Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 495/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2025-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 37d
journal: Dz.U. 2023 poz 977
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. Spółki z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 marca 2024 r. nr SKO Gd/5249/22 w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącego M. Spółki z o.o. w W. kwotę 4.017 (cztery tysiące siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. sp. z o. o. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 marca 2024 r., utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z 29 lipca 2022 r. wymierzającą Spółce karę pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 19 kwietnia 2022 r. pracownicy Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni (dalej jako: "GZDiZ") przeprowadzili kontrolę zgodności usytuowania reklam z zasadami i warunkami uchwały Rady Miasta Gdańska Nr XLVIII/1465/18 z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2018 r., poz. 1034; dalej jako: "Uchwała Krajobrazowa Gdańska"). Podczas kontroli stwierdzono umieszczenie wolnostojącego dwustronnego urządzenia reklamowego o treści "[...]" oraz wolnostojącej dwustronnej tablicy reklamowej w kształcie trapezu o treści: "[..]]...." przy ul. J. [...] w G., na działce nr [...], obręb [...]. Ustalono, że urządzenie reklamowe posiada powierzchnię ekspozycji reklamy wynoszącą 28,12 m2, obliczoną w następujący sposób: pole powierzchni prostopadłościanu opisanego na urządzeniu reklamowym o wymiarach (3,337m x 3,302m) x 2 + (0,920m x 3,302m) x 2 = 28,12m2. Wolnostojąca dwustronna tablica reklamowa w kształcie trapezu posiadała natomiast powierzchnię ekspozycji reklamą wynoszącą 11,56m2, co obliczono w następujący sposób [(4,174m + 3,697m) x 1,468m] : 2 = 5,78m x 2 = 11,56m2. Łączna powierzchnia reklamowa wynosiła 39,68 m2. Z kontroli sporządzono protokół wraz z dokumentacją fotograficzną.

Pismem z dnia 20 kwietnia 2022 r. Dyrektor Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Gdańska (dalej jako: "organ I instancji") zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za umieszczenie wolnostojącego dwustronnego urządzenia reklamowego o treści "[..]" oraz wolnostojącej dwustronnej tablicy reklamowej w kształcie trapezu o treści "M...." niezgodnie z przepisami Uchwały Krajobrazowej Gdańska oraz o zaplanowanym na dzień 12 maja 2022 r. o godzinie 9:00 przeprowadzeniu dowodu z oględzin.

Podczas oględzin w dniu 12 maja 2022 r. stwierdzono usunięcie dwustronnego urządzenia reklamowego oraz dwustronnej tablicy reklamowej. Obecny podczas wizji pełnomocnik franczyzobiorcy oświadczył do protokołu, że demontaż tych obiektów został dokonany w dniu 10 maja 2022 r. Oba obiekty znajdowały się na liście środków trwałych franczyzobiorcy Spółki.

W piśmie z dnia 15 czerwca 2022 r. franczyzobiorca wyjaśnił dodatkowo, że słup zwieńczony znakami z logotypami na nieruchomości przy ul. J. [...] w G. został umieszczony przez Spółkę w 2000 r. na podstawie ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę restauracji M. oraz infrastruktury towarzyszącej, w tym elementów reklamowych. Na podstawie umowy sprzedaży z dnia 24 lutego 2012 r. pylon składający się ze słupa oraz znaków z logotypami przeszedł na rzecz franczyzobiorcy.

Decyzją z dnia 29 lipca 2022 r. Dyrektor GZDiZ wymierzył Spółce karę pieniężną w kwocie 11.193,60 zł za umieszczenie w dniach od 19 kwietnia 2022 r. do 10 maja 2022 r. wolnostojącego dwustronnego urządzenia reklamowego o treści "[...]" oraz wolnostojącej dwustronnej tablicy reklamowej w formie trapezu o treści "M...." przy ul. J. [...] w G. na działce nr [...], obręb [...] o łączne powierzchni służącej ekspozycji 39,68 m2, niezgodnie z przepisami Uchwały Krajobrazowej Gdańska.

Decyzją z dnia 12 marca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako: "Kolegium", "SKO", "organ") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uznał, że w pierwszej kolejności należy rozważyć, czy sporne obiekty stanowią tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe, które podlegają regulacjom Uchwały Krajobrazowej. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 16b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.; dalej jako: "u.p.z.p.") ilekroć w ustawie jest mowa o "tablicy reklamowej" należy przez to rozumieć przedmiot materialny przeznaczony lub służący eskpozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy, w szczególności baner reklamowy, reklamę naklejaną na okna budynków i reklamy umieszczane na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem. Z kolei jako urządzenie reklamowane ustawodawca rozumie przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, inny niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 2 pkt 16c).

Zdaniem Kolegium opisane w zaskarżonej decyzji przedmioty stanowią tablicę reklamową w rozumieniu art. 2 pkt 16b u.p.z.p. oraz urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 2 pkt 16c u.p.z.p. Zasadniczą funkcją tych przedmiotów była bowiem ekspozycja reklamy w przestrzenni publicznej w postaci przekazu wizualnego, dostępnego dla nieokreślonego kręgu adresatów.

Następnie, odwołując się do treści Uchwały Krajobrazowej SKO wskazało, że miasto Gdańsk zostało podzielone na obszary o różnych zasadach i warunkach sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych (§ 3 ust. 1). Miejsce, w którym znajduje się reklama, której dotyczy przedmiotowe postępowanie, to obszar oznaczony symbolem S3, dla którego szczegółowe ustalenia zawarto w § 17 ust. 4 Uchwały Krajobrazowej.

Przedmiotowe wolnostojące dwustronne urządzenie reklamowe oraz dwustronna tablica reklamowa w kształcie trapezu umieszczone na działce numer [...], obręb [...] nie wpisują się w definicję żadnego z dozwolonych w obszarze S3 rodzajów tablic i urządzeń reklamowych naruszając w ten sposób ustalenia zawarte w Uchwale Krajobrazowej Gdańska.

Kolegium wskazało ponadto, że z przepisów art. 37d ust. 1 oraz art. 37 ust. 2 u.p.z.p. wynika, że co do zasady karę pieniężną nakłada się na podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały. Właścicielowi nieruchomości wymierza się zaś karę pieniężną jedynie wtedy gdy nie jest możliwe ustalenie podmiotu, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały krajobrazowej.

W ocenie organu, z analizy akt sprawy wynika bezspornie, że podmiotem, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały jest odwołująca się Spółka. Wbrew przedstawionemu stanowisku, sporne przedmioty reklamowe nie przeszły na własność franczyzobiorcy, gdyż nie wynika z przedłożonej umowy sprzedaży z lutego 2022 r. Przedmiotem tej umowy było jedynie wyposażenie Restauracji, w skład której nie wchodziły sporne przedmioty reklamowe.

W ocenie SKO zaskarżona decyzja została zatem skierowana do prawidłowego podmiotu, tj. podmiotu, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe i jest ich właścicielem oraz jest także właścicielem nieruchomości, na której umieszczono tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe.

W dalszej kolejności Kolegium wyjaśniło, że dla tablic reklamowych i urządzeń reklamowych istniejących w dniu wejścia w życie Uchwały Krajobrazowej i niezgodnych z jej przepisami termin dostosowania do zasad i warunków określonych w uchwale ustalono na 24 miesiące od dnia jej wejścia w życie (§ 21). Z uwagi na wprowadzenie stanu epidemii COVID-19 termin dostosowawczy upłynął 13 czerwca 2020 r. Z dokonanych w toku postępowania ustaleń wynikało natomiast, że jeszcze 19 kwietnia 2022 r. na działce nadal był umieszczony przedmiotowy nośnik reklamowy, który nie jest dopuszczalny na terenie S3.

Za nieuzasadnione uznało Kolegium pozostałe zarzuty odwołania. SKO wyjaśniło, że postanowienia Uchwały Krajobrazowej w sposób jednolity traktują wszystkie nośniki reklamowe niezgodne z tą uchwałą posadowione przed jej wejściem w życie i dają czas na dostosowanie do jej przepisów, bez względu na to, czy dany nośnik został posadowiony legalnie (w oparciu o ostateczne orzeczenie organu architektoniczno-budowlanego) czy nielegalnie. Uchwały krajobrazowe mają na celu ochronę krajobrazu, uporządkowanie przestrzeni publicznej, regulacje w nich zawarte wprowadzają w istocie prymat ochrony krajobrazu. Posiadanie pozwolenia na budowę nie ma znaczenia w kontekście ingerencji w krajobraz, decyzja ta była wydana w innym stanie prawnym, nie podważa trwałości uzyskanego pozwolenia na budowę. Zdaniem organu konstytucyjna zasada ochrony praw nabytych nie ma charakteru absolutnego, nie wyklucza ona stanowienia regulacji ograniczających lub znoszących prawa podmiotowe.

Kolegium podniosło, że wykładnia językowa i celowościowa przepisów art. 37a ust. 1 i 9 u.p.z.p. prowadzi do wniosku, że zamiarem ustawodawcy było stosowanie instrumentów sankcjonujących zgodność z wymogami uchwały krajobrazowej również w odniesieniu do tablic i urządzeń umieszczonych w przeszłości, które po wejściu w życie uchwały okazały się niezgodne z jej postanowieniami.

Powyższe stanowisko potwierdza treść art. 37d ust. 1 u.p.z.p., który penalizuje nie tyle czynność umieszczenia reklamy niezgodnie z wymogami uchwały, ale fakt istnienia reklamy niegodnej z wymogami uchwały. Zdaniem organu ten zabieg stylistyczny pozwolił powiązać istotę sankcjonowanej nieprawidłowości z charakterem reklamy, a nie z momentem jej umieszczenia w kontekście wejścia w życie uchwały, co czyni argumenty formułowane przez pełnomocnika strony niezasadnymi.

Wprawdzie art. 37d ust. 1 u.p.z.p. określając sankcję nie odwołuje się wprost do art. 37a ust. 9 tej ustawy, jednakże – zdaniem organu – należy uznać, że zwrot "niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1" odnosi się do całej treści uchwały krajobrazowej, a nie tylko do jej wybranych fragmentów. W rozważanym wypadku zwrot ten należy więc odnosić także do § 21 Uchwały Krajobrazowej, który przewiduje dla tablic reklamowych i urządzeń reklamowych istniejących w dniu wejścia w życie uchwały i niezgodnych z jej przepisami termin dostosowania do zasad i warunków określonych w uchwale ustalony na 24 miesiące od dnia jej wejścia w życie.

Nie sposób zatem zaprzeczyć, że przewidziana w art. 37d u.p.z.p. karalność za naruszenie postanowień uchwały krajobrazowej odnosi się zarówno do obiektów nowopowstałych, jak i wcześniej istniejących. Gdyby bowiem ustawodawca nie dopuszczał karalności istnienia tablic i urządzeń reklamowych umieszczonych w przeszłości zgodnie z prawem, lecz niezgodnych z aktualnie obowiązującymi regulacjami z zakresu porządkowania krajobrazu i przestrzeni publicznej, to nie przewidziałby w u.p.z.p. obowiązku określenia warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu wejścia w życie uchwał krajobrazowych reklam do zasad ich rozmieszczania określonych w uchwale. Potwierdza to, wynikająca z treści uzasadnienia do projektu nowelizacji dotyczącej wzmocnienia narzędzi ochrony krajobrazu (druk sejmowy nr 1525), intencja ustawodawcy, którą było wprowadzenie podstawowych narzędzi sprzyjających ochronie krajobrazu, w tym m.in. nowych regulacji dotyczących lokalizowania reklam służących uzyskaniu znaczącego efektu z punktu widzenia ochrony krajobrazu.

Zdaniem SKO zaproponowana przez Spółkę interpretacja art. 37d ust. 1 i art. 37a ust. 9 u.p.z.p. doprowadziłaby do sytuacji, w której mimo określenia w prawie miejscowym obowiązku dostosowania istniejących obiektów reklamowych niezgodnych z wymogami uchwały na warunkach i w terminie tam wskazanym, jego realizacja nie byłaby w żaden prawny sposób sankcjonowana. Spółka pomija też oczywistą funkcję przepisów dostosowawczych, które z istoty swej odnoszą się do sytuacji istniejących (zastanych) przed wejściem w życie nowych przepisów, a co do których ustawodawca wyznacza dotkniętym nimi podmiotom czas na dostosowanie się do nowych rozwiązań prawnych.

W konsekwencji, zdaniem organu, należy uznać, że postanowienia Uchwały Krajobrazowej znajdują bezpośrednie zastosowanie zarówno do tablic i urządzeń reklamowych umieszczonych po jej wejściu w życie, jak również do tych, które umieszczono przed jej wejściem w życie. Taka regulacja nie narusza zasady niedziałania prawa wstecz, nie jest bowiem przykładem retroaktywnego działania prawa, lecz przypadkiem jego retrospektywnego działania.

Podsumowując Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji jest zgodna z przepisami prawa, a zebrany w postępowaniu materiał dowodowy uzasadnia nałożenie na Spółkę kary pieniężnej. Ponadto, w świetle ustaleń w przedmiotowej sprawie nie zaszły przesłanki dla odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej wskazane art. 189f § 1 k.p.a.

Na powyższą decyzję Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji SKO i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów wg norm przepisanych Spółka zarzuciła orgnowi dokonanie niewłaściwej wykładni prawa materialnego art. 37d ust. 1 w zw. z art. 37a ust. 1 i 9 u.p.z.p. polegającej na przyjęciu, że zwrot: "podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1, podlega karze pieniężnej" dotyczy sytuacji nieusunięcia legalnie umieszczonej reklamy gdy tymczasem, zdaniem skarżącej, zwrot ten dotyczy czynności umieszczenia reklamy w sposób niezgodny z obowiązującą w dniu umieszczenia uchwałą krajobrazową. Czasownik "umieszczać" oznacza czynność prowadzącą do zaistnienia reklamy w przestrzeni, stąd domaganie się przez organ doprowadzenia do stanu w którym reklama nie istnieje jest sprzeczne z rozumieniem zwrotu "umieszczać". Tym samym, organ dokonał wykładni contra legem przyjmując, że umieszczenie to działanie związane ze zniesieniem tego co było legalnie umieszczone, a zatem doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż do niebudzącego wątpliwości zwrotu "umieszczać" zastosowano wykładnię celowościową - opartą na art. 37a ust. 1 i 9 u.p.z.p., naruszenia art. 7a k.p.a., gdyż organ, który miał wątpliwości w rozumieniu przepisów powinien je rozstrzygać na korzyść strony oraz niewłaściwego zastosowania art. 37d ust. 1 w zw. z art. 37a ust. 1 i 9 u.p.z.p., gdyż doszło do karania za brak usunięcia (doprowadzenia do stanu zgodności) nie zaś za czyn samego umieszczenia.

Spółka zarzuciła ponadto wydanie decyzji bez podstawy prawnej gdyż w wyniku wadliwej wykładni bezprawnie rozszerzono zakres podmiotowy i przedmiotowy penalizacji, co skutkowało skierowaniem decyzji do podmiotu, który nie mógł być jej adresatem, gdyż podmiot umieścił tablicę i urządzenie reklamowe, jednakże uczynił to zgodnie z przepisami prawa na podstawie pozwolenia budowlanego. Miało to miejsce jeszcze przed wejściem w życie zakazów wynikających z Uchwały Krajobrazowej Gdańska, a po wejściu w życie zakazów reklamowych wynikających z przywołanej uchwały, w dniu nałożenia kary Spółka nie umieszczała reklam, ani nie była już dysponentem wcześniej umieszczonych legalnie tablic i urządzeń reklamowych.

Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła zarzut naruszenia ustawy zasadniczej, w tym:

- art. 42 ust. 1 Konstytucji RP ze względu na niedozwolone karanie wstecz, to jest ukaranie za czyn, który w momencie dokonania był legalny, a zatem nie naruszał prawa, w tym nie naruszał przepisów prawa miejscowego jakie obowiązywały na terenie Gdańska,

- art. 21 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, gdyż karanie za niezdemontowanie szyldów jest sankcjonowaniem wywłaszczenia planistycznego bez odszkodowania,

- art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 16 k.p.a. poprzez obrazę zasady trwałości decyzji ostatecznych, gdyż szyldy (reklama) zostały umieszczone zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę, która w tym zakresie wiąże organy i sądy, a wykonanie zaskarżonej decyzji może być niemożliwie, ewentualnie może prowadzić do naruszenia prawa - co stanowi naruszenie odrębnych przesłanek wskazanych wart. 156 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a.

Spółka podniosła ponadto zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących kar administracyjnych, które mogły zniwelować bezprawne sankcjonowanie nałożonego obowiązku, w szczególności:

- art. 189c k.p.a., poprzez brak zastosowania przepisów względniejszych dla strony,

- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez brak odstąpienia od ukarania, gdyż strona zaprzestała naruszenia o znikomej wadze.

Końcowo podniosła zarzut naruszenia art. 77 k.p.a. polegający na wadliwej ocenie dowodów dotyczących przekazania wyposażania w związku z franczyzą poprzez uznanie przez organ, że szyldy nie są własnością franczyzobiorcy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, w tym decyzji administracyjnych, pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.").

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,

że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Aktem poddanym sądowej kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") z dnia 12 marca 2024 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z 29 lipca 2022 r. wymierzającą M. sp. z o. o. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") karę pieniężną wysokości 11.193,60 zł za umieszczenie w dniach od 19 kwietnia 2022 r. do dnia 10 maja 2022 r. wolnostojącego dwustronnego urządzenia reklamowego o treści "[...]" oraz wolnostojącej dwustronnej tablicy reklamowej w kształcie trapezu o treści "M...." przy ul. J. [...] w G., na działce nr [...], obręb [...] o łącznej powierzchni służącej ekspozycji 39,68 m2.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 37d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 997 ze zm.; dalej jako "u.p.z.p."). Zgodnie z jego brzmieniem podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1, podlega karze pieniężnej (ust. 1). Karę pieniężną wymierza, w drodze decyzji, wójt (burmistrz, prezydent miasta) od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia (ust. 3 w zw. z ust. 4).

W przypadku, gdy w dniu wydania decyzji o karze pieniężnej tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe nie są zgodne z przepisami, o których mowa w ust. 1, w decyzji tej określa się: 1) wysokość kary pieniężnej za okres od dnia wszczęcia postępowania w sprawie do dnia wydania decyzji, oraz 2) obowiązek dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia (ust 5). Decyzja ta podlega natychmiastowemu wykonaniu w części dotyczącej obowiązku, o którym mowa w ust. 5 pkt 2 (ust. 6). Wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności uchwalonej przez radę gminy stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 17a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70), powiększony o 40-krotność uchwalonej przez radę gminy stawki części stałej tej opłaty, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1 – ust. 8. Jeżeli rada gminy nie określiła wysokości stawek opłaty reklamowej, o których mowa w ust. 1, wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności maksymalnej stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powiększony o 40-krotność maksymalnej stawki części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. g tej ustawy, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1 (ust. 9).

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt P 20/19 (Dz. U. z 2023 r. poz. 2739), zgodnie z którym art. 37a ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 powołanej ustawy, warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia, jest niezgodny z art. 21 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny przepis art. 37a ust. 9 u.p.z.p. stanowił, że uchwała, o której mowa w ust. 1 tego przepisu, określa warunki i termin dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie obiektów małej architektury, ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów, zasad i warunków w niej określonych, nie krótszy niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały.

W świetle powyższego dla oceny legalności zaskarżonej decyzji zasadnicze znaczenie ma ustalenie czy skarżąca reklama stanowiącą przedmiot niniejszego postępowania istniała i została wzniesiona na podstawie zgody budowlanej w dniu wejścia w życie uchwały Rady Miasta Gdańska Nr XLVIII/1465/18 z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pomor. 2018.1034), to jest w dniu 3 kwietnia 2018 r.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia przyjęcie, że Spółka umieściła dwustronne urządzenie reklamowe oraz dwustronną tablicę reklamową w kształcie trapezu na działce nr [...], obręb [...] niezgodnie z uchwałą krajobrazową. Naruszając art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") Kolegium nie wskazało dowodów na których się oparło, co w okolicznościach rozpatrywanej sprawy stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynika (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Ogólnikowe stwierdzenie o tym, że "postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I instancji oraz zebrany w sprawie wyżej wymieniony materiał dowodowy pozwalają [....] stwierdzić, iż spółka M. sp. z o.o. umieściła przedmiotowe dwustronne urządzenie reklamowe oraz dwustronną tablicę reklamową w kształcie trapezu na działce nr [...], obręb [...]" są niewystarczające. W nadesłanych przez organy administracji aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 18 września 2000 r., ozn.: WUA-I-7353-1946-2000 zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca M. Spółce z o.o. pozwolenia na budowę budynku restauracji M. wraz z układem drogowym oraz urządzeń budowlanych związanych z funkcjonowaniem restauracji w tym elementów reklamowych. Z kolejnego dokumentu – umowy sprzedaży wyposażenia restauracji zawartej w dniu 24 lutego 2012 r. przez M. Sp. z o.o. a M.G. wynika, że Spółka przeniosła na wspomniana osobę własność m. in. słup pod top-pylon 15M, tablicę kierunkową 6M2 oraz znaki informujące i kierunkowe, w tym z logo M.

Z tak zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika czy urządzenia reklamowe, o których mowa w pozwoleniu na budowę stanowią urządzenia i tablicę, których umieszczenie stanowiło podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. W tym zakresie należałoby poszerzyć postępowanie wyjaśniające przede wszystkim o weryfikację treści projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta Gdańska. Na tej podstawie możliwe będzie dokonanie weryfikacji czy elementy reklamowe, o których mowa w pozwoleniu na budowę stanowią urządzenia reklamowe w rozumieniu art. 37a u.p.z.p. Na podstawie tak uzupełnionego materiału dowodowego możliwe będzie ustalenie podstawowej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii to jest tego, czy reklama (urządzenia reklamowe) stanowiące przedmiot postępowania istniały i zostały wzniesione na podstawie zgody budowlanej w dniu wejścia w życie uchwały Rady Miasta Gdańska Nr XLVIII/1465/18 z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska.

Rozstrzygnięcie sprawy bez dokonania ustaleń we wskazanym zakresie okazało się przedwczesne. Organ odwoławczy ustalając stan faktyczny sprawy naruszył art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a. Tym samym w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd uznał za wystarczające uchylenie decyzji organu odwoławczego albowiem dysponuje on kompetencjami umożliwiającymi uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie potrzebnym dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ) orzeczono jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania w kwocie 4.017 zł orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. jako sumie wynikającej z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935) – 3.600 zł, kwoty 400 zł uiszczonej tytułem wpisu od skargi oraz opłaty skarbowej od złożenia dokumentu pełnomocnictwa (w wymaganej kwocie 17 zł, k. 21 akt sądowych).