Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 552/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 11, art. 12a ust. 1,  art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 22 ust. 3, art. 26 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2023 poz 104
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Justyna Siemieniako, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. w J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 9 lipca 2024 r. nr 2001-IOD.4823.41.2024 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 9 lipca 2024 r. nr 2001-IOD.4823.41.2024, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku utrzymał

w mocy decyzję Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku

z dnia 11 kwietnia 2024 r. nr 318000-COC3.4823.449.2023.SF w przedmiocie nałożenia na spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością prawa niemieckiego A. GmbH w J. (dalej również jako: "spółka", skarżąca") kary pieniężnej

w wysokości 20.000 zł za nieprzedstawienie na wezwanie Naczelnika PUCS środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem SENT[...]

w miejscu [...]S., B. [...].

Z akt sprawy wynika, że w dniu 1 sierpnia 2023 r. Pan M. G. przesłał do rejestru monitorowania przewozów zgłoszenie, któremu system nadał numer referencyjny SENT[...]. Według zgłoszenia środkiem transportu o nr. rej. [...]przewożone były odpady oznaczone kodem 200110 nazwane "odzież" w ilości 15500 kg (pozycja CN 0005). Towar przewożony był tranzytem przez terytorium Polski z Niemiec na Litwę. Podmiotem wysyłającym

i jednocześnie przewoźnikiem była skarżąca spółka, zaś podmiotem odbierającym J. z Litwy. W rubryce "Informacje o dokumentach przewozowych" w zgłoszeniu SENT[...] wpisano: "rodzaj dokumentu przewozowego - CMR; numer dokumentu przewozowego - Annex 7"

Wraz z numerem referencyjnym system wygenerował wezwanie Naczelnika PUCS w Białymstoku do przedstawienia środka transportu wraz z towarem w miejscu [...]S., B.[...] - w celu przeprowadzenia kontroli. W wezwaniu pouczono spółkę o obowiązku powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru oraz grożących karach administracyjnych w przypadku niestawienia się do kontroli.

Według odczytu z kamer systemu ANPRS, zespół pojazdów o nr rej. [...]wraz z przewożonym ładunkiem wjechał na terytorium RP w dniu 1 sierpnia 2023 r. w Ś. o godz. 18:01, natomiast w dniu 2 sierpnia 2023 r. o godz. 16:43 opuścił terytorium RP przekraczając granicę polsko-litewską przez byłe przejście graniczne w B.

W związku z tym, że przewoźnik nie stawił się do kontroli w dniu 17 listopada 2023 r. sporządzono protokół opisujący stwierdzone nieprawidłowości.

Opisane okoliczności były podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego zakończonego wymienioną na wstępie decyzją Naczelnik PUCS

w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2024 r.

Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji Dyrektor IAS przytoczył na wstępie treść przepisów art. 3 ust. 11, art. 12a ust. 1, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 22 ust. 3, art. 26 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 104 ze zm., dalej w skrócie: "ustawa o SENT") oraz § 1 pkt 7 lit. a i § 2 pkt7 ppkt 1zporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 kwietnia 2022 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. 2022 r. poz. 898).

Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że towarami przewożonymi za zgłoszeniem SENT[...] były odpady. Spółka podjęła szereg czynności związanych ze zgłoszeniem właściwym organom działalności polegającej na transporcie odpadów, zapoznała się z przepisami obowiązującymi w Unii Europejskiej, jak również przepisami obowiązującymi w R,P dotyczącymi transportu odpadów, zgłosiła działalność w zakresie transportu odpadów do właściwego rejestru, wypełniła właściwy dokument wymagany przy transporcie odpadów w procedurze informowania. Oznacza to, że strona znała przepisy dotyczące transgranicznego przemieszczania odpadów. Dlatego też, zdaniem organu, trudno uznać argument pełnomocnika strony, iż zgłoszenie przewozu do rejestru SENT nastąpiło omyłkowo.

Na podstawie akt niniejszej sprawy uznano, że strona świadomie zgłosiła przewóz towaru w postaci odzieży używanej jako odpadu z zamiarem pozbycia się go, co nie wyklucza faktu, że po przeprowadzeniu właściwego procesu odzysku towar ten mógł zostać ponownie gospodarczo wykorzystany.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika strony zawartego w odwołaniu, że w prowadzonym postępowaniu organ I instancji nie wziął pod uwagę przedłożonej dokumentacji transportowej, organ odwoławczy podkreślił, że to strona samodzielnie, poprzez wypełnienie dokumentu w postaci Załącznika VII do rozporządzenia nr 1013/2006, zadeklarowała, iż dokonuje przewozu odpadu i samodzielnie objęła ten towar zgłoszeniem do systemu SENT. Organ kontrolny nie miał podstaw do zmiany klasyfikacji towaru, zwłaszcza, że strona pomimo wezwania nie stawiła się do kontroli w miejscu wyznaczonym

Ponadto DIAS wskazał, że system e-TOLL to rozwiązanie, oparte na technologii pozycjonowania satelitarnego, służące do poboru opłaty elektronicznej za przejazd po wybranych odcinkach autostrad, dróg ekspresowych i krajowych zarządzanych przez Generalna Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. System jest nadzorowany przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Rejestracja w systemie e-Toll jest obowiązkowa dla podmiotów, które chcą poruszać się po drogach płatnych pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu lub zestawu pojazdów powyżej 3,5 tony, a także dla autobusów niezależnie od Ich dopuszczalnej masy całkowitej. Natomiast monitorowanie przez Krajową Administrację Skarbową drogowego i kolejowego przewozu tzw. "towarów wrażliwych" oraz obrotu paliwami opałowymi odbywa się z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego SENT (System Elektronicznego Nadzoru Transportu). Podniósł, że przewoźnik wykonujący przewóz towaru podlegającego systemowi monitorowania ma możliwość weryfikacji prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych. Przewoźnik dysponuje możliwością sprawdzenia, poprzez stronę internetową https :/puesc.gov.pl ważności zgłoszenia przewozu wraz z ostatnią pozycją lokalizatora GPS.

Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony materiał potwierdza, że towarami przewożonymi za zgłoszeniem SENT[...] były odpady.

W związku z powyższym spółka obowiązana była do przestrzegania przepisów związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów.

W przypadku niewykonania m.in. obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 ustawy o SENT, tj. nie stawienia się na wezwanie organu I instancji w celu poddania się kontroli, strona podlega karze pieniężnej w wysokości 20.000 zł, stosownie do postanowień art. 22 ust. 1 pkt. 3 ww. ustawy.

Organy nie znalazły podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. Dyrektor IAS zauważył, że pojęcia "interesu publicznego" i "ważnego interesu przewoźnika"

(art. 22 ust. 3 ustawy o SENT) są pojęciami nieokreślonymi i muszą być oceniane na podstawie wszechstronnego i wnikliwego rozważenia całego materiału dowodowego przy uwzględnieniu okoliczności, że kary pieniężne stanowią środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa. Odstąpienie od kary pieniężnej ma charakter uznaniowy.

W toku postępowania spółka, pomimo przekazanej informacji odnośnie możliwości jak i warunków odstąpienia od nałożenia kary, nie wskazała zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania tej instytucji, jak również nie złożyła wniosku o pomoc "de minimis". Spółka nie przedstawiła jakiejkolwiek dokumentacji, czy okoliczności wskazujących na wystąpienie sytuacji nadzwyczajnych uniemożliwiających uiszczenie kary, czy też charakteryzujących sytuację finansową firmy, nie wykazała, w jaki sposób zapłata kary administracyjnej wpłynie na działalność firmy i możliwość jej dalszego funkcjonowania.

Na podstawie informacji pozyskanych ze strony internetowej organ pierwszej instancji ustalił, że firma funkcjonuje od ponad 10 lat, jej główną działalnością jest skup i handel surowcami wtórnymi, takimi jak papier, tektura, tekstylia, używane buty.

Organ I instancji ustalił, że w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 17 listopada 2023 r. (dzień sporządzenia protokołu kontroli) na platformie usług elektronicznych skarbowo-celnych zarejestrowano 14 zgłoszeń, w których strona wystąpiła jako przewoźnik, z czego do 4 zgłoszeń zarejestrowano kontrole. Ponadto ustalono, że w stosunku do 14 przewozów wykonywanych przez stronę zarejestrowano dyrektywy kontrolne, tj. obowiązek przedstawienia środka transportu wraz z towarem we wskazanym miejscu. W stosunku do strony zarejestrowano 11 postępowań dotyczących naruszeń warunków ustawy SENT; dotyczyły one naruszeń w postaci niezapewnienia przez przewoźnika w trakcie trasy przewozu towaru przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem oraz nieprzedstawienia środka transportu wraz z towarem do miejsca wskazanego w wezwaniu.

Jeżeli chodzi o interes publiczny, organ odwoławczy podkreślił, że celem ustawy o SENT jest bieżące monitorowanie przewozu towaru podlegającego zgłoszeniu w sposób umożliwiający skontrolowanie pojazdu w trakcie przemieszczania się na terenie Polski jak też skontrolowanie realizacji obowiązków wynikających z tej ustawy. Ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi, w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę, za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń

w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Stwierdzone w sprawie naruszenia nie spełniają zdaniem organu odwoławczego założeń ustawy

o SENT, a wręcz uniemożliwiają kontrolę realizacji przewozu zgłoszonego towaru,

w tym przypadku odpadów. W interesie publicznym natomiast jest to, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty trudniące się przewozem towarów objętych systemem monitorowania dochowywały należytej staranności wypełnianiu swoich obowiązków. Za zgłoszeniem SENT20230801009779 przewożone były odpady. Wprowadzenie do systemu monitorowania przewożonych odpadów związane było z szeroko rozumianą ochroną środowiska. W interesie publicznym jest walka z "szarą strefą" zajmującą się nielegalnym przemieszczaniem odpadów oraz ograniczenie napływu towarów

z innych państw członkowskich, od których podmioty obowiązane nie uiszczają jakichkolwiek podatków i utylizują odpady w innych krajach niż kraj wytworzenia.

W ocenie Dyrektora IAS nałożenie na spółkę kary pieniężnej jest wynikiem jej własnych działań, których konsekwencje mogła przewidzieć, dochowując należytej staranności wymaganej przy prowadzeniu działalności gospodarczej związanej

z obrotem towarami "wrażliwymi", w tym przypadku odpadami. Ustalone w sprawie okoliczności dowodzą, że nałożona kara pieniężna stanowi proporcjonalną reakcję

w stosunku do naruszeń przewoźnika. Istotny jest fakt, że nieprawidłowości

w działaniach przewoźnika występowały także przy innych przewozach, zakłócając działanie systemu monitorowania. Nałożenie kary pieniężnej stanowi adekwatną reakcję w niniejszej sprawie.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Działający w jej imieniu pełnomocnik zaskarżył decyzję Dyrektora IAS w całości i zarzucił naruszenie:

1. prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy:

art. 120, art, 121, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT, poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy i niebudzący zaufania do organów podatkowych, z całkowitym pominięciem przedłożonej przez stronę w toku postępowania dokumentacji transportowej, poprzez bezzasadne przyjęcie, że karane w ramach przepisów w/w ustawy powinny być wszystkie przypadki sporne, z pominięciem możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, podczas gdy niniejszy przypadek, winien być traktowany nadzwyczajnie, albowiem przewożony towar nie stanowił odpadów, a zgłoszenie w systemie SENT zostało dokonane omyłkowo, co więcej, transport był cały czas monitorowany poprzez system E-TOLL. Tym samym niewątpliwie nie zaistniało niebezpieczeństwo wystąpienia zagrożenia z tytułu nielegalnego handlu towarów wrażliwych. W konsekwencji nieuzasadnione w niniejszym przypadku jest nakładanie sankcji na Skarżącego, co więcej sankcji w wysokości, która stanowi niewspółmierne obciążenie, które doprowadzić może do jego niewypłacalności. Postępowanie organu II instancji w przedmiotowej sprawie ocenić należy jako sprzeczne z podstawowymi zasadami współżycia społecznego.

2. prawa materialnego:

(a) art. 12a ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 1 pkt. 3 ustawy o SENT poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że strona skarżąca była obowiązana do przedstawienia środka transportu w dacie zakończenia przewozu towaru w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego położonym najbliżej miejsca zakończenia przewozu – [...]S., B. [...], celem przeprowadzenia kontroli przewozu towarów,

w sytuacji gdy towar objęty transportem nie podlegał zgłoszeniu w systemie SENT,

a więc nie podlegał obowiązkowi przedstawienia środka transportu w oddziale celnym urzędu celnoskarbowego, w związku z tym nie zachodzą przesłanki do zastosowania kary pieniężnej w wysokości 20.000,00 zł na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT.

(b) art. 22 ust. 3 ustawy o SENT w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu

I instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej i niezastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary, oraz utrzymanie zastosowania środka nieproporcjonalnego do sytuacji, wbrew celowi dla których uchwalono przepisy ustawy o SENT, ale również w oderwaniu od obecnej sytuacji gospodarczej (skutki epidemii koronawirusa, inflacja, wojna na Ukrainie), która niewątpliwie rzutuje na kondycję finansową strony skarżącej.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wskazując sposób załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko

i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zaważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. W myśl art. 2 pkt 8 ustawy o SENT przewoźnik oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, wykonującą przewóz towarów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o SENT system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Według art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Stosownie zaś do treści art. 12a ust. 1 ustawy o SENT, jeśli w wyniku analizy danych w rejestrze stwierdzono, że przewóz towarów wskazany w zgłoszeniu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnik otrzymują wezwanie do przedstawienia środka transportu w czasie i miejscu, o których mowa odpowiednio w ust. 3 albo 4, przesłane wraz z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze. Odpowiednio podmiot wysyłający i podmiot odbierający są obowiązani przekazać przewoźnikowi treść wezwania wraz z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze (art. 12a ust. 2 ustawy o SENT). Przepis art. 12a ust. 3 ustawy o SENT stanowi, że w przypadku przewozu towarów po drodze publicznej przewoźnik jest obowiązany przedstawić środek transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, w dacie zakończenia przewozu towaru, w miejscu dostarczenia towaru lub w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju w celu przeprowadzenia kontroli.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o SENT w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 i 4 oraz art. 15 ust. 3 - na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20.000 zł.

W rozpoznawanej sprawie nie pozostaje sporne to, że przewoźnik nie zastosował się do nakazów ustawy. Podmiot wysyłający, będący jednocześnie przewoźnikiem, dokonywał przewozu towarów za zgłoszeniem SENT środkiem transportu oznaczonym tabliczką z literą "A", przewidziany do transportu odpadów - zgodnie z obowiązującym Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów. Co więcej, tak oznaczony środek transportu opuścił terytorium Polski. Jeśli chodzi o nieprawidłowości dotyczące nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych za pośrednictwem geolokalizatora GPS organ zasadnie zauważył, że w oparciu o odczyt kamer z Automatycznego Systemu Rozpoznawania Numerów (ANPRAS) ustalono, że przewóz towaru pojazdem o nr rej. [...]przez terytorium Polski za zgłoszeniem SENT został zrealizowany.

Organ prawidłowo wywiódł, że skarżąca jest podmiotem profesjonalnie działającym na rynku odpadów, w tym na rynku polskim. A. GmbH jest zarejestrowana w elektronicznym rejestrze podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami (Rejestr BDO), o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.). Skarżąca jest zarejestrowana w Rejestrze BDO jako podmiot transportujący odpady, w tym odpady o kodzie odpadu 200110 (odzież). To skarżąca zgłosiła przewóz odpadów przez terytorium Polski i nie wykonała ciążących na przewoźniku obowiązków stanowiących następstwo tego zgłoszenia. Co istotne, do momentu rozpoczęcia przewozu przez terytorium Polski skarżąca miała pełną możliwość anulowania zgłoszenia w systemie SENT. Działania takiego należałoby oczekiwać od podmiotu profesjonalnie działającego na rynku odpadów w sytuacji stwierdzenia, że przedmiotem zgłoszenia jest inny towar, a nie zadeklarowane pierwotnie odpady.

Istotne jest, zdaniem sądu, to, że to sama spółka traktowała przewóz jako przewóz odpadów, tak go deklarując. Słusznie wskazuje organ, że gdyby nie dokonywała przewozu odpadów, to nie dokonywałaby zgłoszenia SENT ani nie posługiwałaby się przeznaczonym do tego rodzaju przewozu załącznikiem nr VII.

Deklarując przewożony towar jako odpad strona sama wskazuje na zamiar pozbycia się go, przez co zostaje spełniona definicja odpadu z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Art. 3 ust. 1 pkt 6 tej ustawy stanowi, że przez odpad z rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub, do których pozbycia się jest obowiązany. Zatem odpadem może być również towar pełnowartościowy; dla uznania za odpad wystarczy bowiem zamiar posiadacza pozbycia się go. Jeśli zatem spółka zadeklarowała towar jako odpad, to nie sposób wymagać od organów aby badały, czy przewożony towar faktycznie jest odpadem. W pełni wystarczająca staje się w takich sytuacjach deklaracja posiadacza towaru.

W treści załącznika VII wysyłający jest zobligowany wskazać proces odzysku, jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazania go do procesu przetworzenia. W przedmiotowej sprawie w Załączniku VII podmiot wysyłający wskazał jako proces odzysku kod R3. Wskazanie tego kodu świadczy o tym, że przewoźnik świadomie traktował transportowany towar jako odpad. Zgodnie z wykazem skrótów i kodów stosowanych w załącznikach do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, odzysk odpadów metodą R3 oznacza odzysk lub regenerację odpadów organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (w tym kompostowanie i biologiczne procesy przekształcania).

Rodzaj odpadów i warunki ich odzysku w procesie odzysku m.in. R3 został określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r. poz. 796). Zgodnie z załącznikiem do tego rozporządzenia, warunkiem odzysku dla odpadu o kodzie 20 0110 jest sortowanie.

Jak zasadnie wywodzi organ, w transgranicznym przemieszczaniu odzieży używanej, dołączenie przez wysyłającego do transportu Załącznika VII, oznacza wyrażenie przez niego woli o pozbyciu się i kwalifikacji przedmiotu lub substancji jako odpad. Ponadto w treści Załącznika VII wysyłający jest zobligowany wskazać proces odzysku, jakiemu zostanie poddany transportowany odpad, co jednoznacznie świadczy o pozbyciu się odpadu przez jego posiadacza i zamiarze przekazania go do procesu przetworzenia. Tym samym, posiadacz odpadu nie znajduje dla niego żadnego zastosowania i przestaje użytkować go zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem do celu innego, niż został wyprodukowany.

Wystawiony i przedstawiony podczas kontroli Załącznik VII jest dowodem na to, że wolą wysyłającego było wysłanie transportu z odpadem, a nie z towarem. Pomimo więc faktu, że na międzynarodowym liście przewozowym CMR znajdował się zapis o przewozie tekstyliów i odzieży czystej, wolnej od odpadów i materiałów obcych, to słusznie uznał organ, że wysyłający wystawiając Załącznik VII sam stwierdził, że przewożone towary są odpadem.

Podsumowując: wobec wyraźnej deklaracji o przewożeniu odpadów poprzez dokonanie zgłoszenia SENT i wystawienie załącznika VII organy właściwie dokonały kontroli pod kątem wywiązania się spółki z obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Nie były przy tym zobowiązane ustalać, czy przewożony towar jest odpadem. Przyjąć należy, że podmiot dokonujący transportu objętego zgłoszeniem SENT jest każdorazowo zobowiązany do przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem i nie może się z tego obowiązku zwolnić poprzez twierdzenie post factum, że zgłoszony towar obowiązkowi zgłoszenia nie podlegał. W sytuacji, gdy spółka sama zadeklarowała towar jako odpad i wystawiła załącznik VII, nie można mówić o istnieniu wątpliwości co do tego, czy przewożony towar był odpadem, czy też nim nie był.

Sąd podziela więc stanowisko organu co do niezasadności zarzutu niewłaściwej kwalifikacji przewożonego towaru. Z kolei twierdzenie, że zgłoszenie transportu do rejestru SENT było omyłkowe, prawidłowo uznano za nieprawdziwe. Spółka, dokonując zgłoszenia SENT, wiedziała o kwalifikacji przewożonego towaru przez podmiot wysyłający, zatem nie można w tym przypadku mówić o omyłce.

Jak już wyżej wykazano, przewóz objęty spornym zgłoszeniem dotyczył przewozu tranzytem przez obszar Polski odpadów w postaci odzieży używanej w ilości 15.000 kg, których przewóz wiąże się ze zwiększonym ryzykiem. Przewoźnik mimo obowiązku stawienia się na wezwanie Naczelnika, nie zgłosił się w miejscu wyznaczonym do kontroli, co nie jest sporne. Z treści akt administracyjnych, protokołu kontroli i innych dokumentów wynika, że w trakcie przewozu objętego zgłoszeniem SENT towar podlegający monitorowaniu był przewożony. Pomimo uzyskania informacji przez skarżącego: "o planowanej kontroli na drodze" jak również miejsce kontroli tj. "Kontrola w miejscu wskazanym". Przewoźnik nie stawił się do kontroli. W związku z powyższym sporządzono protokół opisujący stwierdzone nieprawidłowości.

W ocenie Sądu legalności kwestionowanej decyzji nie podważają zarzuty zawarte w skardze. Sąd zgadza się z oceną organu, że brak jest podstawy do powoływania się przez skarżącego na interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej. W takim przypadku nie ma znaczenia, czy powyższe naruszenie miało, czy też nie miało wpływu na dochody Skarbu Państwa (uszczuplenie podatkowe).

Wyjaśnić przy tym trzeba, że rejestracja urządzenia służącego do udostępniania danych geolokalizacyjnych w systemie e-TOOL (na potrzeby Systemu Poboru Opłat Elektronicznej Krajowej Administracji Skarbowej) jest odrębną konfiguracją względem sytemu SENT, służy innym celom i nie zastępuje systemu geolokalizacyjnego SENT. Uwzględnienie w stanie faktycznym sprawy zarzutów strony skarżącej prowadziłoby do podważenia celu i sensu całej ustawy, a zatem i jej obowiązywania. Prawidłowo zatem organy, uwzględniając obowiązujące przepisy krajowej ustawy i stan faktyczny sprawy uznały, że skarżąca jako przewoźnik podlega karom administracyjnym w łącznej kwocie 20.000 zł, co wynika bezpośrednio z treści wskazanych już wyżej przepisów ustawy o SENT.

Przewidziane w przytoczonych przepisach sankcje określa się mianem administracyjnych, co oznacza, że do ich zastosowania wystarczające jest samo popełnienie stypizowanego przez przepis prawa materialnego czynu, bez względu na winę podmiotu odpowiedzialnego lub osób działających w jego imieniu lub na jego rzecz. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją szczegółowo poddano analizie kwestie związane z odstąpieniem od wymierzenia kary zarówno ze względu na interes strony jak i ze względu na interes publiczny. W wyniku oceny zebranego materiału dowodowego zasadnie stwierdzono, że w sprawie nie zaistniały okoliczności, które wskazywałyby na istnienie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, która stanowi zdaniem sądu adekwatną reakcję w niniejszej sprawie i jest proporcjonalna do wagi naruszenia przepisów prawa. Negatywny wpływ powoływanych w skardze czynników, to jest epidemii koronawirusa, inflacji czy wojny w Ukrainie, dotyczy wszystkich podmiotów gospodarczych i nie może stanowić uzasadnienia do zastosowania szczególnych preferencji wobec skarżącej. Nie bez znaczenia w sprawie jest również okoliczność, że sankcjonowany delikt nie był jednorazowy. Skarżąca wielokrotnie dopuszczała się naruszeń polegających na nieprzekazywaniu danych geolokalizacyjnych pojazdu oraz nieprzedstawieniu do kontroli środków transportu wraz z towarami.

Wobec powyższego sąd uznał, że okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób właściwy a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, z zagwarantowaniem stronie czynnego udziału. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nietrafione.

Sąd uznał, że niestawienie się do kontroli uniemożliwiło organowi jakąkolwiek kontrolę dokonywanego przewozu drogowego za zgłoszeniem SENT. Stworzyło ryzyko uszczuplenia dochodów podatkowych Skarbu Państwa. Zatem nałożone na firmę A. GmbH kary pieniężne w łącznej wysokości. 20.000 zł są proporcjonalne do stwierdzonego naruszenia prawa.

Reasumując, skład orzekający w całej rozciągłości podzielił ustalenia faktyczne organu (niepodważone w sprawie przez skarżącą) jak i ocenę prawną sprawy. Przepisy ustawy o SENT i wynikające z nich obowiązki przewoźnika oraz sankcje za ich nieprzestrzeganie powinny być przewoźnikowi znane. Stwierdzone naruszenia nie stanowią przy tym naruszenia formalnego (nieistotnej pomyłki). Prawidłowo ustalono, że spółka nie wykazała zindywidualizowanych okoliczności wskazujących na istnienie "ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego" mogącego stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary.

Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił, działając na mocy art. 151 p.p.s.a.