Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 135/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 95 pkt 4
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 14 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 lipca 2014 r. znak: [...] Burmistrz Miasta i Gminy, po rozpatrzeniu wniosku Powiatu, zatwierdził podział nieruchomości objętej księgą wieczystą [...], składającej się z działki nr [...] o powierzchni 25,3872 ha położonej w P., Gmina [...], której właścicielem jest Skarb Państwa, na działki o numerach: nr [...] o powierzchni 0,0824 ha, nr [...] o powierzchni 0,1071 ha i nr [...] o powierzchni 25,1977 ha.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że podział nieruchomości nastąpił niezależnie od ustaleń planu miejscowego i miał na celu wydzielenie gruntu zajętego przez istniejącą drogę powiatową, czyli działki oznaczonej na mapie projektu podziału nr [...] i służy wyłącznie temu celowi. Nadto, w postępowaniu o podział nieruchomości nie dokonuje się zmiany klasyfikatora użytków gruntowych, a podział przeprowadzany jest poza ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w celu realizacji roszczeń samoistnego posiadacza gruntu - Powiatu [...], do tej części gruntu ulegającego podziałowi, którą faktycznie włada.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne. Lasy Państwowe. Nadleśnictwo podnosząc, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem powszechnie obowiązującego prawa, w szczególności ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1205 z późn. zm.). Odwołujący się zarzucił, że zmiana użytku gruntowego z "Ls" na "dr" wymaga przeprowadzenia procedury wyłączenia gruntów leśnych z produkcji, a to w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło. Odwołujący się zaznaczył również, że wskutek zatwierdzenia podziału działki nr [...], powstała między innymi działka nr [...] o powierzchni 0,0824 ha, stanowiąca wąski pasek gruntu o szerokości około 5 metrów, na którym nie jest możliwe prowadzenie jakiejkolwiek gospodarki leśnej, do czego Nadleśnictwo jest zobowiązane jako jednostka organizacyjna Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe.

Decyzją z dnia 14 listopada 2014 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 95 pkt. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 10 lipca 2014 r. znak: [...] orzekającą o zatwierdzeniu podziału nieruchomości objętej księgą wieczystą Nr [...], składającej się z działki nr [...] o powierzchni 25,3872 ha położonej w P., Gmina, której właścicielem jest Skarb Państwa, dzielącej się na działki nr: [...], nr [...] i nr [...].

Kolegium Odwoławcze podzieliło pogląd organu I instancji, że w tej sprawie możliwym było dokonanie podziału nieruchomości niezależnie od ustaleń planu miejscowego bez zmiany klasyfikacji użytków gruntowych.

Organ podał, że Powiat zwrócił się z wnioskiem o dokonanie podziału działki nr [...] o powierzchni 25,3872 ha podając, że proponowany podział polegać ma na wydzieleniu z działki nr [...] części działki nr [...] zajętej pod drogę powiatową wg. stanu faktycznego na gruncie. Podział działki nr [...] nie prowadzi zatem - wbrew twierdzeniom strony odwołującej się - do zmiany klasyfikacji użytków gruntowych, ponieważ stan faktyczny na gruncie jest taki, że przedmiotowa droga istniała i przebiegała przez działkę nr [...], mimo że cała działka opisana była w wypisie z rejestru gruntów symbolem "Ls" czyli las, natomiast wydzielona w wyniku podziału działka nr [...] służyć ma wyłącznie temu celowi, jaki obecnie już spełnia. Cel takiego podziału odpowiada także treści art. 6 pkt. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tzn. celowi publicznemu, a tym jest, między innymi, wydzielanie gruntów pod drogi publiczne. W postępowaniu w sprawie podziału nieruchomości nie ulega zatem zmianie określona klasyfikacja użytków gruntowych.

W ocenie Kolegium Odwoławczego, w wyniku przeprowadzonego podziału nie zmienią się także możliwości prowadzenia gospodarki leśnej na wydzielonych gruntach, skoro przedmiotowa droga istniała faktycznie już wcześniej, a celem podziału jest także swego rodzaju "regulacja" stanu prawnego gruntów. Kwestia ewentualnego braku możliwości prowadzenia gospodarki leśnej na powstałej w wyniku podziału działce nr [...] i utraty lub zmniejszenia w związku z tym jej gospodarczego znaczenia, jest jednak sprawą odrębną, o charakterze cywilnoprawnym, a do rozpatrzenia roszczeń, jakie z tego tytułu mogą wyniknąć, powołane są wyłącznie sądy powszechne.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. decyzję złożył Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne. Lasy Państwowe. Nadleśnictwo podnosząc zarzuty analogiczne co do zasady jak w odwołaniu od zaskarżonej decyzji, kwestionując możliwość prowadzenia na wydzielonych gruntach jakiejkolwiek gospodarki leśnej.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Kolegium wyjaśniło, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazano przyczyny przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Kolegium nadal argumentację tą uznaje za prawidłową i aktualną także w odniesieniu do zawartych w skardze zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.

Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

W tej sprawie Sąd ustalił, że organy obu instancji nie naruszyły prawa. Zgodnie z art. 95 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.) niezależnie od ustaleń planu miejscowego lub w przypadku braku planu miejscowego niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy, podział nieruchomości może nastąpić w celu realizacji roszczeń do części nieruchomości, wynikających z przepisów niniejszej ustawy lub z odrębnych ustaw. W tej sprawie organy wskazały, że taką podstawą podaną przez wnioskodawcę był art. 231 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 231 § 1 K.c. samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki może żądać, aby właściciel przeniósł na niego własność zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem. Nie ulega wątpliwości, że takim "innym urządzeniem" o którym mowa w art. 231 § 1 K.c. może być także budowla, a droga stanowiąc obiekt liniowy jest zaliczana do budowli (art. 3 pkt 3 i 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.).

Jak podnosi się w orzecznictwie sądowym, tryb objęty regulacja art. 95 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami to tzw. tryb podziału uproszonego, mający na celu wydzielenie działek będących przedmiotem roszczeń bez względu na ich słuszność czy też nie. Tym samym podział ten jest dokonywany niejako na przedpolu realizacji roszczeń (uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1678/09, opub. w LEX nr 579670). Sąd orzekając w tej sprawie z tym poglądem się zgadza.

Sam fakt dokonania podziału może stanowić jedną z przesłanek do późniejszego przeniesienia np. prawa własności, ale sam podział prawa własności nie przenosi i taki podział żadnych praw nie narusza. Podział nieruchomości dokonany w trybie art. 95 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozwala później na samo przeniesienie prawa własności nieruchomości, a to dlatego, że nie można przenieść prawa do nieruchomości, nie znając granic tejże nieruchomości.

Jak wynika to z akt sprawy, na działce nr [...] (sprzed podziału) przebiegał fragment drogi powiatowej (akta administracyjne, karta nr 28-29, nr 42). Droga ta jest drogą istniejącą (j.z.u. – jezdnia żwirowa utwardzona). Tym samym należy stwierdzić, że skoro pas terenu oznaczony po podziale jako działka nr [...] był zajęty pod drogę powiatową (publiczną), to Powiat mógł wystąpić w trybie art. 95 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami o dokonanie podziału nieruchomości celem wydzielenia pasa terenu już zajętego pod tą drogę.

Ustosunkowując się do jednego z zarzutów skargi, należy stwierdzić, że sam podział nieruchomości nie zastępuje ewidencji gruntów. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) ewidencja gruntów i budynków to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Tym samym skoro ewidencja gruntów jedynie gromadzi aktualne dane o gruntach i ich przeznaczeniu, to sam podział nieruchomości nie prowadzi jeszcze do zmiany przeznaczenia gruntu. Podział nieruchomości może być tylko podstawą do aktualizacji istniejącego już faktycznego wykorzystywania danego gruntu, albo też podstawą do zmiany w przyszłości faktycznego wykorzystywania danego gruntu. Sąd nie podziela także poglądu strony skarżącej co do naruszenia przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1205 z późn. zm.). Ochrona gruntów leśnych, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych polega przede wszystkim na zapobieganiu zmianie przeznaczenia leśnego na nieleśne na przyszłość i zapobieganiu degradacji oraz poprawianiu wartości użytkowej terenów leśnych.

W tej zaś sprawie stan faktyczny ustalony przez organy wyraźnie pozwalał na stwierdzenie, że na części działki nr [...] (sprzed podziału) istniała urządzona droga powiatowa, a więc wydzielenie fragmentu działki nr [...] (jako działki nr [...]) zajętej już pod drogę nie stanowi zmiany faktycznego przeznaczenia tej działki na przyszłość, a tylko aktualizację istniejącego sposobu jej zagospodarowania. Nie nastąpiła więc w wyniku podziału zmiana sposobu wykorzystywania tej działki (nr [...]) na cel nieleśny, bo ta zmiana już nastąpiła.

Wprawdzie zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych jednym z celów ochrony gruntów leśnych jest także przywracanie wartości użytkowej gruntom, które utraciły charakter gruntów leśnych wskutek działalności nieleśnej, to jednak z akt tej sprawy nie wynika, aby Skarb Państwa, reprezentowany przez jednostkę organizacyjną Państwowe Gospodarstwo Leśne. Lasy Państwowe podejmował jakiekolwiek działania zmierzające do "usunięcia" drogowego wykorzystywania działki nr [...].

Także i kolejny z zarzutów podniesionych w skardze, tzn. zarzut dotyczący braku podstaw do wyodrębnienia działki nr [...] działki nr [...], nie jest zasadny. W związku z podziałem działki nr [...] wydzielono tylko ten obszar terenu, który zajął pas drogowy drogi publicznej (działka nr [...]). Okoliczność, że w wyniku takiego podziału pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...] i nr [...] pozostał pas terenu lasu (o powierzchni 0,0824 ha będący nadal lasem "Ls"), nie stanowiło żadnego uchybienia. Jeszcze raz należy bowiem przypomnieć, że podział działki jest tylko przesłanką do nabycia (zbycia) danej nieruchomości na rzecz innego podmiotu. Sąd w tej sprawie nie może oceniać zasadności roszczenia Powiatu co do działki nr [...], ani też ocenić, czy Skarb Państwa, reprezentowany przez jednostkę organizacyjną Państwowe Gospodarstwo Leśne. Lasy Państwowe może skutecznie dokonać przeniesienia na rzecz Powiatu także i nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], która w wyniku podziału utraciłaby znaczenie dla dalszego dotychczasowego wykorzystania celem prowadzenia racjonalnej gospodarki leśnej. Te okoliczności mogą być przedmiotem odrębnych postępowań co do których Sąd w tej sprawie nie wypowiada się, gdyż byłoby to nieuprawnione a na pewno przedwczesne.

Podział geodezyjny nieruchomości nie stanowi automatycznie przeniesienia praw na rzecz innego podmiotu, a gdyby Powiat nie nabył prawa do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], to i tak nie będzie żadnych przeszkód do scalenia tak wydzielonych trzech działek w przyszłości.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę strony skarżącej oddalił.