Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 703/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2024 r. sprawy ze skargi D. S. – [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2024 r., znak: [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

D. S. – R. (dalej jako "strona", "skarżący", "wnioskodawca"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 2 lipca 2024 r.

w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że wnioskiem złożonym w dniu 11 sierpnia 2023 r. skarżący wystąpił do Wójta Gminy W. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką – J. S., legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia 6 października 2021 r. wydanym przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. nr [...] o zaliczeniu jej do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności, wydanym do 6 października 2023 r. Niepełnosprawna legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności w/w Zespołu z dnia 10 października 2023 r. Nr [...] zaliczające ją do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia 10 października 2024 r.

Decyzją z dnia 11 września 2023 r. Wójt Gminy W., odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia ze względu na niespełnienie warunku określonego w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm. - dalej: "u.ś.r.") – momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a ponadto decyzją z dnia 7 września 2023 r. wnioskodawcy przyznano specjalny zasiłek opiekuńczy w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką.

W wyniku rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia 21 grudnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ze względu na brak ustaleń faktycznych, w tym w szczególności w zakresie sprawowanej opieki przez wnioskodawcę nad niepełnosprawną matką.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy została wydana w dniu 25 stycznia 2024 r. przez Wójta Gminy W. decyzja Nr OPS.8252.390.2023 o nieprzyznaniu D. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką J. S. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że niepełnosprawność matki wnioskodawcy nie powstała w wieku do ukończenia przez niego 18-ego roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej nie później jednak, niż do ukończenia przez niego 25-ego roku życia i w związku z tym podstawą prawną decyzji jest art. 17 ust. 1b u.ś.r. Ponadto wskazano, że wnioskodawca pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką J. S., przyznany mu decyzją z dnia 20 listopada 2023 r. Nr [...] na okres od dnia 1 listopada 2023 r. do dnia 31 października 2024 r., co stanowi przesłankę negatywną z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.b u.ś.r. do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

W wyniku rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia 2 lipca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023, poz. 1429), w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu dotychczasowym, do którego prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych mających zastosowanie w sprawie oraz odnosząc się do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego kolejny raz przez organ I instancji na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. Następnie Kolegium wskazało, że o braku prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przesądza art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.b u.ś.r., gdyż skarżący na podstawie decyzji z 20 listopada 2023 r. posiada prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowanej opieki nad niepełnosprawną matką na okres od 1 listopada 2023 r. do 31 października 2024 r. Kolegium podkreśliło, że wnioskiem z dnia 2 listopada 2023 r. skarżący zwrócił się o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Z uwagi na fakt, że wnioskodawca prezentuje pogląd, iż składając w dniu 11 sierpnia 2023 r. wniosek o świadczenie pielęgnacyjne dokonał wyboru świadczenia przyjęto, że składając w dniu 2 listopada 2023 r. wniosek o przyznanie specjalny zasiłek opiekuńczy zmienił swój wcześniejszy wybór poprzez wskazanie na specjalny zasiłek opiekuńczy. Organ odwoławczy stwierdził, że o braku prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 grudnia 2023 r. jest legitymowanie się przez wnioskodawcę prawem do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wydanej przez organ I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy tj.

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 pkt 2 i 5 w zw. z art. 24 ust. 2 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię i jednoznaczne wskazanie, że zachodzi negatywna przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na ustalenie skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką.

2. przepisów postępowania majce wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia tj.

- art. 7 k.p.a., art. .8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 108 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego w sprawie, przeprowadzenie postepowania dowodowego w sposób stronniczy, poprzez niezbadanie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący; nieprawidłowe i niewystarczające uzasadnienie faktyczne decyzji, a w konsekwencji bezzasadną odmowę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w sprawie skarżący deklarował rezygnację ze specjalnego zasiłku opiekuńczego "z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego", co jest równoznaczne z warunkową zgodą na uchylenie decyzji odnoszących się do pierwszego z wymienionych świadczeń, w grę może wchodzić przykładowo jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, czy też nawet rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w jednej decyzji. W sytuacji wyboru przez skarżącego na świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego obowiązkiem organu I instancji było zrealizowanie woli skarżącego. Zdaniem skarżącego Powoływanie się przez Kolegium na okoliczność wystąpienia w obrocie prawnym decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, jako przesłanki negatywnej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji gdy tylko wobec zaniechania organu I instancji decyzja ta nie została uchylona również narusza zasadę zaufania obywateli do organów państwa. Zdaniem skarżącego przyjętą przez Kolegium. interpretacja przepisów spowodowała, że skarżący bez własnej winy został narażony na pozbawienie prawa do wyboru świadczenia, a na co (wbrew twierdzeniom organu odwoławczego) zezwalały przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.

Na wstępie wyjaśnić należy, że z dniem 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429, ze zm.). Ustawa fundamentalnie zmieniła zasady przyznawania wsparcia opiekunom osób niepełnosprawnych. Świadczenie pielęgnacyjne od 1 stycznia 2024 r. jest przyznawane wyłącznie opiekunom osób niepełnosprawnych do ukończenia 18 roku życia. Dla niepełnosprawnych osób pełnoletnich przewidziane jest świadczenie wspierające, z którego osoby takie mają w założeniu ustawodawcy finansować koszty opieki. Zgodnie z przepisami przejściowymi, w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym). Użyte w przywołanym przepisie sformułowanie "prawo powstało" należy interpretować w ten sposób, że jeżeli wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony do końca 2023 r. (jak w rozpoznawanej sprawie), należy go rozpoznać z zastosowaniem przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w dotychczasowym brzmieniu, pod warunkiem, że wszystkie ustawowe przesłanki przyznania świadczenia zostały spełnione do końca 2023 r. Innymi słowy do końca 2023 r. musiały zostać spełnione zarówno przesłanki pozytywne, jak i usunięte przesłanki negatywne przyznania świadczenia. Dopiero w takiej sytuacji można mówić, że zaistniał stan opisany w hipotezie art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, tj. że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do 31 grudnia 2023 r.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w pełni zasadne jest stanowisko Kolegium, iż podstawą odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego nie mogła być przesłanka wieku powstania niepełnosprawności u osoby, nad którą jest sprawowana opieka, wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r., z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Orzecznictwo sądów administracyjnych na tle skutków tego wyroku jest już tak ugruntowane, że powtarzanie tych argumentów jest w tym miejscu zbędne.

Jak stanowi art. 17 ust. 1 u.ś.r., (w brzmieniu obowiązującym do końca 2023 r.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Po myśli ust. 1a przywołanego przepisu świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; nie ma osób będących opiekunem faktycznym dziecka lub osobą będącą rodziną zastępczą spokrewnioną, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Stosownie do postanowień ust. 5 wskazanego powyżej przepisu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: osoba sprawująca opiekę: ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego albo ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna. Przywoływane świadczenie nie przysługuje jeżeli na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; albo też członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, jak również na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, albo też na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Co do zasady, ustalając od kiedy wnioskodawcy przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, organ stosuje art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Dokonując wykładni tego przepisu, należy jednak uwzględnić brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m.in. do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi więc negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Ustawodawca przewidział w art. 27 ust. 5 u.ś.r. uprawnienie dla wnioskodawcy do wyboru jednego z przysługujących mu świadczeń. Z treści przywołanego przepisu wynika jednoznacznie, że osobie uprawnionej przysługuje jedynie jedno z wymienionych w tym przepisie świadczeń. Aby dokonać w sposób skuteczny wyboru świadczenia, konieczne jest podjęcie przez wnioskodawcę działań wywołujących określone skutki prawne, nie zaś jedynie złożenie warunkowej deklaracji. Do czasu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, zasiłek ten jest świadczeniem należnym, a jego otrzymywanie wyklucza, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r., przyznanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący składając w dniu 11 sierpnia 2023 r. wskazał, że jednocześnie składa wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz świadczenia pielęgnacyjnego i poprosił o rozpatrzenie obu wniosków (k.1 akt admin.). W związku z powyższym rozpoznając wnioski organ I instancji w dniu 7 września 2023 r. przyznał skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad niepełnosprawną matką na okres od 1 sierpnia 2023 r. do 31 października 2023 r., bowiem orzeczenie o stopniu niepełnosprawności matki skarżącej zostało wydane do dnia 31 października 2023 r. Natomiast decyzją z dnia 11 września 2023 r. Wójt Gminy W., odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia ze względu na niespełnienie warunku określonego w art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz wskazując, że decyzją z dnia 7 września 2023 r. wnioskodawcy przyznano specjalny zasiłek opiekuńczy w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką. Na skutek odwołania strony Kolegium decyzją z dnia 21 grudnia 2023 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Należy zwrócić uwagę, że w dniu 2 listopada 2023 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, w następstwie którego decyzją z dnia 20 listopada 2023 r. organ I instancji przyznał skarżącemu prawo do zasiłku opiekuńczego na okres od 1 listopada 2023 r. do 31 października 2024 r.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie w 2023 r. funkcjonowała w obrocie prawnym decyzje organu I instancji przyznające stronie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką między innymi na łączny okres od 1 sierpnia 2023 r. do 31 października 2024 r. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że powyższe decyzje nie zostały do końca grudnia 2023 r. derogowane (na wniosek strony lub z urzędu). Były w tym okresie ostateczne oraz prawomocne. Oświadczenie strony, że zrezygnuje z przyznanego prawa do specjalnego zasiłku w związku z opieką nad matką z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie może spowodować stanu, w którym decyzje przyznające specjalny zasiłek opiekuńczy zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego, co dawałoby podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazane okoliczności - czego zdaje się nie dostrzegać skarżący - miały w rozpoznawanej sprawie decydujące znaczenie dla określenia, czy strona spełniała przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego według stanu prawnego jaki obowiązywał do 31 grudnia 2023 r. Wskazać bowiem należy, iż na mocy art. 16 § 1 k.p.a., ostateczna decyzja organów administracji publicznej korzysta z domniemania legalności i zgodnie z zasadą trwałości decyzji, funkcjonuje w obrocie prawnym. Z tego powodu Kolegium, podobnie zresztą jak i sąd administracyjny, zobowiązany jest do ich uwzględnienia. Podkreślić należy, że w realiach rozpoznawanej sprawy - nie było prawnej możliwości orzeczenia o przyznaniu stronie wnioskowanego świadczenia bowiem skarżącemu przysługiwało prawo do konkurencyjnego świadczenia, a co - jak wyżej wspomniano - wykluczało możliwość jednoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1190/21 zauważył, że aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne wnioskodawca musi albo wstrzymać się z nowym wnioskiem do momentu wygaśnięcia decyzji (terminowej) przyznającej mu prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, albo wystąpić o uchylenie tego rodzaju decyzji. Nie jest natomiast możliwa rezygnacja z dotychczas pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego dopiero po przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego (podobne stanowisko zawarł NSA w wyroku z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 870/21). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, że brak jest podstaw prawnych do kompensowania przez organ świadczeń i wypłaty wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy zbiegającymi się uprawnieniami. Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniach dotyczących zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, które jednak zachowują aktualność także w odniesieniu do specjalnego zasiłku opiekuńczego, podkreśla, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością innych świadczeń, pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.s.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki (por. wyroki: NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20; z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19; z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 764/20).

W tym miejscu ponownie podkreślić należy, że w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, uprawnionemu może przysługiwać tylko jedno z tych świadczeń, co wyklucza możliwość równoczesnego przyznania obu świadczeń za ten sam okres. W tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych strona może otrzymać tylko jedno ze świadczeń, przy czym chodzi tu o przyznanie samego świadczenia, a nie jedynie o fakt jego pobierania. Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest zatem brak posiadania przez wnioskodawcę uprawnienia do otrzymywania świadczenia konkurencyjnego. Innymi słowy w sytuacji, gdy strona ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest rezygnacja z przysługującego świadczenia i to poprzez wyraźne, a nie tylko hipotetyczne, zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia, prowadzące do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej to świadczenie (por. wyroki NSA z dnia 21 września 2023 r. sygn. I OSK 1727/22, 20 marca 2024 r. I OSK 443/23 opubl. CBOSA). Podkreślić należy, że określone świadczenie rodzinne może być stronie przyznane tylko wówczas, gdy wszystkie warunki będą spełnione. Skoro zaś nie jest możliwe kumulatywne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, a warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia na ten sam cel, to okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uzależniony jest od terminu obowiązywania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia.

W przedmiotowej sprawie Sąd uznał również, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do dokładnego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i oceny stanu faktycznego zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej subsumcji poczynionych ustaleń faktycznych sprawy pod zastosowane przepisy ustawy, co uprawniało go do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania stronie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd miał również na uwadze to, że organ odwoławczy wskazał - stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. - podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia.

Resumując, nie kwestionując w sprawie okoliczności sprawowania przez skarżącego opieki faktycznej nad niepełnosprawną matką brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. O uprawnieniu do omawianego świadczenia decydują wyłącznie przesłanki normatywne, ściśle określone w ustawie i niespełnienie chociażby jednej z nich uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Dodatkowo Sąd wskazuje, że od 1 stycznia 2024 r. o świadczenie pielęgnacyjne mogą ubiegać się osoby wskazane w art. 17 ust. 1 u.ś.r. z tytułu opieki jedynie nad osobą niepełnosprawną w wieku do ukończenia 18. roku życia. Możliwe natomiast stało się ubieganie się przez osobę niepełnosprawną (w przedmiotowej sprawie J. S.) o przyznanie świadczenia na warunkach określonych w ustawie o świadczeniu wspierającym.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.