Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 368/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: § 2 pkt. 1-3, pkt 4 lit. a-h, § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2742
law: Rozporządzenie Ministra  Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz  wypłaty pomocy finansowej na operacje typu Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach  działania Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie  dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
article: art. 3 ust. 1 pkt 13aa, art. 4, art. 26, art. 27
journal: Dz.U. 2015 poz 349
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 44 § 1
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)

SENTENCJA

Dnia 12 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2023 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 kwietnia 2023 roku nr 266/2023 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy dla rolników oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 4 kwietnia 2023 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łowiczu z 10 marca 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania J.K. pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę.

Powyższe rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

19 stycznia 2023 r. J.K. złożył wniosek o przyznanie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Decyzją z 10 marca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łowiczu odmówił wnioskodawcy przyznania dofinansowania. Odwołując się do treści rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U., poz. 2742) – dalej także "rozporządzenie", wskazał, że strona nie spełniła warunku zawartego w § 2 pkt 4 lit. c tego rozporządzenia. We wniosku dotyczącym płatności za zazielenienie złożonym w roku 2022 wnioskodawca zadeklarował 9,56 ha gruntów ornych i zgłosił jako uprawę główną (pszenżyto ozime) o łącznej powierzchni 7,34 ha. Uprawa ta stanowiła zatem 76,77% zgłoszonych we wniosku gruntów ornych.

Skarżący 29 marca 2023 r. złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji, wskazując, że na postawie art. 44 § 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 jest on zwolniony z obowiązku dywersyfikacji upraw.

Zaskarżoną obecnie decyzją z 4 kwietnia 2023 r. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył treść § 2 rozporządzenia i wyjaśnił, że pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę przysługuje między innymi temu rolnikowi lub jego małżonkowi, któremu przyznano płatność za zazielenienie na podstawie przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej płatności, z tym że w przypadku gdy grunty orne rolnika lub jego małżonka obejmują mniej niż 10 hektarów, to we wnioskach złożonych w 2021 r. i 2022 r. rolnik lub jego małżonek podał co najmniej dwie różne uprawy w rozumieniu art. 44 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013, str. 608, ze zm.), a uprawa główna w 2021 r. i 2022 r. nie zajmuje więcej niż 75% tych gruntów ornych. W ocenie organu odwoławczego mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania stronie pomocy w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę".

Organ II instancji wskazał, że jak słusznie zauważyła strona, w przypadku płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnik, który prowadził gospodarstwo o powierzchni do 10 ha gruntów ornych był wyłączony z obowiązku stosowania dywersyfikacji upraw. Natomiast w przypadku płatności z rozporządzenia ustawodawca uzależnił ich przyznanie od spełnienia przez rolnika, co najmniej jednego z warunków wymienionych w § 2 pkt 4 rozporządzenia. Organ doszedł do wniosku, iż mając na uwadze charakter tych warunków, stwierdzić należy, że ustawodawca zdecydował o skierowaniu pomocy do rolników realizujących działania prośrodowiskowe. Jednym z warunków wymienionych w § 2 pkt 4 lit. c. rozporządzenia jest dywersyfikacja upraw, wykraczająca poza ramy przyjęte w płatnościach bezpośrednich. Płatność, której domagał się rolnik przysługuje, jeżeli w przypadku gospodarstw poniżej 10 ha gruntów ornych uprawa główna w 2021 r. i 2022 r. nie zajmuje więcej niż 75% tych gruntów ornych. Organ uznał, że wobec przyjęcia racjonalności ustawodawcy, brzmienie przepisu nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych. W rozstrzyganej sprawie powierzchnia gruntów ornych zgłoszona przez producenta do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2021 r. wynosiła 9,60 ha, w tym powierzchnia uprawy głównej wynosiła 4,66 ha, co stanowi 48,5417 % - więc w 2021 r. uprawa główna nie zajmowała więcej niż 75% tych gruntów ornych. Natomiast powierzchnia gruntów ornych zgłoszona przez producenta do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2022 r. wynosiła 9,56 ha, w tym powierzchnia uprawy głównej wynosiła 7,34 ha, co stanowi 76,7783% - toteż w 2022 r. uprawa główna zajmowała więcej niż 75% tych gruntów ornych.

W tych warunkach organ odwoławczy uznał, że nie został spełniony warunek przyznania płatności, o którym mowa w § 2 pkt 4 lit. c. rozporządzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J.K. zarzucił decyzji organu II instancji:

I. naruszenie przepisów postępowania:

- art. 7 w związku z art. 77 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego oraz nieprzeprowadzenie postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i naruszenie tym samym zasady słusznego interesu obywateli i błędne przyjęcie, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu pomocy

- art. 7a k.p.a., tj. zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony

- art. 8 k.p.a., tj. zasady zaufania do władzy publicznej

- art. 80 k.p.a. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, których konsekwencją było naruszenie zasady prawdy obiektywnej;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 3 ust. 1, art. 4 i art. 26 ustawy z 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422);

- § 2 ust.4, § 3 - § 6, § 9, § 10 rozporządzenia;

- art. 44 § 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009.

W ramach tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie organowi sprawy do ponownego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu strona argumentowała, że przy wypełnianiu wniosku obszarowego na 2022 r. aplikacja obsługująca nie poinformowała wielu producentów rolnych o przekroczeniu powierzchni głównej uprawy powyżej 75%, bo gospodarstwa te były zwolnione z obowiązku dywersyfikacji upraw oraz obszarów proekologicznych. O powyższym, byli informowani jedynie producenci rolni zgłaszający powierzchnię powyżej 10 ha gruntów ornych. Zatem odmawianie pomocy właścicielom małych gospodarstw rolnych, których powierzchnia gruntów ornych nie przekracza 10 ha skarżący uznał za bezzasadne. W ocenie skarżącego przerzucanie odpowiedzialności za odmowę przyznania pomocy na małych producentów rolnych jest sprzeczne z ogólnymi zasadami praworządności a skarżący w wyniku odmowy przyznania pomocy, poniósł straty w kwocie koło 20.000 złotych, gdyż w okresie od 1 kwietnia 2021r. do 31 marca 2022r. zgłosił do rejestru zwierząt gospodarskich urodzonych w siedzibie stada 115 sztuk zwierząt gatunku świnia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Podstawę materialnoprawną wydania kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy przywołanego na wstępie rozporządzenia Ministra rolnictwa i rozwoju wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 wydanego w oparciu o art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422 i 2433).

Rozporządzenie w sprawie pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę, określa jakie warunki musi spełnić osoba ubiegająca się o przyznanie pomocy przewidzianej dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę oraz tryb udzielania takiej pomocy. W § 2 i § 3 przedmiotowego rozporządzenia sformułowany został obszerny katalog kryteriów o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, które muszą zostać spełnione, aby przewidziana w nim pomocy mogła zostać przyznana. Zgodnie z § 2 rozporządzenia pomoc przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 39c ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", jeżeli ten rolnik lub jego małżonek:

1) zgłosił do dnia 15 maja 2022 r. do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie łącznie co najmniej 10 sztuk zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonych w siedzibie stada posiadacza tych zwierząt w okresie od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r.;

2) zgłosił do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie co najmniej 1 sztuki zwierzęcia gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonego w siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia od dnia 1 kwietnia 2022 r.;

3) prowadził do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa);

4) spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:

a) prowadzi produkcję ekologiczną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej (Dz. U. poz. 1370),

b) temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano pomoc finansową w ramach działania "Działanie rolno - środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej pomocy,

c) temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność za zazielenienie na podstawie przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej płatności, z tym że w przypadku gdy grunty orne rolnika lub jego małżonka obejmują mniej niż 10 hektarów, to we wnioskach złożonych w 2021 r. i 2022 r. rolnik lub jego małżonek podał co najmniej dwie różne uprawy w rozumieniu art. 44 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm.), a uprawa główna w 2021 r. i 2022 r. nie zajmuje więcej niż 75% tych gruntów ornych,

d) zrealizował operację obejmującą inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu oraz spełnia warunki, z zastrzeżeniem których została wydana decyzja w sprawie o przyznanie pomocy finansowej na tę operację w ramach poddziałania:

– "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 lub

– "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020,

e) zrealizował operację typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 obejmującą inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu oraz realizuje zobowiązania związane z pomocą finansową przyznaną na tę operację,

f) zrealizował operację typu "Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz realizuje zobowiązania związane z pomocą finansową przyznaną na tę operację,

g) wytwarza energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1378, 1383, 2370 i 2687) zlokalizowanej w gospodarstwie rolnym tego rolnika,

h) zrealizował inwestycję zlokalizowaną w gospodarstwie rolnym tego rolnika polegającą na wykonaniu:

– urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych, na realizację którego uzyskał pozwolenie wodnoprawne, o którym mowa w art. 389 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 i 2687), zwanej dalej "Prawem wodnym", lub

– stawu, na wykonanie którego dokonał zgłoszenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 394 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego.

Na wstępie wskazać należy, że wniosek o przyznanie pomocy na operację typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" ma charakter "bezdeklaracyjny", tzn. rolnik nie definiuje swojego żądania w formie wskazania ilości sztuk zwierząt gospodarskich (w tym wypadku świń), do których występuje o pomoc, a weryfikacja warunków przyznania pomocy określonych w § 2 pkt 1-3 rozporządzenia, następuje automatycznie, w oparciu o dane zawarte w bazie IRZ Plus, o której mowa w ustawie z 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 2727) prowadzonej przez Agencję, jedynie, gdy wnioskodawca pragnie skorzystać z możliwości uwzględnienia zwierząt będących w posiadaniu innej osoby (małżonka, osoby przekazującej gospodarstwo i małżonka osoby przekazującej gospodarstwo) wówczas koniecznym jest wprowadzenie we wniosku odpowiednich danych identyfikacyjnych tej osoby. Podobnie sytuacja wygląda w zakresie weryfikacji spełnienia warunków wynikających z § 2 pkt 4 rozporządzenia. Rolnik nie zaznacza we wniosku, który warunek spełnia, gdyż kontrola taka odbywa się co do zasady systemowo w oparciu o dane teleinformatyczne zawarte w systemach Agencji - z wyjątkiem warunków określonych w § 2 pkt 4 lit. g oraz, w przypadku których weryfikacja odbywa się w oparciu o dokumenty załączone do wniosku przez rolnika (wymienione w § 10 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia)-nieistotne w kontrolowanej sprawie.

Odnośnie kryteriów przyznawania pomocy w skrócie wskazać można, że wsparcie skierowane jest do rolnika zajmującego się chowem lub hodowlą trzody chlewnej, samodzielnie bądź z małżonkiem, ewentualnie do rolnika, którego małżonek prowadzi taką działalność, jeżeli do dnia 15 maja 2022 r. zgłosił (lub jego małżonek) do rejestru IRZ oznakowanie co najmniej 10 zwierząt gatunku "świnia" (Sus scrofa), urodzonych w siedzibie stada między 1 kwietnia 2021 r., a 31 marca 2022 r. oraz do dnia 18 stycznia 2023 r. zgłosili oznakowanie przynajmniej 1 zwierzęcia tego gatunku, które urodziło się od dnia 1 kwietnia 2022 r. Dodatkowo należy spełniać jedno z kryteriów wymienionych w § 2 pkt 4 rozporządzenia. A zatem aby otrzymać pomoc trzeba spełnić wszystkie warunku określone w § 2 pkt 1-3 rozporządzenia i jeden z warunków wymienionych w pkt 4 lit. a- h.

W rozstrzyganej sprawie zarówno organ I jak i II instancji ustaliły, że w przypadku skarżącego nie jest możliwe przyznanie pomocy z uwagi na fakt, że we wniosku o przyznanie płatności za zazielenienie złożonym w 2022 r. zgłosił jako uprawę główną pszenżyto ozime na powierzchni 7,34 ha, które zajmowało więcej niż 75% jego gruntów ornych (9,56 ha). A tym samym – pomimo, że skarżący spełnił przesłanki określone w pkt od 1 do 3 § 2 powołanego rozporządzenia– to z uwagi na brak spełnienia warunku z pkt 4 nie jest uprawniony do pomocy.

Należy podkreślić, że w sprawie nie jest sporny stan faktyczny, bowiem skarżący nie zaprzecza, że w 2022 r. wnioskował o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zgłaszając powierzchnię uprawy głównej pszenżyto ozime na powierzchni 7.34 ha w łącznej powierzchni 9.56 ha. Oznacza to, że powierzchnia uprawy głównej zajmowała 76,77% gruntów ornych, a zatem skarżący nie był uprawniony do otrzymania wnioskowanej pomocy.

W tym miejscy odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że warunki przyznawania pomocy na podstawie rozporządzenie w sprawie pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę zostały określone niezależnie od zasad przyznawania płatności bezpośrednich. Dlatego za dopuszczalne uznać należy wprowadzenie przez ustawodawcę warunku dywersyfikacji upraw w ramach tego tymczasowego i nadzwyczajnego wsparcia nawet jeśli nie dotyczył on skarżącego jako właściciela małego gospodarstwa rolnego na gruncie płatności za zazielenienie w ramach systemów płatności bezpośrednich w oparciu o art. 44 § 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608). Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Lublinie z 13 lipca 2023 w sprawie III SA/Lu 240/23 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.nsa.gov.pl) w którym sąd ten podkreślił, że wspólna polityka rolna UE obejmuje dwa filary. Pierwszy filar wspólnej polityki rolnej to wspólna organizacja rynków produktów rolnych (WORR) oraz płatności bezpośrednie dla rolników. Natomiast drugi filar wspólnej polityki rolnej to polityka rozwoju obszarów wiejskich. Płatności za zazielenienie przyznawane są na podstawie ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Natomiast realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 obejmujący działanie "nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" uregulowany jest w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (art. 3 ust. 1 pkt 13aa ustawy). W związku z tym zarówno płatności za zazielenienie jak i pomoc rolnikom szczególnie dotkniętym wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę wchodzą w skład systemu wspólnej polityki rolnej, ale realizowane są w ramach odrębnych filarów tej polityki. Oznacza to, że warunki przyznania pomocy na podstawie § 2 rozporządzenia są niezależnie określone od zasad przyznawana płatności bezpośrednich.

Skoro skarżący nie spełnił warunku określonego w § 2 pkt 4 lit. c rozporządzenia, to słusznie ograny uznały, że nie ma podstaw do przyznania mu wnioskowanej pomocy. Powyższe czyni niezasadnymi sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów powołanego rozporządzenia.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organy art. 3 ust. 1 art. 4 i art. 26 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Decyzje w tej sprawie wydane zostały przez powołane do tego, właściwe organy z zastosowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i dotyczą działania objętego zakresem Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Odnośnie zaś podniesionych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazać należy, że zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 organ, przed którym toczy się postępowanie:1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art.81 k.p.a. nie stosuje się. Ponadto zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniach w przedmiocie spornej pomocy dla rolników Kodeks postępowania administracyjnego jest stosowany w ograniczonym zakresie, a ciężar dowodu co do okoliczności mających znaczenie dla płatności ciąży na stronie składającej wniosek. Wskazane wyżej regulacje nakładają na organy administracyjne wyłącznie obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, wprowadzając tym samym odstępstwo od określonej w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. zasady podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Takie uregulowanie prawne nie zwalnia jednak w ocenie sądu organów od obowiązku przeprowadzone postępowanie dowodowego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy ani od przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim zasady praworządności - art. 6 k.p.a., oraz zasady pogłębiania zaufania – art. 8 k.p.a. W ocenie sądu wbrew treści skargi, w kontrolowanej sprawie nie zostały naruszone art. 7, art. 77, art. 7a, art. 8 i art. 80 k.p.a. organ przeprowadził postępowanie w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Ocena okoliczności sprawy dokonania przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowa i logiczna, zaś wnioski z niej płynące konsekwentne, jasne i zrozumiałe. To iż skarżący z oceną tą się nie zgadza nie jest równoznaczne z naruszeniem zasady praworządności czy też zasady pogłębiania zaufania do organów państwa.

Mając na względzie powyższe należy uznać, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, a zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Z tych też względów na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji.

d.j.