Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 211/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 2; art. 2ust. 1 pkt 3; art. 4 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.),, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. oraz określenie zobowiązania w tym podatku oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] marca 2017 r. P. Sp. z o.o. w W. (dalej: "Spółka") zwróciła się do Wójta Gminy F. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2017 w kwocie 184.206 zł oraz o zwrot stwierdzonej nadpłaty. Do wniosku Spółka załączyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2017.

Wójt Gminy F. decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] odmówił Spółce stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. . oraz określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r. w kwocie 1.084.491 zł. W wyniku złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak : [...] uchyliło powyższą decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy F. decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...] odmówił Spółce stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości w kwocie 614.023,00 zł za okres I — X 2017 r. oraz określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres I-X 2017 r. w kwocie 614.023,00 zł.

Po rozpoznaniu odwołania Spółki Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i stwierdziło nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2017 r. w wysokości 160.652,00 zł oraz odmówiło stwierdzenia nadpłaty w wysokości 576.172,00 zł a także określiło wysokość zobowiązania w tym zakresie w wysokości 920.014,00 zł.

Z uzasadnień decyzji organów i z akt sprawy wynika, iż Spółka w dniu [...] marca złożyła wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 r. złożyła roczną deklarację za 2017 r. We wniosku wskazano też, że w przypadku, gdy od czasu złożenia wniosku do czasu jego rozpatrzenia podatnik dokona zapłaty kolejnych rat podatku od nieruchomości zgodnie z poprzednią deklaracją korygującą, niniejszy wniosek należy potraktować jako obejmujący wszystkie raty podatku zapłacone do czasu rozpatrzenia wniosku, co oznacza, że kwota wnioskowanej nadpłaty stanowi iloczyn kwoty 61.402 zł (stanowiącej 1/12 różnicy miedzy kwotą podatku wykazaną w poprzedniej deklaracji korygującej, a kwotą podatku wykazaną w deklaracji korygującej załączonej do niniejszego wniosku) przez liczbę rat podatku zapłaconych do czasu rozpoznania wniosku. Do wniosku Spółka załączyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2017. W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, iż przeprowadził weryfikację prawidłowości opodatkowania obiektów podlegających opodatkowaniu, która wykazała różnice pomiędzy prawidłowymi, zdaniem podatnika, podstawami opodatkowania a deklarowanymi w poprzedzającej deklaracji korygującej podstawami opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W deklaracji korygującej podatnik wykazał do opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako budowle, m.in.: stację transformatorową stałą GPZ, transformator o moc 110/20 kV , oraz transformator uziemiający alkargo 500A/30S oraz transformator trzyfazowy 100 kVA i transformator suchy potrzeb własnych. Powyższe środki trwałe stanowią kompleks obiektów o różnorodnej kwalifikacji dla potrzeb podatku od nieruchomości. Pośród obiektów, których wartość ujmowano w wartości początkowej środków trwałych jest: transformator trzyfazowy 100 kVA oraz transformator suchy potrzeb własnych 100 kVA, które są w całości zlokalizowane wewnątrz budynków i stanowią ich wyposażenie, a więc nie stanowią odrębnych od budynków obiektów budowlanych. Podatnik stwierdził, iż deklarowana podstawa opodatkowania stacji transformatorowej stałej GPZ jako budowli wynosiła 8.144.855,00 zł. Powierzchnia użytkowa przyjmowana przez Spółkę tej stacji to 234 m kw. Transformator trzyfazowy 100 kVA zadeklarowany został jako budowla o wartości 37.089,42 zł, jednakże zdaniem Spółki, ze względu na to, iż znajduje się w budynku o powierzchni użytkowej 4 m2 do podstawy opodatkowania trzeba było przyjąć powierzchnię użytkową budynku, w którym się znajduje. Transformator suchy potrzeb własnych 100 kVA o wartości 41.904,09 zł w całości zlokalizowany jest w budynku stacji GPZ o powierzchni użytkowej 234 m2. W ocenie Spółki, wartość przyjęta w deklaracji korygującej jako podstawa opodatkowania budowli uległa zmniejszeniu o 8.454.986,13 zł i jednocześnie podstawa opodatkowania budynków uległa zwiększeniu o 238 m2. Podatnik we wniosku wskazał również, że od 1 stycznia 2017 r. nie doszło do zmiany zakresu podstawy opodatkowania w odniesieniu do elektrowni wiatrowych i potrzeby przyjmowania do opodatkowania oprócz wartości elementów budowlanych również wartości urządzeń technicznych elektrowni.

Organ pierwszej instancji nie zaakceptował twierdzeń Spółki odnośnie przyjętych podstaw do podatkowania i odmówił wnioskowanej nadpłaty. Poza tym w decyzji o odmowie nadpłaty określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za I -X 2017 r. w kwocie 614.023,00 zł, co Kolegium uznało za niezgodne z art. 75 § 4a o.p., który nie uprawnia do określania wysokości zobowiązania w przypadku odmowy stwierdzenia nadpłaty.

Kolegium stwierdziło też, że rozpoznając ponownie wniosek Spółki należy wziąć pod uwagę stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 48/15, w którym Trybunał orzekł, że art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie, w jakim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowlanego, który spełnia kryteria bycia budynkiem, przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, jest niezgodny z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych, wywodzoną z art. 84 w związku z art. 217, w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał stwierdził m.in. iż definicja pojęcia budowli zawarta zarówno w prawie budowlanym, jak i w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, przewiduje jednoznacznie, że budowlą jest obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Oznacza to, iż najpierw trzeba ustalić, czy dany obiekt należy zakwalifikować jako budynek albo obiekt małej architektury, a dopiero później, gdy wiadomo że nie należy do żadnej z tych kategorii, można rozważać jego kwalifikację jako budowli. Za niedopuszczalne należało uznać modyfikowanie pojęć budynku i budowli w oparciu o przesłankę nieprzewidzianą w przepisach prawnych.

Organ odwoławczy przytoczył treść art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm., dalej "u.p.o.l.") a następnie wskazał na definicje zawarte w art. 3 pkt 1 lit. a, pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.) i wskazał, że uwzględniając treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz na dowód w postaci opinii technicznej biegłego z dnia .. lutego 2017 r. należało w sprawie przyjąć, iż jako podstawy do opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie można przyjmować wartości budowli stacji transformatorowej GPZ i transformatora trzyfazowego 100 kVA, gdyż de facto stacja transformatorowa GPZ oraz transformator trzyfazowy 100 stanowią budynki w rozumieniu ustawy prawo budowlane. W takiej sytuacji do opodatkowania zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych należało przyjąć ich łączną powierzchnię użytkową - 238 m2, która jest zgodna z deklaracją dołączoną do wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty oraz pierwotną deklaracją z dnia [...] lutego 2017 r. Spółka dokonała prawidłowego wyliczenia wysokości podatku od tych budynków, przyjmując stawkę wskazaną w uchwale Rady Gminy F. nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości wynoszącą zgodnie z § 1 pkt 2 lit. b od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej 16,07 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Wyliczony podatek od budynków związanych z działalnością gospodarczą w 2017 r. wynosić 3.824.66 zł. W celu określenia prawidłowej wysokości należnego od podatnika podatku od nieruchomości za 2017 r. Kolegium przyjęło, iż w związku z tym, że korekta deklaracji złożona do organu I instancji w dniu [...] lutego 2017 r. przyjmuje za podstawę opodatkowania wartość wszystkich budowli łącznie z kwestionowanymi przez podatnika stacją transformatorową GPZ i transformatorem trzyfazowym 100, to wartość z tejże deklaracji należało pomniejszyć o wartość wskazaną przez Spółkę w zestawieniu budowli na 2016 r. W zestawieniu tym określono, pod nr środka trwałego 9192 - Stacja Transformatorowa Stała GPZ jako podstawę opodatkowania przed korektą wartość 8.144.855,00 PLN; pod nr środka trwałego 9196 - Transformator Trzyfazowy 100 kVA jako podstawa opodatkowania przed korektą wartość 37.089,42 PLN; oraz środka trwałego 9194 Transformator Suchy Potrzeb Własnych 100kVA 41.904,09 PLN. Wartości te należało sumować i odjąć od podstawy deklarowanej w korekcie deklaracji tj. 54.224.552.00 zł - (8.144.855,00 zł +37.089,42 zł + 41.904,09 zł) = 46.000.704 zł. Następnie organ wyliczył podatek w wysokości 2 % wartości tj. 920.014 zł oraz dodał podatek od budynków w wysokości 3.824,66 zł. Następnie wyliczył nadpłatę w wysokości 160.652.00 zł.

Kolegium nie uwzględniło natomiast wniosku Spółki w zakresie przyjęcia do podstawy opodatkowania jedynie wartości części budowlanych elektrowni wiatrowych. Organ przytoczył treść art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 1a pkt 2 u.p.o.l. a także art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 5 ust. 1 u.p.o.l. Następnie wskazał na definicję budowli zawartą w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.) i zauważył, że w definicji tej ustawodawca dokonał zmiany poprzez wykreślenie spośród przykładowego katalogu urządzeń technicznych, których jedynie części budowlane stanowią budowle elektrowni wiatrowych.

Organ wyjaśnił, że z dniem [...] lipca 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w której w art. 2 ust. 1 wprowadzono definicję "elektrowni wiatrowych" stanowiących budowlę w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, składającą się co najmniej z fundamentu, wieży oraz elementów technicznych, o mocy większej niż moc mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. poz. 478 i 2365 oraz z 2016 r. poz. 925). W art. 2 pkt 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych wskazano także, co składa się na elementy techniczne elektrowni wiatrowej. Są to: wirnik z zespołem łopat, zespół przeniesienia napędu, generator prądotwórczy, układy sterowania i zespół gondoli wraz z mocowaniem i mechanizmem obrotu. Dodatkowo ustawa o inwestycjach znowelizowała art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, poprzez wykreślenie z nawiasu zawierającego przykładowe wyliczenie urządzeń technicznych, których jedynie części budowlane stanowiły budowlę, pojęcia "elektrownie wiatrowe". Jednocześnie pojęcie elektrowni wiatrowych zamieszczono w załączniku do ustawy Prawo budowlane w Kategorii XXIX. W ustawie o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych ustawodawca w art. 17 wskazał, iż od dnia wejścia w życie do dnia 31 grudnia 2016 r. podatek od nieruchomości dotyczący elektrowni wiatrowej ustała się i pobiera zgodnie z przepisami obowiązującymi przed dniem wejścia w życie ustawy.

Organ wskazał, że w takim stanie prawnym od 1 stycznia 2017 r., za budowlę w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. należy uznać całą elektrownię wiatrową, na którą składają się co najmniej fundament i wieża oraz elementy techniczne, tj. wirnik z zespołem łopat, zespół przeniesienia napędu, generator prądotwórczy, układy sterowania i zespół gondoli wraz z mocowaniem i mechanizmem obrotu. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości za 2017 r. podlega więc cała budowla - elektrownia wiatrowa, a nie jak do 31 grudnia 2016 r. tylko jej części budowlane.

W skardze do Sądu pełnomocnik Spółki zarzucił decyzji Kolegium naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo w zw. z art. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że od dnia 1 stycznia 2017 r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (od budowli) podlega pełna wartość elektrowni wiatrowych, co dotyczy zarówno masztu z fundamentem, jak też elementów technicznych, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna być taka, że elektrownia wiatrowa jako całość nie stanowi budowli, a tylko jej fundament i wieżę można uznać za budowlę opodatkowaną podatkiem od nieruchomości;

- art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz art. 4 ust. 5 u.p.o.l. w zw. z art. 2 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 17 o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych poprzez uznanie, że przedmiotem opodatkowania elektrowni wiatrowej są również elementy wykraczające poza enumeratywny katalog ujęty w art. 2 tej ustawy;

- art. 74a w zw. z art. 75 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201, dalej: "o.p.") poprzez odmowę zastosowania, tj. odmowę stwierdzenia nadpłaty.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że definicja elektrowni wiatrowych została sformułowana ściśle na potrzeby ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych i tylko w celach, którym ta ustawa miała służyć zawartych w art. 1. Zasadniczym celem tej ustawy było przyznanie kompetencji organom nadzoru budowlanego do interweniowania w przypadku awarii elektrowni wiatrowych porównywanej w skutkach do katastrofy budowlanej, a nie zmiany zasad opodatkowania elektrowni wiatrowych, gdyż wzrost obciążeń opodatkowanych spowoduje nieopłacalność eksploatacji elektrowni wiatrowych. Wskazano też na projekt ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw z dnia 16 czerwca 2017 r. nr UC27, którego jednym z celów jest usunięcie powstałych wątpliwości co do zakresu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Podniesiono, że projekt ten w art. 2 pkt 1 proponuje zmianę art. 2 pkt 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych tak, że elektrownię wiatrową ma stanowić instalacja odnawianego źródła energii, składająca się z części budowlanej stanowiącej budowlę w rozumieniu prawa budowlanego oraz urządzeń technicznych, w tym elementów technicznych, w której energia elektryczna jest wytwarzana z energii wiatru, o mocy większej niż moc mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Ponadto w art. 2 pkt 10 Projekt przewiduje uchylenie przepisu przejściowego art. 17 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, a w art. 3 pkt 3 zakłada zmianę art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, w którym przywraca się do wyliczenia urządzeń technicznych elektrownie wiatrowe. Z kolei w pkt 4 art. 3 Projekt zakłada zmianę w kategorii XXDC załącznika do ustawy Prawo budowlane tak, że kategoria ta odtąd będzie obejmowała wolnostojące kominy i maszty oraz części budowlane elektrowni wiatrowych.

Na tej podstawie skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bialymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2017 r. za budowlę w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych należy uważać wyłącznie elementy budowlane elektrowni wiatrowej, czy także urządzenia techniczne wchodzące w jej skład.

Zagadnienie objęte sądową kontrolą w tej sprawie, tj. opodatkowanie elektrowni wiatrowych, było już przedmiotem oceny w wydawanych wyrokach przez sądy administracyjne (por. np. wyroki: WSA w Bydgoszczy z 21 lutego 2017 r., I SA/Bd 866/16, WSA w Gorzowie Wlkp. z 8 marca 2017 r., I SA/Go 56/17, WSA w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2017 r., I SA/Łd 165/17, WSA w Olsztynie z dnia 23 marca 2017 r., I SA/Ol 17/17, WSA w Szczecinie z dnia 25 maja 2017 r., I SA/Sz 269/17, WSA w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2017 r., I SA/Bk 107/17, z 29 czerwca 2017 r., I SA/Bk 193/17, z 24 sierpnia 2017 r., I SA/Bk 431/17), a zaprezentowane tam poglądy prawne skład orzekający, rozpoznający przedmiotową sprawę, w pełni podziela.

Nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie wskazanego sporu wymaga analizy pojęcia "budowli" i ustalenia czy za budowlę można uznać elektrownię wiatrową jako całość. Kwestia ta ma istotne znaczenie, bowiem w myśl art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Normatywna definicja budowli zawarta jest w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Pod pojęciem tym należy rozumieć obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Podatkowa definicja budowli została zatem zbudowana w ten sposób, że ustawodawca odsyła do pojęć funkcjonujących na gruncie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.

W stanie prawnym obowiązującym do 16 lipca 2016 r., zgodnie z art. 3 pkt 3 u.p.b., przez budowlę należało rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Podkreślenia wymaga, że przepis art. 3 pkt 3 u.p.b. wyraźnie wskazywał, że za budowlę należy traktować także części budowlane urządzeń technicznych m.in. elektrowni wiatrowych oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Na tle tych regulacji w orzecznictwie sądowym przyjmowano, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają jedynie części budowlane elektrowni wiatrowej. W wyroku z dnia z 11 sierpnia 2010 r., I SA/Rz 340/10 WSA w Rzeszowie stwierdził, że jeśli do budowli - z woli ustawodawcy - nie zostały zaliczone urządzenia bezpośrednio służące wytwarzaniu energii elektrycznej (turbina, gondola, inne urządzenia znajdujące się w gondoli), to uzasadnione jest stanowisko, że nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, natomiast podatkowi temu podlegają tylko części budowlane, czyli fundamenty i maszt. Stanowisko powyższe potwierdził również NSA w wyroku z dnia 20 stycznia 2012 r., II FSK 1397/10, zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. podlegają jedynie części budowlane elektrowni wiatrowych, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową, którymi w rozpoznawanej sprawie były fundamenty i maszt elektrowni wiatrowej (por. też wyroki NSA: z dnia 15 maja 2012 r., II FSK 2320/10; z dnia 25 listopada 2010 r., II FSK 1382/09).

Stan prawny w tym względzie uległ zmianie w związku wejściem w życie ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Ustawa ta zawiera definicję elektrowni wiatrowej. W myśl art. 2 pkt 1 u.i.e.w. elektrownia wiatrowa oznacza budowlę w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, składającą się co najmniej z fundamentu, wieży oraz elementów technicznych, o mocy większej niż moc mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. poz. 478 i 2365). Natomiast elementy techniczne to wirnik z zespołem łopat, zespół przeniesienia napędu, generator prądotwórczy, układy sterowania i zespół gondoli wraz z mocowaniem i mechanizmem obrotu (art. 2 pkt 2 u.i.e.w.).

Poza tym w ustawie dokonano zmiany treści wyliczenia budowli zawartego w art. 3 pkt 3 u.p.b. Przepis ten obecnie stanowi, że przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: "obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty (...), a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową". Zmiana polega więc na usunięciu zwrotu "elektrowni wiatrowych" z fragmentu, który brzmiał: "a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń)".

Następną zmianą jest dodanie pkt 5b w art. 82 ust. 3 u.p.b., w którym to przepisie użyto zwrotu "elektrowni wiatrowych", odsyłając w zakresie jego rozumienia do definicji zawartej w art. 2 pkt 1 u.i.e.w. Jednocześnie w załączniku do u.p.b., określającego kategorie obiektów budowlanych, dodano kategorię XXIX – wolno stojące kominy i maszty oraz elektrownie wiatrowe.

Nadto w art. 17 u.i.e.w. postanowiono, że "od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2016 r. podatek od nieruchomości dotyczący elektrowni wiatrowej ustala się i pobiera się zgodnie z przepisami obowiązującymi przed wejściem w życie ustawy". Ustawa ta weszła w życie z dniem 16 lipca 2016 r.

W świetle powyższych regulacji Sąd podziela stanowisko organu podatkowego, że na budowlę składają się zarówno elementy budowlane, jak i niebudowlane elektrowni wiatrowej. Podobny pogląd jest prezentowany w literaturze przedmiotu (por. R. Dowgier, Nowe zasady opodatkowania elektrowni wiatrowych, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych 2016, nr 9, s. 6 – 11; L. Etel, Co ma kocioł do wiatraka? Opodatkowanie elektrowni wiatrowych w 2017 r., Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych 2017, nr 1, s. 13 – 19).

Istotne znaczenie dla takiego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy mają wywody zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2011 r., P 33/09.

W wyroku tym Trybunał stwierdził, że za budowle w rozumieniu u.p.o.l. można uznać: 1) jedynie budowle wymienione expressis verbis w art. 3 pkt 3 u.p.b., w innych przepisach tej ustawy lub w załączniku do niej, będące wraz z instalacjami i urządzeniami obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. b u.p.b., czyli pod warunkiem, że stanowią one całość techniczno-użytkową, 2) jedynie urządzenia techniczne scharakteryzowane w art. 3 pkt 9 u.p.b. lub w innych przepisach tej ustawy albo w załączniku do niej, co - jeżeli omawiane urządzenia nie zostały wskazane expressis verbis - wymaga wykazania, że zapewniają one możliwość użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, z wyłączeniem jednak: (a) urządzeń budowlanych związanych z obiektami budowlanymi w postaci budowli w rozumieniu u.p.b., które to obiekty budowlane nie dają się zakwalifikować jako budowle w ujęciu u.p.o.l., oraz (b) urządzeń budowlanych związanych z obiektami budowlanymi w postaci obiektów małej architektury, przy zastrzeżeniu, że urządzeniami budowlanymi w rozumieniu u.p.b. nie są instalacje.

Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny podniósł, iż o statusie danego obiektu budowlanego jako budowli mogą współdecydować także postanowienia innych ustaw niż wyżej wskazane. "Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, w której przepisy odrębne w stosunku do u.p.b. precyzują bądź definiują wyrażenia występujące w prawie budowlanym albo nawet wprost stanowią, iż dany obiekt (urządzenie) jest albo nie jest budowlą (urządzeniem budowlanym) w ujęciu u.p.b.".

Z uzasadnienia wymienionego wyroku wynika, że organ podatkowy, chcąc określić podatek od budowli, musi "przyporządkować" dane obiekty nazwom budowli wskazanym u.p.b., a konkretnie występującym w art. 3 pkt 3, w innych postanowieniach tej ustawy lub załączniku do niej. Możliwe jest również wskazanie nazw obiektów budowlanych zawartych w innych ustawach niż u.p.b., które - używając terminologii Trybunału Konstytucyjnego - uzupełniają, modyfikują czy doprecyzowują prawo budowlane. Mogą być one podstawą do uznania danego obiektu za budowlę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jeżeli w przepisach tych ustaw ustawodawca używa nazwy danego obiektu i klasyfikuje go jako budowlę (por. L. Etel, Podatek od nieruchomości. Komentarz, Lex 2012, Komentarz do art. 2).

W rezultacie, odnalezienie nazwy budowli w u.p.b. lub ustawowych przepisach modyfikujących, doprecyzowujących i uzupełniających postanowienia ustawy - Prawo budowlane pozwala na uznanie danego obiektu za budowlę i w konsekwencji opodatkowanie podatkiem od nieruchomości. Jeżeli organ podatkowy nie będzie w stanie "przyporządkować" danego obiektu do konkretnej nazwy budowli w u.p.b. lub w ustawach "uzupełniających", to nie może traktować go jako przedmiotu podatku od nieruchomości.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że w art. 2 pkt 1 u.i.e.w. wprost postanowiono, że elektrownia wiatrowa jest budowlą w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, składającą się co najmniej z fundamentu, wieży oraz elementów technicznych. Elementami technicznymi są: wirnik z zespołem łopat, zespół przeniesienia napędu, generator prądotwórczy, układy sterowania i zespół gondoli wraz z mocowaniem i mechanizmem obrotu. W świetle wywodów Trybunału Konstytucyjnego inne ustawy mogą również stanowić, że dany obiekt jest budowlą. Uznanie zatem na gruncie u.i.e.w. elektrowni wiatrowej w całości za budowlę jest także wiążące na gruncie u.p.o.l.

Co więcej w załączniku do u.p.b. wśród obiektów budowlanych wymieniono również elektrownie wiatrowe. Wprawdzie zgodnie z art. 3 pkt 1 u.p.b. do obiektów budowlanych poza budowlą zalicza się też budynek bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych, jednakże nie budzi wątpliwości, że elektrownia wiatrowa nie jest budynkiem czy obiektem małej architektury.

We wskazanym wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że za budowle należy także uznawać obiekty wymienione w załączniku do u.p.b. Zgodzić się przy tym należy ze stroną, że pojęcie elektrowni wiatrowej nie jest zdefiniowane w powyższej ustawie. Jednakże Trybunał Konstytucyjny w powyższym wyroku stwierdził, że przepisy ustaw "uzupełniających" mogą definiować wyrażenia występujące w prawie budowlanym Taką ustawą "uzupełniająca" jest też ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, która definiuje użyte w u.p.b. pojęcie elektrowni wiatrowej w art. 2 pkt 1. Ponadto wskazać należy, że w art. 82 ust. 3 pkt 5b u.p.b. zawarte jest wprost odesłanie do definicji legalnej elektrowni wiatrowej w art. 2 pkt 1 u.i.e.w.

W procesie interpretacji prawa należy bowiem posługiwać się także wykładnią systemową, polegającą na ustaleniu znaczenia przepisu ze względu na system prawa, do którego on należy, kiedy to poszczególne przepisy są interpretowane we wzajemnym ich związku. W tym względzie można też odwołać się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 listopada 2014 r., K 23/12, z którego wynika, że jeżeli dane pojęcie nie zostało zdefiniowane w określonym akcie normatywnym, to nie jest wykluczone posłużenie się jego definicją zawartą w przepisach, które są niejako źródłem danej instytucji prawnej (por. też wyrok NSA z dnia 31 maja 2016 r., II FSK 1177/14).

Przeciwko wykładni uznającej, że budowlą są tylko części budowlane elektrowni wiatrowych przemawia także fakt, że w art. 3 pkt 3 u.p.b. usunięto zwrot "elektrowni wiatrowych" z fragmentu, który brzmiał: "a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń)". Poprzez wykreślenie z art. 3 pkt 3 u.p.b. elektrowni wiatrowych ustawodawca chciał zmienić dotychczasowy podział elektrowni wiatrowych na część budowlaną i niebudowlaną, aby cała elektrownia wiatrowa była budowlą. Wskazuje na to następujący fragment uzasadnienia do projektu u.i.e.w. (druk sejmowy nr 315, VIII kadencja Sejmu): "(...) ustawa - Prawo budowlane wprowadza podział elektrowni wiatrowych na dwie części - część budowlaną i część niebudowlaną (techniczną). Podział ten został wprowadzony w 2005 r. w wyniku poprawki senackiej do jednej z ustaw nowelizujących Prawo budowlane. Jak się wydaje, przepis ten został wprowadzony przede wszystkim ze względów podatkowych - w celu zwolnienia części niebudowlanych elektrowni wiatrowych z podatku od nieruchomości (...). W projekcie ustawy zaproponowano wykreślenie przepisu wprowadzającego podział elektrowni wiatrowych na część budowlaną i niebudowlaną. W proponowanym stanie prawnym cała elektrownia wiatrowa będzie obiektem budowlanym (budowlą) (...)." W świetle powyższego zmiana polegająca na wykreśleniu elektrowni wiatrowych z art. 3 pkt 3 u.p.b. ma znaczenie normatywne i nie można dalej utrzymywać, że wyłącznie części budowlane elektrowni wiatrowej stanowią budowlę.

Ponadto, skoro w stanie prawnym obowiązującym do 1 stycznia 2017 r. w judykaturze przyjmowano, że opodatkowaniu podlegają jedynie części budowlane elektrowni wiatrowych, opierając się w dużej mierze na ówczesnym brzmieniu art. 3 pkt 3 u.p.b., to nowelizacja tego przepisu dokonana mocą u.i.e.w., nie może nie mieć jakiegokolwiek znaczenia.

Za wykładnią uznającą za budowlę zarówno elementy budowlane, jak i techniczne elektrowni wiatrowej przemawia także treść art. 17 u.i.e.w. Zgodnie z tym przepisem od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2016 r. podatek od nieruchomości dotyczący elektrowni wiatrowej ustala się i pobiera się zgodnie z przepisami obowiązującymi przed wejściem w życie ustawy. Przepis ten ma sens tylko wtedy gdy uznamy, że następstwem zmian wprowadzonych przez u.i.e.w. jest wzrost obciążeń w zakresie podatku od nieruchomości, z uwagi na opodatkowanie elektrowni wiatrowej jako całości. Gdyby wprowadzone regulacje nie spowodowały zmian w opodatkowaniu elektrowni wiatrowych, przepis ten byłby zbędny. Tymczasem nie wolno jest interpretować przepisów prawnych tak, by okazały się zbędne.

Nie można też zgodzić się z twierdzeniem, że ustawodawca nie przewidział skutków podatkowych uchwalonej u.i.e.w. Przeczy temu treść art. 17 u.i.e.w. Natomiast to, że w uzasadnieniu do projektu u.i.e.w. głównie skoncentrowano się na kwestiach związanych ze zwiększeniem rygorów dotyczących budowy, nadzoru i lokalizacji elektrowni wiatrowych, a w mniejszym stopniu zajmowano się skutkami podatkowymi wprowadzanych regulacji, nie może mieć przesądzającego znaczenia dla sprawy, tym bardziej, że w toku prac legislacyjnych nad wskazaną ustawą zwracano uwagę na skutki podatkowe proponowanej definicji elektrowni wiatrowej, o czym świadczy dyskusja na posiedzeniu Sejmowej Komisji Infrastruktury w dniu 30 marca 2016 r. (zob. stenogram z posiedzenia Komisji – http://orka.sejm.gov.vp.pl/Zapisy8.nsf/wgskrnr/INF-14).

Analizowane zagadnienie było przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartej w wyroku z dnia 22 października 2018 r., sygn. II FSK 2983/17. W orzeczeniu tym skład poszerzony NSA wyraził pogląd, że art. 2 pkt 1 ustawy o inwestycjach wiatrowych uzupełnia katalog budowli wyszczególnionych w art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowalne. W konsekwencji Sąd ten stwierdził, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały elektrownie wiatrowe (o mocy większej niż moc mikroinstalacji), a przedmiotem opodatkowania tym podatkiem objęte były fundament i wieża oraz elementy techniczne, wymienione w art. 2 pkt 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.

Stanowisko to, a także powołaną za nim argumentację, podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. podstawę opodatkowania dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Z kolei w myśl art. 4 ust. 5 u.p.o.l. jeżeli od budowli lub ich części, o których mowa w ust. 1 pkt 3, nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych - podstawę opodatkowania stanowi ich wartość rynkowa, określona przez podatnika na dzień powstania obowiązku podatkowego. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 4 ust. 3 u.p.o.l. jeżeli obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3, powstał w ciągu roku podatkowego - podstawą opodatkowania jest wartość stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji na dzień powstania obowiązku podatkowego. W świetle powyższych regulacji nie budzi wątpliwości, że podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli, jest jej wartość stanowiąca podstawę dokonywania odpisów amortyzacyjnych, ustalona zgodnie z przepisami o podatkach dochodowych (art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.), chyba że od takiej budowli nie dokonuje się takich odpisów – wówczas ma zastosowanie art. 4 ust. 5 u.p.o.l., a podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa budowli wskazana przez podatnika.

Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego sprawy podatnik w korekcie deklaracji na podatek od nieruchomości na 2017 rok "dodał" wartość początkową części technicznych elektrowni wiatrowych. W tych okolicznościach zasadnie odmówiono skarżącej Spółce stwierdzenia nadpłaty.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego z uwagi na błędną wykładnię wskazanych w skardze przepisów prawa, jak tez naruszenia przepisów postępowania.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), Sąd oddalił skargę.