Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 265/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 13
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2023 r. sprawy ze skargi T. D. na bezczynność [...] Spółki Gazownictwa Spółka z o.o. w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 24 kwietnia 2022r. i z dnia 16 czerwca 2022r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi T.D. (dalej: skarżący/wnioskodawca) jest bezczynność [...] Spółki Gazownictwa sp. z o.o. w T. (dalej: Spółka) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący powołał się na to, że 24 kwietnia 2022 r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek do Spółki o udostępnienie informacji publicznej następującej treści:

1) ile osób zalegało z niezapłaconymi fakturami za pobór paliwa gazowego dłużej niż 3 miesiące w roku 2021,

2) ile osób nielegalnie pobierało paliwo gazowe i z jakiej podstawy prawnej w roku 2021 oraz

3) ile razy złożyliście Państwo zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, do jakich organów i z jakiej podstawy prawnej w roku 2021.

Skarżący 5 maja 2022 r. otrzymał odpowiedź, że Spółka prowadzi wyłącznie działalność gospodarczą związaną z budową oraz eksploatacją sieci dystrybucyjnej gazu ziemnego. Dlatego też Spółka nie jest podmiotem właściwym do udzielenia informacji związanej z obrotem paliwem gazowym. Jednocześnie skarżący został wezwany do wskazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Z kolei 26 maja 2022 Spółka udzieliła informacji w zakresie ile osób nielegalnie pobierało paliwo gazowe na terenie województwa śląskiego w 2021 i z jakiej podstawy były zgłoszenia o tym fakcie na Policję.

Natomiast dnia 16 czerwca 2022 r. skarżący zażądał informacji:

1) w jaki sposób Spółka stwierdza nielegalny pobór paliwa gazowego, tzn. jakie elementy składowe poboru paliwa gazowego muszą zaistnieć osobno lub łącznie w celu stwierdzenia, iż faktycznie dochodzi do jego poboru w sposób nielegalny,

2) przesłanie szczegółowych wytycznych we wnioskowanym zakresie w pkt 1 (o ile je Spółka posiada),

3) ile zawiadomień o nielegalnym poborze paliwa gazowego w 2021 było na podst. art. 284 § 1 Kodeksu karnego w zw. z art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń, art. 278, art. 164 w zw. z art. 163, art. 165 § 1 pkt 3) i 5), art. 278 § 5, art. 286, art. 288 Kodeksu karnego, a w szczególności:

a. co stanowiło o zakwalifikowaniu nielegalnego poboru paliwa gazowego na podst. art. jw.

b. w jaki sposób Policja zakończyła dochodzenie, tj. czy zostały skierowane wnioski do Prokuratury/sądu powszechnego, a jeżeli:

– tak, to ile i jaki był ich ostateczny wynik,

– nie, to dlaczego,

c. jaka była prognozowana strata finansowa Spółki z tytułu nielegalnego poboru paliwa gazowego na podst. art. jw., a jaka rzeczywista,

d. czy Spółka odzyskała utraconą korzyść finansową z tytułu nielegalnego poboru paliwa gazowego na podst. art. jw., a jeżeli tak to w jaki sposób i jakiej kwocie;

- w zakresie 730 przypadków nielegalnego poboru paliwa gazowego w 2021 o udostępnienie następujących informacji:

4) jakie okoliczności faktyczne stanowiły, iż pomimo stwierdzenia nielegalnego poboru paliwa gazowego Spółka postanowiła nie zgłaszać powyższego organom ścigania (Policji),

5) przesłanie szczegółowych wytycznych we wnioskowanym zakresie w pkt 4 (o ile Spółka je posiada)

6) podanie podstawy prawnej niezgłaszania organom ścigania (Policji) nielegalnego poboru paliwa gazowego,

7) jaka była prognozowana strata finansowa Spółki z tego tytułu, a jaka rzeczywista,

8) czy Spółka odzyskała utraconą korzyść finansową z tytułu nielegalnego poboru paliwa gazowego na podst. art. jw., a jeżeli tak to w jaki sposób i jakiej kwocie.

W dniu 27 czerwca 2022 skarżący otrzymał odpowiedź, iż Spółka dokonuje czynności związanych z wykrywaniem i likwidacją nielegalnego poboru paliwa gazowego działając zgodnie z powszechnie obowiązującymi regulacjami prawnymi, które to regulacje w sposób wyczerpujący określają, w jaki sposób Spółka może prowadzić działania zmierzające do wykrycia i likwidacji przypadków nielegalnego poboru paliwa gazowego. Ponadto stwierdziła, że w celu usystematyzowania zasad postępowania Spółki w zakresie wykreowania i likwidacji nielegalnego poboru paliwa gazowego opracowany został wewnętrzny regulamin kontroli poboru paliwa gazowego, który nie jest informacją publiczną. Spółka poinformowała również, że prowadzi wyłącznie działalność gospodarczą związaną z budową oraz eksploatacją sieci dystrybucyjnej gazu ziemnego - nie prowadzi natomiast działalności polegającej na sprzedaży paliwa gazowego i tym samym nie realizuje czynności polegających na obsłudze tego rodzaju umów.

Natomiast decyzją z 25 lipca 2022 r. Spółka odmówiła udzielenia informacji publicznej wnioskowanej w pkt 3, 7 i 8 wniosku z 16 czerwca 2022 r. z uwagi na brak szczególnej istotności przetworzenia z punktu widzenia interesu publicznego.

We wniesionej skardze z 7 sierpnia 2022 r. skarżący zarzucił Spółce naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

2) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym, zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżący wniósł o zobowiązanie Spółki do:

1) udostępnienia wewnętrznego regulaminu kontroli poboru paliwa gazowego,

2) udostępnienia informacji ile zawiadomień o nielegalnym poborze paliwa gazowego w 2021 było na podstawie wskazanych artykułów Kodeksu karnego, a w szczególności:

1. co stanowiło o zakwalifikowaniu nielegalnego poboru paliwa gazowego na podstawie podanych artykułów

2. w jaki sposób Policja zakończyła dochodzenie, tj., czy zostały skierowane wnioski do Prokuratury/sądu powszechnego, a jeżeli:

– tak, to ile i jaki był ich ostateczny wynik,

– nie, to dlaczego,

3. jaka była prognozowana strata finansowa Spółki z tytułu nielegalnego poboru paliwa gazowego na podstawie art. jw., a jaka rzeczywista,

4. czy Spółka odzyskała utraconą korzyść finansową z tytułu nielegalnego poboru paliwa gazowego na podstawie art. jw., a jeżeli tak to w jaki sposób i jakiej kwocie;

3) jaka była prognozowana strata finansowa, a jaka rzeczywista Spółki w 730 przypadkach nielegalnego poboru paliwa gazowego w 2021 na terenie województwa śląskiego, o których Spółka nie poinformowała Policji,

4) czy Spółka odzyskała utraconą korzyść finansową z tytułu nielegalnego poboru paliwa gazowego w zakresie pkt jw., a jeżeli tak to w jaki sposób i jakiej kwocie oraz

5) udzielenie informacji ile osób zalegało z niezapłaconymi fakturami za pobór paliwa gazowego dłużej niż 3 miesiące w roku 2021 na terenie województwa śląskiego.

Skarżący wskazał, że 2 sierpnia 2022 r. ponownie wystąpił o udostepnienie informacji publicznej w zakresie punktu 3 i 4 wniosku z 16 czerwca 2022 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W pierwszej kolejności podkreślono, że Spółka nie jest organem władzy publicznej, osobą pełniące funkcje publiczne, nie gospodaruje też mieniem komunalnym czy majątkiem Skarbu Państwa, wreszcie nie jest podmiotem w którym Skarb Państwa posiadałby udziały. Jednakże w świetle orzecznictwa sądowo administracyjnego uczestniczenie w obrocie energetycznym jest realizacją zadań publicznych, z którymi wiąże się dostęp do informacji publicznej. Tym samym, dokonując oceny, czy zakres informacji wnioskowany w zapytaniu skierowanym do Spółki stanowi informację publiczną, istotnym jest ustalenie czy konkretne działanie Spółki stanowi realizację zadań o charakterze publicznym oraz czy konkretne działanie zostało sfinansowane ze środków publicznych, a jednocześnie, czy informacja żądana przez wnioskodawcę dotyczy informacji odpowiadającej katalogowi ustawowych zadań realizowanych przez Spółkę w oparciu o przepisy Prawa energetycznego. W odniesieniu do poszczególnych informacji żądanych przez wnioskodawcę Spółka ustaliła, że informacje te nie stanowią informacji publicznej oraz że informacje posiadają charakter informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 udip, w związku z czym Spółka nie była zobowiązana do ich przekazania wobec niewykazania przez wnioskodawcę istotnego interesu publicznego.

W ocenie Spółki regulamin kontroli poboru paliwa gazowego jako dokument wewnętrzny, służący jedynie do przekazania instrukcji pracownikom w zakresie ich obowiązków oraz sposobu realizacji obowiązków służbowych związanych z działalnością spółki objętą przedmiotową kategorią nie stanowi informacji publicznej. Nie jest to dokument urzędowy, a w związku z tym Spółka nie była zobowiązana do jego udostępnienia. Informacja w postaci regulaminu wewnętrznego Spółki nie jest informacją publiczną, gdyż nie została wytworzona przez funkcjonariusza publicznego. Regulamin ten ma charakter typowo wewnętrzny, zaspokaja bowiem potrzeby wyłącznie Spółki o charakterze organizacyjnym i nie jest skierowany do nieograniczonego kręgu osób, względem których Spółka realizuje zadania publiczne wynikające z prawa energetycznego.

Odnośnie do żądania udostępnienia informacji ile zawiadomień o nielegalnym poborze paliwa gazowego w 2021 r. było złożonych na podstawie konkretnych przepisów Kodeksu karnego, Spółka wskazała, że wnioski o udostępnienie informacji dotyczące zawiadomień o nielegalnym poborze, wynikają przede wszystkim z niezrozumienia podstawowych pojęć zawartych w przepisach prawa. Ustawa - Prawo energetyczne zawiera definicję nielegalnego poboru energii, którą znaleźć można w art. 3 pkt 18 tej ustawy. Przez nielegalne pobieranie energii należy rozumieć pobieranie jej bez zawarcia umowy, z całkowitym albo częściowym pominięciem układu pomiarowo- rozliczeniowego lub poprzez ingerencję w ten układ, mającą wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo rozliczeniowy. PSG jest podmiotem który prawo energetyczne wyznacza do przeciwdziałania nielegalnemu poborowi na zasadach wynikających z ustawy i przepisów wykonawczych. Nie wiadomo zatem do końca kogo Spółka miałaby "zawiadamiać". Z kontekstu wywnioskować można, że chodzi wnioskodawcy o składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa skierowane do organów ścigania. Nie każdy nielegalny pobór paliwa gazowego wynikający z Prawa energetycznego musi wypełniać przesłanki przestępstwa lub wykroczenia zawarte w przepisach karnych, a PSG nie jest prawnie zobowiązane do zgłaszania każdego przypadku do organów ścigania. Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia uzależnione jest od indywidualnych okoliczności konkretnej sprawy i oceny społecznej szkodliwości, a także ustaleń w zakresie wypełnienia przesłanek ustawowych przewidzianych w przepisach zawartych w Kodeksie karnym i Kodeksie wykroczeń. Spółka przeciwdziała nielegalnemu poborowi na zasadach wynikających z prawa energetycznego poprzez demontaż gazomierza, wstrzymanie dostaw paliwa gazowego, windykację kar przewidzianych w przepisach, jednocześnie Spółka nie prowadzi statystyk i rejestrów w zakresie zgłaszanych zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa/wykroczenia w zakresie nielegalnego poboru. Składanie zawiadomień dotyczących nielegalnego poboru nie stanowi przedmiotu działalności Spółki wynikającego z obowiązków nałożonych w Prawie energetycznym, która to ustawa reguluje sposób działania w przypadku wykrycia takiego procederu.

Z ostrożności, Spółka wskazała, że udzielenie odpowiedzi wnioskodawcy nie jest możliwe z uwagi na to, że żądane informacje mają charakter informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 udip. Spółka nie dysponuje wprost informacjami objętymi wnioskami skarżącego. Ich uzyskanie byłoby możliwe dopiero po weryfikacji wielu rejestrów, zestawień i baz danych oraz ich wnikliwych analiz, połączonych ze szczególnym zaangażowaniem środków osobowych i finansowych celem ich przekształcenia w informację przetworzoną i skompilowania indywidualnej informacji dedykowanej zgodnie z kryterium i żądaniem wnioskującego. Podnieść należy, że żądane informacje mają charakter szczegółowy, nie są w dyspozycji za pomocą istniejących rejestrów i danych, a uzyskanie ich wymaga podjęcia szeregu dodatkowych czynności, w tym analitycznych, sprawdzenia i przeanalizowania dokumentów znajdujących się w różnych komórkach organizacyjnych, informacji i danych. Spółka przeciwdziała nielegalnemu poborowi na zasadach wynikających z ustawy - Prawo energetyczne i podejmuje obowiązki związane z tym procederem przewidziane w ustawie. Przygotowywanie odpowiedzi na wymagałoby zaangażowania wielu pracowników Spółki, którzy wykonują czynności ukierunkowane na wykonywanie podstawowej działalności Spółki związanej z eksploatacją urządzeń dystrybucyjnych. Dodatkowo podnieść należy, że zakres żądanych informacji wykracza poza podstawową działalność Spółki i nie wynika z realizacji powierzonych zadań publicznych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 udip uzyskanie dostępu do informacji przetworzonej jest możliwe jedynie wtedy, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego - co nie zostało przez skarżącego należycie uzasadnione, ani we wniosku o udzielenie informacji z dnia 16 czerwca 2022 roku, ani mimo wezwania o to w piśmie z dnia 29.06.2022 r., ani też w przypadku ponownego wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 2 sierpnia 2022 r. Analogiczna sytuacja występowała w przypadkach pytań uszczegóławiających ten wątek.

Odnosząc się do kwestii żądania prognoz straty finansowej z tytułu nielegalnego poboru paliwa gazowego Spółka podkreśliła, że nie prowadzi generalnych statystyk w zakresie prognoz strat z tego tytułu, a więc nie może być zobowiązana do ich udostępnienia. Co więcej, informacje te nie stanowią informacji publicznej. Nie zostały zatem spełnione kryteria polegające na realizacji zadań władzy publicznej, czy też zadań publicznych, przy jednoczesnym wykorzystaniu mienia Skarbu Państwa lub też mienia komunalnego. Spółka pozostaje podmiotem finansowo odrębnym od Skarbu Państwa. Jest osobą prawną, posiada odrębny majątek, z którego pochodzą fundusze związane z realizacją zadań związanych z nielegalnym poborem.

Bezzasadny jest także wniosek o udzielenie takiej informacji umotywowany przez wnioskującego potrzebą uzyskania informacji o wynikach finansowych Spółki. Orzecznictwo wskazuje na konieczność udzielania informacji na temat wysokości ponoszonych strat jako informacji publicznej opiera się na ustaleniu, że zobowiązany do udzielenia informacji dysponuje ośrodkami publicznymi i podlega m.in. ustawie o finansach publicznych a także ustawie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, gdzie naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest: nieustalenie należności Skarbu Państwa czy niepobranie lub niedochodzenie należności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub pobranie lub dochodzenie tej należności w wysokości niższej niż wynikająca z prawidłowego obliczenia. Z taką okolicznością nie mamy do czynienia w tym przypadku, gdyż Spółka stosuje ustawę o dostępie do informacji publicznej wyłącznie z uwagi na to pełnione obowiązki związane z dystrybucją paliwa gazowego - a więc z uwagi na pełnioną funkcję publiczną, a nie z uwagi na dysponowaniem mieniem publicznym rozumianym jako mienie komunalne czy Skarbu Państwa. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 5) udip wskazać należy, że Spółka nie dysponuje majątkiem publicznym w rozumieniu tej ustawy. Spółka nie podlega ustawie o dyscyplinie finansów publicznych, a mienie którym spółka zarządza jest majątkiem spółki prawa handlowego, a nie mieniem publicznym. Innymi słowy potencjalne straty ponoszone przez Spółkę, która nie jest jednostką sektora finansów publicznych, nie stanowią informacji publicznej. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że informacje te także stanowiłyby informacje przetworzone, a skarżący nie wykazał istotnego interesu publicznego do ich przekazania. Spółka nie dysponuje wprost informacjami objętymi wnioskami skarżącego. Ich uzyskanie byłoby możliwe dopiero po weryfikacji wielu rejestrów, zestawień i baz danych oraz ich wnikliwych analiz, połączonych ze szczególnym zaangażowaniem środków osobowych i finansowych celem ich przekształcenia w informację przetworzoną i skompilowania indywidualnej informacji dedykowanej zgodnie z kryterium i żądaniem wnioskującego.

W kwestii żądania udzielenia informacji ile osób zalegało z niezapłaconymi fakturami za pobór paliwa gazowego dłużej niż 3 miesiące w roku 2021 na terenie województwa śląskiego, Spółka wskazała, że nie posiada żądanych informacji. Podkreśliła, że wyjaśniała już kilkukrotnie, że prowadzi wyłącznie działalność gospodarczą związaną z budową oraz eksploatacją sieci dystrybucyjnej gazu ziemnego, stąd nie odpowiada za sprzedaż paliwa gazowego i nie posiada danych dotyczących rozliczeń bezpośrednio z odbiorcami paliwa gazowego, gdyż zajmują się tym sprzedawcy paliwa gazowego.

Końcowo Spółka zwróciła uwagę na indywidualny wątek sprawy, bowiem pod adresem skarżącego wykryty był w przeszłości nielegalny pobór paliwa gazowego. Szereg kolejnych wniosków formułowanych przez Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej jest w związku z tym najprawdopodobniej związane z indywidualną sprawą wnioskodawcy, który obecnie pozoruje jedynie troskę o informacje publiczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a., kontrola sprawowana przez sąd administracyjny obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tych przypadkach przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a).

W myśl art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

W niniejszej sprawie nie jest sporne, ze {...] Spółka Gazownictwa sp. z o.o. w T. (dalej Spółka lub PSG) jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jako że uczestniczy w zapewnieniu dostaw paliwa gazowego jako operator systemu dystrybucyjnego, a tym samym wykonuje zadania publiczne, z którymi wiąże się dostęp do informacji publicznej. Nie znaczy to jednak, jak to się dalej okaże, że wszystkie żądane przez skarżącego informacje noszą znamiona informacji publicznej.

Rozpocząć jednakże należy od wniosku z 24.04.2022r. W tym zakresie została udzielona skarżącemu szczegółowa odpowiedź w piśmie z dnia 26.05.2022r. W terminie pierwotnym do udzielenia odpowiedzi Spółka w piśmie z 5.05.2022r. przedłużyła termin do 26.05.2022r. Odpowiedź z drugiej daty zawierała wszystkie dane, których żądał skarżący z wyjątkiem pytania 1/, odnośnie którego PSG wskazało, że nie jest właściwe do udzielenia odpowiedzi, albowiem nie prowadzi działalności związanej z obrotem paliwem gazowym, a więc nie ma wiedzy w tym zakresie. Tak więc odnośnie tego wniosku Spółka nie pozostaje w bezczynności.

Przechodząc do wniosku z 16 czerwca 2022r.( cytowanym obszernie na wstępie wraz z adekwatną numeracją), stwierdzić trzeba, że PSG przesłało skarżącemu odpowiedź z dnia 29.06.2022r.

Co do pytań ad 1/,2/,4/, 5/ i 6/ z wniosku wskazano, że Spółka działała w granicach przepisów prawa, o czym wcześniej informowała skarżącego, jak również o tym, że w tym zakresie obowiązuje skarżącą regulamin Spółki. Określa on, w jaki sposób Spółka stwierdza nielegalny pobór paliwa gazowego ( w tym niezbędne przesłanki definiujące zaistnienie przypadku nielegalnego poboru paliwa gazowego, przesłanki uzależniające możliwość wszczęcia postępowania przez organy ścigania i organy sądownicze, egzekucyjne). Spółka powołała się na wcześniejszą korespondencję w tym zakresie.

Oceniając prawidłowość tego stanowiska, w pierwszym rzędzie zauważenia wymaga, że tryb określony w u.d.i.p. nie ma zastosowania do udzielania informacji o przepisach prawa lub informacji o przepisach prawa zastosowanych w indywidualnej sprawie. W kategorii informacji publicznej nie mieści się także ubieganie się o wyjaśnienie charakteru i istoty przepisów prawnych. W takim przypadku adresat wniosku udziela odpowiedzi pismem zawiadamiającym o tym fakcie (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2023 r. III OSK 7187/21 LEX nr 3505176). Wobec powyższego, w trybie u.d.i p. Spółka nie była obowiązana do wyjaśnienia stosowania przepisów prawa (pytanie ad 6/).

Jak chodzi natomiast o procedurę stwierdzania nielegalnego poboru paliwa, zawiadamianie organów ścigania i wytyczne w tym zakresie, czyli kwestie objęte regulaminem, to w ocenie Sądu nie są to kwestie będące informacją publiczną, ale składające się na treść dokumentów wewnętrznych Spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny, omawiając w wyroku z dnia 1 marca 2022 r. III OSK 1127/21, LEX nr 3322386 kwestię informacji publicznej w odniesieniu do przedsiębiorstw przesyłowych, w przypadku cytowanego wyroku energetycznych, wskazał: " Przypomnieć w tym miejscu należy, że zawarte w art. 61 Konstytucji RP polityczne prawo dostępu do informacji publicznej posiada charakter kontrolny. Pozwala bowiem Polakom kontrolować bezpośrednio władze oraz podmioty wykonujące funkcje publiczne i dzięki temu wyrabiać sobie o nich, a także o ich działalności samodzielną opinię, co powinno w przyszłości skutkować racjonalnymi decyzjami wyborczymi. Prawo to posiada szczególne znaczenie dla zachodniej kultury prawnej, w której wolni obywatele mają prawo żądać od władz publicznych zdania rachunków ze sposobu gospodarowania mieniem publicznym, a więc nie należącym do aktualnie rządzącej partii lub grupy politycznej, ale do wszystkich Polaków. Stąd też przez pryzmat istoty konstytucyjnego prawa do informacji publicznej należy dokonywać wykładni przepisów określających zakres przedmiotowy dostępu do informacji publicznej . Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. informacją publiczną są informacje o majątku publicznym, przy czym wyliczenie informacji o majątku publicznym określonych w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a-h u.d.i.p. nie posiada charakteru zamkniętego. Dlatego też wszystkie informacje dotyczące gospodarowania majątkiem publicznym są informacją, o której owa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Informacją publiczną będą zatem wszelkie dane pozwalające na ocenę przez Polaków w jaki sposób dane podmioty wykonujące zadania publiczne gospodarują swoim majątkiem, ponieważ po pierwsze, oczywistym jest, że sposób wydatkowania tym majątkiem wpływa na jakość i cenę świadczonych usług publicznych, a po drugie, co przyznała sama Spółka, jest ona podmiotem, w którym Skarb Państwa posiada pozycję dominującą, a więc komu, na jakich zasadach i w jakiej wysokości są przyznawane środki na umowy sponsoringowe, darowizny i partnerstwa stanowią informację w jaki sposób gospodaruje się majątkiem publicznym".

Istotą zatem wykreowania możliwości uzyskania informacji o gospodarowaniu majątkiem przez takie przedsiębiorstwa jest potrzeba społecznej kontroli w tym zakresie.

Z kolei w ocenie NSA "dokument wewnętrzny", jak sama nazwa wskazuje, nie jest skierowany do podmiotów zewnętrznych. Dokumenty wewnętrzne służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk, mogą określać zasady działania w określonych sytuacjach, mogą też być fragmentem przygotowań do powstania aktu będącego formą działalności danego podmiotu (tak wyrok z dnia 3 marca 2017 r. I OSK 1163/15, LEX nr 2260512 oraz z dnia 21 kwietnia 2022 r. III OSK 4561/21, LEX nr 3337408 ). Dokumenty wewnętrzne nie przesądzają o kierunkach działania organu. Dokumenty takie służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk. Mogą mieć dowolną formę, nie są wiążące co do sposobu załatwienia sprawy, nie są w związku z tym wyrazem stanowiska organu i nie stanowią informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2017 r. I OSK 1416/15 LEX nr 2282006).

W ocenie Sądu regulamin wewnętrzny zawierający problematykę objętą wskazanymi na wstępie pytaniami 1/,2/,4/, 5/ jest dokumentem wewnętrznym, który nie stanowi informacji publicznej. Jest to dokument wewnętrzny, stworzony na potrzeby zapewnienia prawidłowego działania Spółki, ale nie w sferze sposobu wydatkowania jej środków, ale przeciwdziałania nielegalnemu poborowi gazu. W odniesieniu do tegoż regulaminu WSA w Krakowie w wyroku z dnia 8.12.2022r. II SAB/Kr 191/22 (publ. CBOSA) w sprawie z we skargi tego samego skarżącego, wypowiedział się następująco: "Podkreślić trzeba, że udostępnienie tego rodzaju informacji – które jak wskazano wyżej, nie mają charakteru informacji publicznej – mogłoby prowadzić do jej nadużycia i wykorzystania w celu nielegalnego poboru paliwa gazowego. Potwierdza to konieczność zachowania takich informacji wyłącznie do dyspozycji spółki i ich pracowników, wykonujących zadania związane z kontrolą prawidłowości i legalności poboru paliwa. Wbrew stanowisku skarżącego nie było podstaw do zobowiązania spółki do udostępnienia mu przedmiotowego regulaminu". Sąd w rozpatrywanej sprawie ten pogląd podziela.

Co się tyczy odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt 3, 7 i 8 wniosku, organ w terminie odpowiedział ( pismem z dnia 29.06.2022r.), że udzielenie żądanych tamże informacji wiąże się z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, czyli wydobycia poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych zbiorów dokumentów, które nie są prowadzone w sposób umożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych. Spółka musi wytworzyć te informacje, co wiązać się będzie z koniecznością podjęcia pracochłonnych działań przez pracowników Spółki. W związku z tym wezwano skarżącego ( wnioskodawcę) w terminie 14 dni od doręczenia wezwania o wykazanie szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, pod rygorem wydania decyzji odmownej. Po udzielonej odpowiedzi przez skarżącego w dniu 12.07.2022r. – w dniu 25 lipca 2022r. PSG wydało decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej w zakresie żądań wskazanych w pkt 3, 7 i 8 wniosku z dnia 16.06.2022r.(znak PSGZA.OPDZ.061.012.22). Kolejno w dniu 16.08.2022r. utrzymało w mocy wspomnianą decyzję własną z dnia 25.07.2022r. ( w aktach adm, sprawy).

Rozpatrując kwestię bezczynności, zgodnie z treścią złożonej skargi, wskazać trzeba, że bezczynność w procesie udostępniania informacji publicznej jest to sytuacja, gdy podmiot objęty zakresem działania u.d.i.p. nie reaguje na skierowany do niego wniosek pomimo upływu terminu ustawowego do załatwienia sprawy, udziela informacji niepełnej, odmawia w całości udzielenia informacji bez wskazania podstawy prawnej odmowy. Obowiązek udostępnienia informacji publicznej na wniosek jest aktualny do momentu jego wykonania przez podmiot, do którego żądanie skierowano, ewentualnie do chwili jej uzyskania przez podmiot zainteresowany także w inny sposób, niekoniecznie bezpośrednio od adresata wniosku (tak wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 listopada 2015 r. II SAB/Bk 66/15, LEX nr 1941009). Jeżeli organ nie zareaguje na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p., i wbrew tym przepisom ani nie udostępni w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku żądanej informacji, ani też nie wyda stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania, to tym samym zaistnieje sytuacja kwalifikowana jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Z kolei przez pojęcie "odmowy udostępnienia informacji publicznej" należy rozumieć sytuację, w której organ posiada informację o charakterze publicznym, ale jej nie udostępnia, ponieważ prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice ustawowo chronione lub ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), bądź jeżeli objęte wnioskiem żądanie dotyczy informacji publicznej o charakterze przetworzonym zaś wnioskodawca, pomimo wezwania, nie wykaże istnienia szczególnego interesu publicznego do jej uzyskania. Natomiast stosownie do art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji następują w drodze decyzji. Brak takiej decyzji oraz nieudostępnienie informacji stanowi bezczynność organu (tak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 marca 2020 r. IV SAB/Po 32/20, LEX nr 3031243).

Mając na uwadze powyższe, wskazać trzeba, że organ w niniejszej sprawie nie pozostawał w bezczynności. Albowiem albo udzielił odpowiedzi na pytania względnie wskazał, że nie posiada informacji (wniosek z 24.04.22r.), albo udzielił odpowiedzi ogólnej ze względu na brak przymiotu informacji publicznej w zakresie regulaminu odnośnie nielegalnego poboru paliwa gazowego ( pkt 1,2,4,5,6), bądź też wydał decyzję ( pkt 3,7 i 8) w zakresie informacji uznanej za przetworzoną. Jak chodzi o tę ostatnią, to podlegała ona odrębnemu zaskarżeniu, jeśli skarżący nie zgadzał się z jej treścią. Podkreślenia wymaga, że w sprawie bezczynności sąd wojewódzki nie dokonuje kontroli legalności aktu podjętego wskutek wniosku strony, w konsekwencji zbędne jest odnoszenie się do zarzutów skargi co do treści decyzji gdyż nie podlegają one badaniu w niniejszej sprawie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 lutego 2020 r. II SAB/Gd 119/19, LEX nr 2784801).

Z powyższych przyczyn, skoro Spółka nie pozostawała w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, skarga została oddalona, a oparciu o art. 151 p.p.s.a.