Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 27/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 3
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A S.A. w O. na uchwałę Rady Miejskiej w N. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwolnień od podatku od nieruchomości stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na terenie Gminy N., I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 9, II. zasądza od Rady Miejskiej w N. na rzecz strony skarżącej kwotę 797 zł (słownie złotych: siedemset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest A S.A jest Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na terenie Gminy N.

Z akt sprawy wynika, iż A S.A. (zwane w dalszej treści "Skarżącym" lub "Spółką"), działając na podstawie działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.), w dniu 24 września 2021 r. skierowały do Rady Miejskiej w N. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w zakresie przepisu § 9 Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w N. [...] w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na terenie Gminy N.

Spółka wskazała na naruszenie następujących przepisów prawa:

- art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

(t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.), w związku z § 1 i § 12 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 2015 r. w sprawie warunków udzielania zwolnień z podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych, stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną, pomoc na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego, pomoc na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną oraz pomoc na infrastrukturę lokalną, pomoc na rzecz regionalnych portów lotniczych oraz pomoc na rzecz portów (Dz. U z 2015 r. poz. 174), przez przekroczenie delegacji ustawowej i określenie w § 9 Uchwały, w jakich sytuacjach następuje utrata prawa do zwolnienia, podczas gdy rada gminy (miasta) nie posiada uprawnień do określania ograniczeń udzielania pomocy w podatkach lokalnych w ramach regionalnej pomocy inwestycyjnej;

- art. 2 oraz art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), w związku z art. 39 ustawy z dnia 30 kwietnia

2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1808 ze zm.) poprzez ustanowienie w § 9 Uchwały dodatkowych wymogów, które skutkują utratą prawa do pomocy publicznej w sytuacji gdy kwestie związane z postępowaniem w sprawie pomocy publicznej stanowią przedmiot regulacji ustawy o pomocy publicznej i nie powinny być przedmiotem uregulowań aktu prawa miejscowego;

- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej RP w związku z § 6 w związku z § 143 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 283), poprzez zredagowanie normy § 9 Uchwały w sposób niezrozumiały dla adresatów norm, powodującej wątpliwości co do tego, czy przyczyną utraty prawa do zwolnienia z podatku od nieruchomości jest brak złożenia oświadczenia o utrzymaniu inwestycji, czy również złożenie takiego oświadczenia, ale po terminie;

- art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i wprowadzenie sankcji utraty prawa do zwolnienia za cały okres zwolnienia, w przypadku opóźnienia się przez przedsiębiorcę korzystającego ze zwolnienia z podatku od nieruchomości z obowiązku złożenia oświadczenia o utrzymaniu inwestycji, co stanowi zastosowanie sankcji oczywiście nieadekwatnych do stopnia uchybienia oraz niewspółmiernie dolegliwych.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Spółka wezwała Rade Miejską w N. do usunięcia z obrotu prawnego skutków zapisów § 9 Uchwały ex tunc.

Spółka w dniu 17 grudnia 2021 r., za pośrednictwem Rady Miejskiej w N., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na Uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na terenie Gminy N., zwaną dalej "Uchwałą", w części obejmującej przepis § 9 Uchwały.

Spółka wskazała na naruszenie następujących przepisów prawa:

- art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

(t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm.; dalej: PodLokU), w związku z § 1 i § 12 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 2015 r. w sprawie warunków udzielania zwolnień z podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych, stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną, pomoc na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego, pomoc na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną oraz pomoc na infrastrukturę lokalną, pomoc na rzecz regionalnych portów lotniczych oraz pomoc na rzecz portów (Dz.U z 2015 r. poz. 174), przez przekroczenie delegacji ustawowej i określenie w § 9 Uchwały, w jakich sytuacjach następuje utrata prawa do zwolnienia, podczas gdy rada gminy (miasta) nie posiada uprawnień do określania ograniczeń udzielania pomocy w podatkach lokalnych w ramach regionalnej pomocy inwestycyjnej;

- art. 2 oraz art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), w związku z art. 39 ustawy z dnia 30 kwietnia

2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1808 ze zm.) poprzez ustanowienie w § 9 Uchwały dodatkowych wymogów, które skutkują utratą prawa do pomocy publicznej w sytuacji gdy kwestie związane z postępowaniem w sprawie pomocy publicznej stanowią przedmiot regulacji ustawy o pomocy publicznej i nie powinny być przedmiotem uregulowań aktu prawa miejscowego;

- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej RP w związku z § 6 w związku z § 143 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 283), poprzez zredagowanie normy § 9 Uchwały w sposób niezrozumiały dla adresatów norm, powodującej wątpliwości co do tego, czy przyczyną utraty prawa do zwolnienia z podatku od nieruchomości jest brak złożenia oświadczenia o utrzymaniu inwestycji, czy również złożenie takiego oświadczenia, ale po terminie;

- art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i wprowadzenie sankcji utraty prawa do zwolnienia za cały okres zwolnienia, w przypadku opóźnienia się przez przedsiębiorcę korzystającego ze zwolnienia z podatku od nieruchomości z obowiązku złożenia oświadczenia o utrzymaniu inwestycji, co stanowi zastosowanie sankcji oczywiście nieadekwatnych do stopnia uchybienia oraz niewspółmiernie dolegliwych.

Mając na względzie wskazane wyżej naruszenia prawa Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności Uchwały w części dotyczącej § 9 Uchwały, w zakresie, w jakim przewiduje on utratę prawa do zwolnienia od podatku od nieruchomości w przypadku niedopełnienia przez Skarżącą obowiązku złożenia do 15 stycznia każdego roku oświadczenia o utrzymaniu nowej inwestycji.

W odpowiedzi na skargę wskazano, iż nie istnieje w obrocie prawnym uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na terenie Gminy N. (Dz. Urz. Woj. Opol. poz. 1369 oraz z 2019 r. poz. 4223). Uchwała ta obowiązywała do dnia 31 grudnia 2020 r. na terenie Gminy N. i to ona była podstawą udzielenia Spółce pomocy na jej wniosek z dnia 26 listopada 2015 r. Wniesiono również o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.

W pierwszej kolejności podniesiono w odpowiedzi na skargę, iż trudno jest uznać, aby kwestionowany zapis § 9 Uchwały ustanawiał ograniczenia w zakresie udzielania pomocy, albowiem jak wynika z jego treści określono w nim jedynie skutki niedopełnienia warunków, od których udzielenie zwolnienia zostało uzależnione lub obowiązków "sprawozdawczych" mających na celu ustalenie, czy przedsiębiorca korzystający z pomocy nadal spełnia wymogi uprawniające go do jej otrzymania. Zgodnie bowiem z § 9 Uchwały: " W przypadku niedopełnienia obowiązków, o których mowa w § 8 lub złożenia nieprawdziwych danych dotyczących warunków, od których uzależnione jest zwolnienie, przedsiębiorca traci prawo do zwolnienia za cały okres zwolnienia." Wskazano przy tym, iż obowiązki nałożone w tym zakresie na przedsiębiorców, określone w § 8 Uchwały, w żadnym razie nie mogą być uznane za nadmiernie uciążliwe, albowiem jak wynika z tego przepisu "Przedsiębiorca do 15 stycznia każdego roku zobowiązany jest do złożenia oświadczenia o utrzymaniu nowej inwestycji przez okres wskazany w § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 2015 r. w sprawie warunków udzielania zwolnień z podatku od nieruchomości oraz podatku od środków transportowych, stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną, pomoc na kulturę i zachowanie dziedzictwa kulturowego, pomoc na infrastrukturę sportową i wielofunkcyjną infrastrukturę rekreacyjną oraz pomoc na infrastrukturę lokalną (Dz. U. z 2015 r. poz. 174) lub o wzroście netto liczby pracowników w danym zakładzie w porównaniu ze średnią z poprzednich 12 miesięcy, obsadzeniu każdego stanowiska w ciągu 3 lat od zakończenia prac oraz utrzymaniu miejsc pracy utworzonych dzięki inwestycji przez okres wskazany w § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa wyżej" (ust. 1 § 8), zaś z ust. 2 § 8 wynika, że: "Przedsiębiorcy korzystający z pomocy, na żądanie organu podatkowego, zobowiązani są do przedłożenia w określonym terminie informacji i dokumentów niezbędnych do kontroli udzielonej pomocy."

Rada Miejska wskazała, iż z przywołanych wyżej regulacji zawartych w Uchwale wynika, że dla utrzymania pomocy wystarczające było jedynie złożenie w zakreślonym terminie oświadczeń o określonej wyżej treści, czego Spółka nie dopełniła.

Wskazano dalej, iż w ramach delegacji wynikającej z art. 7 ust. 3 u.p.o.l. organ stanowiący jest uprawniony do określenia w uchwale nie tylko samego brzmienia zwolnienia z podatku od nieruchomości, ale także dodatkowych elementów, które są niezbędne do jego poprawnego stosowania, zgodnie z przyjętymi na terenie danej gminy założeniami, w tym również ma prawo wskazać na jakich zasadach i pod jakimi warunkami dane zwolnienie ma być stosowane. Tym samym za zgodną z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 7 ust. 3 u.p.o.l. należy uznać taką konstrukcję uchwały, która przewiduje, iż w przypadku niespełnienia lub naruszenia przesłanek określonych w uchwale następuje utrata prawa do zwolnienia. W związku z tym brak jest podstaw do uznania, że kwestionowany § 9 Uchwały określający skutki naruszenia przesłanek stosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości w postaci jego utraty narusza prawo, w tym także przepisy powołane przez Skarżącego.

Nadto, w ocenie Rady Miejskiej w N. zapis § 9 w zestawieniu z regulacją zawartą w § 8 ust. 1 Uchwały brzmi jednoznacznie i trudno dopatrywać się w nim jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych. Skoro bowiem w świetle § 9 przedsiębiorca traci prawo do zwolnienia m.in. w przypadku niedopełnienia obowiązków, o których mowa w § 8, zaś z § 8 ust. 1 wynika, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest złożenie wskazanych w tym przepisie oświadczeń w określonym terminie (do 15 stycznia każdego roku), to nie może budzić wątpliwości, że zarówno niezłożenie jakichkolwiek oświadczeń, jak również ich złożenie, ale po terminie, jest w takim samym stopniu naruszeniem przepisu § 8 ust. 1, ze skutkiem określonym w § 9 Uchwały.

Rada Miejska w N. podniosła również, iż wobec mało skomplikowanych i w istocie całkowicie nieuciążliwych wymogów utrzymania pomocy określonych w § 8 Uchwały, w zestawieniu z koniecznością monitorowania legalności udzielonej pomocy i zapobiegania nieuprawnionemu korzystaniu z niej, brak jest podstaw do czynienia zarzutu, iż sankcja wynikająca z § 9 jest nieproporcjonalna i nieadekwatna do stopnia uchybienia.

Niezależnie od powyższego Rada Miejska w N. zauważyła, iż zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej Uchwała została przesłana do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w W. będącego organem monitorującym i kontrolującym udzielanie pomocy publicznej, a ponadto była ona przedmiotem oceny przez Regionalną Izbę Obrachunkową w O. pod względem jej zgodności z prawem, przy czym iż żaden z wymienionych powyżej organów nie zakwestionował prawidłowości zapisów Uchwały. W piśmie procesowym z dnia 11 marca 2022 r. pełnomocnik Skarżącego przytoczył argumentację i orzecznictwo sądów administracyjnych, uzupełniając wywody skargi w zakresie podstaw do stwierdzenie nieważności § 9 Uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Skarga dotyczy postanowień § 9 Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości stanowiących regionalną pomoc inwestycyjną dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na terenie Gminy N. w zakresie, w jakim przewiduje on utratę prawa do zwolnienia od podatku od nieruchomości w przypadku niedopełnienia przez Skarżącego obowiązku złożenia do 15 stycznia każdego roku oświadczenia o utrzymaniu nowej inwestycji.

Przystępując w tej sytuacji do przedstawienia motywów niniejszego orzeczenia, w pierwszej kolejności należy się odnieść do zagadnienia dopuszczalności wniesienia rozpoznawanej skargi. Mając bowiem na uwadze to, że przedmiotem zaskarżenia jest uchwała podjęta przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, dostrzec trzeba, że w myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.; dalej: u.s.g.) skargę taką może wnieść każdy, czyjego interes prawny lub uprawnienie zostały tą uchwałą naruszone. Stwierdzenie takiego naruszenia warunkuje z kolei możność merytorycznego rozpatrzenia skargi, gdyż stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), następnie powoływanej jako: p.p.s.a., jego brak skutkuje koniecznością odrzucenia skargi. Niewątpliwie zatem kwestia naruszenia posiadanego przez Spółkę interesu prawnego lub uprawnienia ma znaczenie kluczowe, a negatywny wynik weryfikacji w tym zakresie uniemożliwia nadanie skardze prawidłowego biegu niezależnie od tego, czy skarga ta jest zasadna, czy też nie.

Warto w tym miejscu wskazać na stanowisko formułowane w doktrynie [zob. S. Gajewski, A. Jakubowski (red.), "Ustawa o samorządzie gminnym" (w:) S. Gajewski, A. Jakubowski (red.), "Ustawy samorządowe. Komentarz", Warszawa 2018], zgodnie z którym przyjmowane przez naukę prawa i orzecznictwo sądowe pojęcie interesu prawnego nawiązuje zawsze do istnienia konkretnej normy prawnej, na której interes ten może być oparty i z której może być on wywiedziony, przy czym co do zasady ma to być norma materialnoprawna. Dostrzeżenia również wymaga, że w samym orzecznictwie sądowoadministracyjnym także ugruntowany jest pogląd, iż interes ten musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującego sytuację prawną tego podmiotu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1388/17). Nie chodzi więc o jakikolwiek interes lub uprawnienie, lecz tylko o taki, który wiąże się z normą prawa materialnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 742/07). Zarazem związek ten musi być aktualny (a nie: przyszły) i musi dotyczyć takiej sytuacji prawnej, którą można określić jako własną, indywidualną i konkretną danej osoby (zob. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1209/13, z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 677/11 czy z dnia 4 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1157/08). Co równie istotne, to właśnie na tej osobie (jako skarżącym) ciąży powinność wykazania, że kwestionowana uchwała, naruszając prawo, jednocześnie rodzi negatywne skutki dla jej sfery prawnomaterialnej (wynikającej z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 1023/18). W rezultacie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia można stwierdzić wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 216/19). Stwierdzenie naruszenia posiadanego interesu prawnego lub uprawnienia stanowi więc konsekwencję wykazania, że kwestionowany akt ma wpływ na sytuację materialnoprawną skarżącego, a więc przyczynia się w sposób bezpośredni do modyfikacji jego praw i obowiązków poprzez ich powstanie, zmianę lub unicestwienie.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że zaskarżona Uchwała wpływa na sytuację materialnoprawną Spółki, gdyż na jej podstawie korzystała ona ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, a zakwestionowany zapis Uchwały tego uprawnienia może ją pozbawić. W skardze skarżąca wskazała, że Burmistrz Miasta N. wszczął wobec niej postępowanie w celu określenia jej zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2016-2021, stąd interes prawny Spółki jest aktualny i osobisty.

Skarżący ma zatem interes prawny w zaskarżeniu Uchwały, a jego uprawnienia wynikające z niej zostały naruszone.

Dodać należy, iż Spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, do czego była zobowiązana, gdyż znowelizowany art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiający zaskarżenie uchwały lub zarządzenia do sądu administracyjnego bez obowiązku wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa, ma zastosowanie wyłącznie do aktów organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. po dniu 1 czerwca 2017 r. Ponieważ zaskarżona Uchwała została wydana w dniu [...] tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, należy zastosować art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r., co z kolei oznacza, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego strona powinna wezwać organ gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia; organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie skarżącej.

Dodać w tym miejscu należy, iż fakt nieobowiązywania Uchwały (obowiązywała do dnia 31 grudnia 2020 r., co wynika z § 15 Uchwały), nie stanowi przeszkody do zbadania legalności jej przepisów, ponieważ Uchwała kształtowała obowiązki niektórych podatników podatku od nieruchomości, w tym Spółki po dniu 31 grudnia 2020 r.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Uchwały, wskazać należy, w kwestionowanym § 9 Uchwały wskazano, że: " W przypadku niedopełnienia obowiązków, o których mowa w § 8 lub złożenia nieprawdziwych danych dotyczących warunków, od których uzależnione jest zwolnienie, przedsiębiorca traci prawo do zwolnienia za cały okres zwolnienia".

Zdaniem Sądu zgodzić się ze Skarżącym, że postanowienie § 9 Uchwały narusza art. 7 ust. 3 PodLokU oraz § 12 Rozporządzenia w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności.

Podstawą ustanowienia przez Radę Miasta N. dodatkowego zwolnienia z podatku od nieruchomości, poza przypadkami wskazanymi w art. 7 ust. 1 PodLokU, jest m.in. delegacja ustawowa zawarta w art. 7 ust. 3 PodLokU. Zgodnie z tym przepisem Rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ust. 1 oraz w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw.

Zaskarżoną uchwałą Rada określiła zasady, na podstawie których dopuszczalne jest udzielenie pomocy regionalnej dla przedsiębiorców, prowadzących działalność na terenie Gminy N., realizujących na jej terenie nowe inwestycje, do których zastosowanie ma Rozporządzenie RM ws. zwolnień. Rada Gminy, w zaskarżonym § 9 Uchwały, dodatkowo przewidziała również przypadki utraty prawa zwolnienia z podatku od nieruchomości, która stanowi pomoc publiczną.

Należy wskazać, że przepisy dotyczące wprowadzania zwolnień z podatku od nieruchomości (przywołany w podstawie prawnej Uchwały art. 7 ust. 3 PodLokU), nie upoważniają Rady Gminy do uchwalenia przepisów regulujących utratę (przyczynę utraty) prawa do zwolnienia z podatku od nieruchomości, która stanowi pomoc publiczną. Nie sposób zgodzić się z wykładnią, że przepis art. 7 ust. 3 PodLokU obejmuje swym zakresem, oprócz upoważnia Rady Gminy do wprowadzenia innych zwolnień przedmiotowych z podatku od nieruchomości, również upoważnienie do uregulowania zasad utraty prawa do przedmiotowego zwolnienia. Chybiona jest również wykładnia prowadząca do wniosków, że skoro Rada Gminy została wyposażona w kompetencję do określenia dodatkowych zwolnień przedmiotowych z tytułu podatku od nieruchomości, to tym samym jest ona również uprawniona do swobodnego uregulowania przyczyn utraty prawa do przyznanych przez siebie zwolnień podatkowych. Należy zauważyć, iż sama PodLokU, nie przewiduje sytuacji, w której podatnicy podatku od nieruchomości tracą przyznane im na gruncie przepisów PodLokU prawa do zwolnienia z podatku od nieruchomości. Zatem słusznie wskazano w skardze, że skoro sam przepis rangi ustawowej nie wprowadza regulacji dotyczących utraty prawa do przyznanych zwolnień z podatku od nieruchomości przewidzianych w PodLokU, to tym samym nie sposób twierdzić, że takie regulacje miałby wprowadzać akt prawa miejscowego.

Tym samym uregulowanie w § 9 Uchwały przyczyn utraty prawa do zwolnień z podatku od nieruchomości przyznanych przez Radę Gminy stanowi wyjście przez Radę Gminy poza delegację ustawową przewidzianą w art. 7 ust. 3 PodLokU. Postanowienia aktu prawa miejscowego nie mogą bowiem wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia ani być niezgodne z innymi, powszechnie obowiązującymi, przepisami prawa. W niniejszym zas przypadku mamy do czynienia zarówno z wykroczeniem przez przepis § 9 Uchwały poza zakres ustawowego upoważnienia, jak również z niezgodnością z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.

Zgodnie bowiem z § 1 Rozporządzenia ws. zwolnień, rozporządzenie określa warunki udzielania zwolnień z

1) podatku od nieruchomości,

2) podatku od środków transportowych

- stanowiących pomoc publiczną, wprowadzanych w drodze uchwał rad gmin, na podstawie art. 7 ust. 3 lub art. 12 ust. 4 PodLokU - a więc taką, jaką udzieliła Rada Gminy N. i z której korzysta Skarżący.

Zgodnie zaś z § 12 Rozporządzenia ws. zwolnień warunkiem dopuszczalności udzielenia regionalnej pomocy inwestycyjnej jest:

1) dokonanie właściwemu organowi podatkowemu, przed rozpoczęciem prac związanych z inwestycją, pisemnego zgłoszenia zamiaru korzystania z pomocy, zwanego dalej "zgłoszeniem";

2) wniesienie przez beneficjenta pomocy wkładu finansowego w wysokości co najmniej 25% kosztów kwalifikowanych, pochodzących ze środków własnych lub zewnętrznych źródeł finansowania, z wyłączeniem publicznych środków finansowych;

3) utrzymanie inwestycji w danym regionie przez okres co najmniej 5 lat, a w

przypadku MŚP co najmniej 3 lat, od daty zakończenia jej realizacji; wymiana w tym okresie przestarzałych lub zepsutych instalacji lub sprzętu jest możliwa, pod warunkiem że działalność gospodarcza zostanie utrzymana na danym obszarze przez minimalny okres;

4) doprowadzenie wskutek realizacji projektu inwestycyjnego do wzrostu netto liczby pracowników w danym zakładzie w porównaniu ze średnią z poprzednich 12 miesięcy, obsadzenie każdego stanowiska w ciągu 3 lat od zakończenia prac oraz utrzymanie na danym obszarze każdego miejsca pracy utworzonego dzięki inwestycji przez okres co najmniej 5 lat od dnia pierwszego obsadzenia stanowiska lub 3 lat dla MŚP - w przypadku gdy koszty kwalifikowane oblicza się w sposób określony w § 5 ust. 2 pkt 2 i 3;

5) potwierdzenie przez beneficjenta, że nie dokonał przeniesienia do zakładu, w którym ma zostać dokonana inwestycja początkowa, której dotyczy wniosek o pomoc, w ciągu dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku o pomoc, oraz zobowiązanie się przez beneficjenta, że nie dokona takiego przeniesienia przez okres dwóch lat od zakończenia inwestycji początkowej, której dotyczy wniosek o pomoc; w odniesieniu do zobowiązań zaciągniętych przed dniem 31 grudnia 2019 r. wszelka likwidacja miejsc pracy związanych z taką samą lub podobną działalnością w jednym z pierwotnych zakładów beneficjenta na terytorium państwa EOG, która miała miejsce od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 30 czerwca 2021 r., nie jest uznawana za przeniesienie, o którym mowa w § 3 pkt 12a.

Słusznie zatem, zdaniem Sądu, podkreślono w skardze, iż żaden z wymienionych powyżej warunków nie wskazuje sytuacji powodujących utratę prawa do zwolnienia z podatku od nieruchomości. Wypełnienie powyższych warunków oznacza, że przedsiębiorca jest uprawniony do korzystania z pomocy publicznej w postaci zwolnienia z podatku od nieruchomości. Wskazane wymogi są złożone i wymagają od przedsiębiorcy znacznego wysiłku finansowego oraz organizacyjnego, których spełnienie jest warunkiem udzielenia mu zwolnienia stanowiącego pomoc publiczną. Przepisy Rozporządzenia ws. zwolnień nie przewidują dodatkowych wymogów formalnych, których niespełnienie skutkowałyby utratą prawa do zwolnienia, ani uprawnienia do innych modyfikacji w tym zakresie.

Powyższe oznacza, w przypadku niedochowania wskazanych powyżej warunków, że Skarżąc utraciłby prawo do zwolnienia z podatku od nieruchomości. Zatem to niedochowanie warunków stanowi utratę prawa do zwolnienia, a nie brak złożenia oświadczenia o utrzymaniu inwestycji, o którym mowa w § 9 Uchwały.

Jak wskazał WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 208/20, akty prawa miejscowego nie mogą przekraczać upoważnień ustawowych. W tym przypadku mamy do czynienia z taką sytuacją, gdzie akt prawa miejscowego bez upoważnienia ustawowego wprowadza dodatkowe warunki do spełnienia, które zostały uregulowane szczegółowo w Rozporządzeniu RM ws. zwolnień.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że § 9 Uchwały narusza art. 7 ust. 3 PodLokU w związku z § 12 Rozporządzenia ws. zwolnień przez przekroczenie delegacji ustawowej i określenie w § 9 Uchwały, w jakich sytuacjach następuje utrata prawa do zwolnienia, podczas gdy rada gminy (miasta) nie posiada uprawnień do określania ograniczeń udzielania pomocy w podatkach lokalnych w ramach regionalnej pomocy inwestycyjnej.

Rada Miejska w § 9 Uchwały wprowadziła dodatkowe, wyjątkowo rygorystyczne warunki udzielenia pomocy, do czego nie była upoważniona. Materia ta bowiem została uregulowana w Rozporządzeniu w sposób zupełny i kompleksowy. Pozostawienie zaskarżonego § 9 Uchwały w obrocie prawnym spowodowałoby, że prócz warunków zwolnienia określonych w § 12 Rozporządzenia są również inne, dodatkowe wprowadzone Uchwałą, a polegające na terminowym przedstawianiu organowi dokumentów, o których mowa w § 8 Uchwały. Nie może być tak, że sama okoliczność nieprzedstawienia przez przedsiębiorcę dokumentów wskazanych w § 8 powoduje utratę prawa do zwolnienia z podatku od nieruchomości za cały okres zwolnienia, w sytuacji kiedy warunki od strony materialnej zostały przez niego spełnione. Gdyby zamiarem prawodawcy było danie gminie możliwości wprowadzenia takich dodatkowych warunków zwolnienia, to odpowiednie regulacje zamieszczone byłyby w Rozporządzeniu (por. wyrok WSA w Gliwicach, z dnia 15 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/GL 1055/20).

Zaznaczyć przy tym trzeba, że stosownie do treści art. 94 ust. 1 u.s.g., w przypadku aktów prawa miejscowego, stwierdza się nieważność uchwały także po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia. Powyższa regulacja znajdowała zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy.

W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, co skutkować musiało stwierdzeniem nieważności uchwały w zakresie § 9 na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.

Z kolei o zasądzeniu od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 209 p.p.s.a., mając na uwadze to, że żądanie w tym przedmiocie zostało sformułowane w skardze. Zasądzoną kwotę obliczono w oparciu o art. 205 p.p.s.a. Obejmuje ona:

1) wpis od skargi (300 zł) stosownie do § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.);

2) opłatę skarbową za złożenie wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa (17 zł);

3) wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego (480 zł) wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265.).

Wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym zgodnie z Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych instrumentach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020. 374).