Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 887/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lirt. a
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz H. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 13 marca 2023 r. nr 00136.SP.03.2023, Burmistrz Miasta i Gminy Dobrzyń nad Wisłą odmówił H. S. (skarżącej) przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem – M. S. . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w sprawie nie został spełniony warunek wynikający z art. 17 ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 390 – dalej "u.ś.r."), tj. niepełnosprawność męża nie powstała w którymś z okresów wymienionych w tym przepisie, ale po ukończeniu przez nią 25 roku życia. Stwierdził nadto przeszkodę wynikającą z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., albowiem skarżąca uprawniona jest do emerytury. Zdaniem organu w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją skarżącej z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad mężem, albowiem skarżąca jest osobą bierną zawodowo, ma 64 lata i jest w wieku poprodukcyjnym, zakres opieki nie wykracza poza zwykłe czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, a nadto obowiązek alimentacyjny ciąży również na dzieciach niepełnosprawnego.

Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, decyzją z 29 maja 2023 r., znak KO.411.1032.2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W uzasadnieniu, po przytoczeniu stanu faktycznego sprawy, organ przywołał treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. i stwierdził, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury. To skutkuje w ocenie SKO brakiem uprawnienia do wnioskowanego świadczenia. Organ wskazał, że wnioskodawca nie ma możliwości wyboru pomiędzy konkurencyjnymi świadczeniami – ewentualne zawieszenie emerytury nie niweczy ustalonego prawa do emerytury. Kolegium zakwestionowało jednocześnie stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym data powstania niepełnosprawności stanowiła przeszkodę dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wywodzoną z art. 17 ust. 1b u.ś.r., a to z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. o sygn. K 38/13.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy H. S., reprezentowana przez adwokata, wniosła o jej uchylenie wraz z decyzją I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, a nadto rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez jego zastosowanie bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. K 38/13, oraz naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. poprzez poprzestanie na literalnej wykładni tego przepisu i uznanie, że uprawnienie strony do emerytury uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że data powstania niepełnosprawności nie ma znaczenia w postępowaniu o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w świetle ww. wyroku, oraz że uprawnienie do emerytury, po zawieszeniu jej wypłaty, nie stanowi przeszkody dla ustalenia przedmiotowego świadczenia, przy czym o możliwości takiej organ winien poinformować stronę przed wydaniem rozstrzygnięcia. Podniesiono, że w realiach niniejszej sprawy czynności w powyższym zakresie może też wykonać organ odwoławczy w myśl zasady szybkości i prostoty postępowania administracyjnego, toteż niezasadnym jest uchylenie decyzji obu instancji, ale jedynie decyzji zaskarżonej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") wykazała, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego i materialnego, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Zasadniczy problem prawny w niniejszej sprawy sprowadził się do konieczności wyjaśnienia, czy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną wymaga załatwienia odmownego w każdym przypadku, gdy strona posiada prawo do jednego ze świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (publ. jak wcześniej wskazano). Przepis powyższy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.

Poza sporem w sprawie pozostaje, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem (orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w L. z [...] października 2022 r., nr [...], o stwierdzeniu znacznego stopnia niepełnosprawności M. S. od [...] września 2022 r. do [...] października 2025 r. oraz orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z [...] grudnia 2022 r. stwierdzające, że M. S. jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji - k. 9-10 akt adm.). Skarżąca uprawniona jest do emerytury, co wynika z załączonej do akt decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Toruniu z dnia 1 września 2022 r., nr ENP/1/056180845, o przyznaniu skarżącej dodatkowego świadczenia pieniężnego (czternastej emerytury).

Sąd popiera dominujące aktualnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że w obecnych realiach pozbawienie świadczenia pielęgnacyjnego opiekuna otrzymującemu świadczenie emerytalno-rentowe w niższej wysokości nie znajduje uzasadnienia w dyrektywach wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej oraz narusza konstytucyjną zasadę równości. Ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. prowadzi do rezultatów odmiennych niż rezultaty wykładni językowej w dacie uchwalania ustawy, kiedy świadczenie pielęgnacyjne wynosić miało 420 zł miesięcznie. Wówczas była to kwota niższa niż wysokość najniższej emerytury i innych świadczeń wyłączających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Niewątpliwie zatem intencją ustawodawcy wprowadzającego to wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. W obecnych warunkach wysokość świadczenia pielęgnacyjnego przekracza minimalne wysokości emerytur i rent. Stąd też konieczne jest sięgnięcie do dyrektywy wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej, celem zweryfikowania wyników wykładni językowej. Zgodnie z wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasadą bezpośredniego stosowania jej przepisów, rzeczą organów władzy publicznej jest dokonywanie prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. pozwalającej na realizację zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1), sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69). Obowiązkiem sądu administracyjnego, sprawującego wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej, jest prokonstytucyjna interpretacja przepisów prawa. Skoro celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, to pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających świadczenie emerytalno-rentowe w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej (vide: wyroki NSA: z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19, z 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, z 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19 i z 27 maja 2020 r. sygn. akt 2375/19; z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Osobom, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 ustawy (czyli wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1b) ustawodawca pozwolił wybrać świadczenie pielęgnacyjne. Zgodnie z art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 504,), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.

Za słuszny uznać należy pogląd, który realizację uprawnienia osoby pobierającej świadczenie emerytalno-rentowe do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego warunkuje dokonaniem przez tę osobę wyboru któregoś z konkurencyjnych świadczeń. Osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie emerytalno-rentowe, winna dokonać wyboru jednego z tych świadczeń i zrezygnować z pobierania świadczenia niższego. Swój wybór może zrealizować poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu również na wniosek emeryta lub rencisty. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS).

Ograniczenie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. należy wiązać z realizacją prawa do świadczenia emerytalno-rentowego tj. z wypłatą tego świadczenia, nie zaś z samym ustalonym prawem (zob. NSA w wyroku z 19 maja 2021 r., sygn. I OSK 190/21 – dostępny jw.).

Prawidłowa, prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., dokonywana w kontekście art. 17 ust. 1 i art. 27 ust. 5 u.ś.r. oraz art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS prowadzi zatem do wniosku, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie uprawnionej do emerytury jest możliwe, jeżeli dokona ona wyboru jednego konkurencyjnego świadczenia kosztem drugiego. Błędnie zatem zakłada organ, że zawieszenie wypłaty emerytury nie wpływa na aktualność przeszkody wywodzonej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.

Na organie administracji publicznej ciąży przy tym obowiązek poinformowania strony o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty oraz wezwania do złożenia wymaganych dokumentów, stosując odpowiednio przepisy art. 24a ust. 1-3 u.ś.r. Powyższy obowiązek wynika z art. 9 k.p.a. i 79a k.p.a. Pouczenie takie winno być kierowane do strony po ustaleniu przez organ, że wszelkie inne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego są w przypadku danego wnioskodawcy spełnione. Służy to zapobiegnięciu sytuacji, w której strona, pozostając w niepewności co do rozstrzygnięcia w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, zmuszona była rezygnować z dotychczas pobieranego świadczenia emerytalnego, a co potencjalnie groziłoby okresową utratą środków finansowych dotychczas umożliwiających stronie utrzymanie się.

W kontekście powyższego stwierdzić należy, że błędna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., dokonana w niniejszej sprawie przez organy obu instancji, nie przesądza jeszcze o tym, że wniosek skarżącej winien zostać załatwiony pozytywnie. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się oświadczenie pielęgnacyjne jest zatem rezygnacja (lub powstrzymanie się) z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. mówi o osobach, które "w celu sprawowania opieki nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Pomiędzy tymi okolicznościami tj. rezygnacją (niepodejmowaniem pracy zarobkowej) a sprawowaną opieką musi więc zachodzić bezpośredni i ścisły związek przyczynowo-skutkowy. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 sierpnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1124/18 - dostępny jw.). Przedmiotowe świadczenie nie jest przyznawane za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 1549/19; wyrok WSA w Gdańsku z 14 października 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 655/21; wyrok WSA w Gdańsku z 24 września 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 612/21 – dostępne jw.).

Ustalenia wymaga nadto sam charakter sprawowanej opieki. W art. 17 ust. 1 u.ś.r. mowa jest bowiem o stałej i długotrwałej opiece. Sprawowana opieka ma być stała w sensie trwałości, zaś długotrwała w sensie rozciągłości w czasie, której zakres jest wyznaczony niepełnosprawnością w stopniu znacznym danej osoby. Jej intensywność musi wykluczać możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Kwestie zakresu sprawowanej przez skarżącą opieki nad niepełnosprawnym mężem oraz związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem tej opieki zostały w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zasadniczo pominięte. Organ I instancji odniósł się do nich zdawkowo, zaś organ odwoławczy w ogóle nie ustalił, czy opieka sprawowana przez skarżącą jest opieką stałą i długotrwałą w rozumieniu u.ś.r. oraz czy jej zakres rodzi po stronie skarżącej konieczność rezygnacji z zatrudnienia. Powyższe uznać należy za konsekwencję przyjętego przez organy obu instancji błędnego stanowiska co do automatycznej stosowalności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wobec wnioskodawców uprawnionych do emerytury.

Postępowanie poprzedzające wydanie decyzji objęło przeprowadzenie wywiadu środowiskowego (k. 18 i nast. akt adm.) i odebranie od skarżącej oświadczenia oraz kwestionariusza co do czynności wykonywanych przy mężu (k. 15 i 19 akt adm.). Z powyższych materiałów dowodowych wynika, że skarżąca sprawuje całodobową opiekę nad mężem, który nie jest w stanie samodzielnie poradzić sobie z podstawowymi czynnościami samoobsługowymi, w tym toaletowymi. Mąż choruje na cukrzycę, po zawale i udarze, po zabiegu udrożniania żył w nodze. Miał amputowaną prawą nogę do kolana, z lewej nogi amputowane śródstopie. Skarżąca zakłada mężowi protezę na stopę, pomaga mu przy poruszaniu się za pomocą wózka, podaje leki, wykonuje nadto samodzielnie wszystkie codzienne czynności (przygotowywanie posiłków, sprzątanie, robienie zakupów). Dzieci niepełnosprawnego i skarżącej mieszkają oddzielnie, pracują, nie są w stanie sprawować opieki nad ojcem.

Powyższe okoliczności nie zostały ocenione w świetle art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. przez organ odwoławczy. Sąd nie jest zatem w stanie ocenić poglądu SKO na jedną z zasadniczych kwestii podlegających analizie w postępowaniu o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Nie wiadomo, czy lakoniczne stanowisko Burmistrza Miasta i Gminy Dobrzyń nad Wisłą zostało podzielone, czy też zakwestionowane przez organ rozpoznający sprawę w drugiej instancji.

Zwrócić przy tym należy uwagę, że brak jest jakichkolwiek ustaleń co do tego kiedy skarżąca nabyła prawo do emerytury, czy i kiedy w okresie poprzedzającym pracowała zarobkowo, a w szczególności czy mimo uzyskania prawa do świadczenia emerytalnego nadal pracowała. Organy nie oceniły w jakikolwiek sposób czy w niniejszej sprawie zachodzi w ogóle związek przyczynowy pomiędzy zaistnieniem konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem a sytuacją zarobkową skarżącej. Jak wyjaśniono wcześniej, świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Nawet jeżeli fakt ten jest bezsporny, a intensywność sprawowanej opieki w istocie wyklucza wykonywanie pracy zarobkowej, to świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem niejako rekompensującym zdolnemu do pracy opiekunowi to, że nie może on z wyłącznie powyższego powodu podjąć zatrudnienia i uzyskać z tego tytułu dochodu. W sytuacji, gdy o świadczenie pielęgnacyjne ubiega się osoba w wieku emerytalnym pogłębionych ustaleń wymaga, czynionych wespół z samą stroną wnioskującą, czy i jakie przygotowanie zawodowe taka osoba posiada, do kiedy i gdzie pracowała, co było przyczyną zaniechania pracy (czy w istocie była to konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czy było to po prostu osiągnięcie wieku emerytalnego) oraz czy i gdzie upatruje możliwości podjęcia pracy, od której powstrzymuje się, jak twierdzi, z uwagi na konieczność opieki nad matką.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organy winny przeprowadzić szczegółowe postępowanie wyjaśniające co do zaistnienia po stronie skarżącego przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Należy ocenić charakter i zakres sprawowanej opieki. W kontekście związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (niepodejmowaniem go) a sprawowaniem opieki organ winien ustalić, od kiedy opieka jest wykonywana, czy wymusiła ona na skarżącej rezygnację z poprzedniego zatrudnienia, ewentualnie – czy skarżąca istotnie powstrzymuje się, pomimo osiągnięcia wieku emerytalnego, od podjęcia zatrudnienia wyłącznie z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad mężem.

W razie pozytywnego dla strony zweryfikowania powyższych kwestii organ pouczy skarżącą, że jedyną przeszkodą dla przyznania wnioskowanego świadczenia jest pobieranie przez nią świadczenia emerytalnego, którą to przeszkodę skarżąca może wyeliminować przedstawiając organowi, w zakreślonym przezeń terminie, decyzję organu emerytalno-rentowego o zawieszeniu wypłaty świadczenia emerytalnego.

W tym miejscu za nieprawidłowe uznać należy założenie skargi, że złożone wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oświadczenie o niezwłocznym zwróceniu się do organu emerytalnego o zawieszenie wypłaty emerytury w przypadku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (k. 14 akt adm.), ma ten skutek, że eliminuje trwającą przeszkodę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Jedynie pozostająca już w obrocie prawnym ostateczna decyzja o zawieszeniu (wstrzymaniu) wypłaty emerytury umożliwia pozytywne załatwienie sprawy z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie uprzednio pobierającej emeryturę.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wniosek skarżącej o uchylenie jedynie decyzji organu II instancji nie zasłużył na uwzględnienie, albowiem postępowanie dowodowe w sprawie musi zostać uzupełnione w zasadniczej części (dotyczącej historii zatrudnienia skarżącej i jej realnych możliwości podjęcia zatrudnienia obecnie), tj. w zakresie, w jakim przeprowadzenie dodatkowych czynności dowodowych jedynie przez organ odwoławczy naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania wywodzonej z art. 15 k.p.a.

Sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. (zgodny wniosek stron).