Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 626/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2022 poz 1626
law: Ustawa  z dnia   18  lutego   1994   r.   o  zaopatrzeniu   emerytalnym  funkcjonariuszy Policji,   Agencji   Bezpieczeństwa   Wewnętrznego,    Agencji   Wywiadu,   Służby Kontrwywiadu   Wojskowego,   Służby   Wywiadu   Wojskowego,   Centralnego   Biura Antykorupcyjnego,   Straży    Granicznej,   Straży   Marszałkowskiej,   Służby   Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 li. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Maryla Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] stycznia 2023 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2022 r. poz. 1626, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, odmówił wyłączenia stosowania wobec M. K. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M. K. wnioskiem z [...] kwietnia 2018 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu wniosku opisując przebieg swojej służby wskazał, że służbę w Wojewódzkim Urzędzie Spraw Wewnętrznych w [...] pełnił w okresie od [...] lipca 1986 r. do [...] listopada 1987 r. oraz od [...] marca 1988 r. do [...] lipca 1990 r. na stanowisku młodszego inspektora w Wydziale [...]. Podkreślił, że nie dopuścił się naruszenia prawa, a swoje obowiązki służbowe wykonywał z poszanowaniem godności innych osób oraz, że nie wykorzystywał zajmowanego stanowiska do celów pozasłużbowych. Pozytywna weryfikacja w 1990 r. umożliwiła mu kontynuowanie służby w Urzędzie Ochrony Państwa oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, gdzie wykazywał szczególną troskę o jak najlepszą realizację zadań służbowych oraz przepisów o ochronie informacji niejawnych, a ponadto realizował z powodzeniem złożone i istotne dla bezpieczeństwa państwa zadania operacyjne, o czym mogą świadczyć otrzymane przez niego liczne awanse, pochwały oraz odznaczenia.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Na powyższe rozstrzygnięcie M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 24 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3317/21 uchylił zaskarżoną decyzję. Przedmiotowe orzeczenie wraz z aktami sprawy oraz uzasadnieniem i stwierdzeniem jego prawomocności z dniem 24 maja 2022 r. wpłynął do organu 20 czerwca 2022 r.

W toku ponownego postępowania organ ustalił, że wnioskodawca został zwolniony ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego [...] kwietnia 2017 r. nabywając prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.

Zgodnie z informacją przekazaną przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (IPN) z 31 lipca 2017 r., wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od [...] lipca 1986 r. do [...] listopada 1987 r. oraz od dnia [...] marca 1988 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. przez 3 lata, 8 miesięcy i 16 dni, podczas gdy całkowity okres służby wynosi 30 lat, 5 miesięcy i 16 dni (od [...] lipca 1986 r. do [...] listopada 1987 r. oraz od [...] marca 1988 r. do [...] kwietnia 2017 r.).

Z kopii kompletnych akt osobowych o sygn. IPN [...] oraz o sygn. IPN [...], przekazanych pismem z [...] lipca 2020 r. znak: [...] przez IPN nie wynika, aby M. K. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po [...] września 1989 r.

Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w piśmie z [...] października 2018 r., znak: [...] przekazał informację dotyczącą przebiegu służby funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika, aby Pan M. K. uchylał się od wykonywania zadań służbowych i obowiązków, bądź wykonywał je w sposób niewłaściwy. Wskazują na to informacje zawarte m.in. we wnioskach o mianowanie na wyższe stopnie i stanowiska służbowe, w [...] r. nadano mu Medal Srebrny "Za Długoletnią Służbę". Ponadto podniesiono, że w aktach osobowych wnioskodawcy znajduje się zaświadczenie z [...] kwietnia 2017 r. potwierdzające podejmowanie czynności służbowych w warunkach szczególnego zagrożenia życia i zdrowia, uzasadniające podwyższenie emerytury funkcjonariusza. Jednak wskazano także, że w [...] r. wszczęto wobec niego postępowanie wyjaśniające zakończone wymierzeniem kary dyscyplinarnej.

Organ podał, że zgodnie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem [...] lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po [...] września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przepis ten nakłada na organ obowiązek spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Przesłanki te są nieostre co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie organowi możliwości indywidulanego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego.

Analizując pierwszą z przesłanek formalnych wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, z zastrzeżeniem, że powinna być ona oceniana w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Krótkotrwałość jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak biorąc pod uwagę wykładnię językową należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Synonimy powyższego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny". Organ zaznaczył, że już na etapie prac komisji sejmowych, kiedy przedstawiona została propozycja wprowadzenia ww. przepisu sygnalizowano, iż wprowadzenie do ustawy tak nieostrego pojęcia jakim jest krótkotrwałość może napotykać problemy interpretacyjne. W konsekwencji zgłoszono propozycję uwzględnienia w prowadzonym przepisie jednoznacznego progu procentowego wynoszącego 20% całego okresu służby po przekroczeniu którego w sposób niebudzący wątpliwości można byłoby stwierdzić brak zaistnienia krótkotrwałości. Jednak poprawka nie zyskała akceptacji komisji sejmowej stąd też ostatecznie uchwalono przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej zawierający określenie "krótkotrwała służba". W świetle tego należy stwierdzić, że rzeczywistą wolą projektodawcy było pozostawienie uznaniowego charakteru przepisu pozwalającego w wyjątkowych sytuacjach wyłączyć ograniczenia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych wprowadzonych w stosunku do osób, które pełniły służbę na rzecz totalitarnego państwa.

Analizując zaś drugą z przesłanek formalnych organ podkreślił, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po [...] września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która powinna być każdorazowo oceniana indywidualnie. W oparciu o wykładnię językową zaznaczył, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych należy definiować jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Synonimy powyższego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały". Rzetelne zatem wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie, w sposób niebudzący żadnych wątpliwości ani pod kątem jakościowym, ani z punktu widzenia moralności i honoru funkcjonariusza służb publicznych. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy w zakresie takich właśnie zadań, jak i gotowość do realizacji obowiązków dodatkowych.

Zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" należy ocenić jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

Zadaniem organu jest zatem stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki można uznać za spełnione oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.

Odnosząc się do przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", uzasadniającego wyłączenie względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, tj. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej podał, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po [...] września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne. Organ powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19 podał, że ustawodawca nie wskazał trzech odrębnych przesłanek określających treść normy materialnoprawnej podlegającej zastosowaniu, lecz jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed [...] lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po [...] września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Podkreślił, że wykonywanie obowiązków służbowych w sposób rzetelny i z najwyższym zaangażowaniem nie wypełnia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", bowiem z istoty każdej służby wynika konieczność wykonywania przez funkcjonariusza powierzonych mu zadań z najwyższą gotowością i starannością. Sam zatem fakt otrzymywania przez stronę awansów, wyróżnień, nagród motywacyjnych, odznaczeń nie świadczy jeszcze o zaistnieniu szczególnie uzasadnionego przypadku, o jakim mowa w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Minister podał, że w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3317/21 stwierdzono, że ponownie rozpoznając sprawę należy dokonać wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa skarżącego stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Organ winien też uzasadnić decyzję w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 K.p.a., tj. m. in. wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W świetle powyższego orzeczenia Minister stwierdził, że zbyteczne było podejmowanie powtórnej analizy w obszarze krótkotrwałości pełnienia przez wnioskodawcę służby na rzecz totalitarnego państwa oraz rzetelnego wykonywania przez niego zadań i obowiązków po [...] września 1989 r., bowiem ocena prawna wyrażona przez Sąd jest dla organu wiążąca. W związku z tym rozpatrzono aspekty, które miały lub ewentualnie mogły mieć wpływ na ukształtowanie się poglądu co do wystąpienia w sprawie warunku "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Zwrócił uwagę na komórkę organizacyjną, tj. Wydział [...] Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...], w której wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, zajmującą się na szczeblu wojewódzkim kontrwywiadem. Dla organu oczywistym jest, że realizowane przez Wydziały [...] czynności były charakterystyczne dla ustroju państwa totalitarnego, bowiem były ukierunkowane na zapobieganie dywersji ideologicznej pochodzącej z państw członkowskich [...] oraz krajów kapitalistycznych, która z punktu widzenia ówczesnej władzy niewątpliwie była szkodliwa dla szerzonych propagandowo komunistycznych ideologii. Temu rodzajowi działalności nie sposób przypisać standardów demokracji, a zatem z perspektywy demokratycznego państwa prawa bezspornego wskazania wymaga, że czynności tego typu w ocenie organu ocenić należy jednoznacznie negatywnie.

Ponadto po analizie dokumentacji przekazanej przez IPN Minister wskazał, że rozpoczęcie przez M. K. służby na rzecz totalitarnego państwa nie było efektem odgórnego przeniesienia służbowego, lecz nastąpiło z jego inicjatywy, czego dowodem jest treść podania o przyjęcie do służby z [...] marca 1986 r. i raport do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Departament Kadr z [...] marca 1986 r. Organ podał, że M. K. w związku z koniecznością obrony pracy dyplomowej zwolnił się na własną prośbę ze służby na rzecz totalitarnego państwa [...] listopada 1987 r., po czym ponownie wystąpił z podaniem do Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] z [...] stycznia 1988 r. o przyjęcie do służby w [...]. Później wnioskodawca nie podjął żadnych działań mających na celu usunięcie go z tego etatu, lecz kontynuował karierę zawodową w charakterze funkcjonariusza do momentu transformacji i likwidacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce.

W związku z powyższym organ uznał, że M. K. był świadomy wykonywanych zadań przez jednostkę organizacyjną, w której był wówczas zatrudniony oraz w pełni zaangażowany. W przekazanej przez IPN dokumentacji personalnej wskazywano, że: " (...) Rozmowa z kandydatem do służby wykazała pełną odpowiedzialność o podjętej decyzji wyboru miejsca oraz charakteru pracy. Decyzja powyższa stanowi własny wybór, popierany przez całą rodzinę. Poparcie rodziny kandydata należy uzasadnić przekonaniami politycznymi. (...)", " Za okres służby w [...] posiadał pozytywną opinię. W sposób prawidłowy wdrażał się do służby. Wykazał się pracowitością i zdyscyplinowaniem. (...)". Ponadto w ankiecie osobowej wskazano tu cyt. " (...) Jestem zdecydowanym przeciwnikiem Kościoła Katolickiego w Polsce i sądzę, że tylko w przypadku podjęcia pracy w [...] miałbym możliwość "uwolnienia" się od wpływu Kościoła oraz ograniczać te wpływy (...)".

Do realizowanych przez byłego funkcjonariusza w ww. wydziale obowiązków nie należały czynności biurowe, administracyjne czy też kancelaryjne, lecz wykonywał on pracę o charakterze operacyjnym, co potwierdza fragment wniosku o nadanie stopnia milicji obywatelskiej z sierpnia 1987 r. wskazującego na rodzaj wykonywanych zadań w [...] oraz opinia służbowa za okres od [...] sierpnia 1988 r. do [...] czerwca 1989 r.

Minister zwrócił także uwagę, że M. K. podnosił swoje kwalifikacje zawodowe w Wyższej Szkole Oficerskiej (WSO) Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...], której zadaniem było kształcenie i wychowanie kadr organów resortu spraw wewnętrznych w celu przygotowania do objęcia stanowisk oficerskich. W 1988 r. nadano Szkole nowy statut, której zadaniem miało być kształcenie i wychowanie kadry do objęcia stanowisk oficerskich w Służbie Bezpieczeństwa, a do zadań szczególnych należało wychowanie słuchaczy w duchu patriotyzmu i internacjonalizmu, w wierności ideom PZPR; zaangażowania w sprawę wszechstronnego rozwoju socjalistycznej ojczyzny, umacniania jej konstytucyjnych zasad ustrojowych, bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego; badanie efektów kształcenia i wychowywania przez szkołę oraz współuczestniczenie w badaniach w zakresie taktyki i metodyki zwalczania przestępczości, a także w innych badaniach naukowych na potrzeby Służby Bezpieczeństwa oraz wykorzystywania wyników tych badań w pracy dydaktyczno- wychowawczej; upowszechnianie dorobku i szczytnych tradycji Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej; przygotowywanie słuchaczy do udziału w zadaniach specjalnych na rzecz likwidacji zagrożeń bezpieczeństwa państwa i przywracania naruszonego porządku publicznego; wykonywanie zleconych zadań specjalnych; współdziałania z jednostkami operacyjnymi resortu spraw wewnętrznych w zakresie dostosowywania programów kształcenia i praktyk słuchaczy do potrzeb Służby Bezpieczeństwa, uwzględniających najnowsze osiągnięcia naukowe.

Ponadto zarówno podchorążowie, jak i kadra wykładowa mieli obowiązek odbywania w okresie letnim praktyk. Miały one przygotować absolwentów do pracy ha stanowiskach oficerskich, a przede wszystkim pozwolić zgłębić tajniki pracy operacyjnej. W zależności od studiowanej specjalności uczyli się pozyskiwać tajnych współpracowników, zakładać podsłuchy, robić zdjęcia z ukrycia, śledzić itd. Dostawali również do analizy i oceny aktualnie prowadzone przedsięwzięcia oraz te zarchiwizowane. Każdemu podchorążemu na ten okres przydzielano opiekuna, z reguły doświadczonego oficera, który sprawował nad nim nadzór. Wykładowcom coroczne praktyki miały pomóc w śledzeniu innowacji wprowadzanych w resorcie, a przez to silniej powiązać wykładaną przez nich teorię z praktyką.

W ocenie organu realizowany przez WSO w [...] kierunek kształcenia w znacznej mierze wyspecjalizowany był na umacnianie ówczesnej władzy poprzez m.in. wpajanie słuchaczom szkoły komunistycznych ideologii. Pomimo, że wliczeni w stan słuchaczy byli nie tylko funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa, ale i Milicji Obywatelskiej, to ogólna specyfika edukacji wpisana była w istotę funkcjonowania reżimu komunistycznego.

Organ wskazał, że wnioskodawca nie tylko nawiązał ówcześnie stosunek prawny w ramach służby państwowej, poprzez realizowanie nałożonych na niego ściśle określonych czynności, lecz wykazywał on się również własną inicjatywą mającą na celu umacnianie ustroju totalitarnego, prezentując przy tym wzorową postawę ideowo-polityczną, która przejawiała się m.in. w przynależności do Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej, która zadaniem była indoktrynacja młodzieży i przygotowanie jej do przyszłej kariery w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR). Taka postawa była zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego.

Mając na względzie analizę materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego należy stwierdzić, że wnioskodawca spełnił przesłanki zawarte w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, jednak biorąc pod uwagę świadome wykonywanie przez niego czynności ukierunkowanych na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji, to przedmiotowa sprawa nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z wymienionego wyżej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. K. zakwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2023 r. [...], wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem z [...] kwietnia 2018 r.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił prowadzenie postępowania w sposób nierzetelny i przewlekły, niewłaściwe i nieuprawnione interpretacje materiałów postępowania, uchybienia co do uzasadnienia decyzji oraz interpretacji art. 8 a ustawy zaopatrzeniowej w zakresie zawartych tam kryteriów.

Skarżący opisując w sposób szczegółowy przebieg swojej służby zwrócił uwagę, że nigdy nie dopuścił się naruszenia prawa, wykonywał swoje obowiązki służbowe w sposób nienaruszający praw i godności innych osób, nie wykorzystywał stanowiska służbowego do celów pozasłużbowych oraz nie było prowadzone postępowanie karne, w którym posiadałby status podejrzanego.

Zdaniem skarżącego organ ponownie wydając decyzję z [...] stycznia 2023 r. nie uwzględnił w pełni oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3317/21. Minister nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o tym, że podczas wykonywania czynności na stanowisku młodszego inspektora Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...], a także w okresie oddelegowania do wykonywania czynności służbowych w Wydziale Paszportów i w okresie przeszkolenia w Stacjonarnym Studium Oficerskim przy Wyższej Szkole Oficerskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...], naruszał podstawowe prawa i wolności obywateli. Przyznał, że w spornym okresie, wskazanym przez IPN, wykonywał czynności operacyjne, jednak miały one ściśle kontrwywiadowczy charakter i były związane z przeciwdziałaniem działalności obcych służb specjalnych. Były to działania, które nie wykraczały poza kontrwywiadowczą ochronę państwa. Jego postawa nie cechowała się bezpośrednim zaangażowaniem w działania oraz aktywnością w jakimkolwiek aspekcie funkcji państwa totalitarnego, w tym skierowanego przeciwko szeroko rozumianej opozycji demokratycznej oraz Kościołowi Katolickiemu w Polsce. Nie wykazywał się inicjatywą, mającą na celu umacnianie ustroju państwa totalitarnego. W tym kontekście jego służba niczym nie różniła się od pracy funkcjonariuszy służb specjalnych w innych krajach oraz od pracy jaką już w demokratycznej Polsce pełnią funkcjonariusze kontrwywiadu, w tym pełnił on sam. W związku z tym jego służba nie może być utożsamiana ze służbą na rzecz totalitarnego państwa.

Zaznaczył, że nie był członkiem [...], co jest udokumentowane na kartach przeniesień. W czasie służby przed 1990 r. nie był zachęcany do wstąpienia do tej lub innej organizacji. Organ przypisał mu członkostwo w [...] na podstawie przekazanej przez IPN dokumentacji personalnej, tj. treści zapisu na karcie 105 sygn. akt IPN [...]. Wskazana karta stanowi integralną część opinii służbowej, która jest na kartach 103-106 sygn. akt IPN [...] i obejmuje okres od [...] sierpnia 1988 r. do [...] czerwca 1989 r., natomiast on ją podpisał in blanco [...] czerwca 1989 r. i z tego powodu zapoznał się z jej treścią dopiero w otrzymanej dokumentacji personalnej z IPN. W tym okresie było praktykowane, że przełożeni formułowali żądania do podpisania dokumentów opiniujących in blanco lub sporządzonych w części, aby uniknąć ewentualnych następstw związanych z odwołaniem itp. Organ nie wskazał żadnych norm prawnych wg. których kwestionuje funkcjonowanie [...]. Wskazał, że podczas pobytu w studium uczestniczył w zabezpieczeniu oficjalnej wizyty w Polsce Prezydenta Francji F. Mitterranda 14 stycznia 1989 r. Podobne czynności wykonywał on również po 1990 r.

Zwrócił uwagę, że aby uznać, że kryterium służby na rzecz totalitarnego państwa zostało spełnione, nie jest wystarczający sam fakt odbywania służby, bez względu na rodzaj czynności lub działań, które dany funkcjonariusz w ramach służby wykonywał lub czy sprowadzały się one do stosowania represji. Oznacza to konieczność wykazania przez organ emerytalny, że funkcjonariusz, w ramach wykonywanej służby, dopuszczał się czynów niegodziwych, zasługujących na potępienie, naruszających podstawowe prawa i wolności człowieka. W warunkach niniejszej sprawy niewątpliwie takich czynów skarżącemu nie zarzucono. Nie ujawniono bowiem żadnych dowodów jego przestępczej działalności ani nie dokonano oceny jego indywidualnych czynów poprzez ich weryfikację pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności człowieka, które służyłyby reżimowi komunistycznemu. Stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z 16 września 2020 r., sygn. akt III UZP 1/20 oznacza, że nie można w żadnym wypadku przyjmować, iż każdy funkcjonariusz w trakcie służby zachowywał się w sposób naruszający prawa i wolności człowieka. Pozostaje to bowiem w sprzeczności z ideą sprawowania sądowego wymiaru sprawiedliwości.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2023 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec M. K. art. 15c, art. 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej. Podstawę prawną ww. decyzji stanowił art. 8a ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed [...] lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po [...] września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Powyższa decyzja została wydana w następstwie uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3317/1, którym uchylono decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lipca 2021 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd był obowiązany dokonać oceny zaskarżonej decyzji w kontekście art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2013r., sygn. akt II GSK 2101/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376).

Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały po uprawomocnieniu się ww. wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2244/18 i z 7 września 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1490/21.

W niniejszej sprawie znajduje również zastosowanie art. 170 P.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby.

W wyroku z 24 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3317/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że biorąc pod uwagę długość okresu służby skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) w ujęciu proporcjonalnym, tj. w porównaniu do całego okresu służby skarżącego wynoszącego 30 lat, 5 miesięcy i 16 dni przyjąć należało, że służba przez okres 3 lat, 8 miesięcy i 16 dni była służbą krótkotrwałą w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Ponadto zdaniem Sądu z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ dokonał w przedmiotowej sprawie pełnej oceny zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku". Organ stwierdzając, że sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku nie przywołał żadnych konkretnych działań, czy zadań skarżącego, godzących w wolności obywatelskie. Ustalenia w tym zakresie nie wyczerpuje bowiem samo wskazanie, że dla organu jest oczywiste, iż czynności realizowane przez Wydział [...] były charakterystyczne dla ustroju państwa totalitarnego, wskazanie, że skarżący był słuchaczem w Wyższej Szkole Oficerskiej MSW w [...], treść ankiety osobowej, czy przynależność do [...]. Ocena Ministra zawarta w decyzji nie mogła zostać uznana za wyczerpującą zwłaszcza, że skarżący podniósł w skardze, iż "Przed rokiem 1990 skarżący pełnił służbę w ramach służby przygotowawczej. Z tego faktu wykonywał czynności zlecane przez przełożonych i nadzorowane przez innych funkcjonariuszy. Polegały one głownie na sporządzaniu w zakresie kontrwywiadowczym notatek służbowych z ustaleń paszportowych oraz sprawdzeń w urzędach meldunkowych, opracowywaniu materiałów służbowych pod kątem złożenia do archiwum, sporządzaniu pism i meldunków operacyjnych z informacji uzyskanych przez wydział kontrwywiadu. Były to działania, które nie wykraczały poza kontrwywiadowczą ochronę państwa. Postawa skarżącego nie cechowała się bezpośrednim zaangażowaniem w działania oraz aktywnością w jakimkolwiek aspekcie funkcji państwa totalitarnego, w tym skierowanego przeciwko szeroko rozumianej opozycji demokratycznej oraz Kościołowi Katolickiemu w Polsce. Nie wykazywał się inicjatywą, mającą na celu umacnianie ustroju państwa totalitarnego".

W związku z tym Sąd uznał, że Minister ponownie rozpatrując sprawę powinien uwzględnić przedstawioną ocenę prawną i wnikliwie rozważyć, czy w sprawie została spełniona przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Dokonując kontroli wykonania przez organ zaleceń Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Wa 3317/21 stwierdzić należy, że nie zostały one w pełni zrealizowane.

W zaskarżonej decyzji z [...] stycznia 2023 r. Minister uwzględnił wskazania Sądu co do konieczności uznania, że M. K. spełnił przesłankę krótkotrwałości określoną w art. 8a ust. 1 ustawy, stwierdzając jednocześnie, iż w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy. Jednakże ocenił, że nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", dlatego też należało odmówić wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Organ podał, że skarżący w sposób świadomy rozpoczął pracę w Wydziale [...] Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych (WUSW) w [...], o czym świadczy treść podania przyjęcia do służby z [...] marca 1986 r., pełniąc służbę na stanowisku młodszego inspektora zajmując się kontrwywiadem. Minister podkreślił, że M. K. w związku z koniecznością obrony pracy dyplomowej zwolnił się na własną prośbę ze służby na rzecz totalitarnego państwa [...] listopada 1987 r., po czym ponownie wystąpił z podaniem do Szefa WUSW w [...] z [...] stycznia 1988 r. o przyjęcie do służby w WUSW. Później kontynuował karierę zawodową w charakterze funkcjonariusza do transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce. Do wykonywanych przez niego obowiązków nie należały czynności biurowe, administracyjne czy też kancelaryjne lecz wykonywał tam zadania stricte operacyjne. Jednocześnie podnosił swoje kwalifikacje zawodowe w Wyższej Szkole Oficerskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...], w której realizowany był kierunek kształcenia w znacznej mierze wyspecjalizowany na umacnianie ówczesnej władzy poprzez m.in. wpajanie słuchaczom szkoły komunistycznych ideologii, co wpisuje się w istotę funkcjonowania reżimu komunistycznego.

Ponadto z dokumentacji przekazanej przez IPN wynika, że M. K. wykazywał polityczną aktywność zawodową, która przejawiała się m.in. w przynależności do [...].

Tak więc postawa związana z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa w strukturach totalitarnego państwa nie kwalifikuje, przedmiotowej sprawy jako "szczególnie uzasadnionego przypadku".

W ocenie Sądu organ nieprawidłowo, bez poparcia materiałem dowodowym sprawy stwierdził, że w sprawie nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Minister uwypuklił postawę wnioskodawcy, zaangażowanie, odbycie kursu podoficerskiego, członkostwo w [...], które miały wskazywać na działania umacniające państwo totalitarne. Minister oparł swoje rozstrzygnięcie na domniemaniu, a nie wiążących ustaleniach. Powoływanie się jednak na fragmenty ankiet personalnych, raportu o przyjęcie do służby, z których wynikało samodzielne zgłoszenie się do służby w [...], chęć podnoszenia kwalifikacji zawodowych, uzyskania awansu zawodowego oraz przynależność do [...], nie świadczy, że skarżący wykonując swoje zadania służbowe w strukturach resortu MSW angażował się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19 – publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Świadczą jedynie o posiadaniu cech charakteryzujących osoby aktywne społecznie i zawodowo oraz dążenia do realizacji zadań z wymaganą w służbie starannością.

W związku z tym należy stwierdzić, że uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia cechuje się ogólnością i wybiórczą analizą stanu fatycznego sprawy. Po pierwsze organ nie wskazał, jakie konkretne działania skarżącego świadczą o wykonywaniu przez niego czynności ukierunkowanych na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji. Nie określił też, jaki ewentualnie udział w ww. działaniach miał skarżący. Sama zaś służba w strukturach [...] nie może być utożsamiana z działaniem sprzecznym z wartościami demokratycznego państwa. Ustaleń w tym zakresie nie wyczerpuje samo stwierdzenie, na co zwrócono już uwagę w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3317/21, że dla organu jest oczywiste, iż czynności realizowane przez Wydział [...] WUSW były charakterystyczne dla ustroju państwa totalitarnego, że skarżący był słuchaczem w Wyższej Szkole Oficerskiej MSW w [...], czy też treść ankiety osobowej. Ocena organu zawarta w decyzji nie mogła zostać uznana za wyczerpującą zwłaszcza, że skarżący podniósł w skardze, iż "Przed rokiem 1990 skarżący pełnił służbę w ramach służby przygotowawczej. Z tego faktu wykonywał czynności zlecane przez przełożonych i nadzorowane przez innych funkcjonariuszy. Polegały one głownie na sporządzaniu w zakresie kontrwywiadowczym notatek służbowych z ustaleń paszportowych oraz sprawdzeń w urzędach meldunkowych, opracowywaniu materiałów służbowych pod kątem złożenia do archiwum, sporządzaniu pism i meldunków operacyjnych z informacji uzyskanych przez wydział kontrwywiadu. Były to działania, które nie wykraczały poza kontrwywiadowczą ochronę państwa. Postawa skarżącego nie cechowała się bezpośrednim zaangażowaniem w działania oraz aktywnością w jakimkolwiek aspekcie funkcji państwa totalitarnego, w tym skierowanego przeciwko szeroko rozumianej opozycji demokratycznej oraz Kościołowi Katolickiemu w Polsce".

Ponadto należy stanowczo podkreślić, że samo uczestnictwo w organizacjach typowych dla poprzedniego systemu, tj. ZSMP nie może prowadzić do wniosku, że skarżący angażował się w umacnianie reżimu, organ w tym celu powinien wskazać konkretne działania przez niego podjęte, czego nie uczynił. Nie można bowiem przekonań politycznych i światopoglądowych zrównywać z działaniem sprzecznym z ideami państwa praworządnego. Uzasadniony jest zatem zarzut skarżącego, że brak jest w zgromadzonym materiale dowodów świadczących o jego angażowaniu się w realizację zadań "państwa totalitarnego", gdyż organ nie przedstawił wiarygodnych dokumentów dowodzących, aby w ramach wykonywanych obowiązków dopuszczał się czynów niedozwolonych względem innych obywateli, popełniał przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu.

W kontekście zarzutu jakoby świadome i dobrowolne przystąpienie do [...] implikowało domniemanie identyfikowania się skarżącego z systemem totalitarnym należy podnieść, że taki wniosek jest nieuprawniony bez dogłębnej analizy zadań pełnionych w ramach tej formacji. Tak więc organ w swych rozważaniach zastosował kryterium tzw. odpowiedzialności zbiorowej, wynikające z samego faktu przynależności funkcjonariusza do określonej struktury organizacyjnej MSW.

Sąd podziela przy tym pogląd wyrażany w doktrynie i orzecznictwie, że jednoczesne (ustawodawca użył w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej spójnika "oraz" między punktami 1 i 2 w art. 8a ust. 1) spełnienie kryteriów "krótkotrwałej służby przed dniem [...] lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po [...] września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" jest istotnym argumentem służącym obaleniu domniemania służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, i tym samym może uprawniać do przyjęcia, że spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków", chyba że w realiach konkretnej sprawy zostanie wykazane, że mimo spełnienia powyższych kryteriów, funkcjonariusz był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, a zatem brak podstaw, aby przy przyjęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" wyłączać w stosunku do niego unormowania ustawowe odbierające mu prawo niesłusznie nabyte (patrz: Jakimowicz Wojciech, O definicjach i domniemaniach prawnych w prawie administracyjnym – studium przypadku, publik. PPP 2020/7-8/47-67 oraz LEX). W analizowanym przypadku organ wprawdzie dopatrzył się spełnienia ustawowych warunków "krótkotrwałej służby przed [...] lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po [...] września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", lecz zaangażowania skarżącego w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu nie wykazał.

W powołanym powyżej opracowaniu trafnie wskazano, że: "... jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia standardów demokratycznego państwa prawnego, chronionych przez to państwo wartości i realizowanych przez nie celów, w tym z punktu widzenia korespondującej z tymi standardami, wartościami i celami zasady równości wobec prawa, zgodnie z którą prawo w imię równości powinno indywidualizować sytuację obywateli ze względu na pewne cechy istotne, a więc relewantne, a nie wprowadzać odpowiedzialności zbiorowej. Również posługiwanie się przez ustawodawcę konstrukcją domniemania prawnego opartego na założeniu odpowiedzialności zbiorowej budzi co najmniej wątpliwości co do zgodności tego rodzaju konstrukcji ze standardami demokratycznego państwa prawnego, w ramach których ciężar dowodu okoliczności uzasadniających ingerencję w sferę praw obywateli, w tym ciężar dowodu, że prawa te zostały nabyte niesłusznie, spoczywa na "ingerującym", tj. na organach państwa, a nie na adresacie tego rodzaju działań.".

Powtórzyć należy za stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 września 2021 r., że "o szczególnie uzasadnionym przypadku" mogą świadczyć pewne wyjątkowe czy szczególne okoliczności związane z przesłankami zastosowania art. 8a ust. 1 ustawy, a więc nie tylko, wybitne osiągnięcia w służbie, ale także np. okoliczności związane z samą służbą przed [...] lipca 1990 r., a więc np. wyjątkowo krótki okres służby przed tą datą czy nawet rodzaj wykonywanych zadań albo treść czynności służbowych mogących mieć mniej lub bardziej bezpośredni związek z działaniami charakterystycznymi dla państwa totalitarnego. Nie sposób przyjąć, że wolą ustawodawcy było wyłączenie stosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wobec funkcjonariuszy którzy krótko, epizodycznie na początku swojej kariery zawodowej, pełnili służbę na rzecz totalitarnego państwa, a następnie długotrwale rzetelnie wykonywali obowiązki służbowe sądząc, że sumienna służba spowoduje wypracowanie okresu uprawniającego do godziwej emerytury. Zaakceptowanie powyższego stanowiska godziłoby w zasadę sprawiedliwości społecznej, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego przyjętego za podstawę jej wydania, wykracza poza ramy uznania administracyjnego. Oznacza to, że zarzuty zawarte w skardze, dotyczące naruszenia art. 153 w zw. z art. 170 P.p.s.a., art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej oraz przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na końcowy wynik sprawy (art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.), należy uznać za zasadne. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ dokona wyczerpującej oceny, czy sprawa skarżącego stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wyrażając taką ocenę organ powinien przywołać fakty dotyczące charakteru czynności wykonywanych przez M. K. w trakcie służby w Wydziale [...] WUSW w [...]. Nadto organ powinien rozważyć jakie czynności podejmował skarżący w związku z członkostwem w ZSMP oraz czy jego uczestnictwo w przedmiotowej formacji miało aktywny charakter. Dopiero wnikliwa analiza wszystkich ww. elementów powinna stanowić punkt wyjścia do rozważań, czy w sprawie mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" pozwalającym pozytywnie załatwić wniosek strony. Organ nie może poprzestać na wnioskowaniu abstrahującym od dogłębnej analizy sytuacji skarżącego, bowiem takie działanie nie może doprowadzić do podjęcia decyzji, która nie będzie obarczona zarzutem dowolności.

Odnosząc się do zarzutu opieszałości załatwienia sprawy należy wskazać, że skarga na bezczynność organu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3317/21 była przedmiotem odrębnego postępowania, w wyniku którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 139/23 stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł oraz przyznał skarżącemu od organu sumę pieniężną w wysokości 2.000 zł

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.