Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 576/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 3, art. 12, art. 38 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Molczyk (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata R. O. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 8 sierpnia 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 8, art. 12, art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. nr [...] zmieniającą decyzję z dnia [...] 2012 r. znak [...] w ten sposób, że od dnia 1 lipca 2013 roku świadczenie w formie zasiłku okresowego przyznane W. K. (dalej: skarżącemu) nie przysługuje oraz nadającą decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach: Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] działając na podstawie art. 104, art. 107, art. 108, art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 2, art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8, art. 11, art. 12, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 38, art. 102, art. 104, art. 106, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. poz. 823) zmienił decyzję z dnia [...] 2012 r. znak [...] w ten sposób, że stwierdził, że od dnia 1 lipca 2013 roku świadczenie w formie zasiłku okresowego przyznane W. K. nie przysługuje oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranych dowodów ustalono, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jego dochód w maju 2013 r. wynosił 526,74 zł, to jest był niższy od kryterium dochodowego wskazanego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. W odniesieniu do skarżącego jest także spełniona przesłanka w postaci niepełnosprawności. Ustalono także, że skarżący od 1999 roku posiadał złote monety, które w 2003 r. zdeponował u matki. W 2011 roku skarżący sprzedał 7 sztuk złotych monet za cenę 40.000 zł. Uzyskane w ten sposób środki przeznaczył na zakup mieszkania przy ul. F w K. O nabyciu nieruchomości nie poinformował Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Skarżący nie podał informacji o własności mieszkania, a jedynie o tym, że jest właścicielem nieruchomości w P. Nadto W. K. nie podał, iż posiada złote monety, jak również złoty pierścień z diamentami. Ponadto w okresie od kwietnia do września 2009 r. skarżący przebywał w USA, a więc świadczenia z pomocy społecznej mu nie przysługiwały, gdyż zgodnie z treścią art. 5 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia przysługują osobom posiadającym obywatelstwo polskie i mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej. Organ pierwszej instancji podniósł również, że kwota 70 tysięcy złotych przeznaczona na zakup mieszkania przy ul. F w K nie została uznana za pożyczkę. Twierdzenia skarżącego w tym zakresie nie są wiarygodne, gdyż z oświadczenia matki W. K. wynika, że zostały zdeponowane u niej przez syna "na szczególną okoliczność" złote monety. W tych okolicznościach organ l instancji uznał, że kwota uzyskana ze sprzedaży monet (40.000 zł) stanowiła dochód skarżącego, a nie pożyczkę. Także co do pozostałej części kwoty, 30.000 zł organ uznał, że środki te nie pochodziły z pożyczki, gdyż skarżący nie zawarł żadnej umowy. Organ pierwszej instancji stwierdził, iż W. K. nie ujawnił także organowi okoliczności, że w maju 2013 r. użyczył bezpłatnie swojej córce J. K. nieruchomość – budynek przeznaczony pod działalność gospodarczą wraz z działką o pow. 39 arów położoną w P, a także, że nabył w roku 2011 kolejną nieruchomości o znacznej wartości - mieszkanie o powierzchni 35,40 m.kw. położone przy ulicy F w K. Organ pierwszej instancji wskazał, iż ubiegając się o świadczenia z pomocy społecznej W. K. powinien był w pierwszej kolejności wykorzystać posiadane zasoby, by zaspokoić swoje potrzeby, czego jednak nie uczynił. Stwierdzona w toku postępowania rzeczywista sytuacja majątkowa znacznie odbiega od zadeklarowanej przez skarżącego w celu uzyskania świadczeń z pomocy społecznej. Skarżący był natomiast wielokrotnie pouczany o i zobowiązywany do informowania o każdej zmianie swojej sytuacji materialnej lub osobistej, czego nie uczynił. Zdaniem organu pierwszej instancji W. K. jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową własnym staraniem, wykorzystując posiadane zasoby majątkowe.

W odwołaniu od powyższej decyzji Prezydenta Miasta skarżący podniósł, że jest osobą niezdolną do pracy, niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu, przewlekle chorą i cierpiącą z powodu zażywania leków, których koszt wynosi ponad 700 zł miesięcznie. Odnośnie pobytu w USA zaprzeczył, że nie informował o tym organu, gdyż po powrocie złożył w Urzędzie Miasta i w MOPS dokumentację leczenia w klinice w Nowym Jorku. Wskazał także, że informował o nabyciu mieszkania przy ul. F w K i o tym, że okoliczności nabycia tego lokalu są przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym, jak również że sprzedająca wytoczyła prywatny akt oskarżenia. Skarżący w odwołaniu podniósł, że w okresie od 2008 do 2013 roku zostało z nim przeprowadzonych kilkanaście wywiadów środowiskowych i nigdy nie zatajał powyższych informacji. Przyznał nadto, że posiada różaniec wykładany małymi diamentami, którego nie sprzeda, gdyż jest to dar bł. Jana Pawła II. Przyznał także, że posiada nieruchomość w P, którą oddał w użytkowanie bezpłatnie swojej córce.

W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną na wstępie decyzję, podzielając ustalenia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podniósł, że spełnienie kryterium dochodowego wraz z wystąpieniem okoliczności, o których mowa w art. 7 k.p.a., nie oznacza automatycznie, że dana osoba jest uprawniona do wnioskowanego świadczenia. W myśl art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej bowiem rodzaj forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, zaś art. 4 tej ustawy stanowi, że osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Z kolei art. 12 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia, a przyznane świadczenie cofnąć albo żądać ich zwrotu. Zdaniem Kolegium ustalenia organu pierwszej instancji oparte są na należycie zgromadzonym materiale dowodowym. Z akt sprawy wynika bowiem, że W. K. ma znaczne zasoby finansowe, posiada mieszkanie przy ul. F w K, zakupione w 2011 roku oraz nieruchomość gruntową i budynkową w P, którą oddał w maju 2013 r. w nieodpłatne użytkowanie swojej córce. Dodatkowo przyznał, że posiada od wielu lat złote monety, które były zdeponowane u jego matki oraz posiada złoty różaniec z krzyżem wyłożony brylantami. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, zgodnie z prawem i w ramach granic swobodnego uznania administracyjnego.

Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się W. K. i wniósł na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się jej uchylenia. Skarżący zaprzeczył, że posiadał w 2008 r. złote monety czy jakiekolwiek inne zasoby pieniężne. Podniósł także, że o fakcie nabycia mieszkania poinformował MOPS przedkładając kserokopię aktu notarialnego. Skarżący dodał, iż jest osobą bardzo chorą, pozbawioną dochodów. Nadto w piśmie procesowym z dnia 21 listopada 2014 r. skarżący zarzucił naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń oraz błędów logicznych, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. Skarżący w ww. piśmie procesowym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący podniósł, że nie wyjaśniono, czy aktualna sytuacja pozwala na zamieszkiwanie skarżącego przy ul. F w K oraz czerpanie korzyści finansowych z posiadanej nieruchomości. Skarżący zarzucił także, że organ nie wyjaśnił w sposób należyty kwestii pożyczki, a także że oparł się na faktach i zdarzeniach sprzed kilku lat.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie są zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 sierpnia 2013 r., opisanej na wstępie.

Kontrolowana sprawa dotyczy świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego. Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, niemożliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.

Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z treścią tego przepisu koresponduje art. 7 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia obowiązany jest załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (zob. wyrok NSA z 11 czerwca 1981 r., sygn. akt SA 820/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 57). Z regulacji tej wynika zatem domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2006 r., sygn. akt l OSK 777/05, LEX nr 194414).

Istota pomocy społecznej polega na wspieraniu osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Pomoc społeczna jest niewątpliwie instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia – jak już wyżej wskazywano - powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3).

Zgodnie z intencją ustawodawcy, celem pomocy społecznej jest jedynie udzielenie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków jednostki w dążeniu do poprawy sytuacji bytowej. Taką funkcję spełnia także zasiłek okresowy, o którym mowa odpowiednio w art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Należy więc podkreślić, iż art. 3 ustawy o pomocy społecznej nie dopuszcza możliwości uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów, ani nie pozwala na udzielenie tej pomocy osobom, które dysponują możliwościami samodzielnego przezwyciężenia trudności, na jakie napotkały. Przeciwna interpretacja byłaby niedopuszczalna jako całkowicie sprzeczna z intencją ustawodawcy, który pomocy społecznej wyznaczył jedynie funkcję wspierania tych wysiłków, a nie ich zastępowania. Tak też stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2012 r. (sygn. l OSK 1795/11, wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), uznając za niezasadne stanowisko, iż w razie spełniania ustawowych przesłanek każda potrzeba osoby ubiegającej się o pomoc powinna być przez organy uznana za niezbędną do zaspokojenia i na każdą z nich należy udzielić pomocy w postaci zasiłku.

Wykładnia przywołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej nie może w żadnym razie prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła utrzymania. Taka interpretacja byłaby niedopuszczalna ze względu na sprzeczność z intencją ustawodawcy, a zwłaszcza z ustanowioną w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej - zasadą pomocniczości (inaczej subsydiarności). Na subsydiarny charakter świadczeń z zakresu pomocy społecznej wskazał także Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 20 listopada 2001 r. sygn. akt SK 15/01 (OTK ZU nr 8, poz. 252) stwierdził, że brak po stronie obywateli roszczenia prawnego do świadczenia pomocy, co wynika w szczególności z zasady indywidualizacji leżącej u podstaw koncepcji pomocy społecznej. Pomoc ta nie może być traktowana jako stałe źródło dochodu, służące zaspokajaniu najbardziej nawet uzasadnionych potrzeb bytowych.

Dla oceny prawidłowości podjętego przez organy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma dyspozycja art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego dysproporcji pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodu, a sytuacją materialną osoby lub rodziny wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia, a przyznane świadczenie cofnąć lub żądać jego zwrotu.

Trafnie organ podkreślił subsydiarny charakter pomocy społecznej wskazując na możliwość samodzielnego pokonania sytuacji kryzysowych przez wykorzystanie przez skarżącego własnych zasobów. Jest bowiem poza sporem, że skarżący posiada nieruchomość w P, wykorzystywaną przez jego córkę na cele związane z działalnością gospodarczą, a także zakupił mieszkanie przy ul. F w K oraz że przebywał za granicą, gdzie dzięki pomocy rodziny skorzystał z leczenia w klinice w Nowym Jorku. Skarżący nie przeczy także, że był w posiadaniu wartościowych przedmiotów (monet, które zdeponował u swojej matki), jak również jest w posiadaniu różańca z brylantami.

Z okoliczności tych wynika, że skarżący korzysta z daleko idącej pomocy rodziny. Bez istotnego znaczenia pozostaje to, czy zakup mieszkania umożliwiła skarżącemu pożyczka od najbliższej rodziny, a w jakim stopniu wykorzystał zasoby własne. Skoro skarżący uzyskuje wsparcie finansowe ze strony rodziny, to w pierwszej kolejności powinien wykorzystać je na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Natomiast o ile zasoby te zostały zużyte na zakup nieruchomości, to powinny one być wykorzystane przez skarżącego tak, aby mógł uzyskać środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zasada subsydiarności wyrażona m.in. w art. 12 ustawy o pomocy społecznej wyklucza przyznanie świadczeń pomocy społecznej osobom, które dysponują majątkiem takim jak nieruchomości lub wartościowe przedmioty.

Obowiązkiem organów pomocy społecznej jest udzielenie wsparcia tym osobom i rodzinom, które nie posiadają żadnych możliwości uzyskania pomocy najbliższych, a w szczególności nie mają własnych zasobów, a tym samym możliwości ich wykorzystania w celu przezwyciężenia trudności życiowych takich jak pozostawanie w niedostatku z powodu choroby i niezdolności do pracy.

W tym stanie rzeczy zarzuty skargi dotyczące interpretacji umowy pożyczki są bezprzedmiotowe, gdyż istotą rozstrzygnięcia jest ocena wykorzystania posiadanych zasobów, a nie sposób ich nabycia.

Zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów postępowania mogą odnieść skutek w postaci uchylenia decyzji tylko wówczas gdy uchybienie przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

W rozpatrywanym przypadku Sąd nie dopatrzył się takich uchybień. W świetle okoliczności przyznanych przez samego skarżącego, takich jak posiadanie nieruchomości w P i nabycia w 2011 r. mieszkania (bez względu na źródło pochodzenia środków finansowych) nie można skarżącego uznać za osobę pozostającą w niedostatku uzasadniającym objęcie go pomocy ze strony organów pomocy społecznej. Nadto należy podnieść, że zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a. i znajdująca rozwinięcie w szczególności w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie nakłada na organ administracji obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów na okoliczności odmienne od już ustalonych w sprawie w sytuacji, gdy strona nie zgłasza stosownych wniosków dowodowych. WSA w Warszawie w wyroku z 23 lutego 2007 r. (VI SA/Wa 2219/06, CBOSA) stwierdził, że "obowiązek organu wyjaśnienia okoliczności sprawy nie jest sprzeczny z zasadą, że ciężar dowodu ostatecznie spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Dopiero zaniechanie przedstawienia przez stronę dowodów, pomimo wezwania przez organ, wyłącza możliwość skutecznego podnoszenia zarzutu, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem wskutek naruszenia obowiązku organu wyjaśnienia okoliczności sprawy zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a. Na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie dowodowe oparte jest bowiem na zasadzie oficjalności, a rola organu jest ograniczona tylko do oceny faktów, które przedstawił wnioskodawca"; por. też wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2013 r., IV SA/Wr 825/12, LEX nr 1330191. Co do zasady gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, który powinien je prowadzić zgodnie z zasadą oficjalności, jednakże strona ma prawo czynnego uczestniczenia w postępowaniu wyjaśniającym, a w szczególności prawo inicjatywy dowodowej, z którego powinna korzystać, chcąc uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z poczynionymi przez organ ustaleniami w zakresie stanu faktycznego sprawy na podstawie znanych organowi środków dowodowych. Powyższe stanowisko dobrze ilustruje wyrok NSA z 8 listopada 2013 r., II OSK 1291/12, LEX nr 1421792, w którym Sąd stwierdził, że "organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), niemniej jednak oznaczają, że składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. W sprawach, w których strona nie przedstawiła, jak też organ nie znalazł z urzędu dowodów potwierdzających fakty i zdarzenia, z których strona wywodzi dla siebie określone (z reguły korzystne) skutki prawne, przed wydaniem decyzji negatywnej organ administracji powinien zawsze wezwać stronę do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przedstawienie przez nią brakujących dowodów, czy też sprecyzowania dotychczasowych niejasnych, czy też ogólnikowych wyjaśnień"; por. też wyrok WSA w Poznaniu z 19 czerwca 2013 r., IV SA/Po 481/13, LEX nr 1333707, wyrok WSA w Warszawie z 11 lipca 2012 r., VI SA/Wa 232/12, LEX nr 1352665, wyrok WSA w Gliwicach z 29 września 2011 r., III SA/Gl 207/11, LEX nr 989756, wyroki NSA z 27 lipca 2011 r., II OSK 1560/10, LEX nr 1083620 i z 28 czerwca 2011 r., II GSK 631/10, LEX nr 1083327. Należy zatem uznać, że "obowiązki organów administracji publicznej w zakresie przeprowadzenia dowodów z urzędu celem odtworzenia prawdy obiektywnej nie sięgają tak daleko, by zwalniały stronę ze współudziału w zebraniu materiału dowodowego"; wyrok NSA z 17 lutego 2011 r., II GSK 273/10, LEX nr 992347; por. też wyrok NSA z 7 grudnia 2010 r., II OSK 1677/10, LEX nr 746724. W szczególności wówczas, gdy organ administracji publicznej dokonał pewnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie przeprowadzonych dowodów, a strona kwestionuje te dowody i ustalenia, przeciwdowód może być przeprowadzony z jej inicjatywy, organ nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony; por. wyrok NSA z 10 grudnia 2009 r., II OSK 1933/08, LEX nr 582865. Na gruncie niniejszej sprawy skarżący był wielokrotnie pouczany o konieczności udzielania organowi informacji o jego aktualnej sytuacji życiowej, nie podjął jednak współdziałania z organami, które umożliwiłoby dokonanie innych niż poczynione ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. Z tej przyczyny zarzuty dotyczące naruszenia zasady prawdy obiektywnej nie są uzasadnione.

Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wymienione w powyższym przepisie elementy, to jest wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Prezentując w uzasadnieniu etap procesu decyzyjnego poświęcony ustalaniu okoliczności faktycznych sprawy, organ administracji powinien wskazać, jakie okoliczności faktyczne i dlaczego uznał za udowodnione i istotne dla rozstrzygnięcia oraz dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności bądź uznał je za nieistotne dla rozstrzygnięcia. Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest zawsze omówienie w uzasadnieniu wydawanej decyzji całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy (wyrok WSA w Warszawie z 17 lutego 2005 r., IV SA/Wa 633/04, LEX nr 836188; wyrok WSA w Rzeszowie z 27 sierpnia 2010 r., II SA/Rz 422/10, LEX nr 737786). Zdaniem sądu organy obu instancji wykonały powyższy obowiązek. Uzasadnienie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji, pozwala bowiem na kontrolę roku rozumowania organu wydającego rozstrzygnięcie i poznanie jego motywów. Zatem również wyżej opisany zarzut podnoszony w skardze nie jest zasadny.

Z powyższych względów, uznając decyzję za zgodną z prawem, Sąd skargę oddalił, działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 461).

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.