Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 813/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 95d ust. 1, art. 149 ust. 1 pkt 9, art. 149 ust. 3
journal: Dz.U. 2024 poz 146
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
article: art.151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi B. H. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2024 r. nr 10/09/2024/OD w przedmiocie zawarcia umowy o udzielnie świadczeń opieki zdrowotnej – skargę oddala –


UZASADNIENIE

Decyzją z 24 kwietnia 2024 r. nr NFZ09-W0-O.4117.ll.2024 Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), działając w oparciu na art. 154 ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 104 i art. 107 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), określanej następnie jako "K.p.a." oddalił w całości odwołanie B. H., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: [....] (dalej także: "Skarżąca"), dotyczące rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 kwietnia 2024 r. do 31 marca 2034 r. prowadzonego w trybie konkursu ofert Nr [...] w rodzaju: 15 – opieka paliatywna i hospicyjna w zakresie: świadczenia w hospicjum domowym na obszarze: [...].

W dniu 22 listopada 2023 r. Prezes NFZ na tablicy ogłoszeń w siedzibie Podkarpackiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Rzeszowie (zwanego dalej: "POW NFZ") oraz na stronie internetowej zamieścił ogłoszenie w celu przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju wyżej wskazanym. W ogłoszeniu tym określono obowiązujące regulacje dotyczące wymogów, jakie muszą być spełnione przez podmioty składające oferty, jak również przepisy dotyczące kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

W terminie wpłynęło 5 ofert, w tym złożona przez Skarżącą, a ich otwarcie nastąpiło 8 grudnia 2023 r. W dniu 13 grudnia 2023 r. Komisja Konkursowa sporządziła dokument "Sprawdzenie spełnienia warunków formalnych oferty - część A", zgodnie

z którym oferta Skarżącej nie podlegała odrzuceniu w całości lub pozostawieniu bez rozpoznania z powodu niespełnienia warunków formalnych, analizowanych w części A postępowania, a także nie podlegała odrzuceniu w części. W związku z wystąpieniem braków formalnych oferty w części B postępowania, 10 stycznia 2024 r. Skarżąca wezwana została przez Komisję do złożenia oświadczenia, czy w odniesieniu do złożonej oferty zachodzą przesłanki określone w art. 95 d ustawy o świadczeniach, a jeśli tak, to do przedstawienia opinii o celowości inwestycji wynikającej z powołanej podstawy prawnej w terminie do 15 stycznia 2024 r., pod rygorem odrzucenia oferty. Wezwanie zostało przesłane za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej na adres: [....]. na podstawie zgody Skarżącej z 5 grudnia 2023 r., dotyczącej doręczania przez Komisję Konkursową oświadczeń i zawiadomień za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Następnie, w toku weryfikacji spełnienia warunków formalnych oferty - część C stwierdzono, że Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie i nie dokonała uzupełnienia braków formalnych w wymaganym terminie. 5 lutego 2024 r. sporządzono zawiadomienie wraz z uzasadnieniem o odrzuceniu oferty w całości.

W dniu 16 lutego 2024 r. do Komisji Konkursowej zostały złożone przez Skarżącą 2 protesty. Pierwszy dotyczył braku doręczenia wezwania do złożenia wyjaśnień. Został on przez Komisję oddalony, bowiem uwzględniła ona, że Skarżąca wyraziła zgodę na doręczanie w toku postępowania oświadczeń i zawiadomień za pośrednictwem komunikacji elektronicznej i wskazała adres poczty elektronicznej, na który przesłano wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Drugi protest dotyczył natomiast zasadności wzywania do złożenia oświadczenia, czy w stosunku do złożonej oferty zachodzą przesłanki określone w art. 95d ustawy o świadczeniach bez zweryfikowania posiadanych przez Fundusz informacji i dostępnych rejestrów publicznych. Protest ten został przez Komisję Konkursową oddalony, bowiem ustawowy obowiązek uzyskania pozytywnej opinii o celowości inwestycji spoczywa nie tylko na podmiocie, który pragnie utworzyć na terenie województwa nowy podmiot leczniczy, ale także na podmiocie, który zamierza realizować inną inwestycję dotyczącą wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, której wartość kosztorysowa na dzień złożenia wniosku przekracza 2 mln zł. Komisja podkreśliła, że Skarżąca od 2017 r. nie świadczyła usług na podstawie umowy z NFZ. Uzyskanie potrzebnych danych z innych źródeł nie było zaś możliwe.

20 lutego 2024 r. Komisja Konkursowa sporządziła ogłoszenie o rozstrzygnięciu protestów i powiadomiła Skarżącą o ich oddaleniu. W związku z tym, oferta Skarżącej została odrzucona w całości z powodu niespełnienia warunków wymaganych, określonych w przepisach prawa, w tym warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach. W dniu 11 marca 2024 r. postępowanie zostało rozstrzygnięte, a ogłoszenie o rozstrzygnięciu ukazało się na stronie internetowej POW NFZ oraz wywieszono je na tablicy ogłoszeń w siedzibie Oddziału.

Skarżąca złożyła odwołanie, które Prezes NFZ oddalił w całości wskazaną na wstępie decyzją z dnia 24 kwietnia 2024 r. Organ podniósł, że każdy oferent przystępujący do konkursu w oświadczeniu załączonym do oferty oświadcza, że zapoznał się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. W aktach postępowania znajduje się wyrażona przez Skarżącą zgoda na doręczanie oświadczeń i zawiadomień za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej wraz ze wskazanym adresem poczty elektronicznej. Prezes podkreślił, że wyrażenie takiej zgody ma charakter fakultatywny i do wyłącznej decyzji oferenta należy podanie tego rodzaju adresu. Prezes zauważył, że Skarżąca niejednokrotnie uczestniczyła w postępowaniach konkursowych prowadzonych przez NFZ, więc powinna zakładać, że Komisja w toku prowadzonego postępowania będzie wymagała udzielenia dodatkowych wyjaśnień, czy złożenia dodatkowych dokumentów. Organ uzyskał także z Wydziału Informatyki POW NFZ informację, że wydruk z urządzenia informatycznego pośredniczącego w przekazywaniu wiadomości pocztowych wskazuje, że o godzinie 15:24:58, dnia 10 stycznia 2024 r., wiadomość przekazana od adresata [...] do adresata: [...]. została dostarczona na serwer usługodawcy poczty wp.pl (Status doręczenia: DORĘCZONE). Odnosząc się do zarzutu odwołania Prezes wskazał, że datowanie wezwania na 15 stycznia 2024 r. wynika z błędu ludzkiego; data nie jest generowania automatycznie i jest wpisywana ręcznie przez sporządzającego dokument, co w żaden sposób nie wpływa na tok prowadzonego postępowania. Organ nie przychylił się też do zarzutu, że przesłanie wezwania za pośrednictwem służbowej imiennej skrzynki e-mail członka Komisji Konkursowej jest nieprawidłowe. Czynność ta wykonana została bowiem w ramach obowiązków służbowych, w toku pracy członka Komisji, a nazwa adresu tej skrzynki w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje na podmiot od którego pochodzi wezwanie.

Odnosząc się do drugiej spornej kwestii Prezes wskazał, że zgodnie z art. 95d ustawy o świadczeniach, podmioty, o których mowa w art. 95 e ust. 1, występują z wnioskiem do wojewody albo ministra właściwego do spraw zdrowia, zwanego dalej "organem wydającym opinię", o wydanie opinii o celowości inwestycji:

1) polegającej na utworzeniu na obszarze województwa:

a) nowego podmiotu leczniczego,

b) nowych jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego,

2) innej niż inwestycja określona w pkt 1, dotyczącej wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych

- której wartość kosztorysowa na dzień złożenia wniosku przekracza 2 min zł.

Dalej Prezes podniósł, że komisja konkursowa ma obowiązek ustalenia w toku postępowania, czy podmiot ubiegający się o zawarcie umowy posiada stosowną opinię, chyba że nie jest zobowiązany do jej posiadania. Zgodnie bowiem z art. 149 ust. 1 pkt 9 ustawy o świadczeniach odrzuca się ofertę, jeżeli świadczeniodawca nie posiada pozytywnej opinii, o której mowa w art. 95d ust. 1.

Prezes uzyskał też od Komisji Konkursowej odpowiedź z dnia 2 kwietnia 2024 r., z której wynika, że w trakcie przeprowadzania wszystkich postępowań konkursowych

w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna, kierując się zasadą równego traktowania świadczeniodawców, podjęła ona decyzję o kierowaniu zapytania odnośnie do istnienia przesłanek o których mowa w art. 95d ustawy o świadczeniach do wszystkich nowych oferentów, tj. tych, którzy w chwili przeprowadzania postępowania nie mieli zawartej umowy w ramach OPH, z wyjątkiem oferentów, których oferty zostały odrzucone z innych przyczyn. W prowadzonym postępowaniu nowymi oferentami byli: Skarżąca oraz [....] Sp. z o.o.

Dalej Prezes podał, że Skarżąca w złożonym odwołaniu skupiła się na analizie art. 95d ustawy o świadczeniach tylko w zakresie ust. 1 pkt 1, podczas gdy okolicznością podlegającą ustaleniu w trakcie postępowania była również ta wskazana w pkt 2 powołanego ustępu, czyli ustalenie czy oferent dokonał inwestycji innej niż określona w pkt 1, dotyczącej wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, której wartość kosztorysowa na dzień złożenia wniosku przekracza 2 mln zł. Informacje w tym zakresie posiada tylko oferent, a komisja konkursowa nie ma możliwości pozyskania przedmiotowych informacji z rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których Narodowy Fundusz Zdrowia ma dostęp w drodze elektronicznej na zasadach określonych w przepisach ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2024 r. 327).

W końcowej części uzasadnienia Prezes podkreślił, że nawet gdyby nie doszło do odrzucenia oferty Skarżącej, to w wyniku oceny ofert nie zostałaby Ona wybrana do zawarcia umowy. Z informacji uzyskanej od Komisji wynika bowiem, że oferta Skarżącej - przy uwzględnieniu rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. 2016 poz. 1372 ze zm.) - uzyskałaby maksymalnie 44,000 - za cenę 25,000 pkt oraz za jakość 19,000 pkt. Przedmiotowa oferta została odrzucona zanim rozpoczęto proces weryfikacji spełnienia kryteriów obligatoryjnych i dodatkowych, na podstawie odpowiedzi ankietowych udzielonych przez oferentów. Ocena ta jest oparta wyłącznie na odpowiedziach Skarżącej na pytania ankietowe oraz wysokości ceny złożonej w ofercie. W procesie weryfikacji odpowiedzi ankietowych liczba uzyskanych 44,000 punktów jako wartość maksymalna mogłaby ulec jedynie obniżeniu. Do realizacji świadczeń w rodzaju: opieka paliatywna i hospicyjna, w zakresie: świadczenia w hospicjum domowym, obszar – [...], zostali wybrani oferenci, którzy uzyskali za ocenę oferty łączną ilość punktów w przedziale od 72,000 do 53,15. Komisja Konkursowa na podstawie art. 142 ust. 5 ustawy o świadczeniach dokonała wyboru ofert celem zawarcia umowy w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym, aż do wyczerpania środków finansowych, które zamawiający przeznaczył na świadczenia będące przedmiotem postępowania, tj. ofert, które w rankingu końcowym uzyskały największą liczbę punktów.

B. H. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Prezesa z 24 kwietnia 2024 r., zarzucając naruszenie:

przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w uznaniu, że doszło do prawidłowego doręczenia przez Komisję wezwania do uzupełnienia oferty oraz w uznaniu, że zasadnym było wzywanie do złożenia oświadczenia o którym mowa w art. 149 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach,

- art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zbyt ogólnikowe uzasadnienie decyzji, brak wskazania dowodów, na podstawie których Organ uznał elementy stanu faktycznego za udowodnione, brak odniesienia się do kwestii poruszanej w odwołaniu, że w aktach sprawy zalega wydruk wskazujący: "Dostarczenie do podanych adresatów lub grup zostało zakończone, ale serwer docelowy nie wysiał żadnego powiadomienia o doręczeniu", a także lakoniczne odniesienie się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowości w zakresie datowania rzekomo wysłanego wezwania, gdy z akt wynika, że wezwanie zostało wygenerowane w dniu 15 stycznia 2024 r. a następnie liczbę "15" przekreślono i wpisano długopisem liczbę "10" w sytuacji, gdy z informacji przez Nią posiadanych wynika, że wbrew twierdzeniom decyzji, daty na pismach generowane są automatycznie i nie ma możliwości naniesienia na nich zmiany, co więcej trudno uznać, że doszło do pomyłki w dacie aż 5 dni naprzód, a w żadnym innym przypadku pism czy wezwań generowanych tego dnia do pomyłki nie doszło,

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w sytuacji, gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia decyzji albowiem została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie,

przepisów prawa materialnego, a to:

- art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach poprzez przeprowadzenie postępowania z pominięciem zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz z pominięciem zasad uczciwej konkurencji,

- art. 149 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach poprzez odrzucenie Jej oferty, w sytuacji kiedy z dokumentacji przez Nią przekazanej oraz z posiadanych przez NFZ danych nie wynikało, że nie posiada pozytywnej opinii, o której mowa w art. 95d ust. 1 ustawy o świadczeniach,

- § 17 rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 14 października 2020 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy poprzez zażądanie przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane już w toku postępowania, w sytuacji gdy potwierdzenie tych danych i informacji było możliwe na podstawie: 1) posiadanych przez NFZ ewidencji, rejestrów lub innych zbiorów danych; a także 2) rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których NFZ ma dostęp w drodze elektronicznej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne,

- § 5 ust 3 wskazanego wyżej rozporządzenia poprzez odrzucenie oferty na skutek nieuzupełnienia jej braków formalnych w sytuacji, kiedy doręczający nie uzyskał niezwłocznie i nie później niż do końca dnia roboczego następującego po dniu, w którym przekazano oświadczenie łub zawiadomienie, potwierdzenia doręczenia pisma na adres e-mail, w tym mając na względzie jednoznaczne wskazanie i składane przez Nią oświadczenia, że poczta e-mail nie została w ogóle doręczona ze wskazaną wiadomością z dnia 10 stycznia 2024 r., a ponadto poczta e-mail nie była wysyłana przez Komisję Konkursową OPH z adresu e-mail wskazanego w ogłoszeniu tj.: kontraktowanie@nfz-rzeszow.pl, a z osobistej imiennej skrzynki e-mail jednego z członków Komisji Konkursowej.

Skarżąca wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację uzasadnienia kwestionowanej decyzji. Dodatkowo Prezes wskazał, że problematykę uzyskania potwierdzenia doręczenia pisma należy oceniać na podstawie przepisów prawa cywilnego, a to w związku z art. 155 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Zgodnie więc z art. 61 § 2 Kodeksu cywilnego, oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią. Tym samym, oświadczenie woli w postaci elektronicznej dokonywane on line zostaje złożone z chwilą jego przejścia do systemu informatycznego prowadzonego i kontrolowanego przez odbiorcę, tj. w momencie przyjęcia oświadczenia przez serwer odbiorcy i zarejestrowania na nim odpowiednich danych. Ponadto, w trakcie całego postępowania żaden z oferentów nie zgłaszał problemów z takim sposobem komunikacji. Przy każdym z wyżej opisanych wezwań jest dokument o treści: "dostarczenie do podanych adresatów lub zostało zakończone, ale serwer docelowy nie wysłał żadnego powiadomienia o doręczeniu". Powyższe oznacza tylko tyle, że serwer odbiorcy nie wysyła takowych powiadomień, co nie zmienia faktu prawidłowości doręczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dopuszczalność kontroli sądowej wydanej przez Prezesa NFZ decyzji administracyjnej wynika z brzmienia art. 154 ust. 4 ustawy o świadczeniach, który wskazuje, że decyzja taka - podjęta w opisanej w powołanym art. 154 procedurze konkursu ofert dotyczących udzielania świadczeń opieki zdrowotnej - jest ostateczna, a świadczeniobiorcy przysługuje od niej skarga do sądu administracyjnego. Kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, bowiem tego rodzaju kryterium przewiduje art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.). Tylko stwierdzenie uchybień prawa wyszczególnionych w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. powoduje, że sąd obowiązany jest uwzględnić złożoną skargę i wyeliminować kwestionowaną decyzję z obrotu prawnego. Jeśli więc zauważy zaistnienie przyczyn wskazanych w art. 156 K.p.a., wówczas stwierdza nieważność analizowanej decyzji (pkt 2). Jeżeli natomiast uzna, że doszło do: naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji w całości lub w części (pkt 1). Przy czym, w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę w jej granicach, nie będąc związany zgłoszonymi w niej wnioskami, podniesionymi zarzutami czy też powołaną w niej podstawą prawną.

Przeprowadzona przy uwzględnieniu powyższych unormowań kontrola sądowa musiała skutkować oddaleniem złożonej skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a., a to wobec braku wystąpienia któregokolwiek ze wskazanych wyżej naruszeń.

Badaną decyzją z 24 kwietnia 2024 r. Prezes NFZ oddalił w całości odwołanie Skarżącej dotyczące rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 kwietnia 2024 r. do 31 marca 2034 r. prowadzonego w trybie konkursu ofert Nr [...] w rodzaju: 15 - opieka paliatywna i hospicyjna w zakresie: świadczenia w hospicjum domowym na obszarze: [...].

Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami uregulowane jest w dziale VI ustawy o świadczeniach o takim właśnie tytule. Przewiduje ono, że podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a Funduszem (art. 132 ust. 1). Zawierana jest ona wyłącznie z tym świadczeniobiorcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w niniejszym dziale (art. 132 ust. 2), a więc po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert lub rokowań (art. 139). Prezes Funduszu obowiązany jest określić przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz szczegółowe warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, obejmujące w szczególności obszar terytorialny, dla którego jest przeprowadzane postępowanie (art. 146 ust. 1). Jeśli ma zostać przeprowadzony konkurs to Fundusz ma obowiązek dokonać ogłoszenia w tym przedmiocie, zawierającego elementy wyszczególnione w art. 132 ust. 3 oraz powołać komisję konkursową, która przedmiotowe postępowanie ma przeprowadzić (art. 132 ust. 4). Jak stanowi art. 142 ust. 1 ustawy o świadczeniach, konkurs składa się z części jawnej i niejawnej, a czynności w ramach każdej z tych części określa art. 142 ust. 2 i nast. przedmiotowej ustawy. Ocena złożonych ofert następuje według kryteriów określonych w art. 148 ust. 1. Przypadki, kiedy oferta podlega odrzuceniu określa art. 149 ust. 1, natomiast prowadzone postępowanie w przedmiocie konkursu ofert kończy się rozstrzygnięciem komisji (art. 151 ust. 1), o którym ma ona obowiązek ogłoszenia. Przy czym, świadczeniobiorca, którego interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może wnieść do Prezesa środek zaskarżenia w postaci odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania (art. 152 ust. 1, art. 154 ust. 1), po rozpatrzeniu którego Prezes Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą to odwołanie (art. 154 ust. 3), od której to decyzji świadczeniobiorca może złożyć skargę (art. 154 ust. 4).

W orzecznictwie sądowym, które zapadło na gruncie tego rodzaju spraw podkreśla się, że rozpoznanie przez Prezesa odwołania ograniczone jest wyłącznie do zbadania, czy nie doszło do naruszenia zasad postępowania, które to naruszenie spowodowało uszczerbek w interesie prawnym świadczeniodawcy. Natomiast nie mieści się w jego granicach ponowna ocena złożonych ofert, w tym badanie prawidłowości oceny oferty złożonej przez podmiot konkurujący z podmiotem wnoszącym odwołanie. Innymi słowy, Prezes NFZ nie prowadzi ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Bada zaś, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania i czy na skutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego się (por. wyroki NSA z 9.10.2012 r. II GSK 999/12, z 7.12.2012 r. II GSK 625/12).

Prezes NFZ analizując niniejsze postępowanie konkursowe nie stwierdził naruszenia zasad tego postępowania, które to naruszenie skutkowałoby powstaniem uszczerbku w interesie prawnym Skarżącej. Nie zauważył więc braku zachowania reguł uczciwej konkurencji czy też nierówności w traktowaniu wszystkich świadczeniodawców, które skutkowałoby bezprawnym pozbawieniem Skarżącej możliwości zawarcia umowy.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że wbrew zarzutom skargi, decyzja Organu zawiera bardzo szczegółowe uzasadnienie, w którym opisano zarówno tok prowadzonego postępowania o zawarcie umowy na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i jego poszczególne etapy, jak też przedstawiono istotne w tym zakresie regulacje prawne. Uzasadnienie wskazuje na występujące w sprawie kwestie sporne i w wyczerpujący sposób odnosi się do nich. Nie sposób więc zgodzić się ze Skarżącą, że jest ono ogólnikowe i lakoniczne. Trudno też uznać za uzasadniony argument skargi o niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego czy jego dowolnej ocenie. Argumentacja Organu jest obszerna i logiczna.

Skarżąca w toku sprawy zakwestionowała w istocie dwie kwestie, wskazując, że zaakceptowane przez Prezesa NFZ błędne działanie Komisji Konkursowej doprowadziło do niezasadnego odrzucenia złożonej przez Nią oferty, przez co doszło do naruszenia podstawowych reguł prowadzenia postępowania, o których mowa w art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach i tym samym naruszenia Jej interesu prawnego. Skarżąca zanegowała mianowicie fakt doręczenia Jej wezwania do uzupełnienia stwierdzonego przez Komisję Konkursową braku złożonej przez Nią oferty. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 10 stycznia 2024 r. Komisja skierowała do Skarżącej wezwanie o uzupełnienie oferty poprzez złożenie wyjaśnienia, czy w stosunku do niej zachodzą warunki określone w art. 95d ustawy o świadczeniach, a jeśli tak, to o dostarczenie pozytywnej opinii o celowości inwestycji, wyznaczając na powyższe termin do 15 stycznia 2024 r. Na wezwaniu tym widnieje data 15 stycznia 2024 r., przy czym liczba "15" jest przekreślona, a obok wpisano liczbę "10". zostało ono skierowane drogą elektroniczną przez nadawcę określonego jako [...] do adresata określonego jako:[...], gdzie pierwszy podmiot to członek Komisji Konkursowej S. M., a drugi to Skarżąca. W aktach sprawy znajduje się dokument z 19 lutego 2024 r. o nazwie: Message details, przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego języka angielskiego, zawierający szczegółowe dane dotyczące wysłanej do Skarżącej wiadomości (wezwania). Podaje on, że przedmiotowa wiadomość otrzymała status doręczenia: "dostarczone", co miało miejsce 10 stycznia 2024 r. o godz. 15:24:58. Ponadto, z notatki sporządzonej przez Wydział Informatyki dnia 10 kwietnia 2024 r. wynika, że wydruk z urządzenia informatycznego pośredniczącego w przekazywaniu wiadomości pocztowych wskazuje, iż dnia 10 stycznia 2024 r. o godzinie 15:24:58 przedmiotowa wiadomość została dostarczona na serwer usługodawcy poczty wp.pl - status doręczenia: doręczone. Okoliczność tę zakwestionowała Skarżąca w złożonym w toku postępowania proteście nr 1, a następnie w odwołaniu i skardze. Nie dostarczyła jednakże żadnych dokumentów, które potwierdzałyby Jej wersję zdarzeń. Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że w myśl § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 14 października 2020 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. poz. 1858), komisja konkursowa może doręczać oferentowi oświadczenia, wyjaśnienia i zawiadomienia za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, bez zachowania wymogu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 (tzn. bez konieczności zachowania wymogu podpisu kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym), jeżeli oferent wyrazi zgodę na doręczanie pism w postępowaniu za pomocą tych środków, wskaże adres poczty elektronicznej, a doręczający uzyska niezwłocznie, jednak nie później niż do końca dnia roboczego następującego po dniu, w którym przekazano oświadczenie lub zawiadomienie, potwierdzenie doręczenia pisma na wskazany adres. Akta prowadzonego postępowania wskazują, że Skarżąca w oświadczeniu datowanym na 4 grudnia 2023 r. wyraziła zgodę na "doręczanie przez komisję konkursową oświadczeń i zawiadomień za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, bez zachowania wymogów dotyczących bezpiecznego podpisu elektronicznego w rozumieniu art. 3 pkt 10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE (Dz. Urz. UE L 257 z 28.08.2014, str. 73)". W oświadczeniu tym Skarżąca wskazała jednocześnie swój adres poczty elektronicznej tj.:[...]. Przy czym, jak słusznie podkreślił Organ, na formularzu zgody znajduje się pouczenie o tym, że "wyrażenie zgody ma charakter fakultatywny i do wyłącznej decyzji oferenta należy podanie adresu poczty elektronicznej, na który komisja konkursowa może doręczać oświadczenia i zawiadomienia". Jeśli zaś chodzi o ostatnią część powołanego § 5 ust. 3 rozporządzenia to owszem wymaga ono, by doręczający nie później niż do końca dnia roboczego następującego po dniu, w którym przekazano oświadczenie lub zawiadomienie, uzyskał potwierdzenie doręczenia pisma na wskazany adres. Przedstawione wyżej dwa dokumenty potwierdzają, że wymagane doręczenie nastąpiło, co skutkowało z kolei rozpoczęciem biegu terminu do wykonania wezwania. W ocenie Sądu, istotne w sprawie jest właśnie to, czy doręczenie faktycznie miało miejsce i kiedy to nastąpiło. Warunek ten został w okolicznościach niniejszej sprawy spełniony, co potwierdzają wystarczające w tym zakresie dowody w postaci opisu szczegółów dostarczonej wiadomości oraz notatki sporządzonej przez Wydział Informatyki. Spełniony został tym samym wymóg wynikający z art. 61 § 2 Kodeksu cywilnego, że oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią. Słusznie w odpowiedzi na skargę zauważył Organ, że znajdujący się w aktach sprawy i dotyczący przedmiotowego wezwania dokument o treści: "dostarczenie do podanych adresatów lub grup zostało zakończone, ale serwer docelowy nie wysłał żadnego powiadomienia o dostarczeniu" oznacza, że serwer odbiorcy wiadomości nie wysyła takich powiadomień. Powyższe nie przeczy jednak faktowi doręczenia, który jak wyżej wskazano miał miejsce i został w skarżonej decyzji wykazany. W takiej zaś sytuacji nie można uznać, że została naruszona któraś z zasad prowadzenia postępowania z powoływanego już wyżej art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Skoro bowiem fakt doręczenia miał w istocie miejsce, to postawa Skarżącej, która z sobie tylko znanych powodów nie zastosowała się do skierowanego do Niej wezwania zdecydowała o wyniku przedmiotowego postępowania dla Niej, a więc o tym, że Jej oferta została odrzucona. Przyjęcie w tego rodzaju okolicznościach, że od daty przedmiotowego doręczenia nie rozpoczął swojego biegu termin do wykonania wezwania stanowiłoby o nieuprawnionym postawieniu Skarżącej w lepszej sytuacji niż to wynika z przepisów prawa, które przewidują jednokrotne wezwanie do uzupełnienia braków formalnych oferty i jej odrzucenie na wypadek niezastosowania się do wezwania (art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach). Prezes wytłumaczył jednocześnie, że przekreślenie na skierowanym do Skarżącej wezwaniu daty 15 stycznia 2024 r. i wpisaniu daty 10 stycznia 2024 r. było wynikiem zwykłej omyłki. Trudno powyższemu zapewnieniu nie dać wiary. Wbrew bowiem twierdzeniu Skarżącej, omyłka może dotyczyć nie tylko okresu jednego dnia, ale także kilku czy nawet jakiejś większej liczby dni. Może też jak najbardziej zaistnieć w tylko jednym piśmie wśród wielu kierowanych w danym dniu do stron prowadzonego postępowania. Ponadto, nie jest nieprawidłowym, a przede wszystkim nieskutecznym wysłanie wezwania ze skrzynki mailowej członka Komisji Konkursowej, bowiem jej nazwa i treść przekazanej wiadomości jasno wskazuje, że wezwanie kierowane było w ramach wykonywania przez tę osobę obowiązków służbowych. Mając to na względzie należy podnieść, że zupełnie bezzasadne jest twierdzenie Skarżącej, że w sprawie brak jest pewności co do dostarczenia Jej wiadomości stanowiącej wezwanie o uzupełnienie oferty, a istnieje w tym zakresie tylko prawdopodobieństwo.

Drugą kwestią, z którą nie zgadza się Skarżąca to wezwanie Jej do złożenia wyjaśnień w zakresie konieczności dysponowania opinią z art. 95d ust. 1 ustawy o świadczeniach. Wedle tego przepisu, podmioty, o których mowa w art. 95e ust. 1 tzn. wykonujące działalność leczniczą, zamierzające wykonywać działalność leczniczą bądź też zamierzające utworzyć podmiot leczniczy występują z wnioskiem do wojewody albo ministra właściwego do spraw zdrowia o wydanie opinii o celowości inwestycji:

1) polegającej na utworzeniu na obszarze województwa:

a) nowego podmiotu leczniczego,

b) nowych jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu leczniczego podmiotu leczniczego,

2) innej niż inwestycja określona w pkt 1, dotyczącej wykonywania działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych

- której wartość kosztorysowa na dzień złożenia wniosku przekracza 2 mln zł.

Unormowanie powyższe należy powiązać z brzmieniem art. 149 ust. 1 pkt 9 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym, odrzuca się ofertę jeżeli świadczeniodawca nie posiada pozytywnej opinii, o której mowa w art. 95d ust. 1. Komisja konkursowa, która decyduje o tym, czy oferta może podlegać merytorycznej ocenie musi więc we wstępnej fazie analizy ustalić, czy nie podlega ona odrzuceniu, w tym, czy oferent winien posiadać powyższego rodzaju opinię i czy ją w takim wypadku posiada, czy też nie jest do tego obowiązany. W uzasadnieniu oddalenia złożonego przez Skarżącą protestu (zawartego w powiadomieniu z 20 lutego 2024 r.) oraz w wyjaśnieniach (z 2 kwietnia 2024 r.) złożonych w związku z odwołaniem Skarżącej Komisja Konkursowa podała, że zgodnie z art. 94d ustawy o świadczeniach, obowiązek uzyskania pozytywnej opinii o celowości inwestycji spoczywa nie tylko na podmiocie, który na terenie województwa chce utworzyć nowy podmiot leczniczy, nowe jednostki lub komórki organizacyjne zakładu leczniczego, ale też na podmiocie, który zamierza realizować inną inwestycję dotyczącą wykonywania działalności leczniczej, polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, o określonej w art. 95d wartości kosztorysowej na dzień złożenia wniosku. Komisja zauważyła, że pojęcie inwestycji dotyczącej wykonywania działalności leczniczej jest bardzo szerokie i nie odnosi się jedynie do utworzenia nieistniejących jeszcze podmiotów, ale także do inwestycji, których skutkiem jest zmiana zakresu udzielanych świadczeń wykonywanych przez funkcjonujące już podmioty. Dlatego też skierowano wezwanie do Skarżącej jako do podmiotu wykonującego już działalność leczniczą. Komisja podkreśliła ponadto, że Skarżąca od 2017 r. nie świadczyła usług na podstawie umowy z NFZ, dlatego Komisja nie posiadała wiedzy odnośnie do spełnienia przesłanek z art. 95d ustawy o świadczeniach. Komisja zaznaczyła też, że uznała, że zapytanie w tym przedmiocie należy skierować do wszystkich nowych oferentów, którzy w ramach przeprowadzania postępowania nie mieli zawartej umowy w ramach opieki paliatywnej i hospicyjnej, z wyjątkiem tych których oferty odrzucono z innych przyczyn. Nowym oferentem, oprócz Skarżącej było [...] sp. z o.o., która to spółka złożyła stosowne oświadczenie wraz ze swoją ofertą, dlatego nie kierowano do niego przedmiotowego wezwania; poza tym oferta tego podmiotu została odrzucona. Komisja odniosła się też do zarzutu Skarżącej naruszenia § 17 ust. 3 rozporządzenia MZ z 2020 r., wedle którego, komisja konkursowa nie może żądać od oferenta przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta, jeżeli potwierdzenie tych danych i informacji jest możliwe na podstawie:

1) posiadanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia ewidencji, rejestrów lub innych zbiorów danych;

2) rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których Narodowy Fundusz Zdrowia ma dostęp w drodze elektronicznej na zasadach określonych

w przepisach ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 346, 568, 695 i 1517).

W tym zakresie Komisja podniosła, że nie mogła pozyskać potrzebnych danych

z dostępnych rejestrów publicznych i nie jest w posiadaniu informacji o podmiotach, które realizują inwestycje wskazane w art. 95d ust. 1 ustawy o świadczeniach. Podkreśliła też, że wskazana przez Skarżącą aplikacja IOWISZ, która miałaby być źródłem niezbędnych informacji nie jest rejestrem publicznym, a służy tylko podmiotom leczniczym do składania wniosków. Powyższe motywy, ponowione następnie przez Prezesa w wydanej decyzji należy uznać za dostateczną odpowiedź na wątpliwości Strony.

W uzasadnieniu swojej decyzji Prezes zwrócił uwagę, że dane w zakresie art. 95d ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach posiada tylko i wyłącznie składający ofertę. Skarżąca oświadczyła w złożonej skardze, że nie spełniała warunków przesądzających o konieczności wystąpienia o uzyskanie pozytywnej opinii z art. 95d ustawy o świadczeniach. Skoro jednak wezwana została właśnie do wyjaśnień w tym zakresie to powinna była tej odpowiedzi udzielić w wyznaczonym terminie, tym bardziej, że wymóg

w tym zakresie wynika z powołanego art. 95d ustawy o świadczeniach, a z kolei art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach ustanawia rygor w postaci odrzucenia oferty, której braków formalnych nie usunięto w wyznaczonym terminie.

Należy też zwrócić uwagę, że Prezes wyjaśnił Skarżącej, dlaczego nawet gdyby Jej oferty nie odrzucono, to w wyniku jej oceny, nie zostałaby wybrana do zawarcia umowy.

Mając powyższe na względzie należało uznać, że słusznie Prezes nie stwierdził, by w warunkach sprawy doszło do naruszenia zasad przeprowadzenia postępowania dotyczącego zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, które uniemożliwiłoby Skarżącej uczciwą rywalizację w ramach postępowania konkursowego. Dołączyła Ona do oferty oświadczenie (z 4 grudnia 2023 r.), w którym podniosła, że zapoznała się z przepisami zarządzenia oraz z warunkami zawierania umów, nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania oraz, że zapoznała się i akceptuje ogólne warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, określone w przepisach rozporządzenia ministra właściwego do spraw zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Wobec zauważenia braku złożonej oferty, wezwano Skarżącą do jej uzupełnienia, które to uzupełnienie nie nastąpiło, więc zgodnie z art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach ofertę odrzucono. Dwa protesty Skarżącej dotyczące opisanych wyżej kwestii zostały oddalone, a argumentację w tym zakresie przekazano Skarżącej w powiadomieniu z 20 lutego 2024 r. Następnie, szczegółowe odniesienie się do podniesionych w tych protestach kwestii nastąpiło w uzasadnieniu skarżonej decyzji Prezesa o oddaleniu odwołania.

W ocenie Sądu, Skarżąca nie wykazała, by postępowanie konkursowe było prowadzone niezgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, czy też bez zachowania reguł zawartych w rozporządzeniu MZ z 2020 r. i warunków zawartych w innych rozporządzeniach Ministra Zdrowia i zarządzeniach Prezesa NFZ, a wymienionych w ogłoszeniu o niniejszym postępowaniu. Z powodów wyżej podanych nie można uznać, że dwa podstawowe zgłoszone w sprawie zarzuty Skarżącej są uzasadnione. Nie można też zgodzić się z Jej stanowiskiem o lakonicznym umotywowaniu decyzji. Przeciwnie, należy zaznaczyć, że szczegółowo odnosi się do wyrażonych przez Skarżącą wątpliwości.

Z tych względów oddalono złożoną skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.