Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 164/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 52
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 września 2023 r. sprawy ze skargi F. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 100,- (sto) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako: "organ II instancji", "organ odwoławczy" albo "WINB") postanowieniem z dnia 30 stycznia 2023 r., nr [...], uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 07 lipca 2022 r., znak: [...], którym organ wstrzymał F. K. prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego - garażu (stanowiącego boks garażu dwustanowiskowym) na nieruchomości we wsi W. na działce nr [...] oraz poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację powyższego obiektu budowlanego wraz z koniecznością wniesienia opłaty celem uzyskania decyzji legalizacyjnej wraz ze wskazaniem sposobu obliczania opłaty legalizacyjnej w części dotyczącej sposobu obliczania opłaty legalizacyjnej i w to miejsce orzekł co do istoty.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej również jako: "PINB" albo "organ I instancji") pismem z dnia 04 listopada 2021 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego dotyczącego obiektów budowlanych - garaży znajdujących się na nieruchomości we W. , ul. [...] [...] na działce nr ewid. gruntu [...].

Pracownicy PINB przeprowadzili w dniu 30 listopada 2021 r. kontrolę garaży 6-stanowiskowych i 2-stanowiskowych wolnostojących na nieruchomości położonej we W. ul. [...]. Ze sporządzonego protokołu wynika, że garaże są konstrukcji stalowej, ściany i pokrycie dachowe wykonane z blachy trapezowej. Każdy z boksów garażowych posiada bramę uchylną. Garaże posadowione na utwardzeniu z kostki brukowej, przytwierdzone za pomoc;) śrub stalowych. Garaże (dwustanowiskowy oraz 6-stanowiskowy) stanowią całość konstrukcyjni). Garaż 6-stanowiskowy o wym. 18,02 x 5,0 x 2,55 (h) - zlokalizowany jest w odległości 50 cm od ogrodzenia działki ozn. nr ewid. gruntu [...] natomiast od ogrodzenia z działka ozn. nr ewid. gruntu [...] usytuowany jest w odległości 120 cm. Garaż usytuowany jest od budynku mieszkalnego w odległości 11,61 m. Garaż 2-stanowiskowy o wym. 7,0 x 5,0 x 2,55 (h) zlokalizowany jest w odległości 50 cm od ogrodzenia działki ozn. nr ewid. gruntu [...] natomiast od ogrodzenia z działką ozn. nr ewid. gruntu [...] usytuowany jest w odległości 139 cm. Garaż usytuowany jest od budynku mieszkalnego w odległości 22,31 m.

W dniu 14 stycznia 2022 r. do PINB wpłynęło pismo F. K., którym poinformował organ, iż na podstawie art. 84 Kodeksu cywilnego złożył oświadczenie o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli o zawarciu umowy na wybudowanie garaży.

PINB pismem z dnia 06 maja 2022 r., znak: [...], zawiadomił strony, że w dniu 24 maja 2022 r., zostanie przeprowadzona kontrola obiektów budowlanych - garaży na nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] [...], na działce ozn. nr ewid. gruntu [...]. W wyznaczonym terminie pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne podczas których został sporządzony protokół kontroli wraz z dokumentacją fotograficzną.

Następnie postanowieniem z dnia 07 lipca 2022 r., znak: [...], PINB wstrzymał Panu F. K. zam. we W. , ul. [...] prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego - garażu (stanowiącego boks garażowy w garażu dwustanowiskowym) na nieruchomości we W. na działce ozn. nr ewid. gruntu [...] oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację w/w obiektu budowlanego wraz z koniecznością wniesienia opłaty celem uzyskania decyzji o legalizacji wraz ze wskazaniem sposobu obliczania opłaty legalizacyjnej.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył F. K. podaniem z dnia 19 lipca 2022 r., zaskarżając w całości postanowienie organu I instancji, podnosząc iż: "zostało wydane w oparciu o niepełnie i błędne ustalenia faktyczne, w szczególności co do daty wykonania przez P. A. inwestycji w postaci garaży oraz ważności umowy z dnia 18 sierpnia 2020 r., posadowienia przez P.A. wyłącznego tytułu do nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] oraz daty powstania Wspólnoty Mieszkaniowej ul [...] [...] we W. ". Jednocześnie F. K. zarzucił naruszenie art. 84 i następnych Kodeksu cywilnego, art. 6 ustawy Prawo własności lokali w związku z art. 191 Kodeksu cywilnego oraz naruszenie art. 52 ust. 1 prawa budowlanego. Wobec tak sformułowanych zarzutów wniósł o zawieszenie postępowania do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia w sprawie z powództwa F. K. przeciwko P. A. o zwrot świadczenia otrzymanego nienależnie związku z zawarciem umowy z dnia 18 sierpnia 2020 r. obecnie toczącego się przed Sądem Rejonowym [...], sygn. akt I C [...]; przeprowadzenie dowodów wnioskowanych w niniejszym piśmie; zmianę lub uchylenie postanowienia jako adresowanego do niewłaściwego podmiotu ponieważ nie jestem ani inwestorem, ani właścicielem ani zarządcą garażu.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 29 sierpnia 2022 r., znak: [...], wezwał F. K. do przedłożenia oryginału lub kserokopii prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego [...] w sprawie o sygn. akt: I C [...], natomiast w przypadku braku rozstrzygnięcia w powyższej sprawie zobowiązał F. K. do wskazania na jakim etapie znajduje się sprawa prowadzona pod powyższą sygnaturą akt przez Sąd Rejonowy [...] oraz czy został wyznaczony przez Sąd termin publikacyjny.

F. K. pismem z dnia 02 września 2022 r. wyjaśnił, że w sprawie przeciwko P. A. nie zapadł jeszcze wyrok. Sąd Rejonowy [...] pismem z dnia 05 października 2022 r., sygn. akt: I C [...], wskazał że sprawa z powództwa F. K. przeciwko P. A. o bezpodstawne wzbogacenie pozostaje w toku.

Postanowieniem z dnia 28 października 2022 r. WINB odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego, a następnie pismem z dnia 29 listopada 2022 r. zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w przedmiotowej sprawie. W dniu 20 grudnia 2022 r. PINB przeprowadził czynności kontrolne.

W tak ustalonym stanie faktycznym WINB postanowieniem z dnia 30 stycznia 2023 r. uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 07 lipca 2022 r., którym organ wstrzymał F. K. prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego - garażu (stanowiącego boks garażu dwustanowiskowym) na nieruchomości we wsi W. na działce nr [...] oraz poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego wraz z koniecznością wniesienia opłaty celem uzyskania decyzji legalizacyjnej wraz ze wskazaniem sposobu obliczania opłaty legalizacyjnej w części dotyczącej sposobu obliczania opłaty legalizacyjnej i w to miejsce orzekł co do istoty.

Zdaniem organu odwoławczego obiekt budowlany będący przedmiotem prowadzonego postępowania, którym jest boks garażowy o wymiarach 3,0 m x 5,0 m x 2,55 (h), mógł zostać zrealizowany jedynie na podstawie zgłoszenia. F. K. nie legitymuje się takim zgłoszeniem, jednakże z akt sprawy organu I instancji wynika, że w dniu 18 sierpnia 2020 r., zawarł umowę o wykonanie garażu blaszanego z FHU P. A.. Pomiędzy F. K. a P. A. toczy się spór cywilny w związku z zawartą umową z dnia 18 sierpnia 2020 r. - tj. F. K. złożył oświadczenie o uchyleniu się od oświadczenia woli i wytoczył przeciwko Panu P. A. powództwo o bezpodstawne wzbogacenie.

Ponieważ garaż został wykonany na miejscu postojowym, który notarialnie jest przypisany F. K. uznać należało, że inwestorem i zleceniodawcą wykonania garażu był F. K.. Przedmiotowy garaż jest wykonany na jego miejscu postojowym oraz z uwagi na okoliczność podpisania stosownej umowy na wykonanie garażu w dniu 18 sierpnia 2020 r. Faktycznie uczestnicy postępowania administracyjnego wskazywali, iż garaże na powyższej nieruchomości powstały przed podpisaniem umowy i że inwestorem jest P. A., to jednakże należy zauważyć, iż skoro dane miejsce postojowe są przypisane do danej osoby - to F. K. musiał udostępnić swoje miejsce postojowe by dany boks garażowy został dla niego wykonany, a zatem miał świadomość i za jego zgodą garaż został wykonany, czy też działał w porozumieniu z wykonawcą. Zatem organ prawidłowo na gruncie niniejszej sprawy wskazał, iż inwestorem przedmiotowego garażu jest F. K.. W przypadku gdyby F. K. nie był inwestorem garażu to podejmowałby czynności, które miałby na celu zapobiegnięcie zabudowie jego miejsca postojowego.

Zdaniem WINB w przedmiotowej sprawie należało zastosować tryb przewidziany w art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a PINB prawidłowo wstrzymał inwestorowi F. K., prowadzenie robót budowlanych, polegających na budowie garażu (stanowiącego boks garażowy w garażu dwustanowiskowym) na nieruchomości we W. .

Organ I instancji, w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego - spełniając tym samym kolejny warunek zawarty w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. PINB spełnił również trzeci warunek zawarty w powyższym przepisie, a więc poinformował o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji legalizacyjnej obiektu budowlanego oraz poinformował o zasadach na jakich opłata legalizacyjna jest obliczana. Jednakże, PINB wskazał sposób obliczenia opłaty legalizacyjnej w przypadków obiektów wymagających pozwolenia na budowę natomiast pominął wskazanie dotyczące wykonania obiektu bez zgłoszenia, dlatego w zakresie dotyczącym informacji o sposobie obliczania opłaty legalizacyjnej należało uchylić zaskarżone postanowienie i w to miejsce orzec, co do istoty.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnemu w Poznaniu F. K. podnosząc zarzuty naruszenia:

art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako: "K.p.a.") poprzez pominięcie przez WINB w zupełności ustalenia, kiedy P. A. rozpoczął i zakończył budowę garaży na nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] [...], czy umowa skarżącego z P. A. została zawarta po zakończeniu budowy garaży przez P. A., czy skarżącemu przysługiwał jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] [...] przed grudniem 2020 r.;

1. art. 97 pkt 4 K.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z powództwa skarżącego przeciwko P. A. toczącej się przed Sądem Rejonowym [...], sygn. akt I C [...] a także poprzez rozstrzygnięcie kwestii cywilno-prawnych nie leżących w kompetencji WINB;

2. art. 84 Kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie i nie ustalenie, że umowa z dnia 18 sierpnia 2020 r. została zawarta przez skarżącego pod wpływem błędu wywołanego przez P. A. i jako taka jest nieważna ze skutkiem wstecznym od dnia jej podpisania;

3. naruszenie przepisów ustawy o własności lokali poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnieniem że do czasu wyodrębnienia pierwszego lokalu w grudniu 2020 r. wyłącznych właścicielem nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] [...] był P. A.;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne ustalenie, że to skarżący, jako inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, nie zaś P. A., który z własnej inicjatywy i bez uprzedniego uzgodnienia ze skarżącym wybudował garaże na nieruchomości we W. przy ul. [...] [...].

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia, lub stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, umorzenie wobec skarżącego postępowania przed PINB; wstrzymanie wykonalności zaskarżonego postanowienia do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wszczętego niniejszą skargą; zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z powództwa skarżącego przeciwko P. A., toczącej się przed Sądem Rejonowym [...], sygn. akt I C [...]; przeprowadzenie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym z protokołów kontroli z dnia 30 listopada 2021 r. i z dnia 24 maja 2022 r., z powszechnie dostępnych on-line danych zawartych w dziale II księgi wieczystej KW nr [...], przesłuchania skarżącego - na wykazanie, że samowoli budowlanej dopuścił się P. A., który rozpoczął budowę garaży bez uprzedniego zgłoszenia w czerwcu 2020 r. a zakończył w lipcu 2020 r.; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że WINB pominął fakt, że P. A. dopuścił się samowoli budowlanej na długo przed tym zanim podpisane zostały jakiekolwiek umowy na wykonanie garaży i na wiele miesięcy zanim skarżący stał się członkiem Wspólnoty mieszkaniowej przy ul. [...] [...] we W. . Kwestie te zostały zupełnie zignorowane przez WINB, tymczasem mają one znaczenie kluczowe dla dokonania prawidłowej oceny prawnej sprawy.

Do pisma procesowego z dnia 28 maja 2023 r. załączono wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt I C [...], którym zasądzono od P. A. na rzecz F. K. kwotę [...]- zł. W uzasadnieniu powyższego wyroku podniesiono, że P. A. świadomie wprowadził F. K. w błąd, co do spełnienia wszelkich formalności administracyjno – prawnych przy wzniesieniu garażu w lipcu 2020 r., z jednoczesnym przedłożeniem F. K. do podpisania umowy już po ich wykonaniu z pełną świadomością, że powód nie dokonał uprzedniego zgłoszenia. Dodatkowo Sąd Rejonowy wskazał, że umowę z dnia 18 sierpnia 2020 r. uznać należało za nieważną ze skutkiem ex tunc.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej również jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służyło zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Okoliczności sprawy nie budzą w przedmiotowej sprawie wątpliwości i nie są kwestionowane przez strony. W szczególności nie budzi zastrzeżeń fakt, że obiekt budowlany będący przedmiotem prowadzonego postępowania, którym jest (boks garażowy) o wymiarach 3,0 m x 5,0 m x 2,55 (h), mógł zostać zrealizowany jedynie na podstawie zgłoszenia, a przed jego realizacją powyższy wymóg formalny nie został zrealizowany.

Istota sporu sprowadza się do ustalenia, jaki podmiot powinien być zobowiązany do ewentualnego wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, względnie jaki podmiot powinien być zobowiązany do zrealizowania nakazu rozbiórki.

Bezspornie skarżący jest obecnym właścicielem nieruchomości, na którym zrealizowany jest boks garażowy, natomiast został on zrealizowany przez P. A., z którym skarżący zawarł umowę w dniu 18 sierpnia 2020 r.

W tym miejscu należy wskazać, że stosownie do treści art. 52 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Sąd zauważa, że w ramach postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej – czego dotyczy przedmiotowe rozstrzygnięcie – konieczne pozostaje uwzględnienie celu, jakiemu ma służyć postępowanie legalizacyjne, a więc usunięciu stanu niezgodnego z prawem. Wybór podmiotu zobligowanego do wykonania określonych obowiązków powinien być zatem determinowany możliwością ich legalnego wykonania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych powyższe zagadnienie poddawane jest analizie zarówno w aspekcie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oraz utraty przez inwestora tytułu prawnego do obiektu budowlanego skutkującej brakiem możliwości nałożenia na niego tego obowiązku, ze względu na niewykonalność decyzji (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 marca 2008 r. sygn. II OSK 158/07, z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. II OSK 577/11, z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. II OSK 704/15, z dnia 25 września 2019 r. sygn. II OSK 2247/18, Baza NSA), jak również zasadności skierowania nakazu rozbiórki w pewnych okolicznościach do inwestora który nie jest właścicielem nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 lipca 2009 r. sygn. II OSK 1234/08, z dnia 28 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 1530/19, z dnia 6 maja 2016 r. sygn. II OSK 2100/14, z dnia 21 grudnia 2022 r. sygn. II OSK 2266/21, Baza NSA).

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 października 2021 r. sygn. II OSK 2797/18, art. 52 ustawy Prawo budowlane nie wskazuje wprost, kto ma być adresatem decyzji, gdyż to zależy w każdym przypadku od ustaleń stanu faktycznego sprawy i od uznania organu wydającego decyzję administracyjną, która powinna być wykonalna i skuteczna na etapie postępowania administracyjnego i postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że wydając rozstrzygnięcia w toku postępowania legalizacyjnego organy nie mogą podejmować działań bezrefleksyjnie, nie bacząc na racjonalność takiego podejścia w indywidualnych okolicznościach danej sprawy. Przepis art. 52 ustawy Prawo budowlane umożliwia bowiem skierowanie obowiązków, do takiego podmiotu, który w danych okolicznościach może i powinien je ponosić, względnie także można sądzić, że jest zainteresowany określonym rozstrzygnięciem sprawy.

Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że organy nadzoru budowlanego nie dokonały wszechstronnej oceny zasadności nałożenia obowiązku na skarżącego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że ponieważ garaż został wykonany na miejscu postojowym, który notarialnie jest przypisany skarżącemu, to uznać należało, że był on inwestorem i zleceniodawcą wykonania garażu. Zdaniem organu II instancji przedmiotowy garaż jest wykonany na miejscu postojowym skarżącego i został zrealizowany na podstawie umowy zawartej w dniu 18 sierpnia 2020 r. Co istotne, choć Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że faktycznie uczestnicy postępowania administracyjnego wskazywali, iż garaże na powyższej nieruchomości powstały przed podpisaniem umowy i że inwestorem jest P. A., to jednakże uznał, że skoro dane miejsce postojowe są przypisane do danej osoby - to skarżący musiał udostępnić swoje miejsce postojowe by dany boks garażowy został dla niego wykonany, a zatem miał świadomość i za jego zgodą garaż został wykonany, czy też działał w porozumieniu z wykonawcą.

Analiza powyższego uzasadniania wskazuje, że nie dokonano zatem wykładni art. 52 ustawy Prawo budowlane, a w szczególności nie wskazano, dlaczego pomimo kwestionowania przez skarżącego możliwości skierowania do niego nakazu z uwagi na wadliwość umowy z dnia 18 sierpnia 2020 r., organ uznał, że brak jest podstaw do nałożenia obowiązków na P. A.. Tym samym wydanie przedmiotowego postanowienia uznać należało za przedwczesne.

Jest to o tyle ważne, że już po wydaniu zaskarżonego postanowienia Sąd Rejonowy [...] w wyroku z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt I C [...], wskazał, że P. A. świadomie wprowadził skarżącego w błąd, co do spełnienia wszelkich formalności administracyjno – prawnych przy wzniesieniu garażu w lipcu 2020 r., z jednoczesnym przedłożeniem F. K. do podpisania umowy już po ich wykonaniu z pełną świadomością, że powód nie dokonał uprzedniego zgłoszenia. Dodatkowo Sąd Rejonowy wskazał, że umowę z dnia 18 sierpnia 2020 r. uznać należało za nieważną ze skutkiem ex tunc.

Sąd wskazuje raz jeszcze, że adresatem rozstrzygnięć podejmowanych w postępowaniu legalizacyjnym nie zawsze musi być właściciel nieruchomości, na której zrealizowana została samowola budowlana. W okolicznościach, jakie mają miejsce w niniejszej sprawie, w których obecny właściciel nieruchomości wskazuje, że zrealizowanie inwestycji było wynikiem wprowadzenia go w błąd, możliwym jest nałożenia obowiązków na inwestora, a więc na podmiot, który faktycznie zrealizował dany obiekt budowlany. Nie można przy tym pomijać faktu, że właściciel – skarżący – nie kwestionuje konieczności przywrócenia stanu zgodnego z prawem, jednakże nie chce znajdować się w sytuacji, w której będzie ponosił koszty bezprawnego działania osób trzecich.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylił zaskarżone postanowienie.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustali, czy wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt I C [...], jest prawomocny. W przypadku odpowiedzi twierdzącej organ odwoławczy oceni, jaki są jego skutki prawne dla prowadzonego postępowania, a następnie dokona oceny możliwości skierowania, na podstawie art. 52 ustawy Prawo budowlane zaskarżonego postanowienia do innego podmiotu niż skarżący, przy uwzględnieniu oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając zwrot uiszczonego wpisu.