy spółką kapitałową a jej wspólnikami wynikającymi wprost z ww. bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. 5. art. 201 § 1 oraz art. 204 § 1 k.s.h. poprzez jawnie sprzeczną z normami wyżej wymienionych bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa materialnego oceną charakteru prawnego działań członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz innych osób uprawnionych do jej reprezentacji.

6. art. 12 k.s.h., art. 305 § 1 k.s.h. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez brak rozróżnienia praw i obowiązków akcjonariusza i wspólnika spółki od spółki, brak dostrzeżenia, że spółki prawa handlowego posiadają osobowość prawną i są podmiotami swoich praw i obowiązków, brak dostrzeżenia, że akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki akcyjnej, a z pewnością nie odpowiada za zobowiązania spółek, w których wspólnikiem jest spółka, w której akcje posiada, co doprowadziło do nieuzasadnionego wniosku, że akcjonariusz wspólnika Strony posiada dominujący na nią wpływ co świadczy o stworzeniu poprzez taką konstrukcję sztucznych warunków.

M. J. wniósł na podstawie art. 145 par. 1 pkt. 1 P.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, oraz o uchylenie decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego, według norm przepisanych. Ponadto wniósł o przeprowadzenie rozprawy w siedzibie Sądu lub trybie zdalnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Stwierdzenie, że poddaną kontroli decyzję (postanowienie) wydanoz naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).

Na wstępie wskazać należy, że kontroli sądu poddana została decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym - wznowienia postępowania administracyjnego. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie przed organem administracji państwowej było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z zm. dalej jako: K.p.a.)Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest przy tym kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak, jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym.

Podstawę wznowienia postępowania organ wskazał przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z bogatego orzecznictwa sądowego dotyczącego omawianego przepisu wynika, że ujawnione dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości, powinny mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie. Wznowienie postępowania następuje nie tylko jednak z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła nowych faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania.

Jako przesłankę wznowienia postępowania – w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. - organ uznał stworzenia sztucznych warunków dla uzyskania pomocy unijnej, co zostało ujawnione w oparciu o przeprowadzoną analizę nowych dowodów, które wpłynęły do organu w dniach [...] 2022 r., [...] 2022 r., [...] 2022 r., [...] 2022 r.tj. dokumentacja finansowo - księgową oraz wyjaśnienia składane przez zarządypodmiotów wskazanych na k. 16 i 17 zaskarżonej decyzji.

W związku z powyższym zasadnym stało się zweryfikowanie dokumentacji w kontekście możliwości wystąpienia okoliczności wynikających z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013.

Analiza obejmowała również, włączone do akt sprawy, postanowieniem z [...] 2023 r. kopię wniosków szeregu podmiotów uznanych za powiązane, o przyznanie płatności obszarowych na rok 2021 wraz ze zgromadzonym w trakcie postępowania administracyjnego materiałem dowodowym.

Dokumenty te wskazywały na to, że indywidualna działalność rolnicza M. J. w ramach działki zgłoszonej do ww. płatności wraz z innymi wymienionymi wyżej podmiotami stwarza sztuczne warunki w celu uzyskania wyższych płatności. Przy czym podkreślić należy, że w chwili wydawania decyzji o przyznaniu płatności organ nie posiadał jeszcze informacji dotyczących stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Okoliczności dotyczące stworzenia sztucznych warunków wymagały ustalenia powiązań pomiędzy wskazanymi podmiotami, porównania sposobu ich działania i analizy składanych przez nie wniosków. Na moment wydania pierwotnej decyzji w sprawie, organ nie dokonał jeszcze szczegółowego porównania wniosku Skarżącego z wnioskami innych powiązanych podmiotów. Dopiero pełna analiza wniosków o przyznanie płatności składanych przez ww. podmioty doprowadziła organ do wychwycenia pewnych schematów działania noszących znamiona stworzenia sztucznych warunków i w konsekwencji do ustalenia, że w sprawie zaistniała przesłanka w postaci nowych okoliczności, nieznanych organowi w momencie wydawania decyzji, a istniejących wdniu wydania decyzji ostatecznej przyznającej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Zasadniczy spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ zasadnie odmówił Skarżącemu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organy uznały, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę do przyjęcia, że w sprawie doszło do stworzenia przez Skarżącego sztucznych warunków w celu uzyskania nienależnych w takiej sytuacji płatności. Kwestionując to stanowisko strona zarzuca organowi brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i dokonaniu jego dowolnej oceny, a także naruszenie przepisów prawa materialnego (przepisów unijnych).

W myśl art. 7 ust. 1 Ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2022 r., poz. 1775 ze zm., dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich) płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o te płatności, oraz (pkt1); łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (pkt2).

Stosownie do art. 3 pkt 3 Ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2023 r. poz. 885, dalej jako: ustawa EP), producent rolny to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, lub posiadaczem zwierzęcia.

Art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1307/2013 jako rolnika określa osobę fizyczną lub prawna bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą.

Art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013 stanowi, iż gospodarstwo rolne oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

W myśl art. 4 ust. 3 Rozporządzenia nr 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Zgodnie natomiast z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Stosownie do art. 3 ust. 3ustawy o płatnościach bezpośrednich, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Ustawodawca uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z zm., dalej jako: K.p.a.), a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku postępowań z wniosków o przyznanie płatności, obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 K.p.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 27 lutego 2020 r. I SA/Ol 790/19 - wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ograniczeniu uległa również realizacja zasad: informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 K.p.a.) oraz czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 K.p.a.). W przypadku pierwszej z zasad ograniczenie to polega na zobowiązaniu organu do udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznychi prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu. Natomiast w przypadku drugiej z zasad organ został zobligowany do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie.

Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje Skarżący, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyr. NSA z 29 marca 2019 r. I GSK 1369/18).

Wyjaśnić należy, że prowadząc postępowanie mające na celu zweryfikowanie wniosku o przyznanie płatności organ zobowiązany jest w każdym przypadku rozważyć czy w przypadku danego beneficjenta nie wystąpiły okoliczności dotyczące wykreowania tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności w kwotach wyższych niż te, które by stronie przysługiwały gdyby do stworzenia takich warunków nie doszło. Obowiązek wykazania stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności ciąży na organie, który w tym wypadku wywodzi skutki prawne poprzez odmowę przyznania płatności.Obowiązkiem wówczas organu administracji, jak wyżej wskazano, wynikającym z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Z zasady tej wynika także obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 czerwca 1999 r. - sygn. I SA 155 1/98). Zakres materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia, wynika z treści żądania strony a organ winien podjąć stosowne działania, w tym również żądania od strony przedstawienia dokumentów na poparcie jej twierdzeń, służące ustaleniu stanu faktycznego. Przepis art. 77§ 1 Kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do ustalenia prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy (wyrok NSA w Warszawie - sygn. I SA 1110/01). Z tym, że zasada oficjalności postępowania dowodowego nie oznacza jednak, że strona może zachowywać się biernie w jego toku, dlatego też to na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne (zob. kom. Kodeks postępowania administracyjnego Piotr Przybysz LexisNexis str. 183). Jeżeli strona odmawia przedstawienia żądanego przez organ dokumentu, z posiadania którego wywodzi dla siebie określone uprawnienia, a okoliczności wynikającej z tego dokumentu nie można ustalić w inny sposób, organ może odmówić żądaniu strony, a taka odmowa nie narusza prawa ( wyrok NSA z 29 października 1985 r, III S.A. 696/85- niepubl.) Zatem nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współdziałania w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdynieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (wyrok NSA z dnia 26 października 1984 r., sygn. akt II SA 1205/84, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1984, z.2, poz.98).

Organy realizując zasadę prawdy obiektywnej, zawartą w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Powyższe jednak nie sprawia, że strona jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, gdyż zobowiązana jest ona przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu (wyrok NSA z 30 czerwca 2022 r., sygn. III OSK 5191/21, orzeczenia.nsa.gov.).

Z treści przepisów nakładających wspomniane wyżej obowiązki nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, iż organy administracji zobowiązane są do poszukania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta mimo wezwań-środków takich nie przedstawia.

W niniejszej sprawie organ przedstawił szereg okoliczności wskazujących, że mogło dojść do stworzenia sztucznych warunków. Stąd obowiązkiem Skarżącegobyło wykazanie okoliczności, które zaprzeczą temu stanowi rzeczy.

W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że Dyrektor Oddziału Regionalnego wykazał, że Skarżący, wraz z powiązanymi podmiotami, współkreował sztuczne warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało odmową przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Wyjaśnić trzeba, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem nr 2988/95.

W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści (por. wyrok NSA z 3 listopada 2016 r. akt II GSK 3579/16).

Zgodnie natomiast z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Jednak ani przepisy rozporządzenia nr 1306/2013 ani obowiązującego wcześniej rozporządzenia nr 65/2011, nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tego zagadnienia organom stosującym prawo.

Kwestia ta była przedmiotem rozważań TSUE, który dokonując interpretacji obowiązującej wówczas regulacji tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawenfond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu) wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Wykładnia wyrażenia "sztuczne warunki" sformułowana w ww. orzeczeniu Trybunału wprost przystaje do pojęcia sztucznych warunków, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Wskazał na to TSUE w wyroku z 7 kwietnia 2022 r.w sprawie C-176/20 SC Avio Lucos SRL przeciwko Agenţia de PlăţişiIntervenţiepentruAgricultură – CentruljudeţeanDolj, Agenţia de PlăţişiIntervenţiepentruAgricultură (APIA) – Aparat Central (pkt 72).

W ocenie TSUE, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementuw postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

Z powołanych orzeczeń TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia (zob. wyr. NSA z 28 marca 2017 r., II GSK 138/17). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta, w tym także tych, które pojawiły się już po zawiązaniu grupy i po wystąpieniu z wnioskiem o dokonanie płatności (por. wyr. NSA z 8 sierpnia 2019 r. I GSK 1313/18).

Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie GSK 1772/18 o tym, że utworzenie kilkudziesięciu gospodarstw rolnych, powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo, organizacyjnie i technicznie, a następnie złożenie kilkudziesięciu odrębnych wniosków o przyznanie płatności rolnych na poszczególne działki rolne, z pominięciem modulacji, która ogranicza przyznanie pomocy ze względu na powierzchnię gruntów rolnych wskazuje na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych. Bez znaczenia pozostaje to, że każdy z tych podmiotów może wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiada wyodrębnienie organizacyjno-prawne. Nie wyklucza to bowiem tego, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności, że podmioty te podjęły czynności prawnej faktyczne wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale którew istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawnąi może być odpowiednio sankcjonowane (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości (druga izba) z 16 marca 2006r. w sprawie C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko LandwirtschaftskammerHannover, pkt 52-53)). Ocena gospodarstwa rolnego musi obejmować, w sytuacjach budzących wątpliwości, nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z jego funkcjonowaniem, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku. Ocena ta powinna również uwzględniać charakter zadań jakie mogą być finansowane z budżetu UE na rozwój obszarów wiejskich (na podstawie krajowych planów strategicznych rozwoju obszarów wiejskich)i powinna niewątpliwie łączyć się z oceną dokonywaną w pozostałych płatnościach rolnych i obowiązujących tam modulacji za dany okres. Zasadniczym celem wsparcia jest pomoc w przeprowadzeniu restrukturyzacji rolnictwa i poprawy warunków gospodarowania i życia na terenach wiejskich oraz pomoc w ochronie środowiska naturalnego przed dalszą jego degradacją. Wsparcie to jest oparte na mechanizmie mającym na celu stopniowe obniżanie płatności dla rolników na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a także na zasadzie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Zatem przepisy prawa krajowego i unijnego sprzeciwiają się przyznaniu płatności podmiotom, których zasadniczym celem podejmowanych działań jest dążenie do uzyskania jak największej płatności, a nie realizacja jednego z celów zgrupowanych wokół czterech osi wsparcia. Można założyć, że gdyby nie było takiego wsparcia finansowego ze strony Państwa czy UE, to działalność byłaby prowadzona w ramach jednego podmiotu (gospodarstwa rolnego) a nie kilkudziesięciu podmiotów gospodarczych. Tak więc, mimo że działania polegające na utworzeniu wielu podmiotów, posiadanie gruntów rolnych, czy też powierzenie wykonania prac rolnych innemu podmiotowi są prawnie dopuszczalne, to jednak muszą one być skonfrontowane z przepisami regulującymi mechanizm przyznawania płatności, które wykluczają przyznawanie płatności podmiotom, które z uwagi na swoją sytuację ekonomiczną i pozycję na rynku rolnym takiej pomocy nie powinny oczekiwać. Podmioty te, ukrywając faktyczny sposób i zakres prowadzonej działalności, de facto nie prowadzą działalności rolniczej opartej na zasadzie swobody i konkurencyjności, a więc nie spełniają zasadniczego kryterium pozwalającego na przyznanie jakiejkolwiek pomocy nie tylko w zakresie rolnictwa.

W ocenie Sądu organy ARiMR wykazały istnienie przesłanek odmowy przyznania płatności zgodnie z wykładnią sformułowaną w ww. wyrokach TSUE. Prawidłowo ustalił relacje M. J. z wskazanymi spółkami oraz ich udziałowcami. Ustalił powiązania kapitałowe, zasadnie również badając sposób powstania określonych zależnych osobowo i kapitałowo spółek. W świetle poczynionych ustaleń trafnie skonkludował, że wszystkie podmioty, a ściślej: ich majątek, współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy, a tym samym, że poprzez ukształtowanie struktury własności gruntów przez prawnie odrębne, lecz powiązane kapitałowo i osobowo oraz podporządkowane wspólnemu celowi gospodarczemu spółki, doszło do - zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzeczne z tymi celami wsparcia – koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie: pułapów powierzchniowych, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego oraz – w przypadku innych płatności - szczeblowo degresywnych stawek płatności.

Zasadnie uznano, że o sztuczności warunków stworzonych do uzyskania płatności świadczył fakt, iż działalność zaangażowanych podmiotów, nie miała charakteru rzeczywistego, w tym sensie, że spółki działały autonomicznie, a prowadzona działalność gospodarcza służyła ich interesom. Organ prawidłowo ustalił i ocenił szereg okoliczności potwierdzających powyższe twierdzenie. Najważniejszymi z nich są:

1. W kierownictwie wszystkich spółek powtarzały się te same osoby: I. O., K. S., Ł. P., M. J. (1), A. S., M. P., W. K. i w wypadku większości spółek nadrzędną rolą M. J. (poprzez [...] S.A.).

2. Utworzenie grup spółek (T. L., E. G. W., P.) w tym samym czasie oraz przypisywanie poszczególnym spółkom w grupach jednej lub dwóch działek ewidencyjnych leżących blisko siebie.

3. Spółki dzierżawiły lub nabywały działki od innych powiązanych podmiotów.

4. Spółki nie zatrudniały pracowników, nie posiadały własnego sprzętu rolniczego i zlecały prace rolne tym samym podmiotom powiązanym tj.: I. I. sp. z o.o., R. K., gdzie umowy na te usługi były zawierane w tym samym czasie i według wspólnego wzoru, z kolei cena wykonanych przez I. I. sp. z o.o. usług siewu i kombajnowania była znacznie zaniżona.

5. R. K. wykonywał usługi na rzecz powiązanych podmiotów pomimo zawieszenia działalności gospodarczej.

6. Spółki nie przedstawiły potwierdzeń przelewów za wykonane usługi.

7. Wszystkie opisane podmioty miały podobny, zawężony zakres produkcji roślinnej.

8. Wszystkie spółki miały jedynie kilka, grupowo przypisanych, adresów siedzib i adresów korespondencyjnych.

9. Część wskazanych w decyzji podmiotów dzierżawiło pomieszczenia biurowe od podmiotów powiązanych.

10. Kredyt udzielony przez I dla [...] S.A. został przeznaczony na pożyczki dla 17 wymienionych w decyzji spółek, a jego zabezpieczeniem jest hipoteka nieruchomości będących ich własnością.

Sąd podziela ocenę stanu faktycznego wskazującą na brak gospodarczej samodzielności grupy niemal 30 podmiotów występującej z wnioskami. Ustalono okoliczności obiektywnie wskazujące na podporządkowaniu funkcjonowania interesom całej stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych, jak również o braku prawnych cech pozwalających na przypisanie im statusu "rolnika" (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Co do istnienia jednego spójnego gospodarstwa obejmującego wszystkie grunty formalnie zgłoszone do płatności przez odrębne, acz niesamodzielne podmioty w zaskarżonej decyzji:

1) prawidłowo ustalono schemat podmiotów powiązanych występujących o płatności w roku 2021 r. pośrednio powiązanych z M. J.,

2) w sposób uprawniony wywnioskowano o funkcjonowaniu szerszego, jednolicie i spójnie zarządzanego przedsięwzięcia gospodarczego,

3) trafnie stwierdzono, iż spółki, w tym działalność Skarżącego związana z działką zgłoszoną do płatności systemów wsparcia bezpośredniego, nie prowadziły samodzielnie odrębnych gospodarstw rolnych rozumianych jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Wskazują na to następujące ustalenia i argumenty:

a) z przedstawionych dokumentów wynikało, że spółki prowadziły działalność w niemal identyczny sposób. W zależności od położenia posiadanych gruntów, z tymi samymi kontrahentami dokonywały obrotu płodami rolnymi, korzystały z usług tych samych podmiotów w przypadku prac agrotechnicznych. Spółki miały jednocześnie te same adresy siedziby (pogrupowane) i korzystały z tego samego adresu do korespondencji,

b) Skarżący jako rolnik indywidualnynie wykazał posiadania zaplecza koniecznego do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, środków transportu,

c) Skarżący nie zatrudniał żadnych pracowników, a w zakresie zasiewów i upraw miał korzystać z pomocy sąsiedzkiej P. T., na poparcie czego nie przedstawił żadnych dowodów,

d) W toku postępowania nie wyjaśnił skąd pozyskał materiał do siewu, co zrobił z zebranym plonem tj. 17 ton grochu z łubinem.

Należy raz jeszcze podkreślić, że Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na okoliczność samodzielnego prowadzenia działalności rolniczej. W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] 2023 r. przedłożył pismo z dnia [...] 2023 r., w którym stwierdził m.in., iż w 2021 r. cała deklarowana działka obsiana została grochem, a zasiewów u prawy dokonywał w ramach pomocy sąsiedzkiej Pan P. T. Skarżący zobowiązał się również do przedłożenia oświadczenia rolnika dokonującego zasiewów, jak również do przedłożenia zestawienia sprzętu rolniczego, który - wg własnego twierdzenia - posiada. Jednak nie złożył jakikolwiek dokumentacji potwierdzającej tezy wskazane w ww. piśmie. Nie wyjaśnił skąd pozyskał materiał do siewu, co zrobił z zebranym plonem i kto tych zbiorów dokonał. Ze znajdującego się w aktach certyfikatu wynika, iż zebranego grochu z łubinem było 17 ton, a zatem ilość wymagająca choćby przetransportowania przez ewentualnego kupującego bądź też magazynowania w celu wykorzystania na cele własne. Skarżący nie udokumentował ani zapłaty czynszu dzierżawnego na rzecz [...] sp. z o. o., ani opłacenia usług rolniczych. Podobnie rzecz ma się z wykazem sprzętu rolniczego będącego, którego Skarżący miał być posiadaczem.

W świetle powyższych spostrzeżeń, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, o tym że działalnośćSkarżącego oraz spółek zależnychw ramach szerszego centralnie i spójnie kierowanego organizmu gospodarczego, nie miała charakteru rzeczywistego i autonomicznego, a działalność rolnicza przez zależne podmioty miała charakter wyłącznie formalny, ekonomicznie nieuzasadniony, co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Nadto trafnie uznano, że Skarżący jako rolnik indywidualny nie był samodzielny gospodarczo i nie spełniał definicji rolnika, ponieważ nie wykazał, by w 2021 roku prowadził gospodarstwo rolne rozumiane jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Poza prawami do gruntów rolnymi nie miała innych atrybutów mogących być uznane za składniki gospodarstwa rolnego.

Łącznie okoliczności te nakazywały uznać, że zgłoszenie do płatności gruntów przez liczne powiązane podmioty, nieprowadzące w rzeczywistości działalności rolniczej uzasadnionej celami gospodarczymi, miał charakter sztuczny. Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy bowiem rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26).

Organ trafnie ustalił, że zabieg polegający na zgłoszeniu przez odrębne podmioty zarządzanych wspólnie gruntów rolnych, prowadzić mógł do uzyskania dodatkowych korzyści finansowych w porównaniu z sytuacją, gdyby o płatności ubiegał się jeden podmiot. W zaskarżonej decyzji prawidłowo określono również hipotetyczną wartość takich korzyści.

Organ zasadnie wskazał również, że odrębne zgłoszenie gruntów do płatności przez poszczególne podmioty, w razie uwzględnienia wniosków doprowadziłoby do uzyskania korzyści finansowych.

W wypadku płatności nie tylko w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ale również w ramach płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatność ONW), płatności ekologicznej PROW 2014-2020 (płatność RE), oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 (płatność RSK), organ prawidłowo wskazał, że zgłoszenie do płatności wielu mniejszych działek, przez wiele podmiotów umożliwiło obejście regresywnych stawek płatności wskazanych w odpowiadającym płatnościom przepisach i tym samym zwiększenie kwoty uzyskanej płatności.

Organ prawidłowo też wskazał, że zgłoszenie gruntów przez odrębne podmioty doprowadziłoby do uzyskania korzyści finansowych poprzez obejście współczynnika korygującego (art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013) i współczynnika redukcji (art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) wynoszącego 100% powyżej 150.000 euro, którą to wartość łączna kwota przysługująca do zagregowanego areału spółek powiązanych przekroczyła.

Sąd ocenił więc, że organ w zaskarżonej decyzji przedstawił prawidłową i wyczerpującą analizę dotyczącą korzyści z odwołaniem się do właściwych podstaw prawnych. Uwag nie nasuwa również rachunkowe ustalenie kwot potencjalnych korzyści określonych dla każdej z płatności z osobna.

Prawidłowo ustalono również istnienie kolejnej przesłanki zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, tzn., że uzyskane korzyści były sprzeczne z celami wsparcia.

Jak trafnie wskazał organ cele wsparcia rolnictwa wynikają wprost z art. 39 ust. 1 pkt b Traktatu u funkcjonowaniu Unii Europejskiej gdzie mowa wskazano, że wspólna polityka rolna służyć ma m. in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. W odniesieniu do płatności z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, czyli również płatności ONW cele wprost wynikają z art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013, gdzie mowa, że w ogólnych ramach WPR, wsparcie rozwoju obszarów wiejskich, w tym działań w sektorze spożywczym i sektorze produktów niespożywczych oraz leśnictwie, przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: (a) wspieranie konkurencyjności rolnictwa, (b) zapewnienie zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi oraz działania w dziedzinie klimatu, (c) osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek i społeczności, w tym tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy.

W przypadku płatności ekologicznej, realizacja tych celów polega m. in. na promowaniu mniejszych producentów, a to poprzez wprowadzenie mechanizmu modulacji opartego o szczeblowo degresywną, proporcjonalnie do wzrostu powierzchni, konstrukcję stawek płatności. I tak beneficjentom przysługuje płatność w wysokości 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 50 ha, 75 % stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha, 60 % stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 100 ha (§ 15 ust. 1 rozporządzenia RE).

Jako że ustalony przez organy podział areału doprowadził do uzyskania korzyści na gruncie płatności z obu filarów WPR, dodać należy, że w przypadku płatności bezpośrednich cel wsparcia również osiągany jest poprzez wsparcie mniejszych producentów niekorzystających z "efektu skali" i jednocześnie zmniejszenie wsparcia dla większych beneficjentów (pkt 13 preambuły do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm. dalej: rozporządzenie nr 1307/2013).

Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego sprawy, Sąd uznał, że trafny był wniosek organów ARiMR, iż działania polegające na nabywaniu przezSkarżącego oraz poszczególne spółki, których majątek współtworzył jeden, większy oraz spójnie zarządzany organizm gospodarczy, miały na celu uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Organ odwoławczy, w zaskarżonej decyzji, poprzez analizę okoliczności obiektywnych, oraz krytyczną ocenę twierdzeń co do motywacji takich działań, dowiódł bowiem, że służyły one obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia, a wyrażających się w zmniejszeniu kwot płatności proporcjonalnie do wielkości areału. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia ze wszystkich tytułów przewidzianych w ramach obu filarów polityki rolnej czyli płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty:

1) Organ dokonując oceny zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną zestawiającą sposób prowadzenia działalności rolniczej przez wszystkie powiązane podmioty. Dopiero bowiem dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu i poczynienie ustaleń co do korzyści płynących z powołania licznych podmiotów, które uzyskiwały prawo do gruntów odrębnie zgłaszanych do płatności, a wykorzystywanych do działalności rolniczej prowadzonej spójnie w ramach jednego szerszego organizmu gospodarczego.

2) Dyrektor Oddziału Regionalnego ustaleń w tej kwestii zasadnie dokonał w oparciu o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie C-434/12 oraz w zapadłym już po wydaniu zaskarżonej decyzji wyroku C-176/20. Z wyroków tych wynika, że Trybunał uznaje za obowiązek sądów krajowych (a w konsekwencji także organom) weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu.

3) Trafnie odwołano się do zdarzeń, które miały miejsce przed złożeniem wniosków, badając zmiany areału zgłaszanego do płatności osobiście przez M. J. od 2008 roku, kiedy to deklarował posiadanie 145,40 ha gruntów rolnych, z których w kolejnych latach ponad 130 ha zbył na rzecz spółek od siebie pośrednio zależnych (K. Sp. z o.o., G. R. A. Z. Sp. z o.o.). Tu organ, śledząc, kto zgłaszał działki w latach kolejnych ustalił, że czyniły to spółki bezpośrednio po ich powołaniu. Ustalił również, że część spółek wnioskowało o dopłaty jeszcze przed wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego (np. A. P., F. P.). Organ trafnie również ocenił, że późniejsze działania, polegające na nabywaniu praw do gruntów przez spółki formalnie odrębne, lecz zależne i wchodzące w skład grupy powiązanych podmiotów zależnych, pośrednio zależnych od spółki [...] S.A., zawiadywanej przez M. J., nie doprowadziły do uzyskania przez poszczególne spółki autonomii gospodarczej, lecz służyły optymalizacji rozmiaru areału dla maksymalizacji kwot płatności.

Zdaniem Sądu trafny był również wniosek organu, że działania Skarżącego nie wypełniały celów wspólnej polityki rolnej określonych w art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz UE C 115 z dnia 9 maja 2008 r.) oraz w art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013.

Poszukując ratio legis wspomnianych rozwiązań konieczne jest odczytywanie celów opisanych w ww. przepisach wraz z przepisami prawa materialnego zarówno wspólnotowego jaki krajowego regulujących przyznawanie płatności. Wynika z nich w sposób niewątpliwie, że konstrukcja stawek płatności (degresja szczeblowa) oraz próg kwotowy w przypadku jednolitej płatności obszarowej (współczynnik redukcji), służy promowaniu gospodarstw mniejszych, poprzez wsparcie dochodowe, co niewątpliwie sprzyjać ma pożądanemu przez prawodawcę wspólnotowego celowi jakim jest zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. Wprost mowa jest o tym w pkt. 13 preambuły do rozporządzenia nr 1307/2013 dotyczącego płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Mowa tam, że: "charakterystyczną cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Więksi beneficjenci, dzięki ich zdolności do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. Ponadto możliwość dostosowania ułatwia większym beneficjentom gospodarowanie przy niższym poziomie jednolitego wsparcia. Państwa członkowskie powinny zatem zmniejszyć o co najmniej 5 % część płatności podstawowej, która ma zostać przyznana rolnikom, jeśli przekracza ona 150.000 EUR. Aby zapobiec nieproporcjonalnym skutkom dla dużych gospodarstw o wysokiej liczbie pracowników, państwa członkowskie mogą zadecydować o uwzględnieniu kosztów zatrudnienia podczas stosowania tego mechanizmu. Aby takie zmniejszenie poziomu wsparcia było skuteczne, nie należy przyznawać żadnych korzyści rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki w celu uniknięcia jego skutków. Dochód uzyskany dzięki zmniejszaniu płatności dla dużych beneficjentów powinien pozostać w państwach członkowskich, w których został wytworzony i powinien zostać udostępniony jako wsparcie unijne dla środków finansowanych w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ("EFRROW")". Jednoznacznie wynika z tego, że prawodawca wspólnotowy przewiduje rygorystyczne przestrzeganie przepisów przewidujących zmniejszenie wsparcia, służących ochronie interesów ekonomicznych mniejszych rolników.

Organ właściwie ocenił, że działalność Skarżącego oraz wszystkich spółek nie realizowała tak rozumianych iprawnie promowanych celów wsparcia. Skarżący, nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających jego praktykę rolniczą, z kolei spółki zależne, korzystały z usług agrotechnicznych świadczonych przez podmioty zewnętrzne, w tym tylko formalnie odrębne i nie posiadały własnego zaplecza technicznego. Dodatkowo, jak wykazano w zaskarżonej decyzji, spółki nabywały usługi agrotechniczne po cenach niższych od rynkowych, przy czym liczne z nich, w zależności od położenia gruntów, korzystały z usług tych samych podmiotów, w części również powiązanych osobowo i kapitałowo. Trudno zatem przyjąć by działalność mogła służyć zwiększeniu wydajności rolnictwa przez wspierania postępu technicznego, racjonalnego rozwoju produkcji rolnej optymalnego wykorzystania siły roboczej czy też miała zapewnić odpowiedni poziom ludności wiejskich bądź tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy.

Działanie Skarżącego i podmiotów powiązanych nie służyło również wspieraniu konkurencyjności rolnictwa, czyli celowi wskazanemu w art. 4 lit. a rozporządzenia nr 1305/2013. Wyjaśnić bowiem trzeba, że cel jakim jest poprawa konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale zapewnienie balansu i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy: konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie - w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku (tak NSA w wyr. z 15.02.2017 r. II GSK 1518/15). Sąd wnioski te podziela w całości.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy brak jest wątpliwości, że ustalony schemat maksymalizacji wsparcia z obejściem: mechanizmów modulacji, ograniczeń kwotowych i powierzchniowych, stawia beneficjenta (tu rozumianego jako podmiot zawiadujący zagregowanym areałem) w sytuacji ekonomicznie lepszej od producentów unikających optymalizacji, niepożądanej z punktu widzenia celów wsparcia. Tym samym konkurencyjność w aspekcie szerszym, nie indywidualnym, w istocie zaburza.

Sąd uznał jednocześnie, że strona wniosków tych nie podważyła argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu.

W świetle oświadczeń Skarżącego oraz braku poparcia w materiale dowodowym jego twierdzeń, nie ma wątpliwości, że Skarżący, w tym inne spółki,mogły prowadzić działalność również inną niż rolnicza i że działania takie podejmowały również przed 2021 rokiem, lecz okoliczności te nie stanowią o braku podstaw do uznania, że spółki te wykorzystano do stworzenia "sztucznych warunków" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Należy bowiem zauważyć, że ocenie organów, w ramach badania istnienia "sztucznych warunków", podlegał kwestia prowadzenia działalności rolniczej w roku 2021.

Odpowiadając tu na zarzut Skarżącego, powołującej się w tym zakresie na tezy wyroku TSUE w sprawie C-434/12, a oparty o argument, że celem podziału gospodarstwa nie była wyłącznie maksymalizacja kwot płatności rolnych - WSA w Gorzowie Wlkp. wskazuje, że oceniając, czy nie stworzono "sztucznych warunków", cel działań beneficjenta (w przypadku spółek) należy oceniać nie tylko z punktu widzenia okoliczności powołania danego podmiotu oraz do działań późniejszych. Obok celu powołania spółek badać mianowicie należy sens ukształtowania warunków deklarowanej działalności rolniczej we wszystkich aspektach, w szczególności podmiotowym i ekonomicznym, ze szczególnym uwzględnieniem tego, czy tworzone warunki (również w zakresie struktury agrarnej w ramach grupy podmiotów powiązanych) nie są optymalizowane dla uzyskania wyższych kwot wsparcia w porównaniu z przysługującymi w sytuacji, gdyby takich zabiegów nie podjęto. Tym samym, również w rozpoznawanej sprawie ocenie podlegała suma działań składających się na stworzenie takiej struktury gospodarczej (przy wykorzystaniu gruntów, do których rzeczowe i obligacyjne prawa posiadały powiązane kapitałowo i osobowo podmioty), która istniała w momencie składania wniosków, jak również tego, czy na gruncie przepisów dotyczących płatności obiektywnie da się takim działaniom przypisać inny cel niż maksymalizacja globalnie zsumowanych kwot wsparcia. Dopiero takie ujęcie stanowi perspektywę oceny istnienia "sztucznych warunków" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Jak wcześniej wskazano, organy ARiMR uwzględniły tę perspektywę w swych ustaleniach faktycznych. O czym już była mowa, w sytuacjach budzących wątpliwości, ocenie podlegają nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z funkcjonowaniem rolnika, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku (wyrok NSA z 29.04.2021 r., I GSK 1772/18).

Jak powyżej wskazano, okoliczności podjęcia deklarowanej działalności rolniczej osadzono w kontekście działania całej grupy podmiotów, w tym samego M. J., jak i podmiotów pośrednio zależnych od [...] S.A., w której jedynym akcjonariuszem był M. J., spółek powiązanych poprzez osoby wchodzące w skład ich zarządów. Wynik tej oceny, zreferowany i oceniony we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia jednoznacznie, potwierdził prawidłowość stanowiska Dyrektora Oddziału Regionalnego o tym, że celem Skarżącegopoprzez sposób prowadzenia przez niego działalności rolniczej tożsamej i niekonkurencyjnej w stosunku do innych podmiotów wchodzących w skład grupy podmiotów zależnych, zmierzał do upozorowania autonomicznej działalności rolniczej, co czyniono w celu maksymalizacji korzyści z płatności uwzględniającej interes całej grupy podmiotów zależnych.

Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, w szczególności z danych wynikających m. in. z systemów ewidencyjnych będących w dyspozycji ARiMR, oświadczeń i umów przedstawionych przez spółki, wynika natomiast, że wszystkie wymienione podmioty współpracowały ze sobą, powiązane spółki w licznych przypadkach prowadziły te same uprawy na sąsiadujących z sobą gruntach, na których zabiegi agrotechniczne dokonywali ci sami zleceniobiorcy. Okoliczności te wskazują, że podmioty te nie stanowią odrębnych gospodarstw rolnych, które samodzielnie decydują w swobodny sposób o prowadzonej produkcji i konkurują ze sobą na rynku rolnym.

W ocenie Sądu nie doszło w postępowaniu Dyrektora Oddziału Regionalnego do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, którego to naruszenia Skarżący upatrywał zgóry przyjętej przez organ tezie o stworzeniu sztucznych warunków, co naruszać miało art. 80, art. 78 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1Kpa.

Odpowiadając na zarzuty skargi, Sądu ocenił, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ II instancji nie przekraczało zakresu (verba legis): "dodatkowego i służącego wyłącznie uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie" (art. 136 § 1 K.p.a.).

Sąd przychyla się do stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądowym, wedle którego samodzielne uzupełnienie materiału dowodowego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy, mogłoby być więc oceniane w kategorii naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, szczególnie, jeżeli na podstawie tych ustaleń doszłoby do całkowicie odmiennego orzeczenia organu odwoławczego niż to miało miejsce w decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2018 r. VII SA/Wa 2908/17). W rozpoznawanej sprawie znaczna większość dowodów została przeprowadzona przez organ I instancji. Organ odwoławczy natomiast przeprowadził postępowanie dowodowe głównie w celu oceny zarzutów odwołania oraz dla pełniejszego wyjaśnienia istoty sprawy, w tym poszerzenia podstawy dowodowej. Nie sformułował przy tym ustaleń faktycznych ani oceny prawnej odmiennej od przyjętej w decyzji organu I instancji. Tym samym nie można uznać, że zakres przeprowadzonego postępowania odwoławczego wykraczał poza obowiązek ponownego rozpoznania sprawy i przeprowadzenia dodatkowego postępowania służącego uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo wskazał na źródło ustaleń o powiązaniach kapitałowych i osobowych pomiędzy spółkami. Były to dane z KRS oraz urządzeń ewidencyjnych będących w dyspozycji ARIMR. Wskazał też na dowody, na podstawie których ustalił sposób prowadzenia przez podmioty powiązane działalności rolniczej poprzez korzystanie z usług podmiotu zewnętrznych. Organ wymienił numery i daty faktur dokumenujących usługi. Organ odwołał się również do treści dokumentów przedłożonych przez Skarżącą. Wskazał też na źródła ustaleń dotyczących charakteru działalności i wykonawców usług dla pozostałych podmiotów zależnych, w tym wyjaśnień udzielonych przez zarządy innych spółek. Opisując ustalenia dotyczące środków produkcji rolnej odwołał się np. do wyjaśnień strony. Sąd nie dostrzega w takiej sytuacji wadliwości w postępowaniu organu odwoławczego, który, w pierwszej kolejności omówił przeprowadzone dowody stanowiące podstawę cząstkowych ustaleń faktycznych, następnie, już formułując ustalenia dotyczące pełnego schematu działania spółek powiązanych, w tym skarżącej powołuje się na "zgromadzone dowody" lub "materiał dowodowy", ponieważ treść uzasadnienia decyzji nie budzi wątpliwości na jakiej podstawie sformułowano ustalenia faktyczne.

Zastrzeżeń Sądu nie budzi także konkluzja o roli M. J. jako osoby pośrednio spajającej działania wszystkich zależnych podmiotów. Jakkolwiek słuszne jest stwierdzenie Skarżącego, że nie przedstawiono żadnego dowodu obiektywnego potwierdzającego, że to M. J. podejmował osobiście decyzje dotyczące produkcji rolnej przez poszczególne spółki, lecz nie podważa to pozytywnej oceny ustaleń o istnieniu powiązań kapitałowych i osobowych pomiędzy spółkami. Istotne znaczenie ma tutaj fakt, iż w wypadku Skarżącej, jej udziałowcami były osoby pełniące funkcje członków zarządu w spółkach, w których jedynym wspólnikiem powiązanych spółek była [...] S.A., a której jedynym akcjonariuszem był (i pozostaje) M. J. Dodatkowo, czego dowiódł organ, spółki nie były gospodarczo samodzielne, prowadziły działalność rolniczą w zbliżony sposób, nie konkurowały z sobą, korzystały z tych samych dostawców usług, w skład ich zarządów wchodziły te same osoby, w tym powiązane rodzinnie z M. J.. Suma tych ustaleń wskazuje na powiązania spółek oraz to, że ich mienie było wykorzystywane do spójnej działalności prowadzonej w ramach większego przedsięwzięcia gospodarczego, a elementem wiążącym te spółki oraz owo przedsięwzięcie, była [...] S.A.

Niezasadny jest zarzut przypisujący organowi stwierdzenie o tym, że warunkiem uzyskania wsparcia jest posiadanie przez rolnika sprzętu rolnego, ponieważ był to tylko jeden z argumentów użytych dla uargumentowania wniosku o niesamodzielności gospodarczej spółki.

Pozostałe zarzuty spółki znalazły bezpośrednią lub pośrednią odpowiedź we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.

Z tych też powodów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.