Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 122/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 10, art. 11, art. 13
journal: Dz.U. 2023 poz 622
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 18 lipca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Paweł Dańczak, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2024 roku sprawy ze skargi T K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 grudnia 2023 r. nr SKO.4121.136.2023 w przedmiocie wydania dokumentu prawa jazdy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego T K kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 grudnia 2023 r. nr SKO.4121.136.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania T. K. od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 2 listopada 2023 r. o wydaniu T. K. prawa jazdy ważnego do dnia 4 sierpnia 2038 r. w związku z uzyskaniem uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B+E, T, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej k.p.a., art. 10, art. 13 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2023 r. poz. 622 ze zm.), dalej u.k.p. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

30 kwietnia 1998 r. Prezydent Miasta Łodzi rozpoznając wniosek T. K. - wydał decyzję o wydaniu mu prawa jazdy nr [...] serii [...] obejmującego kategorię B (data ważności - bezterminowo).

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 4 sierpnia 2023 r. T. K. zwrócił się o rozszerzenie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B+E i wydanie nowego prawa jazdy. Do wniosku strona załączyła orzeczenie lekarskie nr 9/08/2023 z 4 sierpnia 2023 r., w treści którego uprawniony lekarz stwierdził brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B. B+E, T; przy czym w rubryce termin następnego badania lekarz zamieścił adnotację o treści: 4 sierpnia 2038 r.

Prezydent Miasta Łodzi decyzją z 2 lutego 2023 r. orzekł o wydaniu stronie prawa jazdy nr [...] ważnego do dnia 4 sierpnia 2038 r. obejmującego kategorię: AM, B1, B, B+E i T.

W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta Łodzi wskazał, że na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstępuje od uzasadnienia decyzji ze względu na fakt, że uwzględnia w całości żądanie strony.

Z treści decyzji oraz z protokołu jej ogłoszenia wynika, że strona została pouczona, że od powyższej decyzji przysługuje jej prawo odwołania się w terminie 14 dni od jej doręczenia (ogłoszenia) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a. Ponadto w decyzji zawarto pouczenie o treści art. 127a k.p.a., zgodnie z którym przed upływem terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję (§ 1). Z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna (§ 2).

Jednocześnie pouczono, że stosownie do treści art. 130 § 4 k.p.a. decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, jeżeli jest zgodna z żądaniem wszystkich stron lub jeżeli wszystkie strony zrzekły się prawa do wniesienia odwołania.

W piśmie z dnia 4 grudnia 2023 r., zatytułowanym "Treść skargi", skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi za pośrednictwem Prezydenta Miasta Łodzi, T. K. wskazał, że wnosi skargę na czynność wymiany dokumentu prawa jazdy w związku z rozszerzeniem uprawnień o nowe kategorie. Podał, że nowy dokument prawa jazdy zawiera nieprawidłowy wpis w kolumnie ważności uprawnienia kategorii B. Uprawnienie kategorii B posiada od 30 kwietnia 1998 r. i zostało ono wydane bezterminowo. Wymieniając dokument prawa jazdy w związku z rozszerzeniem uprawnień o nowe kategorie organ dokonując w oparciu o art. 18 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami czynności materialno - technicznej wydania nowego prawa jazdy mógł dokonać zmiany wpisów w dokumencie w zakresie określonym treścią wniosku oraz z uwagi na treść art. 13 ust.1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami wpisu daty ważności wydanego dokumentu. Dokonany przez organ w tym trybie wpis w nowym dokumencie prawa jazdy nie mógł natomiast dotyczyć daty ważności posiadanego przez niego uprawnienia do kierowania pojazdami wskazanego w kolumnie 11 dla kategorii B.

Powyższe pismo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi potraktowało jako odwołanie i decyzją z dnia 19 grudnia 2023 r utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 2 listopada 2023 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, która w art. 10 ust. 1 stanowi, że prawo jazdy jest wydawane przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.

Stosownie do brzmienia art. 11 ust. 1 ww. ustawy - prawo jazdy jest wydawane osobie, która:

1) osiągnęła minimalny wiek wymagany do kierowania pojazdami odpowiedniej kategorii;

2) uzyskała orzeczenie:

a) lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem,

b) psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem - nie dotyczy prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T;

3) odbyła szkolenie wymagane do uzyskania prawa jazdy danej kategorii;

4) zdała egzamin państwowy wymagany do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii;

5) uprzedzona o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadcza, że jej miejsce zamieszkania znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym że:

a) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym:

- ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe albo

- z zamiarem stałego pobytu wyłącznie ze względu na swoje więzi osobiste, albo

b) przebywa regularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, a jednocześnie, że ze względu na swoje więzi zawodowe kolejno przebywa w co najmniej dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej, albo

c) przebywa nieregularnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na swoje więzi osobiste, ponieważ przebywa w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej w celu wypełniania zadania o określonym czasie trwania, albo

d) przebywa na terytorium innego państwa ze względu na podjęte w tym państwie studia lub naukę w szkole;

6) uprzedzona o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadcza, że:

a) nie został orzeczony w stosunku do niej, prawomocnym wyrokiem sądu, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych,

b) nie ma zatrzymanego prawa jazdy ani pozwolenia na kierowanie tramwajem,

c) nie ma cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami.

Kolegium powołało również treść art. 13 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym prawo jazdy kategorii:

1) AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T wydaje się na okres 15 lat, z tym że:

a) okres ten może być krótszy, o ile wynika to z orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. a,

b) prawo jazdy kategorii B uzyskane po raz pierwszy wydaje się na okres, o którym mowa w art. 91 ust. 1, z zastrzeżeniem art. 92 ust. 1;

2) Cl, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D lub D+E wydaje się na okres 5 lat, nie dłużej jednak niż na okres wynikający z orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2, z zastrzeżeniem art. 15.

Organ wyjaśnił, że powyższa norma stanowi implementację przepisów dyrektywy 2006/126/WE, zgodnie z którą (art. 3 ust. 3) państwa członkowskie Unii Europejskiej zobowiązane zostały do zapewnienia tego, aby do dnia 19 stycznia 2033 r. wszystkie prawa jazdy wydawane lub znajdujące się w obiegu spełniały wszystkie wymagania niniejszej dyrektywy.

Ponadto organ wskazał, że kolejny przepis dyrektywy, tj. art. 7 ust. 2, zalecił wprowadzenie administracyjnych okresów ważności praw jazdy wydawanych przez państwa członkowskie, które dla praw jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1 i BE powinny wynosić 10 lat, o ile państwo członkowskie nie skorzysta z możliwości wprowadzenia 15-letniego okresu ich ważności, zaś dla praw jazdy kategorii C, CE, C1, C1E, D, DE, D1, D1E powinny wynosić 5 lat.

Zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy ważność praw jazdy, po wygaśnięciu administracyjnego okresu ich ważności, powinna zostać przedłużona, o ile kierowca nieprzerwanie spełnia minimalne wymagania dotyczące fizycznej i psychicznej zdolności do kierowania pojazdami kategorii C, CE, Cl, C1E, D, DE, D1, D1E oraz ma miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego wydającego prawo jazdy lub przedłoży dowód potwierdzający, że uczy się w tym państwie co najmniej od sześciu miesięcy. Zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy państwa członkowskie mogą uzależnić przedłużenie ważności prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1 i BE od wyników badań stwierdzających spełnianie minimalnych wymagań w zakresie fizycznej i psychicznej zdolności do kierowania pojazdami.

W myśl art. 13 ust. 2 ww. ustawy orzeczenie lekarskie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, w uzasadnionych przypadkach dotyczących stanu zdrowia, może być wydawane na okres krótszy niż 5 lat. Okres ważności prawa jazdy określonej kategorii jest przedłużany, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, w formie wymiany prawa jazdy. Do wymiany prawa jazdy stosuje się przepisy ust. 1, 4 i 5 oraz art. 12 ust. 1-3 (art. 13 ust. 6 ww. ustawy).

Kolegium podniosło, że zgodnie z dyspozycją art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał 24 lutego 2016 r. rozporządzenie w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 231 ze zm.), które w § 5 ust. 1 stanowi, jakie dokumenty osoba ubiegająca się o prawo jazdy lub pozwolenie, przed przystąpieniem do szkolenia, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 32 ust. 3 ustawy, składa do właściwego organu wydającego prawo jazdy lub pozwolenie

W myśl § 10 ust. 3 pkt 4 i 10 ww. rozporządzenia w przypadku pozytywnej weryfikacji dokumentów, prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w następujący sposób: 4) data ważności prawa jazdy - najpóźniejsza z dat określonych w rubryce data ważności uprawnienia dla poszczególnych kategorii prawa jazdy; 10) data ważności uprawnienia - najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, BI, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z uwzględnieniem lit. a-f.

Kolegium wskazało, że w przypadku przedłożenia przez stronę orzeczenia lekarskiego - stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii m.in. B+E - z zakreślonym terminem następnych badań lekarskich - to obowiązkiem organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami jest uwzględnienie tego wyznaczonego przez lekarza terminu w całym zakresie objętym przedmiotowym orzeczeniem (a więc tak jak w rozpatrywanym stanie faktycznym w zakresie kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T).

Kolegium za chybione i pozbawione jakichkolwiek podstaw prawnych uznało twierdzenia strony, że nowy dokument prawa jazdy zawiera nieprawidłowy wpis odnośnie ograniczenia terminowego uprawnienia kategorii B (wcześniej przyznanego bezterminowo).

SKO w Łodzi powołało także treść art. 124 ust. 1-7 u.k.p. i stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest zasadna i znajduje swoje umocowanie w przywołanych powyżej przepisach, co w konsekwencji stanowi o podjętym w sprawie rozstrzygnięciu.

Kolegium odniosło się również do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r. (sygn. akt: K 5/13; OTK-A 2013/9/17).

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T. K. zaskarżył powyższą decyzję w zakresie uznania za zasadne dokonania wpisu w kolumnie ważności uprawniania kategorii B, będącego następstwem wymiany dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem nowych kategorii B+E oraz T. Wymieniając dokument prawa jazdy, w związku z rozszerzeniem uprawnień o nowe kategorie, organ dokonując w oparciu o art. 18 ust. 2 u.k.p. czynności materialno-technicznej wydania nowego prawa jazdy, mógł dokonać zmiany wpisów w dokumencie jedynie w zakresie określonym treścią złożonego wniosku oraz z uwagi na treść art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, wpisu daty ważności wydanego dokumentu. Dokonywany przez organ w tym trybie wpis w nowym dokumencie prawa jazdy nie mógł natomiast dotyczyć daty ważności posiadanego uprawnienia do kierowania pojazdami wskazanego w kolumnie 11 dla kategorii B.

Skarżący wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oparło swoją tezę głównie na treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury zwracając szczególną uwagę na § 10 ust. 3 pkt 4 i 10. Zdaniem skarżącego przepis ten powinien mieć zastosowanie jedynie w przypadku uzyskania nowych uprawnień, na przykład gdyby rozszerzał posiadane kategorie prawa jazdy, oprócz kategorii B+E i T, kolejno także o kategorie A, dla której wydania przedstawiłby następne orzeczenie lekarskie. W takim przypadku urząd dokonując kolejnej wymiany dokumentu prawa jazdy zarówno dla kategorii B+E, T jak i dla kategorii A powinien przyjąć datę wynikającą z ostatniego orzeczenia.

Natomiast w tym konkretnym przypadku rozszerzenie uprawnień nie dotyczyło kategorii B, dla której posiada bezterminowe uprawnienie i odebranie mu tego uprawnienia jest odebraniem prawa już nabytego.

Fakt, że druk orzeczenia lekarskiego wymienia w jednej rubryce kategorie AM, A1, A, B1, B, B+E, T i tym samym taką treść orzeczenia lekarskiego przedstawił razem z wnioskiem o wydanie nowego druku prawa jazdy, nie powinien upoważniać urzędu do odbierania mu nabytego wcześniej bezterminowo uprawnienia do kategorii B, ograniczając czas jego ważności do terminu określonego w orzeczeniu związanym z rozszerzeniem uprawnień.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 18 lipca 2024 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że pismo z dnia 4 grudnia 2023 r. jest skargą skarżącego na czynność Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 2 listopada 2023 r. w przedmiocie wpisania w dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawienia do kierowania pojazdami kategorii B skierowaną do WSA w Łodzi, oraz że skarżący nie kwestionuje daty ważności dokumentu prawa jazdy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 grudnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 2 listopada 2023 r. o wydaniu T. K. prawa jazdy ważnego do dnia 4 sierpnia 2038 r. w związku z uzyskaniem uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B+E, T.

W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 grudnia 2023 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zaistnienie "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (co wynika już z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego) wymaga uwzględnienia łącznie trzech przesłanek, tj. oczywistości naruszenia prawa, charakteru przepisu i niemożliwych do zaakceptowania skutków społeczno-gospodarczych jakie wywołuje decyzja.

Zgodnie z art. 107 k.p.a., decyzja zawiera: 1) oznaczenie organu administracji publicznej; 2) datę wydania; 3) oznaczenie strony lub stron; 4) powołanie podstawy prawnej; 5) rozstrzygnięcie; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne; 7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; 8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji; 9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy (§ 1). Przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja (§ 2). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3). Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania (§ 4). Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji również w przypadkach, w których z dotychczasowych przepisów ustawowych wynikała możliwość zaniechania lub ograniczenia uzasadnienia ze względu na interes bezpieczeństwa Państwa lub porządek publiczny (§ 5).

W myśl art. 127 § 1 i 1a k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Decyzja wydana w pierwszej instancji, od której uzasadnienia organ odstąpił z powodu uwzględnienia w całości żądania strony, jest ostateczna.

Podkreślić należy, że art. 127 § 1a został dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 803) zmieniającej ustawę Kodeks postępowania administracyjnego z dniem 12 maja 2023 r.

W niniejszej sprawie Prezydent Miasta Łodzi skorzystał z uprawnienia do odstąpienia od uzasadnienia wydanej decyzji, ponieważ w całości uwzględnił żądanie strony w zakresie wydania dokumentu prawa jazdy Żądanie strony zawarte we wniosku z dnia 4 sierpnia 2023 r. należy odnieść do norm prawa materialnego. W tej sprawie jest to art. 10 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 622 ze zm. - dalej u.k.p.), który reguluje sposób wydania prawa jazdy. Zgodnie z tym przepisem prawo jazdy jest wydawane przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą. Na podstawie powyższego przepisu wydana została decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 2 listopada 2023 r. uwzględniająca żądanie strony w zakresie wydania nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem przez wnioskodawcę nowych uprawnień kategorii B+E i T. Oznacza to, że Prezydent Miasta Łodzi wydając zaskarżaną decyzję uznał w całości żądanie skarżącego i je uwzględnił, co powodowało, że był uprawniony do wydania decyzji w trybie art. 107 § 4 k.p.a. W takiej sytuacji decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 2 listopada 2023 r. stała się ostateczna zgodnie z treścią art. 127 § 1a k.p.a.

Na rozprawie w dniu 18 lipca 2024 r. skarżący potwierdził, że jego intencją było zaskarżenie czynności Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 2 listopada 2023 r. w przedmiocie wpisania w nowym dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawienia do kierowania pojazdami kategorii B, co wprost wynika z treści pisma z dnia 4 grudnia 2023 r., do którego załączył kserokopie dokumentu prawa jazdy. W istocie skarżący wnosi o wydanie prawa jazdy z danymi, że posiadane przez niego uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B jest bezterminowe. Nie kwestionuje daty ważności dokumentu prawa jazdy.

W tym miejscu zauważyć należy, że w rubryce 4b dokumentu prawa jazdy organ wpisuje datę ważności prawa jazdy, natomiast w rubryce 11 organ wpisuje datę ważności uprawnienia. Skarżący kwestionuje wpis w rubryce 11 dla kategorii B, co wprost wynika z pisma z dnia 4 grudnia 2023 r.

Należy zaznaczyć, że wymiana dokumentu prawa jazdy na skutek zmiany w nim danych jest czynnością materialno - techniczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i podlega kognicji sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2018 r. w sprawie I OSK 585/16, wyrok WSA w Poznaniu z 5 listopada 2013 r. w sprawie III SA/Po 848/13, wyrok WSA w Krakowie z 4 kwietnia 2022 r. w sprawie, III SA/Kr 556/21, wyrok SWSA w Bydgoszczy z 8 lipca 2020 r. w sprawie II SA/Bd 17/20, wyrok WSA w Gdańsku z 24 marca 2022 r. w sprawie III SA/Gd 604/21).

W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi przyjęło, że pismo skarżącego zatytułowane "Treść skargi" z dnia 4 grudnia 2023 r. jest odwołaniem od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 2 listopada 2023 r., pomimo że była to decyzja ostateczna zgodnie z treścią art. 127 § 1a k.p.a. Wobec powyżej przedstawionego stanu prawnego i faktycznego, błędne pouczenie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji co do możliwości wniesienia odwołania do SKO nie mogło mieć wpływu na wydanie zaskarżonej decyzji. Tymczasem Kolegium, pomijając treść art. 127 § 1a k.p.a., a także treść pisma skarżącego z dnia 4 grudnia 2023 r. uznało je za odwołanie i rozpoznało wydając zaskarżoną decyzją.

W tym miejscu przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Niedopuszczalność ta może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. Do pierwszej z tych przyczyn należy zasadniczo brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Niedopuszczalne jest odwołanie od czynności organu administracji publicznej, która nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 i 107 k.p.a.

Jak już wyżej wskazano, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi rozpoznało odwołanie od decyzji ostatecznej, zamiast wyjaśnić, o ile miało wątpliwości, czy pismo skarżącego z dnia 4 grudnia 2023 r. jest odwołaniem. W sytuacji zaś ustalenia, że ww. pismo jest odwołaniem Kolegium mogłoby jedynie wydać postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że weryfikacja w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości jest dotknięta wadą nieważności. W sprawie doszło zatem do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż organ dokonał weryfikacji decyzji, od której nie przysługiwał środek zaskarżenia (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie 7 sędziów NSA z dnia 12 października 1998 r. OPS 11/98, opublikowano: ONSA 1999/1/4).

Podsumowując należy podkreślić, że organ odwoławczy merytorycznie rozpoznał odwołanie od decyzji ostatecznej w administracyjnym toku instancji. Okoliczność ta świadczy o rażącym naruszeniu prawa, tj. art. 16 k.p.a. i 127 § 1a k.p.a., skutkującym stwierdzeniem nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 grudnia 2023 r. Jak podnosi się w orzecznictwie, o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja, uznana za rażąco naruszającą prawo. Chodzi tu o skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie rozstrzygnięcia jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. m.in. wyroki NSA z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 1310/21 r. i z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 2976/18).

W ocenie Sądu, wszystkie z powyższych przesłanek ziściły się w odniesieniu do rozpoznawanego przypadku.

Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji (pkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł i wpis od skargi w wysokości 200 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).

eg