Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1641/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 6, art. 12 ust. 1b, art. 18 ust. 5 lit.  b
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2012 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej J. G. kwotę 1520 (jeden tysiąc pięćset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej: "GITD") decyzją [...] grudnia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., nazywanej dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3, art. 14 ust. 1, art. 18 ust. 5, ort. 87 ust. 1 pkt 1, art.92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6, art. 92c oraz lp. 1.4 i 2.9 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265, nazywanej dalej: "u.t.d."), po rozpatrzeniu odwołania J. G., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: "G." w P. (nazywanej dalej: "Stroną", "Skarżącą"), uchylił w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2012 r., nr [...] i nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł, tytułem naruszenia lp. 2.9 załącznika nr 3 do u.t.d.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W wyniku zatrzymania do kontroli [...] marca 2012 r., w W., pojazdu marki R. o numerze rejestracyjnym [...], którego kierowcą był G. A., ustalono, że na szybie czołowej pojazdu umieszczony jest napis "[...] przewóz [...]", na prawej i lewej stronie pojazdu umieszczony jest napis "PRZEWÓZ OSÓB" wraz z numerem "[...]" z tyłu pojazdu na szybie widniał numer "[...] przewóz [...]", w prawym dolnym rogu tylnej szyby nr "[...]". Jednocześnie stwierdzono, iż na bocznej szybie pojazdu umieszczony został cennik usług przewozowych. Kierujący pojazdem okazał do kontroli następujące dokumenty: wypis z licencji nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, dowód rejestracyjny pojazdu, prawo jazdy, dowód osobisty, świadectwo sprawdzenia drogomierza oraz świadectwo wzorcowania, zaświadczenie lekarskie oraz psychologiczne.

W toku postępowania wysłano zapytania do właściwych organów licencyjnych, czy przedsiębiorcy została udzielona licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób oraz czy kontrolowany pojazd został do niej zgłoszony. Na podstawie informacji zwrotnych ustalono, że Strona posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, jednakże kontrolowany pojazd na dzień [...] marca 2012 r., nie był zgłoszony do licencji. Powyższe potwierdza również przesłany przez Stronę dokument zgłoszenia pojazdów do organu licencyjnego, na którym widnieje pieczęć, iż zgłoszenia dokonano w dniu [...] marca 2012 r., a więc po kontroli.

Organ I instancji uznał, że w niniejszej sprawie wykonywano przewozy okazjonalne w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d. Organ też uznał, że nie zgłoszono na piśmie organowi, który udzielił licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie. W związku z powyższym, organ I instancji, decyzją z [...] września 2012 r., na podstawie art. 93 ust. 1 u.t.d., nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 8.800 zł.

Rozpatrując odwołanie Strony z [...] października 2012 r., od decyzji I instancji, GITD uznał, że termin 14 dni w jakim przewoźnik drogowy jest zobowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji zmiany danych o których mowa w art. 8 u.t.d., liczony jest od dnia zaistnienia zmiany, niezależnie od tego w jakim dniu przeprowadzono kontrolę. Jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy, termin ten winien być liczony od dnia kontroli, z akt sprawy nie wynika bowiem inny moment wykonywania przez Stronę przewozów, niż ten dzień. Strona zgłosiła pojazd o nr rej. [...] do Starostwa Powiatowego w P. [...] marca 2012 r. Nie ma zatem żadnych dowodów świadczących o tym, iż Strona nie wywiązała się z obowiązku wynikającego z art. 14 u.t.d. Z tych względów GITD uchylił decyzję I instancji i nie nałożył na Stronę kary pieniężnej za niezgłoszenie na piśmie organowi, który udzielił licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie.

GITD uznał jednak, że Strona naruszyła zakaz wynikający z art. 18 ust. 5 pkt b u.t.d., poprzez umieszczenie na pojeździe numeru telefonu i nazwy (oznaczenia) przedsiębiorcy. Organ odwoławczy podkreślił, iż nazwę przedsiębiorcy nie należy utożsamiać z firmą, pod którą przedsiębiorca figuruje we właściwym rejestrze lub ewidencji. Co więcej, w obrocie gospodarczym przedsiębiorcy posługują się różnymi nazwami. Częstą praktyką jest, że są to nazwy, które nie mają nic wspólnego z firmą danego przedsiębiorcy, chociaż bezsprzecznie jego działalności służą. Nie ma zatem znaczenia fakt, że umieszczona na pojeździe nazwa nie pokrywa się z firmą przewoźnika. W ocenie organu odwoławczego napisy "[...] przewóz osób" zamieszczone na kontrolowanym pojeździe są nazwą Strony w tym sensie, że służy jej identyfikacji jako przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy osób. GITD wskazał, że identyczne oznaczenia znajdują się na innych pojazdach, którymi Strona wykonuje przewozy osób, na okoliczność czego załączył do akt protokoły z innych kontroli dotyczących Strony.

GITD podkreślił, że celem zakazów określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d., poza ochroną konsumentów jest także ochrona przewoźników wykonujących przewozy na podstawie licencji taksówkowej, której uzyskanie jest obwarowane znacznie bardziej rygorystycznymi wymogami, przed nieuczciwą konkurencją ze strony przewoźników nie posiadających licencji taksówkowej. Oczywistym jest więc, że zamieszczane na pojeździe oznaczenia w postaci nazwy, nr telefonu, strony internetowej czy inne identyfikujące danego przedsiębiorcę, mają służyć pozyskiwaniu klientów. Taki sposób pozyskiwania klientów zgodnie z wolą ustawodawcy jest zarezerwowany wyłącznie dla taksówkarzy i stanowi on pewnego rodzaju przywilej przyznany tylko tym podmiotom, którzy uzyskali licencję taksówkową, a tym samym spełnili dodatkowe, znacznie surowsze wymagania niż przewoźnicy działający w oparciu o zwykłą licencję.

W skardze z [...] lutego 2013 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniesionej przez pełnomocnika Skarżącej, Strona, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, podtrzymując argumentację podniesioną w odwołaniu od decyzji I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. poprzez jego niewłaściwie zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżąca dopuściła się popełnienia deliktu administracyjnego podczas, gdy na kontrolowanym pojeździe brak było zabronionych oznaczeń, o których mowa w ww. przepisie,

2. art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak wyjaśnienia znaczenia ustalonych w toku postępowania faktów według normy prawnej znajdującej, zdaniem organu, zastosowanie w przedmiotowej sprawie,

3. art. 78 § 1 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego Strony zmierzającego do ustalenia okoliczności mającej znaczenie w sprawie,

4. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez bezkrytyczne i niepotwierdzone zgromadzonym materiałem dowodowym ustalenie, iż umieszczone na pojeździe napisy "[...] Przewóz Osób", "[...] Przewóz [...]", są nazwą i numerem telefonu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. b u.t.d., a umieszczenie ww. oznaczeń na pojeździe upodabnia ten pojazd do taksówki i stanowi ominięcie przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką.

Według Skarżącej, z żadnego przepisu ustawy o transporcie drogowym nie wynika, aby pojazdy wykonujące przewóz osób nie mogły wyróżniać się względem pozostałych. Na gruncie ustawy, pojazdy te mogą wyróżniać się w sposób dowolny, o ile nie narusza to szczegółowo określonych zakazów wymienionych w art. 18 ust. 5 u.t.d. Celem tej regulacji jest umożliwienie potencjalnemu odbiorcy usługi przewozowej jednoznacznego odróżnienia przewozów wykonywanych przez taksówki od przewozu osób wykonywanych przez innych uprawnionych do tego przedsiębiorców. Tak rozumiany cel wprowadzenia zakazów z art. 18 ust. 5 u.t.d., zaspokaja bowiem zarówno interes taksówkarzy, którzy mają pełne prawo do wyraźnego odróżnienia przewozów wykonywanych taksówką od przewozów okazjonalnych, jak i interes odbiorców usługi, którzy nie mogą być w żaden sposób wprowadzani w błąd co do treści nawiązywanego stosunku prawnego, jak i jego strony. Pełnomocnik Skarżącej powołał się na uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2009 r., sygn. akt: II GSK 88/09, zgodnie z którym celem zakazów wprowadzonych w art. 18 ust. 5 u.t.d., jest uniemożliwienie przedsiębiorcom wykonującym przewozy okazjonalne osób, wykonywanie transportu drogowego taksówką.

Według Skarżącej nie sposób przyjąć, aby kontrolowany pojazd nosił jakiekolwiek cechy przypominające, czy też sugerujące transport drogowy osób taksówką. Niebagatelne znaczenie ma tu również wyraźne i sugestywne oznakowanie pojazdu napisem "Przewóz osób", co w sposób jednoznaczny, przy braku napisu "taxi", taksometru i lampy na dachu, wskazuje na przewoźnika innego niż taksówka.

Pełnomocnik Skarżącej nie zgodził się z twierdzeniem, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy dopuszczalna jest wykładnia przepisu art. 18 ust. 5 lit. b u.t.d., w myśl której umieszczony na pojeździe napis jest nazwą i numerem telefonu przedsiębiorcy w rozumieniu tego przepisu, a umieszczenie ww. oznaczenia na pojeździe upodabnia ten pojazd do taksówki i stanowi ominięcie przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wyjaśnił, iż w art. 18 ust. 5 lit. b u.t.d., nie chodzi o dosłowne utożsamianie nazwy z firmą, pod którą przedsiębiorca figuruje we właściwym rejestrze lub ewidencji, a zakaz umieszczania numeru telefonu nie oznacza, że numer ten musi być zarejestrowany na kontrolowanego przedsiębiorcę. Zdaniem Skarżącej twierdzenia te nie zostały w żaden sposób powiązane z ustaleniami faktycznymi dokonanymi w toku postępowania, a nadto brak jest jakiegokolwiek dowodu w sprawie na okoliczność, że oznaczenia umieszczone na kontrolowanym pojeździe zawierają jakąkolwiek nazwę jakiegokolwiek przedsiębiorcy, jakikolwiek adres, czy w końcu jakikolwiek numer telefonu. Według Skarżącej, organ nie wyjaśnia dlaczego oznakowanie pojazdów pozwalające na ich identyfikację jako służących do przewozu osób, a nie przewozu taksówką, a nadto nie zawierające oznaczenia przedsiębiorcy, którym posługuje się on w obrocie, stanowić ma naruszenia zakazu z art. 18 ust. 5 lit. b u.t.d.

Pełnomocnik Skarżącej podkreślił, że z dowodów przeprowadzonych w sprawie wynika jednoznacznie, iż Skarżąca nie posługuje się w obrocie oznaczeniem "[...] Przewóz Osób" i "[...] Przewóz [...]", lecz nazwą: "G.", którego to oznaczenia Skarżąca na pojazdach nie umieszcza.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli przedmiotowego pojazdu, wykonywanie transportu drogowego, który obejmuje także przewóz okazjonalny, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Specjalnym rodzajem licencji, innym od przewidzianej w art. 5 ust. 1 u.t.d., jest licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Udzielenie tej licencji wymaga spełnienia przez przedsiębiorcę dodatkowych wymagań określonych w art. 6 u.t.d. Zgodnie z art. 12 ust. 1b u.t.d. licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką, gdyż jak podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r., wydanym w sprawie II GSK 1217/10, przewozy wykonywane na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego osób są odrębnym rodzajem przewozów niż przewozy dokonywane w ramach transportu drogowego taksówką.

Podkreślić należy, że na gruncie ustawy o transporcie drogowym obowiązują odmienne zasady wykonywania przewozów okazjonalnych pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (pojazdem niebędącym taksówką) i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Konsekwencją odmienności charakteru powyższych przewozów jest wprowadzony w art. 18 ust. 5 pkt b u.t.d., zakaz umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy. W dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy cytowany przepis, został zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 2012 r. (Dz. U. poz. 661) zmieniającej ustawę o transporcie drogowym z dniem 29 czerwca 2012 r., rozszerzając zakaz na umieszczanie w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi. Należy jednak mieć na uwadze, że w dacie kontroli ten rozszerzony zakaz nie obowiązywał.

W konsekwencji powyższych uwag dotyczących zmiany art. 18 ust. 5 lit. b u.t.d., w okolicznościach faktycznych sprawy, zasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa procesowego związane z ustaleniem stanu faktycznego w sprawie, w oparciu o który wydano decyzje administracyjne. Otóż nazwą przedsiębiorstwa powinno być oznaczenie identyfikujące przedsiębiorstwo Skarżącej. Oznaczenie to nie musi być identyczne z zarejestrowaną nazwą przedsiębiorcy, nie oznacza to jednak, że za nazwę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. b u.t.d., można uznać zupełnie dowolne oznaczenie. Organy administracji przyjęły zaś, że umieszczone na pojeździe Skarżącej napisy "[...]", "Przewóz Osób" lub "[...] Przewóz [...]", stanowiły przyjętą przez Skarżącą na użytek wykonywanych przewozów nazwę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. b u.t.d.

Jednakże jak wynika z akt sprawy żadna tego rodzaju nazwa nie była przez Skarżąca używana w obrocie, jak i nie ustalono by była to nazwa innego przedsiębiorcy, na przykład powiązanego funkcjonalne lub organizacyjne z przedsiębiorstwem Skarżącej. Nazwa przedsiębiorstwa Skarżącej to "G." i taką nazwą Skarżąca posługuje się w obrocie, co wynika z dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy. Nazwa ta jednak nie występowała na przedmiotowym pojeździe, co wynika z ustaleń kontroli oraz z materiału fotograficznego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. Z żadnych ustaleń organu nie można natomiast wyprowadzić wniosku, że napisy na pojeździe "[...]", "Przewóz Osób" lub "[...] Przewóz [...]", w jakikolwiek sposób identyfikują przedsiębiorstwo Skarżącej lub innego przedsiębiorcę. Z żadnych również ustaleń organu nie można wyprowadzić wniosku że ciąg cyfr "[...]", stanowi numer telefonu, pod którym można było zamówić przewóz w przedsiębiorstwie Skarżącej.

Z przytoczonych wyżej względów nie można uznać, że w trakcie prowadzonego postępowania organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.) w zakresie naruszenia przez Skarżącą art. 18 ust. 5 lit. b u.t.d.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie związany oceną prawną wyrażoną w niniejszym wyroku.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 i art. 209 tej ustawy.