Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 326/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 6 i § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 24 marca 2023 r. nr SKO.II.41/471/PP/2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Postanowieniem z 5 sierpnia 2019 r., skierowanym do D. K., Prezydent Miasta C. zaliczył wpłatę z 22 lipca 2019 r. w wysokości 13.041 zł na poczet zaległości z tytułu podatku od nieruchomości. Wspomniane postanowienie odebrał mąż D. K. - Z. K..

Następnie 2 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie (organ) otrzymało wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta C. z 5 sierpnia 2019 r. o zaliczeniu wpłaty z 22 lipca 2019 r. w wysokości 13.041 zł. Wniosek podpisał Z. K..

Zaskarżonym postanowieniem organ utrzymał w mocy swoje postanowienie z 3 stycznia 2023 r. odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta C. z 5 sierpnia 2019 r. o zaliczeniu wpłaty z 22 lipca 2019 r. w wysokości 13.041 zł. Jednocześnie organ wyekspediował zaskarżone postanowienie do Z. K. jako pełnomocnika D. K..

W aktach podatkowych przedstawionych sądowi nie ma dokumentu pełnomocnictwa udzielonego przez D. K. Z. K..

W odpowiedzi na wezwania sądowe organ przedstawił dokument pełnomocnictwa udzielonego Z. K. przez D. K. na formularzu pełnomocnictwa szczególnego, z którego nie wynika ani kiedy, ani do akt jakich czynności ten dokument został złożony.

Organ wyjaśnił przy tym, że "Z odwołań D. K., reprezentowanej przez Z. K., toczyło się szereg postępowań przed Kolegium, w tym za lata wskazane w części E. pełnomocnictwa. Odpisy pełnomocnictwa dołączone były do akt za poszczególne lata podatkowe. Po zakończeniu postępowań akta są zwracane do organu I instancji." Dlatego organ stwierdził, że nie może wykazać daty i okoliczności uzyskania dokumentu pełnomocnictwa udzielonego Z. K. przez D. K. (k. 75-76, 81 akt sądowych).

Omawiany dokument pełnomocnictwa, przedstawiony sądowi przez organ, został sporządzony na urzędowym formularzu pełnomocnictwa szczególnego. Zakres pełnomocnictwa D. K. określiła jako "Załatwianie wszelkich spraw, w tym (podatku od nieruchomości) związanych z lokalem którego jestem właścicielką (...). (...) Dotyczy postępowań podatkowych (...) za lata 2014-2019, tj. nieruchomości przy [...] [...], [...] [...]. Pełnomocnictwo jest ważne na stałe".

W tych okolicznościach proceduralnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Organ nie wykazał, aby Z. K. złożył dokument pełnomocnictwa szczególnego do akt postępowania podatkowego prowadzonego z wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta C. z 5 sierpnia 2019 r. o zaliczeniu wpłaty z 22 lipca 2019 r. w wysokości 13.041 zł.

W myśl art. 138e ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2022.2651 ze zm. - O.p.) pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego (art. 138e § 1).

Pełnomocnictwo szczególne może być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu (art. 138e § 2).

Pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu w przypadku, gdy zostały utrwalone w postaci papierowej, składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis (art. 138e § 3).

Pełnomocnik może okazać oryginał lub notarialnie poświadczony odpis pełnomocnictwa szczególnego oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu w celu sporządzenia przez organ podatkowy jego urzędowego odpisu i dołączenia do akt sprawy (art. 138e § 4).

Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 2 lutego 2022 r. sygn. II FSK 1402/21 (por. strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że wyłoniło się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości w brzmieniu: "Czy użyte w art. 138e § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.) pojęcie "w sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego" należy rozumieć jako "w konkretnym postępowaniu prowadzonym przed organem podatkowym", czy też jako "w przedmiocie konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku, którymi są organ podatkowy i indywidualny podmiot"?"

Powyższe zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny mocą uchwały sygn. II FPS 1/22 z 25 kwietnia 2022 r. (por. strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl) , w której przyjął, że:

"1. Użyty w art. 138e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.) zwrot "we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego" należy rozumieć w ten sposób, że odwołuje się on do wynikającego ze stosunku podstawowego materialnego zakresu pełnomocnictwa szczególnego, co oznacza, że może ono obejmować każdą sprawę należącą do właściwości organu podatkowego, do której stosuje się przepisy tej ustawy.

2. Jednakże, do wywołania skutku procesowego konieczne jest złożenie pełnomocnictwa szczególnego do akt sprawy w konkretnym postępowaniu prowadzonym przed organem podatkowym, stosownie do art. 138e § 3 Ordynacji podatkowej."

W świetle powyższego aktualnie należy ocenić, że Z. K. nie miał statusu pełnomocnika D. K., skoro nie złożył dokumentu pełnomocnictwa szczególnego do akt postępowania podatkowego prowadzonego z wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta C. z 5 sierpnia 2019 r. o zaliczeniu wpłaty z 22 lipca 2019 r. w wysokości 13.041 zł.

Ponadto organ pozostawił poza zakresem swojej uwagi zagadnienie, czy zakres pełnomocnictwa, wynikający z treści przedstawionego sądowi urzędowego formularza pełnomocnictwa szczególnego, stanowi w istocie pełnomocnictwo szczególne, czy też pełnomocnictwo ogólne w rozumieniu art. 138d § 1 i nast. O.p.

Pełnomocnictwo ogólne podlega zgłoszeniu i ujawnieniu w Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw Ogólnych stosownie do art. 138d § 3 - § 6 O.p.

Trzeba zauważyć, że D. K. posłużyła się z jednej strony formularzem pełnomocnictwa szczególnego, ale z drugiej strony przy określeniu zakresu pełnomocnictwa pojęciem "załatwiania wszelkich spraw". Rzeczywistej intencji mocodawczyni organ nie rozważał i nie wyjaśniał.

Wobec tych istotnych niespójności, treść dokumentu pełnomocnictwa przedstawionego sądowi przez organ nie daje podstaw do formułowania stanowczych ocen prawnych dotyczących rodzaju pełnomocnictwa (czy jest to pełnomocnictwo ogólne czy szczególne) przede wszystkim z punktu widzenia rzeczywistej woli, zamiaru mocodawczyni. Innymi słowy, kluczowe znaczenie ma okoliczność czy D. K. wypełniła formularz pełnomocnictwa adekwatny do jej rzeczywistej woli, zamiaru.

W tym stanie sprawy doręczenie zaskarżonego postanowienia Z. K. nie było doręczeniem pełnomocnikowi D. K. w myśl art. 145 § 2 O.p. W następstwie zaskarżone postanowienie organu nie weszło do obrotu prawnego jako niedoręczone zgodnie z prawem. Wymóg doręczenia zaskarżonego postanowienia wynika jednoznacznie z art. 218 O.p.

Z kolei według art. 53 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259 ze zm. - P.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Wobec tego z perspektywy art. 53 § 1 P.p.s.a. w realiach analizowanego postępowania podatkowego nie otworzył się ustawowy termin przewidziany na złożenie skargi do sądu ze względu na niedoręczenie zaskarżonego postanowienia organu zgodnie z prawem.

Dlatego skargę w niniejszej sprawie należało uznać za przedwczesną i tym samym niedopuszczalną.

Natomiast na organie spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego wyjaśnienia, jaki jest rzeczywisty zakres pełnomocnictwa udzielonego Z. K. przez D. K., a w dalszej kolejności, po spełnieniu jakich warunków Z. K. może uzyskać status pełnomocnika D. K. w postępowaniu prowadzonym z wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta C. z 5 sierpnia 2019 r. o zaliczeniu wpłaty z 22 lipca 2019 r. w wysokości 13.041 zł. Organ rozważy przy tym na ile i ewentualnie w jakim zakresie okaże się potrzebne wezwanie do usunięcia braków o charakterze formalnym (procesowym) w trybie art. 169 § 1 O.p.

Z tych powodów niedopuszczalna skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a.