Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 997/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145; art. 148
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant spec. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi K. K. i M. K. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 28 lutego 2023 r. nr DO-IV.7612.11.2023.PM w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o wznowienie postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda Wielkopolski (dalej: Wojewoda) decyzją z 9 stycznia 2023 r., nr SN-III.7536.45.2022.11 na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej k.p.a.), po przeprowadzeniu postępowania wznowionego na wniosek K. K. i M. K. (dalej: Skarżący) z 8 sierpnia 2022 r. w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody Wielkopolskiego z 29 sierpnia 2017 r. - umorzył wznowione postępowanie.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z 29 sierpnia 2017 r., znak SN-III.7536.11.2017.11, Wojewoda Wielkopolski uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z [...] grudnia 2016 r. nr [...] oraz zobowiązał K. K. i M. K. do udostępnienia [...] sp. z o.o. części nieruchomości gruntowych stanowiących ich współwłasność, oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...], położonych w obrębie [...], gm. [...], objętych odpowiednio księgami wieczystymi nr [...] oraz [...], na których posadowione zostały słupy nr 7 i 13 napowietrznej linii 2 elektroenergetycznej 110 kV relacji P. [...] na okres 6 miesięcy od dnia zajęcia nieruchomości w celu wykonania prac remontowo-konserwacyjnych na tej linii.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wyrokiem z 29 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Po 1044/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na powyższa decyzję, w związku z czym stała się ona prawomocna z dniem 8 sierpnia 2018 r.

Organ dodatkowo wskazał, że w stosunku do powyższej decyzji Skarżący zainicjowali postępowanie w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności. Postanowieniem z 12 kwietnia 2021 r., znak DO-11.7612.178.2019.MT, Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, będący organem wyższego stopnia, odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. Rzeczone rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 12 października 2021 r., znak DO.2.7612.178.2019.BK, wydanym po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wnioskiem z 8 sierpnia 2022 r. Skarżący wnieśli o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji Wojewody Wielkopolskiego z 29 sierpnia 2017 r., które jest przedmiotem niniejszego postępowania powołując się na nowe dowody w sprawie, tj.:

• opinii uzupełniającej, sporządzonej na potrzeby postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w [...], sygn. akt [...], sporządzonej na polecenie Sądu zawarte w piśmie z 16 lipca 2019 r.;

• wpisy z ksiąg wieczystych nr [...] oraz [...], dotyczące wybudowania linii 110 kV P. [...].

Postanowieniem z 16 listopada 2022 r., znak SN-III.7536.45.2022.11, Wojewoda wznowił postępowanie zakończone powyższą decyzją.

Organ w pierwszej kolejności powołując jakie podstawy wznowieniowe strona może powołać, wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowało się stanowisko, zgodnie z którym organ, prowadząc postępowanie na wniosek strony, związany jest podstawami wznowieniowymi zawartymi we wniosku i nie może odnosić się do innych podstaw nie wskazanych przez stronę. Związanie treścią wniosku o wznowienie oznacza, że organ nie może ani zmieniać, ani rozszerzyć żądania na inne podstawy wznowieniowe wskazane w art. 145 k.p.a. Każdy z art. 145 § 1 pkt 1 - 8 k.p.a. może być źródłem odrębnego postępowania. Dalej organ powołując się na możliwości rozstrzygnięcia po wznowieniu postępowania zwrócił uwagę, że art. 151 k.p.a. nie wyłącza możliwości umorzenia postępowania co do przyczyn wznowienia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Wskazał ponadto, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie powinno skutkować odmową wznowienia postępowania, jednakże jeżeli organ błędnie wznowi postępowanie, to nie oznacza to, że w przypadku późniejszego stwierdzenia tej okoliczności, może on wydać jedno z rozstrzygnięć określonych w art. 151 k.p.a. Zachowanie terminu stanowi bowiem warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeśli doszło do jego błędnego wszczęcia, to organ powinien takie postępowanie umorzyć.

Po drugie Wojewoda wskazał, że po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, iż w toku niniejszego postępowania, już po wydaniu postanowienia o wznowienie postępowania, organ I instancji pozyskał do sprawy dowody, z których jednoznacznie wynika, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z przekroczeniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., a tym samym wznowienie postępowania było niedopuszczalne. Skarżący posiadali wiedzę o istnieniu opinii uzupełniającej, sporządzonej na potrzeby postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w [...], sygn. akt [...] co najmniej od dnia 16 lutego 2021 r. Na ten dzień datowane jest pismo, które wnioskodawcy przesłali organowi do akt sprawy prowadzonej przed Wojewodą Wielkopolskim pod znakiem SN-III.7534.8.2021.11, a dotyczącej rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji, orzekającej o ustaleniu odszkodowania z tytułu udostępnienia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], gm. [...], objętej KW nr [...]. Opinia uzupełniająca biegłego, powoływana przez wnioskodawców jako podstawa wznowienia postępowania, została załączona do tego pisma. Dodatkowo rzeczona opinia uzupełniająca, wraz z opinią podstawową z 19 sierpnia 2019 r., stanowiły załącznik do skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego wydaną w tym postępowaniu, datowanej na 23 marca 2021 r. i skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu odwoławczego.

Odnosząc się natomiast do wpisów w księgach wieczystych nr [...] oraz [...] Organ wskazał, że nie dotyczą one nieruchomości objętych wznawianym postępowaniem.

Z tych względów organ umorzył niniejsze postępowanie.

Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 28 lutego 2023 r., nr DO-IV.7612.11.2023.PM utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (zaskarżona decyzja w sprawie).

Organ podzielił ustalenia organu I instancji, że wniosek o wznowienie został złożony z przekroczeniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., a tym samym wznowienie było niedopuszczalne. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy bezspornie wynika, że wnioskodawcy o istnieniu ww. opinii uzupełniającej wiedzieli co najmniej od 16 lutego 2021 r. tj. od ponad 17 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania.

Przechodząc do podnoszonej przez wnioskujących o wznowienie okoliczności dotyczącej wpisów prawa służebności w księgach wieczystych nr [...] i [...], Minister wskazał, że nie dotyczą one nieruchomości objętych postępowaniem wznowieniowym, a tym samym dokonał oceny merytorycznej wniosku o wznowienie postępowania, uznając, że wpisy w ww. księgach wieczystych nie mają wpływu na prawidłowość kontrolowanej decyzji z 29 sierpnia 2017 r. Dodał także, że analiza treści przedmiotowych ksiąg wieczystych prowadzi jednak do wniosku, iż wniosek o wznowienie postępowania także w tym zakresie został złożony z uchybieniem ustawowego terminu. Ostatni wpis przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, w dziale III księgi wieczystej nr [...] został dokonany 7 sierpnia 2019 r., zaś w dziale III księgi wieczystej nr [...] – 4 grudnia 2017 r. Jednocześnie z treści wniosku o wznowienie z 8 sierpnia 2022 r. wynika, że wnioskodawcy powołali się na "wypisy" z ww. ksiąg wieczystych odpowiednio z 14 marca 2014 r. oraz z 27 października 2017 r. Mając na uwadze publiczny charakter ksiąg wieczystych i okoliczność, iż ich treść dostępna jest w każdym czasie w Elektronicznej Przeglądarce Ksiąg Wieczystych nie sposób uznać, że wnioskodawcy pozyskali wiedzę o treści ww. ksiąg wieczystych dopiero w dniu 11 lipca 2022 r. lub później. Ponadto, należy wskazać, iż wniosek o wznowienie nie precyzuje jaki konkretnie wpis w księdze wieczystej miałby stanowić nową okoliczność w sprawie. Wreszcie, rację ma Wojewoda, że treść ww. ksiąg wieczystych w żaden sposób nie odnosi się do nieruchomości objętej postępowaniem zakończonym decyzją z 29 sierpnia 2017 r. Wprawdzie ocena znaczenia dla sprawy treści ww. ksiąg wieczystych nie mogła być dokonana na etapie formalnej weryfikacji wniosku, jednakże - poza uchybieniem terminu - nie sposób nie zauważyć oczywistej niezasadności zarzutów zawartych we wniosku z 8 sierpnia 2022 r. Niemniej jednak Wojewoda prawidłowo umorzył wznowione postępowanie, zakończone ostateczną decyzją Wojewody z 29 sierpnia 2017 r. z powodu przekroczenia terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Minister uznał zasadność decyzji Wojewody, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia.

Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Ministra wskazali na naruszenie przepisów prawa (nie powołując konkretnych przepisów), dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, brak postępowania wyjaśniającego co do podnoszonych zarzutów przez skarżącego, brak wyczerpującego uzasadnienia. Poza tym zwrócili uwagę na naruszenie przepisów poprzez "rażący brak rozpoznania żądania w piśmie z 3 stycznia 2023 r.", jak i "błędne przyjęcie, że skarżący posiadał wiedze o aktach notarialnych niż 30 dni". Ponadto wskazali uwagę na "naruszenie przepisów prawa poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji z dnia 28 luty 2023 że wskazana decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia 29 08 2017 nr.SN- 7536.11.2017.11 wygasła z ustawy gdyż nie została wykonana z żądania wierzyciela w terminie ważności tej decyzji.".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Pismem z 20 czerwca 2023 r. skarżący odniósł się do odpowiedzi na skargę i wskazał, że na jego nieruchomości nie znajduje się linia objęta postępowaniem Linia P. [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej.

Skarga okazała się niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie zawiera wad prawnych uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Na wstępie należy podkreślić, iż przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżących z 8 sierpnia 2022 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Wielkopolskiego, który zobowiązał Skarżących do udostępnienia [...] sp. z o.o. części nieruchomości gruntowych stanowiących ich współwłasność, oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...], położonych w obrębie [...], na których posadowione zostały słupy nr 7 i 13 napowietrznej linii 2 elektroenergetycznej 110 kV relacji P. [...] na okres 6 miesięcy od dnia zajęcia nieruchomości w celu wykonania prac remontowo-konserwacyjnych na tej linii. Decyzja ta była poddana kontroli WSA w Poznaniu, który wyrokiem z 29 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Po 1044/17 oddalił skargę skarżących.

Skarżący w niniejszym postępowaniu powołali się na – ich zdaniem nowe dowody – tj. opinię uzupełniającą sporządzoną na potrzeby postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w [...], sygn. akt [...], sporządzonej na polecenie Sądu zawarte w piśmie z 16 lipca 2019 r. oraz wpisy z ksiąg wieczystych nr [...] oraz [...], dotyczące wybudowania linii 110 kV P. [...].

Należy wskazać, iż postępowanie nadzwyczajne, jakim jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, zostało uregulowane przez ustawodawcę w rozdziale 12 działu II k.p.a. (art. 145-152 k.p.a.). Przy czym, czynności organu po otrzymaniu wniosku w sprawie wznowienia dzielą się na dwa etapy. W pierwszym z nich organ bada, czy podanie oparte zostało na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 145 a k.p.a., jak również, czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a., a także czy wnoszący podanie jest stroną tego postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Drugi etap obejmuje natomiast kontrolę merytoryczną, tj. postępowanie dotyczące przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończoną decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności fatyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Niewątpliwie przy tym analizując spełnienie przedmiotowej przesłanki w pierwszej kolejności organ jest zobowiązany ustalić, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a).

W niniejszej sprawie Wojewoda nie badając dochowania terminu w pierwszej kolejności, wznowił postępowanie. Następnie po stwierdzeniu, że podanie zostało wniesione jednak z uchybieniem terminu zasadnie umorzył postępowania.

Jak wynika bowiem z niezakwestionowanych ustaleń organów, skarżący o wskazanej opinii dowiedzieli się kilkanaście miesięcy przed złożeniem 8 sierpnia 2022 r. wniosku o wznowienie w niniejszej sprawie. Skarżący posiadali wiedzę o istnieniu opinii uzupełniającej, co najmniej od dnia 16 lutego 2021 r. Na ten dzień datowane jest pismo, które wnioskodawcy przesłali organowi do akt sprawy prowadzonej przed Wojewodą Wielkopolskim pod znakiem SN-III.7534.8.2021.11, a dotyczącej rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji, orzekającej o ustaleniu odszkodowania z tytułu udostępnienia nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], gm. [...], objętej KW nr [...]. Opinia, powoływana przez wnioskodawców jako podstawa wznowienia postępowania, została załączona do tego pisma.

Poza tym organy ustaliły, że ww. opinia uzupełniająca, wraz z opinią podstawową z 19 sierpnia 2019 r. została przedstawiona jako załącznik do skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego wydaną w tym postępowaniu, datowanej na 23 marca 2021 r. i skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu odwoławczego.

Z tych względów należy przyznać rację organom, że wniosek o wznowienie postępowania, mając na uwadze od kiedy skarżący posiadali wiedzę o opinii, która stanowiła zdaniem skarżących "nowy dowód" w sprawie, został złożony z przekroczeniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a.

Sąd również podzielił argumentację organu odwoławczego, który w sposób przekonujący odniósł się do kwestii powołanych przez skarżących wypisów z ksiąg wieczystych. Organ zasadnie i w tym zakresie przyjął, że analiza treści wpisów ww. księgach, prowadzi do wniosku, że wiosek o wznowienie został złożony z uchybieniem terminu, jak i to, że treść ww. ksiąg wieczystych w rzeczywistości nie odnosi się do nieruchomości wskazanych w decyzji, której wznowienia domagają się skarżący.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, jak i to, że skarżący w żaden sposób tych twierdzeń nie podważyli, Sąd zaskarżone rozstrzygnięcie uznał za prawidłowe. Dodać należy, że skarżący byli wzywani, kiedy dowiedzieli się o okolicznościach wskazanych we wniosku o wznowienie i nie wykazali, że uczynili to w terminie. Poza tym wyjaśnić trzeba, analizując pisma i stanowiska strony podnoszone w toku postępowania administracyjnego, że kwestia postępowania karnego prowadzonego przez Komendę Powiatową Policji w [...] o przestępstwo z art. 272 kk (wyłudzenie podstępem poświadczenia nieprawdy), jak i kwestia ewentualnej legalności wybudowanej linii energetycznej nie jest przedmiotem niniejszego postępowania i nie ma wpływu na jego wynik.

Mając powyższe ustalenia na względzie, Sąd uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił.