Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 9/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 10 ust. 1, art. 13, art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 21 ust. 4, art. 30 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1657
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2023 r. sprawy ze skargi D. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 10 listopada 2022 r. D. K. wystąpiła do Państwowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w Słupsku o udzielenie informacji publicznej w zakresie następujących pytań:

1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu ?

2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym ? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat ? Jeśli nie to dlaczego ?

3. Według informacji od prof. Iwony Paradowskiej - Stankiewicz ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu ?

4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce ? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia ?

5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu ?

6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat ?

7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat ? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne ?

8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie ?

9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym ?

10. W jaki sposób można się ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia ?

11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem ? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień ? Jeśli tak, to w jakiej formie ?

W odpowiedzi na powyższy wniosek Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Słupsku w piśmie z dnia 17 listopada 2022 r. wskazał, że nie posiada informacji w zakresie pytania nr 3 i nr 8. W pozostałym zakresie udzielił następujących odpowiedzi na pytania D. K.:

Ad. 1 Organ nie posiada informacji w żądanym zakresie, a informacje dotyczące czasu utrzymywania się odporności po podaniu wymienionych szczepionek znajdują się w Kartach Charakterystyk Produktów Leczniczych preparatów szczepionkowych dostępnych na stronie internetowej Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Ponadto aktualne i naukowo udokumentowane informacje o szczepieniach w Polsce są dostępne na stronie internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH - Państwowy Instytut Badawczy - Szczepienia info.

Ad. 2 Organ posiada informację o 13 osobach, które ukończyły 19 rok życia uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych, z ostatnich 5 lat. Zgodnie z rozporządzeniem z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronny (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2172) obowiązek realizacji szczepień ochronnych dotyczy osób do ukończenia 19 roku życia.

Ad. 4 PPIS w Słupsku posiada informację o 9 osobach wobec, których lekarz odroczył szczepienie w ciągu ostatnich 5 lat. Kwestie szczepień ochronnych i ich stosowania są prawnie uregulowane na poziomie ustawowym (ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej) oraz rozporządzeń Ministra Zdrowia i komunikatów Głównego Inspektora Sanitarnego. Corocznie szczegółowe wskazania do szczepień oraz schematy i dawkowanie szczepionek są ustalane i publikowane jako komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego. Ponadto wykonanie obowiązkowego szczepienia poprzedzone jest lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań, które jest niezbędnym elementem procedury szczepienia. Niepoddanie dziecka badaniu kwalifikacyjnemu z winy osoby zobowiązanej, nie skutkuje brakiem obowiązku szczepienia ochronnego, obowiązek zbadania dziecka jest bowiem elementem procedury szczepienia. Dopiero stwierdzenie przez lekarza przeciwwskazań do szczepienia może zwolnić od wykonania ustawowego obowiązku.

Ad. 5 W ciągu ostatnich 5 lat organ nałożył 1 grzywnę w związku z niedopełnieniem obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego.

Ad. 6 Na terenie działania organu w ciągu ostatnich 5 lat nie odnotował zgonu wśród dzieci i dorosłych do 19 roku życia do 4 tygodni od szczepienia.

Ad. 7 Na terenie swojego działania organ w ciągu ostatnich 5 lat odnotował 1 przypadek wystąpienia ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego. NOP ten objawiał się jako nasilony odczyn miejscowy o średnicy powyżej 10 cm, nadmiernie ocieplony, z miejsca wstrzyknięcia sączyła się wydzielina.

Ad. 9 Profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych (art. 68 ust. 4 Konstytucji RP).

Ad. 10 W ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1657) został określony sposób ubiegania się o świadczenie kompensacyjne w przypadku gdy w wyniku szczepienia ochronnego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 4 pkt 2, art. 17 ust. 10 albo art. 46 ust. 4 pkt 7, u osoby, u której zostało przeprowadzone to szczepienie, wystąpiły w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki lub szczepionek działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego, o której mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (...). Natomiast za śmierć w wyniku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego można się ubiegać przed sądem powszechnym w trybie postępowania cywilnego jako roszczenie wobec podmiotów odpowiedzialnych za powstanie szkody - art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu cywilnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1360).

Ad. 11 To pytanie należy kierować do lekarza kwalifikującego do szczepień ochronnych. To lekarz podejmuje decyzję o szczepieniu lub odroczeniu tego szczepienia, kierując do konsultacji specjalistycznej, na podstawie aktualnej wiedzy medycznej.

Ad. 12 To pytanie nie mieści się w pojęciu informacji publicznej, odnosi się do stanowiska organizacji międzynarodowej.

D. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupsku i wniosła o:

1. zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupsku do rozpoznania jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 10 listopada 2022 r. i udzielenia informacji publicznej,

2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

4. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skarżąca powołała się na wyżej opisaną korespondencję z organem i wskazała, że nie można mówić o zrealizowaniu przez ten organ obowiązku udzielenia skarżącej informacji publicznej. Wskazała na orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach o udzielenie informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Słupsku wniósł o jej oddalenie, gdyż odpowiedzi na pytania zostały sformułowana w oparciu o najlepszą wiedzę organu mając na względzie charakter informacji publicznej. W tych okolicznościach zarzuty skarżącej są bezpodstawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.

Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1).

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.) - dalej jako "u.d.i.p.", jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na jej zasadach. Na gruncie przepisów powoływanej ustawy o bezczynności organu można mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Rozpoznawana sprawa dotyczy udzielonej przez organ odpowiedzi na złożony przez skarżącą przedmiotowy wniosek zawierający szereg pytań związanych ze szczepieniami.

Skarżąca zarzuciła organowi bezczynność, polegającą na nieudzieleniu odpowiedzi na pytania zawarte w jej wniosku z dnia 10 listopada 2022 r.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. W myśl art. 2 ust. 1 tej ustawy, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej.

Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.

Na mocy art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 u.d.i.p. oraz udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11 u.d.i.p.

Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.).

W myśl art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. (ust. 2).

Stosownie do art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.

Zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone zostały w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.: Dz.U. z 2021 r., poz. 195 ze zm.) – dalej: "u.p.i.s.". Zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 wykonuje m.in. państwowy powiatowy inspektor sanitarny, jako organ rządowej administracji zespolonej w powiecie (art. 10 ust.1 pkt 3 u.p.i.s.).

Skarżony organ, jako organ władzy publicznej, zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Udzielenie odpowiedzi przez organ na złożony przez skarżącą wniosek nastąpiło z zachowaniem terminu, wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: polityce wewnętrznej i zagranicznej; podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 (statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, majątku, którym dysponują); zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych); danych publicznych (treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu; stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego; treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej; informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych); majątku publicznym.

Wskazać należy, że art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. odnosi się w pierwszym rzędzie do informacji publicznej dotyczącej sfery faktów. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy. Powyższe oznacza, że nie wszystko to, o co się wnioskodawcy zwracają do organów władzy publicznej stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów cytowanej ustawy.

Katalog możliwych i mających podstawy prawne reakcji organu nie wyczerpuje się jedynie w możliwości udzielenia informacji albo wydania decyzji o odmowie udzielania informacji publicznej. Sąd w składzie orzekającym podziela ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że organ może także poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy o braku możliwości udzielania mu żądanej informacji, gdy organ nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p. do udzielenia informacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.

Reasumując, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną, którą mógłby dysponować organ, załatwienie sprawy nie wiąże się z koniecznością wydania decyzji o odmowie udostępniania informacji publicznej. Tego rodzaju władcze działanie organu jest bowiem zarezerwowane wyłącznie dla sytuacji gdy żądana informacja ma charakter publiczny, lecz uwzględniając ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów prawa, w tym przede wszystkim z ustawy u.d.i.p. (m.in. dotyczące informacji niejawnych) nie może zostać udzielona wnioskodawcy.

W orzecznictwie przyjęto, że - co do zasady - stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017r., sygn. akt II SAB/Po 96/17 czy wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 119/18).

Przede wszystkim informację publiczną stanowią zatem informacje zbierane przez organ dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1657 ze zm.) – dalej: "u.z.z.ch.z." - oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. z 2010 r. Nr 254, poz. 1711). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 ww. rozporządzenia).

Ponadto, zgodnie z art. 30 ust.1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.

W ocenie Sądu zdecydowana większość skierowanych do organu we wniosku pytań wykraczała poza zakres jego kompetencji, a zostały one sformułowane w sposób wskazujący na oczekiwanie przez skarżącą, że w udzielonej odpowiedzi organ ustosunkuje się do subiektywnych ocen i wątpliwości co do zasadności szczepień ochronnych, bezpieczeństwa i wymiaru etycznego szczepionek, a także udzieli skarżącej różnorodnych porad w zakresie wiedzy prawnej i medycznej. Tego rodzaju oczekiwania skarżącej nie mogły być zrealizowane, gdyż wykraczałoby to poza zakres pojęcia informacji publicznej.

Podsumowując powyższe rozważania w odniesieniu do treści pytań zadanych organowi przez skarżącą, zdaniem Sądu informacją publiczną, co do której Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Słupsku mógł posiadać wiedzę - w oparciu o posiadane kompetencje w zakresie realizowanych zadań publicznych – były informacje zawarte w odpowiedziach na pytanie nr 2 (odnośnie liczby osób uchylających się od szczepienia w ciągu ostatnich 5 lat), nr 4 (odnośnie osób, wobec których lekarz odroczył szczepienie w ciągu ostatnich 5 lat), nr 5 (odnośnie nałożonych grzywien na lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat), nr 6 (odnośnie zmarłych w ciągu 4 tygodni od szczepienia na terenie działania organu w ciągu 5 lat), nr 7 (odnośnie ilości i rodzaju ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych w ciągu ostatnich 5 lat). W tym też zakresie informacja publiczna została skarżącej udzielona. Zakres udzielonej informacji odpowiada zadanym pytaniom.

W zakresie pozostałych pytań organ wskazał na ogólnodostępnie informacje medyczne, właściwość instytucji międzynarodowych, treść przepisów. W ocenie Sądu, organ nie był obowiązany w oparciu o przepisy ustawy u.d.i.p. do udzielenia odpowiedzi na pozostałe zadane przez skarżącą pytania. Nie dotyczyły one bowiem kwestii stanowiących informację publiczną. Pozytywnie należy jednakże ocenić poinformowanie skarżącej o ogólnodostępnej wiedzy w zakresie szczepień i jej źródłach.

Pozostałe pytania skarżącej dotyczyły kwestii związanych z wiedzą medyczną (pytanie nr 1, 11), prawem krajowym w zakresie jego zgodności z Konstytucją RP i sposobu dochodzenia roszczeń odszkodowawczych (pytanie nr 9, 10), stanowiska organizacji międzynarodowej w kwestii szczepień ochronnych (pytanie nr 12). Zagadnienia te nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej. W odniesieniu do pytania nr 3 (statystyki dotyczące szczepień migrantów) i 8 (ilość odszkodowań wypłaconych z tytułu odczynów poszczepiennych) organ wyjaśnił zaś, że nie posiada informacji w tym zakresie. Sąd aprobuje to stanowisko.

Wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych oraz o zapisach prawa krajowego i ich właściwej interpretacji wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy ani polskich władz, ani kwestii gospodarowania mieniem publicznym. Obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie stanowią materii informacji publicznej. Są one dostępne w oficjalnych publikatorach takich jak Dzienniki Ustaw, Monitory Polskie i Dziennikach Urzędowych. Ponadto, z przepisów u.d.i.p. nie wynika, by w trybie i na zasadach przewidzianych w tej ustawie organ był obowiązany dokonywać ocen dotyczących wykładni prawa krajowego i jego zgodności z Konstytucją RP. Organ nie ma także w trybie u.d.i.p. obowiązku, by udzielać porad prawnych lub medycznych, czy też oceniać racjonalność lub celowość regulacji stanowiących podstawę swego działania. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania organów władzy publicznej.

Jednocześnie, jak wskazano wyżej, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi odnosić się ona do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tego podmiotu co do potencjalnej szkodliwości szczepień i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami. Informacje dotyczące polityki szczepień ochronnych, prawidłowości zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej, ochrony zdrowia, metod postępowania leczniczego nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy, skutkiem czego organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia.

Reasumując, organ w terminie wynikającym z przepisów u.d.i.p. rozpoznał w całości wniosek skarżącej. Forma i treść odpowiedzi nie naruszają przepisów u.d.i.p. W tej sytuacji wobec braku bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosowanie do przepisu art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).