Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 556/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 4 pkt 1 i 2. art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 3, art. 34 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a, 35 ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dudar, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 28 kwietnia 2023 r. nr AB-II.7840.2.10.2021.AK w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących zdarzeń.

Starosta Białostocki prowadził od 4 lutego 2021r. postępowanie administracyjne z wniosku A. P. o zatwierdzenie projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno – budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrzną i doziemną instalacją gazu i zagospodarowaniem terenu na działce o numerze geodezyjnym [...] w obrębie ewidencyjnym N., gmina Wasilków, powiat białostocki.

Postępowanie administracyjne prowadzone było trzykrotnie. Po raz pierwszy zakończyło się decyzją organu I instancji z 26.05.2021r. Nr 1177 o udzieleniu pozwolenia na budowę. Decyzja powyższa została uchylona w trybie odwoławczym przez Wojewodę Podlaskiego w wyniku uwzględnienia odwołania T. T., właściciela nieruchomości sąsiedniej w stosunku do terenu inwestycji. Decyzją z 22.09.2021r. organ II instancji uchylił udzielone pozwolenie na budowę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W prowadzonym po raz drugi postępowaniu administracyjnym inwestor został zobowiązany do przedłożenia ostatecznej decyzji Burmistrza Wasilkowa o warunkach zabudowy dla zaprojektowanych na terenie inwestycji murów oporowych pochylni zjazdowej. Wówczas inwestor skorygował wniosek i zrezygnował z realizacji murów oporowych pochylni zjazdowej poprzez zastąpienie ich skarpami terenowymi z gazonami. Decyzją z 17.12.2021r. Nr 2990 Starosta Białostocki zatwierdził skorygowany projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę stwierdzając, że zaprojektowane skarpy z gazonami nie stanowią robót budowlanych a tym samym nie wymagają uzyskania warunków zabudowy. Decyzją z 6.04.2022r. Wojewoda Podlaski po raz kolejny uwzględnił odwołanie T. T. i uchylił decyzję organu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewoda przesądził, że budowa konstrukcji oporowej wymaga pozwolenia na budowę a możliwość wybudowania konstrukcji oporowej musi wynikać ze zgodności projektu budowlanego z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W prowadzonym po raz trzeci postępowaniu administracyjnym organ I instancji postanowieniem z 14.04.2022r.zobowiązał inwestora do przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy na projektowane zbrojone gazony betonowe bądź mury oporowe pochylni zjazdowej a także do wyjaśnienia kwestii zmiany kubatury projektowanego budynku. Wówczas inwestor po raz kolejny skorygował wniosek informując, ze rezygnuje z budowy pochylni wraz z murami oporowymi do kondygnacji podziemnej oraz części garażowej w projektowanym budynku.

T. T. pismem z dnia 7.08.2022r. złożył zastrzeżenia do planowanej inwestycji i wniósł o przedłożenie przez inwestora opinii geologicznej w zakresie zmiany poziomu wód gruntowych w związku z planowaną inwestycją, bowiem istnieje duże prawdopodobieństwo, że studnia znajdująca się na jego nieruchomości wyschnie. W opinii autora zastrzeżeń jego działka o nr ewidencyjnym [...] jest działką zagrodową, więc obszar oddziaływania planowanej inwestycji winien obejmować nie tylko budynek mieszkalny, ale i teren mu przyległy.

Trzecią decyzją z dnia 11.08.2022 r. nr 1343 Starosta Białostocki zatwierdził projekt zagospodarowania działki i projekt architektonicznobudowlany i udzielił A. P. pozwolenia na budowę zgodnie ze złożonym wnioskiem.

W odwołaniu od powyższej decyzji T. T. zarzucił naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1a i pkt 2 Prawa budowlanego poprzez zatwierdzenie projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego niezgodnego z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie pkt 7.2, który stanowi, że realizacja inwestycji nie może zmienić istniejącego zagospodarowania działek sąsiednich oraz pkt 7.3, w myśl którego właściciel gruntu nie zmieni stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Nadto zatwierdzony projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany jest niezgodny z wydaną decyzją o warunkach zabudowy w zakresie pkt 1 i 2, bowiem w decyzji tej nie występują budowle ziemne (spiżarnia), które znalazły się w zatwierdzonym projekcie budowlanym, a wysokość zaprojektowanego budynku jest wyższa (11,2m) niż dopuszczona w decyzji (10m). T. T. stwierdził także, że doszło do naruszenia art. 35 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego i przepisów kpa oraz § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W toku postępowania odwoławczego Wojewoda Podlaski wystąpił do Wydziału Geodezji, Katastru i Nieruchomości Starostwa Powiatowego w Białymstoku o udostępnienie mapy, na której uwidocznione są sieci technicznego uzbrojenia terenu (w tym studnie dostarczające wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi) dla działki o numerze geodezyjnym [...] położonej w obrębie ewidencyjnym N., gm. Wasilków. Jednocześnie wystąpił też do T. T. o przekazanie organowi mapy ewidencyjnej przyjętej do zbioru Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego z uwidocznioną lokalizacją studni na działce o nr [...], oraz o wyjaśnienie, czy studnia ta stanowi jedyne źródło zaopatrzenia gospodarstwa domowego w wodę pitną.

Po uzyskaniu żądanych dokumentów organ II instancji zobowiązał Inwestora do merytorycznego odniesienia się i poparcia dowodami swojego stanowiska do podnoszonej przez odwołującego kwestii naruszenia pkt 7.3 decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla przedmiotowego przedsięwzięcia poprzez spowodowanie niebezpieczeństwa obniżenia poziomu wód gruntowych, a w konsekwencji wyschnięcia studni kopanej na działce odwołującego z uwagi na posadowienie fundamentów projektowanego budynku poniżej poziomu wskazanej studni kopanej na działce odwołującego, wyjaśnienia i ujednolicenia kwestii odprowadzenia wód opadowych z działki inwestycyjnej, przedłożenia czytelnej graficznej analizy nasłonecznienia z widocznym układem cienia w dniach równonocy (21 III i 21 IX) w godzinach 7.00- 17.00 dla całego budynku mieszkalnego na działce [...] oraz ujednolicenia projektu budowlanego w zakresie funkcji pomieszczeń w projektowanym budynku.

W odpowiedzi na powyższe w dniu 17.02. 2023 r. inwestor ustosunkował się do zagadnień zawartych w postanowieniu i przedłożył uzupełnione 3 egzemplarze projektu zagospodarowania terenu i architektoniczno-budowlanego oraz dokumentację z rozpoznania warunków gruntowo-wodnych na działce inwestycyjnej.

Decyzją z 28.04.2023r. (Nr AB-II.7840.2.10.2021.AK) Wojewoda Podlaski orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji z 11.08.2022r. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej w pierwszej kolejności organ przedstawił uwarunkowania prawne decyzji odwoławczej w warstwie proceduralnej i materialnoprawnej, po czym stwierdził, że po przeprowadzeniu w postępowaniu odwoławczym uzupełniającego postępowania dowodowego, które szczegółowo opisał, że zebrany materiał dowodowy pozwolił organowi odwoławczemu na rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, co jest obowiązkiem organu II instancji w myśl reguły pierwszeństwa orzekania reformatoryjnego przed kasatoryjnym oraz związanej z tym powinności organu odwoławczego uzupełnienia ewentualnych braków w postępowaniu wyjaśniającym we własnym zakresie.

Merytorycznie organ II instancji stwierdził, że przedmiotem planowanej inwestycji jest budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchni zabudowy - 518,83m2, o kubaturze - 6360,61m3 wraz z wewnętrzną i doziemną instalacją gazu i zagospodarowaniem terenu na działce o numerze geodezyjnym [...] w obrębie ewidencyjnym N., gm. Wasilków. W analizowanej sprawie projektowany budynek zlokalizowano zgodnie z powyższym warunkiem, tj. od strony południowej w odległości od 18,22m do 39,72m od linii rozgraniczającej jezdnię dodatkową drogi wojewódzkiej, od strony północnej tj. od granicy z działką odwołującego w odległości 4m, od strony wschodniej od działki nr [...] w odległości od 22,37m do 24,90m oraz w odległości 5m od granicy z działką nr [...], a powierzchnia zabudowy projektowanego budynku wynosić będzie 518,83m2 co stanowi 19,06% całej działki inwestycyjnej o powierzchni 2722m2

Wojewoda stwierdził, że teren inwestycyjny nie jest objęty zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wobec czego inwestor uzyskał decyzję Burmistrza Wasilkowa o warunkach zabudowy z dnia 3 lipca 2020 r. znak: BGGN.6730.78.2020.KS. Zgodnie z tą decyzją rodzaj zabudowy jaki może powstać na działce inwestycyjnej o nr ewidencyjnym [...], to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Warunki i wymagania dotyczące kształtowania ładu przestrzennego określają, że nieprzekraczalna linia zabudowy znajduje się 10m od granicy z drogą wojewódzką (działka nr [...]) oraz 5m od granicy z dojazdem, który stanowi działka nr [...], a wielkość powierzchni planowanej zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji maksymalnie może wynosić 20%.

W decyzji o warunkach zabudowy szerokość elewacji frontowej projektowanego budynku określono na 28m (z tolerancją 20%), wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej od 4m do 8m, a wysokość głównej kalenicy 10m. Analiza dokumentacji projektowej wykazała, że zaprojektowany budynek spełnia ww. parametry, bowiem elewacja frontowa projektowanego budynku ma 29m, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej wynosi 7,09m a wysokość głównej kalenicy projektowanego budynku 10 m

Następnie Wojewoda szczegółowo odniósł się do rozwiązań projektowych geometrii dachu w odniesieniu do przewidzianych warunkami zabudowy oraz do zaopatrzenia projektowanego budynku w media w odniesieniu do tych przewidzianych warunkami zabudowy. W podsumowaniu stwierdził zgodność rozwiązań projektu budowlanego z przewidzianymi ostateczną decyzją o warunkach zabudowy a tym samym spełnienie warunku wskazanego w art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

W następnej kolejności Wojewoda ocenił zamierzenie inwestycyjne poprzez pryzmat art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego tj. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi. Stwierdził, że usytuowanie budynku jest zgodne z przewidzianym normami § 12 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie a zamierzenie budowlane zostało zaprojektowane zgodnie z § 13 warunków technicznych, co potwierdza analiza przesłaniania.

Wykazała ona, iż najmniejsza odległość od okna pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi w istniejącym budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej (dla dwóch segmentów oddzielnie) na działce odwołującego do projektowanego budynku mieszkalnego w obydwu przypadkach jest większa niż wysokość przesłaniania (22,64m>7,84m i 28,16m>7,25m) a zatem zostaną spełnione warunki wskazane w §13 warunków technicznych. Jednocześnie analiza wykazała zachowanie czasu nasłonecznienia w pokojach mieszkalnych odwołującego się to jest zgodność rozwiązań projektu z § 60 warunków technicznych.

Wojewoda ocenił następnie zachowanie norm odległościowych lokalizacji studni i zbiornika na nieczystości ciekle na działce inwestora i stwierdził, ze zamierzenie budowlane nie narusza art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Wojewoda stwierdził także, że przedłożony projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu budowlanego zaświadczeniami o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego tj. spełnienie wymagań wynikających z art. 35 ust. 1 pkt 3 i 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.

Ostatnią część uzasadnienia decyzji organ odwoławczy poświęcił odniesieniu się do zarzutów odwołania. Stwierdził bezzasadność zarzutów. Podkreślił, że rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie reguluje kwestię umożliwienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w obiektach kubaturowych. Nie może ono natomiast odnosić się do nieruchomości gruntowej, czyli do działki skarżącego. Kwestia naturalnego oświetlenia nieruchomości gruntowej może być regulowana tylko w zakresie przepisów prawa cywilnego - stosunków sąsiedzkich. Na gruncie prawa administracyjnego w procesie budowlanym kwestia naturalnego oświetlenia ogrodu pozostaje poza zakresem rozpoznania. Twierdzenie swoje Wojewoda poparł odwołaniem się do stanowisk sądów administracyjnych wyrażonych wyrokami o sygnaturach: SA/Gl 264/14, II SA/Lu 73/13, II SA/GI 245/14. Wskazał, że kwestia możliwości wyschnięcia studni kopanej na działce odwołującego była przedmiotem badania dotyczącego rozpoznania warunków gruntowo- wodnych na działce inwestycyjnej. W ramach powyższych badań opracowano badania geotechniczne podłoża gruntowego do głębokości 7m w 4 punktach badawczych, wzdłuż północnej granicy działki inwestycyjnej, tuż przy granicy z działką odwołującego. W trakcie badań terenowych, do głębokości prowadzonego rozpoznania, nie stwierdzono występowania wody gruntowej. Podkreślono, że w okresach mokrych w skali roku hydrologicznego mogą pojawić się wody utrzymujące się na gruntach spoistych tzw. wody opadowe/okresowe. Jak wyjaśniono jednak wcześniej, obszar terenu inwestycyjnego opada w kierunku południowym, a wody opadowe spływają z kierunku północnego na południowy (tj. z działki odwołującego na działkę inwestora), zatem zasilanie studni kopanej odwołującego następuje z kierunku północnego (przeciwległego do planowanej inwestycji), a poziom zwierciadła wody w ww. studni jest zależny od warunków pogodowych i ulega wahaniom (w okresach suchych zwierciadło wody może ulec obniżeniu lub nawet zanikowi). Reasumując, Wojewoda stwierdził, że brak jest możliwości wpływu projektowanej inwestycji na obniżenie poziomu wód gruntowych na działce odwołującego.

Za bezzasadny Wojewoda należy uznał także zarzut niezgodności zatwierdzonego projektu z punktem 3.5 decyzji o warunkach zabudowy, w którym ustalono wysokość głównej kalenicy do 10m stwierdzając, ze zgodnie z rysunkiem projektu obiekt ma wysokość 9,90m, zatem wymiar ten jest zgodny z parametrem określonym w decyzji o warunkach zabudowy.

W odniesieniu do zarzutu zalewania działki odwołującego wodami opadowymi organ II instancji stwierdził, ze około 66% działki inwestycyjnej stanowi teren biologicznie czynny oraz, ze zaprojektowano również obniżenia terenowe z kontrspadkiem od strony granic do środka działki inwestycyjnej. Zauważył przy tym, że obszar terenu inwestycyjnego opada w kierunku południowym, a wody opadowe spływają z kierunku północnego na południowy (tj. z działki odwołującego na działkę Inwestora). W opinii uprawnionych projektantów rozwiązania projektu stanowią wystarczające zabezpieczenie działki odwołującego przed niekorzystnym w tym zakresie oddziaływaniem działki inwestycyjnej.

Zdaniem Wojewody, wbrew twierdzeniom odwołującego, zatwierdzony projekt budowlany nie obejmuje swym zakresem żadnych budowli ziemnych, a pomieszczenie nazwane przez T. T. budowlą ziemną stanowi w rzeczywistości część projektowanego budynku mieszkalnego - spiżarnię. Zauważył, że pomieszczenie to nie stanowi technicznie wyodrębnionej części budynku mieszkalnego, a jest jego elementem.

Odnośnie zarzutu błędnego, w opinii odwołującego, zaliczenia przez projektanta projektowanego obiektu do I kategorii geotechnicznej wyjaśnił, że przedłożony projekt budowlany zawiera opinię geotechniczną, jak i informację o sposobie posadowienia obiektu budowlanego. Zgodnie z informacją zawartą w projekcie, wykonane badania podłoża gruntowego wykazały, że w poziomie posadowienia wnioskowanego budynku występują proste warunki gruntowe i nie występuje woda gruntowa. Na podstawie powyższych informacji uprawniony projektant zakwalifikował projektowany obiekt do I kategorii geotechnicznej. Podkreślił, że zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r. poz. 463) - "kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego lub jego poszczególnych części określa projektant obiektu budowlanego na podstawie badań

geotechnicznych gruntu, których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych". Jak wskazał WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 206/19 "organy architektoniczno-budowalne oraz Sąd nie posiadają uprawnień do przyjęcia we własnym zakresie, do jakiej kategorii geotechnicznej należy zakwalifikować obiekt budowlany i jakie warunki gruntowe występują na terenie projektowanej inwestycji. To projektant dokonuje kwalifikacji geotechnicznej w opisowej części projektu architektoniczno-budowlanego i kwalifikacja ta nie podlega ocenie pod względem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi".

Reasumując organ II instancji uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do zarzuconego naruszenia ochrony interesu osób trzecich bowiem planowana inwestycja spełnia względem działki odwołującego wszystkie wymogi prawa, w tym przepisy warunków technicznych.

W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną T. T. podniósł zarzuty:

1. naruszenia przez Wojewodę Podlaskiego przepisów postępowania tj.:

a) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez niepodjęcie z urzędu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dowolną, a nie swobodną ocenę tych dowodów, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;

b) art. 8 i art. 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie skarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej ogólnych stwierdzeń, które nie zostały rozwinięte i uniemożliwiają realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy;

c) art. 15, art. 127 § 1 kpa, poprzez zanegowanie dwuinstancyjności postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkując faktycznym pozbawieniem strony prawa do rozpoznania sprawy przez organy dwóch instancji, poprzez wydanie w przedmiotowym stanie faktycznym decyzji orzekającej co do istoty sprawy w sytuacji znacznej zmiany projektu budowlanego na etapie postępowania przed organem II instancji i tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego

2) naruszenia przez Wojewodę Podlaskiego przy wydawaniu decyzji przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 20 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że do podstawowych obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

b) art. 34, art.35 ust. 1 Prawa budowlanego, który zapewnia o zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, a w szczególności określonymi w decyzji środowiskowych uwarunkowaniach; zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno -budowlanymi; kompletności projektu budowlanego i posiadanie opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczeń o posiadaniu przez osoby zaangażowane w proces budowlany stosownych uprawnień.

c) art. 20 ust. 1c ustawy Prawo budowlane tj. określenia obszaru oddziaływania obiektu.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji .

W uzasadnieniu skargi wskazał, że obie działki – inwestycyjna o numerze [...] i jego o numerze [...] są działkami o charakterze rolnym tj. stanowią użytki rolne. Z tych przyczyn ocena oddziaływania projektowanej inwestycji powinna uwzględniać przepisy i normy wynikające z Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 7.10.1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie a ocena zacienienia nieruchomości sąsiedniej powinna uwzględniać nasadzenia roślinne na jego nieruchomości. Zarzucił błędność skierowania go na drogę postępowania cywilnego dla ochrony przed zacienieniem nasadzeń oraz brak zaangażowania organu w doprowadzenie do ugodowego zażegnania sporu i skłonienia inwestora do odsunięcia lokalizacji budynku od granicy z jego nieruchomością . Stwierdził także, że opracowanie dotyczące warunków gruntowo – wodnych nie daje jednoznacznej opinii w kwestii wpływu inwestycji na obniżenie poziomu wody w jego studni. Zarzucił także Wojewodzie zatwierdzenie projektu budowlanego bez projektu geotechnicznego, który nie może być zastąpiony opracowaniem dotyczącym warunków gruntowo – wodnych.

Wojewoda Podlaski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Pismem procesowym z 4.09.2023r. uczestnik postępowania – inwestor A. P. również wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Skarga podlegała oddaleniu.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie (art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tj. Dz. U. z 2022r., poz. 2492). Sprawowanie sądowej kontroli działalności organów administracji publicznej następuje poprzez pryzmat zgodności z prawem zakwestionowanych aktów organów administracji, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonego aktu może nastąpić gdy sąd dostrzeże naruszenie prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy bądź naruszenie prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik postępowania a także gdy sąd dostrzeże naruszenie przez organy przepisów postępowania, stanowiących ustawową podstawę wznowienia postępowania administracyjnego (vide: art.145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. Dz.U. z 2023r., poz.1634). Dostrzeżenie natomiast przez sąd wad kwalifikowanych zaskarżonego aktu stanowi podstawę do stwierdzenia jego nieważności (vide: art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Innymi słowami, sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, oczywiście w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Materialnoprawną podstawę wydanego na gruncie rozpatrywanej sprawy rozstrzygnięcia organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 682). Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, decyzja o pozwoleniu na budowę może być wydana po uprzednim: przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Pr. bud.). Do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć: 3 egzemplarze projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego wraz z wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 3 Pr. bud.). Projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, lub w pozwoleniach, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli są one wymagane (art. 34 ust. 1 Pr. bud.). Zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu, stopnia skomplikowania robót budowlanych oraz w zależności od przeznaczenia projektowanego obiektu określać niezbędne warunki do korzystania z obiektu przez osoby ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Zakres i treść projektu budowlanego uwzględniają warunki ochrony przeciwpożarowej (art. 34 ust. 2 i ust. 2a Pr. bud.).

Zgodnie z art. 35 ust. 1 Pr. bud. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno – budowlanego z:

a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,

b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,

3a) dołączenie:

a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;

4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie:

a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,

b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru;

4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie:

a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,

b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru.

W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia (art. 35 ust. 3 Pr. bud.). W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Pr. bud.).

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na art. 4 Prawa budowlanego, stanowiący, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Prawo do zabudowy nie jest nieograniczone, gdyż warunkiem skorzystania z tego prawa jest zgodność zamierzenia budowlanego z przepisami, co z kolei oznacza, że podmiot planujący inwestycję budowlaną musi uwzględnić inne prawa i dobra chronione, w tym uzasadniony interes osób trzecich, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Prawa do zabudowy nie należy rozumieć w ten sposób, że przepis art. 4 Prawa budowlanego ma pierwszeństwo przed innymi przepisami ustawy Prawo budowlane, zaś ochrona prawa własności dotyczy wszystkich podmiotów prawa w równym stopniu i wolność zabudowy nie upoważnia do lekceważenia uzasadnionych interesów prawnych innych podmiotów, w konsekwencji inwestor chcący realizować przysługujące mu prawo do zabudowy musi mieć na względzie analogiczne prawa innych. Zaakcentować w tym miejscu trzeba, że własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej, każdy właściciel nieruchomości w każdym czasie ma prawo dokonać budowy, rozbudowy w taki sposób, by nie utrudniać właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań w stosownym, wybranym przez nich czasie. Zatem, inwestor, który pierwszy zabudowuje swoją działkę, nie ma tylko i wyłącznie z tego tytułu dodatkowych, większych uprawnień, aniżeli inwestor, który dopiero zamierza zrealizować inwestycję.

Podsumowując treść wynikającą z przytoczonych przepisów prawa materialnego, decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany, a zatem w przypadku, gdy inwestor przedłoży komplet wymaganych dokumentów, o jakich mowa w art. 32. ust. 4 Prawa budowlanego, art. 34 Prawa budowlanego, które zostaną następnie pozytywnie zweryfikowane stosownie do art. 35, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. W orzecznictwie wskazuje się, że art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego należy interpretować systemowo przy uwzględnieniu nie tylko unormowań techniczno-budowlanych, ale też pozostałych przepisów ustawy, w tym art. 34 ust. 3 pkt 1, który stanowi, że projekt budowlany powinien zawierać projekt zagospodarowania działki obejmujący określenie na aktualnej mapie granic działki oraz usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia, układu komunikacyjnego i układu zieleni, ze wskazaniem m.in. wzajemnych odległości pomiędzy planowanym przez inwestora przedsięwzięciem budowlanym a ewentualnie projektowaną zabudową na nieruchomości sąsiedniej. To oznacza, że w tym zakresie organ architektoniczno-budowlany musi zbadać przyjęte rozwiązania projektowe (zob. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r., II OSK 1629/15, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej jako CBOSA). Ponadto w przypadku wywiązania się Inwestora z warunków określonych w przepisach prawa, organ administracji architektoniczno – budowlanej ma obowiązek podjąć rozstrzygnięcie zgodne z żądaniem inwestora.

W ocenie Sądu Wojewoda Podlaski w zaskarżonej decyzji dokonał wnikliwej analizy akt sprawy a materiał dowodowy, uzupełniony w toku postępowania odwoławczego bez naruszenia zasady dwuinstancyjności, ocenił prawidłowo dochodząc w konkluzji do słusznego wniosku o konieczności zatwierdzenia przedłożonego projektu budowlanego i udzielenia wnioskodawcy pozwolenia na budowę. Wszystkie kwestie niezbędne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego zostały wyjaśnione w sprawie w sposób dogłębny i w pełni pozwalały organowi architektoniczno – budowlanemu na wydanie merytorycznej decyzji. uwzględniającej wniosek inwestora o zatwierdzenie przedłożonego projektu budowlanego w jego w ostatecznym kształcie.

Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że przedłożony projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami ostatecznej decyzji Burmistrza Wasilkowa o warunkach zabudowy z dnia 3 lipca 2020 r. znak: BGGN.6730.78.2020.KS. Mocą powyższej decyzji ustalone zostały warunki zabudowy i zagospodarowania terenu działki inwestora o numerze geodezyjnym [...] położonej w obrębie geodezyjnym N dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, z niezbędną infrastrukturą techniczną. Decyzja powyższa nie była kwestionowana w odwoławczym postępowaniu administracyjnym. Wniosek T. T. o stwierdzenie nieważności tejże decyzji nie został uwzględniony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku ostateczną decyzją z 25 sierpnia 2021r. (nr 409.116/B-16/VI/21) odmówiło stwierdzenia nieważności wymienionej wyżej decyzji o warunkach zabudowy a wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 20 stycznia 2022r. wydanym w sprawie o sygn. II SA/Bk 791/21 została oddalona skarga T. T. na decyzją SKO w Białymstoku wydaną w trybie nadzorczym. Wyrokiem natomiast z 11 października 2023r. wydanym w sprawie o sygn. II OSK 1211/22 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną T. T. wniesioną od wyroku WSA w Białymstoku wydanego w sprawie II SA/Bk 791/21.

Ostateczna decyzja o warunkach zabudowy przesądziła definitywnie o sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością skarżącego. Zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna stanowi bowiem kontynuację takiej funkcji zabudowy na obszarze objętym analizą funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wokół terenu inwestycji. Nie może zatem mieć znaczenia prawnego sprzeciw skarżącego wobec zamiaru realizacji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej obok jego nieruchomości, u podstaw którego leży zrealizowanie w przeszłości na własnej nieruchomości zabudowy w ramach zabudowy zagrodowej, której charakter skarżący chciałby utrzymać i w którym to charakterze upatruje przeszkody dla zrealizowania zamiaru inwestycyjnego właściciela sąsiedniej nieruchomości. Na marginesie sąd zauważa, iż z urzędu jest mu wiadome, że prawomocnym wyrokiem WSA w Białymstoku z 29 sierpnia 2023r. o sygn. akt II SA/Bk 377/23 została oddalona skarga T. T. na decyzję ostateczną Wojewody Podlaskiego z 17 marca 2023r. nr AB-II.7843.11.2022.ED w przedmiocie sprzeciwu organu architektoniczno – budowlanego wobec zamiaru T. T. wykonania na nieruchomości o numerze [...] położonej w obrębie geodezyjnym N. płyty obornikowej. Powodem wyrażenia sprzeciwu było stwierdzenie przez organ architektoniczno – budowlany, że obecnie nieruchomość skarżącego o numerze geodezyjnym [...] położona w obrębie geodezyjnym N., nie stanowi siedliska dla gruntów rolnych gospodarstwa rolnego skarżącego. Z odpowiedzi na skargę organu przedstawionej w sprawie o sygn. II SA/Bk 377/23 wynika, że na kopii mapy zasadniczej z 27 stycznia 2023r. widnieje na nieruchomości skarżącego wyłącznie obrys budynku mieszkalnego o powierzchni zabudowy 575m2. Stwierdzenie o braku obecnego zagospodarowania nieruchomości skarżącego również budynkami gospodarczymi i inwentarzowymi, świadczącymi o zagrodowym charakterze zabudowy nieruchomości, podtrzymał organ także w odpowiedzi na skargę w niniejszej sprawie. Rolny charakter użytków gruntowych nie jest zaś przeszkodą do zrealizowania na nich zabudowy jednorodzinnej. W decyzji o warunkach zabudowy stwierdzone zostało, że wyłączenie gruntów z produkcji rolnej nastąpi z chwilą rozpoczęcia innego niż rolnicze użytkowania gruntów.

Organ architektoniczno – budowlany dokonał szczegółowego sprawdzenia zgodności rozwiązań projektu z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Zaprojektowany budynek został zlokalizowany przy zachowaniu nieprzekraczalnej linii zabudowy wyznaczonej w decyzji o warunkach zabudowy oraz z zachowaniem przewidzianej decyzją o warunkach zabudowy wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji. Zachowanie tych parametrów zostało szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sprawdzono także zgodność parametrów szerokości i wysokości budynku oraz parametru geometrii dachu z parametrami wynikającymi z decyzji o warunkach zabudowy, określonymi w oparciu o analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wokół terenu inwestycji. Skład orzekający zgadza się z oceną organu architektoniczno – budowlanego II instancji, że określona w projekcie na 10 metrów wysokość głównej kalenicy projektowanego budynku (strona 10 - 13 opisu do projektu zagospodarowania terenu, rysunek [...]) odpowiada wysokości kalenicy wskazanej w decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie bowiem z rysunkiem nr [...], zawierającym rysunki elewacji projektowanego budynku, projektowany obiekt ma wysokość 9,90 licząc od średniego poziomu terenu przy głównym wejściu do projektowanego budynku (punkt 160,40m n.p.m.) Trafnie przy tym organ architektoniczno – budowlany zwrócił uwagę, że decyzja o warunkach zabudowy nie definiuje pojęcia "wysokość głównej kalenicy" ani poziomu, od którego wysokość należy mierzyć .

Wbrew twierdzeniom skarżącego zatwierdzony projekt budowlany nie narusza punktu 7.2 i 7.3 decyzji o warunkach zabudowy. Zapis punku 7.2 decyzji o warunkach zabudowy stanowi, że realizacja inwestycji nie może zmienić istniejącego zagospodarowania działek sąsiednich a zapisu 7.3, że właściciel terenu inwestycji nie zmieni stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W świetle zebranego materiału dowodowego, w tym włączonej do akt dokumentacji z rozpoznania warunków gruntowo - wodnych terenu inwestycji, badania geotechniczne podłoża gruntowego terenu inwestycji wykonane w 4 punktach wzdłuż granicy z nieruchomością skarżącego do głębokości 7 metrów, nie ujawniły występowania wody gruntowej. Nadto bezspornie obszar terenu inwestycyjnego opada w kierunku południowym a wody opadowe spływają z kierunku północnego na południowy tj. z nieruchomości skarżącego na nieruchomość stanowiącą teren inwestycji. Zważywszy na głębokość fundamentowania zaprojektowanego budynku oraz wyniki pomiarów występowania wody gruntowej dokonane na większej głębokości niż zagłębienie fundamentów, a także ukształtowanie naturalne terenu, brak jest możliwości wpływu projektowanej inwestycji na obniżenie poziomu wód gruntowych nieruchomości skarżącego. Nadto z projektu wynika, że wszelkie wody opadowe z dachu budynku i powierzchni utwardzonych mają być zagospodarowane powierzchniowo na teren inwestycyjny a zatem w świetle rozwiązań projektu i naturalnego kierunku spływania wód opadowych, nie zostanie zmieniony kierunek ich odpływu ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Powierzchnia zabudowy projektowanego budynku wynosić będzie 518,83m2, co stanowi 19,06% całej działki inwestycyjnej o powierzchni 2722m2 a zatem zachowano wystarczająco duży obszar powierzchni biologicznie czynnej, gotowej do wchłonięcia wód opadowych.

Zauważyć przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wypowiedziany został pogląd, iż organ właściwy w sprawie pozwolenia na budowę nie posiada kompetencji do weryfikacji przyjętych rozwiązań technicznych służących odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych (vide: wyrok WSA w Białymstoku o sygn. II SA/Bk 206/19, NSA o sygn. II OSK 1080/13, czy WSA w Krakowie o sygn. II SA/Kr 475/18).

Zarzut skarżącego braku projektu geotechnicznego jest zarzutem oczywiście niezasadnym. W świetle przepisów ustawy Prawo budowlane, zatwierdzeniu podlega projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno- budowlany (art. 34 ust. 4 Prawa budowlanego). Elementy konieczne projektu zagospodarowania terenu wymienia art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane a elementy projektu architekoniczno – budowlanego przepis art. 34 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Z art. 34 ust. 3 pkt 2 lit. d ustawy Prawo budowlane wprost wynika, że ten projekt powinien zawierać opinię geotechniczną oraz informację o sposobie posadowienia obiektu budowlanego. Tenże element znalazł się w zatwierdzonym projekcie architektoniczno – budowlanym. Na stronie 13 części opisowej projektu architektoniczo – budowlanego pod pozycją 1.3 znalazła się opinia geotechniczna oraz informacja o sposobie posadowienia obiektu budowlanego. Wynika z niej, że w poziomie posadowienia projektowanego obiektu należącego do pierwszej kategorii geotechnicznej występują proste warunki gruntowe, stwierdzone po wykonaniu badań podłoża gruntowego przeprowadzonych przez uprawnionego geologa. W wyniku przeprowadzonego rozeznania geologicznego i geotechnicznego stwierdzono, iż fundamentowanie budynku nie wymaga zabezpieczeń części podziemnej budynku a woda gruntowa w poziomie posadowienia budynku nie występuje. Dalej idąca dokumentacja geologiczna powinna się znaleźć – i to w zależności od potrzeb – wyłącznie w projekcie technicznym, który nie podlega zatwierdzeniu przy udzielaniu pozwolenia na budowę.

Z przepisów Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012r., poz. 463) wprost wynika, że kwalifikacji geotechnicznej obiektu budowlanego bądź jego poszczególnych części, dokonuje projektant obiektu budowlanego na podstawie badan geotechnicznych gruntu, których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych badań geotechnicznych (vide: § 4 pkt 4 rozporządzenia). W orzecznictwie sądów administracyjnych przesądzone zostało, że kwalifikacja geotechniczna obiektu budowlanego nie podlega ocenie pod względem zgodności z przepisami techniczno – budowlanymi (tak w wyroku WSA w Białymstoku o sygn. II SA/Bk 206/19). Projekt geotechniczny pozostaje poza oceną organów, gdyż nie jest obligatoryjnym elementem zatwierdzanego przy udzielaniu pozwolenia na budowę projektu budowlanego (tak NSA w wyrokach o sygn. II OSK 154/20 i II OSK 2125/17).

Projekt budowlany od strony formalnej powinien zawierać informację o obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji i przedłożony projekt ją zawierał. Następnie rzeczywisty zakres oddziaływania został zweryfikowany przez organ architektoniczno – budowlany i nastąpiło określenie granic oddziaływania w toku postępowania, w sposób zapewniający udział w postępowaniu wszystkim podmiotom trzecim, na których nieruchomości inwestycja oddziaływuje. Należy podkreślić, że art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, stanowiący ustawową definicję "obszaru oddziaływania obiektu", należy interpretować łącznie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Zasadą procesu inwestycyjnego jest bowiem poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników) nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. Przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora związane z budowanym obiektem będą niewątpliwie przepisy techniczno-budowlane, zawarte w rozporządzeniu (zob. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2018 r., II OSK 2862/16, CBOSA).

Przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego stanowi ogólnie o konieczności projektowania i budowania obiektu budowlanego jako całości oraz jego poszczególnych części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, w sposób określny w przepisach, w tym techniczno – budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewniając dostęp do drogi publicznej. Przy czym poszanowaniu powinny podlegać jedynie uzasadnione tj. kwalifikowane interesy osób trzecich. Nie chodzi zatem o wszelkie utrudnienia, jakie może spowodować planowana inwestycja, a jedynie takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, nie zaś interesów faktycznych innych osób. O naruszeniu interesów osób trzecich można więc mówić jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne normy (wyrok NSA z 14.03.2006 r., sygn. akt II OSK 643/05, CBOSA).

Nie ulega wątpliwości, że każda inwestycja może powodować uciążliwości i utrudnienia dla najbliższego sąsiedztwa, co jednak samo przez się nie oznacza i nie może prowadzić do wniosku, że wydanie pozwolenia na budowę stanowi naruszenie prawa. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa jest w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego obejmuje jedynie poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Taki niedookreślony zakres ochrony oznacza, że w każdym przypadku w sposób zindywidualizowany należy ocenić, czy realizacja zamierzenia inwestycyjnego nie spowoduje naruszenia interesów osób trzecich. Jest to – jak wyżej wskazano - równoznaczne ze stwierdzeniem, że ochrona nie może mieć charakteru absolutnego. Wobec tego uzasadnione interesy osób trzecich należy oceniać w sposób obiektywny, kierując się przede wszystkim normami regulującymi proces inwestycyjny. W postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane na sąsiedniej nieruchomości przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, w szczególności w zakresie zabudowy nieruchomości. Interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego nie może bowiem naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami (zob. wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r., II OSK 267/16, CBOSA).

Analizując zarzut skarżącego w zakresie naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez zaakceptowanie projektu budowlanego w sposób prowadzący do naruszenia interesu skarżącego jako osoby trzeciej w procesie budowlanym stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, że zatwierdzony projekt budowlany naruszały konkretne normy Prawa budowlanego.

Usytuowanie bowiem obiektu zostało zaprojektowane w odległościach normatywnych od granic nieruchomości, w tym od granicy z nieruchomością skarżącego. Odległości normatywne usytuowania budynku względem granic nieruchomości określa przepis § 12 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zaprojektowany budynek zlokalizowano od strony południowej w odległości od 18,22m do 39,72m od linii rozgraniczającej jezdnię dodatkową drogi wojewódzkiej, od strony północnej tj. od granicy z działką skarżącego w odległości 4m, od strony wschodniej od działki nr [...] w odległości od 22,37m do 24,90m oraz w odległości 5m od granicy z działką nr [...] tj. przy zachowaniu normatywnych odległości.

W postępowaniu administracyjnym poddano także szczegółowemu zbadaniu i analizie rozwiązania projektu w zakresie zachowania dostępu światła słonecznego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku mieszkalnym skarżącego tj. spełnienie wymagań z § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W świetle analizy nasłonecznienia i zacienienia sporządzonej przez projektanta posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej, planowana inwestycja nie spowoduje zacienienia istniejącej zabudowy na nieruchomości skarżącego.

Zamierzenie budowlane zostało zaprojektowane zgodnie z § 13 warunków technicznych. W myśl ww. przepisu między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie powinna znajdować się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający. Załączona do projektu zagospodarowania terenu analiza przesłaniania (rys. [...] i [...]) dla dwóch segmentów budynku zlokalizowanego na działce sąsiedniej o numerze [...] wykazała, iż najmniejsza odległość od okna pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi w istniejącym budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej (dla dwóch segmentów oddzielnie) na działce skarżącego do projektowanego budynku mieszkalnego w obydwu przypadkach jest większa niż wysokość przesłaniania (22,64m>7,84m i 28,16m>7,25m), zatem zostaną spełnione warunki wskazane w §13 warunków technicznych.

Stosownie § 60 warunków technicznych, wymagany czas nasłonecznienia w pokojach mieszkalnych, w dniach równonocy, między godziną 7.00 a 17.00, powinien wynosić 3 godziny. Zgodnie z załączoną analizą nasłonecznienia (rys. [...], [...]) w istniejącym budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej, nasłonecznienie w dniach równonocy wynosi 6 h (21 marca w godzinach od 9:10 do 15:10, natomiast 22 września od godz. 9:55 do 15:55), co dowodzi, że wymagania wynikające z ww. przepisu zostały spełnione.

Wbrew zarzutowi skarżącego normy Prawa budowlanego nie stanowią o konieczności zapewnienia w procesie inwestycyjnym dostępu światła słonecznego do nasadzeń na nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji. Dostęp światła słonecznego do roślinności nie jest chroniony normami Prawa budowlanego co w orzecznictwie sądów administracyjnych jest jednolicie postrzegane (vide: między innymi, wyroki w sprawach o sygn. II SA/Gl 264/14, II SA/Lu 73/13, II SA/Gl 245/14.

Zdaniem składu orzekającego a wbrew zarzutowi strony skarżącej, nie doszło także w postępowaniu administracyjnym do sporządzenia projektu budowlanego ani wprowadzenia do niego poprawek, przez projektanta nieposiadającego uprawnień ważnych na te daty. Do projektu budowalnego załączone zostały decyzje o nadaniu projektantom sporządzającym projekt uprawnień budowlanych o odpowiedniej specjalności oraz kopie zaświadczeń projektantów potwierdzających ich przynależność do właściwej izby samorządu i posiadane kwalifikacje. Także dokonujący poprawek projektu w dniu 14 lutego 2023r. architekt posiadał ważne uprawnienia budowlane na dzień ich dokonywania, co potwierdza dołączone do akt sądowych przy piśmie pełnomocnika inwestora zaświadczenie. Sąd zauważa, że organ architektoniczno – budowlany ma w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane bieżący dostęp do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane (e-CRUB), w którym może sprawdzić ważność uprawnień budowlanych oraz przynależność do izby samorządu zawodowego. Takie oświadczenie o zweryfikowaniu aktualności posiadanych uprawnień przez projektanta dokonującego poprawek projektu zamieścił organ architektoniczno – budowlany w odpowiedzi na skargę.

Przeprowadzone przez organ architektoniczno – budowlany II instancji uzupełniające postępowanie dowodowe mieściło się w zakresie art.136 k.p.a. i z pewnością nie doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Podkreślić należy, że zakres uzupełnienia projektu budowlanego objął kwestię przedstawienia czytelnej graficznej analizy nasłonecznienia dla całego budynku mieszkalnego na działce [...] oraz ujednolicenia projektu budowlanego w zakresie funkcji pomieszczeń w projektowanym budynku. Zakres uzupełnienia materiału dowodowego dotyczył zatem doprecyzowania kwestii które były zawarte w projekcie budowlanym a nadto ustosunkowania się inwestora do kwestii podnoszonych przez odwołującego w odwołaniu. Projekt uzupełniono o analizę nasłonecznienia całego budynku odwołującego, bowiem analiza zawarta w zatwierdzonym przez organ I instancji projekcie budowlanym, została sporządzona jedynie dla części budynku mieszkalnego znajdującego się na działce odwołującego.

Zgodnie z obowiązującą linią orzeczniczą organ administracyjny ma obowiązek rozpoznać wszystkie okoliczności, w tym żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Ponadto, na organie odwoławczym ciążą te same co na organie I instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Jeżeli organ I instancji nie wyjaśnił części okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie, nie wychodząc przy tym poza granice określone art. 136 k.p.a. Zasada dwuinstancyjności wyrażona w art. 15 k.p.a. tworzy bowiem obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ administracji architektoniczno-budowlanej II instancji, który nie może ograniczyć się jedynie do kontroli prawidłowości decyzji zaskarżonej w toku instancji. Merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ II instancji wymaga aktywności dowodowej ramy procesowe której określa art.136 k.p.a. W tej sprawie ramy przepisu art. 136 k.p.a. nie zostały naruszone.

Zarzut skarżącego naruszenia przez organ architektoniczno – budowlany przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a. jest całkowicie bezpodstawny. Wyjaśniono bowiem w sposób wyczerpujący okoliczności sprawy istotne w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest pełne i odnosi się do wszystkich kwestii mających znaczenie przy zatwierdzaniu projektu budowalnego.

Mając powyższe na uwadze sąd orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).