Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 100/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 900
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. C. na czynność Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie organizacji przewozu niepełnosprawnego dziecka do szkoły 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. nakazuje ściągnąć od Wójta Gminy na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego od skargi.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. skarżąca A. C. wystąpiła do Wójta Gminy o zapewnienie niepełnosprawnemu uczniowi F. B. dowozu z miejsca zamieszkania ([...]) do Zespołu Szkół (ZS) nr [...] w T., gdzie jej syn będzie realizował obowiązek szkolny w roku szkolnym [...]. Do wniosku dołączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w L. z [...] kwietnia 2022 r. o zaliczeniu jej syna do osób niepełnosprawnych na okres do [...] kwietnia 2025 r. oraz orzeczenie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w T. z [...] stycznia 2022r. nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego F. B. na okres pierwszego etapu edukacyjnego z uwagi na niepełnosprawność [...]

Powyższy wniosek Wójt pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. rozpatrzył negatywnie, wskazując przy tym, że najbliższą placówką na terenie powiatu jest Zespół Szkół Specjalnych (ZSS) w L., nie zaś ZS nr [...] w T..

W wyniku zaskarżenia ww. czynności Wójta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ("WSA") w Bydgoszczy w niniejszej sprawie wydany został wyrok z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 338/23, którym stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności.

Ponownie rozpoznając sprawę Wójt pismem z dnia [...] października 2023 r. wystąpił do Dyrektora ZSS w L. z prośbą o wydanie opinii czy placówka ta jest w stanie zapewnić realizację wszystkich zaleceń sformułowanych w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r.

W odpowiedzi na powyższe Dyrektor poinformował, że ZSS w L. jest w stanie zapewnić większość zaleceń sformułowanych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, wskazując przy tym na poszczególne zajęcia realizowane w placówce.

Pismem z dnia [...] listopada 2023 r. Wójt po raz kolejny negatywnie rozpatrzył wniosek skarżącej, wyjaśniając, że ponownie rozpoznając sprawę dokonał analizy i wykonał czynności zalecone przez sąd w wyroku, a mianowicie zwrócił się do Dyrektora ZSS w L. z zapytaniem czy szkoła ta spełnia zalecenia lekarskie wskazane w przedłożonym przez skarżącą orzeczeniu. W odpowiedzi, jak wskazał organ, Dyrektor potwierdził, że przedmiotowa szkoła jest w stanie zapewnić realizację zaleceń sformułowanych w orzeczeniu. Wobec tego, Wójt uznał, że skoro z przekazanej ze szkoły w L. informacji wynika, że jest ona w stanie zrealizować potrzeby dziecka, a jednocześnie jest szkołą najbliżej jego miejsca zamieszkania, to tym samym nie ma w sprawie podstaw do zapłaty za dojazdy do ZS nr [...] w T..

Na powyższą czynność skarżąca wniosła skargę do WSA w Bydgoszczy, zarzucając naruszenie art. 39 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 127 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 900 ze zm. , dalej jako "upo") oraz art. 7, art. 7a § 1 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako "kpa"). Formułując powyższe zarzuty wniosła o uchylenie w całości pisma z dnia [...] listopada 2023 r. i zobowiązanie Wójta do zawarcia umowy na dojazdy dziecka do najbliższej szkoły oraz rozliczenia się z nią za dotychczasowe ponoszone przez nią koszty dojazdów, w których Gmina nie uczestniczyła. W uzasadnieniu skargi podniosła, że w sprawie należy w szczególności wziąć pod uwagę zalecenia lekarskie potwierdzające, że opieka nad jej dzieckiem może się odbywać w ZS nr [...] w T. oraz informacje na temat funkcjonowania i możliwości przystosowawczych jej syna, z których wynika, że szkoła w T. jest najbliższą szkołą, w której jej syn może się uczyć. Natomiast Wójt, jak wskazała, po raz kolejny nie dokonał indywidualnej oceny przypadku jej dziecka i nie zawarł w swojej odpowiedzi prawidłowego wnikliwego uzasadnienia, skupiając się jedynie na wskazaniu najbliższej geograficznie szkoły i ignorując przedstawione przez nią dowody. Wskazała, że Wójt niezasadnie twierdzi, że ZSS w L. spełni zalecenia lekarskie, podkreślając przy tym, że Dyrektor tej szkoły wskazał, że może zapewnić realizację większości zaleceń, a nie wszystkich. W jej ocenie organ nie wykazał, że wskazana przez niego szkoła będzie w takim samym stopniu realizować te zalecenia, co wybrana przez skarżącą szkoła w T.. Podkreśliła również że zmiana szkoły może zaszkodzić funkcjonowaniu jej dziecka i niekorzystnie wpłynąć na jego stan zdrowia, na potwierdzenie czego przedłożyła zaświadczenie od psychiatry i neurologa z grudnia 2023 r., w którym nie zalecają oni zmiany szkoły.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jednocześnie Wójt zaznaczył, że wykonał zalecenia wskazane przez WSA w zapadłym w sprawie wyroku, ponieważ wystąpił do Dyrektora szkoły w L., który – jak wyjaśnił organ – w odpowiedzi wskazał, że szkoła realizuje zalecenia wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Ponadto Wójt podniósł, że wystąpił również do Dyrektora szkoły w T. z zapytaniem jakie zajęcia i terapie są prowadzone z udziałem małoletniego dziecka. Podkreślił również, że w jego ocenie szkoła w L. jest w stanie zapewnić właściwą opiekę i kształcenie syna skarżącej w takim samym stopniu, jak zapewnia to innym dzieciom od lat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności wymienionych w tym przepisie. Przy czym - zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym już w orzecznictwie sądów administracyjnych - akt lub czynność, w o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa muszą spełniać następujące warunki: nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, muszą mieć charakter publicznoprawny, być skierowane do indywidualnego podmiotu, dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. postanowienie NSA z 28 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 772/22, dostępne na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query). Taki charakter niewątpliwie ma zaskarżona w niniejszej sprawie czynność dokonana przez Wójta pismem z dnia [...] listopada 2023 r., stanowiąca odpowiedź na wniosek konkretnie oznaczonego podmiotu (skarżącej) w kwestii przysługiwania uprawnienia wynikającego z przepisów prawa (organizacji przewozu niepełnosprawnego dziecka do szkoły). W związku z tym Sąd przeprowadził kontrolę we wskazanym powyżej zakresie, co doprowadziło go do wniosku, że wniesiona skarga – jak już wskazano na wstępie – zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na treść art. 153 ppsa, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Norma zawarta w art. 153 ppsa ma charakter doniosły i bezwzględnie obowiązujący. Oznacza bowiem, że ani organy administracji publicznej, ani sądy orzekające ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniach sądu, gdyż są nimi związane. Jego zasięgiem oddziaływania objęte zostają również wszystkie przyszłe – ewentualne – postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" odnosi się do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" – stanowiące z reguły konsekwencję oceny prawnej – dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, uw. 2, 4 i 9 do art. 153).

Treść ww. regulacji jest w niniejszej sprawie istotna z tego względu, że zaskarżona czynność została podjęta w następstwie wyroku tutejszego Sądu z dnia 17 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 338/23, którym stwierdzono bezskuteczność czynności z dnia 31 sierpnia 2022 r., odmawiającej skarżącej organizacji przewozu dziecka niepełnosprawnego do szkoły. W uzasadnieniu ww. wyroku WSA wskazał w szczególności na to by organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględnił indywidualne potrzeby dziecka w procesie edukacyjno-terapeutycznym, zdrowotnym oraz dowozu do szkoły, przy uwzględnieniu rodzaju niepełnosprawności i stwierdzonych schorzeń oraz by ustalił poprzez zwrócenie się do Dyrektora ZSS w L. czy szkoła ta jest w stanie zapewnić realizację wszystkich zaleceń sformułowanych w orzeczeniu. Ponadto szczególny nacisk Sąd położył na pełne i szczegółowe uzasadnienie podjętej czynności, w tym odniesienie się do wszystkich okoliczności i dowodów istotnych w sprawie (w tym w szczególności do dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy), wykazanie, że wskazana przez organ szkoła (tj. szkoła w L.) będzie mogła w takim samym stopniu jak szkoła wskazana przez rodzica we wniosku realizować zalecenia z orzeczenia dotyczącego potrzeby kształcenia specjalnego i orzeczenia o niepełnosprawności.

Mając więc na uwadze związanie oceną prawną wyrażoną w ww. wyroku z dnia 17 sierpnia 2023 r., wskazać należy że rolą Sądu w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym było przeprowadzenie kontroli w zakresie legalności zaskarżonej czynności, tj. jej zgodności z obowiązującymi przepisami materialnoprawnymi oraz przepisami postępowania, ze szczególnym uwzględnieniem tego czy organ ponownie rozpoznając sprawę zastosował się do zaleceń Sądu sformułowanych w ww. wyroku.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej w niniejszej sprawie czynności stanowi przepis art. 39 ust. 4 pkt 1 upo. Zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 39 ust. 1 upo, sieć publicznych szkół podstawowych powinna być zorganizowana w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego. Obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127 upo (kształcenie specjalne), bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21 rok życia, o czym stanowi art. 39 ust. 4 pkt 1 upo. Obowiązek ten jest realizacją konstytucyjnego prawa do nauki (art. 70 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia; w tym celu tworzą i wspierają systemy indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla uczniów i studentów, zaś warunki udzielania pomocy określa ustawa Prawo oświatowe. Z powyższego obowiązku gmina wywiązuje się albo przez zorganizowanie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dzieci, młodzieży i uczniów we własnym zakresie albo przez zwrot rodzicom kosztów przewozu dzieci, młodzieży i uczniów oraz rodziców, o czym stanowi art. 39 ust. 1 upo, przy czym zwrot kosztów przewozu następuje na podstawie umowy zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), a rodzicami (art. 39a ust. 4 upo). Powyższe formy realizacji rzeczonego obowiązku mają charakter zobowiązania przemiennego. W przypadku wyboru przez rodziców drugiej z wymienionych form, w sytuacji spełnienia ustawowych przesłanek, organ gminy nie może uchylić się od zawarcia umowy co do zwrotu kosztów przejazdu ucznia oraz jego opiekuna do najbliższej szkoły.

Interpretacja normy art. 39 ust. 4 pkt 1 upo wymaga jej zestawienia z niepełnosprawnością konkretnego dziecka, która to niepełnosprawność może różnić się zarówno rodzajem, jak i zakresem. Dlatego "najbliższą" szkołą, przedszkolem, ośrodkiem będzie tylko taka szkoła, przedszkole i ośrodek, który pozwala jak najpełniej realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego lub w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka. Nie musi to być szkoła najbliższa w rozumieniu faktycznej odległości od miejsca zamieszkania dziecka. Szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie zatem szkołą najbliższą w rozumieniu cytowanego przepisu (por. wyroki NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1961/14, z dnia 28 października 2021 r. sygn. akt III OSK 3908/21 – dostępny na stronie jw.). Na pojęcie "bliskości" składa się zatem nie tylko element dotyczący położenia geograficznego, tj. odległość placówki od miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka, ale również element posiadania przez daną placówkę warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z rozpoznanym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi element, winien być oceniany indywidualnie w odniesieniu do treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, którego zaleceń, o charakterze quasi-opinii biegłych, nie może modyfikować organ reprezentujący gminę (zob. wyrok NSA z dnia 28 października 2021 r. sygn. akt III OSK 3909/21 – dostępny jw.). Jeśli więc we wniosku rodzica niepełnosprawnego dziecka zostanie określona konkretna szkoła, która w ocenie wnioskodawcy jest "najbliższa", jako najpełniej realizująca zalecenia zawarte w ww. orzeczeniach, to po stronie organu rodzi to wymóg wykazania, że wskazane przez niego szkoły, będą mogły w takim samym stopniu, jak szkoła wskazana przez rodzica dziecka, realizować te zalecenia, uwzględniając, że istotną okolicznością jest niepogarszanie stanu zdrowia niepełnosprawnego dziecka (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt IV SA/Wr 741/22 – dostępny jw.).

Ocena potrzeb i możliwości niepełnosprawnego dziecka, o której mowa powyżej, powinna być przez organ dokonywana w sposób szczególnie wnikliwy, z wykorzystaniem wiedzy fachowej oraz z uwzględnieniem, że skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 39 ust. 4 upo musi być realne, zaś uprawnienie to jest ściśle skorelowane z obowiązkiem gminy (por. wyrok WSA w Gdańsku z 18 czerwca 2020 r., sygn. III SA/Gd 769/19, wyrok WSA w Poznaniu z 17 lutego 2021 r., sygn. II SA/Po 398/20 – dostępne na stronie jw.). Mimo, że wskazane przepisy upo określają z jednej strony prawa niepełnosprawnych dzieci i odpowiadające im obowiązki gminy, których realizacja nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, to jednak do czynności organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot kosztów przejazdu ucznia niepełnosprawnego do szkoły w zakresie rozstrzygnięcia i uzasadnienia należy stosować te same zasady (per analogiam), jakie stosuje organ załatwiając sprawę w formach określonych w kpa. Rodzic dziecka niepełnosprawnego (wnioskodawca) ma prawo oczekiwać szczególnie wnikliwego rozpoznania jego sprawy, w tym również wszechstronnego odniesienia się przez organ do wszystkich okoliczności i dowodów istotnych w sprawie. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której organ uzasadnia odmowne załatwienie wniosku w sposób lakoniczny, bez odniesienia się do realiów konkretnego przypadku. Brak prawidłowego uzasadnienia aktu/czynności z zakresu administracji publicznej, stanowiącego jego integralną część, nie pozwala bowiem zarówno adresatowi tej czynności, jak i sądowi na poznanie motywów, jakimi kierował się organ podejmując takie, a nie inne rozstrzygnięcie – co jednocześnie czyni takie rozstrzygnięcie wadliwym.

Przechodząc więc do oceny zaskarżonej czynności Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, że Wójt nie zrealizował w całości zaleceń Sądu wskazanych w wyroku z dnia 17 sierpnia 2023 r. i w konsekwencji dokonał czynności wadliwej w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej bezskuteczności.

Po pierwsze wskazać należy, że wbrew szczególnemu naciskowi w treści uzasadnienia wyroku z dnia 17 sierpnia 2023 r. na konieczność wszechstronnego rozważenia i uzasadnienia przez organ podejmowanej czynności, Wójt po raz kolejny nie uzasadnił prawidłowo (tj. szczegółowo i w sposób pełny) podjętej czynności oraz nie dokonał oceny indywidualnego przypadku niepełnosprawnego dziecka skarżącej i nie odniósł się do zgromadzonego w sprawie materiału aktowego, w tym do orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i orzeczenia o niepełnosprawności, nie wykonując tym samym wskazań zawartych w wyroku z dnia 17 sierpnia 2023 r. i uchybiając podstawowym obowiązkom proceduralnym ciążącym na organach na mocy kpa. W treści pisma z dnia [...] listopada 2023 r., stanowiącym zaskarżoną czynność, Wójt ograniczył się bowiem wyłącznie do lakonicznego wskazania na zwrócenie się w toku postępowania z zapytaniem do Dyrektora ZSS w L. czy szkoła ta spełnia zalecenia lekarskie wskazane w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka skarżącej oraz na uzyskaną od Dyrektora odpowiedź, z której wynika, że szkoła w L. zrealizuje potrzeby dziecka. Na tej podstawie nie sposób stwierdzić czy ponownie rozpoznając wniosek skarżącej, Wójt dokonał pełnej i wnikliwej analizy przedmiotowej sprawy – do czego był zobowiązany - mając na uwadze znajdujący się w aktach materiał dowodowy i rozważając indywidualne okoliczności sprawy, czy też poprzestał wyłącznie na uzyskanej od Dyrektora odpowiedzi, której organ nie poddał samodzielnej ocenie w zakresie wyrażonego w niej stanowiska Dyrektora, gdyż taka ocena nie znalazła odzwierciedlenie w treści pisma z dnia [...] listopada 2023 r. Przy czym, zaznaczyć należy, że to nie Dyrektor ZSS w L. podejmuje przedmiotową czynność, a organ, w związku z czym to na organie ciążył obowiązek dokonania oceny i wykazania że to szkoła wskazana przez organ, a nie szkoła wskazana przez rodzica, jest szkołą najbliższą w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 upo. W treści uzasadnienia podjętej czynności zabrakło jednak – wbrew wskazaniom zawartym w wyroku z dnia [...] sierpnia 2023 r. - jakichkolwiek rozważań świadczących o przeprowadzonej przez organ analizie chociażby tego czy szkoła w L. będzie mogła realizować potrzeby dziecka w takim samym stopniu, jak preferowana przez matkę szkoła w T., czy też analizie odpowiedzi Dyrektora przez pryzmat treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego – co w sprawie, jak już podkreślał Sąd w wyroku z dnia [...] sierpnia 2023 r., było znamienne.

Podkreślić należy przy tym, że nie ma racji organ, twierdząc, że samo zwrócenie się do Dyrektora ZSS w L. z prośbą o wskazanie realizowanych zaleceń, stanowi o wykonaniu wytycznych sformułowanych przez Sąd w wyroku. Powinność wystąpienia do Dyrektora była bowiem wskazana w wyroku jako czynność, którą należy dokonać w szczególności, nie zaś jedynie.

Podnieść należy również, że organ - mając na uwadze wskazaną już powyżej wykładnię pojęcia "szkoły najbliższej" oraz wytyczne Sądu co do wykazania, że szkoła w L. będzie mogła w takim samym stopniu realizować zalecenia określone w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, jak szkoła wskazana przez rodzica dziecka – zobligowany był do ustalenia zakresu realizacji zaleceń przez obie ze szkół (tj. szkołę wskazaną przez matkę oraz szkołę w L.) oraz ich porównania w celu ustalenia, która z nich będzie szkołą "najbliższą" dla dziecka skarżącej. Tymczasem przed dokonaniem zaskarżonej czynności Wójt zwrócił się wyłącznie do Dyrektora ZSS w L. i na podstawie uzyskanej od niego odpowiedzi odmówił skarżącej zwrotu kosztów dojazdu do szkoły w T., uznając, że najbliższą placówką oświatową jest ZSS w L.. Przy czym, co istotne, w odpowiedzi Dyrektora zawartej na piśmie z dnia [...] października 2023 r. wskazano, że szkoła w L. jest w stanie zapewnić większość zaleceń sformułowanych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a więc nie wszystkie. Wobec tego organ powinien był ustalić jakie zalecenia nie są realizowane w danej szkole. Akta sprawy prowadzą do wniosku, że tego jednak w sprawie również nie dokonano. Po uzyskaniu pisma od Dyrektora, Wójt przed dokonaniem czynności odmownej z dnia [...] listopada 2023 r. nie podjął już bowiem żadnych działań wyjaśniających, które znalazłyby ślad w aktach sprawy, a w szczególności nie zwrócił się do szkoły w T. celem ustalenia jakie zalecenia realizuje ta szkoła, a następnie porównania szkoły najbliższej geograficznie ze szkołą preferowaną przez skarżącą, celem oceny, która z nich będzie szkołą najbliższą w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 uop dla syna skarżącej. W aktach administracyjnych znajduje się co prawda pismo organu z dnia [...] stycznia 2024 r. skierowane do Dyrektora ZS nr [...] w T. z prośbą o wskazanie jakie zajęcia i terapie są realizowane w szkole w T. w związku z realizacją zaleceń wskazanych w orzeczeniu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej wydanym wobec syna skarżącej. Działania te – które w istocie stanowią pierwszy krok do przeprowadzenia postępowania w niniejszej sprawie w należyty sposób – jako dokonane już po odmownym rozpatrzeniu wniosku w dniu [...] listopada 2023 r. i bez przeprowadzenia analizy porównawczej zakresu realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego przez ZSS w L. i ZS nr [...] w T., pozostają bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej czynności.

Niezależnie od tego na marginesie wskazać należy, że organ nie zwrócił się do Dyrektora ZS w T. z takim samym zapytaniem, jak do Dyrektora ZSS w L. - tj. czy jest w stanie zrealizować wszystkie zalecenie z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, lecz z pytaniem o to jakie zajęcia są realizowane w związku z orzeczeniem. Przy czym mając na uwadze konieczność dokonania porównania między szkołami, zasadnym byłoby skierowanie do obydwu szkół jednakowych zapytań. Analiza akt prowadzi jednak do wniosku, że organ nadal nie dokonał porównania zakresu realizacji zaleceń przez obie szkoły – a więc najistotniejszego ustalenia odnośnie kwestii najbliższej szkoły. Za nieuzasadnione i bez pokrycia w materiale dowodowym, uznać należy więc stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, w którym to Wójt wskazał, że po uzyskaniu odpowiedzi z ZS w T. uznał, że szkoła w L. spełnia kryterium szkoły najbliższej.

Ponadto w wyroku WSA z 17 sierpnia 2023 r., Sąd wskazał, że należy uwzględnić istotną okoliczność, jaką jest niepogarszanie stanu zdrowia dziecka, do której to kwestii organ na gruncie zaskarżonej czynności w ogóle się nie odniósł. Nie bez znaczenia w zapewnieniu realizacji konstytucyjnego prawa do nauki niepełnosprawnego ucznia pozostają bowiem okoliczności związane z jego adaptacją w danej placówce szkolnej, zwłaszcza przy uwzględnieniu rodzaju niepełnosprawności i stwierdzonych schorzeń. Nie wystarczają więc w każdym przypadku tylko okoliczności związane z realizacją zaleceń orzeczenia o kształceniu specjalnym, gdyż liczy się także kwestia związana z psychofizycznymi cechami ucznia (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 1 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 768/22 i WSA w Kielcach z 23 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 809/21 – dostępne jw.). Dostrzec należy również, że na konieczność zapewnienia synowi skarżącej poczucia bezpieczeństwa wskazano w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a ponadto skarżąca przedłożyła zaświadczenie lekarskie, w którym nie zaleca się zmiany szkoły przez jej syna. Brak jakiegokolwiek odniesienia do powyższej kwestii, tak jak w wyżej wskazanych przypadkach również świadczy o niewykonaniu zaleceń sformułowanych w wyroku z dnia 17 sierpnia 2023 r. w tymże zakresie oraz o nierozważeniu sprawy w sposób wszechstronny i pełny.

Podsumowując, Sąd uznał, że Wójt po raz kolejny dokonał wadliwej czynności przede wszystkim z uwagi na naruszenie art. 153 ppsa i niewykonanie wskazań wyroku Sądu, którymi był związany. Organ ponownie nie przeprowadził przed podjęciem zaskarżonej czynności wymaganego postępowania wyjaśniającego oraz nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia w sposób odpowiadający wskazaniom zawartym w wyroku z dnia 17 sierpnia 2023 r. i przepisom kpa, tj. w sposób pełny, wszechstronny i nawiązujący do indywidualnych okoliczności sprawy oraz materiału aktowego. Organ w piśmie z dnia [...] listopada 2023 r. zawarł jedynie lakoniczne i ogólnikowe stwierdzenie, że ZSS w L. zrealizuje potrzeby dziecka i jest szkołą najbliższą jego zamieszkania, odwołując się do stanowiska innego podmiotu tj. Dyrektora ZSS w L., bez poddania go samodzielnej ocenie, w tym porównawczej, z uwzględnieniem wskazań zawartych w wyroku z dnia [...] sierpnia 2023 r. i materiału aktowego sprawy, oraz bez rozważenia i zweryfikowania istotnej okoliczności, iż Dyrektora ZSS w L. wskazał, iż jest w stanie zapewnić większość (a zatem nie wszystkie) zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. W związku z tym, nadal w sprawie nie zostało wyjaśnione i wyartykułowane przez organ, która ze szkół jest dla syna skarżącej szkołą najbliższą w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 uop, a więc najpełniej realizującą jego potrzeby określone w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego oraz orzeczeniu o niepełnosprawności.

Ponownie rozpoznając wniosek o zapewnienie dowozu syna skarżącej do szkoły organ uwzględni zarówno powyższą ocenę prawną jak i wytyczne określone w wyroku z dnia 17 sierpnia 2023 r. Organ uzasadni podjętą czynności w sposób pełny i szczegółowy, odnosząc się do dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, oraz uwzględni, że w sytuacji, gdy we wniosku została określona konkretna szkoła, w ocenie matki dziecka "najbliższa", to na organie ciąży wymóg wykazania, że wskazana przez niego szkoła, będzie mogła "w takim samym stopniu", jak szkoła wskazana przez rodzica dziecka, realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Wymaga to przeprowadzenia analizy porównawczej zakresu realizacji tych zaleceń przez szkołę w wskazaną przez rodzica i szkołę wskazaną przez organ, co w sprawie jest niezbędne, skoro Dyrektor ZSS w L. wskazał, że jest w stanie zapewnić realizację "większości" zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 146 § 1 ppsa, orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie 223 § 2 w zw. z art. 200 i art. 205 § 1 ppsa.