Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1564/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 8a ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1626
law: Ustawa  z dnia   18  lutego   1994   r.   o  zaopatrzeniu   emerytalnym  funkcjonariuszy Policji,   Agencji   Bezpieczeństwa   Wewnętrznego,    Agencji   Wywiadu,   Służby Kontrwywiadu   Wojskowego,   Służby   Wywiadu   Wojskowego,   Centralnego   Biura Antykorupcyjnego,   Straży    Granicznej,   Straży   Marszałkowskiej,   Służby   Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j.)
article: art. 141 § 1 zd. 2, art. 134 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Ewelina Gee-Milan po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 79/23 w sprawie ze skargi I. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia przepisów ustawy 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz I. W. 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 79/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz I. W. zwrot kosztów postępowania (pkt 2).

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

I. W. (dalej: "skarżący") w piśmie z 17 lipca 2017 r. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2022 r. poz. 1626, zwana dalej: "ustawa zaopatrzeniowa"). W uzasadnieniu podał, że po odbyciu służby wojskowej, od 1 października 1985 r. do 30 czerwca 1988 r. pełnił służbę w pionie kryminalnym MO, od 1 lipca 1988 r. do 31 października 1989 r. (a więc przez 1 rok i 4 miesiące) w Służbie Bezpieczeństwa, a przez kolejne 19 lat w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Bydgoszczy (do 25 lutego 2009 r.).

Po rozpoznaniu wniosku skarżącego, Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec I. W. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy emerytalnej, na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Organ administracji dokonując wykładni przepisu prawa stanowiącego podstawę materialnoprawną decyzji podał, że zawiera dwie przesłanki formalne, których spełnienie pozwala na dokonanie oceny, czy przypadek byłego funkcjonariusza jest "szczególnie uzasadniony" oraz że "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy.

W konsekwencji krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego oraz rzetelność służby pełnionej po 12 września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do zastosowania art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Następnie podał, że "abstrahując (...) od oceny krótkotrwałości pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa przez ww. oraz rzetelności wykonywania przez niego zadań i obowiązków służbowych po dniu 12 września 1989 r., wskazać należy, że brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi I. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lipca 2019 r., prawomocnym wyrokiem z 27 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2181/19, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn., zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd dokonując wykładni art. 8a ustawy emerytalnej podał, że przesłanki wymienione w art. 8a pkt 1 i pkt 2 powinny być spełnione łącznie (użycie spójnika "oraz"), a zawarte w tym przepisie dwa pojęcia niedookreślone ("krótkotrwała służba" i "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków") definiują "szczególnie uzasadniony przypadek", pozwalający organowi administracji na wyłączenie stosowania wobec byłego funkcjonariusza przepisów art.15c, 22a i 24a ustawy emerytalnej. O istnieniu "szczególnie uzasadnionego przypadku" przesądza zatem krótkotrwałe pełnienie służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. Zdaniem Sądu, dopatrywanie się więc przez organ w spornym przepisie istnienia "superprzesłanki", stanowi nieuprawnioną ingerencję w stosowany akt prawny i stanowi niedopuszczalną nadinterpretację prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na poparcie przedstawionego stanowiska odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 2114/19, w którym podniesiono, że "łączne spełnienie przez skarżącego przesłanek: "krótkotrwałej służby" oraz "rzetelnego wykonywania zadań" - oznacza, że wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy.

Odnosząc te rozważania do okoliczności rozpatrywanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dokonał błędnej wykładni art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Sąd dodał, że wbrew zapatrywaniu organu administracji, narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, nie jest elementem niezbędnym dla przyjęcia, że funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe.

Zdaniem Sądu, służba skarżącego na rzecz państwa totalitarnego była krótkotrwała, natomiast po 12 września 1989 r. I. W. w sposób rzetelny wykonywał zadania i obowiązki służbowe. W konsekwencji, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jako uprawniona jawi się konkluzja, że w stosunku do skarżącego zostały spełnione obydwie przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, od istnienia których ustawodawca uzależnił możliwość wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a. W zaleceniach (wytycznych) co do dalszego postępowania Sąd zobowiązał Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania decyzji z uwzględnieniem przedstawionej wykładni przepisu art. 8a ust.1 ustawy zaopatrzeniowej oraz tego, że łączne spełnienie przez skarżącego przesłanek: "krótkotrwałej służby" oraz "rzetelnego wykonywania zadań" oznacza, że wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] listopada 2022 r. nr [...] ponownie odmówił wyłączenia stosowania wobec I. W. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Na powyższą decyzję I. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona przez I.W. decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji została wydana w związku z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2181/19. W powołanym wyroku Sąd stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych Administracji dokonał nieprawidłowej wykładni art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, a w konsekwencji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, dotyczących ustalenia i oceny okoliczności faktycznych sprawy, gdyż pozwalały one organowi administracji na wyłączenie stosowania wobec byłego funkcjonariusza przepisów art.15c, 22a i 24a ustawy emerytalnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził ponadto, że sąd kontrolujący decyzję wydaną w postępowaniu prowadzonym po wyroku sądu administracyjnego, jest obowiązany ocenić, czy organ administracji zastosował się do wiążącej oceny prawnej i wytycznych zawartych w tym wyroku. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ nie wywiązał się z tego obowiązku w sposób należyty i w konsekwencji naruszył art. 153 p.p.s.a.

Sąd I instancji uznał, że w ponownym postępowaniu organ administracji stwierdził, że służba skarżącego na rzecz państwa totalitarnego była krótkotrwała. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie uwzględnił jednak oceny prawnej, dotyczącej wykładni art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Odwołując się do orzecznictwa, w tym m. in. do uzasadnienia wyroku z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19, w którym NSA stwierdził, że art. 8a ust. 1 powołanej ustawy w istocie zawiera jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia". W konsekwencji przyjął, że przypadek skarżącego (który przed 31 lipca 1990 r. pełnił służbę krótkotrwale, a po 12 września 1989 r. rzetelnie) nie jest "szczególnie uzasadniony", ponieważ – zdaniem organu – I.W. chciał umacniać ustrój socjalistyczny i na własną prośbę, z dniem 1 lipca 1988 r. podjął służbę w Wydziale IV SB WUSW w Bydgoszczy, zajmującym się walką z wrogą "antypaństwową" działalnością kościołów i związków zawodowych.

Niejako na marginesie, z uwagi na związanie poprzednim wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywody dotyczące służby skarżącego w Wydziale IV SB nie mogą stanowić podstawy do odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej. W konsekwencji Sąd stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie uwzględnił przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oceny prawnej, zawartej w prawomocnym wyroku sądu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji stanowi nieuprawnioną polemikę z oceną sądu wyrażoną w powołanym orzeczeniu, która dowodzi naruszenia przez organ art. 153 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia przez organ prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), Sąd I instancji zauważył, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób i z jakimi negatywnymi dla niej konsekwencjami jej prawo do czynnego uczestnictwa w postępowaniu zostało naruszone. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w doktrynie przyjmuje się jednolicie, że zarzut naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu może odnieść skutek tytko wtedy, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych, istotnych czynności procesowych. Samo niedoręczenie skarżącemu zawiadomienia o prawie zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Sąd I instancji podkreślił, że w odniesieniu do zarzutów naruszenia przez organ art. 35 i art. 36 k.p.a. ich ocena mogłaby zostać dokonana jedynie w odrębnym postępowaniu sądowym, zainicjowanym skargą na bezczynność (przewlekłość) postępowania organu w niniejszej sprawie.

W konsekwencji WSA w Warszawie, na podstawie art. 153 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję nakazując organowi administracji w ponownym postępowaniu w niniejszej sprawie zastosować się do oceny prawnej zawartej w wyroku z 27 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2181/19.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

I. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, tj. art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej poprzez jednoznaczne przyjęcie, że w ocenie Sądu, organ dokonał błędnej oceny przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Przesłankę tę należy zdaniem WSA potraktować jako spełnioną de facto zawsze kiedy spełnione są przesłanki krótkotrwałości i rzetelności, podczas gdy przepis ten powinien być rozumiany w ten sposób, że organ wydając decyzję uznaniową bada spełnienie wszystkich przesłanek zawartych w ww. przepisie.

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez jednoznaczne stwierdzenie, że wobec spełnienia przesłanki z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, należy wydać decyzję pozytywną, podczas gdy organ w uzasadnieniu decyzji opisał przebieg służby skarżącego na podstawie akt przesłanych przez IPN i wyczerpująco uzasadnił dlaczego odmówił wyłączenia stosowania przepisów ww. ustawy. Organ dokonał wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z uwzględnieniem przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku i nie znalazł podstaw do zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Sąd dokonał wadliwego ustalenia stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcia poza granice sprawy i w konsekwencji doprowadziło to do uchylenia decyzji, a nie oddalenia skargi.

Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną I. W. wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów pomocy prawnej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie.

Po pierwsze jako niezasadny ocenić także należy zarzut naruszenia artykułu 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a.

Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny ustalił lub przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia 28 września 2010 r., I OSK 1605/09; z dnia 13 października 2010 r., II FSK 1479/09, publik. CBOSA). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika także jaki stan faktyczny ustalił i przyjął za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd I instancji. Z tych względów zarzut ten nie mógł zostać uznany za uzasadniony.

Sąd rozpoznał właściwą sprawę w jej granicach, dokonał gruntownej analizy sprawy, dając temu wyraz w uzasadnieniu wyroku. Sformułowany w art. 134 § 1 p.p.s.a. nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Do naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby sąd pierwszej instancji wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie, co nie miało miejsca w tej sprawie. Przedmiotem niniejszej sprawy, a w konsekwencji przedmiotem kontroli sadowej była decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...]. To, że strona nie zgadza się z oceną materiału dowodowego dokonaną przez sąd pierwszej instancji nie oznacza jednak, że doszło do naruszenia tego przepisu. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów.

Natomiast art. 151 p.p.s.a. nie był stosowany przez Sąd I instancji, a więc nie mógł go naruszyć. Co więcej ma on charakter wynikowy, a jego zastosowanie przez sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, która uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej.

Po drugie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 8a ustawy zaopatrzeniowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Na wstępie zauważyć należy, że jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie przeprowadzał samodzielnie wykładni art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, lecz odwołał się do związania oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 27 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2181/19. Zatem, jak zasadnie wskazał Sąd I instancji, zgodnie z brzmieniem art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W kontekście przedmiotowej sprawy przepisy prawa nie uległy zmianie, a więc zarówno organ, jak i sądy administracyjne orzekające później w tej sprawie są związane wyrażoną w wyroku WSA w Warszawie z 27 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2181/19 oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Jak wskazał Sąd w powołanym wyroku "organ będzie zobligowany do tego, aby wydać decyzję uwzględniającą wnioski przedstawione przez Sąd administracyjny (...), że łączne spełnienie przez skarżącego przesłanek "krótkotrwałej służby" oraz rzetelnego wykonywania zadań" – oznacza, że wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art.8a ust. 1 omawianej ustawy."

Jednocześnie, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...], w ocenie samego organu okres służby I. W. "należy ocenić jako krótkotrwały" (str. 5 uzasadnienia decyzji), a nadto rzetelnie pełnił służbę po 12 września 1989 r., a więc "spełnia przesłankę uwzględnioną w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej" (str. 6 uzasadnienia decyzji). W konsekwencji wyżej przytoczonej oceny prawnej wyrażonej w przez WSA w Warszawie w wyroku z 27 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2181/19 wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Odwoływanie się do innych orzeczeń sądowych stanowi nieuzasadnioną polemikę z oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku, która wiąże w tej sprawie.

Ubocznie jedynie należy stwierdzić, że zgodnie z wynikającą z treści art. 8a ustawy zaopatrzeniowej normą materialnoprawną, organ badając, czy została ona spełniona przez wnioskodawcę powinien przede wszystkim zbadać, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, a pomocniczą rolę w ustaleniu czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek pełnią dwa kryteria, tj. kryterium krótkotrwałej służby oraz kryterium rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków. Jak wskazano wyżej spełnienie obu z tych kryteriów pomocniczych zostało stwierdzone przez sam organ. Co więcej nawet brak spełnienia któregoś z pomocniczych kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej nie wyłącza możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków". Jak bowiem podnosi się w orzecznictwie, nawet brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej nie wyłącza automatycznie spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania wtedy, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych czynności i działań jakie podejmowane były wówczas w ramach służby publicznej, tj. służby na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma konotacji negatywnych.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.