Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 77/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 191, 187,
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 20 ust. 3, art. 30 ust. 1 pkt. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk- Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Go 77/11

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2010r. i ustalił skarżącej B.S. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2005r. w wysokości 67.160,00 zł od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 89.546,00 zł.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W związku z uzyskaniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego informacji dotyczącej darowizny dokonanej przez skarżącą w wysokości 200.000,00 zł na rzecz A. i S.A. (córki i zięcia) oraz ustaleniem, iż dochody skarżącej były znacznie niższe od poniesionego wydatku, wszczęto wobec niej postępowanie podatkowe w przedmiocie nieujawnionych źródeł przychodów.

W odpowiedzi na wezwanie do wyszczególnienia poniesionych w 2005r. wydatków, wskazania źródeł ich finansowania oraz złożenia oświadczenia o sytuacji majątkowej na dzień [...] stycznia 2005r. skarżąca podała, że środki przekazane w formie darowizny pochodziły z wieloletnich oszczędności przechowywanych w domu z uwagi na brak zaufania do instytucji finansowych. W skład powyższych oszczędności miały wchodzić m.in. darowizna w wys. 55.000,00 zł otrzymana w

1999r. od A.T. (ojca skarżącej) oraz dochody osób z którymi zamieszkiwała we wspólnym gospodarstwie domowym. Powołując się na pomoc od rodziców, nie tylko finansową, ale także w postaci produktów z gospodarstwa rolnego, przy jednoczesnym skromnym trybie życia, wskazała na możliwość zgromadzenia przez siebie znacznych oszczędności. Ponadto przedstawiła zestawienie osiąganych przez poszczególnych domowników dochodów, uwzględniając dochody z plantacji malin prowadzonej przez rodziców.

W trakcie prowadzonego postępowania organ ustalił, że skarżąca w latach 1978 - 1996 pozostawała w związku małżeńskim z E.S., zakończonym rozwodem. Postępowanie w sprawie podziału majątku wspólnego nie było prowadzone.

Organ I instancji uzyskał również informacje w zakresie dochodów z Fundacji "[...]" otrzymanych przez matkę konkubenta M.C., jak i samego konkubenta Z.C.. Z kolei w dniu [...] marca 2010r. uzyskał dokumenty z Banku [...] S.A. dotyczące rachunku bankowego skarżącej. Do akt sprawy włączono także dowody dotyczące postępowania spadkowego po zmarłej matce J.T..

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji stwierdził, że skarżąca w 2005r. poniosła wydatki na ogólną kwotę 229.185,68 zł, na które składały się:

1. darowizna w kwocie 200.000,00 zł na rzecz A. i S.A., ustalona na podstawie umowy z dnia [...] kwietnia 2005r. oraz zeznań podatkowych o nabyciu darowizny;

2. wydatki związane z rachunkiem bankowym skarżącej prowadzonym przez Bank [...] S.A. w kwocie 137,50 zł;

3. wydatki mieszkaniowe w kwocie 1.218,18 zł, ustalone na podstawie załącznika PIT/D do zeznania skarżącej PIT-37 za 2005r.;

4. wydatki związanie z utrzymaniem 5 osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym w łącznej kwocie 27.830,00 zł., określone w oparciu dane statystyczne.

Z kolei przychody za rok 2005r. ustalono na łączna kwotę 34.281,87 zł. Składały się na nie:

1. dochody netto skarżącej z tytułu zatrudnienia w Zespole Szkół [...] w kwocie 10.767,50 zł;

2. zwrot nadpłaty z rozliczenia zeznań podatkowych skarżącej PIT-37 za lata 2003-2004 w łącznej kwocie 405,35 zł;

3. dochody domowników w łącznej kwocie 23.109,02 zł.

Z uwagi na powoływaną przez skarżącą okoliczność posiadania znacznych oszczędności z lat wcześniejszych organ I instancji przeprowadził analizę i odniósł się szczegółowo do jej sytuacji finansowej i rodzinnej począwszy od 1990r., tj. od momentu w którym w małżeństwie skarżącej zaistniała nieformalna separacja do której doszło w 1989r. Małżonkowie podczas przesłuchań zgodnie zeznali, że w tym momencie nie posiadali majątku wspólnego.

W wyniku przeprowadzonej analizy organ I instancji ustalił, że skarżąca w latach 1990-1994 nie mogła zgromadzić żadnych oszczędności, bowiem w każdym z tych lat wystąpił niedobór na pokrycie poniesionych wydatków, które ograniczały się do częściowych kosztów utrzymania 3-osobowej rodziny (skarżącej i jej dwójki dzieci).

Mimo, że organ dał wiarę, że skarżąca uzyskiwała dużą pomoc od rodziców z którymi zamieszkiwała, to jednak nie dał wiary, aby ponosili oni w 100% koszty utrzymania jej rodziny, w sytuacji gdy otrzymywała ona wynagrodzenie z pracy oraz świadczenia alimentacyjne i rodzinne.

Analiza za lata 1995-2004 tj. od kiedy stan osobowy gospodarstwa domowego ulegał zmianie wskazywała, że skarżąca w tych latach mogła zgromadzić pewne oszczędności. Wynikało to z faktu, iż oprócz skarżącej każdy z domowników posiadał stałe dochody, choćby z renty czy emerytury. Doszły do tego także wypłaty z "Fundacji [...]" przeznaczone dla M.C. (matki konkubenta), które po jej śmierci zostały wypłacone konkubentowi skarżącej. Ponadto, po ukończeniu szkoły córka skarżącej osiągała dochody z pracy, które w 75% przekazywała matce.

Organ uznał za prawdopodobne również kontynuowanie przez skarżącą jeszcze przez dwa lata po śmierci matki prowadzonej wcześniej przez rodziców plantacji malin i uzyskiwanie z niej dochodów. Za wiarygodne uznał także pozyskiwanie z gospodarstwa rolnego rodziców skarżącej produktów rolnych, a także brak ponoszenia opłat za mieszkanie. Udział w kosztach nośników energii, z uwagi na fakt, iż żyli oboje rodzice, organ I instancji przyjął po połowie na obie rodziny.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji dokonał zestawienia przychodów i wydatków skarżącej za lata 1995-2004, ustalając, że choć początkiem 2005r. mogła ona posiadać zasoby finansowe w wysokości 22.575,45 zł., to na koniec tego roku nie posiadała już żadnych oszczędności, a saldo na rachunku bankowym na dzień [...] grudnia 2005r. wynosiło 0,33 zł.

Za niewiarygodne organ uznał, aby skarżącą otrzymała w 1999r. od A.T. (ojca ) darowiznę w wysokości raz wskazywanej na 55.000,00 zł, potem na 50.000,00 zł. Organ wskazał nie tylko na nieścisłości co do kwoty, czy brak ulokowania w banku, ale i na niewiarygodność posiadania tej kwoty przez ojca, wynikającą choćby z faktu, że w postępowaniu spadkowym po śmierci matki (w 1998r.) nie wymieniano żadnej kwoty, natomiast niemożliwością było aby ojciec skarżącej mógł zgromadzić taką kwotę, w szczególności że przekazywał środki pieniężne na prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego.

Organ nie dał wiary również skarżącej i za źródło pokrycia wydatków nie uznał dochodów konkubenta pochodzących ze zbieractwa puszek. Nie uwzględniono również odszkodowań z [...], które skarżąca miała otrzymać po śmierci matki i teściowej, gdyż ta okoliczność nie została w żaden sposób udowodniona.

Uwzględniając powyższe Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. ustalił B.S. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2005r. w kwocie 129.246,00 zł. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w wysokości 172.328,00 zł.

Od decyzji organu I instancji skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego – złożyła odwołanie, w którym wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie.

Zaskarżonej decyzji i zarzucono:

- naruszenie art. 191 w związku z art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie części dowodów przedłożonych w toku postępowania i mających istotny wpływ na zmniejszenie podstawy opodatkowania;

- dowolną interpretację okoliczności gromadzenia przez skarżącą środków pieniężnych, kiedy to początkowo z mężem i dziećmi, następnie tylko z dziećmi, potem także z konkubentem, prowadziła wspólne gospodarstwo domowe wraz ze swoimi rodzicami.

Nie zgadzając się z uznaniem przez organ I instancji za niewiarygodną darowiznę przekazaną skarżącej przez A.T. w wysokości 55.000,00 zł skarżąca wniosła o przesłuchanie na tę okoliczność świadka A.M..

Podniosła też, iż niezrozumiałym jest nieuwzględnienie przez organ kwot otrzymanych przez rodzinę skarżącej z tytułu odszkodowań po śmierci matki i teściowej, a także kwot jakie był w stanie uzyskać jej konkubent ze zbieractwa puszek i wykonywania innych drobnych prac. W celu wyjaśnienia tych kwestii pełnomocnik skarżącej wnioskował o uzupełnienie zeznań w tym zakresie.

Zdaniem pełnomocnika skarżącej, organ podatkowy naruszył także art. 191 Ordynacji podatkowej dowolnie interpretując okoliczności sposobu ustalenia zakwalifikowania i wyliczenia wydatków związanych z utrzymaniem domowników strony opierając się w tym zakresie na danych statystycznych. Niewłaściwym jest w jego ocenie przyjęcie uśrednionych danych statystycznych w sytuacji, gdy zarobki skarżącej nigdy nie osiągnęły przeciętnego poziomu.

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2010r. uchylił decyzję organu I instancji, oraz stwierdzając nieprawidłowości w zakresie ustalenia kosztów utrzymania gospodarstwa domowego prowadzonego przez skarżącą orzekł o zobowiązaniu w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.

Ustalenia organu odwoławczego przedstawiają się następująco:

- wydatki poniesione w 2005r. - 226.701,68 zł

- przychody osiągnięte w 2005r. - 34.281,87 zł

- zasoby finansowe z lat poprzednich - 102.874,16 zł

- przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach - 89.546,00 zł

- podatek - 67.160,00 zł

W uzasadnieniu, organ II instancji odnosząc się do kwestii podniesionych w odwołaniu wskazał, iż nie zasadny był zarzut dowolnej interpretacji przez organ okoliczności gromadzenia przez skarżącą środków pieniężnych. Organ nie dał wiary, iż przez cały analizowany okres skarżąca prowadziła wspólne gospodarstwo rolne wraz z rodzicami, co w wydatny sposób przyczyniło się w jej ocenie do możliwości zgromadzenia znacznych oszczędności. Na dowód tego przywołał zeznania męża podatniczki oraz jej dzieci, które jego zdaniem potwierdzają, że gospodarstwa domowe skarżącej oraz jej rodziców były prowadzone odrębnie. Ponadto, nie bez znaczenia było w ocenie organu to, iż w miejscu zamieszkania skarżącej były dwa odrębne budynki mieszkalne, figurujące pod oddzielnymi numerami: [...]. Pod drugim z numerów mieszkał po śmierci żony ojciec skarżącej, co wynika z aktu notarialnego z dnia z dnia [...] października 2007r. (rep. A nr [...]).

Organ odwoławczy uznał za nieprawdopodobne, aby rodzice skarżącej będąc osobami w podeszłym wieku, oraz posiadając określone możliwości finansowe, mogli w całości - jak twierdzi skarżąca - ponosić koszty utrzymania jej rodziny.

Możliwościom poczynienia znacznych oszczędności przez skarżącą przeczył również fakt, że na moment rozwodu w małżeństwie S. takowych nie było, a przyjęcie, iż pojawiły się one po ustania stosunku małżeństwa - czyli w momencie kiedy sytuacja materialna rodziny uległa pogorszeniu - organ uznał za nielogiczne.

Za niewiarygodne uznał organ twierdzenie o dokonanej darowiźnie przez ojca skarżącej na jej rzecz. Dostrzegając rozbieżności co do jej wysokości, nie dał wiary również celowi na który miała zostać dokonana tj. przekazania jej córce, po śmierci żony darczyńcy, na wypadek gdyby musiał się prywatnie leczyć. Organ II instancji w tym miejscu podkreślił, iż żona A.T. zmarła w maju 1998r. i według zeznań świadków już wtedy zaczął ona poważnie chorować, a więc już w tym momencie zdaniem organu musiał on, podejmując leczenie wiedzieć o funkcjonowaniu bezpłatnej służby zdrowia. Trudno również uznać, aby będąc osobą w podeszłym wieku nie korzystał dotąd z usług medycznych i nie posiadał wiedzy o bezpłatnych usługach medycznych. Wskazany cel darowizny miał w ocenie organu posłużyć jako argument dla braku opodatkowania tej kwoty i jej rzekomego przechowywania w domu. Przeczą temu również zeznania samej skarżącej, która podała, iż była to kwota na zabezpieczenie finansowe jej córki A. tj. wnuczki darczyńcy.

Organ nie dał wiary twierdzeniom skarżącej o gromadzeniu przez jej rodziców pieniędzy przez całe życie, tym bardziej iż mieli oni na względzie dobro całej rodziny. Świadczyła o tym między innymi umowa darowizny z dnia [...] października 2007r. zawarta w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]), w której A.T. darował skarżącej, jej bratu J.T. oraz wnuczce S.T. nieruchomości. Dokonując analizy wspomnianego aktu notarialnego organ podkreślił, że sami stawiający przed notariuszem oświadczyli, iż są to pierwsze darowizny zawarte między nimi.

Nadto organ zauważył, że przekazana kwota miała stanowić wspólne oszczędności rodziców skarżącej. Przeczą jednak temu zeznania samej skarżącej z dnia [...] lutego 2010r., w których podała, iż majątek spadkowy po zmarłej matce sprowadzał się do budynków mieszkalnych oraz gruntów, zaś "więcej majątku nie było, pieniędzy też nie – bynajmniej je nie widziałam".

W świetle powyższego, organ za niewiarygodne uznał kolejne wyjaśnienia skarżącej, iż jej ojciec w 2005r. zdecydował się przekazane na jego leczenie pieniądze przeznaczyć na darowiznę dla wnuczki.

Dalej Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na występujące rozbieżności w zeznaniach skarżącej i jej córki co do czasu przekazania kwoty pochodzącej do A.T., wielkości tej kwoty oraz osób obecnych przy jej przekazaniu. Skarżąca bowiem zeznała: "od mojego ojca córka dostała kwotę 55.000,00 zł, z czego 30.000,00 dostała krótko przed ślubem." Przy przekazywaniu drugiej części darowizny tj.170.000,00 zł, kilka dni po ślubie, mieli być obecni skarżąca, jej ojciec, oraz obdarowana oraz ciotka A.K.. Z kolei obdarowana zeznała "zamiast prezentu ślubnego od mamy wspólnie z mężem dostałam darowiznę w kwocie 200.000,00 zł na zakup mieszkania (został od niej opłacony podatek). Było to kilka dni po ślubie,.... Była to właściwie darowizna od mamy i od dziadka A.T.. Pieniądze otrzymane od mamy to 150.000,00 a od dziadka 50.000,00 zł. Dziadek wcześniej przekazał 50.000,00 zł mojej mamie, która nimi dysponowała i na życzenie dziadka i w jego obecności przekazała mi swoje pieniądze (150.000,00) i pieniądze dziadka (50.000,00 zł)".

Niespójne były także, w ocenie organu, zeznania dotyczące osób obecnych przy przekazywaniu córce skarżącej kwoty 200.000,00 zł. Obdarowana zeznała bowiem, że obecny przy przekazaniu darowizny był między innymi jej dziadek, co z kolei nie znajduje potwierdzenia w samej umowie darowizny, z której wynika, iż darczyńcą była jedynie skarżąca, która przekazała ww. kwotę córce oraz zięciowi.

Organ odwoławczy podkreślił ponadto, iż przedmiotem darowizny nie mogły być cudze pieniądze, a skarżąca ani nie udowodniła ani nie uprawdopodobniła, aby otrzymała od ojca darowiznę, czy aby przekazał on jej na przechowanie 50.000,00 zł czy 55.000,00 zł, a co więcej aby mogła nimi dysponować.

Wskazując na przeprowadzoną analizę możliwości finansowych skarżącej za lata poprzedzające 2005r. stwierdził, iż nie ma żadnych dowodów (poza twierdzeniami skarżącej) na prawdopodobieństwo otrzymania przez nią darowizny pieniężnej od ojca.

Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do wskazywanych przez skarżącą oszczędności, podkreślił, iż choć istnieje prawdopodobieństwo zgromadzenia przez B.S. pewnych oszczędności, to jednak nie stwierdzono, że takie oszczędności posiadała. Podzielił pogląd organu I instancji, wedle którego za nieracjonalne należało uznać twierdzenie skarżącej o przechowywaniu środków pieniężnych poza systemem bankowym. Przy takiej kwocie bowiem, dopisane odsetki zapewniłyby zachowanie realnej wartości tych pieniędzy.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej skarżąca nie uprawdopodobniła również okoliczności otrzymania odszkodowania z PZU po śmierci matki i teściowej. To, że być może ktoś z rodziny takie odszkodowanie otrzymał, nie oznacza jeszcze, że otrzymała je skarżąca, która ani nie udowodniła, ani nawet nie uprawdopodobniła takiej okoliczności.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia art. 187 Ordynacji podatkowej w związku z brakiem ponownego przesłuchania Z.C. (konkubenta skarżącej) na okoliczność trudnienia się zbieractwem puszek i wykonywaniem innych prac. Choć organ nie wykluczył, iż mógł on osiągać niewielki dochód z ww. prac to jednak trudno przyjąć, iż przekazywał go skarżącej, choćby z uwagi na fakt, iż sam pozostawał bez gotówki. Ponadto, sam zajmował się sparaliżowaną matką, co potwierdziła w swoich zeznaniach skarżąca, a które to zaangażowanie niewątpliwie wymagało nie tylko środków finansowych ale i czasu.

Za chybiony uznał równie zarzut naruszenia art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z ustalenie kosztów utrzymania gospodarstwa domowego na bazie danych statystycznych w sytuacji, kiedy skarżąca sama nie potrafiła określić ich rzeczywistej wartości, w szczególności, iż w niniejszej sprawie uwzględniono okoliczności wpływające na ich zmniejszenie.

Na powyższa decyzję pełnomocnik skarżącej złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Decyzji zarzucił:

- naruszenie art. 191 w związku z art. 187 § 1 oraz art. 180 § 1 oraz art. 181 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005, nr 8, poz. 60) w związku z art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i w wyniku tego wydanie wadliwej decyzji. Przekroczenie tych granic polegało w szczególności na wybiórczym traktowaniu powoływanych i przedkładanych dowodów oraz na zastosowaniu przez organy podatkowe wartości statystycznych do ustalenia kosztów utrzymania gospodarstwa domowego prowadzonego przez skarżącą;

- naruszenie art. 191 w związku z art. 187 § 1 oraz art. 188 poprzez brak dopuszczenia dowodu w postaci przesłuchania świadka w osobie A.M. na okoliczność przekazania skarżącej pieniędzy przez A.T., mimo, że powoływana osoba była naocznym świadkiem przekazania darowizny.

W ocenie pełnomocnika skarżącej, organy obu instancji w rażący sposób naruszyły art. 191 Ordynacji podatkowej w zakresie dowolnego sposobu ustalenia, zakwalifikowania i wyliczenia wydatków związanych z utrzymaniem rodziny strony, opierając się na doświadczeniu życiowym, zasadach logiki, a przede wszystkim na danych statystycznych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny.

Błędem było powoływanie się przez organy podatkowe na dane statystyczne, które w żaden sposób nie obejmują w swoich kryteriach możliwości przyporządkowania gospodarstwa domowego skarżącej do konkretnej grupy społecznej.

Zakwalifikowanie przez organ podatkowy w poszczególnych okresach kosztów utrzymania rodziny w gospodarstwie domowym do różnych grup społecznych ujętych w statystykach jest niewłaściwe gdyż osoby, które miały wpływ na finansowanie kosztów trudniły się różnymi pracami i trudno jest przypisać wszystkie te osoby do jednego określonego rodzaju klasyfikacji statystycznych.

Niezrozumiałym jest w ocenie także zakwalifikowanie rodziny skarżącej we wszystkich uwzględnionych w wyliczeniu latach, jako gospodarstwa domowego pracowników, gdyż niemożliwym jest jednoznaczne przyporządkowanie osób utrzymujących to gospodarstwo domowe do określonej grupy statystycznej.

Zestawienia zawarte w rocznikach statystycznych mają bowiem na celu jedynie określenie przybliżonych średnich wielkości statystycznych w danym obszarze objętym badaniami, nie określają natomiast danego rodzaju kosztów czy przychodów konkretnej osoby. Dowolne bowiem stosowanie danych statystycznych prowadzi do rażąco odmiennej oceny sytuacji majątkowej podatnika a w konsekwencji do całkowicie błędnych założeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Zdaniem pełnomocnika, również niezrozumiałym było nieuwzględnienie przez organy podatkowe odszkodowań otrzymanych przez rodzinę skarżącej z PZU po śmierci matki i teściowej. Z kolei fakt nieotrzymania przez organ dowodu potwierdzającego dokonanie wypłaty świadczeń przez instytucję ubezpieczeniową, nie jest wystarczającym argumentem do stwierdzenia, iż wypłaty te nie miały miejsca. Tym bardziej, iż PZU w piśmie do Naczelnika Urzędu Skarbowego poinformował, iż nie jest możliwym potwierdzenie wypłaty odszkodowania z uwagi na nieposiadanie w swoich zbiorach dokumentów źródłowych sprzed 1999r. Nie można jednak z tego wywieść, że owe odszkodowania nie zostały wypłacone.

W takim działaniu organu skarżąca upatruje naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, a także rozstrzygnięcie niewyjaśnionych okoliczności na niekorzyść strony skarżącej, co pozostaje w opozycji do ugruntowanego w tym względzie orzecznictwa (np. wyrok NSA, sygn. akt SA/Lu 1929/94).

Niezasadnym jest również nieuwzględnienie przez organy podatkowe dowodów z przesłuchań skarżącej oraz świadków w osobie A.A. oraz Z.C. na dodatkowo podnoszone przez stronę okoliczności związane z darowizną, jaką strona skarżąca otrzymała od ojca w 1999r. Z kolei w celu dodatkowego uwiarygodnienia faktu przekazania darowizny skarżąca wnosiła o dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadka A.M.. Odmowa dopuszczenia kolejnego dowodu na okoliczność dokonania darowizny, argumentowana przez organ zgromadzeniem wystarczającego materiału dowodowego w tym względzie, pozwala zdaniem pełnomocnika skarżącej przyjąć, iż posiada on dowody potwierdzające okoliczność przekazania pieniędzy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nie zasadna.

Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszała prawo materialne lub procesowe w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Przed odniesieniem się do istotnych dla oceny legalności zaskarżonej decyzji kwestii, w szczególności związanych z zarzutami skargi należy wskazać, że postępowanie w sprawie przychodów pochodzących ze źródeł nieujawnionych jest postępowaniem specyficznym, bowiem ustawodawca, dla celów ich opodatkowania nakazuje szacowanie ich wartości, czyli z założenia ustalenie wartości jest przybliżone do rzeczywistych rozmiarów.

Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 199r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm., zwanej dalej u.p.d.o.f.), w brzmieniu obowiązującym w 2005r., wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.

Dla ustalenia wielkości dochodów nie odgrywa znaczenia przedmiot działalności z jakiej one faktycznie wynikają. Postępowanie prowadzone przez organ podatkowy koncentruje się bowiem na ustaleniu, czy poniesione wydatki przekraczają dochód podatnika. Taki schemat przedmiotu opodatkowania jest konsekwencją konstrukcji art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. o zbliżonym do domniemania prawnego charakterze.

Ustalonego przychodu nie łączy się z przychodami (dochodami) z innych źródeł i pobiera się od niego podatek w formie ryczałtu w wysokości 75% dochodu (art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.).

Przechodząc do treści decyzji i postawionych przez stronę skarżącą zarzutów naruszenia art. 191 w związku z art. 187 § 1 oraz art. 180 § 1 oraz art. 181 Ordynacji podatkowej tj. przekroczenia granic swobodnej oceny materiału dowodowego poprzez wybiórcze potraktowanie powoływanych i przedkładanych dowodów oraz ustaleniu kosztów utrzymania gospodarstwa domowego skarżącej na podstawie danych statystycznych, a także naruszenia art. 191 w związku z art. 187 § 1 oraz art. 188 poprzez brak dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadka A.M. na okoliczność przekazania skarżącej pieniędzy przez A.T., należy stwierdzić, że nie miały one miejsca.

Wyrażona w art. 191 Ordynacji podatkowej zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, iż organ podatkowy nie będąc skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, może swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Ażeby w ramach swobody w ocenie dowodów nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów winien m.in. kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wszechstronności oceny (p. wyrok NSA w Warszawie z dnia 20.09.2005r. o sygn. FSK 2127/04 LEX nr 173171). Jak wynika z akt sprawy organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w sposób bardzo szczegółowy i wyczerpujący, wyprowadzając z poczynionych ustaleń logiczne i spójne wnioski, co do wartości poczynionych przez skarżącą wydatków jak i wysokości uzyskanych przychodów i zgromadzonego mienia. Ustalenia te zostały oparte na wyjaśnieniach strony skarżącej oraz na licznych dowodach źródłowych. Następnie w oparciu o zebrany materiał dowodowy organy podatkowe uzasadniły w decyzjach w sposób przekonywujący i wyczerpujący swoje stanowisko w sprawie oraz dokonaną według powyższych zasad ocenę materiału dowodowego stanowiącego podstawę faktyczną podjętej decyzji. Fakt odmiennej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie przez stronę nie oznacza naruszenia przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej, tym bardziej, gdy podniesienie zarzutu następuje bez wykazania naruszenia przez organ podatkowy rozstrzygający daną sprawę konkretnych uchybień w tej ocenie. Podkreślić należy, iż organy podatkowe nie tylko obiektywnie oceniły zgromadzone dowody ale wręcz wszelkie możliwe okoliczności interpretowały na korzyść skarżącej. Dotyczy to m.in. przyjęcia, iż skarżąca posiadała zasoby finansowe z lat poprzednich mimo, że saldo na koncie bankowym na dzień [...] stycznia 2005r. wynosiło 15,86 zł czy też przyjęcia, iż korzystała z pomocy rodziców, prowadziła po śmierci matki plantację malin, z której osiągała przychody. Przyjęto także z korzyścią dla skarżącej, iż wszystkie osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie nie tylko same pokrywały swoje koszty utrzymania ale ponadto przekazywały jej wszystkie swoje dochody, a nawet, że matka konkubenta przekazała skarżącej środki otrzymane z Fundacji "[...]". Trudno więc przyjąć, iż okoliczności te mogłyby stanowić przejaw wybiórczego traktowania materiału dowodowego.

Chybiony jest również, zdaniem Sądu, zarzut ustalenia kosztów utrzymania gospodarstwa skarżącej w oparciu o dane statystyczne zaczerpnięte z publikacji Głównego Urzędu Statystycznego. Przyjęcie przez organ wysokości wydatków na utrzymanie gospodarstwa domowego w wielkości statystycznej uwzględniało, zgodnie z wnioskiem pełnomocnika skarżącej, utrzymanie pięciu osób. Skarżąca sama nie wskazała, jak jej zdaniem koszty te miałyby być wyliczone. Prawidłowo również zakwalifikowano gospodarstwo domowe skarżącej do grupy pracowniczej uzasadniając to faktem, iż w analizowanym okresie pozostawała ona w stosunku pracy. Zgodzić się należy z prezentowanym przez Dyrektora Izby Skarbowej poglądem, iż roczniki statystyczne nie przewidują wszystkich możliwych w życiu sytuacji wobec czego decydujące znaczenie ma osoba prowadząca gospodarstwo. Pełnomocnik skarżącej mimo podnoszonego zarzutu w tym zakresie na stronie 3 skargi sam stwierdza, iż "Niewątpliwie sposób przyjęty przez Dyrektora Izby Skarbowej jest korzystniejszy dla podatnika....".

W ocenie Sądu prawidłowo dokonano również oceny dowodów w kwestii dotyczącej otrzymanej rzekomo od ojca darowizny oraz odszkodowań z PZU po śmierci matki i teściowej. Organy podatkowe nie dając wiary twierdzeniem skarżącej w tym zakresie i szeroko to umotywowały. Z jednej strony wskazywały, iż istniała zasadnicza rozbieżność co do wysokości rzekomej darowizny (skarżąca twierdziła, że była to kwota 55 000 zł, zaś jej córka i konkubent wskazywali na kwotę 50 000 zł), z drugiej zaś strony co do jej celu - pieniądze te miały być przeznaczone na leczenie ojca na wypadek choroby. Natomiast w zeznaniu z dnia [...] lutego 2010r. skarżąca twierdziła, iż pieniądze te miały zabezpieczać jej córkę, a wnuczkę A.T.. Ponadto mimo, że kwota darowizny miała stanowić wspólne oszczędności rodziców skarżącej, to skarżąca zeznała także, iż w skład majątku spadkowego po matce wchodziły tylko budynki mieszkalne i grunty. Organy wskazały także na fakt, że darowane w 2007r. synowi, córce i wnuczce nieruchomości obciążone były hipotekami, które nie zostały spłacone jakoby mimo posiadania znacznych oszczędności. Przy tej umowie darowizny nieruchomości (z 2007- Rep. A Nr [...]) skarżąca oświadczyła do aktu notarialnego iż jest to pierwsza darowizna między stronami (między ojcem a córką). Niezależnie od powyższego organ podatkowy wskazał na istotne rozbieżności zeznań skarżącej i jej córki nie tylko co co do wielkości darowizny, czasu i miejsca jej przekazania, jak również obecnych przy tym osób.

Odnośnie nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań świadka A.M. stwierdzić należy, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, by przeprowadzenie tego dowodu, zgodnie z wnioskiem podatniczki, mogło wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia organów podatkowych. Podkreślić należy, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a takiej wagi nie miał, w ocenie Sądu wnioskowany dowód gdyż ni skutkował wadliwością ustaleń faktycznych w sprawie.. Organ odwoławczy bowiem precyzyjnie wskazał w decyzji dowody na brak darowizny. Nie było więc podstaw do przyjęcia, by zeznania świadka A.M. wszystkie te dowody obaliły, zważywszy również na okoliczność, iż ojciec o fakcie darowizny nie powiadomił synów natomiast miałby o tym powiadomić dalszego członka rodziny.

Zasadnie również organy podatkowe nie uwzględniły twierdzeń skarżącej o pokryciu poniesionych wydatków kwotami uzyskanymi z tytułu odszkodowań od PZU po śmierci matki i teściowej. Twierdzenia te nie zostały przez skarżącą ani udowodnione ani nawet uprawdopodobnione. Sama hipotetyczna możliwość ich uzyskania i twierdzenia zainteresowanej podatniczki nie dają podstaw do przyjęcia, iż tak było w niniejszej sprawie.

Reasumując należy stwierdzić, iż przy prawidłowo ustalonym w sprawie stanie faktycznym organy podatkowe dokonały poprawnej subsumcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego. Nie doszło zatem do zarzucanego naruszenia prawa materialnego art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na podstawie, którego ustalona została wysokość przychodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach. W związku z tym Sąd uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

/-/ S. Kowalczyk /-/ A. Juszczyk-Wiśniewska /-/ J. Wierchowicz

I SA/Go 7711 Gorzów Wlkp. ........................ Gorzów Wlkp. ........................

ZARZĄDZENIE

1. Odnotować.

2. Odpis wyroku z uzasadnieniem, z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej doręczyć pełnomocnikowi skarżącej.

3. Przedłożyć akta za 30 dni lub ze skargą kasacyjną.

Sędzia WSA