Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 979/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 i ust. 2; art. 38; art. 39 ust. 2; art. 41
journal: Dz.U. 2014 poz 1146
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020
Teza: Czerpanie korzyści z wybudowanych na nieruchomościach należących do osób trzecich urządzeń fotowoltaicznych w postaci pobierania miesięcznej opłaty od tych osób bez pobierania korzyści ze sprzedaży energii do sieci powoduje, że w istocie to osoby trzecie a nie wnioskodawca są faktycznymi bebeficjentami pomocy o której mowa w ustawie z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1146).

TEZY

Czerpanie korzyści z wybudowanych na nieruchomościach należących do osób trzecich urządzeń fotowoltaicznych w postaci pobierania miesięcznej opłaty od tych osób bez pobierania korzyści ze sprzedaży energii do sieci powoduje, że w istocie to osoby trzecie a nie wnioskodawca są faktycznymi bebeficjentami pomocy o której mowa w ustawie z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1146).


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia SO del. do WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant referent stażysta Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi T. Spółka z o.o. w W. na negatywne rozpatrzenie protestu przez Zarząd Województwa P. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu "F.(0,9 MW)" oddala skargę


UZASADNIENIE

T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. (dalej powoływana jako "Spółka") w dniu [...] grudnia 2015 r. wystąpiła do Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa P. na lata 2014-2020 (dalej powoływana również jako IZ RPOWP) z wnioskiem o dofinansowanie projektu pod nazwą "Fotowoltaika – P. (0,9 MW)" w ramach konkursu zamkniętego dotyczącego osi priorytetowej V Gospodarka niskoemisyjna, działania 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii. Wskazała, że Projekt dotyczy wytwarzania energii elektrycznej w 148 mikroinstalacjach fotowoltaicznych o łącznej mocy 886,25 kW. Inwestycja obejmować miała montaż 148 pojedynczych mikroinstalacji fotowoltaicznych, o mocy od 1,5 kW do 25 kW. Wszystkie elementy infrastruktury wykonanej w ramach Projektu i korzystającej z dofinansowania będą własnością Skarżącej w całym 3-letnim okresie trwałości Projektu. Właściciele nieruchomości, na terenie których zostaną wykonane instalacje, będą mieli prawo do korzystania z instalacji i pobierania z nich pożytków na podstawie umów zawartych ze Spółką, w zamian za opłatę na jej rzecz wynagrodzenia. Jako wyłączny właściciel wszystkich instalacji Spółka miała zapewnić ciągłość wytwarzania energii elektrycznej w poszczególnych instalacjach oraz ich prawidłowe działanie w całym okresie trwałości Projektu.

Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. sygn. [...] IZ RPOWP poinformowała Spółkę, że jej wniosek o nr [...] został odrzucony i nie podlega dalszej procedurze wyboru projektów do wsparcia, z powodu niespełnienia następujących kryteriów tj.

1) Wnioskodawca wiarygodnie uzasadnił konieczność realizacji projektu oraz związek celów projektu z celami osi/ działania i dokumentami strategicznymi określonymi w dokumentacji konkursowej;

2) Wydatki kwalifikowalne projektu są zgodne z zasadami działania, precyzyjnie określone, racjonalne i niezbędne do realizacji celów projektu;

3) Pomoc publiczna w projekcie.

Spółka złożyła protest, w którym szczegółowo wskazała kryteria wyboru projektu, z których oceną się nie zgadza. Spółka zarzuciła też naruszenie zasady poufności i niezależności oceny.

Po rozpatrzeniu protestu, IZ RPOWP pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r., Nr [...] poinformowała Skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu protestu.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia IZ RPOWP, odnosząc się do poszczególnych kryteriów (kwestionowanych przez Spółkę) argumentowała, dlaczego stanowisko osób oceniających było prawidłowe. W zakresie kryterium 1, dotyczącego wiarygodnego uzasadnienia konieczności realizacji projektu oraz związku celów projektu z celami osi/ działania i dokumentami strategicznymi określonymi w dokumentacji konkursowej wskazano, że podstawą wsparcia w ramach przeprowadzonego konkursu są projekty dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, a Wnioskodawca może czerpać korzyści ze sprzedaży (do sieci) wyprodukowanej energii lub wykorzystać na własne potrzeby wytworzoną energię w źródłach odnawialnych. Zaprezentowane zaś przez Spółkę uzasadnienie realizacji projektu wskazuje, że projekt pośrednio dotyczy wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ponieważ przychody generowane przez projekt nie pochodzą ze sprzedaży energii, ale ze zbycia aktywów (instalacji fotowoltaicznej), a opłata stanowi ratę za przeniesienie praw majątkowych po upływie okresu trwałości projektu. To osoby fizyczne (użytkownicy instalacji) będą pobierać pożytki z projektu (wpływ środków pieniężnych z tytułu wpłat dokonywanych za towary, w tym przypadku - energię). Zdaniem organu, przychody generowane przez projekt nie mogą wynikać ze sprzedaży instalacji fotowoltaicznej. Cele projektu i jego realizację należy wiązać z Wnioskodawcą, który w przedmiotowym projekcie pełni tylko rolę pośrednika w sprzedaży instalacji fotowoltaicznych. Tymczasem bezpośrednim i głównym celem projektu Spółki jest zbycie powstałej infrastruktury na rzecz osób fizycznych, a tylko pośrednim celem będzie wytwarzanie energii z OZE. Organ stwierdził też, że zgodnie z Regulaminem konkursu (str.8) nie jest możliwe przeniesienie korzyści wynikającej z uzyskanej pomocy na rzecz osób fizycznych, które nie zostały wskazane jako typ beneficjenta w ramach rozpatrywanego działania.

Następnie Instytucja Zarządzająca stwierdziła odnośnie kryterium, czy wskaźniki projektu odzwierciedlają założone cele projektu, że nie zostało ono spełnione, gdyż z punktu widzenia Wnioskodawcy, celem bezpośrednim i głównym projektu jest zbycie powstałej infrastruktury na rzecz osób fizycznych, a tylko pośrednim celem będzie wytwarzanie energii z OZE, a przychody będą pochodzić ze sprzedaży instalacji.

Akceptując negatywną ocenę kryterium – Czy cele projektu są zbieżne z celami osi/ działania? – Instytucja przyjęła, że celem projektu jest sprzedaż aktywów nabytych w ramach projektu, co nie wpisuje się w cele osi. Nie można uznać, że cele projektu są zbieżne z celami działania 5.1., gdyż w przedmiotowym projekcie Spółka uzyskuje przychody ze sprzedaży instalacji fotowoltaicznych, a nie z produkcji energii z OZE.

Instytucja Zarządzająca przyjęła przy ocenie kryterium – Czy wnioskodawca wskazał i wiarygodnie uzasadnił potrzebę finansowania projektu środkami publicznymi, że uzasadnienie tej potrzeby nie jest wiarygodne. Ponadto Spółka nie ponosi żadnego ryzyka finansowego niepowodzenia projektu. Wynagrodzenie, które zostało dla niego przewidziane od użytkowników instalacji jest znacznie większe od wkładu własnego. Wnioskodawca założył, że otrzyma dotację (1.741.489,90 zł) oraz kwotę znacznie przewyższającą wkład własny z tytułu sprzedaży instalacji. Ryzyko niepowodzenia finansowego inwestycji jest praktycznie żadne. Analiza ryzyka nie jest potrzebna. Zdaniem IZ RPOWP takie przedsięwzięcie nie może zostać dofinansowane środkami publicznymi.

Odnośnie kryterium - Czy wydatki kwalifikowalne projektu są zgodne z zasadami działania, precyzyjnie określone, racjonalne i niezbędne do realizacji celów projektu Instytucja stwierdziła, że koszty kwalifikowalne zostały określone generalnie prawidłowo, zgodnie z art. 41 ust. 6 pkt c). Jednakże, nie można uznać, że są one w całości zgodne z zasadami działania. W umowach na wykonanie kompleksowej usługi montażu instalacji fotowoltaicznej zawarto zapisy mówiące o tym, że Spółka udzieli pomocy de minimis użytkownikom czyli osobom zamieszkałym w poszczególnych domach na wsiach. Podmiotem udzielającym pomocy de minimis może być organ administracji publicznej lub inny uprawniony do tego podmiot. W dokumentacji konkursowej nie zawarto zapisów zezwalających jakimkolwiek podmiotom na przyznawanie pomocy de minimis. Ponadto uznano, że Spółka błędnie określiła koszty kwalifikowalne projektu, ponieważ zakup i montaż liczników energii stanowią wydatki niekwalifikowalne.

Odnośnie zaś kryterium – Czy wnioskodawca i projekt spełnia wszystkie wymogi wynikające z rozporządzeń pomocowych krajowych i unijnych Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że wnioskodawca i projekt nie spełnia wszystkich wymogów wynikających ze wskazanych rozporządzeń, zwracając przy tym uwagę, że przeniesienie korzyści na odbiorcę pomocy, który nie jest wskazany jako potencjalny typ beneficjenta, jest niezgodne z celami osi/działania.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Spółka i w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarzuciła naruszenie przepisów , które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 41 ust. 1 Ustawy Wdrożeniowej poprzez dokonanie oceny wniosku o dofinansowanie w oparciu o błędną interpretację postanowień Regulaminu;

– art. 37 ust. 1 Ustawy Wdrożeniowej poprzez niezapewnienie przejrzystości i rzetelności oceny wniosku o dofinansowanie oraz naruszenie obowiązku zachowania bezstronności oceny;

– art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez błędną interpretację kryteriów oceny formalno-merytorycznej projektów ubiegających się o dofinansowanie w ramach RPOWP 2014-2020 (Załącznik do uchwały Nr [...] Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa P. na lata 2014-2020 z dnia 1 czerwca 2015 r.) ("Kryteria Oceny").

Wskazując na powyższe, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy IZ do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi Spółka podkreśliła, że przyjęta przez IZ teza, iż przychody generowane przez Projekt powinny wynikać ze sprzedaży wytworzonej energii ze źródeł odnawialnych i nie mogą pochodzić z opłat wnoszonych przez użytkowników instalacji pozostających własnością Skarżącej jest pozbawiona umocowania prawnego. Ani Regulamin, ani żaden inny dokument związany z przeprowadzonym konkursem nie ustanawia wymogu uzyskiwania przez beneficjenta przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej, ani wymogu wykorzystywania energii na potrzeby własne. Spółka wskazała, że podstawą negatywnej oceny jej wniosku o dofinansowanie jest w istocie jedna z odpowiedzi udzielona przez Instytucję Zarządzającą na pytanie jednego z potencjalnych beneficjentów, w której stwierdzono, że "przychody generowane przez projekt powinny wynikać ze sprzedaży wytworzonej energii ze źródeł odnawialnych". Wytyczne w zakresie trybu wyboru projektów na lata 2014 - 2020 ("Wytyczne") zobowiązują Instytucję Zarządzającą do udzielania odpowiedzi na pytania wnioskodawców dotyczące warunków i sposobu wyboru projektów do dofinansowania. Jednakże, zdaniem Spółki, tylko odpowiedzi na pytania dotyczące procedury wyboru projektów są wiążące (Rozdział 4 pkt 1 d) Wytycznych), zaś wyjaśnienia dotyczące kryteriów wyboru projektów nie mają wiążącego charakteru. Ponadto, nie mogą być wiążące jakiekolwiek wyjaśnienia Instytucji Zarządzającej, które nie znajdują podstawy w dokumentacji konkursowej lub stanowią uzupełnienia treści Regulaminu, ponieważ oznaczałoby to uznanie skuteczności zmian Regulaminu bez zachowania trybu określonego w Ustawie Wdrożeniowej.

Następnie Spółka wskazała, że analiza zgodności źródeł planowanych przychodów z wymogami Konkursu nie ma jakiegokolwiek związku z odpowiedzią na pytanie "czy uzasadnienie realizacji projektu jest wiarygodne?". Ocena zgodności źródeł planowanych przychodów z wymogami Konkursu powinna być przeprowadzona w ramach następującego kryterium oceny formalnej: "czy wniosek dotyczy rodzaju projektu, który może zostać dofinansowany w ramach konkursu/działania". W ramach tego kryterium oceny formalnej wniosek o dofinansowanie został oceniony pozytywnie.

Spółka wskazała, że teza Instytucji Zarządzającej dotycząca zakwalifikowania umów pomiędzy Skarżącą a użytkownikami instalacji, jako umów o "świadczenie usługi dotyczącej poprawy efektywności energetycznej" ma służyć wykazaniu, że Projekt nie spełnia celów Działania 5.1. Tymczasem realizacja Projektu doprowadzi do zwiększenia udziału energii odnawialnej w produkcji energii ogółem oraz w zużyciu końcowym energii brutto, co wprost oznacza realizację jasno określonych celów Działania 5.1.

Błędna jest, zdaniem Spółki, teza Instytucji Zarządzającej, jakoby użytkownicy instalacji stawali się beneficjentami w ramach prowadzonego Konkursu, ponieważ osoby fizyczne nie zostały wymienione w Regulaminie jako dopuszczalny typ beneficjenta. Fakt korzystania z energii elektrycznej wytworzonej w instalacji oddanej osobie fizycznej do korzystania nie oznacza, że osoba taka staje się beneficjentem udzielonej pomocy publicznej. Korzystający z instalacji będą uiszczać na rzecz Skarżącej opłaty, których wysokość będzie odpowiadała warunkom rynkowym, w związku z czym po stronie korzystających z instalacji nie wystąpi korzyść pochodząca z dofinansowania udzielonego Skarżącej. Nie wystąpi zatem jakiekolwiek przeniesienie pomocy publicznej na rzecz korzystających z instalacji.

Zdaniem Spółki, stwierdzenie Instytucji Zarządzającej, że wskaźnik rezultatu musi być realizowany bezpośrednio przez beneficjenta, jest pozbawiony podstawy prawnej w dokumentacji konkursowej. Nie wskazano jakiegokolwiek zapisu dokumentacji konkursowej na poparcie tej tezy. W ramach projektów realizowanych z wykorzystaniem środków unijnych powszechnym jest oddawanie wytworzonej infrastruktury do korzystania przez jej ostatecznych użytkowników.

Spółka nie zgodziła się z zakwestionowaniem przez Instytucję Zarządzającą poprawności wyboru wskaźnika rezultatu na tej podstawie, że rzeczywisty celem Skarżącej nie jest wzrost produkcji energii elektrycznej z instalacji wykorzystujących OZE, a chęć odniesienia korzyści finansowej wynikającej z oddania instalacji do korzystania przez ostatecznych użytkowników. Spółka stwierdziła, że taki zarzut jest prawdziwy w stosunku do każdego projektu, w którym występuje pomoc publiczna, ponieważ w przypadku każdego przedsiębiorcy podstawowym celem prowadzonej przez niego działalności jest uzyskiwanie zysku. Wskaźniki rezultatu, jako odzwierciedlenie celów projektu, należy odróżnić od celu prowadzenia działalności gospodarczej, którym zawsze będzie generowanie zysku.

Spółka podkreśliła, że celem Projektu jest budowa 148 mikroinstalacji fotowoltaicznych, które będą wytwarzać energię elektryczną, a tym samym zwiększać udział energii z OZE w produkcji energii ogółem i w zużyciu końcowym energii brutto. Środki pochodzące z dofinansowania będą wykorzystane na zakup urządzeń wytwórczych. Nie można zatem zgodzić się z oceną Instytucji Zarządzającej, że cel projektu jest innych niż wskazany przez Wnioskodawcę.

Odnosząc się do stwierdzenia IŻ, że potrzeba finansowania projektu środkami publicznymi występuje wyłącznie w sytuacji, gdy bieżąca wartość przyszłych przychodów nie pokrywa wartości kosztów projektu Spółka stwierdziła, że nie wskazano jakiejkolwiek podstawy prawnej dla tak ustalonego wymogu. Jest to przykład arbitralnej interpretacji dokumentacji konkursowej i naruszenie zasady przejrzystości oceny. Maksymalny poziom pomocy publicznej określają: Rozporządzenie Komisji [...] oraz Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 września 2015 r. w sprawie udzielania pomocy na inwestycje w układy wysokosprawnej kogeneracji oraz na propagowanie energii ze źródeł odnawialnych w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2014-2020. Żaden ze wspomnianych dokumentów regulacyjnych nie ogranicza możliwości przyznania pomocy publicznej na inwestycję w zakresie OZE do projektów, które bez uzyskania takiej pomocy byłyby nierentowne. Ponadto, nawet w przypadku zaakceptowania stanowiska Instytucji Zarządzającej, negatywna ocena Projektu została dokonana bez wezwania Skarżącej do przedstawiania dodatkowych danych finansowych (prognoz finansowych dla projektu bez dofinansowania), bez których ocena mogła być dokonana wyłącznie w oparciu o dane narzucone przez oceniającego.

Spółka wskazała, że uzasadnienie negatywnej oceny Projektu w ramach analizowanego kryterium ceny sprowadza się do podnoszonej w innych miejscach oceny tezy, że celem Projektu nie jest zwiększenie produkcji elektrycznej z OZE, ponieważ cel ten nie będzie realizowany bezpośrednio przez Skarżącą, która jedynie będzie pobierać wynagrodzenie od podmiotów korzystających z wytworzonej infrastruktury. Tymczasem żaden z dokumentów dotyczących Konkursu nie ogranicza możliwości oddania wytworzonej infrastruktury do korzystania przez osoby trzecie, o ile Skarżąca pozostanie właścicielem instalacji w całym okresie trwałości projektu.

Zdaniem skarżącej Spółki IZ RPOWP błędnie oceniła, że zakup liczników energii elektrycznej nie może stanowić kosztu kwalifikowalnego, ponieważ koszt wymiany licznika jest pokrywany przez zakład energetyczny. Spółka wyjaśniła, że dodatkowy licznik umieszczony bezpośrednio za falownikiem jest niezbędny, aby możliwe było monitorowanie poziomu realizacji wskaźnika rezultatu (ilość wytworzonej energii elektrycznej). Licznik tzw. dwukierunkowy dostarczany przez zakład energetyczny dokonuje pomiaru energii: (a) pobranej z sieci oraz (b) wytworzonej w instalacji wytwórczej i oddanej do sieci. Licznik taki nie dokonuje natomiast pomiaru energii, którą użytkownik instalacji wytworzy i wykorzysta na potrzeby własne. Pomiaru wytworzonej energii elektrycznej nie można dokonywać na podstawie odczytów wewnętrznego licznika wbudowanego w falownik, ponieważ licznik ten nie jest zalegalizowanym urządzeniem pomiarowym i użytkownik ma możliwość wprowadzania zmian we wskazaniach takiego licznika. Spółka podniosła, że IŻ nie odniosła się w żaden sposób do przedstawionych w Proteście wyjaśnień w przedmiotowej kwestii, potwierdzając jednocześnie poprawność negatywnej oceny dokonanej przez eksperta.

Spółka stwierdziła, że negatywna ocena na podstawie kryterium – Pomoc publiczna w projekcie - opiera się na błędnym wniosku, że Spółka będzie przekazywać korzyść wynikającą z udzielonej pomocy publicznej innym podmiotom. Pomoc publiczna ma być udzielona Skarżącej na zakup elementów instalacji fotowoltaicznych. Oddanie instalacji do korzystania indywidualnym podmiotom będzie dokonane na warunkach rynkowych (przewidziane w umowach z użytkownikami opłaty za korzystanie z instalacji odpowiadają warunkom rynkowym). W związku z powyższym nieprawdziwa jest teza, iż przekazanie instalacji do korzystania osobom trzecim oznacza "przeniesienie korzyści" w postaci udzielonej pomocy publicznej.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2014 r. poz. 1146 ze zm., dalej powoływana jako u.r.p.), w związku z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej powoływana jako "p.p.s.a.").

Sąd po przeprowadzeniu kontroli legalności oceny wniosku o dofinansowanie projektu dokonanej przez organ, jak również zgodności z prawem jego działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w informacji o rozpatrzeniu projektu, stwierdza, że odpowiadają one prawu. Brak jest podstaw do uznania, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, co uzasadniałoby przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi - zgodnie z treścią art. 61 ust. 8 pkt 1 a u.r.p.

Postępowanie w zakresie ubiegania się o dofinansowanie jest prowadzone w oparciu o pewne uniwersalne zasady i reguły, które są zapisane w ustawie o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.r.p. wybór projektów do dofinansowania musi być przeprowadzony w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, przy zapewnieniu wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (art. 37 ust. 2 u.r.p.). Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym lub pozakonkursowym (art. 38 ust. 1 u.r.p.). W trybie konkursowym, a w takim trybie następował wybór projektów w rozpoznawanej sprawie, wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1 u.r.p.). Zgodnie z art. 39 ust. 2 u.r p. konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów (...). Konkurs jest przeprowadzany przez właściwą instytucję na podstawie określonego przez nią regulaminu (art. 41 ust. 1 u.r.p.), który m.in. określa kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 u.r.p.).

Spór w sprawie dotyczy prawidłowości przeprowadzonej przez IZ RPOWP oceny materialnej wniosku Spółki o dofinansowanie projektu pn. "Fotowoltaika – P. (0,9 MW)" w zakresie spełniania przez ten wniosek poszczególnych kryteriów zapisanych w Przewodniku po kryteriach wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2014-2010, Osi Priorytetowej V Gospodarka niskoemisyjna Działania 5.1. Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii. Podstawową osią sporu stało się natomiast zagadnienie, czy w ramach projektu Spółka powinna założyć uzyskiwanie korzyści ze sprzedaży wyprodukowanej energii do sieci, sama wykorzystać wytworzoną energię na własne potrzeby czy też, jak chce tego Spółka – dopuszczalna jest sytuacja, w której Spółka pozostaje jedynie właścicielem instalacji i zapewnia ciągłość wytwarzania energii elektrycznej w poszczególnych instalacjach oraz ich prawidłowe działanie w całym okresie trwałości Projektu, zaś korzystającymi z energii wytwarzanej przez instalacje mogą być właściciele nieruchomości, na terenie których zostaną wykonane instalacje, będą oni ponadto pobierali z nich pożytki na podstawie umów zawartych ze Spółką, w zamian za opłatę na jej rzecz wynagrodzenia.

Dokonując oceny powstałego sporu, po analizie złożonej przez Skarżącą dokumentacji konkursowej oraz zasad wyboru projektów w ramach RPOWP na lata 2014-2020, Sądu uznał, że rację należy przyznać organowi.

W regulaminie konkursu wskazano, że przedmiotem konkursu jest udzielenie wsparcia projektom wpisującym się w cele szczegółowe Działania 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii Osi priorytetowej V Gospodarka niskoemisyjna. Zgodnie z zapisami Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2014 – 2020, w ramach konkursu wsparciem będą objęte projekty dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych oraz rozwoju infrastruktury wytwórczej biokomponentów i biopaliw inwestycji z zakresu budowy nowych lub zwiększenia mocy jednostek wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z OZE (biomasy, biogazu, energii wiatru, słońca, wody oraz Ziemi) wraz z podłączeniem do sieci dystrybucyjnej/ przesyłowej.

Zgodnie z zapisami dokumentu: Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych RPOWP na lata 2014 – 2020 w ramach konkursu z działania 5.1 wsparciem mogą być objęte projekty dotyczące wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych.

Na stronie 8 Regulaminu wymieniono podmioty uprawnione do ubiegania się o wsparcie w ramach działania, wśród których wskazano: mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa, duże przedsiębiorstwa, dla których podstawową działalnością nie jest produkcja energii, producenci rolni, grupy producenckie, spółdzielnie, wspólnoty mieszkaniowe, towarzystwa budownictwa społecznego, organizacje pozarządowe, kościoły i związki wyznaniowe, jednostki samorządu terytorialnego, ich związki, porozumienia i stowarzyszenia, jednostki organizacyjne JST posiadające osobowość prawną, jednostki sektora finansów publicznych posiadające osobowość prawną (nie wymienione wyżej) i podmioty działające w ramach partnerstw publiczno – prywatnych.

Przyjąć należy, że w ramach przedmiotowego konkursu przyjęto za cel udzielenie wsparcia określonym podmiotom, które będą wytwarzały energię elektryczną ze źródeł odnawialnych. Przy czym wsparciem objęto projekty dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych oraz rozwoju infrastruktury wytwórczej biokomponentów i biopaliw inwestycji z zakresu budowy nowych lub zwiększenia mocy jednostek wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z OZE wraz z podłączeniem do sieci dystrybucyjnej/ przesyłowej. W związku z tym nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość rozumowania IZ, która przyjęła, że wsparcie może zostać udzielone takim projektom, które zakładają, że beneficjent wytworzy energię i będzie czerpał korzyści z wytworzenia tej energii. Zdaniem Sądu, uzyskiwana korzyść winna być uzyskiwana z wytworzonej energii, przy czym może ona być wykorzystywana przez samego beneficjenta, czy też możliwe jest osiąganie zysku ze sprzedaży tej energii na rzecz innych osób. Na taki wniosek wskazuje choćby zapis "wraz z podłączeniem do sieci dystrybucyjnej/ przesyłowej". Za taką interpretacją przemawia też ogólna idea dofinansowywania projektów ze środków unijnych i wskazywanie "podmiotów uprawnionych do ubiegania się o wsparcie". Należy zauważyć, że idea dofinansowywania projektów jest taka, aby osiągnąć pewne cele założone przez podmiot dofinansowujący (tutaj Unia Europejska), z drugiej zaś aby w ramach tego celu wspierać określone podmioty potrzebujące takiego wsparcia. Już z wyrażenia "wsparcie" należy wnioskować, że nie jest zamiarem Unii dofinansowywać czy kredytować podmioty, które nie mają potrzeby korzystać z tego wsparcia, a jedynie przy pomocy pieniędzy unijnych sfinansować inwestycję a następnie sprzedać ją z zyskiem. Dofinansowywanie takich działań byłoby sprzeczne z celami Unii i z zamiarem "wspierania" określonych działań. Podmiot, który chce zakupić instalację tylko po to, aby ją następnie sprzedać z zyskiem, nie kwalifikuje się do objęcia wsparciem finansowym udzielanym przez podmioty publiczne, lecz powinien skorzystać z pomocy odpowiednich instytucji finansowych typu banki.

Podsumowując – w ramach ocenianego Projektu wsparcie może zostać udzielone takim projektom, które zakładają, że beneficjent wytworzy energię i będzie czerpał korzyści z wytworzenia tej energii (może to robić również poprzez jej sprzedaż). Nie jest wystarczające, jak chce tego Spółka, to, że realizacja Projektu doprowadzi do zwiększenia udziału energii odnawialnej w produkcji energii ogółem oraz w zużyciu końcowym energii brutto. Nie jest to bowiem jedyny cel Działania 5.1. Jednocześnie Sąd stoi na stanowisku, że regulacje konkursowe nie stoją na przeszkodzie takiemu działaniu, w ramach którego beneficjent pomocy po podłączeniu do sieci dystrybucyjnej/ przesyłowej sprzedaje wytworzoną energię innym podmiotom i czerpie z tego zyski, czy też odpłatnie wydzierżawia instalacje służące wytwarzaniu energii. Żadna z tych sytuacji nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie, bowiem we wniosku Spółka wskazała na inny model postępowania, który, jak słusznie oceniono, nie wiąże się z wytwarzaniem energii i jako taki nie mógł korzystać ze wsparcia.

W sprawie nie jest zaś sporne, że celem Projektu przedstawionego przez skarżącą Spółkę tylko pośrednio jest wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych, bowiem Spółka dąży przede wszystkim do zainstalowania urządzeń osobom fizycznym i sprzedaży im tych urządzeń.

W związku z powyższym Sąd stanął na stanowisku, że zasadny w sprawie jest wniosek IZ RPOWP, że w istocie przy założeniu przyjętym w ocenianym projekcie pożytki z projektu będą pobierały osoby fizyczne, nie zaś Spółka. Tymczasem, jak słusznie zauważa Spółka, osoby fizyczne nie zostały nawet wymienione jako potencjalne podmioty mogące zostać objęte wsparciem w ramach Projektu.

W tych okolicznościach IZ prawidłowo uznała, że Spółka nie spełniła kryterium – Wnioskodawca wiarygodnie uzasadnił konieczność realizacji projektu oraz związek celów projektu z celami osi/ działania i dokumentami strategicznymi określonymi w dokumentacji konkursowej. Spółka kwestionuje związek analizy zgodności źródeł planowanych przychodów z wymogami Konkursu z pytaniem, "czy uzasadnienie realizacji projektu jest wiarygodne?". Zarzut ten jednak nie broni się w kontekście zapisów Przewodnika po kryteriach wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2014 – 2020. Wskazano tam, że odnośnie tego kryterium weryfikowane jest uzasadnienie realizacji projektu z punktu widzenia Wnioskodawcy, z punktu widzenia osi priorytetowej oraz celów RPOWP 2014 – 2020. Wnioskodawca winien też wskazać związek celów projektu z przyjętymi wskaźnikami produktu i rezultatu a także opisać, w jaki sposób realizacja projektu przyczyni się do realizacji celów osi priorytetowej. Sąd dostrzega więc związek pomiędzy wiarygodnym uzasadnieniem realizacji projektu a sporną w sprawie kwestią, jakie jest źródło planowanych przychodów Spółki.

Słusznie przyjęła też Instytucja Zarządzająca, że nie zostało spełnione kryterium – Czy wskaźniki projektu odzwierciedlają założone cele projektu? Skoro jako wskaźnik rezultatu przyjęto produkcję energii elektrycznej z nowowybudowanych/ nowych mocy wytwórczych instalacji wykorzystujących OZE, a jednocześnie, zgodnie z zamierzeniem Spółki, cel ten nie będzie przez nią realizowany bezpośrednio, lecz przez nabywców instalacji, to należało przyjąć, że kryterium to nie zostało spełnione. Z tego samego względu słusznie oceniono, że cele projektu nie są zbieżne z celami osi/ działania.

Sąd podziela też stanowisko Instytucji Zarządzającej, że Spółka nie wykazała i nie uzasadniła wiarygodnie potrzeby finansowania projektu środkami publicznymi. Słusznie uznano za niewystarczającą argumentację, że bez wsparcia Spółka nie będzie realizowała projektu, gdyż byłoby to nierentowne. Tym bardziej, że dane liczbowe przedstawione przez Spółkę wskazują na to, że po sprzedaży instalacji, przy uwzględnieniu kosztów, uzyskałaby jednak zysk ponad 300.000 zł. Ponadto, za słuszną Sąd uznaje argumentację Instytucji Zarządzającej, że nie znajduje uzasadnienia finansowanie środkami publicznymi przedsięwzięcie, które nie wiąże się z żadnym ryzykiem finansowym, gdyż wynagrodzenie przewidziane od użytkowników instalacji jest znacznie większe od wkładu własnego.

Przyjęcie stanowiska, że nie jest możliwe dofinansowanie projektu, w którym beneficjent nie czerpie korzyści z wytworzonej energii, a jedynie ze sprzedaży urządzeń służących wytworzeniu tej energii skutkuje też przyjęciem za zasadne stwierdzenia, że Spółka nie spełniła kryterium – Czy wnioskodawca i projekt spełnia wszystkie wymogi wynikające z rozporządzeń pomocowych krajowych i unijnych.

Sąd zauważa, że IZ RPOWP w swoim rozstrzygnięciu odniosło się do zarzutów protestu, w sposób prawidłowy ostatecznie uznając, że wniosek Spółki winien być odrzucony. Organ w żaden sposób nie naruszył przepisów ustawy zobowiązujących do przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zarzut Spółki, że podstawą negatywnej oceny jej wniosku jest jedna z odpowiedzi udzielona przez IZ na pytanie jednego z potencjalnych beneficjentów, gdzie stwierdzono, że przychody generowane przez projekt powinny wynikać ze sprzedaży wytworzonej energii ze źródeł odnawialnych, jest nietrafny. Taka odpowiedź organu, nawet jeśli nie jest wiążąca dla Spółki, to wskazuje na przejrzystość prowadzonego postępowania, jego rzetelność, gdyż Instytucja Zarządzająca jednolicie wobec wszystkich zainteresowanych i od początku prezentowała swoje stanowisko w kwestii, skąd powinny być uzyskiwane przychody z projektu.

Z tych wszystkich względów Sąd, na zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 u.r.p. w zw. z art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.