Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 218/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1,2,15a.15b, art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 1692
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Protokolant: referent Przemysław Pawłowski po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 września 2023 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 23 stycznia 2023 r. nr SKO 4103/1271/2022 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instanji.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu decyzją z dnia 23 stycznia 2023 r., nr SKO 4103/1271/2022 działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz.2000, dalej: k.p.a.) związku z art. 2 ust. 1, ust. 3, ust. 15a, ust. 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 141, dalej: u.d.w.), po rozpatrzeniu odwołania A. W. (dalej: Strona, Skarżący), utrzymało w mocy decyzję z dnia 7 grudnia 2022 r., nr OPS.ŚR.4990.2127.2105.2022 wydaną przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Świebodzicach działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta Świebodzice (dalej: organ I instancji) w sprawie odmowy przyznania dodatku węglowego.

Organ I instancji decyzją z dnia 7 grudnia 2022 r. działając na podstawie art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 15, ust. 15a, ust. 15b, ust. 15c, ust. 15d, ust. 16, art. 3 ust. 2, ust. 4 u.d.w. odmówił Stronie przyznania dodatku węglowego. W uzasadnieniu decyzji podał, że w dniu 30 listopada 2022 r. Skarżący złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego, w którym wskazał, że zamieszkuje i gospodaruje samotnie pod adresem: [...]-[...] Ś., "ul. [...]". Wskazał organ I instancji, że na dzień 30 listopada 2022 r. brak jest deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach za gospodarowanie odpadami komunalnymi pod wskazanym adresem. W dniu 6 grudnia 2022 r. pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej w Świebodzicach przeprowadzili wywiad środowiskowy, który potwierdza, że pod adresem wskazanym we wniosku o wypłatę dodatku węglowego Skarżący nie prowadzi gospodarstwa domowego. W trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, że mieszkanie to stoi puste, jest w trakcie remontu, zatem nie zamieszkuje i Skarżący nie gospodaruje pod wskazanym adresem. W związku z powyższym organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanego dodatku.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wskazał, że mieszka w lokalu przy ul. Krótkiej 5/9 w którym prowadzi remont.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu zaskarżoną decyzją z dnia 23 stycznia 2023 r., po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazało, że w dniu 30 listopada 2022 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w Świebodzicach wpłynął wniosek Strony o wypłatę dodatku węglowego.

Do wniosku Skarżący załączył deklarację CEEB dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, wypełnioną w dniu 3 lutego 2022 r. W celu stwierdzenia faktycznego zamieszkiwania Skarżącego w lokalu mieszkalnym pod wskazanym adresem pracownik socjalny przeprowadził w dniu 6 grudnia 2022 r. wywiad środowiskowy stwierdzając, że w lokalu prowadzony jest remont i lokal nie jest zamieszkały. Z dokumentacji w sprawie wynika, że opłaty za gospodarowanie odpadami w tym lokalu nie były uiszczane. Ponadto w rozmowie przeprowadzonej z Dyrektorem Miejskiego Zarządu Nieruchomości w Świebodzicach ustalono, że w lokalu mieszkalnym pod adresem [...]-[...] Ś. "ul [...]" nie ma żadnego źródła ogrzewania na paliwo stałe. Nie ma dostępu do przewodu kominowego i w mieszkaniu tym zostanie zamontowane ogrzewanie elektryczne. Ponadto z § 2 załączonej do odwołania umowy najmu lokalu przy "ul. [...]" z dnia 25 października 2021 r. wynika, że lokal ten o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2 wyposażony jest w instalację wodno - kanalizacyjną, elektryczną i gazową. Natomiast nie ma w umowie informacji o sposobie ogrzewania tego lokalu ze wskazaniem źródeł ciepła na paliwo stałe.

Następnie SKO wskazało, że przyznanie dodatku węglowego regulują przepisy u.d.w. które przytoczyło. Odnosząc się do twierdzeń Skarżącego, że mieszka na podstawie umowy najmu w ww. lokalu, który to lokal aktualnie remontuje, SKO zauważyło, że z załączonych do akt notatek służbowych z dnia 6 grudnia 2022r. i 15 grudnia 2022 r. wynika, że Skarżący tam nie mieszka i w lokalu prowadzony jest remont, a lokal nie jest zamieszkały. Z dokumentacji w sprawie wynika, że opłaty za gospodarowanie odpadami w tym lokalu nie były uiszczane. Ponadto w lokalu tym nie ma żadnego źródła ogrzewania na paliwo stałe. Nie ma dostępu do przewodu kominowego i zostanie tam zamontowane ogrzewanie elektryczne, co znajduje potwierdzenie w treści umowy najmu tego lokalu. Wobec powyższego SKO stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo wydał decyzję odmową w oparciu o zebraną dokumentacje i przeprowadzony w dniu 6 grudnia 2022 r. wywiad środowiskowy.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący wskazał, że pierwszą negatywną decyzję w sprawie dodatku węglowego otrzymał dnia 2 listopada 2022 r. z powodu braku opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Po uzupełnieniu oświadczenia oraz brakujących opłat, których dokonał 28 listopada 2022 r. ponownie złożył wniosek o dopłatę węglową w dniu 30 listopada 2022 r. w którym wykazał, że zamieszkuje samotnie przy "ul. [...]" w Ś. oraz że w lokalu w którym zamieszkuje jedynym źródłem ogrzewania jest piec kaflowy. Organ zaskarżoną decyzją odmówił przyznania dodatku węglowego. Skarżący zarzucił, że ustalenia SKO odbiegają od stanu faktycznego na które posiada dowody. SKO stwierdziło, że z dokumentacji w sprawie wynika brak opłat za gospodarowanie odpadami na dzień 30 listopada 2022 r. W tym zakresie Skarżący wskazał na dowód w postaci oświadczenia z dnia 18 listopada 2022 r. oraz wydruk zapłat za czynsz i opłata za śmieci – które dołączył do skargi. Odnosząc się treści zaskarżonej decyzji, że w dniu 6 grudnia 2022 r. Pracownik OPS pani D. R. dokonała wywiadu środowiskowego stwierdzając iż prowadzony w lokalu remont uniemożliwia zamieszkanie wskazał na dołączony do skargi dowód w postaci zeznania etatowych pracowników Miejskiego Zarządu Nieruchomości na potwierdzenie przez Pracownika

socjalnego oczywistej nieprawdy oraz skargi na Pracownika Socjalnego. Wskazał, że zamieszkuje w lokalu przy "ul. [...]" od października 2022 r., sypia w ostatnim małym pokoju jednocześnie prowadząc remont mieszkania. Miejski Zarząd Nieruchomości zobowiązał się do zainstalowania WC w ten sposób, że w pomieszczeniu kuchennym zostanie wymurowana ścianka działowa oraz wstawiony sedes czego świadkiem była pracownica socjalna. Na pytanie czy mieszka tutaj A. W. panowie zgodnie z prawdą odpowiedzieli że mieszka. Pani stała w drzwiach nie przekraczając progu aby ewentualnie sprawdzić czy to prawda. Po prostu uznała, że prowadzenie remontu eliminuje możliwość zamieszkiwania. Dodał, że nikt mnie nie powiadomił o możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego podając przynajmniej w przybliżeniu dzień. Z domu wyszedłem dosłownie na chwilę w celu zrobienia zakupów. Ponadto Dyrektor OPS w rozmowie z SKO stwierdził, że w przedmiotowym lokalu brak dostępu do przewodu kominowego i zaprzecza jakoby było źródło ogrzewania na paliwo stałe. Skarżący wskazał na dowód w postaci protokołu zdawczo odbiorczego oraz protokołu jednostki ratowniczo-gaśniczej (straży pożarnej), które załączył do skargi oraz wskazał, że w dniu 20 października 2022 r. po powrocie do domu o godz. 23:30 wezwał Straż pożarną, ponieważ w mieszkaniu było mocne zadymienie pomimo że mój piec był zimny i tego dnia nie rozpalałem ognia. Okazało się, że sąsiad z dołu rozpalił ogień w centralnym ogrzewaniu i pomimo dodatkowego zabezpieczenia przepuszczają dym źle zainstalowane części wkładu kominowego. Następnego dnia zgłosił zaistniały fakt lecz niestety Zarząd Nieruchomości ociągał się z rewizją stanu komina sąsiada. Okazało się, że między kuchnią a pokojem w moim lokalu znajduje się przewód kominowy sąsiada, przysłani kominiarze przez Zarząd Nieruchomości zabezpieczyli tymczasowo szczeliny sylikonem uznając że komin musi być przebudowany czego ze znacznym opóźnieniem dokonano. Podkreślił, że jego wlot kominowy znajduje się w innej części lokalu był drożny i sprawny. Co potwierdził protokołem wezwany przez Zarząd Nieruchomości Kominiarz. Na dowód załączył protokół kominiarski. W ocenie Skarżącego zaniedbania i opieszałość Miejskiego Zarządu Nieruchomości w kwestii ustalenia i usunięcia przyczyny zadymienia w jego lokalu, nierzetelne przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, przekazywanie ustne istotnych informacji opatrzonych klauzulą poufności o lokatorach i ich lokalach przyczyniło się do nawarstwienia nieporozumień i niejasności na zasadzie "jedna baba drugiej babie". W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w całości i wydanie decyzji o wypłacie dodatku węglowego na podstawie u.d.w.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 21 września 2023 r. Skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz oświadczył, że mieszka w lokalu przy ul. Krótkiej w którym nie ma pieca CO, jest piec kaflowy w salonie, który jest od października eksploatowany i jest sprawny. Był użytkowany, mimo tego, że odbiór przepięcia pieca był w lutym. W dniu 6 grudnia 2022 r. p. Dorota będąca na wywiadzie środowiskowym, z którą się minął na korytarzy, kiedy szedł na rozmowę z dyrektorem MOPS-u, nie weszła do mieszkania, o czym Skarżący wie od pracowników remontujących toaletę. Dokumenty, które dołączył do skargi, przekazał do MOPS-u, który zobowiązał się je przekazać do SKO (k:51 akt sprawy sądowej).

Pismem z dnia 25 września 2023 r. Skarżący wniósł o zwrot kosztów podróży PKP na trasie Świebodzice Wrocław Główny, Wrocław Główny – Świebodzice, dołączając do wniosku bilety.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzający ją akt naruszają przepisy prawa procesowego w stopniu, który może mieć wpływ na wynik sprawy, to zaś stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. dalej: p.p.s.a.) stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją aktu. Istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest również zapis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Spór dotyczy zasadności odmowy przyznania Skarżącemu dodatku węglowego w związku z wnioskiem złożonym w dniu 30 listopada 2022 r.

Materialnoprawną podstawę wskazanych decyzji stanowią przepisy ustawy o dodatku węglowym. Stosownie do art. 2 ust. 1 u.d.w., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, ze zm.), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.w., przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się:

1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo

2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).

Pogląd o braku podstaw do przyznania Stronie wnioskowanego świadczenia organy wyprowadzają z okoliczności że Skarżący nie mieszka w lokalu którego dotyczy wniosek – wskazując, że w lokalu tym prowadzony jest remont, a lokal nie jest zamieszkały. Ponadto SKO wskazało, że "w lokalu tym nie ma żadnego źródła ogrzewania na paliwo stałe. Nie ma dostępu do przewodu kominowego i zostanie tam zamontowane ogrzewanie elektryczne, co znajduje potwierdzenie w treści umowy najmu tego lokalu". Konkluzję tą wyprowadzają z treści notatek służbowych (organ I instancji wskazuje na notatkę z dnia 6 grudnia 2022 r. oraz braku dowodów ponoszenia przez Stronę opłat za wywóz śmieci pod adresem, którego dotyczy wniosek.

Jednakże zdaniem Sądu zaprezentowana przez organy ocena jest przedwczesna.

Z przepisów u.d.w. wynika, że dodatek węglowy przysługuje wnioskodawcy w związku z zamieszkiwaniem i gospodarowaniem pod określonym adresem. Przepisy u.d.w. nie precyzują jednak, jak rozumieć pojęcie zamieszkiwania, zatem oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykatury wypracowane na gruncie prawa cywilnego. W tym zakresie należy uwzględnić treść art. 25 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu przesłanek tej normy prawnej świadczą dwie okoliczności - zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli, ale też możliwości skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym danej osoby, tj. miejscem gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe. Pojęcie miejsca zamieszkania, przyjęte w art. 25 Kodeksu cywilnego, jest więc konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie. Przerwa w przebywaniu nie zmienia jednak miejsca zamieszkania w znaczeniu prawnym (por. np. wyrok WSA w Olsztynie 27 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 395/23, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).

Zamieszkiwanie oznacza więc rodzaj pobytu osoby, cechujący się zaspokajaniem codziennych potrzeb życiowych tej osoby w mieszkaniu faktycznie zajmowanym, stanowiącym jej centrum życia domowego w danym okresie, a w szczególności nocowania, stołowania się i wypoczynku po pracy czy nauce.

Z powyższych rozważań wynika więc, że konieczną przesłanką do otrzymania dodatku węglowego jest zamieszkiwanie w danym lokalu. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy nie wykazały w sposób wystarczający, że Skarżący nie zamieszkuje w lokalu zlokalizowanym przy "ul. [...]" w Ś. Remont lokalu nie świadczy bowiem, że Strona w nim nie zamieszkuje. Nawet gdyby przyjąć, że w czasie remontu Strona nie przebywa w lokalu z powodu podjętych prac budowalnych, to i tak taka okoliczności nie wyklucza zamieszkiwania w lokalu w znaczeniu prawnym, o ile oczywiście taka przerwa w zamieszkaniu wiąże się jedynie z czasowym nieprzebywaniem spowodowanym przez remont. Podobnie należy się odnieść do przesłanki w zakresie gospodarowania w lokalu. Przyjąć należy, że co do zasady wykonywanie remontu może świadczyć o takim gospodarowaniu.

Ustalenia odnoszące się do ponoszenia opłat za wywóz śmieci pod adresem, którego dotyczy wniosek, pomijają zarzuty odwołania, iż deklaracja taka została złożona, natomiast w miesiącach przed 1 października 2022 r. lokal nie był zamieszkany i z tego też powodu (w porozumieniu z MZN) opłaty za odpady nie były uiszczane. W aktach sprawy znajduje się także pominięte oświadczenie Strony z dnia 18 listopada 2022 r. o segregacji odpadów, którego treść wskazuje, że jest korektą oświadczenia i obowiązuje od października 2022 r. oraz wydruk stanowiący zestawienia za 2022 r. w przedmiocie kwot za odpady – naliczonych i uiszczonych.

Wątpliwości w zakresie zamieszkiwania oraz gospodarowania w spornym lokalu, jak też źródła ogrzewania nie usuwa notatka służbowa z dnia 6 grudnia 2022r. mająca dokumentować przeprowadzony wywiad środowiskowy.

W treści ustawy o dodatku węglowym ustawodawca o wywiadzie środowiskowym wspomina w przepisach art. 2 ust. 3d, ust. 15b, ust. 15c, ust. 15e, ust. 15f i ust. 15g. Przy czym w art. 2 ust. 3d u.d.w. mowa jest o obowiązku przeprowadzenia takiego wywiadu w sytuacji, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Ustawodawca zastrzegł w tym przypadku formę dokumentowania wywiadu środowiskowego wskazując na notatkę służbową.

Ta sama forma zastrzeżona jest w przepisie art. 2 ust. 15f i ust. 15g u.d.w. Odnoszą się one do możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w sytuacji posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy (art. 2 ust. 15f u.d.w.), oraz gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1 (art. 2 ust. 15g u.d.w.).

W odniesieniu do kolejnej wskazanej przez ustawodawcę sytuacji, w której przeprowadzany jest wywiad środowiskowy, nie zastrzeżono już formy notatki służbowej w treści przepisu (art. 2 ust. 15b u.d.w.). A norma ta odnosi się do sytuacji, w której podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, a wywiad ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. W tym przypadku ustawodawca, odmiennie niż w pozostałych sytuacjach, nie wskazuje formy dokumentowania wywiadu. Ta właśnie norma prawna ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

W opinii Sądu lektura przywołanych zapisów wskazuje, że posłużenie się w art. 2 ust. 3d i ust. 15f i ust. 15g u.d.w. formą notatki służbowej dla dokumentowania czynności wywiadu środowiskowego nie jest przypadkowe, co wynika z wykładni literalnej i systemowej wewnętrznej. Dostrzec bowiem trzeba, że sytuacje, w których ustawodawca zastrzega formę notatki urzędowej dla wywiadu środowiskowego dotyczą zasadniczo ustaleń dla stron korzystnych, co wynika z literalnego brzmienia ww. zapisów. A notatki i wydane w tym zakresie decyzje są powiązane z wpisem z urzędu (bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji) przez właściwe organy nie zgłoszonych wcześniej (tj. do dnia 11 sierpnia 2022 r.) źródeł ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.

Takich zastrzeżeń i regulacji nie zawiera art. 2 ust. 15b u.d.w., co więcej wynika z niego, że organ może przeprowadzić wywiad środowiskowy wówczas gdy wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, a sama czynność ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2.

W opinii Sądu wobec charakteru ww. wywiadu, jego celu i braku wyraźnego wskazania formy czynności procesowej zastosowanie znajdą przepisy ustawy kodeks postępowania administracyjnego, co wynika to z przeprowadzonej wykładni literalnej, systemowej wewnętrznej oraz odesłania zwartego w art. 3 ust. 3 u.d.w. To z kolei oznacza, że omawiana czynność winna zostać udokumentowana w sposób odpowiadający wymogom art. 67 i art. 68 k.p.a., gdyż czynność ta ma istotne znaczenie dla sprawy. Zgodnie z brzmieniem art. 67 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie. Stosownie do art. 68 k.p.a. protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby (§ 1). Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole (§ 2). Co istotne zapisy szczególne jakim są art. 2 ust. 15c, ust. 15d i ust. 15e u.d.w. stanowią, że wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d). Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 15b, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego (art. 2 ust. 15e.).

Oceniając czynność organu dokonaną w dniu 6 grudnia 2022 r., to poza brakiem prawem przewidzianej formy nie spełnia ona ww. przesłanek. Jest to poważny brak, gdyż ta właśnie czynność miała wykazać istotne dla sprawy fakty i rozwiać wątpliwości występujące w sprawie. Dokument ten jest zaprzeczeniem wymogów stawianych protokołom, zawiera jedynie ocenę pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie zamieszkania lokalu.

W zakresie źródła ogrzewania wskazanego we wniosku lokalu SKO oparło się na § 2 załączonej do odwołania umowy najmu przedmiotowego lokalu z dnia 25 października 2021 r. podkreślając, że nie ma w umowie informacji o sposobie ogrzewania tego lokalu ze wskazaniem źródeł ciepła na paliwo stałe. Jednakże przedstawiona umowa nie przekonuje o tym stanowisku organu – jest niepełna, gdyż brakuje załączników nr 1 i nr 2 o których mowa w jej § 2 oraz w § 3, a brak podpisów Stron przedmiotowej umowy wskazuje, że w aktach sprawy znajduje się tylko jej część. Ponadto organ pominął w tym zakresie deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw dotyczącą budynku przy "ul. [...]" (rubryka A06) w Świebodzicach wypełnioną przez właściciela, tj. Miejski Zarząd Nieruchomości a dotyczącą lokalu nr [...], [...], [...] oraz [...] (rubryka A09). Z rubryki BO1 Rodzaj i liczba źródeł ciepła zainstalowanych oraz eksploatowanych w budynku wynika bowiem, że w budynku przy "ul. [...]" zainstalowane jest zarówno ogrzewanie elektryczne, jak i piece kaflowe na paliwo stałe. Pozostaje to w sprzeczności z treścią zawartą w notatce służbowej z dnia 15 grudnia 2022 r. i wymaga wyjaśnienia.

Rozpoznając sprawę z wniosku o dodatek węglowy, organ związany jest ogólnymi zasadami postępowania dowodowego opisanymi w k.p.a. Organ winien zatem w toku postępowania z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 § 1 k.p.a.). Organ winien ponadto działać w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), a także należycie i wyczerpującego informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Następnie dokonać właściwej subsumpcji.

Wobec powyższych ustaleń uznać należy, że decyzje w sprawie wydane zostały przedwcześnie, bez zgromadzenia w sprawie wystarczającego, pełnego materiału dowodowego. Znajdujące się w aktach sprawy informacje nie są wystarczające i wiarygodne, aby rozstrzygnąć sprawę zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Co prawda przepisy u.d.w. przewidują uproszczoną procedurę rozpatrywania wniosków o dodatek węglowy, ale już zostało to wyżej wskazane art. 3 ust. 3 u.d.w. odsyła do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nieuregulowanych ustawą.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, organ dokona weryfikacji argumentacji Skarżącego, w oparciu o wywiad środowiskowy przeprowadzony w miejscu wskazanym jako adres jego zamieszkania i gospodarowania, przy udziale Strony. Ewentualnie organ przeprowadzi inne dowody, które uzna za niezbędne, a następnie ponownie rozstrzygnie sprawę, biorąc pod uwagę uzupełniony materiał dowodowy.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach przejazdu Strony do Sądu orzeczone zostanie odrębnym postanowieniem, które zostanie doręczone Stronom.