Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1012/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-10-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek, Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Protokolant starszy sekretarz sądowy Paulina Wódka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżone postanowienie dotyczy egzekucji zobowiązań podatkowych A. M. (dalej: Skarżąca, Podatniczka, Zobowiązana) i T. M., wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia 17 listopada 2010 r., którymi określono ww. podatnikom zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 i 2006 r w łącznej kwocie 875.258,- zł oraz odsetek za zwłokę od tej kwoty, naliczanych od terminu płatności zobowiązań podatkowych.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 12 kwietnia 2011 Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wystawił tytuły wykonawcze o nr [...] i [...] na małżonków M., w których wykazano kwotę należności głównej 821.561, 10 zł plus odsetki za zwłokę.

W dniu 13 kwietnia 2011 r. skierowano zajecie do wynagrodzenia za prace skarżącej W "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. (nr zawiadomienia [...]). Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych zostało doręczone Zobowiązanej w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) - dalej: K.p.a. z dniem 2 maja 2011 r. Pismem z dnia 18 kwietnia 2011 r. "A" Sp. z o.o. powiadomił, iż Zobowiązana była zatrudniona do dnia 9 maja 2010 r., a obecnie jest zatrudniona w "B" Sp. z o.o., z siedzibą we W. i zajęcie wynagrodzenia za pracę zostało przekazane do realizacji w ww. firmie. Pismem z dnia 22 kwietnia 2011 r. "B" Sp. z o.o. potwierdził, że Zobowiązana jest zatrudniona od 10 maja 2010 r. oraz że zajęte wynagrodzenie za pracę będzie przekazywane do każdego 5-go dnia miesiąca. W załączeniu pracodawca przedłożył kartę wynagrodzeń za okres 01- 03.2011 r. W okresie od 5 maja 2011 r. dłużnik zajętej wierzytelności przekazał organowi egzekucyjnemu łącznie kwotę 276.003,97 zł, którą zarachowano na należności objęte ww. tytułami wykonawczymi.

W dniu 13 kwietnia 2011 r. organ egzekucyjny skierował zajęcie do świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego T. M. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. (nr zawiadomienia [...]). Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych zostało doręczone Zobowiązanemu w dniu 2 maja 2011 r. Pismem z dnia 12 listopada 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. poinformował organ egzekucyjny, iż w dniu 12 maja 2011 r. dokonał wypłaty zasiłku chorobowego Zobowiązanego za okres od 6 kwietnia 2011 r. do 28 kwietnia 2011 r. potrącając kwotę 527,22 zł. Powyższa kwota została zarachowano na poczet zaległości Zobowiązanego z tytułu podatku od towarów i usług za maj .2004 r. objętych tytułem wykonawczym nr [...] na podstawie wcześniej dokonanego zajęcia wierzytelności. Następnie w dniu 7 listopada 2011 r. na podstawie ww. tytułów wykonawczych, organ egzekucyjny skierował zajęcie do wynagrodzenia za pracę Zobowiązanego w "C" Sp. z o.o. z/s w K.. Zawiadomienie o zajęciu nr [...] zostało doręczone Zobowiązanemu w dniu 10 listopada 2011r. (odebrała A. M.). Pismem z dnia 16 listopada 2011 r. pracodawca poinformował organ egzekucyjny, iż Zobowiązany jest pracownikiem firmy od 3 października 2011 r., pobiera wynagrodzenie w kwocie 3000,00 zł brutto bez dodatkowych składników wynagrodzenia, a zajęta kwota będzie przekazywana tytułem zajęcia począwszy od miesiąca grudnia 2011 r. W okresie od 8 grudnia 2011 r. dłużnik zajętej wierzytelności przekazał łącznie kwotę 3.242,58 zł. Następnie pismem z dnia 9 lutego 2012 r. dłużnik zajętej wierzytelności powiadomił, że T. M. był zatrudniony w firmie "C" do dnia 4 lutego 2012 r.

W dniu 12 czerwca 2012 r. na podstawie ww. tytułów wykonawczych organ egzekucyjny skierował ponownie zajęcie do świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego T. M. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.. Zawiadomienie o zajęciu nr [...] zostało doręczone Zobowiązanemu w dniu 29 czerwca 2012 r. Pismem z dnia; 19 czerwca 2012 r. ZUS oświadczył, iż Zobowiązany nie pobiera żadnych świadczeń emerytalno-rentowych, a więc zajęcie pozostanie bez realizacji. Następnie w dniu 17 września 2013 r. organ egzekucyjny skierował zajęcie do rachunku bankowego Zobowiązanych w Banku PKO BP S.A. - nr zawiadomienia [...]. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone Skarżącej w dniu 27 września 2013 r., jej mężowi także w dniu 27 września 2013 r. (odebrała Skarżąca ). Pismem z dnia 21 września 2013 r. bank poinformował, iż na zajętym rachunku bankowym Zobowiązanej brak jest środków na realizację zajęcia.

W dniu 24 września 2014 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo z dnia 16 września 2014 r. pełnomocnika Zobowiązanej zawierające wniosek o odstąpienie od prowadzenia czynności egzekucyjnych, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach SM [...] oraz [...] ze względu na przedawnienie zobowiązania podatkowego. W uzasadnieniu wskazano na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. - wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku wskutek przedawnienia. Zdaniem pełnomocnika należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 i 2006 r. Pani A. M. objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi uległy przedawnieniu wobec Zobowiązanej ponieważ do dnia 1 stycznia 2012 r. oraz 1 stycznia 2013 r. nie zostały podjęte żadne czynności, w tym skuteczne czynności egzekucyjne, które przerwałyby lub zawiesiłyby bieg terminu przedawnienia ww. zobowiązania, dlatego zgodnie z art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) Ordynacja podatkowa – dalej: O.p., zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu. W konsekwencji prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec Podatniczki jest bezprzedmiotowe, gdyż dotyczy zobowiązania przedawnionego. Stanowisko przyjęte w sprawie pełnomocnik oparł o swoją interpretację odpowiednich przepisów O.p., ustawy kodeks cywilny, ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy. Powołując się na odpowiednie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazywał także na nieprawidłowości związane z wystawieniem ww. tytułów wykonawczych oraz związane z tym nieprawidłowe i niekonsekwentne okoliczności dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny, w tym w szczególności, ze w tych tytułach wykonawczych bezpodstawnie zawyżono łączną wartość dochodzonych odsetek, a to z uwagi na nieuwzględnienie przerwy w naliczaniu odsetek związanej z wszczęciem i nie zakończeniem w odpowiednim czasie postępowania kontrolnego w przedmiotowej sprawie.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 9 grudnia 2014 r. nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach [...] oraz [...], gdyż nie stwierdził zaistnienia podnoszonej przez nią przesłanki uzasadniającej umorzenie postępowania egzekucyjnego tj. wygaśnięcia zobowiązania wskutek przedawnienia. Jednocześnie umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Zobowiązanej w oparciu o ww. tytuły wykonawcze w części dotyczącej należności z tytułu przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę za okres od 28.01.2008 r. do 06.12.2010 r. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w kwocie 190.415,20 zł oraz na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w kwocie 85.044,00 zł, z uwagi na nieistnienie obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi we wskazanym okresie. W treści uzasadnienia organ egzekucyjny przedstawił przepisy regulujące kwestie dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych, odpowiedzialności majątkowej małżonków za zobowiązania podatkowe, swoją argumentację przyjętą w przedmiotowej sprawie w tym zakresie oraz w szczególności wskazał rodzaje zdarzeń, które wpłynęły na wydłużenie terminu przedawnienia wobec zobowiązanej, jak i ich daty..

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na czas prowadzenia postępowania zażaleniowego zgodnie z art. 17 § 2 u.p.e.a, W uzasadnieniu zażalenia strona podtrzymała stanowisko zaprezentowane we wniosku o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, twierdząc generalnie, iż zobowiązania podatkowe za 2005 i 2006 rok wobec Zobowiązanej, odpowiednio w dniu 1 stycznia 2012 r. oraz 1 stycznia 2013 r., uległy przedawnieniu.

Pełnomocnik wskazał szczegółowo na naruszenie przez organ egzekucyjny następujących przepisów:

1. art. 17 § 1 u.p.e.a. poprzez brak wykazania podstawy prawnej będącej podstawą wydanego rozstrzygnięcia, pomimo iż taki obowiązek, w sytuacji wydania rozstrzygnięcia każdorazowo ciąży na organie.

2. art. 33 § 1 pkt w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez wydanie jednego rozstrzygnięcia, którym organ zarazem odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego objętego tytułami wykonawczymi [...] oraz [...] i jednocześnie umorzył postępowanie egzekucyjne w części dotyczącej należności z tytułu przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę za okres 28.01.2008 r. do 06.12.2010 r. objętych tymi samymi tytułami wykonawczymi ze względu na nieistnienie obowiązku podlegającego egzekucji.

3. art. 59 § 1 pkt 2, art. 33 § 1 pkt u.p.e.a. w zw. z art. 6 ust 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 47art. 51, art. 511 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (KRiO) oraz art. 70 § 1 i 2 OP poprzez nie umorzenie postępowania egzekucyjnego objętego tytułami wykonawczymi [...] oraz [...] w sytuacji, gdy wierzyciel posiadając wiedzę o ustanowionej rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami, nie zastosował do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego wobec Zobowiązanej skutecznego środka egzekucyjnego a przez co zobowiązanie określone decyzjami Dyrektora UKS we W. uległo przedawnieniu.

4. art. 27 u.p.e.a. w zw. z § 9 ust. 1b rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sytuacji, gdy organ dokonując aktualizacji pierwotnych tytułów wykonawczych o nr [...] oraz [...], dokonał w ich treści zmian podmiotowych (po stronie dłużnika zobowiązanej - wskazanie nowego pracodawcy) oraz przedmiotowych poprzez umorzenie postępowania w części i w konsekwencji zmianę wysokości obowiązku ze względu na jego nieistnienie.

5. art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez uznanie przez organ, iż wystawione tytuły wykonawcze są prawidłowe i zawierają wszystkie konieczne elementy wymagane art. 27 u.p.e.a.

6. art. 29 § 1 u.p.e.a. przez organ egzekucyjny w postaci zakazu badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (za okres 28.01.2008 r. do 06.12.2010 r.) na skutek, czego stwierdził jego nieistnienie w sytuacji braku stanowiska wierzyciela w tym zakresie.

Po rozpatrzeniu zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej we W. zaskarżonym obecnie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji

W kwestii przedawnienia zobowiązania podatniczki organ odwoławczy, powołując się na orzecznictwo, zajął stanowisko, że w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne prowadzone jest wobec obojga małżonków i wynika z ich wspólnego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, to wystąpienie po stronie jednego z małżonków okoliczności powodujących przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia wywołuje skutek wobec obojga podatników (małżonków). W rozpoznawanej sprawie takimi okolicznościami były:

1.skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego wobec męża skarżącej w dniu 13 kwietnia 2011 r. (zajęcie świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych, o których zobowiązany został powiadomiony) – powodujące przerwanie biegu terminu przedawnienia stosownie do treści art. 70 § 4 O.p.

2.wszczęcie w dniu9 listopada 2011 r. wobec męża skarżącej postępowania karnoskarbowego w związku z zaległościami w podatku dochodowym od osób fizyczny za 2005 i 2006 r. (zakończonego prawomocnym wyrokiem a dniu 13 maja 2014 r.) – skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, stosownie do treści art. 70 §6 O.p.

Organ podkreślił., że fakt sporządzenia przez Zobowiązaną i jej męża umowy wyłączającej małżeńską wspólność majątkową nie mógł wpłynąć na ich wspólną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe powstałe na skutek wspólnego rozliczenia podatku PIT przed zawarciem tej umowy. Organ podkreślił, że w takim wypadku małżonkowie odpowiadają solidarnie za wspólne zobowiązanie, które zostało określone na imię obojga małżonków na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000 r.nr 14, poz. 176 ze zm. – dalej: u.p.d.o.f.). W świetle art. 29 §2 pkt 1 O.p .umowne wyłączenie wspólności majątkowej małżeńskiej nie odnosiło skutków do zobowiązań podatkowych powstałych przed zawarciem takiej umowy. Skoro zaś zobowiązani są oboje małżonkowie, to tytuł wykonawczy powinien być wystawiony na oboje małżonków. Potwierdza to także treść art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Odnośnie zarzutu wydania jednego rozstrzygnięcia jednocześnie umarzającego postępowanie egzekucyjne w pewnym zakresie i odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego organ wyjaśnił, że częściowe umorzenia wiązało się uznaniem zasadności zarzutu strony dotyczącego nieuwzględnienia przerw w naliczaniu odsetek od zaległości podatkowych. W tym zakresie obowiązek nie istniał, a więc powstała podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego , o której mowa w art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a.. Organ zaznaczył jednocześnie, że w orzecznictwie dopuszcza się możliwość częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego - czego dokonano właśnie umarzając postępowanie egzekucyjne w zakresie, w jakim obejmowało wadliwie naliczone odsetki.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że pominięcie przez wierzyciela w tytułach wykonawczych przerw w naliczaniu odsetek nie spełnia przesłanki o której mowa w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tj. określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracji, orzeczenia sądu albo bezpośrednio z przepisu prawa. W pojęciu "obowiązku" podlegającego egzekucji nie mieszczą się bowiem odsetki. Odsetki są jedynie konsekwencją niezrealizowania obowiązku w terminie, a ich treść nie wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Świadczenie to musi być dopiero wyliczone.

Organ podkreślił, że w tytułach wykonawczych została wskazana podstawa prawna poprzez orzeczenia stanowiącego podstawę dochodzenia przedmiotowych należności, zabrakło natomiast wskazania przepisu ustawy, na podstawie którego dłużnik jest zobowiązanym, jednak błąd ten nie jest na tyle istotny, by stanowił podstawę do wzruszenia tytułu wykonawczego. Odnosząc się do kolejnych zarzutów strony, dotyczących dokonania zmian podmiotowych (wskazanie nowego pracodawcy Zobowiązanej) i przedmiotowych ( zmiana wysokości obowiązku z uwagi na uznanie, że w części nie istniał) przy dokonywaniu aktualizacji tytułu wykonawczego, organ odwoławczy zauważył, że wszelkie okoliczności związane z prawidłowością wystawienia tytułów wykonawczych wykraczają poza możliwość procedowania na d prawidłowością i zasadnością umorzenia postępowania egzekucyjnego, ale powinny być podnoszone w postępowaniu zarzutowym, które jednak nie zostało zainicjowane przez stronę w odpowiednim czasie.

Zdaniem organu bezpodstawny był także zarzut niewskazania podstawy prawnej będącej podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, jako że niecelowe jest każdorazowe powoływanie się przy wydawaniu postanowienia przez organ egzekucyjny na art. 17 u.p.e.a. Organ egzekucyjny wydał postanowienie a podstawie art. 59 §4 i §3 u.p.e.a, który stanowił samoistną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia i przepis ten został w tym postanowieniu wskazany.

W skardze do tutejszego Sądu skarżąca powtórzyła większość zarzutów podniesionych w zażaleniu oraz towarzyszącą im argumentację. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej zarzucił dodatkowo, że powoływane przez organ zajęcie prawa majątkowego z dnia 13 kwietnia 2011 r. dotyczyło innego tytułu wykonawczego niż [...] i [...], o czym świadczy treść odpowiedzi na skargę. W dniu 19 października 2015 r. wpłynęło do tutejszego Sądu pismo procesowe skarżącej wraz z załącznikiem - kopią tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego wobec męża skarżącej i dotyczącego podatku VAT za 2004 r. Zdaniem skarżącej, to na podstawie tego tytułu wykonawczego zostało wydane zawiadomienie o zajęciu wierzytelności w lutym 2011 r. nr [...]. Zawiadomienie skierowano do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który na jego podstawie zrealizował zajęcie z tytułu ubezpieczenia społecznego w kwocie 527,22 zł, która została zarachowana na poczet zaległości w podatku VAT za 2004 r.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji,

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna.

Zaskarżone postanowienie utrzymywało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego jednocześnie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego i umarzające postępowania egzekucyjne w części. W związku z podniesionymi w skardze zarzutami co do braku podstaw prowadzenia postępowania egzekucyjnego i konieczności jego umorzenia w całości z uwagi na przedawnienie egzekwowanego obowiązku w stosunku do skarżącej oraz wadliwe rozstrzygnięcie o częściowym umorzeniu umorzenia postępowania egzekucyjnego na skutek dokonania zmian podmiotowych i przedmiotowych tytułu wykonawczego i zmiany w ten sposób wysokości obowiązku podlegającego egzekucji, konieczne jest odniesienie się w pierwszej kolejności do wyrażonych w u.p.e.a. przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z przepisem art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w następujących wypadkach:

1. jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania,

2. jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał,

3. jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa,

4. gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego,

5. jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny,

6. w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego,

7. jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo że obowiązek taki ciążył na wierzycielu,

8. jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem roku od dnia zgłoszenia tego żądania,

9. na żądanie wierzyciela,

10. w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Jak trafnie zauważył w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy, jest to zamknięty katalog przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, których wystąpienie jednocześnie obliguje organ do umorzenia takiego postępowania bez względu na to, czy przesłanki te zostaną stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów. Przesłanki, o których mowa wyżej mogą pojawić się zarówno w trakcie postępowania egzekucyjnego, jak i jeszcze przed jego wszczęciem, a umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić na wniosek wierzyciela, z urzędu, a także na wniosek zobowiązanego. Nie jest natomiast dopuszczalne umorzenie postępowania egzekucyjnego z innych przyczyn, w tym także w razie stwierdzenia niewymienionych w tym przepisie naruszeń regulacji dotyczących postępowania egzekucyjnego, w tym wad samego tytułu wykonawczego.

Podstawową przesłanką umorzenia, na którą powoływała się skarżąca, było przedawnienie zobowiązania. Kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych została uregulowana w art. 70 O.p. Stosowanie do brzmienia § 1 tego przepisu, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Dla zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 i 2006 r. upływ terminu przedawnienia przypadałby odpowiednio na koniec 2011 i 2012 r. Jednocześnie zgodnie z § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W takim brzmieniu art. 70 § 4 O.p. obowiązuje od 1 września 2005 r. Z kolei art. 70 § 6 O.p. stanowi, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem: między innymi wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Natomiast art. 70 § 7 wskazuje, iż bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu: między innymi prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny, a za nim organ odwoławczy, przyjęły, że doszło do przerwania terminu biegu termin przedawnienia zobowiązań skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 i 2006 r. ze względu na skutecznie zastosowany w kwietniu 2011 r. środek egzekucyjny wobec męża skarżącej, a także doszło do zwieszenia biegu terminu przedawnienia na czas od wszczęcia do zakończenia postępowania karnoskarbowego prowadzonego wobec męża zobowiązanej.

Ocena zasadności tych twierdzeń wymaga w pierwszej kolejności odniesienia się do podnoszonej przez skarżącą kwestii dopuszczalności uznania, że zdarzenia wywierające wpływ na bieg terminu przedawnienia, a mające miejsce po stronie męża skarżącej, odnoszą skutek także wobec niej, w szczególności w sytuacji zawarcia przez małżonków umowy wyłączającej małżeńską wspólność majątkową.

W tej kwestii Sąd podziela ugruntowane w orzecznictwie stanowisko, że uregulowania zawarte w art. 70 O.p. dotyczą przedawnienia wszystkich zobowiązań podatkowych, w tym także wspólnego zobowiązania obojga małżonków w podatku dochodowym od osób fizycznych. Dla biegu przedawnienia tego zobowiązania, a w konsekwencji dla podtrzymania jego bytu prawnego, skuteczne były środki prawne określone w art. 70 § 4 oraz art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, podjęte wobec jednego z małżonków (zob. wyrok NSA z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1316/12, także wyroki NSA z dnia 13 czerwca 2007 r. sygn. akt II FSK 153/07 oraz z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt II FSK 1536/10, z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1118/12 – wyroki dostępne w internetowej bazie CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślał, w powołanym wyżej w wyroku z dnia 7 maja 2014 r., że "...przewidziana w art. 6 ust.2 u.p.d.f. możliwość wspólnego opodatkowania obojga małżonków stanowi przywilej podatkowy, albowiem w określonych przypadkach zapewnia finalnie niższe opodatkowanie małżonków, w porównaniu do sytuacji, gdyby rozliczali się oddzielnie. Konsekwencją dobrowolnego skorzystania z tego przywileju jest jednak konieczność uznania, że dla przerwania względnie zawieszenia biegu terminu przedawnienia takiego zobowiązania nie jest konieczne wystąpienie tych okoliczności łącznie wobec obojga opodatkowanych w ten sposób małżonków".

W niniejszej sprawie wskazał, że przerwaniem biegu terminu przedawnienia skutkowało zajęcie w dniu 13 kwietnia 2011 r. świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego T. M. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. - nr zawiadomienia [...]. Pełnomocnik skarżącej kwestionuje obecnie, że zajęcie z tego dnia faktycznie dotyczyło należności z tytułu wspólnego zobowiązania małżonków M. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 i 2006 r.

Powyższe twierdzenia skarżącego nie znajdują jednak potwierdzenia w aktach sprawy. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych kopii zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia 13 kwietnia 2011 r. (karta 78 akt administracyjnych) wynika jednoznacznie, że dotyczy ono należności objętych tytułami wykonawczymi [...] i [...], a więc dotyczących podatku dochodowego małżonków za 2005 i 2006 r. Zawiadomienie to zostało odebrane przez zobowiązanego oraz dłużnika zajętej wierzytelności, co wynika z kopii zwrotnych potwierdzeń odbioru (karta 76 akt administracyjnych). Z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 listopada 2014. Wynika, że w okresie od 6 kwietnia 2011 r. do 3 maja 2011 r. potrącono z zasiłku chorobowego T. M. kwotę 527,22 zł. Którą przekazano na rachunek bankowy wskazany w ww. zajęciu prawa majątkowego. Zarachowanie tej kwoty następnie na należności z tytułu podatku VAT za 2004 r., objęte wcześniejszym tytułem wykonawczym należy już do problematyki realizacji egzekucji i kolejności zaspokajania zobowiązań i nie ma wpływu na ocenę faktu zastosowania środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych [...] i [...]. Rację ma zatem organ wskazując, że wystarczy zastosowanie środka egzekucyjnego, bez względu na skuteczność tego środka (w aspekcie finansowym) i dalszy jego byt prawny, aby doszło do przerwania biegu przedawnienia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt I FSK 1911/09). Doręczenie zobowiązanemu zawiadomienia albo jednego z wymienionych w art. 67 § 1 u.p.e.a. przepisie protokołów oznacza zawiadomienie podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego, a więc spełnia przesłankę, od której przepis art. 70 § 4 O.p. uzależnia przerwanie biegu terminu przedawnienia (uchwała NSA z dnia 03 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 6/12, wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2337/10, wyrok WSA w Opolu z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt I SA/Op 230/09).

Tym samym zasadnie organ uznał, że w sprawie został zastosowany środek egzekucyjny, o którym zobowiązany został powiadomiony – co w świetle art. 70 § 4 O.p. powodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia wspólnego zobowiązania skarżącej i jej męża z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r.

Ponadto, jak wynika z pisma Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. nr [...], w dniu 9 listopada 2011 r. zostało wszczęte postępowanie nr [...] o przestępstwo skarbowe przeciwko mężowi skarżącej o czyn z art. 56 § 1 kks w zw. z art. 37 § 1 kks i o czyn z art. 56 § 1 kks związane z zaległościami podatkowymi z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. i 2006 r. Wezwania do osobistego stawiennictwa w związku z tym postępowaniem, zwierające informacje o jego przedmiocie, zostały osobiście odebrane przez T. M., tak więc można przyjąć, że miał on świadomość, że takie postępowanie w jego sprawie toczyło się. Przedmiotowe postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem w dniu 13.05.2014 r. sygn. [...] wydanym przez Sąd Okręgowy IV Wydział Odwoławczy we W.. To zaś każe przyjąć, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. i 2006 r. został ponadto zawieszony od dnia wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe tj. od 09.11.2011 r. do daty uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego IV Wydział Odwoławczy we W. z dnia 13.05.2014 r. sygn. [...]. Powyższe powodowało wydłużenie terminu przedawnienia w niniejszej sprawie.

Trafnie zatem konkluduje organ, że w tej sytuacji, bez względu na kolejne czynności podejmowane przez organ egzekucyjny, zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 i 2006 r. pozostawała i pozostaje nadal wymagalna. Do wydłużenia biegu terminu przedawnienia wystarczyły bowiem ww. czynności, a co za tym idzie na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie było przeszkód w prowadzeniu egzekucji tak wobec skarżącej, jak i jej męża.

Argumentów na poparcie tezy strony skarżącej o braku wpływu okoliczności zaistniałych po stronie jej męża na bieg terminu przedawnienia ciążących na niej zobowiązań podatkowych nie można wyprowadzić z faktu zawarcia przez małżonków M. umowy wyłączającej pomiędzy nimi wspólność małżeńską majątkową z dniem 2 grudnia 2009 r. Wywód organu podatkowego odwoławczego w tej kwestii jest trafny. Jakkolwiek bowiem co do zasady każdy z małżonków pozostających we wspólności majątkowej jest odrębnym podatnikiem, to zasada ta doznaje wyjątku w sytuacji skorzystania przez nich z uprawnienia do wspólnego rozliczenia podatku dochodowego na podstawie art. 6 ust. 2 u.p.o.f.. Zgodnie bowiem z art. 92 §3 O.p., małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe i solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku. Wspólne opodatkowanie oznacza, że każdy z małżonków odpowiada za wspólne zobowiązanie nie na zasadach odpowiedzialności charakterystycznych dla osób trzecich, które we wskazanych w Ordynacji podatkowej przypadkach mogą odpowiadać za cudzy dług podatkowy, ale ponosi za wspólne zobowiązanie odpowiedzialność taką, jak za własne zobowiązanie (odpowiedzialność solidarna). Podkreślić w tym miejscu trzeba, że zgodnie z regulacją art. 29 § 2 pkt 1 O.p., skutki prawne zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed zawarciem umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności małżeńskiej. Tak więc zawarta między skarżącą a jej mężem umowa znosząca wspólność majątkową nie mogła zmienić ze skutkiem wstecznym ich solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe wynikające ze wspólnego rozliczenia podatku dochodowego za 2005 i 2006 r.

Powyższe przesądza z kolei o prawidłowości działania organu, który wystawił jeden tytuł wykonawczy na oboje małżonków. Podstawę do takie działania stanowił art. 27c u.p.e.a, zgodnie z którym, jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego, jak i z ich majątków osobistych , tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków.

Tym samy zasadnie organ uznał, że środki egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na małżeństwo, które obecnie pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej, zostały skutecznie zastosowane w 2011 r. tylko wobec męża skarżącej, co jednak w świetle poczynionych wyżej wywodów spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r . także w stosunku do skarżącej. W efekcie brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej z uwagi przedawnienie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 i 2006 r. z uwagi na niezastosowanie skutecznych środków egzekucyjnych do momentu przedawnienia.

Powyższe zdecydowało o niezasadności zarzutów naruszenia przez organ art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a., art. 33 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f., powołanych w skardze przepisów Kodeksu rodzinnego i Opiekuńczego oraz kodeksu cywilnego, a także art. 70 § 1, 4 i 6 oraz art. 91 i art. 92 §3 O.p.

Za niezasadny uznał Sąd także zarzut skargi dotyczył naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 27 u.p.e.a. poprzez wydanie jednego rozstrzygnięcia, którym organ zarazem odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego objętego tytułami wykonawczymi [...] oraz [...] i jednocześnie umorzył postępowanie egzekucyjne w części dotyczącej należności z tytułu odsetek z powodu przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę za okres 28.01.2008 r. do 06.12.2010 r. objętych tymi samymi tytułami wykonawczymi ze względu na nieistnienie obowiązku podlegającego egzekucji.

W pierwszej kolejności zgodzić się należy z organem, że podniesione w tym zakresie zarzuty nie powinny być przez organ rozpoznawane w kontekście oceny prawidłowości tytułu wykonawczego tj. z spełnienia przez tytuł wykonawczy wszystkich warunków z art. 27 u.p.e.a. Zarzuty w tym zakresie zobowiązany może bowiem zgłaszać w postępowaniu zarzutowym, którego w niniejszej sprawie nie zainicjowano. Rozpatrując wniosek strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego organ czyni to w zakresie przesłanek wskazanych w art. 59, co nie obejmuje badania prawidłowości tytułu wykonawczego podkontem spełnienia wszystkich wymogów z art. 27 u.p.e.a . tylko pod kątem natuszeń tego przepisu organ mógł się odnieść do skutków zmian przedmiotowych (co dp wysokości egzekwowanego obowiązku) w tytule egzekucyjnym.

Rozstrzygnięcie w powołanym wyżej brzmieniu, którego prawidłowość kwestionuje skarżąca, było natomiast konsekwencją uznania przez organ egzekucyjny zasadności zarzutów strony co do zawyżenia odsetek za zwłokę, objętych tytułami egzekucyjnymi realizowanymi w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym. Organ powołał się w tym zakresie na art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. , zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony albo wygasł z innego powodu albo obowiązek nie istniał – uznając, że obowiązek określony tytułami wykonawczymi wskazanymi w sentencji orzeczenia nie istniał, ale tylko w części tj. w zakresie zapłaty odsetek za okres od 28.01.2008 r. do 06.12.2010r., w związku ze wstrzymaniem ich biegu z powodu nie wydania w terminie decyzji przez organy kontroli skarbowej – co uzasadniało częściowe umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Sąd odmiennie niż organ uznał, że wadliwe wskazanie w tytule wykonawczym przerw w naliczaniu odsetek, stanowi wadę tytułu wykonawczego, o jakiej mowa w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. W tej kwestii Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1369/13 (dostępny w CBOSA), w którym NSA zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 3 § 1 u.p.e.a., egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. stanowi, że egzekucji administracyjnej podlegają podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej. W przepisach działu III zatytułowanego "Zobowiązania podatkowe" w rozdziale 6 wskazane zostały odsetki za zwłokę. Do odsetek za zwłokę stosuje się zatem przepisy działu III Ordynacji podatkowej, co oznacza, że stanowią one obowiązek podlegający egzekucji. Obowiązek ten wynika wprost z przepisów prawa, o czym stanowią przepisy Ordynacji podatkowej (art. 53 § 4 i § 5, art. 55 § 1). Jak wskazał dalej NSA, w myśl postanowień art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Z przepisu tego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że tytuł wykonawczy powinien zawierać treść podlegającego egzekucji obowiązku, a ponieważ jak już wykazano odsetki stanowią taki obowiązek, konieczne jest ich wskazanie w tytule wykonawczym i precyzyjne określenie ich wysokości, aby wierzyciel nie uzyskał należności w wyższej kwocie niż należna. Precyzyjne określenie wysokości odsetek oznacza konieczność uwzględnienie przerw w ich naliczaniu. Pogląd ten zgodny jest z treścią § 9 ust. 1 i ust. 1b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), które nakazują wierzycielowi zawiadomienie organu egzekucyjnego o każdej zmianie wysokości należności objętej tytułem wykonawczym wynikającej z jej wygaśnięcia w całości lub w części oraz podania daty powstania zmiany i jej przyczyny, a także aktualizacji tytułu egzekucyjnego w przypadku wydania w trakcie postępowania egzekucyjnego orzeczenia określającego lub ustalającego inną wysokość należności pieniężnej niż objęta tytułem wykonawczym. Takie stanowisko zostało też wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt II FSK 2267/10 oraz z dnia 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2743/12 (dostępne w CBOSA), w których stwierdzono, że organ egzekucyjny, egzekwując należność pieniężną, musi znać jej wysokość - w tytule egzekucyjnym muszą zatem być podane wszelkie dane pozwalające na jej ustalenie. Jeżeli przepis nakazuje wskazanie terminu, od którego nalicza się odsetki, to w przypadku, gdy nie nalicza się ich nieprzerwanie od jednego terminu początkowego aż do ich wyegzekwowania, konieczne jest wskazanie w tytule przerw w naliczaniu odsetek.

Tym, niemniej zauważyć trzeba, że dostrzeżenie takiej wady powoduje obowiązek umorzenia postępowania tylko w zakresie, w jakim błędnie były naliczane odsetki ( por. wyrok NSA Z dnia 26 czerwca 2015 r. o sygn. akt II FSK 1369/ 13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2011 r., sygn. akt II FSK 585/10.). Tak też zrobił w niniejszej sprawie organ egzekucyjny,. Podstawą częściowego umorzenia postępowania egzekucyjnego jest w takim wypadku art. 59 § 1 pkt 3 w zw. z 18 up.e.a. w związku z art. 126 i art. 105 k.,p.a. Tym samym błędne uzasadnienie postanowienia w tym zakresie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Sąd nie podzielił także dalszych zarzutów skargi tj, zarzutu naruszenia art. 124 §1 i art. 6, 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy postanowienia w którym nie wskazano podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz nieme lne ustosunkowanie się do argumentów strony i brak pełnego uzasadnienia prawnego.

Sąd podziela pogląd Dyrektora Izby Skarbowej co do zbyt formalistycznego podejścia do kwestii powołania w decyzji podatny prawnej, gdy idzie o art. 17 u.p.e.a. Art. 69 §4 i 3 u.p.e.a. stanowił wystarczającą i samodzielną podstawę wydania orzeczenia w niniejszej sprawie. Ponadto podstawą uchylenia postanowienia mogłaby być jedynie taka wada postępowania, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy, lub która powodowała nieważność rozstrzygnięcia albo mogła być podstawą wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, ze zaskarżone postanowienie nie zostało wydane bez podstawy prawnej, a więc żadna z ww. podstaw uchylenia nie zachodziła.

Co do zarzucanych wad uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że zarzuty skargi w tym zakresie są całkowicie chybione. Organ bardzo szczegółowo odnosił się do wszystkich kwestii wskazanych przez stronę jako sporne lub wątpliwe i swoje wywody popierał obszerna argumentacją, odwołując się do przepisów prawa. Obowiązek zawarcia w decyzji/postanowieniu uzasadnienia prawnego nie może być przy tym utożsamiany z obowiązkiem odniesienia się do każdego argumentu czy myśli strony, ale wyczerpującego rozważenia wszystkich istotnych w sprawie zagadnień. Zaskarżone postanowienia spełnia ten wymóg.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami admistracyjnymi (Dz. U>< z 2012 r. poz. 270 ze zm.).