Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2368/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130 a ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Andrzej Siwek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2021 r. sprawy ze skargi E.N. i P.N na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2020 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za usunięcie pojazdu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., znak:[...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "organ II instancji", "SKO w W.") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art.17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania E.N.i P.P.od decyzji Prezydenta [...](dalej: "organ I instancji") z dnia [...] września 2020 r., nr[...] , ustalającej wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że funkcjonariusz Straży Miejskiej w dniu [...] maja 2019 r. wydał dyspozycję usunięcia pojazdu (nr[...]) marki Mercedes nr rej. [...] z ulicy [...] w W. z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24, tj. pozostawienie pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. W trakcie czynności usuwania pojazdu do funkcjonariusza zgłosiła się kierująca pojazdem P.P. W związku z tym na podstawie art. 130a ust. 2a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, odstąpiono od usunięcia pojazdu. W związku z powyższą sytuacją Prezydent [...] decyzją z dnia [...] września 2020 r. ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu na kwotę 247 złotych. Jako osoby zobowiązane do solidarnej zapłaty kosztów wskazano właściciela pojazdu – E.N. i użytkowanika pojazdu – P.P. (dalej: "Zobowiązane"). Odwołanie od powyższej decyzji złożyły Zobowiązane, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania. W uzasadnieniu opisały one zaistniałą sytuację, wskazując że funkcjonariusze Straży Miejskiej obserwowali z daleka czynności, a więc mieli możliwość oceny czy konieczne jest usunięcie pojazdu na koszt właściciela. Co więcej, funkcjonariusze widząc kierowcę nie pouczyli o konieczności opuszczenia miejsca, a także nie poinformowali o wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu. Zobowiązane podkreśliły, że wydanie zlecenia usunięcia pojazdu miało miejsce o godzinie 14:13, zaś o godzinie 14:20 odstąpiono od tej dyspozycji, co w ich ocenie budzi podejrzenia czy czynność taka nie miała na celu jedynie wyłudzenie pieniędzy. Po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania SKO w W. decyzją z [...] listopada 2020 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta[...].

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110) pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10 i (art. 130a ust. 10h omawianej ustawy). Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Ponadto, stosownie do art. 130a ust. 2a Prawa o ruchu drogowym, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Równocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że brak jest podstaw do przyjęcia, że samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu stanowi podstawę do wydania decyzji o ustaleniu wysokości kosztów. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, następnie cofniętej, spowodowało powstanie określonych, rzeczywistych kosztów. Dodał, że samo przyjęcie zgłoszenia dyspozycji przez firmę świadczącą usługi holownicze nie generuje powyższych kosztów. Tak więc konieczną przesłanką nałożenia na właściciela pojazdy zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te powstały.

Odnosząc się do zarzutów Zobowiązanych, SKO w W. ustaliło, że ul. [...]w rejonie numeru [...] stanowi drogę publiczną i nie jest – wbrew twierdzeniom Zobowiązanych - utwardzona trylinką, lecz kostką brukową, zaś załączone do odwołania zdjęcia zostały wykonane w czerwcu 2009 roku i przedstawiają nieaktualny stan faktyczny. Ponadto zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że dyspozycję usunięcia pojazdu wydano o godzinie 14:13, zaś odwołanie dyspozycji nastąpiło o godzinie 14:20 (dyspozycja usunięcia i notatka urzędowa). Z kolei ze zlecenia holowania i raportu drogowego szczegółowego wynika, że w firmie holującej zgłoszenie przyjęto o 14:15, a odwołano o 14:24, pojazd w tym czasie przejechał 3,6 km. Tym samym organ odwoławczy stwierdził, że materiał zgormadzony w sprawie potwierdza poniesienie rzeczywistych kosztów, wynikających z rozpoczęcia realizacji zlecenia, pomimo pokonania przez pojazd holowniczy niewielkiego dystansu.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły E.N. i P.N. (poprzednio P.), domagając się jej uchylenia, uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania na ich rzecz. Jednocześnie skarżące zarzuciły kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 130a ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i uznanie, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 130a ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy, podczas gdy organ nie zbadał czy był rzeczywiście w dacie zdarzenia drogowego postawiony znak B-36 z T- 24, czyli zakaz zatrzymywania się wraz z tabliczką wskazującą, że pozostawiony pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela i czy samochód był zaparkowany w strefie zakazu,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 130a ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, poprzez błędną analizę materiału dowodowego i dokonanie jego oceny w sposób wybiórczy i dowolny, a także uznanie, że straż miejska miała prawo do wydania dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu, podczas gdy organ w zupełności pominął twierdzenie stron, że osoba kierująca pojazdem, w czasie tego zdarzenia, była cały czas przy pojeździe, w miejscu zdarzenia nie było znaku B-36 z T-24, Strażnicy Miejscy nie podeszli do kierowcy przed podjęciem wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, pozostając w oznakowanym pojeździe Straży Miejskiej, a jedynie obserwowali czynności kierowcy przy samochodzie, a także nie pouczyli kierowcy uprzednio o konieczności opuszczenia tego miejsca, wskazując na właściwy znak (którego w ocenie stron nie było w miejscu zdarzenia), jak też nie poinformowali o zamiarze wydania dyspozycji usunięcia pojazdu; w opisanym przypadku teren w rejonie ul.[...], nie jest drogą publiczną ani strefą ruchu - zdefiniowanymi w art. 2 Prawa o ruchu drogowym, lecz jest to droga wewnętrzna stanowiąca ciąg pieszo-jezdny,

- art. 130a ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, poprzez uznanie, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z tego przepisu obligujące do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, podczas gdy podstawą do odholowania pojazdu na koszt właściciela jest znak informujący o możliwości podjęcia takiej czynności, a takiego znaku nie było w dacie zdarzenia drogowego,

- art. 130a ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, poprzez uznanie, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z tego przepisu, podczas gdy Straż Miejska nie może odholować pojazdu, gdy nie zagraża on bezpieczeństwu lub płynności ruchu, chociaż byłby on postawiony w niedozwolonym miejscu.

W uzasadnieniu skarżące rozwinęły powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na gruncie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.").

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2020 r., znak:[...], którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2020 r., nr[...], w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki Mercedes o nr rej. [...] na kwotę 247 złotych.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa.

Rozstrzygnięcie Prezydenta [...] wydane zostało w oparciu o art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.) oraz o załącznik nr 2 do uchwały Rady [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2019 (Dz. Urz. Woj.[...]. z 2018 r., poz. 12656).

Organ I instancji ustalił, że w dniu [...] maja 2019r. pojazd marki Mercedes nr rej. [...] został pozostawiony w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela (niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24). W związku z tym o godzinie 14:13 wydana została dyspozycja usunięcia pojazdu , a następnie o godzinie 14:20 dyspozycja ta została cofnięta. Takie zachowanie właściciela pojazdu w świetle art. 130a ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym obligowało funkcjonariusza straży miejskiej do wydania dyspozycji usunięciu pojazdu. Usunięcie pojazdu z drogi rozpoczyna się z chwilą wydania uprawnionej jednostce dyspozycji usunięcia pojazdu, nie zaś od momentu przyjazdu holownika na miejsce. Tym samym uznać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy rozpoczął się proces usuwania z drogi nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu stanowiącego współwłasność E.N. i P.P. Wskazuje na to wydana dyspozycja usunięcia pojazdu, raport zlecenia holowania. Ponadto z akt jednoznacznie wynika, że odstąpiono od czynności usunięcia pojazdu z uwagi na stawienie się kierującej jeszcze przed odholowaniem pojazdu, a wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu wygenerowało koszty, o czym świadczy faktura VAT Nr [...] wystawiona przez podmiot realizujący wydaną dyspozycję odholowania pojazdu. Ze zlecenia holowania i raportu drogowego szczegółowego wynika, że w firmie holującej zgłoszenie przyjęto o 14:15, a odwołano o 14:24, pojazd w tym czasie przejechał 3,6 km, generując tym samym koszty.

W konsekwencji Prezydent [...] decyzją z [...] września 2020 r. ustalił wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu na kwotę 247 złotych. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Stosownie natomiast do art. 130a ust. 2a ww. ustawy od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Z kolei w myśl art. 130a ust. 6, rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1 i 2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. Ponadto art. 130a ust. 6a lit. c przewiduje, że maksymalna wysokość stawek kwotowych opłat za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t wynosi 440 zł. Ustawodawca dopuścił jednocześnie mechanizm waloryzujący tę kwotę, wskazując w art. 130a ust. 6b, że maksymalne stawki opłat określone w ust. 6a, obowiązujące w danym roku kalendarzowym ulegają corocznie zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Jak stanowi art. 130a ust. 6c. ustawy Prawo o ruchu drogowym na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, o których mowa w ust. 6a, z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 6b, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych. Wskaźnik cen, o którym mowa w ust. 6b, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie 20 dni od dnia jego ogłoszenia (art. 130a ust. 6d ustawy).

W obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 1 sierpnia 2019 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2019 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2019 r., poz. 735) wskazano, że maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat za usunięcie pojazdu z drogi obowiązujących w 2019 r. dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t wynosi 503 zł.

W ocenie Sądu analiza przytoczonych przepisów, które znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, prowadzi do wniosku, że właściciel nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu, wobec którego wydano dyspozycję jego usunięcia z drogi, ponosi koszty nawet w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu w trakcie jego usuwania, jeżeli wydanie tej dyspozycji spowodowało powstanie jakichkolwiek kosztów. Przepis art. 130a ust. 2a P.r.d. wskazuje na konieczność powstania kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, jako na przesłankę obowiązku właściciela pojazdu pokrycia kosztów powstałych wskutek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, w razie odstąpienia od jego usunięcia. Nie odwołuje się on jednak przy tym do rzeczywistych kosztów powstałych w wyniku wydania tej dyspozycji, jako do odpowiednika zakresu obowiązku pokrycia tych kosztów, które obciążają kierowcę pojazdu.

Zauważyć przy tym trzeba, że dla możliwości obciążenia właściciela pojazdu kosztami jego odholowania nie ma znaczenia okoliczność, że kierująca zgłosiła się do pojazdu po wydaniu dyspozycji jego usunięcia, a przed jego faktycznym odholowaniem, w następstwie czego odwołano wydaną dyspozycję. Dla ustalenia opłaty w ryczałtowej wysokości nie ma znaczenia okoliczność w jakiej wysokości powstały koszty, skoro koszty te powstały, a sporna opłata jest opłatą za odstąpienie od usunięcia pojazdu już po wydaniu dyspozycji usunięcia.

Ponadto jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych nie jest dopuszczalne "miarkowanie" wysokości tych kosztów. Zostały one ściśle określone w uchwale rady powiatu wydanej na podstawie art. 130a ust. 6 i 6a P.r.d. Z analizy przywołanych wyżej przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym wynika, że nie pozwalają one na jakąkolwiek uznaniowość, w tym - na ustalenie wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w zależności od stopnia zawinienia, rodzaju przewinienia, ukarania za wykroczenie bądź zależnie od tego, na jakim etapie usuwania właściciel powrócił do pojazdu. Dodatkowo należy jeszcze podkreślić, że zarówno opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu ustalone w załączniku nr 1 do powołanej wyżej uchwały, jak i koszty powstałe w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu ustalone w załączniku nr 2 określone zostały wyłącznie przy zastosowaniu jednego kryterium jakim jest rodzaj pojazdu, stąd też ustalone w załączniku do uchwały kwoty mają zastosowanie niezależnie np. od odległości (a więc niezależnie od rzeczywistych kosztów) jaką w okolicznościach konkretnej sprawy musiał przejechać holownik wezwany do usunięcia pojazdu, czy też niezależnie od czynności jakie wykonywał holownik po odstąpieniu od usunięcia pojazdu. Tożsamy pogląd dotyczący zaprezentowanej wykładni art. 130a ust. 2a P.r.d. został wyrażony m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 1543/16, z dnia 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt I OSK 744/18, z dnia 4 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2773/16, z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2108/17, z dnia 20 września 2019 r. sygn. akt I OSK 63/18, z dnia 12 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1385/19, z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 2248/18, który skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela.

Uwzględniając całość okoliczności sprawy Sąd stwierdził, że organy administracyjne nie naruszyły przepisów obowiązującego prawa słusznie uznając, że w przedmiotowym stanie faktycznym skarżące obowiązane są solidarnie do uiszczenia kosztów na postawie art. 130a ust. 2a Prawa o ruchu drogowym. Stąd też wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, skargę należało oddalić.

Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.