Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 3261/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 141 par. 4, art. 149 par. 1 i par. 1a, art. 153
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 10 ust. 1, art. 1 ust. 1, art. 16 ust. 2, art. 17, art. 17 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt `
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: 61 a paar. 1 art. 156 par 1 pkt 3.
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 sierpnia 2023 r. sygn. akt III SAB/Gl 133/23 w sprawie ze skargi S. D. na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. na rzecz S. D. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2023 r. sygn. akt III SAB/Gl 133/23 oddalił skargę S. D. na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 9 marca 2023 r. S. D. (dalej: "skarżący") - za pośrednictwem poczty elektronicznej złożył do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. (dalej: "organ") wniosek o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm., zwana dalej: "u.d.i.p."), dotyczący aktualnych informacji dotyczących świadczeniodawców podlegających Działowi Kontraktowania Świadczeń w Ambulatoryjnej Opiece Specjalistycznej i Opiece Długoterminowej, którzy zgłosili przerwy w udzielaniu świadczeń. Wniosek dotyczył trwających już przerw oraz planowanych. Poprzez przerwy skarżący wskazał, iż ma na myśli przerwy w udzielaniu świadczeń, o których mówi § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 roku w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Prosił o przesłanie zestawienia zawierającego kod świadczeniodawcy, kody resortowe 7 i 8 komórek, kod techniczny komórki (tj. identyfikator miejsca udzielania świadczenia), datę od kiedy świadczeniodawca zawiesza udzielanie świadczeń, datę do kiedy udzielanie świadczeń będzie zawieszone.

Organ w odpowiedzi na wniosek skarżącego w piśmie z dnia 20 marca 2023 r. poinformował, iż dotyczy on przedmiotu, co uprzednio przesłany już wniosek z 2 lutego 2023 r., w zakresie którego została wydana decyzja odmowna przez Dyrektora Śląskiego Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia.

S. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie załatwienia złożonego wniosku z 9 marca 2023 r. w sytuacji, gdy jak organ twierdzi, stanu tego nie ma po jego stronie. Wynikać to ma z faktu, iż wobec skarżącego została wydana decyzja z [...] marca 2023 r. nr [...] zainicjowana wnioskiem strony w zakresie tożsamym, w ocenie organu, co obecnie złożony wniosek. To zaś oznacza, iż po stronie organu brak jest możliwości ponownego rozpoznania tegoż wniosku z uwagi na res iudicata, czyli związanie organu wydaniem decyzji ostatecznej w tym zakresie. Organ twierdzi, iż z tej przyczyny niemożliwym stało się ponowne wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie, bowiem sprawa została już rozstrzygnięta poprzez wydanie decyzji administracyjnej, zaś w obrocie prawnym nie mogą funkcjonować dwie tożsame przedmiotowo decyzje. Sąd I instancji ten pogląd podzielił w całości na tle zaistniałych w sprawie okoliczności sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że porównując zakres podmiotowy i przedmiotowy wniosku z dnia 2 lutego 2023 r. i zakres wniosku z dnia 9 marca 2023 r. należy stwierdzić, iż zakresy te się pokrywają. W obu przypadkach wnioskodawcą był S. D. Podobnie należy ocenić zakres przedmiotowy obu wniosków. We wniosku bowiem z 2 lutego 2023 r. skarżący wnosił o udzielenie aktualnych informacji dotyczących świadczeniodawców podlegających Działowi Kontraktowania Świadczeń w Ambulatoryjnej Opiece Specjalistycznej i Opiece Długoterminowej, którzy zgłosili przerwy w udzielaniu świadczeń. Wniosek dotyczy trwających już przerw oraz planowanych. Poprzez przerwy miał na myśli przerwy w udzielaniu świadczeń, o których mówi § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Prosił o przesłanie zestawienia zawierającego kod świadczeniodawcy, kody resortowe 7 i 8 komórek, kod techniczny komórki (tj. identyfikator miejsca udzielenia świadczenia), datę od kiedy świadczeniodawca zawiesza udzielanie świadczeń, datę do kiedy udzielanie świadczeń będzie zawieszone.

Sąd I instancji stwierdził, że we wniosku zaś z 9 marca 2023 r. skarżący wnosił o informacje dotyczące świadczeniodawców, którzy zgłosili przerwy w udzielaniu świadczeń. Skarżący wskazał, iż: wniosek dotyczy trwających już przerw oraz planowanych i wskazał, iż przez przerwy ma na myśli sytuacje uregulowane § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Prosił także o zestawienie zawierające kod świadczeniodawcy, kody resortowe 7 i 8 komórek, kod techniczny komórki (tj. identyfikator miejsca udzielenia świadczenia), datę od kiedy świadczeniodawca zawiesza udzielanie świadczeń, datę do kiedy udzielanie świadczeń będzie zawieszone. Skoro zatem kwestia dotycząca świadczeniodawców, którzy zgłosili przerwy w udzielaniu świadczeń zestawienia zawierającego kod świadczeniodawcy, kody resortowe 7 i 8 komórek, kod techniczny komórki (tj. identyfikator miejsca udzielenia świadczenia), datę od kiedy świadczeniodawca zawiesza udzielanie świadczeń, datę do kiedy udzielanie świadczeń będzie zawieszone była już przedmiotem rozpoznania w decyzji z marca 2023 r. i odnosiła się do tych kwestii zachodzi res iudicata, zatem organ słusznie postąpił informując stronę o tym fakcie i odmówił udzielenia żądanej informacji publicznej. Oceny tej nie zmienia ujęcie we wniosku doprecyzowania, iż stronę interesują informacje dotyczące świadczeniodawców podlegających Działowi Kontraktowania Świadczeń w Ambulatoryjnej Opiece Specjalistycznej i Opiece Długoterminowej, skoro w obu wnioskach wskazała, iż poprzez przerwy ma na myśli sytuacje określone w § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

W ocenie Sądu I instancji w opisanej sytuacji, w której organ wydał już decyzję administracyjną po myśli art. 16 ust. 1 i 2 art. 17 w związku z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. i art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a."), w zakresie informacji publicznej objętej innym wnioskiem, a wniosek objęty niniejszym sporem jest tożsamy przedmiotowo, co wniosek już złożony i podlega tożsamym regulacjom prawnym, to nie można organowi zarzucić stanu bezczynności.

Zdaniem WSA w Gliwicach uprawnionym jest przyjęcie, że wniosek o udzielenie informacji publicznej rodzi po stronie organu obowiązek udostępnienia informacji publicznej jedynie w sytuacji, gdy w tym zakresie jeszcze nie orzekano. W przypadku merytorycznej oceny takiego wniosku poprzez wydanie decyzji organ nie jest już uprawniony do ponownego merytorycznego jego rozpoznania.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł S. D. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

Stosownie do art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwana dalej: "p.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 1 ust. 1 u.d.i.p., w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego wskutek nieuzasadnionego przyjęcia przez WSA w Gliwicach, że:

a) "została wydana decyzja z [...] marca 2023 r. nr [...] zainicjowana: wnioskiem strony w zakresie tożsamym (...), co obecnie złożony wniosek" (str. 5-6 uzasadnienia wyroku),

b) wniosek z 9 marca 2023 r. wniesiono w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną (res iudicata)" (str. 6 uzasadnienia wyroku),

c) "porównując zakres podmiotowy i przedmiotowy wniosku z dnia 2 lutego 2023 r. i zakres wniosku z dnia 9 marca 2023 r. należy stwierdzić, iż zakresy te się pokrywają" (str. 7 uzasadnienia wyroku),

d) we wniosku z 9 marca 2023 r. ujęto "doprecyzowanie" zakresu wniosku z 2 lutego 2023 r. (str. 8 uzasadnienia wyroku),

podczas gdy wnioski z 2 lutego 2023 r. oraz z 9 marca 2023 r. odróżnia zakres przedmiotowy, tj. zakres żądanej informacji, wynikający zarówno z treści wniosku (wniosek z 9 marca 2023 r. miał znacznie węższy zakres, skoro dotyczył informacji o świadczeniodawcach podlegających Działowi Kontraktowania Świadczeń w Ambulatoryjnej Opiece Specjalistycznej i Opiece Długoterminowej), jak i innego zakresu czasowego (tj. "aktualnych" informacji na dzień złożenia wniosku),

- wskazane uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby WSA w Gliwicach prawidłowo ustalił relację zakresu wniosków z 2 lutego 2023 r. i z 9 marca 2023 r., to nie powinien dojść do przekonania, że zakresy te się pokrywają, a przez to i uznać, że skarżący złożył wniosek w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej;

2) art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zajęcie przez WSA w Gliwicach stanowiska sprzecznego z materiałami zgromadzonymi w aktach sprawy, tj. poprzez przyjęcie przez WSA w Gliwicach stanowiska, że "porównując zakres podmiotowy i przedmiotowy wniosku z dnia 2 lutego 2023 r. i zakres wniosku z dnia 9 marca 2023 r. należy stwierdzić, iż zakresy te się pokrywają" (str. 7 uzasadnienia wyroku), choć stanowisko to pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem organu, który ocenił w toku postępowania sądowoadministracyjnego, że "zakres złożonego wniosku z dnia 9 marca 2023 r., w przeważającej części pokrywał się z zakresem informacji wnioskowanych uprzednio, co których została wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji" (str. 4 uzasadnienia wyroku)",

- wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby WSA w Gliwicach prawidłowo zidentyfikował w rozważaniach co do meritum stanowisko organu i skonfrontował je z pozostałymi materiałami, zgromadzonymi w aktach sprawy, to powinien dojść do przekonania, że co najmniej w części organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z 9 marca 2023 r.,

3) art. 149 § 1 i § 1a w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 61 a § 1 k.p.a., w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że informacja publiczne jest udostępniana na wniosek, zaś "do decyzji" o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że organ nie dopuścił się w bezczynności, podczas gdy nie załatwił wniosku skarżącego w przepisanej prawem formie, w tym m.in. nie udostępnił informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej, nie odmówił jej udostępnienia w drodze decyzji administracyjnej, ani też nie odmówił, w drodze postanowienia, wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Stosownie do art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że informacja publiczna udostępniana jest na wniosek, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez WSA w Gliwicach, że:

a) "została wydana decyzja z [...] marca 2023 r. nr [...] zainicjowana wnioskiem strony w zakresie tożsamym (...), co obecnie, złożony wniosek" (str. 5-6 uzasadnienia wyroku),

b) wniosek z 9 marca 2023 r. wniesiono w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną (res iudicata)" (str. 6 uzasadnienia wyroku),

- c) "porównując zakres podmiotowy i przedmiotowy wniosku z dnia 2 lutego 2023 r. i zakres wniosku z dnia 9 marca 2023 r. należy stwierdzić, iż zakresy te się pokrywają" (str. 7 uzasadnienia wyroku),

d) we wniosku z 9 marca 2023 r. ujęto "doprecyzowanie" zakresu wniosku z 2 lutego 2023 r. (str. 8 uzasadnienia wyroku);

2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 2 i art. 17 u.d.i.p. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej stosuje się przepisy k.p.a. oraz że wadą nieważności jest dotknięta decyzja administracyjna dotycząca sprawy już uprzednio rozstrzygniętej ostateczną decyzją administracyjną, poprzez błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu w niniejszej sprawie, że w sprawie zaistniały okoliczności uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego z 9 marca 2023 r., podczas gdy decyzja organu z [...] marca 2023 r. nr [...] dotyczyła innej sprawy administracyjnej, zainicjowanej odrębnym żądaniem skarżącego o innym zakresie przedmiotowym (zakresie żądanej informacji publicznej),

3) art. 16 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że informacja publiczna jest udostępniana na wniosek, zaś przepisy k.p.a. stosuje się jedynie "do decyzji" o m.in. odmowie udostępnienia informacji publicznej, poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że "zasadniczo nie można ponownie żądać udzielenia informacji publicznej w zakresie tożsamym co poprzednio wydana decyzja ostateczna" (str. 6 uzasadnienia wyroku), podczas gdy w świetle przepisów u.d.i.p., regulujących odrębną od k.p.a. procedurę udostępniania informacji publicznej, nie ma przeszkód do merytorycznego rozpoznania wniosku w zakresie, będącym wcześniej przedmiotem decyzji administracyjnej, zwłaszcza w sytuacji zastosowania instytucji informacji przetworzonej, określonej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku WSA w Gliwicach poprzez uwzględnienie złożonej przez skarżącego skargi, tj. o: a) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 9 marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, b) orzeczenie czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, c) zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z 9 lutego 2023 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a także d) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych, a także zrzekł się rozpatrzenia skargi na rozprawie.

Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wobec oświadczenia strony skarżącej kasacyjnie o zrzeczeniu się rozprawy i braku żądania jej przeprowadzenia przez organ, adekwatnie do postanowień art. 182 § 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna jest zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

W skardze kasacyjnej zarzucono zarówno naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa materialnego. Co do zasady przy takiej konstrukcji podstaw skargi kasacyjnej rozpoznaniu w pierwszej kolejności powinny podlegać zarzuty oparte na naruszeniu przepisów postępowania, gdyż zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być podnoszone na tle niewątpliwego, ustalonego stanu faktycznego sprawy. Jednakże z uwagi na specyficzny przedmiot postępowania w niniejszej sprawie część zarzutów musi być rozpoznana łącznie. W istocie bowiem spór dotyczy kwestii, czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 9 marca 2023 r. jest tożsamy z wnioskiem z dnia 2 lutego 2023 r., który został już uprzednio rozpoznany poprzez wydanie decyzji odmownej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania polegający na błędnym ustaleniu, iż między wyżej wymienionymi wnioskami zachodzi relacja ich tożsamości.

Należy podnieść, że decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Tożsamość spraw zaś będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Tożsamość musi zatem dotyczyć zarówno aspektu podmiotowego, jak i przedmiotowego sprawy". Por. też wyrok NSA z 6.09.2023 r., I OSK 1715/22, LEX nr 3613133: "Decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Res iudicata następuje w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Do zaistnienia przypadku res iudicata w ramach podstaw nieważnościowych konieczne jest ustalenie stosunku tożsamości pomiędzy sprawą rozstrzygniętą decyzją, która ma zostać unieważniona, a sprawą, której dotyczy uprzednio wydana decyzja ostateczna".

W realiach niniejszej sprawy wniosek dostępowy z dnia 2 lutego 2023 r., jak i wniosek dostępowy z 9 marca 2023 r. nie wskazywały w formule dat dziennych, miesięcznych czy rocznych zakresów czasowych żądania wniosku. Oba wnioski dotyczyły "aktualnych" informacji. Tym samym należy przyjąć, że zachodzi różnica obejmująca zakres czasowy wniosków, gdyż zostały one złożone w odstępie ponad miesiąca, a w tym czasie mogły nastąpić zmiany w zakresie objętym żądaniem wniosku dostępowego. Tym samym nie można twierdzić, że wnioski są tożsame.

Nadto wniosek z 2 lutego 2023 r. nie zawierał ograniczenia podmiotowego, natomiast wniosek z 9 marca 2023 r. dotyczył świadczeniodawców podlegających Działowi Kontraktowania Świadczeń w Ambulatoryjnej Opiece Specjalistycznej i Opiece Długoterminowej, co również stanowi o innym stanie faktycznym, kreującym sprawę administracyjną.

Nie zmienia powyższej oceny, lecz ją wzmacnia, poczynione przez Sąd I instancji odwołanie się do § 9 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1194).

Zgodnie z powyższą regulacją:

"1. Świadczeniodawca udziela świadczeń przez cały okres obowiązywania umowy, zgodnie z określonym w umowie harmonogramem oraz planem rzeczowo-finansowym.

2. Świadczeniodawca powiadamia na piśmie Prezesa Funduszu albo dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, z którym zawarł umowę, o planowanej przerwie w udzielaniu świadczeń, w terminie co najmniej 30 dni przed planowaną przerwą, wskazując przewidywany okres jej trwania, a w przypadku świadczeń w rodzaju podstawowej opieki zdrowotnej oraz świadczeń rozliczanych ryczałtem albo ryczałtem systemu zabezpieczenia - także sposób zapewnienia ciągłości udzielania świadczeń w tym czasie.

3. Przerwa w udzielaniu świadczeń, o której mowa w ust. 2, wymaga zgody Prezesa Funduszu albo dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, udzielonej na piśmie w terminie 14 dni od dnia otrzymania powiadomienia, a w przypadku ambulatoryjnych świadczeń - w terminie 8 dni od dnia otrzymania powiadomienia.

4. Za zgodę, o której mowa w ust. 3, uważa się także brak sprzeciwu Prezesa Funduszu albo dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu w terminie 14 dni od dnia otrzymania powiadomienia; w przypadku ambulatoryjnych świadczeń termin ten wynosi 8 dni od dnia otrzymania powiadomienia.

5. W przypadku braku możliwości udzielania świadczeń, którego nie można było wcześniej przewidzieć, świadczeniodawca niezwłocznie podejmuje czynności w celu zachowania ciągłości udzielania świadczeń, powiadamiając jednocześnie Prezesa Funduszu albo dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, z którym zawarł umowę, o tym zdarzeniu i podjętych czynnościach."

Treść powyższej regulacji prawnej w żaden sposób nie przesądza o tożsamości omawianych wniosków dostępowych, a wręcz przeciwnie, wskazuje na możliwość zaistnienia zmian w różnych okresach czasu. Tym samym zasadne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania skonstruowane w punktach 1) i 2) skargi kasacyjnej, a koncentrujące się na błędnym ustaleniu, iż wnioski dostępowe z 2 lutego 2023 r. i 9 marca 2023 r. zawierają tożsame żądania.

Nie jest natomiast zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania skonstruowany w punkcie 3), gdyż zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej – co do zasady - stosuje się do decyzji. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, jako ustawa szczególna, reguluje w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej; wobec tego to jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy k.p.a., znajdują zastosowanie tylko wtedy, gdy przepisy tej ustawy tak stanowią. Odsyła ona do przepisów tego Kodeksu jedynie w art. 16 ust. 2 u.d.i.p., a więc należy wyłączyć ich stosowanie do faz poprzedzających wydanie decyzji. Oznacza to, że w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej przepis art. 61a § 1a k.p.a. nie może być stosowany. Organ nie mógł zatem odmówić, w drodze postanowienia, wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Zarzuty naruszenia prawa procesowego są zasadne i stanowią podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku, dlatego rozpoznanie zarzutów naruszenia prawa materialnego byłoby przedwczesne, gdyż mogą być one rozpoznane w niebudzącym wątpliwości stanie faktycznym sprawy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji dokona oceny skargi w kontekście jej żądania – to jest stwierdzenia bezczynności organu i zobowiązania do załatwienia wniosku dostępowego. Kwestie te nie były przedmiotem rozpoznania Sądu I instancji z uwagi na błędną ocenę treści wniosku z 9 marca 2023 r. w kontekście wcześniejszego wniosku dostępowego z 2 lutego 2023 r. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji weźmie pod uwagę ocenę dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.