Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 84/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Y. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 23 sierpnia 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Y. T. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 26.01.2023 r. Y. T. (dalej jako skarżąca) wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką - V. K.. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia 27.02.2023 r. odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było niespełnienie przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm., dalej jako u.ś.r.).

Na skutek rozpatrzenia odwołania skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako SKO lub Kolegium) decyzją z 19.07.2023 r. uchyliło powyższą decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Następnie decyzją z dnia 23.08.2023 r. nr [...] Prezydent Miasta P. ponownie odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w sprawie nie spełniono przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r., jak również brak jest związku przyczyno-skutkowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną.

Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca zarzucając, że organ nie uwzględnił, iż na skutek wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21.10.2014 r., sygn. akt: K 38/13, art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 08.01.2024 r., znak: [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji w całości. Kolegium uzasadniło, że ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 z późn. zm., dalej jako u.ś.w.) w art. 43 pkt 4 lit. a zmienia treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. Podkreślono także, iż art. 17 ust. 1b u.ś.r. uchylony został przez art. 43 pkt 4 lit. b u.ś.w.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że w dniu 14.06.2023 r. wpłynęło pismo skarżącej, z którego wynika, iż osoba niepełnosprawna zmarła w dniu [...] r. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31.12.2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Przedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką - stało się zatem – w ocenie organu II instancji - bezprzedmiotowe.

SKO wskazało, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako k.p.a.)., mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 2424/94, publ. ONSA 1996 r., nr 2, poz. 80). Jak stwierdził NSA, z klasyczną postacią bezprzedmiotowości mamy do czynienia wówczas, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje (wyrok NSA z dnia 1 marca 1984 r., sygn. akt II SA 2085/83, publ. ONSA 1984 r., nr 1, poz. 23). Kolegium uznało, że mając na uwadze treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujących od dnia 01.01.2024 r. postępowanie należało uznać jako bezprzedmiotowe.

Skargę na powyższą decyzję wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie:

1. art. 63 ust. 1 i 2 u.ś.w. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż przepisy te uniemożliwiają dalsze prowadzenie postępowania w sprawach dot. świadczenia pielęgnacyjnego po dniu wejścia w życie ww. ustawy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów nakazuje przyjąć, iż wszystkie wszczęte przed końcem 2023 roku sprawy dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego, w których istnieje możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w okresie przed końcem 2023 roku, mogą zostać skutecznie zakończone na podstawie przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2023 r.;

2. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania w związku ze zmianą stanu prawnego, mimo że przepisy u.ś.w. dopuszczają możliwość dalszego prowadzenia postępowania na podstawie u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2023 r.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, rozpoznanie sprawy w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając podniesione zarzuty, skarżąca wskazała, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją w zakresie, w jakim stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania w związku ze zmianą stanu prawnego wywołaną wejściem w życie u.ś.w.

W przekonaniu skarżącej z brzmienia art. 63 u.ś.w. wynika ochrona praw nabytych opiekunów osób niepełnosprawnych. Przepisy te zapewniają, że osoby, którym przyznane zostało świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do końca 2023 roku będą mogły dalej to świadczenie pobierać mimo zmiany stanu prawnego i wprowadzenia nowych świadczeń pomocowych na podstawie przepisów u.ś.w. Ponadto ust. 3 ww. przepisu wprowadza mechanizm przedłużania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31.12.2023 na dalsze okresy. Zdaniem skarżącej przepisy te nie ograniczają możliwości stosowania przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2023 r. jedynie w odniesieniu do postępowań prawomocnie zakończonych przed tą datą. Przepis art. 63 ust. 2 u.ś.w. wyraźnie określa, że stosowanie przepisów u.ś.r. w brzmieniu dotychczasowym dotyczy nie tylko osób, które nabyły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem w życie u.ś.w., ale również osób, którym "od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego". W przekonaniu skarżącej ustawodawca nadając takie brzemiennie ww. przepisowi jednoznacznie dał do zrozumienia, iż nie chodzi jedynie o przypadki osób, którym świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane, lecz również osób, które złożyły wnioski o jego przyznanie w okresie do 31.12.2023 r., a wobec których postępowania nie zdążyły się zakończyć przed końcem 2023 roku. W odniesieniu do takich osób, mimo wejścia w życie u.ś.w. i wynikających z tego faktu zmian w przepisach u.ś.r., należy dalej prowadzić postępowania na podstawie przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2023 r.. Poprzez zwrot "do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r." oraz "przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r." rozumieć należy nie tylko postępowania zakończone przed tą datą, lecz również postępowania, które zakończą się później, o ile możliwe będzie przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej począwszy od 31.12.2023 r., a więc co najmniej od ostatniego dnia obowiązywania przepisów we wcześniejszym brzmieniu. Skarżąca podkreśliła, iż nawet jeśli postępowanie w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego zakończy się w 2024 roku, to o ile wniosek o jego przyznanie albo wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności złożony został najpóźniej w dniu 31.12.2023 r., to możliwe będzie przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od tego dnia (na podstawie odpowiednio art. 24 ust. 2 i art. 24 ust. 2a u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2023 r.), a zatem możliwe będzie retroaktywne stworzenie uprawnienia, które będzie mogło zostać uznane za powstałe do dnia 31.12.2023 r., wobec czego zastosowanie do niego mieć będą przepisy u.ś.r. w brzmieniu do 31.12.2023 r.

Dalej skarżąca uzasadniła, że do podobnych wniosków doprowadza również analiza uzasadnienia projektu u.ś.w, w którym wskazano, że: opisane powyżej nowe warunki w przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz zasiłku dla opiekuna zaczną obowiązywać od dnia 1 stycznia 2024 r. i dotyczyć będą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Natomiast osoby, które nabyły lub nabędą prawo do ww. świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy będą mogli zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad która jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego.

Podsumowując skarżąca wskazała, iż ustawa o świadczeniu wspierającym nie ogranicza możliwości dalszego prowadzenia postępowania na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2023 r. w odniesieniu do spraw, w których świadczenie pielęgnacyjne albo zostało przyznane przed tą datą, albo w których możliwe jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z mocą wsteczną od miesiąca złożenia wniosku o jego przyznanie albo od miesiąca założenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności, tj. zgodnie z art. 24 ust. 2 lub 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2023 r..

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8.01.2024 r., znak: [...], uchylająca w całości decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 23.08.2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i umarzająca postępowanie organu I instancji w całości.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2023 r. oraz ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 z późn. zm.).

W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała mnie później niż do ukończenia 18. roku życia (pkt 1) lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia (pkt 2). Przypomnieć należy, że przepis ten na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz. U. poz. 1443) w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Stosownie do art. 24 ust. 2 i 2a u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca pismem z dnia 24.01.2023 r. zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. W aktach sprawy znajduje się kopia orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 21.11.2022 r., którym zaliczającego matkę skarżącej do znacznego stopnia niepełnosprawności. Z ww. orzeczenia wynika, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 18.08.2022 r.

W pierwszej kolejności wskazać więc należy, że organ I instancji niezasadnie doszukiwał się przesłanki odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia w fakcie powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki po ukończeniu przez nią wieku określonego w przepisie art. 17 ust. 1b u.ś.r. Jak już wyżej wskazano, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, moment powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki nie ma znaczenia dla możliwości przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Okoliczność, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała w późniejszym niż wymienione w art. 17 ust. 1b u.ś.r. momencie, nie może stanowić przyczyny odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wobec czego brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia tylko z tego powodu, że nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Następnie wskazać należy, że ocena związku przyczynowo-skutkowego dokonana przez organ I instancji została - zdaniem Sądu - dokonana dowolnie, a więc z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie uchybienie przez organy powołanym normom ma miejsce wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2020 r., II OSK 445/19). O dowolności oceny można mówić w przypadku uzyskania wniosków niewynikających w sposób logiczny ze zgromadzonego materiału dowodowego lub pominięciu określonych dokumentów lub dowodów jako niezdatnych do poparcia przyjętej z góry tezy (por. wyrok NSA 16 lipca 2020 r., II OSK 837/20).

Podkreślenia wymaga, że do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie jest wystarczające stwierdzenie znacznego stopnia niepełnosprawności u podopiecznego wnioskodawcy zobowiązanego do świadczeń alimentacyjnych na rzecz osoby niepełnosprawnej, ale przede wszystkim rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bądź niepodejmowanie takich zajęć z uwagi na konieczność podjęcia opieki nad osobą niepełnosprawną. Pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną musi istnieć taki związek, w którym to konieczność sprawowania opieki jest przyczyną, a zarazem przeszkodą w podejmowaniu pracy zarobkowej (wyrok NSA z 24.08.2023 r., I OSK 1575/22, LEX nr 3599120). W rozpoznawanej sprawie nie ustalono jednoznacznie, czy stan zdrowia matki skarżącej w okresie prowadzenia postępowania administracyjnego powodował, że skarżąca z powodu sprawowanej opieki nie mogła podejmować zatrudnienia. W sprawie należy uwzględnić, że ewentualne podjęcie zatrudnienia przez skarżącą mogłoby znacznie utrudnić lub wręcz uniemożliwić jej dyspozycyjność, co przy jednoczesnym uwzględnieniu stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej mogłoby skutkować brakiem możliwości otoczenia jej taką opieką, jakiej wówczas wymagała. Okoliczność ta została przemilczana przez organ II instancji, który skupił swe rozważania wyłącznie na kwestii bezprzedmiotowości postępowania.

Kontrolując zasadność uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Nadto stosownie do art. 63 ust. 2 u.ś.w., osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.

Wobec tak sformułowanych przez ustawodawcę przepisów przejściowych uznać należało, że o możliwości przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego przesądzi spełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 i art. 17 ust 1b u.ś.r. na dzień złożenia wniosku stosownie do art. 24 ust. 2 z uwzględnieniem ust. 2a u.ś.r., ponieważ wniosek został złożony do dnia 31.12.2023 r. Jeżeli rozpatrujący ponownie sprawę organ I instancji dojdzie do przekonania, że skarżąca spełniła przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na dzień złożenia wniosku będzie to oznaczało, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do dnia 31.12.2023 r. W konsekwencji przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego będzie możliwe na podstawie przepisów dotychczasowych w oparciu o art. 63 ust. 1 u.ś.w. (wyrok WSA w Olsztynie z 30.01.2024 r., sygn. akt: II SA/Ol 912/23, CBOSA).

Ponadto, jak zasadnie powoływała skarżąca, wniosek taki płynie również z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym. Wskazano w nim bowiem, że nowe warunki w przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego zaczną obowiązywać od dnia 1.01.2024 r. i dotyczyć będą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Natomiast osoby, które nabyły lub nabędą prawo do ww. świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad która jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego.

Uchybienia przepisom postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 63 ust. 1 i 2 u.ś.w. stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc, by nie naruszono reguł postępowania, oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, orzekł jak w sentencji - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.