Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 23/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106  par. 3 art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 63 par. 2 art. 84 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 59 ust. 1 pkt 1 pkt 2  art. 60 pkt  1-3 art. 63 ust. 1 art. 71 ust. 1 ust. 2 art. 74 ust. 1 pkt 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1029
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: par. 3 ust. 1 pkt 55 lit. a pkt 62
journal: Dz.U. 2019 poz 1839
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 06 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy K., decyzją z dnia 17 maja 2022 roku (nr [...], znak: [...]), po rozpoznaniu wniosku S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia obejmującego budowę zespołu 243 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej i wolnostojącej wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz pozostałą niezbędna infrastrukturą w miejscowości S., Gm. K. na dz. ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i orzekł o dopuszczalności realizacji przedsięwzięcia.

Jednocześnie na podstawie art. 84 ust. 1a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko Wójt Gminy K. określił:

1) warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia i w tym zakresie zobowiązał inwestora do ponownego wykorzystania na terenie inwestycji niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, a powstających w trakcie realizacji przedsięwzięcia; niewykonywania napraw i konserwacji sprzętu budowlanego na terenie inwestycji; prowadzenia prac budowlanych wyłącznie w porze dnia (w godz. 6.00-22.00); zorganizowania prac budowlanych, zaplecza technicznego, miejsca postoju i serwisowania sprzętu budowlanego (maszyn i środków transportu), miejsca składowania materiałów budowlanych oraz składowania odpadów na terenie dodatkowo uszczelnionym, aby zabezpieczyć te miejsca przed ewentualnym przedostawaniem się substancji niebezpiecznych (ropopochodnych) do gruntu lub wód; zapewnienia we wszystkich miejscach dostępności sorbentów odpowiedniej ilości i rodzaju do potencjalnego zagrożenia mogącego wystąpić w sytuacjach awaryjnych; bezzwłocznego podejmowania działań zamierzających do usunięcia skutków i przyczyn awarii w przypadku przedostania się zanieczyszczeń do gruntu lub wód; prowadzenia stałego monitoringu stanu technicznego sprzętu budowlanego i transportowego oraz przypadków zanieczyszczenia gruntu i neutralizacji miejsc mogących powodować zagrożenie dla środowiska gruntowo-wodnego,

2) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji warunkującej wydanie decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, w szczególności w projekcie zagospodarowania działki lub terenu lub projekcie architektoniczno-budowlanym poprzez: nakaz zaopatrzenia planowanego przedsięwzięcia w wodę ze zbiorczej sieci wodociągowej; zakaz wycinania drzew i krzewów; nakaz odprowadzania ścieków bytowych z budynków mieszkalnych do sieci kanalizacji sanitarnej, a do czasu jej realizacji dopuszczenie stosowania szczelnych zbiorników bezodpływowych oraz nakaz odprowadzania wód opadowych i roztopowych na tereny biologicznie czynne w terenach działek inwestycyjnych, aby nie powodować zamian warunków gruntowo-wodnych terenów sąsiednich, a docelowo do sieci kanalizacji deszczowej.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że planowane przedsięwzięcie należy do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Przedsięwzięcie położone jest na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Dyrektor Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. nie stwierdzili potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wskazane organy określiły warunki i wymagania konieczne do uwzględnienia przy realizacji i eksploatacji inwestycji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. nie zajął stanowiska w sprawie, co rozpoznano, jako brak zastrzeżeń.

W zakresie braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko Wójt wyjaśnił, że z uwagi na charakter i skalę przedsięwzięcia nie przewiduje się znaczącego wpływu na stan jakości powietrza. Emisje substancji do powietrza wynikające z przemieszczania mas ziemi, spalania paliw w silnikach maszyn i urządzeń pracujących na budowie będą miały charakter miejscowy i okresowy. Do ogrzewania domów wykorzystywane będą indywidualne kotły grzewcze na paliwo gazowe. Źródłem emisji do powietrza będzie także spalanie paliw w silnikach pojazdów mieszkańców domów planowanych do wybudowania.

Zgodnie z Kartą Informacyjną Przedsięwzięcia pobór wody na potrzeby mieszkańców odbywać się będzie z sieci wodociągowej. Ścieki bytowe mają być odprowadzona do kanalizacji sanitarnej. Zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gospodarka ściekami bytowymi, do czasu wykonania sieci, może być rozwiązana w oparciu o zbiorniki bezodpływowe, a docelowo wody opadowe i roztopowe winny być odprowadzane do kanalizacji deszczowej. Do czasu realizacja kanalizacji deszczowej, zgodnie Kartą Informacyjną Przedsięwzięcia, wody opadowe i roztopowe będą zagospodarowane w obrębie terenu inwestycji. Na terenie osiedla nie przewiduje się powstawania ścieków przemysłowych. Odpady komunalne będą selektywnie gromadzone w odpowiednich pojemnikach, w specjalnie wyznaczonych do tego miejscach. Ich odbiór i wywóz zostanie zorganizowany na ogólnych zasadach poprzez zawarcie umowy z podmiotem zarządzającym odpadami na tym terenie.

Przedsięwzięcie nie graniczy z terenami wymagającymi ochrony przed hałasem. Najbliższy taki obszar chroniony znajduje się w odległości 290m od terenu inwestycji. W ciągu najmniej korzystnych 8 godzin pory dnia z osiedla wyjedzie około 972 samochodów lekkich i 1 samochód ciężki. W ciągu najmniej korzystnej godzinny pory nocnej wyjedzie około 49 samochodów lekkich. Z uwagi na rodzaj zabudowy, niewielką prędkość pojazdów oraz sąsiedztwo zabudowy o podobnym charakterze, zgodnie z symulacją akustyczną, nie przewiduje się ponadnormatywnej emisji hałasu do środowiska. Niekorzystne oddziaływanie w zakresie emisji hałasu może wystąpić w fazie budowy. Będzie ono jednak krótkotrwałe oraz zminimalizowane odpowiednią organizacją robót w porze dziennej.

Inwestycja nie należy do zakładów o dużym, ani zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii. Przy uwzględnieniu realizacji przedsięwzięcia zgodnej z przepisami nie przewiduje się wystąpienia katastrofy budowlanej. Ze względu na położenie geograficzne przedsięwzięcie nie jest zagrożone ryzykiem katastrofy naturalnej, jak trzęsienia ziemi, powodzie, czy osuwiska.

Ze względu na rodzaj i skale przedsięwzięcia nie przewiduje się znaczącego wpływu na zmiany klimatu na etapie jego realizacji, eksploatacji oraz likwidacji. Brak jest istniejących lub planowanych przedsięwzięć, z którymi ocenianie przedsięwzięcie mogłoby oddziaływać znacząco w sposób skumulowany.

Przedsięwzięcie lokalizowane jest poza obszarami chronionymi, na gruncie ornym. Nie przewiduje się znaczącego negatywnego oddziaływania na środowisko przyrodnicze, w tym różnorodność biologiczną, rozumianą jako liczebność i kondycje populacji występujących gatunków, w szczególności chronionych, rzadkich lub ginących roślin, zwierząt i grzybów.

Teren planowanej inwestycji jest położony w granicach Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr [...]. Na podstawie Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia nie stwierdza się, aby przedsięwzięcie miało być realizowanie na obszarach, na których standardy środowiska zostały przekroczone, ani nie przewiduje się ich przekroczenia w związku z realizacją i eksploatacją planowanego przedsięwzięcia.

Najbliższy inwestycji obszar [...] ([...]) oddalony jest o 2,8km. Teren inwestycji zlokalizowany jest poza obszarami chronionymi na podstawie ustawy o ochronie przyrody. Realizacja przedsięwzięcia nie wpłynie na obszary chronione, nie spowoduje utraty, czy fragmentacji siedlisk przyrodniczych (roślin, czy zwierząt) oraz nie wpłynie na korytarze ekologiczne i funkcje ekosystemu.

Przedsięwzięcie nie będzie wiązać się z wycinką drzew i krzewów (niezależnie od tego, czy na jej przeprowadzenie wymagane jest zezwolenia).

Na terenie inwestycji zaewidencjonowane są stanowiska archeologiczne. Do Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia złączone zostało uzyskane już pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych. Na terenie inwestycji oraz w jej najbliższym otoczeniu nie ma zabytków nieruchomych.

Inwestycja nie będzie zlokalizowana w granicach jednolitych części wód podziemnych i powierzchniowych. Przedsięwzięcie nie będzie generowało presji mogących przyczyniać się do nieosiągnięcia celów środowiskowych. Działania podstawowe w zakresie redukcji presji komunalnej, a obejmujące uporządkowanie gospodarki ściekowej, są wystarczające dla osiągnięcia dobrego stanu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania wniesionego przez S. Sp. z o.o. z siedzibą w B. , decyzją z dnia 28 października 2022 roku (nr [...]), utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium nie podzieliło argumentacji, że Karta Informacyjna Przedsięwzięcia jest dokumentem nieobiektywnym, gdyż została sporządzona na zlecenie inwestora. Organ wyjaśni, że zgodnie z wolą ustawodawcy zarówno Karta Informacyjna Przedsięwzięcia, jak i raport oddziaływania na środowisko są wykonane na zlecenie i koszt inwestora. Raport oddziaływania na środowisko również zostałby wykonany na zlecenie i koszt inwestora.

Kartę Informacyjną Przedsięwzięcia sporządził zespół ekspertów. Opisano w niej uwarunkowania w zakresie szaty roślinnej, budowy geologicznej i gospodarki wodno-gruntowej. Zdefiniowane zostały warianty przedsięwzięcia, opisano wykorzystanie wody, energii, gazu na etapie realizacji i eksploatacji inwestycji. Przeanalizowane zostały rodzaje i ilość emisji substancji i pyłów do powietrza, emisja hałasu, zagospodarowanie ścieków bytowych i odpadów komunalnych. Do Karty załączona została opinia geotechniczna.

Kolegium uznało, że Karta Informacyjna Przedsięwzięcia jest dokumentem zwierającym wymagane informacje oraz opartym na przyjętej metodologii.

Organ wyjaśnił, że budowa osiedla domów jednorodzinnych w istocie stanowi powszechny sposób korzystania ze środowiska. Powszechne korzystanie ze środowiska przysługuje każdemu w celu zaspokojenia potrzeb osobistych oraz gospodarstwa domowego, w tym wypoczynku oraz uprawiania sportu. Każdemu przysługuje prawo powszechnego korzystania z publicznych śródlądowych wód powierzchniowych, morskich wód wewnętrznych oraz z morza terytorialnego. Każdy ma prawo wstępu do lasu państwowego i zbioru płodów runa leśnego.

Planowana zabudowa stanowi odzwierciedlenie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ stwierdził pełną zgodność rozwiązań zaproponowanych przez inwestora z ustaleniami planu miejscowego. Uchwalenie planu miejscowego poprzedzone było prognozą oddziaływania na środowisko oraz zbieraniem uwag i wniosków mieszkańców. W rezultacie na terenie wskazanym przez wnioskodawcę nie może być realizowane inne przedsięwzięcie poza tym opisanym we wniosku. Wójt nie mógł pominąć przy podejmowaniu decyzji treści uzgodnień dokonanych przez wyspecjalizowane organy współdziałające. Wydanie trzech pozytywnych opinii stanowiło podstawę do wydania decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanej inwestycji.

Podsumowując organ odwoławczy zaznaczył, że motywem odwoławczym jest zamierzenie wybudowania na terenie sąsiednim budynków inwentarski do hodowli indyków oraz związane z tym obawy o protesty przyszłych mieszkańców przeciw uciążliwością związanym z produkcją zwierzęcą na wsi. Kolegium wyjaśniło jednak, że nie może orzekać poza granicami konkretnej sprawy, a tym samym nie ma podstaw do zajmowania stanowiska w sprawie, w której jeszcze nie zakończono postępowania przed Wójtem Gminy K..

S. Sp. z o.o. z siedzibą w B. , reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego.

Strona skarżąca zażądała:

a) przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego z dziedziny ochrony środowiska na okoliczność: możliwości negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na sąsiadujące tereny rolnicze i prowadzoną tam działalność rolniczą, w tym produkcję roślinną oraz konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko,

b) uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy K. oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia zwrotu kosztów.

W ocenie skarżącej Spółki kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem:

1) art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. a, b, d, g ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez nieuwzględnienie kryteriów skali przedsięwzięcia i jego powierzchni, ewentualnego powiązania z innym planowanym przedsięwzięciem, występowania innych uciążliwości, zagrożenia dla zdrowia ludzi,

2) art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez błędne przyjęcie, jakoby analiza kryteriów wskazanych w ww. przepisie wykazała, że realizacja przedsięwzięcia nie pociągnie za sobą zagrożeń dla środowiska, tym bardziej znaczących oddziaływań oraz błędne przyjęcie, że nie ma potrzeby przeprowadzania oddziaływania na środowisko,

3) art. 63 ust. 1 oraz art. 84 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez zaniechanie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w sytuacji gdy istnieje ryzyko powstania negatywnych skutków dla środowiska,

4) art. 74 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez uznanie, że Karta Informacyjna Przedsięwzięcia jest kompletna i może stanowić podstawę do wydania decyzji,

5) art. 7, art. 9, art. 10, art. 15, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych na skutek: całkowitego zaniechania czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego, uznanie okoliczności za udowodnione, mimo że nie wynikają one wprost z materiału dowodowego, arbitralnego uznania za prawidłowe dokumentów złożonych przez inwestora, wydania decyzji głównie w oparciu o Kartę Informacyjną Przedsięwzięcia przedłożoną przez wnioskodawcę, niepodjęcia czynności niezbędnych do zbadania w sposób rzetelny i wyczerpujący kryteriów określonych art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zaniechania zbadania czy w wyniku realizacji inwestycji dojdzie do naruszenia praw osób trzecich i negatywnego oddziaływania na interesy tych osób, nieuwzględnienia okoliczności, że duże osiedle mieszkaniowe planowane jest w miejscu prowadzenia wielkoobszarowej działalności rolniczej, a jego budowa wiąże się z występowaniem emisji oraz uciążliwości.

6) art. 84 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego na okoliczność ustalenia możliwych negatywnych oddziaływań planowanej inwestycji na środowisko, w szczególności na sąsiadujące tereny rolnicze i prowadzoną tam działalność rolniczą, produkcję roślinną,

7) art. 7 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie, że realizacja inwestycji pozostaje w sprzeczności z ładem przestrzennym (teren spornej inwestycji jest terenem stricte rolnym oddalonym od zabudowań mieszkalnych) oraz nieuwzględnienie chronionego konstytucyjnie prawa własności strony skarżącej umożliwiającego korzystanie z należącej do niej nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wydanej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie określonym art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021, poz. 2095). W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeżeli uzna, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w takich sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda strony na rozpoznanie sprawy w tym trybie nie jest konieczna.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137).

Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259; dalej w skrócie "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 P.p.s.a.).

Wniosek dowody zawarty w skardze nie spełnia powołanych powyżej kryteriów. Wskazać przy tym należy, że możliwość przeprowadzenia postępowania dowodowego na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. odnosi się do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, a nie do sytuacji wystąpienia wątpliwości związanych z ustaleniami zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest i nie może być, wyręczanie organów administracji publicznej w załatwianiu spraw administracyjnych (R. Hauser, J. Drachal, E. Mzyk "Dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne - omówienie podstawowych zasad i instytucji procesowych" Warszawa - Zielona Góra 2003, str. 22).

Sąd nie ujawnił podstaw dla przyjęcia stanowiska, że zaskarżona decyzja, została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub lit. c) P.p.s.a.

Podstawę materialnoprawną kwestionowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 z późn. zm.; dalej w skrócie "u.u.i.ś.")

Zgodnie z przepisami art. 71 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a uzyskanie tej decyzji jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Natomiast, zgodnie z art. 60 pkt 1-3 u.u.i.ś., Rada Ministrów uwzględniając możliwe oddziaływanie na środowisko przedsięwzięć oraz uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, określa w drodze rozporządzenia rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a także przypadki, gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako wymienione przedsięwzięcia.

W świetle treści art. 59 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.u.i.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja: planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a także planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 powołanej ustawy.

Analiza akt administracyjnych, wniosku i załączonej do niego dokumentacji, uzasadnienia wydanych decyzji, treść odwołania, a także treść skargi do sądu, ujawniają następujące okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy.

S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. , pismem z dnia 21 grudnia 2021 roku (wpływ do organu 28 grudnia 2021 roku), wystąpiła do Wójt Gminy K. z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu 243 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej i wolnostojącej wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz pozostałą niezbędną infrastrukturą w miejscowości S., gm. K., na działkach ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Działka nr [...] już po złożeniu wniosku została podzielona na działki: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Planowana inwestycja zlokalizowana ma być na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości S. (Uchwała Nr [...] Rady Gminy K. z dnia 24 września 2018 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości S., Gmina K.).

Obszary należące do sieci chronionej w ramach [...] znajdujące się najbliżej planowanej inwestycji to Obszar S. (około 13km od planowanej inwestycji) oraz Specjalny Obszar Ochrony S. (około 2,8km od planowanej inwestycji). Najbliżej położone pomniki przyrody zlokalizowane są w odległości 0,3km oraz 0,45km od planowanej inwestycji.

Planowane przedsięwzięcie nie wkracza na tereny wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk przyrodniczych objętych ochroną. W zasięgu oddziaływania inwestycji nie występują Parki Narodowe, Parki Krajobrazowe, Obszary Chronionego Krajobrazu, czy Rezerwaty Przyrody. Inwestycja zlokalizowana ma być: 18km od W. Parku Narodowego (16,5km od jego otuliny); 22,5km od S. ; 1,8km od Obszaru C. ; 5km od Rezerwatu P. Na terenie inwestycji oraz w zasięgu jej oddziaływania nie występują obszary wodno-błotne oraz korytarze ekologiczne.

Planowana inwestycja nie znajduje się na terenach przyległych do jezior, obszarach uzdrowiskowych, czy obszarach ochrony uzdrowiskowej. Inwestycja zlokalizowana jest poza obszarami o płytkim zaleganiu wód podziemnych, siedlisk łęgowych, ujść rzek, wybrzeży, środowiska morskiego, górskimi i leśnymi, a także poza strefą ochrony ujęć wód oraz ochrony zbiorników wód śródlądowych.

Całkowita powierzchnia spornej inwestycji wynosi około 20,4ha. Jej realizacja jest rozłożona na dziesięciu etapów. Inwestycja składa się łącznie z 243 budynków mieszkalnych jednorodzinnych (70 w zabudowie bliźniaczej oraz 173 w zabudowie wolnostojącej). W ramach inwestycji powstaną utwardzone drogi wewnętrzne i dojazdowe o długości około 5010m oraz miejsca parkingowe o całkowitej powierzchni około 1,22ha. Planuje się dwa miejsca parkingowe na każdy lokal mieszkalny (częściowo niezadaszone, częściowo we wbudowanych garażach). W sumie projektuje się 972 miejsca parkingowe, w tym 241 w garażach.

Do ogrzewania budynków planuje się wykorzystać wysokosprawne piece na paliwo gazowe, jako mniej szkodliwe dla środowiska od kotłów olejowych, które powodują zwiększenie emisji zanieczyszczeń. Planowane zużycie gazu dla jednego lokalu mieszkalnego to około 1500mł/rok. Przewidywane zużycie wody pobieranej z sieci na cele bytowe dla każdego lokalu mieszkalnego to około 0,44mł/dobę (około 161mł/rok). Przewidywane zużycie energii elektrycznej określono dla budynków: typu A i B (70 budynków) na 94,21kWh/m˛*rok, typu C (171 budynków) na 94,75kWh/m˛*rok oraz typu D (2 budynki) na 94,92kWh/m˛*rok.

Ścieki bytowe odprowadzane mają być do sieci kanalizacyjnej. Z uwagi na charakter przedsięwzięcia nie przewiduje się emisji w zakresie ścieków przemysłowych. W ramach gospodarki odpadami zaplanowano postępowanie zgodne z zasadami ustalonymi w ustawie o odpadach z preferencjami dla selektywnej zbiórki i odzysku odpadów oraz przekazywania odpadów podmiotom posiadającym wszystkie zezwolenia z zakresu gospodarki odpadami. Wody opadowe i roztopowe będą rozprowadzane po terenie działki przynależnej do każdego budynku.

Dla opisanego powyżej przedsięwzięcia przeprowadzona została procedura opiniowania.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. nie zajął stanowiska w sprawie, co rozpoznano, jako brak zastrzeżeń. Dyrektor Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. nie stwierdzili potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wskazane organy określiły jednak warunki i wymagania konieczne do uwzględnienia przy realizacji inwestycji.

Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia stanowiska, że kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wójt Gminy K. dopuścił realizację opisanej powyżej inwestycji bez potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Organ w całości uwzględnił stanowisko organów opiniujących w ten sposób, że ustalił warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia oraz wymagania w zakresie ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, w szczególności w projekcie zagospodarowania działki lub terenu lub projekcie architektoniczno-budowlanym.

W świetle art. 74 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.u.i.ś. do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć: w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisk, a w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - kartę informacyjną przedsięwzięcia.

Zgodnie z art. 62a ust. 1 u.u.i.ś. karta informacyjna przedsięwzięcia powinna zawierać podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś.

Przyjmować należy, że wskazany powyżej dokument - konieczna charakterystyka przedsięwzięcia, stanowi obligatoryjny element podania w rozumieniu art. 63 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000; dalej w skrócie "K.p.a."), który organowi właściwemu do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowań ma umożliwić realizację obowiązków opisanych w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., w tym także ocenę, czy inwestycja jest objęta obowiązkiem przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Nie może budzić żadnych wątpliwości, że charakterystyka przedsięwzięcia zawarta we wniosku i dokumentach stanowiących jego konieczny element, jest oświadczeniem woli inwestora o tym, jakie przedsięwzięcie w danym miejscu planuje zrealizować.

Oświadczenie woli inwestora zawarte we wniosku ze swej istoty nie podlega weryfikacji w postępowaniu dowodowym. Parametry charakteryzujące planowane do realizacji przedsięwzięcie są elementem wniosku wszczynającego postępowanie, co oznacza, że "stan faktyczny" sprawy w zakresie podstawy faktycznej kwalifikacji przedsięwzięcia stanowią informacje o zamierzonym przedsięwzięciu, które pochodzącą od inwestora.

Planowana do realizacji inwestycja nie należy do tych, które mogą oddziaływać na obszar Natura 2000. W sprawie nie znajdowały zastosowania przepisy art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 u.u.i.ś.

Sąd nie ujawnił podstaw do zakwestionowania oceny organów, że planowane do realizacji przedsięwzięcie należy zaliczyć do tych mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 55 lit. a) tiret drugie oraz § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839) do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się:

- zabudowę mieszkaniową wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo miejscowego planu odbudowy, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 4 ha na obszarach innych niż wymienione w tiret pierwsze,

- drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 lub obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg lub obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Organy zgodnie z prawem przyjmowały, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko) nie wynika wprost z ustawy, lecz aktualizuje go indywidualny akt stosowania prawa, jakim jest postanowienie.

Dostrzegać należy, że na mocy przepisów ustawy kompetencja do rozstrzygania o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko powierzona została organom administracji publicznej.

Stąd o konieczności przeprowadzenia takiej oceny nie może "rozstrzygać" opinia biegłego sądowego. Niedopuszczalna prawnie jest sytuacja, aby organ wyręczała się w realizacji własnych kompetencji/obowiązków ustawowych opinią biegłego pozyskaną w trybie art. 84 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

Karta informacyjna przedsięwzięcia stanowi specyficzny dowód. Podlega ona ocenie jako dokument prywatny, jednak ze względu na to, że jest sporządzana przez podmiot, który winien dysponować specjalistyczną wiedzą, ma ona szczególną wartość dowodową, stanowiąc kompleksowe opracowanie dotyczące planowanego zamierzenia i jego skutków dla środowiska.

Podważenie ustaleń opracowania o charakterze karty informacyjnej przedsięwzięcia możliwe jest zasadniczo przez opracowanie sporządzone przez równie fachowy podmiot (wyrok WSA we Wrocławiu z 24.01.2023 r., II SA/Wr 631/22, LEX nr 3489795). Przyjmować przy tym należy, że takie "podważenie" nie może polegać na kwestionowaniu oświadczenia woli inwestora, lecz musi sprowadzać się do wykazania, że błędne jest stanowisko autorów opracowania w zakresie przewidywanych oddziaływań na środowisko.

Sąd podziela stanowisko organów, że Karta Informacyjna Przedsięwzięcia jest kompletna i w sposób szczegółowy charakteryzuje usytuowanie, rodzaj i skalę planowanego przedsięwzięcie, a także wynikający z tego przewidywany zakres oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym zdrowie i życie ludzi.

Kwestionowane rozstrzygnięcie zostało wydane po ustaleniu lokalizacji inwestycji oraz rozpoznaniu przeznaczenia inwestowanego terenu określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Żadnych wątpliwości nie budzi rodzaj i skala przedsięwzięcia (osiedle mieszkalne 243 budynków, drogi wewnętrzne, miejsca postojowe), wielkości zajmowanego terenu (teren inwestowany 203.988,00m˛), wzajemne proporcje (powierzchnia terenów utwardzonych, w tym powierzchnia dróg - 83.129,83m˛, obiekty budowlane - 32.172,63m˛, tereny czynne biologicznie - 88.686,54m˛).

Istotnych braków Karty nie dowodzi zarzut o braku charakterystyki przedsięwzięcia w zakresie kumulowania się oddziaływań dotyczy przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.

Dostrzegać należy, że pojęcie "przedsięwzięcia realizowanego" należy pojmować jako etap faktycznych prac związanych z powstaniem określonej inwestycji, nie zaś okoliczność istnienia toczących się, lecz niezakończonych postępowań administracyjnych, których rezultat jeszcze nie jest znany (wyrok WSA w Gliwicach z 29.12.2021 r., II SA/Gl 1458/21, LEX nr 3287561). Kolegium trafnie uznało, że nie ma podstaw do zajmowania stanowiska w sprawie, w której jeszcze nie zakończono postępowania przed Wójtem Gminy K..

Podsumowując stwierdzić należy, że Karta Informacyjna Przedsięwzięcia zawiera treści, które charakteryzują planowane przedsięwzięcie, zawierają opis emisji (emisje do powietrza z samochodów i maszyn budowlanych, emisje ze spalania paliwa gazowego) i występowania innych uciążliwości (hałas, w tym na etapie realizacji przedsięwzięcia) oraz wynikające z tych emisji i uciążliwości zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi.

Wbrew sugestiom skargi organy uwzględniły przy podejmowaniu kwestionowanych decyzji deklarowany przez inwestora rodzaj, skalę i powierzchnię planowanego przedsięwzięcia.

Stanowisko strony skarżącej pozostaje w powyższym zakresie zbieżne ze stanowiskiem organów. W świetle treści skargi oraz treści odwołania skarżąca Spółka także przyjmuje, iż planowane osiedle domów zajmować będzie teren o powierzchni 20,4ha oraz składać się będzie z 243 budynków.

Oceny powyższej nie podważa argumentacja, że osiedle przeznaczone jest dla 1200 mieszkańców (486 rodzin przy średniej liczbie osób w rodzinie przyjętej na 2,5), gdyż nie pozostaje ono w kolizji ze skalą przedsięwzięcia opisaną w treści Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia oraz skalą przedsięwzięcia przyjmowaną przez skarżone organy, w tym organy opiniujące.

Z opisu planowanego przedsięwzięcia jednoznacznie wynika, że w sumie projektuje się 972 miejsca parkingowe (241 w garażach).

Przy ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w fazie jego eksploatacji, co do emisji zanieczyszczeń z pojazdów do obliczeń prezentowanych w Karcie przyjęto, że na teren inwestycji w ciągu doby wjedzie i wyjedzie 1458 samochodów lekkich (2916 manewrów) oraz 2 samochody ciężkie (2 manewry), a w ciągu jednej godziny na teren inwestycji maksymalnie wjadą i wyjadą 972 samochody lekkie (972 manewrów) oraz 1 samochód ciężki (1 manewr). Zużycie wody na cele bytowe oraz zużycie paliwa gazowego określono dla jednego lokalu. Planowane zużycie energii elektrycznej powiązano z rodzajem budynków, a następnie z liczbą budynków w danej kategorii.

Zarzuty skargi, że organy dokonały niewłaściwej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko jest gołosłowną polemiką z oceną właściwych organów, która kłóci się ze stanowiskiem wyspecjalizowanych organów opiniujących.

Przedmiotem oceny było zamierzenie inwestycyjne opisane we wniosku i załączonych do niego dokumentach. O dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, niezbędnym do jej załatwienia, rozstrzyga kompletność tej charakterystyki w aspekcie materialnoprawnych wymogów oceny zamierzenia inwestycyjnego przez pryzmat kwalifikacji do przedsięwzięć wymagających oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także w dalszym etapie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Argumentacja skargi i odwołania pomija, że Wójt Gminy K., zgodnie ze stanowiskiem organów opiniujących, stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, ale jednocześnie uwzględnił stanowisko tych organów, w ten sposób, że "przeniósł" do własnego rozstrzygnięcia zarówno warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, jak i wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie zagospodarowania działki lub terenu lub projekcie architektoniczno-budowlanym.

W konsekwencji zgodnie z planem miejscowym oraz stanowiskiem organów opiniujących na mocy wydanych decyzji jedynie tymczasowy charakter mają rozwiązania dotyczące gromadzenia ścieków bytowych w szczelnych zbiornikach bezodpływowych oraz odprowadzania wód opadowych i roztopowych na tereny biologicznie czynne w obszarze działek inwestycyjnych.

Wbrew twierdzeniom skargi planowana inwestycja jest zgodna z ładem przestrzennym. Osiedle zaplanowane zostało na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, a ustalone warunki powielają rozwiązania gospodarki ściekami i odpadami ustalone w planie miejscowym. Kolegium trafnie zauważa, że przeznaczenie pod budownictwo mieszkaniowe obszaru planowanego pod sporną inwestycję już na etapie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzedzała prognoza oddziaływania na środowisko.

Organ jednoznacznie wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie nie wpłynie negatywnie na środowisko, w tym na zdrowie i warunki życia ludzi, ale przy respektowaniu założeń zawartych w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia oraz po uwzględnieniu warunków i wymagań określonych w decyzji.

Sąd nie ujawnił, aby rozstrzygnięcie o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko zostało przyjęte bez obiektywnej, wyważonej, opartej na niekwestionowanym stanie faktycznym oceny Karty Informacyjnej przedsięwzięcia, jako dowodu zasadniczego. Stanowisko skarżonych organów jest przy tym zgodne ze stanowiskiem wyspecjalizowanych organów opiniujących.

Skarżąca nie wykazała braku spójności, czy braku jasności twierdzeń zawartych w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia. O naruszeniu prawa poprzez brak powołania biegłego sądowego nie może przesądzać argumentacja, że w kontrolowanej sprawie nie ma przeszkód do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.

Charakterystyka/opis planowanego przedsięwzięcia oraz przeprowadzona na tej podstawie prognoza oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko w żaden sposób nie koliduje z prawem zagospodarowania nieruchomości należących do skarżącej Spółki. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy pozostają zarzuty dotyczące prowadzenia/przedłużania postępowania przez Wójta Gminy K. w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanej przez skarżącą Spółkę inwestycji obejmującej budowę nowych budynków inwentarskich do hodowli indyków.

W ocenie Sądu decyzje organów obydwu instancji są zgodne z prawem, gdyż wydano je na podstawie wystarczającego materiału dowodowego, w szczególności kompletnej Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia oraz wymaganych ustawą opinii właściwych organów, które to dowody poddano należytej analizie, a następnie prawidłowo zastosowano właściwe unormowania prawa materialnego.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.