Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1067/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: Art. 99  ust. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 622
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant starszy referent Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2023 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowego w Krakowie sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 14 kwietnia 2023 r., nr SKO.UP/4121/11/2023 w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz skarżącego S. S. 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie w zaskarżonej decyzji z dnia 14 kwietnia 2023 r., nr SKO.UP/4121/11/2023, po rozpatrzeniu odwołania Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Nowym Sączu od decyzji Starosty Brzeskiego z dnia 27 lutego 2023 r., znak [...] o odmowie skierowania S. S. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kat. B - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekając co do istoty sprawy postanawiało skierować S. S. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kat. B prawa jazdy.

W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. póz. 2000 ze zm.) w związku z art. 99 ust. 1 pkt 1 oraz z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 622).

Powyższa decyzja ostała wydana w następującym faktycznym i prawnym stanie sprawy:

Prokurator Prokuratury Okręgowej w Nowym Sączu pismem z dnia 27 sierpnia 2021 r. złożył sprzeciw do decyzji ostatecznej Starosty Brzeskiego z dnia 10 lipca 2007 r. o uzyskaniu przez S. S. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, numer prawa jazdy [...] numer druku prawa jazdy [...]. Decyzji tej zarzucono, iż na jaw wyszły nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, w postaci przyjęcia korzyści majątkowej w łącznej kwocie 4000 zł w zamian za podjęcie się pośrednictwa w załatwieniu dla S. S. pozytywnego wyniku końcowego egzaminu teoretycznego i praktycznego na prawo jazdy kategorii B. W związku z tym Prokurator wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia uzyskania przez S. S. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B oraz stwierdzenie, iż decyzja ostateczna Starosty Brzeskiego dnia 10 lipca 2007 r. została wydana z naruszeniem prawa i nie może być uchylona z powodu upływu pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. W piśmie tym Prokurator wskazał ponadto, iż przesłuchany w toku postępowania karnego przed Sądem Rejonowym w N., sygn. akt [...] w charakterze świadka S. S. potwierdził, że nie uczestniczył w kursie tylko uzyskał prawo jazdy za pieniądze. Dał oskarżonemu 4000 zł za załatwienie tej sprawy. Nie był na egzaminie, gdyby był to byłoby taniej. To prawo jazdy ma do dzisiaj. Po wręczeniu umówionych wcześniej pieniędzy był zapewniony, że wszystko jest pomyślnie załatwione, miał tylko cierpliwie czekać, a potem odebrać prawo jazdy w Brzesku. Zeznał, że nie wiedział gdzie odbył się egzamin, ponieważ w nim nie uczestniczył. Słyszał tylko, że egzamin odbywał się gdzieś na Śląsku.

Starosta Brzeski postanowieniem z dnia 14 września 2021 r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia 10 lipca 2007 r. orzekającą o wydaniu prawa jazdy kat. B dla kierowcy S. S.

Następnie organ administracyjny decyzją z dnia 3 lutego 2022 r., uzupełnioną postanowieniem z dnia 4 marca 2022 r. stwierdził, iż decyzja Starosty Brzeskiego z dnia 10 lipca 2007 r. znak [...] została wydana z naruszeniem prawa tj. art. 90 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

Pismem z dnia 17 stycznia 2023 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Nowym Sączu złożył wniosek o wszczęcie postępowania w trybie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w celu wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu kierowcy S. S. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego na kat B prawa jazdy, albowiem istnieją uzasadniono zastrzeżenia co do kwalifikacji ww.

Pismem z dnia 2 lutego 2023 r. Starosta Brzeski wystąpił do Komendy Wojewódzkiej Policji o udzielenie informacji, czy S. S. w okresie od chwili uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami tj. od dnia 31 lipca 2007 r. do chwili obecnej dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego.

Pismem z dnia 8 lutego 2023 r. Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie poinformował, iż S. S. nie figuruje w ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi lub motorowerami naruszających przepisy ruchu drogowego.

Starosta Brzeski w decyzji z dnia 27 lutego 2023 r., znak [...] orzekł o odmowie skierowania S. S. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kat. B.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że niemożność uchylenia decyzji o nabyciu uprawnień w związku z upływem 10 lat powoduje konieczność uznania, że kierowca posiada uprawnienia nadane tą decyzją. Nie można z sytuacji, która miała miejsce w 2007 r. wywodzić podstawy do kwestionowania umiejętności kierowania pojazdem przez kierującego w chwili obecnej. W związku z tym, w ocenie organu I instancji, przesłanka powołana przez Prokuratora we wniosku nie może stanowić samodzielnej podstawy do skierowania S. S. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kat. B. Ani we wniosku Prokuratora, ani podczas czynności przeprowadzonych w toku postępowania nie ustalono, że zaszły okoliczności stanowiące podstawę do powzięcia wątpliwości co do kwalifikacji kierowcy.

Organ zaznaczył, że wniosek Prokuratora nie odnosi się bowiem do aktualnie posiadanych przez kierowcę umiejętności. W związku z powyższym, postanowiono odmówić skierowania S. S. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kat. B prawa jazdy.

Prokurator Prokuratury Okręgowej w N. w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 49 ust. 1 pkt 2 i art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez ich błędną wykładnię polegającą na nie trafnym przyjęciu, iż nie nabycie formalne uprawnień do kierowania pojazdami nie może stanowić samodzielnej podstawy do skierowania w chwili obecnej kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie można bowiem z sytuacji która miała miejsce w 2007 roku (ujawnienie okoliczności dotyczących egzaminu państwowego S. S. w zakresie kat. B prawa jazdy) wywodzić podstawy do kwestionowania umiejętności kierowania pojazdami, podczas gdy istotą tej regulacji jest możliwość reagowania przez organy państwa w razie wystąpienia istotnych wątpliwości co do tego, czy kierujący, pomimo formalnego posiadania kwalifikacji w następstwie wydania prawa jazdy określonej kategorii ma rzeczywiste umiejętności i wiedzę uprawniające do Kierowania pojazdami, a za takie istotne wątpliwości należy uznać uzyskanie prawa jazdy kat. B bez ukończenia wymaganego szkolenia oraz bez zdania egzaminu w zakresie ww. uprawnień (zainteresowany w nim nie uczestniczył). W związku z tym, Prokurator Prokuratury Okręgowej w N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o skierowanie kierowcy S. S. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego na kat. B prawa jazdy.

W uzasadnieniu zaskarżonej ww. decyzji, SKO w Tarnowie na wstępie przywołało treść art. 49 ust. 1 pkt 2 oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wskazując, że zgodnie z poglądami z orzecznictwa przy interpretowaniu zwrotu "uzasadnionych zastrzeżeń" zawartego w ostatnim z wymienianych przepisów, należy zastosować wykładnię językową. Kolegium uznało, że istnieją uzasadnienie zastrzeżenia co do kwalifikacji skarżącego. Zaznaczono w tym miejscu, że podstawą wniosku o sprawdzenie kwalifikacji kierującego może stanowić zarówno jedno zdarzenie mające postać przestępstwa lub wykroczenia drogowego, jak również wielokrotne naruszenie przez kierującego przepisów ruchu drogowego.

Z uwagi na powyższe, SKO uznało, że kwestionowana decyzja organu I instancji jest wadliwa. Treść uzasadnienia tej decyzji wskazuje bowiem, że o braku uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji S. S. do kierowania pojazdami świadczy fakt, iż kierowca ten od wielu lat posiada prawo jazdy kat. B, a w okresie tym nie naruszył przepisów ruchu drogowego.

Taka argumentacja, według organu II instancji, jest jednak całkowicie błędna. Ustawodawca w art. 49 oraz w art. 51 ustawy o kierujących pojazdami jednoznacznie wskazał, że sprawdzenie kwalifikacji następuje w formie egzaminu państwowego. Tym samym egzamin państwowy winien być traktowany jako wyłączna forma sprawdzenia kwalifikacji kandydata na kierowcę. Ustawodawca nie dopuszcza przy tym możliwości potwierdzenia kwalifikacji kierowcy na inny sposób niż poprzez zdanie egzaminu państwowego, w tym w szczególności w sytuacji faktycznego wieloletniego korzystania z pojazdu. Z ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie wynika natomiast jednoznacznie, że kwalifikacje ww. do kierowania pojazdami kat. B nigdy nie zostały sprawdzone w przewidzianej prawem formie. Kierowca ten w toku prowadzonego postępowania karnego przyznał bowiem, że nie uczestniczył w kursie tylko uzyskał prawo jazdy za pieniądze. Dał oskarżonemu 4000 zł za załatwienie tej sprawy. Nie był na egzaminie, gdyby był to byłoby taniej. To prawo jazdy ma do dzisiaj. Po wręczeniu umówionych wcześniej pieniędzy był zapewniony, że wszystko jest pomyślnie załatwione, miał tylko cierpliwie czekać, a potem odebrać prawo jazdy w Brzesku. Zeznał, że nie wiedział gdzie odbył się egzamin, ponieważ w nim nie uczestniczył. Słyszał tylko, że egzamin odbywał się gdzieś na Śląsku.

Dalej SKO zaznaczyło, że co prawda ze względu na znaczny upływ czasu decyzja o wydaniu prawa jazdy kat. B nie może zostać uchylona w ramach wznowienia postępowania ani też nie może nastąpić stwierdzenie jej nieważności, aczkolwiek nie oznacza to, że z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego należy tolerować sytuację, w której w ruchu drogowym uczestniczy kierowca, którego kwalifikacje nigdy w sposób obiektywny nie zostały sprawdzone. Gdyby S. S. nie posiadał wątpliwości co do swoich kwalifikacji związanych z prowadzeniem pojazdów kat. B, to z pewnością nie musiałby się uciekać do czynów o charakterze korupcyjnym. Wbrew stanowisku Starosty Brzeskiego nie można przyjmować, że sam fakt, iż S. S. od wielu lat posiada prawo jazdy i nie dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego świadczy o tym, że w jego przypadku nie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do posiadanych kwalifikacji do prowadzenia pojazdów. Wskazano, że organ nie posiada bowiem żadnych informacji co do tego, w jaki sposób kierowca ten korzystał dotychczas z pozyskanych nielegalnie uprawnień do kierowania pojazdami. Organowi nie jest znana w szczególności częstotliwość wykonywanych kursów, przejechanych kilometrów, czy rodzaj prowadzonych pojazdów. Żadnych informacji w tym zakresie nie dostarczyła także strona postępowania, mimo iż organ zapewnił jej możliwość czynnego udziału w postępowaniu. SKO wskazało, że może się natomiast okazać, że kierowca korzystał z tych uprawnień jedynie okazjonalne. W takiej sytuacji każdy jego kolejny przejazd może stwarzać potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jeżeli natomiast kierowca ten w ostatnich latach aktywnie korzystał z przysługujących mu uprawnień nabywając tym samym wiedzę i umiejętności niezbędne do kierowania pojazdami kat. B, to w takiej sytuacji skierowanie go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie będzie stanowiło nadmiernej dolegliwości. Usunie ono natomiast stan niepewności w tym zakresie i związane z nim potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Doprowadzi także do tego, że kwalifikacje kierowcy do prowadzenia pojazdów kat. B zostaną sprawdzone w przewidziany sposób, co jest niezbędne do przywrócenia w niniejszej sprawie podstawowych zasad związanych z funkcjonowaniem państwa i przyznawaniem obywatelom przez jego organy uprawnień gruncie prawa administracyjnego.

W piśmie z dnia 25 maja 2022 r. S. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na powyższą decyzję SKO w Tarnowie zarzucając:

1) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj.: art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dostateczną podstawą do przyjęcia przesłanki "uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji kierowcy" jest fakt iż w 2007 r. skarżący uzyskał prawo jazdy bez przystąpienia do egzaminu oraz bez uprzedniego odbycia szkolenia, podczas gdy prawidłowa wykładania ww. przepisu prowadzi do wniosku, że dla jego zastosowania konieczne jest wykazanie przez organ prowadzący postępowanie uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do kwalifikacji kierowcy w zakresie prowadzenia pojazdów,

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., w zw. z art. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w rezultacie wydanie decyzji co do istoty sprawy bez wnikliwego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i nie uwzględnieniu słusznego interesu skarżącego oraz uchybienie zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Mając na uwadze powyższe autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zarzuty skargi zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę SKO w Tarnowie domagało się jej oddalenia, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) dalej - p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że w sprawie o tożsamym stanie faktycznym i prawnym do rozpoznawanej, orzekł już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 1113/22, baza CBOSA. Sąd orzekający w niniejszym składzie w całości zawarte tam stanowisko podziela i przyjmuje jako własne. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu ww. wyroku dokonał wykładni przesłanki materialnoprawnej "uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem" z art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p., której realizacja jest podstawą do wydania przez właściwego starostę decyzji administracyjnej o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego (art. 99 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 2, z zastrzeżeniem art. 99 ust. 4 w zw. z art. 97 ust. 1 pkt 2 i 3 u.k.p.).

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił tam bowiem, że "analizowany przepis stanowi podstawę do poddania weryfikacji wiedzy i umiejętności osoby posiadającej prawo jazdy (lub pozwolenie na kierowanie tramwajem) tylko wtedy, gdy istnieją konkretne, realne i aktualne oraz racjonalnie uzasadnione zastrzeżenia co do dalszego spełniania ustawowych warunków kwalifikacyjnych przyznania powyższego prawa. Zasada bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz ochrony wartości z nią związanych, w tym życia i zdrowia ludzkiego, wymaga bowiem zastrzeżenia dla właściwych organów kompetencji do weryfikacji aktualnego spełniania warunków nabycia prawa do kierowania pojazdami za pośrednictwem kierowania dysponentów tego prawa na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Jeżeli jednak właściwe organy nie ustalą konkretnych i indywidualnie odniesionych do danego kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem okoliczności, które wskazują na aktualną i realną możliwość powstania zagrożenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym w związku z brakiem dostatecznych kwalifikacji teoretycznych lub praktycznych tego rodzaju osób, to wydanie na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego należy uznać za przedwczesne i jako takie pozbawione odpowiedniej podstawy faktycznej."

Przenosząc powyższe na grunt faktyczny kontrolowanej sprawy, stwierdzić należy, że SKO w Tarnowie nie wykazało żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na aktualną i realną możliwość powstania zagrożenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym w związku z brakiem umiejętności teoretycznych lub praktycznych skarżącego jako kierowcy. W szczególności nie przedstawiono jakichkolwiek zachowań skarżącego zaistniałych już po uzyskaniu prawa jazdy, które świadczyłyby o istnieniu aktualnych zastrzeżeń co do jego kwalifikacji jako kierowcy. Przypomnieć w tym miejscu należy, że Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie w piśmie z dnia 8 lutego 2023 r. poinformował organ administracyjny, iż skarżący nie figuruje w ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi lub motorowerami naruszających przepisy ruchu drogowego.

Zatem okoliczność, że skarżący uzyskał uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B "za pieniądze" (przy czym zaznaczenia wymaga, że ani z akt sprawy, ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby powyższa okoliczność została stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu) nie jest sama w sobie wystarczająca, ponieważ nie wykazuje ona koniecznego związku z naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym i – tym samym – z realizacją przesłanki "uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji" skarżącego do kierowania pojazdami mechanicznymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie odwołuje się ponadto do okoliczności, które rzekomo miały miejsce w 2007 r. a więc 16 lat temu i które utraciły już cechę aktualnego związku z oceną rzeczywistych kwalifikacji skarżącego jako kierowcy. Ponadto, co wymaga podkreślenia - w przeciwieństwie do ustaleń faktycznych sprawy rozpoznawanej przez NSA w ww. wyroku, w którym okoliczność, że skarżący uzyskał uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii C w związku z popełnieniem w 2005 r. przestępstwa przez instruktora nauki jazdy - została stwierdzona prawomocnym wyrokiem wskazanego sądu karnego, to w przedmiotowej sprawie u podstaw wydanego rozstrzygnięcia legła okoliczność, odnośnie której organ odwoławczy nie zweryfikował czy wynika z ustaleń prawomocnego wyroku karnego. Jedynie bowiem na etapie postępowania przed organem I instancji w dniu 20 września 2021 r. uzyskano informację z Sądu Rejonowego w N., że wyrok w sprawie [...] nie jest jeszcze prawomocny (k. 4 a.a.). Zatem jak wynika z lektury uzasadnienia zaskarżonej decyzji - organ II instancji posiłkował się w tym zakresie wskazaniem Prokuratora, "iż przesłuchany w toku postępowania w charakterze świadka S. S. potwierdził, że nie uczestniczył w kursie tylko uzyskał prawo jazdy za pieniądze" (s. 2 uzasadnienia zaskarżonej decyzji SKO). W zaskarżonej decyzji brak jest ustalenia czy powyższa okoliczność wynika z ustaleń prawomocnego wyroku karnego. Jednakże, w kontekście powyższych rozważań prawnych, kwestia ta nie ma dużego znaczenia dla wyniku rozstrzygnięcia tej sprawy. Nawet bowiem gdyby SKO wykazało, że skarżący uzyskał uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B w związku z popełnieniem przestępstwa, które zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu karnego, nie byłoby to wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, że w tej sprawie ziściły się warunki z art. 99 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.

Tym bardziej zatem w realiach niniejszej sprawy, kierując się poglądem NSA zaprezentowanym w ww. wyroku, stwierdzić należy, że SKO w Tarnowie nie wykazało "żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na aktualną i realną możliwość powstania zagrożenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym w związku z brakiem umiejętności teoretycznych lub praktycznych skarżącego jako kierowcy. W szczególności nie przedstawiono jakichkolwiek zachowań skarżącego zaistniałych już po uzyskaniu prawa jazdy, które świadczyłyby o istnieniu aktualnych zastrzeżeń co do jego kwalifikacji jako kierowcy." Natomiast okoliczność, że skarżący uzyskał uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B, bowiem tak zeznał przesłuchany w charakterze świadka w innym postępowaniu, "nie jest sama w sobie wystarczająca, ponieważ nie wykazuje ona koniecznego związku z naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym i - tym samym - z realizacją przesłanki "uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji" skarżącego do kierowania pojazdami mechanicznymi".

Dalej NSA wskazał, że "w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentuje się, że warunkiem realizacji przesłanki "uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji" kierowcy jest wykazanie swoistego związku przyczynowego między zachowaniem kierowcy związanym z ruchem drogowym (np. naruszaniem przepisów ruchu drogowego) a brakiem umiejętności praktycznych do kierowania pojazdami lub brakiem wiedzy z zakresu ruchu drogowego (por. np. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2020 r., I OSK 2432/19, LEX nr 3028546). Organy orzekające na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. są zatem zobowiązane do dowodowego wykazania takich okoliczności czynu kierowcy, z których będzie wynikało, że dana osoba nie ma umiejętności lub wiadomości potwierdzonych dokumentem uprawniającym do kierowania pojazdami, a zatem konieczne jest kontrolne sprawdzenie jej kwalifikacji w drodze egzaminu państwowego (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2018 r., I OSK 2851/17, LEX nr 2558739)."

Kolejnym istotnym zagadnieniem, które uwypuklił Sąd II instancji, jest również występujący w realiach tej sprawy "problem relacji sprawy skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego (art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p.) do sprawy wznowienia postępowania zakończonego decyzją o nadaniu uprawnień do kierowania pojazdami określonej kategorii. Jest oczywiste, że decyzja w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest instrumentem weryfikacji aktualnego posiadania kwalifikacji teoretycznych lub praktycznych koniecznych do bezpiecznego kierowania pojazdami danej kategorii przez kierowcę, który nabył już odpowiednie uprawnienia. W tym sensie decyzja tego rodzaju co najmniej tymczasowo wkracza w sferę nabytych uprawnień. Rozstrzygnięcie sprawy, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p., nie może jednak służyć jako podstawa do weryfikowania uprawnień kierowcy na podstawie okoliczności, które nie tylko stanowią jedną z przyczyn wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o nadaniu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, lecz także które zostały już ostatecznie ocenione w sprawie wznowienia postępowania zakończonego tego rodzaju decyzją."

Przenosząc powyższe wskazania na grunt analizowanej sprawy, podkreślenia wymaga, że w przedmiotowej sprawie ostateczna decyzja z dnia 10 lipca 2007 r. o nadaniu skarżącemu uprawnień kategorii B została poddana weryfikacji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. (w związku z wydaniem wyroku karnego z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt II K 1139/15) Długotrwałość prowadzonego postępowania karnego i administracyjnego skutkowała jednak zaistnieniem negatywnej przesłanki do uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 10 lipca 2007 r. ( art. 151 § 2 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.) oraz koniecznością ograniczenia weryfikacji do stwierdzenia wydania ww. decyzji z naruszeniem prawa (decyzja organu I instancji z dnia 3 lutego 2022 r., k. 8 a.a.). Jako przesłankę wznowieniową wskazano art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. – tj. wydanie decyzji z dnia 10 lipca 2007 r. w związku z popełnieniem przestępstwa została już poddana ostatecznej ocenie, co nie doprowadziło jednak do wzruszenia weryfikowanej decyzji.

W związku z powyższym – za Naczelnym Sądem Administracyjnym podkreślić należy, że instytucja skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego (art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p.) nie może być wykorzystywana jako zastępczy instrument podważania treści dotkniętej wadą wznowienia ostatecznej decyzji o nadaniu uprawnień kierowcy, która nie może zostać uchylona w trybie wznowienia postępowania.

Podsumowując należy krytycznie ocenić zastosowaną przez organ odwoławczy wykładnie przepisu art. 99 ust. 1 pkt 1 u.p.k. i w rezultacie powyższego jego błędne zastosowanie w gruncie stanu faktycznego tej sprawy, bowiem w stosunku do skarżącego nie ziściła się ww. przesłanka o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kat. B prawa jazdy.

Mając na uwadze powyższe ustalenia natury prawnej oraz faktycznej, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji (pkt 1). Natomiast o kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na sumę tych kosztów składa się uiszczony od skargi wpis sądowy w kwocie 200 zł, wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi (480 zł) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).