Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 275/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 29,. art. 48, art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 i 2, art. 81c ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 153, art. 200 w zw. z art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2023 r. sprawy ze skargi I.L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I.L. kwotę 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB), powołując się na art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku I.L. z dnia [...] lutego 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nadbudowy dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr [...]. Powyższe postanowienie zostało uchylone w trybie instancyjnym na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. w wyniku rozpatrzenia zażalenia I.L..

W dniu [...] styczna 2020 r. PINB wydał decyzję nr [...], którą na art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019r. poz. 1186, dalej jako – u.p.b.) po rozpatrzeniu wniosku I.L. z dnia [...] czerwca 2017 r. odmówił wydania nakazu rozbiórki nadbudowy dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr [...]. Uzasadniając decyzję organ powiatowy wskazał, że brak jest podstaw, by twierdzić, że przyjęte bez sprzeciwu zgłoszenie nie obejmowało swym zakresem przedmiotowych robót budowlanych.

Po rozpatrzeniu odwołania I.L. od ww. decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB) wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...], którą uchylił powyższą decyzję organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że organ powiatowy w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji naruszył przepisy procesowe, co z kolei mogło mieć wpływ na dokonane ustalenia w kontekście zastosowanych przez organ powiatowy norm prawa materialnego.

Ponownie rozpatrując sprawę PINB wydał decyzję nr [...] z dnia [...] października 2020 r. Decyzją tą, powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. organ powiatowy odstąpił od nałożenia na A.K. obowiązku wykonania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych przy wykonaniu robót budowlanych obejmujących nadbudowę dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że A.K. zgłosił Staroście zamiar wykonywania robót budowlanych polegających na zmianie pokrycia dachu z papy na płytę warstwową budynku stacji kontroli pojazdów położonego na działce nr [...], a organ ten nie wniósł sprzeciwu (pismo z dnia [...] lutego 2016 r.). Jednakże PINB ustalił, że inwestor w wyniku przeprowadzonych robót dokonał nadbudowy budynku stacji kontroli pojazdów, gdyż zwiększyła się wysokość przedmiotowego budynku oraz jego kubatura. Roboty te wymagały uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Brak ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę na prowadzenie robót budowlanych w ww. obiekcie świadczy o wykonaniu tych robót w warunkach samowoli budowlanej. Organ powiatowy ocenił, że roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, biorąc pod uwagę czasookres ich wykonania tj. początek 2016 r. a nawet 2015 r. (według oświadczenia I.L.), jednocześnie nie powodując zagrożenia użytkowania budynku i nieprawidłowego oddziaływania na obiekt. Ponadto organ stwierdził, iż montaż obróbki blacharskiej zakrywającej kilkucentymetrowy otwór do którego wpadają nieczystości, takie jak liście z okolicznych drzew, stanowi bieżącą konserwację, więc nie jest konieczne uzyskanie żadnego zgłoszenia lub też wydawanie nakazów.

Po rozpatrzeniu odwołania I.L. decyzją WINB z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...]. uchylono w całości decyzję PINB nr [...] z dnia [...] października 2020 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że dotychczasowe postępowanie organu I instancji nie wyjaśniło w sposób wyczerpujący i prawidłowy przedmiotu sprawy. W ocenie organu odwoławczego wskazana decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, co spowodowało naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W toku ponownie prowadzonego postępowania PINB wydał decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r., którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b., po rozpatrzeniu sprawy wykonywania robót budowlanych obejmujących nadbudowę dachu stacji kontroli pojazdów bez wymaganego pozwolenia na budowę, nakazał A.K. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez demontaż dachowych płyt warsztatowych wraz z legarami drewnianymi stanowiących dystans w budynku stacji kontroli pojazdów.

Decyzja ta została uchylona z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, decyzją WINB z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...]. Przesłanką wydania orzeczenia kasacyjnego była okoliczność, że w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji nie podjął żadnych czynności wyjaśniających i nie uwzględnił wskazań organu odwoławczego zawartych w poprzedzającej decyzji WINB odnośnie okoliczności, jakie należało wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy wskazał przede wszystkim na konieczność weryfikacji ustaleń organu I instancji w kwestii zgodności przedmiotowej inwestycji z zasadami wiedzy technicznej i sztuką budowlaną, ewentualnego zagrożenia dla użytkowników nadbudowanego budynku oraz wpływu na przylegający do nadbudowy budynek I.L..

W dniu [...] lutego 2022 r. PINB wydał decyzję nr [...]. Organ powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. odstąpił od nałożenia na A.K. obowiązku wykonania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych przy wykonaniu robót budowlanych obejmujących nadbudowę dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr [...]. W uzasadnieniu ww. decyzji organ opisał przebieg postępowania oraz wskazał, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2022 r. inspektorzy zbadali bezpieczeństwo konstrukcji budynku stacji kontroli pojazdów zgodnie z przepisami działu V rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie stwierdzono uszkodzeń i zniszczeń elementów konstrukcyjnych budynku oraz przemieszczeń i odkształceń o niedopuszczalnej wielkości. Nie stwierdzono również występowania lokalnych uszkodzeń, w tym rys, które mogą ujemnie wpływać na przydatność użytkową, trwałość i wygląd konstrukcji, jej części, a także przyległych do niej niekonstrukcyjnych części budynku. Nie stwierdzono odkształceń i przemieszczeń ujemnie wpływających na wygląd konstrukcji i jej przydatności użytkowej oraz uszkodzeń części niekonstrukcyjnych budynku i elementów wykończenia. W ocenie PINB oznacza to, że stany graniczne nośności i stany graniczne przydatności do użytkowania w żadnym z elementów budynku i w całej konstrukcji nie zostały przekroczone (§ 204 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Natomiast ze względu na okoliczność, że konstrukcja odpowiada Polskim Normom uznano, że warunki bezpieczeństwa konstrukcji zostały spełnione (§ 204 ust. 4 ww. rozporządzenia). Dalej w uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2022 r. PINB wskazał m.in., że prowadzone postępowanie dotyczy samowolnej nadbudowy dachu budynku stacji kontroli pojazdów w części objętej nieskutecznym zgłoszeniem z dnia [...] stycznia 2016 r., dotyczącym robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę polegających na zmianie pokrycia dachu z papy na płytę warstwową na przedmiotowej stacji kontroli pojazdów. Ponadto, powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie organ wskazał, że korytarz nie zalicza się do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i nie ma obowiązku oświetlania go światłem dziennym.

Odwołanie od decyzji PINB nr [...] z dnia [...] lutego 2022r. wniosła I.L..

Decyzją dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy powyższą decyzję PINB z dnia [...] lutego 2022 r.

Na skutek wniesionej przez I.L. skargi od powyższej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Go 275/22 uchylił zaskarżoną decyzję WINB.

W ocenie Sądu organ odwoławczy, dokonując oceny zgodności obiektu z wymogami wynikającymi z przepisów techniczno-budowlanych, odstąpił od wyjaśnienia i nie odniósł się wprost do okoliczności podnoszonych przez stronę, a dotyczących oddziaływania budynku stacji kontroli pojazdów (po wykonaniu robót budowlanych przy wymianie dachu) na sąsiedni budynek znajdujący się na działce nr [...], stanowiący własność skarżącej. W toku postępowania strona podnosiła, że na skutek wykonania robót budowlanych przy wymianie dachu doszło do nadmiernego obciążenia stropu jej budynku, skutkiem czego w piwnicy budynku wystąpiły pęknięcia stropu. Na dowód powyższego strona przedłożyła do akt sprawy dokumentację fotograficzną. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odniósł się do stanu technicznego budynku stacji kontroli pojazdów, brak jest natomiast jednoznacznego odniesienia się do twierdzeń Skarżącej dotyczących oddziaływania na budynek sąsiedni. W szczególności z uzasadnienia decyzji nie wynika czy sygnalizowane pęknięcia stropu budynku są wynikiem robót budowlanych przy wymianie dachu oraz czy budynek stacji kontroli pojazdów w obecnym stanie wpływa negatywnie na stan techniczny sąsiedniego budynku posadowionego na działce nr [...], stwarzając zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym i prawnym rozpatrywanej sprawy, mając na względzie istotę postępowania legalizacyjnego, organ powinien odnieść się do twierdzeń strony co do wpływu i skutków wykonanych robót budowlanych na budynek skarżącej.

Sąd stwierdził, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na skutek samowolnie wykonanych robót budowlanych przy wymianie dachu pomiędzy oknem w budynku na działce nr [...] (stanowiącym własność skarżącej), a dachem budynku na działce nr [...] (budynek stacji kontroli pojazdów) powstała wolna przestrzeń, w której gromadzi się śnieg oraz nieczystości (np. liście). Natomiast w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii tej nieprawidłowości, w szczególności nie ocenił, czy stanowi ona naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, a tym samym czy zachodzi konieczność jej usunięcia, a jeżeli tak to w jakim trybie, nadto kto jest zobowiązany do usunięcia tej nieprawidłowości. W ocenie Sądu ww. zakres nie został przez WINB rozpoznany, w szczególności organ ten nie wskazał czy przychyla się do stanowiska organu I instancji, który twierdzi, że omawianą nieprawidłowość należy usunąć w trybie przepisów regulujących obowiązek prawidłowego utrzymania obiektu budowlanego (art. 61 i nast. u.p.b.). Jednocześnie Sąd wskazał, że skutki samowoli budowlanej winny być usuwane w postępowaniu legalizacyjnym.

W dalszej treści uzasadnienia wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. wskazał, że w toku postępowania skarżąca konsekwentnie podnosiła, że wymiana dachu na budynku stancji kontroli pojazdów faktycznie nastąpiła w 2015 r., a zatem przed dokonaniem zgłoszenia w dniu [...] stycznia 2016 r. Na poparcie swego stanowiska strona zgłaszała wnioski dowodowe m.in. poprzez przeprowadzenie dowodów z materiałów fotograficznych oraz zeznań świadków, domagając się wyjaśnienia tej okoliczności sprawy. Natomiast postępowanie wyjaśniające w tym zakresie nie zostało przeprowadzone. Sąd uznał, iż w ramach obowiązku informowania i wyjaśnienia stronom postępowania przesłanek rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, w uzasadnieniu decyzji organ winien wyjaśnić stronie wpływ podnoszonej przez nią okoliczności dotyczącej faktycznej daty wykonania robót budowlanych na wynik niniejszej sprawy. Natomiast w zaskarżonej decyzji WINB nie ustosunkował się do twierdzeń oraz zarzutów strony podnoszonych w omawianym zakresie. Sąd zaznaczył, że jeśli organ ustali, iż okoliczności podnoszone przez skarżącą mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, konieczne będzie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a następnie - połączona z oceną prawną - powtórna ocena zebranego materiału dowodowego, która uwzględni wymogi z art. 80 k.p.a.

W toku ponownie prowadzonego postępowania I.L. pismami złożonymi w dniach 21 października 2022r. i 27 października 2022r. wniosła uwagi do sprawy podnosząc, że wielokrotnie zgłaszała, iż nadbudowa dachu została wykonana bez pozwolenia na budowę, a zgłoszenie robót budowlanych zostało dokonane przez A.K. po wykonaniu nadbudowy, której dokonano w miesiącach wrzesień, październik 2015r. Skarżąca ponownie podniosła, że w wyniku nadbudowy uległ zniszczeniu strop w jej budynku tuż przy ścianie, na skutek przeciążenia ściany jej budynku w połączeniu z drganiami towarzyszącymi pracy w stacji kontroli pojazdów. Natomiast pracownik PINB bez żadnych uprawnień budowlanych stwierdził dobry stan budynku sąsiada, bez wykonania pomiarów i obliczeń wskazujących, że położenie tak ciężkiego dodatkowego dachu nie ma wpływu na jej budynek. Poddała również w wątpliwość, że oględziny nie wymagają uzupełnienia o środek dowodowy w postaci ekspertyzy technicznej. Skarżąca wskazała, że dach przedmiotowego budynku został "zakotwiczony" w ścianie jej budynku oraz, że ściana jej budynku " (...) powiązana jest z filarami w stacji kontroli pojazdów, na tym jest kratownica i wspólny wieniec. Jest to jeden monoblok. Stacja kontroli pojazdów nie ma własnej konstrukcji (...). Nie ma dylatacji między budynkami". Skarżąca wniosła o rozbiórkę całego dachu z określeniem terminu realizacji tej rozbiórki.

WINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2022 r., nr [...] zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania obejmującego wyjaśnienie kwestii przytoczonych w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Go 275/22 oraz okoliczności i zarzutów przedstawionych przez I.L. w pismach wniesionych w dniach 21 i 27 października 2022 r., a także umożliwienie stronom zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami i wypowiedzenia w sprawie.

W toku uzupełniającego postępowania I.L. pismem z dnia [...] stycznia 2023 r. wniosła uwagi do sprawy, zwracając się m.in. o wyjaśnienie czy zostało zabudowane jej okno podając, że w czasie nadbudowy zostało zabudowane okno w jej budynku o 10 cm, przy czym bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy dach widoczny jest przy zamkniętym oknie, lecz istotne jest że otwierając okno posiada ona w oknie 10 cm dachu sąsiada oraz czy w wyniku nadbudowy został zniszczony strop. Ponownie wyjaśniła, że w czasie nadbudowy położono dodatkowy ciężar na starym dachu, który to stary dach zakotwiczony jest w ścianie jej budynku, natomiast organ powinien dokonać analizy wpływu dodatkowego ciężaru na ścianę jej budynku, przedstawić matematyczne wyliczenie, że ciężar dodatkowego dachu, który waży 12,6 kg na m2 nie miał wpływu na zniszczenie jej stropu.

Następnie PINB przy piśmie z dnia [...] marca 2023r. znak: [...] zwrócił akta sprawy wraz z protokołem oględzin z dnia [...] stycznia 2023r. oraz przesłał pismo I.L. z [...] stycznia 2023r., w którym strona przedstawiła swoje dotychczasowe stanowisko w kwestii "zakotwiczenia" płyt warstwowych. Skarżąca podniosła, że z dokumentu dotyczącego zmiany sposobu użytkowania spornego budynku ewidentnie wynika, iż konstrukcja stropodachu, czyli kratownica i położone na niej płyty korytkowe, które pokryte były papą, opierają się na słupach, które są konstrukcyjnie powiązane ze ścianą jej budynku mieszkalnego, co ewidentnie pokazują schematy pokazane na oględzinach. Podkreśliła przy tym, że obciążenie starego dachu dodatkowym ciężarem dachu wykonanego w drodze samowoli budowlanej z płyt warstwowych przenosi się na ścianę jej budynku i w konsekwencji spowodowało uszkodzenie stropu w jej piwnicy w połączeniu z drganiami pochodzącymi od pracy w warsztacie samochodowym. Zdaniem skarżącej słupy samodzielnie nie byłyby w stanie utrzymać ciężaru dachu.

W kolejnych pismach I.L. z [...] lutego 2023 r. i z dnia [...] lutego 2023r. skarżąca podniosła, że ze schematu konstrukcji przedstawionego w dokumencie nr [...] wynika, że ściana jest oparta na słupach, które są konstrukcyjnie połączone z jej ścianą, przez co obciążenie przenosi się na jej ścianę powoduje zniszczenie stropu w jej piwnicy. Strona wskazała, że PINB błędnie przedstawił tylko część schematu A i połowę części B stacji kontroli pojazdów, zamiast całości, czyli części A, B i C. Przy czym oznaczenie części A, B i C nie świadczy o niezależności konstrukcyjnej, a jedynie wskazuje, że pełnią one różne funkcje. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, iż przedmiotowa inwestycja stanowi samowolę budowlaną. Zakwestionowała również stwierdzenie, że w przypadku jej budynku garażowo-gospodarczego do braku pozwolenia na budowę, a więc do samowoli budowlanej, mają zastosowanie konkretne przepisy u.p.b. i nie jest to sprawa uznaniowa, co skutkowało rozbiórką tego obiektu, natomiast w przypadku inwestycji A.K. zachodzi dowolność. W związku z tym strona ponownie zażądała natychmiastowej rozbiórki nielegalnie nadbudowanego dachu w warunkach samowoli budowlanej.

Uwagi do sprawy wniósł również A.K., który w piśmie z dnia [...] lutego 2023 r. podniósł, że jeżeli opierzenie założone przy oknie skarżącej nie dotykało szyby, a spełniało swoją funkcję, to nie może być mowy o przysłonięciu okna. Zarzucił, że problem z gromadzeniem się liści przed oknem, w powstałej wnęce nigdy by nie zaistniał, gdyby skarżąca nie dokonała przebudowy otworu okiennego w trakcie remontu budynku w latach 2009-2012 polegającego na jego powiększeniu, co spowodowało też obniżenie okna. Inwestor wskazał, że budynek, w którym znajduje się sporne okno, był do roku 2007 budynkiem administracyjnym przedsiębiorstwa, w którym pracował on w latach 1977-2007. Wspomniane okno widywał kilka razy dziennie. Było ono mniejsze od obecnego i usytuowane wysoko. Osoba o przeciętnym wzroście miała problemy żeby je otworzyć. Natomiast przebudowa okna spowodowała obecną sytuację.

W związku z powyższym oświadczeniem skarżąca w dniu 3 marca 2023r. złożyła kolejne pismo, w którym zakwestionowała stanowisko przedstawione przez inwestora. Wyjaśniła, że okna nigdy nie przebudowywała ani nie wymieniała oraz że jest tym samym oknem, które zakupiła w 2007 r., nie ma więc mowy o zmianie wymiarów.

WINB decyzją z dnia [...] marca 2023 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stosownie do treści art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 u.p.b. w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych obejmujących nadbudowę dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr [...], nałożył na A.K. obowiązek wykonania, w terminie 45 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, zabezpieczenia przestrzeni pomiędzy oknem w budynku na działce nr [...] (obecnie po dokonaniu podziału – na działkach [...]) przy ul. [...], a dachem budynku na działce nr [...], poprzez wykonanie izolacji w postaci umieszczenia w otworze lekkiego materiału wypełniającego (np. wełna mineralna, styropian, styrodur) oraz wykonanie obróbki blacharskiej wraz z uszczelnieniem i zabezpieczeniem przed wilgocią, z zachowaniem następujących warunków:

- ww. roboty budowlane należy wykonać przy użyciu wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu lub udostępnionych na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi oraz zgodnie z zamierzonym zastosowaniem;

- ww. roboty budowlane należy wykonać zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zgodnie ze sztuką budowlaną, pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie przygotowanie zawodowe, to jest osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane oraz będąca członkiem właściwej izby samorządu zawodowego.

W uzasadnieniu WINB ocenił, że ustalenia podjęte w wyniku dodatkowego postępowania wyjaśniającego w toku postępowania odwoławczego, po uzupełnieniu tego postępowania przez organ I instancji zgodnie z wystąpieniem tutejszego organu z dnia [...] grudnia 2022 r. znak: [...], są wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Następnie wskazał, że przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem przez PINB zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...], było doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych wykonanych przez A.K., polegających na nadbudowie dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr [...].

Organ odwoławczy wyjaśnił, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. A.K. zgłosił Staroście zamiar wykonania robót budowlanych obejmujących "zmianę pokrycia dachu z papy na płytę warstwową" na przedmiotowym budynku stacji kontroli pojazdów. W aktach sprawy znajduje się kopia tego zgłoszenia (dokument nr 7 w aktach PINB) z zamieszczoną tam adnotacją pracownika Starostwa Powiatowego o treści "nie wniesiono sprzeciwu", opatrzona datą [...] lutego 2016 r. Z akt sprawy wynika również, że już wcześniej (w 2009 r.) A.K. zgłosił powyższemu organowi zamiar realizacji robót polegających na wymianie pokrycia dachowego z papy na płytę obornicką w budynku stacji kontroli pojazdów, które to zgłoszenie stanowiło przedmiot pisma Starosty z dnia [...] listopada 2009 r. o braku sprzeciwu (dokument nr 6 w aktach PINB). Niemniej, podczas oględzin dokonanych w dniu [...] września 2020r. oraz w dniu [...] lutego 2022 r. PINB ustalił, że w wyniku wykonanych robót budowlanych przedmiotowy budynek stacji kontroli pojazdów uległ podwyższeniu, a zatem nie posiada takich samych parametrów użytkowych (wysokość), jak przed wykonaniem robót.

W protokole oględzin dokonanych w dniu [...] lutego 2022 r. zapisano, że przedmiotowy budynek stacji kontroli pojazdów na działce nr [...] wykonany został w technologii tradycyjnej murowanej z dachem płaskim, i jest jednokondygnacyjny, zaś strop budynku wykonany został z płyt stropowych korytowych otwartych (płyty posiadają żebra podłużne), ułożony na belkach kratowych stalowych. Natomiast na płytach stropowych znajduje się papa, na której ułożono legary drewniane stanowiące dystans i zamontowano płyty warstwowe (obustronna okładzina z blachy stalowej, wypełnienie z pianki poliuretanowej). Na istniejącym dachu krytym papą zostały ułożone legary drewniane i zamontowano płyty warstwowe o grubości około 10 cm z okładziną z blachy stalowej i wypełnieniem z pianki poliuretanowej. Płyty ułożone z całych elementów (nie łączone), dach nie posiada świetlików. Ustalenia te potwierdzone zostały w protokołach oględzin dokonanych w toku niniejszego postępowania odwoławczego w dniu [...] listopada 2022r. oraz w dniu [...] stycznia 2023 r.

Zdaniem organu odwoławczego podwyższenie obiektu, nawet o nieznaczną wielkość metryczną, stanowiło nadbudowę budynku, natomiast wykonanie takiego zakresu robót, zgodnie z art. 28 u.p.b. wymagało uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem nie zostało zwolnione z takiego obowiązku na mocy art. 29 tej ustawy. Z dokumentów sprawy nie wynika, aby inwestor przed wykonaniem przedmiotowej nadbudowy uzyskał pozwolenie na wykonanie takiego zakresu robót, udzielonego w formie decyzji przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie z dotychczasowymi ustaleniami, działania inwestora dotyczące inwestycji zrealizowanych na dachu spornego budynku stacji kontroli pojazdów polegały jedynie na dokonaniu w 2009 r. zgłoszenia zamiaru realizacji robót polegających na wymianie pokrycia dachowego z papy na płytę obornicką oraz w 2016 r. dokonaniu zgłoszenia robót obejmujących "zmianę pokrycia dachu z papy na płytę warstwową". WINB zauważył, że w poprzednich decyzjach kasacyjnych uznawano dokonane przez A.K. ww. zgłoszenia robót dotyczące dachu budynku stacji kontroli pojazdów na działce nr [...], jako niezgodne z prawem i nie mogące odnieść zamierzone skutku w postaci możliwości legalnego wykonania robót stanowiących przedmiot niniejszego postępowania.

Organ ponownie wyjaśnił, że aby zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych było skuteczne, musi być dokonane przed rozpoczęciem inwestycji, której dotyczy oraz może dotyczyć wyłącznie inwestycji, której budowa wymaga tylko zgłoszenia a nie uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W przeciwnym wypadku takie zgłoszenie jest jedynie próbą obejścia prawa. Natomiast czynność faktyczno-prawna dokonana w sytuacji nieprzewidzianej w przepisach prawa jest czynnością faktyczną a nie prawną i nie wywołuje oczekiwanych skutków prawnych, może jedynie narazić zgłaszającego na dodatkowe konsekwencje prawne, jeżeli taką czynnością naruszono inne przepisy prawa. Uwzględniając powyższe twierdzenia WINB odniósł się do zarzutów skarżącej I.L. i podał, że w jego ocenie wykonanie przez inwestora robót budowlanych polegających na nadbudowie dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr [...], stanowi samowolę budowlaną polegającą na wykonaniu bez pozwolenia na budowę robót budowlanych wymagających uzyskania takiego pozwolenia w świetle wymagań zawartych w art. 28 w związku z art. 29 u.p.b.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że w celu ustalenia w trybie jakich przepisów u.p.b. należało przeprowadzić postępowanie legalizacyjne, mające na celu osiągnięcie stanu zgodnego z prawem, w związku z realizacją spornej inwestycji. Podkreślił przy tym, że osiągnięcie stanu zgodnego z prawem może nastąpić w różny sposób, w tym zarówno poprzez rozbiórkę zrealizowanej inwestycji, jak i poprzez wykonanie robót naprawczych - w zależności od mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego i dokonanych ustaleń faktycznych. Organ wyjaśnił, że wykonany w przedmiotowej sprawie zakres robót polegający na nadbudowie obiektu, wymagał uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, nie zaś jedynie dokonania zgłoszenia. Nadto ze względu na zakres tych robót - wykonanie nadbudowy obiektu, bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostaje kwestia ustalenia dokładnej daty wykonania spornej inwestycji, a mianowicie, czy nadbudowa została dokonana przed czy po dokonaniu zgłoszenia. W każdej bowiem z tych sytuacji, ze względu na zakres spornych robót, zastosowanie w sprawie znajduje tryb postępowania uregulowany w art. 50-51 u.p.b.

W ocenie WINB w przedmiotowej sprawie nie miałby zastosowania przepis art. 48 u.p.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania, ponieważ przepis ten do czasu jego nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), która weszła w życie w zasadniczej części z dniem 19.09.2020r.) dotyczył wyłącznie takiej części obiektu budowlanego zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, która miała charakter samodzielny funkcjonalnie i niezależny od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem, i która mogłaby zostać rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. Natomiast w przypadku nadbudowy istniejącego budynku w ten sposób, że stanowi ona integralną część budynku dotychczasowego i połączona jest z nim trwale, brak jest podstaw do zastosowania normy art. 48 u.p.b. (w brzmieniu przed wejściem w życie ww. nowelizacji). Taka sytuacja stanowi przypadek, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 u.p.b., umożliwiający uruchomienie trybu postępowania na podstawie art. 51 tej ustawy. Organ wskazał również, że ułożenie na istniejącej wcześniej konstrukcji dachu budynku warstwy spełniającej rolę pokrycia dachowego, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nie powoduje powstania samodzielnej funkcjonalnie i technicznie części tego budynku. Na powyższą okoliczność wskazywał WINB już poprzednio, w wydanej w przedmiotowej sprawie decyzji kasacyjnej z dnia [...].04.2020r., nr [...]. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie zachodziła konieczność doprowadzenia spornej inwestycji do zgodności z prawem poprzez wydanie orzeczenia merytorycznego w oparciu o przepisy art. 51 u.p.b. i to niezależnie od tego, czy przedmiotowe roboty zostały zrealizowane przed dokonaniem zgłoszenia, czy też po jego dokonaniu. Zarówno bowiem zgłoszenie dokonane przez A.K. w roku 2009, jak i zgłoszenie dokonane w roku 2016, nie mogło odnieść żadnego skutku w stosunku do robót stanowiących przedmiot niniejszego postępowania, bowiem żadne z nich nie obejmowało swym zakresem wykonania nadbudowy budynku, na realizację której wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1-3 u.p.b. normują różne rodzaje decyzji administracyjnych, które mogą zostać wydane w wyniku przeprowadzonego postępowania naprawczego. Rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu naprawczym zależy od wyników przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. W prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu organ nadzoru budowlanego, po dokonaniu stosownych ustaleń, ocenia czy mamy do czynienia ze stanem niezgodnym z prawem na skutek działań inwestora skutkujących naruszeniem przepisów prawa. Jeżeli okaże się, że nie ma możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego wydaje jedną z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b. (nakaz zaniechania dalszych robót bądź rozbiórka obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego). Decyzja taka kończy postępowanie. Natomiast jeżeli w wyniku prowadzonego postępowania okaże się, że jest możliwe doprowadzenie prowadzonych, bądź już wykonanych, robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a nie mamy do czynienia z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę, wówczas organ jest obowiązany, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b., nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, które mają doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem. Postępowanie jest wówczas kontynuowane zgodnie z ust. 3 omawianego przepisu. Jeżeli zaś w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że wszystkie czynności lub roboty, które ewentualnie można nakazać w sprawie zostały już dobrowolnie wykonane bądź nie ma potrzeby ich wykonywania ze względu na brak wątpliwości, co do poprawności wykonanych prac pod względem techniczno-budowlanym, organ powinien zakończyć prowadzone postępowanie legalizacyjne wydając decyzję o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. i orzec w ten sposób co do istoty sprawy. Przy czym nakaz doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, obok nakazu rozbiórki, jest najdalej idącą, a zarazem najbardziej dotkliwą sankcją za naruszenie przepisów szeroko pojętego prawa budowlanego i w związku z tym należy stosować ją jako ostateczność. Celem nadrzędnym wskazanych nakazów w stosunku do obiektu budowlanego jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a nie karanie inwestora za to, że naruszył przepisy prawa. Dopiero w sytuacji, gdy po dokonaniu oceny stanu faktycznego i prawnego organ nadzoru budowlanego ustali, że nie ma możliwości doprowadzenia wykonywanych lub już wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 tej ustawy, jest on uprawniony i zarazem zobligowany do orzeczenia obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

Następnie organ odwoławczy przedstawił ustalenia dokonane w trakcie oględzin w dniu [...] stycznia 2023 r. Budynek stacji kontroli pojazdów należący do A.K. składa się z trzech segmentów, które organ I instancji oznaczył odpowiednio literami A, B i C, posiadających niezależną konstrukcję. Jest to budynek jednokondygnacyjny. Nadbudowa dachu stacji kontroli pojazdów została zakotwiona wyłącznie do istniejącego dachu stacji kontroli pojazdów. Nadbudowa dachu nie została zakotwiczona do ściany budynku mieszkalnego jednorodzinnego należącego do I.L.. Do protokołu oględzin dołączone zostały kopie dokumentów związanych ze zmianą sposobu użytkowania warsztatu naprawczego na działce nr [...] na stację kontroli pojazdów (decyzja Starosty nr [...] z [...] sierpnia 2007 r. znak: [...] o pozwoleniu na wykonanie ww. inwestycji i zatwierdzeniu projektu budowlanego wraz z częścią graficzną - dwa rzuty oraz przekrój, zaświadczenie PINB z dnia [...] października 2007r. znak: [...] o potwierdzeniu przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy, opis techniczny do projektu zmiany sposobu użytkowania ww. budynku oraz fragment inwentaryzacji powykonawczej wraz z oceną techniczną). Z dokumentów tych wynika, że pierwotny dach przedmiotowego budynku, na którym dokonano spornej nadbudowy, posiada niezależną konstrukcję od budynku należącego do skarżącej. W inwentaryzacji powykonawczej zapisano w pkt 2.7 zatytułowanym "Stropodach", że konstrukcję wykonanego stropodachu nad częścią przylegającą do budynku sąsiedniego (część południowa - pomieszczenie nr 1 - warsztat) stanowią kratownice stalowe z pokryciem płytami korytkowymi; całość kryta 2x papą na lepiku na wcześniej wylanej wylewce betonowej; natomiast nad częścią środkową konstrukcję nośną stanowi konstrukcja drewniana, belki 14x14cm oraz krokwie 10x16cm. Niezależność konstrukcji pierwotnego dachu potwierdzają rzuty i przekrój wchodzące w skład dokumentacji projektowej związanej ze zmianą sposobu użytkowania budynku należącego do A.K., jak również dokumentacja fotograficzna dołączona do inwentaryzacji powykonawczej tego budynku. Z dokumentów tych wynika, że konstrukcja dachu wykonana w związku z opisaną wyżej zmianą sposobu użytkowania oparta jest na słupach, które nie są konstrukcyjnie powiązane ze ścianą budynku należącego do I.L., przy czym słupy te przenoszą całkowity ciężar wykonanej konstrukcji dachowej na grunt, pełniąc niejako rolę fundamentu i w związku z tym nie obciążają ściany sąsiedniego budynku.

Organ zaznaczył, że powyższe ustalenia potwierdza również stanowisko T.G., który sporządził protokół z okresowej kontroli rozpatrywanego obiektu z dnia [...] marca 2022 r. (dokument nr 45 w aktach PINB), legitymującego się uprawnieniami budowlanymi nr [...] w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz wpisanego na listę Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod numerem [...]. Specjalista ten oświadczył do protokołu oględzin z dnia [...] stycznia 2023 r., że konstrukcja budynku stacji kontroli pojazdów oraz sąsiedniego budynku mieszkalnego nie są powiązane ze sobą, stanowią niezależne konstrukcje. WINB wskazał, że jest to stanowisko osoby posiadającej uprawnienia budowlane w zakresie właściwym do dokonywania oceny w takim przedmiocie i brak jest podstaw do podważenia kompetencji tej osoby przez orzekający w niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego. Nadto organ zauważył, że niezależnie od ustaleń dokonanych przez PINB oraz stanu faktycznego wynikającego z ww. dokumentów, również skarżąca m.in. w swoim piśmie z dnia [...] stycznia 2023 r. przyznała, że samowolny "drugi dach" położono na starym dachu – płyty warstwowe nie zostały zamocowane do ściany jej budynku, tylko zostały ułożone na starym dachu. Natomiast wyrażona w tym wystąpieniu przez stronę subiektywna ocena, że słupy samodzielnie nie byłyby w stanie utrzymać ciężaru dachu, nie znajduje żadnego potwierdzenia w zasadach wiedzy technicznej. Skoro taki sposób przenoszenia ciężaru spornego dachu wynika z dokumentów związanych ze zmianą sposobu użytkowania spornego budynku i niezależność konstrukcji potwierdzona została przez osobę posiadającą odpowiednie w tym zakresie uprawnienia budowlane, to brak jest podstaw do uznania, że obciążenie starego dachu dodatkowym ciężarem dachu wykonanego w drodze samowoli budowlanej z płyt warstwowych przenoszone jest na ścianę budynku I.L. i w konsekwencji mogło spowodować uszkodzenie stropu w jej piwnicy.

Dalej WINB podał, że z treści protokołu oględzin dokonanych w dniu [...] listopada 2022 r. wynika, że uszkodzenie stropu w piwnicy budynku I.L. polega na tym, że w suficie piwnicy brak jest tynku na powierzchni około 1m x 0,5m oraz widoczne jest w tym miejscu poluzowanie cegieł i wypadanie zaprawy. Przy czym jest to strop typu kleina i jego ogólny stan techniczny jest dobry — dotyczy to również stropu nad parterem oraz nad I piętrem. Opisane wyżej uszkodzenie oraz stan stropu w piwnicy widoczny jest na dołączonej do protokołu oględzin dokumentacji fotograficznej. Jest to uszkodzenie miejscowe, które występuje w suficie piwnicy. Z zasad logiki oraz z zakresu przekazywanych obciążeń wynika, że nawet jeśli dach w spornym budynku inwestora byłby zakotwiczony w ścianie budynku skarżącej, to siła obciążenia mogłaby wywierać wpływ na ściany pionowe w sąsiednim budynku, a nie na sufit. W takim przypadku mogłoby dojść do osiadania ściany nośnej podpierającej strop, ale wówczas uszkodzenia stropu mogłyby wystąpić na całej szerokości obciążonej ściany, a nie punktowo - tylko w jednym sklepieniu, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Uwaga ta ma jednak wyłącznie charakter informacyjny, bowiem jak wskazano wyżej - zgromadzone w sprawie dowody nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że całkowity ciężar dachu w budynku inwestora przenoszony jest na słupy niezależnie konstrukcyjnie od budynku sąsiedniego, pełniące rolę fundamentu tej części spornego obiektu.

Organ odwoławczy podkreślił, że niezależnie od powyższego, w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2023 r. dokonano ustaleń w kwestii kąta nachylenia połaci dachowych na przedmiotowym budynku stacji kontroli pojazdów. Ustalenia w tym zakresie były istotne dla oceny poprawności wykonanych robót w kontekście przepisów techniczno-budowlanych określających wymagania spadków dachów w zależności od zastosowanego materiału pokrycia. I tak, z Polskiej Normy PN-89/B-02361 - Pochylenie połaci dachowych wynika, że minimalna wartość pochylenia połaci dachowych w przypadku zastosowania termoizolacyjnych płyt warstwowych z okładziną z blachy stalowej powinna wynosić 5% (Tablica 3 -Pokrycia z blach). Organ wskazał na spełnienie ww. norm w przedmiotowej sprawie. Z dokonanych ustaleń wynika, że budynek stacji kontroli pojazdów należący do A.K. składa się z trzech segmentów, które organ I instancji oznaczył odpowiednio literami A, B i C. Na podstawie dokonanych obliczeń, przy ustalonych parametrach metrycznych, stwierdzono, że kąt nachylenia każdego z tych segmentów wynosi około 6 stopni. Przy czym pomiary i obliczenia zostały wykonane przy udziale stron postępowania, w czasie oględzin i stanowią załącznik do protokołu oględzin z dnia [...] stycznia 2023 r. Następnie organ odniósł się do zarzutu skarżącej, że podczas oględzin zmierzono kąt nachylenia opierzenia a nie kąt nachylenia dachu i wyjaśnił, iż opierzenie dachu usytuowane jest równolegle do połaci dachowej, co wynika z funkcji tego elementu budynku, która polega na zabezpieczeniu końcówki połaci dachowej w celu uszczelnienia tej połaci przed zanieczyszczeniami oraz negatywnym wpływem warunków atmosferycznych (w tym np. deszczem, śniegiem itp.). Zdaniem WINB jeśli opierzenie połaci dachowej montowane jest równolegle do tej połaci, tym samym kąt nachylenia opierzenia odpowiada kątowi nachylenia dachu.

Podczas oględzin w dniu [...] stycznia 2023 r. zweryfikowano także pomiar wysokości nadbudowanego dachu. Wymiar od istniejącej konstrukcji budynku stacji kontroli pojazdów do górnej krawędzi płyty warstwowej wynosi 22cm. Wymiar od istniejącej konstrukcji dachu budynku stacji kontroli pojazdów do parapetu zewnętrznego okna w budynku należącym do skarżącej – I.L. wynosi 12 cm. Organ zwrócił przy tym uwagę, że z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, iż na skutek samowolnie zrealizowanych przez inwestora robót budowlanych stanowiących przedmiot niniejszego postępowania, pomiędzy oknem w budynku należącym do skarżącej a dokonaną nadbudową dachu stacji kontroli pojazdów, powstała wolna przestrzeń, w której gromadzą się nieczystości (np. liście) oraz śnieg. Sytuacja ta może w konsekwencji doprowadzić do pogorszenia stanu technicznego budynku należącego do I.L. w miejscu, w którym usytuowany jest ww. otwór okienny. Zdaniem organu odwoławczego sytuacja ta wymaga naprawy w celu zachowania wymagań uregulowanych w art. 5 u.p.b. w zakresie dotyczącym ochrony interesów osób trzecich. Jednocześnie wyjaśnił, że istnieje techniczna możliwość wykonania zabezpieczenia wolnej przestrzeni, jaka powstała na skutek samowolnie wykonanych robót budowlanych pomiędzy oknem w budynku należącym do skarżącej a dachem budynku na działce nr [...] (budynek stacji kontroli pojazdów). Według organu cała powstała wnęka powinna zostać zabezpieczona poprzez wykonanie izolacji w postaci umieszczenia w otworze materiału wypełniającego oraz wykonanie obróbki blacharskiej wraz z uszczelnieniem i zabezpieczeniem przed wilgocią, w sposób uniemożliwiający gromadzenie nieczystości oraz śniegu. Montażu powinna dokonać wykwalifikowana osoba (dekarz), doświadczona w tego rodzaju pracach budowlanych. Przy czym do wykonania tych prac nie jest wymagana zgoda właściciela działki sąsiedniej ze względu na okoliczność, że wnęka znajduje się wyłącznie po stronie działki należącej do A.K.. Nadto organ podał, że pierwotnie od początku postępowania budynek I.L. zlokalizowany był na działce nr [...], natomiast ze znajdującej się w aktach sprawy informacji z rejestru gruntów z dnia 31 stycznia 2023r. wynika, że w toku postępowania stan ten uległ zmianie - nieruchomość ta została podzielona na dwie działki - nr [...].

Ponadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że rozpatrywana inwestycja została zrealizowana zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i sztuką budowlaną oraz nie powoduje zagrożenia dla użytkowników nadbudowanego budynku. Z ustaleń dokonanych w wyniku przeprowadzonych w sprawie oględzin, jak również z treści protokołu z okresowej kontroli rozpatrywanego obiektu z dnia [...] marca 2022r., przekazanego PINB w dniu 29 listopada 2022 r. (dokument nr 45 w aktach PINB) wynika, że elementy konstrukcyjne stacji kontroli pojazdów takie jak ściany i filary znajdują się w dobrym stanie technicznym, brak jest widocznych pęknięć oraz rys pionowych, poziomych i ukośnych, zarówno wewnątrz obiektu jak i na zewnątrz, powłoki malarskie wewnętrzne znajdują się w dobrym stanie estetycznym, na elementach stalowych wewnątrz obiektu brak jest widocznej korozji. Również strop znajduje się w dobrym stanie technicznym, brak jest widocznych pęknięć oraz rys. Także belki kratowe stalowe są w dobrym stanie technicznym, bez widocznych śladów korozji i nieszczelności. W dobrym stanie technicznym znajduje się także elewacja budynku, posadzka, bramy wjazdowe do budynku, opierzenia, rury spustowe i rynny. Zatem ogólny stan techniczny budynku należało ocenić jako dobry. Również estetyka obiektu jest zadowalająca. Budynek nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia osób przebywających w nim oraz w bliskim jego sąsiedztwie oraz użytkowany jest zgodnie z jego przeznaczeniem.

Organ odwoławczy mając na uwadze powyższe stwierdził, że w przedmiotowym budynku nie zostało zatem udokumentowane istnienie nieprawidłowości mogących powodować wątpliwości co do jakości użytych wyrobów budowlanych lub zrealizowanych robót budowlanych, czy też stanu technicznego tego obiektu budowlanego. W tym zakresie przeprowadzone zostały wyczerpujące oględziny. Zdaniem WINB wynik oględzin nie wymagał uzupełnienia o środek dowodowy z art. 81c ust. 2 u.p.b. w zakresie oceny lub ekspertyza technicznej. Ponadto z ustaleń tutejszego organu wynika, że teren działki nr [...], nie jest objęty ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem brak jest dla tego terenu przepisów prawa miejscowego wprowadzających ewentualne ograniczenia co do wartości pochylenia połaci dachowych na obiektach tam usytuowanych, czy też co do rodzaju zastosowanego materiału pokrycia dachowego.

Organ wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie prowadzone jest przez organ nadzoru budowlanego. Nadzór budowlany to fachowy pion administracji publicznej. Natomiast przepis art. 81c ust. 2 u.p.b., przyznający organom nadzoru budowlanego kompetencje do żądania odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, może być stosowany dopiero wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego nie jest wystarczająca do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. Ewentualne nałożenie obowiązku w trybie art. 81 c ust. 2 u.p.b. musi wynikać z prawidłowo zebranego materiału dowodowego i dopiero wówczas, gdy tak zebrany materiał dowodowy zrodzi istotne wątpliwości, których organ sam nie będzie w stanie usunąć, można rozważyć zastosowanie środków przewidzianych w powyższym przepisie. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zachodziła taka sytuacja, co zostało również potwierdzone przez WSA w Gorzowie Wlkp. w wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Go 275/22. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd stwierdził mianowicie, że " Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, który twierdzi, że przepis art. 81c ust. 2 u.p. b. nie obliguje organ do nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy budowlanej, lecz co do zasady organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do samodzielnej oceny stanu technicznego obiektu budowlanego.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej dotyczącego częściowego przesłonięcia światła w otworze budynku należącego do skarżącej przez nadbudowę dachu stacji kontroli pojazdów organ wskazał, że regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczące naturalnego oświetlenia pomieszczeń odnoszą się do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 13 i § 57 rozporządzenia). Natomiast z dokumentów sprawy wynika, że otwór okienny umieszczony w ścianie szczytowej budynku należącego do skarżącej, do której przylega przedmiotowy budynek stacji kontroli pojazdów, znajduje się w pomieszczeniu korytarza w tym budynku (wynika to z protokołu kontroli z dnia [...] września 2020 r. oraz z protokołów oględzin dokonanych w dniu [...] listopada 2022 r. oraz w dniu [...] stycznia 2023 r.). Nadto organ wskazał, że w wyniku oględzin ustalono wymiary otworu okiennego: 104 x 104 cm. Według dokonanych ustaleń otwór umiejscowiony jest w ścianie tuż nad poszyciem dachowym stacji kontroli pojazdów. Powyższe oznacza, że korytarz nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi, lecz pełni funkcję komunikacyjną w budynku mieszkalnym. Z przepisów wskazanego rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie sposób natomiast wprowadzić wymogu oświetlenia naturalnym światłem dziennym dla pomieszczeń nie przeznaczonych na stały pobyt ludzi, do których zaliczyć można pomieszczenia pełniące funkcję korytarzy. WINB podkreślił, że niezależnie od powyższego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym w szczególności z protokołów oględzin dokonanych w dniu [...] listopada 2022 r. oraz w dniu [...] stycznia 2023 r. oraz ze sporządzonej dokumentacji fotograficznej wynika, że poszycie dachowe stacji kontroli pojazdów znajduje się poniżej tafli szyby wskazanego otworu okiennego w budynku skarżącej. Zatem niezależnie od funkcji pomieszczenia do którego okno to należy, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym zarzut I.L., że wykonane pokrycie dachu rzeczywiście przesłania światło otworu okiennego w budynku skarżącej.

Następnie organ stwierdził, że ze względu na podnoszoną przez I.L. okoliczność, iż otwór przy oknie w jej budynku, powstały w wyniku samowolnie zrealizowanych robót budowlanych polegających na nadbudowie dachu stacji kontroli pojazdów, powoduje gromadzenie się w tym miejscu nieczystości oraz śniegu, sytuacja ta może powodować negatywny wpływ na stan techniczny przylegającego do spornej nadbudowy budynku skarżącej. W związku z tym przedmiotową sprawę należało rozpatrzyć inaczej, niż miało to miejsce w zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie konieczne jest nałożenie na inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. obowiązku zabezpieczenia wolnej przestrzeni przy ww. otworze okiennym w sposób wskazany w sentencji niniejszej decyzji. W ocenie organu nałożony w drodze niniejszej decyzji obowiązek odpowiada przepisom obowiązującego prawa i został sformułowany w taki sposób, aby nie budził wątpliwości jeśli chodzi o jego zakres rzeczowo-techniczny.

I.L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję. Zdaniem skarżącej decyzja jest nieprawidłowa i narusza przepisy u.p.b. Skarżąca podniosła, że absurdalne jest zajmowanie się przez organy sprawą 1 cm otworu znajdującego się między parapetem okna jej budynku a nadbudowanym dachem stacji kontroli pojazdów na długości nie większej niż 1 m do wykonania czego potrzebne są ścisłe materiały budowlane oraz nadzór osób posiadających uprawnienia, w sytuacji gdy nadbudowa dachu o powierzchni 431,80 cm2 odbyła się bez uzyskania zgody na wykonanie nadbudowy, bez projektu, nadzoru uprawnionych osób oraz nie jest wykonana prawidłowo. Skarżąca podniosła także, że rozwiązanie polegające na zabudowie jej otworu okiennego uniemożliwi wymianę tego okna w przyszłości. Jej zdaniem mnie ma innej możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budowlanym, jak wyłącznie rozbiórka nadbudowanego dachu.

Skarżąca wskazała również, że nadbudowa dachu wpłynęła na szereg zniszczeń w jej budynku, w tym stropu w piwnicy. Podała, że dach inwestora złożony jest z kratownic stalowych na których znajdują się płyty stropowe korytkowe, na tym znajduje się papa, został obciążony dodatkowym ciężarem złożonym z płyt warstwowych z rdzeniem poliuretanowym o ciężarze 11,5 kg do 12,5 / metr2 /w zależności od producenta/ położonych na legarach drewnianych na dystansach. Kratownice stalowe z dachu A.K., na których znajdują się płyty korytkowe położone są na słupach, które to słupy należące do inwestora są połączone trwale ze ścianą budynku skarżącej i nie ma między nimi dylatacji i w ten sposób obciążają ścianę jej budynku, niszcząc strop piwnicy. Zdaniem skarżącej nadzór budowlany podczas oględzin wykonanych [...] stycznia 2023 r. błędnie ocenił na podstawie dokumentacji związanej ze zmianą sposobu użytkowania budynku A.K. sporządzonej przez J.R. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej numer [...] wpisanego na listę Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod nr [...], że konstrukcja dachu oparta jest na słupach, które nie są konstrukcyjnie powiązane ze ścianą budynku i że słupy te przenoszą ciężar konstrukcji dachowej na grunt i nie obciążają ściany sąsiedniego budynku. Strona przedłożyła wraz ze skargą jako dowód zdjęcia na płycie CD (k. 15 akt) ze stacji kontroli pojazdów na których jej zdaniem widać , że słupy są połączone ze ścianą budynku. Nie ma dylatacji między słupami a ścianą. Wskazała także, że nadzór budowlany robiąc ostatnie oględziny zaprosił na nie T.G., który prowadzi książkę obiektu budowlanego dla budynku inwestora, nie zaprosił natomiast T.K., który prowadzi książkę obiektu budowlanego dla jej budynku.

Dalej skarżąca podniosła, że w świetle art. 28 i art. 29 u.p.b. wykonane przez A.K. prace budowlane stanowią samowolę budowlaną. Nadto zarzuciła organowi odwoławczemu błędne wyjaśnienie w zakresie zastosowania art. 48 u.p.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania ponieważ dotyczył on wyłącznie takiej części obiektu budowlanego zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, która miała charakter samodzielny funkcjonalnie i niezależny od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem i która mogłaby zostać rozebrana bez istniejącej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. Wyjaśniła, że nadbudowa dachu wykonana jest w ten sposób, że nie stanowi ona integralnej części dotychczasowego budynku i nie jest z nim połączona w taki sposób, by nie mogła zostać rozebrana. W ocenie strony w sprawie powinien mieć zastosowanie ww. przepis. Podała, że ułożenie na istniejącej wcześniej konstrukcji dachu budynku warstwy drugiego dachu, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie nie powoduje, że oba dachy są zintegrowane ze sobą na zawsze. Można zdjąć nadbudowany dach bez ingerencji w budynek stacji kontroli pojazdów. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej działaniem naprawczym jest nakaz rozbiórki.

Strona wskazała także, że wbrew twierdzeniom organów wielokrotnie wyjaśniała, że nie nadbudowa jest zakotwiczona w ścianie należącego do niej budynku, lecz stary dach stacji kontroli pojazdów, na którym znajduje się na nadbudowa. Podniosła, że zależność konstrukcji pierwotnego dachu potwierdzają rzuty i przekrój wchodzące w skład dokumentacji projektowej związanej ze zmianą sposobu użytkowania budynku należącego do inwestora sporządzonej przez J.R., posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej wpisanego na listę Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Skarżąca zarzuciła organowi błędne ustalenia w kwestii kąta nachylenia połaci dachowych na budynku stacji kontroli pojazdów, podczas oględzin w dniu [...] stycznia 2023 r. Podkreśliła, że z polskiej normy PN -89/b - 02361- Pochylenie połaci dachowych wynika, że minimalna wartość pochylenia połaci dachowych w przypadku zastosowania termoizolacyjnych płyt warstwowych z okładziną z blachy stalowej powinna wynosić minimum 5%/ Tablica 3- Pokrycia z blach/. Stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wymagania zawarte w wyżej wymienionej normie. Podczas oględzin zmierzono kąt nachylenia opierzenia a nie kąt nachylenia dachu, co nie jest równoznaczne. Opierzenie dachu usytuowane jest w ten sposób, że maskuje z boku różne spadki dachu. Wyjaśniła, że pierwotny dach miał jeden spadek a po nadbudowie ma trzy spadki z czego żaden nie ma spadku sześciu procent. Strona przedłożyła wraz ze skargą załącznik graficzny (k. 21 akt), w którym przedstawiła spadki dachu.

Nadto strona zauważyła, że w żadnym z protokołów oględzin nie wskazano, iż położenie ciężaru dodatkowego dachu w wielkości ponad 5 ton nie wpłynęło w żaden sposób ani na stację kontroli pojazdów ani na mój budynek. Płyty warstwowe położone na dachu ważą w zależności od producenta 11,5 do 12,5 kg na metr kwadratowy co przy dachu wielkości 431,80 m2 daje ciężar 5 ton. Do tego dochodzi ciężar belek drewnianych do których zamontowano te płyty warstwowe. Powyższe świadczy zatem o możliwym wpływie na budynek skarżącej.

Strona podniosła również stosowanie przez organ podwójnych standardów w zakresie prawa budowlanego, nakazując jej rozbiórkę budynku garażowo-gospodarczego z powodu braku zgłoszenia robót budowlanych, a inwestor nie musi tego robić. Zarzuciła również organom nadzoru błędną interpretację zasłonięcia otworu okiennego przez nadbudowę dachu na 10-12 cm przez całą szerokość i podała, że według organów nadzoru nadbudowa dachu nie przesłania światła dziennego. Powyższe ustalenia organów są zdaniem strony błędne, ponieważ zgodnie z normą budowlaną dach powinien kończyć się 15 cm poniżej poziomu okna, bowiem tyle wynosi strefa zalegania śniegu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżona decyzja została wydana w następstwie uchylenia poprzedniej decyzji organu drugiej instancji - WINB wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Go 275/22.

W związku z powyższym, w rozpatrywanej sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznawania sprawy.

Oceniając, czy przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom Sądu i jego ocenie prawnej, a tym samym czy nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. wskazać należy, że jak wynika z uzasadnienia wyroku z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Go 275/22 powodem uchylenia poprzedniej decyzji WINB było wydanie jej z naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich elementów stanu faktycznego i prawnego sprawy. W szczególności Sąd zwrócił uwagę, że dokonując oceny zgodności obiektu z wymogami wynikającymi z przepisów techniczno - budowlanych organ odstąpił od wyjaśnienia i nie odniósł się wprost do okoliczności podnoszonych przez stronę, a dotyczących oddziaływania budynku stacji kontroli pojazdów - po wykonaniu robót budowlanych przy wymianie dachu - na sąsiedni budynek znajdujący się na działce nr [...], stanowiący własność skarżącej poprzez nadmierne obciążenie stropu w budynku skarżącej. Ponadto organ nie odniósł się do podnoszonej przez skarżącą nieprawidłowości wynikającej z tego, że na skutek samowolnie wykonanych robót budowlanych przy wymianie dachu pomiędzy oknem w budynku na działce nr [...] (stanowiącym własność skarżącej), a dachem budynku na działce nr [...] (budynek stacji kontroli pojazdów) powstała wolna przestrzeń, w której gromadzi się śnieg oraz nieczystości (np. liście). Sąd wskazał też, że organ powinien wyjaśnić dokonaną ocenę prawną, a to w kontekście podnoszonych przez skarżącą twierdzeń o dacie wymiany dachu na budynku stacji kontroli pojazdów przed dokonanym zgłoszeniem.

Jeżeli chodzi o stan prawny sprawy to na obecnym etapie nie jest sporne, że wykonanie przez inwestora robót budowlanych polegających na nadbudowie dachu stacji kontroli pojazdów na działce nr [...] stanowi samowolę budowlaną polegającą na wykonaniu bez pozwolenia na budowę robót budowlanych wymagających uzyskania takiego pozwolenia w świetle art. 28 w związku z art. 29 u.p.b. Organ odwoławczy przyjął przy tym , że zachodziła konieczność doprowadzenia spornej inwestycji do zgodności z prawem poprzez wydanie orzeczenia merytorycznego w oparciu o przepisy art. 51 u.p.b. i to niezależnie od tego, czy przedmiotowe roboty zostały zrealizowane przed dokonaniem zgłoszenia, czy też po jego dokonaniu. Zdaniem WINB ze względu na zakres tych robót - wykonanie nadbudowy obiektu, zastosowanie w sprawie znajduje tryb postępowania uregulowany w art. 50-51 u.p.b. W ocenie organu nie może mieć zastosowania art. 48 u.p.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania, ponieważ przepis ten do czasu jego nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471) dotyczył wyłącznie takiej części obiektu budowlanego zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, która miała charakter samodzielny funkcjonalnie i niezależny od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem, i która mogłaby zostać rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. Natomiast w przypadku nadbudowy istniejącego budynku w ten sposób, że stanowi ona integralną część budynku dotychczasowego i połączona jest z nim trwale, brak jest podstaw do zastosowania normy art. 48 p.b. (w brzmieniu przed wejściem w życie ww. nowelizacji). Taka sytuacja stanowi przypadek, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 u.p.b.

Odnosząc się do powyższej kwestii należy wskazać, że w stanie prawnym mającym zastosowanie przy wydaniu zaskarżonej decyzji, organ administracji zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. może wydać nakaz rozbiórki części obiektu budowlanego. Co do zasady zatem dopuszczalna była rozbiórka części obiektu budowlanego, czyli części, która została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych od początku obowiązywania Prawa budowlanego przyjmowano, że nie jest dopuszczalne nakazanie rozbiórki części obiektu budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b., jeżeli taka rozbiórka miałaby prowadzić do naruszenia tej części obiektu budowlanego, która została wybudowana zgodnie z prawem. Normatywną podstawę dla takiego poglądu stanowił art. 50 ust. 1 pkt 1 u.p.b., z którego wynika, że ustawodawca przewidział inne niż w art. 48 ust. 1 sytuacje wykonywania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, do których nie stosuje się art. 48 ust. 1, lecz art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3. Przyjmowano więc, że jedną z takich sytuacji, do których odnosi się art. 50 ust. 1 pkt 1 u.p.b. i następnie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, jest właśnie przypadek, gdy bez wymaganego pozwolenia na budowę zbudowano część obiektu budowlanego w taki sposób, że jego rozbiórka powodowałaby konieczność naruszenia także tej części obiektu budowlanego, która jest zgodna z prawem (tak np. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2399/98, wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1248/09, wyrok NSA z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 958/05, wyrok NSA z 15 października 2015 r., sygn. akt II OSK 348/14, wyrok NSA z 30 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 579/16, wyrok NSA z 8 lutego 2022 r., sygn. II OSK 575/21.).

Z uwagi na powyższe, w rozpoznawanej sprawie istotną okolicznością faktyczną było to, czy nadbudowana część budynku stacji kontroli pojazdów może być rozebrana tak, aby nie doszło do naruszenia części budynku, która powstała zgodnie z prawem. Okoliczności ta była na tyle istotna, że zależało od niej zastosowanie art. 48 u.p.b, czy też art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. Ta istotna okoliczność faktyczna nie została w ocenie Sądu w sposób dostateczny wyjaśniona w skarżonej decyzji. Organ nie podał bowiem żadnych merytorycznych argumentów, popartych fachową wiedzą techniczną, które mogłyby wskazywać, że nadbudowana część dachu na budynku stacji kontroli pojazdów nie mogłaby zostać rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część budynku. Tymczasem skarżąca w toku postępowania konsekwentnie wskazywała, że nadbudowa dachu wykonana jest w ten sposób, że nie stanowi ona integralnej części dotychczasowego budynku i nie jest z nim połączona w taki sposób, by nie mogła zostać rozebrana. Ułożenie na istniejącej wcześniej konstrukcji dachu budynku warstwy drugiego dachu, nie powoduje, że oba dachy są zintegrowane ze sobą na zawsze. Można zdjąć nadbudowany dach bez ingerencji w budynek stacji kontroli pojazdów. W związku z tym według skarżącej w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 48 ust. 1 u.p.b.

Jeżeli chodzi o pozostałe kwestie podniesione w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Go 275/22, a mianowicie oddziaływanie budynku stacji kontroli pojazdów, po dokonanej nadbudowie dachu, na budynek skarżącej poprzez nadmierne obciążenie stropu oraz wolną przestrzeń pomiędzy oknem w budynku skarżącej a dachem budynku stacji kontroli pojazdów, w której gromadzi się śnieg oraz nieczystości, to organ realizując wytyczne zawarte w wyroku odniósł się w uzasadnieniu skarżonej obecnie decyzji do tych kwestii , jednak w ocenie Sądu nastąpiło to w sposób nie wyjaśniający dostatecznie wątpliwości podnoszonych w toku postępowania przez skarżącą.

Mianowice zdaniem organu konstrukcja dachu wykonana w związku ze zmianą sposobu użytkowania oparta jest na słupach, które nie są konstrukcyjnie powiązane ze ścianą budynku należącego do skarżącej, przy czym słupy te przenoszą całkowity ciężar wykonanej konstrukcji dachowej na grunt, pełniąc niejako rolę fundamentu i w związku z tym nie obciążają ściany sąsiedniego budynku. Tymczasem zdaniem skarżącej kratownice stalowe z dachu budynku stacji kontroli pojazdów, na których znajdują się płyty korytkowe położone są na słupach, które to słupy są połączone trwale ze ścianą budynku skarżącej, nie ma między nimi dylatacji i w ten sposób obciążają ścianę jej budynku, niszcząc strop piwnicy.

Jeżeli chodzi natomiast o wolną przestrzeń powstałą pomiędzy oknem w budynku należącym do skarżącej a dokonaną samowolnie nadbudową dachu stacji kontroli pojazdów, to zdaniem organu sytuacja ta wymagała naprawy w celu zachowania wymagań uregulowanych w art. 5 u.p.b. w zakresie dotyczącym ochrony interesów osób trzecich. Według organu cała powstała wnęka powinna zostać zabezpieczona poprzez wykonanie izolacji w postaci umieszczenia w otworze materiału wypełniającego oraz wykonanie obróbki blacharskiej wraz z uszczelnieniem i zabezpieczeniem przed wilgocią, w sposób uniemożliwiający gromadzenie nieczystości oraz śniegu. Zdaniem skarżącej zabezpieczenie wnęki określone w zaskarżonej decyzji jest niewystarczające, albowiem podwyższenie dachu o około 30 cm spowodowało, że wnęka okna stała się ,,workiem śnieżnym", w który wpadają śnieg i liście., co powoduje, że w jesieni i w zimie skarżąca nie może otworzyć okna, śnieg zasłania jej szybę okienną do wysokości 15 cm, a woda deszczowa zacieka jej do domu.

Ponieważ w ocenie Sądu wątpliwości podnoszone przez skarżącą odnośnie do możliwości rozebrania nadbudowanej części dachu budynku stacji kontroli pojazdów w taki sposób, aby nie doszło do naruszenia części budynku, która powstała zgodnie z prawem, oraz odnośnie do oddziaływania budynku stacji kontroli pojazdów (po nadbudowie dachu) na budynek skarżącej, nie zostały dostatecznie w zaskarżonej decyzji wyjaśnione, zachodziła w niniejszej sprawie konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego z wykorzystaniem informacji specjalnych. Należy zauważyć, że postępowanie w sprawie trwa już bardzo długo, zgromadzono obszerny materiał dowodowy, a mimo to pozostały kwestie istotne dla rozstrzygnięcia, na które wskazał już Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Go 275/22, a które w skarżonej decyzji nie zostały dostatecznie wyjaśnione, przy czym dotyczą one zagadnień, których ocena wymaga wiadomości specjalnych. W zaistniałej sytuacji, organ nadzoru powinien skorzystać z możliwości jakie daje przepis art. 81c ust. 2 u.p.b., który zezwala organom nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, nałożyć w drodze postanowienia na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Jakkolwiek słusznie wskazał Sąd w uzasadnieniu z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Go 275/22, że art. 81c ust. 2 u.p.b. nie obliguje organ do nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy budowlanej, lecz co do zasady organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do samodzielnej oceny stanu technicznego obiektu budowlanego, to jednak, jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, którymi dysponują, nie były w niniejszej sprawie wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. Jak wskazuje się w orzecznictwie, jeżeli pomimo innych czynności podejmowanych w toku postępowania, przede wszystkim oględzin, pomiarów oraz analizy dokumentacji nie jest możliwe poczynienie ustaleń wymagających wiedzy specjalistycznej przez pracowników organu prowadzącego postępowanie, np. z uwagi na stopień skomplikowania sprawy, konieczność użycia specjalistycznych przyrządów, narzędzi pomiarowych, wykonania badań i porównań wymagających oceny zjawisk technicznych dotyczących obiektu budowlanego jako całości lub jego części, zachodzi uzasadniona potrzeba odwołania się do wiedzy osób posiadających specjalistyczną wiedzę z dziedziny budownictwa na podstawie art. 81c ust. 2 u.p.b. (por. np. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1754/19).

Reasumując, brak dostatecznego wyjaśnienia w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, wskazanych w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Go 275/22 okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, dotyczących możliwości rozebrania nadbudowanej części dachu budynku stacji kontroli pojazdów tak, aby nie doszło do naruszenia części budynku, która powstała zgodnie z prawem, co ma znaczenie dla zastosowania w okolicznościach sprawy art. 48 ust.1 u.p.b. oraz kwestii oddziaływania budynku stacji kontroli pojazdów po dokonanej nadbudowie dachu na budynek skarżącej poprzez nadmierne obciążenie stropu oraz wolną przestrzeń pomiędzy oknem w budynku skarżącej a dachem budynku stacji kontroli pojazdów, skutkować musiało uchyleniem przez Sąd decyzji organów obu instancji, z powodu mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, mianowicie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i art. 153 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów w kwocie 750 zł, na którą to kwotę składa się uiszczona opłata sądowa w wysokości 500 zł oraz koszt dojazdu skarżącej na rozprawę w wysokości 250 zł.

Rozstrzygając ponownie sprawę, organ nadzoru powinien ponownie rozważyć zastosowanie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy art. 48 ust. 1 u.p.b., mając na uwadze przytoczone powyżej wskazania, przy czym PINB powinien mieć na uwadze konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w trybie art. 81c ust. 2 u.p.b., wyjaśniając ostatecznie kwestie związane z możliwością rozebrania nadbudowanej części dachu budynku stacji kontroli pojazdów tak, aby nie doszło do naruszenia części budynku, która powstała zgodnie z prawem, oraz związane z możliwością oddziaływania budynku stacji kontroli pojazdów po dokonanej nadbudowie dachu na budynek skarżącej poprzez nadmierne obciążenie stropu oraz wolną przestrzeń pomiędzy oknem w budynku skarżącej a dachem budynku stacji kontroli pojazdów. PINB zobowiązany będzie także zapewnić czynny udział skarżącej w postępowaniu, w którym powinna ona mieć realną możliwość wypowiedzenia się odnośnie do wszystkich aspektów oddziaływania dokonanej samowolnie nadbudowy na budynek należący do niej. Dokonując ponownej oceny materiału dowodowego, organ powinien dać wyraz swoim wnioskom w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.