Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 826/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 i  ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr NWXIV.7581.4.10.2024 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda Śląski (dalej – organ odwoławczy, Wojewoda) decyzją z dnia 5 kwietnia 2024 r. nr NWXIV.7581.4.10.2024, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. - dalej k.p.a.) oraz art. 9a w związku z art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 344 z późn. zm. - dalej u.g.n.), po rozpoznaniu odwołania Z. P. (dalej – Skarżący, Zobowiązany), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta D. (dalej – organ I instancji, Prezydent Miasta) z dnia 18 grudnia 2023 r. nr [...], którą:

1) ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości o nr [...] położonej w D., obręb [...], przy ul. [...], stanowiącej własność Z. P. - zgodnie z zapisami w dziale II księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w D., poprzez udzielenie zezwolenia T. S.A. w K. (dalej – Inwestor, Spółka) na założenie i przeprowadzenie linii kablowej podziemnej średniego napięcia 20kV oraz niskiego napięcia 1kV - obie linie na głębokości 70-100 cm pod ziemią w pasie o powierzchni 765 m2 (765 m długości x 1 m szerokości) - zgodnie z mapą stanowiącą załącznik nr [...] do decyzji;

2) zobowiązał właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania prac związanych z realizacją inwestycji;

3) zobowiązał T. S.A. w K. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu prac związanych z realizacją inwestycji, a także pouczył o dalszych prawach Skarżącego związanych z naruszeniem jego własności;

4) nakazał dokonać wpisu w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości poprzez ujawnienie ostatecznej decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z części przedmiotowej nieruchomości - zgodnie z art. 124 ust. 7 u.g.n.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 19 maja 2023 r. Inwestor zwrócił się do organu I instancji o wydanie decyzji zezwalającej na umieszczenie urządzeń elektroenergetycznych na działce nr [...] w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. Wskazano w nim, że planowane jest przyłączenie do sieci elektroenergetycznej odbiorców, których działki usytuowane są wzdłuż drogi stanowiącej działkę nr [...] – ul. [...] w D. Nieruchomość ta – jak zaznaczono we wniosku – stanowi własność Skarżącego, który w rozmowie telefonicznej nie wyraził zgody na realizację przedmiotowej inwestycji. Zaznaczono także, że nie odpowiada na kierowaną do niego korespondencje.

Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Prezydent Miasta decyzją z dnia 18 grudnia 2023 r. orzekł zgodnie z wnioskiem Inwestora. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że spełnione zostały przesłanki dla zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n. Wskazano w tym zakresie, że wniosek pochodzi od podmiotu, którego celem jest zbiorowe zaspokajanie potrzeb ludności w drodze świadczenia usług publicznych. Wyraził również stanowisko, że Inwestor wykazał, że Skarżący nie wyraża zgody na realizację inwestycji, a negocjacje nie doprowadziły do wypracowania porozumienia w tej materii. W tej kwestii organ I instancji podniósł, że w dniu 15 września 2023 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną podczas której Skarżący zażądał od Spółki przedstawienia alternatywnego poprowadzenia linii elektroenergetycznej, a także przedłożenia operatu szacunkowego określającego wysokość wynagrodzenia za umieszczenie wspomnianej sieci. Jednocześnie zakreślił stronom 4-tygodniowy termin na uzgodnienie stanowiska. Jak zaznaczył organ I instancji, o efektach negocjacji poinformowała Spółka pismem z dnia 29 listopada 2023 r. Wskazał w nim, że Skarżący nie zaakceptował określonej przez rzeczoznawcę majątkowego wysokości jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu w kwocie 6.648 zł, a także wyjaśnień dotyczących potrzeby realizacji inwestycji proponowanym kształcie. Zdaniem Prezydenta Miasta, żądanie przez Zobowiązanego sporządzenia kolejnego operatu szacunkowego, a także uzupełnienia "Analizy zasilania działek" miało na celu wyłącznie przedłużenie postępowania. W dalszej kolejności Prezydent Miasta stwierdził, że budowa przewodów służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Ponadto uznał, że jest ona zgodna z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta D. dla terenów położonych wokół zbiornika "[...]" (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z [...] r. poz. [...] – dalej Uchwała, Plan miejscowy). Mianowicie – jak wyjaśnił organ I instancji - działka nr [...] znajduje się w obszarach oznaczonych symbolami: 1KDL1/2 - tereny dróg publicznych klasy ulicy lokalnej oraz 1KDD1/2 - tereny dróg publicznych klasy ulicy dojazdowej. Ponadto § 36 Uchwały przewiduje prowadzenie linii zasilających SN i nN wzdłuż granic nieruchomości, bądź w obrębie linii rozgraniczających istniejących i projektowanych dróg. W końcowej części decyzji pouczono o obowiązkach Inwestora i uprawnieniach Skarżącego wynikających z art. 124 ust. 4 i art. 128 ust. 4 u.g.n.

W odwołaniu z dnia 16 stycznia 2024 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez wydanie decyzji, pomimo że rokowania Spółki miały charakter nierzeczywisty i pozorny;

2) art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości Zobowiązanego w sposób nadmierny w stosunku do uzasadnionej potrzeby oraz nieuwzględniający alternatywnego sposobu poprowadzenia linii;

3) art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez nieprecyzyjne określenie miejsca założenia i przeprowadzenia linii kablowej, niepozwalającej na zweryfikowanie jej zgodności z przepisami prawa oraz znajdującymi zastosowanie normami technicznymi;

4) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez uprzedniego umożliwienia stronom zapoznania się z końcowym materiałem dowodowym, co stanowi zarazem naruszenie art. 7 oraz art. 77 k.p.a.

W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego podniósł, że decyzja organu I instancji jest nieprawidłowa, gdyż nie została poprzedzona negocjacjami, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Według niego, działania Inwestora miały charakter pozorny, gdyż nie ustosunkował się do żądań formułowanych w pismach z dnia 25 października 2023 r. i 29 grudnia 2023 r. Wyrażono pogląd, że ulokowanie sieci elektroenergetycznej w działce Skarżącego prowadzi do nadmiernego obciążenia prawa własności i jest nieproporcjonalne do osiągniętych korzyści, a także jest nieuzasadnione technicznie. Podkreślono bowiem, że właściwy poziom zasilania kilku nieruchomości można osiągnąć poprzez wykonanie podłączenia do stacji "[...]" lub stacji przy ul. [...], które byłoby znacznie krótsze od tego planowanego. Zaznaczono, że realizacji zamysłu poprowadzenia zasilania od stacji "[...]" zaniechano wobec sprzeciwu właścicieli działek nr [...] i [...]. Ponadto – w ocenie pełnomocnika Zobowiązanego – o pozorności rokowań świadczą propozycje finansowe Spółki oparte na operacie szacunkowym pozostającym w sprzeczności ze standardami zawodowymi i przepisami prawa. Zaznaczono również, że operat nie uwzględnia utrudnień, jakie wygeneruje linia elektroenergetyczna dla przyszłych inwestycji na tej działce, a także faktu utraty gwarancji udzielonej Zobowiązanemu przez wykonawcę nawierzchni drogi. Wskazano, że decyzja nie precyzuje przebiegu projektowanej linii, co nie pozwala na stwierdzenie, czy jej lokalizacja pozostaje w zgodzie z przepisami prawa. Podniesiono także, że naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. miało wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż przedstawione argumenty odwołania wykluczyłyby wydanie takiej decyzji. W końcowej części odwołaniu zawarto żądanie oparte na przepisie art. 124 ust. 5 u.g.n., aby w przypadku utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, Prezydent Miasta nabył na rzecz Skarbu Państwa działkę, której dotyczy decyzja.

Wojewoda nie przychylając się do argumentacji odwołania, decyzją z dnia 5 kwietnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

We wstępnej części uzasadnienia przedstawiono przebieg postępowania oraz stan prawny obowiązujący w sprawie. W świetle znajdujących zastosowanie uregulowań organ odwoławczy przyjął, że decyzja Prezydenta Miasta o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości jest prawidłowa. Nie podzielił twierdzenia pełnomocnika Skarżącego o zaniechaniu podjęcia rzeczywistych negocjacji. Przeciwne stanowisko wywiódł z fakty, że pomiędzy Inwestorem a Skarżącym doszło do wymiany korespondencji, w której każda ze stron zaproponowana własne warunki zgody na realizację prac budowlanych. Jednak – jak zauważono - żadna z propozycji nie została przyjęta przez drugą stronę, co czyni rokowania nieskutecznymi. Wskazano także, że do konsensusu nie doprowadziła także przeprowadzona przez organ I instancji rozprawa.

Wojewoda wyraził również stanowisko, że planowane przedsięwzięcie stanowi inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130 – dalej u.p.z.p.). Według niego świadczy o tym fakt, że sporna działka graniczy bezpośrednio z kilkudziesięcioma innymi działkami, które w większości, zgodnie z Planem miejscowym przeznaczone zostały pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, z czego dla pięciu z nich udzielono pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych, a ponadto Spółka wydała warunki przyłączenia dla około 20 działek usytuowanych na terenach graniczących z przedmiotową nieruchomością. Dlatego też, zdaniem Wojewody, budowa sieci elektroenergetycznej jest działaniem, które ma znaczenie dla całej społeczności lokalnej.

W zaskarżonej decyzji podzielono stanowisko organu I instancji co do tego, że inwestycja pozostaje w zgodzie z Planem miejscowym. Wskazują na to przepisy § 29 ust. 1 i § 36 Uchwały, który przewiduje możliwość lokowania linii zasilających SN i nN w obrębie linii rozgraniczających istniejących i projektowanych dróg, a sporna działka znajduje się w obszarze przeznaczonym pod drogę oznaczonym symbolem 1KDD1/2.

Wyjaśniono również, że ochrona własności nie ma charakteru bezwzględnego i podlega ograniczeniom na zasadach określonych ustawami. Dlatego też choć ustalenie lokalizacji sieci elektroenergetycznej niskiego i średniego napięcia na części nieruchomości Skarżącego narusza jego interes prawny jako właściciela nieruchomości, to dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem. Następnie wyjaśnił, że roszczenia wynikające z art. 124 ust. 5 u.g.n. mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. Wyjaśniono również, że szczegółowa lokalizacja przebiegu kabli może mieć miejsce dopiero na kolejnym etapie realizacji inwestycji, to jest w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaskarżona decyzja ma natomiast wyłącznie określić zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez jej właściciela oraz przyznać, w tym zakresie, inwestorowi prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, w tym art. 10 § 1 k.p.a.

W skardze z dnia 22 maja 2024 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Zobowiązanego zarzucił decyzji Wojewody naruszenie:

1) art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, pomimo że rokowania Spółki miały w niniejszej sprawie charakter nierzeczywisty i pozorny, a w ich toku nie została złożona propozycja wynagrodzenia za udzielenie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., a co stanowi zarazem naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.;

2) art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości Skarżącego: w sposób nadmierny w stosunku do uzasadnionej potrzeby oraz nieuwzględniający alternatywnego sposobu poprowadzenia linii oraz bez jakiegokolwiek zweryfikowania twierdzeń Spółki, co stanowi zarazem naruszenie art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a.;

3) art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez nieprecyzyjne określenie miejsca założenia i przeprowadzenia linii kablowej, niepozwalającej na zweryfikowanie jej zgodności z przepisami prawa oraz znajdującymi zastosowanie normami technicznymi, co stanowi zarazem naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a.

Wobec tych zarzutów pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi posłużono się argumentacją zaprezentowaną w odwołaniu. Zanegowano fakt przeprowadzenia rokowań, gdyż Skarżący nie mógł podjąć świadomej decyzji w przedmiotowej kwestii, gdyż Inwestor: nie uzasadnił wybranej lokalizacji projektowanej sieci i jej alternatywnego przebiegu, nie wyjaśnił czy istnieje możliwość zapewnienia zasilania z istniejących stacji, nie wyjaśnił jaka jest moc istniejącej stacji "[...] i jak jest możliwa moc po jej ewentualnej rozbudowie. Ponadto dodatkowo wyraził pogląd, że w toku rokowań nie otrzymał żadnej propozycji finansowej. Umotywował to tym, że Spółka zaproponowała mu wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, natomiast nie uzyskał propozycji wynagrodzenia za udzielenie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 u.g.n. Nie zgodził się z Wojewodą, że ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 124 u.g.n. nie precyzuje się lokalizacji sieci w kontekście wymogów przepisów prawa.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody z dnia 5 kwietnia 2024 r., którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania przez Skarżącego z działki nr [...], poprzez założenie i przeprowadzenie linii kablowej podziemnej średniego napięcia 20kV oraz niskiego napięcia 1kV - obie linie na głębokości 70-100 cm pod ziemią w pasie o powierzchni 765 m2 (765 m długości x 1 m szerokości).

Spór koncentruje się wokół tego, czy udzielnie zezwolenia na ograniczenie korzystania z nieruchomości było poprzedzone rokowaniami. Skarżący twierdzi bowiem, że miały one charakter pozorny, gdyż Spółka nie przedstawiła propozycji wynagrodzenia za udzielenie zgody na lokalizację sieci w jego działce, a jedynie za ustanowienie służebności przesyłu. Ponadto świadczy o tym brak informacji o możliwości rozwiązania kwestii zasilania w inny sposób (np. poprowadzenie linii innym śladem, rozbudowy istniejących stacji). Zobowiązany uznał przy tym, że wskazana przez niego propozycja poprowadzenie zasilania z istniejących stacji (tj. "[...]", przy ul. [...]) ze względu na długość linii, zapewnia znacznie mniejszą ingerencję w prawo własności, niż wariant przewidywany do realizacji. Dodatkowo wadą zaskarżonej decyzji jest to, że nie precyzuje przebiegu linii elektroenergetycznych, co wyklucza ustalenie, czy jest to zgodne z przepisami prawa.

Przystępując do dalszych rozważań przywołać należy art. 124 ust. 1 u.g.n., który stanowi podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji. Zgodnie z nim, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Co istotne – w myśl art. 124 ust. 3 u.g.n. - udzielenie wspomnianego zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Z materialnego punktu widzenia instytucja ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowi instrument administracyjnoprawnej, władczej ingerencji w prawo własności (użytkowania wieczystego) nieruchomości, wywołujący skutki w sferze prawa cywilnego, polegające na przeniesieniu uprawnienia do korzystania z nieruchomości, w precyzyjnie określonym w decyzji zakresie, z podmiotu, któremu przysługują względem nieruchomości wzmiankowane prawa rzeczowe, na podmiot wnioskujący o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Natomiast z formalnego punktu widzenia decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. zawiera rozstrzygnięcie o dualnej, zobowiązująco-uprawniającej naturze. Udziela ona zarówno zezwolenia na wejście na nieruchomość w celu wykonania na niej określonych robót budowlanych, jak i nakłada na właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości obowiązek udostępnienia nieruchomości i znoszenia zgodnych z zezwoleniem działań inwestora, który może zostać poddany egzekucji administracyjnej (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 714/14, Lex nr 1642833).

Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. uzależnione jest od kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek materialnoprawnych:

1) planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego,

2) planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku, z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego,

3) rokowania z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac na nieruchomości zakończyły się niepowodzeniem.

Brak spełniania chociażby jednej ze wskazanych przesłanek obliguje organ orzekający w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości do wydania decyzji odmownej.

Przechodząc do badania wystąpienia przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. podnieść należy, że dwie pierwsze przesłanki nie są kwestionowane przez Skarżącego. Neguje on natomiast to, że wydanie decyzji nie było poprzedzone rokowaniami w rozumieniu art. 142 ust. 3 u.g.n.

Przyjąć należy, że organy obu instancji trafnie uznały, że przedsięwzięcie, które jest realizowane przez Spółkę zawiera się w pojęciu celu publicznego, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. Ustawodawca stwierdził bowiem, że jest to budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Inwestycja ponadto jest przedsięwzięciem o znaczeniu lokalnym. Wynika to faktu – jak trafnie dostrzegł to Wojewoda – że inwestycja ma zapewnić w przyszłości zasilanie energią elektryczną kilkudziesięciu działkom położonym przy spornej nieruchomości, które w znacznej części w Planie miejscowym przeznaczone są pod zabudowę mieszkaniową. Dodatkowo wymaga podkreślenia, że w odniesieniu do pięciu nieruchomości udzielono już pozwolenia na budowę, a w 20 przypadkach Spółka wydała warunki przyłączenia do sieci elektronergetycznej. Zatem w kontekście tych uwag zgodzić się należy ze stwierdzeniem, że przedsięwzięcie wpisuje się w definicję legalną "inwestycji celu publicznego" zawartą w art. 2 pkt 5 u.p.z.p.

Działka Skarżącego, której dotyczy ograniczenie z art. 124 ust. 1 u.g.n. położona jest w obszarze, dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Konkretnie znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem 1KDD1/2 - tereny dróg publicznych klasy ulicy dojazdowej. W myśl § 29 ust. 3 Uchwały przewiduje się dla tych terenów przeznaczenie uzupełniające, które przewiduje lokowanie sieci i urządzeń infrastruktury technicznej zgodnie z przepisami odrębnymi dla dróg publicznych. Z kolei w § 36 Uchwały sprecyzowano zasady zaopatrzenia w energię elektryczną w obszarze objętym planem miejscowym. Wśród tych zasad w pkt 7 tego przepisu stwierdza się, że ustala się prowadzenie linii zasilających SN i nN wzdłuż granic nieruchomości, bądź w obrębie linii rozgraniczających istniejących i projektowanych dróg. Wprawdzie obecnie sporna działka nie stanowi drogi publicznej, ale znajduje się w obszarze, gdzie taka droga jest projektowana. Taki stan rzeczy pozwala na stwierdzenie, że ulokowanie linii elektroenergetycznej na terenie działki nr [...] pozostaje w zgodzie z Planem miejscowym.

Przechodząc do materii rokowań stwierdzić należy, że art. 124 ust. 3 u.g.n., nie precyzuje okoliczności, jakie winny w tym przypadku wystąpić. Niemniej jednak przyjmuje się, że przez rokowania należy rozumieć wszelkie legalne czynności i działania prowadzące do zawarcia umowy. Rokowania nie oznaczają jednak składania oświadczeń woli, mają jedynie charakter przygotowawczy. Przeprowadzenie rokowań wymaga współdziałania i woli stron do ich przystąpienia (zob. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2023 r. sygn. akt I OSK 141/20, Lex nr 3621423). Rokowania polegają więc na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie zgodnie z własną wiedzą i wolą. Rokowania nie oznaczają konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Wystarczy wzajemne poinformowanie się obu stron o swoich postanowieniach i możliwym zakresie wzajemnych ustępstw celem zawarcia umowy lub innego satysfakcjonującego obie strony rozwiązania zasad korzystania z danej nieruchomości. Proces ten nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. (zob. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1538/21, Lex nr 3506781). Negocjacje muszą być prowadzone przez osoby do tego uprawnione. W innym bowiem przypadku wszelkie oświadczenia ustne, czy pisemne składane przez podmiot, który do tego nie miał legitymacji prawnej nie mogą być traktowane jako nawiązanie rokowań (zob. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 13/20, Lex nr 3050583).

Odnosząc to do niniejszej sprawy zasadnym jest stwierdzenie, że Spółka podjęła rokowania ze Skarżącym dotyczące zezwolenia na przeprowadzenie prac na jego działce w związku z budową linii elektroenergetycznej. Mianowicie jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego Inwestor podjął starania zmierzające do uzyskania zgody Zobowiązanego na umieszczenie w jego działce sieci elektroenergetycznej. Według oświadczenia Spółki, w trakcie rozmowy telefonicznej Skarżący miał odmówić takiej zgody. W tamtym okresie skierowano jeszcze dwukrotnie pismo do Skarżącego z prośbą o podpisanie porozumienia, które w § 2 dawało mu możliwość sformułowania warunków wyrażenia zgody na wykorzystanie jego działki we wskazanym celu. Zobowiązany jednak nie odpowiedział w żadnej formie na wspomniane prośby. Podczas rozprawy administracyjnej Skarżący sformułował żądania skierowane do Inwestora, które dotyczyły przedstawienia alternatywnego poprowadzenia linii elektroenergetycznej, a także zlecenia wykonania operatu szacunkowego określającego wysokość wynagrodzenia za ulokowanie inwestycji na działce Skarżącego. Z dokumentacji nadesłanej przez Spółkę za pismem z dnia 29 listopada 2023 r. wynika, że wywiązała się ona z tych zobowiązań. Mianowicie przedłożyła Skarżącemu operat szacunkowy, w którym wskazano wartość jednorazowego wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na kwotę 6.648 zł. Ponadto przedstawiono zobowiązanemu "Analizę zasilania działek przy ul. [...] w D.". W związku z zanegowaniem prawidłowości operatu przez Skarżącego, a także jego wezwaniem do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień w kwestii zapewniania zasilania działek sąsiadujących z działką nr [...], Spółka przekazała mu wyjaśnienia biegłego rzeczoznawcy, a sama podtrzymała stanowisko zaprezentowane w "Analizie zasilania ..." (pismo Inwestora z dnia 9 listopada 2023 r.).

Ocena powyższej korespondencji pomiędzy stronami pozwala na stwierdzenie, że rokowania, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., zostały przeprowadzone. Zwrócić należy uwagę, że w toku postępowania Skarżący poza negacją propozycji Spółki nie przedstawił kontroferty przedstawiającej warunki, których spełnienie umożliwiłoby zawarcie stosownej umowy. Tymczasem rokowania to nie jednostronne oświadczenie, ale prezentowanie ścierających się stanowisk. Tymczasem z jego strony brak jest aktywności (zaprezentowanie konkretnych propozycji), co uzasadnia twierdzenie o bezskuteczności rokowań (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1012/21, Lex nr 3360676).

Dodatkowo należy stwierdzić, że wysuwane żądania Zobowiązanego dotyczące przedstawienia przez Spółkę alternatywnych możliwości zasilania nieruchomości położonych przy działce nr [...] ukierunkowane były nie tyle na uzyskanie informacji niezbędnych dla zawarcia porozumienia z Inwestorem, a wykazania niecelowości realizacji przedsięwzięcia w kształcenie opisanym we wniosku o wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. W tym miejscu należy wyjaśnić, że w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. brak jest podstaw do dywagacji na temat różnych wariantów przebiegu sieci elektroenergetycznej (zob. wyroki NSA: z dnia 7 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 81/12, Lex nr 1557421; z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1046/20, Lex nr 3195982). Dopuszczalność jej lokalizacji na działce Skarżącego została przewidziana w planie miejscowy, który jest aktem prawa miejscowego. Kontrola poprawności tego aktu pozostaje poza granicami niniejszej sprawy. Natomiast w myśl art. 124 ust. 1 u.g.n. organ administracji zobligowany jest wyłącznie do zbadania zgodności planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zatem organy administracji nie rozważają możliwości rozwiązań alternatywnych, a więc, czy przedmiotowa sieć może przebiegać przez inne działki. W konsekwencji nie badają zgodności sytuowania sieci technicznej w kontekście właściwych przepisów technicznych. Materia ta zarezerwowana jest bowiem dla organów administracji architektoniczno-budowalnej w ramach postępowania związanego z wydaniem pozwolenia na budowę.

Wyrazić również należy pogląd, że lokalizacja inwestycji na działce o charakterze drogowym (bo taką rolę pełni obecnie i taka funkcja została jej przypisana w Planie miejscowym) zdecydowanie mniej ogranicza prawo własności i możliwości jej wykorzystania, niż sytuowanie jej na działkach przewidzianych pod konkretną zabudowę, w tym przypadku zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Jedynie na marginesie podnieść należy, że Inwestor wyjaśnił przyczyny poprowadzenia linii elektroenergetycznej przez działkę Skarżącego we wspomnianej wcześniej "Analizie zasilania działek ...".

Nie można przy tym przyjąć, aby rokowania były dotknięte wadą pozorności. Otóż wada pozorności rokowań występuje wtedy, gdy przykładowo są one obiektywnie prowadzone przez inicjatora w złej wierze, nakreślone przez podmiot przeprowadzający rokowania terminy nie mogą być uznane za rozsądne dla racjonalnego rozważenia propozycji, pisma związane z rokowaniami nie były doręczane na właściwy adres lub do właściwych osób, podmiot prowadzący rokowania świadomie wprowadza w błąd właścicieli lub użytkowników wieczystych danej nieruchomości, przedkładane propozycje przez podmiot przeprowadzający rokowania są obiektywnie niemożliwe do przyjęcia lub tego rodzaju, że mają w oczywistym zamierzeniu doprowadzić do ich odrzucenia, a także gdy podmiot prowadzący rokowania zbywa milczeniem terminowe, konkretne i obiektywnie rozsądne propozycje podmiotów, z którymi przeprowadza rokowania (zob. wyrok NSA z dnia 24 marca 2023 r. sygn. akt I OSK 327/22, Lex nr 3568383). W działaniach Spółki nie można doszukać się tego, aby Inwestor faktycznie nie dążył do osiągnięcia konsensusu. Świadczy o tym przedstawienie Skarżącemu konkretnej propozycji finansowej, której wysokość poparta została operatem szacunkowym, a także udzielenie mu zakreślonych podczas rozprawy informacji. Ponadto zwraca uwagę fakt, że Zobowiązany kwestionując wysokość owej propozycji finansowej nie sprecyzował w żadnej formie swoich oczekiwań.

Nie można przy tym zgodzić się z zarzutem, że Inwestor de facto nie złożył Skarżącemu oferty wynagrodzenia za udzielenie zgody na zajęcie działki nr [...] W jego bowiem opinii, nie może być w tych kategoriach traktowana propozycja Spółki dotycząca jednorazowego wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu. W tej materii należy wyjaśnić, że służebność jest ograniczonym prawem rzeczowym ustanawianym w trybie przewidzianym przepisami prawa cywilnego zaś zezwolenie ograniczające sposób korzystania z nieruchomości jest rodzajem wywłaszczenia. Oba te tytuły prawne łączy jednak to, że na ich podstawie określony podmiot może korzystać z nieruchomości niebędącej jego własnością. Uzyskanie jednego z tych tytułów wyłącza potrzebę uzyskiwania drugiego. Jeżeli przedstawiona przez inwestora propozycja zawarcia umowy ustanowienia służebności nie doprowadziła do zawarcia umowy powstaje potrzeba uzyskania decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości, gdyż rokowania mające na celu zrealizowanie inwestycji na cudzym gruncie nie doprowadziły do oczekiwanego skutku. Zatem nie można podzielić stanowiska Skarżącego, że przedstawienie w ramach rokowań propozycji ustanowienia na rzecz Inwestora służebności przesyłu nie może być uznane za spełnienie wymogu przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. (zob. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 2091/22, Lex nr 3708117).

W tym kontekście nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i materialnego. Otóż organy dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, respektując przy tym zasady wynikające z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Ustalony zaś w ten sposób stan faktyczny sprawy został poddany prawidłowej subsumpcji pod przywołane powyżej przepisy.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 – dalej p.p.s.a.).

Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, a to w związku z wnioskiem Wojewody w tym zakresie i brakiem żądania stron o przeprowadzenie rozprawy.