Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 39/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Aresztu Śledczego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 22 sierpnia 2022 r. do Aresztu Śledczego w Gdańsku wypłynęło datowane na dzień 6 sierpnia 2022 r. pismo A. B. (dalej również jako "wnioskodawca" albo "skarżący"), w którym – powołując się uprzednią korespondencję w sprawie udostępnienia informacji publicznej – wniósł o pisemną odpowiedź w zakresie powodów niepowołania rzeczników skazanych w Areszcie Śledczym w Gdańsku.

Dyrektor Aresztu Śledczego w Gdańsku pisemnym zawiadomieniem z dnia 5 września 2022 r. nr D/P.0143.112.2022.AC poinformował A. B.

o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Organ odmówił udzielenia informacji publicznej z uwagi na fakt, iż w jego ocenie opisany wniosek stanowił nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej.

Organ zaznaczył, że A. B. przebywał w Areszcie Śledczym w Gdańsku do dnia 13 września 2021 r. do dnia 22 marca 2022 r., po czym został przeniesiony do innej jednostki penitencjarnej. Począwszy od miesiąca marca 2022 r. A. B. rozpoczął składanie do Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku wniosków o udzielenie różnorodnych informacji publicznych. Trzy pierwsze wnioski zostały złożone zostały jeszcze podczas pobytu wnioskodawcy w Areszcie Śledczym w Gdańsku, w okresie bezpośrednio poprzedzającym przetransportowanie do innej jednostki. Ogólna liczba wniosków skierowanych do organu przez A. B. w przeciągu niespełna pół roku wzrosła już do 120. Wnioski były przy tym wielokrotnie kierowane do organu w sposób seryjny, w liczbie kliku lub kilkunastu sztuk, gdzie wysyłane były tego samego dnia, choć opatrzone były różnymi datami dziennymi, co powodowało, że termin załatwienia kilkunastu wniosków przypadał na jeden, ten sam termin. Organ opisał przebieg pobytu wnioskodawcy w Areszcie Śledczym w Gdańsku, zaznaczając, że w tym czasie względem A. B. 8 razy wystąpiono o wymierzenie kary dyscyplinarnej w związku z przekroczeniami, których się dopuścił. W konsekwencji w związku z dokonanym przekroczeniem naruszającym w poważnym stopniu dyscyplinę w jednostce w styczniu 2022 r. osadzonemu została wymierzona najsurowsza kara w postaci umieszczenia w celi izolacyjnej. Ponadto w zawiązku negatywną oceną postawy i zachowania więźnia oraz wzrostem ryzyka powodowania przez niego negatywnych incydentów i nieprzewidywanych zachowań mogących godzić w porządek i bezpieczeństwo w jednostce wycofano zezwolenie na korzystanie przez niego z odzieży własnej, wobec czego był on obowiązany do końca pobytu w jednostce na korzystanie z odzieży zapewnianej przez administrację aresztu. Wskazano, że podczas pobytu w jednostce A. B. dwukrotnie wystąpił z prośbą o podjęcie nauki i został zgłoszony do szkoły, gdzie jednak nie został przyjęty z uwagi na brak wolnych miejsc. Organ podkreślił, że przed opuszczeniem Aresztu Śledczego w Gdańsku A. B. deklarował, iż gdy już opuści jednostkę będzie składał dużą ilość pism w celu spowodowania dolegliwości u administracji aresztu oraz, by utrudnić funkcjonowanie tej jednostki. Powody wskazanego działania znalazły potwierdzenie w udokumentowanych rozmowach przeprowadzonych z administracją zakładów karnych już po opuszczeniu przez A. B. Aresztu Śledczego w Gdańsku (notatki z rozmów z wychowawcą, notatki ze spotkań z psychologiem). Opisane okoliczności faktyczne organ uznał zatem za pozostające w istotnym powiązaniu z rozpoznawanym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej oraz innymi, które to świadczą o tym, iż wnioskodawca kieruje wnioski i zapytania niepodyktowane troską o dobro publiczne, a działanie wnioskodawcy było inicjowane i motywowane wykorzystaniem instytucji wbrew jej celowi i funkcji, co stanowi nadużycie prawa. W tym zakresie uwzględniono zarówno ilość i treść złożonych wniosków, jak i koincydencję czasową pomiędzy przedstawionymi wyżej zdarzeniami oraz ich okolicznościami, a przystąpieniem do składania wniosków o udzielnie informacji publicznej, a także wrogie i konfrontacyjne nastawienie A. B. względem administracji Aresztu Śledczego w Gdańsku, z którą zadeklarował on zaplanowaną walkę m.in. poprzez utrudnianie jej funkcjonowania. Składanie wniosków miało zatem już w swoim założeniu stanowić zatem dokuczliwość i uciążliwość dla kierownictwa i funkcjonariuszy jednostki, niż być podyktowane troską o dobro publiczne.

Podkreślono, że samo stwierdzenie, że żądana informacja ma charakter publiczny nie implikuje obowiązku udzielenia jej podmiotowi, który nadużywa prawa do informacji publicznej. Nadużycie prawa do informacji publicznej polega zaś przede wszystkim na próbie skorzystania z tej instytucji jaką gwarantuje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej powoływana w skrócie jako "u.d.i.p."), dla osiągniecia innego celu niż troska o dobro publiczne. Prawo to nie może zatem służyć wnioskodawcy w celu zaspokojenia jego indywidualnych potrzeb w ramach sporów, konfliktów i w takiej sytuacji nie podlega ochronie prawnej. Z nadużyciem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy wnioskodawca wykazuje dużą dozę złej woli, a ilość i zakres objętych wnioskami informacji może utrudniać normalne funkcjonowanie i wypełnianie swoich obowiązków przez organ, do którego zapytania są kierowane.

Z tych powodów uznano, że do rozpoznania złożonego wniosku nie mogą mieć zastosowania przepisy ustawy u.d.i.p. i w formie pisemnej zawiadomiono wnioskodawcę o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku.

Skarżący podniósł, że w dniu 6 sierpnia 2022 r. skierował pismo do Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku, w którym wnioskował o udzielenie informacji publicznej na podstawie u.d.i.p. W odpowiedzi otrzymał jednak od organu pismo

z dnia 5 września 2022 r. nr D/P.0143.112.2022.AC odmawiające mu udzielenia wnioskowanej informacji. Przedmiotowe pismo, zdaniem skarżącego, nie jest wymaganą w tym zakresie decyzją o odmowie udzielenia informacji publicznej. Brak w tym piśmie uzasadnienia prawnego i pouczenia o przysługującym środku odwoławczym.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko,

a mianowicie, że z okoliczności sprawy wynika, że działanie A. B. stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej. W odpowiedzi na wniosek A. B. otrzymał pisemne zawiadomienie o sposobie załatwienia sprawy,

w którym przedstawiono obszerne uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, w związku z czym organowi nie można skutecznie zarzucić ani braku działania, ani też uchybienia jakimkolwiek terminom. Ponownie zaakcentowano dużą liczbę składnych przez A. B. wniosków, częstotliwość ich składania, składanie wniosków seriami, rozpoczęcie składania wniosków w zbiegu z decyzją

o przeniesieniu osadzonego do innej jednostki penitencjarnej, konfrontacyjne nastawienie wnioskodawcy, który deklaruje że walczy z dyrektorem Aresztu Śledczego w Gdańsku. Wskazano także na odmowę podjęcia odpłatnego zatrudnienia przez skarżącego podczas odbywania kary. W odpowiedzi na propozycję zatrudnienia A. B. podnosił bowiem, że jeżeli będzie pracował, to nie będzie miał czasu na pisanie skarg, a wpływy środków pieniężnych

z tytułu wykonywanej pracy uniemożliwią pisanie takiej ilości pism, gdyż posiadając środki finansowe do dyspozycji, będzie musiał sam opłacać wysyłaną korespondencję. Zaznaczono, że dotychczas wszystkie przesłane przez skarżącego wnioski zostały wysłane na koszt administracji zakładu karnego. Skarżący nie podejmując odpłatnego zatrudnienia, umożliwiającego mu uzyskanie środków pieniężnych, nadużywał dyspozycji § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, która przenosiła na administrację jednostki penitencjarnej ciężar ponoszenia kosztów przesłania wniosków, skarg i próśb gdy skazany nie posiada środków pieniężnych.

Odnosząc się do treści skargi organ potwierdził, że wystosowane do skarżącego zawiadomienie nie stanowiło decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, o której mowa w art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. Stwierdzenie, że wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej wyklucza bowiem możliwość zastosowania tej ustawy. Pomimo tego, że przepisy tej ustawy nie miały zatem

w ocenie organu w ogóle zastosowania, zwrócono jednak uwagę, że w sprawie nie przekroczono terminu 14 dni na załatwienie sprawy – w tym terminie zawiadomiono bowiem skarżącego pisemnie o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej z uwagi na wskazane wyżej, sprzeczne z celem ustawy u.d.i.p., nadużycie tej instytucji przez wnioskodawcę.

W piśmie procesowym z dnia 6 lipca 2023 r. ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu podtrzymał skargę przedstawiając uzupełnienie argumentacji skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie skarżący zarzucił bezczynność Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Gdańsku w udzieleniu na jego wniosek informacji publicznej w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p.

Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje co do zasady bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust.1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Z kolei w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji

w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Udzielenie informacji publicznej w formie wystosowanego do wnioskodawcy pisma zawierającego żądaną informację i wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, nie wyczerpują katalogu dostępnych organowi działań

w zakresie dopuszczalnych sposobów rozpatrzenia wniosku złożonego przez wnioskodawcę z powołaniem się na przepisy ustawy u.d.i.p.

Ustawa ta wyznacza cel gwarantowanego dostępu do informacji publicznej, którym jest sprawowanie przez obywateli swoistej społecznej kontroli nad organami wykonującymi zadania publiczne, gdzie żądanie określonych informacji przez wnioskodawców podyktowane jest troską o dobro publiczne. Opisany zakres i cel regulacji zawartych w u.d.i.p. powoduje jednocześnie, że w jej pojęciu nie mieści się zatem prawo do uzyskania informacji publicznej przez podmiot, którego działanie

w tym zakresie nie zmierza do realizacji interesu publicznego i przestrzegania prawa, a okoliczności sprawy jasno i bez potrzeby głębszej analizy jednoznacznie świadczą o tym, że działanie wnioskodawcy – choć formalnie podjęte właśnie z powoływaniem się na przepisy ustawy u.d.i.p – faktycznie zmierzało do celu sprzecznego

z legitymowanym prawnie celem prawa dostępu do informacji publicznej.

Nie budzi wątpliwości pogląd, że w sytuacjach, gdy skierowany do organu wniosek w ogóle nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Taka formuła załatwienia wniosku o udzielenie dostępu do informacji publicznej znajdzie zastosowanie wówczas gdy organ, do którego skierowano żądanie nie jest w ogóle podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p. do udzielania informacji publicznej, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy organ nie dysponuje wnioskowaną informacją publiczną, a także gdy wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej.

Wystosowanie do wnioskodawcy tego rodzaju pisemnego zawiadomienia wyklucza tym samym możliwość stwierdzenia, aby organ pozostawał

w bezczynności. W tym zakresie Sąd w pełni zatem podziela stanowisko organu, że w sytuacji, kiedy zostanie wykazane i stwierdzone, że złożony wniosek o udzielenie informacji publicznej miał na celu jedynie spowodowanie dolegliwości po stronie organu i zakłócenie jego funkcjonowania, a zatem stanowi istotne nadużycie, sprzeczność intencji wnioskodawcy z głównym celem ustawy u.d.i.p. wyłącza możliwość stosowania przepisów tej ustawy w całości, a zatem również w zakresie powołanych wyżej art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Oznacza to, że w tym wypadku zawiadomienie o odmowie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga formy decyzji administracyjnej, lecz przyjmuje postać zwykłego pisma skierowanego do wnioskodawcy, w którym należy jednak szczegółowo wskazać, z jakich powodów skierowane do organu żądanie uznano za nadużycie prawa do informacji.

Na gruncie przedmiotowej sprawy kluczową kwestią do rozważenia przez Sąd pozostawało zatem to, czy organ słusznie uznał, że złożony przez skarżącego wniosek stanowił nadużycie prawa do informacji publicznej. Poza sporem pozostawało bowiem, że Dyrektor Aresztu Śledczego w Gdańsku jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązanym do udzielania informacji w tym zakresie. Co istotne, organ ten nie kwestionował też, że żądana przez skarżącego informacja posiada walor informacji publicznej. Od rozstrzygnięcia podniesionej kwestii wprost zależała możliwość uznania, czy w przedmiotowej sprawie organ był po pierwsze uprawniony do odmowy udzielenia posiadanej przez niego i pozostającej w związku z jego działalnością informacji publicznej, a po drugie, że odmowa ta nie wymagała wydania decyzji administracyjnej, przy wystarczającym w tym wypadku pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy o uzasadnionych powodach odstąpienia od udzielenia mu żądanej informacji.

Prawdą jest zatem, że uwzględniając cel wskazanej ustawy, prawo do dostępu do informacji publicznej nie może być postrzegane jako prawo nieograniczone. Podkreślenia wymaga przy tym, że stwierdzenie nadużycia prawa do informacji musi być w sposób nie budzący wątpliwości ugruntowane w konkretnych okolicznościach danej sprawy. Zważyć należy, że odmowa udostępnienia informacji publicznej

w formie pisma, z uwagi na złożenie wniosku w celu nie dającym się pogodzić z istotą prawa dostępu do informacji publicznej musi mieć charakter wyjątkowy, ograniczający się tylko do rażących, jaskrawych i jednoznacznych przykładów nadużywania przez obywateli praw wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela koncepcję nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny między innymi

w wyroku z dnia 19 września 2019 r. (sygn. akt I OSK 658/18) oraz w wyroku z dnia 7 lipca 2023 r. (sygn. akt III OSK 939/22). Naczelny Sąd Administracyjny

w wyrokach tych wskazywał, że nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej będzie polegało na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest więc zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków (por. J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, Warszawa 2005, J. Góral, R. Hauser, J. Trzciński (red.), s. 146, 147; zobacz również: W. Jakimowicz, Nadużycie publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, w: Antywartości w prawie administracyjnym, A. Błaś (red.), Warszawa 2016, s. 163 -170; M. Jaśkowska, Nadużycie publicznego prawa podmiotowego jako przesłanka ograniczenia dostępu do sądu w sprawach z zakresu informacji publicznej, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2018, nr 1, s. 27 i n.).

Doktryna i orzecznictwo sądów administracyjnych przyjęły, że o nadużyciu prawa do informacji publicznej można mówić między innymi w sytuacjach wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (do swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji).

Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega zatem na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest bowiem umożliwienie swego rodzaju zemsty na organie wykonującym zadania publiczne, wobec którego dany wnioskodawca jest wrogo nastawiony, np. z uwagi na wymierzenie kary przez ten organ, czy niezałatwienie jego innej sprawy w oczekiwany sposób.

W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono granic korzystania z prawa do informacji, a zatem brak jest jakichkolwiek ograniczeń zarówno co do liczby i jakości żądanej informacji. Taki stan rzeczy powoduje niestety, że w praktyce bardzo często dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają z ustawy, ani tym bardziej z Konstytucji RP oraz celów, które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się

z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych. Z taką sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy.

W każdym indywidualnym przypadku zachowanie skarżącego wnoszącego

o udzielenie informacji publicznej winno być oceniane nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, ale w konkretnych sytuacjach należy również uwzględnić wartości chronione przez system prawny oraz jego nadrzędne zasady (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2023 r.; sygn. akt III OSK 181/22).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym kontekście pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 30 sierpnia 2012 r. (sygn. akt I OSK 799/12), zgodnie z którym zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu.

Z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika, że skarżący składając w okresie od marca 2022 r. do września 2022 r. około 120 wniosków o udzielenie informacji publicznej o różnorodnej treści, niewątpliwie wygenerował znaczne koszty obsługi jego żądań, które ponoszą jednostki penitencjarne, w których przebywał (koszty osobowe, czasowe i finansowe związane z przygotowaniem odpowiedzi na wnioski i ich wysłaniem) lub przebywa (koszty wysyłki wniosków sporządzanych przez osadzonego nieposiadającego własnych środków finansowych). W przedmiotowej sprawie rozstrzygające znaczenie ma jednak to, że z udokumentowanych przez administrację jednostek penitencjarnych okoliczności – w sposób nie budzący wątpliwości Sądu – wynika, że skarżący składając tak dużą ilość wniosków, często wysyłanych seryjnie, wykazywał szczególnie konfrontacyjną postawę wobec Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku. Skarżący postawę tę manifestował

w swoich wypowiedziach, jednoznacznie wskazując na cel podejmowanych przez siebie działań (wniosków o udostępnienie informacji publicznej).

W ocenie Sądu wskazane w zawiadomieniu o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz w odpowiedzi na skargę okoliczności wskazują jasno na to, że głównym celem skarżącego nie jest uzyskanie informacji publicznych, o które formalnie występuje, ale chęć spowodowania po stronie administracji jednostki penitencjarnej poważnych utrudnień, mogących zaburzać jej prawidłowe funkcjonowanie. W szczególności uwzględnić należało, że skarżący opuszczając Areszt Śledczy w Gdańsku zapowiedział, że będzie kierował do tej jednostki dużą ilość wniosków, a w rozmowach z wychowawcą oraz psychologiem w jednostce penitencjarnej, do której został później przewieziony i aktualnie przebywa, wielokrotnie wskazał, że toczy on walkę z administracją Aresztu Śledczego

w Gdańsku właśnie poprzez składane pisma, a w szczególności pozostaje wrogo nastawiony do Dyrektora tej jednostki. Z akt sprawy wynika, że skarżący podczas pobytu w Areszcie Śledczym w Gdańsku pozostawał w otwartym konflikcie

z administracją zakładu, czego wyrazem były wielokrotne naruszenia dyscypliny przez skarżącego, co z kolei skutkowało nałożeniem na niego surowych kar, w tym umieszczenia w celi izolacyjnej. Organ zasadnie wskazał również na postawę skarżącego, który jako osadzony odmówił wykonywania pracy, do której został skierowany i która stanowi obowiązek osadzonego, argumentując w tym zakresie – zgodnie z deklaracją skarżącego – że cały swój czas chce poświęcić tylko na sporządzanie pism i jednocześnie chce utrzymać sytuację, w której cała wytwarzana przez niego korespondencja będzie opłacana przez administrację jednostki penitencjarnej. Powyższy fakt zdaniem Sądu dobitnie wskazuje, że skarżący nawet kosztem narażenia się na odpowiedzialność dyscyplinarną, podejmuje działania nakierowane na utrudnienie funkcjonowania jednostek penitencjarnych. W ocenie Sądu jest to wymowny dowód skali oraz rzeczywistych motywów działań skarżącego, pozostających w rażącej sprzeczności ze społecznie uzasadnionym celem instytucji prawa dostępu do informacji publicznej.

W tej sytuacji działania skarżącego należało ocenić jako próbę skorzystania

z instytucji prawa dostępu do informacji publicznej wyłącznie dla osiągniecia celów nie dających się pogodzić z wartościami chronionymi przez porządek prawny Rzeczypospolitej Polskiej.

Wniosek skarżącego - mając na względzie powyższe zapatrywania - zasadnie został więc oceniony przez organ jako pozostający bez żadnego związku z troską o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów.

W konsekwencji wskazać należy, że złożenie tego rodzaju wniosku, który stanowi istotne nadużycia prawa nie podlega ochronie prawnej wynikającej z ustawy u.d.i.p. Wystosowane w tym zakresie do skarżącego zawiadomienie o odmowie udzielenia informacji publicznej w formie pisma z dnia 5 września 2022 r. należy uznać za prawidłowe rozpoznanie tego wniosku. W zawiadomieniu tym w obszerny sposób przedstawiono zarówno podstawę faktyczną, jak i prawną uzasadniającą takie odniesienie się do żądania skarżącego ukierunkowanego w istocie na poznanie motywów nie podjętej przez organ aresztu śledczego decyzji. Uwzględniono słusznie nie tylko ilość i treść składanych wniosków, ale także fakt składania ich w sposób seryjny, podejmowanie przez skarżącego działań, aby za wszelką cenę móc składać wnioski nieodpłatnie, a także oficjalnie zarejestrowane przez administrację jednostek penitencjarnych wypowiedzi skarżącego wskazujące na rzeczywisty zamiar leżący u podstaw podejmowanych przez niego działań, również w zakresie składanych przez niego wniosków o udzielenie informacji publicznej.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).