Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 506/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.3 pkt 5 ,art. 3 pkt 6, art. 3 pkt 7, art. 29 ust,1 pkt 14 lit.a
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 3 pkt 5, art. 29 ust.1 pkt 12, art.29 ust.2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Szydłowski, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2024 r. sprawy ze skargi M. B. i Z. B. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę .


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.; dalej "u.p.b."), art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000; dalej "K.p.a.") wydał w dniu 2 listopada 2022 r. postanowienie nr PINB.5160.23-14.2022.JZ, w którym nakazał właścicielom nieruchomości M. B. i Z. B. (dalej "skarżący") wstrzymanie robót budowlanych związanych z budową obiektu kontenerowego o funkcji gospodarczej nietrwale związanego z gruntem o wymiarach ca 2,4 x 5,9 m w P. ul. [...], działka nr ew. [...] bez wymaganego zgłoszenia. Poinformował o możliwości złożenia w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia wniosku o legalizację wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia ww. obiektu kontenerowego o funkcji gospodarczej. Wskazał, że wysokość opłaty legalizacyjnej w rozpoznawanym przypadku wynosi 5.000 zł zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 2a u.p.b.

Z. B. złożył zażalenie na ww. postanowienie, w którym podał, że od 2018 r. ww. teren dzierżawi A. O. i J. G., którzy zabudowali nieruchomość ogrodem gastronomicznym z wiatami, miejscami konsumpcyjnymi, trampoliną i innymi urządzeniami. Skarżący uważa zatem, że to dzierżawcy winni być adresatami ewentualnych orzeczeń PINB.

Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu 22 maja 2024 r. postanowienie nr WOA.7722.156.2022.Ast, w którym uchylił postanowienie organu I instancji z dnia 2 listopada 2022 r. i nakazał właścicielom nieruchomości M. B. i Z. B. wstrzymanie robót budowlanych związanych z budową obiektu kontenerowego o funkcji gospodarczej nietrwale związanego z gruntem o wymiarach ca [...] m w P. ul. [...], działka nr ew. [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Organ odwoławczy podał, że w dniu 23 sierpnia 2022 r. PINB w G. dokonał oględzin obiektów budowlanych posadowionych na działce nr [...], z których sporządził protokół. Organ I instancji stwierdził, że na ww. działce w głębi za trzema wybudowanymi w oparciu o pozwolenie na budowę budynkami handlowymi wykonano zabudowę gastronomiczno-rekreacyjną "[...]". Skarżący oświadczył, że teren działki, na którym znajduje się przedmiotowa zabudowa dzierżawiony jest do końca roku przez J. G. oraz że część obiektów wchodzących w skład tej zabudowy jako inwestor stawiał on, a część J. G.. Skarżący wyjaśnił, że na przestrzeni wielu lat dokonywał wielu zgłoszeń na ustawienie obiektów na tym terenie w Starostwie Powiatowym w G.. W dniu kontroli nie okazano jednak zgłoszeń lub pozwoleń na obecnie istniejące obiekty na tym terenie, zaś skarżący nie potrafił wskazać w jakich latach poszczególne istniejące obiekty zostały ustawione. W protokole oględzin opisano znajdujące się na ww. działce obiekty, w tym obiekt kontenerowy o wymiarach 5,9 x 2,4 m o funkcji gospodarczej, nietrwale związany z gruntem, usytuowany w północno-wschodnim narożniku działki. Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną.

Organ odwoławczy podał, że pismem z dnia 1 września 2020 r. (data wpływu 2 września 2020 r.) skarżący dokonał w Starostwie Powiatowym w G., w Wydziale Urbanistyki, Architektury i Budownictwa zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego na działce oznaczonej nr ew. gruntu [...] przy ul. [...] w P. , wskazując, że będzie to budynek gospodarczy, wolnostojący, trwale związany z gruntem o powierzchni zabudowy 21 m˛. Określił termin rozpoczęcia robót na dzień 1 października 2020 r. Do tego zgłoszenia skarżący dołączył mapę inwentaryzacyjną działki nr [...] w P. , na której zaznaczył miejsce posadowienia i wymiary planowanego budynku gospodarczego (północno-wschodni narożnik działki nr [...], wymiary budynku 3,0 x 7,0 m). Organ I instancji, porównując dokonane zgłoszenie z ustaleniami poczynionymi w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 23 sierpnia 2022 r. stwierdził, że w północno-wschodnim narożniku działki nr [...] w P. przy ul. [...] posadowiony jest obiekt kontenerowy, który posiada wymiary 2,4 x 5,9 m (pow. zabudowy 14,16 m˛). Obiekt ten nie jest budynkiem, gdyż nie posiada fundamentów i nie jest trwale związany z gruntem. Organ I instancji uznał, że obiekt, będący przedmiotem zgłoszenia nie jest tożsamy z istniejącym na terenie przedmiotowej nieruchomości obiektem kontenerowym i nie można traktować go jako wybudowanego na podstawie dokonanego zgłoszenia. Organ I instancji ustalił, że na budowę przedmiotowego obiektu kontenerowego nie dokonano zgłoszenia, zaś organ administracji architektoniczno-budowlanej w G. na budowę tego obiektu nie wydawał pozwolenia na budowę.

Organ odwoławczy w celu uzupełnienia materiału dowodowego pismem z dnia 3 stycznia 2023 r. zlecił PINB w G.:

1) przeprowadzenie ponownej kontroli przedmiotowej nieruchomości i naniesienie na kopii mapy zasadniczej wszystkich obiektów budowlanych znajdujących się na tej działce, wykonanie dokumentacji fotograficznej oraz sporządzenie stosownego protokołu;

2) pobranie ze Starostwa Powiatowego w G. (Wydziału Architektury i Budownictwa) kopii zgłoszeń zamiaru budowy obiektów budowlanych - wraz z informacjami o ich przyjęciu bez sprzeciwu albo wniesieniu sprzeciwu - i wydanych pozwoleń na budowę, dotyczących przedmiotowej działki;

3) przesłuchanie, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań skarżących w celu jednoznacznego ustalenia, które z istniejących obiektów na przedmiotowej działce wg nich są samowolą budowlaną, a które zostały wybudowane na podstawie uzyskanych decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie zgłoszeń zamiaru budowy obiektu budowlanego przyjętych przez Starostę Powiatu G. bez sprzeciwu, przy czym - oświadczający powinni przyporządkować uzyskane decyzje o pozwoleniu na budowę oraz przyjęte bez sprzeciwu zgłoszenia poszczególnym obiektom budowlanym ewentualnie wskazać, co stało się z danym obiektem (np. został rozebrany, inwestycja nie doszła do skutku).

Ponowne oględziny ww. nieruchomości odbyły się 11 marca 2024 r., z których sporządzono protokół. W protokole odnotowano, że w północno-wschodnim narożniku działki ustawiony jest obiekt kontenerowy o wymiarach 5,9 x 2,4 m. Obiekt pełni funkcję gospodarczą. Obiekt ten jest nietrwałe związany z gruntem. Usytuowanie obiektu zaznaczono na szkicu sporządzonym na mapie zasadniczej. Skarżący oświadczył, że przedmiotowy obiekt został ustawiony na podstawie zgłoszenia, które wpłynęło do Starostwa Powiatowego w G. w dniu 25 listopada 2010 r., obejmującego budynek gospodarczy trwale związany z gruntem o wymiarach 6 x 4 m o konstrukcji metalowej, dach gont lub płyta, ściany płyta obornicka. Obiekt ustawiono na gruncie utwardzonym kostką betonową. Jest on konstrukcji metalowej o przegrodach ściennych z blachy profilowanej. Wykonano dokumentację fotograficzną.

W postępowaniu administracyjnym ustalono, że skarżący pismem z dnia 25 listopada 2010 r. dokonali zgłoszenia w organie administracji budowlanej w G. (zarejestrowanego pod znakiem: [...]), zamiar budowy budynku gospodarczego trwale związanego z gruntem o wymiarach 6 x 4m (24 m˛) o konstrukcji metalowej, dach gont lub płyta, ściany płyta obornicka, usytuowanego (zgodnie z załączoną mapą sytuacyjną lokalizacji obiektu) w środkowej części przedmiotowej działki. Zamierzony termin rozpoczęcia robót budowlanych został wskazany na dzień 26 grudnia 2010 r. Po uzupełnieniu przez inwestora braków formalnych ww. zgłoszenia, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu do tego zgłoszenia. Według skarżącego, obiekt kontenerowy został ustawiony na podstawie ww. zgłoszenia.

Organ odwoławczy, porównując treść dokonanego zgłoszenia obejmującego zamiar budowy budynku gospodarczego z wybudowanym (ustawionym) obiektem kontenerowym stwierdził, że brak jest podstaw do zaliczenia wybudowanego obiektu kontenerowego jako budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.p.b. Obiekt kontenerowy, znajdujący się na ww. działce nie posiada fundamentu oraz trwałego związania z gruntem (został postawiony na gruncie utwardzonym kostką betonową). Obowiązujące obecnie przepisy u.p.b., tak jak przepisy w dacie ustawienia obiektu kontenerowego, ten typ obiektu określają jako obiekt tymczasowy na podstawie art. 3 pkt 5 u.p.b. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że usytuowanie przedmiotowego obiektu kontenerowego jest inne niż w ww. zgłoszeniu.

Organ odwoławczy podał, że na podstawie art. 28 ust. 1 u.p.b. (w brzmieniu obowiązującym w czasie wykonania ww. robót budowlanych - przyjmując datę określona przez skarżącego w zgłoszeniu), roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 u.p.b. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b., pozwolenia na budowę nie wymagała budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu (pod warunkiem dokonania zgłoszenia), o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.

Organ odwoławczy wskazał, że obiekt będący przedmiotem postępowania stoi na ww. działce już ponad 13 lat, zatem, przestał on być obiektem tymczasowym, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b. Wobec czego budowa kontenera (ustawionego na ww. działce) wymagała uzyskania stosownej zgody organu administracji architektoniczno - budowlanej wydanej w formie pozwolenia na budowę.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że według przepisów u.p.b. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W okolicznościach niniejszej sprawy na wybudowanie obiektu kontenerowego o wymiarach 2,4 x 5,9 m, stojącego już ponad 13 lat, wymagane jest pozwolenie na budowę właściwego w sprawie organu administracji architektoniczno-budowlanej, zaś skarżący takiej decyzji nie posiadają.

Organ odwoławczy przytoczył treść art. 48 u.p.b. i wskazał, że organ I instancji niezasadnie powołał się na art. 48 ust. 1 pkt 2 u.p.b., gdyż nie miał on zastosowania w niniejszej sprawie Było to podstawą do uchylenia postanowienia organu I instancji.

Organ odwoławczy poinformował skarżących o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu oraz o wzorze wyliczenia ww. opłaty.

Skarżący złożyli skargę na ww. postanowienie i wnieśli o uchylenie postanowień wydanych przez organy administracji obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzucili organowi naruszenie:

- przepisów postępowania, w tym:

1. art. 52 u.p.b. w zw. z art. 48 Kodeksu cywilnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie obowiązków opisanych w postanowieniu na skarżących podczas gdy:

a. przepis ten zobowiązuje do nałożenia obowiązków na inwestora, a inwestor został w sprawie wskazany;

b. przepis ten - ewentualnie - zobowiązuje do nałożenia obowiązków na właściciela obiektu budowlanego;

c. w sprawie nie powstał obiekt budowlany;

d. nawet gdyby kwalifikować kontener morski jako obiekt kontenerowy i jako tymczasowy obiekt budowlany to skarżący nie są jego właścicielami, a to z tej przyczyny, że:

i. kontener nie jest w ogóle związany z gruntem, a zwłaszcza nie jest trwale związany z gruntem - co ustala organ - stąd nie stanowi rzeczy składowej gruntu;

ii. kontener ustawiła osoba trzecia i stanowi on rzecz ruchomą stanowiącą własność tejże osoby trzeciej;

o czym skarżący informował organ w pismach w toku postępowania, co oznacza, że reguła art. 48 Kodeksu cywilnego nie będzie miała zastosowania, to zaś wyklucza uznanie skarżących za właścicieli kontenera i w finale czyni zaskarżone postanowienie bezprawnym;

2. art. 6 w zw. z art. 7 oraz art. 8 § 1 oraz art. 11 K.p.a., przez całkowite ignorowanie przez organy obu instancji argumentów skarżących, brak powiadamiania strony o przyjętej klasyfikacji kontenera, brak poinformowania o konsekwencjach takiej klasyfikacji, brak pouczenia o możliwości przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego, brak dopytywania strony o szczegóły mocowania parasoli do gruntu, podczas gdy:

a. pomijanie twierdzeń strony pozostaje naruszeniem reguły przekonywania (vide WSA w Lublinie II SA/Lu 675/22);

b. pomijanie istotnych faktów - tu: osoby inwestora; jest naruszeniem reguły przekonywania;

c. brak rzetelnego informowania strony o ustaleniach i ocenach organu skutkowało pozbawieniem strony prawa do udziału w postępowaniu, skoro strona nie mogła złożyć dalszych wniosków dowodowych

d. obowiązkiem organów w ramach rozpoznania sprawy jest właściwie rozpoznać i rozpatrzyć argumentację strony;

3. art. 84 § 1 K.p.a., przez brak przeprowadzenia w sprawie dowodu z opinii rzeczoznawcy technicznego i dokonanie przez organ samodzielnej oceny kontenera umieszczonego na działce podczas gdy:

a. organy zaniechały poczynienia jakichkolwiek ustaleń względem kontenera ograniczając się do stwierdzenia, że pełni on funkcję gospodarczą przy czym faktycznie kontener ten nie pełni funkcji gospodarczej;

b. organy realnie nie ustaliły aby kontener ten stanowił obiekt kontenerowy;

c. identyfikacja elementów zamontowanych przez inwestora oraz właściwe ich zaklasyfikowanie wymagało sięgnięcia po wiedzę specjalistyczną niedostępną organowi administracji;

4. art. 139 w zw. z art. 144 K.p.a., przez wydanie postanowienia na niekorzyść skarżących, którzy składali zażalenie podczas gdy:

a. ustawa zabrania zmieniania zaskarżonych postanowień na niekorzyść składającego zażalenie;

b. nie zaistniały przesłanki do odejścia od zakazu reformationis in peius, co oznaczało, że organ II instancji nie mógł wydać postanowienia o zaskarżonej treści, co łącznie doprowadziło do ustalenia błędnego stanu faktycznego w sprawie m.in.

w zakresie ustalenia, że kontener morski stanowi tymczasowy obiekt budowlany,

a następnie do wadliwej kwalifikacji prawnej tego stanu faktycznego i wadliwych ocen, a w finale przyniosło błędne rozstrzygnięcie i nałożenie obowiązków na podmioty niezobowiązane.

Co więcej zaskarżone postanowienie nakazując skarżącym usunięcie cudzej własności z ich gruntu, która posadowiona jest leganie pozostaje wadliwym bo niemożliwym do wykonania.

Skarżący nie są właścicielami kontenera morskiego opisanego w zaskarżonym postanowieniu;

- przepisów prawa materialnego, w tym:

1. art. 3 pkt 5 w zw. z art. 28 ust. 1 oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i ust. 5 u.p.b., przez uznanie posadowionego na gruncie kontenera morskiego za obiekt kontenerowy, a dalej za tymczasowy obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę podczas gdy:

a. ustawa prawo budowlane nie ma zastosowania do kontenerów morskich skoro ma do nich zastosowanie Międzynarodowa Konwencja o bezpiecznych kontenerach sporządzona w Genewie dnia 2 grudnia 1972 r. (Dz. U. z 1984 nr 24, poz. 118), która na mocy art. 91 ust. 2 oraz art. 241 Konstytucji RP w systemie źródeł prawa ma pierwszeństwo w przypadku konfliktu z ustawą, a konwencja ta w art. II pkt 1) definiuje kontener jako urządzenie transportowe, co zupełnie wyklucza definiowanie kontenera jako obiektu budowlanego;

Skoro umowa międzynarodowa mająca pierwszeństwo nad ustawą definiuje kontener jako urządzenie transportowe nie sposób przyjąć definicji odmiennej rzekomo zawartej w ustawie;

b. ustawodawca w treści definicji jako przykładem obiektu tymczasowego posłużył

się sformułowaniem złożonym, tj. zwrotem "obiekt kontenerowy", a nie sformułowaniem "kontener", co wyklucza uznanie, że pojedynczy kontener stanowi desygnat nazwy obiekt kontenerowy;

W obrocie funkcjonują obiekty kontenerowe do których należy zaliczyć np. kontenerowe stacje paliw, budynki kontenerowe, szatnie kontenerowe, tj. klarownie obiekty będące czymś więcej niż kontenerem morskim;

c. ustawodawca rozróżnia obiekt kontenerowy i kontener skoro posługuje się oboma tymi wyrazami w systemie, tj.:

i. wyrazem obiekt kontenerowy w prawie budowlanym (przykład obiekty kontenerowe lokalizowane przez wojsko - art. 29 ust. 2 pkt. 24 u.p.b.);

ii. wyrazem kontener np. w prawie budowlanym art. 3 pkt 5a, w którym wskazuje na kontener techniczny, a także ustawie z dnia 18 sierpnia 2011r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. z 2023 r., poz. 1666) czy też rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 12.04.2013 r. w sprawie przeglądu, prób i uznawania kontenerów (Dz. U. z 2013 r. poz. 497);

d. wykładnia oferowana przez organy I i II instancji jest błędna skoro ignoruje fakt rozróżniania przez ustawodawcę dwóch pojęć, tj. kontenera i obiektu kontenerowego, a w wyniku pominięcia tego rozróżniania wprowadza niespójność do polskiego systemu prawnego i prowadzi do sprzeczności między ustawą i ratyfikowaną przez Polskę umową międzynarodową, a jako taka powinna zostać przez organy odrzucona w całości;

- co czyni wydane postanowienie wadliwym w całości.

W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały uszczegółowione.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.").

Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:

Spór dotyczy prawidłowości wydania przez organ odwoławczy postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących przedmiotowego obiektu kontenerowego.

Jak wynikało z akt na terenie przedmiotowej działki znajduje się 16 obiektów, które zostały objęte odrębnymi postępowaniami administracyjnymi. Do protokołu z dnia 23 sierpnia 2022 r. skarżący oświadczył, że część z nich postawił on, a część J. G.. Z wyjaśnień skarżącego wynikało, że wydzierżawia on ww. działkę od 2018 r. J. G.. Skarżący wskazał również, że dokonywał zgłoszeń obiektów w PINB.

Odnośnie obiektu kontenerowego, którego dotyczy niniejsze postępowanie skarżący podał, że został on ustawiony na podstawie zgłoszenia z 25 listopada

2010 r. (protokół z dnia 11 marca 2024 r.). Zgłoszenie to dotyczyło budynku gospodarczego trwale związanego z gruntem o wymiarach 6 m x 4 m o konstrukcji metalowej z dachem z gontu lub płyty i ścianach z płyty obornickiej, usytuowanego zgodnie z załączoną mapą sytuacyjną lokalizacji obiektu w środkowej części działki. Budynek miał być przeznaczony do magazynowania sprzętu ogrodniczego. Zamierzony termin rozpoczęcia robót budowlanych został wskazany na dzień 26 grudnia 2010 r.

Z powyższych ustaleń wynikało, że to skarżący byli inwestorami w zakresie posadowienia ww. obiektu na własnej działce, a nie J. G., z którym skarżących łączyła umowa dzierżawy dopiero od 2018 r. Wykluczona zatem została możliwość uznania J. G. za inwestora ww. obiektu.

Jak wynikało z oględzin przedmiotowy obiekt budowlany ma konstrukcję metalową z wypełnieniem przegród ściennych blachą profilowaną, o wymiarach 5,9 m

x 2,4 m (14,16 m) posadowiony w północno - wschodnim narożniku działki, lecz nie jest trwale połączony z gruntem.

Zgodnie z art. 3 pkt 1 u.p.b., przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.

Budynek to obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2 u.p.b.). Definicja budowli z art. 3 pkt 3 u.p.b. jest otwarta, do tej kategorii obiektów budowlanych zalicza się każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury.

Przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe (art. 3 pkt 5 u.p.b.).

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego o zaliczeniu przedmiotowego obiektu do grupy tymczasowych obiektów budowlanych, bowiem jego zewnętrzne cechy na to wskazują. Jest to obiekt o konstrukcji metalowej, nie połączony trwale z gruntem. Opisanie go w protokołach oględzin jako obiektu kontenerowego, nie było kwestionowane przez skarżącego.

Charakterystyczną cechą obiektów tymczasowych jest fakt, że przeznaczone są do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.b. (w brzmieniu obowiązującym w 2010 r.), roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31 u.p.b.

Na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b. (w brzmieniu obowiązującym w 2010 r.), pozwolenia na budowę nie wymagała budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu (pod warunkiem dokonania zgłoszenia), o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.

Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 u.p.b.), zaś przez roboty budowlane rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 u.p.b.).

Obiekt kontenerowy należy do tymczasowych obiektów budowlanych, charakteryzując się tym, że jest niepołączony trwale z gruntem, a jego montaż jest budową. Budową jest bowiem wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, przy czym wykonywanie obiektu w określonym miejscu może polegać na usytuowaniu obiektu, którego konstrukcja została wykonana poza miejscem budowy.

Podkreślić należy, że aby można było zakwalifikować tymczasowy obiekt budowlany do grupy wymienionej w art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b. konieczne jest spełnienie warunku "rozebrania lub przeniesienia w inne miejsce nie później niż przed upływem 120 dni" (obecnie jest to 180 dni) od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.

Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa przepisy u.p.b. zwalniają z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę kontenery w sensie ścisłym, tj. pojemniki do przechowywania towaru czy innych przedmiotów, ale nie obiekty, które z kontenerów jedynie (w sensie budulca) zostały wykonane, same zaś mają cechy budowli, wykorzystywanej gospodarczo, np. magazyn. W ocenie Sądu tymczasowy obiekt budowlany, który ma być usytuowany w jednym miejscu dłużej niż 120 (180 dni), i spełnia cechy gospodarcze, przestaje być obiektem, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 u.p.b. i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ okres rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, okazał się dłuższy niż 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, a jego funkcja i użytkowanie wskazuje, iż inwestor miał zamiar użytkowania go dłużej niż wskazany wyżej okres (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 czerwca 2019 r. o sygn. akt II SA/Lu 192/19, wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2021 r. o sygn. akt II OSK 2125/18; wyrok NSA z dnia 2 października 2024 r. o sygn. akt II OSK 2814/21, wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2022 r. o sygn. akt II OSK 181/19).

Przedmiotowy obiekt budowlany istniejący na działce od 2020 r. utracił cechy tymczasowości.

W związku z powyższym, zastosowanie przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie art. 48 u.p.b. było prawidłowe.

Zdaniem Sądu, brak trwałego połączenia przedmiotowego obiektu budowlanego z gruntem wyklucza możliwość uznania go za budynek. Zatem w stosunku do ww. obiektu nie miał zastosowania art. 29 ust. 2 (w brzmieniu obowiązującym w 2010 r.) u.p.b. Przepis ten zwalniał budowę wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o pow. zabudowy do 25 m˛ z uzyskania pozwolenia na budowę.

Obecnie odpowiednikiem ww. przepisu jest art. 29 ust.1 pkt 14 lit.a u.p.b. dotyczący parterowych budynków gospodarczych o pow. zabudowy do 35 m˛.

W ocenie Sądu, organy administracyjne nie naruszyły przepisów postępowania, dokonały oględzin przedmiotowego obiektu budowlanego w obecności skarżących, którzy nie zakwestionowali zapisów sporządzonych z tych czynności protokołów, określających ww. obiekt jako kontener. W sposób prawidłowy ustalono też inwestora ww. obiektu – wskazując, że są nim właściciele przedmiotowej działki.

Zdaniem Sądu, brak było podstaw do powołania biegłego w celu zaliczenie przedmiotowego obiektu do obiektów kontenerowych w sytuacji, gdy skarżący takiego wniosku nie składali w toku postępowania, a organy nie uznały, że w celu zakwalifikowania ww. obiektu do właściwej kategorii obiektów budowlanych potrzebne są wiadomości specjalne.

Według Sądu, organy administracji nie naruszyły również przepisów prawa materialnego. Definicja tymczasowego obiektu budowalnego zawarta w art. 3 pkt 5 u.p.b. ma charakter otwarty. Ustawodawca zaliczył do nich obiekty kontenerowe, lecz pojęcia tego nie zdefiniował w ustawie Prawo budowlane, ani nie odesłał w tym zakresie do innych przepisów.

Według Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego PWN pod red. S. Dubisza (wydawnictwo PWN Warszawa 2008 r.), kontener to pojemnik o znormalizowanych wymiarach do wielokrotnego użycia, służący do przechowywania i przewożenia towarów bez przepakowania.

Słownik 100tysięcy potrzebnych słów pod red. J. Bralczyka (wydawnictwo PWN Warszawa 2008 r.) określa kontener jako pojemnik o znormalizowanych wymiarach, używany do przechowywania i transportu towarów.

W ocenie Sądu, definicje te nie wykluczają wykorzystania takiego obiektu do innych celów.

Należy przyjąć, że na tle przepisów u.p.b. co do zasady kontener i obiekt kontenerowy to synonimy, zaś wyróżnienie w art. 3 pkt 5a u.p.b.- konteneru technicznego jako przenośnego wolno stojącego masztu antenowego miało charakter doprecyzowujący z uwagi na pełnioną funkcję. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że przedmiotowy obiekt budowlany nie jest kontenerem technicznym w rozumieniu art. 3 pkt 5a u.p.b.

Sam fakt wykorzystania bryły konteneru morskiego w celu wykorzystania go jako obiektu gospodarczego po posadowieniu na działce pozostaje bez wpływu na ocenę uzyskania przez inwestorów pozwolenia na budowę ww. obiektu z przyczyn wskazanych powyżej w uzasadnieniu. Tak samo byłoby gdy skarżący posadowili na działce obiekt budowlany, który wcześniej był wykorzystywany jako szatnia lub stróżówka na innej budowie. Wcześniejsze wykorzystywanie ww. obiektu nie ma znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy.

Z tych względów, zdaniem Sądu, niezasadny był zarzut naruszenia przepisów umowy międzynarodowej definiującej pojęcie kontenera morskiego. Bezspornie bowiem przedmiotowy obiekt budowlany posadowiony na przedmiotowej działce nie był wykorzystywany do transportu towarów.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a.") oddalił skargę.