Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1063/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 maja 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1067/2023/9047 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 marca 2023 r. nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ pierwszej instancji"), na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej: "u.ś.r.") oraz art. 41 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: "k.p.a."), odmówiono R. S. (dalej: "Strona", "Skarżąca") przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką A. L. (dalej: "osoba wymagająca opieki").

W uzasadnieniu decyzji organ w powołaniu na art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. wyjaśnił, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim a jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powyższe stanowiło przyczynę odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.

Decyzja została doręczona w dniu 21 marca 2023 r.

Skarżąca w dniu 30 marca 2023 r. wniosła odwołanie od opisanej wyżej decyzji. Podkreśliła, że wyrokiem z dnia 23 września 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 610/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzje organów drugiej i pierwszej instancji w sprawie Skarżącej.

Podkreśliła, że zgodnie ze wskazaniem Sądu, przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie pozostającej w związku małżeńskim z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności jest możliwe, jeśli małżonek nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych. Wskazała, że organ zignorował ocenę prawną i wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach co do dalszego postępowania, co podważa zaufanie obywatela do organów administracji publicznej. Zwróciła również uwagę na lakoniczność uzasadnienia. Podkreśliła, że małżonek osoby wymagającej opieki nie jest w stanie sprawować opieki nad swoją żoną z uwagi na wiek i stan zdrowia, nadto posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (umiarkowanym). Na poparcie swojego stanowiska przywołała orzecznictwo sądów administracyjnych, zwracając uwagę na wykładnię celowościową i funkcjonalną przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając w oparciu o art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją z dnia 5 maja 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1067/2023/9047, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił aktualny stan sprawy, zwrócił uwagę, że w wykonaniu zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawartych w wyroku z dnia 23 września 2022 r. sygn. akt II SA/GI 610/22 organ pierwszej instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, w tym wywiad środowiskowy. Z akt sprawy wynika, że matka strony jest mężatką, a jej współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Następnie organ odwoławczy przywołał podstawę normatywną rozstrzygnięcia. Argumentując swoje stanowisko powołał orzeczenia sądów administracyjnych opowiadających się za stanowiskiem, że art. 17 ust. 5 pkt 2 u.ś.r. stanowi wyjątek, którego nie można poddawać rozszerzającej wykładni, a także odwołał się do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22.

Decyzja została doręczona w dniu 10 maja 2023 r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca wnosząc w dniu 2 czerwca 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podnosząc zarzuty naruszenia:

1) art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. - poprzez ich nieprawidłową wykładnię, literalne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim, od tego czy współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności - co narusza zasady wyrażone w Konstytucji RP: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1), sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 59), co skutkowało pozbawieniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy mąż matki opieki tej nie może sprawować z przyczyn obiektywnych,

2) art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 23 września 2022 r., sygn. akt II SA/GI 610/22, zaś przepisy prawa nie uległy zmianie od daty wydania w/w orzeczenia;

3) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie wymogu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; naruszenie wymogu praworządnego, sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej; zaniechanie dokonania ustaleń faktycznych co do niemożności sprawowania opieki przez L. L. nad żoną w oparciu o inne dowody w postępowaniu administracyjnym, nie tylko w oparciu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

Skarżąca sformułowała wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi zwróciła w szczególności uwagę na uzasadnienie oraz wskazania zawarte w ww. wyroku tut. Sądu z dnia 23 września 2022 r., które zdaniem Skarżącej zostały pominięte przez organy orzekające w sprawie. Skarżąca podkreśliła, że stanowisko zawarte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt OPS 2/22 nie stanowi zmiany przepisów prawa. Podkreśliła, że ani organ ani sąd administracyjny nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu wydanym uprzednio w sprawie. Ponownie zwróciła uwagę na stan zdrowia ojca, który również wymaga opieki i pomocy, podając, że Strona opiekuje się każdym z rodziców. Swoje stanowisko, podobnie jak w odwołaniu, Skarżąca poparła poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zdaniem Skarżącej kierując się wykładnią celowościową i funkcjonalną przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1 a u.ś.r. Skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Kolegium podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zarzuty skargi okazały się niezasadne. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a także przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 maja 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji – Prezydenta Miasta R. z dnia 15 marca 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką.

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności przepis art. 17 tej ustawy. Stosownie do treści ust. 1 wskazanej regulacji świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W rozpatrywanej sprawie organy administracji publicznej orzekające w sprawie odmówiły przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia. Wyjaśniając przyczynę odmowy organy wskazały na pozostawanie przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim z osobą, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.).

Postępowanie zostało wszczęte na wniosek Strony złożony w dniu 4 listopada 2021 r. (karta nr 1 akt administracyjnych). Osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] nr [...] (karta nr 2 akt administracyjnych). W ramach sprawowanej opieki nad matką, Skarżąca wykonuje czynności wskazane w treści wywiadu środowiskowego z dnia 28 lutego 2023 r. Osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim z L. L., który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (w aktach pozostaje orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] nr [...] Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w R. zaliczające małżonka osoby wymagającej opieki do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, karta nr 4 akt administracyjnych).

Zauważenia także wymaga, iż w niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Wyrokiem z dnia 23 września 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 610/22 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 lutego 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/278/2022/1455 oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] znak [...] wyrażając stanowisko, iż "fakt, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji stan zdrowia (małżonka osoby wymagającej opieki) nie został wykazany stosownym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie może jeszcze przesądzać, że umożliwia on sprawowanie opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym żoną, a tym samym uniemożliwia ubieganie się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego przez skarżącą (jej córkę). Jego stan zdrowia może być wykazany również innymi dowodami" (str. 4 uzasadnienia ww. wyroku tut. Sądu).

Stosownie do treści przywołanego wyżej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W pierwszej kolejności obowiązek opieki spoczywa na małżonku. Na gruncie rozpoznawanej sprawy małżonek osoby wymagającej opieki nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Na tle przywołanej regulacji prezentowano w orzecznictwie sądów administracyjnych dwa poglądy co do wykładni, wskazanej w tym przepisie, negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Mianowicie, jeden z poglądów oparto o stosowanie wykładni rozszerzającej w odniesieniu do przyczyn, które uzasadniają sprawowanie opieki przez inną osobę zobowiązaną do alimentacji niepełnosprawnego, nawet jeśli małżonek osoby wymagającej opieki sam nie legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podnosiło się, iż nie jest wykluczone na gruncie obowiązujących przepisów, przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego również w sytuacji, gdy małżonek osoby wymagającej opieki sam nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale obiektywnie nie jest zdolny do uczynienia zadość temu obowiązkowi, podkreślano nawet, iż oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego o kryterium wynikające z treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy małżonek osoby wymagającej opieki nie jest w stanie rzeczywiście tej opieki świadczyć, nie jest natomiast zależne wyłącznie od ustalenia, że osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1113/15, z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt I OSK 744/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Po 293/21 i sygn. akt II SA/Po 466/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 września 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 709/21, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 października 2021 r. sygn. akt II SA/Ke 757/21). Jest to pogląd, na który powołuje się Skarżąca zarówno w treści odwołania jak i złożonej skargi.

Odmienny pogląd opiera się natomiast na założeniu, że skoro decyzja w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego jest decyzją związaną, to "przy jednoznacznym brzmieniu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. jedynym warunkiem umożliwiającym przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad osobą, która pozostaje w związku małżeńskim, jest wobec tego, posiadanie przez małżonka tej osoby, orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustawodawca nie pozwala zatem organowi przyznać świadczenia kierując się np. zasadami współżycia społecznego, czy też słuszności, nawet w razie ciężkiej sytuacji życiowej małżonków (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. z dnia 23 lutego 2022 r. sygn. akt I OSK 1015/21, z dnia 14 października 2021 r. sygn. akt I OSK 627/21, z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2422/20, z dnia 18 stycznia 2021 r. sygn. akt I OSK 2164/20, z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 599/20, z dnia 23 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2462/19, z dnia 16 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1232/21). Pozostawanie osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki w związku małżeńskim, gdy jej małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1285/21, podobnie: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1244/21, z dnia 23 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 2298/21, z dnia 17 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1212/21, z dnia 14 października 2021 r. sygn. akt I OSK 635/21, z dnia 23 lutego 2022 r. sygn. akt I OSK 1015/21, z dnia 26 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1351/21).

Na gruncie regulacji art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. ustawodawca bowiem przewidział wprost negatywną przesłankę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2391/20: "niewłaściwa jest wykładnia prowadząca do rozszerzenia ustawowego prawa do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 u.ś.r. ze względu na sprawowanie opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim o sytuację, w której współmałżonek takiej osoby nie musi legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a ustalenia w zakresie zdolności małżonka do sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą ma czynić samodzielnie organ, który wydaje decyzję w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego" (podobnie m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 2298/21, z dnia 23 lutego 2022 r. sygn. akt I OSK 1015/21). Ani organ, ani Sąd nie posiada wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby ocenić, czy stan zdrowia danej osoby, zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia jej sprawowanie opieki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2021 r. sygn. akt I OSK 635/21). Taką ocenę może przedstawić tylko kompetentny organ właśnie w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1232/21).

Co jednak szczególnie istotne, w powyższej materii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny podejmując uchwałę w dniu 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22, stosownie do której "warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim, osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.)".

W uzasadnieniu podjętej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż limitowanie dostępu do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o kryterium zobiektywizowane nie może zostać uznane za rażące naruszenie zasad równości i sprawiedliwości społecznej. Regulacja ta nie jest również sprzeczna z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadą równości wobec prawa, jak też z wyrażoną w art. 2 zasadą sprawiedliwości społecznej. Powyższe stanowi jednocześnie odniesienie do zarzutów skargi opartych o naruszenie zasad wynikających z Konstytucji RP.

Na gruncie niniejszej sprawy z niekwestionowanego stanu faktycznego wynika, że Skarżąca jest córką osoby wymagającej opieki, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie ustalono, że matka Skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W sprawie została spełniona negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., zatem skarga musiała ulec oddaleniu.

Zasadnie organ administracji publicznej przywołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ww. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wobec niespornych ustaleń, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą odmówiono przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia.

Odnotowania wymaga, iż organy orzekające w sprawie w żaden sposób nie zanegowały stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej, konieczności udzielania jej pomocy i opieki, faktycznie sprawowanej opieki przez Skarżącą a także aktualnego stanu zdrowia ojca Skarżącej. Powyższe okoliczności nie pozostawały w sprawie sporne, jednakże wobec związania Sądu stanowiskiem zaprezentowanym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Z przyczyn szczegółowo wskazanych powyżej, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. (zarzut nr 1 petitum skargi).

Zaakcentować należy, iż wykładnia zawarta w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego ma moc wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych. Jak zauważa się w literaturze przedmiotu, powyższy stan powoduje, że strony oraz inni uczestnicy postępowania są pośrednio związani mocą prawną uchwał, która polega na tym, iż podmioty te nie są w stanie swoją interpretacją przełamać wykładni przyjętej w uchwale (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Lex el. 2021).

Brak było zatem podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. (zarzut nr 2 petitum skargi).

Postawa Skarżącej z moralnego punktu widzenia zasługuje na aprobatę, jednakże fakt sprawowania opieki nad osobą tej opieki wymagającą, z uwagi na wyżej przedstawioną argumentację, nie pozwalała na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Analiza dokonana przez Sąd prowadzi do wniosku, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami wynikającymi z przepisów postępowania. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na dokonanie oceny przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia oraz nie wymagał w ocenie Sądu uzupełnienia. Stąd też za nietrafione należało uznać zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (zarzut nr 3 petitum skargi).

Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w treści skargi oraz odpowiedzi na skargę wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.).

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.