Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1611/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 267 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 574
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Dawejnis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Instytutu [...] we W. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia 24 lutego 2023 r. nr 738/606/2022-1 w przedmiocie przyznania kategorii naukowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Edukacji i Nauki (dalej: Minister) decyzją z 24 lutego 2023 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 269 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574, ze zm., dalej: ustawa), po rozpatrzeniu wniosku Instytutu [...] (dalej: Instytut, skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z 29 lipca 2022 r. o przyznaniu Instytutowi kategorii naukowej A w dyscyplinie nauki fizyczne.

Minister zaznaczył, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Instytut zakwestionował prawidłowość dokonanej przez Komisję Ewaluacji Nauki (dalej: Komisja), dodatkowej oceny eksperckiej, której podlegały podmioty kandydujące do kategorii naukowej A+, a także przedstawił fakty i okoliczności, które – zdaniem Instytutu – uzasadniają przyznanie mu wyższej kategorii naukowej. Wywodził, że eksperci Komisji oceniający dorobek skarżącego kandydującego do kategorii naukowej A+ kierowali się błędnymi danymi, nie uwzględniając wszystkich dostępnych informacji o ewaluowanym podmiocie. Odnosząc się do oceny eksperta nr 1, wskazał na fakt niedostrzeżenia przez eksperta wszystkich, tj. 195 publikacji naukowych w dyscyplinie nauki fizyczne, co mogło się przełożyć – w opinii Podmiotu – na ostateczną, niemiarodajną opinię oceniającego. Zdaniem Instytutu, subiektywna i niereprezentatywna selekcja ekspercka dotyczy wyboru 21 publikacji z niewielką ogólną liczbą cytowań i niskim indeksem Hirsha (7). Instytut nie zgodził się z wynikiem porównania jego dorobku naukowego do dorobku Uniwersytetu we F. i określił ośrodek zagraniczny jako słabszy pod względem ilości publikacji i ich wpływu na ww. dyscyplinę. W przypadku opinii eksperta nr 2 Instytut wniósł zastrzeżenia dotyczące znajomości przez tego eksperta procedury i przepisów prawa, określających zasady ewaluacji. Jego zdaniem, charakter obecnej procedury ewaluacyjnej sprowadza ocenę działalności naukowej do poziomu poszczególnych dyscyplin i nie pozwala na pełne uwidocznienie wszystkich najistotniejszych atutów Instytutu, w tym interdyscyplinarności badań naukowych, która nie została dostrzeżona przez ekspertów. Wywodził, że pozanaukowe znaczenie działalności pracowników, którzy nierzadko wybierali polskie wydawnictwa jako miejsce publikacji materiałów pokonferencyjnych (np. [...]), mimo że współczynnik wpływu tych czasopism nie jest najwyższy w skali globalnej. Ponadto wskazano na inne aspekty, takie jak wsparcie naukowców ukraińskich w obliczu trwającej wojny.

Utrzymując w mocy decyzję własną Minister wskazał, że zgodnie z art. 269 ust. 5 ustawy, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został przekazany do zaopiniowania przez Komisję. Komisja dokonała ponownej oceny osiągnięć Instytutu uwzględnianych w ewaluacji, a także odniosła się do podnoszonych zarzutów i argumentów. Na podstawie wyników ponownej oceny Komisja uznała, że kategoria przyznana Instytutowi zaskarżoną decyzją powinna zostać utrzymana w mocy.

Po zapoznaniu się z opinią przedłożoną przez Komisję w ww. uchwale i oceną sporządzoną w module SEDN systemu POL-on oraz po przeanalizowaniu argumentów podniesionych we wniosku Minister uznał, że poprzednio wydana w sprawie decyzja jest prawidłowa.

Minister zaznaczył, że zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy, rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 661, dalej: rozporządzenie) oraz ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669, ze zm.). Stwierdził zatem, że Komisja w zgodzie z § 2 ust. 1 rozporządzenia przeprowadziła ewaluację na podstawie zawartych w systemie POL-on informacji dotyczących działalności Instytutu, według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r., dostępnych w tym systemie na dzień 31 stycznia 2022 r. Kierownik Instytutu złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 354 ust. 4 ustawy, potwierdzające, iż dane wprowadzone do systemu POL-on są zgodne ze stanem faktycznym. Minister podkreślił, że organ nie może ani uzupełnić w systemie POL-on informacji o działalności naukowej ewaluowanego podmiotu, ani skorygować danych wprowadzonych w sposób błędny lub niekompletny. Wynika to z art. 343 ust. 2, art. 345 ust. 2 i art. 346 ust. 4 ustawy oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia.

Działalność naukowa Instytutu w ewaluowanej dyscyplinie została oceniona odrębnie w każdym z trzech przewidzianych przepisem art. 267 ust. 1 ustawy kryteriów ewaluacji, w związku ze spełnieniem przez ten podmiot warunku określonego w art. 265 ust. 4 ustawy. Na podstawie danych wprowadzonych przez Instytut do systemu POL-on ustalono, że według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r. liczba osób zatrudnionych w podmiocie i prowadzących działalność naukową w dyscyplinie nauki fizyczne, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie, wynosiła 54,7, a zatem – zgodnie z art. 265 ust. 4 w zw. z art. 265 ust. 1 ustawy – działalność naukowa prowadzona w Podmiocie w tej dyscyplinie podlegała ewaluacji z mocy prawa.

W celu ustalenia liczby osiągnięć podlegających ocenie w poszczególnych kryteriach, na podstawie danych z systemu POL-on ustalono liczbę pracowników prowadzących w Instytucie działalność naukową w dyscyplinie nauki fizyczne, którzy wskazali tę dyscyplinę w oświadczeniu, o którym mowa w art. 343 ust. 7 ustawy, oraz złożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 265 ust. 5 ustawy, zwaną dalej "liczbą N".

Minister stwierdził, że liczbę N ustalono prawidłowo i wyniosła ona 52,84. Podmiot nie wniósł zastrzeżeń co do prawidłowości ustalenia liczby N.

Przystępując o oceny poziomu naukowego prowadzonej działalności naukowej (kryterium I), Minister wskazał, że w ocenie Instytutu [...] uwzględnionych mogło być nie więcej niż 158,52 udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych autorstwa albo współautorstwa osób, o których mowa w § 11 ust. 1 rozporządzenia.

Po zapoznaniu się z oceną dokonaną przez Komisję Minister stwierdził, że udziały jednostkowe poszczególnych autorów publikacji uwzględnionych w ewaluacji, a także wartość punktowa tych udziałów zostały obliczone w sposób prawidłowy, zgodnie z rozporządzeniem. Przy ustalaniu wartości punktowej stosowano art. 324 ust. 2-2b ustawy wprowadzającej oraz odpowiednie przepisy rozporządzenia, uwzględniając właściwe wykazy czasopism naukowych oraz wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe. Na podstawie informacji wprowadzonych do systemu POL-on, algorytm optymalizujący, o którym mowa w § 24 ust. 1 rozporządzenia, dokonał wyboru osiągnięć stanowiących podstawę ewaluacji, w sposób zapewniający uzyskanie maksymalnego wyniku punktowego przy uwzględnieniu warunków określonych w § 17, § 18 oraz § 34-36. W dniu 10 lutego 2022 r. Instytut otrzymał w systemie POL-on wykaz osiągnięć wybranych w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego. Podmiot nie skorzystał z możliwości przewidzianej w § 24 ust. 3 rozporządzenia, pozwalającej na wskazanie przez kierownika do oceny innego osiągnięcia niż wybrane w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego.

Po zapoznaniu się z informacjami dotyczącymi osiągnięć publikacyjnych Podmiotu przedstawionych do ewaluacji oraz po szczegółowym przeanalizowaniu wyników ponownej oceny dokonanej przez Komisję, Minister podzielił stanowisko Komisji i stwierdził, że punktacja dla osiągnięć została ustalona w sposób prawidłowy. Liczba punktów za uwzględnione udziały jednostkowe w publikacjach wyniosła po ponownej ocenie 18 159 punktów.

Minister zaznaczył dalej, że obok publikacji naukowych, w ocenie poziomu naukowego prowadzonej działalności uwzględnia się również przyznane patenty na wynalazki, prawa ochronne na wzory użytkowe oraz wyłączne prawa hodowców do odmian roślin (§ 8 pkt 5 rozporządzenia). Podmiot wykazał 17 patentów na wynalazki, natomiast nie sprawozdał innych praw ochronnych. Komisja zaakceptowała wszystkie zgłoszone patenty, przyznając za nie 1 325 punktów. Minister przychylił się do stanowiska Komisji i uznał, że ocena ww. osiągnięć została dokonana w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami. W efekcie dokonanej oceny, za patenty na wynalazki skarżącemu przyznano 1 325 punktów.

W związku z powyższym, w kryterium I Instytutowi w dyscyplinie nauki fizyczne przyznano po ponownej ocenie łącznie 19 484 punktów.

Ocena Instytutu w kryterium I ewaluacji, ustalona po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodnie z zależnością określoną § 21 rozporządzenia wyniosła QI = 368,74.

W zakresie kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych" Minister wskazał, że skarżący nie zgłosił uwag do oceny dokonanej w I instancji. Komisja dokonała ponownej oceny wszystkich projektów wskazanych przez Podmiot w systemie POL-on i ponownie pozytywnie zaopiniowała 34 projekty, przyznając za nie 809,2 punktu.

Komisja oceniła także 12 komercjalizacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami oraz 262 usługi badawcze świadczone na zlecenie podmiotów nienależących do systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Komisja ponownie uwzględniła 273 ww. osiągnięcia zgłoszone przez Instytut, podtrzymując wcześniejszą opinię i nie uznając przychodu z usługi badawczej o numerze ID: 241164890, na kwotę 3.000 zł z uwagi na to, że zleceniodawcą był podmiot należący do systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Na podstawie § 22 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, przy ustalaniu punktacji za ww. osiągnięcia stosowano przelicznik 1 pkt za 10 000 zł przychodu. Równocześnie, liczba możliwych do uzyskania punktów za te osiągnięcia nie mogła przekroczyć 10-krotności liczby N. Instytut uzyskał z tytułu ww. przychodów 143,54 punktu. Minister zapoznał się z oceną Komisji i uznał, że została ona przeprowadzona w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.

Łącznie, za osiągnięcia w ramach kryterium II ewaluacji skarżącemu przyznano po ponownej ocenie 952,74 punktu.

Ocena Instytutu w kryterium II ewaluacji, ustalona po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodnie z zależnością określoną § 22 ust. 9 rozporządzenia, wyniosła QII = 18,03.

Następnie Minister przystępując do oceny w ramach kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki", podkreślił, że zgodnie z § 23 ust. 3 rozporządzenia, Instytut był zobowiązany przedstawić do oceny 2 opisy wpływu. Podmiot przedstawił wymagane opisy wpływu oraz dowody wpływu – podlegały one ocenie przez 2 ekspertów powołanych przez Ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji. Podmiot nie kwestionował wyników oceny dokonanej w postępowaniu w I instancji. Rozpatrując ponownie sprawę Komisja podtrzymała dotychczasową punktację opisów wpływu, ustaloną przez ekspertów. Poszczególne opisy wpływu zostały ocenione przez ekspertów. W odniesieniu do "Znaczenia państwowego wzorca temperatury dla gospodarki, ochrony zdrowia i zmian klimatycznych" – przyznano 65 pkt, w tym 40 pkt za zasięg wpływu i 25 pkt za znaczenie wpływu. Zauważono, że przedstawione prace miały istotne znaczenie dla osiągnięcia wpływu społecznego, nie było jednak w ewaluowanym okresie przełomowych zmian we wzorcowaniu temperatury. Eksperci uznali, że wykorzystania tych wyników do konstrukcji przyrządów technicznych używanych w metrologii nie można uznać za prowadzenie interdyscyplinarnych badań naukowych. Również zastosowanie tych wyników i przyrządów np. w badaniach klimatycznych nie oznacza jeszcze interdyscyplinarności badań nad stworzeniem samego wzorca temperatury. Eksperci uznali, że interdyscyplinarność badań naukowych lub prac rozwojowych nie miała kluczowego znaczenia dla powstania tego wpływu. W odniesieniu do opisu wpływu: "Wpływ badań nad grafenem płatkowym na gospodarkę" przyznano Podmiotowi 70 pkt, w tym 20 pkt za zasięg wpływu i 50 pkt za znaczenie wpływu. Podtrzymano poprzednią ocenę ekspertów, którzy uznali, że skarżący przedstawił wpływ opracowywanych metod wytwarzania i badania własności grafenu i jego kompozytów na otoczenie gospodarcze, jednakże kolejne dowody bardziej sygnalizują potencjał projektu niż wykazują rzeczywisty wpływ na gospodarkę. Według ekspertów, przedstawione dowody wpływu wskazują, że podjęte zostały intensywne działania mające na celu opracowanie komercyjnych technologii dla opisywanych innowacji. Doceniając zakres tych działań, eksperci stwierdzili jednocześnie, że przedstawione efekty są ciągle działaniami rozwojowymi, pilotażowymi, o skali lokalnej (spółka T.). Współpraca z Chinami nie dała jeszcze wyników. Badania naukowe nad stworzeniem nowych technologii grafenowych i prace nad ich wdrożeniem są interdyscyplinarne, łączą inżynierię materiałową, nauki fizyczne i chemiczne. Eksperci uznali, że interdyscyplinarność badań naukowych lub prac rozwojowych miała kluczowe znaczenie dla powstania danego wpływu. W związku z tym ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 84 pkt. Ustalona po ponownym rozpatrzeniu sprawy ocena Instytutu w III kryterium ewaluacji, zgodnie z § 23 ust. 11 rozporządzenia, jako średnia arytmetyczna uzyskanych przezeń ocen opisów wpływu, wyniosła QIII = 74,5.

Zgodnie z § 27 ust. 1 rozporządzenia, Komisja ponownie określiła kategorię naukową proponowaną dla Instytutu w dyscyplinie nauki fizyczne na podstawie porównania przyznanych mu ocen, w ramach poszczególnych kryteriów ewaluacji, z odpowiednimi wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowych A, B+ i B, stosując algorytm określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Do porównania zastosowano próg pełnego przewyższania G, ustalony przez Komisję uchwałą nr 15/2022 z 27 kwietnia 2022 r. w wysokości 0,3. Biorąc pod uwagę przesłanki określone w § 26 ust. 2 rozporządzenia, Komisja uchwałą nr 15/2022 z dnia 27 kwietnia 2022 r. określiła proponowane wartości referencyjne dla poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych. Przewodniczący Komisji przedstawił zestaw proponowanych wartości referencyjnych Ministrowi, który w dniu 13 maja 2022 r. ustalił wartości referencyjne dla kategorii naukowych A, B+ i B dla poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych.

Całkowity wynik punktowy porównania ocen, jakie Instytut uzyskał po ponownym rozpatrzeniu sprawy w poszczególnych kryteriach z tytułu prowadzenia działalności naukowej w dyscyplinie nauki fizyczne, z każdą z odpowiednich wartości referencyjnych, został obliczony z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom ewaluacji – zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Uzyskane wyniki punktowe, zgodnie z § 27 rozporządzenia, stanowiły podstawę do zaliczenia działalności naukowej Instytutu w dyscyplinie nauki fizyczne do kategorii naukowej A.

W celu wyłonienia ewaluowanych jednostek, których działalność naukowa prowadzona w ramach poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych zostanie zaliczona do kategorii naukowej A+, zgodnie z § 28 ust. 3 rozporządzenia, Komisja ustaliła w każdej dyscyplinie nauki i sztuki próg procentowy służący do kwalifikacji kandydatów. Dla dyscypliny nauki fizyczne, Komisja uchwałą nr 17/2022 z 9 maja 2022 r. ustaliła próg procentowy służący do wyłonienia kandydatów do kategorii A+ wynoszący 86%. Ocena działalności Podmiotu w ramach kryterium I ewaluacji wynosi 90% najwyższej oceny w tym kryterium w tej dyscyplinie, która wyniosła 408,3. Wobec powyższego Komisja stwierdziła, że działalność naukowa Podmiotu w dyscyplinie nauki fizyczne kwalifikuje go do ubiegania się o kategorię naukową A+, a zatem Podmiot podlegał dodatkowej ocenie eksperckiej, o której mowa w § 28 rozporządzenia.

Ocena została dokonana przez dwóch ekspertów, w tym jednego pochodzącego ze znaczącego zagranicznego ośrodka naukowego, powołanych przez Ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji. Obaj eksperci sformułowali ocenę negatywną i nie rekomendowali Instytutu do kategorii naukowej A+ w ewaluowanej dyscyplinie. W opinii ekspertów, przeciętna liczba publikacji w odniesieniu do stanu zatrudnienia w Instytucie w analizowanej dyscyplinie, przy niewielkiej liczbie artykułów zamieszczonych w prestiżowych czasopismach i przeciętnej jakości badań naukowych, stawiają jednostkę znacznie poniżej poziomu czołowych europejskich ośrodków o podobnym potencjale badawczym. Eksperci zauważyli, że Instytut - mimo sporej liczby realizowanych projektów - nie uzyskał grantu Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych, co sugeruje, że nie jest postrzegany jako jeden z liderów na europejskim rynku nauk fizycznych. Ponadto, w ocenie ekspertów nie wszystkie osiągnięcia reprezentują ewaluowaną dyscyplinę - są na granicy fizyki i nauk technicznych. Eksperci stwierdzili, że wynik porównania Podmiotu do wiodących europejskich ośrodków badawczych o podobnym potencjale naukowym nie pozwala zakwalifikować go do kategorii A+.

Minister zaznaczył, że Instytut nie zgodził się z oceną w I instancji i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawił argumenty, które – zdaniem skarżącego – uzasadniają przyznanie kategorii naukowej A+. Komisja zapoznała się z argumentami przedstawionymi we wniosku i ponownie przeanalizowała wyniki działalności naukowej. Komisja uznała, że liczba artykułów o wartości punktowej 200 i 140 pkt autorstwa albo współautorstwa osób, o których mowa w § 11 ust. 1 jest znacząca, ale nie wyróżniająca się na tle innych, wiodących ośrodków naukowych w dyscyplinie nauki fizyczne. Zgodnie z § 28 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, parametrem oceny jest liczba tylko tych artykułów naukowych, które zostały uwzględnione w ewaluacji, a ich całkowita wartość wynosi 140 albo 200 pkt, a nie wszystkich osiągnięć publikacyjnych danej jednostki z okresu objętego ewaluacją. Komisja wskazała, że tematyka sprawozdanych przez Instytut publikacji jest ciekawa i ma znaczenie międzynarodowe. W ramach kryterium I skarżacy uzyskał 9 punktację, na co składają się punkty za publikacje i znacząca w dyscyplinie nauki fizyczne liczba 17 patentów. Punkty uzyskane za patenty dają 3 lokatę w dyscyplinie, natomiast biorąc pod uwagę sumę punktów uzyskanych wyłącznie za publikacje skarżacy lokuje się na 12 miejscu. Parametry bibliometryczne, obejmujące lata 2017-2021, według bazy Web of Science (na dzień sporządzania opinii), w tym średnia liczba cytowań na pracę – są niższe w porównaniu z innymi znaczącymi instytucjami w Europie, takimi jak np. Instytut F., Uniwersytet K. czy Uniwersytet G. Według bazy Scopus, w systemie SciVal, publikacje pracowników Podmiotu z okresu 2017-2021, uzyskały niski wskaźnik cytowań (Field-Weighted Citation Impact) wynoszący na dzień sporządzania oceny 0.70. Jest to wynik poniżej średniej (odpowiadającej wartości 1) i zdecydowanie niższy niż uzyskany przez wiodące w dyscyplinie podmioty (1.50 – 2.23). Również liczba publikacji w czasopismach naukowych znajdujących się w górnych 10% (Output in Top 10% Citation Percentiles) równa 4.8% jest zdecydowanie niższa od wyników wiodących w dyscyplinie podmiotów (17.2% - 18.6%). Porównania dokonano również za pomocą rankingu SCIMAGO, w którym Instytut zajmuje w dyscyplinie "Physics and Astronomy" 709 miejsce na świecie (185 w Europie wschodniej). Instytut F. lokuje się na 450 miejscu (23 w Europie wschodniej), Uniwersytet K. na 448 miejscu (21 w Europie wschodniej), a Uniwersytet G. na 433 miejscu. Podmiot ma osiągniecia naukowe niższe w porównaniu z wiodącymi ośrodkami w Europie.

Analizując liczbę projektów naukowych w kryterium II, ze szczególnym uwzględnieniem projektów finansowanych przez Europejską Radę do Spraw Badań, Komisja podniosła, że spośród 34 projektów naukowych tylko część była realizowana we współpracy międzynarodowej - większość stanowią projekty realizowane samodzielnie bądź we współpracy z krajowymi ośrodkami. Zdaniem Komisji, są to projekty wartościowe merytorycznie, czego potwierdzeniem mogą być w szczególności projekty takie jak: "Optymalizacja wydajności laserów dużej mocy przez kontrolę struktury materiałów" czy "Synteza i charakterystyka wielofunkcyjnych faz Heuslera o przestrajalnych topologicznych efektach kwantowych". Przełożyło się to na wysoką 3 pozycję w kryterium II pośród wszystkich 33 podmiotów ewaluowanych w dyscyplinie nauki fizyczne. Większość projektów była finansowana przez instytucje krajowe, a 5 było finansowanych przez instytucje zagraniczne lub międzynarodowe. Podmiot nie ma projektów ERC.

Odnosząc się do kryterium III, tj. znaczenia wyników działalności naukowej dla rozwoju gospodarczego kraju, dla zwiększenia konkurencyjności i innowacyjności polskiej gospodarki, Komisja wskazała, że Instytut zgłosił dwa opisy wpływu. Opis wpływu uzyskał dobrą ocenę ekspercką (65 pkt). Pozwoliło to uzyskać skarżącemu w kryterium III miejsce na poziomie średnim w dyscyplinie nauki fizyczne.

W podsumowaniu oceny dorobku naukowego skarżącego kandydującego do kategorii A+ Komisja stwierdziła, że bardzo mocną stroną Instytutu są projekty naukowe (3 miejsce w kryterium II), natomiast publikacje naukowe (kryterium I) i wyniki w kryterium III są dobre, ale nie wybitne na tle innych podmiotów w dyscyplinie. Szczegółowe uzasadnienie oceny Komisji zostało przedstawione w systemie POL-on, w module SEDN. Komisja ponownie nie rekomendowała przyznania Instytutowi kategorii naukowej A+ w dyscyplinie nauki fizyczne. W związku z powyższym – zdaniem Komisji - zaskarżona decyzja powinna zostać utrzymana w mocy, gdyż wyniki uzyskane po ponownej ocenie nadal nie pozwalają na przyznanie Instytutowi wyższej kategorii naukowej.

Przechodząc do zastrzeżeń skarżącego dotyczących pracy ekspertów i znajomości przez nich przepisów dotyczących ewaluacji Komisja wyjaśniła, że eksperci dokonują oceny na podstawie swojej wiedzy i kompetencji. Wszyscy eksperci powołani przez Ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji spełniają kryteria określone w ustawie i rozporządzeniu, a ocena została przez nich dokonana zgodnie z § 28 rozporządzenia. Podkreślono, że ocena wszystkich podmiotów podlegających ewaluacji odbyła się w oparciu o takie same zasady i kryteria, na podstawie tych rodzajów osiągnięć, które zostały wymienione w rozporządzeniu. Istotnie, nie zostały w nim wskazane wszystkie przejawy aktywności naukowej i organizacyjnej – wymieniona we wniosku polityka wspierania przez polskich wydawnictw w obszarze nauk fizycznych czy pomoc naukowcom z Ukrainy, nie są punktowane lub premiowane w ewaluacji. Interdyscyplinarność badań naukowych stanowi natomiast przede wszystkim istotny element oceny eksperckiej, przeprowadzanej w ramach kryterium III w zakresie opisów wpływu działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki.

W powyższych uwarunkowaniach Minister stwierdził, że ponowna ocena została przeprowadzona przez Komisję zgodnie z przepisami ustawy i rozporządzenia, zaakceptował w całości wyniki oceny osiągnięć naukowych Instytutu w ewaluowanej dyscyplinie i nie przedstawił uwag do jej wyników. W ocenie Ministra, wynik przeprowadzonej oceny nie pozwala na zmianę kategorii naukowej przyznanej zaskarżoną decyzją. W związku z powyższym, Minister postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję, którą Instytutowi została przyznana kategoria naukowa A w dyscyplinie nauki fizyczne.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją Instytut złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc następujące zarzuty:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci;

naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z powołanych przepisów. Organ winien prowadzić tak by pogłębiać zaufanie obywateli do organów praworządnego państwa (art. 8 k.p.a.), podczas gdy skarżona decyzja została wydana na podstawie nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego i dowodach, które nie zostały wyczerpująco zebrane przez organ w sposób przewidziany w powołanych przepisach, co przejawiło się w:

a. wydaniu decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy zebrany przez organ w sprawie, który nie uwzględniał interdyscyplinarnego charakteru prowadzonej przez skarżącego działalności naukowej;

b. wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o wydaną ponowną opinię Komisji, która wydając przedmiotową opinię ewaluacyjną, korzystając przy tym z międzynarodowych baz danych publikacyjnych, w szczególności o Scopus i narzędzia powiązane (SciVal) w celu porównania dorobku w określonej tematyce, dokonała analizy w Scopus wyłącznie kategorii "Physics and Astronomy", która to kategoria błędnie uwzględnia 92 publikacje skarżącego ze 195 zakwalifikowanych do ewaluacji przez KEN, co umknęło uwadze zarówno wydającej ponowną opinie KEN, ale i organowi, który ograniczył się praktycznie wyłącznie do powielenia w uzasadnieniu wydanego orzeczenia przedmiotowej opinii KEN;

c. wydaniu skarżonej decyzji w oparciu o wydaną ponowną opinię przez Komisji, która wydając opinię ewaluacyjną, korzystając przy tym z międzynarodowych baz danych publikacyjnych, w szczególności o Scopus i narzędzia powiązane (SciVal) w celu porównania dorobku w określonej tematyce, bezzasadnie pominęła kategorię "Materiał Science", do której to kategorii Scopus zalicza znaczną cześć ze 195 zakwalifikowanych przez KEN do ewaluacji, co skutkowało w istocie tym, że dokonana ocena ekspercka (i późniejsza uchwała Komisji) na której oparł się organ wydając skarżoną opinię nie uwzględnia 53% uzyskanych cytowań - z publikacji zakwalifikowanych do ewaluacji przez samą Komisję;

d. wydaniu skarżonej decyzji w oparciu o ponowną opinię przez Komisję, która wydając opinię ewaluacyjną, poprzez niewłaściwy dobór parametrów publikacji skarżącego, o których mowa powyżej ustaliła odbiegającą od rzeczywistości liczbę cytowań i drastycznie ją zaniżyła, podczas gdy stosując tę samą analizę, którą posłużył się recenzent, jednak jako tematykę wskazując "Materiał Science" (do której została zaliczona w bazach Scopus i SciVai niemal połowa osiągnięć skarżącego uwzględnionych w ewaluacji w naukach fizycznych), skarżący staje się liderem porównania z innymi jednostkami, które uzyskały kat. A+ w dyscyplinie nauk fizycznych, osiągając wartość cytowanego współczynnika Output in Top 10% Citation Percentiles -16,8% w roku 2021 tj. diametralnie wyższą od ustalonej przez KEN w oparciu wyłącznie o kategorię Physics and Astronomy co stanowiło podstawę wydania skarżonej decyzji jak wynika z jej uzasadnienia, która określona została na poziomie 4,8%;

naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. polegające na tym, że w uzasadnieniu skarżonej decyzji organ nie wskazał w sposób wyczerpujący przyczyn i powodów, dla których uznał że skarżący nie spełnia kryteriów otrzymania kategorii naukowej, jak również przyczyn i powodów dla których:

a. organ ograniczył weryfikację dorobku naukowego skarżącego przeprowadzaną w bazie danych tj. Scopus i narzędzia powiązane (SciVal) wyłącznie do kategorii "Physics and Astronomy", która to kategoria nie uwzględnia wszystkich publikacji skarżącego zakwalifikowanych do ewaluacji w dyscyplinie nauki fizyczne przez KEN, a które publikacje w znacznej mierze przez Scopus zostały uwzględnione w kategorii "Materiał Science" - co zapewne jest konsekwencją interdyscyplinarności działalności skarżącego, a co z niewiadomych przyczyn nie zostało uwzględnione przez organ;

b. organ nie uznał, ani nie odniósł się w sposób kompleksowy i wyczerpujący do złożonego przez skarżącego odwołania od pierwszej decyzji organu w zakresie przyznania kategorii naukowej, w którym to odwołaniu skarżący podnosił konieczność uwzględnienia interdyscyplinarnego - na styku dziedzin nauki fizyczne i chemiczne - przedmiotu swej działalności naukowej nie tylko w zakresie wpływu na rozwój cywilizacyjny, ale również i w szczególności w zakresie oceny dorobku naukowego skarżącego i konieczności zastosowania właściwych narzędzi do dokonania prawidłowej oceny tego dorobku;

c. organ nie uznał, ani nie odniósł się w sposób kompleksowy i wyczerpujący do złożonego przez skarżącego odwołania w szczególności w zakresie wskazanego w odwołaniu istotnego błędu stanowiącego podstawę opinii eksperta i opinii KEN jaką jest rzekomy brak przedstawicieli skarżącego pośród 2% najlepszych naukowców na świecie (według stworzonego przez Elsevier rankingu) - co zdaniem organu nie uzasadnia przyznania kategorii A+ skarżącemu, podczas gdy w przedmiotowym rankingu uwzględnionych jest aż pięciu przedstawicieli skarżącego na co w odwołaniu zwracał uwagę skarżący, a w żaden sposób nie zostało to ponownie zweryfikowane przez organ w toku ponownego rozpatrzenia sprawy;

naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 81a k.p.a. i nierozstrzygnięcie na korzyść skarżącego ewentualnych wątpliwości związanych z dokonywaną ewaluacją, a wskazanych przez skarżącego w złożonym w sprawie odwołaniu od pierwszej decyzji Ministra w kontekście dokonanych w I etapie dwóch ocen ekspertów dorobku skarżącego i wysuniętych przez skarżącego zarzutów do przedmiotowych opinii ekspertów, które to zarzuty w istocie nie zostały przez organ wnikliwie rozpatrzone;

- co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia naczelnych zasad postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy i de facto do nierozpoznania istoty sprawy tj. zasad określonych w przepisach z art. 7 oraz art. 11 k.p.a., którymi winien kierować się organ w przedmiotowej sprawie, a które stanowią gwarancję zapewnienia rzetelności i przejrzystości ewaluacji, służąc realizacji zasady prawdy obiektywnej i zasady przekonywania,

- co w dalszej konsekwencji prowadziło do naruszenia prawa materialnego, a to:

a) art. 267 ust. 1 pkt 1 ustawy, polegające na jego błędnym zastosowaniu i dokonaniu niezgodnej z przedmiotowym przepisem ewaluacji skarżącego - w związku z naruszeniami wskazanymi powyżej - w istocie polegającej na niewykonaniu zobowiązań organu dokonującego ewaluacji i w konsekwencji w związku z ewidentnym pominięciem w materiale dowodowym stanowiącym przedmiot ewaluacji - ponad 53% publikacji - dorobku naukowego skarżącego zakwalifikowanego przez Komisję do ewaluacji, nieprzeprowadzeniem ewaluacji zgodnie ze wskazanym przepisem;

b) § 8 pkt 2 rozporządzenia poprzez nieuwzględnienie w ewaluacji skarżącego wszystkich publikacji dokonywanych przez jego przedstawicieli, podczas gdy z przedmiotowego przepisu wynika obowiązek uwzględnienia artykułów naukowych opublikowanych w czasopismach naukowych niezamieszczonych w wykazie czasopism;

c) § 28 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia polegające na niewłaściwym dokonaniu przedmiotowej oceny, poprzez oparcie decyzji o błędnie przeprowadzoną ewaluację na podstawie bezpodstawnie zawężonych przez eksperta baz danych - o czym mowa powyżej, co w konsekwencji powoduje, iż nie została należycie zastosowana norma wynikająca z przedmiotowego przepisu i nie zostało w konsekwencji należycie uwzględnione międzynarodowe znaczenie osiągnięć naukowych skarżącego;

d) § 28 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia polegające na nieustaleniu w rzeczywistości wpływu osiągnięć naukowych, które były przedmiotem oceny w zakresie pierwszego kryterium na rozwój cywilizacyjny, albowiem za takowe nie można uznać lapidarnego stwierdzenia organu, iż dokonano oceny wpływu osiągnięć na rozwój cywilizacji, wpływ osiągnięć Instytutu był analizowany tylko pod kątem kryterium III - wpływu na gospodarkę i rozwój;

e) § 28 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia polegające na dokonaniu niewłaściwej oceny liczby cytowań artykułów naukowych uwzględnionych w ewaluacji, albowiem opinie zawierają ocenę liczby cytowań publikacji pracowników Instytutu jednak nie są to artykuły naukowe uwzględnione w ewaluacji, a wszystkie artykuły z afiliacją Instytutu. Dokonana ocena liczby cytowań poprzez pryzmat wszystkich publikacji znacząco wypacza obraz dorobku Instytutu, który powinien zostać uwzględniony.

Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów:

wykazu publikacji sporządzonego przez skarżącego, które nie zostały uwzględnione przez Scopus w "Physics and Astronomy", i które w konsekwencji ich nieuwzględnienia w tej kategorii nie stanowiły podstawy opinii Komisji i skarżonej decyzji, a które przez Komisję zostały zakwalifikowane do procedury ewaluacyjnej i podlegać powinny ocenie w zakresie przyznania kategorii naukowej A+ w dziedzinie nauk fizycznych;

wykresu obrazującego dokonaną przez skarżącego analizę uwzględniającą dodatkowo kategorię "Materiał Science’’ ujawniającą wartość współczynnika Output in Top 10% Citation Percentiles -16,8% w roku 2021;

Opinię ekspercką Komisji dot. kategorii naukowej w dyscyplinie nauki chemiczne;

- na okoliczność: treści przedmiotowych dokumentów, nieprawidłowej oceny dokonanej przez organ oraz oceny eksperckiej Komisji stanowiącej podstawę wydania skarżonej decyzji, które to oceny w wyniku zastosowania błędnie zawężonej analizy bazy danych skutkowały pominięciem większości dorobku naukowego skarżącego, które winno podlegać ocenie - zgodnie z przepisami jak również zgodnie z zakwalifikowaniem tych publikacji do oceny w dziedzinie nauk fizycznych.

Wywodząc jak powyżej, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z 2 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wszystkie wnioski, twierdzenia i zarzuty skargi uwypuklając, że kwestionuje zaskarżoną decyzję jako opartą w całości, bezrefleksyjnie, o zawierające błędy i nieuwzględniające całego materiału dowodowego oceny ekspertów, której podlegały podmioty kandydujące do kategorii naukowej A+.

Na rozprawie Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) dopuścił jako dowód uzupełniający przedłożone wraz ze skargą dokumenty uznając, że umożliwią one dokonanie oceny, czy organ właściwie ustalił stan sprawy, zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie, czy do poczynionych ustaleń prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W tak ustalonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja została wydana w oparciu o ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym, która w preambule określa system wartości uznanych przez prawodawcę za cel, jaki zamierza osiągnąć wprowadzając doniosłą w tej dziedzinie regulację. Ustawodawca zaznaczył w ten szczególny sposób, że obowiązkiem władzy publicznej jest tworzenie optymalnych warunków dla wolności badań naukowych i twórczości artystycznej, wolności nauczania oraz autonomii społeczności akademickiej. Ewaluacja działalności naukowej przewidziana w Rozdziale 3 ustawy jest jednym ze sposobów wspierania doskonałości naukowej, przede wszystkim w jej ujęciu jakościowym, przy dostrzeżeniu aspektu umiędzynarodowienia nauki. W myśl art. 267 ust. 1 ustawy podstawowymi kryteriami ewaluacji są: 1) poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności; 2) efekty finansowe efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych; 3) wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki.

Ocena jakości dokonywana jest w ramach dyscypliny naukowej. Aspekty proceduralne jak i podstawowe kryteria ewaluacji oraz podmioty, które biorą udział w tym procesie, jak i przyznane im kompetencje, zostały ustalone w przepisach ustawy i uszczegółowione przepisami rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej. Ewaluacja przeprowadzana jest na podstawie informacji zawartych w systemie POL-on podyktowanym gromadzeniu i wymianie informacji dotyczących działalności podmiotów zajmujących się działalnością naukową.

Warunki rozpoznawanej sprawy wymagają w tym miejscu zauważenia, że w myśl § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia, w celu wyłonienia ewaluowanych podmiotów, których działalność naukowa prowadzona w ramach poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych zostanie zaliczona do kategorii naukowej A+, Komisja przeprowadza dodatkową ocenę ekspercką. Ocena dokonywana jest przez dwóch ekspertów, w tym jednego pochodzącego ze znaczącego zagranicznego środka naukowego, powoływanych przez ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji. Dodatkowej ocenie eksperckiej zostaje poddana działalność naukowa ewaluowanego podmiotu w ramach dyscypliny naukowej albo artystycznej, jeżeli uzyskała w zakresie podstawowego kryterium ewaluacji, o którym mowa w art. 267 ust. 1 pkt 1 ustawy, ocenę o wartości nie niższej niż próg procentowy ustalony przez Komisję w stosunku do najwyższej oceny w danej dyscyplinie naukowej albo artystycznej. Wynik uzyskany przez skarżący Instytut w powyższym kryterium, uprawniał do oceny jego działalności na zasadzie § 28 rozporządzenia. Ocena ta winna uwzględniać materię określoną w § 28 ust. 4 i 5 rozporządzenia, i ma charakter ekspercki. Dodatkowej ocenie eksperckiej podlegała zadeklarowana działalność naukowa, która była przedmiotem oceny w zakresie pierwszego kryterium, co wyraźnie wynika z treści § 28 ust. 4 rozporządzenia.

Należy zaznaczyć, że w § 28 ust. 5 rozporządzenia zostały ustalone warunki dodatkowej oceny eksperckiej, którą przeprowadza się przy uwzględnieniu, w zależności od specyfiki działalności naukowej ewaluowanego podmiotu następujących wartości:

1) liczby artykułów naukowych uwzględnionych w ewaluacji, których całkowita wartość punktowa wynosi 140 albo 200 pkt, autorstwa albo współautorstwa osób, o których mowa w § 11 ust. 1;

2) liczby cytowań artykułów naukowych uwzględnionych w ewaluacji autorstwa albo współautorstwa osób, o których mowa w § 11 ust. 1;

3) liczby monografii naukowych uwzględnionych w ewaluacji, których całkowita wartość punktowa wynosi 200 albo 300 pkt, autorstwa albo współautorstwa osób, o których mowa w § 11 ust. 1;

4) znaczenia wyników tej działalności dla:

a) rozwoju gospodarczego kraju, w szczególności dla zwiększenia konkurencyjności i innowacyjności polskiej gospodarki,

b) rozwoju społecznego kraju, ochrony dziedzictwa narodowego lub rozwoju kultury i sztuki;

5) liczby projektów, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 1 lit. a, ze szczególnym uwzględnieniem projektów finansowanych przez Europejską Radę do Spraw Badań Naukowych (European Research Council);

6) liczby wybitnych osiągnięć artystycznych.

Przedmiotem tej oceny są zatem wyraźnie wskazane w przywołanym przepisie osiągnięcia, których oceny dokonuje się pod względem poziomu naukowego prowadzonej działalności (art. 267 ust. 1 pkt 1 ustawy). W tym miejscu Sąd zauważa, że w myśl § 8 pkt 2 rozporządzenia, oceny poziomu naukowego prowadzonej działalności naukowej w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych dokonuje się z uwzględnieniem artykułów naukowych opublikowanych w czasopismach naukowych niezamieszczonych w wykazie czasopism. Jak wynika z akt sprawy, kierownik Instytutu nie skorzystał z możliwości przewidzianej w § 24 ust. 3 rozporządzenia, co pozwoliłoby na etapie sporządzania ekspertyzy dodatkowej uwzględnić inne publikacje naukowe, spoza listy czasopism objętych wykazem.

Przystępując do dalszej oceny zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, Sąd zauważa, że eksperci w procedurze ewaluacji pełnią rolę biegłych posiadających wiedzę z zakresu dyscypliny nauki. Biegli posiadają wiadomości wymagające szczególnej wiedzy oraz doświadczenie z tym zakresem związane, które to wykraczają poza zakres informacji posiadanych przez pracowników urzędu. Istotne przy tym pozostaje, że opinia ekspercka jest podstawowym środkiem dowodowym przewidzianym w procesie ewaluacji, której efektem końcowym jest decyzja administracyjna. Skoro to eksperci posiadają uprawnienie do dokonania merytorycznej oceny działalności naukowej ewaluowanego podmiotu prowadzonej w ramach danej dyscypliny naukowej, to organ nie może ingerować w merytoryczną treść dodatkowej opinii eksperckiej. Minister zatem, a przedtem Komisja, dokonują badania, czy opinia została sporządzona zgodnie z przepisami prawa, czy jest logiczna i zupełna, a zatem dokonują oceny tego dowodu z zastosowaniem podstawowych zasad postępowania dowodowego. Minister powinien zatem dążyć do tego, aby efektem procesu ewaluacji była porównywalność wyników osiąganych przez podmioty w ramach dyscyplin, a także rzetelność i przejrzystość ewaluacji, do których to wartości odwołuje się art. 267 ust. 2 pkt 1 ustawy.

Odnosząc się w tym miejscu do podniesionych w skardze zarzutów, stwierdzić należy, że Sąd nie dostrzegł, by zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niekompletny materiał dowodowy zebrany przez organ w sprawie, który nie uwzględniał interdyscyplinarnego charakteru prowadzonej przez skarżącego działalności naukowej. Specyfika działalności prowadzonej przez Instytut, jej wieloaspektowość i wielozadaniowość, choć dostrzeżona przez ekspertów i uwzględniona poprzez podwyższenie wartości punktowej w ramach III kryterium ewaluacji, nie mogła stać się wiodącym kryterium, punktem odniesienia dla dokonywanej oceny Instytutu w zakresie jednej z dyscyplin naukowych, w jakich działalność tej jednostki jest realizowana. W dyscyplinie nauki fizyczne ocenie podlegały jedynie osiągnięcia w tej kategorii i takie też zostały wybrane i ocenione w ramach kryterium I, przy milczącej zgodzie kierownika Instytutu wskazanych przez algorytm optymalizujący osiągnięć stanowiących podstawę ewaluacji.

Należy również zaznaczyć, że Komisja Ewaluacji Nauki będąca zespołem specjalistów, wyposażona jest w wiedzę niezbędną do merytorycznej oceny przedłożonych ekspertyz. Uprawnionym jest przy tym, zdaniem Sądu, korzystanie w ramach prowadzonej procedury z dostępnych baz danych, które przypisane były różnym dziedzinom nauki. Ocena, czy wybrana baza danych była właściwa i czy w pełni odpowiada zakresowi badawczemu jednostki pozostaje poza zakresem rozważań organu. Wybór źródeł informacji pozostaje w kompetencji biegłego, który przedstawiając opinię o ewaluowanym podmiocie zobowiązany jest dokonać analizy rzetelnej, opartej na wiedzy i doświadczeniu – o czym była już mowa powyżej. Przyjęty przez eksperta zakres metodologiczny staje się zatem podstawą do oceny dorobku naukowego skarżącej i tylko w razie rażącej sprzeczności, bądź niejasności dającej się zauważyć bez głębszej analizy może dojść do podważenia oceny sporządzonej przez eksperta. Interdyscyplinarny, pozostający na styku dziedzin nauki fizyczne i chemiczne, przedmiot działalności naukowej Instytutu nie jest wystarczającą przesłanką dla podważenia ekspertyzy w zakresie oceny dorobku naukowego skarżącego. Nie sposób też domagać się, by kwestia ta stała się przedmiotem rozważań Ministra w uzasadnieniu decyzji o zakwalifikowaniu Podmiotu do jednej z kategorii naukowych. Zauważyć trzeba, że – jak wynika z dopuszczonych przez Sąd przedstawionych przez skarżącą dowodów – Instytut dąży do wykazania merytorycznej wadliwości ocen ekspertów sięgając do specjalistycznej wiedzy i polemizując z ustaleniami badawczymi. Takie oczekiwanie wykracza jednak poza zakres analizy i oceny przeprowadzanej przez Komisję i Ministra w toku postępowania ewaluacyjnego.

Powyższe świadczy zatem o braku podstaw do wyprowadzanego zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do argumentacji odwołania w zakresie istotnego błędu stanowiącego podstawę opinii eksperta i opinii KEN, jaką jest brak przedstawicieli skarżącego pośród 2% najlepszych naukowców na świecie, nie może być ocenione jako wadliwość istotna, prowadząca do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zauważyć trzeba, że pozycjonując jednostkę ekspert analizował kilka rankingów międzynarodowych. Nieprawidłowe przyjęcie, że na liście jednej z list rankingowych nie ma przedstawicieli reprezentujących fizykę ocenianej jednostki, nie może świadczyć o istotnej wadliwości decyzji, która oparta została na kompleksowych analizach i wielu źródłach, których prawidłowości skarżąca nie podważyła. Z tego względu, brak odniesienia się do podnoszonego w tym zakresie zarzutu nie może być uznany za naruszenie istotne. Nie doszło zatem do podnoszonego w skardze naruszenia przepisu § 28 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, które skarżąca upatruje w przeprowadzeniu ewaluacji na podstawie bezpodstawnie zawężonych przez eksperta baz danych.

Pożądanego rezultatu nie mógł również tym zakresie odnieść zarzut naruszenia art. 81a k.p.a. Przewidziane tym przepisem rozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony nie może oznaczać, że obiekcja co do prawidłowości oceny jednego z wielu elementów, jakie składają się na pełen zakres przedmiotowy analizowanej kwestii, może doprowadzić do odmiennej oceny pełnego materiału dowodowego. Taka koncepcja wypaczałaby istotę tej regulacji prowadząc do niezamierzonego przez ustawodawcę skutku.

W konsekwencji nie sposób przyjąć za skargą, że doszło do naruszenia naczelnych zasad postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy i de facto do nierozpoznania istoty sprawy, z czym skarżąca wiąże zarzut naruszenia art. 7 i art. 11 k.p.a.

Wobec przyjęcia, że nie doszło w tej sprawie do naruszenia przepisów postępowania, Sąd stwierdza, że Minister miał podstawy do przyznania skarżącej kategorii naukowej A, przeprowadzona bowiem dodatkowa ocena ekspercka oraz ocena Komisji nie pozwalała uzasadnić przyznania kategorii A+. Zauważyć przy tym należy, że przedłożona opinia ekspercka w dziedzinie nauk chemicznych nie mogła podważyć oceny sporządzonej na potrzeby niniejszej sprawy, pomimo zawartego w niej spostrzeżenia o większym wpływie działalności Instytutu w Europie w dziedzinie nauk fizycznych. Nie można przyjąć, że takie sformułowanie zawierało zapewnienie o przyznaniu kategorii A+ w dyscyplinie nauki fizyczne.

Sąd ponownie podkreśla, że w ramach przyznanych uprawnień sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny trafności opinii eksperckich. Kwestie dotyczące tego, co jest przedmiotem ewaluacji – a więc jakość działalności naukowej – wymagają przy dokonywaniu oceny wiadomości specjalnych w danej dziedzinie naukowej. Sąd administracyjny z natury rzeczy nie ma takiej specjalistycznej wiedzy, tj. pozwalającej na ocenę zasadności stanowiska zajmowanego przez specjalistów w tym zakresie (w danej dyscyplinie naukowej), spełniających wymogi określone w art. 272 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.