Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 595/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie w całości; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy), w wyniku rozpatrzenia zażalenia W. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej również: W. sp. z o.o., spółka; skarżąca) – na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: k.p.a. – stwierdziło, że zażalenie W. sp. z o.o. [w piśmie z dnia 29 lipca 2023 r.] na postanowienie Związku Międzygminnego "O. " (dalej również: ZM "O. "] z dnia 12 maja 2023 r. nr rej. [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej również: u.p.e.a.).

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy, przestawionym w zaskarżonym postanowieniu.

Postanowieniem z dnia 12 maja 2023 r. znak [...] Związek Międzygminny "O. " po rozpoznaniu zarzutów W. sp. z o.o. w postępowaniu egzekucyjnym oddalił zarzuty. Postanowienie to doręczone zostało Urzędowi Skarbowemu w W. za pośrednictwem ePUAP w dniu 12 maja 2023 r., a przesyłka zawierająca to postanowienie nadana została także do W. sp. z o.o. za pośrednictwem P. S.A., pomimo, że spółka w zarzutach z dnia 8 kwietnia 2023 r. złożonych za pośrednictwem ePUAP wniosła o doręczanie jej korespondencji wyłącznie w postaci elektronicznej.

W dniu 19 maja 2023 r. W. sp. z o.o. złożyła ponaglenie na niezałatwienie w terminie sprawy z zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało ponaglenie za nieuzasadnione. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że postanowienie ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r. o oddaleniu zarzutów zostało wysłane na adres W. sp. z o.o. za pośrednictwem P. i ze strony internetowej P. wynika, że przesyłkę doręczono spółce w dniu 1 czerwca 2023 r. (w związku z czym treść postanowienia jest znana spółce).

W dniu 11 lipca 2023 r. W. sp. z o.o. złożyła skargę na Kolegium, podkreślając, że spółka nie otrzymała postanowienia ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r., a kłamstwem jest, że ze strony internetowej P. wynika, że przesyłkę doręczono spółce w dniu 1 czerwca 2023 r. Nadto wniesiono o podanie, czy zażalenie [pismo z dnia 15 czerwca 2023 r.] na postanowienie ZM "O. " wniesione "w ciemno" zostało przekazane do Kolegium oraz czy skarga na ZM "O. " z dnia 27 czerwca 2023 r. została przekazana do Kolegium.

Dalej organ II instancji wskazał na to, że następnie spółka złożyła zażalenie [pismo z dnia 15 czerwca 2023 r.] na nieodebrane postanowienie z dnia 12 maja 2023 r. ZM "O. ", które po rozpoznaniu przez Kolegium zakwalifikowane zostało jako wniosek o wznowienie postępowania i przekazane w trybie art. 65 k.p.a. pismem z dnia 26 lipca 2023 r. do ZM "O. " jako organu właściwego w sprawie wznowienia postępowania. W tej sprawie spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Kolegium[, która została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Po 125/25].

W dniu 21 sierpnia 2023 r. do Kolegium przekazane zostały przez ZM "O. " kserokopie akt sprawy wraz z pismem spółki zawierającym wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia 12 maja 2023 r. ZM "O. " oraz "kolejne zażalenie na nieotrzymane postanowienie" ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r. (data wniesienia zażalenia do ZM O. - 29 lipca 2023 r.), w którym podniesiono, iż spółka składa zażalenie "w ciemno", gdyż o wydanym postanowieniu dowiedziała się od osób trzecich.

Wniosek o wznowienie Kolegium pismem z dnia 23 sierpnia 2023 r. przekazało ZM "O. " jako organowi właściwemu w sprawie wznowienia postępowania, natomiast w zakresie swojej właściwości postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr [...] stwierdziło, że zażalenie spółki [z dnia 29 lipca 2023 r.] na postanowienie ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r. uznane zostało za wniesione z uchybieniem terminu.

Organ II instancji wyjaśnił, że zażalenie spółki na postanowienie ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r. o oddaleniu zarzutów spółki (data wpływu do organu I instancji: 29 lipca 2023 r.) wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia, przewidzianego w art. 141 § 1 k.p.a., zgodnie którym zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Nadto organ odwoławczy wskazał na to, że zgodnie z przepisem szczególnym, tj. art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) termin do wniesienia zażalenia na postanowienia wydane przez organ egzekucyjny (wyraźnie wskazane w tej ustawie lub w Kodeksie postępowania administracyjnego) wynosi 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.

Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie ZM "O. " nadał do spółki postanowienie za pośrednictwem P. S.A., pomimo że spółka wystąpiła o doręczanie jej korespondencji drogą elektroniczną. Analiza wydruku ze strony P. S.A. prowadzi do wniosku, że skierowana do spółki przesyłka o nr [...], zawierająca postanowienie ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r., była dwukrotnie awizowana, a 1 czerwca 2023 r. zwrócono niepodjętą przesyłkę do nadawcy.

W ocenie Kolegium doręczenie postanowienia spółce nie było prawidłowe. Niemniej jednak organ zwrócił uwagę, że w przypadku wielości podmiotów biorących udział w postępowaniu doręczenie decyzji już jednemu z nich powoduje, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego. Co więcej - przyjmuje się, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego nawet wówczas, gdy została doręczona jakiemukolwiek podmiotowi zewnętrznemu, nawet gdy ów podmiot nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Organ odwoławczy zauważył, że w niniejszej sprawie postanowienie niewątpliwie doręczone zostało prawidłowo Urzędowi Skarbowemu w W. w dniu 12 maja 2023 r. za pośrednictwem ePUAP, a więc "jego wydanie zostało uzewnętrznione podmiotowi zewnętrznemu, a zatem weszło do obrotu prawnego".

Ponadto organ II instancji omówił kwestię możliwości złożenia środka zaskarżenia od orzeczenia przez stronę, której nie doręczono decyzji, wskazując w ślad za orzecznictwem, że strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Pozbawienie udziału strony w postępowaniu to również pozbawienie udziału w czynnościach decydujących, a zatem obejmuje przypadki, gdy stronie nie doręczono decyzji. Oznacza to pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w obronie własnego interesu prawnego w toku instancji. W takich przypadkach stronie pozbawionej prawa odwołania przysługuje prawo żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Kolegium zauważyło również, że do ZM "O. " wpłynęły wnioski spółki o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia 12 maja 2023 r. o oddaleniu zarzutów spółki. Pierwszy przekazany został przez Kolegium w trybie art. 65 k.p.a. pismem z dnia 26 lipca 2023 r., a drugi pismem z dnia 23 sierpnia 2023 r.

W podsumowaniu organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r. weszło do obrotu prawnego 12 maja 2023 r., bowiem w tym dniu doręczono je Urzędowi Skarbowemu w W., a zatem wniesione 29 lipca 2023 r. zażalenie W. sp. z o.o. na to postanowienie uznać należy za wniesione z uchybieniem terminu (7 dni). Termin ten z uwagi na niedoręczenie postanowienia spółce liczony winien być od daty doręczenia ostatniemu podmiotowi występującemu w sprawie, któremu postanowienie doręczono.

W. sp. z o.o. w skardze na postanowienie Kolegium zarzuciła, że niezgodne z prawem jest stwierdzenie Kolegium w petitum zaskarżonego postanowienia, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

W uzasadnieniu przedstawiła argumentację przemawiającą za tym, że "okno czasowe na wniesienie zażalenie na postanowienie ZM O. w ogóle nie zostało otwarte", polemizując ze stanowiskiem Kolegium co do znaczenia dla sprawy faktu doręczenia Urzędowi Skarbowemu w W. (dalej: US w W.) zawiadomienia o wydaniu postanowienia ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r. i kwestionując, że postanowienie to weszło do obrotu prawnego. Zdaniem skarżącej, skoro ZM "O. " nie doręczył przedmiotowego postanowienia stronie postępowania, a termin do wniesienia zażalenie w ogóle się nie rozpoczął, to przedmiotowe postanowienie ZM "O. " nie ma przymiotu ostateczności, ponieważ nie rozpoczął się i nie upłynął termin do wniesienia zażalenia. Dlatego też Kolegium wydało zaskarżone postanowienie niezgodnie z prawem, tak, jakby w rozpatrywanej sprawie uczestniczyło wiele stron i co najmniej jednej stronie skutecznie doręczono postanowienie ZM "O. ". Podkreśliła, że skarżąca jest jedyną stroną postępowania, a US w W. nie jest stroną postępowania. Ponadto podniosła, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, skoro w dniu 8 kwietnia 2023 r. skarżąca złożyła podanie w postaci dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą, a dodatkowo w treści wniesionego pisma wystąpiła o doręczanie wszelkich pism wyłącznie w postaci elektronicznej, to ZM "O. " jest zobowiązany doręczać skarżącej pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej, co ma wynikać z art. 39(1) k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym [w związku z art. 158 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. 2020 r., poz. 2320 ze zm.)], gdyż zastosowanie tych przepisów jest obowiązkiem, a nie tylko uprawnieniem organu. Jednoznaczne sformułowanie, że doręczenie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, nie pozwala na uznaniowość i dowolność stosowania tego trybu doręczenia.

Zdaniem skarżącej, Kolegium powinno orzec, że postanowienie ZM "O. " nie zostało skutecznie doręczone stronie, zatem zażalenie zostało wniesione przed rozpoczęciem terminu do wniesienia zażalenia, a nie, że "zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu".

Przy takich zarzutach i argumentacji skarżąca wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także oznajmiła także, że zrzeka się prawa do rozprawy i wnosi o wydanie orzeczenia na posiedzeniu niejawnym.

Kolegium w odpowiedzi na skargę przedstawiło stan sprawy i podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Organ odwoławczy ponadto wyjaśnił, że przesyła kopię akt sprawy, gdyż akta te przekazane zostały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wraz ze skargą W. sp. z o.o. na bezczynność Kolegium w sprawie o sygn. IV SAB/Po 125/23.

Prawomocnym postanowieniem z dnia 5 października 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 120/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił jako niedopuszczalną skargę W. sp. z o.o. na bezczynność Zarządu Związku Międzygminnego "O. " w przedmiocie "obowiązku doręczania pism w postaci elektronicznej". Sąd, odwołując się do ustalonego stanu faktycznego i przepisów art. 39 § 1-3 i art. 44 § 4 k.p.a. przyjął, że postanowienie ZM "O. " jako wierzyciela z dnia 12 maja 2023 r., którym oddalono zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego wniesione przez W. sp. z o.o. w W., należało uznać zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a., w trybie tzw. fikcji doręczenia, za doręczone z dniem 29 maja 2023 r. Sąd stwierdził, że postanowienie to mogło zostać zaskarżone w ciągu 7 dni - art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.), tj. do 5 czerwca 2023 r. Z upływem tego dnia, postanowienie stało się ostateczne, zatem strona, nadając do Sądu skargę na bezczynność organu w dniu 14 lipca 2023 r., dokonała tej czynności już po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego. Skarga ta jest zatem niedopuszczalna.

Z kolei prawomocnym wyrokiem z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 125/23, w wyniku rozpoznania skargi W. sp. z o.o. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania zażalenia z dnia 15 czerwca 2023 r. na postanowienie ZM "O. " w sprawie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Kolegium do rozpoznania zażalenia z dnia 15 czerwca 2023 r. Sąd wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie Kolegium uznało, iż pismo skarżącej z dnia 15 czerwca 2023 r. nazwane "zażaleniem" jest w istocie wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego kwestionowanym postanowieniem ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r., które następnie Kolegium pismem z dnia 26 lipca 2023 r. nr [...] przekazało w trybie art. 65 k.p.a. do ZM "O. ", informując o tym również spółkę. Zdaniem Sądu, z akt sprawy można odczytać jasne stanowisko Kolegium, że postanowienie z dnia 12 maja 2023 r. (a to właśnie tego postanowienia dotyczy zażalenie) zostało doręczone spółce w dniu 1 czerwca 2023 r. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy błędnie uznał zażalenie z dnia 15 czerwca 2023 r. za wniosek o wznowienie postępowania, gdyż "organ błędnie wnioskował, że jest to zażalenie na nieotrzymanie postanowienia", bowiem "z treści zażalenia wynika jasno, że jest to zażalenie na nieotrzymane postanowienie, a spółka kwestionuje prawidłowość jego doręczenia". Wobec powyższego, skoro Kolegium uznało, że postanowienie z dnia 12 maja 2023 r. zostało spółce doręczone w dniu 1 czerwca 2023 r. i weszło do obrotu prawnego, to otrzymując w dniu 15 czerwca 2023 r. zażalenie na to postanowienie, powinno przystąpić do jego rozpoznania. Sąd podniósł, że "z uwagi na fakt przekroczenia 7-dniowego terminu na wniesienie zażalenia, rozpoznanie tego zażalenia powinno skutkować w tych okolicznościach stwierdzeniem niedopuszczalności zażalenia i uchybienia terminu do wniesienia zażalenia" i dopiero w tak poprowadzonym procesowo postępowaniu możliwa byłaby ocena przez Sąd tego, czy postanowienie z dnia 12 maja 2023 r. zostało doręczone skarżącej w sposób prawidłowy.

W podsumowaniu Sąd stwierdził, że "organ błędnie uznał zażalenie z dnia 15 czerwca 2023 r. za wniosek o wznowienie postępowania i przekazując je w trybie art. 65 k.p.a. załatwił sprawę nieprawidłowo, ponieważ powinien wydać rozstrzygnięcie w zakresie zażalenia (jak wyżej wskazano wniesionego po terminie)", tym samym organ pozostaje w bezczynności, co powoduje konieczność zobowiązania organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do rozpoznania zażalenia z dnia 15 czerwca 2023 r.

Sąd w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 17 listopada 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 595/23 zawiesił postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., z uwagi na związek tej sprawy z rozstrzygnięciem w sprawie zakończonej ówcześnie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 125/23, w której Sąd wiążąco ocenił tożsamy stan faktyczny co do charakteru podania z dnia 15 czerwca 2023 r. jako zażalenia na postanowienie ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r.

Następnie postanowieniem z dnia 4 stycznia 2024 r. sygn. akt IV SAB/Po 595/23 Sąd podjął postępowanie w przedmiotowej sprawie.

W uzupełnieniu skargi spółka w piśmie procesowym z dnia 24 lutego 2024 r. podniosła, że "należy zaakcentować za prawomocnym orzeczeniem tut. Sądu" z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 125/23, iż prowadzone jest tożsame postępowanie w sprawie rozpatrzenia zażalenia skarżącej z dnia 15 czerwca 2023 r. na postanowienie ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r. Podniosła, że "ponieważ otwarte jest postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie ZM »O. « z dnia 12.05.2023 r., to zażalenie z dnia 29.07.2023 r. należy połączyć do wspólnego rozpoznania z zażaleniem z dnia 15.06.2023 r.". Wobec powyższego spółka wniosła o "odrzucenie skargi ze wskazaniem, że SKO w L. powinno połączyć oba zażalenia, tj. z dnia 15.06.2023 r. oraz z dnia 29.07.2023 r., do wspólnego rozpoznania".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności wskazać należy na to, że Sąd z urzędu, niezależnie od zgodnych wniosków stron w tym przedmiocie, rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: p.p.s.a.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także po kątem prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Poza tym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Granice sprawy wyznaczone są zaś przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przy tym, z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa - czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (dotyczy przepisów prawa materialnego) bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (dotyczy przepisów postępowania).

W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu było postanowienie W. sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2023 r. stwierdzające, że zażalenie skarżącej na postanowienie ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r. nr rej. [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przy tym, do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art. 144). Natomiast art. 17 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.), o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Nadto art. 18 u.p.e.a. stanowi, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei art. 34 § 2 u.p.e.a. przewiduje, że wierzyciel wydaje postanowienie w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Przy czym, według art. 34 § 3 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że przywołany przepis art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. ma zastosowanie do postanowień w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie dotyczącej postępowania egzekucyjnego.

Przy tym, wskazane w art. 134 k.p.a. niedopuszczalność zażalenia i uchybienie terminu do wniesienia zażalenia stanowią dwie różne sytuacje procesowe (por. np. wyroki NSA z dnia 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1118/19 i 19 października 2022 r. sygn. akt II OSK 1487/21 - te i pozostałe przywołane orzeczenia dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Są to bowiem rozstrzygnięcia procesowe oparte na zasadniczo odmiennych przesłankach, przy czym pierwszeństwo ma ocena dopuszczalności środka odwoławczego. Przyczyny przedmiotowe niedopuszczalności obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji [postanowienia] w toku instancji. Wniesienie odwołania [zażalenia] od decyzji ostatecznej [ostatecznego postanowienia] jest niedopuszczalne i stanowi przesłankę zastosowania art. 134 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 24 września 2019 r. sygn. akt II OSK 1866/18 i 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 699/19).

Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, a poprzez to błędnie zastosował art. 134 k.p.a., bowiem nie uwzględnił, że strona skarżąca wcześniej w piśmie z dnia 15 czerwca 2023 r. wniosła zażalenie w tej samej sprawie. Zostało to jednoznacznie stwierdzone w prawomocnym wyroku z dnia 12 października 2023 r. w sprawie o sygn. akt IV SAB/Po 125/23, który zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wiąże organ, jak i w zw. z art. 170 p.p.s.a. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Podanie z dnia 15 czerwca 2023 r. jest zatem zażaleniem na postanowienie ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r., które nie zostało rozpatrzone w czasie, gdy organ II instancji procedował nad kolejnym zażaleniem na to postanowienie, zawartym w piśmie spółki z dnia 29 lipca 2023 r. W tym ostatnim piśmie skarżąca wyraźnie nawiązywała też do wcześniejszego pisma (zażalenia) z dnia 15 czerwca 2023 r. i z uwagi na to, że Kolegium uznało pismo z dnia 15 czerwca 2023 r. za wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r. skarżąca wniosła kolejne zażalenie "w ciemno" na postanowienie ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

Brak odpowiednich ustaleń w powyższym zakresie (przy jednoczesnym błędnym zakwalifikowaniu podania z dnia 15 czerwca 2023 r. jako wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r.) stanowi zatem naruszenie reguł postępowania administracyjnego - przede wszystkim art. 7 i art. 8 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zakresie powinności ustalenia i rozpatrzenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

W takiej sytuacji organ odwoławczy niezasadnie stwierdził na podstawie art. 134 k.p.a., że podanie z dnia 29 lipca 2023 r., jako zażalenie na postanowienie ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zasadniczo – jeżeli wnoszący podanie nie wskazałby na inny stan rzeczy – organ II instancji powinien potraktować drugie podanie (zażalenie z dnia 29 lipca 2023 r.) jako uzupełnienie (ponowienie) pierwszego i łącznie rozstrzygnąć, czy zażalenie (wniesione 15 czerwca 2023 r.), o ile jest dopuszczalne, zostało wniesione w terminie, czy też z uchybieniem terminu – i w zależności od tego badania wstępnego rozważyć, czy powinien zakończyć postępowanie zażaleniowe rozstrzygnięciem na podstawie art. 134 k.p.a., czy też wydać rozstrzygnięcie merytoryczne. Natomiast gdyby wnoszący podanie stanowczo utrzymywał, że podanie z dnia 29 lipca 2023 r. stanowi odrębne, nowe zażalenie w sprawie - należałoby wtedy rozważyć stwierdzenie jego niedopuszczalności na podstawie art. 134 k.p.a.

Niemniej jednak trzeba mieć na uwadze, że w niniejszej sprawie skarżąca w piśmie procesowym z dnia 24 lutego 2024 r. sama odwołała się do wyroku WSA w Poznaniu z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 125/23, podnosząc, że prowadzone jest tożsame postępowanie w sprawie rozpatrzenia zażalenia skarżącej z dnia 15 czerwca 2023 r. na postanowienie ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r. Strona podniosła, że "ponieważ otwarte jest postępowanie" w sprawie zażalenia na postanowienie ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r., to zażalenie z dnia 29 lipca 2023 r. "należy połączyć do wspólnego rozpoznania" z zażaleniem z dnia 15 czerwca 2023 r.

W konsekwencji, wobec takiego jednoznacznego stanowiska strony wnoszącej obydwa podania, tj. zażalenie z dnia 15 czerwca 2023 r. i zażalenie z dnia 29 lipca 2023 r., należy je rozpoznać łącznie w ramach rozpatrywania sprawy w drugiej instancji w postępowaniu wywołanym zażaleniem strony na postanowienie ZM "O. " z dnia 12 maja 2023 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.

Z tych wszystkich powodów Sąd stwierdził zaistnienie podstaw do uwzględnienia skargi i wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. Słusznie zakwestionowane postanowienie zostało bowiem wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania - art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. art. 17 § 1 i art. 34 § 3 u.p.e.a. oraz art. 7, art. 8 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., które niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro doprowadziło do błędnego, niezasadnego wydania na podstawie art. 134 k.p.a. rozstrzygnięcia dotyczącego podania z dnia 29 lipca 2023 r.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ II instancji uwzględni wytyczne wynikające z rozważań przedstawionych w niniejszym uzasadnieniu oraz stanowisko skarżącej wrażone w przywołanym piśmie procesowym z dnia 24 lutego 2024 r.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnił wynik sprawy, żądanie strony skarżącej oraz uiszczone przez nią koszty sądowe (wpis w kwocie [...]zł).