Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 44/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono, że postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób przewlekły
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a, art. 149 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 12 , art. 35 § 1 i 3, art. 36
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi I.P. i H.P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stanu technicznego muru oporowego I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego H.P. z dnia [...] r., II. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących I.P. i H.P. sumę pieniężną w wysokości po 1 000 (tysiąc) złotych, IV. w pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

W dniu 24 czerwca 2013 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo H.P. informujące o złym stanie technicznym muru granicznego usytuowanego w miejscowości [...] przy ul. [...] pomiędzy działką nr [...] (obecnie [...]), stanowiącą własność H.P. a działką nr [...], będącą własnością Z.D..

Organ I instancji przeprowadził dnia [...] sierpnia 2013 r. kontrolę powyższego muru, a następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nałożył na Z.D. obowiązek dostarczenia do dnia 30 września 2013 r. ekspertyzy technicznej muru granicznego, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.

W dniu 19 września 2013 r. Z.D. złożył w siedzibie PINB pismo, w którym stwierdził, że sporny mur oporowy jest w złym stanie technicznym, grozi "zaistnieniem katastrofy budowlanej". Dołączył ekspertyzę techniczną sporządzoną we wrześniu 2013 r. przez mgr inż. H.P., w której stwierdzono, że przedmiotowy mur – ściana oporowa w pełni zabezpiecza teren przed osuwiskiem. Jednocześnie w ekspertyzie tej rzeczoznawca stwierdził, że istniejąca ściana oporowa nie spełnia warunków nośnych i grozi "awarią budowlaną". W związku ze stwierdzonymi spękaniami i znacznymi odchyleniami pionowymi zalecono jej rozbiórkę i wykonanie na granicy działek nową ścianę spełniającą warunki nośności lub też wykonanie od strony działki nr [...] dodatkowej ściany betonowej lub przypór żelbetonowych. Nadto Z.D. dołączył do pisma dokumentację fotograficzną przedstawiającą aktualny stan techniczny muru oporowego oraz jego usytuowanie w stosunku do działki o nr [...]. W kolejnym piśmie złożonym w siedzibie organu w dniu 24 września 2013 r., Z.D. stwierdził, że aktualny stan techniczny muru oraz konieczność jego zachowania jest następstwem niwelacji terenu na działce o nr [...], powstałą w związku z tym różnicą poziomu terenu między działkami, naporem mas ziemi na mur w kierunku działki o nr [...].

W dniu 24 października 2013 r. Z.D. przedłożył projekt budowlany i wykonawczy sporządzony przez mgr inż. H.P., w którym przewidziano wykonanie na granicy między w/w działkami dodatkowej ściany oporowej od strony działki o nr [...], przylegającego do istniejącego już mury z wykorzystaniem istniejącego już fundamentu na tej działce. Natomiast w dniu 21 listopada 2013 r. wpłynęła do PINB ocena techniczna sporządzona przez mgr inż. L.K. sporządzona w listopadzie 2013 r., w której stwierdzono, że została wykonana nowa ściana oporowa zgodnie z projektem sporządzonym przez H.P. i która w całości zabezpiecza przed osuwaniem się gruntu.

Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. PINB zawiadomił strony o wyznaczeniu na dzień [...] grudnia 2013 r. oględzin, które nie odbyły się z uwagi na niestawienie się stron.

H.P. we wrześniu 2015 r. skierował do PINB pismo wzywające do zakończenia sprawy. W odpowiedzi na powyższe pismo organ pismem z dnia [...] października 2015 r. poinformował, że przedmiotowa sprawa nie została zakończona z uwagi na brak możliwości skutecznego doręczenia korespondencji stronie postępowania Z.D., który przebywa za granicą, złożonym przez niego wnioskiem o zawieszenie postępowania do czasu jego powrotu oraz z uwagi na brak uczestnictwa pełnomocnika H.P. w oględzinach wyznaczonych na dzień [...] grudnia 2013 r. Następnie H.P. skierował do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę na bezczynność organu I instancji, która w dniu [...] października 2015 r. została uznana przez organ odwoławczy za zasadną.

Pismami z dnia [...] maja 2019 r. oraz [...] września 2019 r. PINB zawiadomił strony postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie z uwagi na dużą ilość spraw do załatwienia oraz sprawy organizacyjno-kadrowe. Z uwagi na powzięcie informacji o zbyciu przez Z.D. działki nr [...], organ I instancji pismem z dnia [...] listopada 2019 r. wystąpił do Wójta Gminy o udostępnienie danych osobowych aktualnego właściciela w/w działki. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Wójt powiadomił PINB, iż obecnymi właścicielami powyższej nieruchomości są T. i A.L..

Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. PINB zawiadomił strony postępowania o zaplanowanych na dzień [...] grudnia 2019 r. oględzinach spornego muru oporowego, które to oględziny następnie odwołał pismem z dnia [...] grudnia 2019 r.

Następnie wnioskiem z dnia [...] czerwca 2020 r. I.P. i H.P., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócili się do PINB o przeprowadzenie oględzin w sprawie dotyczącej stanu technicznego muru granicznego pomiędzy działką o nr ewid. [...] a działką o nr [...].

PINB pismem z dnia [...] lipca 2020 r. zawiadomił strony o planowanych oględzinach, wyznaczonych na dzień [...] sierpnia 2020 r., które to oględziny w tym dniu zostały przeprowadzone.

Następnie pismem z dnia [...] września 2020 r. PINB poinformował A. i T.L., że w dniu [...] października 2020 r. zostanie przeprowadzona kontrola w sprawie wykonanych robót (niwelacji terenu) zagospodarowania działki nr [...]. Kontrola ta we wskazanym wyżej dniu odbyła się.

Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2020 r. organ I instancji poinformował strony o zakończeniu postępowania w powyższej sprawie oraz o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się, ewentualnie zgłoszenia uwag, żądań i zastrzeżeń w sprawie.

Pismem z tej samej daty, tj. [...] listopada 2020 r. pełnomocnik I.P. i H.P. złożył do WINB zażalenie na niezałatwienie przez PINB sprawy w terminie, w trybie art. 37 k.p.a., które zostało rozpoznane postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. o uznaniu zażalenia za uzasadnione. Organ odwoławczy wyznaczył organowi I instancji 30-dniowy termin do załatwienia przedmiotowej sprawy.

W dniu [...] stycznia 2021 r. PINB wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne w sprawie muru oporowego usytuowanego na działce nr [...], graniczącego z działką nr [...].

Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r., które wpłynęło do PINB w dniu 26 stycznia 2021 r. pełnomocnik I.P. i H.P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w sprawie stanu technicznego muru granicznego między działką nr [...] a działką nr [...]. Pełnomocnik wskazał, że powyższe postępowanie zostało wszczęte w roku 2013 i toczy się od 8 lat, wobec czego na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. wniósł o przyznanie od organu na rzecz (skarżącej) sumy pieniężnej wysokości 21.473,35 zł.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 9, art. 11 i art. 12 k.p.a., określających podstawowe zasady postępowania administracyjnego oraz art. 35 i art. 36 k.p.a. regulujących terminy, w których postępowanie administracyjne winno zostać zakończone.

Uzasadniając wniosek o zasądzenie na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej pełnomocnik podkreślił, że postępowanie prowadzone jest od 2013 roku, przez cały czas toczy się ono przed organem I instancji, sprawa nigdy nie trafiła do organu wyższego stopnia - nigdy nie została wydana decyzja uchylająca rozstrzygnięcie organu I instancji i kierująca sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dodatkowo PINB w toku procedowania sam, poprzez nieudolność w zakresie przeprowadzenia oględzin, swoim działaniem dodatkowo je wydłużał. Pełnomocnik podkreślił, że charakter przedmiotowej sprawy nie wymaga wielokrotnego przeprowadzenia oględzin, bądź przeprowadzenia ekspertyz biegłych w tym zakresie.

Odpowiadając na skargę organ I instancji uznał ją za nieuzasadnioną. Jego zdaniem przewlekłość postępowania wynikła m.in. z:

1) ignorowania przez strony postępowania uczestniczenia w kontrolach i oględzinach na posesjach przy ul. [...], z niemożności przeprowadzenia skutecznych oględzin z udziałem stron z powodu nieobecności w kraju Z.D.,

2) na wskutek wykonywania przez skarżących robót budowlanych realizowanej budowy budynku mieszkalnego na dz. nr [...] z istotnym odstąpieniem od udzielonego pozwolenia budowę, w tym wykonania samowolnie niwelacji terenu działki nr [...] (brak projektu zagospodarowania działki), bez nadzoru osoby uprawnionej, w zw. z tym organ wstrzymał prowadzone czynności administracyjne zawiadamiając o tym fakcie pisemnie. Dopiero po upływie 3 lat zwłoki H.P. doprowadził prowadzone roboty budowlane na swojej budowie z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, w tym niwelację terenu swojej działki, czym przyczynił się do prowadzonego przewlekle postępowania administracyjnego.

3) w latach 2017 - 2019 na 4/5 etatu, jaki ma PINB, 3 pracowników, w tym 2 merytorycznych przebywało na długotrwałych zwolnieniach: jeden od lipca

2017 r. z wykorzystaniem urlopu do końca roku, tj. 162 dni, a następnie w

2018 r. ciągłej absencji chorobowej 34 dni, w 2019 r. 101 dni oraz jako kontynuacja 40 dni urlopu - łącznie 141 dni, a w 2020 r. po wykorzystaniu 21 urlopu wypoczynkowego przeszedł na emeryturę. Drugi pracownik merytoryczny od [...] maja 2019 r. do [...] października 2020 r.: łącznie 542 dni i przeszedł na emeryturę oraz trzeci od [...] października 2019 r. do [...] kwietnia 2020 r.; łącznie 182 dni i przeszła na rentę chorobową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Mając na uwadze treść tej regulacji Sąd wyraża stanowisko, że osoba, która wniosła stosowne ponaglenie nie musi czekać na rozpoznanie tego ponaglenia przez organ właściwy, ani też na upływ terminu do jego rozpoznania.

W niniejszej sprawie, jak wynika z przekazanych Sądowi akt administracyjnych, skarżący w dniu 16 listopada 2020 r. wnieśli do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ponaglenie w trybie art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z prowadzeniem sprawy w przedmiocie stanu technicznego muru oporowego między działkami o nr [...] położonych w [...] przez okres znacząco dłuższy niż było to niezbędne do jej załatwienia. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznając ponaglenie za uzasadnione wyznaczył PINB dodatkowy 30-dniowy termin licząc od dnia otrzymania postanowienia do załatwienia przedmiotowej sprawy. Jak wnika z akt sprawy skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania skarżący wnieśli w dniu 26 stycznia 2021 r., a decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie muru oporowego organ I instancji wydał dwa dni później tj. [...] stycznia 2021 roku. Został więc spełniony warunek określony w art. 53 § 2b p.p.s.a. do skutecznego wniesienia w niniejszej sprawie skargi.

W świetle art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie - zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. - sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto - stosownie do brzmienia art. 149 § 2 p.p.s.a. - orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest skarga na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie stanu technicznego muru oporowego. Przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego jej rozstrzygnięcia.

Ocena, czy postępowanie jest prowadzone dłużej niż to niezbędne do załatwienia sprawy (zob. art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.), dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W judykaturze wskazuje się, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2013 r. (sygn. akt II OSK 34/13), stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Nie można bowiem zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Co istotne, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy, mamy do czynienia z tak rozumianą przewlekłością.

Z przedłożonych przez organ nadzoru budowlanego akt administracyjnych wynika, że postępowanie w stanowiącej przedmiot oceny sprawie toczyło się od [...] czerwca 2013 r. do [...] stycznia 2021 r., kiedy to organ I instancji wydał decyzję w przedmiocie jego umorzenia. O ile w okresie od momentu wszczęcia postępowania do [...] listopada 2013 r., na który to dzień organ wyznaczył przeprowadzenie oględzin spornego muru oporowego, organ podejmował kolejne czynności bez zbędnej zwłoki, a okres czasu między kolejnymi czynnościami podejmowanymi przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego był następstwem składanych przez strony pism procesowych, koniecznością dokonania analizy przedkładanych ekspertyz z dziedziny prawa budowalnego i projektu budowlanego dotyczącego postawienia nowego muru oporowego, o tyle już po dniu [...] listopada 2013 r. trudno znaleźć usprawiedliwienie do tak długiego prowadzenia postępowania, w a szczególności podejmowania poszczególnych czynności w tak znacznych odstępstwach czasu, wynoszącym w okresie od początku 2014 roku do dnia wydania decyzji niejednokrotnie po kilka miesięcy. Z akt sprawy administracyjnej nie wynika jakie okoliczności mogły stanowić usprawiedliwienie do takiego zachowania organu. Nadmienić należy, że już w 2014 r. znany był organowi fakt, że właściciele działki o nr [...] dokonali niwelacji terenu, co mogło być przyczyną złego stanu technicznego muru oporowego i zwiększonego naporu na ten mur gruntu od strony działki o nr [...]. O fakcie tym wspomina się zarówno w złożonych ekspertyzach, co znajduje potwierdzenie w dołączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej, w piśmie właściciela działki o nr [...], tj. Z.D. z dnia [...] września 2013 r. Nadto z akt sprawy wynika, że organowi znany był z urzędu fakt, że toczy się w związku z powyższymi zmianami postępowanie naprawcze z udziałem właścicieli działki o nr [...]. Nie stanowi również podstawy do usprawiedliwienia tak długiego prowadzenia postępowania konieczność ustalenia nowych właścicieli działki o nr [...], o którym to fakcie organ nie został poinformowany przez Z.D.. Dokonanie takich ustaleń nie usprawiedliwia tak długiego prowadzenia sprawy, zwłaszcza gdy księgi wieczyste prowadzone do poszczególnych nieruchomości są jawne, jak również możliwość uzyskania informacji w tym przedmiocie w oparciu o zapisy w rejestrze gruntów. Nadmienić należy, że organ otrzymał informację o zmianie właścicieli tejże działki po kilku dniach od wystosowania pisma do Wójta Gminy. Zauważyć również należy, że w toczącej się sprawie nie występowały okresy, w których postępowanie byłoby zawieszone. Samo złożenie takiego wniosku przez Z.D. (bez jego rozpatrzenia w formie postanowienia), na którą to okoliczność organ powołuje się w piśmie adresowanym do H.P. z dnia [...] października 2015 r. nie uzasadniało wstrzymania się przez organ z podejmowaniem dalszych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy.

W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w punkcie II wyroku.

Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania (w istocie przez 8 lat), jak również opisaną wyżej postawę organu, polegającą na nie znajdującym racjonalnego usprawiedliwienia tak długotrwałym załatwianiu sprawy, Sąd uznał (punkt II wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd zauważa przy tym, że stwierdzona przewlekłość wynikała wyłącznie z postawy (zaniechań) organu oraz, że do zaistniałej sytuacji w żaden sposób nie przyczyniła się, licząc od 2015 r., strona wnosząca skargę. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na podjęcie rozstrzygnięcia, przy uwzględnieniu charakteru sprawy, i zgromadzonym materiale dowodowym w okresie od jego wszczęcia do końca 2015 r. uzasadnia przyjęcie, że przewlekłe prowadzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem przepisów prawnych. Należy zwrócić uwagę, że już w piśmie z dnia [...] października 2015 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazywał na przewlekłe prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie, a mimo to organ I instancji nie podjął działań mających na celu przyspieszyć jej rozstrzygnięcie, a wręcz przeciwnie. Świadczy to niewątpliwie o lekceważącym podchodzeniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 12 k.p.a., dotyczącej szybkości postępowania, a znajdującej następnie odzwierciedlenie w regulacji przepisów art. 35 i 36 k.p.a. Organ nie załatwił również sprawy w terminie zakreślonym przez WINB w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2020 r.

Dla oceny i stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, prowadzącego w sposób przewlekły przedmiotowe postępowanie, okoliczności usprawiedliwiającej długość procedowania sprawy nie może stanowić też fakt wprowadzenia na obszarze RP stanu zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 od dnia 14 marca 2020 r. (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego; Dz. U. z 2020 r. poz. 433), czy następnie wprowadzenia stanu epidemii od dnia 20 marca 2020 r. (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii; Dz. U. z 2020 r. poz. 490), a w związku z tym wstrzymania i zawieszenia biegu terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych. Zważywszy bowiem nawet, że stosownie do art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres, to przepis ten został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. (na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2; Dz. U. z 2020 r. poz. 875). Mając na uwadze nadzwyczajności sytuacji spowodowanej stanem epidemii i uwzględnienie "dwumiesięcznego zawieszenia/wstrzymania biegu terminów" w postępowaniach administracyjnych nie może tłumaczyć organu z tak długiego (przewlekłego) prowadzenia przedmiotowej sprawy i nie może wpływać na dokonaną przez Sąd ocenę tej przewlekłości, jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie konwaliduje ona działania organu mającego miejsce przed 14 marca 2020 r., ani też po 16 maja 2020 r.

Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją Sąd przyznał skarżącym sumę pieniężną w kwocie po 1000 zł (punkt III wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. uznając, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście całokształtu zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania), jak i trudności, z jakimi skarżącymi musieli zmagać się w sytuacji braku zakończeniu sprawy, która dotyczyła muru oporowego bezpośrednio przylegającego do granicy ich działki. W ocenie Sądu, zasądzona kwota: z jednej strony, zrekompensuje skarżącym czas oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy oraz podejmowane przez nich zabiegi związane z doprowadzeniem do jej rozpoznania przez organ bez zbędnej zwłoki, zaś z drugiej strony przyznana kwota jest potrzebna dla osiągnięcia celu jakim jest zdyscyplinowanie organu na przyszłość. Dodać przy tym należy, że generalnym usprawiedliwieniem dla przewlekłego prowadzenia postępowania nie mogą być wskazane w odpowiedzi na skargę trudności kadrowe. Sąd ma jednakowoż świadomość, że ilość załatwianych spraw przez organ nadzoru budowlanego jest bardzo duża i okoliczność ta została wzięta pod uwagę przez Sąd przy miarkowaniu przyznanej skarżącym sumy pieniężnej. Określając jej wysokość, Sąd również uwzględnił fakt, że w 2014 r. został postawiony dodatkowy mur oporowy, który zabezpieczał ich nieruchomość przez zawaleniem się starego muru. Nadto nie może ujść uwadze, że zagrożenie to było spowodowane również dokonaną niwelacją terenu na działce stanowiącej ich własność. Nie jest natomiast przedmiotem ustaleń postępowania administracyjnego kwestia przebiegu granicy między działkami.

W pozostałym zakresie tj. dotyczącym zasądzenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej ponad przyznaną kwotę 1000zł skargę jako nieuzasadnioną oddalono (pkt IV wyroku). Z przyczyn wyżej poddanych Sąd nie znalazł podstaw do przyznania sumy pieniężnej w wyższej kwocie.

W pkt I wyroku Sąd umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, które to rozstrzygnięcie jak wynika z treści art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi obligatoryjną część wyroku wydawanego w oparciu o art. 149 § 1 p.p.s.a.. W chwili złożenia skargi, organ takiego rozstrzygnięcia nie wydał. Nastąpiło to dwa dni później tj. [...] stycznia 2021 r. Uzasadnia to umorzenie postępowania w tej części, albowiem Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący na dzień wyrokowania.