Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SAB/Po 24/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6121 Klasyfikacja gruntów
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 24 ust. 2c
journal: Dz.U. 2023 poz 1752
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 5 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Starosty w przedmiocie zmiany klasyfikacji gruntów 1. stwierdza że Starosta dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od organu na rzecz skarżącej kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 22 października 2023 r. A. S. (dalej także jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na nierozpatrzenie i pozostawienie bez rozpoznania wniosku z 10 lipca 2023 r. w sprawie zmian klasyfikacji gruntów dla działki nr [...] i budynków, przez starostę Powiatu [...].

Skarżąca zarzuciła Staroście przewlekłość, uchylanie się od załatwiania sprawy, bezzasadne pozostawienie sprawy bez rozpoznania, podejmowanie pozornych czynności w sprawie, uchylanie się od wydania decyzji. Wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z 10 lipca 2023 r. i wydania decyzji w terminie 14 dni od uprawomocnienia się rozstrzygnięcia w sprawie sądowoadministracyjnej, zobowiązanie Starosty do wyciągnięcia konsekwencji prawnych wobec pracownika winnego niezałatwienia sprawy oraz Kierownika i Naczelnika Wydziału Geodezji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz zwrotu wszystkich kosztów wysyłania pism oraz kosztów ich sporządzenia, wskazując na orientacyjną kwotę 200 zł, a także o zasądzenie odszkodowania od Skarbu Państwa, "zgodnie z przepisami".

Uzasadniając napisała, że nie zgadza się ze zmianami przeprowadzonymi w ewidencji gruntów i budynków, de facto zaocznie podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2021 roku. Zmiany eliminują działkę jako gospodarstwo rolne mimo prowadzenia działalności rolniczej. Podała, że zarzuca Staroście oraz podległym mu urzędnikom przewlekłość w postępowaniu i uchylanie się od rozpatrzenia sprawy, traktowanie wniosków jak pism. Podała, że wnioski formalne uzupełniła przed wysłaniem pisma o pozostawieniu bez rozpoznania i dlatego wniosek powinien być rozpoznany i praca geodezyjna przyjęta do zasobów. Kierownik i naczelnik biura nie dopełnili obowiązku wpisu do ksiąg wieczystych i prawidłowej informacji.

W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie w całości, jako bezzasadnej.

Napisał, że w latach 2020-2021 na obszarze całego Powiatu [...] przeprowadzone zostały prace geodezyjne związane z modernizacją ewidencji gruntów i budynków - założeniem ewidencji budynków i lokali, aktualizacji ewidencji gruntów w zakresie użytków gruntowych. W ich wyniku, w działce numer [...] wprowadzono zmiany w zakresie użytków gruntowych, wprowadzając w miejsce gruntów rolnych zabudowanych (B-RIVa) o powierzchni 0,2400 ha – tereny mieszkaniowe (B) o powierzchni 0,2500 ha. 16 lutego 2021r. projekt operatu opisowo – kartograficznego opracowany w ramach ewidencji gruntów i budynków – założenia ewidencji budynków i lokali, aktualizacji ewidencji gruntów w zakresie użytków gruntowych stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. 1 marca 2021r. pod pozycją [...] powyższa informacja została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa W..

Dnia 05 maja 2023 roku, tj. po upływnie terminu na wniesienie zarzutów do przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, do Starostwa wpłynęło pismo skarżącej z 23 kwietnia 2023 roku w sprawie zmian klasyfikacji gruntów na działce nr [...] położonej w [...] tj. przywrócenia użytku grunty rolne zabudowane. Starosta napisał, że udzielił odpowiedzi pismem z 30 maja 2023 r.

Następnie w dniu 11 lipca 2023r. (organ podał datę wpływu do organu wniosku z dnia 10 lipca 2023r.) skarżąca ponownie wystąpiła z wnioskiem w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów i budynków dla działki [...]. Z uwagi na fakt, że ww. wniosek nie czynił zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, pismem z 17 lipca 2023 r. zwrócono się do skarżącej o uzupełnienie w terminie 14 dni braków formalnych, poprzez przedłożenie dokumentacji geodezyjnej z ustalenia użytku gruntowego, sporządzonej przez uprawnionego geodetę i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Pismem z 01 sierpnia 2023 roku (data wpływu 03 sierpnia 2023 r.) skarżąca wnioskowała o przedłużenie terminu (nie wskazując konkretnej daty) do uzupełnienia braków formalnych tj. przedłożenia ww. dokumentacji geodezyjnej.

W związku z nieuzupełnieniem braków formalnych (poprzez niedostarczenie dokumentacji geodezyjnej z ustalenia użytku gruntowego, sporządzonej przez uprawnionego geodetę i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego) pismem z 22 sierpnia 2023 r. poinformowano skarżącą o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.

W dniu 23 sierpnia 2023 roku do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej wpłynął operat z pracy geodezyjnej objętej zgłoszeniem [...] Zgodnie z art. 12b ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 roku poz. 1752) wyniki zgłoszonej pracy geodezyjnej zostały poddane weryfikacji dokonanej przez osobę uprawnioną. Zgodnie z art. 12b ust. 3, ust. 3a i ust. 6 ww. ustawy wyniki weryfikacji, w tym przypadku negatywnej, zostały utrwalone w protokole i za pomocą środków komunikacji elektronicznej przekazane do wykonawcy pracy geodezyjnej wraz z dostarczonymi przez niego wynikami pracy. W ustawowo przewidzianym terminie tj. 14 dni (art. 12b ust. 7 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne) wykonawca nie ustosunkował się do stwierdzonych i zawartych w nim uchybień i nieprawidłowości. W myśl przepisów art. 12b ust. 7a i 7b ustawy nie ustosunkowanie się przez wykonawcę pracy w terminie 14 dni od dnia otrzymania protokołu weryfikacji wraz ze sporządzoną przez niego dokumentacją, wskazuje na uznanie przez wykonawcę tej pracy uchybień i nieprawidłowości stwierdzonych w protokole i możliwość ponownego przekazania w terminie 3 miesięcy poprawionych wyników pracy geodezyjnej wraz z zawiadomieniem o przekazaniu wyników tej pracy. Starosta zaznaczył, że do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę wykonawca nie przekazał poprawionych wyników pracy geodezyjnej.

Z kolei w dniach 05 i 12 września 2023 r. wpłynęły do Starostwa pisma skarżącej zatytułowane "ponaglenie". Starosta wskazał, że udzielił odpowiedzi pismami z 15 i 18 września 2023 r., kolejny raz wyjaśniając iż nie toczy się żadne postępowanie, gdyż skarżąca nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku i nie dostarczyła dokumentacji geodezyjnej z ustalenia użytku gruntowego, sporządzonej przez uprawnionego geodetę i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Pismem z dnia 5.12.2023r. skarżąca podała, że prace geodezyjne składa się pisemnie i organ przed wysłaniem pisma o nie rozpoznaniu wniosku miał możliwość zapoznania się z praca geodezyjną (k. 38-39 akt).

Pismem z dnia 1.01.2024r. skarżąca wniosła o merytoryczne i szczegółowe rozważenie sprawy, gdyż jej istotą jest czy działka będzie rolniczą czy budowlaną, co ma znaczenie dla dalszego funkcjonowania i sposobu opodatkowania poszczególnych nieruchomości (k. 54 – 55 akt).

Pismem z dnia 4 stycznia 2024r. organ podał, że wniosek skarżącej dotyczy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków gruntowych. Taka zmiana może zostać dokonana tylko po przedłożeniu stosownej dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez uprawnionego geodetę, do czego skarżąca została zobowiązana. Organ podał, że samo złożenie operatu z pracy geodezyjnej w dniu 23 sierpnia 2023r. nie może zostać potraktowane jako uzupełnienie braków formalnych do wniosku skarżącej, gdyż zgodnie z obowiązującymi przepisami, aby dokumentacja geodezyjna mogła zostać przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i stanowić podstawę do aktualizacji informacji zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, musi uzyskać pozytywny wynik weryfikacji, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. (k. 62 akt).

Zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2024r. wezwano skarżącą do wskazania w terminie 7 dni czy skarga jest skarga na przewlekłość czy bezczynność (k. 66).

Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2024r. sprawa została skierowana na rozprawę. (k. 65). Postanowienie to nie zostało doręczone stronom i postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2024r. uchylone(k. 116).

Z uwagi na długotrwałą nieobecność sędziego sprawozdawcy zarządzeniem z dnia 26 stycznia 2024r. Przewodniczący Wydziału wyznaczył innego sędziego, o czym poinformowano ze stosownymi pouczeniami skarżącą i organ (k. 68 – 72).

Skarżąca pismem z dnia 7.02.2024r. podała, że jej zdaniem w niniejszej sprawie zachodzi przewlekłość postępowania a jeżeli sąd uzna, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania jest bezczynnością, to przychyla się do uznania tego jako bezczynność. Wniosła o wyjaśnienie przyczyn zmiany sędziego sprawozdawcy, co powoduje przedłużenie postępowania. Wniosła również o nałożenie grzywny na wydział geodezji w K. za celowe prowadzenie do przewlekłości i uchylanie się od załatwienia sprawy. Zaznaczyła, że jest to bardzo ważna sprawa, gdyż od 2019r. są odprowadzane składki KRUS a jeżeli będą cofnięte od 2021r. od modernizacji gruntów wywoła to czynnik społeczny i nieodwracalne skutki prawne powodujące koszty społeczne (. 77 – 78 akt).

Już po wniesieniu skargi, pismem z 09 lutego 2024 r. Starosta w uzupełnieniu odpowiedzi na skargę poinformował, że w sprawie została wydana decyzja. Do pisma została dołączona decyzja z 09 lutego 2024 r. nr [...] adresowana do A. S., o odmowie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany na działce nr [...] w zakresie zmiany użytków gruntowych po rozpoznania wniosku skarżącej z 2 kwietnia 2023r. i kolejnego z 11 lipca 2023r. (data wpływu do organu).

Pismem z dnia 26 marca 2024r. (data wpływu 29 marca 2024r.) skarżąca wniosła o wyjaśnienie przyczyn przewlekłości postępowania, czy jest to związane z kwestionowaniem statusu sędziów, dlaczego zmieniono sędziego sprawozdawcę i przyczynę kwestionowania argumentacji przewlekłości postępowania i zapytań z tym związanych (k. 114).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Dalsze przypadki zaskarżalnej bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania zostały unormowane w art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.

Skargi w tym przedmiocie mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym – na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. – co też miało miejsce w niniejszej sprawie.

W świetle art. 53 § 2b P.p.s.a. formalnym wymogiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest, co do zasady, poprzedzenie jej ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Przy tym, jak podkreśla się w orzecznictwie, dla swej skuteczności musi ono zostać wniesione w toku postępowania, którego dotyczy zarzucana organowi opieszałość (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 02 września 2020 r., II OSK 3732/18; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie CBOSA). Natomiast to, czy w ogóle, a jeśli tak, to w jaki sposób ponaglenie zostało rozpatrzone przez właściwy organ, nie ma znaczenia dla dopuszczalności skargi, ani dla jej skuteczności (por. wyroki NSA: z 25 września 2018 r., II OSK 1659/18; z 30 stycznia 2020 r., II OSK 3092/19; z 13 października 2020 r., II OSK 71/20; CBOSA). Zgodnie z art. 53 § 2 b P.p.s.a skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W kontrolowanej sprawie jest poza sporem, że skarżąca wniosła wymagane ponaglenie - pismem z 03 września 2023 r. (k. 44). Skarga została wniesiona skutecznie.

Dalej należy zauważyć, że z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) wynika, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, co oznacza, że w tej samej sprawie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość. Wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany ustalić rzeczywistą postać zwłoki organu administracji (bezczynność albo przewlekłość), bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji. Wynika to z tego, że niezależnie czy zostanie stwierdzona bezczynność, czy przewlekłość, prawne konsekwencje są takie same oraz z tego, że w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., co do zasady, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. wyrok NSA z 07 września 2022 r., II OSK 871/22; CBOSA).

NSA w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 (CBOSA) stwierdził, że pojęcia bezczynności i przewlekłości, zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1) i pkt 2) K.p.a., po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 07 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r. poz. 935), uzyskały odmienny znaczeniowo sens. I tak bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 K.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód.

W kontrolowanej sprawie skarżąca zarzuciła Staroście przewlekłe prowadzenie postępowania. Wobec kategorycznych twierdzeń skargi, celem ustalenia czy wolą skarżącej jest stwierdzenie przewlekłości a nie bezczynności, została wezwana do zajęcia stanowiska. W odpowiedzi wyjaśniła, że wskazując na przewlekłość opierała się na rozbieżnym orzecznictwie ale jeżeli sąd uzna, że zachodzi bezczynność, to wnioskuje o stwierdzenie bezczynności. Mając na uwadze powyższe definicje Sąd stwierdza, że w sprawie miała miejsce bezczynność, z powodów opisanych poniżej.

Zgodnie z art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 roku poz. 1752, dalej jako P.g.k.) odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Jest poza sporem, że skarżąca w dniu 11 lipca 2023r. (data wpływu do oganu) wystąpiła z wnioskiem w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów i budynków dla działki [...]. Z akt sprawy jasno wynika, że był to ponowny wniosek, ale wniosek wcześniejszy, z 23 kwietnia 2023 r. (data wpływu do organu: 05 maja 2023 r.) został pozostawiony bez rozpoznania (k. 41) i jest poza obszarem zainteresowania Sądu.

Skoro zatem skarżąca wystąpiła z wnioskiem z 11 lipca 2023 r. o aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, to Starosta, uznając że nie może pozytywnie załatwić wniosku, powinien był wydać decyzję administracyjną w trybie art. 24 ust. 2c P.g.k., czego jednak nie uczynił. Pozostając w ten sposób w bezczynności, bowiem nie załatwił sprawy w sposób przewidziany prawem, a postępowanie toczyło się, skutecznie wszczęte wnioskiem z 11 lipca 2023 r. Decyzja Starosty (odmowna) dotycząca wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany na działce nr [...], została wydana dopiero 09 lutego 2024 r. Zamiast wydać decyzję i zakończyć postępowanie wszczęte wnioskiem z 11 lipca 2023 r., Starosta korespondował ze skarżącą, pismami z 15 i 18 września 2023 r. wyjaśniając iż nie toczy się żadne postępowanie, gdyż skarżąca nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku i nie dostarczyła dokumentacji geodezyjnej z ustalenia użytku gruntowego, sporządzonej przez uprawnionego geodetę i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei w myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny, w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – po dniu wniesienia skargi zarzucającej zasadnie organowi administracji bezczynność, ale przed dniem wyrokowania przez Sąd, dojdzie do wydania aktu kończącego postępowanie administracyjne (w niniejszej sprawie: decyzji z 09 lutego 2024 r. nr [...] o odmowie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany na działce nr [...] w zakresie zmiany użytków gruntowych), to postępowanie sądowe podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. uchwała NSA w składzie siedmiu sędziów z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63), ale jedynie w części obejmującej zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. – o czym Sąd orzekł w pkt. 2 wyroku.

Nie zwalnia to jednak Sądu z podjęcia pozostałych obligatoryjnych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi – przewidzianych obecnie w art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. – tj. orzeczenia w kwestii dopuszczenia się przez organ bezczynności oraz oceny jej charakteru: rażącego albo nierażącego.

W konsekwencji, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej. Dokonawszy zaś oceny charakteru stwierdzonej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a P.p.s.a. – Sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 sentencji wyroku).

Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. pozostaje bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia (względnie braku zakończenia), lecz także czynności warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W tradycyjnym ujęciu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na akceptację w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Z konieczności logicznej kwalifikacja naruszenia jako "rażącego" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie "zwykłe". Dla uznania naruszenia prawa za rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. To przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok WSA w Poznaniu z 20 stycznia 2023 r., IV SAB/Po 171/22 i wymienione tam orzecznictwo; CBOSA).

W kontrolowanej sprawie taka sytuacja, zdaniem Sądu, nie wystąpiła. Błąd organu polegał bowiem na bezzasadnym odstąpieniu od wydania decyzji. W to miejsce organ przesyłał jednak skarżącej wyjaśnienia, reagując na pisma skarżącej. W ocenie Sądu, w realiach sprawy nie było to naruszenie kwalifikujące się jako "rażące".

Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3 sentencji), tj. w zakresie wniosku skarżącej o zasądzenie odszkodowania od Skarbu Państwa, przyznania sumy pieniężnej, nałożenia grzywny, zasądzenia kosztów powyżej uiszczonego wpisu od skargi oraz w zakresie zobowiązania Starosty do wyciągnięcia konsekwencji prawnych wobec pracownika winnego niezałatwienia sprawy, Kierownika i Naczelnika Wydziału Geodezji

Skarżąca w skardze wniosła o zasądzenie odszkodowania od Skarbu Państwa. Do kognicji sądów administracyjnych nie należy zasądzanie odszkodowań. W takim zakresie wniosek był nieuzasadniony. Przyjmując, że sformułowanie "odszkodowanie" mogło zawierać żądanie przyznania sumy pieniężnej (art. 149 § 2 P.p.s.a) sąd odniósł się do takiego żądania.

W ocenie Sądu grzywna lub zasądzenie od organu sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. pociągają za sobą dla organu wymierne skutki finansowe i powinny być stosowne w przypadkach szczególnych, charakteryzujących się drastycznymi naruszeniami prawa. Przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. daje sądowi możliwość, a nie nakłada na sąd obowiązek, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy, wymierzenia organowi grzywny lub przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2022 r., II OSK 2402/21; CBOSA). W niniejszym postępowaniu nałożenie grzywny na organ nie było uzasadnione. Jeżeli sądy decydują się na zastosowanie któregoś z instrumentów finansowych, określonego w art. 149 § 2 P.p.s.a., to ma to miejsce w przypadku stwierdzenia, że bezczynność lub przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z 7 października 2021 r., I OSK 2817/20; CBOSA). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Nadto skarżąca swojego wniosku nie uzasadniła. W piśmie z dnia 7.02.2024r. zaznaczyła, że jest to bardzo ważna sprawa, gdyż od 2019r. są odprowadzane składki KRUS a jeżeli będą cofnięte od 2021r. od modernizacji gruntów wywoła to czynnik społeczny i nieodwracalne skutki prawne powodujące koszty społeczne ( 78 akt). Ta argumentacja de facto odnosi się do modernizacji gruntów, od których skarżąca w terminie nie wniosła zarzutów a nie przedmiotowej sprawy, w której organ nie wydał decyzji a o rozstrzygnięciu wniosku skarżącej poinformował pismem.

Z kolei żądanie skargi dotyczące wyciągnięcia konsekwencji wobec pracowników/urzędników organu, jako że odnoszą się do wewnętrznej organizacji pracy organu, pozostają poza kognicją Sądu.

O kosztach postępowania sądowego (pkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., uwzględniając koszt uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Zgodnie z art. 205 § 1 P.p.s.a do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. W niniejszej sprawie wyrok zapadł na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, skarżąca nie była zobowiązana do stawiennictwa w sądzie. Poza poniesionym wpisem, zgodnie z w/w przepisem wnioskowanie o zasądzenie innych wydatków nie było zasadne i podlegało oddaleniu (pkt 3 wyroku)

Końcowo Sąd wyjaśnia, że wobec wydania przez organ decyzji z 09 lutego 2024 r. nr [...] adresowanej do skarżącej, o odmowie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany na działce nr [...] w zakresie zmiany użytków gruntowych, wyjaśnienia kwestii żądania, odpadły przesłanki rozpoznania niniejszej sprawy na rozprawie (postanowienie Sądu z 17 stycznia 2024 r. III SAB/Po 24/23, uchylone postanowieniem z 05 kwietnia 2024 r. III SAB/Po 23/23).

Odnosząc się do żądania merytorycznego rozpatrzenia sprawy należy wyjaśnić, że rozpatrując skargi o bezczynność (lub przewlekłość) Sąd nie rozpatruje merytorycznie wniosków, co do których organ pozostawał w bezczynności. Zakres kognicji sądu w sprawach o bezczynność lub przewlekłość podano wyżej i wynika on z treści art. 149 P.p.s.a. Merytorycznego rozpatrzenia skarżąca może oczekiwać wnosząc odwołanie od decyzji z 9 lutego 2024r. a następnie skargę, jeżeli decyzja organu II instancji nie będzie dla skarżącej satysfakcjonująca.

Odnosząc się do wniosku o wyjaśnienie przyczyn przewlekłości postępowania, czy jest to związane z kwestionowaniem statusu sędziów, dlaczego zmieniono sędziego sprawozdawcę i przyczynę kwestionowania argumentacji przewlekłości postępowania i zapytań z tym związanych (k. 114) Sąd wyjaśnia, że nie było w niniejszej sprawie kwestionowania statusu sędziego, zmiana sędziego nastąpiła z uwagi na długotrwałą nieobecność sędziego, która trwa nadal a celowość wezwania wyjaśniono wyżej.