Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 50/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na uchwałę Rady Miasta z dnia 18 lipca 2022 r. nr XXXIX/295/2022 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębie miejscowości Cichowo, gmina Krzywiń postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić M. P. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) uiszczonego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 21 grudnia 2022 r. M. P. zaskarżyła w całości uchwałę Nr XXXIX/295/2022 Rady Miejskiej Krzywinia z dnia 18 lipca 2022 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębie miejscowości Cichowo, gmina Krzywiń.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 559 ze zm.) stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę łub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 53 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na akt prawa miejscowego można wnieść w każdym czasie.

Nie ulega żadnej wątpliwości, że jako właścicielka działki położonej na obszarze objętym zaskarżonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, skarżąca ma prawo do zaskarżenia Uchwały Nr XXXIX/295/2022 Rady Miejskiej Krzywinia z dnia 18 lipca 2022 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębie miejscowości Cichowo, gmina Krzywiń. Istnieje bowiem bezpośredni związek między skarżonym aktem, a jej konkretną, zindywidualizowaną sytuacją prawną. Inaczej mówiąc, kwestionowana uchwała naruszając prawo, rodzi jednocześnie negatywne skutki dla sfery prawnomaterialnej skarżącej.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym(t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 503) istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części'. W związku z powyższym, zaskarżonej uchwale zarzucono:

1) Istotne naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały. Rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag co do projektu planu musi mieć charakter merytoryczny, a więc Rada Gminy musi ocenić zasadność wniesionej uwagi, czego efektem będzie jej uwzględnienie lub odrzucenie (nieuwzględnienie). Rozstrzygając co do sposobu rozpatrzenia uwag, Rada Gminy musi opowiedzieć się, czy uwagi uwzględnia czy też nie. Z tego wynika też, iż Rada nie może ograniczyć się do rozpatrzenia "listy uwag" nieuwzględnionych przez organ sporządzający projekt planu miejscowego, ale musi się zapoznać z ich treścią oraz rozpatrzyć odrębnie poszczególne uwagi z listy. W Załączniku Nr [...] do zaskarżonej uchwały zapisano, że uwaga zostaje odrzucona. Jednak należy uznać, że Rada Miejska Krzywinia dokonała tego bez wnikliwego rozważenia, dokonania oceny, czy doszło do naruszenia interesu prawnego lub prawa wnoszących uwagę. Rada Miejska Krzywinia winna skonfrontować interes indywidualny z interesem przemawiającym za ustaleniami przyjętymi w projekcie planu miejscowego. Rada Gminy dokonuje bowiem ostatecznej oceny zasadności uwag. Posiada ona samodzielne uprawnienie w tym przedmiocie, a tym samym może, odmiennie niż uczynił to wójt (burmistrz/prezydent), potwierdzić zasadność zgłoszonych uwag. Uwzględnienie zaś uwag przez Radę Gminy, bezpośrednio wpływa na treść uchwały w sprawie planu. Tymczasem z analizy Załącznika Nr 2 do ww. uchwały, w sposób jednoznaczny wynika, iż Rada Miejska Krzywinia odrzuciła wniesioną do planu uwagę bez wnikliwego rozważenia jej treści. Rada Miejska Krzywinia nie mogła w merytoryczny i wymagany przepisami prawa sposób, rozważyć wniesionej uwagi, ponieważ w Załączniku Nr 2 nie przywołano treści wniesionej uwagi.

2) Istotne naruszenie art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sprzecznego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Krzywiń. Zgodnie z zapisami studium grunty, których dotyczy zaskarżona uchwała miały być terenami zielonymi.

3) Istotne naruszenie art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu

I zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. Zdaniem skarżącej parametry ustalone w § 7 zaskarżonej uchwały mogą skutkować obniżeniem wartości jej nieruchomości. Działka skarżącej może stracić na swojej wartości ze względu na utratę walorów przyrodniczych, rekreacyjnych. Na terenach zielonych mogą zostać w przyszłości pobudowane "apartamentowce", bloki, co negatywnie przełoży się na wartość nieruchomości skarżącej. Zdaniem skarżącej Rada Miejska Krzywinia podejmując zaskarżoną uchwałę dokonała nadużycia władztwa planistycznego.

4) Wadę proceduralną - podjęcie zaskarżonej uchwały na sesji zwołanej niezgodnie ze Statutem Miasta i Gminy Krzywiń, przyjętym Uchwałą Nr VI/37/2015 Rady Miejskiej Krzywinia z dnia 23 marca 2015 r. w sprawie: uchwalenia statutu Gminy Krzywiń (Dz. Urz .Woj. Wlkp. z 2015 r., poz. 2376).

Zgodnie z § 87 Statutu Miasta i Gminy Krzywiń porządek obrad obejmuje w szczególności:

1. przyjęcie protokołu z obrad poprzedniej sesji,

2. informacje Przewodniczącego Rady o działaniach podejmowanych w okresie

międzysesyjnym,

3. sprawozdanie z działalności Burmistrza w okresie międzysesyjnym, zwłaszcza

z wykonania uchwał Rady,

4. rozpatrzenie projektów uchwał lub zajęcie stanowiska,

5. interpelacje i zapytania radnych,

6. odpowiedzi na interpelacje zgłoszone na poprzednich sesjach,

7. wolne wnioski i informacje".

Zaskarżona uchwała została podjęta na sesji nadzwyczajnej. Podczas sesji, ze względu na tzw. tryb nadzwyczajny, mieszkańcy nie zostali dopuszczeni do głosu. W porządku obrad sesji zabrakło istotnego punktu, jakim są wolne wnioski i informacje, podczas którego mieszkańcy Gminy mogliby zabrać głos.

5) Wadę proceduralną - w dniu sesji została złożona petycja dotycząca zachowania dotychczasowych zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wskazanego obszaru. Podejmując zaskarżoną uchwałę radni nie zapoznali się z treścią petycji. Petycja została uznana za bezzasadną dopiero na kolejnej sesji, tj. w dniu 16 sierpnia 2022 r. Zdaniem skarżącej treść petycji mogłaby zmienić decyzję radnych. Radni powinni zapoznać się więc z jej treścią przed podjęciem zaskarżonej uchwały.

6) Istotne naruszenie art. 17 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 916 ze zm.): zakaz budowania nowych obiektów w pasie o szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych.

7) Istotne naruszenie art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1973 ze zm), który stanowi, iż w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez:

- ustalanie programów racjonalnego wykorzystania powierzchni ziemi, w tym na terenach eksploatacji złóż kopalin, i racjonalnego gospodarowania gruntami;

- uwzględnianie obszarów występowania złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż;

- zapewnianie kompleksowego rozwiązania problemów zabudowy miast i wsi, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki wodnej, odprowadzania ścieków, gospodarki odpadami, systemów transportowych i komunikacji publicznej oraz urządzania i kształtowania terenów zieleni;

- uwzględnianie konieczności ochrony wód, gleby i ziemi przed zanieczyszczeniem w związku z prowadzeniem gospodarki rolnej;

- zapewnianie ochrony walorów krajobrazowych środowiska i warunków klimatycznych;

- uwzględnianie potrzeb w zakresie zapobiegania ruchom masowym ziemi i ich skutkom;

- uwzględnianie innych potrzeb w zakresie ochrony powietrza, wód, gleby, ziemi, ochrony przed hałasem, wibracjami i połami elektromagnetycznymi.

Przy przeznaczaniu terenów na poszczególne cele oraz przy określaniu zadań związanych z ich zagospodarowaniem w strukturze wykorzystania terenu, ustala się proporcje pozwalające na zachowanie lub przywrócenie na nich równowagi przyrodniczej i prawidłowych warunków życia. Przepis ten wskazuje na wyraźną dyrektywę nakazującą organom gmin zapewnienie odpowiedniej ilości terenów zieleni, a zatem również towarzyszących budynkom drzew. W tym kontekście skarżąca wskazała, że w latach 90-tych na terenach oznaczonych symbolem 5ML, łąka została podzielona na działki i zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami miały tam zostać utworzone tzw. parki jordanowskie. Niestety, do dnia dzisiejszego Gmina nie wywiązała się ze złożonych wówczas obietnic. Miejscowość C. jest miejscowością turystyczno - wypoczynkową, której urok nadaje nie tylko infrastruktura finansowana przez Gminę, ale również nakłady wspólnej pracy i dbania o tereny zielone przez mieszkańców. Jezioro i plaża są atrakcją, a o atrakcyjności tego miejsca stanowi również ilość skwerów i terenów zielonych, gdzie można spokojnie usiąść czy pospacerować. Zacisze, spokój i kontakt z naturą to przede wszystkim place, skwery i miejsca zielone między osiedlowymi działkami. Lokalna społeczność przyzwyczajona jest do spokoju oraz bliskiego kontaktu z naturą. W związku z powyższym, podejmując zaskarżoną uchwałę Rada Miejska Krzywinia istotnie naruszyła art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Zapisy skarżonego planu umożliwiają powstanie nowych budynków na terenie posiadającym duże walory przyrodnicze oraz rekreacyjne, co zdaniem skarżącej będzie mieć negatywne przełożenie na owe walory. Zdaniem skarżącej Rada Gminy nie może podejmować działań (przyjęcie skarżonej uchwały), które przyczynią się do negatywnego oddziaływania na przyrodę i środowisko. Jest to istotne naruszenie ustawy z dnia 7 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska i art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy Krzywiń wniósł o jej oddalenie skargi w całości.

W uzasadnieniu wskazano, że skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i jako nie spełniająca wymogów formalnych, jak również jej treść nie wskazuje, że została udowodniona, a nawet chociażby uprawdopodobniona przesłanka, iż poprzez podjęcie skarżonej uchwały w sprawie z zakresu administracji publicznej, interes prawny lub uprawnienie osób wymienionych jako skarżące, zostały poprzez podjęcie skarżonej uchwały, przez organ gminy Radę Miejską Krzywinia naruszone.

Uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 u.s.g. może być jedynie ten podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania i oceny skargi. Uzasadnienie co prawda wskazuje ustawy i ich przepisy jednak nie zostały one przełożone właśnie na uzasadnienie naruszenia interesu prawnego skarżących. Prawo do skargi przysługuje tylko takiemu podmiotowi, który wykaże, że jego uprawnienie lub interes prawny zostały naruszone. Interes prawny to taki, który znajduje oparcie w przepisach prawa, a jego istotą jest jego związek z konkretną normą prawną. Może to być norma prawna należąca do każdej gałęzi prawa, ale interes prawny skarżącego musi być osobisty oraz aktualny w chwili wszczęcia procedury skargowej. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. legitymowanie się tak rozumianym interesem prawnym jest bardzo istotne bowiem skarga zostanie odrzucona m.in. wówczas, gdy interes prawny łub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

Podmiot występujący do sądu administracyjnego ze skargą na uchwałę rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinien więc wykazać, że uchwała ta narusza jego interes prawny, który wynika z prawa materialnego, a najczęściej z prawa własności nieruchomości. Skarżąca takiego naruszenia nie wykazała, w szczególności nie wykazała, że posiada tytuł prawny do nieruchomości objętej uchwałą planistyczną. Legitymacja do wniesienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego do Sądu administracyjnego przysługuje nie temu, kto ma w tym interes prawny, ale temu, czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem. Naruszenie interesu prawnego składającego skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, musi więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącej. W wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 Trybunał Konstytucyjny zauważył, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. Skarżąca w żaden sposób nie udowodniła, że naruszenie jej interesu ma charakter bezpośredni ("mogą stracić na wartości", "mogą skutkować"), zindywidualizowany (nie wskazano żadnej nieruchomości której dotyczy naruszenie interesu prawnego skarżącej), obiektywny i przede wszystkim jest realny (gdy wszystkie zarzuty są oparte jedynie o bliżej niesprecyzowane hipotezy i przewidywania skarżącej dotyczących przyszłych rozwiązań.)

Organ wskazał nadto, że żądanie skarżącej stwierdzenia w całości nieważności uchwały nie jest uzasadnione prawnie. Generalnie skarga jest oparta na niewłaściwym wg. skarżącej rozpatrzeniu wniesionej uwagi, która dotyczyła jedynie obszaru określonego jako "5ML". Zatem nieuzasadnione jest żądanie dotyczące stwierdzenia nieważności całej uchwały.

W ocenie Burmistrza procedując nad przygotowaniem i podjęciem skarżonej uchwały, zachowano wszelkie wymogi prawne, jak również zasady transparentności i umożliwienia udziału społeczeństwa na każdym etapie stanowienia niniejszego aktu prawnego.

Zarówno teren jednostki bilansowej 5ML jak i 7ML zostały oznaczone w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Krzywiń z dnia 12 września 2002 r. /z póź. zmianami/ jako turystyka i rekreacja - tereny istniejącej zabudowy, zabudowy w realizacji bądź tereny posiadające opracowania planistyczne wykonane w oparciu o ustawę o planowaniu przestrzennym lub zagospodarowaniu przestrzennym. Jednym z głównym elementów strategii społeczno gospodarczego rozwoju gminy, wyznaczonych w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Krzywiń jest dalszy rozwój i aktywizacja miasta i gminy ze szczególnym uwzględnieniem rekreacji - turystyki i działalności gospodarczej oraz przemysłu rolno - spożywczego. Jeżeli zatem proponowane w uchwale przeznaczenie tych jednostek było niezgodne z kierunkami określonymi w Studium, specjaliści z zakresu urbanistyki i planowania przestrzennego, którym Gmina powierzyła sporządzenie tego dokumentu z pewnością nie ujęliby takiego rozwiązania, i zwróciliby uwagę na sprzeczność między Studium a planem. Nieruchomości objęte jednostką 5ML oraz 7ML stanowią własność Miasta i Gminy Krzywiń. Jednym z założeń zmiany planu było umożliwienie, obecnym właścicielom i użytkownikom nieruchomości objętych planem oraz gminie i przyszłym właścicielom inwestowanie w zakresie zabudowy letniskowej. Potrzeba uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynikała z dynamicznego rozwoju Gminy, celem planu jest również uporządkowanie funkcjonalne i przestrzenne terenów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej p.p.s.a. ), w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem m.in. uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiących przepisy prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6).

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.), zwanej dalej u.s.g., który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W związku z treścią ww. przepisu przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności do weryfikacji przesłanek jej dopuszczalności, a więc zbadania, czy skargę wniesiono w sprawie z zakresu administracji publicznej oraz czy wnoszący skargę legitymuje się interesem prawnym w zaskarżeniu uchwały. Skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. W kontekście przytoczonych przepisów, skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest uwarunkowane następującymi okolicznościami: po pierwsze - zaskarżony akt musi dotyczyć sfery administracji publicznej, po drugie - zaskarżony akt musi nie tylko dotyczyć interesu prawnego, ale również naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącej.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała nr XXXIX/295/2022 Rady Miejskiej Krzywinia z dnia 18 lipca 2022 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębie miejscowości C. , gmina Krzywiń. skarga dotyczy zatem sprawy z kategorii o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. i dotyczy sfery administracji publicznej.

Merytoryczna ocena zasadności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest możliwa, jeśli skarżąca nie ma legitymacji procesowej do wniesienia skargi. Z treści art. 101 ust. 1 u.s.g. wyraźnie wynika, że legitymację do zaskarżenia uchwały rady gminy ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być więc jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżoną uchwałą. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia spoczywa na skarżącej. Musi ona wykazać, że istnieje związek pomiędzy jej prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jej interes prawny lub uprawnienia (por. wyrok SN z 7 marca 2003 r., III RN 42/02, OSNP z 2004 r. Nr 7, poz. 114; por. też wyrok WSA w Białymstoku z 9 września 2004 r., II SA/Bk 364/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca musi zatem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jej prawem chronionego interesu lub uprawnienia (por. wyrok NSA z 4 lutego 2005 r., OSK 1563/04, wyrok NSA z 22 lutego 2006 r., II OSK 1127/05, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Interes ten powinien być bezpośredni, konkretny i realny. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącej, a zaskarżoną uchwałą musi w dacie wniesienia skargi powodować następstwo w postaci wynikającego z przepisu prawa ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków (por. wyrok NSA z 7 maja 2008 r., II OSK 84/08, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, musi to być interes znajdujący bezpośrednie i jasne odzwierciedlenie w przepisie prawa, przekładający się na stwierdzenie, że poprzez określoną regulację w uchwale nastąpi konkretne oddziaływanie na sytuację prawną skarżącej (nie faktyczną) poprzez uszczuplenie jej praw (pogorszenie jego sytuacji prawnej) lub wygenerowanie obowiązków (uciążliwości). Przy czym, owo oddziaływanie musi być rzeczywiste, a nie potencjalne, a więc jego stwierdzenie nie może opierać się na antycypacji, że może ono wystąpić w przyszłości. Cytowany przepis kreujący legitymację skargową przesądza bowiem o naruszeniu interesu prawnego, a nie możliwości jego naruszenia. Zarazem, powołany przypis akcentuje naruszenie interesu prawnego, a więc jednoznacznie umocowanego w prawie materialnym, a nie interes faktyczny, jako podstawę legitymacji skargowej.

Wymaga podkreślenia, że skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 3 listopada 2003 r. sygn. SK 30/02, OTK ZU-A 2003, nr 8 poz. 84, wyrok NSA z 1 marca 2005 r., sygn. OSK 1437/04, a także wyrok NSA z 10 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2349/14). W związku z powyższym nawet ewentualna sprzeczność aktu z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli akt ten nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej (por. wyroki NSA z 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, z 23 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2451/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień prawnych konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 u.s.g. musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, to znaczy, iż zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej (wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Ciężar wykazania naruszenia interesu prawnego spoczywa na podmiocie wnoszącym skargę (por. wyrok NSA z 14 marca 2002 r. sygn. II SA 2503/01, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca musi wykazać w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia (por. wyrok NSA z 22 lutego 2006 r. sygn. II OSK 1127/05, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jest ona zobligowany wykazać, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, negatywnie wpływa na jego sytuację prawną, pozbawiając ją pewnych uprawnień, czy też uniemożliwiając ich realizację.

Przenosząc powyższe rozważenia na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego.

Skarżąca swój interes prawny wywodzi z prawa własności działki pozostającej w bezpośrednim sąsiedztwie z obszarem 5ML, którego przeznaczenie w planie kwestionuje. Działka skarżącej, tj. działka nr [...] nie są objęta zaskarżonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Brak objęcia nieruchomości skarżącej postanowieniami zaskarżonej uchwały nie przesądza o braku legitymacji procesowej do jej zaskarżenia (wyroki NSA: z 3 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1780/10, z 1 września 2009 r., sygn. II OSK 900/09, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Ustalenia przyjęte dla nieruchomości objętych planem w konkretnych okolicznościach bowiem mogą oddziaływać na nieruchomości sąsiednie.

W sprawie niniejszej oddziaływanie takie, jako legitymacja do zaskarżenia miejscowego planu, nie zostało jednak wykazane. Skarżąca nie wskazała na żadne uciążliwości związane z przewidzianym w planie przeznaczeniem gruntów sąsiadujących z jej nieruchomością. Nie wskazała na żadne uwarunkowania dotyczące sąsiednich nieruchomości, które miałyby bezpośredni wpływ na zakres wykonywania przez nią prawa własności, ograniczając sposób zagospodarowania należącej do niej nieruchomości, bądź zmuszając ją do znoszenia uciążliwego oddziaływania. Na rozprawie dnia 25 maja 2023 r. skarżąca wskazała, że naruszenia jej interesu prawnego upatruje w braku możliwości zabrania głosu i współdecydowania o sposobie zagospodarowania terenu bezpośrednio sąsiadującego z jej działką. Teren ten – oznaczony w zaskarżonym planie symbolem 5ML – przeznaczony został na zabudowę letniskową. Jest to więc przeznaczenie tożsame z aktualnym sposobem użytkowania działki skarżącej. Ta okoliczność uniemożliwia, w ocenie Sądu, stwierdzenie naruszenia interesu prawnego skarżącej. Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela pogląd wyrażony w tej materii w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2022 r. w sprawie II OSK 3652/19 (CBOSA): "Skoro działki sąsiednie mają tożsame przeznaczenie z jego działkami, to nie dochodzi przez to do naruszenia jego interesu prawnego związanego z przewidzianym w planie zagospodarowaniem. Jeśli zagospodarowanie działek sąsiednich przewidziane w planie ingerowałoby w jego prawo własności np. poprzez konieczność odsunięcia zabudowań na działce skarżącego wobec przeznaczenia działek sąsiednich (...) i konieczność ustanowienia strefy ochronnej, to wówczas skarżący miałby interes prawny w zaskarżeniu uchwały bowiem takie zagospodarowanie ingeruje w jego prawo własności. (...) Przeznaczenie sąsiednich działek na taki sam cel jak działki skarżącego (...) wykluczało uznanie, że doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego wynikającego z posiadanego prawa własności."

Uzasadnienia dla wykazania naruszenia interesu prawnego skarżącej nie może być także artykułowana przez nią obawa co do ewentualnej przyszłej zmiany przeznaczenia terenu 5ML na teren zabudowy wielorodzinnej: "Co do utraty wartości mojej nieruchomości, to obawiam się czy gmina nie zmieni za jakiś czas przeznaczenia terenu 5ML i czy tam również nie powstaną apartamentowce, jak na terenie 2MW. Taka zmiana przeznaczenia oznaczałaby utratę wartości mojej nieruchomości, która w tej chwili ma takie samo przeznaczenie jak teren 5ML w zaskarżonym planie" (k. 168-169 akt). Jak już bowiem wyżej wskazano przesądzające o naruszeniu interesu prawnego pogorszenie sytuacji prawnej podmiotu musi być rzeczywiste, a nie potencjalne, a więc jego stwierdzenie nie może opierać się na antycypacji, że może ono wystąpić w przyszłości. Dodatkowo, marginalnie zauważyć należy, że legitymacji skarżącej do zaskarżenia miejscowego planu nie sposób również wywieść z postanowień planu dotyczących terenu 2MW. Jego granice dzieli bowiem od granic nieruchomości skarżącej dystans ponad 150 m. Pozostałe tereny objęte zaskarżonym planem położone są w jeszcze większym oddaleniu od działki skarżącej.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., odrzucił skargę.

Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie kwoty uiszczonej tytułem wpisu od skargi w związku z jej odrzuceniem.