Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 727/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2025-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par 2 i par 4
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
article: art. 62b par 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus /spr./, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w G na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 lipca 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.158.2024.DK w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lipca 2024 r. nr 2201-IEE.7192.2. 158.2024.DK, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor IAS" lub "organ drugiej instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) - dalej jako "k.p.a.", art. 17 § 1, art. 18 i art. 59 § 2 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia P. Sp. z o.o. w likwidacji

z siedzibą w G. (dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Zobowiązana" lub "Strona") na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej: "Naczelnik US" lub "organ egzekucyjny") wydane dnia 7 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy:

2.1. Naczelnik US prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku P. Sp.

z o.o. w likwidacji z siedzibą w G. w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] dotyczące kolejno należności z tytułu: niezapłaconego podatku VAT z okresów kwartalnych (VAT – 7K), niezapłaconego podatku VAT z okresów miesięcznych (VAT – 7K), podatku dochodowego od osób prawnych, niezapłaconego podatku VAT z okresów kwartalnych (VAT – 7K), podatku dochodowego od osób prawnych.

W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny podjął następujące działania:

- 12 stycznia 2024 r. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], nr [...] oraz nr [...] przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego dokonał zajęcia wierzytelności z r-ku bankowego w A. S.A. (zawiadomienie nr [...]), B. S.A. (zawiadomienie nr [...]) i próby zajęcia wierzytelności z r-ku bankowego w C. S.A. (zawiadomienie [...]).

W odpowiedzi C. S.A. poinformował, że nie prowadzi dla Spółki rachunku bankowego, natomiast pozostałe banki poinformowały, że prowadzą dla Zobowiązanej rachunek bankowy, ale brak środków pieniężnych stanowi przeszkodę w realizacji zajęcia egzekucyjnego,

- 22 lutego 2024 r. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], nr [...] oraz nr [...] zawiadomieniem nr [...] dokonał próby zajęcia innej wierzytelności pieniężnej

w firmie V. Sp. z o. o.

W odpowiedzi na zawiadomienie dłużnik zajętej wierzytelności pismem z 26 lutego 2024 r. poinformował że, nie przystąpi do realizacji zajęcia z uwagi na brak wierzytelności przypadającej firmie P. Sp. z o. o. od V. Sp. z o. o.,

- 14 marca 2024 r. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz nr [...] przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego dokonał zajęcia wierzytelności z r-ku bankowego w A. S.A. (zawiadomienie nr [...]), B. S.A. (zawiadomienie nr [...]) i próby zajęcia wierzytelności z r-ku bankowego w C. S.A. (zawiadomienie nr [...]). W odpowiedzi C. S.A. poinformował, że nie prowadzi dla Spółki rachunku bankowego, natomiast pozostałe banki poinformowały, że prowadzą dla Zobowiązanej rachunek bankowy, lecz brak środków pieniężnych uniemożliwia realizację zajęcia egzekucyjnego.

Naczelnik US w dniu 16 stycznia 2024 r. skierował do Zobowiązanej Spółki wezwanie do złożenia oświadczenia o posiadanym majątku i źródłach dochodu.

W odpowiedzi na wezwanie Spółka wskazała, że nie posiada nieruchomości oraz ruchomości, nie jest w posiadaniu żadnych wierzytelności oraz żadnych środków pieniężnych. Podmiot jest w likwidacji i nie prowadzi działalności gospodarczej w związku

z czym nie osiąga żadnych dochodów.

Z akt sprawy wynika, iż organ egzekucyjny w celu ujawnienia majątku Strony korzystał również z dostępnych mu aplikacji systemowych. W toku podjętych czynności egzekucyjnych ustalono, że Spółka nie posiada: innych rachunków bankowych, nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców jako właściciel, współwłaściciel pojazdów mechanicznych, nie figuruje w bazach danych REJA 24 (Rejestr jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m), nie figuruje jako właściciel, współwłaściciel nieruchomości, nie składa Jednolitego Pliku Kontrolnego, nie figuruje w urzędzie jako podatnik VAT (Spółka została wykreślona z rejestru podatników VAT [...] 2023 r.). Ostatnia deklaracja VAT została złożona za maj 2023 r., ostatnie zaś zeznanie CIT-8 zostało złożone za rok 2022. Według Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych, wynika że podmiot nie figuruje w rejestrze zastawów jako zastawca lub zastawnik ruchomości. Nie posiada również udziałów w innych podmiotach gospodarczych podlegających ujawnieniu w rejestrze KRS. Ponadto, jak wynika z danych zawartych w KRS uchwałą z [...] maja 2022 r. rozwiązano Spółkę oraz ustanowiono jej likwidatora.

Postanowieniem wydanym dnia 7 czerwca 2024 r. (doręczonym 11 czerwca 2024 r.), Naczelnik US umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku firmy P. Sp. z o. o. w likwidacji w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] z uwagi na jego bezskuteczność.

2.2. Od postanowienia organu pierwszej instancji Spółka reprezentowana przez pełnomocnika wniosła w ustawowym terminie zażalenie zarzucając:

1) "naruszenie art. 59 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U.2020.1427 t.j. z 2020.08.21) poprzez zastosowanie tego przepisu mimo nieziszczenia się przesłanki w postaci braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne, bowiem Spółka V. Sp. z o.o. przystąpiła do długu i dokonała wpłat na rzecz Urzędu Skarbowego,

2) naruszenie art. 59 § 4 ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2020.1427 t.j. 2020.08.21) poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy Spółka V. Sp. z o.o. przystąpiła do długu i dokonała wpłat na rzecz Urzędu Skarbowego.

Postanowieniem z dnia 25 lipca 2024 r. Dyrektor IAS po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

Oceniając prawidłowość postanowienia Naczelnika US z 7 czerwca 2024 r., organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie odpowiada prawu. Wskazał, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza jego zakończenie bez osiągnięcia właściwego celu, czyli wyegzekwowania określonego obowiązku. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne (na podstawie przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a.) lub fakultatywne (na podstawie przesłanek z art. 59 § 2 u.p.e.a.). Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany umorzyć postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, wskazanych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Natomiast umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne.

Organ egzekucyjny zaskarżone postanowienie oparł na przesłankach określonych

w art. 59 § 2 u.p.e.a.

Dyrektor IAS na wstępie wyjaśnił, czym jest bezskuteczność egzekucji oraz jak należy je definiować. Następnie podał, iż organ egzekucyjny jest zobligowany do umorzenia postępowania egzekucyjnego zawsze wtedy gdy ustali, że zobowiązany nie posiada majątku gwarantującego efektywne przeprowadzenie egzekucji.

W ocenie Dyrektora IAS, analiza zaskarżonego postanowienia dowodzi, że

w postępowaniu prowadzonym na podstawie wymienionych powyżej tytułów wykonawczych nie uzyska się kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne. Jak zauważył, akta sprawy dowodzą, że Spółka nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne prowadzenie egzekucji.

W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego podjęto czynności zmierzające do zajęcia wierzytelności i rachunku bankowego w A. S.A., B. S.A. oraz C. S.A. (brak rachunku) a także zajęcia innej wierzytelności w firmie V. Sp. z o. o. (dłużnik nie uznał zajętej wierzytelności). Zajęcia okazały się nieefektywne lub nieskuteczne. W toku czynności organ ponadto ustalił, że: Spółka nie posiada innych rachunków bankowych (OGNIVO), nie figuruje: w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców jako właściciel, współwłaściciel pojazdów mechanicznych, w bazach danych REJA 24 (Rejestr jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m). Spółka nie figuruje jako właściciel, współwłaściciel nieruchomości, nie składa Jednolitego Pliku Kontrolnego, nie figuruje w urzędzie jako podatnik VAT (została wykreślona z rejestru podatników VAT w dniu [...] 2023 r.). Ostatnia deklaracja VAT została złożona przez Spółkę za maj 2023 r., zaś ostatnie zeznanie CIT-8 zostało złożone za rok 2022. Zobowiązana nie figuruje także w rejestrze zastawów jako zastawca lub zastawnik ruchomości, nie posiada udziałów w innych podmiotach gospodarczych podlegających ujawnieniu w rejestrze KRS, natomiast z danych zawartych w KRS wynika, że uchwałą z [...] maja 2022 r. rozwiązano Spółkę oraz ustanowiono jej likwidatora.

Przechodząc do oceny podniesionych przez Skarżącą zarzutów w złożonym do sprawy zażaleniu Dyrektor IAS wskazał, że są one niezasadne. Zaznaczył, że 22 lutego 2024 r. zawiadomieniem nr [...] Naczelnik US dokonał próby zajęcia innych wierzytelności pieniężnych w V. Sp. z o. o., jednak w odpowiedzi z 26 lutego 2024 r., spółka ta nie uznała zajęcia oświadczając, że nie jest dłużnikiem spółki P. w likwidacji.

Natomiast wpłaty środków pieniężnych dokonane i przekazane przez V. Sp. z o. o. na konto bankowe urzędu skarbowego nie zostały uznane przez organ pierwszej instancji za zapłatę podatku, gdyż jak organ wyjaśnił, stosownie do dyspozycji art. 62b Ordynacji podatkowej, inny podmiot może dokonać zapłaty podatku, gdy kwota podatku nie przekracza 1.000,00 zł. Ponadto, brak jest podstaw by uznać ww. środki za majątek Spółki. Środki wpłacone przez V. Sp. z p.o. na Spółki rachunek, stanowią własność podmiotu, który nie jest stroną ani uczestnikiem w postępowaniu egzekucyjnym.

Odnosząc się do zajęcia rachunku bankowego w B. S.A. Dyrektor IAS poinformował, że było ono efektywne finansowo lecz w niewielkim stopniu. Kwota uzyskana w wyniku zajęcia wynosiła [...] zł, z czego 12 lutego 2024 r. Bank przekazał kwotę [...] zł, a 24 maja 2024 r. kwotę [...] zł. Przy ocenie skuteczności zastosowanego środka, Dyrektor IAS wziął pod wzgląd wysokość kwot wyegzekwowanych w stosunku do całości dochodzonych należności, które wynosiły ponad [...] złotych. Jak podał, suma wyegzekwowanych kwot nie stanowi nawet 1% sumy dochodzonych należności.

W podanych okolicznościach organ odwoławczy stwierdził, iż nie można uznać egzekucji z rachunku bankowego za skuteczną, jeżeli jej prowadzenie nie skutkuje uzyskaniem celu prowadzonego postępowania. W ocenie Dyrektora IAS możliwe

i dopuszczalne było wydanie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego

z uwagi na bezskuteczność egzekucji.

3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego w całości zaskarżyła wskazane powyżej postanowienie Dyrektora IAS zarzucając naruszenie:

1) art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz.U.2020.1427 t.j. z dnia 2020.08.21) poprzez zastosowanie tego przepisu mimo nieziszczenia się przesłanki w postaci braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne, bowiem Spółka V. Sp. z o.o. przystąpiła do długu i dokonała wpłat na rzecz Urzędu Skarbowego,

2) art. 59 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz.U.2020.1427 t.j. z dnia 2020.08.21) poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji gdy Spółka V. Sp. z o.o. przystąpiła do długu i dokonała wpłat na rzecz Urzędu Skarbowego.

W związku ze sformułowanymi zarzutami złożono wnioski: o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US z dnia 7 czerwca 2024 r., a także o zasądzenie od organu egzekucyjnego na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżąca podała, iż zgodnie z komentarzem do art. 59 § 2 ustawy

z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "Umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie to nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter. Do umorzenia postępowania egzekucyjnego może dojść również wskutek oceny, że egzekucja należności pieniężnej nie będzie celowa, gdyż koszty egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania.

W stanie faktycznym sprawy egzekucja nie jest nieskuteczna bowiem Spółka V. Sp. z o.o. przystąpiła do długu i dokonała następujących wpłat: 1) przelew z dnia [...] 01.2024 r. na kwotę [...] zł tytułem Symbol formularza: CIT8, Okres płatności: 18R, 2) przelew z dnia [...] 01.2024 r. na kwotę [...] zł, Symbol formularza: CIT8 Identyfikator zobowiązania: Spłata zobowiązania P. CIT8 2019, Okres płatności: 19R, 3) przelew z dnia [...] 01.2024 r. na kwotę [...] zł, Symbol formularza: VAT7, Identyfikator zobowiązania: Za P. Sp. z o.o. tyt. VAT-7, Okres płatności: 18R, 4) przelew z dnia [...] 01.2024 r. na kwotę [...] zł, Symbol formularza: VAT7 Okres płatności: 18R oraz 5) przelew z dnia [...] 01.2024 r. na kwotę [...] PLN, Symbol formularza: VAT7, Okres płatności: 19K04.

Nadto Skarżąca podała, że egzekucja z rachunku bankowego P. Sp. z o.o.

w likwidacji nie była bezskuteczna i organ egzekucyjny regularnie otrzymywał wpłaty od dłużnika, na dowód czego przedłożono historię rachunku ww. Spółki z okresu od 01.01.2024 r. do 12.06.2024 r. Od lutego 2024 r. Spółka P. sp. z o.o. w likwidacji dokonywała regularnych wpłat po 500 zł miesięcznie. Organ egzekucyjny dnia 12 lutego 2024 r. dokonał zajęcia kwoty w wysokości [...] zł, natomiast dnia 24 maja 2024 r. kwoty w wysokości [...] zł. Dodatkowo Skarżąca wskazała, iż organ egzekucyjny nie zwrócił się z wnioskiem o udzielenie informacji do V. Sp. z o.o. czy będzie przystępować do dalszych długów P. Sp. z o.o. w likwidacji, skoro przystąpiła wcześniej do długów, na które opiewają wpłaty przywołane w skardze. Organ przed umorzeniem egzekucji winien ustalić, czy egzekucja faktycznie jest bezskuteczna i czy będzie bezskuteczna w przyszłości, a nie powoływać się jedynie na treść przepisów. Zdaniem Spółki, takie postępowanie jest jawnym narażaniem Skarbu Państwa na utratę możliwości zaspokojenia egzekwowanego zobowiązania podatkowego a więc Naczelnik US działał wprost i bezpośrednio na szkodę Skarbu Państwa, co może stanowić znamiona czynu niedozwolonego.

Skarżąca nadmieniła, iż organ podatkowy nie zwrócił V. Sp. z o.o. żadnych środków, które zostały przez nią zapłacone w ramach przystąpienia do długu. A skoro organ podatkowy dysponuje nadal tymi środkami, uważając że nie są to środki Skarżącej to winny być niezwłocznie zwrócone podmiotowi, który dokonał wpłat.

Ponadto, jak Spółka podała, egzekucja z rachunku bankowego nie była bezskuteczna. Nie sposób twierdzić, że istnieją podstawy do umorzenia postępowania bo egzekucja z rachunku jest nieefektywna. Skoro środki z rachunku zostały wyegzekwowane to egzekucja z rachunku winna być nadal prowadzona, a nie umorzona.

Końcowo Skarżąca podała, iż organ nie był również uprawniony do wydania postanowienia o umorzeniu egzekucji na podstawie art. 59 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż dokonane przez V. Sp. z o.o. wpłaty nie zostały jej zwrócone przez Urząd Skarbowy a Naczelnik US przyjął je.

4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

5.1. Skarga jest niezasadna.

5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem. Przepisy art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowią, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane

w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, na postanowienia wydane

w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W razie stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części w myśl art. 151 p.p.s.a.

Z kolei z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS

z dnia 25 lipca 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia

7 czerwca 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, co na podstawie powołanego art. 119 pkt 3 p.p.s.a. pozwoliło na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Badając z kolei rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, iż nie doszło do naruszenia przepisów, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania

z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

5.3. Spór w niniejszej sprawie dotyczy oceny prawidłowości wydanego przez Dyrektora IAS postanowienia o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Spółki skarżącej na podstawie wskazanych w tym postanowieniu tytułów wykonawczych

z uwagi na bezskuteczność egzekucji.

Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel; (7) gdy odrębne ustawy tak stanowią.

Według art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone

w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne.

Podstawą wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w stosunku do Skarżącej stanowił przepis art. 59 § 2 u.p.e.a.

W art. 59 § 2 u.p.e.a. została ustanowiona fakultatywna przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego, która jest związana z celowością i ekonomiką postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o wskazaną podstawę prawną jest możliwe, gdy jego dalsze prowadzenie, pomimo niewyegzekwowania dochodzonego w trakcie postępowania obowiązku, nie przyniesie rezultatu. Nie zostaną osiągnięte cele postępowania, czyli dochodzona należność pieniężna, bądź też zachowanie dłużnika w przypadku zobowiązania niepieniężnego nie zostanie zrealizowana. Stanowi to przesłankę racjonalizacji prowadzonego postępowania egzekucyjnego, pozwalająca na jego zakończenie w sytuacji, gdy nie może być ono uwieńczone sukcesem egzekucyjnym. Może mieć zastosowanie w sytuacjach, gdy wierzyciel uporczywie domaga się dalszego prowadzenia egzekucji pomimo, że nie potrafi wskazać efektywnych działań (rodzaju egzekucji), które pozwoliłyby na osiągniecie skutku w postaci realizacji obowiązku (por. WSA w Rzeszowie w wyroki z 26 września 2024 r., sygn. akt I SA/Rz 260/24, LEX nr 3777767, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl., zwanej dalej "CBOSA").

Przepis ten, jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 28 września 2023 r., sygn. akt III FSK 476/23 oraz z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt I GSK 2005/19, CBOSA), pozostawił ocenę "perspektyw" wszczętego

z inicjatywy wierzyciela postępowania egzekucyjnego i dokonanie wyboru z zastosowaniem uznania administracyjnego: prowadzenie egzekucji lub umorzenie postępowania. Oznacza to, iż organ egzekucyjny przy zaistnieniu w danym stanie faktycznym przesłanki bezskuteczności egzekucji może umorzyć postępowanie egzekucyjne, ale może też odmówić jego umorzenia.

W piśmiennictwie zwraca się jednak uwagę, że choć umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. pozostaje zależne od uznania organu egzekucyjnego, to jednak organ powinien kierować się dyrektywą celowości postępowania egzekucyjnego. W związku z tym ustalenie, że zobowiązany nie posiada majątku, w stosunku do którego możliwa byłaby egzekucja, powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Rozwiązanie to chroni wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego (zob. P. Pietrasz - komentarz do art. 59 u.p.e.a. (w:) D. R. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2015). Wskazuje się również, że rozstrzygnięcie o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego musi być poprzedzone przeprowadzeniem przez organ egzekucyjny postępowania wyjaśniającego, spełniającego wymagania określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. (zob. P. M. Przybysz - komentarz do art. 59 u.p.e.a. (w:) Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023).

W związku z tym, przed podjęciem rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego organ zobowiązany jest rozważyć wszystkie okoliczności sprawy

i uwzględnić możliwości poszukiwania mienia podlegającego zajęciu. Rozstrzygnięcie

w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a. musi być poprzedzone wszechstronnym zebraniem materiału dowodowego i skrupulatną jego oceną, uzasadniającą wniosek, że zobowiązany w istocie nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone.

5.4. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że u podstaw wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec Spółki legły okoliczności spełniające przesłanki z art. 59 § 2 u.p.e.a.

Organ ten podobnie jak i organ pierwszej instancji szczegółowo zrelacjonowały podejmowane w toku postępowania egzekucyjnego czynności, opisując zastosowane środki egzekucyjne (zajęcia rachunków bankowych), próby zajęcia innych wierzytelności Spółki oraz działania mające na celu ustalenie składników majątkowych Spółki (sprawdzenie danych ujawnionych w odpowiednich rejestrach).

Z pozyskanych informacji wynika, że zajęcia z rachunków bankowych w A., B. S.A. i C. S.A. były efektywne lecz w niewielkim stopniu lub nieskuteczne z racji bądź to braku środków pieniężnych, z których egzekucja mogłaby być prowadzona, bądź braku prowadzenia rachunku bankowego, jak w przypadku C. S.A. Jedynie przy zajęciu rachunku bankowego w B. S.A. kwota uzyskana wyniosła łącznie [...] zł. Kwota ta miała jednak niewielką wartość na tle całości dochodzonej przez wierzyciela należności, która przekracza [...] zł, gdyż stanowiła niewielką jej część.

Spółka, nie posiada innych rachunków bankowych. Nie posiada również żadnego majątku ruchomego, nieruchomego, ani nie dysponuje innymi jego składnikami. Organ pierwszej instancji ustalił, że Spółka nie składa Jednolitego Pliku Kontrolnego, nie figuruje jako podatnik VAT, gdyż wykreślona została z rejestru podatników VAT w 2023 r. Ostatnią deklarację VAT Spółka złożyła za maj 2023 r., zaś ostatnie zeznanie CIT-8 zostało złożone za rok 2022. Ponadto, Spółka nie figuruje w rejestrze zastawów jako zastawca lub zastawnik ruchomości, nie posiada także udziałów w innych podmiotach gospodarczych podlegających ujawnieniu w rejestrze KRS, natomiast z danych zawartych w KRS wynika, że uchwałą z [...] maja 2022 r. rozwiązano Spółkę oraz ustanowiono jej likwidatora.

W tych okolicznościach organ pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że przeprowadzona dotychczas egzekucja jest nieskuteczna, nieprzynosząca pożądanych rezultatów, a dalsze jej prowadzenie będzie bezcelowe z powodu braku majątku lub źródła dochodu Zobowiązanej, z których możliwe byłoby wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne, które to stanowisko organ odwoławczy słusznie zaaprobował.

5.5. Na tle sprawy, zdaniem Sądu, nie zasługują na uwzględnienie podnoszone przez Skarżącą zarzuty, w których zanegowała ona prawidłowość umorzenia postępowania egzekucyjnego twierdząc, że posiada majątek, źródła dochodu, z których możliwe jest wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne, albowiem V. Sp. z o.o. przystąpiła do długu i z tego tytułu dokonała wpłat na rzecz Urzędu Skarbowego.

Z okoliczności sprawy wynika, iż w dniu 22 lutego 2024 r. Naczelnik US dokonał próby zajęcia innych wierzytelności pieniężnych Zobowiązanej w V. Sp. z o.o. W odpowiedzi tego podmiotu w piśmie z dnia 26 lutego 2024 r. wskazano, że V. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] nie jest dłużnikiem P. Sp. z o.o. z żadnego tytułu. W związku z tym, zajęcie dokonane przez Naczelnika US zawiadomieniem o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z 22 lutego 2024 r. jest bezskuteczne.

W kolejnym piśmie (z dnia 27 lutego 2024 r.) ww. Spółka wprawdzie podała, iż przystępuje do długu Zobowiązanej precyzując, że "tylko i wyłącznie co do wpłaconej na rzecz Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w dniu [...] stycznia 2024 r. łącznie kwoty [...] zł tj. kwot wpłaconych tytułem zadłużenia P. Sp. z o.o. w likwidacji". Jednakże V. Sp. z o.o. podała, że powyższe nie ma wpływu na ważność, aktualność i skuteczność jej oświadczenia, że nie posiada wierzytelności wobec Skarżącej.

Wobec tego oświadczenia, organ prawidłowo ocenił, iż wpłaty środków pieniężnych dokonane i przekazane przez ww. na konto bankowe urzędu skarbowego nie mogły zostać uznane za zapłatę dochodzonych należności. Stosownie do art. 62b § 1 Ordynacji podatkowej, zapłata podatku może nastąpić także przez: 1) małżonka podatnika, jego zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę; 2) aktualnego właściciela przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, jeżeli podatek zabezpieczony jest hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym; 3) inny podmiot, w przypadku gdy kwota podatku nie przekracza 1000 zł.

W związku z tym wpłata dokonana przez inny podmiot (tak jak w okolicznościach niniejszej sprawy) może zostać zrealizowana lecz z uwzględnieniem ograniczenia kwotowego tj. do wysokości 1.000 zł. Ustawodawca, dopuszczając zapłatę podatku przez inny podmiot z granicą do kwoty 1.000 zł, wprowadził w tym przypadku domniemanie, że środki te pochodzą ze środków podatnika. Jeżeli zatem "inny podmiot" dokona zapłaty podatku przewyższającego kwotę 1.000 zł, jest to działanie nieskuteczne i to niezależnie od tego, czy wpłata została dokonana ze środków własnych środków, czy środków podatnika (por. wyroki NSA z 17.08.2023 r.: III FSK 396/23, LEX nr 3615943; III FSK 150/23, LEX nr 3603944; III FSK 395/23, LEX nr 3615787, CBOSA).

Wobec tego należało uznać, że środki wpłacone przez V. Sp. z o.o. to środki, które zostały wpłacone przez "inny podmiot", w myśl art. 62b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, który nie jest ani stroną postępowania, ani jej uczestnikiem. Co ważne dokonana wartość wpłat przekroczyła limit kwotowy ustanowiony ww. przepisem prawa, w związku z czym działanie V. Sp. z o.o. było działaniem w sprawie prawnie nieskutecznym. Na marginesie wskazać należy, iż o powyższym organ informował Stronę pismem z dnia 13 marca 2024 r.

Natomiast dokonanie zajęcia rachunku bankowego w wyniku którego uzyskano kwoty [...] zł a następnie [...] zł (łącznie [...] zł) nie może stanowić (tak jak żąda tego Skarżąca) o skuteczności egzekucji i braku przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż podane kwoty to jedyne uzyskane przez organ egzekucyjny w drodze egzekucji należności, które na tle dochodzonego zobowiązania stanowią jedynie znikomą jego część.

Stwierdzić zatem należy, iż zarzuty Skarżącej sformułowane w tej materii pozostają nieuzasadnione, natomiast organ prawidłowo zastosował art. 59 § 2 u.p.e.a.

Na tym tle, podobnie należało też ocenić zarzut naruszenia przez organ art. 59 § 4 u.p.e.a.

5.6. Podsumowując, z przedstawionych powyżej względów, w ocenie Sądu, organ egzekucyjny prawidłowo stwierdził, iż w okolicznościach sprawy zasadnym było wydanie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Potwierdza to także uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora IAS, które wbrew twierdzeniom Skarżącego szczegółowo wyjaśnia zasadność przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy.

Sąd nie stwierdził również naruszenia wskazanych w skardze przepisów u.p.e.a., jak również innych naruszeń prawa, które jest zobligowany wziąć pod uwagę z urzędu.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie organu odwoławczego odpowiada prawu.

5.7. Mając zatem na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.