Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2052/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6292 Przymusowy zarząd państwowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1491
law: Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 105 § 1 w zw. z art. 104 § 1 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 140 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2, art. 45
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 1
journal: Dz.U. 1995 nr 36 poz 175
law: PROTOKÓŁ Nr 1 I Nr 4 DO KONWENCJI O OCHRONIE PRAW CZŁOWIEKA I PODSTAWOWYCH WOLNOŚCI sporządzony w Paryżu dnia 20  marca 1952 r. oraz sporządzony w Strasburgu dnia 16 września 1963 r.
article: art. 125 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. L., R. B.i N. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 148/22 w sprawie ze skargi E. L., R. B.i N. K. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 148/22 oddalił skargę E. L., R. B. i N. K. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 6 grudnia 2021 r. nr DO.4.7613.53.2021.EK w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Skargę kasacyjną od wyroku wywiedli skarżący na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.), zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania:

1) art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 12 § 1 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 140 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 litera c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Konstytucja) - polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując kontroli decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 6 grudnia 2021 r. znak sprawy: DO.4.7613.53.2021.EK o uchyleniu w całości decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 5 października 2021 r. znak sprawy: WS-III.7533.8.2017.MG (o umorzeniu z dniem 16 września 2021 r. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności (wydania z naruszeniem prawa) decyzji Naczelnika Dzielnicy Kraków - Śródmieście z dnia 13 lutego 1978 r. znak sprawy: DZGT 447-173/75, stwierdzającej przejęcie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej jako parcela I. kat. nr [...] o pow. [...] ha, obj. lwh nr [...] [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w Krakowie, stanowiącej własność F. S. i B. K. ) i umorzeniu postępowania przed organem wojewódzkim (dalej odpowiednio Decyzja II instancji, Decyzja I instancji, Decyzja wywłaszczeniowa i Nieruchomość) - zaakceptował przewlekłe prowadzenie przez organ I Instancji postępowania wszczętego w dniu 29 maja 2017 r. i niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki, w tym wyznaczenie w przeddzień dnia 16 września 2021 r. terminu na rozstrzygnięcie sprawy do dnia 10 grudnia 2021 r., pomimo obowiązku i braku przeszkód dla jej bezzwłocznego załatwienia - co miało istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej, ponieważ skutkowało niewydaniem przez Wojewodę Małopolskiego decyzji stwierdzającej nieważność (wydanie z naruszeniem prawa) Decyzji wywłaszczeniowej przed dniem 16 września 2021 r., z jednoczesnym naruszeniem kodeksowej zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i konstytucyjnych zasad lojalności państwa wobec obywatela, ochrony uzasadnionych oczekiwań i ochrony interesów w toku - co miało istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, ponieważ skutkowało błędnym oddaleniem skargi,

2) art. 105 § 1 w zw. z art. 104 § 1 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 140 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 litera c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r, poz. 1491; dalej Nowela k.p.a.) w zw. z art. 2, art. 21 ust 1 i 2, art. 32 ust 1 i 2, art. 45 ust 1, art. 64 i art. 77 ust 1 i 2 Konstytucji - polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując kontroli Decyzji II instancji, zaakceptował zastosowanie niekonstytucyjnej normy prawnej, tj. art. 2 ust 2 Noweli k.p.a. a w szczególności przyjęcie, że upływ trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności (wydania z naruszeniem prawa) powoduje automatyczne umorzenie postępowania wszczętego takim wnioskiem jeszcze przed wejściem w życie Noweli k.p.a. i niezakończonego przed tym dniem ostateczną decyzją, a tym samym różnicowanie sytuacji prawnej skarżących jako następców prawnych podmiotów:

a) które zostały pozbawione własności z rażącym naruszeniem prawa, względem podmiotów, które wywłaszczono zgodnie z prawem, ale nie wykorzystano nieruchomości na cel przewidziany w decyzji o wywłaszczeniu - polegające na pozbawieniu tylko tych pierwszych możliwości dokończenia trwającego postępowania administracyjnego,

b) pokrzywdzonych wydaniem decyzji obarczonej wadą nieważności, którzy przed dniem 16 września 2021 r. z przyczyn od nich niezależnych nie zdołali uzyskać rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności (wydania z naruszeniem prawa) tej decyzji, względem podmiotów, które takie rozstrzygnięcie przed tą datą uzyskać zdołały - polegające na pozbawieniu tylko tych pierwszych prejudykatu dla chronionych konstytucyjnie roszczeń odszkodowawczych w związku z niezgodnym z prawem działaniem organu władzy publicznej, a tym samym zamknięcie drogi sądowej dochodzenia ochrony naruszonego prawa własności, pomimo wszczęcia postępowania na podstawie i w zaufaniu do obowiązujących przepisów i uzasadnionego oczekiwania, że zostanie ono rozstrzygnięte merytorycznie zgodnie z tymi przepisami, co miało istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej, ponieważ skutkowało odstąpieniem przez Ministra Rozwoju i Technologii od stwierdzenia nieważności (wydania z naruszeniem prawa) Decyzji wywłaszczeniowej i uznaniem, że doszło do umorzenia postępowania administracyjnego - co stanowi naruszenie, w szczególności, konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego, pewności prawa, zaufania obywatela do organów państwa (lojalności państwa wobec obywatela), ochrony interesów w toku, ochrony uzasadnionych oczekiwań, ochrony własności, równości wobec prawa, odpowiedzialności władz publicznych i prawa do sądu - co miało istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, ponieważ skutkowało błędnym oddaleniem skargi,

3) art. 145 § 1 pkt 1 litera c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust 2 Noweli k.p.a. w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr [...]6 poz. 175 z późn. zm.; dalej odpowiednio Protokół i Konwencja) w zw. z art. 87 ust. 1 i art. 91 ust. 2 Konstytucji - polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując kontroli Decyzji II instancji, zaakceptował niezastosowanie normy prawa wyrażonej w art. 1 Protokołu i zastosowanie art. 2 ust. 2 Noweli k.p.a., który narusza tę normę, wyprzedzającą Nowelę k.p.a. w hierarchii źródeł prawa i w związku z tym nie powinien być stosowany - co miało istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej, ponieważ skutkowało uznaniem, że doszło do umorzenia postępowania administracyjnego - co miało istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, ponieważ skutkowało błędnym oddaleniem skargi,

4) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 w zw. z art. 140 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 litera c w zw. z art. 151 p.p.s.a, w zw. z art. 2 ust 2 Noweli k.p.a. - polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując kontroli Decyzji II instancji, zaakceptował brak wydania rozstrzygnięcia merytorycznego pomimo:

a) nieustalenia przez Ministra Rozwoju i Technologii na podstawie dowodów faktu i daty doręczenia lub ogłoszenia Decyzji wywłaszczeniowej, a w związku z tym w sytuacji nieustalenia (niewyjaśnienia i niewykazania) przez Organ II Instancji, że od dnia doręczenia lub ogłoszenia Decyzji wywłaszczeniowej upłynęło trzydzieści lat,

b) że nie doszło do doręczenia Decyzji wywłaszczeniowej stronom postępowania, w którym została wydana - który to dzień wyznacza dopiero początek biegu terminu trzydziestu lat, o którym mowa w art. 2 ust. 2 Noweli k.p.a. - ani jej ogłoszenia tym stronom, a w dacie wydania Decyzji wywłaszczeniowej F. S. i B. K. nie żyły, a w związku z tym nie były nieznane z miejsca pobytu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej, ponieważ skutkowało uznaniem, że doszło do umorzenia postępowania administracyjnego - co miało istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, ponieważ skutkowało błędnym oddaleniem skargi,

5) art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 12 § 1 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 140 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 141 § 4 zdanie pierwsze w zw. art. 145 § 1 pkt 1 litera c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji - poprzez brak odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 35 § 1 i 3 w z w. z art. 12 § 1 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 140 w z w. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w z w. z art. 2 Konstytucji - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku,

6) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 141 § 4 zdanie pierwsze w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 litera c w zw. z art. 151 p.p.s.a. - poprzez brak odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 107 § 3 w z w. z art. 11 w zw. z art. 140 k.p.a. - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku.

Na podstawie art. 191 p.p.s.a. wniesiono o rozpoznanie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2022 r. sygn. akt: I SA/Wa 148/22 o odmowie zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 2 ust. 2 Noweli k.p.a. z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji (wniosek z dnia 28 grudnia 2021 r. znak sprawy: IV.7004.24.2021.MC; dalej Wniosek RPO), które nie podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zarzucono zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, a to art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez odmowę zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania wniosku RPO, co miało istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, ponieważ skutkowało błędnym oddaleniem skargi. Na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wniesiono o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania wniosku RPO.

Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, a w wyniku jej rozpoznania poprzez uchylenie decyzji obu instancji w całości. W razie stwierdzenia braku podstaw do rozpoznania skargi, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W każdym przypadku wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżących według norm przepisanych, zrzekając się rozprawy w tej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2023, poz. 1634 – dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji.

Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu Wojewódzkiego w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii zasadności zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie wskazać trzeba, że Sąd podziela w tej sprawie stanowisko Sądu Wojewódzkiego.

W myśl art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Ponadto z przywołanego przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania.

W ocenie składu orzekającego, w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Jakkolwiek, ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego polemizuje strona skarżąca kasacyjnie, to Sąd sprawę niniejszą rozpoznający stoi na stanowisku, że za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić trzeba, że poza wynikającym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest również rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 p.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania, sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W związku z powyższym wskazać należy, że z udostępnionych przez Trybunał Konstytucyjny informacji o sprawach (https://trybunal.gov.pl) wynika, iż wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.a. - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa - z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji zarejestrowano pod sygn. K 2/22 i sprawa oczekuje na rozpoznanie. Termin jej rozpoznania nie został jeszcze jednak wyznaczony. Kierując się zatem zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, prawidłowo Sąd Wojewódzki nie uznał za zasadne zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Jednocześnie należy dodać, że w przypadku, gdyby Trybunał Konstytucyjny uznał, że regulacja zawarta w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej jest niezgodna ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi, to skarżący – na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a. - będą uprawnieni do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. Nie zostaną zatem pozbawieni obrony swoich praw. Z opisanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził podstaw do zawieszenia postępowania sądowadministracyjnego w sprawie.

Przechodząc zatem do kwestii oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że są one zasadne.

Argumentacja skargi kasacyjnej koncentruje się na trzech zasadniczych kwestiach: niezgodności normy prawnej zawartej, tj. art. 2 ust 2 Noweli k.p.a.

z Konstytucją RP, przewlekłości prowadzonego postępowania administracyjnego

i skutków tego stanu rzeczy oraz braku ustaleń na okoliczność doręczenia decyzji

z dnia 13 lutego 1978r.

Odnosząc się zatem do zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że normy Konstytucji RP są normami o charakterze ogólnym i stanowią wzorzec dla oceny wszystkich aktów prawnych obowiązujących w Polsce. Wśród przepisów tych wyróżniają się zwłaszcza przepisy, mające rangę zasad konstytucyjnych. Jedną z tych zasad jest zasada nadrzędności Konstytucji RP, która wyraża się w tym, iż organy państwa są obowiązane do uszczegółowiania przepisów konstytucyjnych w aktach niższego rzędu oraz, że akty te nie będą sprzeczne z Konstytucją. Z uwagi na bezpieczeństwo obrotu prawnego kształtowanego również przez indywidualne akty stosowania prawa, jakimi są orzeczenia sądowe - odmowa zastosowania przepisu ustawy może nastąpić wyłącznie w wypadku, gdy sąd rozpoznający sprawę nie ma wątpliwości co do niezgodności tego przepisu z Konstytucją RP, a sprzeczność ma charakter oczywisty, inaczej mówiąc, gdy zachodzi sytuacja oczywistej niekonstytucyjności przepisu (por. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r. sygn. III USK 268/22). Przyjmuje się, że sytuacja taka może zachodzić wówczas, gdy porównywane przepisy ustawy i Konstytucji RP dotyczą regulacji tej samej materii i są ze sobą sprzeczne, a norma konstytucyjna jest skonkretyzowana w stopniu pozwalającym na jej samoistne zastosowanie, gdy ustawodawca wprowadził regulację identyczną, jak norma objęta już wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, gdy Trybunał stwierdził niekonstytucyjność określonej normy prawnej zamieszczonej w przepisie tożsamym, który nie podlegał rozpoznaniu przed Trybunałem, gdy sposób rozumienia przepisu ustawy wynika z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 stycznia 2009 r., I CSK 482/08, LEX nr 491552; z dnia 17 marca 2016 r., V CSK 377/15, OSNP 2016 Nr 12, poz. 148; Jurysta 2016 nr 12, s.18, z glosą J.G. Firlusa; Ars in vita. Ars in iure. Księga Jubileuszowa dedykowana Profesorowi Januszowi Jankowskiemu, pod red. A. Barańskiej i S. Cieślaka, Warszawa 2018, z glosą M. Białeckiego; uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2006 r., I FSP 2/06, ONSAiWSA 2007 Nr 1, poz. 3 oraz wyroki tego Sądu z dnia 24 września 2008 r., I OSK 1369/07, LEX nr 509708 oraz z dnia 18 grudnia 2013 r., I FSK 36/13, LEX nr 1528716). Żaden z tych przypadków nie ma jednak miejsca w badanej sprawie, co przesądziło o bezzasadności zarzutów zawartych w pkt 2 i 3 skargi kasacyjnej.

Pożądanego rezultatu nie mógł przynieść również zarzut naruszenia art. 1 Protokołu dodatkowego do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. weszła w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej dnia 19 stycznia 1993 r. (oświadczenie rządowe z dnia 7 kwietnia 1993 r. - Dz. U. Nr 61, poz. 285). Przepisy Konwencji mają zastosowanie tylko do takich naruszeń praw i wolności, które miały miejsce po wejściu w życie Konwencji wobec danego państwa. Punktem wyjścia dla określenia jurysdykcji ratione temporis jest więc moment zaistnienia faktów stanowiących naruszenie któregoś z praw czy wolności gwarantowanych przez Konwencję (L. Garlicki (w:) Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Tom I. Komentarz do artykułów 1-18 pod red. L. Garlickiego, Warszawa 2010, s. 45, wyrok ETPCz z 8 marca 2006 r. w sprawie Blecić przeciwko Chorwacji, skarga nr 59532/00, § 70). Skarga kasacyjna naruszenia Konwencji upatruje w wejściu w życie przepisu art. 2 pkt 2 Noweli k.p.a., co miało miejsce w 2021r. Kwestionowany przez stronę skarżącą kasacyjnie przepis art. 2 ust. 2 Noweli k.p.a. stanowi, że postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Umorzenie postępowania administracyjnego jest zakończeniem postępowania bez rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Z kwestionowanego przepisu wynika brak możliwości prowadzenia postępowania nieważnościowego w określonych sprawach. Umorzenie postępowania ma charakter formalny i zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron. Z kolei decyzja, której dotyczył złożony w niniejszej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności została wydana i doręczona w 1978 r., a podstawę prawną jej wydania stanowiły przepisy, które weszły w życie jeszcze przed wejściem w życie w stosunku do Polski Konwencji oraz Protokołu Nr 1. Z tych też przyczyn nietrafnie skarga kasacyjna w Protokole nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poszukuje ochrony własności, do pozbawienia której doszło w 1978 r.

Niesłusznie też skarga kasacyjna (pkt 1) swojej zasadności upatruje w przewlekłości postępowania. Przedmiotem sądowoadministracyjnej kontroli, w badanym przypadku, była decyzja administracyjna. Sąd Wojewódzki miał zbadać legalność zaskarżonej decyzji, a nie przewlekłość postępowania, które doprowadziło do jej wydania. Przewlekłość postępowania może stanowić przedmiot odrębnej skargi. Dlatego podnoszone w pkt 1 skargi kasacyjnej uchybienia proceduralne nie przesądzają wprost o wadliwości wydania zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu.

Niezasadny jest również zarzut zawarty w pkt 4 skargi kasacyjnej. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej w sprawie doszło do doręczenia decyzji z dnia 13 lutego 1978 r. i jednoznaczne w tej sprawie stanowisko zajął Sąd Wojewódzki wskazując, że skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Kraków-Śródmieście z 13 lutego 1978 r., której byt prawny rozpoczął się z momentem uzewnętrznienia woli organu przez ogłoszenie. Sąd Wojewódzki wskazał, że datę podania decyzji z 13 lutego 1978 r. do publicznej wiadomości odzwierciedla klauzula affigacyjna na egzemplarzu decyzji ("przybito na tablicy urzędowej dnia 14 lutego 1978 r., zdjęto dnia 9 marca 1978 r.; k. 4, teczka p.n. "Regulacja stanów prawnych nieruchomości Skarbu Państwa"). Ustalenia Sądu Wojewódzkiego znajdują potwierdzenie w dokumentacji akt sprawy. W decyzji wywłaszczeniowej z dnia 13 lutego 1978 r. nr DZGT 447-173/75 orzekającej o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości objętej księgą wieczystą lwh [...] obręb [...] ozn [...] o pow. 425m² od dotychczasowych właścicieli F. S. i B. K. wskazano, że dotychczasowi współwłaściciele nieruchomości, tj. F. S. i B. K. są nieznane z miejsca pobytu od czasu zakończenia wojny, jak to wynika z zaświadczeń wydanych przez Centralne Biuro Adresowe w Warszawie. Na decyzji widnieje adnotacja "Decyzja niniejsza jest prawomocna z dniem 10.03.1978r." Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 45 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, pisma skierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela, pozostawiało się w aktach sprawy, o czym wywieszało się obwieszczenie na okres czternastu dni w biurze gromadzkiej rady narodowej (prezydium miejskiej, dzielnicowej rady narodowej, rady narodowej osiedla). Pisma te uważało się za doręczone w ostatnim dniu okresu, na który wywieszono obwieszczenie. Zastosowanie wskazanego trybu doręczeń wynika z samej decyzji z 13 lutego 1978 r., w której akcentowano, że jest ona wydawana wobec osób nieznanych z miejsca pobytu. To oznacza, że przez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w trybie art. 45 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego - dalej jako: "k.p.a." (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) nastąpiło doręczenie decyzji spadkobiercom zmarłych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Prawidłowość opisanych ustaleń nie została skutecznie zakwestionowana.

Rolą organu w toku postępowania administracyjnego jest: podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz uzasadnienie w sposób przewidziany w art. 107 § 3 k.p.a. wydanej decyzji. Argumentacja skargi kasacyjnej nie podważa zaakceptowanych przez Sąd Wojewódzki ustaleń faktycznych, a jedynie zmierza do polemiki z dokonaną przez organy i zaaprobowaną przez Sąd Wojewódzki prawidłowością oceny zebranego materiału dowodowego. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być, bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie.

Niezasadnie Sądowi I instancji zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu ze wskazanymi w pkt 5 i 6 skargi kasacyjnej przepisami, poprzez brak rozpoznania i brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi. Należy zwrócić uwagę, że na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu przez Sąd tego przepisu (por. wyroki NSA: z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3218/19, z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 175/18, z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I FSK 1789/17). Wbrew przekonaniu skargi kasacyjnej uzasadnienie wyroku nie musi zawierać kazuistycznego odniesienia się do wszelkich tez i zarzutów strony (tak: wyrok NSA z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt II FSK 3919/17), a zaskarżony wyrok poddaje się kontroli. Zważywszy na treść przepisów, z którymi skarga kasacyjna powiązała zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. powtórzyć trzeba, że złożona skarga dotyczyła decyzji administracyjnej, a nie przewlekłości organu.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.