Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 737/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 10 § 1 w zw. z art. 9, art. 40 § 1, art. 79 a § 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 17 ust. 1b
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 188
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 617/22 w sprawie ze skargi J.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 10 października 2022 r., znak SKO.PS-80/3938/2002/2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz J.R. kwotę 720 (słownie: siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 21 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 617/22 oddalił skargę J.R. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 10 października 2022 r., znak SKO.PS-80/3938/2002/2022, którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy S. z 17 maja 2022 r., znak GOPS.ŚP.5211.178.04.2022 o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego w związku z opieką nad matką.

Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Skarżąca w dniu 13 kwietnia 2022 r. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną. We wniosku tym pełnomocnik skarżącej wskazał, że pobiera ona obecnie emeryturę, jednak nie stanowi to bezwzględnej przesłanki negatywnej do ustalenia prawa do świadczenia, skoro organ po ustaleniu zaistnienia przesłanek pozytywnych winien poinformować stronę o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie wypłaty świadczenia emerytalnego i po uzyskaniu decyzji organu właściwego w tym zakresie, wydać decyzję przyznającą świadczenie pielęgnacyjne.

Wójt Gminy S. decyzją z 17 maja 2022 r. odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia, wskazując zarówno na fakt, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała przed ukończeniem 18 (lub przy kontynuacji nauki – do 25 roku życia), jak i na fakt, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, co wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Pełnomocnik skarżącej we wniesionym odwołaniu podniósł, że stanowisko organu w zakresie uzależnienia możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na datę w jakiej powstała niepełnosprawność jest nieprawidłowe, bowiem Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją (art. 32 ust. 1) przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W odniesieniu do odmowy przyznania świadczenia z uwagi na ustalone prawo do emerytury, pełnomocnik skarżącej podkreślił, że ugruntowane już orzecznictwo sądowe wskazuje, że osoba wnioskująca o ustalenie świadczenia może zawiesić wypłatę przysługującego jej świadczenia emerytalnego. Informacja o takiej możliwości winna być udzielana przez organ, gdy postępowanie wykaże, że jedyną przeszkodą w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego jest właśnie fakt pobierania świadczenia emerytalnego. Skarżąca ma zatem możliwość wyboru pomiędzy świadczeniami i powinna być wprost poinformowana o przesłankach pozytywnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz możliwości usunięcia jedynej przeszkody negatywnej w zakresie uzyskania tego świadczenia. Wezwanie skarżącej do zawieszenia prawa do świadczenia emerytalno-rentowego bez zapewnienia, że prawo to stanowi ostatnią przeszkodę na drodze przyznania jej wnioskowanego świadczenia nie powinno być uznawane za prawidłowe wywiązanie się z ciążącego na organie administracji obowiązku informacyjnego. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że zaistniała wadliwość w tym zakresie może być usunięta przez organ odwoławczy w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego w oparciu o art. 136 § 1 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z 10 października 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, zaznaczając jednak, że odmowa uwzględnienia wniosku z uwagi na wiek, w jakim powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, była nieprawidłowa. W tym zakresie Kolegium potwierdziło nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Organ II instancji podzielił jednak stanowisko Wójta, że okoliczność ustanowionego prawa do świadczenia emerytalnego wyłącza możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ nie uznał za wystarczającą akcentowaną we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego gotowość skarżącej do zawieszenia pobierania świadczenia emerytalnego. W ocenie Kolegium warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest przedłożenie decyzji ZUS o wstrzymaniu wypłaty emerytury, czego pełnomocnik skarżącej, pomimo swojej fachowości i dużego doświadczenia, nie uczynił. Kolegium zauważyło, że zawiadomienie, o którym mowa w art. 10 § 1 k.p.a., zostało wystosowane do skarżącej, pomimo, że w postępowaniu reprezentowana była przez pełnomocnika, jednak w ocenie organu II instancji, obowiązek informacyjny został wypełniony. Stronie umożliwiono zatem wybór jednego spośród dwóch świadczeń. Nadto fachowy pełnomocnik, już od wszczęcia postępowania miał świadomość, że pobieranie emerytury stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i nie poczynił żadnych kroków, aby przeszkodę tę usunąć. W ocenie Kolegium, pełnomocnik bezpodstawnie wskazuje na konieczność wezwania skarżącej, w oparciu o art. 136 k.p.a., do wyboru świadczenia oraz przedstawienia decyzji o zawieszeniu wypłaty świadczenia emerytalnego w toku postępowania. To od podjęcia przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiednich działań w kierunku zawieszenia wypłaty emerytury zależy od kiedy świadczenie pielęgnacyjne będzie mogło zostać przyznane skarżącej.

Skarżąca we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze ponowiła argumentację odwołania, podkreślając, że organ naruszył obowiązek wynikający z art. 9 k.p.a. oraz nie dopełnił obowiązku z art. 136 § 1 k.p.a., przedłużając postępowanie w sposób naruszający art. 12 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalając skargę uznał, że organ I instancji wywiązał się z obowiązku umożliwienia stronie dokonania wyboru jednego ze świadczeń w toku postępowania administracyjnego. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych sprawy, w piśmie z 29 kwietnia 2022 r. przesłanym na adres kancelarii adwokata organ zawarł pouczenie, że w terminie 7 dni od jego otrzymania strona może wypowiedzieć się co do dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wskazano jednocześnie, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury oraz przytoczono treść art. 27 ust. 5a u.ś.r. i wynikającą z niego konieczność przedłożenia decyzji ZUS o zawieszeniu prawa do emerytury. Tym samym zapewniono realizację obowiązku wskazanego w art. 79a § 1 zdanie pierwsze k.p.a. Pomimo upływu zakreślonego terminu nie przedstawiono jednak decyzji ZUS o zawieszeniu prawa do emerytury, pomimo że strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Nie jest zarazem możliwe, aby stronie w pierwszej kolejności zostało przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a dopiero później zrezygnowała ona z pobierania świadczenia emerytalnego. W ocenie Sądu I instancji, w toku prowadzonego przez Wójta postępowania umożliwiono stronie wybór jednego spośród dwóch świadczeń, wobec czego niezasadny był zarzut o braku przeprowadzenia przez SKO uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 § 1 k.p.a. Nadto, w postępowaniu administracyjnym strona była reprezentowana przez fachowego pełnomocnika – adwokata, zatem zbędne było kierowanie do strony zapewnienia, że jedynie przysługujące świadczenie emerytalne stanowi przeszkodę na drodze przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze kasacyjnej od opisanego wyroku skarżąca wniosła alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.

Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 8 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie, objawiające się potraktowaniem skarżącej reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika w inny sposób niż osoby działającej samodzielnie, czym organy naruszyły ustanowione w w/w przepisie zasady zaufania do władzy publicznej, bezstronności i równego traktowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno było skutkować jej uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.;

2. art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 9 k.p.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie, objawiające się niepoinformowaniem strony o spełnieniu wszystkich pozostałych przesłanek warunkujących przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, poza posiadanym przez stronę prawem do emerytury oraz niewezwaniem jej do zawieszenia przysługującego jej prawa do emerytury, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno było skutkować jej uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.;

3. art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 40 § 2 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, objawiające się niepoczytaniem niedoręczenia przez organ I instancji pełnomocnikowi zawiadomienia z dnia 29 kwietnia 2022 r. jako czynności naruszającej ten przepis, co z kolei poskutkowało naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno było skutkować jej uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wadliwie Sąd I instancji uznał, iż zawiadomienie z dnia 29 kwietnia 2022 r. doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącej, podczas gdy w rzeczywistości pełnomocnikowi skarżącej doręczone zostały przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego jedynie decyzje organów obu instancji oraz pismo informujące o przekazaniu odwołania do Kolegium i odpowiedź Kolegium na ponaglenie. Ponadto organy oraz Sąd I instancji pominęły istotny i ugruntowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym organy administracji zobowiązane są do pełnego realizowania ciążącego na nich na podstawie art. 9 k.p.a. obowiązku informacyjnego wobec strony postępowania. Przez obowiązek ten w kontekście przedmiotowej sprawy rozumieć należy jednoznaczne poinformowanie strony o spełnieniu wszystkich przesłanek przyznania świadczenia, poza posiadanym prawem do emerytury i o konieczności jego zawieszenia, co umożliwi przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia prawa do emerytury, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych. Skarżąca nie tylko winna mieć możliwość wyboru świadczenia jakie chce pobierać, ale również powinna zostać przez organ wprost poinformowana o spełnieniu wszystkich pozostałych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz o tym, iż pobierane świadczenie emerytalno-rentowe jest jedyną przeszkodą stojącą na drodze do przyznania jej prawa do wnioskowanego świadczenia. Wezwanie strony do zawieszenia prawa do świadczenia emerytalno-rentowego bez zapewnienia, iż prawo to stanowi ostatnią przeszkodę na drodze przyznania jej wnioskowanego świadczenia nie powinno być uznawane za prawidłowe wywiązanie się z ciążącego na organie administracji obowiązku informacyjnego, określonego w art. 9 k.p.a. Skarżąca, zawieszając wypłatę jedynego swojego źródła utrzymania musi być pewna, że następnie przyznane jej zostanie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, aby miała możliwość dalszego funkcjonowania. Niezrozumiałym i pozbawionym podstawy prawnej są poglądy organu odwoławczego oraz Sądu I instancji w zakresie konieczności podjęcia przez pełnomocnika skarżącej działań mających na celu doprowadzenie do zawieszenia emerytury bez zapewnienia ze strony czy to organu I czy II instancji o spełnieniu wszystkich pozostałych przesłanek i o niespełnieniu żadnej przesłanki negatywnej, za wyjątkiem posiadanego przez stronę prawa do emerytury. W ocenie skarżącej, do zawieszenia emerytury strona wezwana zostać powinna po jednoznacznym zawiadomieniu o spełnieniu wszystkich pozostałych przesłanek, aby możliwe było bezproblemowe i szybkie przejście z systemu świadczeń emerytalno-rentowych do systemu świadczeń rodzinnych. W celu zachowania gwarancyjnej funkcji zasad, wynikających z art. 8 i art. 9 k.p.a. organ odwoławczy winien był w trybie art. 79a § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. wezwać skarżącą do przedstawienia decyzji o zawieszeniu pobierania emerytury.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023, poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu.

Zasadne są zgłoszone zarzuty naruszenia przepisów postępowania, skutkujące przedwczesną odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, bez wypełniania przez organ odwoławczy obowiązków informacyjnych względem strony, w szczególności bez wezwania do usunięcia wyłącznej przeszkody w uwzględnieniu wniosku, jakim był ostatecznie fakt pobierania przez skarżącą emerytury.

Należy zwrócić uwagę, że jakkolwiek skarżąca była reprezentowana przez kwalifikowanego pełnomocnika, to skutki wywiedzione z tego faktu przez organy nie są uzasadnione i prawidłowe. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego z faktem ustanowienia pełnomocnika wiążą szereg skutków, w szczególności w takiej sytuacji organ, zgodnie z art. 40 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735; dalej: k.p.a.), dokonuje doręczeń przedstawicielowi strony. Temu obowiązkowi organ I instancji uchybił, doręczając zawiadomienie z 29 kwietnia 2022 r., wystosowane w trybie art. 10 § 1 k.p.a., skarżącej, z pominięciem jej pełnomocnika. Już z tego powodu nie można z nim łączyć żadnych, zwłaszcza negatywnych dla strony skutków, jak to uczynił organ odwoławczy, a następnie Sąd I instancji (wadliwie przyjmując, wbrew stanowi akt sprawy, że zawiadomienie doręczono pełnomocnikowi). Natomiast organ odwoławczy w ogóle pominął realizację obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a., albowiem po wniesieniu odwołania nie zawiadomił strony o zamiarze wydania decyzji, nie zapewnił możliwości wypowiedzenia się, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem pozbawiło stronę informacji o stanowisku organu odwoławczego w kwestii przeszkód w uwzględnieniu wniosku. Organy naruszyły zatem przepis art. 40 § 1 i art. 10 § 1 w zw. z art. 9 k.p.a., albowiem na żadnym etapie postępowania nie dokonały prawidłowych zawiadomień, nie zrealizowały w ten sposób swoich obowiązków procesowych. Natomiast przepisy k.p.a., ze względu na fakt reprezentowania strony przez zawodowego pełnomocnika, nie wyłączają i nie ograniczają obowiązków organów wobec strony. Gdy strona jest reprezentowana przez adwokata, to nie ustają obowiązki informacyjne, związane z udzielaniem pouczeń, a ich zakres się nie zmienia. Fakt reprezentowania strony przez adwokata nie usprawiedliwia też zaniechań organów w realizacji ich obowiązków.

Sąd I instancji pominął też zasadniczą w sprawie kwestię, związaną z powodem wydania decyzji odmownych. Organ I instancji uzasadnił odmowę zaistnieniem dwóch przesłanek negatywnych, tak więc na tym etapie postępowania nie ziściły się przesłanki do zastosowania art. 79a k.p.a. Natomiast organ II instancji uznał, że wyłączną przeszkodą do przyznania prawa do świadczenia jest fakt pobierania przez skarżącą emerytury i zaniechania zawieszenia jej pobierania. Stanowisko organów uległo zatem zasadniczej zmianie, albowiem ta przeszkoda mogła zostać usunięta przez stronę. Zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a., w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Natomiast art. 79a § 2 k.p.a. stanowi, że w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.

W świetle tych regulacji praktyka działania organu II instancji nie zasługuje na aprobatę. Po otrzymaniu odwołania, mimo modyfikacji stanowiska co do przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 1b ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615; dalej: u.ś.r.), Kolegium nie zastosowało przepisu art. 79a k.p.a., czym naruszono zarówno ten przepis, jak też zasady ogólne postępowania administracyjnego z art. 10, art. 9 i art. 8 § 1 k.p.a. Zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia tych przepisów są uzasadnione. Opisane naruszenia mogły mieć przy tym istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca deklarowała zawieszenie pobierania emerytury, wobec czego organ odwoławczy powinien był wezwać ją, wyznaczając termin, do przedłożenia stosownej decyzji organu rentowego, co wedle deklaracji strony, prawdopodobnie miałoby miejsce. Wskazywanie, że zawodowy pełnomocnik wiedział o konieczności zawieszenia pobierania emerytury w okolicznościach sprawy nie ma żadnego znaczenia, skoro nie został on zawiadomiony o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Z tych względów zasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi, podczas gdy naruszenia przepisów postępowania uzasadniały zastosowanie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Prawidłowe jest przy tym stanowisko pełnomocnika skarżącej, że nie można oczekiwać, aby osoby utrzymujące się z niskich świadczeń emerytalnych bądź rentowych zawieszały uprzedzająco ich pobieranie w oczekiwaniu na decyzję w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, pozbawiając się środków utrzymania. Istniejące regulacje procesowe, powyżej przedstawione, a naruszone przez organ odwoławczy, czynią taką praktykę zbędną.

Mając na uwadze podane argumenty i uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o uchyleniu zaskarżonego wyroku i uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania sądowego obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem postanowiono na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Zalecenia dla organu administracji co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych rozważań, przy czym rozpoznając odwołanie organ uwzględni zmiany stanu prawnego dotyczącego wnioskowanego świadczenia.

Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.