Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1309/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, Protokolant sekr. sąd. Karolina Jóźwik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skarg M. P., J. K., B. J., J. L., H. S., E. P., K. S., A. S., S. S.1, S. S.2 na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 4 czerwca 2021 r. nr DO.7.7613.32.2021.RG w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącej M. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżących J. K., B. J.j, J. L., H. S., E. P., K. S., A. S., S. S.1, S. S.2 solidarnie kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z [...] lutego 1962 r., nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) wpisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w [...] wykaz [...], oznaczonej katastralnie jako parcela nr [...] i nr [...], o łącznej powierzchni 9898 m2, z całkowitej powierzchni 13.401 m2 stanowiącej własność E. S..

Wskazane wyżej orzeczenie zostało sprostowane postanowieniem z [...] marca 1962 r., nr [...]Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] w zakresie wysokość przyznanego odszkodowania (zamiast kwoty 67.148 zł przyznano 36.683 zł) a następnie postanowieniem z [...] lipca 1962 r., nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...], poprzez dodanie nr parceli [...], której nie wskazano z numeru natomiast ujęto w wielkości powierzchni wywłaszczonej nieruchomości.

Orzeczeniem z [...] marca 1962 r., nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] orzekło o przyznaniu odszkodowania J. S. w kwocie 23.958 zł za rośliny oraz ogrodzenie znajdujące się na nieruchomości wywłaszczonej ww. orzeczeniem z [...] lutego 1962 r., nr [...]. Orzeczenie to, zostało utrzymane w mocy, decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z [...] grudnia 1962 r., nr [...].

Pismem z 27 lipca 2009 r. M. P., B. J., E. P., K. S., T. S., S. S., H. S., A. S. i J. K. występujący w imieniu własnym i J. L. - następcy prawni dawnej właścicieli nieruchomości - wystąpili do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z [...] lutego 1962 r., Nr [...] (dalej: orzeczenie z [...] lutego 1962r. lub orzeczenie z 1962r.) w części dotyczącej przyznanego odszkodowania oraz decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1962 r,. nr [...]. Wniosek ten został doprecyzowany przez M. P. pismem z 11 stycznia 2017r., w którym ww. wskazała, że podtrzymuje wniosek z dnia 27 września 2009 r. w zakresie dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z [...] lutego 1962 r., w części dotyczącej przyznanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Natomiast w pozostałym zakresie M. P. wskazała, że nie jest spadkobierczynią J. S. i wnosi o przekazanie sprawy do odrębnego postępowania.

Decyzją z [...] marca 2017 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa odmówił stwierdzenia nieważności wnioskowanego orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] lutego 1962 r., w części dotyczącej przyznanego odszkodowania za wywłaszczenie części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), wpisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w [...] wykaz [...], oznaczonej katastralnie jako parcela nr [...] i nr [...], o łącznej powierzchni 9898 m2, z całkowitej powierzchni 13.401 m2, stanowiącej własność E. S., sprostowanego ww. postanowieniami z [...] marca 1962 r. oraz z [...] lipca 1962 r.

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy ww. decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] marca 2017 r. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z 8 lutego 2018r., sygn. akt IV SA/Wa 2752/17, uchylił ww. decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z [...] lutego 1962 r., w części dotyczącej przyznanego odszkodowania za wywłaszczenie części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) wpisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w [...] wykaz [...], oznaczonej katastralnie jako parcela nr [...] i nr [...], o łącznej powierzchni 9898 m2, z całkowitej powierzchni 13.401 m2, stanowiącej własność E. S., sprostowanego postanowieniami Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z [...] marca 1962 r. oraz z [...] lipca 1962 r.

Prawomocnym wyrokiem z 25 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1478/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - po rozpoznaniu skarg M. P., J. K., B. J., J. L., H. S.S., E. P., K. S., A. T. S., T. J. S. i S. A. S. - uchylił ww. decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] maja 2019 r.

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (dalej: Minister, organ) po rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności (pismo datowane na dzień 27 lipca 2009r.) decyzją z [...] czerwca 2021r. nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z [...] lutego 1962r., sprostowanego postanowieniami z [...] marca 196r. i z [...] lipca 1962r. w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczenie części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), wpisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w [...] wykaz [...], oznaczonej katastralnie jako parcela nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni 9898 m2, z całkowitej powierzchni 13.401 m2, stanowiącej własność E. S., w zakresie w jakim orzeczenie to przyznaje odszkodowanie za grunt oraz za składniki roślinne w łącznej kwocie 36.683 zł, oraz stwierdził nieważność ww. decyzji w zakresie w jakim orzeczenie to nie przyznaje odszkodowania za składniki budowlane posadowione na wywłaszczonej części nieruchomości.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Minister wskazał, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych wynikającej z art. 16 k.p.a. i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wynikających z art. 156 § 1 k.p.a. Przepis ten w pkt 2 nakłada na organ administracji publicznej obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zauważył również, że w niniejszej sprawie dwukrotnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, tj. w wyroku z 8 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2752/17 oraz w wyroku z 25 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1478/19 a zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Organ dokonał szczegółowej oceny orzeczenia z [...] lutego 1962r. pod kątem zapisów obowiązującej w dacie jej wydania ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94), wskazując iż w aspekcie zgodności z przepisami tej ustawy należy ocenić orzeczenie w jego zaskarżonej części. Organ podkreślił, iż w jego ocenie organ wywłaszczeniowy zastosował prawidłową podstawę do ustalenia odszkodowania, bowiem wywłaszczeniu podlegała parcela nr [...] o pow. 29 m2 oraz część parceli nr [...] (nowe oznaczenie [...]) o pow. 9869 m2 z całości o pow. 13.401 m2. Stawka dla przedmiotowej nieruchomości wynosiła 3,60 zł za 1 m2, zgodnie z zarządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 5 kwietnia 1958 r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M.P. z 1958 r. Nr 24, poz. 143). W związku z powyższym sumę odszkodowania za wywłaszczony grunt ustalono w wyniku przemnożenia powierzchni wywłaszczonej nieruchomości przez stawkę 3,60 zł za 1 m2, co dało kwotę 35.632,80 zł (9898 m2 x 3,60 zł = 35.632,80 zł).

W opinii szacunkowej biegli rzeczoznawcy oszacowali także wartość 14 m2 kwiatów znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości na kwotę 1050 zł. Tym samym, w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym spełniono wymóg sporządzenia opinii szacunkowej przez niezależnych biegłych oraz przeprowadzenia rozprawy. Organ wskazał również, że prawidłowość tej oceny została potwierdzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wiążących w przedmiotowej sprawie wyrokach z 8 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2752/17 oraz z 25 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1478/19, w których Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów regulujących kwestię przeprowadzenia rozprawy administracyjnej oraz ustalenia odszkodowania za grunt oraz składniki roślinne, wskazując przy tym na prawidłowość przyjętego wzorca materialnoprawnego przy ustaleniu odszkodowania oraz jego ostateczną wysokość.

Dalej organ wskazał, że biegli dokonali wyceny znajdujących się na nieruchomości składników budowlanych, tj. baraku, szop i ogrodzenia, a także pozostałych składników roślinnych (drzewa i krzewy) oraz zauważył, że kwestionowane orzeczenie z [...] lutego 1962 r., zostało sprostowane postanowieniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] marca 1962 r. w części dotyczącej odszkodowania, natomiast jak wskazał Sąd w wyroku z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2752/17 uzasadnienie postanowienia o sprostowaniu nie wyjaśnia, z jakiego powodu i w jakim zakresie nastąpiło obniżenie przyznanego uprzednio odszkodowania. Zdaniem Sądu wyliczenia matematyczne oraz odręczne notatki znajdujące się na opinii szacunkowej pozwalają przyjąć za uprawniony pogląd, iż w badanej sprawie odjęto od pierwotnej kwoty odszkodowanie za drzewa i krzewy oraz budynki i ogrodzenie, przy czym kwestia należnego odszkodowania za drzewa i krzewy oraz ogrodzenie została rozstrzygnięta orzeczeniem z dnia [...] marca 1962 r. nr [...], którym Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] orzekło o przyznaniu J. S. odszkodowania za rośliny oraz ogrodzenie w łącznej kwocie 23.958 zł.

Z powyższym orzeczeniem nie zgodził się J. K., B. J., J. L., H. S., E. P., K. S., T. s., A. S., S. S. (dalej: skarżący) wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zaskarżając ww. decyzję w całości. W skardze zarzucono naruszenie:

- art. 156 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 8 ust. 6 pkt 3, art. 23 ust. 1, art. 9 ust. 1 i w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z 1958r., polegającego na niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów, w tym błędnej interpretacji skutkującej nieprawidłowym przyjęciem, iż właściwym było stwierdzenie nieważności orzeczenia odszkodowawczego w zakresie nieobjętym rozstrzygnięciem zawartym w punkcie 2 orzeczenia odszkodowawczego, tj. w zakresie orzeczenia o odszkodowaniu za składniki budowlane i odmowa stwierdzenia nieważności w zakresie objętym rozstrzygnięciem orzeczenia zawartym w punkcie 2 orzeczenia odszkodowawczego;

- art. 8 § 1 w związku z art. 7 w związku za art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w przedmiocie prawidłowości orzeczenia odszkodowawczego i sporządzenie wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji;

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie co do kwestii, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2) orzeczenia odszkodowawczego;

- rażące naruszenie przepisu postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie 153 p.p.s.a. polegające na odstąpieniu przez Ministra od oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroków WSA wydanych w niniejszej sprawie.

Podnosząc wskazane wyżej zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zobowiązaniu Ministra do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] lutego 1962 r., sprostowanego postanowieniami tegoż organu z [...] marca 1962r. oraz z [...] lipca 1962 r. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 tego orzeczenia, a mianowicie w zakresie odszkodowania, w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi. Wniesiono również o zasądzenie od Ministra na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu szczegółowo uargumentowano stawiane w skardze zarzuty podkreślając, że zasadniczo organ doszedł do prawidłowych wniosków, jednak wydał orzeczenie, które jest rażąco wadliwe, albowiem w sposób zupełnie nieuprawiony dzieli orzeczenie odszkodowawcze (pkt 2 orzeczenia z 1962r.). W ocenie skarżącego taki podział oraz w jego rezultacie dokonanie stwierdzenia nieważności wyłącznie w części i odmowa stwierdzenia nieważności w innej części tego punktu narusza prawo, bowiem brak jest możliwości wyodrębnienia tych poszczególnych części. Przedmiotowe orzeczenie w zakresie pkt 2 tj. dotyczącego odszkodowania ma charakter jednolity i niepodzielny, a co za tym idzie postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności winno być prowadzone i było przez wiele lat prowadzone w odniesieniu do całości rozstrzygnięcia o odszkodowaniu. Podkreślono, że art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. umożliwia wyłącznie stwierdzenie nieważności decyzji lub osobnego rozstrzygnięcia (punktu) zawartego w decyzji, a nie stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia, którego dana decyzja nie zawiera. Tymczasem w niniejszej sprawie Minister stwierdził nieważność orzeczenia odszkodowawczego w zakresie nieobjętym jego rozstrzygnięciem, to jest w zakresie składników budowlanych, mimo iż orzeczenie z 1962r. swym rozstrzygnięciem obejmowało jedynie grunt i nasadzenia. Takie działanie organu w ocenie skarżących jest niewłaściwe, gdyż orzeczenie odszkodowawcze zawarte w pkt 2 orzeczenia z 1962r. stanowiło niepodzielną całość a tym samym, w ślad za stwierdzonym naruszeniem, to cały pkt 2 orzeczenia z 1962r. wydany został z rażącym naruszeniem prawa. Owo rażące naruszenie prawa polegało na tym, że rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 orzeczenia z [...] lutego 1962r. nie uwzględnia składników majątkowych, mimo iż zgodnie z obowiązującym wówczas prawem, winien je uwzględniać.

Skarżący podnieśli również, że utrudnionym jest szczegółowe odniesienie się do twierdzeń przedstawionych przez organ w zakresie takiego a nie innego sformułowania rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji, albowiem Minister w ogóle takiego sposobu rozstrzygnięcia nie wyjaśnił.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod w względem zgodności z prawem.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 4 czerwca 2021r. narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem prowadzonego przez organ postępowania nadzorczego zakończonego zaskarżoną decyzją było ustalenie, czy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z [...] lutego 1962r., nr [...] (dalej orzeczenie z [...] lutego 1962r. ) sprostowane postanowieniem z [...] marca 1962 r., oraz z [...] lipca 1962 r., w części w jakiej przyznaje odszkodowanie za wywłaszczoną część nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), wpisanej w księdze wieczystej Sądu powiatowego w [...], wykaz [...], oznaczonej w katastralnie jako parcela nr [...]i nr [...] o łącznej powierzchni 9898 m2, z całkowitej powierzchni 13.401 m2, stanowiącej własność E. S., obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zauważenia w tym miejscu wymaga, że sprawa była już dwukrotnie rozpoznawana przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny (wyrok z 25 listopada 2020r. sygn..akt I SA/Wa 1478/19 oraz z dnia z 8 lutego 2018r. sygn..akt IV SA/Wa 2752/17). A zatem niewątpliwie dokonane w tych wyrokach ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania, wiążą zarówno orzekające w sprawie organy jak i obecnie orzekający w sprawie Sąd (art. 153 p.p.s.a.). W ocenie Sądu oceny prawne oraz wskazania co do dalszego postępowania określone w tych wyrokach zostały przez organ uwzględnione i wykonane, choć przy błędnym założeniu, iż możliwy jest podział pkt 2 orzeczenia z [...] lutego 1962r.. W szczególności zgromadzono dodatkowy materiał dowodowy niezbędny dla prawidłowego rozstrzygnięcia i ustalenia charakteru znajdujących się w dacie dokonanego wywłaszczenia naniesień budowlanych oraz tego czy za ww. naniesienia winno być ustalone odszkodowanie. Powyższe ustalenia doprowadziły organ do słusznego wniosku, iż skoro odszkodowanie przyznane ww. orzeczeniem z 1962r. nie obejmowało zakresem tych części składowych nieruchomości, to orzeczenie zawarte w pkt 2, było wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Odszkodowanie zgodnie z art. 7 i 8 ustawy z 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U z 1961r. Nr 18 poz. 94 – ustawa z 1958r. ) przyznawane było łącznie za nieruchomość i jej składniki takie jak np. uprawy, naniesienia budowlane, las. A zatem nie jest możliwe wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności w części w jakiej obejmuje ona swym zakresem odszkodowanie za nieruchomość oraz uprawy a w części w której nie obejmuje swym zakresem naniesień budowlanych stwierdzenie jej nieważności. Zauważyć bowiem należy, że część orzeczenia z 12 lutego 1962r. odnosząca się do ustalenia wysokości odszkodowania (pkt 2 orzeczenia) nie da się podzielić na mniejsze części (tj. za gruntu i nasadzeń oraz za naniesienia budowlane) szczególnie, że wskazany punkt orzeczenia z [...] lutego 1962r. wprost stanowił "przyznać spadkobiercom po E. S. odszkodowanie w kwocie złotych 67.148.-(po sprostowaniu postanowieniem z [...] marca 1962 r., nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] była to kwota 36.683zł – dopisek Sądu) za wywłaszczoną nieruchomość".

Nadto należy zauważyć, że skoro z ustaleń organu wynika, że orzeczone odszkodowanie swym zakresem nie obejmowało naniesień budowlanych, które znajdowały się na nieruchomości to niewątpliwie orzeczenie z [...] lutego 1962r. w sposób rażący narusza art. 7 i art. 8 ust. 12 ustawy z 1958r. (obowiązującej w dniu wydania orzeczenia), gdyż odszkodowanie zostało ustalone w nieprawidłowej wysokości. Zauważyć przy tym należy, iż brzmienie rozstrzygnięcia w zakresie odszkodowania (pkt 2 orzeczenia z 1962r.), w ocenie Sądu nie daje możliwości podziału tej części orzeczenia i wydania w zaskarżonej decyzji odmiennych rozstrzygnięć co do wydzielonych przez organ części. Orzeczenie z 1962r. w części w jakiej przyznaje odszkodowanie stanowi bowiem całości, ma charakter jednolity i niepodzielny. Jednak nawet gdyby można było uznać, iż zabieg którego dokonał Minister jest dopuszczalny – przy czym co trzeba podkreślić w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest uzasadnienia dla takiego rozdzielenia - to zauważyć należy, że podjęte przez Ministra rozstrzygnięcia względem pkt 2 orzeczenia z 1962r. dot. odszkodowania tj. odmowa stwierdzenia nieważności orzeczenia w części w jakiej przyznaje odszkodowanie za grunt oraz za składniki roślinne w łącznej kwocie 36.683zł (tiret 1 zaskarżonej decyzji) oraz stwierdzenie nieważności w części w jakiej nie przyznaje odszkodowania za składniki budowlane posadowione na wywłaszczonej części nieruchomości (tiret 2 zaskarżonej decyzji), było nieprawidłowe. Zaskarżone orzeczenie, którym stwierdzono nieważność orzeczenia z 1962r. w zakresie w jakim nie przyznaje odszkodowania za składniki budowlane odnosi się bowiem do nie istniejącego orzeczenia. Orzeczenie z 1962r. nie zawiera bowiem rozstrzygnięcia, którym odmawia się przyznania odszkodowania za te składniki. Tym samym rozstrzygnięcie zawarte w tiret 1 zaskarżonej decyzji Ministra również jest nieprawidłowe, gdyż skoro w orzeczeniu z 1962r. nie zostało przyznane odszkodowanie za całość składników oraz nieruchomość, które zgodnie z art. 7 i 8 ww. ustawy z 1958r. były należne w ramach odszkodowania i co organ przyznaje w zaskarżonej decyzji, to decyzja w zakresie odszkodowania została wydana z rażącym naruszeniem tych przepisów a zatem winna podlegać stwierdzeniu nieważności w zakresie przyznanego odszkodowania.

Sąd zauważa w tym miejscu, że dla oceny legalności decyzji administracyjnej badanej w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 k.p.a. istotna jest nie tylko zastosowana w tym rozstrzygnięciu podstawa prawna, ale również treść sentencji badanej decyzji, która będąc wyrazem władczego ukształtowania przez organ administracji publicznej stosunku administracyjnoprawnego, musi być z nią spójna. W postępowaniu tym bowiem organ nie rozstrzyga ponownie merytorycznie sprawy co do istoty, a jedynie ocenia zgodność podjętej już decyzji z obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy stanem prawnym. Nie jest więc możliwe na tym etapie postępowania nieważnościowego sanowanie wad tej decyzji przez nadawanie jej treści odpowiadającej obowiązującemu wówczas porządkowi prawnemu, lub dokonywanie uzupełnienia.

W tym stanie rzeczy zgodzić się należy ze skarżącymi, iż nie jest możliwe wyeliminowanie z obrotu prawnego części decyzji, która nie objęta została jej zakresem. Skoro w ocenie organu orzeczenie w zakresie odszkodowania zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, to jedyna możliwość wyeliminowania tej wadliwości odnosić się musi do całej tej części orzeczenia tj. do zakresu odszkodowania.

Rozpoznając ponownie sprawę Minister Rozwoju, Pracy i Technologii ponownie dokona analizy zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście stanu prawnego obowiązującego w dacie [...] luty 1962r. (data wydania wnioskowanego w części do stwierdzenia nieważności orzeczenia) oraz mając na uwadze przedstawione w niniejszym orzeczeniu stanowisko Sądu, dokona ponownej oceny legalności podjętej w tym przedmiocie decyzji pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. uzasadniających jej wyeliminowanie ze skutkiem ex tunc oraz zbada czy w sprawie nie wystąpiła negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności orzeczenia, określona w art. 156 § 2 k.p.a. Podjęte zaś rozstrzygnięcie właściwie uzasadni stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy

-----------------------

DO.7.7613.32.2021.RG

#