Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 4686/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Kodeks wyborczy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 159 § 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2019 poz 52
law: Ustawa  z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - tekst jedn.
article: art. 383 § 1, 3,5
journal: Dz.U. 2019 poz 684
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy - t.j.
Teza: 1. naruszenie zasady proporcjonalności, o której mowa w art. 8 ust. 3 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, jest możliwe

tylko wówczas, gdy przepis przewidujący sankcję za załamanie oczywistego zakazu przyznaje organowi nadzoru swobodę w

wyborze środka nadzoru (sankcji) i pozwalał na stopniowalność sankcji. Z przepisów art. 383 § 1 pkt 5 i § 5 ustawy z dnia 5

stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy oraz art. 159 § 1 pkt 1 lit. 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

wynika, iż sankcja w postaci wygaśnięcia mandatu radnego następuje z mocy ustawy z upływem określonego terminu bez

udziału organu nadzoru;

2. przepis art. 383 § 2 ustawy Kodeks wyborczy jest przepisem kompetencyjnym, przyznającym kompetencję radzie gminy do

wydania uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego. Brak jej realizacji w określonym terminie powoduje jej wygaśnięcie i na

mocy art. 98a ust. 1 u.s.g. przeniesienie tej kompetencji na wojewodę;

3. zasadę równości wobec prawa wynikającą z art. 32 Konstytucji należy rozumieć jako obowiązek stosowania, realizacji czy

też przestrzegania prawa przez organ w taki sam sposób względem wszystkich. Naruszenie prawa przez organ względem jednej

osoby nie rodzi uprawnienia innej osoby i prawa oczekiwania przez nią, iż organ także względem niej postąpi wbrew przepisowi

ustawy, gdyż byłoby to sprzeczne z istotniejszą zasadą konstytucyjną wynikającą z art. 7 Konstytucji.

TEZY

1. naruszenie zasady proporcjonalności, o której mowa w art. 8 ust. 3 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, jest możliwe

tylko wówczas, gdy przepis przewidujący sankcję za załamanie oczywistego zakazu przyznaje organowi nadzoru swobodę w

wyborze środka nadzoru (sankcji) i pozwalał na stopniowalność sankcji. Z przepisów art. 383 § 1 pkt 5 i § 5 ustawy z dnia 5

stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy oraz art. 159 § 1 pkt 1 lit. 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

wynika, iż sankcja w postaci wygaśnięcia mandatu radnego następuje z mocy ustawy z upływem określonego terminu bez

udziału organu nadzoru;

2. przepis art. 383 § 2 ustawy Kodeks wyborczy jest przepisem kompetencyjnym, przyznającym kompetencję radzie gminy do

wydania uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego. Brak jej realizacji w określonym terminie powoduje jej wygaśnięcie i na

mocy art. 98a ust. 1 u.s.g. przeniesienie tej kompetencji na wojewodę;

3. zasadę równości wobec prawa wynikającą z art. 32 Konstytucji należy rozumieć jako obowiązek stosowania, realizacji czy

też przestrzegania prawa przez organ w taki sam sposób względem wszystkich. Naruszenie prawa przez organ względem jednej

osoby nie rodzi uprawnienia innej osoby i prawa oczekiwania przez nią, iż organ także względem niej postąpi wbrew przepisowi

ustawy, gdyż byłoby to sprzeczne z istotniejszą zasadą konstytucyjną wynikającą z art. 7 Konstytucji.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 608/20 w sprawie ze skargi M. G. na zarządzenie zastępcze Wojewody Podkarpackiego z dnia 26 lutego 2020 r., nr P-II.4131.2.64.2020 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. G. na rzecz Wojewody Podkarpackiego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 608/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M. G. na zarządzenie zastępcze Wojewody Podkarpackiego z 26 lutego 2020 r., nr P-II.4131.2.64.2020,

w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zarządzeniem z 26 lutego 2020 r. Wojewoda Podkarpacki, działając na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.; dalej: u.s.g.) w zw. z art. 159 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 52; dalej: u.s.p.) i art. 383 § 5 i 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2019 r., poz. 684 ze zm.; dalej: k.w.), stwierdził wygaśnięcie mandatu radnej M. G..

W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. Nr 185, poz. 1092), w dniach 11-12 lipca 2019 r. przeprowadzona została w Radzie Miasta (dalej RM) w R. kontrola problemowa, której przedmiotem była ocena wykonywania zadań związanych z wyborami ławników do sądów okręgowych i rejonowych. W jej wyniku stwierdzono, że funkcję ławnika w Sądzie Okręgowym w R. pełni M. G., która w wyborach samorządowych zarządzonych na 21 października 2018 r. uzyskała mandat radnej RM w R. na kadencję 2018-2023. Mandat ten objęła z dniem złożenia ślubowania, tj. 22 listopada 2018 r., jednak nie dopełniła obowiązku z art. 383 § 5 k.w. i w terminie 3 miesięcy od złożenia ślubowania, tj. do 22 lutego 2019 r., nie zrzekła się funkcji ławnika. Naruszyła tym wynikający z art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p. zakaz łączenia mandatu radnego z funkcją ławnika.

W tej sytuacji pismem z 12 grudnia 2019 r. organ nadzoru zwrócił się do Przewodniczącego RM w R. o podjęcie w terminie 30 dni uchwały

w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnej. Pismem z 4 lutego 2020 r. Przewodniczący RM w R. poinformował Wojewodę, że przedłożył na sesję 3 lutego 2020 r. stosowny projekt uchwały, jednakże nie uzyskał on większości głosów i uchwała nie została podjęta.

Wojewoda stwierdził więc, że stosownie do art. 98a ust. 2 u.s.g. zobligowany jest do wydania w tym zakresie zarządzenia zastępczego, w związku z treścią art. 383 § 1 pkt 5 k.w. w zw. z art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p. – wskazujących na zakaz łączenia mandatu radnego gminy z funkcją ławnika. Zakaz ten został wprowadzony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 109, poz. 627), obowiązującej od 14 czerwca 2011 r. Z uzasadnienia projektu tej ustawy (druk sejmowy nr 3833 Sejm RP VI kadencji) wynika, że piastowanie funkcji ławnika przez radnych gmin jest sprzeczne z art. 10 Konstytucji, gdyż prowadzi do naruszenia zasady podziału władz i art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p. Ustawodawca jednoznacznie wykluczył jakąkolwiek możliwość łączenia funkcji ławnika z funkcją radnego gminy, powiatu i województwa.

Zdaniem Wojewody w sprawie bezspornym jest, że M. G. złożyła ślubowanie na radnego RM 22 listopada 2018 r., a ponieważ była ławnikiem SO w R., zachodziła potrzeba zrzeczenia się przez nią funkcji ławnika w terminie 3 miesięcy od tej daty (art. 383 § 5 k.w.). Radna nie złożyła oświadczenia o zrzeczeniu się funkcji ławnika Prezesowi SO w R. przed złożeniem ślubowania na radnego w dniu 22 listopada 2018 r. Oświadczenie takie zostało złożone 12 lipca 2019 r. Wojewoda uznał, że M. G. wbrew zakazowi z art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p. połączyła funkcję ławnika z mandatem radnego gminy w okresie od 22 listopada 2018 r. do 12 lipca 2019 r. Wobec braku woli większości radnych RM w R. do wykonania obowiązku wynikającego z art. 383 ust. 6 k.w. i podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego, Wojewoda stwierdził wygaśnięcie mandatu radnej M. G..

Skargę na powyższe zarządzenie zastępcze wniosła M. G., zarzucając organowi m.in. naruszenie art. 383 § 1 pkt 5 k.w. w zw. z art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że podstawą wygaśnięcia mandatu radnej jest łączenie mandatu z wykonywaniem funkcji ławnika sądowego, jako naruszenie przez skarżącą ustawowego zakazu łączenia tego mandatu z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji i działalności, podczas gdy prawidłowa wykładnia zaskarżonych przepisów prowadzi do wniosku, że chodzi tylko i wyłącznie o podejmowanie faktycznych czynności związanych z zajmowaną funkcją ławnika SO w R., podczas gdy skarżąca pełniąca funkcję ławnika sądowego od dnia złożenia ślubowania radnej RM w R. do dnia stwierdzenia przez Prezesa SO w R. wygaśnięcia mandatu ławnika nie podejmowała żadnych czynności związanych z pełnieniem funkcji ławnika, a zatem nie wykonywała określonych w odrębnych przepisach funkcji stanowiących podstawę do wygaśnięcia mandatu radnej RM w R..

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zarządzeniu zastępczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, że w wyniku rozpoznania wniesionej skargi nie dopatrzył się naruszeń skutkujących uchyleniem zaskarżonego zarządzenia zastępczego (z urzędu wziął pod uwagę wszystkie dołączone do niej załączniki oraz akta administracyjne sprawy). Sąd ten przytoczył art. 383 § 1 pkt 5 k.w., zgodnie z którym wygaśnięcie mandatu radnego następuje m.in. w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności; taki zakaz wynika z art. 159 § 1 pkt 9 u.s.g., stosownie do którego radni gminy, powiatu

i województwa nie mogą być ławnikami. Jeżeli radny przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność o której mowa w § 1 pkt 5, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania (art. 383 § 5 k.w.).

Zdaniem tego Sądu w sprawie bezsporne pozostaje, że skarżąca, będąc ławnikiem SO w R. na kadencję 2016 – 2019, w wyborach samorządowych zarządzonych na dzień 21 października 2018 r. uzyskała mandat radnej RM w R., który objęła z dniem złożenia ślubowania, tj. 22 listopada 2018 r. Oznaczało to, że do 22 lutego 2019 r. zobowiązana była do zrzeczenia się funkcji ławnika, czego w tym terminie nie uczyniła (dokonała tego dopiero pismem z 12 kwietnia 2019 r., ze skutkiem w postaci wygaśnięcia mandatu ławnika – stosownie do art. 166 § 3 u.s.p. - na dzień doręczenia jej zawiadomienia Prezesa SO w R. z 15 kwietnia 2029 r. nr A-0140-14/19). Brak zrzeczenia się przez skarżącą funkcji ławnika w terminie, o którym mowa w § 5, obligował RM w R. do stwierdzenia - w drodze uchwały, w ciągu miesiąca od upływu tego terminu - wygaśnięcia mandatu radnego (art. 383 § 6 k.w.), po wcześniejszym umożliwieniu jej złożenia wyjaśnień (§ 3 tego artykułu). W przypadku niewywiązania się przez radę gminy z tego obowiązku, wojewoda - stosownie do art. 98a ust. 1 i 2 u.s.g. - po uprzednim wezwaniu rady do podjęcia uchwały w terminie 30 dni, bezskutecznym upływie tego terminu oraz po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej - wydaje zarządzenie zastępcze, które na mocy art. 98a ust. 3 w zw. z art. 98 ust. 1 u.s.g. - w terminie 30 dni od dnia doręczenia - może być przez osobę której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy, zaskarżone do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem.

W ocenie Sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie Wojewoda prawidłowo uznał zaistnienie przesłanek do wydania zarządzenia zastępczego, dochowując przy tym wszystkich niezbędnych do jego wydania wymogów ustawowych. Organ nadzoru - po stwierdzeniu wskutek przeprowadzonej 11-12 lipca 2019 r. kontroli RM w R. naruszenia przez M. G. dyspozycji art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p. w wyniku niedochowania 3-miesięcznego terminu o którym mowa w art. 383 § 5 u.K.w. – już w wystąpieniu pokontrolnym z 1 sierpnia 2019 r. nr P-I.431.12.2019 wniósł o podjęcie kroków zmierzających do przyjęcia przez RM uchwały w sprawie wygaśnięcia jej mandatu jako radnej. Wobec informacji udzielonej przez Przewodniczącego RM w R. (odpowiedź z 20 września 2019 r. nr SO.533.4.2019), iż przedłożony na sesję RM 17 września 2019 r. projekt uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnej M. G. w związku z naruszeniem dyspozycji art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p. i art. 383 § 1 pkt 5 k.w. nie uzyskał wymaganej większości głosów (przez co uchwała nie została podjęta), Wojewoda kolejnym pismem z 12 grudnia 2019 r. nr P.II.40.269.2019 – pod rygorem wydania zarządzenia zastępczego – wniósł o podjęcie w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnej. Ponieważ wg informacji Przewodniczącego RM (pismo z 4 lutego 2020 r. nr SO.0040.1.2019), przedłożony przez niego na sesję RM w dniu 3 lutego 2019 r. projekt stosownej uchwały ponownie nie uzyskał wymaganej większości głosów i uchwała nie została podjęta, Wojewoda pismem z 18 lutego 2020 r. nr P-II.4131.2.64.2020 poinformował Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego w sprawie wygaśnięcia mandatu radnej RM w R. M. G., po czym 26 lutego 2020 r. wydał będące przedmiotem jej skargi zarządzenie zastępcze.

Sąd ten podniósł, że w tym zakresie w sposób oczywisty nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi wydania przez Wojewodę zaskarżonego zarządzenia zastępczego niezgodnie z procedurą o jakiej mowa w art. 98a ust. 2 u.s.g., tj. bez uprzedniego powiadomienia przed jego wydaniem ministra właściwego do spraw administracji publicznej (co istotne, z przepisu tego nie wynika wymóg uzyskania stanowiska tego ministra co do dokonanego powiadomienia).

Sąd nie podzielił zarzutu wydania zarządzenia zastępczego z naruszeniem art. 383 § 1 pkt 5 k.w. w zw. z art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p., w pełni akceptując stanowisko Wojewody, iż podstawą wygaśnięcia mandatu radnej było niedopuszczalne połączenie wykonywania tego mandatu z funkcją ławnika sądowego po 22 lutego 2019 r., a więc po upływie 3-miesięcznego terminu o jakim mowa w art. 383 § 5 k.w. do zrzeczenia się przez nią funkcji ławnika (termin ten jest terminem prawa materialnego, w związku z czym jest nieprzekraczalny oraz nie podlega przywróceniu ani wydłużeniu). Skarżąca rezygnację z funkcji ławnika złożyła dopiero pismem z 12 kwietnia 2019 r., bezsprzecznie przekraczając ten termin (bez znaczenia w tej sytuacji dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia zastępczego pozostaje omyłkowe wskazanie w nim, że oświadczenie o zrzeczeniu się przez nią funkcji ławnika zostało złożone 12 lipca 2019 r.).

Zdaniem tego Sądu nie do zaakceptowania jest taka wykładnia tych przepisów, zgodnie z którą wynikający z nich zakaz miałby się odnosić tylko i wyłącznie do podejmowania przez radnego faktycznych czynności związanych z pełnieniem funkcji ławnika. Nawet jeżeli skarżąca od dnia złożenia ślubowania jako radna nie dokonywała jako ławnik żadnych czynności, nie oznacza to, że nie pełniła funkcji ławnika SO w R., który to status cały czas jej przysługiwał i wiązał się z możliwością jej wyznaczenia na członka składów orzekających. Wynikający z art. 383 § 5 k.w. nakaz zrzeczenia się w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania funkcji objętej zakazem łączenia z mandatem radnego (jeżeli była ona wykonywana przed dniem wyboru na radnego) nie może być więc postrzegany wyłącznie przez pryzmat zaprzestania wykonywania tej funkcji, o czym zresztą dobitnie świadczy sposób redakcji art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p., stanowiący wprost, że ławnikami nie mogą być radni gminy, powiatu i województwa.

W ocenie Sądu pierwszej instancji z przepisów tych nie sposób wyinterpretować za wystarczające do uznania zrzeczenia się przez radnego funkcji ławnika powstrzymania się od wykonywania związanych z tą funkcją obowiązków. O tym, że ustawodawcy taki zamiar nie przysługiwał, świadczą okoliczności związane z uchwaleniem obowiązującego w obecnym brzemieniu (od 14 czerwca 2011 r.) art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p., na co częściowo zwrócił uwagę w wydanym zarządzeniu zastępczym Wojewoda. Przepis ten – do wskazanej daty – stanowił, iż ławnikami nie mogą być radni gminy, której rada dokonuje wyboru ławników; przepis ten został dodany do u.s.p. na mocy ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1413 ze zm.), z mocą obowiązującą od 7 października 2005 r. Powyższe świadczy o stopniowej ewolucji stanowiska ustawodawcy, poczynając od braku ograniczeń w sprawowaniu przez radnych funkcji ławników, do aktualnego całkowitego zakazu łączenia tych funkcji. Gdyby obecnie celem ustawodawcy było osiągnięcie stanu polegającego na tym, że osoba, która objęła mandat radnego jedynie faktycznie nie będzie wykonywać funkcji ławnika, nakaz zrzeczenia się tej funkcji byłby zbędny. Stanowisko co do tego, że z przepisu art. 383 § 5 k.w. nie wynika zrzeczenie się funkcji poprzez zaprzestanie jej wykonywania i konieczne jest zrzeczenie się jej w określonym terminie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2017 r. II OSK 1471/17 - LEX nr 2354931 i z 22 kwietnia 2016 r. II OSK 670/16 – LEX nr 2065803).

Sąd ten zwrócił uwagę, że powyższe stanowi wyraz zakazu łączenia funkcji sprawowanych w wymiarze sprawiedliwości (władzy sądowniczej) z funkcją zajmowaną w organie stanowiącym jednostki samorządu terytorialnego (władza ustawodawcza na poziomie jednostki samorządu terytorialnego). Celem wskazanego zakazu jest ochrona podziału władz i ich równowagi, zarówno jeśli chodzi o władzę sądowniczą, jak i pozostałe władze - także na poziomie lokalnym. Stwierdzony

w rozpoznawanej sprawie ponad wszelką wątpliwość brak wymaganego zrzeczenia się przez skarżącą funkcji ławnika w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia ślubowania jako radnej – skutkujący złamaniem ustawowego zakazu łączenia funkcji ławnika i radnego - jawi się na tyle istotny, że nie pozwala także na uznanie naruszenia przez Wojewodę zaskarżonym zarządzeniem zastępczym wyrażonej w art. 8 ust. 3 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego zasady proporcjonalności. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, zarządzenie to wydane zostało z zachowaniem proporcji między zakresem interwencji ze strony organu kontroli a znaczeniem interesów które ma chronić (związanych z realizacją biernego prawa wyborczego). Zgodnie bowiem z ust. 1 i 2 tego artykułu wszelka kontrola administracyjna społeczności lokalnych może być dokonywana wyłącznie w sposób oraz w przypadkach przewidzianych w Konstytucji lub w ustawie oraz powinna w zasadzie mieć na celu jedynie zapewnienie przestrzegania prawa i zasad konstytucyjnych. Przesłanki te - wobec dokonania w sprawie przez Wojewodę prawidłowych ustaleń faktycznych oraz właściwego zastosowania art. 383 § 1 pkt 5 k.w. i art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p. – zostały w pełni zachowane, zwłaszcza że obowiązujące uregulowania prawne ustanawiając zakaz łączenia mandatu radnego

z funkcją ławnika nie pozbawiają osoby zainteresowanej swobody wyboru między podjęciem funkcji publicznej w charakterze radnego a kontynuowaniem funkcji ławnika sądowego. Skutków wydania zarządzenia zastępczego nie można zatem uważać za ingerencję nieproporcjonalną w stosunku do dokonanego naruszenia, a stwierdzenie wygaśnięcia mandatu jest rezultatem faktycznego naruszenia spoczywającego na radnym z mocy ustawy zakazu.

Zdaniem Sądu przeszkody do wydania przez Wojewodę zaskarżonego zarządzenia zastępczego nie stanowiło także "procedowanie" przez RM w R. nad projektem uchwały o wygaśnięciu mandatu radnej, gdyż nie spełnia to wymogu podjęcia takiej uchwały. Bezskuteczny upływ terminu przewidzianego w art. 383 § 5 k.w. na zrzeczenie się funkcji ławnika, tj. 3 miesięcy od dnia złożenia przez radnego ślubowania, skutkuje wygaśnięciem mandatu radnego z mocy prawa, bez względu na okoliczności i przyczyny jego niezachowania, w tym brak świadomości radnego co do niedopuszczalności łączenia mandatu z funkcją ławnika czy brak udzielenia mu związanych z tym informacji po wyborze na radnego. Uchwała rady gminy w tym przedmiocie ma charakter wyłącznie deklaratoryjny i stanowi jedynie formalne tego potwierdzenie, co wynika z art. 383 § 6 k.w., zgodnie z którym w przypadku niezrzeczenia się przez radnego funkcji w terminie o którym mowa w § 5, rada stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego w drodze uchwały w ciągu miesiąca od upływu tego terminu. Rada nie dysponuje więc możliwością jakiegokolwiek innego działania, a brak podjęcia takiej uchwały albo podjęcie uchwały o innej treści (np. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego) nie stanowi o realizacji wynikającego dla niej z tego przepisu obowiązku. Równoznaczne z brakiem jakichkolwiek działań pozostaje mające miejsce w niniejszej sprawie niepodjęcie stosownej uchwały z powodu braku wymaganej dla jej akceptacji większości głosów członków RM w R.. Wymogu zastosowania się do ustawowego obowiązku stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego nie spełnia samo wprowadzenie projektu takiej uchwały do porządku obrad, debatowanie nad nim czy nawet przeprowadzenie głosowania, jeżeli nie skutkuje to uchwałą stwierdzającą wygaśnięcie mandatu. Jeżeli rada takiej uchwały nie podejmie, po stronie organu nadzorczego (wojewody) aktualizuje się ustawowy obowiązek powiadomienia ministra właściwego do spraw administracji publicznej i wydania zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego (art. 98a ust. 2 u.s.g.). Od wykonania tego obowiązku wojewoda nie może odstąpić, działając w takiej sytuacji za radę.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wbrew wywodzonym w skardze twierdzeniom, Wojewoda przed wydaniem zarządzenia zastępczego nie miał obowiązku umożliwienia radnej złożenia wyjaśnień. Wymóg umożliwienia złożenia wyjaśnień – stosownie do art. 383 § 3 k.w. – ciążył wyłącznie na RM w R. na etapie, na którym Rada zobowiązana była do podjęcia stosownej uchwały. Wobec jej niepodjęcia, Wojewoda przed wydaniem zarządzenia zastępczego obowiązany był jedynie do wezwania RM do podjęcia odpowiedniej uchwały w terminie 30 dni oraz w razie bezskutecznego upływu tego terminu, do powiadomienia ministra właściwego do spraw administracji publicznej (art. 98a ust. 1 i 2 u.s.g.).

Ubocznie Sąd ten zauważył, że jak wynika z przedłożonych wraz ze skargą protokołów posiedzeń RM w R. z 17 września 2019 r. i 3 lutego 2020 r. wraz z wynikami imiennych głosowań w sprawie podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnej, skarżąca uczestniczyła w tych posiedzeniach, a zatem miała możliwość przedstawienia swojego stanowiska. Tym samym nie można mówić o naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zasady zaufania i przekonywania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak możliwości dokonania przez Wojewodę oceny okoliczności niewykonywania przez skarżącą funkcji ławnika sądowego w okresie od złożenia ślubowania jako radna do dnia wydania zarządzenia zastępczego. Sąd wskazał również, że dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia zastępczego nie ma to bezpośredniego znaczenia, aczkolwiek w sprawie nie znajduje również potwierdzenia zarzut nieuprawnionego zróżnicowania przez Wojewodę sytuacji skarżącej oraz wskazanego przez nią radnego Rady Gminy w C. poprzez wydanie w analogicznych okolicznościach zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnej tylko względem skarżącej. Jak wskazał Wojewoda w odpowiedzi na skargę, także odnośnie wygaśnięcia mandatu tego radnego wydane zostało 18 maja 2020 r. stosowne zarządzenie zastępcze nr P-II.4131.2.147.2020.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji Wojewoda Podkarpacki, wydając zaskarżone zarządzenie zastępcze, prawidłowo zastosował w opisanych okolicznościach faktycznych i prawnych regulacje art. 98a ust. 1 i 2 u.s.g. w zw. z art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p. i art. 383 § 1 pkt 5 k.w., stwierdzając względem skarżącej wygaśnięcie mandatu radnego, która w 3-miesięcznym okresie od złożenia ślubowania nie zrzekła się mandatu ławnika. W związku z powyższym, wobec bezzasadności zawartych w skardze argumentów oraz niestwierdzenia naruszeń przepisów prawa mogących mieć wpływ na prawidłowość wydanego w sprawie zarządzenia zastępczego, sąd ten oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.").

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca reprezentowana przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zasądzenie kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę dokonaną przez Sąd pierwszej instancji w zakresie rozpoznania sprawy i wydania przez Wojewodę Podkarpackiego zarządzenia zastępczego z dnia 26 lutego 2020 r., pomimo tego, iż w zaskarżonej decyzji Wojewoda Podkarpacki dopuścił się naruszenia szeregu zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego, co przejawiało się w:

a) błędnej wykładni art. 383 § 1 pkt 5) k.w. w związku z art. 159 § 1 pkt 1 u.s.p. polegającą na uznaniu, iż podstawą wygaśnięcia mandatu radnej jest łączenie mandatu z wykonywaniem funkcji ławnika sądowego, jako naruszenie przez skarżącą odrębnych przepisów dotyczących funkcji i działalności, podczas gdy prawidłowa wykładnia zaskarżonych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że chodzi tylko i wyłącznie o podejmowanie faktycznych czynności związanych z zajmowaną funkcją ławnika Sądu Okręgowego w R., podczas gdy skarżąca, pełniąca funkcję ławnika sądowego, od dnia złożenia ślubowania na radną Rady Miejskiej w R., tj. od dnia 22 listopada 2018 r. do dnia stwierdzenia przez Prezesa Sądu Okręgowego w R. wygaśnięcia mandatu ławnika, tj. do dnia 15 kwietnia 2019 r., nie podejmowała żadnych czynności związanych z pełnieniem funkcji ławnika, a zatem nie wykonywała określonych w odrębnych przepisach funkcji, stanowiących podstawę do wygaśnięcia mandatu radnej Rady Miejskiej w R.;

b) niewłaściwym zastosowaniu art. 8 ust. 3 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r. w sytuacji, gdy według ww. przepisu kontrola administracyjna społeczności lokalnych powinna być sprawowana z zachowaniem proporcji między zakresem interwencji ze strony organu kontroli, a znaczeniem interesów, które ma on chronić, podczas gdy w przedmiotowej sprawie niewykonywanie czynności ławnika przez skarżącą powinno mieć kluczowe znaczenie dla ewentualnego złamania zakazu, o którym mowa w art. 383 § 1 pkt 5) k.w. w związku z art. 159 § 1 pkt 1) lit. 9) u.s.p.;

c) niezastosowaniu przez organ art. 383 § 3 k.w., co doprowadziło do uniemożliwienia radnej złożenia wyjaśnień przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu i tym samym do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zaufania, a także przekonywania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w konsekwencji czego Wojewoda Podkarpacki nie mógł dokonać oceny istotnej okoliczności, jaką w przedmiotowej sprawie jest niewykonywanie przez skarżącą funkcji ławnika sądowego w okresie od złożenia ślubowania na radną rady Miejskiej w R. do dnia wydania zarządzenia zastępczego;

d) błędnej wykładni art. 98a ust. 1 u.s.g. polegającą na uznaniu, że zwrot ,,nie podejmuje uchwały" należy rozumieć w ten sposób, że Rada Miejska w R. nie stwierdza wygaśnięcia mandatu skarżącej w drodze podjętej uchwały, którą nie uzyskała wymaganej większości głosów, podczas gdy zaskarżony przepis należy rozumieć w ten sposób, że Rada Miejska

w R. w ogóle nie proceduje nad projektem uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu skarżącej, tj. nie wprowadza go do porządku obrad, nie debatuje nad nim oraz nie przeprowadza głosowania;

e) niezastosowaniu art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w wyniku nieuprawnionego zróżnicowania przez Wojewodę Podkarpackiego sytuacji prawnej skarżącej oraz radnego Rady Gminy w C.;

2. art. 383 § 1 pkt 5) w zw. z art. 383 § 5 k.w. oraz w zw. z art. 159 § 1 pkt 9) u.p.s. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż ,,nawet jeżeli skarżąca od dnia złożenia ślubowania jako radna nie dokonywała jako ławnik żadnych czynności, nie oznacza to, że nie pełniła funkcji ławnika SO w R." (str. 8 uzasadnienia wyroku) oraz "że bezskuteczny upływ terminu przewidzianego w art. 383 § 5 k.w. na zrzeczenie się funkcji ławnika, tj. 3 miesięcy od dnia złożenia przez radnego ślubowania, skutkuje wygaśnięciem mandatu radnego z mocy prawa, bez względu na okoliczności i przyczyny jego niezachowania" (str. 11 uzasadnienia wyroku), podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że chodzi tylko i wyłącznie o podejmowanie faktycznych czynności związanych z zajmowaną funkcją ławnika Sądu Okręgowego w R., podczas gdy skarżąca, pełniąca funkcję ławnika sądowego, od dnia złożenia ślubowania na radną Rady Miejskiej w R., tj. od dnia 22 listopada 2018 r. do dnia stwierdzenia przez Prezesa Sądu Okręgowego w R. wygaśnięcia mandatu ławnika, tj. do dnia 15 kwietnia 2019 r., nie podejmowała żadnych czynności związanych z pełnieniem funkcji ławnika, a zatem nie wykonywała określonych w odrębnych przepisach funkcji, stanowiących podstawę do wygaśnięcia mandatu radnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca odniosła się do powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zarządzeniem z 14 marca 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej, w związku z art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t.: Dz. U. z 2020, poz. 1842), zwróciła się do stron postępowania o udzielenie informacji czy wyrażają zgodę na rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi z 18 marca 2022 r. Wojewoda wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Natomiast skarżąca w piśmie z 7 kwietnia 2022 r. nie wyraziła takiej zgody.

Zarządzeniem z 6 lipca 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej NSA, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 1 i 3 ww. ustawy z 2 marca 2020 r., skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie jest możliwe (brak zgody wszystkich stron na przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym).

W tej sytuacji sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W zamiarze autora skargi kasacyjnej oparta została na podstawie wynikającej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Istota kluczowych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej sprowadza się do błędnej wykładni art. 383 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy oraz art. 159 § 1 pkt 1 lit. 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych przez przyjęcie, iż podstawą wygaśnięcia mandatu radnej jest jego łączenie z funkcją ławnika sądu powszechnego. Zdaniem autora skargi kasacyjnej dla wystąpienia takiego skutku konieczne jest faktyczne wykonywanie obowiązków orzeczniczych związanych z zajmowaną funkcją.

Zgodnie z art. 383 § 1 pkt 5 k.w. wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Zakaz taki wynika z art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p., zgodnie z którym radni gminy, powiatu i województwa nie mogą być ławnikami. Jeżeli radny przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność, o której mowa w § 1 pkt 5, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania (art. 383 § 5 k.w.).

Poza sporem w sprawie jest, iż skarżąca była ławnikiem Sądu Okręgowego

w R. na kadencję 2016 - 2019, a w wyborach samorządowych zarządzonych na dzień 21 października 2018 r. uzyskała mandat radnej Rady Miasta

w R., który objęła z dniem złożenia ślubowania, tj. 22 listopada 2018 r. Oznaczało to, że do 22 lutego 2019 r. zobowiązana była do zrzeczenia się funkcji ławnika, czego w tym terminie nie uczyniła (dokonała tego dopiero pismem z 12 kwietnia 2019 r., ze skutkiem w postaci wygaśnięcia mandatu ławnika - stosownie do art. 166 § 3 u.s.p. - na dzień doręczenia jej zawiadomienia Prezesa SO w R. z 15 kwietnia 2029 r. nr A-0140-14/19).

Wykładnia językowa przepisów art. 383 § 1 pkt 5 i § 5 k.w. oraz art. 159 § 1 pkt 1 lit. 9 u.p.s. daje jednoznaczny wynik, sprowadzający się do następujących reguł. Po pierwsze, zakazu łączenia mandatu radnego gminy, powiatu, województwa z funkcja ławnika sądu powszechnego. Po drugie, obowiązku zrzeczenia się przez radnego z funkcji ławnika w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania, jeśli przed dniem wyborów radny pełnił funkcje ławnika. Po trzecie, sankcjonowania uchybienia powyższemu obowiązkowi. Istotą dolegliwości dla osoby niedopełniającej obowiązku w zakreślonym terminie jest wygaśnięcie ex lege mandatu radnego po upływie 3 miesięcy od złożenia ślubowania radnego. Całość tych trzech reguł tworzy kompleksową normę postępowania, przy czym dwie pierwsze reguły tworzą normę sankcjonowaną złożoną z ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego i funkcji ławnika oraz powiązanego z tym zakazem obowiązku prawnego zrzeczenia się funkcji ławnika w ustawowo wyznaczonym terminie. Z kolei reguła trzecia jest normą sankcjonującą, wprowadzającą sankcję będącą dolegliwością prawną występującą z mocy samego prawa w przypadku uchybienia obowiązkowi zrzeczenia się z funkcji radnego w terminie 3 miesięcy od złożenia ślubowania radnego.

Zwrócić należy uwagę, iż zakaz łączenia mandatu radnego i funkcji ławnika jest instytucja prawa ustrojowego, ustawowym zakazem incompatibilitas (niepołączalnością formalną), mającym swe źródło w konstytucyjnej zasadzie rozdziału władz znajdujących swe podstawy w art. 10 ust. 1 Konstytucji. Z kolei sankcja wygaśnięcia mandatu radnego jest instytucją prawa wyborczego. Zakaz niepołączalności ma charakter czysto formalny, co oznacza, że wystąpienie sankcji nie zostało powiązane z faktycznym równoczesnym wykonywaniem obowiązków radnego i faktycznym wykonywaniem obowiązków orzeczniczych przypisanych funkcji ławnika, lecz li tylko z samą jednoczesnością sprawowania mandatu radnego i pełnienia funkcji ławnika. Takie rozumienie reguły postępowania wynika z sensu językowego przepisu art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p. – ławnikami nie mogą być radni gminy. Wykonaniem powyższego ustawowego zakazu zajął się sam ustawodawca wprowadzając do systemu prawa normę sankcjonująca w art. 383 § 1 pkt 5 k.w.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji co do wykładni powyższych przepisów, uznając tym samym, iż brak jest podstaw prawnych do takiego ich rozumienia i do uznania, iż sankcja w postaci wygaśnięcia mandatu radnego wystąpiłaby wyłącznie w przypadku faktycznego wykonywania funkcji ławnika. Przy takiej wykładni niekompatybilna, a w zasadzie zbędna stałaby się reguła wynikając a przepisu art. 383 § 5 k.w. Dokonywanie wykładni prowadzącej do sprzeczności reguł prawnych lub czynienia niektórych z nich zbędnymi jest niedopuszczalne. Z tych względów zarzuty określone w punktach 1.a i 2. są nieuzasadnione.

Zarzut 1.b jest nieuzasadniony. Przepis art. 8 ust. 3 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego statuuje zasadę proporcjonalności. Zgodnie z nim

kontrola administracyjna społeczności lokalnych powinna być sprawowana z zachowaniem proporcji między zakresem interwencji ze strony organu kontroli a znaczeniem interesów, które ma on chronić.

Istotne w rozpoznawanej sprawie jest, iż sankcja będąca następstwem naruszenia zakazu łączenia mandatu radnego z funkcją ławnika ustanowiona została mocą ustawy, a jej wystąpienie następuje także z mocy samej ustawy po spełnieniu się warunków ustalonych jednoznacznie w art. 383 § 5 k.w. Można tym samym powiedzieć – posługując się językiem EKSL – iż proporcje między interwencją a interesem ustalone zostały przez ustawodawcę, a organ nadzorczy (a następnie Sąd pierwszej instancji) nie mógł ich naruszyć, gdyż decyzję w tym zakresie podjął sam ustawodawca pozostawiając mu rolę "ust wyrażających wolę ustawy". Prawidłowa wykładnia przepisów prawa, prawidłowe ustalenia faktyczne, a następnie prawidłowe zastosowanie przepisów art. 383 § 1 pkt 5 i § 5 k.w. oraz art. 159 § 1 pkt 1 lit. 9 u.s.p. nie pozwalają na uznanie także, aby na etapie potwierdzania przez organ nadzorczy skutków powstałych ex lege doszło do naruszenia zasady proporcjonalności, o której mowa w art. 8 ust. 3 EKSL.

Reasumując, naruszenie zasady proporcjonalności, o której mowa w art. 8 ust. 3 EKSL, jest możliwe tylko wówczas, gdy przepis przewidujący sankcję za załamanie oczywistego zakazu przyznaje organowi nadzoru swobodę w wyborze środka nadzoru (sankcji) i pozwalał na stopniowalność sankcji.

Z przepisów art. 383 § 1 pkt 5 i § 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy oraz art. 159 § 1 pkt 1 lit. 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych wynika, iż sankcja w postaci wygaśnięcia mandatu radnego następuje z mocy ustawy z upływem określonego terminu bez udziału organu nadzoru. Z tych względów zarzut ten nie był uzasadniony.

Zarzut naruszenia przepisu art. 383 § 3 k.w. (tj. zarzut 1.c) jest nieuzasadniony. Przepis ten gwarantuje radnemu prawo do wysłuchania przed podjęciem przez właściwą radę gminy uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego. Adresatem powyższego przepisu jest radny oraz właściwa rada. Dla radnego przepis ten statuuje prawo podmiotowe wysłuchania przed podjęciem uchwały o wygaszeniu jego mandatu, zaś dla właściwej rady przepis ten wprowadza obowiązek wysłuchania radnego. Organ nadzorczy nie mógł tym samym naruszyć tego przepisu, gdyż nie był jego adresatem i nie znajduje on zastosowania do procedury wydawania zarządzenia zastępczego. Notabene na etapie procedowania przez radę miejską jej uprawnienia do wysłuchania nie zostały naruszone, gdyż brała udział w pracach rady i w każdym czasie mogła zabrać głos i przedstawić swoje stanowisko w sprawie.

Ponadto wskazać należy, iż zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2004 r., OSK 284/04, niepubl., wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012r., I OSK 294/12; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., II OSK 329/12; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., I OSK 2255/12; wyrok NSA z dnia 8 września 2017 r., I OSK 3080/15, www.cbosa). Zarzut taki mógłby okazać się skuteczny jedynie wówczas, gdyby autor skargi kasacyjnej, zarzucając niezastosowanie określonego przepisu, jednocześnie wskazał przepis, który w jego przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez niego wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia.

Zarzut naruszenia przepisu art. 98a ust. 1 u.s.g. (zarzut 1.d) jest nieuzasadniony. Przepis art. 383 § 2 k.w. przewiduje kompetencje właściwej rady gminy do wydania uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego w przypadku wystąpienia m.in. przypadku o którym mowa w art. 383 § 1 pkt 5 k.w. w zw. z art. 159 §1 pkt 9 u.s.p. Nie pozostawia on żadnego zakresu władzy dyskrecjonalnej co do podjęcia lub niepodjęcia tej uchwały, ani też żadnego uznania w zakresie treści samej uchwały. Niedopełnienie obowiązku prawnego wynikającego z art. 383 § 2 k.w. przez radę miejską powiązane zostało z sankcją nałożoną na daną wspólnotę samorządową w przepisie art. 98a ust. 1 u.s.g., którego treść musi być rekonstruowana w powiązaniu z przepisami art. 383 § 2 k.w. oraz art. 383 § 1 pkt 5 k.w. w zw. z art. 159 §1 pkt 9 u.s.p., co oznacza, że niepodjęcie uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego, mimo procedowania nad nią przez radę miejską, nie może blokować kompetencji nadzorczej wojewody.

Inaczej mówiąc przepis art. 383 § 2 ustawy Kodeks wyborczy jest przepisem kompetencyjnym, przyznającym kompetencję radzie gminy do wydania uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego. Brak jej realizacji w określonym terminie powoduje jej wygaśnięcie i na mocy art. 98a ust. 1 u.s.g. przeniesienie tej kompetencji na wojewodę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 98a ust. 1 u.s.g., co tym samym zarzut jego naruszenia czyni bezpodstawnym.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zasadę równości wobec prawa wynikającą z art. 32 Konstytucji należy rozumieć jako obowiązek stosowania, realizacji czy też przestrzegania prawa przez organ w taki sam sposób względem wszystkich. Naruszenie prawa przez organ względem jednej osoby nie rodzi uprawnienia innej osoby i prawa oczekiwania przez nią, iż organ także względem niej postąpi wbrew przepisowi ustawy, gdyż byłoby to sprzeczne z istotniejszą zasadą konstytucyjną wynikającą z art. 7 Konstytucji. Zarzut 1.e. jest więc bezzasadny. Na marginesie należy zwrócić uwagę, że Wojewoda w odpowiedzi na skargę oraz w odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazał, że odnośnie wygaśnięcia mandatu radnego, na którą to sprawę powołuje się skarżąca w kontekście ww. zarzutu, wydane zostało stosowne zarządzenie zastępcze, na co również zwrócił uwagę WSA w Rzeszowie w uzasadnieniu wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. (240 zł).