Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2883/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie wznowieniowe
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 41 § 1, art. 42 § 2, art. 44 § 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 3 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 190/21 w sprawie ze skargi I.M. i A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2021 r. nr SKO Gd/4625/20 w sprawie uchylenia decyzji w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 30 września 2020 r. nr WUiA-V.6730.148-24.2017.DO.144552 i postanowienie Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 29 lipca 2020 r. nr WUiA-V.6730.148-22.2017.DO.144552; 2. umarza postępowanie administracyjne wznowione postanowieniem Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 29 lipca 2020 r. nr WUiA-V.6730.148-22.2017.DO.144552; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz I.M. kwotę 897 (osiemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 14 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 190/21, oddalił skargę I.M. i A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 19 stycznia 2021 r., nr SKO Gd/4625/20 w przedmiocie uchylenia decyzji w przedmiocie warunków zabudowy.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

7 sierpnia 2019 r. skarżący złożyli odwołanie od wyżej powołanej decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z 17 czerwca 2019 r., wnosząc o jej uchylenie. Pismo to zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. Kolegium, wobec oświadczenia skarżących uznających "odwołanie" za wniosek o wznowienie postępowania, przekazało ten wniosek do organu I instancji jako organu właściwego w myśl art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a.").

Prezydent Miasta Gdańska stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania wynikające z przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i wydał 13 marca 2020 r. postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Strony złożyły zażalenie na ww. postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 3 lipca 2020 r. uchyliło w całości postanowienie organu I instancji wskazując, że zostało wydane przedwcześnie oraz że organ odniósł się w uzasadnieniu postanowienia do merytorycznych kwestii, które winny by rozstrzygane po wznowieniu postępowania.

Badając ponownie wniosek oraz jego uzupełnienie, organ I instancji stwierdził, że zachodzą okoliczności, które odpowiadają przesłance wznowieniowej, o której mowa w 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W związku z powyższym, postanowieniem z 29 lipca 2020 r. wznowiono postępowanie.

Z ustaleń organu I instancji wynika, że adresem zamieszkania (zameldowania na pobyt stały) skarżących jest adres przy ul. D. [...], [...] G. – adres z danych meldunkowych oraz z informacji z rejestru gruntów, ponadto w rejestrze gruntów adresem do korespondencji jest adres przy ul. W. [...] i pod tym adresem skarżący wielokrotnie przed wydaniem ww. decyzji, odbierali doręczaną im urzędową korespondencję w tej sprawie. W toku postępowania strony nie wskazały, że adres przy ul. W. jest niewłaściwy, a adresem zamieszkania jest ul. H. [...].

W ocenie Prezydenta Miasta Gdańska w danej sprawie nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania wynikające z przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu). Państwo W. bezspornie byli stronami danego postępowania, w ramach którego zapadła decyzja z 17 czerwca 2019 r., bowiem uczestniczyli oni we wszelkich czynnościach, wymaganych stosownymi przepisami prawa. Będąc uznanymi przez organ prowadzący postępowanie za strony, przykładowo przed wydaniem przedmiotowej decyzji, skarżąca I.M. zapoznała się z całym materiałem dowodowym, w tym z projektem decyzji 13 maja 2019 r., potwierdzając to własnym podpisem. Strony nie wniosły wówczas żadnych zastrzeżeń. W czasie kilkukrotnych wizyt w urzędzie, jak również później nie zwróciły uwagi, że adres korespondencyjny (ul. W.) oraz adres zameldowania na stałe (ul. D.), które widnieją w rejestrze gruntów, nie są adresami zamieszkania.

W okolicznościach niniejszej sprawy, podnoszonych także wyraźnie przez skarżących, wynika że dowiedzieli się oni o tejże decyzji 24 lipca 2019 r., odbierając jej odpis bezpośrednio w urzędzie, już po zwrocie przesyłki do nadawcy oraz po upływie 14-dniowego terminu na złożenie ewentualnego odwołania, biegnącego prawidłowo od 10 lipca 2019 r. Okoliczności te umożliwiały stronom wystąpienie z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, zgodnie z art. 58 i art. 59 k.p.a. Skarżący, takiej prośby w stosownym 7-dniowym terminie nie złożyli wraz z odwołaniem, lecz 7 sierpnia 2019 r., wnieśli jedynie przedmiotowe odwołanie, które zostało wniesione z uchybieniem terminu wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a.

Jak wynika z powyższego strony uczestniczyły czynnie w ww. postępowaniu, odbierały korespondencję, wnosiły uwagi. Brak możliwości odbioru decyzji kończącej postępowanie z powodu wyjazdu wakacyjnego nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania.

Kolegium, rozpoznając wniesione odwołanie stron uznało je w całości za nieuzasadnione, zaś zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Ustaliło na podstawie akt postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Gdańska z 17 czerwca 2019 r., że I.M. oraz A.W. są współwłaścicielami działek nr [...] i działki nr [...] położonych w G. przy ul. H. [...]. Nieruchomości te bezpośrednio sąsiadują ze wskazanym wyżej terenem inwestycji. Oznacza to, że przysługiwał im status stron tego postępowania. Dlatego też organ I instancji zawiadomił ich o wszczęciu postępowaniu pismem z 7 czerwca 2017 r. Przedmiotowa korespondencja (odrębnymi listami poleconymi) została skierowana do obu stron odwołujących się na adres G., ul. W. [...] i jej odbiór został osobiście przez każdą z tych stron pokwitowany na oddzielnym potwierdzeniu odbioru. Powyższy adres organ ustalił w oparciu o zapis widniejący w rejestrze gruntów dla działek nr [...] i nr [...]. W tym rejestrze wskazane są dwa adresy (takie same dla obu stron): [...] G., ul. D. [...] i adres do korespondencji [...] G. ul. W. [...]. Oznacza to, że pierwsza korespondencja organu została nadana stronom na ww. adres do korespondencji. W odpowiedzi na przedmiotowe zawiadomienie, strony odwołujące, swoim pismem z 30 czerwca 2017 r. wniosły uwagi do przedmiotu postępowania.

Kolegium stwierdziło, że w swoim piśmie strony wskazały także adres: G. ul. H. [...], jednakże pismo stron nie zawierało ich oświadczenia o przesyłaniu korespondencji organu na ten wskazany w piśmie adres. Zawiadomienie organu w trybie art. 10 § 1 k.p.a. – pismo z 22 sierpnia 2017 r. zostało stronom przesłane w identyczny sposób jak pismo organu o wszczęciu postępowania, czyli na ul. W. [...], podobnie jak dalsza korespondencja organu. Kolegium stwierdziło, że niektóra korespondencja nie była odbierana przez strony osobiście, tylko jako doręczenie zastępcze – dwukrotne awizo (np. postanowienie organu o zawieszeniu postępowania z 15 września 2017 r., czy też kolejne zawiadomienie organu dokonane w trybie art. 10 § 1 k.p.a. z 2 maja 2019 r., przy czym Kolegium stwierdziło, że na tym piśmie znajduje się odręczna adnotacja I.M. o zapoznaniu się z aktami sprawy 13 maja 2019 r. Dalsza korespondencja stron kierowana do organu I instancji – np. pismo z 30 kwietnia 2018 r. – również wskazuje adres stron G., ul. H. [...] (także bez oświadczenia stron, aby przesyłać korespondencję na ten adres). Organ, po wydaniu 17 czerwca 2019 r. decyzji ustalającej wnioskowane warunki zabudowy, również przesłał ją stronom odwołującym się na adres G., ul. W. [...]. Odrębne przesyłki pocztowe skierowane oddzielnie do każdej z tych stron nie zostały odebrane, a po dwukrotnym awizowaniu zwrócone do organu. Kolegium stwierdziło, że w aktach sprawy znajduje się także odręczne oświadczenie I.M. z 24 lipca 2019 r. o odebraniu przedmiotowej decyzji osobiście w siedzibie organu.

Organ odwoławczy podkreślił, że adres na jaki organ I instancji przesyłał korespondencję w toku postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy, stanowi adres korespondencyjny, ujawniony w rejestrze gruntów. Jest to adres pod którym I.M. prowadzi [...] (jest to jej miejsce pracy), a korespondencja kierowana na ten adres była skutecznie doręczana przez osobisty odbiór. Co więcej korespondencja organu, której adresatem był A.W., kierowana na ten sam adres (G., ul. W. [...]), również była przez tą stronę odbierana osobiście w toku postępowania. Z treści wypisu z rejestru gruntów wynika, iż przedmiotowy adres do korespondencji jest w stosunku do obu stron taki sam. Fakt osobistego odbioru korespondencji przez obie strony, jak też brak oświadczenia stron wzywającego do kierowania korespondencji na inny adres oznacza, zdaniem Kolegium, prawidłowe i zgodne z przepisami k.p.a. doręczanie stronom korespondencji na adres: G., ul. W. [...], a tym samym umożliwienie stronom czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, z czego strony korzystały czy to przez składanie wniosków (pism), czy też osobiste zapoznanie się z tymi aktami. Strony takiego doręczenia korespondencji nie kwestionowały. Również decyzja administracyjna z 17 czerwca 2019 r. została stronom przesłana na adres korespondencyjny, a strony w swoim oświadczeniu z 16 sierpnia 2019 r. strony oświadczyły, iż w terminie dostarczenia tej korespondencji nie miały możliwości odebrania korespondencji z uwagi na przebywanie poza granicami kraju. Po powrocie do kraju i odebraniu awiza w skrzynce pocztowej strony niezwłocznie udały się do oddziału pocztowego, gdzie uzyskały informację o danych nadawcy korespondencji. Pozwoliło to na osobisty odbiór korespondencji (decyzji) w urzędzie 24 lipca 2019 r. za pokwitowaniem odbioru.

We wniesionej skardze jako pierwszy skarżący podnieśli zarzut, że A.W. podał jako swój adres do korespondencji ul. H. [...]. Sporna przesyłka o numerze listu poleconego [...], nadana 18 czerwca 2019 r., a zwrócona do nadawcy przez pocztę 10 lipca 2019 r. (w aktach sprawy zwrócona koperta wraz z decyzją z 17 czerwca 2019 r. o warunkach zabudowy) została wysłana na adres ul. W. [...]. Organ – zdaniem skarżących – nie powinien wysłać przesyłki poleconej do A.W. pod ten adres skoro takiego adresu A.W. nie podawał do korespondencji.

Jako drugi zarzut skarżący podnieśli, że nieobecność z powodu urlopu, pod wszystkimi dostępnymi adresami, które organ ma w swoim posiadaniu, co wskazuje na to, że strona nie miała rzeczywistej możliwości udziału w postępowaniu.

Zarzut trzeci dotyczy nieprzeprowadzenia postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, mimo że taki wymóg stawia art. 149 § 2 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd wskazał, że przedmiotem kontroli jest decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej warunki zabudowy, wydana w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania prowadzonym z przyczyny wyliczonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo dokonywał doręczeń na adres widniejący w urzędowym rejestrze jako adres do doręczeń. Wybór miejsca doręczenia pozostaje po stronie organu, który ma dokonać go w sposób zapewniający prawidłowe doręczenie i nie sposób zarzucić organowi wadliwości w wyborze adresu, skoro skarżącym dokonywano tam skutecznych doręczeń, zarówno na adres na ul. D., jak i na adres przy ul. W. Według Sądu nie miał organ podstaw, aby wątpić w prawidłowość adresu pod który dokonywał doręczeń w takiej sytuacji.

Sąd zwrócił uwagę na okoliczność, że w dwóch pismach skarżący wskazał inny, trzeci adres niejako swojego miejsca zamieszkania, co nie przesądza, iż organy mogły samodzielnie uznać, że teraz ten adres będzie tym właściwym do dokonywania doręczeń. Tylko wyraźna i jednoznaczna dyspozycja strony o zmianie adresu do kierowania korespondencji uprawniałaby organ do użycia nowego adresu, który nie wynikał z ewidencji czy też innych dostępnych organowi dokumentów urzędowych. Takiej wyraźnej dyspozycji ze strony skarżącego nie było, zatem odmienne twierdzenie strony w zarzucie skargi nie odpowiada prawdzie. Adres na który wysłana została decyzja ustalająca warunki zabudowy był niewątpliwie adresem do korespondencji dla obojga skarżących. Nie został on w toku postępowania zakwestionowany przez strony, ani nie został przez nie zmieniony.

Sąd wskazał, że strona właściwie dbająca o swoje interesy i mająca wiedzę o toczącym się postępowaniu może należycie zabezpieczyć swoje interesy na taką okoliczność, jak wyjazd urlopowy albo przez ustanowienie pełnomocnika do doręczeń na określony czas, albo też kierując do organu procedującego w sprawie informację o planowanej nieobecności pod adresem do doręczeń z prośbą o niewysyłanie żadnej korespondencji w tym okresie. Zaznaczył też, że skarżący odebrali decyzję 24 lipca 2019 r., a więc w ostatnim dniu terminu zapewniającym skuteczne wniesienie odwołania. Gdyby wykazali się dbałością o swoje sprawy to dopytali by na miejscu jaki jest termin do wniesienia odwołania.

Zdaniem Sądu przedstawiony przez organ stan faktyczny przemawia za tym, że strona nie brała udziału w postępowaniu, ale nie bez własnej winy, tylko wskutek niedostatecznego dbania o swoje interesy, zatem nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania.

Ponadto Sąd wyjaśnił, że w sytuacji gdy podmiot wnosi o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zachowując termin do złożenia wniosku i będąc stroną postępowania, w którym wydana została ostateczna decyzji, to organ ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postpowania. Dopiero wznowienie postępowania otwiera organowi możliwość weryfikacji czy istotnie strona bez własnej winy udziału w postępowaniu nie brała. Jeśli organ uzna, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, tak jak w rozpoznawanej sprawie strona brała udział w postępowaniu, a jedynie przez "swoją winę" nie została jej doręczona decyzja kończąca postępowanie, to wówczas zastosowanie znajduje przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., stanowiący że organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła I.M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 lipca 2021 r. (II SA/Gd 190/21); uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 19 stycznia 2021 r. (Gd/4625/20) utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z 30 września 2021 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z 17 czerwca 2019 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie osiemnastu budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...] i części działki [...] przy ul. P. w G.; uchylenie w całości decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z 30 września 2020 r. odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z 17 czerwca 2019 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie osiemnastu budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...] i części działki [...] przy ul. P. w G.; zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Skargę kasacyjną oparto na następujących podstawach:

1. naruszenie przepisów postępowania: art. 41 § 1 i § 2 k.p.a., art. 42 § 1 i 3 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 i § 2 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., art. 75 § 1 i § 2 k.p.a., 80 k.p.a., art. 109 § 1 k.p.a., art. 129 § 2 k.p.a., art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), art. 145 § 1 pkt. 1 litera c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., skutkujące bezpodstawnym ustaleniem, że prawidłowym adresem do doręczeń był adres przy ul. W. [...] w G. ([...]), podczas, gdy prawidłowym adresem do doręczeń był adres przy ul. H. [...] w G. ([...]), jak też – skutkujące bezpodstawnym ustaleniem, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z 17 czerwca 2019 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie osiemnastu budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...] i części działki [...] przy ul. P. w G., podczas, gdy odwołanie strony z 7 sierpnia 2019 r. od tej decyzji zostało wniesione w ustawowym terminie, a termin powinien być liczony od daty doręczenia decyzji stronie, to jest od 24 lipca 2019 r., czego nie dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, a które to uchybienia przepisów mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. naruszenie przepisów postępowania: art. 41 § 1 i § 2 k.p.a., art. 42 § 1 i 3 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 i § 2 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., art. 75 § 1 i § 2 k.p.a., 80 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 litera b, litera c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., skutkujące bezpodstawnym ustaleniem, że prawidłowym adresem do doręczeń był adres przy ul. W. [...] w G. ([...]), podczas gdy prawidłowym adresem do doręczeń był adres przy ul. H. [...] w G. ([...]), jak też – skutkujące bezpodstawnym ustaleniem, że wobec nie dołożenia przez stronę staranności w dbaniu o swoje interesy, nie ma podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i uchylenia, w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z 17 czerwca 2019 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie osiemnastu budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...] i części działki [...] przy ul. P. w G., podczas gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i zachodziły podstawy do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z 17 czerwca 2019 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie osiemnastu budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr [...] i części działki [...] przy ul. P. w G. w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., czego nie dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, a które to uchybienia przepisów mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania: art. 41 § 1 i § 2 k.p.a., art. 42 § 1 i 3 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 i § 2 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., art. 75 § 1 i § 2 k.p.a., 80 k.p.a., art. 109 § 1 k.p.a., art. 129 § 2 k.p.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 litera c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. naruszenie przepisów postępowania: art. 41 § 1 i § 2 k.p.a., art. 42 § 1 i 3 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 i § 2 k.p.a., 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., art. 75 § 1 i § 2 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 litera b, litera c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Sąd błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie doszło do prawidłowego doręczenia skarżącym kasacyjnie decyzji z 17 czerwca 2019 r.

Z przepisów k.p.a. regulujących doręczenia nie wynika, aby zawiadomienie organu o zmianie adresu miało być dokonane w określonej formie. Należy więc przyjąć, że wystarczające jest takie wskazanie adresu do korespondencji, z którego wynika, iż nastąpiła jego zmiana. Dlatego też Sąd I instancji niezasadnie zakwestionował możliwość wskazania nowego adresu w nagłówku lub treści pisma wnoszonego do organu. Jak podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 673/08 (LEX nr 1043391): "odczytanie adresu wskazanego w piśmie strony nie stanowi czynności skomplikowanej technicznie jak i intelektualnie, a zatem wymaganie dla skuteczności zawiadomienia organu o nowym adresie wyraźnego wskazywania, iż jest to nowy adres, na który należy dokonywać doręczeń stanowi nadmierny formalizm, nie znajdujący oparcia w treści art. 41 § 1 k.p.a.".

Wbrew stanowisku przedstawionemu w zaskarżonym wyroku, że "tylko wyraźna i jednoznaczna dyspozycja strony o zmianie adresu do kierowania korespondencji uprawniałaby organ do użycia nowego adresu", w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że obowiązek zawiadomienia o zmianie adresu do doręczeń nie może być utożsamiany z koniecznością złożenia organowi odrębnego pisma, które zawiera informację o zmianie adresu. Dopuszczalna jest każda forma wykonania przez stronę tego obowiązku. Tak więc strona może podać nowy adres zarówno w odrębnym piśmie skierowanym do organu, informującym wyłącznie o zmianie adresu, jak i w piśmie składanym w toku postępowania, w którym podnosi określone argumenty merytoryczne, czy wnioski dowodowe (por. m.in. wyroki NSA z 17.03.2008 r., II OSK 1299/08, LEX nr 597183 oraz z 28.04.2022 r., II FSK 2217/19, LEX nr 3422060).

Przyjmując zatem skuteczność poinformowania organów o zmianie adresu do korespondencji, należało uznać, że wobec skarżącej kasacyjnie nie doszło do doręczenia w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Fakt odbierania przez pewien czas korespondencji pod poprzednim adresem i brak zwrócenia organowi administracji uwagi na ten stan rzeczy, nie może przemawiać za uznaniem skuteczności doręczenia przedmiotowej decyzji we wskazanym wyżej trybie.

Doręczenie skarżącej kasacyjnie decyzji z 17 czerwca 2019 r. nastąpiło w lokalu organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 42 § 2 k.p.a. w dniu 24 lipca 2019 r. Oznacza to, że pismo złożone 7 sierpnia 2019 r. w biurze podawczym Urzędu Miejskiego w Gdańsku, należało uznać za odwołanie wniesione w ustawowym terminie.

W okolicznościach niniejszej sprawy organy administracji powinny podjąć odpowiednie czynności procesowe określone w przepisach rozdziału 10. działu II. k.p.a.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c art. 145 § 3 oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.