Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 31/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 31/19 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 18 czerwca 2019 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, , Sędziowie:, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (sprawozdawca), , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 r., sprawy ze skargi D. S., na decyzję Rektora A, z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego, , oddala skargę w całości.,


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] Rektor A we W. utrzymał w mocy decyzję Prorektora ds. nauki i współpracy z zagranicą z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w sprawie odmowy D. S. (dalej skarżący, Doktorant) – Doktoranta korzystającego z przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich prowadzonych na Wydziale B – przyznania stypendium doktoranckiego na czas trwania przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich w roku 2018/2019.

Uzasadniając decyzję organ wskazał, że skarżący złożył od decyzji z dnia [...] października 2018 r. Prorektora ds. nauki i współpracy z zagranicą wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy Rektor nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

- zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 10 i 18 h ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm.) studia doktoranckie kończą się uzyskaniem, kwalifikacji trzeciego stopnia tj. uzyskaniem stopnia naukowego doktora. Natomiast skarżący ukończył regulaminowy czteroletni okres trwania studiów doktoranckich i nie zrealizował programu studiów tj. nie uzyskał stopiła naukowego doktora.

- § 13 ust. 3 pkt 1 i ust. 6 Regulaminu stacjonarnych studiów doktoranckich w A we W. stanowią: "Stypendium doktoranckie na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który: terminowo realizuje program studiów doktoranckich". W przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich rektor, na wniosek doktoranta zaopiniowany przez komisję oraz dziekana, może podjąć decyzję o przyznaniu stypendium w tym okresie."

Organ podniósł, że złożony przez skarżącego wniosek został negatywnie zaopiniowany przez Dziekana Wydziału B.

Doktorant pobierał stypendium doktoranckie przez cały czteroletni okres trwania studiów doktoranckich. Rektor wskazał, że zgodnie z § 13 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2017 r. poz. 1696) stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej. W Kartach Oceny Doktoranta za semestr VII i VIII roku akademickiego 2017/2018, w dziale V. Dorobek naukowy, Doktorant nie wykazał żadnej publikacji oprócz informacji o pracach aktualnie znajdujących się w recenzji.

Wymienione przez Doktoranta we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy publikacje, w większości, wchodzą w dorobek obejmujący cały, czteroletni okres studiów doktoranckich natomiast mając na uwadze wyżej cytowany § 13 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia, przy ocenie dorobku bierze się pod uwagę osiągnięcia powstałe w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku tj. w okresie od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r.

W ocenie organu przesłanki będące podstawą przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich, biorąc pod uwagę ww. przepisy, nie są podstawą do przyznania stypendium doktoranckiego.

Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności oraz obowiązujące przepisy prawa, Rektor uznał, że zasadnie należało odmówić przyznania stypendium doktoranckiego skarżącemu.

W skardze na powyższą decyzję Rektora A we W. z dnia [...] listopada 2018 r. skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 i 77 kpa w zw. z § 13 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz.U. z 2017 r. poz. 1696) poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego i samodzielnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, polegającego na braku weryfikacji warunków uprawniających do przyznania stypendium doktoranckiego określonego w § 13 ust. 2 w szczególności warunku wykazania się znaczącymi postępami w przygotowaniu rozprawy doktoranckiej i progresu w pracy naukowej co skutkowało wydaniem decyzji o odmowie przyznania stypendium.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązania Rektora do wydania decyzji przyznającej prawo do stypendium doktoranckiego na czas trwania przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich tj. w roku akademickim 2018/2019.

W odpowiedzi na skargę Rektora A we W. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do powyższych zarzutów organ stwierdził, że skarga nie jest zasadna, a zarzuty są bezpodstawne i w pełni nieuzasadnione. Organ szczegółowo ustalił stan faktyczny. Zebrał i przeanalizował w sposób wyczerpujący pełny materiał zgromadzony w niniejszej sprawie również pod kątem wymogów wynikających z § 13 ust. 2 Rozporządzenia.

Na marginesie organ wspomniał, że skarżącemu przyznano środki które zgodnie z postanowieniem ustawy stały się stypendium doktoranckim. Decyzją nr [...] skarżącemu przyznano zwiększenie wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w roku akademickim 2018/2019. Zgodnie z art. 200a ust. 2 ustawy, który stanowi, że "Doktorantowi znajdującemu się w grupie liczącej nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów, któremu nie przyznano stypendium doktoranckiego, mogą zostać przyznane środki finansowe w wysokości kwoty zwiększenia stypendium, o którym mowa w ust. 1. Kwota zwiększenia stypendium staje się stypendium doktoranckim" przyznane środki stały się zatem stypendium doktoranckim.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z obowiązującym prawem i na podstawie należycie ustalonych okoliczności faktycznych.

Zgodnie z art. 200 ust. 1 upsw uczestnik studiów doktoranckich może otrzymać stypendium doktoranckie.

Warunki przyznania tego świadczenia zostały szczegółowo wskazane w § 13 ust. 2 rozporządzenia w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich, a także § 13 ust. 3 pkt 1 i 3 regulaminu stacjonarnych studiów doktoranckich w A we W. obejmują: terminową realizację programu studiów doktoranckich, zaangażowanie w realizacji badań naukowych i prowadzeniu zajęć dydaktycznych oraz znaczące postępy w pracy naukowej i przygotowaniu rozprawy doktorskiej w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego. Zgodnie z § 15 ust. 3 Rozporządzenia w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich rektor uczelni albo dyrektor jednostki naukowej może przyznać, doktorantowi stypendium doktoranckie w tym okresie.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że normą zezwalającą organom uczelni wyższych i innych jednostek naukowych na dalsze stosowanie przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, a co za tym idzie także i przepisów przywołanego rozporządzenia wykonawczego, jest art. 184 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669), dopuszczający możliwość przyznawania stypendiów doktoranckich do dnia 30 kwietnia 2019 r. na zasadach dotychczasowych.

Nie budziło wątpliwości, że decyzja w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że uzyskanie stypendium jest uprawnieniem, a nie prawem podmiotowym, o czym świadczy wyraz "może". Użycie wyrazu "może" oznacza możliwość, a nie obowiązek przyznania stypendium. Zatem spełnienie przesłanek z § 13 rozporządzenia nie jest równoznaczne z automatycznym uwzględnieniem żądania w tej materii (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1765/12 - dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu).

Wskazany charakter rozstrzygnięcia determinuje zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny, albowiem rozstrzygnięcia bazujące na uznaniu administracyjnym badane są wyłącznie pod kątem tego, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności oraz czy organ w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym ma uzasadnienie wydanej przez organ decyzji. Przy czym w przypadku rozstrzygnięć podejmowanych w trybie uznania administracyjnego kontroli sądowej podlega jedynie to, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem procedury administracyjnej, zwłaszcza szczegółowym ustaleniem stanu faktycznego. Natomiast ocena pod kątem kryteriów słuszności i celowości prowadzona jest wyłącznie w zakresie tego, czy organy administracji nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego. Oczywistym jest, że podejmowanie decyzji opartych na uznaniu administracyjnym nie może oznaczać dowolności i arbitralności. Zakres uznania wyznaczony jest zawsze normami kompetencyjnymi, przepisami o postępowaniu administracyjnym i przepisami prawa materialnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 343/17).

Zdaniem Sądu, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego w niniejszej sprawie, gdyż na podstawie prawidłowo ustalonych okoliczności faktycznych wydał wyczerpująco uzasadnioną decyzję.

Jak bowiem wskazał organ, wniosek skarżącego został negatywnie zaopiniowany przez Dziekana Wydziału B. Skarżący pobierał stypendium doktoranckie przez cały czteroletni okres trwania studiów doktoranckich.

W Kartach Oceny Doktoranta za semestr VII i VIII roku akademickiego 2017/2018, w dziale V. Dorobek naukowy, skarżący nie wykazał żadnej publikacji oprócz informacji o pracach aktualnie znajdujących się recenzji. Ponadto organ podniósł, że wymienione przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy publikacje w większości wchodzą w dorobek obejmujący cały, czteroletni okres studiów doktoranckich natomiast przy ocenie dorobku bierze się pod uwagę osiągnięcia powstałe w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku tj. w okresie od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. (§ 13 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia).

Odnosząc się do zarzutów natury procesowej należy podkreślić, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 7, art. 77 kpa w zw. z § 13 ust. 2 Rozporządzenia. Jak już wspomniano ustalenia faktyczne przeprowadzone przez organ zostały dokonane prawidłowo, choć miały uproszczony charakter. Związane to było jednak nie z wadliwością czynności dowodowych ale specyfiką przeprowadzonego postępowania opierającego się zasadniczo na informacjach zawartych na "Kartach Oceny Doktoranta". Nie trafny jest zarzut naruszenia § 13 ust. 2 Rozporządzenia. Określone wskazanym przepisem wymogi do przyznania stypendium doktoranckiego należy bowiem traktować jako warunek umożliwiający w ogóle ubieganie się o tego rodzaju świadczenie a nie jako gwarancję jego otrzymania. Wynika to bowiem z istoty decyzji uznaniowej, która – jak już to wskazano – pozwala nie przyznać określonego uprawnienia z uzasadnionych powodów nawet w sytuacji, gdy wnioskodawca spełnia wszystkie wymagane przesłanki.

Reasumując należało stwierdzić, że organ rozpatrzył niniejszą sprawę prawidłowo i bez przekroczenia granic uznania administracyjnego, trafnie stosując powołane przepisy prawa materialnego i procesowego.

Na ich podstawie doszedł do zasadniczego wniosku, że żądanie przyznania stypendium doktoranckiego nie zasługuje na uwzględnienie.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.