Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 646/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono postanowienie II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 59 pkt4, art.28a
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 646/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 28 września 2016 r., sprawy ze skargi P.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia P. D., Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia 25 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 14 sierpnia 2015 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - Powiat G. na grzywnę w celu przymuszenia nałożoną postanowieniem nr [...] z dnia 9 listopada 2012 r. w wysokości 8.576,80 zł wraz z kosztami upomnienia.

W uzasadnieniu wskazano, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego prowadzi do majątku P. D. postępowanie egzekucyjne na podstawie przedmiotowego postanowienia. Nałożona nim grzywna była wynikiem niewykonania przez zobowiązanego nałożonego na niego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego – Powiat G. z dnia 9 listopada 2010 r. nr [...] nakazu rozbiórki na nieruchomości położonej w K., przy ul. [...]. W ramach postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunku bankowego.

W dniu 13 października 2015 r. zobowiązany złożył pismo zawierające zarzuty w trybie art. 33 § 1 pkt 4 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm.), wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podniósł błąd co do osoby zobowiązanego oraz zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. W uzasadnieniu stwierdzono, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - Powiat G., będące podstawą wystawienia tytułu wykonawczego zostało wystawione na zobowiązanego po ogłoszeniu upadłości likwidacyjnej, a dotyczy nieruchomości, która weszła w skład masy upadłości i nad którą zobowiązany nie miał w tym czasie żadnej władzy. W związku z powyższym, zdaniem zobowiązanego, przedmiotowe postanowienie powinno zostać wydane przeciwko syndykowi masy upadłościowej.

Organ I instancji potraktował powyższe pismo jako wniosek o umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwagi na przekroczenie terminu do złożenia zarzutów i postanowieniem z dnia 25 lutego 2016 r. nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu stwierdzono, że kontrola merytoryczna tytułu wykonawczego dokonana przez organ egzekucyjny w zakresie osoby zobowiązanego jest niedopuszczalna w myśl art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Byłoby to bowiem badanie zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego. Nie stwierdzono również niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny wskazał bowiem, że postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy Wydział [...] Gospodarczy do spraw upadłościowych i naprawczych (uprawomocnionym w dniu 27 lutego 2015 r.) stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego do majątku zobowiązanego. W związku z powyższym, na dzień wydania rozstrzygnięcia nie zachodziły przesłanki umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 4 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 33 § 1 pkt 4 oraz art 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego, podczas gdy przed datą wystawienia tytułu wykonawczego własność nieruchomości znajdującej się przy ul. [...] w K. przeszła na nowych właścicieli w wyniku przeprowadzonego postępowania upadłościowego.

Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie stwierdzając, że podstawą postępowania wszczętego przeciwko zobowiązanemu jest ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - Powiat G. nakazująca rozbiórkę dobudowy do budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w K. obiektu użytkowego, jako magazyn sklepu, wykonanej bez decyzji o pozwoleniu na budowę. Obowiązek został nałożony z mocy art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane na zobowiązanego jako inwestora samowolnie wykonanych robót budowlanych i zmiana właściciela nieruchomości, co do której nałożony został obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego, nie zwalnia go z tego obowiązku. Organ zwrócił uwagę, że w orzecznictwie sądowym zaprezentowany jest pogląd, że gdy obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego obciąża inwestora, niebędącego właścicielem nieruchomości, na skutek zmiany właściciela tej nieruchomości nie powoduje przejścia obowiązku rozbiórki na nowego jej właściciela (wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 506/07). Wskazano też, że obowiązek rozbiórki części obiektu budowlanego jest obowiązkiem wynikającym z norm materialnych prawa administracyjnego. Przejście tego obowiązku na inny podmiot nie zależy od dyspozytywnych czynności stron umowy cywilnoprawnej, ale od powszechnie obowiązujących norm prawa administracyjnego (wyrok WSA w Opolu z dnia 24 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 39/03). W świetle powyższego wierzyciel mógł skierować postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do zobowiązanego.

Jednocześnie zwrócono uwagę, że przedmiotowy tytuł wykonawczy został wystawiony w dniu 14 sierpnia 2015 r., a więc po zakończeniu postępowania upadłościowego, które nastąpiło w dniu 19 stycznia 2015 r.

Za bezzasadny uznano również zarzut niedopuszczalności egzekucji, który podniesiono w piśmie wszczynającym postępowanie, ale nie powtórzono w zażaleniu. Wyjaśniono, że w świetle orzecznictwa przesłanka niedopuszczalności egzekucji administracyjnej ma charakter formalny, co oznacza, że organ egzekucyjny bada, czy dany rodzaj obowiązku podlega egzekucji w trybie procedury administracyjnej. W rzeczonym przypadku należnością jest grzywna w celu przymuszenia, która podlega egzekucji administracyjnej, zgodnie z art. 2 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odnosząc się finalnie do wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdzono, że powyższy przepis dopuszcza zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w trakcie rozpatrywania zarzutów egzekucyjnych na podstawie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podczas dwuinstancyjnego postępowania. Przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia umorzenia prowadzonej egzekucji w trybie art. 59 cyt. ustawy, zatem art. 35 § 1 ustawy nie ma zastosowania. Wyjaśniono też, że wstrzymanie postępowania egzekucyjnego i jego zawieszenie stanowią dwie odrębne instytucje.

Od postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie:

- art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia bez zgromadzenia i rozważenia koniecznego materiału dowodowego, a w szczególności bez ustalenia, że skarżący nie posiada ani nie zarządza nieruchomością, której dotyczy obowiązek będący podstawą wydania grzywny w celu przymuszenia,

- art. 59 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niezastosowanie tego przepisu i nieumorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że to nie P. D. jest obecnie zobowiązanym do wykonania obowiązku rozbiórki, ze względu na który nałożona została grzywna w celu przymuszenia,

- naruszenie art. 28a cyt. ustawy, poprzez prowadzenie egzekucji bez wymaganego prawem tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela z zaznaczeniem przejścia uprawnień na następcę prawnego.

W konsekwencji skarżący wniósł o:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,

- umorzenie postępowania egzekucyjnego,

- zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania niniejszej sprawy,

- zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skarżący podtrzymał wcześniejszą argumentację, w szczególności wskazując na utratę władzy nad nieruchomością, z którą związany był egzekwowany obowiązek. Stwierdził, że w dniu wystawienia tytułu wykonawczego nie był już właścicielem nieruchomości. Wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego skarżący uzasadnił z kolei wyjątkowo trudną sytuacją majątkową.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację i stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 7 k.p.a., gdyż organy obu instancji kierowały się zasadą praworządności, a postępowanie było jawne, przez co strona na każdym etapie mogła zapoznać się z jego zaawansowaniem i zgłaszać wnioski i wyjaśnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co do zasady Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że narusza ono prawo w sposób powodujący konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą prawną zakwestionowanych w skardze rozstrzygnięć był m. inn. przepis art. 59 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 z późn. zm.), zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się, gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego. Wyjaśnić należy, że błąd co do osoby zobowiązanego zachodzi wówczas, gdy w tytule wykonawczym została wskazana osoba, na której nie ciążył obowiązek. Zasadą jest zgodność tytułu wykonawczego z decyzją stanowiącą podstawę jego wystawienia. Skoro podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była decyzja określająca zobowiązanie, to w tytule wykonawczym musi być wskazany jako zobowiązany osoba, na którą decyzją tą nałożono obowiązek. W niniejszej sprawie obowiązek ten polega na wykonaniu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego budynku. Co do zasady zatem, gdy ostateczną decyzją organu nadzoru budowlanego orzeczono rozbiórkę obiektu budowlanego, organ egzekucyjny prowadzi egzekucję wyłącznie w odniesieniu do osoby zobowiązanej z takiej decyzji. Pamiętać jednak należy, że obowiązki wynikające z decyzji o rozbiórce mają charakter rzeczowy, a nie osobisty, zatem odnoszą się bezpośrednio i są związane z wymienioną w niej nieruchomością. Konsekwentnie, obowiązki powyższe wiążą każdoczesnego właściciela obiektu budowlanego, co powoduje, że jeśli w toku postępowania egzekucyjnego nastąpiła zmiana właściciela nieruchomości, na której usytuowany jest obiekt podlegający rozbiórce, a poprzedni właściciel nie jest już posiadaczem lub zarządcą nieruchomości, to dochodzi do przejścia obowiązku na następcę prawnego zobowiązanego, co wynika z treści art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.

Z powołanego przepisu w sposób jednoznaczny wynika więc, że w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności pozostają w mocy. Warunkami, które muszą być spełnione przez organ egzekucyjny są: wystawienie przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowanie go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.

W orzecznictwie podnosi się z kolei, że przepis art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczy sytuacji, gdy na skutek czynności cywilnoprawnych dochodzi do zmiany właściciela rzeczy, z którą jest związany egzekwowany obowiązek. Taka sytuacja może polegać na sprzedaży obiektu budowlanego, w stosunku do którego wydano nakaz rozbiórki. W takich sytuacjach obowiązek przechodzi na następcę prawnego, czyli nabywcę obiektu budowlanego. Obowiązek rozbiórki jest obowiązkiem wynikającym z norm prawa materialnego administracyjnego. Jeżeli występuje następstwo prawne obowiązek administracyjny przechodzi na następcę prawnego zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2494/12, wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2448/14, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 463/09, wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 218/08, wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 sierpnia2014 r., sygn. akt II SA/Kr 864/14).

Z kolei w wyroku z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt II OSK 956/12 NSA wskazał: "wynikający z decyzji obowiązek rozbiórki budynku nie jest obowiązkiem o charakterze osobistym związanym wyłącznie z adresatem tej decyzji. Obowiązek ten może przechodzić na następców prawnych. Słusznie Sąd I instancji wskazał, że obowiązek rozbiórki związany jest z przedmiotem, ale może też przechodzić na następców prawnych. Wobec tego stan, który jest celem orzeczonego nakazu rozbiórki w dalszym ciągu może zostać osiągnięty, gdyż istnieje przedmiot objęty nakazem rozbiórki, który ciągle nie został wykonany, natomiast podejmując postępowanie egzekucyjne trzeba będzie rozważyć, czy obowiązek ten może wykonać adresat decyzji o rozbiórce, czy też jego następcy prawni. Jednym słowem podmiotem zobowiązanym do wykonania decyzji wydanych w trybie art. 48 p.b. jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, jak również, ze względu na zbywalność przysługującego prawa do działki jak i prawa własności posadowionych na niej obiektów, następca prawny wyżej wymienionych osób. Nawet jeśli obiekt został wybudowany przez poprzedniego właściciela działki, czy też inny podmiot dysponujący gruntem, to jego sukcesor prawny wchodzi w prawa i obowiązki inwestora. W takich okolicznościach podejmując postępowanie mające na celu wyegzekwowanie wynikającego z decyzji administracyjnej obowiązku rozbiórki budynku należy ustalić, czy dotychczasowy adresat decyzji może wykonać ten obowiązek, czy też obowiązek ten przeszedł na jego następców prawnych".

Z pola widzenia nie może bowiem umknąć fakt, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym chodzi przecież o wykonanie nałożonego decyzją organu administracyjnego obowiązku. Grzywna jest instrumentem mającym na celu skłonienie zobowiązanego do wykonania tego obowiązku. Zobowiązany, który pozbawiony został prawa własności do nieruchomości i nie ma do niej dostępu, nie będzie w stanie dokonać rozbiórki posadowionego tam bez stosowanego pozwolenia na budowę obiektu, a zatem nie będzie mógł wykonać obciążającego go obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej. Jak wskazano wyżej, grzywna w celu przymuszenia ma skłonić zobowiązanego do zrealizowania obowiązku rozbiórki we własnym zakresie. Jak może zatem zrobić to osoba, która nie jest właścicielem nieruchomości i nie ma nad nią żadnej fizycznej władzy (nie jest jej posiadaczem czy zarządcą).

Nawet w orzecznictwie sądowym, w którym mówi się o możliwości skierowania nakazu rozbiórki do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której wybudowano obiekt, dopuszcza się taką sytuację tylko w pewnych, określonych przypadkach, np. gdy inwestor postawił budynek bez zgody właściciela nieruchomości, albo gdy nie można w sposób bezsporny ustalić prawa inwestora do nieruchomości, a wiadomo, że to on dopuścił się samowoli budowlanej (por. przykładowo wyroki NSA z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1234/08, czy z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2146/13). W tych przypadkach bowiem inwestor jest w posiadaniu lub zarządzie daną nieruchomością, będzie więc w stanie zrealizować nałożony na niego obowiązek. Z reguły również w sytuacji, gdy samowola jest realizowana przez inwestora bez zgody właściciela nieruchomości, temu drugiemu będzie zależało na doprowadzeniu nieruchomości do stanu zgodnego z prawem, a zatem nie sprzeciwi się, by na jego własności inwestor, który już pozbawiony został władania nieruchomością, nakładem swoich sił i środków dokonał rozbiórki. W każdym innym przypadku doszłoby do sytuacji, w której decyzja administracyjna, a w zasadzie konieczność spełnienia lub wyegzekwowania obowiązku z niej wynikającego, naruszyłaby w sposób nieuprawniony prawo własności. Trudno bowiem wyobrazić sobie możliwość wtargnięcia inwestora na cudzą nieruchomość w celu dokonania rozbiórki. W wyroku z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 158/07 NSA słusznie podniósł: "Obowiązek wykonania rozbiórki obciąża po myśli art. 52 ustawy z 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126) inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości to, że z powyższego przepisu nie wynika bynajmniej dowolność organów administracji w wyborze podmiotu zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki. Nakaz taki w pierwszym rzędzie powinien być bowiem skierowany do inwestora, przy czym nie ma możliwości nałożenia obowiązku rozbiórki na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 522/06 niepublikowany). Zatem nie można orzec nakazu rozbiórki adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu." (podkreślenie Sądu)

Z kolei w wyroku z dnia 6 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK 1070/05 NSA wyraził pogląd, iż z uwagi na alternatywne wymienienie w art. 52 Prawa budowlanego inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, nie jest wykluczone, że egzekucja może toczyć się dalej przeciwko dotychczasowemu właścicielowi – jest to jednak dopuszczalne tylko wówczas, gdy dotychczasowy właściciel jest nadal posiadaczem i zarządcą nieruchomości (podkreślenie Sądu).

W tym kontekście orzekający w niniejszej sprawie Sąd nie zgadza się z tezami zawartymi w przytoczonym przez organ orzeczeniu WSA w Kielcach z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 506/07, zwłaszcza że nie zawiera ono pogłębionej analizy spornego problemu. Natomiast wyrok WSA w Opolu z dnia 24 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 39/03 wbrew sugestiom organu wprost potwierdza stanowisko skarżącego. Dyrektor Izby Skarbowej przytaczając z niego wyrywkową tezę nie dostrzegł, że w sprawie chodziło o sytuację, w której w umowie cywilnoprawnej kupna - sprzedaży nieruchomości sprzedająca, która dopuściła się samowoli budowlanej, zobowiązała się do wykonania obowiązku rozbiórki części obiektu budowlanego posadowionego na zbywanej działce orzeczonego tytułem egzekucyjnym. Na tle takiego stanu faktycznego WSA uznał, że taka czynność cywilnoprawna nie zatamowała przejścia obowiązku rozbiórki na nabywcę nieruchomości. Sąd stwierdził bowiem, że czynnością cywilnoprawną strony tej czynności mogą ustanawiać między sobą tylko prawa i obowiązki o charakterze cywilnoprawnym. Obowiązek rozbiórki części obiektu budowlanego jest natomiast obowiązkiem wynikającym z norm materialnych prawa administracyjnego. Przejście tego obowiązku na inny podmiot nie zależy więc od dyspozytywnych czynności stron czynności cywilnoprawnej, ale od powszechnie obowiązujących norm proceduralnych prawa administracyjnego. W tym kontekście wskazał, powołując się na art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, że zobowiązanie się sprzedającego obiekt budowlany, w umowie sprzedaży nieruchomości (składającej się m.in. z tego obiektu), do wykonania nakazu rozbiórki części obiektu, orzeczonego ostateczną decyzją administracyjną stanowiącą tytuł egzekucyjny, nie ma wpływu na przejście, z mocy prawa, obowiązku wykonania nakazu rozbiórki, na nabywcę nieruchomości, zatem kontynuowanie czynności egzekucyjnych wobec zbywcy nieruchomości, stanowiło naruszenie art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na gruncie niniejszej sprawy organy dokonując wadliwej wykładni przytoczonych wyżej przepisów, w szczególności art. 59 § 1 pkt 4 i art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wyjaśniły istoty sprawy, przedwcześnie i niezasadnie uznając, że zmiana właściciela nieruchomości nie miała żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, co doprowadziło w konsekwencji do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Tymczasem z akt sprawy nie wynika kiedy do takiej zmiany doszło i czy w ogóle miało to miejsce. Brak jest jakichkolwiek dokumentów, czy innych dowodów potwierdzających zawarte w zażaleniu i skardze twierdzenia skarżącego o tym, że utrata przez niego własności nastąpiła jeszcze przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Okoliczność ta będzie miała istotne znaczenie, bowiem tylko w sytuacji ustalenia, że skarżący przestał być właścicielem przedmiotowej nieruchomości w toku egzekucji, zastosowanie musi mieć art. 28a ustawy egzekucyjnej. W innym wypadku błędne było od początku wystawienie tytułu wykonawczego na skarżącego. Niezależnie od powyższego, w każdym z tych przypadków postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone, pod warunkiem, że skarżący nie ma możliwości wykonania rozbiórki, bowiem nie ma nieruchomości w posiadaniu lub w zarządzie, albo nie ma do niej dostępu z innych przyczyn (np. realizacji przez P. D. obowiązku objętego tytułem wykonawczym sprzeciwiają się oceni właściciele, bądź czynią jakiekolwiek przeszkody uniemożliwiające jego wykonanie, względnie uchylają się od koniecznego współdziałania polegającego na udostępnieniu nieruchomości w celu rozbiórki obiektu, który jest częścią składową gruntu). Okoliczności te jednak również organ winien jednoznacznie wyjaśnić.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 cytowanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Mając powyższe na względzie na mocy art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) Sąd zasądził zwrot uiszczonego przez stronę skarżącą należnego wpisu od skargi w kwocie 100 zł, opłatę od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł.

Sąd nie był natomiast władny do uwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz jego zawieszenie do czasu rozpoznania sprawy, gdyż sądy administracyjne nie administrują za organy, a jedynie sprawują kontrolę legalności zaskarżonych aktów.