Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 148/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 2, ust. 3, art. 7, art. 11 ust. 2, art. 36, art. 38 ust. 1pkt 1, art. 108 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 901
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Protokolant Referent Justyna Kłosowska-Pietrynko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 31 lipca 2023 r. znak: SKO.41/3724/OS/2023 w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. S. (dalej jako "strona", "skarżący", "wnioskodawca"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 31 lipca 2023 r. w przedmiocie zasiłku okresowego.

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika następujący stan faktyczny i prawny:

Wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2023 r. skarżący zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej również jako "MOPS") o przyznanie zasiłku celowego na: zakup kurtki wiosennej w kwocie 250 zł, zakup obuwia wiosennego w kwocie 200 zł, zakup odzieży wiosennej – 500 zł, na doładowanie telefonu komórkowego - 30 zł, pokrycie opłat za mieszkanie w kwocie 546 zł, zakup środków czystości i kosmetyków w kwocie 100 zł, zakup żywności w kwocie 1000 zł, dojazdy na rozmowy kwalifikacyjne w kwocie 1.500 zł, na zakup nowej pralki w kwocie 2.500 zł oraz zasiłku okresowego w wysokości 1.500 zł. Dodatkowo wnioskodawca podkreślił, że MOPS nie uwzględnił wcześniejszych oświadczeń wskazujących, iż sam pokrywa opłaty za mieszkanie, w związku z czym wniósł o zwrot poniesionych z tego tytułu kosztów za wcześniejsze miesiące. Wskazał, że jego majątek dorobkowy, w tym oszczędności i samochód, pozostają we władaniu małżonki, a do chwili obecnej nie nastąpił podział majątku wspólnego, na który go nie stać.

W dniu 12 kwietnia 2023 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy, w trakcie którego ustalono, że wnioskodawca ma lat 46 i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zajmuje jednopokojowe mieszkanie, które jest własnością siostry. Nie posiada żadnych dochodów. Jest osobą długotrwale bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku. Ma wykształcenie wyższe techniczne — mechanika i budowa maszyn. Posiada prawo jazdy kat. B. Na podstawie umowy o pracę pracował około 4 lata. Nie podejmował żadnych prac dorywczych. Obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów. Z informacji uzyskanych podczas wywiadu wynika, że przez większą cześć życia nie podejmował skutecznych działań związanych z poprawą sytuacji życiowej. Skarżący nie podpisał w tym dniu wywiadu środowiskowego. Dopiero w siedzibie organu w dniu 19 kwietnia 2023 r. złożył podpis pod formularzem wywiadu.

W dniu 19 kwietnia 2023 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy z ojcem wnioskodawcy w celu aktualizacji informacji zawartych w cz. II wywiadu z dnia 29 listopada 2022 r. Z przeprowadzonego wywiadu wynika, że rodzice regulują wszystkie opłaty za mieszkanie zajmowane przez wnioskodawcę, a także opłacają telefon. Ponadto rodzice oświadczyli, że zabezpieczają potrzeby żywieniowe syna, zapewniając jeden gorący posiłek dziennie, kupują produkty żywnościowe, w dalszym ciągu syn korzysta z pralki znajdującej się w ich mieszkaniu.

Decyzją z dnia 28 kwietnia 2023 r., nr OPS/8123-1/001786/23/7/1703 wydaną z up. Prezydenta Miasta przez Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówiono skarżącemu przyznania zasiłku okresowego w kwocie 1.500 zł w miesiącu kwietniu 2023 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał treść przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r., poz. 901 ze zm. - dalej jako "u.p.s.") mających zastosowanie w sprawie oraz wyjaśnił, że spełnienie warunku kryterium dochodowego nie jest jedyną przesłanką do przyznania zasiłku okresowego. W myśl art. 11 ust. 2 ww. ustawy osoba ubiegająca się o pomoc społeczną, a także jej rodzina jest zobowiązana do współdziałania z pracownikiem socjalnym, okazania i udzielenia wszelkich informacji pod rygorem odmowy przyznania świadczenia. Dlatego osoby wnoszące o udzielenie wsparcia nie mogą odmówić udzielenia żądanych podczas wywiadu informacji, co do sytuacji finansowej bytowej lub majątkowej. Odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą do odmowy przyznania świadczenia. Organ I instancji wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż w dniu 12 kwietnia 2023 r. M. S. odmówił zawarcia kontraktu socjalnego, organ odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Dodatkowo zaznaczył, że w ww. dacie strona odmówiła również podpisania wywiadu środowiskowego, który ostatecznie został podpisany w dniu 19 kwietnia 2023 r. podczas wizyty w siedzibie organu.

Wnioskodawca nie zgodził się z powyższą decyzją, zarzucając wydanie jej z naruszeniem prawa tj. art. 10 § 1 k.p.a. i art. 73 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez uniemożliwienie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowy oraz wypowiedzenia się co do zebranego materiału, nieuwzględnienie braku dochodów oraz wysokości ponoszonych comiesięcznych wydatków, nieuwzględnienie dołączonej dokumentacji wskazującej na trudną sytuację materialną i osobistą, błędne ustalenie, iż odmówił podpisania kontraktu socjalnego oraz braku współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Ponadto skarżący zarzucił naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnie art. 107 ust. 4a w zw. z art. 11 ust. 2 u.p.s. poprzez przyjęcie, że nieuwzględnienie jego uwag dotyczących wprowadzenia zmian w wywiadzie rodzinnym, co uznano za odmowę jego podpisania, a tym samym brak współpracy, błędne ustalenie, iż brak jest zwiększonych działań aktywizujących ukierunkowanych na znalezienie pracy. Skarżący uznał za nieprawidłowe ustalenia dotyczące możliwości znalezienia pracy przy uwzględnieniu jego stanu zdrowia - alergia i astma. Podkreślił, że schorzenia te uniemożliwiają wykonywanie prac porządkowych oraz związanych z zielenią i w ogrodzie.

Skarżący zarzucił również naruszenie art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s., poprzez przyjęcie, że nie należy pomagać osobom, które potrzebują pomocy, a nie są w stanie przezwyciężyć trudnej sytuacji materialnej, a także, że forma i rodzaj pomocy nie powinny być odpowiednie do okoliczności. Uznał także za nieprawidłową interpretację art. 130 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, że obowiązek alimentacyjny rodziców wyprzedza obowiązek dostarczenia środków utrzymania małżonka po rozwiązaniu małżeństwa, jego unieważnieniu lub separacji.

W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 31 lipca 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy wskazał, że z dołączonej do akt sprawy dokumentacji nie wynika, aby skarżący posiadał orzeczenie o niepełnosprawności, a twierdzenie, iż ma problemy zdrowotne w związku z alergią nie zostało poparte żadną dokumentacją. Podkreślono, że poczynione w sprawie ustalenia nie wskazują, aby wnioskodawca był osobą niepełnosprawną lub długotrwale chorą, a podstawę do udzielenia wsparcia stanowi wyłącznie bezrobocie.

Kolegium podało, że skarżący objęty jest pomocą w formie jednego gorącego posiłku dziennie przyznanego na okres od dnia 21 lutego 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. Nie korzysta z tej formy wsparcia, ponieważ jak oświadczył "godziny posiłków nie wpisują się w mój grafik żywieniowy". Kolegium wskazało, że z uwagi na fakt, iż przyczyną obecnej trudnej sytuacji jest bezrobocie, celem zwiększenia działań aktywizujących na rynku pracy w trakcie wywiadu środowiskowego zaproponowano skarżącemu podpisanie kontraktu socjalnego, co wpłynęłoby na poprawę jego sytuacji życiowej. Skarżący nie wyraził zgody na zawarcie kontraktu socjalnego zarówno podczas wywiadu, jak i w okresie późniejszym, twierdząc, iż nie daje gwarancji zatrudnienia.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że z analizy akt sprawy wynika, iż w dniu 17 kwietnia 2023 r. pracownik MOPS przekazał telefonicznie skarżącemu informacje o bezpłatnych ofertach szkoleniowych oferowanych przez Centrum Nauki i Biznesu "Ż." w P. W dniu 18 kwietnia 2023 r. wnioskodawca poinformował, że kontaktował się z ww. podmiotem w celu ustalenia, czy placówka ma podpisane umowy z pracodawcą i czy po zakończeniu kursu gwarantują podjęcie zatrudnienia. Uznał, że nie ma sensu tracić czasu na zbędne, jego zdaniem, w tym zakresie działania. W dniu 19 kwietnia 2023 r. podczas wizyty w siedzibie organu ponownie zaproponowano stronie wspólne ustalenie działań i zawarcie kontraktu socjalnego, jednak odmówiła współpracy w tym zakresie, uznając, że działania takie nie mają sensu. Kolegium zauważyło, że w dniu 1 lutego 2023 r. strona występowała o udzielenie wsparcia w formie zasiłku celowego i okresowego w podobnym zakresie. W toku postępowania proponowano zawarcie kontraktu socjalnego oraz wspólnie uzgodnione zostały jego zapisy. Pomimo ustalanych wielokrotnie terminów na jego podpisanie M. S. nie zgłosił się do siedziby organu w tym celu. Wskazano, że wiedzę w tym zakresie Kolegium posiada w związku z toczącym się postępowaniem w sprawach: SKO.41/271 l/OS/2023, SKO.41/2712/OS/2023, SKO.41/2395/OS/2023.

W ocenie Kolegium słuszne jest stanowisko organu I instancji, że strona nie podejmuje współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu obecnej, trudnej sytuacji życiowej, o czym świadczy zarówno odmowa podpisania kontraktu socjalnego uzasadniana tym, że skarżący nie widzi w tym sensu, jak i negowanie przedstawianych propozycji związanych z odbyciem szkoleń oraz kurów zawodowych zwiększających możliwości na rynku pracy. Organ odwoławczy uznał, że strona nie podejmuje realnych działań zmierzających do rozwiązania istniejących problemów i zmiany sytuacji, w jakiej się znajduje, a w konsekwencji istnieją podstawy do odmowy prawa do wnioskowanego świadczenia.

Podkreślono, że pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacjach, w których osoba nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Wzmocnienie ww. zasady stanowi art. 11 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy, który jasno określa, że zarówno marnotrawienie posiadanych własnych środków finansowych, jak i brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. W związku z tym bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą społeczną może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia, o czym mowa w art. 11 ustawy o pomocy społecznej.

W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu skarżący wyraził niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia, zarzucając:

"1. Naruszenie przepisów prawa administracyjnego tj. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie mi zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji i wypowiedzenia się co do zebranego materiału, a w konsekwencji brak możliwości oceny czy wszelkie okoliczności zostały uwzględnione i wyjaśnione.

2. Naruszenie przepisów prawa administracyjnego tj. art. 73 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie mi zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym zebranym w toku niniejszego postępowania, a w konsekwencji brak możliwości oceny czy wszelkie okoliczności zostały uwzględnione i wyjaśnione.

3. Naruszenie przepisów prawa administracyjnego tj. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz błędną ocenę materiału dowodowego również nieuwzględnienie moich dochodów (a właściwie braku dochodów) oraz wysokości ponoszonych przeze mnie comiesięcznych wydatków.

4. Nieuwzględnienie załączonych do wniosku oraz przekazanych w dotychczas prowadzonych postępowaniach dokumentów dotyczących mojej osoby, które to dokumenty jednoznacznie wskazują na moją trudną sytuacje materialną i osobistą oraz zdrowotną.

5. Naruszenie przepisów prawa postępowania administracyjnego tj. art 11 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę całokształtu materiału dowodowego.

6. Naruszenie przepisów prawa postępowania administracyjnego tj. art. 8, art. 9 oraz art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie zasady, iż organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych.

7. Naruszenie przepisów prawa administracyjnego tj. art. 75 § 2. k.p.a. poprzez odebranie od osób, które nie są stroną postępowania administracyjnego oświadczeń dla potwierdzenia określonych faktów, a następnie posłużeniem się w/w oświadczeniem w ramach postępowania dowodowego, podczas gdy oświadczenia nie zostały złożone przez stronę postępowania administracyjnego, co w konsekwencji uniemożliwiało posługiwanie się w/w oświadczeniem, jako złożonym w trybie art. 75 § 2. k.p.a. i wykorzystanie z mocą dowodową oświadczenia, które nie zostało złożone przez stronę wbrew temu przepisowi.

8. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej przeze mnie decyzji odmawiającej przyznania mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku, że organ MOPS każdorazowo zaspokaja zgłoszone przeze mnie potrzeby.

9. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej przeze mnie decyzji odmawiającej przyznania mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku, że organ MOPS zaspokaja chociażby w części zgłoszone przeze mnie potrzeby egzystencjonalne.

10. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej przeze mnie decyzji odmawiającej przyznania mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku, że odmówiłem zawarcia kontraktu socjalnego, którego mi nie zaproponowano i nie przedstawiono do podpisu oraz, że moja postawa w trakcie prowadzonego postępowania stanowiła brak współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej.

11. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej przeze mnie decyzji odmawiającej przyznania mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku, że ja miałem stwierdzać, że zbyt wysokie kwalifikacje utrudniają znalezienie pracy. To pracodawcy, do których się zgłaszam w odpowiedzi na oferty pracy nie w moim zawodzie i poniżej moich kompetencji odmawiają mi zatrudnienia ze względu na moje dotychczasowe doświadczenie zawodowe.

12. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej przeze mnie decyzji odmawiającej przyznania mi świadczona z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku, że ja nie udokumentowałem, że mam problemy zdrowotne. Wielokrotnie przekazywałem dokumenty potwierdzające, że leczę się na alergię i astmę w tym recepty na zakup niezbędnych leków, które sprzedawane są tylko na receptę.

13. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej przeze mnie decyzji odmawiającej przyznania mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku, że ja jak nie otrzymałem świadczeń z pomocy społecznej to regulowałem opłaty mieszkaniowe. Ja regulowałem opłaty mieszkaniowe, gdy wcześniej otrzymywałem świadczenia z pomocy społecznej.

14. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej przeze mnie decyzji odmawiającej przyznania mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku, że rodzice ponoszą opłaty za mieszkanie zajmowane przeze mnie. Ja regulowałem opłaty mieszkaniowe, gdy wcześniej otrzymywałem świadczenia z pomocy społecznej.

Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej przeze mnie decyzji odmawiającej przyznania mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku, że mój ojciec regulował opłaty mieszkaniowe. Brak jest dokumentów potwierdzających ten stan rzeczy, na co też organ MOPS w swojej decyzji się nie powołuje.

Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej przeze mnie decyzji odmawiającej przyznania mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku, że rodzice opłacają mój telefon i że zabezpieczają moje potrzeby żywieniowe oraz że zapewniają jeden gorący posiłek dziennie i że korzystam z ich pralki. Moi rodzice nie opłacają mojego telefonu i nie zabezpieczają moich potrzeb żywieniowych oraz nie zapewniają mi jednego gorącego posiłku dziennie oraz nie pozwalają mi korzystać z ich pralki.

Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej przeze mnie decyzji odmawiającej przyznania mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku, że nie korzystam z formy wsparcia, ponieważ "godziny posiłków nie wpisują się w grafik żywieniowy". Ja odmówiłem tej formy wsparcia ze względu na mój stan zdrowia tj. alergię o czym też pisałem w odwołaniu od decyzji organu MOPS, gdyż wcześniej tak jak wynika z dokumentów znajdujących się we władaniu organu MOPS w 2019 roku miałem zapaść po zjedzeniu warzywa. Zatem z tego to względu odmówiłem, tej formy wsparcia, bo ja nie będę miał wpływu na skład przyrządzanych posiłków i mogę ponownie mieć zapaść po zjedzeniu takich posiłków.

18. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej przeze mnie decyzji odmawiającej przyznania mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku, że z mojej strony nie ma zwiększonych działań aktywizujących abym znalazł pracę. Szukam intensywnie pracy. Składam aplikację na wszystkie oferty pracy, gdzie spełniam chociażby w niewielkim stopniu wymagania stawiane przez potencjalnego pracodawcę.

19. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej przeze mnie decyzji odmawiającej przyznania mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku, że w dn. 19.04.2023r. zaproponowano mi podpisanie kontraktu socjalnego. Natomiast jak wynika ze stanu faktycznego były prowadzone rozmowy na temat kontraktu socjalnego i ewentualne ustalenia, co do powstania w przyszłości kontraktu socjalnego. Jednak pracownik socjalny a nie ja stwierdził, że nie ma sensu tworzyć takiego kontraktu socjalnego, bo ośrodek MOPS nie będzie mnie wspierał w wyjściu z trudnej sytuacji życiowej. To organ MOPS odmówił i nadal odmawia mi współpracy negując wszystkie potrzeby stanu faktycznego, abym mógł wyjść z trudnej sytuacji życiowej.

20. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej przeze mnie decyzji odmawiającej przyznania mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku, że pracownik socjalny miał wielokrotnie kontaktować się ze mną telefonicznie w celu podpisania kontraktu socjalnego, gdyż jak wynika ze stanu faktycznego to pracownik socjalny stwierdził, że nie ma sensu tworzyć takiego kontraktu socjalnego, bo ośrodek MOPS nie będzie mnie wspierał w wyjściu z trudnej sytuacji życiowej. To organ MOPS odmówił i nadal odmawia mi współpracy negując wszystkie potrzeby stanu faktycznego, abym mógł wyjść z trudnej sytuacji życiowej.

21. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej przeze mnie decyzji odmawiającej przyznania mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku, że organ pomocy społecznej proponował mi formę aktywizacji zawodowej. Żaden pracownik nie oferował mi ofert pracy zarówno w ośrodku MOPS jak i nie proponowano mi ofert pracy w instytucjach zależnych i w innych firmach.

22. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej przeze mnie decyzji odmawiającej przyznania mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku, że nie jestem osobą szczególnie potrzebującą. Ja pozostaję do chwili obecnej bez jakichkolwiek środków do życia i nie mam skąd tych środków pozyskać i nie mam żadnej możliwości przezwyciężenia trudnej sytuacji samodzielnie.

23. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej przeze mnie decyzji odmawiającej przyznania mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku, że z mojej strony nie ma zwiększonych działań aktywizujących abym znalazł pracę, a w konsekwencji, niezgodne ze stanem faktycznym ustalenia, odnośnie mojej sytuacji finansowej, a w związku z tym moich możliwości szukania pracy.

24. Nieuwzględnienie faktu ograniczeń w możliwości uzyskania zatrudnienia w związku z moim stanem zdrowia, tj. alergii i astmy, które uniemożliwiają mi zatrudnienie, przy pracach gdzie występują prace porządkowe wewnątrz i na zewnątrz budynku oraz prace z zielenią oraz w ogrodzie (w tym koszenie trawy). Materiał dowodowy na potwierdzenie tego stanu rzeczy został przekazany organowi MOPS.

25. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. poprzez niewłaściwą interpretację, że osobom nie należy pomagać, jeśli potrzebują pomocy i nie są wstanie sami przezwyciężyć trudnej sytuacji materialnej, co za skutkowało odmową przyznania mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku.

26. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. poprzez niewłaściwą interpretację przepisów, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia nie powinny być odpowiednie do okoliczności, a potrzeby osób i rodzin nie powinny być uwzględnione, co za skutkowało nieprzyznaniem mi świadczenia z pomocy społecznej w formie w/w zasiłku".

W uzasadnieniu skargi skarżący nie zgodził się z argumentacją Kolegium i podniósł, że do dnia wniesienia skargi uniemożliwiono mu zapoznanie się z materiałem dowodowym i wypowiedzenie się co do zebranego materiału. Nie zgodził się także ze stanowiskiem Kolegium, że nie podejmuje działań w celu znalezienia pracy, czemu zaprzeczają składane wnioski o świadczenia z pomocy społecznej m.in. o środki na dojazd na rozmowy kwalifikacyjne. Wskazał, że w większości przypadków nie stać go na dojazd chociażby na rozmowy kwalifikacyjne, ponieważ nie otrzymał jakichkolwiek świadczeń z pomocy społecznej i pozostał bez jakichkolwiek środków do życia. Poza tym w większości przypadków jego aplikacje są odrzucane przez potencjalnych pracodawców, ponieważ w całości nie spełnia kryteriów stawianych przez pracodawców, w tym kluczowego tzn. nie posiada wymaganego doświadczenia zawodowego. Nie zgodził się także z argumentacją Kolegium, że nie udokumentował swoich problemów zdrowotnych, albowiem wielokrotnie przekazywał dokumenty potwierdzające, iż leczy się na alergię i astmę, w tym recepty na zakup niezbędnych leków.

Skarżący podniósł, że nie jest prawdą, iż nie zgodził się na podpisanie kontraktu socjalnego, bo taki kontrakt nigdy nie powstał, a MOPS nie przedstawił mu jakiejkolwiek propozycji co do pomocy, jakiej potrzebuje i nie zadeklarował w ogóle chęci takiej pomocy, aby mógł on przezwyciężyć trudną sytuację życiową. Podkreślił, że brak jest chęci współpracy organu MOPS, aby pomóc skarżącemu w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej. To organ omówił i nadal odmawia współpracy ze skarżącym, negując jego wszystkie potrzeby.

Nie zgodził się ze stanowiskiem organów, że jego rodzice zabezpieczają jego niezbędne potrzeby życiowe oraz pozwalają na korzystanie z ich pralki w razie potrzeby. Wskazał, że udzielenie mu świadczenia z pomocy społecznej w formie sfinansowania tylko jednego posiłku w dni robocze z wykluczeniem sobót, niedziel i świąt tj. w formie jednego gorącego posiłku, jest pomocą nieadekwatną i niewystarczającą, aby mógł zaspokoić swoje niezbędne potrzeby bytowe. Podał, że zgodnie z zasadami żywieniowymi zdrowy człowiek powinien spożywać regularnie co najmniej 5 posiłków dziennie, najlepiej o stałych porach dnia. Zdaniem skarżącego założenia organu MOPS, że człowiek ma spożywać jeden posiłek dziennie i tylko w dni robocze tj. od poniedziałku do piątku z wykluczeniem dni świątecznych, pozbawione są jakiegokolwiek człowieczeństwa i uniemożliwiają mu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka i prowadzą do uśmiercenia człowieka. W jego ocenie takie traktowanie jednostki społecznej jest gorsze niż w obozach koncentracyjnych w czasie II Wojny Światowej, gdzie nawet więźniowie obozów koncentracyjnych otrzymywali trzy posiłki dziennie każdego dnia w miesiącu.

Skarżący podkreślił, że mimo spełniania wszystkich kryteriów, aby zasiłek z pomocy społecznej otrzymać organ MOPS wydał decyzję o odmowie przyznania mu wnioskowanej pomocy w formie zasiłku. Tym samym pozostał on bez jakichkolwiek środków do życia i nie jest w stanie zaspokoić swoich niezbędnych potrzeb bytowych. Pozbawił go jedynych środków do życia, tym samym uniemożliwiając życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności

z prawem. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, że skarga podlega oddaleniu.

Ze względu sposób sformułowania zarzutów skargi Sąd wyjaśnia, że nie ma obowiązku odniesienia się do wszystkich podniesionych przez stronę zarzutów, a jedynie do tych, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy

o pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także zapobieganie wskazanym w art. 2 ust. 1 u.p.s. trudnym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s.). Przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.). Pomoc społeczna udzielana jest bowiem osobom czy rodzinom m.in. z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby (art. 7 u.p.s.), z zaznaczeniem, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Z treści wyżej przytoczonych przepisów wynika zatem, że pomoc społeczna umożliwia "osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych" i jedynie "wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb". Pomoc społeczna ma jedynie na celu wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, do życiowego usamodzielnienia i integracji społecznej, a udzielane świadczenia mają być jedynie chwilowo odpowiednie do sytuacji osób i rodzin korzystających z pomocy, od których z kolei wymaga się współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Tak więc pomoc społeczna spełnia jedynie funkcję subsydiarną, wymagając współdziałania adresata i beneficjenta udzielanej pomocy. Skoro, zdaniem Sądu, ustawa o pomocy społecznej formułuje zasadę, zgodnie z którą każda osoba ma obowiązek pełnego wykorzystania własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej, to oznacza to, że jeśli osoba ta nie wykonuje takiego obowiązku, to nie występuje podstawowa przesłanka udzielenia takiej osobie pomocy ze środków publicznych. Jednym z podstawowych celów określonych w omawianej ustawie jest aktywizacja świadczeniobiorców. Sąd podkreśla, że pomoc przyznawana na podstawie omawianej ustawy - bez względu na jej rodzaj - ma charakter jedynie przejściowy i zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób z niej korzystających, w celu pokonania życiowych trudności. Pomoc ta nie może w żadnym wypadku zamieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących.

Stosownie do art. 36 u.p.s. pomoc społeczna może przybrać postać świadczenia pieniężnego (ust. 1) i niepieniężnego (ust. 2). Jednym ze świadczeń pieniężnych jest zasiłek celowy i specjalny zasiłek okresowy (art. 36 pkt 1 lit. b u.p.s.). O przyznanie m.in. takiej formy pomocy wystąpił skarżący we wniosku z 3 kwietnia 2023 r.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Sąd wyjaśnia, że organ pomocy społecznej oprócz ustalenia, czy wystąpiły pozytywne przesłanki przyznania powyższego świadczenia określone w art. 38 ust. 1 u.p.s., zobowiązany jest także ustalić, czy ewentualne wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 11 ust. 2 tej ustawy powinno przemawiać za odmową przyznania świadczenia bądź ograniczeniem jego wysokości.

Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, powodem odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanej przez niego pomocy były dwie przyczyny: brak współdziałania skarżącego, który, zdaniem organów, neguje przedstawione propozycje związane z odbyciem szkoleń i kursów zwiększające możliwości na rynku pracy oraz odmowa podpisania kontraktu socjalnego.

Sąd w tym miejscu wskazuje, że ustawodawca wielką wagę przywiązuje do współdziałania świadczeniobiorcy z pracownikami pomocy społecznej. W szczególności zgodnie z art. 4 u.p.s. osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Natomiast przepis art. 11 ust. 2 u.p.s. wymienia szereg okoliczności związanych z brakiem współpracy zainteresowanych z organami pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych (...) mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Ustawodawca przyjął, że celem pomocy społecznej nie jest trwałe wyręczanie beneficjenta w zaspokajaniu jego potrzeb bytowych, lecz jego aktywizacja, tak aby mógł samodzielnie zaspokajać swe potrzeby. Natomiast celem uregulowanego w art. 108 u.p.s. kontraktu socjalnego jest określenie sposobu współdziałania w rozwiązywaniu problemów beneficjenta pomocy społecznej oraz wzmocnienie jego aktywności i samodzielności życiowej, zawodowej lub przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu.

W związku z powyższym niezwykle istotna jest realizacja obowiązku współdziałania przez osobę zainteresowaną, ponieważ pomoc społeczna nie może się sprowadzać do prostego rozdawnictwa świadczeń. Dlatego też bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, a także wiedzy posiadanej przez Sąd z urzędu w związku z innymi sprawami skarżącego toczącymi się przed tut. Sądem skarżący jest osobą długotrwale bezrobotną, składającą dużą liczbę wniosków o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej i wbrew jego twierdzeniom nie podejmującą realnych działań zmierzającym do poprawy swojej sytuacji bytowej, w tym faktycznego podjęcia zatrudnienia. Wnioskodawca, składając wnioski o świadczenia z pomocy społecznej, powołuje się na swój stan zdrowia i choroby, które uniemożliwiają mu podjęcie części prac, a także brak ofert odpowiadających jego wykształceniu, doświadczeniu zawodowemu, a także że proponowane przez MOPS szkolenia nie gwarantują mu zatrudnienia.

W przedmiotowej sprawie organy i Sąd nie kwestionują stanu zdrowia skarżącego, ale nie ma on jednak ustalonej przez specjalistów z zakresu medycyny niezdolności do jakiejkolwiek pracy czy też pracy określonego rodzaju. Ogólnie wiadomym jest natomiast, że nawet osoby z ustaloną niepełnosprawnością w stopniu lekkim są czynne zawodowo, wykonują prace odpowiednie do swych możliwości psychofizycznych. Skarżący wskazuje, że cierpi na alergię i astmę, jednak należy podkreślić, że nie stanowi to przeszkody w podjęciu pracy. Alergia jest obecnie dość powszechną chorobą, na którą cierpi większa część społeczeństwa. Aktualny rozwój medycyny i farmakologii pozwala na normalne funkcjonowanie osób zarówno z alergią, jak i astmą. Osoby cierpiące na te choroby pracują i funkcjonują w społeczeństwie. W związku z powyższym nie można uznać, że stan zdrowia uniemożliwia skarżącemu podjęcie pracy i rozwiązanie jego trudnej sytuacji finansowej. Skarżący jest osobą zdrową, w wieku aktywności zawodowej (47 lat), posiadającą wykształcenie wyższe techniczne, na które obecnie na rynku pracy jest zapotrzebowanie, jednak odrzuca oferty szkoleń, które przedstawia pracownik socjalny, co oznacza, że w istocie skarżący nie dąży do poprawy swojej sytuacji i nie wykorzystuje wszystkich możliwości, aby uzyskać środki na własne utrzymanie.

Pomimo bezspornego uznania, że skarżący nie ma żadnego stałego źródła utrzymania i spełnia kryterium dochodowe, zdaniem Sądu, właściwa była odmowa przyznania zasiłku okresowego. Spełnienie przesłanki bezrobocia określonej w art. 7 u.p.s. nie stanowi bowiem gwarancji przyznania wnioskowanego świadczenia z pomocy społecznej. Natomiast w niniejszej sprawie ziściła się przesłanka wydania takiej decyzji w postaci braku współdziałania z pracownikiem socjalnym (art. 11 ust. 2 u.p.s.). Skarżący ma możliwości – wynikające ze stanu zdrowia, wieku oraz wykształcenia – do samodzielnego przezwyciężenia swej trudnej sytuacji finansowej w jakiej się znajduje, a jeżeli faktycznie ma problemy ze znalezieniem zatrudnienia na rynku lokalnym powinien poszukać pracy poza nim. Odmówił natomiast podpisania zaproponowanego przez pracownika socjalnego kontraktu socjalnego, domagając się i składając jednocześnie kolejne wnioski o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. W ocenie Sądu już ta okoliczność stanowi wystarczającą przesłankę uzasadniającą przyjęcie przez organy braku współpracy skarżącego w przezwyciężaniu jego trudnej sytuacji życiowej, a co za tym idzie, podstawę odmowy przyznania żądanych przez skarżącego świadczeń z pomocy społecznej. Należy podkreślić, że w świetle dyspozycji art. 11 ust. 2 u.p.s. odmowa zawarcia kontraktu socjalnego stanowić może samodzielną podstawę odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Jakkolwiek z przepisu tego wynika, że w przypadku braku współdziałania w postaci odmowy podpisania kontraktu socjalnego organ "może", a więc nie musi, odmówić przyznania świadczenia, to jednak skorzystanie z tej kompetencji przez organ w okolicznościach kontrolowanej sprawy uznać należy za uprawnione. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1319/12, zgodnie z którym odmowa zawarcia kontraktu socjalnego może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, zwłaszcza gdy chodzi o osobę młodą, zdrową, od której decyzji w dużej mierze zależy to, czy przezwycięży swą trudną sytuację życiową (inaczej niż np. osoby niepełnosprawne w stopniu znacznym, czy niezdolne do jakiejkolwiek pracy, co jednak niniejszej sprawie nie ma miejsca). Natomiast twierdzenia skarżącego wskazujące, że taki kontrakt nie powstał, są nieprawdziwe. W aktach sprawy dotyczącej przyznania skarżącemu pomocy w formie sfinansowania jednego gorącego posiłku dziennie, na okres od dnia 21 lutego 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. przez 5 dni w tygodniu w dniu robocze (decyzja z 20 lutego 2023 r. nr OPS/8127/000814/23/771, sprawa przed tut. Sądem – II SA/Lu 147/24) widnieje projekt kontraktu socjalnego z dnia 16 lutego 2023 r. oraz wezwanie z dnia 9 lutego 2023 r. do udziału w czynnościach w dniu 16 lutego 2023 r. w celu ustalenia planu pomocy i zawarcia kontraktu socjalnego, z którym skarżący zapoznał się w dniu 9 lutego 2023 r. podczas sporządzania rodzinnego wywiadu środowiskowego. W odpowiedzi na wskazane wezwanie skarżący złożył wniosek o wyłączenie pracownika socjalnego.

Kontrakt socjalny jest umową zawieraną pomiędzy stroną i pracownikiem socjalnym (art. 6 pkt 6 i art. 108 ust. 1 u.p.s.) mającą doprowadzić do określenia wzajemnych praw i obowiązków stron umowy, z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji osoby ubiegającej się o pomoc. Przy jego zawieraniu istotne znaczenie ma wiedza i doświadczenie pracownika socjalnego, który ma specjalistyczne przygotowanie zawodowe w celu pomocy osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej. Jeżeli jednak skarżący nie ma zamiaru podjęcia próby sformułowania treści kontraktu socjalnego z udziałem pracownika socjalnego, to nie może twierdzić, że taki kontrakt nigdy nie powstał.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z jego uzasadnionych i rozsądnych propozycji pomagających osobie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe, w jakich się znalazła w celu "wyjścia" z systemu pomocy społecznej i umożliwienia samodzielnego i odpowiedzialnego życia w społeczeństwie (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z 5 lipca 2023 r., III SA/Gd 1015/22). Osoba, występując o udzielenie wsparcia na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej, musi akceptować reguły procedowania w tej materii. Oznacza to, że zobligowana jest do współdziałania z pracownikiem socjalnym. Natomiast skarżący błędnie rozumuje, że to pracownik socjalny ma z nim współpracować.

Wbrew twierdzeniom skarżącego w aktach sprawy (k. 12 akt adm.) znajduje się adnotacja sporządzona w trybie art. 72 k.p.a., z której wynika, że w dniu 17 kwietnia 2023 r. telefonicznie przekazano skarżącemu bezpłatne oferty szkoleń oferowane przez Centrum Nauki i Biznesu – "Ż." w P. W odpowiedzi na powyższe skarżący w dniu 18 kwietnia 2023 r. telefonicznie poinformował pracownika socjalnego, że nie ma sensu tracić czasu na zbędne, jego zdaniem, działania (k. 13 akt adm.). Powyższe potwierdza, że organ pomocowy składał skarżącemu propozycję szkoleń i kursów zawodowych, w celu przezwyciężenia jego trudnej sytuacji. W sytuacji, kiedy skarżący nie jest w stanie znaleźć na rynku lokalnym pracy w swoim zawodzie, winien rozważyć i podjąć próby przekwalifikowania się, bądź podjęcia jakiejkolwiek pracy, nawet niezgodnej z wykształceniem i kwalifikacjami, ale dającej możliwość uzyskania we własnym zakresie środków na zaspokojenie potrzeb bytowych.

Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że opłaty za mieszkanie siostry, w którym skarżący mieszka, ponoszą jego rodzice. Wynika to z aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 19 kwietnia 2023 r. z rodzicami skarżącego I. i Z. S., w czasie którego przedstawili potwierdzenia dokonanych opłat. W czasie wywiadu oświadczyli także, że skarżący, przebywając u nich, korzysta z komputera, Internetu oraz pralki. Ponadto matka skarżącego oświadczyła, że w czasie odwiedzin syna zapewnia mu ciepły posiłek, a także rodzice dostarczają mu podstawowe produkty żywnościowe.

Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu, organy prawidłowo zgromadziły wystarczający materiał dowodowy do podjęcia rozstrzygnięcia. Z akt administracyjnych w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że skarżący odmówił pozytywnego współdziałania i współpracy z pracownikami pomocy społecznej w celu rozwiązania swojej trudnej sytuacji życiowej. Stwierdzić należy, że rozstrzygnięcia organów administracji w pełni odpowiadają wymogom z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności. Wskazać należy, że dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie przez stronę, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut uchybienia art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę do uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy strona wykaże, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Skarżący nie wykazał, w jaki konkretnie sposób niezapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu wpłynęło na zapadłe rozstrzygnięcie oraz jakie – inne niż już podniesione – okoliczności mógł on powołać. Należy także zwrócić uwagę, że skarżący był w dniu 6 czerwca 2023 r. umówiony w siedzibie MOPS w celu możliwości wglądu w akta oraz sporządzania kserokopii i fotokopii wybranej przez niego dokumentacji. Na umówione spotkanie skarżący nie stawił się (k. 31 akt adm.).

W związku z powyższym Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przepisów procesowych, stan faktyczny został ustalony prawidłowo, a rozstrzygnięcia organów w okolicznościach tej indywidualnej sprawy nie mogą być potraktowane jako wykraczające poza granice przyznanego organom uznania administracyjnego. Okoliczności przedstawione w zaskarżonej decyzji oraz akta sprawy obrazują postawę skarżącego w zakresie poprawy sytuacji bytowej i świadczą o braku współdziałania strony z organami w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.p.s. w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, w jakiej się znalazł, w której podstawowym problemem jest brak zatrudnienia, a w konsekwencji brak stałego dochodu.

Reasumując, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone decyzje naruszały przepisy k.p.a. oraz u.p.s. Ponownie podkreślić należy, że celem pomocy społecznej nie jest dostarczanie środków bieżącego utrzymania i pokrywania kosztów wydatków związanych z utrzymaniem wnioskodawcy, ale właśnie działanie na rzecz przezwyciężenia okoliczności, które powodują, że osoba nie jest w stanie samodzielnie swoich potrzeb zaspokoić. Pomoc społeczna poprzez świadczenia wspiera osoby w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia potrzeb, ale jej zadaniem jest zapobieganie sytuacjom generującym potrzebę wsparcia i podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin (art. 3 ust. 2 u.p.s.). Organy pomocy społecznej są zobowiązane jedynie do współuczestnictwa w podejmowanych samodzielnie przez potrzebującego środkach zaradczych. Brak aktywności ze strony zainteresowanego pomocą uprawnia organ do powstrzymania się od udzielenia takiej pomocy. Ustawa o pomocy społecznej nie dopuszcza możliwości uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów ani nie pozwala na udzielenie tej pomocy osobom, które dysponują możliwościami samodzielnego przezwyciężenia trudności, na jakie napotkały lub też realizowania tylko takiej formy pomocy, jakiej strona subiektywnie oczekuje. W niniejszej sprawie natomiast słusznie organ stwierdziły brak współdziałania ze strony skarżącego w przezwyciężeniu jego trudnej sytuacji życiowej. W ocenie Sądu całokształt okoliczności niniejszej sprawy przemawiał za prawidłowością podjętych przez organy rozstrzygnięć.

W tym stanie rzeczy Sąd, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.