Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 3169/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 306a i 306b
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Prokuratora Prokuratury Okręgowej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 456/20 w sprawie ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 lutego 2020 r. nr SKO.F/41.4/1150/2019/18583 w przedmiocie wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2020 r. sygn. I SA/GI 456/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Prokuratora Prokuratury Okręgowej w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium odwoławczego w Katowicach z dnia 10 lutego 2020 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.

W uzasadnieniu wyroku, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie Prokurator wniósł o wydanie zaświadczenia o stanie majątkowym podejrzanego. WSA w Gliwicach stanął na stanowisku, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia o żądanej treści, bowiem takowego wydać nie mogły z uwagi na brak przepisów prawa pozwalających na gromadzenie w ewidencjach czy rejestrach tego typu danych i ich bieżącą aktualizację, a zaświadczenie takie potwierdza stan faktyczny i prawny na dzień jego wydania. Jednocześnie sąd ten podkreślił, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, Prokurator nie wystąpił o udzielenie informacji z akt spraw podatkowych, do czego byłby uprawniony, a jego żądanie było przy tym sformułowane w sposób jednoznaczny i nie dawało podstaw do jego odmiennego potraktowania, czy też wezwania Prokuratora do sprecyzowania żądania. Wyrok wraz z uzasadnieniem dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie CBOSA).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Prokurator i na podstawie art. 173 § 1 i 2, art. 175 § 2 i art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm.),dalej jako "p.p.s.a.", oraz na podstawie art. 66 i art. 67 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2019 r., poz. 740, t.j.) zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 306a i 306b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, t.j. ze zm.) dalej jako: "O.p.", przez ich błędną wykładnię i uznanie, iż wydanie przez organ podatkowy zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym potwierdzeniem faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów i innych danych będących w jego posiadaniu przez co wydane przez niego zaświadczenie nie może obejmować w swej treści rzeczywistych składników stanu majątkowego podatnika podejrzanego w toczącej się sprawie karnej, podczas, gdy prawidłowa interpretacja tych przepisów prowadzi do przeciwnego stwierdzenia, iż wydane na podstawie wskazanych przepisów zaświadczenie winno zawierać wszystkie rzeczywiste składniki stanu majątkowego;

2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku a mianowicie art. 15 § 2 k.p.k. oraz 299 w zw. z art. 298 pkt 5 O.p. przez nieuprawnione uznanie, iż stanowisko Prezydenta Miasta R., następnie powtórzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, iż Prokuratura Okręgowa w L. nie jest uprawniona do ubiegania się o uzyskanie zaświadczenia o stanie majątkowym obejmującego wszystkie rzeczywiste składniki stanu majątkowego wskazanej osoby bowiem prokuratura nie jest wymieniona w art. 133 § 1 O.p. zawierającym katalog podmiotów uprawnionych do ubiegania się o uzyskanie takiego zaświadczenia, podczas gdy prawidłowo oceniona treść art. 15 § 2 k.p.k. oraz art. 299 w zw. z art. 298 pkt 5 O.p. oraz wniosku Prokuratora Prokuratury Okręgowej w L. jest uprawniona do ubiegania się o uzyskanie zaświadczenia o stanie majątkowym wskazanej osoby. obejmującego wszystkie rzeczywiste składniki stanu majątkowego ujawnione w zasobach Prezydenta Miasta R.:

3. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie art. 151 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości w sytuacji gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium odwoławczego w Katowicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, Prokurator na podstawie art. 185 § 1, art. 188 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Wniósł również o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego. W piśmie procesowym z dnia 23 listopada 2020 r. Prokurator wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, t.j. ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego została oddalona.

Mając na względzie argumentację skargi kasacyjnej na początek należy przypomnieć, że orzekając w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygał w granicach sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a te zakreślało postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, co słusznie dostrzega autor skargi kasacyjnej przywołując w podstawie kasacyjnej art. 306a i 306b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, t.j. ze zm.) dalej jako: "O.p.". Podkreślić przy tym należy, że nie ma sporu co do odczytania intencji skarżącego wynikających ze złożonego wniosku, jako żądania wydania zaświadczenia.

Zgodnie z art. 306a § 1 O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. § 2. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. § 3. Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. § 4. Zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy. § 5. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia. Stosownie do art. 306b § 1 O.p. w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. § 2. Organ podatkowy, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Ponieważ jednak skarżący nie konkretyzuje, o jaką konkretnie jednostkę redakcyjną przepisu prawa chodzi, a w uzasadnieniu nie odnosi się w żaden sposób do tak sformułowanego zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 p.p.s.a. przeanalizował zarzuty w granicach, jakie można odnaleźć w skardze kasacyjnej i stwierdził, że obowiązek wydania zaświadczenia, o jakim mowa w art. 306a i 306b O.p. ciąży na organie jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa oraz osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 306a § 2 pkt 1 i 2 O.p.). W okolicznościach sporu istotnym staje się to, że zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy (art. 306a § 4 O.p.), a organ podatkowy był obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 O.p.).

Należy przy tym mieć na względzie, że zaświadczenie, o jakim mowa w art. 306a i nast. O.p. jakkolwiek nie wywołuje bezpośrednich skutków prawnych, to jednak jego rolą (celem instytucji) jest potwierdzenie stanu faktycznego lub prawnego. Wyraźnie o tym świadczy zapis art. 306a § 2 pkt 1 i 2 O.p., który dookreśla czynność wydania zaświadczenia do "urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego". Przy bezspornym co do granic żądaniu o zaświadczenie o stanie majątkowym osoby trzeciej, nie można odmówić racji organom, że nie dysponują one danymi, które mogłyby potwierdzić w ramach zaświadczenia. W sprawie nie ma sporu co do tego, że skarżącemu nie chodziło o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu; ale o uzyskanie wiedzy o wszystkich rzeczywistych składnikach stanu majątkowego ujawnionych w zasobach organu (s. 3 skargi kasacyjnej). Jest to jednak zakres różny od wskazanego przez ustawodawcę do załatwienia w formie zaświadczenia, o jakim mowa w art. 306a i 306b O.p. Skarżący w żaden sposób nie wykazuje, by organ miał obowiązek gromadzić dane, które mógłby potwierdzić tak, by stało się zadość żądaniu. Natomiast formalnie, w ramach instytucji przewidzianych w ordynacji podatkowej, organ może działać stosownie do przepisów tej ustawy. Zatem rację miał Sąd pierwszej instancji zgadzając się w tym względzie z organem i niezasadnym jest stanowisko skarżącego, że wydane na podstawie wskazanych przepisów "zaświadczenie winno zawierać wszystkie rzeczywiste składniki stanu majątkowego wskazanej osoby". Zarówno art. 306 a jak i 306b O.p. - także w świetle art. 15 § 2 k.p.k. oraz 299 w zw. z art. 298 pkt 5 O.p. - nie uzasadniają żądania wydania zaświadczenia, a więc wydania dokumentu urzędowo potwierdzającego określone dane. WSA trafnie rozróżnia prawo do uzyskania zaświadczenia od prawa do uzyskania informacji, a to drugie pozostaje poza granicami sprawy, której przedmiotem jest odmowa wydania zaświadczenia przy braku zakwestionowania prawidłowego zakwalifikowania żądania.

Poza granicami sprawy pozostawała ocena działania organu w ramach art. 15 § 2 k.p.k. oraz 299 w zw. z art. 298 pkt 5 O.p. i wywiązania się z obowiązku udzielenia pomocy, o jakim mowa w tym przepisie, a powyżej wykazana niezasadność zarzutów pociąga za sobą ocenę niezasadności zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a., gdyż jest to przepis wynikowy, a oddalenie skargi Sąd pierwszej instancji oparł o prawidłowo dokonaną kontrolę sądowadministracyjną.

Mając powyższe na względzie oraz art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Mirella Łent Anna Dalkowska Bogusław Dauter