Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 533/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 05 października 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 22 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 lipca 2023 r. (sygn. akt II OSK 821/22) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2022 r. (sygn. akt IV SA/Po 1009/21) i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 16 listopada 2017 r. nakazał R. S. – właścicielowi budynku w K. przy ul. [...] (działka nr [...]), wykonać w terminie do 30 maja 2018 r. oznaczone prace naprawcze (decyzja nakazowa). Wojewódzki W. Inspektor nadzoru Budowlanego decyzją z 28 sierpnia 2018 r. uchylił powyższą decyzję PINB w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i w tej części wskazał termin do 30 listopada 2018 r., w pozostałym zakresie utrzymał decyzję nakazową w mocy. WSA w Poznaniu wyrokiem z 20 grudnia 2018 r., IV SA/Po 968/18, oddalił skargę na ww. decyzję WWINB, wyrok ten stał się prawomocny.

W dniach 26 czerwca 2019 r. i 19 sierpnia 2019 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrole, podczas których ustalono, że nałożone obowiązki nie zostały wykonane, w następstwie PINB wystawił upomnienie wzywające do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji nakazowej. Pismem z 7 września 2019 r. zobowiązany poinformował PINB, że złożył w Starostwie Powiatowym w K. projekt budowlany obejmujący przebudowę budynku, który to projekt przewiduje wykonanie nakazanych prac.

W dniu 19 września 2019 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy. Następnie organ egzekucyjny wydał 25 września 2019 r. postanowienie, którym nałożył na R. S. grzywnę w celu przymuszenia i wezwał do jej wpłacenia w oznaczonym terminie, oraz wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. WWINB postanowieniem z 14 listopada 2019 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie PINB, zaś skargę zobowiązanego na powyższe postanowienie WWINB oddalił WSA w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z 4 czerwca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 19/20.

WWINB działając na wniosek R. S. wszczął postępowanie nadzwyczajne w sprawie zmiany ostatecznej decyzji WWINB z 28 sierpnia 2018 r. i decyzją z 18 sierpnia 2021 r., znak [...], odmówił zmiany ostatecznej decyzji WWINB z 28 sierpnia 2018 r. Od decyzji odmawiającej zmiany decyzji ostatecznej R. S. wniósł odwołanie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) postanowieniem z 13 stycznia 2022 r. [...], na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. - odmówił przywrócenia - na wniosek R. S. - terminu do wniesienia odwołania od decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z 18 sierpnia 2021 r. odmawiającej zmiany decyzji własnej z 28 sierpnia 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB w K. z 16 listopada 2017 r., nakazującej wykonanie robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w K. i zmieniającej termin jej wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 26 maja 2022 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 451/22 oddalił skargę na postanowienie WWINB z 18 sierpnia 2021 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W dniu 23 sierpnia 2021 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. wpłynął wniosek R. S. o treści: "wnoszę o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego w sprawach [...] i [...] do czasu zakończenia przedmiotowego postępowania". Wnioskodawca argumentował, że w toku postępowania nałożono na niego obowiązki, których z przyczyn obiektywnych nie mógł dopełnić. Do tych przyczyn należy przede wszystkim fakt, iż obiekt jest zabytkowy, a konserwator zabytków sprzeciwił się możliwości przeprowadzenia robót wskazanych przez organ. Po konsultacji z konserwatorem zabytków Skarżący dokonał prac naprawczych zgodnych z prawem i ze sztuką budowlaną. Skarżący wskazał, że złożył w sprawie ww. sygnaturze wniosek o zmianę decyzji ostatecznej wraz z alternatywnym wnioskiem o wstrzymanie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem Wojewódzkiego W. Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 sierpnia 2021 roku Skarżący powziął wiedzę, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. jest właściwy w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 07 września 2021 r. PINB 522.1.2019 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego w administracji w sprawie złego stanu technicznego budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości oznaczonej nr ewid. gruntów [...] przy ul. [...] w K., stanowiącego własność Skarżącego. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ I instancji podał art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., nr 2320, poz. 1141 z późn. zm., dalej również jako: "u.p.e.a."). W uzasadnieniu PINB w K. przytoczył, że organ egzekucyjny jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w przypadku wystąpienia któregokolwiek z podstaw wskazanych w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie PINB w K. z powołanego przepisu wynika przede wszystkim, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego. Dlatego też, wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stanowił podstawy do zawieszenia postępowania. Wymieniając zaś, w przywołanym art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego, ustawodawca nie pozostawił do uznania organu egzekucyjnego, czy w konkretnym przypadku zawiesić postępowanie, czy też nie. Biorąc pod uwagę enumeratywność wyliczenia przesłanek, jak również fakt, że jest to katalog zamknięty, organ I instancji uznał, że żadne inne przesłanki nie mogą stanowić podstawy do zawieszenia postępowania.

Zażalenie na postanowienie organu I instancji z dnia 07 września 2023 r. złożył Skarżący pismem z dnia 13 września 2021 r., w którym zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie zaskarżonego postanowienia z pominięciem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, niewyjaśnienie dokładnego stanu faktycznego i nie wyważenie słusznego interesu obywateli, w szczególności pominięcie opinii biegłego z zakresu budownictwa M. R. a także wyrok Sądu Rejonowego w K. o sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem znajdujących się w aktach sprawy.

Postanowieniem z 22 października 2021 r., znak: [...], WWINB – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 oraz art. 123 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021, poz. 735, K.p.a.) w zw. z art. 18 u.p.e.a.– uchylił postanowienie organu egzekucyjnego w części, w jakiej określono podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia i w tym zakresie orzekł: "Na podstawie art. 56 § 3 u.p.e.a. oraz art. 123 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.", a w pozostałym zakresie utrzymał postanowienie PINB w mocy. Organ II instancji wyjaśnił, że trafnie wskazał organ egzekucyjny, iż nie wstrzymano wykonania, ani nie odroczono terminu wykonania egzekwowanego obowiązku, nie nastąpiła śmierć zobowiązanego, zobowiązany nie utracił zdolności do czynności prawnych, z żądaniem zawieszenia nie wystąpił wierzyciel obowiązku oraz nie zachodzi przypadek określony w innych ustawach. Zatem, w ocenie organu II instancji organ egzekucyjny rozpatrując wniosek R. S. prawidłowo odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Według WWINB wnioski z opinii biegłego sporządzonej w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w K. ([...]) oraz wykonane już prace naprawcze przy obiekcie nie wypełniają żadnej z przesłanek określonych w art. 56 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. WWINB uzasadnił dodatkowo, że konieczność skorygowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu I instancji, stanowiła przyczynę zastosowania przezeń art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Podstawą prawną rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego winien był być przepis art. 56 § 3 u.p.e.a., zamiast art. 56 § 1 tej ustawy, a dodatkowo pominięte zostały przez organ I instancji przepisy proceduralne – K.p.a. – mające odpowiednie zastosowanie z uwagi na brzmienie art. 18 u.p.e.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie WWINB z 22 października 2021 r. R. S. zarzucił naruszenie art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., w szczególności poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy zachodzą inne przesłanki przewidziane w ustawach do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o: uchylenie "zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji", zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, przeprowadzenie rozprawy także pod nieobecność Skarżącego.

W odpowiedzi na skargę pismem z dnia 17 grudnia 2021 r. organ wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z 20 stycznia 2022 r., IV SA/Po 1009/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie ze skargi R. S. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z 22 października 2021 r., [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (organ egzekucyjny) z 7 września 2021 r., [...].

Naczelny Sąd Administracyjny wspomnianym na wstępie wyrokiem z 25 lipca 2023 r. (sygn. akt II OSK 821/22) na skutek skargi kasacyjnej Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 20 stycznia 2022 r. (sygn. akt IV SA/Po 1009/21) i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Nietrafne – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – było zarzucenie organowi II instancji "kurczowe" trzymanie się przepisu art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., nadto zarzucanie braku dokonania oceny całokształtu sprawy, brak weryfikowania stanu faktycznego i twierdzeń skarżącego (zobowiązanego), zdawkowe odniesienie się do postępowania toczącego się w innej sprawie przed sądem karnym. Zdaniem NSA, Sąd I instancji dość ogólnie zarzucił, że "organ I instancji naruszył (co najmniej) przepisy proceduralne postępowania egzekucyjnego w administracji" (s. 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) nie wskazując szczegółowo, które konkretnie przepisy miały zostać naruszone, z dalszych zaś wywodów sądu a quo wynikać ma, że uwzględnił on skargę z uwagi na potrzebę wzięcia pod rozwagę zasady stosowania środka egzekucyjnego o najmniejszej uciążliwości. NSA stanął a stanowisku, że sąd pierwszej instancji wadliwie nie dostrzegł, że granice sprawy, w której zapadło zaskarżone postanowienie, wyznaczyło żądanie zobowiązanego i odpowiadające mu rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Sąd administracyjny orzeka wszak w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a. ab initio). Z tego względu podnoszenie przez sąd pierwszej instancji dość obszernie znaczenia, dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia i postanowienia I instancji wyroku sądu karnego w sprawie [...], treści sporządzonego na użytek tegoż orzeczenia opinii biegłego sądowego (a przy tym opieranie się w tym względzie na wywodach Skarżącego, albowiem dokumentów w aktach brak), nie może odnosić się do przedmiotu skargi. NSA argumentował, że z art. 29 u.p.e.a., z którego m. in. wynika, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.). Okoliczności, które sąd pierwszej instancji wyprowadzał z treści zapadłego wyroku sądu karnego przeciwko zobowiązanemu, opierając się w tym względzie wyłącznie na oświadczeniu Skarżącego zawartego zażaleniu, w istocie zmierza do podważenia obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W tym zaś zakresie niesporne jest, że decyzja nakazowa, będąca podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ma charakter prawomocny, podlegała ponadto kontroli sądowoadministracyjnej tegoż WSA w Poznaniu (IV SA/Po 968/18). Nie zmienia tego faktu zapadły w sprawie wyrok sądu karnego, nie mógł wszak zniweczyć podstawy prowadzenia egzekucji nałożonych obowiązków. Niesporne jest również, że zaskarżone postanowienie zapadło w momencie, w którym toczyło się postępowanie administracyjne, w ramach którego zobowiązany wnosił o zmianę decyzji nakazowej, postępowanie to było na etapie postępowania odwoławczego. Sąd pierwszej instancji – w ocenie Sądu Naczelnego – uchylił się w istocie od oceny trafności zasadniczego zarzutu podniesionego w skardze, a to wpływu toczącego się postępowania, którego przedmiotem jest zmiana decyzji nakazowej, na podstawie której prowadzona jest egzekucja. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poczyniono uwagi dotyczące stosowania przepisu art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. oraz możliwości stosowania przepisów K.p.a. w tym kontekście (s. 8-9 uzasadnienia skarżonego wyroku), ale zabrakło jednoznacznego stanowiska sądu w tym aspekcie dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia, co stanowi o wadliwości kontrolowanego wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji czy postanowienia także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Należy również wskazać, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 190 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organami administracji publicznej.

Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 967/12, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl dalej: CBOSA).

W wytycznych wyroku NSA z 25 lipca 2023 r. (sygn. akt II OSK 821/22) wskazano, że ponownie rozpoznając sprawę WSA w Poznaniu raz jeszcze oceni legalność zaskarżonego postanowienia, uwzględniając ocenę wyrażoną w wyroku NSA, dotyczącą legalności odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wyraźnie odnosząc się do kwestii podniesionej w skardze, a dotyczącej toczącego się postępowania o zmianę ostatecznej decyzji nakazowej.

Wpierw jednak NSA polecił wezwanie Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez własnoręczne jej podpisanie. W aktach znajdował się egzemplarz skargi opatrzony wyłącznie maszynowym (wydrukowanym) imieniem i nazwiskiem Skarżącego. Powyższe wykonano wezwaniem z dnia 13 września 2023 r. (k. 95 akt sąd.), a w dniu 21 września 2023 r. Skarżący nadesłał podpisaną skargę (k. 102 akt sąd.).

Odnosząc się do kwestii merytorycznych w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że granice niniejszej sprawy wyznaczone zostały wnioskiem Skarżącego i dotyczy ona zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nieskuteczna jest więc polemika na etapie postępowania egzekucyjnego z merytoryczną zasadnością ostatecznej nakazowej decyzji administracyjnej z 16 listopada 2017 r. Jak wskazywał NSA, nie jest dopuszczalne na tym etapie dezawuowanie podstawy prowadzenia egzekucji. Tym samym bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje wyrok sądu karnego w sprawie [...] i treść sporządzonego na użytek tegoż orzeczenia opinii biegłego sądowego, które jeśli nawet mogłyby wpłynąć na treść decyzji nakazowej, to pozostają bez znaczenia dla kwestii zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie w przedmiocie nałożenia na Skarżącego obowiązków zostało zakończone prawomocną decyzją.

Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 z późn. zm., dalej również jako: "u.p.e.a."), organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Podkreślić należy, jak to wskazano powyżej, że decyzja nakazowa, będąca podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ma charakter prawomocny, podlegała ponadto kontroli sądowoadministracyjnej tegoż WSA w Poznaniu (IV SA/Po 968/18).

Przechodząc więc do meritum sprawy, którym jest zasadność wniosku Skarżącego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, wskazać należy, że zgodnie z art. 56 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Zgodnie z § 2 tego przepisu zawieszenie postępowania egzekucyjnego, dotyczącego obowiązku o charakterze niepieniężnym, z przyczyny określonej w § 1 pkt 2 i 3 może nastąpić tylko w przypadkach, gdy nie zagraża to interesowi społecznemu. Dodatkowo organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego (§ 3).

W pierwszej kolejności, wskazać należy jednoznacznie, że generalnie brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów art. 97 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako "k.p.a"; zob. wyroki NSA z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. II GSK 1110/14, LEX nr 1783819 oraz z dnia 17 lipca 2022 r., sygn. II OSK 722/22, orzeczenia.nsa.gov.pl daje "CBOSA"). Pierwotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojawiła się rozbieżność dotycząca dopuszczalności stosowania m.in. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jako podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Rozbieżność powstała na tle nieobowiązującego już brzmienia art. 35 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym wniesienie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 u.p.e.a. nie powodowało zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Dotyczyła ona sposobu postępowania, gdy treść zarzutu wskazywała na to, że rozpatrzenie zarzutu zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Jednakże odpowiednie stosowanie regulacji k.p.a., o którym mowa w art. 18 u.p.e.a., oznacza, że niektóre z jego postanowień znajdą zastosowanie wprost, inne stosować należy z modyfikacjami, a jeszcze inne w ogóle nie będą miały zastosowania. Przepisy k.p.a. na gruncie postępowania egzekucyjnego mogą być stosowane jedynie uzupełniająco w przypadkach, gdy regulacja u.p.e.a. okaże się niekompletna. Konsekwentnie, skoro u.p.e.a. zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, wskazane w przepisach art. 56 u.p.e.a., to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów art. 97 k.p.a. Co prawda, w treści art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. znajduje się odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zawartych w innych ustawach, jednak celem ustawodawcy było odesłanie do uregulowań szczególnych, nie zaś k.p.a. (por. np. wyrok NSA z 4 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2101/10; wyrok NSA z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1392/13; wyrok NSA z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2075/15, CBOSA). Innymi słowy, art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. odwołuje się do przepisów innych ustaw przewidujących wprost możliwość lub obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego (por. np. P. M. Przybysz (w:) Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, teza 5 do art. 18). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca.

W realiach niniejszej sprawy oznacza to w szczególności, że organy egzekucyjne, rozpoznając wniosek Skarżącego o zawieszenie postępowania m.in. z uwagi na wniosek o zmianę ostatecznej decyzji nakazowej, zwolnione były z obowiązku dokonywania ocen, czy postanowienie to może stanowić zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten nie mógł bowiem w ogóle znaleźć odpowiedniego zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym (por. np. P. Pietrasz (w:) Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, teza 4.3. do art. 56).

Organ egzekucyjny jest związany treścią tej normy prawa co oznacza, że nie pozostawia ona swobody wyboru co do zawieszenia, czy odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli zachodzi którakolwiek ze wskazanych w zamkniętym katalogu z art. 56 u.p.e.a. przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania (por. wyrok NSA z 14 lipca 1998 r., sygn. IV SA 1502/96, LEX nr 43828). Z drugiej zaś strony, w razie niewystąpienia żadnej z powyższej wskazanych w art. 56 u.p.e.a. przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie może zawiesić postępowania (por. wyrok WSA w Kielcach z 12 czerwca 2008 r. sygn. I SA/Ke 546/07, LEX nr 513179). Ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania sprawy przez organ egzekucyjny (por. wyrok NSA z 6 czerwca 1997 r., sygn. I SA/Gd 1526/96, LEX nr 31564).

Z treści art. 56 § 1 u.p.e.a. wynika także, że przepis ten nie przewiduje zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego (dłużnika). Natomiast wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego podlega uwzględnieniu tylko wówczas, gdy organ egzekucyjny stwierdzi zaistnienie jednej z przesłanek zawieszenia tego postępowania, wskazanych w ustawie. Oznacza to, że zobowiązany jest zobligowany do wskazania jednej z okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1-3 i 5 u.p.e.a.

Skarżący we wniosku ani w skardze do Sądu nie wskazał żadnego konkretnego przepisu, na którym opiera swoje żądanie, przedstawiając jedynie opisowo argumentację, która jednak - wobec brzmienia art. 56 § 1 u.p.e.a. - nie może przynieść w niniejszej sprawie zamierzonego przez Skarżącego skutku. Jak już wskazano, bez znaczenia dla niniejszej sprawy w przedmiocie zawieszenia postępowania pozostaje wyrok sądu karnego w sprawie [...] i treść sporządzonego na użytek tegoż orzeczenia opinii biegłego sądowego, a także kwestie odnoszące się do dokonania prac naprawczych, albowiem fakty te mogą mieć znacznie jedynie w sprawach w przedmiocie decyzji nakazowej, a nie dotyczącej zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w następstwie niewykonania tej decyzji.

Również co do zasady, fakt wszczęcia postępowań nadzwyczajnych w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nie rodzi skutków przesądzających o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, bowiem przesłanki do zawieszenia, enumeratywnie wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a, nie przewidują takiej sytuacji. Innymi słowy złożenie wniosku o zmianę decyzji ostatecznej nie jest zdarzeniem wywołującym skutek w postaci zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części, w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Dlatego inicjowanie postępowań nadzwyczajnych w celu wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji nie powoduje zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jedynie wydanie w toku takiego nadzwyczajnego postępowania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji obliguje organ do zawieszenia postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 1343/20, LEX nr 3199803).

Odnosząc się do postępowania o zmianę decyzji ostatecznej zainicjowanego przez Skarżącego wskazać należy, że WWINB decyzją z 18 sierpnia 2021 r., znak [...], odmówił zmiany ostatecznej decyzji nakazowej z 28 sierpnia 2018 r. Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 13 stycznia 2022 r., nr [...], na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. - odmówił przywrócenia - na wniosek R. S. - terminu do wniesienia odwołania od decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z 18 sierpnia 2021 r. odmawiającej zmiany decyzji własnej z 28 sierpnia 2018 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB w K. z 16 listopada 2017 r., nakazującej wykonanie robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w K. i zmieniającej termin jej wykonania. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 26 maja 2022 r. w sprawie o sygn. VII SA/Wa 451/22 (CBOSA) oddalił skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Oznacza to, że prawomocnie zostało zakończone postępowanie nadzwyczajne z wniosku Skarżącego o zmianę decyzji ostatecznej nakładającej określone prace naprawcze.

Co należy podkreślić, w toku powyższego postępowania nadzwyczajnego nie zostało wydane postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, której dotyczy wniosek o zmianę ostatecznej decyzji nakazowej. Nie została zatem spełnia przesłanka zawieszenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W tym stanie sprawy twierdzenia Skarżącego okazały się bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W realiach niniejszej sprawy nie zachodzą również okoliczności wymienione w art. 56 § 1 pkt 2, 3 i 4 u.p.e.a. Podnoszone przez Skarżącego okoliczności nie stanowią podstaw zawieszenia postępowania egzekucyjnego przewidzianych w innych przepisach u.p.e.a. (art. 32a § 2, art. 32c § 1, art. 35 § 1, art., 34 § 4 pkt 2, art. 110p § 3) i innych ustawach. Także organ ani sąd administracyjny nie wstrzymali wykonania decyzji nakładającej na Skarżącego egzekwowany obowiązek.

Podsumowując należy więc stwierdzić, że trafne jest stanowisko organów, iż brak jest w niniejszej sprawie podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, z uwagi na to, iż nie zachodzi żadna z ustawowych przesłanek zawartych w art. 56 § 1 u.p.e.a., które zobowiązują organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Z wyżej przedstawionych względów zarzuty skargi należało uznać za niezasadne. Nadto, w toku kontroli sądowoadministracyjnej dokonywanej w granicach sprawy Sąd nie stwierdził z urzędu, aby zaskarżone postanowienie, czy poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, naruszały prawo z innych przyczyn.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości, jak orzekł w sentencji wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., gdyż jej przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego obowiązku o charakterze niepieniężnym. Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).