Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 593/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 28 ust. 1, art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2022 r. sprawy ze skargi F. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako: "WINB" albo "organ II instancji") postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej: również jako: "PINB") nr [...] z dnia [...] marca 2020 r., którym organ nałożył na inwestora F. C. obowiązek przedstawienia w terminie 60 dni dokumentów wymienionych w sentencji zaskarżonego postanowienia oraz orzekł, co do istoty nakazując inwestorowi F. C.: 1) wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wiatrołap wraz z wykonaniem zadaszonego tarasu, na działce o nr ewid.[...] przy ul. [...] w Ł. ; 2) przedstawienie, do dnia [...] września 2021 r., decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego o wiatrołap wraz z wykonaniem zadaszonego tarasu na poziomie piętra, na działce o nr ewid.[...] przy ul. [...] w Ł., czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, aktualne na dzień opracowania projektu; 3) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, że pismem z dnia [...] marca 2016 r. PINB zawiadomił o terminie kontroli legalności prowadzenia robót budowlanych na działce o nr ewid.[...] przy ul. [...] w Ł. na dzień [...] marca 2016 r. W dniu [...] marca 2016 r. F. C. nie wpuściła na teren własnej nieruchomości pracowników PINB, w związku z czym pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. (znak: [...]) PINB zawiadomił o kolejnym terminie kontroli powyższej nieruchomości. W dniu [...] lipca 2016 r. F. C. ponownie nie wpuściła PINB na teren swojej nieruchomości. Mając powyższe na względzie pismem z dnia [...] lipca 2016 r. PINB zawiadomił Prokuraturę Rejonową w G. . o popełnieniu przestępstwa przez F. C. w związku z utrudnianiem podejmowania ustawowych czynności przez organ nadzoru budowlanego.

Ostatecznie, w dniu [...] października 2017 r. przeprowadzona została kontrola, podczas której ustalono, że na działce zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny, do którego dobudowano w 2016 r. wiatrołap o konstrukcji drewnianej. Na poziomie piętra nad wiatrołapem znajduje się zadaszony taras wykonany z płyt falistych, który został wykonany we wrześniu 2017 r.

Pismem z dnia [...] października 2017 r. PINB zwrócił się do Starostwa Powiatowego w G.. z prośbą o udzielenie informacji czy na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce o nr ewid.[...] przy ul. [...] w Ł. wydane zostało pozwolenie na budowę. W odpowiedzi pismem z dnia [...] listopada 2017 r. Starosta Powiatowy w G.. poinformował, że na powyższe roboty budowlane nie zostało wydane pozwolenie na budowę. Burmistrz [...] pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. wskazał, że F. C. nie wystąpiła z wnioskiem o wydane decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w związku z wykonanymi robotami budowlanymi.

Mając na względzie powyższe ustalenia PINB pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie prowadzenia robót budowlanych na działce o nr ewid.[...] przy ul. [...] w Ł., a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nakazał rozbiórkę wiatrołapu dobudowanego do budynku mieszkalnego na powyższej działce. Decyzja powyższa została uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r.

Ponownie rozpoznając sprawę PINB postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nałożył na F. C. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia dokumentów umożliwiających legalizację przedmiotowej samowoli budowlanej, jednakże Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarga na powyższe postanowienie została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] października 2020 r., sygn. akt II SA/Po [...].

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy PINB postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...], nałożył na inwestora F. C. obowiązek przedstawienia w terminie 60 dni dokumentów umożliwiających legalizację stwierdzonej samowoli budowlanej.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła F. C..

Rozpoznając wniesione zażalenie Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego wskazał, że postępowanie administracyjne zostało w niniejszej sprawie wszczęte w dniu [...] stycznia 2018 r., wobec czego w przedmiotowej sprawie obowiązują przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej jako: "ustawa Prawo budowlane") w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] września 2020 r.

Następnie organ II instancji wskazał, że z ustaleń PINB wynika, iż F. C. dokonała robót budowlanych polegających na dobudowaniu do budynku mieszkalnego jednorodzinnego wiatrołapu wykonanego w konstrukcji drewnianej o wymiarach 3,33 m x 1,35 m wraz z tarasem i zadaszeniem z blachy falistej znajdującego się nad wiatrołapem. Z protokołu kontroli i sporządzonej podczas kontroli dokumentacji zdjęciowej jednoznacznie wynika, iż wiatrołap oraz taras wykonane są w całości z drewna. Na powyższe roboty budowlane F. C. nie posiadała stosownych pozwoleń. W ocenie organu II instancji wykonane roboty budowlane nie stanowiły przy tym, jak przyjął PINB, ganku. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przy ustaleniu, czy dany obiekt budowlany jest gankiem (wiatrołapem), decydująca jest funkcja takiego obiektu. Gdy jego funkcją jest ochrona wejścia do budynku przed deszczem, wiatrem i słońcem, to można mówić o ganku, wiatrołapie. Jednocześnie gdy konstrukcja takiego obiektu, która jako całość wykracza poza istniejący obrys budynku i zajmuje dodatkowo część powierzchni działki, zwiększa jej powierzchnię zabudowy, to tego rodzaju roboty budowlane stanowią rozbudowę obiektu budowlanego, wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie niewątpliwie przedmiotowy wiatrołap wraz ze znajdującym się nad nim tarasem zwiększają powierzchnię zabudowy budynku, a więc wykonane roboty budowlane stanowią rozbudowę, dla której konieczne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Organ II instancji wskazał, że choć PINB prawidłowo uznał, że w sprawie niezbędne jest przedstawienie dokumentów umożliwiających legalizację wykonanych prac budowlanych, to jednak organ I instancji wydając postanowienie nie zobowiązał inwestora do wstrzymania robót budowlanych, co należy uznać za uchybienie. Po drugie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że w sprawie nie było konieczności wezwania inwestora do przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Odnosząc, się do podnoszonego w zażaleniu zarzutu dotyczącego naruszenia przez PINB prawa do prywatności, organ II instancji wskazał, że działania organów nadzoru budowlanego miały swoje oparcie w obowiązujących przepisach, a PINB prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku i zobowiązał inwestora do przedłożenia dokumentów w celu legalizacji obiektu.

Skargę na powyższą decyzję wniosła F. C., wskazując, że była ona poinformowana o możliwości realizacji przedmiotowego nie potrzebuje żadnego zezwolenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się bezzasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie WINB, który uchylił postanowienie PINB z dnia [...] marca 2020 r. oraz nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia dokumentów umożliwiających legalizacją obiektu budowlanego.

Jak wskazuje analiza akt sprawy, podstawowym zagadaniem w przedmiotowej sprawie pozostaje kwestia kwalifikacji wykonanych przez skarżącą robót budowlanych. Okolicznością bezsporną, niekwestionowaną przez strony pozostaje, że na działce o nr ewid.[...] przy ul. [...] w Ł. skarżąca dobudowała w 2016 r. do istniejącego domu jednorodzinnego wiatrołap o konstrukcji drewnianej, natomiast na poziomie piętra nad wiatrołapem zrealizowała we wrześniu 2017 r. zadaszony taras wykonany z płyt falistych.

W tak ustalonym stanie faktycznym rozważenia wymagało, czy wykonane prace mogą być zakwalifikowane jako ganek, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] września 2020 r. Zauważyć bowiem należy, że postępowanie administracyjne zostało w niniejszej sprawie wszczęte w dniu [...] stycznia 2018 r., wobec czego w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdywały przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] września 2020 r. (por. art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2020 r., poz. 471 ze zm.). I tak, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Przepis powyższy zezwalał zatem na samodzielną budowę "ganków", nie precyzując jednakże, jakie desygnaty miałyby decydować, o tego typu kwalifikacji wykonanych robót. Uwzględniając powszechne rozumienie pojęcia "ganku", w oparciu o definicję językową (słownikową), należy przyjąć, że ganek jest elementem budynku, który może występować jako przybudówka z zewnętrznymi schodami przed wejściem do budynku, nakryta daszkiem podpartym słupkami, otwarta lub zamknięta ścianami z oknami, lub otwarty korytarz na zewnątrz budynku łączący jego pomieszczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1244/20; Baza NSA). Ponadto w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się też na funkcję, jaką ma pełnić ganek (wiatrołap). Jest to bowiem funkcja ochronna wejścia do budynku przed deszczem, wiatrem i słońcem. Brak jest podstaw do uznania za ganek obiektu budowlanego, który wykracza poza funkcję ochronną wejścia do budynku (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 476/18; z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2803/18; Baza NSA). W okolicznościach niniejszej sprawy mamy zaś do czynienia z robotami budowlanymi (art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane), które polegały na rozbudowie istniejącego obiektu budowlanego również poprzez budowę tarasu wykonanego z płyt falistych. Powstała zatem dodatkowa część obiektu budowlanego, która nie pełni jedynie funkcji ochronnej wejścia do budynku.

Zdaniem Sądu nie ulega więc wątpliwości, że zakres wykonanych w niniejszej sprawie robót budowlanych nie odpowiada hipotezie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a w istocie niniejszej sprawie mamy bowiem do czynienia, jak już wyjaśniano powyżej, z rozbudową budynku, a nie budową "ganku".

Tym samym w przedmiotowej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, co spowodowało, że doszło do realizacji rozbudowy budynku bez pozwolenia na budowę, wymaganego na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Konsekwentnie WINB prawidłowo przyjął, że w sprawie konieczne jest wdrożenie trybu legalizacyjnego z art. 48 ustawy Prawo budowlane i słusznie postanowiono o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przez skarżącą i nałożenia na nią obowiązku przedłożenia określonych dokumentów.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd nie ma możliwości skonfrontowania rzekomych oświadczeń o braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, które miała uzyskać skarżąca, jak również nie może odnieść do podnoszonych zarzutów dotyczących nękania skarżącej ze strony pracowników nadzoru budowlanego.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.