Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 931/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2025-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 7 października 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy), w wyniku rozpatrzenia odwołania T. N. (dalej również: wnioskodawca; skarżący; strona), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. (dalej również: Prezydent Miasta; organ I instancji) z dnia 2 października 2023 r. nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

W podstawie prawnej Kolegium wskazało m.in. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) - dalej: k.p.a. oraz art. 37 ust. 2, art. 193 ust. 1 pkt 2 i ust. 1a, art. 194 ust. 1-3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2024 r., poz. 177 ze zm.) - dalej: u.w.r. i art. 8 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r., poz. 1283) - dalej: u.p.s. oraz § 5 ust. 1-3 uchwały Rady Miasta P. z dnia 4 września 2012 r. nr [...] w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz.Urz.Woj.W.. z 2012 r., poz. [...]) - dalej również: uchwała Rady Miasta P. z dnia 4 września 2012 r.; uchwała nr [...]

Decyzje te zostały wydane w następujących okolicznościach sprawy.

Prezydent Miasta P. decyzją nr [...] z dnia 2 października 2023 r. odmówił T. N. odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka - córki W. K., przebywającej w placówce opiekuńczo-wychowawczej od dnia 1 października 2023 r.

W uzasadnieniu tej decyzji Prezydent Miasta wyjaśnił, że T. N. zwrócił się do organu z wnioskiem o odstąpienie naliczania tej opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Organ I instancji wskazał na zasadę, że rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w tej placówce. Organ wyjaśnił również, że wydatki w przypadku Domu Dziecka w B. nr [...], w którym przebywa córka wnioskodawcy, wynoszą [...] zł. Ponadto stwierdził, że zgodnie z uchwałą Rady Miasta P. opłaty nie wnoszą rodzice w sytuacji, gdy dochód w rodzinie osoby zobowiązanej do ponoszenia opłat jest wyższy niż wysokość 120% kryterium dochodowego określonego w przepisach ustawy o pomocy społecznej. Prezydent Miasta ustalił, że miesięczny dochód rodziny wnioskodawcy wynosi [...] zł, co stanowi 365% kryterium dochodowego. Organ wskazał też, w jakich przypadkach opłata może ulec obniżeniu.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), zarzucił jej naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., a także § 5 ust. 3 pkt 2 i 3 uchwały Rady Miasta P. z dnia 4 września 2012 r. nr [...] Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i odstąpienie od ustalenia przedmiotowej opłaty w całości, ewentualnie o umorzenie opłaty w całości.

Skarżący podniósł, że z decyzji nie wynika, na podstawie jakich dowodów organ ustalił stan faktyczny, a w tym, że W. K. od 10 stycznia 2023 r. przebywa w placówce wychowawczej oraz jak ustalono liczbę członków rodziny T. N., ich dochody, dochód na osobę. Zdaniem wnioskodawcy, organ I instancji dokonał też błędnych ustaleń faktycznych. Skarżący wskazał na to, że W. K. w 2023 r. nie przebywała w pieczy zastępczej, ale od ok. 3 lat zamieszkuje w G., gdzie pracuje i studiuje. Zaznaczył też, że jego żona K. N. nie pracuje, jest osobą niepełnosprawną, a otrzymane przez nią świadczenia socjalne nie są wypłacane, a poza tym świadczenia przez nią otrzymywane nie są wliczane do dochodu (art. 8 ust. 4 pkt 2 i 7 u.p.s.). Zaznaczył też, że jego żona ponosi znaczne wydatki ze względu na swoją chorobę, a ich syn K. N. nie wchodzi w skład rodziny; pod opieką rodziny pozostaje wyłącznie małoletnia M. R.. Skarżący podkreślił, że nie osiąga żadnych dochodów poza związanymi z pracą, a z uwagi na ciągłe delegacje ponosi wysokie koszty utrzymania za granicą, spłaca kredyt (ok. [...] zł miesięcznie) oraz spoczywa na nim obowiązek alimentacyjny ([...] zł miesięcznie). Wnioskodawca stwierdził, że w tej sytuacji jego faktyczny dochód jest zdecydowanie niższy niż [...] zł, a zatem żądnie opłaty za pobyt W. K. w pieczy zastępczej byłoby nadmiernym obciążeniem dla rodziny. Z ostrożności skarżący wniósł o umorzenie należności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, motywując swoje rozstrzygnięcie, w uzasadnieniu decyzji z dnia 7 października 2024 r., wyjaśniło, że zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 2 u.w.r. za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w takiej placówce. Kolegium dodało, że opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej (art. 193 ust. 1a u.w.r.). Ponadto wskazało na treść art. 194 ust. 1 u.w.r.

Organ II instancji wyjaśnił, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej, o jakim mowa w art. 194 ust. 1 u.w.r., powinno nastąpić w innej decyzji niż rozstrzygnięcie dotyczące odstąpienia od ustalenia tej opłaty, o którym mowa w art. 194 ust. 3, gdyż odstąpienie od ustalenia opłaty z istoty rzeczy musi poprzedzać jej ustalenie. Dodał, że w pierwszej kolejności organ orzeka o odstąpieniu od ustalenia opłaty, a w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia - wydaje decyzję o jej ustaleniu. W konsekwencji stwierdził, że dopiero po ustaleniu opłaty można ubiegać się o udzielenie ulgi w postaci np. umorzenia opłaty lub rozłożenia jej na raty. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wniosek skarżącego o umorzenie opłaty jest zatem na obecnym etapie postępowania przedwczesny.

Kolegium zauważyło, że w przedmiotowej sprawie istotny jest fakt umieszczenia W. K. w placówce opiekuńczej - Domu Dziecka nr [...] w B. .

W odpowiedzi na twierdzenie skarżącego, że W. K. w 2023 r. tam nie przebywała, bowiem od ok. 3 lat mieszka, studiuje i pracuje w G., Kolegium wskazało na to, że w aktach sprawy znajduje się pismo Domu Dziecka nr [...] w B. z dnia 10 listopada 2023 r., z którego wynika, że W. K. w dalszym ciągu jest wychowanką Domu Dziecka w B. ; na co dzień przebywa w G., gdzie studiuje i podejmuje zatrudnienie, ale pozostaje w stałym kontakcie z placówką, często przyjeżdża, a Dom Dziecka nr [...] w B. pokrywa koszty związane z jej studiami, tj. wyżywieniem i zakwaterowaniem.

Organ II instancji przywołał art. 37 ust. 2 u.w.r., wskazujący sytuacje, w których osoba, która osiągnęła pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej, może przebywać w dotychczasowej rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej albo regionalnej placówce opiekuńczo- terapeutycznej. Według organu odwoławczego, z materiału dowodowego wynika zatem, że W. K. od 10 marca 2016 r. przebywa niezmiennie w pieczy zastępczej, tj. w Domu Dziecka nr [...] w B. , a obecnie jako osoba pełnoletnia, studiująca, co jest zgodne z art. 37 ust. 2 u.w.r. Kolegium stwierdziło, że w takiej sytuacji co do zasady na skarżącym spoczywa obowiązek uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 u.w.r.

Ubocznie organ odwoławczy zauważył, że organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnie wskazał na to, że W. K. przebywa w Domu Dziecka od 10 stycznia 2023 r., przy czym okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W następnej kolejności Kolegium przywołało treść art. 194 ust. 2 u.w.r. i wyjaśniło, że w dniu 4 września 2012 r. Rada Miasta P. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Uchwała ta stanowi akt prawa miejscowego. Organ wyjaśnił, że § 5 ust. 1 tej uchwały stanowi, że odstępuje się od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w sytuacji, gdy: 1) dochód w rodzinie osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty nie przekracza 120% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej; 2) rodzice płacą alimenty na dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej lub na osobę pełnoletnią, o której mowa w art. 37 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (dotyczy opłaty, o której mowa w § 1 pkt 1 tj. za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej). Ponadto zauważył, że w § 5 ust. 2 uchwały uregulowane zasady ustalania opłaty w zależności od dochodu w rodzinie osoby zobowiązanej do ponoszenia opłat, a w ust. 3 przypadki, w którym możliwe jest obniżenie opłaty.

Odwołując się do stanowiska orzecznictwa, Kolegium podkreśliło, że organ może działać wyłącznie w ramach zakreślonych uchwałą, o której mowa w art. 194 ust. 2 u.w.r., a zatem nie ma również możliwości odstąpienia od ustalenia opłaty przy uwzględnieniu innych kryteriów niż wskazane w tej uchwale.

Organ II instancji wyjaśnił, że z woli Rady Miasta P. odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej następuje wyłącznie w sytuacji, gdy dochód w rodzinie osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty nie przekracza 120% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej. W tym wypadku kluczowe jest ustalenie dochodu rodziny. Rada Miasta P. nie przewidziała innych okoliczności, które miałyby znaczenie w przypadku wniosku strony o odstąpienie od ustalenia opłaty.

W zakresie ustaleń faktycznych organ wskazał zaś na to, że w dniu 25 września 2023 r. pracownik socjalny przeprowadził wywiad z T. N., w trakcie którego ustalono, że jego rodzina składa się z 3 osób, tj. wnioskodawcy, jego żony K. i M. R. - córki jego żony; w składzie rodziny nie uwzględniono K. N.; wnioskodawca oświadczył, że jego dochód wynosi [...] zł netto, a dochód jego żony, to [...] zł + [...] zł; zaznaczono, że rodzina spłaca kredyt ([...] zł miesięcznie); wnioskodawca płaci alimenty w kwocie [...]zł miesięcznie; wskazano również listę wydatków miesięcznych rodziny.

Kolegium wyjaśniło, że wysokość miesięcznego dochodu netto T. N. za sierpień 2023 r. (tj. miesiąc poprzedzający zgłoszenie wniosku - art. 8 ust. 3 u.p.s.) wynosi [...] zł, co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie jego pracodawcy - R. sp. z o.o. z dnia 19 września 2023 r. Organ I instancji doliczył do tego dochód K. N. w kwocie [...]zł, pomijając jednocześnie kwotę [...]zł świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W konsekwencji, łączny dochód rodziny organ ustalił na kwotę [...]zł. Wskazując na powyższe, organ II instancji stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącego, przy obliczaniu dochodu nie zostały uwzględnione inne dochody rodziny.

Organ II instancji, odwołując się do treści art. 8 ust. 1 i 2 u.p.s., podkreślił również, że przy obliczaniu dochodu rodziny należy kierować się treścią art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s., a zatem z woli samego ustawodawcy nie odlicza się od dochodu zobowiązań ponoszonych na rzecz osób trzecich, za wyjątkiem alimentów. W tym przypadku nie mają zatem znaczenia miesięczne wydatki rodziny wnioskodawcy, a jedynie wysokość alimentów uiszczanych przez niego na rzecz W. K.. Organ podniósł w tym względzie, że z protokołu sprawy sądowej z dnia 26 września 2019 r. wynika, że wysokość tych alimentów to [...] zł miesięcznie, natomiast z wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący wpłacił z tego tytułu [...] zł.

Według Kolegium, nawet w przypadku przyjęcia najkorzystniejszego dla wnioskodawcy wariantu, tj. jeśli pominąć dochód jego żony i uwzględnić alimenty na rzecz W. K. (w wyższej kwocie, tj. [...] zł), miesięczny dochód rodziny za sierpień 2023 r. wyniósłby [...] zł, co stanowiło 326% kryterium dochodowego. Organ II instancji zaznaczył, że powyższe nie przesądza o wysokości dochodu rodziny strony. Organ wskazał, że prawidłowe obliczenie tego dochodu będzie miało znaczenie przy ustalaniu opłaty. Natomiast w przedmiotowej sprawie znaczenie ma jedynie fakt, czy dochód rodziny przekracza 120% kryterium dochodowego z ustawy o pomocy społecznej (co wynika z § 5 ust. 1 uchwały Rady Miasta P.), a "taka sytuacja zachodzi w sprawie (kryterium dochodowe rodziny to [...] zł = 3 os. x [...] zł)".

W ocenie organu II instancji okoliczności, na które zwraca uwagę skarżący, związane z jego sytuacją materialną czy zdrowotną jego żony, mogłyby w świetle przepisów tej uchwały mieć znaczenie przy ustalaniu wysokości opłaty, ewentualnie przy rozstrzyganiu wniosku o udzielenie ulgi w jej zapłacie (co obecnie jest przedwczesne).

Ubocznie organ odwoławczy zauważył, że w istocie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji nie wyjaśnił, na jakiej podstawie ustalił dochód rodziny wnioskodawcy, przy czym nie miało to wpływu na wynik sprawy. Organ wskazał w tym względzie na to, że materiał dowodowy pozwala na dokonanie wyczerpujących ustaleń w powyższym zakresie, a skarżący miał prawo się z nim zapoznać na każdym etapie sprawy; co więcej, ustalenia te zostały dokonane na podstawie oświadczeń i dokumentów strony, o których z pewnością skarżący miał wiedzę.

W skardze na decyzje odwoławczą T. N., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), zarzucił jej naruszenie:

1. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 38d ust. 1 pkt 1 u.w.r. przez dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie bez pozyskania informacji dotyczącej W. K. z rejestru osób, które osiągnęły pełnoletność, przebywając w pieczy zastępczej prowadzonego przez ministra właściwego ds. rodziny;

2. art. 77 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie dowodów przedstawionych przez skarżącego wraz z odwołaniem, w postaci wydruków korespondencji z portalu Facebook, które zawierały informacje dotyczące miejsca zamieszkania W. K. i świadczyły o tym, że nie przebywa ona w pieczy zastępczej;

3. art. 138 § 1 pkt 2 "w zw. z art. 107 § 2 pkt 6" k.p.a. przez nieuchylenie decyzji organu I instancji w całości, podczas gdy decyzja ta nie zawierała uzasadnienia faktycznego;

4. art. 37 ust. 2 u.w.r. przez przyjęcie, że W. K. przebywa w pieczy zastępczej, pomimo że jest ona w pełni samodzielna, pracuje, studiuje i zamieszkuje poza placówką opiekuńczą;

5. § 5 ust. 1 pkt 2 uchwały Rady Miasta P. z dnia 4 września 2012 r. nr [...] przez nieuwzględnienie tego przepisu, pomimo że skarżący płaci comiesięczne alimenty na rzecz W. K., co uzasadnia zwolnienie skarżącego z opłaty;

6. art. 182 ust. 3 u.w.r. przez nieuwzględnienie, że "osoba, która wydała decyzję nie była starostą, upoważnionym kierownikiem PCPR lub innym pracownikiem PCPR upoważnionych przez starostę".

Przy tak sformułowanych zarzutach, rozwiniętych i umotywowanych w uzasadnieniu skargi, strona wniosła o "uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości", rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, nie podzielił zarzutów skargi i podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że nie sprzeciwia się wnioskowi strony o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. O rozpoznanie sprawy tym trybie wystąpił bowiem skarżący, a organ jako strona przeciwna nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 37 ust. 2, art. 193 ust. 1 pkt 2 i ust. 1a, art. 194 ust. 1-3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (aktualnie: Dz.U. z 2025 r., poz. 49), a także art. 8 ust. 1 i 3 u.p.s oraz § 5 ust. 1-3 uchwały Rady Miasta P. z dnia 4 września 2012 r. nr [...]

Zgodnie z art. 193 ust. 1 u.w.r. za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości: 1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka; 2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Zasadą jest, że opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej (art. 193 ust. 1a u.w.r.). Opłatę, o której mowa w ust. 1, ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona (art. 193 ust. 6 u.w.r.).

Według art. 194 ust. 1 u.w.r. opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Zgodnie zaś z art. 194 ust. 2 u.w.r. rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Natomiast stosownie do art. 194 ust. 3 u.w.r., starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1.

W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że bezzasadny był zarzut naruszenia przepisu art. 182 ust. 3 u.w.r. przez nieuwzględnienie, że "osoba, która wydała decyzję nie była starostą, upoważnionym kierownikiem PCPR lub innym pracownikiem PCPR upoważnionych przez starostę". Stawiając taki zarzut, skarżący pominął brzmienie przepisów ustawowych, jaki ustrojowych dotyczących statusu Miasta P. jako miasta na prawach powiatu.

Według art. 182 ust. 2 u.w.r. do zakresu działania powiatowego centrum pomocy rodzinie należą wszystkie sprawy z zakresu pieczy zastępczej niezastrzeżone na rzecz innych podmiotów Natomiast zgodnie z art. 182 ust. 3 u.w.r. starosta może upoważnić wskazane w nim osoby do podejmowania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Jak zauważa się w piśmiennictwie, treść analizowanego unormowania należy widzieć w szerszej perspektywie, a w szczególności trzeba dopuścić to, że wskazaną tu decyzję będzie mogła wydać osoba, o której mowa w art. 182 ust. 3 u.w.r. (patrz: S. Nitecki [w:] A. Wilk, S. Nitecki, Wspieranie rodziny i system pieczy zastępczej. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2024, art. 194).

Z kolei zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (aktualnie: Dz.U. z 2024 r., poz.107 ze zm.) prawa powiatu przysługują miastom, które w dniu 31 grudnia 1998 r. liczyły więcej niż 100 000 mieszkańców, a także miastom, które z tym dniem przestały być siedzibami wojewodów, chyba że na wniosek właściwej rady miejskiej odstąpiono od nadania miastu praw powiatu, oraz tym, którym nadano status miasta na prawach powiatu, przy dokonywaniu pierwszego podziału administracyjnego kraju na powiaty. Według art. 92 ust. 1 powołanej ustawy funkcje organów powiatu w miastach na prawach powiatu sprawuje: 1) rada miasta; 2) prezydent miasta. Z kolei art. 92 ust. 2 tej ustawy stanowi, że miasto na prawach powiatu jest gminą wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w tej ustawie.

Według tekstu ujednoliconego uchwały nr [...] Rady Miasta P. z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie Statutu Miasta P., z uwzględnieniem zmian wprowadzonych uchwałą nr [...] Rady Miasta P. z dnia 6 lutego 2024 r. [...]/) Miasto P. jest gminą o statusie miasta w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym i miastem na prawach powiatu w rozumieniu ustawy o samorządzie powiatowym (patrz: § 2 pkt 1 Statutu).

W konsekwencji, ze względu na treść art. 194 ust. 1 u.w.r., do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie właściwy był nie starosta, lecz Prezydent Miasta P. jako miasta na prawach powiatu. Ze skierowania małoletniej W. K. do Domu Dziecka w B. nr [...] wynika (patrz: skierowanie z dnia 30 listopada 2018 r. znak [...]) wynika, że to miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w P. jest jednostką właściwą do ponoszenia średnich miesięcznych wydatków przeznczonych na utrzymanie dziecka w placówce.

Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w P. (dalej również: Ośrodek; MOPR w P.) w świetle § 1 Statutu Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P., stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Rady Miasta P. z dnia 24 października 2023 r., jest jednostką organizacyjną Miasta P. nieposiadającą osobowości prawnej. Statut ten jest dostępny w Biuletynie Informacji Publicznej (patrz: [...]

Według art. 3 ust. 1 Statutu MOPR w P., środek działa w szczególności na podstawie: 1) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym; 2) ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym; 3) ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej; 4) ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 5) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych; 6) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej; 7) innych ustaw szczególnych, w których określono zadania w obszarze pomocy społecznej; 8) postanowień niniejszego Statutu. Według § 4 ust. 1, przedmiotem działalności Ośrodka jest realizacja m.in. zadań własnych gminy i powiatu Miasta P. oraz zadań zleconych z zakresu administracji rządowej określonych ustawą o pomocy społecznej i innymi ustawami (pkt 1). Natomiast z § 7 tego aktu wynika, że strukturę organizacyjną, zasady funkcjonowania oraz szczegółowy zakres zadań realizowanych przez Ośrodek określa Dyrektor w regulaminie organizacyjnym, zatwierdzanym przez Prezydenta Miasta P..

Regulamin Organizacyjny Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. (patrz: załącznik do Zarządzenia nr [...] r. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. z dnia 19 maja 2022 r. wraz z zarządzeniem nr [...] Dyrektora MOPR w P. z dnia 30 grudnia 2024 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie nadania Regulaminu Organizacyjnego MOPR w P. - akty dostępne pod adresem: [...] określa zasady działania tej jednostki w ramach realizacji zadań własnych gminy i powiatu z zakresu pomocy społecznej (patrz: § 2 ust. 1). Przy czym do zadań dyrektora Ośrodka należy w szczególności załatwianie indywidualnych spraw z zakresu pomocy społecznej oraz innych indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej nienależących do zadań z zakresu pomocy społecznej, na podstawie imiennych upoważnień udzielonych przez Prezydenta Miasta P. (patrz: § 9 ust. 2 pkt 8 i 9). Przy czym według § 15 komórkami organizacyjnymi kierują kierownicy na zasadzie jednoosobowego kierownictwa i odpowiedzialności za realizację zadań (ust. 1). Kierownicy dokonują czynności prawnych na podstawie imiennych pełnomocnictw udzielonych przez Prezydenta Miasta P. lub dyrektora Ośrodka oraz prowadzą postępowania i wydają decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej na podstawie imiennych upoważnień udzielonych przez Prezydenta Miasta P. lub dyrektora Ośrodka (ust. 2). Z § 29 ust. 1 Regulaminu Organizacyjnego MOPR w P. wynika, że pracą Działu Opieki Zastępczej kieruje kierownik Działu przy pomocy zastępcy.

Ponadto – w kontekście wyżej przywołanych przepisów prawa powszechnie obwiązującego, jak również art. 39 ust. 2 u.s.g. i art. 110 ust. 7 u.p.s., a także aktów wewnętrznych – warto jeszcze zauważyć, że przepisu art. 268a k.p.a. nie można traktować jako jedynego, powszechnie i bezwzględnie obowiązującego wzorca udzielania upoważnień do działania w imieniu organu administracji publicznej. Dopuszczalne są bowiem inne rozwiązania, pozwalające na dekoncentrację wykonywania kompetencji organów, szczególnie potrzebną w rozbudowanych strukturach administracji publicznej. Rzecz więc w tym, aby ta dekoncentracja mniej lub bardziej zinstytucjonalizowana, jak akty wewnętrze określające organizację i zasady funkcjonowania danej jednostki organizacyjnej mogą zawierać upoważnienie do załatwiania spraw w imieniu organu albo nawet oparta na doraźnych i jednostkowych aktach upoważniających, miała odpowiednie podstawy normatywne (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2024 r. sygn. akt II GSK 2262/21, dostępny w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl - i powołane tam orzecznictwo). Pracownik działający z upoważnienia organu ma obowiązek powołania się w decyzji (postanowieniu) na udzielone mu upoważnienie. Sam brak powołania się na upoważnienie nie pociąga skutków w postaci nieważności czy uchylenia decyzji, o ile upoważnienie takie istniało (tak NSA w wyroku z dnia 26 maja 2009 r. sygn. akt I OSK 1413/08, dostępnym jw.). Tak też się stało w niniejszej sprawie, gdzie w stosunku do imiennie wskazanej osoby, zajmującej określone stanowisko w strukturze organów pomocowych Miasta P., wyraźnie wskazano w decyzji, w jakim charakterze podpisała tę decyzję, tj. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P..

Co więcej, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że nawet brak pisemnego upoważnienia do wydania decyzji w aktach administracyjnych, w sytuacji gdy zakres tego upoważnienia nie budzi wątpliwości, a powszechna praktyka stosowana w urzędach wskazuje na udzielanie takich upoważnień pracownikom urzędu, nie stanowi przesłanki do wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Podkreśla się bowiem, że udzielenie upoważnienia jest czynnością wewnętrzną organu, a zatem upoważnienie takie nie musi się znajdować się w aktach postępowania (zob. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Po 608/22 - i powołane tam orzecznictwo, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1123/23 i wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 66/24 - wyroki dostępne jw.).

W takim też kontekście podpisanie w tej sprawie decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Kierownika Działu Opieki Zastępczej MOPR w P., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta P., było zgodne z dyspozycją art. 194 ust. 1 u.w.r. i nie mogło świadczyć o naruszeniu art. 182 ust. 3 u.w.r. Dodać należy, że pełnomocnik skarżącego w toku postępowania administracyjnego nie kwestionował właściwości organu w tej sprawie ani nie przedstawił żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o procedowaniu i wydaniu w tej sprawie decyzji przez Prezydenta Miasta P. jako miasta na prawach powiatu z naruszeniem przepisów o właściwości. Podobnie, na żadnym etapie postępowania nie przywołał okoliczności, które podważałyby umocowanie osoby działającej z upoważnienia organu, która podpisała decyzję jako kierownik właściwej jednostki organizacyjnej, przy pomocy której Prezydent Miasta P. wykonuje swoje zadania z zakresu szeroko rozumianej pomocy społecznej, w tym załatwia sprawy indywidualne.

Idąc dalej, Sąd wyjaśnia, że decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt w rodzinie zastępczej wydawana na podstawie art. 194 ust. 1 u.w.r. stanowi rozstrzygnięcie odrębnej sprawy administracyjnej w stosunku do sprawy dotyczącej odstąpienia od ustalenia opłaty i w której to sprawie organ jest zobowiązany wydać odrębną decyzję. Ponoszenie przez rodziców opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 tej ustawy, rozstrzygane jest w postaci decyzji ustalającej (art. 194 ust. 1), natomiast decyzja odstępująca od ustalenia opłaty jest decyzją uznaniową (art. 194 ust. 3). Zatem obydwie te materie ustawodawca jednoznacznie rozgraniczył. Ponadto w postępowaniach zmierzających do rozstrzygnięcia każdej z tych spraw badane są inne przesłanki materialnoprawne wynikające z odrębnych podstaw. Inny jest też cel obydwu rodzajów decyzji i każda z nich podlega odrębnemu zaskarżeniu. Odstąpienie od ustalenia opłaty z istoty rzeczy musi poprzedzać jej ustalenie. Ustawodawca wskazuje bowiem nie na odstąpienie od pobrania opłaty, lecz od jej ustalania. Odstępowanie od ustalania opłaty po jej ustaleniu lub jednocześnie z jej ustaleniem nie znajduje racjonalnego i logicznego uzasadnienia. W konsekwencji należy przyjąć, że w sytuacji, gdy prawodawca wskazuje na przesłanki odstąpienia od ustalenia opłaty, zbadanie tych przesłanek w określonym stanie faktycznym musi nastąpić przed ustalaniem opłaty, zwłaszcza że z treści art. 194 ust. 3 u.w.r. wynika, że odstąpienie od ustalenia opłaty może nastąpić również z urzędu (patrz m.in. wyroki NSA z dnia: 18 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 968/20, 10 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 2369/21 i 14 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 2369/21 - orzeczenia dostępne jw.). Innymi słowy, organy administracji publicznej obowiązane są w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej a dopiero w drugiej kolejności rozpoznać sprawę dotyczącą ustalenia takiej odpłatności.

W następnej kolejności warto odnotować, że starosta (odpowiednio - prezydent miasta na prawach powiatu) może działać wyłącznie w ramach zakreślonych uchwałą właściwej rady powiatu (odpowiednio - rady miejska miasta na prawach powiatu). Jeżeli uchwała, o której mowa w art. 194 ust. 2 u.w.r. nie zostanie podjęta, starosta nie ma możliwości wydania decyzji, o której mowa w art. 194 ust. 3 u.w.r. Organ nie ma również możliwości odstąpienia od ustalenia opłaty przy uwzględnieniu innych kryteriów niż wskazane w uchwale podjętej na podstawie art. 194 ust. 2 u.w.r. (tak np. NSA z wyroku z dnia 8 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 2184/22, dostępnym jw.).

Nadto, w orzecznictwie wskazuje się, że odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oparte jest uznaniu administracyjnym, co oznacza to, że wydawaną na podstawie art. 194 ust. 3 u.w.r. decyzję co do odstąpienia pozostawiono uznaniu właściwych organów (patrz np. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 968/20, dostępny jw.). W takiej sytuacji, jakkolwiek decyzja o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą sądu administracyjnego, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem sąd nie bada celowości jej podjęcia. Kontrola tego rodzaju decyzji polega na ustaleniu, czy wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 października 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 422/24, dostępny jw.).

Mając na uwadze powyższe rozważania co do wykładni i stosowania obwiązujących przepisów prawa materialnego, Sąd przystąpił do oceny legalności zaskarżonej decyzji, jak i podniesionych w skardze zarzutów.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zaszły warunki do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia przedmiotowej opłaty, a zatem również co do rozważenia odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Zarzuty skarżącego okazały się całkowicie chybione. Sąd w tym zakresie w pełni zgodził się z ustaleniami i wnioskami organu II instancji.

W odpowiedzi na twierdzenie skarżącego, że W. K. nie przebywała w 2003 r. w Domu Dziecka w B. , bowiem od ok. 3 lat mieszka, studiuje i pracuje w G., Kolegium zasadnie odwołało się do brzmienia art. 37 ust. 2 u.w.r. wskazało na znajdujące się w aktach sprawy pismo Dyrektora Centrum Obsługi Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych (dalej: Dyrektor COPOW w B. ) z dnia 10 listopada 2023 r., z którego wynika, że W. K. w dalszym ciągu jest wychowanką Domu Dziecka w B. nr [...]; na co dzień przebywa w G., gdzie studiuje i podejmuje zatrudnienie, ale pozostaje w stałym kontakcie z placówką, często przyjeżdża, a Dom Dziecka w B. pokrywa koszty związane z jej studiami, tj. wyżywieniem i zakwaterowaniem (k. 20 akt adm. II inst.).

Przepis art. 37 ust. 2 u.w.r. wskazuje sytuacje, w których osoba, która osiągnęła pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej, może przebywać m.in. w dotychczasowej placówce opiekuńczo-wychowawczej (za zgodą dyrektora placówki), nie dłużej jednak niż do ukończenia 25. roku życia. Jednymi z takich przesłanek są uczenie się w szkole (pkt 2) lub w uczelni (pkt 2). Z istoty rzeczy, podjęcie kształcenia w uczelni wyższej może wiązać się z koniecznością okresowego przebywania studenta poza domem rodzinnym czy domem dziecka, który nie znajduje się w pobliżu miejscowości, w której znajduje się dana uczelnia. Powroty do domu rodzinnego (odpowiednio do domu dziecka) na okresy przerw w nauce zgodnych z tokiem nauczania, weekendy czy święta, jak też inne odwiedziny są naturalną konsekwencją podjęcia czy kontynuowania nauki. Nie przekreśla to w żadnym stopniu zasadności uznania, że wychowanek przebywa w danej placówce. Również podjęcie aktywności zarobkowej, dającej się pogodzić z tokiem nauki, nie ma znaczenia dla powyżej oceny.

Według organu odwoławczego, z materiału dowodowego wynika, że W. K. od 10 marca 2016 r. [patrz również: pismo Dyrektora COPOW w B. z dnia 10 marca 2016 r. - k. 5 akt adm. I inst.] przebywa niezmiennie w pieczy zastępczej, tj. w Domu Dziecka w B. nr [...], a obecnie jako osoba pełnoletnia, studiująca, co jest zgodne z art. 37 ust. 2 u.w.r. W takiej też sytuacji Kolegium zasadnie stwierdziło, że w tym wypadku na skarżącym co do zasady spoczywa obowiązek uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 u.w.r.

Wobec powyższego, Sąd uznał za nieuzasadnione zarzuty naruszenia art. 37 ust. 2 u.w.r., jak też art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 38d ust. 1 pkt 1 u.w.r. Poczynienie przez organ administracji ustaleń na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego było prawidłowe. Organ odpowiednio umotywował ustalony fakt, że córka skarżącego W. K. przebywa w pieczy zastępczej. Wnioski skarżącego co do tego, że jest ona w pełni samodzielna, pracuje, studiuje i zamieszkuje poza placówką opiekuńczą były zaś oparte na subiektywnej interpretacji informacji z mediów społecznościowych, pomijającej treść art. 37 ust. 2 u.w.r. i zgromadzony przez organy materiał procesowy.

Brak utrwalenia w aktach ewentualnej weryfikacji za pomocą danych z rejestru, o którym mowa w art. 38d ust. 1 pkt 1 u.w.r., ustalonych przez organ okoliczności nie mógł prowadzić do podważenia tych ustaleń. Natomiast wskazywane przez skarżącego wydruki korespondencji z portalu Facebook, pomijając już sam fakt ich wiarygodności i mocy dowodowej, w żadnej mierze nie zmieniały oceny stanu faktycznego. Nie stanowiły one dowodów skutecznie przełamujących te ustalenia ani też nie świadczyły o tym, że W. K. nie przebywa w pieczy zastępczej.

W sprawie nie miało też miejsca naruszenie § 5 ust. 1 pkt 2 uchwały Rady Miasta P. z dnia 4 września 2012 r. nr [...], podjętej na podstawie art. 194 ust. 2 u.w.r., przez nieuwzględnienie tego przepisu. W tym zakresie pełnomocnik skarżącego mylnie interpretuje przepisy powyższej uchwały w kontekście norm ustawowych. Sytuacja skarżącego jest bowiem objęta dyspozycją § 5 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miasta P. z dnia 4 września 2012 r., który stanowi, że odstępuje się od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w sytuacji, gdy dochód w rodzinie osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty nie przekracza 120% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej. Natomiast § 5 ust. 1 pkt 2 tej uchwały stanowi, że odstępuje się od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w sytuacji, gdy rodzice płacą alimenty na dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej lub na osobę pełnoletnią, o której mowa w art. 37 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (dotyczy opłaty, o której mowa w § 1 pkt 1). Przepis § 1 pkt 1 uchwały nr [...] dotyczy zaś opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w postaci przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Córka skarżącego umieszczona została zaś w placówce opiekuńczo-wychowawczej, a zatem ta sytuacja objęta jest dyspozycją § 1 pkt 2 przedmiotowej uchwały, która odnosi się do średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka m.in. w placówce opiekuńczo-wychowawczej - w przypadku umieszczenia dziecka w takiej placówce. W przypadku skarżącego chodzi zatem o ponoszenie takiej opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, o której mowa w art. 193 ust. 1 pkt 2 u.w.r., a nie o opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1 pkt 1 u.w.r., której dotyczą postanowienia § 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 1 przywołanej uchwały. W takiej sytuacji powoływanie się na to, że skarżący płaci comiesięczne alimenty na rzecz W. K. nie miało znaczenia dla oceny zasadności odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, w tym również a warunkach, o których mowa w art. 37 ust. 2 u.w.r.

Sąd przypomina również, że z uwagi na wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru wyłącznie kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z dnia 30 października 2019 r. sygn. akt II OSK 3040/17, dostępny jw.). Rozstrzygnięciu organu odwoławczego należy zatem stawiać wszystkie wymagania wynikające z powyżej przywołanych przepisów, jak konieczność respektowania m.in. zasady legalizmu i prawdy obiektywnej (art. 6 i art. 7 k.p.a.), zasady prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zasad informowania i przekonywania, tj. wyjaśniania przesłanek podjętych rozstrzygnięć (art. 9, art. 11 k.p.a.), z którymi wiążą się wymogi w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego i motywowania stanowiska organu (art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.). Skoro zaś organ odwoławczy ponownie merytorycznie rozstrzyga sprawę, to może właśnie w ten sposób korygować ewentualne błędy, braki i inne niedostatki (np. argumentacyjne) dostrzeżone w decyzji organu pierwszej instancji, a w tym w jej uzasadnieniu.

Organ odwoławczy usunął pewne niedostatki uzasadnienia decyzji organu I instancji, wynikające z jej zwięzłości. Wobec tego również i w tym względzie zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. był chybiony.

Kolegium prawidłowo wskazało na okoliczności faktyczne, jak i przepisy zawarte w art. 8 u.p.s., z których jednoznacznie wynika, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego przekracza 120% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej, tj. że nie zachodzą wobec niego warunki do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1 uchwały w zw. z art. 193 ust. 1 pkt 1 i art. 194 ust. 2 i 3 u.w.r. Organ, wskazując na brzmienie § 5 ust. 1 uchwały Rady Miasta P. z dnia 4 września 2012 r., zasadnie podkreślił brzmienie jej pkt 1: "dochód w rodzinie osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty nie przekracza 120% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej.

Sąd w całości zgadza się z ustaleniami faktycznymi i wnioskami końcowymi Kolegium co do braku podstaw do odstąpienia od ustalenia przedmiotowej opłaty. Zostały one przedstawione w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia i nie ma tym miejscu potrzeby ich ponownego przytaczania. Wystarczy wskazać na to, że wysokość miesięcznego dochodu netto skarżącego za miesiąc poprzedzający zgłoszenie wniosku (art. 8 ust. 3 u.p.s.) wynosi [...] zł, do którego doliczono dochód żony skarżącego w kwocie [...]zł. W konsekwencji, łączny dochód rodziny organ ustalił na kwotę [...]zł. Kolegium zasadnie też stwierdziło, że nawet w przypadku przyjęcia najkorzystniejszego dla wnioskodawcy wariantu, tj. z pominięciem dochodu jego żony i uwzględnieniem kwoty alimentów na rzecz W. K. w wyższej kwocie - tj. [...] zł, miesięczny dochód rodziny za sierpień 2023 r., ustalany stosownie do treści art. 8 ust. 1-4 u.p.s., wyniósłby [...] zł, co stanowiło 326% kryterium dochodowego. Zdaniem Sądu, ustalenia te były wystarczające dla rozstrzygnięcia w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty na podstawie art. 194 ust. 3 u.w.r. Natomiast dokładne ustalenie wysokości dochodu rodziny będzie miało znaczenie przy samym ustalaniu opłaty. W przedmiotowej sprawie rozstrzygające znaczenie ma zatem jedynie fakt, że dochód rodziny przekracza 120% kryterium dochodowego z ustawy o pomocy społecznej (co wynika z art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. i § 5 ust. 1 uchwały Rady Miasta P.), obowiązującego w dacie rozstrzygania przedmiotowej sprawy, gdyż jak to wskazał organ - "(kryterium dochodowe rodziny to [...] zł = 3 os. x [...] zł)".

Stanowisko organu II instancji w tym względzie jest oparte na prawidłowo rozumianych i zastosowanych przepisach prawa materialnego. To zaś, w jakiej konkretnie wysokości skarżący obowiązany będzie uiszczać opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej będzie już stanowiło przedmiot odrębnego rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia wysokości opłaty na podstawie art. 194 ust. 1 u.w.r.

Na koniec Sąd uznaje za stosowne odwołanie się do fragmentu uzasadnienia wyroku WSA w Gliwicach z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt II SA/GI 1192/20 (orzeczenie dostępne jw.), w którym trafnie zauważono, że rodzice dzieci są odpowiedzialni za ich wychowanie i powinni osobiście sprawować nad nimi opiekę, a tym samym ponosić koszty ich utrzymania. W sytuacji, gdy z jakichś przyczyn nie są w stanie lub nie potrafią zapewnić dziecku wychowania i opieki, państwo stosownie do postanowień art. 72 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obowiązane jest zapewnić dziecku prawo do opieki i pomocy ze strony władz publicznych. Przejęcie przez władze publiczne opieki nad dzieckiem nie oznacza, że rodzice dziecka są automatycznie zwalniani z ciążących na nich obowiązków. Obowiązki te są dwojakiego rodzaju, a mianowicie o charakterze alimentacyjnym oraz związane z pokrywaniem kosztów pobytu dziecka w pieczy zastępczej. Konstytucja tych zagadnień już nie normuje i odsyła w tym zakresie do regulacji zawartych w ustawach zwykłych. W tym też zakresie obowiązuje ustawa, która normuje zasady umieszczania dzieci w pieczy zastępczej, jak również zakres pomocy udzielanej rodzinom zastępczym i podmiotom instytucjonalnym zapewniającym opiekę dziecku. Ustawa ta wprowadza również obowiązek rodziców dziecka do ponoszenia kosztów pobytu dziecka w pieczy zastępczej.

Zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne w pełni odpowiada celom przywołanej ustawy. Skoro zaś organ administracji przeprowadził prawidłowo postępowanie wyjaśniające i w sposób przekonujący umotywował swoją decyzję wydaną w granicach przysługującego organowi uznania administracyjnego, to Sąd nie miał podstaw do zakwestionowania takiej decyzji.

Podsumowując, skoro Sąd nie stwierdził podstaw do podważenia prawidłowości zaskarżonej decyzji i jej uchylenia, to należało skargę oddalić.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.