Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1048/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 233
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 15 zzzzzn(2)
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Piotr Pyszny, Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 czerwca 2022 r. nr SKO.F/41.4/505/2022/8316 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej odmowy rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2015 r. oraz odmowy umorzenia części tej należności 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 czerwca 2022r. nr SKO.F/41.4/505/2022/8316 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) stwierdziło, iż odwołanie M. P. (dalej: Skarżąca, Podatniczka) od decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 4 kwietnia 2022r. nr [...] w przedmiocie ulgi podatkowej, wniesione zostało z uchybieniem ustawowo określonego terminu.

Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 288 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 2651 ze zm., dalej: o.p.), art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018r., poz. 570 ze zm.).

Stan sprawy.

Decyzją z dnia 4 kwietnia 2022r. Prezydent Miasta M. odmówił udzielenia Skarżącej ulgi podatkowej w części dotyczącej udzielenia pomocy de minimis w formie rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2015 r. oraz umorzenia naliczonych odsetek za zwłokę.

Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2023r. SKO stwierdziło, iż odwołanie Skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 4 kwietnia 2022r. w przedmiocie ulgi podatkowej, wniesione zostało z uchybieniem ustawowo określonego terminu.

W postanowieniu SKO stwierdzono, iż w/w decyzja została odebrana elektronicznie przez Podatniczkę dnia 6 kwietnia 2022 r. Podano również, powołując się na treść art. 223 § 2 pkt 1 o.p., iż 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 20 kwietnia 2022r. Zdaniem SKO odwołanie Podatniczki nadane w dniu 19 maja 2021r., zostało nadane po upływie ustawowego terminu. Mając na uwadze powyższe, SKO stwierdziło na zasadzie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. uchybienie terminu do wniesienia odwołania. SKO zaznaczyło, że w decyzji z dnia 4 kwietnia 2022r. zawarte zostało pouczenie o terminie do wniesienia odwołania. Tym samym spełniony został wymóg określony w art. 210 § 1 pkt 7 o.p., a Podatniczka nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Na powyższe postanowienie Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do tut. Sądu skargę.

W skardze zarzucono postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 i art. 57 § 5 pkt 2 oraz art. 39 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2023, poz. 259 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 285 ze zm., dalej: ustawa o doręczeniach elektronicznych) - poprzez stwierdzenie, że odwołanie Skarżącej wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu, podczas gdy odwołanie zostało wniesione w terminie.

Podatniczka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Jak podano w skardze art. 42 ust. 2 ustawy o doręczeniach elektronicznych wskazuje, że w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 3 (upływ 14 dni od dnia wpłynięcia korespondencji przesłanej przez podmiot publiczny na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego) korespondencję uznaje się za doręczoną w dniu następującym po upływie 14 dni od wskazanego w dowodzie otrzymania dnia wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego.

Według Skarżącej SKO nieprawidłowo ustaliło termin doręczenia decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 4 kwietnia 2022r. wskazując, że decyzja ta została odebrana elektronicznie w dniu 6 kwietnia 2022r. Jak zwrócono uwagę, z elektronicznego Urzędowego Poświadczenia Doręczenia wynika, że terminem doręczenia był dzień 4 maja 2022 r. a nie dzień 6 kwietnia 2022 r. W ocenie Podatniczki, sugerowane przez organ doręczenie decyzji w ciągu dwóch dni od jej wydania (4 kwietnia 2022r.) jest wysoce nieprawdopodobne, zważywszy na zwyczajowy czas obiegu dokumentów w instytucjach takich jak Urząd Miejski w M.. Jak zaznaczono, dokument UPD wskazuje, że decyzja z dnia 4 kwietnia 2022 r. została wysłana do strony drogą elektroniczną w dniu 20 kwietnia 2022 r. ("Data utworzenia pierwszego UPD"). Terminem doręczenia był zatem dzień 4 maja 2022 r. (14 dni od wysłania pierwszego UPD), albowiem Skarżąca nie dokonała odbioru kierowanej do niej elektronicznie korespondencji. W przekonaniu Podatniczki, skoro decyzja została uznana za skutecznie doręczoną z dniem 4 maja 2022 r. termin na wniesienie odwołania upływał w dniu 18 maja 2022 r.

Skarżąca podniosła, iż odwołanie nadane zostało w dniu 19 maja 2022r., tymczasem z pocztowego potwierdzenia nadania przesyłki poleconej wynika, że Skarżąca odwołanie wysłała w dniu 18 maja 2022 r., co oznacza, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania został przez nią zachowany.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022r., poz. 2492) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.).

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO stwierdzające, iż odwołanie Podatniczki od decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 4 kwietnia 2022r. wniesiona została z uchybieniem ustawowo określonego terminu.

Sąd stwierdza, iż w aktach sprawy znajduje się wydruk potwierdzenia odebrania decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 4 kwietnia 2022r.

Z powyższego potwierdzenia wynika, iż w/w decyzja z dnia 4 kwietnia 2022r. została doręczona Skarżącej w dniu 6 kwietnia 2022r. za pomocą ePUAP – według potwierdzenia odbioru UPD – urzędowe poświadczenie doręczenia (identyfikator dokumentu w ePUAP: [...]: identyfikator poświadczenia: [...]).

Natomiast, jak wynika z pisma z dnia 29 lipca 2022r. Prezydenta Miasta M. korespondencja jaką Podatniczka otrzymała w dniu 4 maja 2022r. (identyfikator dokumentu w ePUAP: [...]: identyfikator poświadczenia: [...]) dotyczy innej sprawy, która nie była przedmiotem zaskarżenia do SKO. Jak ustalono, sprawa dotyczy odebranego przez Podatniczkę w dniu 4 maja 2022r. postanowienia z dnia 20 kwietnia 2022r. o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.

W konsekwencji jak zasadnie przyjęło SKO, termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 4 kwietnia 2022r. upłynął w dniu 20 kwietnia 2022r. Tym samym, wbrew zarzutom skargi, nadane w dniu 18 maja 2022r. odwołanie od decyzji wniesione zostało z uchybieniem terminu określonego w art. 233 § 2 pkt 1 o.p. Przy czym, bez znaczenia dla oceny zawartej w postanowienia SKO konstatacji pozostaje fakt, iż w zaskarżonym postanowieniu wskazano na dzień 19 maja 2022r. jako na dzień nadania odwołania Podatniczki, gdy tymczasem prawidłowy termin nadania to 18 maja 2022r. Również nadanie odwołania w dniu 18 maja 2022r. nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 4 kwietnia 2022r.

Niezależnie od powyższego, wymaga odnotowania, iż organ pominął całkowicie regulację art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm., dalej: ustawa COVID-19).

Zgodnie natomiast z art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, w brzmieniu od 16 grudnia 2020 r., w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1).

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2).

Zaznaczenia wymaga, iż art. 15zzzzzn2 ustawy Covid-19 pomimo odwołania stanu epidemii (na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz. U. z 2022r., poz. 1027) nie został uchylony. Zmianie uległo jedynie jego zastosowanie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 sierpnia 2022 r. sygn. II SA/Go 321/22). Dla oceny jego zastosowania w kontekście odwołania stanu epidemii istotne, w ocenie Sądu pozostaje, czy uchybienie to miało miejsce jeszcze w okresie, kiedy obowiązywał stan epidemii. Inaczej Strona poniosłaby negatywne konsekwencje związane z wydaniem tego rodzaju decyzji już po odwołaniu stanu epidemii. Skoro organ przyjął, że termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 20 kwietnia 2022 r., zatem w okresie obowiązywania stanu epidemii, winien zawiadomić Skarżącą, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu oraz wyznaczyć stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, niezależnie od tego czy w sprawie występuje profesjonalny pełnomocnik.

Należy przy tym mieć na uwadze, że przepisy o doręczeniach mają na celu przede wszystkim ochronę interesów osób w postępowaniu administracyjnym, a szczególny tryb przywrócenia terminu uregulowany w ustawie Covid-19 jest dodatkową ochroną prawną w przypadku niedochowania przez strony terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii.

Jednocześnie zdaniem Sądu w rozpoznanej sprawie ustalając zakres użytego w art. 15 pojęcia "prawa administracyjnego" należy dokonać z uwzględnieniem zasady in dubio pro tributario zawartej w art. 2a o.p. W tym kontekście Sąd w pełni podziela wywody i stanowisko zawarte w uchwale NSA z dnia 27 marca 2023r. sygn. akt I FPS 2/22. W szczególności podnieść należy, iż rozstrzygając spór czy prawo podatkowe stanowi element prawa administracyjnego wzięto pod uwagę, iż winien on w niniejszej sprawie zostać rozstrzygnięty na korzyść Skarżącej. Na konieczność respektowania zasady interpretacji zaistniałych wątpliwości na korzyść podatnika zwracał również uwagę Trybunał Konstytucyjny, stwierdzając w uzasadnieniu wyroku z 18 lipca 2013 r., o sygn. akt SK 18/09 (OTK-A 2013/6/80), że zgodnie z wymogami konstytucyjnymi niejasnych regulacji podatkowych nie wolno interpretować na niekorzyść podatników, a w konsekwencji jeśli takie regulacje okazują się ostatecznie wieloznaczne, to zgodnie z zasadą in dubio pro tributario należy opowiedzieć się za rozwiązaniem uwzględniającym interes podmiotu obowiązanego do świadczeń podatkowych. Zasadę tę należy rozumieć w ten sposób, że jeśli występują wątpliwości co do znaczenia przepisu w konkretnej sytuacji faktycznej, których nie będzie można usunąć w wyniku prawidłowo prowadzonej wykładni przepisów prawa podatkowego (por. wyrok NSA z 11 maja 2018 r., II FSK 1126/16), to wówczas, stosując art. 2a o.p., należy przyjąć znaczenie przepisów korzystniejsze dla podatnika, ponieważ mamy do czynienia z "niedającą się usunąć wątpliwością" dotyczącą treści przepisu prawa podatkowego (por. S. Bogucki, Zasada in dubio pro tributario po jej normatywizacji, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2021, nr 3-4, s. 97 i n.).

W konsekwencji w niniejszej sprawie należało przyjąć, iż zawarte w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 pojęcie "przepisy prawa administracyjnego" obejmuje również terminy wskazane w przepisach prawa podatkowego.

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ odwoławczy uwzględni zawartą w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną oraz wskazania Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę obejmującą uiszczony wpis sądowy (100 zł) , kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwotę 480 zł na podstawie § 14 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 265).