Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 219/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 § 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jacek Brolik, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1538/19 w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 25 września 2019 r., nr 2401-IEE1_.711.529.2019.2.DJ.192534 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 11 lutego 2020 r., I SA/Gl 1538/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. J. (dalej: "skarżący", "strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 25 września 2019 r. w przedmiocie skargi strony na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia innych wierzytelności.

2. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. W postępowaniu tym nie orzeka się natomiast o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Z tego względu nie mogą być przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu dotyczącym skargi na czynność egzekucyjną zarzuty skarżącego dotyczące nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, niedopuszczalności egzekucji czy też przedawnienia dochodzonych zobowiązań. (pełny tekst zaskarżonego orzeczenia oraz inne orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

3. Od powyższego orzeczenia skarżący złożył skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. art. 183 § 2 ust. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w ten sposób, iż w składzie sądu brała udział osoba nieuprawniona;

2. art. 183 § 2 ust. 4 p.p.s.a. w ten sposób, iż w składzie sądu uczestniczył sędzia NSA delegowany do WSA, podczas gdy zgodnie z orzeczeniem ETS z 16 października 2021 r. C-748/19 do C-754/19 delegowanie sędziów jest niezgodne z prawem EU.

3.1. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

3.2. W dniu 11 maja 2024 r. strona wniosła o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania pytań prejudycjalnych zawartych przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 października 2023 r. III CB 40/23.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.

4.1. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z zasadami i standardami wynikającymi z art. 174 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu kasacyjnym nie może w szczególności, na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., wyjść poza granicę skargi kasacyjnej.

4.2. Mając na uwadze powyższe, w pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji prowadzone było w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w sp. z o.o. Strona nie przedstawiła jednak w tym zakresie jakichkolwiek zarzutów kasacyjnych. Meritum postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie zostało więc zakwestionowane, a Naczelny Sąd Administracyjny nie ma prawa ani też obowiązku prawnego wypowiadania się w tym przedmiocie.

4.3. Skarżący złożoną w sprawie skargę kasacyjna w całości opiera na zarzucie naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przywołany przepis stanowi, że nieważność postępowania zachodzi, jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.

Ze względu na powyższe należy wskazać, że sąd administracyjny orzekający w pierwszej instancji w indywidulnej sprawie nie rozstrzyga – nie wyrokuje w danej sprawie: czy i/lub który sędzia posiada status sędziego, a więc czy jest podmiotem uprawnionym do (współ)orzekania w tej sprawie. Argumentacja skargi kasacyjnej w powyższym zakresie nie stanowi z tego powodu zgodnego z prawem zarzutu kasacyjnego, jest co najwyżej zwróceniem uwagi sądowi kasacyjnemu na domniemaną przesłankę nieważności postępowania sądowego, co niezależnie od treści skargi kasacyjnej jest każdorazowo oceniane z urzędu przez Naczelny Sąd Administracyjny w każdej rozpoznawanej sprawie. Treść skargi kasacyjnej w tym przedmiocie nie stanowi zatem zgodnego z prawem zarzutu kasacyjnego.

4.4. Mając jednak na uwadze treść art. 183 § 1 p.p.s.a., wymaga wskazania, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Taką przesłanką nie jest, powoływana przez stronę, okoliczność orzekania w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wyjaśnić bowiem należy, że orzekający w sprawie sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego został do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przeniesiony na podstawie art. 94 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Przepis ten zaś stanowi, że Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego po zasięgnięciu opinii Kolegium tego Sądu może przenieść sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego do wojewódzkiego sądu administracyjnego w miejscowości, w której dotychczas pełnił służbę, z pozostawieniem mu prawa do wynagrodzenia i tytułu przysługującemu sędziemu Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Innymi słowy, sędzia przeniesiony na podstawie ww. przepisu jest sędzią wojewódzkiego sądu administracyjnego, w tym sądzie pełni swój urząd, zachowuje jedynie tytuł i wynagrodzenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wspomniany wyżej przepis był również oceniany przez Trybunał Konstytucyjny, który orzekł o jego zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (wyrok z 7 listopada 2005 r. P/20/04, OTK-A 2005/10/11). Z tego powodu zatem, że w przedmiotowej sprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach orzekał jeden sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zasadnie twierdzić, iż skład orzekający był sprzeczny z przepisami prawa, a tym samym, że mamy do czynienia z nieważnością postępowania.

4.5. Dodatkowo należy stwierdzić, że wniosek strony o zwieszenie postępowania sądowego nie mógł zostać uwzględniony, ze względu na to, że pytanie prejudycjalne, na które powołuje się strona we wniosku nie dotyczy okoliczności podnoszonych w niniejszej sprawie. Wskazywane więc we wniosku postępowanie i jego wynik nie może mieć wpływu na rozstrzygniecie niniejszej sprawy.

4.6. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

4.7. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. a także § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2) lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).

Jacek Brolik Jan Rudowski Stanisław Bogucki