Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 353/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt SKO Gd/5754/22 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej A. G. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. G. (dalej jako Skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej jako SKO lub Kolegium) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska (dalej jako Prezydent) z 15 października 2022 r., odmawiającą przyznania Skarżącej świadczenie pielęgnacyjnego na ojca.

Zaskarżoną decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Prezydent Miasta Gdańska decyzją z 15 października 2022 r., po rozpoznaniu wniosku Skarżącej z 26 czerwca 2022 r., odmówił przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na F. G. – ojca Skarżącej.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Pan F. G. legitymuje się orzeczeniem z 2 czerwca 2022 r. wydanym przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, z którego wynika, że został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Nie można ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 7 kwietnia 2022 r. (po 84 roku życia). Organ pierwszej instancji stwierdził między innymi, że wnioskodawczyni wskazała, iż zatrudnienie zakończyła w 2018 r., co było spowodowane pogarszającym się stanem zdrowia ojca. Wcześniej opiekę nad Panem F. G. sprawowała matka - Pani S. G., jednak stan jej zdrowia przestał na to pozwalać (jest osobą starszą, posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, cierpiącą na osteoporozę i migotanie przedsionków, nie może dźwigać i podnosić ciężkich rzeczy). Z kolei u ojca Skarżącej zdiagnozowano wiele chorób. Przeszedł udar, nastąpił niedowład lewostronny dolnej i górnej kończyny. Podczas hospitalizacji, został wszczepiony stymulator serca. Zaostrzona niewydolność serca, przewlekły zespół wieńcowy, nadciśnienie tętnicze, utrwalone migotanie przedsionków wywołują u Pana F. duszności (ostatnio z tego powodu został przyjęty do szpitala) i osłabienie. Problemy z poruszaniem nie pozwalają na to, aby ww. samodzielnie wychodził. W domu wspomaga się kulami, a jeżeli jest wyjście na spacer to za pomocą wózka inwalidzkiego i zawsze z asekuracją córki. Reumatoidalne zapalenie stawów wywołuje liczne bóle rąk. Pan G. jest pod stałą kontrolą lekarza urologa, ze względu na przerost gruczołu krokowego. Zespół otępienny wynika z uszkodzeń mózgu, które mogą być spowodowane wieloma chorobami neurodegeneracyjnymi, prowadzącymi w efekcie do zwyrodnienia tkanki nerwowej. Ojciec Skarżącej ma również kłopoty z pamięcią. Wystąpiła także zakrzepica (istnieje konieczność przyjmowania leków przeciwzakrzepowych) torbiel w kolanie i niedosłuch. Nie jest On w stanie samodzielnie wykonywać czynności życia codziennego, potrzebuje pomocy córki. Posiłki i leki spożywa samodzielnie po wcześniejszym przygotowaniu. Wnioskodawczyni w oświadczeniu z dnia 22 sierpnia 2022 r. podała również zakres czynności opiekuńczych, które wykonuje względem chorego. Mieszka z rodzicami. Rodzeństwo (dwoje braci) nie jest zainteresowane tym, co się dzieje z ojcem i Skarżąca nie ma z nimi kontaktu. Pracownik socjalny przy przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym potwierdził wskazane powyżej informacje oraz dodał, że Pani A. sprawuje opiekę nad ojcem od dwóch lat. Skarżąca podała, że w sprawowaniu opieki pomaga również matka, jednakże z powodu własnych schorzeń wspiera córkę w opiece w bardzo ograniczonym zakresie. Prezydent wskazał, również że skarżąca nie zrezygnowała z pracy, aby sprawować opiekę nad niepełnosprawnym ojcem. Była zatrudniona w okresie od 22 sierpnia 2016 r. do 14 września 2016 r, gdzie stosunek pracy ustał za porozumieniem stron.

W ocenie organu pierwszej instancji nie ma związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia z powodu sprawowania opieki nad ojcem. Nie jest On osobą leżącą i wymagającą z tego tytułu całkowitej i całodobowej opieki (obejmującej choćby konieczność np. karmienia, pojenia, pampersowania, cewnikowania itp.). Znaczna część wymienionych przez skarżącą czynności, jak przygotowywanie posiłków, to zwykłe czynności życia codziennego, które i tak musiałyby być wykonane, niezależnie od tego, czy w domu znajduje się osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego, przygotowanie posiłków czy lekarstw na cały dzień, podawanie leków czy pomoc w zachowaniu higieny (umycie głowy i obcięcie paznokci) nie uniemożliwia Skarżącej podjęcia zatrudnienia. W czynnościach tych może wspomóc Wnioskodawczynię matka, co też robi (informacja zawarta w wywiadzie środowiskowym). W ocenie Prezydenta brak związku przyczynowo - skutkowego rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad Panem F. G., zakres sprawowanej opieki oraz brak możliwości ustalenia od kiedy niepełnosprawność istnieje obligują do wydania decyzji odmawiającej prawa do wnioskowanego świadczenia.

SKO po rozpoznaniu odwołania utrzymało powyższą decyzję w mocy. Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji niezasadnie odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wskazując na przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., w sprawie sygn. akt K 38/13, stwierdził bowiem niezgodność z Konstytucją art. 17 ust. 1b ustawy, ale w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności.

SKO uznało jednocześnie, że w sprawie nie występuje związek przyczynowo-skutkowy wskazany w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Po pierwsze, nie zaistniał w sprawie związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z pracy zarobkowej strony wnioskującej, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym żoną ojcem. Stopień znaczny niepełnosprawności - zgodnie z orzeczeniem właściwego organu z dnia 2 czerwca 2022 r. – został przyznany na stałe. Orzeczenie to wskazuje, iż ustalony, znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 7 kwietnia 2022 r. i zawiera wskazania m.in. konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Natomiast skarżąca swoją aktywność zawodową skończyła z dniem 14 września 2016 r. Opieka sprawowana przez stronę – zgodnie z ustaleniem organu i oświadczeniami strony - polega na pomocy w myciu, asekuracji przy chodzeniu i korzystaniu z toalety, podawaniu lekarstw, czy przy wizytach lekarskich. Znaczną część czynności wskazanych przez stronę i przez nią wykonywanych stanowią czynności wykonywane w gospodarstwach domowych, w których nie ma osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki. W ramach prowadzonego wspólnego gospodarstwa domowego jest to: robienie zakupów; przygotowywanie posiłków czy lekarstw na cały dzień. Skarżąca robi zakupy i przygotowuje posiłki także dla siebie. Również prania i sprzątania nie sposób uznać za czynności związane z opieką nad ojcem. Zdaniem organu czynności wykonywane przez stronę nie uniemożliwiają podjęcia przez stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W ocenie Kolegium, stan zdrowia niepełnosprawnego w stopniu znacznym ojca strony jest taki, iż wymaga on stałej i długotrwałej opieki osoby drugiej, jednakże względna samodzielność osoby wymagającej opieki, a przede wszystkim zakres czynności wykonywanych przez stronę i związanych ze sprawowaniem opieki, jak. np. pomoc w higienie i w ubieraniu, mierzenie ciśnienia trzy razy dziennie, podawanie lekarstw, czy pomoc przy wizytach lekarskich jest taki, że nie sposób uznać go za opiekę stałą lub długotrwałą w rozumieniu ustawy i zajmującą stronie cały dzień, co uniemożliwia stronie podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

We wniesionej do Sądu skardze, powyższej decyzji SKO zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Skarżąca domagała się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta Gdańska i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390) – dalej jako u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności.

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie do ust. 1a przywołanego przepisu, osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych których niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18 roku życia. Znajduje ono bowiem podstawę w treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. K 38/13 oraz w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Przywołany zatem przez Prezydenta art. 17 ust. 1b ustawy nie mógł stanowić podstawy dla odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

Po drugie, błędnym było przyjęcie, iż z sam fakt ustania stosunku pracy skarżącej przed terminem podjęcia się opieki nad ojcem, powoduje niemożność przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że rezygnację z czegokolwiek należy rozumieć nie tylko jako zaprzestanie konkretnego działania, ale także jako jego niepodejmowanie z uwagi na wystąpienie przeszkody uniemożliwiającej to działanie. Wykładnia omawianego pojęcia musi się więc odbywać przez pryzmat celu jakiemu służą świadczenia opiekuńcze, którym jest zrekompensowanie osobom wymagającym opieki i osobom opiekę tę sprawującym, utraconego zarobku i wydatków związanych z koniecznością zapewnienia tej opieki. Z punktu widzenia celu, nie jest istotne czy nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia, czy rezygnacja z podjęcia zatrudnienia. Istotne jest natomiast to, czy zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku istnieje bezpośredni związek ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą. Taka wykładnia znajduje pełne umocowanie w wartościach przyjętych w preambule Konstytucji RP, gwarantującej godność człowieka pozbawionego zdolności do samodzielnej egzystencji, w konstytucyjnej zasadzie demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej i konstytucyjnej zasadzie równości wobec prawa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 maja 2020 r., sygn. III SA/Gd 408/20, opublikowany na orzeczenia.nsa.gov.pl). Przesłanka niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia powinna być zatem odczytywana jako niepozostawanie w zatrudnieniu wynikające z konieczności sprawowania opieki, której mowa w art. 17 ust.1 u.ś.r.

W realiach niniejszej sprawy ustalenia w tym zakresie uznać należało za niepełne. Dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy opieką a niepozostawaniem w zatrudnieniu, w danym przypadku konieczne jest ustalenie czy rodzaj i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Jednakże, to do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności (por. NSA w wyroku z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21, opublikowane na orzeczenia.nsa.gov.pl). Opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie dotyczy przy tym wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby. Pamiętać należy, że rezygnacja z zatrudnienia w związku z opieką nad osobą potrzebującą oznacza całkowite poświęcenie się na rzecz drugiej osoby, co stanowi wielokrotnie o poświęceniu fizycznym oraz psychicznym (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 359/22, opublikowane na orzeczenia.nsa.gov.pl). Cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w art. 17 ust. 1 ustawy chodzi o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego - udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi natomiast oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21, opublikowane na orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na użytek ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca przewidział specyficzny instrument badania i weryfikacji, czy zakres potrzeb osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności uniemożliwia zarazem aktywność zarobkową i zawodową jej opiekuna. Zgodnie bowiem z przepisem art. 23 ust. 4aa u.ś.r. jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - do dyrektora centrum usług społecznych, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268, ze zm.), w celu weryfikacji tych wątpliwości. Tym samym, wywiad środowiskowy jest podstawowym narzędziem w zakresie ustalenia czy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne spełnia warunki, o których mowa w art. 17 u.ś.r., w szczególności, czy konieczny zakres sprawowanej opieki uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia, bądź zmusza do rezygnacji z pracy zarobkowej. Z uwagi na powyższe wywiad ten powinien spełniać wszelkie wymogi przewidziane w przepisach prawa. Jednym z warunków właściwego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego jest uczestniczenie w nim osoby niepełnosprawnej, w związku z opieką, nad którą wnioskodawca domaga się przyznania świadczenia. Zgodnie bowiem z treścią § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2021 r., poz. 893) w przypadku przeprowadzania wywiadu w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 107 ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy, wywiad przeprowadza się z osobą deklarującą sprawowanie faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie, w miejscu sprawowania tej opieki, w obecności osoby, nad którą jest sprawowana faktyczna opieka. Przepis art. 107 ust. 1a pkt 1, o którym mowa wyżej, to przepis ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w myśl którego rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się również na podstawie art. 23 ust. 4aa ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych u osoby ubiegającej się oświadczenie pielęgnacyjne lub osoby pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących okoliczności związanej z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz sprawowaniem faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie pielęgnacyjne. Zauważyć bowiem trzeba, że o istnieniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki przesądza to, jaki jest rzeczywisty zakres tej opieki i jednocześnie jakie są potrzeby danej osoby niepełnosprawnej, wynikające z posiadanych przez nią konkretnych schorzeń.

W niniejszej sprawie przeprowadzono wywiad środowiskowy, jednakże z treści tego dokumentu wynika, że w istocie oparł się on na jedynie na wyjaśnieniach Skarżącej, przy czym brak jest jakiejkolwiek wzmianki o obecności podopiecznego w trakcie przeprowadzania wywiadu. Oznacza to, że w trakcie prowadzonego postępowania nie zweryfikowano twierdzeń skarżących a ustalenia co do zakresu faktycznie sprawowanej przez skarżącą opieki nad ojcem oparte zostały tylko na jednostronnych oświadczeniach skarżącej. Stan taki sprzeczny jest z obowiązkiem wyrażonym w art. 7 K.p.a., podejmowania przez organy administracji czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy.

W niniejszej sprawie nie dość, że nie zweryfikowano twierdzeń Skarżącej poprzez rozmowę z podopiecznym – ojcem (albo wskazaniem przyczyn dla których nie było to możliwe), to pominięto także podnoszoną okoliczność dotyczącą faktu i zakresu pomocy udzielanej w opiece przez matkę Skrzącej. Nie było bowiem przeszkód, aby poza prawidłowo przeprowadzonym wywiadem środowiskowym sięgnąć do środka dowodowego w postaci przesłuchania świadka. Zwłaszcza, że jak wynika z akt sprawy – Skarżąca oraz Jej rodzice zamieszkują w tym samym miejscu. Podkreślić należy, że zgodnie z dyrektywą art. 7 K.p.a., organy administracji zobowiązane są uwzględnić interes społeczny jak i słuszny interes strony. To obowiązkiem organu jest ustalenie czy zakres sprawowanej opieki powoduje obiektywną niemożność podjęcia zatrudnienia i w tym zakresie należało zarówno uzyskać informację od podopiecznego, jak i każdej innej osoby mogącej takie istotne dla sprawy informacje posiadać.

Opisany powyżej przebieg postępowania wskazuje, że przeprowadzono je z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a w konsekwencji również z naruszeniem art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. wynika bowiem, że organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Z kolei, wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów obliguje organ administracji do poddania analizie całego materiału dowodowego i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 1988 r., sygn. akt SA/Po 1495/87, niepubl.). Organ powinien dokonać oceny mocy i wiarygodności dowodu wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, co wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności (zob. J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., sygn. akt I SA 1270/93, OSP 1994, nr 7–8, poz. 131). Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – dalej jako - P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 K.p.a. Kolegium posiada bowiem kompetencje merytoryczno-reformacyjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zgodnego z wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym wyroku, w szczególności uprawnione jest, stosownie do art. 136 § 1 K.p.a., do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie labo zlecenie tego Prezydentowi Miasta Gdańska. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964), zasądzając od Kolegium na rzecz Skarżącej kwotę 480 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika. Sprawę rozpoznano w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Stosownie do art. 153 P.p.s.a, przy ponowny rozpoznaniu sprawy Kolegium zobowiązane będzie do uzupełnienia postępowania dowodowego zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z oceny prawnej wyrażonej powyżej, w szczególności koniecznym będzie powtórzenie wywiadu środowiskowego, przesłuchanie matki Skarżącej i ewentualne przeprowadzenie innych dowodów w zależności od ustalonych okoliczności sprawy, a następnie do dokonania subsumpcji w pełni zgromadzonego materiału dowodowego z treścią przepisów u.ś.r.