Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 305/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2025-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6o ust. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi K.H., P.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2018 roku do listopada 2021 roku oraz od grudnia 2021 roku oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

K.H. i P.H. (dalej: skarżący, strony) wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy) z [...] utrzymującą w mocy decyzję Zarządu "[...]" w [...] (dalej: Zarząd [...], Związek, organ) z [...] maja 2024 r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości mieszanej.

Z akt sprawy wynika następującym stan faktyczny sprawy.

Zarząd [...] ww. decyzją z [...] maja 2024 r. określił stronom wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości mieszanej, tj. w części zamieszkałej i w części niezamieszkałej, na której powstają odpady komunalne - wynajem pokoi oraz działalność gastronomiczna (wydawanie posiłków), zlokalizowanej w miejscowości [...] – pod nazwą P. (dalej też: P.):

• w kwocie 357,00 zł dla nieruchomości mieszanej, na kwotę tę składa się 336 zł za każdy miesiąc, w którym był prowadzony wynajem pokoi i działalność gastronomiczna (wydawanie posiłków) oraz 21,00 zł za każdy miesiąc za zadeklarowane 2 osoby zamieszkujące, począwszy od miesiąca stycznia 2019 r. do końca czerwca 2019 r. (odpady zbierane w sposób selektywny); • w kwocie 462,00 zł dla nieruchomości mieszanej, na kwotę tę składa się 432,00 zł za każdy miesiąc, w którym był prowadzony wynajem pokoi i działalność gastronomiczna (wydawanie posiłków) oraz 30,00 zł za każdy miesiąc za zadeklarowane 2 osoby zamieszkujące, począwszy od lipca 2019 r. do końca grudnia 2020 r. (odpady zbierane w sposób selektywny); • w kwocie 339,00 zł dla nieruchomości mieszanej, na kwotę tę składa się 275,00 zł za każdy miesiąc,

w którym był prowadzony wynajem pokoi i działalność gastronomiczna (wydawanie posiłków) oraz 64,00 zł za każdy miesiąc za zadeklarowane 2 osoby zamieszkujące, począwszy od stycznia 2021 r. do końca listopada 2021 r. (odpady zbierane w sposób selektywny); • w kwocie 944,00 zł dla nieruchomości mieszanej, na kwotę tę składa się 880,00 zł za każdy miesiąc, w którym był prowadzony wynajem pokoi i działalność gastronomiczna (wydawanie posiłków) oraz 64,00 zł za każdy miesiąc za zadeklarowane 2 osoby zamieszkujące, począwszy od grudnia 2021 r. (odpady zbierane w sposób selektywny). Jednocześnie - ze względu na przedawnienie - organ umorzył postępowanie w tym przedmiocie prowadzone za 2018 r.

W uzasadnieniu przywołał treść art. 6o ustawy z dnia 13 września o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 399 - dalej: u.c.p.g.) oraz wskazał, że zgodnie z obowiązującym prawem miejscowym, tj. uchwałą Zgromadzenia Z [...] z [...] października 2012 r. Nr [...] w sprawie postanowienia o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli Nieruchomości położonych na terenie Związku, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a na których powstają odpady komunalne właściciel nieruchomości zobowiązany jest do złożenia deklaracji na odbiór

i zagospodarowanie odpadów komunalnych.

Organ wskazał, że [...] lutego 2013 r. do siedziby Związku wpłynęła deklaracja firmy H. sp. z o. o. (dalej: firma H.), podpisana przez P.H. - prezesa zarządu - złożona na nieruchomość niezamieszkałą. Została ona błędnie wypełniona, bo niezgodnie z regulaminem utrzymania czystości i porządku w gminie i była to jedyna deklaracja złożona przez strony na nieruchomość niezamieszkałą, na której powstają odpady komunalne. Z kolei jedyną deklaracją, właściwie wypełnioną była deklaracja na nieruchomość zamieszkałą w m. [...] - (najpierw na 4 osoby zamieszkałe, po zmianie stawek - podwyżce deklarację zmieniono na 2 osoby zamieszkałe). Organ znaczył, że pomimo prowadzenia wynajmu pokoi, organizowania imprez okolicznościowych, serwowania śniadań i innych posiłków strona nie składała deklaracji, jak dla nieruchomości niezamieszkałej, na której powstają odpady komunalne. Zarząd Z [...] powołał się na postanowienia Regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie (dalej: Regulamin), którym ustalono minimalne pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów z nieruchomości, na których jest prowadzona działalność gastronomiczna bądź na której całodobowo przebywają mieszkańcy, na których nie zamieszkują mieszkańcy, jak również obowiązki właściciela nieruchomości zamieszkałej i niezamieszkałej. Stwierdził, że nie została złożona prawidłowo wypełniona deklaracja na ww. nieruchomość, która obowiązywałaby od stycznia 2019 r.

Dalej wskazał, że [...] marca 2023 r. wszczął postępowanie zmierzające do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi począwszy od stycznia 2018 r. W jego toku wezwano strony do przedstawienia rachunków dotyczących kosztów eksploatacyjnych za okres od stycznia 2018 r.; wskazania kim są owe dwie osoby, które zamieszkują na terenie ww. nieruchomości; przesłania kopii ewidencji gości za każdy miesiąc, począwszy od stycznia 2018 r.; złożenia wyjaśnień, kto przygotowuje posiłki serwowane na terenie nieruchomości.

Zarząd Z [...][...] kwietnia 2023 r. otrzymał z Urzędu Miasta i Gminy we [...] (dalej: UMiG) informację, że zgodnie z ewidencją obiektów, w których świadczone są usługi hotelarskie, pod adresem, którego dotyczy postępowanie administracyjne widnieje obiekt "P." (wpis dokonany [...] marca 2013 r. nr [...]na wniosek firmy H., zgłoszono 8 pokoi, 22 miejsca noclegowe, nie zgłoszono następnie żadnych zmian).

Związek wskazał, że w postępowaniu prowadzonym za lata 2016 -2017 pozyskał informację, że w hotelu oferowano do wynajęcia pokoje gościnne wraz

z przygotowywanym i serwowanym na miejscu wyżywieniem (śniadania

i obiadokolacje). Obłożenie pokoi jest bardzo duże, szczególnie w weekendy. Dla gości przygotowano jest ok. 20 - 25 miejsc noclegowych. Osoba, z którą przeprowadzono rozmowę telefoniczną, poinformowała również, że wszystkie informacje znajdują się na stronie internetowej.

Organ podkreślił, że strona oświadczyła, że nie prowadzi rejestru wynajmu pokoi

i rejestru gości, ilość wynajmu pokoi jest niewielka, nie posiada rachunków za prąd

i wodę za żądany okres, w latach 2020-2021 ze względu na pandemię najem pokoi był niewielki, bioodpady są gromadzone w kompostowniku i nie były odbierane.

Związek dołączył do akt sprawy dokumenty pochodzące ze Starostwa Powiatowego we [...]. Wynikało z nich, że znajdują się tam budynki mieszkalne

i budynki produkcyjne usługowe oraz gospodarcze dla rolnictwa. Według wypisu

z rejestru gruntów na terenie posesji znajdują się grunty rolne zabudowane, tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, drogi, grunty orne i grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi.

Nadto, Zakład Usług Wodnych we [...] przesłał zestawienie zużycia wody za lata 2018 - kwiecień 2023, z którego wynikało, że było ono znaczne, co również dowodzi, że obłożenie pokoi jest duże. Zestawienie otrzymane [...] lutego 2024 r. potwierdziło, że zużycie wody wzrosło jeszcze bardziej w stosunku do lat poprzednich .

Organ zwrócił uwagę na oświadczenia stron, że od stycznia 2018 r. nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej na terenie nieruchomości, że ze względu na RODO nie podadzą żadnych danych dotyczących osób tam zamieszkujących, że przeprowadzenie oględzin obecnie nie wpłynie na ustalenie stanu faktycznego mającego miejsce w poprzednich latach, że obiekt ten miał być pod koniec stycznia 2018 r. przekazany innym osobom, które rozpoczęły wynajem pokoi w czerwcu 2018 r.

Związek przeanalizował też strony internetowe dotyczące ww. nieruchomości

i na tej podstawie ustalił, że znajdujący się tam P. oferuje 15 sypialni,

37 łóżek i 13 łazienek, że zgodnie z opisem zamieszczonym przez właścicieli obiektu, cyt. "bajkowy dom może wygodnie pomieścić 35-40 gości każdej nocy", że był tam realizowany reportaż dla telewizji T. o tematyce hotelarskiej, oraz że komentarze osób odwiedzających strony internetowe ww. hotelu potwierdzają, że obiekt ten jest oblegany przez gości.

Organ wskazał, że [...] lutego 2024 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości (wyznaczone na wcześniejsze terminy - [...] marca 2023 r. [...] lipca 2023 r. [...] listopada 2023 r. oraz [...] stycznia 2024 r. nie doszły do skutku) przy udziale upoważnionego przez strony pracownika – M.C., który odmówił składania jakichkolwiek wyjaśnień, ograniczył się jedynie do okazania obiektu. Podczas przeprowadzonych czynności stwierdzono, że w budynku (p) znajduje się sala kominkowa, w której organizowane są imprezy okolicznościowe (np. wesela), 12 pokoi dla gości (ok. 30 miejsc noclegowych, przy czyn z informacji zamieszczonych w internecie wynika, że jest 37 łóżek), sala konferencyjna, sauna, winiarnia, sala ćwiczeń, pomieszczenie gospodarcze z pralnią, część pokoi z aneksami kuchennymi, każdy z pokoi posiada łazienkę. Nadto z informacji zawartych na stronie internetowej [...] wynika, że w P. znajduje się bar hotelowy i są dostępne śniadania. Sam obiekt posiada swoją stronę internetową: [...]. W ogłoszeniach na stronie internetowej jest zamieszczona informacja, że dla większych grup osób możliwy jest catering, co zdaniem organu wskazuje, że posiłki są serwowane na miejscu, a zatem są świadczone usługi gastronomiczne.

Związek zaznaczył, że deklaracja składana przez stronę na nieruchomość zamieszkałą (na 4 osoby, a obecnie na 2 osoby) nie była analizowana pod kątem wynajmu

pokoi. Zgodnie jednak z obowiązującymi przepisami właściciel nieruchomości

jest zobowiązany do złożenia deklaracji na nieruchomość zamieszkałą (jeżeli zamieszkują osoby na stałe) i niezamieszkałą (jeżeli prowadzona jest działalność bądź świadczona jest jakakolwiek usługa - w tym przypadku noclegi i organizacje imprez okolicznościowych). Na ww. nieruchomości bez żadnych wątpliwości prowadzony jest wynajem pokoi, co również potwierdzili sami skarżący, pismo z UMiG oraz ogłoszenia na stronie internetowej.

Organ wyjaśnił, że skoro ww. nieruchomość w części jest zamieszkała, a w części niezamieszkała, i powstają na niej odpady komunalne, to zgodnie z art. 6j ust. 5 u.c.p.g., opłata stanowi sumę opłat w złożonej przez stronę deklaracji na nieruchomość zamieszkałą oraz opłaty określone dla nieruchomości niezamieszkałej, na której powstają odpady komunalne. Obecnie deklaracja obowiązuje na dwie osoby zamieszkałe, a w związku z tym, że świadczone są w obiekcie usługi gastronomiczne (wydawanie posiłków) i prowadzony jest wynajem pokoi, deklaracja winna zostać złożona w części na nieruchomość zamieszkałą i w części na nieruchomość niezamieszkałą (wynajem pokoi oraz działalność gastronomiczna (wydawanie posiłków).

Według organu przy pobycie gości na danej nieruchomości, należało przyjąć (mając do dyspozycji miejsca noclegowe), że jest to całodobowe przebywanie mieszkańców, na których nie zamieszkują mieszkańcy. Wyjaśnił, że pomimo tego, że każda osoba może przebywać w kilku miejscach w równych proporcjach czasu, w rozumieniu prawa cywilnego, każda osoba może mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Za miejsce zamieszkania należy uznać tylko taką miejscowość, gdzie ma miejsce największa aktywność życiowa - osobista i zawodowa. Tak więc goście przebywający na nieruchomości nie są zaliczani jako osoby zamieszkałe daną nieruchomość, a jedynie osoby które potocznie przebywają na nieruchomości, jednocześnie nie zamieszkując jej.

Związek zaznaczył dodatkowo, że uregulowania Regulaminu utrzymania czystości

i porządku w gminach wiążą pojemność pojemników z ilością łóżek. Stąd, z uwagi na nieprowadzenie przez właścicieli nieruchomości ewidencji gości nie ma możliwości ustalenia tzw. "obłożenia" pokoi. Przy określeniu wielkości pojemników wziął więc pod uwagę inne podobne obiekty, aby szacunkowo ustalić średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Ustalił, że podobnym obiektem jest Zajazd w miejscowości [...], który złożył deklarację

w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, podając dane: 1/ odpady zmieszane - 3 pojemniki o pojemności 240 l odbierane co tydzień; 2/ odpady biodegradowalne - 2 pojemniki o pojemności 240 l, odbierane co tydzień; 3/ papier

- 1 pojemnik o pojemności 240 1, odbierany co 2 tygodnie; 4/ szkło - 1 pojemnik

o pojemności 240 l, odbierany co 2 tygodnie; 5/ tworzywa sztuczne - 1 pojemnik

o pojemności 1100 l, odbierany co 2 tygodnie.

Związek wyjaśnił, że w warunkach tej sprawy naliczył mniejsze pojemniki, niż dla porównywalnego obiektu, nie licząc obłożenia przez cały czas. Wskazał, że według uzyskanych ze strony internetowej informacji wynika, że miejsc noclegowych jest

około 30 i obłożenie w obiekcie jest bardzo duże. Do wyliczenia opłaty

wynikającej z decyzji przyjął tylko 50% miejsc noclegowych. Zauważył różnice, że na podstawie przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że w budynku prócz części zamieszkałej - w której nie ustalono, kto mieszka - znajduje się około 30 miejsc noclegowych i w ogólnodostępnej kuchni wydawane są posiłki (co potwierdzają informacje w internecie). Z kolei na stronie internetowej znajduje się informacja

o 37 miejscach noclegowych, serwowaniu śniadań oraz na życzenie specjalnych potraw dietetycznych.

Dalej organ wyjaśnił, że w oparciu o obowiązujący Regulamin (§ 11) ustalił opłatę tytułem gospodarowania odpadami komunalnymi w następujący sposób: 1/. dla właścicieli nieruchomości, w której prowadzona jest działalność gastronomiczna, bądź na której całodobowo przebywają mieszkańcy, na których nie zamieszkują mieszkańcy, minimalną pojemność pojemnika przeznaczonego do zbierania na terenie nieruchomości niesegregowanych odpadów komunalnych, jeżeli z tego pojemnika korzysta - pkt 3) od 11 do 20 osób - 2x 240 l; 2/. dla właścicieli nieruchomości, w której prowadzona jest działalność gastronomiczna, bądź na której całodobowo przebywają mieszkańcy, na których nie zamieszkują mieszkańcy, minimalną pojemność pojemników przeznaczonych do zbierania na terenie nieruchomości odpadów, na każdy z selektywnie zbieranych odpadów komunalnych (papier, tworzywa sztuczne, i metale, szkło) - pkt 3) od 11 do 20 osób - 240 I; 3/. dla właścicieli nieruchomości, w której prowadzona jest działalność gastronomiczna, bądź na której całodobowo przebywają mieszkańcy, na których nie zamieszkują mieszkańcy, minimalną pojemność pojemników przeznaczonych do zbierania na terenie nieruchomości segregowanych odpadów biodegradowalnych - pkt 3) od 11 do 20 osób- 2 x 240 l.

Podkreślił, że powyższe ustalenia są jak najbardziej realne do naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, przy czym nie przyjęto maksymalnych (zgodnych z regulaminem) pojemników dla tego typu nieruchomości (22 miejsca noclegowe) z uwagi na fakt, że nie zawsze jest pełne obłożenie obiektu. Przyjęto obłożenie 11 - 20 osób w obiekcie. Stawka za gospodarowanie odpadami komunalnymi od jednego mieszkańca wynosiła odpowiednio: 10,50 zł, 15,00 zł a następnie 32,00 zł miesięcznie za odpady zbierane i odbierane w sposób selektywny, co znalazło odzwierciedlenie w naliczeniach opłaty za nieruchomość zamieszkałą.

Związek wyjaśnił, że uwzględniając segregację odpadów komunalnej na nieruchomości zamieszkałej, zgodnie z obowiązującym Regulaminem i uchwałą Zgromadzenia Z [...] z [...] czerwca 2016 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Związku opłatę naliczono w sposób następujący dla nieruchomości mieszanej: suma opłat w niezakwestionowanej deklaracji nieruchomości zamieszkałej (dwie osoby)

oraz ilość odbiorów odpadów komunalnych niesegregowanych z nieruchomości niezamieszkałej, na której powstają odpady komunalne w ciągu miesiąca: 2 szt. pojemników o pojemności 240 l x stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie związku z odpowiednią częstotliwością odbioru odpadów komunalnych (w tym przypadku 4 razy w miesiącu dla odpadów zmieszanych

i bioodpadów, a także 2 razy w miesiącu dla papieru, szkła i tworzyw sztucznych) - począwszy od stycznia 2019 r. w sposób oraz w wysokości opisanej we wstępnej części decyzji. Organ zaznaczył, że stawka opłaty jest zgodna z podjętymi przez Związek uchwałami, dotyczącymi wysokości stawek za gospodarowanie odpadami komunalnymi, tj. uchwałami z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], z [...] maja 2019 r. nr [...] z [...] grudnia 2020 r.nr [...] i z [...] października 2021 r. nr [...].

Skarżący na ww. decyzję wnieśli odwołanie, zaś Kolegium po jego rozpatrzeniu wymienionym na wstępie orzeczeniem utrzymało ją w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy ocenił jako całkowicie chybiony zarzut dotyczący braku zapewnienia stronom możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w systemie teleinformatycznym, albowiem art. 178 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz.2383, dalej: O.p.), na który się powołują stanowi, że organ podatkowy może (a zatem nie jest zobowiązany) zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1 tego artykułu (tj. prawo wglądu w aktach sprawy, sporządzanie z nich notatek, odpisów oraz sporządzanie kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń). Za bezsporne uznał to, że Związek zapewnił stronom możliwość zapoznania się ze zgromadzonym

w sprawie materiałem dowodowym w siedzibie tego organu, z którego to prawa strony nie skorzystały. Analogicznie strony miały zapewnioną możliwość zapoznania się

z aktami sprawy na etapie odwoławczym w siedzibie organu II instancji, z którego to prawa strony również nie skorzystały. Strony nie były zobowiązane do osobistej obecności w siedzibie organów administracyjnych i mogły w tym celu wyznaczyć pełnomocnika.

Kolegium mając na względzie treść odwołania zaznaczyło, że strony nie kwestionują wysokości ustalonej przez organ opłaty tytułem gospodarowania odpadami komunalnymi w części dotyczącej nieruchomości zamieszkałej. Zwróciło uwagę na złożoną przez nich [...] lipca 2018 r. deklarację, w której oświadczyli, że na terenie ww. nieruchomości zamieszkują dwie osoby, a odpady komunalne są gromadzone

w sposób selektywny.

Organ odwoławczy stwierdził, że spór dotyczy zasadności i wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w części dotyczącej nieruchomości niezamieszkałej, oraz że nie jest podważane to, że na terenie nieruchomości od wielu lat, w tym w okresie objętym zaskarżoną decyzją, znajduje się czynny obiekt hotelowy pod nazwą "P.".

Dalej przypomniał, że z pisma UMiG z [...] kwietnia 2023 r. wynikało, że zgodnie

z ewidencją innych obiektów, w których świadczone są usługi hotelarskie, pod adresem - [...] widnieje obiekt "P.". Wpisu dokonano [...] marca 2013 r. pod sygnaturą nr [...] na wniosek H. spółka z o.o. Zgłoszono 8 pokoi, 22 miejsca noclegowe. Od tego czasu nie zgłoszono żadnych zmian.

SKO zwróciło uwagę na wydaną stronom przez Związek decyzję z [...] lutego 2021 r.

w sprawie określenia im wysokości opłaty tytułem gospodarowania odpadami komunalnymi dotyczącą ww. nieruchomości za okres od stycznia 2016 r. do końca lipca 2017 r., w której również została ona zakwalifikowana, jako tzw. nieruchomość mieszana (tj. w części zamieszkała oraz w części niezamieszkała). Decyzją z [...] września 2021 r. SKO utrzymało w mocy to orzeczenie. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim prawomocnym wyrokiem z [...] lutego

2022 r. sygn. akt [...] oddalił skargę stron wniesioną na to rozstrzygnięcie, zaś NSA po rozpatrzeniu ich skargi kasacyjnej od ww. wyroku WSA z [...] lutego 2022 r. wyrokiem z [...] grudnia 2022 r. sygn. akt [...] ją oddalił.

Organ podkreślił, że skarżący, analogicznie jak w postępowaniu zakończonym ww. wyrokiem NSA z [...] grudnia 2022 r., podnosząc zarzuty wobec ustaleń Związku, nie podali rzeczywistego stanu sprawy. Ww. sądy administracyjne podkreślały, że zasada prawdy obiektywnej uregulowana w art. 122 O.p., która winna towarzyszyć postępowaniu administracyjnemu, nie może być traktowana, jako obowiązek organu podatkowego poszukiwania za stronę dowodów, na potwierdzenie stawianych przez nią tez.

Wskazał, że w tym postępowaniu również wszelkie próby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ nie przyniosły rezultatu, gdyż skarżący, ani też osoby przez nie upoważnione w tej sprawie (np. M.C.) nie udzielali co do zasady żadnych wyjaśnień oraz informacji pozwalających na rzetelne ustalenie stanu faktycznego w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego. Parokrotnie nie pozwoliły Związkowi na przeprowadzenie oględzin ww. nieruchomości, zasłaniając się przepisami RODO oraz dobrem i komfortem korzystających z tego obiektu hotelowego gości.

SKO za prawidłowe uznało działanie Związku, który ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie wszelkich innych informacji oraz danych pozyskiwanych z takich źródeł, jak internet, instytucje publiczne, jak np. Zakład Usług Wodnych we [...], czy też poprzez powołanie się na dokument telewizyjny, tj. program D.S., wyemitowany w 2021 r. na kanale telewizyjnym w ramach cyklu "[...]", w którym został zaprezentowany i zareklamowany przedmiotowy obiekt hotelowy ze wskazaniem jego szerokich możliwości również w zakresie przyjmowania gości hotelowych (program znany organowi z urzędu).

Kolegium zaznaczyło, że wbrew stanowisku stron, również dowód z oględzin nieruchomości, przeprowadzony aktualnie (np. 2023 r., czy też 2024 r.) mógł mieć istotny wpływ oraz znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego w zakresie poprzednich lat i dawał stronom możliwość udzielenia komplementarnych wyjaśnień na potrzeby prowadzonego postępowania podatkowego. Na pewno przyczyniłoby się do tego okazanie pracownikom organu całości spornego obiektu hotelowego - wszystkich jego pomieszczeń z poszanowaniem okoliczności, iż w danym czasie część pokoi hotelowych jest zajęta przez zajęta przez gości hotelowych (w tym zakresie organowi wystarczyłaby jedynie rzetelna informacja, dotycząca ilości osób korzystających

z hotelu, co w żadnym zakresie nie naruszyłoby przepisów RODO, ani też standardu wypoczynku tychże gości. Podkreśliło, że przedstawiciele Związku nie mieli pewności, że w toku przeprowadzonych [...] lutego 2024 r. oględzin nieruchomości pracownik stron okazał im wszystkie znajdujące się w obiekcie hotelowym pomieszczenia.

W ocenie SKO, w sprawie nie ulegało wątpliwości, że prowadzenie na nieruchomości działalności polegającej na wynajmie pokoi umożliwia uznanie nieruchomości za taką, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (art. 6c ust. 2 u.c.p.g.). Goście wynajmujący pokoje gościnne nie mogą być bowiem uznani za mieszkańców nieruchomości skarżących. Pobyt osób w wynajmowanych pokojach

w oczywisty sposób wiąże się z powstawaniem odpadów. Ponieważ nieruchomość

była wykorzystywana do prowadzenia ww. działalności oraz bezspornie w okresie objętym decyzją zamieszkiwały na niej dwie osoby, za prawidłowe należało uznać zakwalifikowanie jej do nieruchomości o charakterze mieszanym, o której mowa

w art. 6j ust. 4 u.c.p.g.

Kolegium zaznaczyło, że wysokość opłaty tytułem gospodarowania odpadami komunalnymi została naliczona zgodnie z podjętymi i obowiązującymi m.in. na terenie Miasta i Gminy ww. uchwałami Zgromadzenia Z [...], dotyczącymi wysokości stawek za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Decyzja Związku zawiera szczegółowe wyjaśnienie sposobu obliczenia przedmiotowej opłaty. SKO uznało je za prawidłowe.

Kolegium odwołując się do poglądów orzecznictwa przypomniało, że usługa gastronomiczna polega na przygotowaniu i podaniu posiłku w miejscu, w którym jest on przyrządzany, np. dostarczaniu żywności i napojów przeznaczonych do spożycia przez ludzi wraz z odpowiednimi usługami wspomagającymi pozwalającymi na ich natychmiastowe spożycie. Dla celów podatku VAT rozróżnia się wprawdzie usługi cateringowe od gastronomicznych, jednak obie usługi są do siebie podobne, gdyż związane są z dostarczaniem posiłków, lecz różne jest miejsce ich przyrządzenia. Usługa cateringowa polega na dostarczaniu gotowej lub niegotowej żywności albo napojów, dostarczaniu żywności i napojów przeznaczonych do spożycia przez ludzi wraz z odpowiednimi usługami wspomagającymi, zawsze jednak poza lokalem usługodawcy. Dostarczanie żywności i napojów stanowi zatem element większej całości, w której muszą przeważać usługi. Słusznie zatem przyjął organ I instancji, że działalność prowadzona w nieruchomości stron postępowania wpisuje się w tak określoną działalność gastronomiczną.

SKO zaznaczyło, że z uwagi na brak danych od skarżących, którzy jak sami wyjaśnili, nie prowadzą ewidencji gości hotelowych, a zgłosili 22 miejsca noclegowe, Związek działając na ich korzyść i z uwagi na okoliczność, że nie zawsze jest pełne obłożenie obiektu, przyjął przedział dla 11-20 osób, co należało uznać za usprawiedliwione

i uprawnione. Przyjęcie niższego przedziału, z braku innych danych, byłoby niezgodne

z danymi wynikającymi z dokumentu urzędowego, jakim jest wypis z ewidencji obiektów świadczących usługi hotelarskie.

Organ odwoławczy podkreślił także, że Związek prawidłowo wziął pod uwagę uzasadnione szacunki oparte na średniej ilości odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze, opierając się na danych z deklaracji Zajazdu w miejscowości [...], co szczegółowo wykazał w uzasadnieniu decyzji

(str. 9 i 10) i naliczył mniejsze pojemniki, niż w porównywanym obiekcie.

W ocenie SKO ustalenia te znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a zważywszy na brak jakiejkolwiek współpracy stron w tym zakresie, prawidłowo Związek dopuścił wszelkie dowody mogące przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, odnosząc na koniec własne ustalenia do uzasadnionych szacunków opartych na średniej ilości odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze (art. 6o ust. 1 u.c.p.g).

SKO nawiązało również do treści uzasadnienia ww. prawomocnego wyroku

z [...] lutego 2022 r. sygn. akt [...] - Sąd jako prawidłowe ocenił działanie organu, który przy określeniu wielkości pojemników wziął do porównania inny podobny tego typu obiekt, tj. Zajazd w miejscowości [...] i naliczył mniejsze pojemniki niż

w porównywanym obiekcie, nie licząc obłożenia przez cały czas, albowiem brak możliwości uzyskania od skarżących odpowiednich danych uprawniał organ do zastosowania metody o której w art. 6o § 1 u.c.p.g. Ponieważ zebranie odpowiednich dowodów nie było możliwe, zastosowanie w sprawie tego przepisu należało uznać za usprawiedliwione oraz zgodne z wytycznymi zawartymi we wcześniejszym wyroku

o sygn. akt [...].

W końcowych motywach SKO przyznało, że dokonane ustalenia odnoszące się do liczby osób korzystających z pojemnika na odpady w poszczególnych miesiącach, nie są precyzyjne, są jednak usprawiedliwione brakiem danych ze strony skarżących

i potwierdzone zastosowaniem metody szacunkowej, o której w art. 6o § 1 u.c.p.g. Ustalenia i zważenia, w jego ocenie, dotyczą również okresu objętego pandemią Covid-19, albowiem strony również w tym okresie nie pomogły w żadnym stopniu ustalić organowi stan faktyczny sprawy.

W skardze na ww. orzeczenie strony zarzuciły naruszenie przepisów:

I/. postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, poprzez zignorowanie faktu lockdownu w czasie pandemii Covid-19, poprzez zignorowanie faktu, że skarżący posiadają własny kompostownik, oraz poprzez uznanie, że oględziny przeprowadzone w 2024r. mogą

w miarodajny sposób przyczynić się do ustalenia stanu faktycznego w odniesieniu do lat 2018-2023 r.; 2) art. 9 i 11 k.p.a, przez niedostateczne wyjaśnienie podstaw

i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, poprzez brak odniesienia się organu II instancji do zarzutów skarżących w postaci: zignorowania faktu Iockdownu

w czasie pandemii Covid-19, przez zignorowanie faktu, że skarżący posiadają własny kompostownik, oraz przez uznanie, że oględziny przeprowadzone w 2024 r. mogą

w miarodajny sposób przyczynić się do ustalenia stanu faktycznego w odniesieniu do lat 2018-2023 r.; 3) art. 127 O.p., przez zaniechanie samodzielnego rozpatrzenia sprawy

i ograniczenie się przez SKO jedynie do oceny decyzji wydanej przez organ I instancji, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i wynikającego z niej obowiązku ponownego merytorycznego przeprowadzenia postępowania przez organ

II instancji; 4) art. 178 § 4 O.p., przez nieuwzględnienie wniosku skarżących do dokonania czynności, o których mowa w 178 § 1 O.p. w swoim systemie teleinformatycznym, pomimo wskazywania przez skarżących, że nie ma możliwości stawić się na oględziny akt w siedzibie organu; 5) art. 122, art. 187 § 1 i art. 180 O.p. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

w tym zaniechanie ustalenia rzeczywistych ilości odpadów komunalnych oraz odpadów niestanowiących odpadów komunalnych powstających na nieruchomości skarżących,

6) art. 210 § 4 O.p. przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji. II. prawa materialnego: art. 6o ust. 1 u.c.p.g. przez zastosowanie w celu określenia wielkości pojemników porównania do tylko jednej nieruchomości – Zajazd w miejscowości [...], podczas gdy przepis wyraźnie mówi o liczbie mnogiej nieruchomości.

Strony wniosły o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do

art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone

w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie była decyzja Kolegium utrzymująca

w mocy orzeczenie Związku wydane skarżącym w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości mieszanej.

Badając rozpoznawaną sprawę w zakreślonej powyżej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania

z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Spór w sprawie koncentruje się wokół zarówno zasadności jak i wysokości określonej przez organ stronom opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

w części dotyczącej nieruchomości niezamieszkałej.

Z analizy argumentów powoływanych przez strony wynika przekonanie, że organy w sposób niewyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, przez

w szczególności zignorowanie - faktu lockdownu w czasie pandemii Covid-19, posiadania przez nich własnego kompostownika, oraz przez uznanie, że oględziny przeprowadzone w 2024 r. mogą w miarodajny sposób przyczynić się do ustalenia stanu faktycznego w odniesieniu do lat 2018-2023 r.

W skardze akcentowały również: nieuwzględnienie przez organ ich wniosku do dokonania czynności, o których mowa w 178 § 1 O.p. w swoim systemie teleinformatycznym, pomimo wskazywania przez nich, że nie mają możliwości stawić się na oględziny akt w siedzibie organu; naruszenie zasady dwuinstancyjności (zaniechanie samodzielnego rozpatrzenia sprawy przez SKO), jak też wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji

W zakresie naruszenia prawa materialnego art. 6o ust. 1 u.c.p.g. akcentowały, że organ dokonał porównania do tylko jednej nieruchomości – Zajazd w miejscowości [...], podczas gdy przepis ten wyraźnie mówi o liczbie mnogiej takich nieruchomości.

Mając na względzie zarówno wynikający z akt stan faktyczny sprawy, jak i stan prawny wynikający z obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa zarzuty skargi wraz z ich argumentacją należało uznać za bezzasadne.

Dla porządku należy przypomnieć, że na terenie przedmiotowej nieruchomości od wielu lat, również w okresie objętym zaskarżonymi decyzjami, znajduje się czynny obiekt hotelowy pod nazwą "P.". Organ na podstawie pisma UMiG z [...] kwietnia 2023 r. wykazał, że zgodnie z ewidencją innych obiektów, w których świadczone są usługi hotelarskie, pod adresem - [...] widnieje ww. obiekt. Wpisu dokonano [...] marca 2013 r. pod sygnaturą nr [...] na wniosek firmy H. Zgłoszono 8 pokoi, 22 miejsca noclegowe. Od tego czasu nie zgłoszono żadnych zmian.

W niniejszej sprawie nie ulegało też wątpliwości, że prowadzenie na nieruchomości działalności polegającej na wynajmie pokoi umożliwiało uznanie nieruchomości za taką, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (art. 6c ust. 2 u.c.p.g.). Goście wynajmujący pokoje gościnne nie mogli być bowiem uznani za mieszkańców nieruchomości skarżących. Goście przebywający na nieruchomości traktowani są jedynie jako osoby, które potocznie przebywają na nieruchomości, jednocześnie nie zamieszkując jej.

Trafnie w decyzjach wskazano, że pobyt osób w wynajmowanych w pokojach

w oczywisty sposób wiąże się z powstawaniem odpadów. Prawidłowo organy uznały, że ponieważ nieruchomość była wykorzystywana do prowadzenia ww. działalności oraz bezspornie w okresie objętym decyzją zamieszkiwały na niej dwie osoby, to należało ją zakwalifikować do nieruchomości o charakterze mieszanym. Zgodnie bowiem z treścią art. 6j ust. 4 u.c.p.g. - w przypadku nieruchomości, która w części stanowi nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 1, a w części nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 2, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi sumę opłat obliczonych zgodnie z ust. 1-3.

Odpowiednio szczegółowe i merytoryczne wyjaśnienia dotyczące powyższych materii organy przedstawiły w motywach wydanych w toku postępowania decyzji.

Podobnie jak jasno wyjaśniły kwestię naliczenia wysokości opłaty tytułem gospodarowania odpadami komunalnymi, to jest zgodnie z podjętymi i obowiązującymi m.in. na terenie Miasta i Gminy uchwałami Zgromadzenia ZM [...], dotyczącymi wysokości stawek za gospodarowanie odpadami komunalnymi, tj. uchwałami z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], z [...] maja 2019 r. nr [...] z [...] grudnia 2020 r.nr [...] i z [...] października 2021 r. nr [...].

W realiach tej sprawy nie może też z pola widzenia umykać sam przebieg tego postępowania, w tym zaangażowanie stron w należytym wyjaśnianiu okoliczności stanu faktycznego. Nie sposób nie zauważyć, że jakiekolwiek próby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez Związek nie przyniosły rezultatu, głównie z uwagi na postawę skarżących. Ani oni, ani też osoby przez nie upoważnione (np.

M.C.) nie udzielali co do zasady żadnych wyjaśnień oraz informacji pozwalających na rzetelne ustalenie stanu faktycznego w tej sprawie. W sytuacji braku danych ze strony skarżących, którzy, jak sami wyjaśnili, nie prowadzili rejestru wynajmu pokoi i rejestru gości,, a zgłosili 22 miejsca noclegowe, to trafnym okazało się założenie organu, który z uwagi na okoliczność, że nie zawsze mogło być pełne obłożenie obiektu przyjął przedział dla 11-20 osób. Było to niewątpliwie działanie na korzyść stron, usprawiedliwione i uprawnione w warunkach tej sprawy. Jednocześnie należy się zgodzić z organem, ze przyjęcie niższego przedziału, z braku innych danych, byłoby niezgodne z danymi wynikającymi z dokumentu urzędowego, jakim jest wypis

z ewidencji obiektów świadczących usługi hotelarskie.

Wobec postawy skarżących, nie sposób czynić zarzutu organowi, że do ustalania stanu faktycznego sprawy doszło na podstawie wszelkich innych informacji oraz danych pozyskiwanych z takich źródeł, jak: internet, instytucje publiczne, takie jak np. Zakład Usług Wodnych we [...] (nie posiadali też rachunków za prąd i wodę za żądany okres), czy też dokument telewizyjny, tj. program D.S., wyemitowany w 2021 r. na kanale telewizyjnym T. w ramach cyklu "[...]", w którym jak dowiedziono przedmiotowy obiekt hotelowy zaprezentowano i zareklamowano wskazując jego szerokie możliwości również w zakresie przyjmowania gości hotelowych.

Przeprowadzony w toku postępowania dowód z oględzin nieruchomości, obrazujący stan P. – co prawda w latach późniejszych niż okresy których dotyczy decyzja, co strony szczególnie akcentują – również stanowił jeden z dowodów zgromadzonych przez organ w toku postępowania. Mając na względzie argumenty skargi Sąd zauważa, że poczynione w ramach tych czynności ustalenia nie zostały w jakikolwiek sposób przez strony zakwestionowane czy podważone. Nader istotnym jest to, że dowód ten – co wykazano powyżej - nie był jedynym i determinującym wynik postępowania

na którym oparł się organ. Został on oceniony kompleksowo i w powiązaniu

z całokształtem pozostałego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, działanie takie nie naruszało przepisów prawa procesowego.

W sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego, konkretnie art. 6o ust. 1 u.c.p.g. Zgodnie z treścią powołanej normy prawnej

w brzmieniu odnoszącym się do realiów sprawy - w razie niezłożenia deklaracji

o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

W przytoczonym unormowaniu ustawodawca ustanowił zatem specjalny tryb weryfikacji deklarowanych danych, w zakresie ustalenia tej opłaty wskazując na "dostępne dane" albo "uzasadnione szacunki" (alternatywa rozłączna), które stosuje się przy braku deklaracji lub istnieniu "zasadnych wątpliwości", co do zawartych w nich danych.

Jeżeli deklarację złożono i jest ona prawidłowa, decyzji z art. 6o ust. 1 u.c.p.g., nie wydaje się.

Jeżeli istnieją dane pozwalające na ustalenie np. rzeczywistej ilości pojemników, okoliczności dotyczących segregacji odpadów, to nie ma potrzeby stosowania metody z art. 6o ust. 1 u.c.p.g., czyli porównywania z nieruchomością o podobnym charakterze. Nie można pomijać dowodów odzwierciedlających stan rzeczywisty np. co do ilości pojemników i opierać się na parametrach porównywalnych. Pierwszeństwu należy dać dowodom potwierdzającym stan faktyczny i pozwalającym na dokonanie wyliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami w oparciu o rzeczywiste, realne dane. Dopiero, gdy brak jest takich danych, pomimo przeprowadzenia postępowania administracyjnego i zebrany materiał dowodowy nie pozwala na ich ustalenie, wówczas należy zastosować metodę porównywalną.

W istocie wybór metody szacowania determinowany jest materiałem faktycznym, jakim dysponuje organ oraz charakterem działalności wykonywanej przez stronę postępowania.

Jak to już powyżej wykazano, skarżący w niniejszym postępowaniu nie współpracowali z organami na tyle by umożliwić pozyskanie koniecznych danych, mimo że to oni zasadniczo byli dysponentami wiedzy co do ilości i zakresu udostępnianych miejsc noclegowych w ramach prowadzonej działalności hotelarskiej. Brak należytej precyzji dotyczy również podnoszonego przez nich nader ogólnie działania w okresie pandemii

Coyid-19. W tym przypadku strony przedłożyły do skargi kserokopię wyciągu

z dokumentu sporządzonego przez Związek Przedsiębiorców i Pracodawców "Podsumowanie lockdownu w Polsce". Nie przedłożyły natomiast jakichkolwiek precyzyjnych i konkretnie dotyczących ich działalności danych. Skarżący nie wykazali by w okresie pandemii Covid-19 obiekt hotelowy był zamknięty na stałe. Ogólnie wskazywali na trudności w prowadzeniu działalności w tym okresie.

Wobec powyższych ustaleń, ponieważ zebranie odpowiednich dowodów nie było możliwe, zastosowanie w niniejsze sprawie ww. przepisu ustawy należało uznać za prawidłowe i usprawiedliwione okolicznościami stanu faktycznego.

Zdaniem Sądu organ wykazał, że uregulowania Regulaminu utrzymania czystości

i porządku w gminach wiążą pojemność pojemników z ilością łóżek (§ 17 pkt 7). Stąd,

z uwagi na nieprowadzenie przez właścicieli nieruchomości ewidencji gości nie było możliwości ustalenia tzw. "obłożenia" pokoi. Przy określeniu więc wielkości pojemników wziął pod uwagę inny podobny obiekt, aby szacunkowo ustalić średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze – Zajazd

w miejscowości [...], który to obiekt złożył deklarację w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi. Wbrew temu co podnoszą skarżący – organ mógł się oprzeć na danych pozyskanych od jednej nieruchomości o podobnym charakterze. Taki

stan rzeczy i wybór tej właśnie nieruchomości został zaakceptowany w ww. wyroku NSA sygn. akt [...] dotyczącym okresu poprzedzającego niniejszy kontrolowany.

W tej sprawie Związek wziął pod uwagę uzasadnione szacunki oparte na średniej ilości odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze, opierając się na danych z deklaracji Zajazdu w miejscowości [...], co szczegółowo opisał w swojej decyzji (str. 9 i 10) i naliczył mniejsze pojemniki, niż w porównywanym obiekcie, nie licząc obłożenia przez cały czas.

Prawidłowo SKO oceniło, że ustalenia te znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym i stwierdziło, że zważywszy na brak jakiejkolwiek współpracy stron

w tym zakresie, organ słusznie dopuścił wszelkie dowody mogące przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, odnosząc na koniec własne ustalenia do uzasadnionych szacunków opartych na średniej ilości odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze (art. 6o ust. 1 u.c.p.g).

Odpowiednie uzasadnienie w tej kwestii przedstawił w motywach decyzji. Wbrew twierdzeniom skarżących organy dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego.

Sąd w niniejszym składzie orzekającym podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w sprawie skarżących dotyczącej okresu poprzedzającego niniejszą ([...]) - które zważywszy na przebieg tego postępowania, postawę skarżących, to jest brak odpowiedniego się ich zaangażowania oraz nader zbliżone okoliczności stanu faktycznego – jest bez wątpienia aktualne w tej sprawie. Wyrok

w odpowiednim zakresie został już przywołany zarówno w decyzji, jak i w pierwszej części uzasadnienia, stąd nie wymaga ponownego przytoczenia.

W tej sprawie skarżący nie współpracowali z organami, a jedynie kwestionowali dokonane ustalenia, choć to oni posiadali wiedzę co do ilości i zakresu udostępnianych miejsc noclegowych w ramach prowadzonej działalności hotelarskiej. Kwestionowanie dokonanego szacunku w tym zakresie należało uznać za nieuprawnione.

W kwestii naruszenia art. 178 § 1 O.p. mając na względzie akta sprawy

w pierwszej kolejności przypomnieć warto, że postanowieniem z [...] marca 2024 r. Związek poinformował strony o możliwości, terminie i miejscu zapoznania się z aktami sprawy. Skarżący w piśmie z [...] kwietnia 2024 r. zakomunikowali, że od połowy 2018 r. mieszkają w miejscowości [...], oddalonej od siedziby Związku o około 466 km, więc przyjazd jest dla nich dużym utrudnieniem. Dalej wskazali, że ponieważ jest dla nich bardzo ważne, uprzejmie proszą o zaproponowanie innej, mniej uciążliwej dla nich formy zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Organ w odpowiedzi na powyższe (pismo z [...] kwietnia 2024 r.) poinformował strony, że art. 178 § 1 i § 3 O.p. przyznający stronom postępowania, oprócz możliwości przeglądania akt, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, także możliwość żądania wydania kopii akt sprawy (uwierzytelnionych odpisów) pozostawia stronom te uprawnienia do własnej

realizacji. Rola organu podatkowego kończy się na zapewnieniu stronie możliwości skorzystania z tych uprawnień, uzyskania żądanych materiałów, czy dokumentów

w tym utrwalenia na własny użytek materiałów zawartych w aktach sprawy przez np. robienie notatek, wykonywanie kopii czy odpisów. Organ wskazał, że ww. przepis

nie daje stronom uprawnień do żądania, aby wskazane przez stronę materiały dostarczał organ podatkowy. Jednocześnie zaznaczył, że istnieje możliwość przesłania kopii dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem, które są wydawane

przy złożeniu stosownego wniosku i uiszczeniu opłaty skarbowej. Do pisma załączono stosowny druk.

Strony pismem z [...] maja 2024 r. wniosły o umożliwienie im zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w systemie teleinformatycznym, bo jak wskazały – jest to rozwiązanie najbardziej praktyczne i ekologiczne.

Punktem wyjścia dla rozstrzygnięcia spornej kwestii jest wykładnia przepisów Ordynacji podatkowej odnoszących się do prawa strony do czynnego jej udziału w postępowaniu

i wglądu do akt sprawy podatkowej tudzież zasady jawności tego postępowania

dla stron oraz zasady przekonywania i prawdy obiektywnej. Mając na względzie ten zarzut, jak i inne podnoszone względem prowadzonego przez organ postępowania Sąd uznał za konieczne przypomnieć, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, o czym stanowi art. 120 O.p. Postępowanie podatkowe powinno

być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, które

w postępowaniu tym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień

o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania (art. 121 O.p.). W toku postępowania organy te obowiązane są podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.). Zapewniają stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji obowiązane są umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów

i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 123 O.p.). Przykładowo, przed wydaniem decyzji organ podatkowy zobowiązany jest wyznaczyć stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 1 O.p.).

W toku postępowania organy obowiązane są również wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu

(art. 124 O.p.). Zasadą jest bowiem, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać

i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, przy czym w każdym stadium postępowania może on zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu, zaś fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi podatkowemu z urzędu nie wymagają dowodu z tym wszakże zastrzeżeniem, że fakty znane organowi podatkowemu z urzędu należy zakomunikować stronie

(art. 187 O.p.). Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 O.p.), przy czym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 192 O.p.).

Zgodnie z treścią art. 178 § 1 O.p. strona ma również prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Według art. 178 § 4 O.p. organ podatkowy może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po identyfikacji strony w sposób, o którym mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia

17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Zapewnienie stronie postępowania dostępu online do akt sprawy jest zatem uprawnieniem, a nie obowiązkiem organu podatkowego. Realizacja dostępu do akt sprawy online uzależniona jest od organu podatkowego. W szczególności w tym zakresie może on uwzględnić możliwości techniczne, którymi dysponuje.

Dodać trzeba, że mając na uwadze rozwój technologii należy przyjąć, że w tym przypadku nie można ograniczać się wyłącznie do sporządzania przez organ kserokopii, ale należy również brać pod uwagę możliwość udostępnienia kopii akt

w postaci dokumentów elektronicznych. Należy jednak podkreślić, że organ podatkowy może udostępniać kopie akt w postaci elektronicznej tylko wtedy, gdy posiada akta w tej postaci. Trudno bowiem oczekiwać od organu podatkowego wydania kopii akt w postaci elektronicznej, jeżeli organ nie jest posiadaczem akt w takiej postaci.

Regulacja art. 178 O.p. nie wprowadza obowiązku sporządzania przez organ podatkowy odwzorowania cyfrowego dokumentów znajdujących się w aktach, które mają postać papierową (zob. P.Pietrasz, Komentarz do art. 178 ustawy Ordynacja podatkowa w: E.Etel, (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz. Tom II. Procedury podatkowe, opublik.: System Informacji Prawnej Lex).

Regulacja zawarta w 178 § 1 i § 3 O.p. nie ma więc charakteru absolutnego. Obliguje organ do wydania kopii akt sprawy, jednak ten musi tymi aktami rozporządzać,

a w przypadku żądania wydania kopii akt w postaci elektronicznej – musi nimi rozporządzać w takiej właśnie postaci. Trudno bowiem oczekiwać od organu podatkowego wydania kopii akt w postaci elektronicznej, jeżeli organ nie jest posiadaczem akt w takiej postaci (zob. uchwała NSA z 8 października 2018 r., sygn. akt I OPS 1/18).

W kontrolowanej sprawie organ obszernie i precyzyjnie wyjaśnił stronom m.in. w piśmie

z [...] kwietnia 2024 r.) o treści art. 178 § 1 i § 3 O.p., o ich uprawnieniach polegających na możliwości przeglądania akt, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, także

o możliwości żądania wydania kopii akt sprawy (uwierzytelnionych odpisów), o swojej roli w tym zakresie, o możliwości przesłania kopii dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem, które są wydawane przy złożeniu stosownego wniosku

i uiszczeniu opłaty skarbowej. Stosowny druk załączono do pisma.

Z ww. pisma organu, ale i akt sprawy nie wynika wprost by w ogóle organ prowadził akta w postaci elektronicznej. Dość zauważyć, że korespondencja między stronami

i samymi organami postępowania też nie odbywała się elektronicznie. Jak to zaznaczono powyżej trudno oczekiwać od organu podatkowego wydania kopii akt

w postaci elektronicznej, w sytuacji gdy nie jest posiadaczem akt w takiej postaci.

W realiach tej sprawy o sposobach zapoznania się z aktami sprawy z punktu widzenia możliwości organu strony zostały poinformowane obszernie w ww. piśmie i to od nich zależało jakie rozwiązanie przyjmą za najbardziej dla nich odpowiednie.

Nie można też się zgodzić z uwagami skarżących w kwestii dotyczącej nie uwzględnienia przez organy posiadanego przez nich kompostownika. Słusznie w tym zakresie Związek w piśmie z [...] lipca 2024 r. wyjaśnił, że zniżka na kompostownik dotyczyła tylko właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostującymi bioodpady stanowiące odpady komunalne

w kompostowniku przydomowym (§ 7 regulaminu).

Stąd argumenty te należy uznać za chybione.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, omówiły ich treść oraz prawidłowo je zastosowały, czemu dały wyraz w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób wybiórczy czy nieobiektywny, zaś dokonana ocena dowodów nie nosi znamion dowolności. Nie doszło do naruszenia przepisów postępowania – Ordynacji podatkowej w tym wskazanych w skardze, jak również przepisów kpa – które co dodatkowo należy podkreślić, nie miały w sprawie zastosowania. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 210 § 4 O.p.

Zdaniem Sądu nie doszło także do naruszenia art. 127 O.p. przez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Zgodnie z tym przepisem postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Wskazana zasada przyznaje stronie postępowania prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia jej sprawy, po raz pierwszy przez organ pierwszej instancji, po raz drugi przez organ odwoławczy. Jednocześnie określa ona możliwość wniesienia od każdego orzeczenia wydanego w sprawie przez organ pierwszej instancji środka zaskarżenia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych istota dwuinstancyjności postępowania oznacza obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ drugiej instancji. Obowiązkowi temu sprostało SKO, czego potwierdzeniem jest przebieg postępowania odwoławczego

i treść decyzji wydana przez ten organ.

Z wszystkich przedstawionych powyżej względów, Sąd uznając zarzuty skargi (zarówno te o charakterze procesowym jak i materialnym) za niezasadne,

a jednoczenie nie znajdując innych uchybień prawa skutkujących potrzebą uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.