Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 416/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Haberka, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Horobiowski, asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi R. S.A. z siedzibą we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 6 września 2024 r. nr SKO 4810.25.2023 w przedmiocie zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej jako: organ odwoławczy, SKO, organ II instancji) po rozpatrzeniu zażalenia R. S.A. z siedzibą we W. (dalej jako: Strona, Skarżąca, Spółka) uchyliło postanowienie Prezydenta Wrocławia (dalej jako: organ I instancji, Prezydent) w części w jakiej oddalono zarzut wygaśnięcia obowiązku i w tym zakresie umorzyło postępowanie, a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 29 września 2022 r. Prezydent wydał decyzję (znak: WPO-DNT. 3120.1.38.2021.PR), którą określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2019 rok w kwocie 129.271,00 zł. Wobec braku uregulowania zaległości Prezydent wystosował do Spółki upomnienie. W dniu 18 maja 2023 r. Prezydent sporządził i nadał klauzulę wykonalności tytułowi wykonawczemu nr [...], który następnie został doręczony Skarżącej. Strona wniosła zarzuty na prowadzone postepowanie egzekucyjne, wskazując na przesłankę nieistnienia obowiązku w związku z niewłaściwym doręczeniem decyzji.

W dniu 26 lipca 2023 r. Prezydent wydał postanowienie w sprawie powyższych zarzutów. W jego uzasadnieniu wyjaśniono w szczególności, że w dniu 29 września 2022 r. Prezydent wydał decyzję wymiarową i doręczył ją ustanowionemu przez Spółkę pełnomocnikowi w dniu 17 października 2022 r. Data doręczenia została ustalona na podstawie art. 150 § 1 i § 4, w związku z art. 151 § 1 i art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm.; powoływanej dalej jako o.p.). Prezydent odniósł się też do zarzutu wygaśnięcia zobowiązania wskazując, że jest on bezzasadny. Zażalenie na opisane wyżej postanowienie organu I instancji z dnia 26 lipca 2023 r. - w ustawowo określonym terminie - wniosła Spółka podnosząc, że - w jej ocenie - doręczenie decyzji wymiarowej było nieprawidłowe, ponieważ doręczono więcej niż jedno rozstrzygnięcie w jednej przesyłce podmiotowi nieumocowanemu do ich odbioru i na adres niebędący jej adresem do doręczeń. SKO uchyliło postanowienie Prezydenta Wrocławia Wrocławiu (dalej jako: organ I instancji, Prezydent) w części w jakiej oddalono zarzut wygaśnięcia obowiązku i w tym zakresie umorzyło postępowanie, w pozostałym zakresie utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prezydenta wobec Spółki jest wyegzekwowanie podatku od nieruchomości, którego wysokość za 2019 rok określono w decyzji z dnia 29 września 2022 r. Obowiązek uiszczenia tego podatku został wskazany na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 70; dalej jako u.p.o.L), a właściwym organem podatkowym do jego ustalania - w drodze decyzji - jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta (art. 1 pkt 1, art. 1c i art. 6 ust. 7 u.p.o.l).

SKO wskazało, że kwestie doręczeń reguluje dział IV rozdział 5 o.p. (art. 144 - art. 154). Z akt sprawy wynika, że przed wydaniem decyzji wymiarowej Prezydent w dniu 18 maja 2022 r. wydał rozstrzygnięcie w tym samym przedmiocie. Niemniej jednak zostało ono uznane przez SKO za nieskutecznie doręczone, a przez to niewywołujące skutków prawnych. Przyczyną tej nieskuteczności było doręczenie decyzji z dnia 18 maja 2022 r. bezpośrednio Spółce, nie zaś ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi na adres wskazany w pełnomocnictwie. Zarówno z akt sprawy jak i z treści zażalenia Spółki nie wynika, aby pomiędzy wydaniem przez Prezydenta Wrocławia decyzji z dnia 18 maja 2022 r. a decyzji wymiarowej wycofała ona udzielone pełnomocnictwo lub zmieniła jego treść w zakresie wskazanego w nim adresu i skutecznie zawiadomiła o tym organ. Dokonując oceny skuteczności doręczenia decyzji z dnia 29 września 2022 r. SKO wskazało, że ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki wynika, iż operator pocztowy dopełnił wymagań jakie wynikają z art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 151 § 1 i art. 145 § 2 o.p. SKO wskazało, że przepisy prawa nie wykluczają wysłania dwóch decyzji w jednej kopercie, a przedmiotowe zwrotne potwierdzenie odbioru było prawidłowo opisane. Na koniec SKO wskazało, że w sentencji postanowienia organu I instancji z dnia 26 lipca 2023 r. - poza oddaleniem zarzutu nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 18 maja 2023 r. - Prezydent oddalił także zarzut wygaśnięcia obowiązku. Wskazano, że w piśmie z dnia 25 maja 2023 r. Spółka wniosła zarzuty wobec 4 egzekucji administracyjnych, które prowadzi wobec niej Prezydent na podstawie 4 odrębnych tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] z dnia 18 maja 2023 r. Zarzut wygaśnięcia obowiązku (i tylko ten zarzut, co istotne) został sformułowany tylko wobec egzekucji prowadzonych na podstawie tytułów nr [...] i [...]. Tym samym przeprowadzanie przez Prezydenta oceny jego zasadności było bezprzedmiotowe.

Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od powyższego postanowienia, zarzucając:

- art. 144, w związku z art. 140, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako k.p.a.), polegające na odstąpieniu przez organ drugiej instancji od zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a ostatecznie przyjęcia za udowodnione okoliczności, które nie wynikają z materiału dowodowego, tzn. poprzez przyjęcie, iż decyzja stanowiąca podstawę prowadzonej egzekucji została doręczona prawidłowo, podczas gdy orzeczony tą decyzją obowiązek jest kwestionowany przez Skarżącą, w szczególności dlatego, iż pierwotnie wydana decyzja została uchylona, a kolejna decyzja nie została jej w prawidłowy sposób doręczona;

- art. 144, w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., "poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji w której organ pierwszej instancji naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.", w którym to zakresie Skarżąca powtórzyła zarzuty przytoczone powyżej.

W związku z podniesionymi zarzutami Skarżąca wystąpiła o uchylenie postanowienia i zasądzenia kosztów postepowania sadowego.

DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 9 lutego 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej – "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.). Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty sformalizowany środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego.

W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Podniesione w treści zarzutów okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Z przepisu art. 33 § 2 u.p.e.a. wynika, że podstawą zarzutu jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Stosownie do art. 34 § 1-3 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.

Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.):

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej,

jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). Zarzut jest zatem środkiem prawnym o jednolitym charakterze, co powoduje, że - wnosząc go zobowiązany - zamierza wykazać zaistnienie jednej z przesłanek z art. 33 § 2 u.p.e.a, czym kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna.

W sprawie podniesiony został zarzut nieistnienia obowiązku w podatku od nieruchomości. Sąd wyjaśnia, że obowiązek uiszczenia tego podatku został wskazany na podstawie przepisów art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 i 4b, art. 6 ust.9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 70; powoływanej dalej jako u.p.o.l). W sprawie tej Prezydent wydał decyzje, o której mowa w art. 21 § 3 o.p. Kwestie doręczeń reguluje dział IV rozdział 5 o.p. (art. 144 - art. 154). Doręczenia osobom prawnym następuje w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi przy odpowiednim zastosowaniu przepisów art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 i art. 150a (zob. art. 151 § 1 o.p.). W razie niemożności doręczenia pisma w lokalu siedziby osoby prawnej pisma doręcza się za pokwitowaniem zarządcy budynku lub dozorcy, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma zarządcy budynku lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, na drzwiach lokalu siedziby adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której mieści się lokal tej siedziby (art. 151 § 2 o.p.). Z analizy art. 150 § 1 i § 4 o.p. wynika, że w razie braku możliwości doręczenia pisma w sposób opisany w art. 148 § 1 lub art. 149 o.p. operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego), a w przypadku jego niepodjęcia, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa powyżej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Zawiadomienie, o którym mowa powyżej, zawiera informacje o miejscu oraz terminie, w którym jest możliwe pisma, którego ono dotyczy. To zawiadomienie pozostawia się w drzwiach mieszkania lub biura adresata bądź w widocznym miejscu przy wejściu na jego posesję (art. 150 § 2 o.p.). Ponadto, uwzględniając opisane powyżej zasady, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika to doręczeń dokonuje się pełnomocnikowi na adres wskazany w pełnomocnictwie (art. 145 § 2 o.p.). Dokonując oceny skuteczności doręczenia decyzji z dnia 29 września 2022 r. należy wskazać, iż ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki wynika, iż operator pocztowy dopełnił wymagań jakie wynikają z art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 151 § 1 i art. 145 § 2 o.p. Zdaniem Sądu decyzję określająca podatek od nieruchomości należy uznać za doręczoną z dniem 17 października 2022 r. Zatem ustalenia SKO w tym zakresie należy uznać za prawidłowe, a zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony. Z akt sprawy nie wynika też, aby pełnomocnictwo zostało wypowiedziane.

Nie stanowi także wady przy ocenie doręczenia przesyłki, okoliczność umieszczenia w jednej kopercie więcej niż jednej decyzji. Ważne jest, że na druku potwierdzenia odbioru znajduje się adnotacja o decyzjach z podaniem ich numerów. Wobec zarzutu skargi w tym zakresie warto w tym miejscu podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał wielokrotnie, że przepisy o.p. nie zabraniają doręczania jednej stronie w ramach jednej korespondencji (kopercie) kilku pism jej dotyczących. Istotnym jest jedynie, aby z doręczanej korespondencji wynikało, że zawiera ona klika odrębnych pism (zob. wyrok NSA z dnia 1 października 2015 r., I FSK 613/14). Również w doktrynie wskazuje się, że o.p. nie przewiduje konieczności odrębnego doręczania stronie każdej z kilku decyzji wydanych w postępowaniu podatkowym, a organ podatkowy może doręczyć dwie decyzje w jednej kopercie. Powinien jednak zaznaczyć, że przesyła dwa pisma (L. Etel (red.), R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el., 2018). Stanowisko to podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie, zaś wyrażona wyżej teza jest adekwatna do rozpoznawanej sprawy. Zatem zarzuty skargi w tym zakresie są nieuprawnione.

Ponadto Sąd wskazuje, że - zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie dostrzegł, aby w zakresie pozostałych ustaleń i ich skutków znajdujących odzwierciedlenie w skarżonym postanowieniu, a nieobjętych zarzutami skargi, naruszało ono prawo.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organ nie naruszył przy wydawaniu skarżonej decyzji przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania i nie naruszył wskazanych przez skarżącego przepisów, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.