Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1876/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 112b
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold – Rogiewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Jacek Kaute, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi P. M., P. M. i T. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie przyznania własności nieruchomości na rzecz licytanta oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. (dalej: "NUS") 4 października 2022 r. przeprowadził pierwszą publiczną licytację z nieruchomości gruntowej zabudowanej stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] obr. [...] położonej w O. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w O. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], będącej własnością P. M., P. M. i T. M. (dalej: "Skarżący", "Strony") (po 1/3 udziału). Dnia [...] grudnia 2022 r. NUS wydał postanowienie nr [...] o przybiciu na rzecz licytanta – K. M., który podczas pierwszej licytacji nieruchomości zaoferował najwyższą cenę - 1.221.090,00 zł. Postanowieniem z [...] lutego 2023 r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy ww. postanowienie organu pierwszej instancji.

Pismem z 9 marca 2023 r. nr [...] NUS wezwał K. M. do złożenia ceny nabycia z potrąceniem wadium w kwocie 161.200,00 zł, tj. uiszczenia kwoty 1.059.890,00 zł. K. M. 16 marca 2023 r. wpłacił na konto organu egzekucyjnego kwotę 1.059.890,00 zł.

Postanowieniem z [...] marca 2023 r. nr [...] NUS przyznał K. M. własność przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z [...] grudnia 2022 r. nr [...] udzielił K. M. przybicia na rzecz ww. nieruchomości będącej przedmiotem egzekucji. Postanowienie to stało się ostateczne. Dnia 16 marca 2023 r. K. M. wpłacił na rachunek bankowy Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. kwotę 1.059.890 zł, przy uwzględnieniu złożonego wadium w kwocie 161.200,00 zł. NUS poinformował także, że po stwierdzeniu, iż to postanowienie stanie się ostateczne, niezwłocznie sporządzi plan podziału kwoty uzyskanej z egzekucji. W planie podziału stwierdzi, które z ujawnionych praw i roszczeń osobistych ciążących na nieruchomości wygasają, a które pozostają. Postanowienie zostało doręczone K. M. 12 kwietnia 2023 r., pełnomocnikowi Skarżących 27 kwietnia 2023 r. oraz wierzycielom: R. M.– 17 kwietnia 2023 r., Prezydentowi Miasta O. – 12 kwietnia 2023 r., Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w O. -12 kwietnia 2023 r.

Dnia 2 maja 2023 r. pełnomocnik Skarżących wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm., dalej: "u.p.e.a.") w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 112b § 1 u.p.e.a., polegające na wydaniu postanowienia o przyznaniu własności, kiedy to z okoliczności sprawy wynika wyraźnie, iż elementy licytacji takie jak cena wywoławcza nieruchomości nie mogły być jeszcze definitywnie ustalone, co równocześnie oznacza, że licytacja nieruchomości, a następnie postanowienie o przyznaniu własności nie powinny zaistnieć w porządku prawnym, gdyż wyrok kończący postępowanie, które toczyło się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym o sygn. akt III SA/Wa 1197/22 i którego przedmiotem jest równocześnie oszacowanie wartości nieruchomości, co do której wydano postanowienie o przyznaniu własności, nie jest jeszcze prawomocny, a Strony złożą od niego skargę kasacyjną, co w konsekwencji może prowadzić do zmiany oszacowania wartości nieruchomości oraz do narażenia Stron na niepowetowaną szkodę i co powinno poskutkować zawieszeniem przez organ postępowania egzekucyjnego i tym samym odmówienia przyznania własności;

- art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 112b § 1 u.p.e.a., polegające na wydaniu postanowienia o przyznaniu własności, kiedy to Strony wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie w sprawie skargi czynności poborcy podatkowego wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. [...] listopada 2022 r., co zainicjowało sprawę o sygn. akt III SA/Wa 259/23, co równocześnie oznacza, iż organ winien był się wstrzymać z wydaniem postanowienia o przyznaniu własności i zawiesić niniejsze postępowanie do czasu wydania wyroku w sprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie o sygn. akt III SA/Wa 259/23.

Wobec powyższego pełnomocnik Skarżących wniósł o uchylenie postanowienia o przyznaniu własności z [...] marca 2023 r. i wydanie postanowienia o odmowie przyznania własności i zawieszenie postępowania.

Postanowieniem z [...] czerwca 2023 r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie NUS. W uzasadnieniu przywołano treść przepisu art. 112b § 1 u.p.e.a., wskazując, że przepis ten ustanawia dwa wymogi wydania postanowienia o przyznaniu własności, które muszą zostać spełnione kumulatywnie. Po pierwsze jest to istnienie w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia o udzieleniu przybicia. Po drugie zaś uregulowanie przez nabywcę ceny nabycia.

Dalej DIAS wskazał, że postanowieniem z [...] grudnia 2022 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. udzielił przybicia na rzecz licytanta – K. M., który 4 października 2022 r. podczas pierwszej licytacji ww. nieruchomości zaoferował najwyższą cenę - 1.221.090,00 zł. Powyższe postanowienie zostało przez Strony zaskarżone, w związku z czym DIAS wydał postanowienie z [...] lutego 2023 r. nr [...], którym utrzymał w mocy ww. postanowienie organu pierwszej instancji. Biorąc pod uwagę, że postanowienie organu drugiej instancji jest postanowieniem ostatecznym, spełniony został pierwszy z warunków, o których mowa w art. 112b § 1 u.p.e.a..

Przelewem bankowym z 16 marca 2023 r. K. M. dokonał na rzecz organu egzekucyjnego wpłaty w kwocie 1.059.890,00 zł, tytułem należności za nabycie przedmiotowej nieruchomości. Powyższa kwota, łącznie z wpłaconą wcześniej kwotą wadium (161.200,00 zł), stanowi kwotę 1.221.090,00 zł, tj. cenę nabycia, na którą udzielone zostało przybicie. Spełniony więc został również drugi z warunków wyszczególnionych w art. 112b § 1 u.p.e.a.

W ocenie DIAS, prawidłowym zatem działaniem NUS było wydanie zaskarżonego postanowienia z [...] marca 2023 r. nr [...].

Odnosząc się do podnoszonych w zażaleniu argumentów, iż zaskarżone postanowienie o przyznaniu własności zostało podjęte przedwcześnie, DIAS stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Fakt, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się postępowanie w związku ze skargą Stron na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] listopada 2022 r. nr [...] w sprawie skargi na czynności poborcy skarbowego, nie ma wpływu na podjęcie zaskarżonego postanowienia. Nie ma również wpływu fakt, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1197/22, oddalający skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] marca 2022 r. nr [...], jest nieprawomocny. Żadne przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wskazują, aby przed podjęciem postanowienia o przyznaniu własności, wydane w sprawie wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego środków zaskarżenia rozstrzygnięcia były prawomocne.

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zasądzenie kosztów postępowania na ich rzecz według norm przepisanych oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z kopii operatu szacunkowego nieruchomości z dnia 13 stycznia 2023 r. autorstwa K. S., na stwierdzenie takich faktów jak: operat sporządzony przez A. S. zawiera szereg wad jak np. nieprawidłowe zastosowane do wyceny czynników związanych z lokalizacją nieruchomości; ilość i waga uchybień są poważne, co w połączeniu z brakiem prawomocnego wyroku powinno skutkować zawieszeniem licytacji z uwagi na brak możliwości ustalenia ceny wywoławczej; operat został sporządzony w oparciu o metodę porównawczą, kiedy to metoda dochodowa zdaje się być bardziej adekwatna w sprawie z uwagi na komercyjny charakter nieruchomości. Dodano także, iż w poprzednim operacie wartość nieruchomości oszacowano na 1 612 000 zł, natomiast w operacie sporządzonym inną metodą na 1 905 00 zł [sic!], co oznacza, iż wartość jest na pewno zaniżona o ok. 300 000 zł, a nadto wskazano na fakt, że w sprawie istnieją poważne wątpliwości co do dokonanej wyceny nieruchomości i ustalenia ceny wywoławczej licytacji, a nadto na okoliczność tego, że organ pierwszej i drugiej instancji powinien był zawiesić postępowanie egzekucyjne do czasu prawomocnego orzeczenia Sądu co do prawidłowości sporządzonego opisu i oszacowania nieruchomości poprzedzającego licytacje.

DIAS zarzucono naruszenie następujących regulacji:

1) art. 138 § 1 punkt 2 w zw. z art. 97 § 1 punkt 4 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na nieuchyleniu postanowienia NUS z [...] marca 2023 r., kiedy to kontrolowane postanowienie dotyczyło sprawy, której procedowanie podlegało obligatoryjnemu zawieszeniu z urzędu z tytułu konieczności uzyskania rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, dotyczącego istniejących w sprawie poważnych wątpliwości co do prawidłowości dokonanej wyceny nieruchomości będącej przedmiotem licytacji, która to wycena jest obecnie badana przez Naczelny Sąd Administracyjny (sprawie nie nadano jeszcze sygnatury, sygnatura w pierwszej instancji to III SA/Wa 1197/22), w związki z czym postępowanie powinno zostać zawieszone przynajmniej do momentu prawomocnego rozpatrzenia powyższego zagadnienia wstępnego, tym samym de facto postanowienie organu pierwszej instancji nigdy nie powinno zostać wydane, ewentualnie przy normatywnym procedowaniu sprawy, powinno zostać ono uchylone w toku kontroli przez organ wyższej instancji;

2) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., polegające na nieuchyleniu postanowienia NUS z [...] marca 2023 r., kiedy to kontrolowane postanowienie dotyczyło sprawy, której procedowanie podlegało obligatoryjnemu zawieszeniu z urzędu, z tytułu konieczności uzyskania rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, dotyczącego tego, że w procesie licytacji nieruchomości popełniono szereg uchybień, między innymi w zakresie ustalania ceny wywoławczej oraz wadium, które to uchybienia mogą mieć potencjalny wpływ na ważność licytacji, co obecnie badane jest w postępowaniu przed WSA w Warszawie, w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 259/23, w związki z czym postępowanie powinno zostać zawieszone przynajmniej do momentu prawomocnego rozpatrzenia powyższego zagadnienia wstępnego, tym samym de facto postanowienie organu pierwszej instancji nigdy nie powinno zostać wydane, ewentualnie przy normatywnym procedowaniu sprawy, powinno zostać ono uchylone w toku kontroli przez organ wyższej instancji;

3) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 18 i 112b § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez uznanie, że został spełniony wymóg wydania postanowienia o przyznaniu własności w postaci istnienia w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia o udzieleniu przybicia, kiedy to wymóg ten nie został spełniony, ponieważ norma prawna, na którą powołuje się organ, co zdaje się całkowicie oczywiste, wymaga istnienia niewadliwego postanowienia o udzieleniu przybicia, a takie postanowienie w momencie pisania skargi nie istnieje, ponieważ proces licytacji, w ramach którego NUS wydał postanowienie o przybiciu z [...] grudnia 2022 r., był obarczony szeregiem wad proceduralnych, które to wady są obecnie badane przez WSA w Warszawie w postępowaniu o sygnaturze akt III SA/Wa 259/23, a niektóre z tych wad to między innymi tak poważne uchybienia, jak niewłaściwe określenie ceny wywoławczej i wadium, przez co niemożliwe było wydanie niewadliwego postanowienia o przybiciu, a tym samym skuteczne wydanie postanowienia o przyznaniu własności, co z kolei powinno doprowadzić do uchylenia skarżonej decyzji;

4) art. 138 § 1 punkt 2 w zw. z art. 18 i 112b § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez uznanie, że został spełniony wymóg wydania postanowienia o przyznaniu własności w postaci uregulowania przez nabywcę ceny nabycia, kiedy to cena nabycia nigdy nie została ustalona w prawidłowy sposób, a funkcjonująca w obiegu prawnym wycena nieruchomości dokonana przez organ administracji, jest kwotą absolutnie abstrakcyjną, teoretyczną i nieprawdziwą, która zaniża realną wartość działki o ponad 700 000 złotych (w porównaniu do operatu szacunkowego wykonanego w 2009 r.), co jest przedmiotem badania przez Naczelny Sąd Administracyjny (sygnatura akt w pierwszej instancji III SA/Wa 1197/22), w związku z tym, jako że cena nabycia nie została nigdy ustalona prawidłowo, to tym bardziej nie mogła ona zostać wpłacona, tym samym nie spełniono przesłanki wydania postanowienia o przyznaniu własności, a postanowienie przyznające własność podlega uchyleniu;

5) przepisów Konstytucji RP, tj. art. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz w zw. z art. 64 ust. 3 z uwagi na nieuzasadnione kontynuowanie egzekucji z nieruchomości i nieuzasadnione wydanie postanowienia o przeniesieniu własności, kiedy to okoliczności sprawy wskazują na brak definitywnego rozstrzygnięcia zagadnień wstępnych będących podstawą licytacji jak cena wywoławcza nieruchomości, co stwarza możliwość wyrządzenia znacznej szkody Stronom oraz Skarbowi Państwa, bowiem wydany opis i oszacowanie wartości nieruchomości rażąco zaniżają jej wartość rynkową, a co nie wydaje się być działaniem odpowiadającym zasadzie proporcjonalności ograniczenia prawa do własności i co równocześnie narusza istotę prawa do własności, a nadto poważnie narusza zaufanie obywatela do państwa.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddane jest postanowienie DIAS z [...] czerwca 2023 r. dotyczące przyznania własności nieruchomości na rzecz licytanta.

W realiach rozpoznawanej sprawy Skarżący podnieśli szereg argumentów mających przemawiać za nieprawidłowościami skarżonego postanowienia. W głównej mierze koncentrują się one wokół przedwczesności wydania postanowienia z art. 112b u.p.e.a., w sytuacji w której została przez nich wniesiona skarga na czynność poborcy skarbowego oraz skarga dotycząca postanowienia organu w przedmiocie zarzutów na opis i oszacowanie wartości nieruchomości.

Argumentacja podniesiona przez Skarżących nie przemawia za uchyleniem zaskarżonego postanowienia DIAS. Sąd, dokonując kontroli zaskarżonego aktu, nie dopatrzył się naruszenia przepisów przemawiającego za koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Ramy prawne w sprawie wyznacza art. 112b u.p.e.a., zgodnie z którym jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia albo postanowienie o ustaleniu ceny nabycia stało się ostateczne i jednostka lub osoba, o których mowa w art. 110n, uregulowała całą cenę nabycia, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przyznaniu własności.

W przepisie tym jasno i zrozumiale wyznaczono przesłanki obligujące organ do wydania postanowienia o przyznaniu własności, tj. występowanie w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia o przybiciu oraz uiszczenie ceny nabycia przez licytanta.

Jednocześnie już w tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż ewentualne wadliwości samego procesu licytacji, czy też postanowienia o przybiciu, nie mają żadnego wpływu na działanie organu zdeterminowane art. 112b u.p.e.a. Ustawodawca wyraźnie uzależnił jego zastosowania od postanowienia o przybiciu, które jest ostateczne, a nie prawomocne. Dla Sądu jasne jest, że akt ostateczny może zawierać wady i następnie być uchylony w drodze sądowej kontroli administracji. Niemniej nie ma to żadnego znaczenia prawnego z perspektywy powyższej regulacji.

Rację ma organ, iż oba z warunków wymienionych w art. 112b u.p.e.a. zaistniały w niniejszej sprawie.

Mianowicie postanowieniem z [...] grudnia 2022 r. NUS udzielił przybicia na rzecz licytanta (K. M.), na które w dalszej kolejności złożono zażalenie. DIAS postanowieniem z [...] lutego 2023 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie, a tym samym mamy do czynienia w realiach sprawy z postanowieniem ostatecznym.

Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia DIAS, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 16 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (§ 1); decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach (§ 2); decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu, są prawomocne (§ 3).

Oczywiste jest zatem, że złożenie skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu drugiej instancji nie ma wpływu na jego ostateczność. Walor ostateczności aktu jest powiązany z brakiem środka zaskarżenia na drodze postępowania przed organami, a nie postępowania sądowoadministracyjnego. Tym samym w rozpoznawanej sprawie postanowienie DIAS z [...] lutego 2023 r. jest ostateczne. Wobec tego został spełniony jeden z warunków obligujących organ do wydania postanowienia o przyznaniu własności stosownie do treści art. 112b u.p.e.a.

Co do drugiej przewidzianej w art. 112b § 1 u.p.e.a. przesłanki, czyli uiszczenia przez nabywcę ceny nabycia, Sąd nie ma wątpliwości, że przez użyte w tym sformułowanie "cena nabycia" należy rozumieć cenę nabycia wynikającą z przeprowadzonej licytacji, a nie cenę, która w odczuciu zobowiązanych byłaby właściwa.

Należy także wyjaśnić, że K. M. przelewem z 16 marca 2023 r. uiścił na rzecz organu egzekucyjnego kwotę 1.059.890 zł. Wcześniej natomiast zostało wpłacone wadium o wysokości 161.200 zł. Z postanowienia o przybiciu z [...] grudnia 2013 r. wynika, że cena, którą miał zapłacić licytant wynosiła 1.221.090 zł. A to oznacza, że również druga przesłanka została w sprawie spełniona.

Tym samym Skarżący podnoszoną argumentację, która nie może wywołać zamierzonego przez nich skutku w ramach postępowania prowadzonego w oparciu o art. 112b u.p.e.a.

W doktrynie wskazuje się, że "Należy przyjąć, że w zażaleniu na postanowienie o przyznaniu własności nie można podnosić uchybień dotyczących czynności egzekucyjnych dokonanych przed chwilą złożenia zażalenia na postanowienie o przybiciu. Uchybienia takie mogły być podniesione we wcześniejszych fazach postępowania oraz w zażaleniu na postanowienie o przybiciu." (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz do art. 112b, LEX/el. 2023).

Uprzednie wniesienie skargi do sądu administracyjnego na czynność poborcy skarbowego nie tamuje bowiem obowiązku organu do wykonania dyspozycji art. 112b u.p.e.a. Jedynie na marginesie trzeba dodać, że skład rozpoznający sprawę z urzędu ma wiedzę co do prawomocnego oddalenia skargi Stron w sprawie o sygn. III SA/Wa 259/23. Identycznie, wydanie postanowienia uregulowanego w tym przepisie (art. 112b) nie jest uzależnione od prawomocnego zakończenia sprawy dotyczącej zarzutów na opis i oszacowanie nieruchomości.

Wbrew argumentacji strony skarżącej nie może być w tym przypadku mowy o jakichkolwiek zagadnieniach wstępnych obligujących organ do zawieszenia postępowania. Wręcz przeciwnie, ustawodawca posługując się w przepisie art. 112 b u.p.e.a. sformułowaniem "postanowienie o ustaleniu ceny nabycia stało się ostateczne", wyraźnie wskazuje na ostateczność postanowienia o przybiciu jako jeden z dwóch warunków wydania postanowienie o przyznaniu własności. Organ, a następnie sąd administracyjny, jest uprawniony do badania ostateczności tego postanowienia, wszelkie inne kwestię – prócz drugiego warunku: uiszczenia ceny przez licytanta – pozostają poza zakresem oceny w ramach tego postępowania.

Wobec powyższych rozważań, zarzuty oznaczone w skardze od 1 do 4, okazały się niezasadne.

Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia przepisów Konstytucji RP.

W tym względzie należy wyjaśnić, że ani organ egzekucyjny ani sąd administracyjny nie mają kompetencji do weryfikacji tego, czy normy ustawowe są zgodne z normami konstytucyjnymi. A do tego dążą Skarżący, wskazując na to, że wydanie skarżonego postanowienia miałoby być niezgodne z konstytucyjną ochroną własności oraz zasadą proporcjonalności.

Organy są obowiązane do przestrzegania zasady legalizmu, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W odniesieniu do art. 7 Konstytucji (wprowadzającego przedmiotową zasadę do polskiego porządku prawnego) Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, wskazał, że z jego treści nie wypływają inne uprawnienia poza wynikającymi już z innych norm prawnych. Jego "samoistne" znaczenie sprowadzić można istotnie do dyrektywy interpretacji przepisów kompetencyjnych w sposób ścisły i za odrzuceniem zasady – w odniesieniu do organów władzy publicznej – że co nie jest zakazane, jest dozwolone. W kontekście powyższego należy stwierdzić, że żaden z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji czy też Kodeksu postępowania administracyjnego nie uprawnia organów do dokonywania kontroli hierarchicznej zgodności regulacji ustaw podatkowych z postanowieniami Konstytucji. Działanie w granicach prawa nie daje możliwości pominięcia przez organy ustaw mających w danej sprawie zastosowanie. Nie można zatem czynić organom zarzutu co do naruszenia przez nich norm wynikających z Konstytucji RP.

Kontrola hierarchicznej zgodności ustaw z normami konstytucyjnymi, z uwagi na monopol Trybunału Konstytucyjnego, może w tym zakresie zostać zainicjowana przez Skarżących w drodze złożenia skargi konstytucyjnej, z zastrzeżeniem jednak spełnienia wymogów wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji.

Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd oddalił zawarty w skardze wniosek dowodowy dotyczący kopii operatu szacunkowego nieruchomości z 13 stycznia 2023 r. Dowód ten miałby przemawiać za zaniżeniem wyceny nieruchomości. Niemniej, tego rodzaju kwestia nie może być również badana w tym postępowaniu, co Sąd wyjaśnił już powyżej. Ewentualne zaniżenie ceny powinno być podnoszone w drodze wniesienia zarzutów na opis i oszacowanie nieruchomości. Co też Skarżący uczynili, a tutejszy Sąd, nieprawomocnym wyrokiem III SA/Wa 1197/22, oddalił ich skargę.

Jednocześnie brzmienie art. 112b § 1 u.p.e.a. ani dokonana przez Sąd wykładnia tego przepisu nie narusza praw Skarżących. Jeżeli okaże się, że Naczelny Sąd Administracyjny przyzna rację Skarżącym co do tego, że postanowienie w sprawie zarzutów na opis i oszacowanie nieruchomości było wadliwe, to będą oni mogli dochodzić w postępowaniu cywilnym odszkodowania za szkodę wyrządzoną wydaniem ostatecznego postanowienia niezgodnego z prawem.

Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a