Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1189/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 8 ust.1 w zw. z art. 5 ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2174
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Mariusz Golecki (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Elżbieta Olechniewicz, Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 1264/18 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w C. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 września 2018 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.563.2018.2.JCZ w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 27 lutego 2019 r., sygn. III SA/Gl 1264/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę E. Sp. z o.o. zs. w C. (dalej: "Strona", "Skarżąca", "Spółka") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "DKIS:, "Organ interpretacyjny") z 27 września 2018 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.563.2018.2.JCZ w przedmiocie podatku od towarów i usług i uchylił przedmiotową interpretację indywidualną.

2. Z uzasadnienia orzeczenia Sądu pierwszej instancji wynika, że wnioskiem z 12 lipca 2018 r. uzupełnionym pismem z 29 sierpnia 2018 r. Spółka, która obecnie znajduje się w fazie organizacyjnej i zamierza prowadzić działalność związaną z oceną ryzyka i szacowaniem poniesionych strat (symbol PKD 66.21.Z, symbol PKWIU 66.21.10.0 - usługi związane z oceną ryzyka i szacowaniem poniesionych strat), której podklasa obejmuje dochodzenie roszczeń ubezpieczeniowych zwróciła się o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej. Jak wynika z uzasadnienia wniosku faktycznie Spółka zamierzała zajmować się kupowaniem od osób poszkodowanych wierzytelności z tytułu szkód majątkowych. Zakup taki miałby się odbywać na podstawie umowy sprzedaży wierzytelności, czyli tzw. cesji wierzytelności. Następnie wierzytelności te, już we własnym imieniu, będą dochodzone od towarzystw ubezpieczeniowych. Dalej we wniosku stwierdzono, że cedentem będzie osoba fizyczna (chodzi tylko o szkody majątkowe, a nie osobowe) poszkodowana w zdarzeniu drogowym, w wyniku którego poniosła szkodę na pojeździe. Cesjonariuszem będzie natomiast Skarżąca. We wniosku wyjaśniono również, że osoby poszkodowane, po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego przez towarzystwo ubezpieczeniowe, otrzymują pewną kwotę odszkodowania. Jeżeli uważają, że wysokość tego odszkodowania jest zaniżona, ale nie chcą spierać się z towarzystwem ubezpieczeniowym w zakresie dopłaty odszkodowania, bądź nie wiedzą jak tę dopłatę uzyskać będą mogły odsprzedać Wnioskodawcy wierzytelność wynikającą z tego odszkodowania. Jak wskazała Spółka, jeżeli dojdzie do porozumienia co do ceny, będzie zawierana pomiędzy stronami (Wnioskodawcą i poszkodowanym) cesja wierzytelności. Z treści cesji wynikać będzie oświadczenie cedenta, że w związku z konkretnym zdarzeniem drogowym uszkodzeniu uległ pojazd będący własnością cedenta i z tytułu tego zdarzenia przysługuje cedentowi wierzytelność o zapłatę odszkodowania do sprawcy szkody oraz do konkretnego towarzystwa ubezpieczeniowego, w którym pojazd sprawcy szkody objęty był w chwili zdarzenia obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej pojazdów mechanicznych. W dalszym opisie zdarzenia przyszłego Spółka stwierdziła, iż cedent będzie otrzymywał od towarzystwa ubezpieczeniowego odszkodowanie w konkretnej wysokości, które jednak nie czyni w pełni zadość obowiązkowi naprawienia szkody, ponieważ nie wystarczyło do przeprowadzenia pełnej naprawy pojazdu. Cesja nie będzie zobowiązywać Wnioskodawcy do żadnych czynności na rzecz poszkodowanego poza zapłatą ceny. Z chwilą zawarcia umowy cedent będzie zbywać za umówioną cenę, a cesjonariusz będzie nabywać wierzytelność o zapłatę pozostałej należnej części odszkodowania powyżej już wypłaconej przez towarzystwo ubezpieczeniowe kwoty, do wysokości pełnego odszkodowania. Na cesjonariusza wraz z wierzytelnością będą przechodzić wszelkie prawa z nią związane (również prawo do odsetek i zwrotu kosztów wykonania opinii niezależnego rzeczoznawcy, itd.). Pozostała należna część odszkodowania, o której mowa w treści umowy cesji, nie będzie określona kwotowo gdyż nie jest znana w chwili podpisywania umowy cesji. Finalnie będzie ona określana wyrokiem sądowym lub zawartą z zakładem ubezpieczeń ugodą, bądź dobrowolnym uznaniem przez zakład ubezpieczeń. W cesji znana będzie jedynie orientacyjna (przybliżona) wysokość należności. Przy czym dochodzenie dopłaty może się wiązać (nie zawsze) z poniesieniem dodatkowych kosztów, np. z tytułu wykonania kosztorysu naprawy przez zewnętrzną firmę, obsługi prawnej itd. W przypadku odmowy dobrowolnej zapłaty przez zakład ubezpieczeń, sprawa kierowana będzie do postępowania sądowego, w wyniku którego wydawany jest wyrok przymuszający towarzystwo ubezpieczeniowe do dopłaty wraz z odsetkami ustawowymi oraz kosztami sądowymi.

Uzupełniając wniosek Strona wskazała, że poza przelewem wierzytelności nie dojdzie do przekazania żadnego innego wynagrodzenia; różnica pomiędzy wartością nominalną, a ceną nabycia od wierzyciela, będzie odzwierciedlała rzeczywistą ekonomiczna wartość wierzytelności; umowa sprzedaży zobowiązuje tylko do zapłaty ustalonej ceny; wierzytelność będzie nabywana we własnym imieniu i egzekwowana na rachunek wnioskodawcy; w stosunku do wierzytelności może być prowadzone postępowanie egzekucyjne i sądowe; sprzedaż wierzytelności będzie jednorazowa, definitywna i skuteczna; nabywane wierzytelności są sporne wyłącznie co do wysokości.

W związku z powyższym zadano pytanie: czy opisany przykład cesji wierzytelności stanowi usługę opodatkowana podatkiem od towarów i usług (VAT)?

Organ interpretacyjny w interpretacji indywidualnej z 27 września 2018 r. stwierdził, że wierzytelność jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego uregulowanym w art. 509 § 1 i art. 510 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1025 z późn. zm., dalej: k.c.). Analiza tych przepisów w ocenie DKIS wskazywała, że wypełnia ona znamiona określone w art. 8 ust. 1 ustawy VAT. Forma zapłaty nie musi być wyrażona w pieniądzu, ale może stanowić ją świadczenie innej usługi (usługi wzajemne).

Organ interpretacyjny, opierając się na wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE", "Trybunał") w sprawach C-102/86 i C-93/10 stwierdził, że nabycie przedmiotowych wierzytelności za cenę niższą od wartości nominalnej będzie stanowiło odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2174 z późn. zm. dalej: "ustawa o VAT"), a tym samym będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy VAT

Skargę na ww. interpretację indywidualną złożyła Strona.

Odpowiadając na skargę DKIS wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i jego argumentację.

3. Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę Strony.

Sąd pierwszej instancji zauważył, że z opisu stanu faktycznego wynika, że Spółka zamierza prowadzić działalność gospodarczą polegającą na kupowaniu na własne ryzyko od osób poszkodowanych wierzytelności z tytułu szkód majątkowych, które następnie będą ściągane w imieniu własnym, a nie na rachunek cedenta (zbywcy wierzytelności). Nie będą przedmiotem dalszej odprzedaży.

Ponieważ świadczenie usług podlegających podatkowi od towarów i usług musi mieć charakter odpłatny Sąd pierwszej instancji zauważył, że w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, czy nabycie wierzytelności pieniężnej na własne ryzyko, w celu windykacji, w swoim imieniu i na swoją rzecz, jest odpłatną usługą w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1, a tym samym w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. DKIS stanął na stanowisku że tak, odwołując się do tych samych orzeczeń TSUE, tj. wyroku z 27 października 2011 r. w sprawie o sygn. C 93/10.

W powołanej wyżej sprawie TSUE orzekł, że art. 2 pkt 1 i art. 4 VI Dyrektywy Rady Nr 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiary podatku (Dz.U.UE.L z 1977 r. nr 145, poz. 1 – dalej VI Dyrektywa) należy interpretować w ten sposób, że podmiot, który na własne ryzyko nabywa trudne wierzytelności po cenie niższej od ich wartości nominalnej, nie świadczy odpłatnej usługi i nie dokonuje tym samym czynności z zakresu działalności gospodarczej objętej zakresem stosowania wspomnianej dyrektywy, jeżeli różnica między wartością nominalną tych wierzytelności, a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży. TSUE zauważył, że art. 2 pkt 1 VI Dyrektywy postanawia, że opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej podlegają dostawa towarów i świadczenie usług wykonywane za wynagrodzeniem na terytorium kraju przez podatnika występującego w takim charakterze, zaś art. 4 VI Dyrektywy stanowi, że podatnikiem jest każda osoba wykonująca samodzielnie i niezależnie od miejsca zamieszkania działalność gospodarczą określoną w ust. 2 bez względu na cel, czy rezultat takiej działalności (ust. 1), a działalność gospodarcza określona w ust. 1 obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców, osób świadczących usługi, w tym działalność górniczą i rolniczą oraz działalność w ramach wolnych zawodów. Za działalność gospodarczą uznaje się również wykorzystywanie majątku rzeczowego i wartości niematerialnych i prawnych w celu uzyskiwania z tego tytułu stałego dochodu. Czynnościami podlegającymi opodatkowaniu VAT są transakcje między stronami, przewidujące zapłatę ceny lub inne wynagrodzenie (pkt 17), zatem świadczenie usługi odpłatnie w rozumieniu art. 2 pkt 1 VI Dyrektywy, a więc podlegające opodatkowaniu, następuje tylko wtedy, jeżeli pomiędzy usługodawcą, a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych (pkt 18), dla uznania, że świadczenie usług dokonywane jest odpłatnie w rozumieniu art. 2 pkt 1 VI Dyrektywy wymagany jest bezpośredni związek między wyświadczoną usługą, a otrzymanym wynagrodzeniem (pkt 19). TSUE stwierdził, że cesjonariusz wierzytelności nie otrzymuje od cedenta żadnego wynagrodzenia, w związku z czym nie dokonuje czynności z zakresu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 VI Dyrektywy, ani nie świadczy usługi w rozumieniu art. 2 pkt 1 tego aktu (pkt 22). TSUE zauważył, że istnieje różnica między wartością nominalną cedowanych wierzytelności, a ceną ich sprzedaży, jednakże stwierdził, że różnica pomiędzy wartością nominalną, a ceną sprzedaży nie stanowi wynagrodzenia, lecz odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży, która jest uzależniona od wątpliwych perspektyw na ich spłatę i zwiększonego ryzyka niewypłacalności dłużników (pkt 23 i 25). Powyższe wskazuje, że organ błędnie odczytał powyższy wyrok.

Prawidłowości stanowiska Organu interpretacyjnego w ocenie Sądu pierwszej instancji miała zaprzeczać również wykładnia przedstawiona przez Naczelny Sąd Administracyjnym w wyroku z 19 marca 2012 r. o sygn. akt I FPS 5/11, w którym wskazał, że odpowiedź udzielona przez TSUE na wskazane pytanie prejudycjalne wiąże sądy krajowe państw członkowskich Unii Europejskiej w zakresie dokonanej wykładni prawa wspólnotowego i na jej podstawie sformułował na gruncie ustawy VAT twierdzenie, że nabycie wierzytelności pieniężnej na własne ryzyko, w celu windykacji, w swoim imieniu i na swoją rzecz, nie jest odpłatną usługą w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1, a tym samym art. 8 ust. 1 ustawy VAT, jeżeli różnica między wartością nominalną tych wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży.

W świetle powyższej argumentacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał zatem, że zasadnym jest twierdzenie, że z racji tego, że z opisu zdarzenia przyszłego nie wynika jakiekolwiek wynagrodzenie należne od cedenta (zbywcy) dla cesjonariuszem (nabywcy), to nie może być mowy o wykonywaniu przez Spółkę odpłatnej usługi, w związku z czym uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.

4. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wywiódł Organ interpretacyjny, zaskarżając go w całości. DKIS wniósł o jego uchylenie w całości na zasadzie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), rozpoznanie skargi Spółki i jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie przedmiotowego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Nadto Organ interpretacyjny wniósł o przeprowadzenie w rozpatrywanej sprawie rozprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji wadliwe przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że w opisanym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zdarzeniu przyszłym czynności Spółki polegające na nabywaniu od osób fizycznych w drodze cesji wierzytelności "trudnych" wobec towarzystw ubezpieczeń nie stanowią odpłatnego świadczenia usług zatem nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

5. Strona nie wniosła odpowiedzi na skargę kasacyjną Organu interpretacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie.

6.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

6.2. Z opisu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji wynika, że Spółka zamierza prowadzić działalność gospodarczą polegającą na kupowaniu na własne ryzyko od osób poszkodowanych wierzytelności z tytułu szkód majątkowych, które następnie będą ściągane w imieniu własnym, a nie na rachunek cedenta (zbywcy wierzytelności). Nie będą one przedmiotem dalszej odprzedaży. Istota sporu zaistniałego pomiędzy stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy przedstawiony we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej zakup wierzytelności poprzez który Spółka świadczy na rzecz zbywców usługę stanowi odpłatną usługę podlegającą opodatkowaniu VAT. Zgodnie ze stanem faktycznym przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Spółka kupuje od osób fizycznych i prawnych wierzytelności wobec towarzystw ubezpieczeń, wynikających ze zdarzeń drogowych i dotyczących pełnych kosztów naprawy pojazdu, jakie wypłacone powinny być przez towarzystwa, celem dalszej odsprzedaży podmiotom mającym siedzibę działalności gospodarczej w Polsce. Wierzytelności nie są przez nią samodzielnie dochodzone (ściągane). Są one tzw. wierzytelnościami trudnymi, ich dochodzenie realizowane jest w większości w drodze postępowania sądowego lub egzekucyjnego, w którym opinia biegłego pozwalana na ostateczne ustalenie jej wartości.

6.3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji w swoich rozważaniach trafnie odniósł się do wyroku Trybunału z 27 listopada 2011 r. w sprawie C-93/10 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z 19 marca 2012 r., sygn. akt I FPS 5/11.

W pierwszym z ww. wyroków TSUE że: "artykuł 2 pkt 1 i art. 4 szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG) (Dz.U.UE.L. 1977.145.1 z 13 czerwca 1977 r.; dalej: "szósta dyrektywa") należy interpretować w ten sposób, że podmiot, który na własne ryzyko nabywa trudne wierzytelności po cenie niższej od ich wartości nominalnej, nie świadczy odpłatnie usługi w rozumieniu art. 2 pkt 1 i nie dokonuje tym samym czynności z zakresu działalności gospodarczej objętej zakresem stosowania wspomnianej dyrektywy, jeżeli różnica między wartością nominalną tych wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży. W takich okolicznościach cesjonariusz wierzytelności nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia od cedenta, ponieważ różnica między wartością nominalną cedowanych wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży, która jest uzależniona od wątpliwych perspektyw na ich spłatę i zwiększonego ryzyka niewypłacalności dłużników". Odpowiednikami tych przepisów są art. 2 ust. 1 lit. c oraz art. 9 ust. 1 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r., dalej: "Dyrektywa 112").

Z kolei we wcześniejszym wyroku z 29 października 2008 r., C-246/08 TSUE wyjaśnił, że jeżeli działalność usługodawcy polega wyłącznie na świadczeniu usług bez bezpośredniego świadczenia wzajemnego, brak jest podstawy opodatkowania i usługi te nie podlegają tym samym podatkowi VAT (teza 43). Świadczenie usług tylko wtedy dokonywane jest odpłatnie w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy, jeżeli pomiędzy usługodawcą, a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych, a wynagrodzenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywisty ekwiwalent usługi świadczonej na rzecz usługobiorcy (teza 44).

Stanowisko analogiczne z powyższym, zostało wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 7 sędziów z 19 marca 2012 r., sygn. akt I FPS 5/11, zgodnie z którym nabycie wierzytelności pieniężnej na własne ryzyko, w celu windykacji, w swoim imieniu i na swoją rzecz, nie jest odpłatną usługą w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1, a tym samym art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, jeżeli różnica między wartością nominalną tych wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży..

Dodatkowo zauważyć należy, że warunkiem koniecznym dla uznania transakcji za odpłatną usługę czyli czynność opodatkowaną, jest wystąpienie wynagrodzenia bezpośrednio związanego z tą czynnością, rzeczywiście otrzymanego lub należnego, jako świadczenia wzajemnego. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że dla przyjęcia by usługa podlegała obowiązkowi podatkowemu z tytułu VAT konieczne jest spełnienie warunków: istnienia dwóch podmiotów, tj.: usługodawcy i usługobiorcy, istnienie stosunku prawnego pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą, z których jeden świadczy usługę a drugi płaci za nią wynagrodzenie, przy czym pomiędzy czynnością podlegającą opodatkowaniu (usługa), a wynagrodzeniem otrzymanym z tytułu jej wyświadczenia musi istnieć bezpośredni, czytelny i dostrzegalny związek (por. wyrok NSA z 19 marca 2012 r. sygn. akt I FPS 5/11 czy z 17 grudnia 2013 r. sygn. akt I FSK 29/13). Samo nabycie wierzytelności prowadzi wyłącznie do zmiany osoby wierzyciela i wstąpienia nabywcy - cesjonariusza w miejsce zbywcy – cedenta i zapłaty ceny niższej od wartości nominalnej (por. wyrok NSA z 8 lipca 2021r., sygn. akt I FSK 1916/18).

Z opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku wynikało, że Skarżąca kupuje wierzytelności niewymagalne, które mają być spłacane w odległym terminie. Skarżąca miała nabywać wierzytelności na własność, następnie wierzytelności te miały być ściągane w imieniu własnym Spółki, a nie na rachunek cedenta. Spółka w ramach tych czynności miała by być zobowiązana do przekazania zbywcy wierzytelności wyłącznie umówionej ceny sprzedaży. W konsekwencji zbywca nie będzie miał obowiązku przekazania jakiegokolwiek wynagrodzenia na rzecz Spółki w przypadku ściągnięcia długu od kontrahentów, gdyż Spółka będzie ściągała je na własną rzecz. Działalność Skarżącej zgodnie ze stanem faktycznym przedstawionym we wniosku nie miała obejmować świadczenia dodatkowych usług na rzecz sprzedającego, w tym usług windykacyjnych. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji przyjął, że przytoczone wyżej orzeczenia TSUE i NSA znajdą w omawianym przypadku zastosowanie. Nadto jak zasadnie zauważył Sąd pierwszej instancji powyższa argumentacja znajduje swoje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie wskazuje się, że egzekwowanie własnych należności na swoją rzecz jest zwyczajnym elementem obrotu gospodarczego i nie tworzy usługi w rozumieniu przepisu art. 8 ust. 1 ustawy VAT, a w konsekwencji, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT (por. wyrok NSA z 14 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 344/17, z 26 września 2017 r. sygn. akt I FSK 2323/15). Stwierdzić należy, że nabycie wierzytelności w imieniu własnym i na własne ryzyko, w sytuacji gdy cena za wierzytelności ustalona została poniżej ich wartości nominalnej i odzwierciedla ich rzeczywistą wartość z chwili sprzedaży, nie może być traktowana jako odpłatna usługa ściągania długów. Stwierdzenie więc w odniesieniu do takiej czynności, że wnioskodawcy nie przysługuje żadne wynagrodzenie, uzasadnia stanowisko, iż nie podlega ona w związku z tym opodatkowaniu podatkiem VAT.

W świetle powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego tj. art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, albowiem Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że w opisanym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zdarzeniu przyszłym czynności Spółki polegające na nabywaniu od osób fizycznych w drodze cesji wierzytelności "trudnych" wobec towarzystw ubezpieczeń nie stanowią odpłatnego świadczenia usług, w związku z czym nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

7. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

M. Golecki (spr.) J. Zubrzycki. E. Olechniewicz

Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia del. WSA