Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1735/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 71b ust. 3, art. 71 b ust. 6;
journal: Dz.U. 2018 poz 1457
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3;
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 37 ust. 1 pkt 2;
journal: Dz.U. 2017 poz 1453
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
article: art. 3 ust. 1, art. 134 § 1;
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Miasta S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1812/18 w sprawie ze skargi Miasta S. na decyzję Ministra Finansów z dnia 6 września 2018 r. nr ST4.4755.252.2018.4.CNNF w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia na rzecz Ministra Finansów zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 maja 2019 r., o sygn. akt V SA/Wa 1812/18, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), oddalił skargę Miasta S. (dalej jako: "Miasto", "Strona" lub "Skarżący") na decyzję Ministra Finansów z dnia 6 września 2018 r., nr ST4.4755.252.2018.4.CNNF, w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2017. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz innych orzeczeń powołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

Istota sporu dotyczy możliwości uzyskania oświatowej subwencji ogólnej w oparciu o inne dowody niż aktualne, na dzień 30 września danego roku, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego dla poszczególnych uczniów i możliwości zastąpienia tego dokumentu orzeczeniami z okresu późniejszego.

2.1. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego Miasto, reprezentowane przez adwokata, kwestionując powyższy wyrok w całości. W podstawach kasacyjnych powołano art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2017 r., poz.

1453 ze zm. - dalej w skrócie: "u.d.j.s.t.") i w zw. z art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2018 r., poz. 1457 ze zm. - dalej w skrócie: "u.s.o.") poprzez ich błędną wykładnię i wskazanie, że żaden inny dowód poza orzeczeniem wydanym na podstawie u.s.o., tj. art. 71b ust. 3 nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania zwiększonych dopłat subwencyjnych z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych, gdyż tylko uczniowie posiadający na dzień 30 września 2016 r. orzeczenie poradni psychologiczno-pedagogicznej mogli być objęci odpowiednią wagą przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2017 dla danej jednostki samorządu terytorialnego, w sytuacji gdy istnieje faktyczna możliwość wykazania w sposób inny niż za pomocą takiego aktualnego na dzień 30 września orzeczenia, że uczeń wskazany w systemie informacji oświatowej jako uczeń, na którego powinna być przyznana subwencja w wyższej wysokości, niepełnosprawność rzeczywiście posiadał, tym bardziej że sposób ustalania wag dla dzieci objętych nauczaniem w placówkach oświatowych Skarżącego Miasta ustalone byłyby w oparciu o orzeczenia, o jakich mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o., poprzez porównanie orzeczenia wydanego przed 30 września 2016 r., nieaktualnego w tej dacie oraz orzeczenia wydanego po dniu 30 września 2016 r., co końcowo umożliwiłoby w sposób całkowicie pewny ustalić prawidłowość zakwalifikowania ucznia do jednej z wag i wypełniłoby zasadę kształcenia uczniów niepełnosprawnych, wynikającą z ustawy o systemie oświaty, tym bardziej że przepis tej ustawy nie wskazuje jakoby ta opinia miała być aktualna, a powyższe byłoby zgodne z istotą art. 1 pkt 5a ustawy;

2) § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. Nr 173, poz. 1072 - dalej w skrócie: "rozporządzenie MEN z dnia 18 września 2008 r.") poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że istnieją trzy powody wskazujące na konieczność wydania nowego orzeczenia, w tym m.in. zmiana etapu edukacyjnego (roku szkolnego, okresu kształcenia w danej szkole), w sytuacji gdy przepis ten, a dokładniej § 11 ust. 1 pkt 1 mówi o konieczności wydania nowego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego w razie zmiany okoliczności, stanowiących podstawę wydania poprzedniego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, a taką okolicznością nie może być zmiana etapu edukacyjnego – roku szkolnego, okresu kształcenia w danej szkole, gdyż są to okresy na jakie wydaje się dane orzeczenie i nie stanowią okoliczności stanowiących podstawę wydania orzeczenia;

3) art. 151 P.p.s.a. przez wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co skutkowało oddaleniem skargi w całości, w sytuacji gdy Sąd pierwszej instancji winien uchylić zaskarżone decyzje wydane w obu instancjach;

4) art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej w skrócie: "K.p.a.") poprzez ustalenie, że materiał dowodowy w sprawie został zebrany w sposób wyczerpujący, a dokonana ocena nie była dowolna, skoro ustalenie sposobu prawidłowości zakwalifikowania do jednej z wag możliwe było poprzez porównanie orzeczenia wydanego przed 30 września 2016 r., nieaktualnego w tej dacie oraz orzeczenia wydanego po dniu 30 września 2016 r., czego ostatecznie nie dokonano.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Strona przytoczyła argumentację zawartą w nieprawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2017 r., o sygn. akt SA/Wa 2572/16, twierdząc, że nie ma jednolitości orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii dokumentowania potrzeby kształcenia specjalnego tylko poprzez aktualne na dzień 30 września orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ucznia i można wykazać taką potrzebę innymi dowodami. Zdaniem Miasta nie ma też konieczności wydania nowego orzeczenia dla ucznia tylko z uwagi na zmianę etapu edukacyjnego, czyli roku szkolnego.

Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

2.2. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz piśmie procesowym z dnia 5 maja 2023 r., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie w całości jako niezasadnej i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

3. Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, nie zasługiwała na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny sporządził w niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku, oddalającego skargę kasacyjną, z uwzględnieniem art. 193 zdanie 2 P.p.s.a., czyli zawierające jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w § 2 tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki przewidziane w art. 189 P.p.s.a., które podlegają rozważeniu z urzędu. Zatem dokonując kontroli zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny zbadał jedynie zakres wyznaczony podstawami skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. i w takiej sytuacji zasadą jest rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów naruszenia przepisów procesowych.

3.1. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za niezasadne uznać należy zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ujęte w końcowej części petitum skargi kasacyjnej. Poza powołaniem przepisów art. 151, art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. nie przedstawiono precyzyjnej argumentacji tych zarzutów procesowych. Przepisy art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. jako regulacje wynikowe stanowią jedynie prawną podstawę orzeczenia odpowiednio oddalającego skargę albo uchylającego decyzję. Formułując powyższe zarzuty, autor skargi kasacyjnej nie wykazał istotnego wpływu tych uchybień na wynik sprawy, co czyni te zarzuty nieuprawnionymi. W art. 151 P.p.s.a. ustawodawca uregulował treść rozstrzygnięcia sądu w przypadku, gdy nie zostały potwierdzone zarzuty naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym. Skuteczność zarzutu naruszenia tego przepisu zależy od wykazania zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Orzeczenie oddalające skargę nie jest bowiem skutkiem zastosowania jedynie art. 151 P.p.s.a., bądź niezastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub lit. c) P.p.s.a., lecz następstwem ustaleń poprzedzających wydanie wyroku i zastosowania przepisów nakazujących sądowi takie ustalenia poczynić.

Zarzut uchybienia przepisom proceduralnym, a mianowicie art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. nie został umotywowany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Skarżący wskazując niepełne zgromadzenie w sprawie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, nie podał precyzyjnie jaki ewentualnie dowód pominięto i nie wykazał sprzeczności w stanie faktycznym, ani na czym polegało naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów przez organ. Wbrew stanowisku Strony materiał dowodowy został zgromadzony w sposób wyczerpujący i niezbędny dla wydania rozstrzygnięcia. Poza sporem jest, że na dzień 30 września 2016 r. uczniowie (wychowankowie) nie posiadali aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Nie było podstaw do porównania orzeczenia wydanego dla ucznia przed 30 września 2016 r., czyli nieaktualnego w tej dacie, z orzeczeniem wydanym po dniu 30 września 2016 r. Miasto nie wskazało też, jakich elementów uzasadnienia faktycznego lub prawnego nie zawiera zaskarżona decyzja. Wobec powyższego twierdzenia podniesione w ramach zarzutów procesowych skargi kasacyjnej należy uznać za zbyt ogólnikowe i stanowiące jedynie polemikę z niepodważonym stanem faktycznym i jego oceną, zaakceptowaną przez Sąd pierwszej instancji. W związku z brakiem stosownej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, nie miał możliwości prawnych i faktycznych do wnikliwszego zweryfikowania zaskarżonego orzeczenia z perspektywy powyższych zarzutów. Rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest bowiem stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 31 października 2017 r., o sygn. akt I GSK 2343/15).

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji miał obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia również z punktu widzenia aspektów, na które Strona nie zwróciła uwagi w skardze, a które mają istotne znaczenie dla dokonania takiej oceny. Co jednak istotne, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w takim zakresie tylko w granicach sprawy, a autor skargi kasacyjnej nie wykazał, aby WSA uczynił przedmiotem rozpoznania inną sprawę administracyjną niż ta, w której wniesiono skargę. Kontroli została poddana zaskarżona decyzja w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2017, w możliwie szerokim aspekcie. Wobec powyższego nie sposób przypisać Sądowi pierwszej instancji uchybienia dyspozycji z art. 134 § 1 P.p.s.a.

Z kolei wskazany w skardze kasacyjnej przepis art. 3 § 1 P.p.s.a. określa zakres kognicji sądów administracyjnych oraz kryterium kontroli sądowoadministracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przepis ten nie mógł zostać naruszony przez wadliwe dokonanie kontroli działania administracji publicznej, lecz poprzez przekroczenie przez sąd administracyjny kompetencji albo poprzez zastosowanie środka i/lub kryterium kontroli nieprzewidzianego w ustawie. Przepis ten mógłby zostać naruszony, gdyby Sąd pierwszej instancji w ogóle sprawy nie rozpoznał albo rozpoznał z uwzględnieniem innego kryterium niż zgodność z prawem. Natomiast to, czy dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena legalności zaskarżonej decyzji była prawidłowa nie może być utożsamiane z uchybieniem art. 3 § 1 P.p.s.a.

3.2. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza, aby doszło do obrazy art. 71b ust. 3 u.s.o., polegającej na jego błędnej wykładni. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 września 2017 r., opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające, działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 71b ust. 6 u.s.o., Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 18 września 2008 r. (powołane w zarzutach skargi kasacyjnej), w którym m.in. zostały określone wzory orzeczeń. Ustalony wzór orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wymagał, by zespół orzekający określił z uwagi na jaki rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalnej nauki i metod pracy zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego. Ponadto orzeczenie o potrzebie kształcenia, zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik do rozporządzenia MEN posiada datę jego wydania oraz czas, na jaki jest ono wydawane z uwagi na rodzaj zaburzeń i upośledzeń rozwojowych dziecka. Istotne jest również to, że zalecane w orzeczeniu formy i warunki kształcenia oraz stymulacji dziecka mają być przez placówkę realizowane w stosunku do danego dziecka, a zalecany sposób nauki dziecka jest relatywizowany do konkretnych zaburzeń lub nieprawidłowości rozwojowych dziecka. Uwzględniając zatem, że w każdym konkretnym przypadku sytuacja rozwojowa dziecka może ulec zmianie, konieczne jest dostosowanie tych zaleceń do aktualnych potrzeb dziecka, organizacji nauki czy zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Z tego względu w określonych przypadkach orzeczenia o potrzebie kształcenia wydawane są na określony czas, czy to etap edukacji, czy też określony okres nauki w danej szkole. W tej sytuacji istotne znaczenie ma to, jakie formy edukacji i warunki nauki zostały zalecone dziecku w związku z danym jego etapem rozwojowym uwzględniającym upośledzenie i na jaki okres, gdyż z tym wiąże się zróżnicowana wysokość subwencji. Wbrew zatem twierdzeniom Skarżącego kasacyjnie, przepisy ustawy o systemie oświaty jednoznacznie wskazują jakiego rodzaju dokument daje podstawę do określenia potrzeb kształcenia specjalnego w określonym czasie, a w konsekwencji do pozyskania wyższej subwencji oświatowej na dany rok szkolny. Miasto wywodzi, że regulacje u.s.o. nie ograniczają źródeł dowodowych dla wykazania stanu zdrowia dziecka i nie wykluczają możliwości uzyskania orzeczeń w tym zakresie po dniu 30 września danego roku szkolnego. W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w ramach przedmiotu sprawy, nie jest kwestionowany ani stan zdrowia danego dziecka, ani możliwość uzyskania orzeczenia po dniu 30 września danego roku szkolnego. Natomiast istotne jest, że sporny dokument wystawiony po tej dacie może mieć jedynie znaczenie na przyszłość dla potrzeb obliczenia wyższej subwencji. Zatem kluczowa jest kwestia aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, które określa aktualne potrzeby danego dziecka na określony czas, co wystarczająco precyzyjnie unormowano w art. 71b ust. 3 u.s.o. Autor skargi kasacyjnej pomija, że organ orzekający w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej jest związany treścią ostatecznego orzeczenia zespołu poradni psychologiczno-pedagogicznej także w zakresie daty wydania przedmiotowego orzeczenia. Okoliczność ta ma fundamentalne znaczenie z punktu widzenia podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, przy uwzględnieniu algorytmu bazującego wyłącznie na danych zawartych w systemie informacji oświatowej, według stanu na 30 września danego roku.

Wobec powyższego rację należy przyznać Sądowi pierwszej instancji, który stwierdził, powołując się na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, że żaden inny dowód poza orzeczeniem, a w przypadku wagi P51 - opinią, wydanymi na podstawie art. 71b ust. 3 i 3a u.s.o., nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania zwiększonych dopłat subwencyjnych z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych. Innymi słowy tylko uczniowie posiadający na dzień 30 września 2016 r. stosowne orzeczenie lub opinię, wydaną przez powołaną do tego jednostkę, mogli być objęci odpowiednią wagą przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2017 dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Powyższy pogląd prawny jako ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd w składzie orzekającym podziela (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 8 lutego 2013 r., o sygn. akt II GSK 2092/11; 24 lipca 2013 r., o sygn. akt II GSK 589/12; 8 marca 2013 r., o sygn. akt II GSK 2375/11; 9 grudnia 2014 r., o sygn. akt II GSK 1767/13 i 17 grudnia 2017 r., o sygn. akt II GSK 3054/17). Ewentualne problemy w uzyskiwaniu przez uczniów orzeczeń zespołów orzekających działających w publicznych poradniach psychologiczno – pedagogicznych, mogą być wprawdzie związane z funkcjonowaniem tych zespołów, bądź z opóźnieniami w działaniach rodziców, ale w istocie nie dotyczą przedmiotu sprawy i nie mogą usprawiedliwiać uzyskania nienależnej subwencji. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że podstawę do wykazywania w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2016 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na 2017 r. przy wagach: P54 i P55 stanowiły wyłącznie aktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o. Natomiast przy wadze P51 podstawą były opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju, o których mowa w art. 71 b ust. 3 i 3a u.s.o.

3.3. Zgodnie z § 11 rozporządzenia MEN z dnia 18 września 2008 r. zespół, na wniosek rodziców (prawnych opiekunów), wydaje nowe orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego w razie: 1) zmiany okoliczności stanowiących podstawę wydania poprzedniego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego; 2) potrzeby zmiany wskazanych w poprzednim orzeczeniu zaleceń, o których mowa w § 8 ust. 2; 3) potrzeby zmiany okresu, na jaki zostało wydane poprzednie orzeczenie. Przy czym co istotne w myśl § 9 ust. 1 rozporządzenia MEN z dnia 18 września 2008 r. orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się na okres roku szkolnego, etapu edukacyjnego albo okresu kształcenia w danej szkole. Wbrew zatem twierdzeniom Strony Skarżącej istnieje konieczność dysponowania przez ucznia stosownego orzeczenia aktualnego orzeczenia lub opinii, czyli na dzień 30 września danego roku, tak aby obejmowało ono określony rok szkolny bądź etap edukacyjny, bądź okres kształcenia w danej szkole, o którym mowa powyżej.

Odnosząc się do cytowanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozważań z wyroku WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2017 r., o sygn. akt SA/Wa 2572/16, Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomym jest, że przedstawione w tym orzeczeniu stanowisko i argumentacja nie zostały zaakceptowane przez Sąd drugiej instancji, który w wyroku z dnia 21 października 2020 r., o sygn. akt I GSK 613/18, uchylił powyższe orzeczenie Sądu pierwszej instancji i oddalił skargę. NSA jednoznacznie podkreślił, że orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego nie mogą zastąpić inne dowody, w szczególności opinie o potrzebie kształcenia wspomagania rozwoju dziecka lub nieaktualne orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z lat poprzednich lub orzeczenia takie wydane w terminie późniejszym niż dzień sprawozdawczy. Podzielając powyższy podgląd uznano, że zarzuty naruszenia przepisów u.s.o. i rozporządzenia MEN z dnia 18 września 2018 r. nie zasługują na uwzględnienie.

3.4. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., z którego wynika, że w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy - w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot. Regulacja ta nakłada na właściwy organ obowiązek badania, czy część oświatowa subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego jest ustalana na podstawie stosownych danych co do liczby uczniów/wychowanków, wynikających z systemu informacji oświatowej dla bazowego roku szkolnego według stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego, z uwzględnieniem korekty części oświatowej. W przypadku stwierdzenia, że oświatowa subwencja ogólna została uzyskana nienależnie, na organie ciążył ustawowy obowiązek zobowiązania Strony do zwrotu nienależnej kwoty części. Wobec niepodważenia stanu faktycznego sprawy i nie wykazania przez Miasto, że subwencja była w spornej części należna, rozpatrywany zarzut skargi kasacyjnej jest bezzasadny.

3.5. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 in fine P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, po uprzednim rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił w całości od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od Skarżącego Miasta na rzecz organu, w oparciu o treść art. 207 § 2 P.p.s.a., z uwagi na szczególne okoliczności tej sprawy, a mianowicie udział pełnomocnika Ministra ograniczył się do złożenia jednego pisma, które nie przyczyniło się do wyjaśnienia sprawy, a odpowiedź na skargę kasacyjną nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika i nie zawiera żadnych argumentów na poparcie stanowiska organu.

M. Bejgerowska J. Wegner B. Sobocha-Holc