Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 707/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 5 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi B. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 października 2023 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga B. K. (zwanego dalej "inwestorem" lub "skarżącym") na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "WINB" lub "organem II instancji") z dnia 4 października 2023 r., nr [...]. W decyzji tej utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (zwanego dalej "PINB" lub "organem I instancji") z dnia 21 sierpnia 2023 r., nr [...], w przedmiocie nakazania skarżącemu rozbiórkę kotłowni dobudowanej do budynku mieszkalnego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, położonej w Z. przy ul. [...] na działce ew. nr [...]. Zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o poniżej przedstawiony stan faktyczny i prawny.

W związku z konfliktem sąsiedzkim, jaki istnieje między inwestorem a R. P., został zgłoszony problem komina, z którego wydobywają się spaliny. Spaliny rozprzestrzeniają się wszędzie, jednakże R. P. i jego rodzina są najbardziej narażeni na oddziaływanie dymu. Pismem z dnia 6 września 2021 r. PINB wezwał inwestora do przedłożenia dokumentów budowy komina. W odpowiedzi na wezwanie inwestor stwierdził, że całą nieruchomość kupił od poprzednich właścicieli, ale nie ma dokumentacji budowlanej. Komin przynależy do kotłowni, a była ona użytkowana w latach 1960-1995.

Inwestor, wezwany do przedłożenia protokołu przeglądu kominiarskiego, przedłożył taki dokument datowany na dzień 6 października 2021 r. Z treści protokołu wynika, że kotła nie wolno używać do czasu usunięcia usterki.

Spór sąsiedzki rozgorzał ponownie w styczniu 2022 r. Budynek kotłowni ma nie posiadać ściany od strony działki R. P. i stanowić realne zagrożenie w razie pożaru. Poza tym nie ma żadnej drogi pożarowej w razie niebezpieczeństwa.

W dniu 10 lutego 2022 r. odbyła się wcześniej zapowiedziana kontrola. W protokole z kontroli stwierdzono, że do nowszego budynku mieszkalnego zostało dobudowane pomieszczenie kotłowni. Ustalono wymiary budynku, posiada on ściany od południa, zachodu i od granicy z działką R. P.. Wykonano zdjęcia obiektu. Inwestor nie przedstawił dokumentacji na potwierdzenie legalności obiektu budowlanego.

Inwestor przedłożył do akt sprawy kopię aktu notarialnego – umowę sprzedaży całej nieruchomości z 1995 r. Inwestor wykazał więc prawo własności do nieruchomości.

W dniu 11 lutego 2022 r. inwestor przybył do siedziby PINB i przedłożył następujące dokumenty:

1) protokoły okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 6 i 15 października 2021 r.;

2) wspomniany akt notarialny;

3) zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego wraz z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego – jezdnia typu pętla w ul. [...];

4) zaświadczenie o zmianie danych w ewidencji gruntów.

Z nowego protokołu przeglądu kominiarskiego, tj. z dnia 15 października 2021 r. wynika, że wszystkie usterki zostały usunięte przez inwestora.

Dnia 17 lutego 2022 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie legalności wykonania kotłowni dobudowanej do budynku mieszkalnego na nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] na działce nr ew. [...]. W dniu 24 maja 2022 r. PINB wezwał mistrza kominiarskiego – H. R. – do złożenia wyjaśnień w przedmiocie prawidłowości wykonania przewodów kominowych. Sąsiad inwestora – R. P. – został z kolei wezwany do podania informacji, kiedy sporna kotłownia została zbudowana. PINB wezwał także inwestora do wskazania daty budowy kotłowni, przedstawienie pozwolenia na budowę albo zgłoszenia zamiaru jej realizacji, wskazanie ewentualnych świadków budowy kotłowni oraz przedstawienia dokumentów świadczących o dacie powstania kotłowni. PINB zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy Z. z prośbą o podanie informacji, czy po dniu 7 listopada 1995 r. inwestor albo jego żona występowali z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla obiektu kotłowni dobudowanej do budynku mieszkalnego. Starosta K. został z kolei zapytany przez PINB, czy po ww. dacie inwestor lub jego żona wystąpili o udzielenie pozwolenia na budowę lub zgłosił zamiar budowy takiej kotłowni.

W odpowiedzi na wezwanie PINB, inwestor wskazał, że kiedy kupił działkę, na której obecnie mieszka, kotłownia już funkcjonowała. Poprzedni właściciele nie przekazali jemu żadnych dokumentów budowlanych typu pozwolenie na budowę. Kotłownia powstała przed 1995 r., a budował ją zapewne W. P.. Jedynym świadkiem zakupu nieruchomości jest szwagier – K. B.. Tylko on może potwierdzić prawdziwość powyższych informacji.

Burmistrz Miasta i Gminy Z. wskazał, że dla przedmiotowej działki, należącej do inwestora, od roku 2004 nie wpłynął wniosek oraz nie wydano decyzji o warunkach zabudowy.

H. R. – mistrz kominiarski – wskazał, że komin, do którego podłączony jest kocioł węglowy C.O. należy wydłużyć, zmienić sposób palenia lub wymienić na kocioł klasy 5. Wentylacja powinna być wyprowadzona ponad dach.

R. P. podniósł, że nigdy nie było wybudowanej kotłowni do pieca C.O. Starosta K. zawiadomił PINB, że za okres od dnia 7 listopada 1995 r. do dzisiaj nie znaleziono żadnych informacji o wydanym pozwoleniu na budowę, ani dokonanego zgłoszenia budowy kotłowni.

PINB zamówił zdjęcia lotnicze od Głównego Geodety Kraju. Nadesłane zdjęcia pochodzą z roku 1995, 2004 oraz 2016. Sporną kotłownię widać na zdjęciu z 2016 r.

Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2022 r., nr [...], PINB wstrzymał budowę obiektu kotłowni wybudowanego bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. PINB poinformował inwestora o możliwości złożenia przez niego wniosku o legalizację obiektu, poinformował go także o obowiązku wniesienia opłaty legalizacyjnej i o metodyce obliczenia opłaty legalizacyjnej. W reakcji na wydane postanowienie inwestor złożył wniosek o legalizację swojej samowoli budowlanej.

Postanowieniem z dnia 11 października 2022 r. nr [...], PINB zobowiązał inwestora do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, tj. złożenia zaświadczenia o zgodności budowy z planem miejscowym albo decyzją o warunkach zabudowy, a także dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm., zwanej dalej "p.b."). PINB wyznaczył termin 90 dni na wykonanie zobowiązania.

Z uwagi na brak reakcji ze strony inwestora, w piśmie z dnia 21 lipca 2023 r. PINB zawiadomił inwestora o zakończeniu postępowania administracyjnego i wezwał go do zapoznania się z aktami sprawy.

Decyzją z dnia 21 sierpnia 2023 r., nr [...], PINB nakazał inwestorowi rozbiórkę dobudowanej do budynku mieszkalnego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, położonej na nieruchomości w Z. przy ul. [...], na działce nr ew. [...], w granicy z działką nr ew. [...]. W uzasadnieniu decyzji PINB wskazał, że sporna kotłownia jest budową (art. 3 pkt 6 p.b.), a więc wykonaniem obiektu budowalnego w określonym miejscu, a także odbudową, rozbudową oraz nadbudową obiektu budowlanego. W myśl art. 28 ust. 1 p.b., aby rozpocząć roboty budowlane, należy posiadać decyzję zezwalającą na to. Brak takiego zezwolenia oznacza konieczność zastosowania procedury z art. 48 i następnych p.b.

PINB wydał prawomocne postanowienie, w reakcji na wniosek o legalizację złożony przez inwestora, w przedmiocie wezwania inwestora do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Inwestor odebrał postanowienie w dniu 13 października 2022 r., a termin do spełnienia zobowiązania upłynął z dniem 12 stycznia 2023 r. Do dnia wydania niniejszej decyzji nie wpłynęły żadne dokumenty legalizacyjne. PINB przypomniał, że legalizacja jest prawem, a nie obowiązkiem inwestora. Skoro inwestor nie wykazał żadnego zainteresowania legalizacją swojej kotłowni, to naturalną konsekwencją jego zaniechania jest rozbiórka tegoż obiektu.

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł inwestor, reprezentowany przez pełnomocnika – J. K.. Inwestor uznał, że zapadła decyzja jest przedwczesna, a prowadzone postępowanie było od początku błędne. PINB miał nie ustosunkować się do konstatacji R. P. "że na posesji Pana K. nigdy nie było wybudowanej kotłowni do pieca c.o.". Skoro inwestor wraz z żoną nabyli działkę wraz z kotłownią w 1995 r., to rację ma R. P., że kotłownia nigdy nie została zbudowana przez inwestora. Poza tym, w sprawie powinna toczyć się procedura z art. 49f p.b.

Inwestor podniósł, że PINB nie ustalił, jak dokładnie jest zbudowany przedmiotowy obiekt. Nie wiadomo jak zbudowane są ściany. Inwestor uważa, że kotłownia ma charakter wolno stojący, a że obiekt ma ok. 8 m2, to zastosowanie powinien znaleźć art. 29 ust. 1 pkt 14 p.b.

Organ I instancji nie ustalił, czy kotłownia jest konstrukcyjnie powiązana z budynkami, do których przylega i czy nakazana rozbiórka będzie możliwa bez ingerencji w pozostałe obiekty budowlane. PINB nie przesłuchał żadnego świadka na okoliczność budowy kotłowni.

Decyzją z dnia 4 października 2023 r., nr [...], WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji WINB stwierdził, że budynek kotłowni stanowi budowę, bowiem jest to obiekt dobudowany do obiektu budowlanego już istniejącego. Jest to obiekt trwale powiązany z gruntem, ma fundamenty, dach i przegrody. Nie jest to obiekt wolno stojący, bowiem choć posiada on wejście z zewnątrz, to posiada ścianę wspólną z istniejącym budynkiem mieszkalnym, z którego to budynku nie ma wejścia do budynku kotłowni. Z przepisów art. 29-31 p.b. nie wynika, aby budynek kotłowni został objęty zwolnieniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Inwestor nie posiada pozwolenia na budowę, a takowe nigdy nie zostało wydane przez Starostę [...]. Z ustaleń PINB, które podzielił WINB, wynika, że kotłownia powstała po dniu 31 marca 2004 r. Zasadnie zastosowano procedurę z art. 48 p.b.

WINB wspomniał, że w toku ww. procedury, PINB wydał postanowienie wzywające do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Inwestor nie spełnił tego zobowiązania w terminie wskazanym w postanowieniu. Z przepisu art. 49e pkt 3 p.b. wynika, że jeżeli inwestor nie przedłoży na czas dokumentów legalizacyjnych, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek orzec o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego.

WINB odniósł się także do zarzutów odwołania, ale z żadnym z nich się nie zgodził. Kotłownia nie jest budynkiem wolno stojącym. Została ona dobudowana do budynku mieszkalnego. Nie można zatem zastosować art. 29 ust. 1 pkt 14 p.b.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika – r. pr. G. W. – wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, kwestionując decyzję organu II instancji w całości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący podtrzymał wszystkie zarzuty, jakie podniósł w odwołaniu. Stwierdził jednak, że organ II instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów, których było łącznie pięć. To z kolei stanowi naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a."). Skarżący podtrzymał swoje stanowisko, że kotłownia jest budynkiem wolno stojącym o powierzchni około 8 m2 i powinien on zostać zrealizowany w oparciu o zgłoszenie.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał stanowisko, jakie zajął w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 9 listopada 2023 r., nr [...], WINB wstrzymał wykonanie swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 z późn. zm.). Zgodnie z powołanym przepisem: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny mogą rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, chyba że strona lub uczestnik postępowania wniosą o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wniosek strony lub uczestnika postępowania wiąże sąd". W związku z tym, zarządzeniem z dnia 4 marca 2024 r. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2024 r.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli, zgodność z prawem. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje m.in. sądową kontrolę decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."]). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd z urzędu powinien wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności, które mają wpływ na ocenę trafności kontrolowanego rozstrzygnięcia, nawet jeśli nie zostały one podniesione przez stronę skarżącą.

Przedmiotem skargi jest ocena zgodności z prawem decyzji WINB, w której utrzymano w mocy decyzję PINB w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku kotłowni, należącej do skarżącego. W wyniku przeprowadzonej kontroli sądowej, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z poniższej argumentacji.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są przepisy p.b. Na działce skarżącego zlokalizowano budynek kotłowni, z którego komin jest wyprowadzony ponad dach budynku mieszkalnego skarżącego. Komin jest niemalże położony w granicy działek skarżącego i R. P.. Kotłownia została zbudowana po dniu 31 marca 2004 r., co potwierdzają zdjęcia lotnicze, jakie uzyskał PINB w toku administracyjnego postępowania rozpoznawczego. Na zdjęciach z 1995 r. oraz z 2004 r. nie widać dobudowanego do obecnego budynku mieszkalnego budynku kotłowni. Sąd w składzie orzekającym nie ma więc wątpliwości, że w niniejszej sprawie nie mógłby znaleźć zastosowania przepis art. 49f p.b. Nie minęło bowiem 20 lat od momentu zbudowania kotłowni.

Kontrola przeprowadzona przez PINB wykazała, wbrew temu co podnosi skarżący, jaki materiał budowalny został wykorzystany do budowy kotłowni. To samo zaś dotyczy się kwestii spornej, czy kotłownia jest budynkiem wolno stojącym. Zanim Sąd wyjaśni te kwestie, należy uczynić pewien wniosek ogólny. Mianowicie, zarówno PINB oraz WINB, a więc organy nadzoru budowlanego, są organami administracji specjalnej. To oznacza, że wbrew częstym przypadkom, kiedy w organach administracji publicznej nie zasiadają osoby posiadające fachową wiedzę z zakresu spraw właściwych dla administracji publicznej, w organach nadzoru budowlanego pracują osoby posiadające merytoryczne przygotowanie do spraw z zakresu budownictwa, czy architektury. Nie sposób zatem polemizować z osobami pracującymi w organach nadzoru budowlanego, które posiadają wiedzę fachową, niezbędną dla załatwienia niniejszej sprawy. Ich wiedza o sposobie konstrukcji, czy wykorzystania materiałów budowlanych nie może być podważana bez powołania się na ustalenia osoby, która również takie przygotowanie posiada (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po 241/22, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych [zwanej dalej "CBOSA"] na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przeprowadzona przez PINB kontrola wykazała ponad wszelką wątpliwość, że kotłownia jest obiektem budowalnym dobudowanym do budynku mieszkalnego. Posiada ona tylko trzy ściany. Cytując ustalenia z protokołu kontroli (k. [...] akt administracyjnych organu I instancji): "Pomieszczenie kotłowni ma wymiany wewnątrz: długość ok. 3,26 m, szerokość 1,62 m i wysokość ok. 2,08 m. Budynek jest konstrukcji murowanej: I ściana zewnętrzna graniczna grubości 25 cm [ściana od strony działki R. P. – uw. Sądu], murowana z cegły i pustaków żwirowobetonowych oraz zachodnia i południowa murowana z cegły grubości 15 cm. Ściana zachodnia jest ocieplona z zewnątrz styropianem o grubości 10 cm. Obiekt posiada dach konstrukcji drewnianej, jednospadowy, kryty płytami falistymi »ondulina« na łatach drewnianych". Znamienne dla Sądu jest to, że pracownicy PINB ustalili fakt istnienia trzech ścian. O czwartej ścianie, która stanowi notabene ścianę budynku mieszkalnego, nie została scharakteryzowana jako osobna ściana kotłowni. Ta ściana została opisana w protokole w następujący sposób: "Wewnątrz pomieszczenia kotłowni znajduje się instalacja elektryczna, oświetleniowa oraz zasilająca dmuchawę kotła grzewczego. Kocioł grzewczy jest podłączony do komina zlokalizowanego w narożniku budynku w ścianie zewnętrznej, południowej budynku, w granicy z działką sąsiednią nr [...], Pana R. P.. Te ustalenia świadczą, że budynek kotłowni ma swoje trzy ściany, tj. ścianę zachodnią (w której są drzwi wejściowe), południową (do której przylega boks na opał) oraz wschodnią (graniczną z działką R. P.). Północnej ściany kotłowni nie ma. Komin jest wprowadzony w konstrukcję południowej ściany budynku mieszkalnego, w którym zamieszkuje skarżący. W tej ścianie biegnie przewód kominowy, który jest wyniesiony ponad dach i zwieńczony jest kominem.

Sąd nie ma zatem żadnych wątpliwości, że kotłownia posiada tylko trzy ściany, a tym samym kotłownia ta nie jest obiektem wolno stojącym. W orzecznictwie sądów administracyjnych jasno wskazuje się, kiedy można traktować o budynkach wolno stojących. Tylko dla przykładu można powołać następujące stanowiska: "Budynkiem wolno stojącym jest obiekt budowlany o samodzielnej konstrukcji, który nie jest trwale połączony z innym obiektem budowlanym i nie wykorzystuje w swojej konstrukcji jakichkolwiek elementów innego obiektu budowlanego i jako całość stanowi samodzielną konstrukcję, nieograniczoną fizycznie w przestrzeni innymi budowlami." (wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2535/18, dostępny w CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny również odniósł się do tej problematyki. Uznał, że nie można traktować o budynkach wolno stojących, jeżeli tworzą one samodzielną i jedną zwartą bryłę. Ponadto, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli jeden budynek wykorzystuje ścianę innego budynku, to budynek ten nie jest samodzielnym obiektem pod względem konstrukcyjnym, ponieważ dla swojego istnienia w przestrzeni wykorzystuje konstrukcję drugiego budynku. Nawet dylatacje nie mogą stanowić o tym, że budynek jest wolno stojący. Połączenie z innym budynkiem przez bezpośrednie przyleganie i wykorzystanie ścian istniejącego budynku gospodarczego stanowi o tym, że budynek ten nie jest wolno stojący. "Wolno stojące" budynki to budynki samodzielne w sensie konstrukcyjno-budowlanym i funkcjonalnym (wyrok NSA z dnia 20 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 3053/18, zob. także wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 651/22, wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 277/18, wyrok NSA z dnia 8 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2773/17, dostępne w CBOSA).

W innym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że wolno stojący budynek gospodarczy to także budynek, który jest przystawiony do innego budynku w taki sposób, że się z nim w pewnych miejscach styka, przy czym jego budowa nie polegała na konstrukcyjnym powiązaniu obu budynków (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 210/17, dostępny w CBOSA). Sąd w składzie orzekającym podziela ten pogląd, jednakże w niniejszej sprawie w ogóle nie istnieje czwarta ściana kotłowni. "Termin »budynek wolno stojący« nie został przez ustawodawcę zdefiniowany w ustawie Prawo budowlane, ale nie budzi wątpliwości, że budynek wolno stojący to taki budynek, który jest niezależny, swobodny, niczym nieskrępowany, nie obarczony i nie otoczony innym przyległym budynkiem, to budynek, do którego jest swobodny dostęp z każdej jego strony, zapewniona jest komunikacja wokół tego budynku, jak również dostęp światła naturalnego." (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2345/16, dostępny w CBOSA). Nie może być zatem mowy, aby kotłownia skarżącego była obiektem budowalnym, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a p.b. Budowa takiego obiektu wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Jego brak świadczy o tym, że kotłownia powstała w warunkach samowoli budowlanej, a wobec niej należy wszcząć postępowanie legalizacyjne, co w niniejszej sprawie miało miejsce.

PINB wydał postanowienie, w którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i dał szansę skarżącemu zainicjowania postępowania legalizacyjnego. Skarżący wykonał pierwszy krok i złożył stosowny wniosek legalizacyjny, jednakże później pozostał bierny na wezwanie PINB do przedłożenia wymaganej dokumentacji budowlanej. Trzeba bowiem pamiętać, że obydwa postanowienia PINB (o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, jak i wzywające do przedłożenia dokumentacji budowlanej do celów legalizacyjnych) są postanowieniami korzystającymi z ochrony prawnej, o której mowa w art. 16 § 1 i 3 w związku z art. 126 k.p.a. Skoro skarżący nie zakwestionował tych postanowień, to są one wiążące, również dla Sądu (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 2898/16, dostępny w CBOSA). Chcąc się uchronić przed konsekwencjami wynikającymi z ww. postanowień, skarżący winien je zaskarżyć zażaleniami, a następnie skargami do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie skarżący jednak zlekceważył szanse, jaką otrzymał od PINB. Konsekwencją tego jest właśnie prawidłowo orzeczony nakaz rozbiórki kotłowni.

Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów skargi, należało stwierdzić ich niezasadność. Decyzja o nakazie rozbiórki nie jest przedwczesna. Ze zdjęć lotniczych można było wywnioskować bezspornie, że kotłownia powstała po dniu 31 marca 2004 r. Na zdjęciu tym nie widać budynku kotłowni, a więc niezależnie od twierdzeń R. P. o dacie powstania kotłowni, data jej pobudowania została ustalona. Nie ma żadnego znaczenia to, kto ostatecznie zbudował kotłownię. Skarżący ponosi pełną odpowiedzialność za legalność zabudowy na jego działce. Nie minęło 20 lat od pobudowania kotłowni, zatem przepis art. 49f p.b. nie może znaleźć zastosowania.

PINB precyzyjnie ustalił jak zbudowane są ściany. Sąd zacytował fragmenty protokołu kontroli z dnia 10 lutego 2022 r., które wskazują na rodzaj budulca. Ujawniono ponadto, że kotłownia nie ma czwartej ściany i opiera się ona o budynek mieszkalny należący do skarżącego. Nawet w granicy z działką R. P. znajduje się ściana, co także odzwierciedlono na rysunku sytuacyjnym. Nie można kwestionować tym samym ustaleń fachowych organów administracji specjalnej. Kotłownia nie jest budynkiem wolno stojącym.

Organ II instancji odniósł się do zarzutów odwołania. Nawet jeśli nie odpowiedział wprost, w osobnym punkcie na postawiony zarzut, to z całości wypowiedzi WINB da się zrekonstruować taką odpowiedź. Organ II instancji dysponował materiałem dowodowym, na podstawie którego mógł zająć takie stanowisko.

Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów podniesionych w skardze, jak i jej samej. Kierując się wspomnianym już art. 134 § 1 p.p.s.a., nie znaleziono żadnych podstaw skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.