Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2206/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 61 , art. 140aa ust. 4 pkt 1               ,art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140aa ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: § 3 ust. 1 pkt 11
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 768/22 w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 października 2021 r. nr BP.502.258.2020.0155.BD2.2955 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. Sp. z o.o. w P. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 lipca 2022r., sygn. akt VI SA/Wa 768/22 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329, obecnie Dz.U. z 2023r., poz. 1964 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej też: "strona", "skarżąca", "Spółka") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 18 października 2021r. (dalej też: "organ", "GITD", "organ odwoławczy", "organ II instancji"), nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.

W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

I. Naruszenie prawa materialnego:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 140aa ust. 4 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020r., poz. 110 ze zm., dalej: "p.r.d."), poprzez jego niezastosowanie polegające na nieumorzeniu postępowania w sytuacji, gdy skarżąca dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.

II. Naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022r., poz. 2000, dalej: "k.p.a."), poprzez ustalenie przez organy administracji stanu faktycznego sprawy niezgodnie z regułami obowiązującym w procedurze administracyjnej, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie decyzji; a w szczególności niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, orzekanie na podstawie niekompletnego materiału dowodowego oraz brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Zważywszy na sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych w pierwszej kolejności rozważenia wymaga ocena spełnienia przez skargę kasacyjną ustawowych wymogów formalnych. Skarga kasacyjna jest bowiem szczególnym pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a. powinna ona zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; skargę kasacyjną można zaś oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie, a przedmiotem zarzutu mogą być tylko te przepisy, które zastosował Sąd I instancji lub które powinien był zastosować, lecz je pominął. Skarga kasacyjna winna być bowiem skierowana przeciwko przyjętej w zaskarżonym wyroku podstawie prawnej rozstrzygnięcia, co oznacza wymóg powołania w pierwszej kolejności przepisów normujących działalność orzeczniczą Sądów administracyjnych, a w dalszej kolejności wskazania przepisów materialnego i/lub procesowego prawa administracyjnego. Sądy administracyjne nie stosują bowiem bezpośrednio przepisów prawa administracyjnego, lecz przyjmują je jako normatywny wzorzec kontroli działań lub zaniechań administracji publicznej. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zdaniem skarżącej przez Sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu).Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez Sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącej, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Z kolei zwrot "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" w odniesieniu do naruszenia przepisów prawa procesowego należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to, że na stronie skarżącej spoczywa obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (tak wyrok NSA z 14 marca 2018r., II FSK 2480/17; treść tego, jak i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004r., FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005r., GSK 1423/04; 10 maja 2005r., FSK 1657/04; 12 października 2005r., I FSK 155/05; 23 maja 2006r., II GSK 18/06; 4 października 2006r., I OSK 459/06, publ. w CBOSA).

Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe (tzn. jasne i nie budzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega bowiem na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Nie jest powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, ani też nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych. Nie jest bowiem rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych (wyrok NSA z 31 października 2017r., I GSK 2343/15).

Wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia powyższych ustawowych wymogów formalnych, choć poszczególne zarzuty kasacyjne w różnym stopniu naruszają te wymogi.

Należy też zwrócić uwagę, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009r., I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie.

Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zaskarżoną decyzję uznał ją za zgodną z prawem.

Przypomnieć należy, że w dniu 3 lipca 2019r. o godz. 08:30 w miejscowości Gorzeń na ul. Nakielskiej (droga powiatowa nr 1926C) zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki Terberg nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował A.P. (obywatel U.), który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie z miejscowości G. do miejscowości P. z ładunkiem piasku (ładunek podzielny) w imieniu S. Sp. z o.o. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia 3 lipca 2019r. W niniejszej sprawie strona była podmiotem wykonującym przejazd.

Podczas kontroli stwierdzono, że ww. samochód ciężarowy przekraczał dopuszczalny nacisk na trzeciej i czwartej pojedynczej osi napędowej oraz dopuszczalną masę całkowitą. Dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosi do 11,5t.

Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C III o nr fabrycznych [...] i [...], które legitymowały się deklaracją zgodności CE z wymaganiami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 21014/31/UE z 26 lutego 2014r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku wag nieautomatycznych wdrożonej do prawodawstwa polskiego rozporządzeniem Ministra Rozwoju z 2 czerwca 2016r. w sprawie wymagań dla wag nieautomatycznych (Dz.U. z 2016r., poz. 802), została ustalona zgodnie z zapisami pkt. 8.3 normy PN-EN 45501:2015 Zagadnienia metrologiczne wag nieautomatycznych.

Miejsce kontroli legitymowało się protokołem pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 7 czerwca 2019r.

W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

- nacisk na trzeciej pojedynczej osi napędowej 12,7t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1t w górę) - przekroczenie o 1,2t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 10,43 %),

- nacisk na czwartej pojedynczej osi napędowej 12,5t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1t w górę) - przekroczenie o 1t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 8,69 %),

- rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 46,4t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1t w górę) - przekroczenie o 14,4t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 45,00 %),

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Decyzją z 25 września 2019r., nr WITD.DI.0152.W/II0087/12/19Kujawsko - Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (organ I instancji) nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych.

Organ odwoławczy decyzją nr BP.502.220.2019.0155.BD2.1573 z 17 lutego 2020r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji decyzją z 1 września 2020r., nr [...] nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł., od której strona złożyła odwołanie.

Decyzją z 18 października 2021r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021r., poz. 735, dalej: "k.p.a."), art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140aa ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 110 ze zm., dalej: " p.r.d."), art. 7 ust. 1, art. 11 ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw z 18 grudnia 2020r. (Dz.U. z 2021r., poz. 54), § 3 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2016r., poz. 2022 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

WSA oddalił skargę.

Zdaniem WSA jednoczesne przeładowanie pojazdu o ponad 100 %, nie było wynikiem wyłącznie ewentualnych błędów w działaniu wagi samochodowej, a wynikiem niedochowania należytej staranności w realizacji świadczonych usług transportowych. Wskazał, że jeżeli waga działała wcześniej prawidłowo, to oczywistym jest, iż rzeczywistą masę całkowitą pojazdów na poziomie obowiązującej wówczas wartości dopuszczalnej, tj. 32 tony, powodowały ładunki o połowie mniejszej masie, a tym samym o widocznej gołym okiem dwukrotnie mniejszej objętości. Odnosząc się do podnoszonej przez stronę skarżącą kwestii usterki wagi, wskazał, że prowadzące postępowanie organy podjęły działania aby wątpliwości te wyjaśnić. Strona skarżąca nie przedstawiła dowodów (np. kwitów wagowych), które mogłyby uprawdopodobnić jej stanowisko, że waga dokonywała błędnych pomiarów. Podkreślił, że skarżąca, pomimo powoływania się na dowody wyłączającej jej odpowiedzialność (dokumenty WZ, których jeden egzemplarz otrzymywał kierowca ważonego pojazdu), w których posiadanie weszła (co potwierdzają wyjaśnienia przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o. z 9 czerwca 2020r.), nie przedstawiła ich w prowadzonym postępowaniu. Natomiast przedstawienie kserokopii tego dokumentu na etapie postępowania sądowego uznał za spóźnione. Strona załączyła do skargi jedynie nieuwierzytelnioną fotokopię dokumentu WZ w związku z tym niemożliwe jest ustalenie wiarygodności treści prezentowanej w fotokopii. Dodatkowo wskazał, iż strona miała możliwości złożenia przedmiotowego dokumentu w toku postępowania administracyjnego w szczególności w sytuacji, gdy była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu I instancji organ przeprowadził postępowanie bez naruszenia art. 77 i art. 80 k.p.a.). Ponadto wskazał, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają art. 107 § 3 k.p.a., albowiem wynika z nich ocena faktów, prawa i ich subsumcji oraz cele i skutki rozstrzygnięcia, co w konsekwencji oznacza, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z poszanowaniem zasady zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, wyrażonej w przepisie art. 8 k.p.a.

Zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego sformułowanego w pkt I. petitum skargi kasacyjnej, wskazać należy, że przepis art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1 dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miał wpływu na powstanie naruszenia (. . .).

Wykładnia wskazanego przepisu musi uwzględniać przede wszystkim pojęcie zachowania należytej staranności w aspekcie obiektywnego wzorca kształtowanego na tle danego stosunku prawnego. Kwestia niezachowania należytej staranności może być rozpatrywana wówczas, gdy zachowanie podmiotu stanowiło będzie odstępstwo od tak ukształtowanego wzorca. W odniesieniu do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, zasadnicze znaczenie będą tu miały przepisy prawa przewozowego oraz prawa o ruchu drogowym, w tym w szczególności regulacje zawarte w art. 61 tej ostatniej ustawy, nakazujące podmiotom uczestniczącym w ruchu taki załadunek pojazdu, aby nie powodowało to przekroczenia dopuszczalnych norm. Dochowanie należytej staranności wymaga zatem także od przewoźnika podjęcia własnych aktów staranności, a do takich należy przede wszystkim zweryfikowanie wagi pojazdu, po jego załadunku, a przed wyjazdem na drogę publiczną.

Z kolei termin "braku wpływu" musi być rozpatrywany w kategorii wystąpienia okoliczności, którym przewoźnik nie jest w stanie zapobiec, pomimo uczynienia wszystkiego czego można od niego wymagać w stosunkach danego rodzaju.

Powołując się na dochowanie należytej staranności i brak wpływu na powstanie naruszenia, przewoźnik winien wykazać, że podjął wszelkie możliwe czynności w celu zapobiegnięcia przejazdowi pojazdu nienormatywnego. W tej sprawie twierdzenie skarżącej, że pojazd był zważony, a wyniki ważenia wskazywały na jego normatywność, nie zostało przez skarżącą wykazane.

W odniesieniu do pojazdu będącego przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie tj. samochodu ciężarowego marki TERBERG o nr rej. [...], jego dopuszczalna masa całkowita (F.2) wynosiła 32000 kg, masa własna (G) 19398 kg. Z kolei jego dopuszczalna ładowność, określająca największą masę ładunku jaką może przewozić pojazd i będąca różnicą obydwu powyższych wartości, wynosiła 12602 kg (32000 kg - 19538 kg = 12602 kg). Umieszczenie więc na tym pojeździe ładunku o masie przekraczającej o 14400 kg jego dopuszczalną masę całkowitą, tj. ładunku o masie 27002 kg (12602 kg + 14400 kg = 27002 kg), przy dopuszczalnej ładowności 12602 kg, stanowiło przekroczenie tejże dopuszczalnej ładowności, czyli tzw. "przeładowanie" o ponad 114 %. Zatem przejazd z taką ilością ładunku możliwy był niejednym, lecz dwoma takimi pojazdami samochodowymi.

W związku z powyższym jak trafnie wskazał to Sąd I instancji, organ zasadnie nie dał wiary wyjaśnieniom strony, że jednoczesne przeładowanie pojazdu o ponad 100 %, było wynikiem wyłącznie ewentualnych błędów w działaniu wagi samochodowej, a nie wynikiem niedochowania należytej staranności w realizacji świadczonych usług transportowych. Jeżeli waga działała wcześniej prawidłowo, to oczywistym jest, iż rzeczywistą masę całkowitą pojazdów na poziomie obowiązującej wówczas wartości dopuszczalnej, tj. 32 tony, powodowały ładunki o połowie mniejszej masie, a tym samym o widocznej gołym okiem dwukrotnie mniejszej objętości.

W świetle powyższego zarzut skargi kasacyjnej jakoby organ błędnie odmówił zastosowania art. 140 aa ust. 4 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym jest bezzasadny.

Podkreślić przy tym należy, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że poprzez zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego skarżąca kwestionuje w istocie ustalenia faktyczne organów. Tymczasem próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (por. wyroki NSA; z 29 stycznia 2013r., sygn. akt I OSK 2747/12, z 6 marca 2013r., sygn. akt II GSK 2327/11). Jeżeli skarżąca uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej, przedwczesny.

Przechodząc do oceny podniesionych w sprawie zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że formułując zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej wskazano na szereg przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, bez powiązania ich z odpowiednimi przepisami postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie odnosi się zatem do uchybień procesowych, które ewentualnie miałby popełnić Sąd I instancji. Podstawa kasacyjna wskazana w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy natomiast naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, a nie przepisów procedury administracyjnej, których Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stosował, a tylko oceniał prawidłowość ich stosowania przez organ.

Wbrew zarzutom skarżącej kasacyjnie stan faktyczny sprawy został ustalony należycie, a twierdzenia i dowody znajdujące się w aktach sprawy nie wskazywały na to, iż skarżąca dochowała należytej staranności w wykonywaniu czynności związanych z przejazdem i nie miała wpływu na powstanie naruszenia, czemu organy dały wyraz w zaskarżonych decyzjach, które zawierały uzasadnienie faktyczne i prawne w sposób logiczny, staranny i wyczerpujący wyjaśniające motywy zapadłego rozstrzygnięcia.

Strona wskazywała, że w dniu kiedy pojazd był załadowywany doszło do awarii wagi u załadowcy, w związku z czym przewoźnik nie miał wiedzy o ilości załadowanego ładunku i nie mógł mieć wpływu na powstanie naruszenia.

W celu wyjaśnienia powyższych okoliczności organ I instancji przeprowadził szerokie postępowanie dowodowe. Organ I instancji wystąpił do przedsiębiorstwa M. Sp. z o.o., będącego wystawcą protokołu serwisowego z dnia 3 lipca 2019r., z wnioskiem o udzielenie informacji na temat przyczyn i objawów usterki wagi samochodowej marki STRONG 14 o numerze seryjnym [...] zainstalowanej w miejscowości P.

W odpowiedzi M. Sp. z o.o., działające obecnie pod nazwą M. G. Sp. z o.o. Sp. k., przesłało korespondencję e-mailową z pracownikiem przedsiębiorstwa A. Sp. z o.o., odpowiedzialnym za obsługę wagi ze strony użytkownika oraz udzieliło wyjaśnień na temat przyczyn i objawów usterki, jak również przedstawiło dokumenty.

M. G. Sp. z o.o. Sp.k., wskazało, że usterkę wagi samochodowej marki STRONG 14 o numerze seryjnym [...] w imieniu przedsiębiorstwa A. Sp. z o.o. zgłoszono o godz. 12:43 w dniu 3 lipca 2019r. Jako przyczynę usterki wagi M. G. Sp. z o.o. Sp.k., wskazała na uszkodzenie jednego z czujników tensometrycznych zamontowanych w wadze, wskutek czego jej wskazania były nieprawidłowe, tj. zmieniające się co chwilę od niedociążenia po przeciążenie. Jednocześnie podmiot ten pomimo wystosowanego wezwania, nie przedstawił żadnych dokumentów (np. kwitów z ważeń testowych podczas diagnozowania usterki) potwierdzających rozbieżności (błędy) wskazań wagi, ani protokołu serwisowego z dnia 3 lipca 2019r. potwierdzonego przez prawnego użytkownika wagi. Ponadto przedsiębiorstwo to poinformowało, że nie dokonało ono naprawy wagi, z uwagi na fakt, że po otrzymaniu wyceny naprawy użytkownik nie zlecił jej przeprowadzenia, a zatem nie dysponuje żadnymi dokumentami potwierdzającymi usunięcie usterki, rozliczenia naprawy oraz zalegalizowania wagi po naprawie.

Z uwagi na fakt, że z korespondencji przesłanej przez M. G. Sp. z o.o. Sp.k. wynikało, że zgłoszenia usterki wagi w dniu 3 lipca 2019r. dokonała osoba działająca w imieniu przedsiębiorstwa A. Sp. z o.o., organ I instancji wystąpił do tego podmiotu z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczącej usterki oraz przesłanie dokumentów dotyczących wagi samochodowej marki STRONG 14 o numerze seryjnym [...], lecz podmiot ten nie wypowiedział się w tej kwestii.

Ponadto organ I instancji prowadząc postępowanie wystąpił także do T. Sp. z o.o., z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczącej usterki z dnia 3 lipca 2019r. oraz przesłanie dokumentów dotyczących wagi samochodowej marki STRONG 14 o numerze seryjnym [...].

W odpowiedzi w piśmie z 9 czerwca 2020r. T. Sp. z o.o., poinformowała, że w dniu 3 lipca 2019r. była właścicielem wagi typu STRONG 14 o numerze seryjnym [...] i że zgłoszenie usterki wagi nastąpiło e-mailem w dniu 03.07.2019r. o godz. 12:43, a przyczyną usterki wagi był uszkodzony czujnik tensometryczny. Usługa w postaci usunięcia stwierdzonej usterki nie została zlecona, w związku z czym nie posiada dokumentów potwierdzających naprawę wagi, dokumentów potwierdzających zapłatę za taką naprawę oraz świadectwa legalizacji wagi przed usterką. T. Sp. z o.o. okazała kopię protokołu legalizacji wagi z 15 stycznia 2018r., wykonanej przez przedsiębiorstwo M. Sp. z o.o., jak i wyjaśniła, że nie posiada kwitów wagowych potwierdzających wyniki ważenia na wadze samochodowej typu STRONG 14 o numerze seryjnym [...] w okresie od dnia 1 lipca 2019r. do dnia 4 lipca 2019r. kontrolowanych w dniu 3 lipca 2019r. samochodów ciężarowych o numerach rejestracyjnych: [...], [...], [...], [...], [...].

Jednocześnie wskazała, że każdy pojazd zważony w ww. okresie potwierdzany był dokumentem WZ drukowanym w trzech egzemplarzach: jeden egzemplarz WZ otrzymywał kierowca pojazdu, drugi egzemplarz WZ otrzymywał odbiorca towaru, a trzeci egzemplarz WZ po podpisie odbiorcy towaru wracał do wydającego (kopalni).

Ustalając stan faktycznych organ I instancji wystąpił także do P. Sp. z o.o., będącego prawnym użytkownikiem stacjonarnej wagi samochodowej zainstalowanej w miejscowości P., tj. w miejscu przeznaczenia przewożonych ładunków, gdzie kontrolowane pojazdy mogły być ponownie ważone, z wnioskiem o udostępnienie kwitów wagowych z okresu od 1 lipca 2019r. do 4 lipca 2019r. dotyczących kontrolowanych w dniu 3 lipca 2019r. wszystkich ww. pięciu pojazdów będących w dyspozycji strony o numerach rejestracyjnych: [...], [...], [...], [...], [...].

W odpowiedzi P. Sp. z o.o., poinformowała że nie posiada tych dokumentów, z uwagi na kradzież modułu wagowego w nocy 25/26.08.2019r., na dowód czego przedstawiło postanowienie o umorzeniu dochodzenia w tej sprawie przez Komisariat Policji w K. Ponadto z treści złożonych wyjaśnień wynika, że z wiedzy jaką posiada P. Sp. z O.O., nie dokonywało ono ważeń tych pojazdów.

W związku z tym organ I instancji wystąpił do strony z wnioskiem o przedstawienie dokumentów potwierdzających wyniki ważenia na wadze samochodowej typu STRONG 14 o numerze seryjnym [...] w dniu 3 lipca 2019r. samochodów ciężarowych o numerach rejestracyjnych: [...], [...] i [...], [...], [...], na które to wyniki strona powołała się w swoich wyjaśnieniach, a którymi w świetle zgromadzonego materiału dowodowego dysponowała. Strona jednak, żadnych dokumentów potwierdzających wyniki ważenia nie przedstawiła.

Skarżąca podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazała, że w szczególności nie przesłuchano w charakterze świadków kierowców i samej strony co było niezbędne w niniejszej sprawie, a co w konsekwencji spowodowało nie zebranie wystarczającego dla wyjaśnień sprawy materiału dowodowego oraz brak zweryfikowania prawidłowości pomiarów dokonanych w dniu kontroli za pomocą wagi SAW 10 CIII, które nie są przystosowane do precyzyjnego wskazywania masy całkowitej pojazdu, podając wyłącznie przybliżone kalkulacje, a zatem dokonania pomiarów oprzyrządowaniem nieprzystosowanym do prowadzenia tego typu kontroli.

Odnosząc się do powyższych zarzutów przede wszystkim wskazać należy, że w sprawie w sposób jasny i niebudzący wątpliwości poczyniono niezbędne ustalenia faktyczne. Podkreślić też należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że podstawowymi dokumentami mającymi zasadnicze znaczenie dla wyjaśnienia kwestii poprawności przeprowadzonych w toku kontroli pomiarów, jest przede wszystkim opracowana przez producenta instrukcja użytkowania wag użytych do pomiarów oraz świadectwa ich homologacji (wyroki NSA z: 15 listopada 2018r., sygn. akt II GSK 3912/16; 21 czerwca 2018r., sygn. akt II GSK 2342/16; 12 września 2017r., sygn. akt 3342/15;8 września 2015r.,sygn.akt II GSK 2027/14), czego skarżąca w skardze kasacyjnej skutecznie nie podważyła.

Analiza akt sprawy nie wskazuje, by nietrafna była ocena dokonana przez Sąd I instancji, że prowadząc postępowanie organy administracji publicznej nie naruszyły wymogu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Wbrew twierdzeniu skargi kasacyjnej, organy działały na podstawie obowiązujących przepisów (art. 6 k.p.a.), stan faktyczny w sprawie został ustalony zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), z poszanowaniem zasad postępowania w zakresie gromadzenia i oceny środków dowodowych (art. 77 § 1 k.p.a.). Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ odwoławczy nie naruszył również zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.). Przyjęte przez organy stanowisko, oparte zostało na wyczerpującym materiale dowodowym, właściwie zgromadzonym i ocenionym. Zdaniem NSA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał prawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie naruszając przy tym żadnych przepisów procesowych. Nie jest więc zasadny zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż kontrola legalności działalności administracji publicznej była dokonana przez Sąd prawidłowo (punkt II.) petitum skargi kasacyjnej). W szczególności nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że organ w sposób nieuzasadniony nie zastosował przesłanek wyłączających odpowiedzialność strony za powstałe naruszenia.

Zauważyć też należy, że wprawdzie zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, jednak z art. 78 § 2 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie podziela poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którymi: 1) "Co prawda strona, zgodnie z art. 78 k.p.a., posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2017r., sygn. akt I OSK 1214/17 - treść tego, jak i dalej powoływanych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), 2) "Żaden organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie wskazywanych środków dowodowych, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tylko nieustalenie okoliczności mających takie znaczenie dla sprawy można uznawać za naruszenie reguł procedowania, które mogłyby mieć wpływ na treść ustaleń faktycznych, a w konsekwencji na treść orzeczenia kończącego postępowanie w danej sprawie" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 4 sierpnia 2017r., sygn. akt I OSK 1607/16).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w takiej sytuacji uwzględnienie żądania przeprowadzenia wnioskowanego dowodu nie było konieczne, bowiem organy przeprowadziły postępowanie, przy użyciu niezbędnych i wystarczających środków dowodowych.

Tym samym nie są zasadne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania.

Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 209 w związku z art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 i § 14 pkt 2 lit a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1935), zasądzając od skarżącej na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który w imieniu organu sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 p.p.s.a.