Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 643/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 i 2, art. 37 ust. 1, art. 61 ust. 8 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.

SENTENCJA

Dnia 12 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Anna Skrzypczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2022 roku sprawy ze skargi Fundacji I z siedzibą w P. na orzeczenie Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego "RE-AKTYWIZACJA" 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny; 2. przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Wielkopolskiego; 3. zasądza od Zarządu Województwa Wielkopolskiego na rzecz Fundacji I z siedzibą w P. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy (dalej: WUP) pismem z [...] czerwca 2022 r. nr [...] poinformował Fundację I. w P. o negatywnej ocenie jej wniosku o dofinansowanie w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na l. 2014-2020 "RE-AKTYWIZACJA – szansą rozwoju społeczno-zawodowego dla mieszkańców P. i powiatu p.". Wniosek zweryfikowano pozytywnie od strony formalnej, lecz w ocenie merytorycznej uzyskał 79 pkt i nie otrzymał co najmniej 70% pkt możliwych do uzyskania w części ogólnych kryteriów merytorycznych punktowych. Dlatego otrzymał negatywną ocenę i nie przyjęto go do dofinansowania.

Fundacja pismem z 23 czerwca 2022 r. wniosła protest nie zgadzając się z obu ocenami projektu odnośnie spełnienia ogólnych kryteriów merytorycznych zawartych w Kartach Oceny Merytorycznej (KOM), tj. 1) w części kryterium 1. "Zasadność realizacji projektu", w którym projekt mógł uzyskać 14 pkt, a uzyskał 3 i 5 pkt, 2) w części kryterium 9. "Uzasadnienie doboru grupy docelowej projektu oraz opis rekrutacji uczestników", gdzie mógł uzyskać 5 pkt, a uzyskał 0 i 1 pkt.

W uzasadnieniu podniosła, że w 1. uwadze KOM 1. wskazano, iż "w uzasadnieniu realizacji projektu Wnioskodawca przedstawił sytuacje osób korzystających z pomocy społecznej (PS) w m. P. oraz w powiecie p.. Z czego wynika, iż ta grupa zdecydowanie wymaga dodatkowego wsparcia i projekt powinien być do niej dedykowany. Natomiast przy rekrutacji uczestników Wnioskodawca nie założył przedmiotowego kryterium doboru grupy ani nie zaplanował dodatkowych (premiujących) punktów za korzystanie z pomocy społecznej. Przez to przedmiotowa grupa miałaby dostęp do projektu". Zdaniem Fundacji pierwsze 2 zdania oceny podkreślają atuty ocenianego projektu, zwracając uwagę na zasadność jego realizacji. Przeczy zaś temu ocena. Brak jest jasności, czy 2. zdanie oceny wyraża stwierdzenie czy wątpliwość. Ze względu na przyznaną ocenę odczytała ów fragment jako wątpliwość. Takie sformułowanie jest zaś niezgodne z zasadą rzetelności, gdyż uzasadnienie nie może być formułowane jako przypuszczenie lub wątpliwość. Zdaniem Fundacji w rekrutacji nie pominęła osób korzystających z PS. Ich udział zagwarantowano wielokrotnie – w kryteriach obligatoryjnych ("... "zagr. ubóstwem lub wyklucz. społ. z powodu min. 1 przesłanki, o których mowa w WWS"), jak i punktowych ("... zagr. ubóstwem lub wyklucz. społ. z powodu więcej niż 1 przesłanek, o których mowa w WWS (współwystępowanie przesłanek) /+5pkt za 2 i kolejną). We wniosku (cyt.: "Istotnie mniejszą szansę na zmianę negatywnej sytuacji w powyższym aspekcie mają beneficjenci środowiskowej pomocy społecznej, spełniający przesłanki wykluczenia społecznego i zamieszkujący wskazany obszar, spełniający cechy potencjalnych UP"[UP – uczestnik projektu]) jasno wskazano, że Wnioskodawcy zależy na zmianie sytuacji osób, które – zgodnie z regułami konkursu – spełniają przesłanki. Ci są klientami PS, ale nie jest to warunek konieczny. Spełnienie przesłane wykluczenia społecznego jest konieczne. Podejście takie uwzględnia osoby, które są klientami PS i pozwala precyzyjnie rozróżnić i "wartościować" ich sytuację, aby pomóc najbardziej potrzebującym, którzy mogą spełniać więcej przesłanek. Premiowane są też inne cechy, które posiadają klienci PS, jak OzN (osoby z niepełnosprawnością) czy korzystanie z POPŻ (Program Oper. Pomoc Żywn.). Podejście oceniającego nie dostarczyłoby potencjalnym UP nowej drogi przystąpienia do wsparcia, a zastosowane wprost – nie odpowiadałoby na sytuację osób, które nie są klientami PS, a dotknięte wykluczeniem społecznym. Posłużenie się w uzasadnieniu dla realizacji projektu kategorią osób korzystających z PS było świadomym zabiegiem odwołania się do grupy osób, których sytuację trafnie zobrazowano statystycznie i problemowo najbardziej zbliżona. Fundacja sprzeciwiła się do wyrażonej w ten sposób oceny nieodnoszącej się do zakresu kryterium nr 1, a do kryterium rekrutacyjnego nr 9.

Co do uwagi oceny "...Wnioskodawca przedstawił, jak kształtuje się sytuacja na rynku pracy, podając liczbę osób biernych zawodowo w woj. wlkp. Brak odniesienia do obszaru realizacji projektu – powiatu p. i m. P." Fundacja wskazała, że: 1) dla zobrazowania sytuacji osób biernych zawodowo posłużyła się najbardziej wiarygodnymi danymi GUS, które niestety nie są publikowane w ujęciu powiatowym, w przeciwieństwie do danych o osobach bezrobotnych. Dlatego powołała się na dostępne i zbliżone obszarowo dane zakładając, że osoby oceniające, które znają specyfikę konkursów i posiadają stosowną wiedzę i doświadczenie orientują się w dostępnych statystykach. Wnioskodawca nie powinien być karany za brak dostępności danych. Fundacja nie posiada środków i nie prowadzi sama działalności, by samodzielnie przeprowadzić tego rodzaju badania o zasięgu powiatowym. Stąd korzystała z dostępnych źródeł.

Odnośnie uwagi, iż (cyt.) "Nie podano również wiarygodnego źródła, na podstawie którego wskazano problemy społeczne oraz negatywne zjawiska, które charakteryzują powiat. Jest to na tyle istotne, gdyż w opisie znalazł się zapis, iż charakterystyka dotyczy "obu ww. powiatów, na które odpowiada niniejszy projekt", a projekt zaplanowano wyłącznie na obszarze powiatu p.. Powyższy zapis budzi wątpliwości co do wiarygodności." Fundacja wskazała, że przytoczone problemy i zjawiska mają oparcie w przytoczonych dokumentach strategicznych, co dowodzi ich słuszności. Oceniający nie podważył żadnego z tych dokumentów ani nie zakwestionował takiego rozwiązania, potwierdzając poprawność diagnozy. Nie może być mowy o braku wiarygodności przedstawionych problemów, skoro wskazują na nie przywołane strategie problemowe i terytorialne (s. 11 wniosku), które bazują na szeregu badań. Zaznaczono, że nie prezentowanie danych jest celem ocenianego fragmentu, a trafność diagnozy problemu, na którą odpowiedź stanowi projekt. Tej zaś oceniający nie podważyli. Fundacja wskazał, że we wniosku wielokrotnie podkreślała, że projekt odpowiada na sytuację m. P. i powiatu p. (pkt 3.3. wniosku). Niezgodny z zasadą rzetelności jest też kolejny fragment oceny "Powyższy zapis budzi wątpliwości co do wiarygodności".

Fundacja nie zgodziła się też z ostatnią uwagą 1. KOM dotyczącej kryterium 1. (cyt.) jakoby nie przedstawiła w projekcie sytuacji OzN na obszarze realizacji projektu, a założyła ich udział w projekcie. Wskazała, że zgodnie z założeniami projektu OzN będą stanowiły min. 10% UP, co wielokrotnie wyrażono w projekcie, w tym trzykrotnie w ocenianym pkt. 3.5.2 (Cele i rezultaty projektu) projektu. Wielokrotnie odwołania do OzN znajdują się w opisie grupy docelowej i rekrutacji.

Reasumując uwagi do oceny zawartej w 1. KOM Fundacja wskazała, że odjęcie 11 pkt a przyznanie tylko 3 stanowiło nieadekwatna i surową ocenę, która nie znajduje pokrycia w uchybieniach dla większości uwag.

Odnośnie uwagi dot. kryterium nr 1., iż "Wnioskodawca powinien wskazać na konkretny problem, który zostanie złagodzony/rozwiązany w wyniku realizacji celów projektu, opierając się na rzetelnie przeprowadzonej diagnozie sytuacji problemowej" Fundacja podniosła, że we wniosku wskazała na konkretny problem, który zostanie złagodzony/rozwiązany w wyniku realizacji celów projektu, tj.:

- problem marginalizacji społecznej i wzrost wydatków budżetowych z nim związany, przy jednoczesnym braku wpływów, niskiej jakości życia i niepewności o własny byt danych jednostek,

- ww. zjawiska dotykają całych rodzin czy społeczności i rzutują na brak szans rozwojowych dla kolejnych pokoleń, które powielają negatywne schematy w obszarze edukacyjnym, zawodowym i społecznym,

- istotnie mniejsze są szanse na zmianę negatywnej sytuacji przez konkretne grupy osób (jakich – wskazano w dalszej części diagnozy),

- problem zagrożenia ubóstwem i wykluczeniem społecznym ze względu na czynnik ekonomiczny.

Podkreślono, że ww. problemy ujęto w celach projektu jako wynik diagnozy (s. 11 wniosku) wskazując: "Dlatego głównym problemem i celem niniejszego projektu jest zwiększenie szans na rynku pracy w wyniku społeczno-zawodowej aktywizacji 96(58K/38M) – mieszkańców m. P. i p. p./woj. wielkopolskiego, biernych zawodowo, zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, w tym min. 10 OzN – poprzez wyprowadzenie danej os. z ubóstwa/wykluczenia społecznego, w okresie do 31.08.2023 r.". Fundacja w tym zakresie uznała ocenę za nierzetelną, bowiem nie wskazano dlaczego diagnozę przeprowadzono nierzetelnie, które dane są niewiarygodne, gdzie popełniono błędy logiczne, czy niespójności. Fundacja podała, że bazowała na ogólnodostępnych danych GUS (BAEL) oraz dokumentach strategicznych problemowych i terytorialnych (s. 12 pkt 3.5.2 wniosku). W ocenie nie odniesiono się zaś do danych podanych we wniosku.

Fundacja nie zgodziła się z uwagą (dot. kryt. nr 1), że w projekcie choć zaplanowano objęcie wsparciem osoby bierne zawodowo i ubogich pracujących z terenu powiatu p. i m. P., to w "Celach i rezultatach projektu" (3.5.2 wniosku) sytuacje osób biernych zawodowo odniesiono do obszaru całego woj. wielkopolskiego, podczas gdy powinna obejmować wyłącznie powiaty, na których planuje przeprowadzić rekrutację UP oraz obejmować taż osoby pracujące. Wskazała, że w zakresie jakim to było możliwe powołano dane dotyczące pow. p. i m. P., a ze względu na brak takich danych co do osób biernych zawodowo posłużono się danymi wojewódzkimi. Jednocześnie Fundacja we wniosku zapewniła w kwestii bierności zawodowej zbieżność analizy pod względem problemowym. Wskazano, że w zakresie wieku, płci, wykształcenia i in. parametrów osoby bierne zawodowo aż tak istotnie pod względem terytorialnym nie różnią się między sobą (w przeciwieństwie do bezrobotnych, których sytuacje determinuje lokalny rynek pracy).

Co do kryterium nr 9 (Uzasadnienie doboru grupy docelowej projektu oraz opis rekrutacji uczestników) Fundacja nie zgodziła się z oceną, iż dobór grupy docelowej nie wynika z przedstawionej sytuacji problemowej. Wyjaśniła, że grupa docelowa jest w pełni zbieżna z przedstawionymi problemami, gdyż uwzględnia wszystkie istotne cechy, w tym wynikające z przesłanek zagrożenia ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, o których mowa w WWS, w czym jest zgodna z Regulaminem konkursu SZOOP. Ocena nie jest rzetelna, ponieważ nie wskazuje na okoliczności, które dowodzą słuszności i prawdziwości twierdzeń oceniającego.

Fundacja nie zgodziła się też z oceną, iż przy rekrutacji nie założono kryteriów umożliwiających udział w projekcie osób korzystających z PS. Podano, że udział tychże osób w projekcie zagwarantowano wielokrotnie w kryteriach merytorycznych i punktowych, co wyżej wyjaśniono. Brak więc było podstaw do odjęcia wszystkich 5 pkt z tego powodu.

Odnośnie uwagi oceniającego, iż z przedstawionej w pkt 3.5 charakterystyki projektu nie wynika wybór grupy docelowej UP, gdyż ten powinien wynikać z rzetelnych danych, Fundacja wyjaśniła, że wybór grupy docelowej jest w pełni zbieżny z przedstawionymi problemami i negatywnymi zjawiskami, u podłoża których leży ubóstwo i wykluczenie społeczne. Uwzględnia wszystkie istotne cechy, w tym wynikające z przesłanek zagrożenia ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, o których mowa w WWS, w czym jest zgodny z Regulaminem konkursu i SZOOP. W rezultacie zdaniem Fundacji ocena w tym zakresie jest nierzetelna, gdyż nie wskazuje na okoliczności, które dowodzą, że twierdzenia oceniającego są słuszne i prawdziwe. Nie wskazano, które części pkt 3.5 oceniający kwestionuje, ani które dane są nierzetelne (GUS, BAEL, strategie regionalne) i nie ujmują rzeczywistości.

Strona odnosząc się do oceny, iż sytuację osób biernych zawodowo przedstawiono na podstawie danych BAEL (Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności) z obszaru całego województwa, zamiast z terenu pow. p. i m. P. Fundacja powołała się na wcześniejsze wyjaśnienia dot. oceny kryt. nr 1. Jednocześnie wskazał, że sytuację osób ubogich pracujących ujęto statystycznie w problematyce ubóstwa, a ich problemy natury społecznej i mentalnej (motywacja) w pkt 3.5.4. Bezzasadne było więc odjęcie 4 z 5 pkt z powyższego powodu.

Reasumując Fundacja podniosła, iż niezbędnym jest zwrócenie uwagi na definicje obu kryteriów, w których mowa o szeregu okoliczności, jakie musi spełnić projekt. Nie zgodziła się z zastosowaną metodologią oceny, wedle której ocena za daną część wniosku (np. kryt. nr 9) jest konsekwencją oceny za kryterium nr 1. Są to dwie różne części wniosku i nie można odejmować punktów dwukrotnie za ten sam błąd.

Komisja Odwoławcza Instytucji Zarządzającej WRPO 2014+ (dalej: KO/organ) orzeczeniem z [...] lipca 2022 r. (nr podano w sentencji wyroku), na podstawie art. 58 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm., dalej: u.z.r.p.p.s.) nie uwzględniła protestu.

Uzasadniając orzeczenie organ wskazał, że w ramach części I ogólnych kryteriów merytoryczno-punktowych możliwe jest uzyskanie maks. 30 pkt, a min. liczba pkt do uzyskania w ramach tego kryterium wynosi 21.

Ustosunkowując się do 1. zarzutu KO wskazała, że zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach WRPO na l. 2014-2020 (Instrukcja) w pkt 3.5.2 "Cele i rezultaty projektu – tło i uzasadnienie wniosku" należało wskazać cel główny projektu i opisać, w jaki sposób projekt przyczyni się do osiągnięcia właściwego celu szczegółowego dla danego Działania/Poddziałania WRPO 2014+. W ppkt 3.5.2. wniosku wnioskodawca przedstawia diagnozę sytuacji problemowej, na którą odpowiedź będzie stanowiła realizacja projektu oraz uzasadnia potrzebę realizacji projektu na danym obszarze. Przedstawiona diagnoza powinna być poparta najaktualniejszymi danymi statystycznymi, których źródło oraz zakres obowiązywania powinny zostać opisane przez Wnioskodawcę w tym miejscu. Punkt ten powinien być spójny z danymi przedstawionymi w pkt 4.2 wniosku. Organ przytoczył zapis pkt 3.5.2 wniosku, by następnie, odnosząc się do wątpliwości Wnioskodawcy co do naruszenia zasady rzetelności poinformować, że oceniający wskazał Wnioskodawcy, że przedstawiona we wniosku diagnoza sytuacji problemowej jest niespójna, chaotyczna i nie uzasadnia doboru grupy docelowej". Zdaniem organu Wnioskodawca wnikliwie przedstawił grupę osób korzystających z pomocy społecznej, a jednak grupy tej nie ujął w przedstawionej grupie docelowej. Oceniający stwierdził zatem niekonsekwencje w zapisach wniosku, za co odjął pkt.

Odnosząc się do kwestii odjęcia pkt za kryteria rekrutacji KO poinformowała, że zarzut Oceniającego braku założenia przez Wnioskodawcę przy rekrutacji uczestników kryterium doboru grupy, ani niezaplanowania dodatkowych (premiujących) punktów za korzystanie z pomocy społecznej, przez co grupa ta miałaby dostęp do projektu, był częścią składową zarzutu dotyczącego przedstawionej przez Wnioskodawcę diagnozy i uzasadnienia realizacji projektu. Oceniający wskazując w tej części KOM m.in., iż brak kryteriów rekrutacji umożliwiających udział w projekcie grupy osób, która zgodnie z przedstawiona diagnozą, zdecydowanie wymaga wsparcia, chciał pokazać niespójność założeń projektu, jednocześnie poddając w wątpliwość zasadność jego realizacji. dlatego Komisja podtrzymała stanowisko oceniającego.

Co do zarzutu, iż w ocenie (KOM) wyrażono opinię, że wnioskodawca przedstawił sytuację na rynku pracy osób biernych zawodowo wg danych z obszaru woj. wlkp., nie odnosząc się do obszaru realizacji projektu (pow. p. i m. P.) KO stwierdziła, że zgodnie z Instrukcją Wnioskodawca przedstawia diagnozę sytuacji problemowe, na którą odpowiedź będzie stanowiła realizacja projektu oraz uzasadnia potrzebę realizacji projektu na danym obszarze. Przedstawiona diagnoza powinna zostać poparta najaktualniejszymi danymi statystycznymi, których źródło oraz zakres obowiązywania powinny zostać opisane przez Wnioskodawcę w tym miejscu. Wnioskodawca winien wskazać, kogo obejmie wsparciem w ramach projektu oraz wskazać – w oparciu o ogólnodostępne dane oraz ewentualnie własne dane będące w posiadaniu Wnioskodawcy – istotne cechy uczestników, którzy zostaną objęci wsparciem (należy podać źródła danych w celu weryfikacji podanych informacji). KO wskazała, że Wnioskodawca jako obszar realizacji projektu podał m. P. i powiat p. We wniosku zaś podał dane dotyczące osób biernych zawodowo z terenu całej Wielkopolski (wg BAEL). Nie odniósł się więc do obszaru realizacji projektu, tym samym nie potwierdzając zasadności realizacji projektu za założonym terenie. Nadto, skoro Wnioskodawca nie dysponował ogólnodostępnymi danymi dotyczącymi obszaru realizacji projektu, miał możliwość przeprowadzenia badań własnych. Jeżeli bierze udział w konkursie i zamieszcza we wniosku dane zbliżone jedynie do właściwych, powinien uwzględnić fakt, że może otrzymać mniejszą liczbę pkt. KO dodała, że protest nie służy uzupełnianiu informacji nieujętych we wniosku. Nie można więc uwzględnić zapisów z protestu wykraczających poza zakres wniosku.

Komisja odnosząc się do oceny, iż we wniosku znalazł się zapis, że charakterystyka problemów społecznych i negatywnych zjawisk dotyczy obu powiatów, na który odpowiada projekt, a projekt zaplanowano wyłącznie na obszarze powiatu p., przyznała, że powyższe stwierdzenie oceniającego jest niefortunne. Nie zmienia to jednak faktu, że istotą zarzutu jest brak wiarygodnego źródła potwierdzającego diagnozę przeprowadzoną we wniosku. Wyjaśniono przy tym w odniesieniu do kwestii rzetelności oceny, że Wytyczne w zakresie trybów wyboru projektów na l. 2014-2020 definiują rzetelność m.in. poprzez konieczność uzasadnienia wyniku oceny spełnienia kryterium, w którym nie przyznano maks. liczby punktów oraz wskazane okoliczności, które zdecydowały o przyznanej punktacji. Oceniający przedstawił zaś w tej części KOM szczegółowe i wyczerpujące uzasadnienie oceny zawierające konkretne informacje nt. zapisów wniosku. Użycie zaś sformułowania "powyższy zapis budzi wątpliwości ..." odnosi się do części jednego zdania użytego we wniosku i nie stanowi uzasadnienia do całej oceny dokonanej zgodnie z zasadą rzetelności.

Komisja uznała zaś zarzut protestu, iż oceniający błędnie stwierdził brak przedstawienia we wniosku sytuacji OzN stanowiących minimum 10% UP. Wnioskodawca przedstawił sytuację OzN zgodnie z obszarem realizacji projektu. W związku z powyższym KO zaproponowała przyznanie w ramach kryt. nr 1, w ramach oceny oceniającego nr 1 – dodatkowe 2 pkt.

Organ nie podzielił zaś zarzutu protestu odnośnie oceny nierzetelnego przedstawienia problemu, który zostanie złagodzony/rozwiązany w wyniku realizacji celów projektu. Wskazano, że wedle definicji kryt. nr 1 w uzasadnieniu realizacji projektu w kontekście celów WRPO 2014+ Wnioskodawca winien wskazać na konkretny problem, który zostanie złagodzony/rozwiązany w wyniku realizacji celów projektu, opierając się na rzetelnie przeprowadzonej analizie oraz diagnozie sytuacji problemowej. Tymczasem – zdaniem organu – przedstawiony przez Wnioskodawcę problem jest sformułowany bardzo ogólnie ("... wynika zarówno z samej istoty problemu marginalizacji społecznej i choćby wzrostu wydatków budżetowych z nim związanych...". Instrukcja nakazuje zaś, by cel projektu charakteryzował się cechami zgodnymi z koncepcją SMART: S- specific (ang. szczegółowe, konkretne), - cele powinny być szczegółowo i jednoznacznie określone, dotyczyć konkretnych problemów. Według Instrukcji należy wskazać adekwatność doboru zadań w kontekście zdiagnozowanych problemów, które projekt ma rozwiązać albo złagodzić. Trudno nie zgodzić się z oceną, że Wnioskodawca powinien wskazać na konkretny problem, który zostanie złagodzony w wyniku realizacji celów projektu. Nie można oczekiwać, aby jeden projekt przyczynił się do zmniejszenia marginalizacji społecznej i wydatków budżetowych z nią związanych, jak określono we wniosku.

KO nie zgodziła się, że ocena w ww. zakresie była nierzetelna cytując fragment KOM dotyczący kryt. nr 1 w zakresie wskazania problemu, który dzięki realizacji projektu zostanie złagodzony/rozwiązany. Co do zaś niewłaściwego posługiwania się danymi dotyczącymi obszaru realizacji projektu KO powołała się na wcześniejsze wyjaśnienia.

Rozpatrując zaś zarzuty protestu dotyczące oceny w zakresie kryterium nr 9 Komisja stwierdziła, że zgodnie z Instrukcją (pkt 3.5.3. Opis grupy docelowej) wnioskodawca uzasadnia wybór konkretnej grupy docelowej spośród wskazanych potencjalnych grup w SzOOP oraz doprecyzowanych w Regulaminie konkursu, uwzględniając specyfikę tej grupy docelowe oraz cel główny projektu. W świetle tego oraz mając na względzie, że zarzut, iż grupę docelową we wniosku określono zbieżnie z przedstawionymi problemami, KO uznała, że ów zarzut jest konsekwencją zarzutów w zakresie przeprowadzonej diagnozy sytuacji problemowej. Jeśli została ona przeprowadzona na podstawie błędnych/nieprecyzyjnych danych nie można uznać, że pod względem doboru poszczególnych grup oraz ich liczebności została ona prawidłowo zaplanowana. Dobór grupy docelowej we wniosku nie jest uzasadniony, co nie gwarantuje realizacji jego założeń.

Odnośnie zaś zarzutu protestu nieprawidłowej oceny, iż przy rekrutacji nie założono kryteriów umożliwiających udział w projekcie osób korzystających z PS, organ przytroczył fragment wniosku, w którym opisano rekrutację potencjalnych UP, by wskazać, że na podstawie zapisów wniosku stwierdzić należy, iż Wnioskodawca nie zawarł informacji dotyczących kryteriów umożliwiających udział w projekcie osób korzystających z PS, mimo, że w części 3.5.2. przedstawił sytuację tej grupy wskazując jednocześnie, że grupa ta zdecydowanie wymaga wsparcia. Również Oceniający uwzględniają jedynie zapisy wniosku i na tej podstawie oceniają projekt.

Co do zarzutu zasadności posłużenia się przy wyorze grupy docelowej danymi z obszaru woj. wlkp., a nie obszaru realizacji projektu, Komisja podała, że w tym zakresie wypowiedziała się oceniając zarzut 2. – dotyczący celowości realizacji projektu.

Konkludując KO stwierdziła, że osoby oceniające wnioski o dofinansowanie dokonują indywidualnej oceny w oparciu o zapisy wniosku, własne doświadczenie i wiedzę posiadaną w tym zakresie (w tym zapisy Regulaminu konkursu). Tym samym ocena wniosku, a zarazem przyznana punktacja za poszczególne jego części jest adekwatna do zapisów wniosku i zarzutów przedstawionych w KOM. Oceniający szczegółowo uzasadnili swoją ocenę w KOM, co w efekcie skutkowało przyznaniem właściwej liczby pkt. Komisja nie stwierdziła również naruszeń proceduralnych w postaci dwukrotnego obniżenia punktacji za te same uchybienia.

Fundacja I. w P. wnosząc do tutejszego Sądu skargę na powyższe orzeczenie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 37 ust. 1 u.z.r.p.p.s. w zw. z art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności (...)Dz. Urz. UE L z 20.12.2013 r. s. 320 z późn. zm.) poprzez zaniechanie przez Komisję dokonania rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu z naruszeniem zasady przejrzystości, rzetelności oraz zasady równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania i w konsekwencji:

1. niewyjaśnienie przyczyn odmowy przyznania skarżącej większej ilości pkt w sposób jasny i zrozumiały w ramach kryt. nr 1,

2. błędne zrozumienie treści wniosku skarżącej, z którego wynika, że osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym to m.in. osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń PS zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (dalej: u.p.s.) lub kwalifikujące się do objęcia wsparciem PS tj. spełniające co najmniej jedną z przesłanek określonych w art. 7 u.p.s.

3. brak przyznania stronie większej liczby pkt w ramach kryt. nr 1 z uwagi na brak zdaniem organu wskazania głównego celu projektu, w sytuacji gdy skarżąca we wniosku precyzyjnie wskazała główny cel projektu oraz w jaki sposób przyczyni się on do osiągnięcia właściwego celu szczegółowego dla danego Działania/Poddziałania WRPO 2014+,

4. pozbawioną zasad logicznego rozumowania odmowę przyznania stronie większej liczby pkt w ramach kryt. nr 1 w sytuacji, gdy skarżąca otrzymała maks. liczbę pkt w ramach dwóch pozostałych podkryteriów )"Adekwatność doboru celów projektu i rezultatów" oraz "Adekwatność doboru i opisu wskaźników realizacji projektu"), w sytuacji gdy logicznym jest, że jeżeli opis projektu uznano za adekwatnie dobrany do celów projektu i jego rezultatu oraz adekwatnie dobrany opisany do wskaźników realizacji projektu, to ten san opis powinien być równie wysoko oceniony pod względem zasadności jego realizacji,

5. dokonanie nieuzasadnionej oceny w ramach kryt. nr 1 okoliczności przedstawionych w pkt 3.5.3. wniosku (Opis grupy docelowej) w sytuacji, gdy ocenie w ramach tego kryterium może podlegać jedynie opis dokonany w pkt 3.5.2. wniosku ("Cele i rezultaty projektu"), co spowodowało odjęcie pkt w ramach tego kryt.,

6. nierzetelną ocenę i błędne, wykraczające poza granice logicznego rozumowania i doświadczenia, uznanie, że projekt nie spełnia kryt. nr 1 ze względu na niewskazanie danych dot. osób biernych zawodowo dla m. P. i pow. p. w sytuacji, gdy ogólnodostępne dane dot. tej grupy nie są tworzone dla danego powiatu, tylko dla danego województwa,

7. nieprawidłową i nierzetelną ocenę i uznanie, że strona nie przytacza wiarygodnych źródeł potwierdzających diagnozę przeprowadzoną we wniosku w sytuacji, gdy na s. 11 wniosku powołano: Strategie Rozwiązywania Problemów Społecznych, a także pow. i woj. strategie rozwoju, które nie mogą zostać uznane za niewiarygodne jako tworzone przez jednostki samorządu terytorialnego lub na ich polecenie,

8. błędne i pozbawione zasad logicznego rozumowania uznanie, że we wniosku nie przedstawiono konkretnego problemu, który zostanie złagodzony przez realizację projektu, gdy prawidłowo dokonano w nim opisu celu i rezultatu projektu wraz z opisaniem tła oraz sporządzeniem uzasadnienia (3.5.2),

9. błędne przyznanie liczby pkt wnioskowi w ramach kryt. nr 9 i uznanie, że strona przedstawiła diagnozę sytuacji problemowej w oparciu o błędne/nieprecyzyjne dane i uznanie, że we wniosku nie uzasadniono doboru grupy docelowej, co nie gwarantuje realizacji założeń projektu w sytuacji, gdy strona prawidłowo podała i opisała we wniosku grupę docelową (3.5.3., s. 11),

10. nieprawidłowe, nierzetelne i pozbawione zasad logicznego rozumowania odjęcie stronie pkt w ramach kryt. nr 9 i uznanie, że strona nie zawarła we wniosku informacji o kryteriach umożliwiających udział w projekcie osób korzystających z PS, gdy taka informacja znalazła się na s. 11 i 12 wniosku w miejscu opisu grupy docelowej,

11. nieprawidłowe, nierzetelne i pozbawione zasad logicznego rozumowania odjęcie stronie pkt w ramach kryt. nr 9 i uznanie, że we wniosku nie przedstawiono zasad rekrutacji osób mogących skorzystać z projektu w sytuacji, gdy w pkt 3.5.4. wniosku (s. 12) wskazano obligatoryjne i premiujące przesłanki umożliwiające skorzystanie z projektu.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że uzasadnienie orzeczenia Komisji jest niespójne, jest nielogiczne, nie odnosi się do wszystkich argumentów strony i nie odpowiada generalnym standardom prawa. Zdaniem skarżącej organ zdaje się nie rozumieć, że osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym to m.in. osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń pomocy społecznej zgodnie z u.p.s. lub kwalifikujące się do objęcia wsparciem pomocy społecznej tj. spełniające co najmniej 1 z przesłanek określonych w art. 7 u.p.s. Nielogiczne jest też uznanie przyznania skarżącej maks. liczby pkt w ramach kryt. "Adekwatność doboru celów projektu i rezultatów" oraz "Adekwatność doboru i opisu wskaźników realizacji projektu" oraz jednocześnie akceptacja przyznania stronie jedynie 5 pkt (na 14 pkt) za kryt. "Zasadność realizacji projektu". Nie wyjaśniono, w jaki sposób ta sama treść wniosku może być adekwatnie dobrana do celu projektu, a jednocześnie istnieje brak zasadności realizacji projektu. Zgodnie z definicją słownika j. polskiego "adekwatny" to inaczej "dopasowany do czego i dokładnie temu odpowiadający". Popełnia zatem błąd logicznego rozumowania organ uznając, że ta sama treść wniosku jest dopasowana do celów projektu (adekwatna), ale nie jest już uzasadniona do realizacji. Taka ocena narusza wprost procedurę oceny wniosków.

Dalsza argumentacja skargi powiela stanowisko zaprezentowane w proteście.

Do skargi dołączono kompletną dokumentację zgodnie z art. 61 ust. 2 i 3 u.z.r.r.z.s.

W odpowiedzi pełnomocnik instytucji zarządzającej - Zarządu Województwa Wielkopolskiego wniósł o oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania. Zdaniem organu skarga w znacznej mierze powiela zarzuty protestu, zatem organ podtrzymuje swe dotychczasowe stanowisko. Wyjaśniono, iż KO odniosła się do zarzutów protestu wyczerpująco. Skarżąca nie sprecyzowała zaś zarzutów protestu, których owa "ogólność", czy "dowolność" miałaby dotyczyć.

Odnośnie zarzutu niewyjaśnienia przyczyn odmowy przyznania większej liczby pkt wnioskowi skarżącej podkreślono, że kryteria wyboru projektów wraz z wagami punktowymi zatwierdzane są przez Komitet Monitorujący WRPO 2014+ i stanowią zał. do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych (WRPO 2014+). Dokumentacja projektowa nie reguluje wartości poszczególnych pkt w ramach jednego kryterium, tym bardziej nie dzieli pkt proporcjonalnie. Oceniający w ramach tego kryterium dokonują przyznania punktów lub obniżenia punktacji w zależności od wagi wymogów i ich wpływu na prawidłowość realizacji projektu. W tym przypadku oceniający szczegółowo uzasadnili swoją ocenę w KOM, w rubryce "Uzasadnienie oceny", co w efekcie skutkowało przyznaniem właściwej liczby pkt.

Ustosunkowując się do zarzutu błędnego zrozumienia treści wniosku, z którego wynika, że osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym to m.in. osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej zgodnie z u.p.s. przytoczono zapis Instrukcji - pkt 3.5.2 Cele i rezultaty projektu, by następnie powołać treść wniosku w zakresie pkt 3.5.2. i stwierdzić, że Wnioskodawca dokonał szerokiego opisu grupy osób korzystających z pomocy społecznej, a to wskazuje, że grupa ta wymaga dodatkowego wsparcia. Dokonując jednak opisu grupy docelowej projektu strona nie wzięła pod uwagę tej grupy osób. Oceniający mogą zaś brak pod uwagę jedynie zapisy wniosku i na tej podstawie dokonują oceny projektu. Zadaniem zaś Wnioskodawcy jest zamieszczenie w treści wniosku informacji w sposób jasny i precyzyjny, zgodny z regułami określonymi w dokumentacji konkursowej – tak aby nie budziły wątpliwości u oceniających.

Zdaniem organu niespójna diagnoza, która nie uzasadnia doboru grupy docelowej oraz wskazanie nieprecyzyjnych danych dotyczących obszaru wsparcia spowodowała, że cel główny projektu mógł zostać określony nieprawidłowo, a tym samym nie uzasadniałby potrzeby realizacji projektu na danym obszarze. Co za tym idzie – wniosek w tym zakresie nie zasługiwał na wyższą ocenę punktową.

Wobec zarzutu strony dotyczącego odmowy przyznania większej liczby pkt w ramach kryt. 1 w sytuacji, gdy strona otrzymała maks. liczbę pkt 2 ramach dwóch pozostałych podkryteriów (tego samego kryt.) wskazano, że wymienione przez stronę podkryteria zgodnie z Regulaminem (pkt 4.5.1) stanowią trzy odrębne kryteria: 1. Zasadność realizacji projektu, 2. Adekwatność doboru celów projektu i rezultatów, 3. Adekwatność doboru i opisu wskaźników realizacji projektu. Każde z nich oceniane jest oddzielnie, zgodnie z ich odrębnymi definicjami.

Co do zarzutu nieuzasadnionej oceny w ramach kryt. 1 okoliczności wym. w pkt 3.5.3. Wniosku "Opis grupy docelowej" wskazano, że wynikiem przeprowadzonej w pkt 3.5.2. Wniosku diagnozy jest dobór odpowiedniej grupy docelowej opisywanej następnie w pkt 3.5.3. Obie części Wniosku powinny być ze sobą powiązane spójnie, logicznie i konsekwentnie. Oceniający wskazał zaś, że diagnoza sytuacji problemowej jest niespójna, chaotyczna i nie uzasadnia doboru grupy docelowej, bowiem wnioskodawca wnikliwie przedstawił grupę osób korzystających z PS, ale nie ujął jej w ramach grupy docelowej. Zdaniem organu słusznie Oceniający dostrzegł niekonsekwencje w zapisach wniosku, za co odjął pkt.

Odnośnie zarzutu nierzetelnej oceny dotyczącej kryterium 1 ze względu na brak danych o osobach biernych zawodowo dla m. P. i powiatu p. organ powołał się na zapis Instrukcji, który nakazuje, by w diagnozie sytuacji problemowej uzasadniono potrzebę realizacji projektu na danym obszarze, z uwzględnieniem najaktualniejszych danych statystycznych. Wnioskodawca zaś podał dane dotyczące dane osób biernych zawodowo z terenu całej Wielkopolski. Nie odniósł się więc do obszaru realizacji projektu, a tym samym nie potwierdził zasadności realizacji projektu na założonym obszarze. Zgodnie z Instrukcją Wnioskodawca mógł posłużyć się własnymi danymi, skoro nie dysponował ogólnodostępnymi danymi w tym zakresie. Zamieszczając dane jedynie zbliżone do właściwych powinien liczyć się, że może otrzymać mniejszą liczbę pkt.

Organ nie podzielił też zarzutu co do nieprawidłowej oceny wniosku ze względu na brak wiarygodnych źródeł potwierdzających postawioną diagnozę. Wskazano na treść pkt 3.5.2. Wniosku podkreślając, że strona nie wskazał m.in. jakiego terenu dotyczyły ewentualne badania potwierdzające zapisy Wniosku, czy okresu, w jakim je przeprowadzono. Diagnoza ujęta we Wniosku jest niezgodna z Instrukcją, która to nakazuje poprzeć diagnozę najaktualniejszymi danymi statystycznymi opisanymi przez Wnioskodawcę w tym miejscu.

Organ podtrzymał swe stanowisko o braku przedstawienia we Wniosku konkretnego problemu, który zostanie złagodzony przez realizację projektu. Powołał się przy tym na treść definicji kryt. 1, zaznaczając, że We wniosku problem sformułowano bardzo ogólnie. Instrukcja nakazuje zaś cel projektu scharakteryzować zgodnie z koncepcją SMART (m.in. szczegółowo - z j. ang. specific). Oceniający miał więc rację uznając, że nie można oczekiwać, aby jeden projekt przyczynił się do zmniejszenia marginalizacji społecznej i wydatków budżetowych z nią związanych, czyli tego, co skarżąca za problem uważa.

Wreszcie co do zarzutów w zakresie oceny i liczby przyznanych pkt w ramach kryt. 9, organ powołując się na zapis pkt 3.5.3. Instrukcji wskazał, że jeśli diagnozę sytuacji problemowej przeprowadzono na podstawie błędnych/nieprecyzyjnych danych nie można uznać, że pod względem doboru poszczególnych grup oraz ich liczebności została ona zaplanowana prawidłowo. Tym samym dobór grupy docelowej we Wniosku nie jest uzasadniony, co nie gwarantuje realizacji jego założeń. Z treści Wniosku wynika, że nie zawarto informacji o kryteriach umożliwiających udział w projekcie osób korzystających z PS, mimo, że w części 3.5.2 Wniosku szeroko przedstawiono sytuację tej grupy, podkreślając, że wymaga ona zdecydowanie wsparcia.

Reasumując organ wniósł o oddalenie skargi jako całkowicie bezzasadnej.

Na rozprawie sądowej w dniu 28 września 2022 r. pełnomocnicy stron podtrzymali swe dotychczasowe stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a) określa katalog spraw, w których działalność administracji publicznej poddana została kontroli sądowej, przy czym zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takim przepisem szczególnym jest art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818, dalej: ustawa/ustawa wdrożeniowa).

Podkreślenia wymaga, że ustawa wdrożeniowa obok sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz procedury odwoławczej w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego, reguluje również postępowanie sądowoadministracyjne i to pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego w P.p.s.a., która znajduje odpowiednie zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym przez ustawę wdrożeniową, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 P.p.s.a. (art. 64 ustawy wdrożeniowej). Wprowadza także pewne modyfikacje w stosunku do rozwiązań przewidzianych w P.p.s.a. poprzez skrócenie terminu do wniesienia skargi, wprowadzenie terminu do jej rozpoznania, czy też wprowadzenie trybu bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Powyższe rozwiązania, zgodnie z intencją ustawodawcy, zmierzały do uzyskania efektu szybkości postępowania, idącego dalej niż to umożliwia realizacja przepisów P.p.s.a.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może stosownie do art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).

Z powyższego wynika, że kontroli sądów administracyjnych poddana jest ocena projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, dokonywana przez właściwą instytucję zarządzającą programami operacyjnymi w realizacji takich programów, po wyczerpaniu środków odwoławczych. Zaś przepisem zakreślającym granice sprawy i kontroli sądowej, w razie złożenia skargi od nieuwzględnienia protestu (negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia) jest art. 61 ust. 5 i ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

Przedmiotem kontroli sądowej jest orzeczenie KO z [...] lipca 2022 r. nr [...] o nieuwzględnieniu protestu wniesionego przez Fundację I. od oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu nr [...] pt. "RE-AKTYWIZACJA – szansą rozwoju społeczno-zawodowego dla mieszkańców P. i powiatu p." dokonanej przez Wojewódzki Urząd Pracy w P.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. W przepisie tym określono ogólne zasady dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymienione w nim zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te dotyczą także uzasadnienia stanowiska, czy to na etapie oceny formalnej, czy merytorycznej projektu, jak też na etapie oceny słuszności zarzutów protestu. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Poza tym wynikająca z art. 37 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania ma charakter normatywny i stanowi gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy ma ponadto charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 3435/16 i z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 339/17, dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zważyć należy, że ustawa wdrożeniowa nie zawiera definicji zasady rzetelności. Została ona jednak sformułowana w Rozdziale 4 pkt 1 lit. a Wytycznych Ministra Inwestycji i Rozwoju nr MR/2014-2020/9(3) w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 (dalej: WTWP), dotyczącym ogólnych warunków wyboru projektów. Stosownie do tychże Wytycznych, właściwa instytucja podczas procesu wyboru projektów zobowiązana jest do przestrzegania zasady rzetelności, rozumianej jako obowiązek zgodnej z ustanowionymi regułami oceny każdego projektu. Zasada ta jest realizowana co najmniej poprzez pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełniania każdego z kryteriów, które zostało ocenione negatywnie oraz w przypadku kryterium punktowego nie przyznano maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów. Każde uzasadnienie zawiera przynajmniej wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium lub wskazanie okoliczności uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów lub wskazanie okoliczności, które zdecydowały o przyznaniu określonej liczby punktów. Uzasadnienie zawiera odniesienie do pozyskanych w toku oceny projektów informacji i wyjaśnień, o których mowa w rozdziale 5 pkt 20. Uzasadnienie nie może być formułowane jako przypuszczenia lub wątpliwości.

Podstawową metodą realizacji tej zasady rzetelności jest ocenianie projektów na podstawie danych zawartych, opisanych we wnioskach aplikacyjnych. To bowiem gwarantuje także równe traktowanie wszystkich uczestników konkursu. Natomiast w myśl art. 57 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5. Zgodnie z ostatnio wymienionymi przepisami protest zawiera wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem oraz wskazanie zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce, wraz z uzasadnieniem. Konsekwencja tak ukształtowanych granic rozpatrywania protestu jest to, że sąd badając kwestię zgodności z prawem dokonanej oceny projektu związany jest oceną niepodważoną przez wnioskodawcę w proteście.

Precyzując, sądowa kontrola legalności działań Instytucji Zarządzającej w procesie wyboru projektu do dofinansowania pozostaje ograniczona, albowiem sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej oceny projektu, dokonanej przez ekspertów, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy wdrożeniowej, a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów (wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r., II GSK 2249/13; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 grudnia 2017 roku, sygn. akt I SA/Go 438/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto rola ekspertów w postępowaniu dotyczącym oceny projektów jest podobna do roli biegłych w postępowaniu sądowym i tak też powinna być traktowana przez sąd administracyjny, który kontrolując ocenę wniosku projektowego bada, czy jest ona spójna, wyczerpująca, logiczna i czy odpowiada na zasadnicze pytania. Sama treść oceny nie mieści się w granicach kontroli sądu administracyjnego, bowiem to oceniający jest ekspertem w danej dziedzinie (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2011 r., sygn. II GSK 1115/11, orzeczenia.nsa.gov.pl, dostępny j.w.).

Podkreślenia wymaga, że w sprawach, przedmiotem których jest ocena projektu, dokonywana w oparciu o przepisy ustawy wdrożeniowej, poza powszechnie obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego wzorzec kontroli stanowią również postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego w rozumieniu art. 6 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy system realizacji programu operacyjnego zawiera warunki i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji programów operacyjnych, obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez instytucje. Podstawę systemu realizacji programu operacyjnego mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji (art. 6 ust. 2 ustawy). Z uwagi na fakt, że w świetle ostatniego z powołanych przepisów katalog dokumentów mogących wejść w skład systemu realizacji jest otwarty, na system ten składają się różnego rodzaju dokumenty, w tym Regulamin Konkursu, określający - w myśl art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej - kryteria wyboru projektu (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., II GSK 1517/17, dostępny jak wyżej). Należy bowiem mieć na uwadze, że wnioskodawca - przystępując do naboru wniosków o dofinansowanie - zna jego zasady naboru i wyraża akceptację dla tych warunków, a chcąc uzyskać wsparcie ze środków unijnych, godzi się postępować ściśle według tych zasad. De facto postanowienia zawarte w szeroko pojmowanych dokumentach systemu realizacji projektu mogą więc stanowić podstawę praw i obowiązków wnioskodawców (por. Komentarz do ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, pod red. R. Poździka; Wyd. sejmowe, 2016; komentarz do art. 6 teza 4-5 i powołane tam orzecznictwo).

W konsekwencji również dokumentom systemu realizacji programu operacyjnego, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, można przyznać walor źródła prawa (w szerokim znaczeniu), jako że system ten ma swoje umocowanie w ustawie, zaś jego normy mają generalny charakter i są skierowane do nieokreślonego kręgu adresatów (potencjalnych wnioskodawców dofinansowania). W szczególności Regulamin konkursu jest dokumentem systemu realizacji programu operacyjnego (art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Treść takiego regulaminu nie może być sprzeczna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dokument, na podstawie którego wyłaniani mają być potencjalni beneficjenci programu, nie jest wprawdzie zbiorem norm prawnych mających wiązać w sposób właściwy źródłom prawa, lecz dotyczy norm, na których obowiązywanie godzi się każdy ubiegający o udzielenie wsparcia. Są to bowiem reguły stosowane w celu wyłonienia kontrahenta umowy cywilnoprawnej w ściśle określonej procedurze (por. wyrok NSA z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1648/17, dostępny j.w.).

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że skoro uczestnik konkursu obowiązany jest bezwzględnie podporządkować się i podporządkowuje się regulaminowi postępowania konkursowego, to musi posługiwać się nomenklaturą konkursową w nim zawartą. Do uczestnika konkursu należy bowiem obowiązek skonstruowania takiego projektu i dostosowania się do zasad postępowania konkursowego w oparciu o aparaturę zdefiniowaną na potrzeby konkursu, aby była spójna i zachowała jednolite standardy podlegające ocenie konkursowej w oparciu o zasadę równości kryteriów oceny (zob. wyrok NSA z 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2884/16, dostępny j.w.).

Mając na uwadze powyższe rozważania skonfrontowane z okolicznościami faktycznymi rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że ocena przedmiotowego projektu dokonana przez Instytucję Zarządzającą została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że w postępowaniu konkursowym chcąc aplikować strona skarżąca miała obowiązek złożyć wniosek odpowiadający zapisom Regulaminu konkursu nr RPWP.07.01.02-IP.03-30-001/22 na projekty współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (w skrócie: EFS) określone dla Poddziałania 7.1.2. Aktywna integracja – projektu konkursowe, Działania 7.1. Aktywna integracja, Osi Priorytetowej 7. Włączenie społeczne Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020, przyczyniające się do wzrostu szans na rynku pracy osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym.

Jak wynika z pkt 1.2. ww. Regulaminu konkursu normatywną podstawę systemu realizacji tegoż konkursu, co istotne współfinansowanego ze środków EFS, stanowiły m.in.:

- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r. str. 289 z późn. zm.), dalej r.u.w.p.EFRG/EFS

- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r. str. 470 z późn. zm.), dalej: r.EFS,

- ustawa wdrożeniowa (pełną nazwę i publikator podano wyżej),

- ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268, 1981, 227, dalej: u.p.s.),

- ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 176), dalej: u.z.s.,

- Wytyczne Ministra Rozwoju i Finansów w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączania społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020 nr MR/2014-2020/18(05) obowiązujące od 1 lutego 2020 r., dalej: WWS, czy

- Wytyczne Ministra Rozwoju i Finansów w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze rynku pracy na lata 2014-2020 nr MR/2014-2020/23(06) obowiązujące od 19 kwietnia 2021 r., dalej: WRP.

Przedstawione wyżej normatywne podstawy przedmiotowego konkursu, w ramach których ocenie merytorycznej poddany został wniosek skarżącej Fundacji, a następnie wydane – na skutek wniesienia przez skarżącą protestu – zaskarżone orzeczenie Instytucji Zarządzającej (IZ), służyć ma ukazaniu, że tak Wnioskodawca ubiegający się do dofinansowanie projektu, jak i IZ rozpatrująca protest, zobowiązani byli - na mocy art. 6 ust. 1 i 2 w zw. z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej - uwzględnić specyfikę siatki pojęciowej (nomenklaturę), w tym definicje legalne, przyjęte dla przedsięwzięć realizowanych z udziałem środków z EFS w obszarze rynku pracy oraz włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa.

Akta sprawy wskazują, że w ramach przedmiotowego konkursu strona skarżąca złożyła 28 lutego 2022 r. wniosek o dofinansowanie projektu o nazwie RE-AKTYWIZACJA – szansą rozwoju społeczno-zawodowego dla mieszkańców P. i powiatu p. W wyniku przeprowadzonej oceny merytorycznej punktowej wniosku o dofinansowanie stwierdzono, że projekt uzyskał 79 punktów i nie otrzymał od oceniających co najmniej 70% punktów możliwych do uzyskania w części ogólnych kryteriów merytorycznych punktowych. W rezultacie otrzymał negatywną ocenę Oceniających (dwie KOM) i nie został przyjęty do dofinansowania.

Strona skarżąca nie zgadzając się z negatywną oceną merytoryczną punktową wniosku wniosła protest, który nie został przez KO IZ uwzględniony.

W ocenie Sądu ocena protestu została przeprowadzona w sposób nierzetelny, bez uwzględnienia wspomnianej charakterystyki normatywnej konkursu na dofinansowanie projektów w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa oraz w obszarze rynku pracy współfinansowanych ze środków EFS.

Wymaga przypomnienia, że protest strony i zaskarżone orzeczenie organu koncentrują się na ocenie, czy zasadnym było obniżenie punktacji projektowi złożonemu przez Fundację w ramach dwóch merytorycznych kryteriów: nr 1 "Zasadność realizacji projektu" oraz nr 9 "Uzasadnienie doboru grupy docelowej". Strona w proteście podważyła przyznanie jej w obu Kartach Oceny Merytorycznej projektu liczby punktów - 3 na 14 i 5 na 14 za kryterium (1) zasadności realizacji projektu oraz 1 na 5 i 0 na 5 za kryterium (9). Organ nie uwzględniając protestu podtrzymało stanowisko Oceniających.

Zdaniem Sądu w zaskarżonym orzeczeniu organ w zasadzie oparł swe stanowisko na postanowieniach Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach WRPO na l. 2014-2020 w ramach Osi Priorytetowych współfinansowanych z EFS (Oś 7 Poddziałanie 7.1.2.), pomijając relewantne z punktu widzenia określonych we Wniosku o dofinansowanie "Celach i rezultatów projektu" (3.5.2.) oraz "Opisu grupy docelowej" (3.5.3.) zapisy Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystanie EFS i EFRR na l. 2014-2020 (WWS) oraz Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków EFS w obszarze rynku pracy na l. 2014-2020 (WRP).

Fundacja w skardze zasadnie podniosła, iż organ w zaskarżonym orzeczeniu nie wyjaśnił w sposób przejrzysty i rzetelny przyczyn odmowy przyznania większej liczby punktów w ramach Kryterium nr 1 "Zasadność realizacji projektu". Powyższe było – na co wskazuje treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynikiem błędnego zrozumienia Wniosku strony w zakresie stosowanych w nim pojęć - osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, osoby korzystające ze świadczeń pomocy społecznej, osoby bierne zawodowo i innych.

Zważyć należy, iż skarżąca w przedmiotowym Wniosku o dofinansowanie w pkt 3.5.1. zatyt. "Krótki opis przedmiotu projektu" określając, iż głównym problemem i celem projektu jest zwiększenie szans na rynku pracy w wyniku społeczno-zawodowej aktywizacji 96 osób (58 kobiet i 38 mężczyzn) – mieszkańców m. P. i powiatu p., biernych zawodowo, zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, w tym minimum 10 osób z niepełnosprawnością poprzez realizację kompleksowej ścieżki reintegracji ukierunkowanej na wyprowadzenie danej osoby z ubóstwa/wykluczenia społecznego (w okresie do 31.08.2023r.), wyraźnie zaznaczyła, że posługuje się definicjami określonymi w WWS. Podobnie uczyniła w pkt. 3.5.3. opisując grupę docelową.

Jednocześnie w pkt 3.5.2. przedstawiając tło i uzasadnienie celów i rezultatów projektu, a w pkt 3.5.3. grupę docelową, posługiwała się pojęciem "osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym", które to pojęcie w ramach przedmiotowego konkursu ma ścisłe znaczenie normatywne. Jak wskazuje zawarta w pkt 15 Rozdziału 3 – Słownik pojęć WWS (str. 9) definicja legalna pojęcie "osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym" oznacza m.in.:

a) osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej lub kwalifikujące się do objęcia wsparciem pomocy społecznej, tj. spełniające co najmniej jedną z przesłanek określonych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej;

b) osoby, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym;

c) osoby przebywające w pieczy zastępczej[1] lub opuszczające pieczę zastępczą oraz rodziny przeżywające trudności w pełnieniu funkcji opiekuńczo-wychowawczych, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;

d) osoby nieletnie, wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2018 r. poz. 969);

e) osoby przebywające w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, o których mowa w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2018 r. poz. 1457, z późn. zm.);

f) osoby z niepełnosprawnością – osoby z niepełnosprawnością w rozumieniu Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 lub uczniowie/dzieci z niepełnosprawnościami w rozumieniu Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020;

g) członkowie gospodarstw domowych sprawujący opiekę nad osobą z niepełnosprawnością, o ile co najmniej jeden z nich nie pracuje ze względu na konieczność sprawowania opieki nad osobą z niepełnosprawnością;

h) osoby potrzebujące wsparcia w codziennym funkcjonowaniu,

i) osoby bezdomne lub dotknięte wykluczeniem z dostępu do mieszkań w rozumieniu Wytycznych w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020;

j) osoby odbywające kary pozbawienia wolności;

k) osoby korzystające z PO PŻ.

Z przywołanej definicji legalnej zawartej w WWS wynika, że w kategorii osób lub rodzin zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym mieszczą się m.in. osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej zgodnie z u.p.s. lub kwalifikujące się do objęcia wsparciem pomocy społecznej, tj. spełniające co najmniej jedną z przesłanek określonych w art. 7 u.p.s. (lit. a). Dodać należy, iż przepis art. 7 u.p.s. jako przesłanki kwalifikujące daną osobę do objęcia wsparcie z pomocy społecznej wymienia m.in.: 1) ubóstwo; 4) bezrobocie; 5) niepełnosprawność. W granicach pojęcia osób lub rodzin zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym mieszczą się również osoby, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.z.s. (pkt 15 lit. b WWS), a więc m.in. długotrwale bezrobotni w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, którzy podlegają wykluczeniu społecznemu i ze względu na swoją sytuację życiową nie są w stanie własnym staraniem zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych i znajdują się w sytuacji uniemożliwiającej lub ograniczającej uczestnictwo w życiu zawodowym, społecznym i rodzinnym (art. 2 ust. 1 pkt 5 u.z.s.). Osobami lub rodzinami zagrożonymi ubóstwem lub wykluczeniem społecznym w rozumieniu pkt 15 lit. f) WWS są również osoby z niepełnosprawnością (tzw. OzN).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż rozpatrując zarzuty protestu (nr 1, 6, 7, 8) organ nie wziął pod uwagę powyższych unormowań, w szczególności okoliczności, iż Fundacja zaadresowała projekt do osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznych, w ramach której to grupy mieszczą się opisywane następnie w pkt 3.5.2. Wniosku osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej (tzw. beneficjencie środowiskowej pomocy społecznej spełniający kryteria wykluczenia społecznego), osoby długotrwale bezrobotne wymienione w art. 1 ust. 2 u.z.s. oraz osoby z niepełnosprawnościami (OzN).

Organ ograniczył się do podzielenia stanowiska Oceniających, iż przedstawiona przez Wnioskodawcę diagnoza sytuacji problemowej jest niespójna, chaotyczna i nie uzasadnia doboru grupy docelowej. Na poparcie tego stanowisko wskazał, że Wnioskodawca przedstawił sytuację osób korzystających z pomocy społecznej w m. P. oraz w powiecie p., z czego wynika, że ta grupa zdecydowanie wymaga dodatkowego wsparcia i projekt powinien być do niej dedykowany. Jednocześnie zaś przy rekrutacji uczestników Wnioskodawca nie założył przedmiotowego kryterium doboru grupy, ani nie zaplanował dodatkowych (premiujących) punktów za korzystanie z pomocy społecznej. Podzielając przedstawione stanowisko Oceniającego (KOM nr 1 kryt. 1 Zasadność realizacji projektu) organ – w zasadzie pomijając normatywne znaczenie stosowanych we Wniosku pojęć - ograniczył się do obszernego przytoczenia fragmentu Instrukcji wypełniania wniosku (...) w zakresie pkt 3.5.2., następnie szerokiego powołania treści Wniosku w pkt 3.5.2., by skonstatować, że Wnioskodawca dokonał szerokiego opisu grupy docelowej osób korzystających z pomocy społecznej, co wskazuje, że grupa ta wymaga dodatkowego wsparcia. Organ zaznaczył, że dokonując jednak opisu grupy docelowej projektu Wnioskodawca nie wziął pod uwagę w ogóle tej grupy podając, że składają się na nią: os. długotrwale pozostające poza rynkiem pracy (pow. 5 l.), OzN, os. o niskich kwalifikacjach, os. w wieku pow. 50 l, kobiety, ubodzy pracujący.

Tymczasem w proteście skarżąca nie zgodziła się z oceną w zakresie pominięcia przez nią we Wniosku w rekrutacji osób korzystających z pomocy społecznej. Wskazała, że udział tych osób został zagwarantowany wielokrotnie, zarówno w kryteriach obligatoryjnych - poprzez ujęcie osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym z powodu min. 1 przesłanki, o których mowa w WWS, jak i punktowych – poprzez ujęcie osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym z powodu więcej niż 1 przesłanki, o której mowa w WWS (współwystępowanie przesłanek) /+5pkt za 2 i kolejną. Strona podała, że dlatego też właśnie we Wniosku wskazując: "Istotnie mniejszą szansę na zmianę negatywnej sytuacji w powyższym aspekcie mają beneficjencie środowiskowej pomocy społecznej, spełniający przesłanki wykluczenia społecznego i zamieszkujący wskazany obszar spełniający cechy potencjalnych UP", jasno określono, że Wnioskodawcy zależy na zmianie sytuacji osób, które – zgodnie z regułami konkursu – spełniają przesłanki tj. są klientami PS, ale nie jest to warunek konieczny. Konieczne jest bowiem spełnienie przesłanek wykluczenia społecznego. Fundacja doprecyzowała, że podejście takie uwzględnia osoby, które są klientami pomocy społecznej i pozwala precyzyjnie rozróżnić i "wartościować" ich sytuację, aby pomóc najbardziej potrzebującym, którzy mogą spełniać więcej przesłanek. Wyjaśniono, że premiowane są inne cechy, które posiadają klienci PS, jak OzN czy korzystanie z POPŻ.

Wobec powyższych zarzutów obowiązkiem organu rozpatrującego protest było rzetelne wyjaśnienie w świetle normatywnych zapisów odpowiednich Wytycznych (WWS, WPR i Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020) oraz zapisów Regulaminu konkursu - dlaczego zdaniem organu Wniosek nie uwzględnia w ramach grupy docelowej osób korzystających z pomocy społecznej. Brak takich wyjaśnień oznacza, że organ w sposób nierzetelny rozpatrzył protest, dopuszczając się naruszenia art. 37 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, które miało istotny wpływ na wynik oceny.

Organ nie wziął pod uwagę, że zgodnie z wymaganiami Regulaminu konkursu dotyczącymi grupy docelowej projekty realizowane w ramach ww. Podziałania 7.1.2 mogą być skierowane bezpośrednio do przede wszystkim (jako do jednej z dwóch grup) do osób i/lub rodzin zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, a także osób w ich otoczeniu, zgodnie z definicjami i wyłączeniami zawartymi w WWS. W tychże Wytycznych (WWS) rozdział 3 zawiera słownik pojęć, w którym to m.in. w pkt 15 zdefiniowano pojęcie osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. W kategorii tej mieszczą się m.in. osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń pomocy społecznej zgodnie z u.p.s. tj. spełniające co najmniej jedną z przesłanek określonych w art. 7 u.p.s. Przepis art. 7 u.p.s. stanowi zaś, że pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: m.in. ubóstwa (pkt 1), bezrobocia (pkt 4), czy niepełnosprawności (pkt 5). W tym zatem świetle organ winien był badać, czy zawarty w pkt 3.5.1 (Krótki opis przedmiotu projektu) oraz w pkt 3.5.2. (Cele i rezultaty projektu) Wniosku opis adresatów projektu jako osób korzystających z pomocy społecznej (zamiennie beneficjentów pomocy społecznej) mieści się w kategorii właściwej grupy docelowej - osób lub rodzin zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym.

W kontekście powyższego Sąd uznał, że bez rzetelnego wyjaśnienia przez organ normatywnego znaczenia pojęcia "osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym" nieuprawnione było zaaprobowanie oceny zawartej w 1. KOM, w której Oceniający stwierdził, że przedstawiona we wniosku diagnoza sytuacji problemowej jest niespójna, chaotyczna i nie uzasadnia doboru grupy docelowej. Tym bardziej, mając na względzie, że wedle ww. Wytycznych (WWS) pojęcie "osób lub rodzin korzystających z pomocy społecznej" zawiera się w definicji pojęcia "osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym", nieuprawnione było przyjęcie, że Wnioskodawca nie ujął w ramach grupy docelowej osób korzystających z pomocy społecznej, pomimo, iż przedstawił ją we Wniosku.

Organ pominął okoliczność, iż strona już w pkt 3.5.1. (Krótki opis przedmiotu projektu) wskazała, że wsparcie w ramach projektu będzie skierowane do 96 (58K/38M) osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym zgodnie z definicją WWS – mieszkańców m. P. i p. p./woj. wielkopolskiego wg KC. Strona powołała się przy tym na definicję osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym zawartą w WWS. Następnie przedstawiając w pkt 3.5.2 Wniosku (Cele i rezultaty projektu) zasadność objęcia projektem osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym, a więc grupy docelowej - zgodnie z Regulaminem konkursu, Wnioskodawca - w oparciu o dostępne aktualne dane statystyczne – umotywował, dlaczego kieruje projekt do beneficjentów środowiskowej pomocy społecznej spełniających przesłanki wykluczenia społecznego oraz osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym. W związku z powyższym rolą organu było – na gruncie zwłaszcza zapisów Regulaminu konkursu oraz WWS – wyjaśnienie, czy przedstawiona diagnoza sytuacji problemowej adekwatnie opisuje sytuację grupy docelowej.

W związku z powyższym podzielić należy stanowisko skarżącej, iż nie można uznać by cechy rzetelności miało wyjaśnienie organu w zakresie zarzutu 7. protestu oceny Oceniającego, iż przy rekrutacji nie założono kryteriów umożliwiających udział w projekcie osób korzystających z pomocy społecznej. Komisja ograniczyła się do przywołania fragmentu pkt 3.5.3. (Opis grupy docelowej) Wniosku, w którym literalnie nie wymieniono "osób korzystających z pomocy społecznej". W związku z tym organ uznał, że Wnioskodawca nie zawarł informacji dotyczących kryteriów umożliwiających udział w projekcie tychże osób, chociaż w części 3.5.2. przedstawił sytuację tej grupy wykazując, że wymaga ona wsparcia. Wyjaśnienie organu w żaden sposób nie odwołuje się do legalnej definicji osób i/lub rodzin zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym jako grupy docelowej konkursu określonej w WWS. W rzeczywistości więc organ nie ustosunkował się z należytą starannością do zarzutu strony zawartego w proteście, iż udział w rekrutacji osób korzystających z pomocy społecznej został zagwarantowany wielokrotnie – w kryteriach obligatoryjnych ("... zagr. ubóstwem lub wyklucz. społ. z powody min 1 przesłanki, o których mowa w WWS) i punktowych ("... zagr. ubóstwem lub wyklucz. społ. z powodu więcej niż 1 przesłanek, o których mowa w WWA (współwystępowanie przesłanek) /+5 pkt za 2 i kolejną". Biorąc pod uwagę, że Fundacja we Wniosku posługiwała się terminologią zawartą w WWS i Regulaminu konkursu obowiązkiem KO rozpatrującej protest było na gruncie zapisów tychże wiążących na mocy art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej dokumentów zbadanie i wyjaśnienie, czy faktycznie Wnioskodawca w pkt 3.5.3. nie zawarł informacji dotyczących kryteriów umożliwiających udział w projekcie osób korzystających z pomocy społecznej. W ocenie Sądu bez odwołania się do normatywnych pojęć zawartych w WWS i u.p.s. ocena organu sprowadzająca się do informacji, że Oceniający jedynie na podstawie zapisów wniosku dokonują oceny projektu, jest co najmniej niewyczerpująca. Wprawdzie KO ma rację, że Oceniający bierze pod uwagę jedynie zapisy wniosku, niemniej jego zapisy powinno się dekodować w świetle normatywnych podstaw przedmiotowego konkursu, w tym w szczególności zapisów Regulaminu konkursu, WWS i art. 7 u.p.s.

Zwrócić należy uwagę, że Fundacja we Wniosku w pkt 3.5.1. wskazała, że głównym problemem i celem projektu jest zwiększenie szans na rynku pracy w wyniku społeczno-zawodowej aktywizacji 96 (58K/38M) mieszkańców m. P. i powiatu p./woj. wlkp., biernych zawodowo, zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, w tym min. 10 OzN – poprzez realizację kompleksowej ścieżki reintegracji ukierunkowanej na wyprowadzenie danej os. z ubóstwa/wykluczenia społecznego, w okresie do 31.08.2023 r. Sprecyzowano, że chodzi o osoby zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społ. zg. z definicją Wytycznych w zakresie przedsięwzięć w obszarze włączenia społ. i zwalczania ubóstwa ... (WWS). Następnie w pkt 3.5.2. (Cele i rezultaty projektu – tło i uzasadnienie) przedstawiając diagnozę sytuacji problemowej Wnioskodawca stwierdził, że istotnie mniejszą szansę na zmianę negatywnej sytuacji w aspekcie zagrożenia ubóstwem i wykluczeniem społecznym mają beneficjencie pomocy społecznej spełniający przesłanki wykluczenia społecznego i zamieszkujący obszar objęty projektem. Równocześnie uwzględnił sytuację osób biernych zawodowo jako grupy osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym ze względu na czynnik ekonomiczny. Odnośnie tychże dwóch grup (beneficjentów pomocy społecznej i osób biernych zawodowo) uwzględnionych w pkt 3.5.1 Wniosku, strona w pkt 3.5.2 Wniosku przedstawiła dane statystyczne obrazując w ten sposób sytuację problemową i celowość realizacji projektu RE-AKTYWIZACJA.

Komisja odwoławcza powołując się na zapisy Instrukcji wypełniania wniosku (pkt 3.5.2) wskazała, że Wnioskodawca przedstawia diagnozę sytuacji problemowej, na którą odpowiedź będzie stanowiła realizacja projektu oraz uzasadnia potrzebę realizacji projektu na danym obszarze. Przedstawiona diagnoza sytuacji problemowej powinna zostać poparta najaktualniejszymi danymi statystycznymi, których źródło oraz zakres obowiązywania powinny zostać opisane przez Wnioskodawcę w tym miejscu. Wnioskodawca winien wskazać, kogo obejmie wsparciem w ramach projektu oraz wskazać – w oparciu o ogólnodostępne dane oraz ewentualnie własne dane będące w posiadaniu Wnioskodawcy – istotne cechy uczestników, którzy zostaną objęci wsparciem (należy podać źródło danych w celu weryfikacji podanych informacji). Odnosząc się do okoliczności obniżenia liczby punktów przy ocenie merytorycznej projektu (3/14 w KOM 1 i 5/14 w KOM 2) z powodu przedstawienia we Wniosku (przy opisie osób biernych zawodowo) jak kształtuje się sytuacja na rynku pracy na podstawie danych wojewódzkich, bez odniesienia do obszaru realizacji projektu (m. P. i powiatu p.), organ uznał, że skoro Wnioskodawca nie dysponował ogólnodostępnymi danymi dotyczącymi obszaru realizacji projektu, miał możliwość przeprowadzenia badań własnych. Odpowiadając zaś na argumentację zawartą w proteście, iż Fundacja nie dysponuje środkami i nie prowadzi działalności badawczej, aby samodzielnie przeprowadzić badania tego typu o zasięgu powiatowym i dlatego korzystała z dostępnych, sprawdzonych i wiarygodnych źródeł, KO wskazała, że protest nie służy uzupełnianiu informacji, których nie zamieszczono we wniosku. Organ nie może uwzględniać dodatkowych zapisów protestu, wykraczających poza zakres wniosku o dofinansowanie.

Podważając rzetelność powyższego stanowiska Sąd zauważa, że organ nie wyjaśnił rzetelnie, dlaczego pozytywnie ocenił tak rygorystyczną ocenę KOM1 i KOM2 w powołanym zakresie, pomimo, iż we Wniosku tylko częściowo Fundacja przedstawiła dane z obszaru szerszego aniżeli objęty projektem. Należy zauważyć, że w pkt 3.5.2 wniosku strona przedstawiła sytuację problemową zarówno osób korzystających z pomocy społecznej, jak i osób biernych zawodowo. W stosunku do pierwszej z grup Wnioskodawca posiłkował się danymi GUS (2020/2021) z obszaru objętego projektem – m. P. i powiatu p. wskazując, że na obszarze tym zamieszkuje największa w woj. populacja osób dotknięta wykluczeniem społecznym m.in. z powodu ubóstwa (prawie 6000), czy niepełnosprawności (4650), w czym obszar ten wyprzedza pozostałe powiaty. Jedynie odnośnie opisywanej grupy osób biernych zawodowo Wnioskodawca posłużył się danymi z obszaru woj. wielkopolskiego (dane BAEL), podając, że liczba osób biernych zawodowo zamieszkujących Wielkopolskę wynosiła 1,87 mln (dane za II kw. 2021 r.).

Na uwagę zasługuje, że w tym samym pkt Wniosku (3.5.2) Fundacja zaznaczyła, że powyższe problemy potwierdzają zapisy obu Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych, a także powiatowe i wojewódzkie Strategie rozwoju, których cele odwołują się do konieczności ograniczania bezrobocia i bierności zawodowej oraz zwiększania jakości życia mieszkańców i integracji społecznej.

Tymczasem dokonując oceny zarzutu nr 2 organ podzielił w pełni stanowisko Oceniających, nie wyjaśniając, czy powołane przez Wnioskodawcę dane statystyczne są niemiarodajne i nieaktualne w kontekście przywołanych we Wniosku lokalnych dokumentów strategicznych, a zwłaszcza powiatowych strategii rozwiązywania problemów społecznych (m. P. i pow. p.). Organ nie podał równocześnie powodów, dla których pominął okoliczność zaprezentowania przez Wnioskodawcę aktualnych i odnoszących się do obszaru objętego projektem danych statystycznych dotyczących jednej z dwóch opisywanych grup – osób korzystających z pomocy społecznej spełniających przesłanki wykluczenia społecznego z powodu ubóstwa. Omawiane w tym miejscu uchybienia w ocenie Sądu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w zasadniczy sposób rzutowały na ocenę zarzutu w zakresie nieuzasadnienia potrzeby realizacji projektu na danym terenie. Zatem i w tym zakresie sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia. Sąd jednocześnie nie przesądza wyniku rozstrzygnięcia. Wskazuje jedynie, że dokonanej przez KO oceny protestu nie cechuje rzetelność.

Powyższe uwagi Sądu odnoszą się również do zarzutu nr 3 protestu, rozpatrując który Komisja IZ podtrzymując stanowisko Oceniającego, iż we Wniosku nie podano wiarygodnego źródła, na podstawie którego wskazano problemy społeczne oraz negatywne zjawiska, które charakteryzują powiat uznała, że wprawdzie Oceniający niefortunnie wskazał, że projekt będzie realizowany wyłącznie na terenie powiatu p., to jednak brak jest wiarygodnego źródła potwierdzającego diagnozę przeprowadzoną we wniosku o dofinansowanie. Organ nie wyjaśnił, dlaczego nie uwzględnił okoliczności, że Wnioskodawca przedstawiając diagnozę sytuacji problemowej powołał się nie tylko na dane z obszaru szerszego aniżeli obszar objęty projektem, ale również na powiatowe strategie rozwiązywania problemów społecznych. Nie wyjaśnił też, czym kierował się nie dostrzegając, że istotna część opisywanej przez Wnioskodawcę problematyki społecznej dotycząca beneficjentów pomocy społecznej jako grupy społecznej dotkniętej wykluczeniem społecznym z powodu ubóstwa lub niepełnosprawności została oparta na aktualnych z 2020/2021 danych z m. P. i powiatu p., a więc obszaru objętego projektem.

W kontekście stwierdzonego wyżej nieuwzględnienia przez KO IZ przy rozpatrywaniu protestu całokształtu podstaw normatywnych systemu realizacji WRPO 2014+ z obszaru włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków z EFS, Sąd uznał, że również rozpatrując zarzut nr 5 organ nie wykazał, by zasługiwała na akceptację ocena zawarta w KOM, iż Wnioskodawca nie wskazał na konkretny problem, który zostanie złagodzony/rozwiązany w wyniku realizacji celów projektu, opierając się rzetelnie przeprowadzonej diagnozie sytuacji problemowej.

KO zwróciła uwagę, że zgodnie z definicją kryterium nr 1 w ramach uzasadnienia realizacji projektu w kontekście celów WRPO 2014+ Wnioskodawca winien wskazać na konkretny problem, który zostanie złagodzony/rozwiązany w wyniku realizacji celów projektu, opierając się na rzetelnie przeprowadzonej analizie oraz diagnozie sytuacji problemowej. Zdaniem organu przedstawiony przez stronę problem sformułowano bardzo ogólnie jako wynikający "z samej istoty problemu marginalizacji społecznej i choćby wzrostu wydatków budżetowych z nim związanych. Organ zarzucił również Fundacji, że nie uwzględniła koncepcji SMART zapisanej w Instrukcji wypełniania wniosku, nakazującej m.in. w sposób konkretny i szczegółowy (z j. ang.: S – specific) określić cele projektu. KO IZ uznała za Oceniającym, iż trudno nie zgodzić się, że Wnioskodawca wskazać na konkretny problem, który zostanie złagodzony w wyniku realizacji celów projektu. Nie można bowiem oczekiwać, aby jeden projekt przyczynił się do zmniejszenia marginalizacji społecznej i wydatków budżetowych z nią związanych, czyli problemów wskazanych przez Wnioskodawcę.

W ocenie Sądu KO IZ dokonała weryfikacji prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów w sposób nierzetelny. Po pierwsze należy zauważyć, że Oceniający kryterium nr 1 w KOM2 na podstawie przedstawionej w pkt 3.5 charakterystyki projektu uznał, że nie wynika z niej zasadność realizacji projektu. W kontekście zatem zapisów pkt 3.5.1-3.5.3 organ rozpatrujący protest zobowiązany był zbadać, czy faktycznie Fundacja nie wskazała konkretnego problemu, który zostanie złagodzony/rozwiązany w wyniku realizacji celów projektu. W tym kontekście organ nie wziął pod uwagę, że w pkt 3.5.1 Wniosku Fundacja wyraźnie określiła, że głównym celem projektu jest zwiększenie szans na rynku pracy w wyniku społeczno-zawodowej aktywizacji 96 (58K/38M) – mieszkańców m. P. i powiatu p., biernych zawodowo, zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, w tym min. 10 OzN, poprzez realizację kompleksowej ścieżki reintegracji ukierunkowanej na wyprowadzenie danej osoby z ubóstwa/wykluczenia społecznego, w okresie do 31.08.2023 r. Wskazano, że wsparcie w ramach projektu będzie zindywidualizowane i kompleksowo odpowiadać będzie na potrzeby uczestnika, z możliwością dostępu do poszczególnych rodzajów usług aktywnej integracji. Wnioskodawca wyjaśnił, że uczestnicy projektu (UP) będą mieli możliwość skorzystania z każdego rodzaju usług aktywnej integracji o charakterze: społecznym, zdrowotnym, edukacyjnym i zawodowym, adekwatnych do indywidualnych potrzeb i możliwości uczestnika, z uwzględnieniem diagnozy sytuacji problemowej.

Uszczegóławiając w pkt 3.5.2. Wniosku cele i rezultaty projektu Fundacja wskazała, że objęcie projektem osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym (uwaga Sądu: wg def. WWS – patrz pkt 3.5.1 Wniosku), zamieszkujących obszar m. P. i pow. p. wynika tak z istoty problemu marginalizacji społecznej, jak i wzrostu wydatków budżetowych z nim związanych, przy braku wpływów, niskiej jakości życia i niepewności o własny byt danych jednostek. Wskazano, że zasięg powyższych problemów zwiększa się, jeżeli zjawiska zagrożenia ubóstwem i wykluczenia społecznego dotykają całych rodzin, czy społeczności i rzutują na brak szans rozwojowych dla kolejnych pokoleń, które powielają negatywne schematy w obszarze edukacyjnym, zawodowym i społecznym. Powyższe ogólne przedstawienie sytuacji problemowej poparto następnie informacją o sytuacji beneficjentów pomocy społecznej spełniających przesłanki wykluczenia społecznego z powodu ubóstwa, czy niepełnosprawności, zamieszkujących m. P. i powiat p.. Równocześnie wskazano, że zjawisko zagrożenia ubóstwem i wykluczeniem społecznym ze względu na czynnik ekonomiczny koreluje z pozostawaniem poza rynkiem pracy i biernością zawodową. W grupie tej przeważały (prawie 64%) kobiety. Dodano, że najczęstszymi przyczynami bierności były: obowiązki rodzinne (34,2%), choroba, niepełnosprawność (25,3%) oraz nauka i podnoszenie kwalifikacji zawodowych (22,5%). W związku z tym zaplanowano 10% udział w projekcie OzN i zaplanowano większy udział w projekcie kobiet (60%) niż mężczyzn (40%).

Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że Wnioskodawca jedynie w zakresie przedstawienia sytuacji problemowej osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznych z powodu bierności zawodowej posłużył się danymi statystycznymi z obszaru woj. wielkopolskiego, końcowo podkreślając, że omawiane problemy potwierdzają zapisy obu Strategii Rozwiązywana Problemów Społecznych, czy powiatowe i wojewódzkie strategie rozwoju, których cele odwołują się do konieczności ograniczania bezrobocia i bierności zawodowej. Równocześnie diagnozę sytuacji problemowej osób dotkniętych wykluczeniem społecznym z powodu ubóstwa i niepełnosprawności Wnioskodawca oparł na danych z obszaru objętego projektem – m. P. i pow. p.. Brak uwzględniania przez organ rozpatrujący protest powyższych okoliczności mógł w ocenie Sądu mieć wpływ na wynik oceny rzetelności działania Oceniających przy ocenie spełnienia wymogów kryterium nr 1. Dopiero bowiem zbadanie całokształtu zapisów pkt 3.5.1 i 3.5.2 Wniosku z uwzględnieniem normatywnych znaczeń pojęć określonych w WWS, w kontekście oceny KOM2 odnośnie nazbyt ogólnego przedstawienia problemu, pozwoli na stwierdzenie, czy uprawnione było uznanie przez Oceniającego, że Wnioskodawca nie przedstawił konkretnego problemu, który zostanie złagodzony/rozwiązany w wyniku realizacji celów projektu z powodu nierzetelnie przeprowadzonej diagnozy sytuacji problemowej.

W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd jest zdania, że i przy ocenie zarzutów protestu dotyczących oceny odjęcia stronie punktów w ramach kryterium nr 9 "Uzasadnienie doboru grupy docelowej projektu oraz opis rekrutacji uczestników" organ nie dochował należytej staranności (zarzuty nr 6-9).

Przypomnieć należy, iż KO IZ powołało się na Instrukcję wypełniania wniosku w zakresie pkt 3.5.3 wskazując, że Wnioskodawca winien uzasadnić wybór konkretnej grupy docelowej spośród wskazanych potencjalnych grup w SzOOP oraz doprecyzowanych w Regulaminie konkursu, uwzględniając specyfikę tej grupy docelowej oraz cel główny projektu. Zdaniem organu w konsekwencji uznania, że diagnozę problemową przeprowadzono na podstawie błędnych/nieprecyzyjnych danych nie można uznać, że pod względem doboru poszczególnych grup oraz ich liczebności została ona prawidłowo zaplanowana (zarzut nr 6).

Zważyć należy, iż w pkt 3.5.3 "Opis grupy docelowej" oraz w pkt 3.5.4 Informacje dodatkowe" Wnioskodawca posługując się pojęciami normatywnymi (uregulowanymi w WWS) określił grupę docelową jako 96 osób (58 kobiet i 38 mężczyzn) – osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społeczny, będących mieszkańcami m. P. i powiatu p. Z uwagi na główny cel projektu (zwiększenie szans na rynku pracy w wyniku społeczno-zawodowej aktywizacji osób biernych zawodowo, zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym) Wnioskodawca doprecyzował, że wsparcie będzie udzielane wyłącznie osobom wyłącznie osobom w wieku aktywności zawodowej: 18-64 l., biernym zawodowo, w tym minimum 10 % stanowić będą osoby z niepełnosprawnością. Odwołując się do głównego celu projektu Wnioskodawca wyjaśnił następnie dlaczego spośród powyższych grup szczególnej uwagi wymagają: osoby długotrwale pozostające poza rynkiem pracy (pow. 5 lat), osoby z niepełnosprawnością, osoby o niskich kwalifikacjach, osoby w wieku powyżej 50 lat, kobiety i ubodzy pracujący.

Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż organ nie wziął pod uwagę, że w pkt 3.5.3 Wniosku strona konsekwentnie, jak w poprzednich punktach Wniosku, posługuje się terminologią ujętą w Wytycznych (WWS) określając grupę docelową jako osoby zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, następnie konkretyzując, zgodnie z definicją tego pojęcia (co Sąd już wyjaśnił), że beneficjentami projektu mają być OzN, osoby długotrwale bezrobotne, osoby o niskich kwalifikacjach, osoby w wieku pow. 50 l., ubodzy pracujący. Obowiązkiem organu było więc rzetelne zbadanie, czy ww. grupy osób – adresaci projektu odpowiadają normatywnie opisywanym w pkt 3.5.2 kategoriom "osób korzystających z pomocy społecznej z powodu ubóstwa i innych przyczyn. Oceny takiej zabrakło.

Na uwagę zasługuje również fakt, iż Regulamin konkursu na str. 43 w pkt 3.2. "Wymagania dotyczące grupy docelowej" wyraźnie określa zaś, że projekty realizowane w ramach Poddziałania 7.1.2. Aktywna integracja – projekty konkursowe mogą być skierowane bezpośrednio do następujących grup odbiorców:

1. osoby i/lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, a także osoby w ich otoczeniu,

2. środowiska lub lokalne społeczności zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, w szczególności do społeczności lokalnych na obszarach objętych programami rewitalizacji, o których mowa w Wytycznych w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020,

zgodnie z definicjami i wyłączeniami zawartymi w Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków EFS i EFRR na lata 2014-2020.

Skoro więc z powyższego zapisu Regulaminu konkursu wynika, że projekty w Poddziałaniu 7.1.2 WRPO 2014+ mogą być skierowane bezpośrednio do ww. grup, brak jest podstaw do formułowania tak stanowiska o nazbyt ogólnym formułowaniu głównego celu projektu (zarzut 5), jak i uznania, że grupą docelową projektu nie mogą stanowić osoby zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym w rozumieniu WWS, w tym poszczególne, ściśle zdefiniowane w WWS, kategorie tychże osób. W rezultacie stwierdzić należy, iż nie wyczerpuje przesłanki rzetelnej oceny zarzutu strony ograniczenie się do, z powołaniem na Instrukcję, przyjęcia przez KO IZ, że przedmiotowy zarzut (nr 6) jest konsekwencją zarzutów w zakresie przeprowadzonej diagnozy sytuacji problemowej. Organ i w tym miejscu nie wyjaśnił, ponad to co Sąd już wskazał, także przyczyn nieuwzględnienia faktu, że Wnioskodawca w pkt 3.5.2. odnośnie grupy docelowej projektu - osób zagrożonych ubóstwem i osób wykluczonych społecznie posłużył się danymi dla m. P. i powiatu p., a jedynie odnośnie osób biernych zawodowo – danymi z poziomu województwa, jednocześnie posiłkując się zapewnieniem, że powołana problematyka znajduje potwierdzenie zwłaszcza w powiatowych strategiach rozwiązywania problemów społecznych.

Zastrzeżenia Sądu budzi również ocena Komisji zarzutu nr 7 protestu odnośnie stanowiska zawartego w jednej z Kart Oceny Merytorycznej co do kryterium nr 9, iż przy rekrutacji Wnioskodawca nie założył kryterium umożliwiającego udział w projekcie osób korzystających z pomocy społecznej. Przywołanie w zaskarżonym orzeczeniu zarówno stanowiska Oceniającego, jak i obszernego fragmentu treści pkt 3.5.4 Wniosku o procesie rekrutacji, nie obrazuje okoliczności, iż Wnioskodawca – jak wyjaśniał w pkt 3.5.1 i 3.5.3 posługiwał się pojęciami – definicjami zawartymi w WWS. To zatem w oparciu o zapisy tych Wytycznych, w kontekście wymogów Regulaminu konkursu i pozostałych normatywnych aktów wiążących w niniejszym konkursie (o czym Sąd pisał wyżej) Komisja powinna była zbadać, czy faktycznie myli się strona wskazując, że udział w rekrutacji osób korzystających z pomocy społecznej został zagwarantowany wielokrotnie, zarówno w kryteriach obligatoryjnych, jak i punktowych. Wymaga jedynie przypomnienia, że zgodnie z definicją zawartą w WWS pojęcia osób lub rodzin zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym w grupie tychże osób lub rodzin mieszczą się również osoby lub rodziny korzystające z pomocy społecznej zgodnie z u.p.s. lub kwalifikujące się do objęcia wsparciem pomocy społecznej, tj. spełniające co najmniej jedną z przesłanek określonych w art. 7 u.p.s. W tym zatem kluczu obowiązkiem organu było zbadać, czy prawidłowo oceniający przyjął, że przy rekrutacji nie założono kryteriów umożliwiających udział w projekcie osób korzystających z pomocy społecznej.

Ustosunkowując się do oceny organu do zarzutu nr 8 odnośnie oceny zawartej w KOM, iż z charakterystyki projektu zawartej w pkt 3.5 nie wynika wybór grupy docelowej uczestników projektu, bowiem ten powinien wynikać z rzetelnych danych, wskazać należy, iż odwołania się jedynie oceny zarzutu nr 6 nie wyczerpuje zagadnienia. Podobnie, jak przy ocenie poprzednich zarzutów i w tym miejscu KO IZ - nie zbadała na gruncie normatywnych podstaw przedmiotowego konkursu (zwłaszcza zaś Regulaminu, WWS i art. 7 u.p.s.) - czy Wnioskodawca rzetelnie zaprezentował diagnozę sytuacji problemowej i określił w ramach tejże diagnozy grupę docelową. Jak już Sąd wskazywał wyżej, nie uwzględniono okoliczności, że jedynie co do jednego z negatywnych zjawisk społecznych - bierności zawodowej Fundacja we Wniosku oparła się w diagnozie (pkt 3.5.2) na danych statystycznych z obszaru województwa wielkopolskiego, wspierając swe stanowisko zapisami powiatowych Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych. W pozostałym zaś zakresie – odnośnie zagadnień wykluczenia społecznego spowodowanego ubóstwem i niepełnosprawnością Wnioskodawca odwołał się do aktualnych lokalnych z obszaru objętego projektem danych statystycznych. I w tym więc zakresie postępowanie wymaga powtórnego rozpatrzenia, jako że wskazane uchybienie mogło mieć wpływ na ocenę zasadności tak znacznego (0/5 i 1/5) obniżenia oceny projektu w kategorii nr 9.

Powyższe rozważania Sądu odnoszą się również do dokonanej przez KO IZ oceny zarzutu nr 9, gdzie organ podzielił stanowisko Oceniającego, iż przedstawienie danych wynikających z Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL) dotyczących osób biernych zawodowo z obszaru całego województwa wielkopolskiego było niewystarczające z powodu objęcia projektem obszaru powiatu p. i m. P.

Reasumując Sąd podzielając zarzuty skargi uznał, że argumentacja organu zawarta w zaskarżonym orzeczeniu tak w zakresie oceny zarzutów dotyczących "Celów i rezultatów projektu" (kryt. nr 1), jak i "Opisu grupy docelowej" (kryt. nr 9) była o tyle dowolna i nierzetelna, że nie opierała się na wskazanych wyżej normatywnych podstawach systemu realizacji WRPO 2014+ w zakresie przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków EFS.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej, w pkt 1. sentencji wyroku stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Dlatego też Sąd na podstawie tego samego przepisu przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia (pkt 2. sentencji wyroku).

Na podstawie zaś art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackich (Dz. U. z 2018 r., poz. 1800) Sąd w pkt 3. sentencji wyroku zasądził od organu na rzecz skarżącej Fundacji tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 697 zł jako sumę uiszczonego wpisu od skargi (200 zł), stawki wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) oraz uiszczonej przezeń opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

-----------------------

[1] W tym również osoby przebywające w pieczy zastępczej na warunkach określonych w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.