Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 305/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 65 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: § 7, poz. 21,
journal: Dz.U. 2022 poz 1836
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 517/22 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 1 czerwca 2022 r. nr ŁPWIS.NS HŚ.9022.4.2022.MZ w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 517/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi Z.K., zwanego dalej "skarżącym", na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi, zwanego dalej "organem odwoławczym", z dnia 1 czerwca 2022 r., znak ŁPWIS.NS HŚ.9022.4.2022.MZ, w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim, zwanego dalej "organem pierwszej instancji" z dnia 24 marca 2022 r., znak HŚHP.442.17.2021, oraz zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 15 czerwca 2021 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Łodzi zawiadomił organ pierwszej instancji o podejrzeniu u skarżącego choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowonerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, wymienionej pod poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W dniu 1 lipca 2021 r. organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, następnie decyzją z dnia 24 marca 2022 r. nie stwierdził u skarżącego choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowonerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia 1 czerwca 2022 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że miejscami pracy, z którymi wiązało się podejrzenie choroby zawodowej u skarżącego była zarówno Wojewódzka Kolumna Transportu Sanitarnego w Łodzi, Oddział w Piotrkowie Trybunalskim (obecnie Wojewódzka Stacja Ratownictwa Medycznego w Łodzi), jak i [...] Sp. z o.o. w Tomaszowie Mazowieckim. W toku postępowania ustalono, że do obowiązków Z. K. zatrudnionego na stanowisku kierowcy w [...] Sp. z o.o. w Tomaszowie Mazowieckim należało kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi marki Renault Master (tj. średnio 50% czasu na zmianie roboczej). Pozostałe 50% czasu pracy zajmowało oczekiwanie na zgłoszenie, przygotowanie pojazdu, wypełnianie/uzupełniane dokumentacji (kart drogowych) lub badanie pacjenta przez personel lekarsko-ratowniczy. Praca wykonywana była w systemie zmianowym 12-godzinnym, średnio 14-16 dyżurów w miesiącu. W trakcie 12-godzinnego dyżuru pracownik spędzał średnio od 3 do 6 godzin za kierownicą. Pracownikowi przysługiwały w trakcie dyżuru dwie regulaminowe przerwy 15- minutowe. Skarżący został również poddany badaniom specjalistycznym w uprawnionej do orzekania o chorobach zawodowych jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia, tj. Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi. W wyniku przeprowadzonych badań, analizy narażenia zawodowego, przebiegu i charakteru klinicznego choroby 31 stycznia 2022 r. wydano orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że u badanego stwierdzono obustronny odbiorczy ubytek słuchu typu czuciowo-nerwowego o średniej wielkości w uchu prawym 41,6 dB, w uchu lewym 45 dB. W cenie WOMP w Łodzi brak jest podstaw do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu ze względu na fakt, że rozpoznanie ww. choroby zawodowej jest możliwe, jeżeli od momentu przerwania narażenia na hałas nie minęło więcej niż 2 lata. W tym przypadku upłynęło ponad 11 lat, a zatem nie został spełniony ustawowy wymóg nie przekroczenia 2 lat od ustania narażenia. Ponadto wielkość stwierdzonego ubytku słuchu nie spełnia warunków kryterium diagnostyczno-orzeczniczego zawartego w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r., tj. stwierdzany niedosłuch jest mniejszy od 45 dB w uchu lepiej słyszącym obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1,2 i 3 kHz. Od powyższego orzeczenia skarżący nie złożył wniosku o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia.

Z ustaleń jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia wynika, że u badanego nie rozpoznano objawów klinicznych uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem, ponieważ nie został spełniony jeden z zasadniczych warunków uznania schorzenia jako zawodowego, tj. podwyższenie progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz. W przypadku Z.K. stwierdzony niedosłuch jest mniejszy od 45 dB w uchu lepiej słyszącym i wynosi 41,6 dB.

Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 235(1) Kodeksu pracy, co jest warunkiem niezbędnym do rozpoznania choroby zawodowej. Obowiązujące przepisy wymagają dla stwierdzenia choroby zawodowej wystąpienia łącznie trzech przesłanek: choroba rozpoznana u badanego musi być ujęta w wykazie chorób zawodowych, w środowisku pracy muszą występować czynniki szkodliwe dla zdrowia (hałas) i musi istnieć, co najmniej wysokie prawdopodobieństwo, że choroba została spowodowana tymi czynnikami szkodliwymi. W ocenie jednostki orzeczniczej uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych - WOMP w Łodzi - która orzekała w postępowaniu, nie stwierdzono objawów klinicznych jakie są charakterystyczne dla choroby narządu słuchu, gdzie czynnikiem sprawczym miałby być ponadnormatywny hałas w miejscu pracy, tj. choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych, co jest najważniejszym kryterium do rozpoznania choroby zawodowej. Choroby zawodowej u Z. K. nie stwierdzono, ponieważ zaistniałe schorzenie, w ocenie lekarza orzekającego w niniejszej sprawie nie ma związku z wykonywaną przez ponad 24 lata pracą jako kierowca pojazdu uprzywilejowanego.

Sąd I instancji, uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Sąd I instancji uznał, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania, a mianowicie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd I instancji wskazał, że orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy zostało wydane w dniu 31 stycznia 2022 r., natomiast Z.K. w dniu 4 marca 2022 r. złożył wniosek o ponowne badanie przez jednostkę orzeczniczą gdyż uważał, że uszkodzenie słuchu ma pochodzenie zawodowe. Wprawdzie we wniosku prosił o przeprowadzenie ponownego badania przez WOMP, lecz jest rzeczą oczywistą, że ponowne badanie przeprowadza jednostka orzecznicza drugiego a nie pierwszego stopnia. W związku z tym wniosek skarżącego należy potraktować jako wniosek o przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia. Nie ma znaczenia okoliczność, że wniosek skarżącego z dnia 4 marca 2022 r. został złożony w organie pierwszej instancji a nie w jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia. Obowiązkiem organu pierwszej instancji było przekazanie tego wniosku do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia celem nadania mu dalszego biegu. Przez analogię należałoby się tutaj odwołać do uregulowania, o którym mowa w art. 65 § 1 K.p.a. W sytuacji, gdy w dniu 4 marca 2022 r. skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą, to należało wyjaśnić czy wniosek ten został złożony w wymaganym czternastodniowym terminie. Organ administracji pierwszej instancji próbował to wyjaśnić w rozmowie telefonicznej z pracownikiem WOMP w dniu 10 marca 2022 r. Z notatki urzędowej sporządzonej z tej rozmowy wynika, że pracownica WOMP poinformowała, że nie jest w stanie podać daty doręczenia skarżącemu orzeczenia lekarskiego z dnia 31 stycznia 2022 r. oraz że skarżący nie składał w WOMP wniosku o przeprowadzenie ponownego badania (notatka z dnia 10 marca 2022 r. k.31 akt administracyjnych). W oparciu o treść tej notatki organy administracji obu instancji uznały, że wniosek o ponowne badanie skarżącego został złożony po upływie wymaganego 14-dniowego terminu, a więc orzeczenie WOMP jest ostateczne i wydały swoje rozstrzygnięcia opierając się na treści tego orzeczenia. Tymczasem kwestia czy skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą w wymaganym terminie czy też po upływie tego terminu nie została wyjaśniona. W ocenie Sądu I instancji wyjaśnienie wymienionej okoliczności ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji gdyby okazało się, że wniosek o przeprowadzenie ponownego badania został złożony w 14-dniowym terminie, to skarżący zostałby przebadany przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia i wydane zostałoby orzeczenie tej jednostki. Mogłoby się ono różnić od orzeczenia z dnia 31 stycznia 2022 r.

Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości podniesiono obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "P.p.s.a.".

Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w czym przejawia się istotny wpływ na wynik sprawy zarzuconego organom sanitarnym naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. i w jaki sposób usunięcie tego naruszenia może wpłynąć na zmianę uchylonych decyzji, gdy tymczasem jedyne zarzucone organom sanitarnym przez Sąd I instancji naruszenie polegające na nie wyjaśnieniu, którego dnia doręczono Z. K. orzeczenie WOMP z dnia 31 stycznia 2022 r. i czy jego wniosek o przeprowadzenie ponownego badania (złożony w dniu 4 marca 2022 r. w organie pierwszej instancji a nie w jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia) został złożony w wymaganym 14-dniowym terminie, nie może mieć istotnego znaczenia wobec bezspornego faktu, że brak jest w sprawie udokumentowanych objawów chorobowych, pochodzących z okresu zatrudnienia lub z okresu 2 lat po ustaniu narażenia na hałas (narażenie to ustało w maju 2010 r - fakt bezsporny) upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, czyli spełnienia jednego z podstawowych materialno-prawnych kryteriów określonych pod poz. 21 Wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz.1836) - w skrócie zwanym rozporządzeniem z dnia 30 czerwca 2009 r.;

2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r.- poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, iż wniosek o ponowne badanie pracownik lub były pracownik może prawnie skutecznie złożyć także w organie administracji pierwszej instancji i że organ ten obowiązany jest na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. przekazać ten wniosek do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia, przez co Sąd I instancji dopuścił jako uprawnione naruszanie przez organy zasady formalizmu procesowego będącego przecież nieodzownym elementem sprawnego i rzetelnego przeprowadzenia postępowania, przejawiającej się w ścisłym przestrzeganiu przez organy administracji publicznej procedur ustanowionych przez prawodawcę dotyczących zasad i trybu prowadzenia danego rodzaju postępowań, co w niniejszej sprawie odnosi się do procedur ustalonych w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r., będącego podstawowym i wyczerpującym aktem prawnym regulującym procedury związane z orzekaniem o chorobach zawodowych i stwierdzaniem chorób zawodowych;

3. naruszenie przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 141 § 1 P.p.s.a. polegające na uchyleniu zaskarżonej decyzji bez wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w jakim zakresie i z jakich powodów orzeczenie jednostki drugiego stopnia mogłoby się różnić od orzeczenia WOMP z dnia 31 stycznia 2022 r, gdyby organ ustalił datę doręczenia skarżącemu orzeczenia lekarskiego z dnia 31 stycznia 2022r. i dlaczego nieustalenie tej daty miało istotny wpływ na wynik sprawy, czym Sąd znacząco utrudnił zrozumienie motywów zaskarżonego wyroku i sformułowanie zarzutów kasacyjnych;

4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez zawarcie w zaskarżonym wyroku wskazań, co do dalszego postępowania sformułowanych nieprecyzyjnie i niejednoznacznie i przez to uniemożliwiających organowi administracji usunięcie uchybień prawa, z powodu których sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. polegające na niezastosowaniu przewidzianych w poz. 21 "Wykazu chorób zawodowych", stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., materialno-prawnych kryteriów orzekania o chorobie zawodowej narządu słuchu, z których jedno kryterium wyklucza rozpoznawanie choroby zawodowej narządu słuchu po upływie 2 lat od ustania narażenia zawodowego na hałas jeżeli w tym okresie nie wystąpiły udokumentowane objawy chorobowe narządu słuchu, przez co Sąd wadliwie i sprzecznie z tym kryterium założył, że przy ewentualnym przeprowadzeniu ponownego badania w jednostce orzeczniczej II stopnia mogłoby zapaść orzeczenie odmienne od orzeczenia WOMP z dnia 31 stycznia 2022 r, podczas gdy z prawnego punktu widzenia orzeczenie to, przy uwzględnieniu tego kryterium o charakterze warunku sine qua non, nie mogłoby być odmienne. Wykaz chorób zawodowych ma bowiem charakter konstytutywny, co oznacza, że nie może być uznane za chorobę zawodową jakiekolwiek schorzenie w nim nie wymienione albo nie spełniające kryteriów w nim określonych;

2. polegające na naruszeniu art. 235(1) Kodeksu pracy w związku z poz. 21 Wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. przez jego niezastosowanie, podczas gdy z przepisu tego jak i z kryteriów materialno-prawnych określonych dla choroby zawodowej narządu słuchu pod poz. 21 Wykazu chorób zawodowych wynika, iż chorobę zawodową narządu słuchu jako bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodowaną działaniem hałasu występującym w środowisku pracy można rozpoznać i stwierdzić tylko w przypadku, gdy od ustania narażenia zawodowego nie upłynęło więcej niż dwa lata i jednocześnie w tym okresie (lub w czasie zatrudnienia w narażeniu na hałas) wystąpiły udokumentowane objawy chorobowe narządu słuchu. Upływ tych 2 lat i brak udokumentowanych objawów chorobowych powoduje, że jednostki orzecznicze, jak i organy sanitarne tracą upoważnienie odpowiednio do orzekania i stwierdzania tej choroby. Gdyby Sąd wziął pod uwagę te regulacje prawne (zastosował je), to wówczas oddaliłby skargę jako nieuzasadnioną.

W oparciu o powołane zarzuty skarżący kasacyjnie sformułował wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości i oddalenie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I w całości .i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sformułowano również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum wniesionego środka zaskarżenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Rozpoznając sprawę w tych granicach Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, gdyż sformułowane w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Treść obu rodzajów zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej prowadzi do wniosku, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest to, na ile brak oceny charakteru prawnego wniosku skarżącego o przeprowadzenie ponownego badania złożonego w dniu 4 marca 2022 r. w organie pierwszej instancji a nie w jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia był naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania oraz czy Sąd I instancji prawidłowo i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko w sprawie.

Zgodnie z art. 235(1) Kodeksu pracy o zakwalifikowaniu choroby jako choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235(2) Kodeksu pracy).

Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie wyczerpująco zgromadzonego i wszechstronnie ocenionego materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Wynika to art. 7 i 77 K.p.a. oraz z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, nadal zwanego "rozporządzeniem". Jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy daje podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Jest to istotne w odniesieniu do orzeczenia lekarskiego stwierdzającego zawodowy lub pozazawodowy charakter schorzenia, które jest podstawowym środkiem dowodowym w sprawie. Orzeczenie lekarskie jest środkiem dowodowym o szczególnym charakterze. Po pierwsze, stanowi ono opinię biegłego. Oznacza to, że wydawane jest wówczas, gdy organ administracji w określonym zakresie nie może samodzielnie dokonać ustaleń faktycznych z uwagi na konieczność posiadania wiadomości specjalnych (fachowej wiedzy specjalistycznej). Wykluczona jest zatem merytoryczna kontrola orzeczeń lekarskich wydanych na podstawie § 6 i 7 rozporządzenia. Po drugie, w § 7 rozporządzenia przewidziano dla pracownika lub byłego pracownika, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego swoistą procedurę odwoławczą. Może on bowiem wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia zatrudniającej lekarza, który wydał to orzeczenie. W przypadku złożenia przez pracownika lub byłego pracownika wniosku o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia i stawienia się przez tego pracownika na ponowne badania, orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia traci charakter opinii biegłego, w oparciu o którą zostanie wydana decyzja przez właściwy organ administracji.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy orzeczenie jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia (Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi) zostało wydane w dniu 31 stycznia 2022 r. Skarżący w dniu 4 marca 2022 r. złożył wniosek o ponowne badanie przez jednostkę orzeczniczą, gdyż uważał, że uszkodzenie słuchu ma pochodzenie zawodowe. Wniosek ten złożył w organie administracji publicznej pierwszej instancji (tj. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim) i wnioskował o ponowne badanie przez jednostkę orzeczniczą pierwszego stopnia. Słusznie zatem uznał Sąd I instancji, że rolą organu administracji publicznej pierwszej instancji było przekazanie tego wniosku skarżącego do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia, stosownie do treści art. 65 K.p.a. W myśl tego przepisu, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tomaszowie Mazowieckim niewątpliwie nie był organem właściwym w sprawie przeprowadzenia ponownego badania, zobowiązany był zatem do podjęcia opisanej czynności materialno-technicznej przekazania wniosku do właściwej jednostki orzeczniczej. Jakkolwiek jednostka orzecznicza pierwszego stopnia nie jest klasycznym organem administracji publicznej, podejmowane przez nią czynności orzecznicze nie mają charakteru rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a., a wydane orzeczenie stanowi opinię biegłego, to jednak wprowadzenie w § 7 rozporządzenia swoistej procedury odwoławczej, sprawia, że jednostka ta (podobnie jak jednostka orzecznicza drugiego stopnia) w odniesieniu do wniosku o przeprowadzenie ponownego badania pełni w istocie pewne czynności procesowe. Zobowiązana jest zatem do stosowania ogólnych reguł procesowych wynikających między innymi ze sformułowanego w art. 41 ust. 1 i 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej prawa do dobrej administracji oraz przepisów Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji. Jednostka orzecznicza pierwszego stopnia, po przekazaniu jej przez organ administracji pierwszej instancji wniosku skarżącego z dnia 4 marca 2022 r., powinna jednoznaczne ustalić jego charakter formalnoprawny. Jeżeli okazałoby się, że pismo skarżącego z dnia 4 marca 2022 r. jest złożonym z zachowaniem terminu wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania, jednostka orzecznicza pierwszego stopnia winna ten wniosek przekazać do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia. W takiej sytuacji dopiero orzeczenie jednostki orzeczniczej drugiego stopnia będzie ostateczne i będzie stanowiło podstawę orzekania przez właściwy organ administracji pierwszej instancji w przedmiocie stwierdzenia lub odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Z tych względów niezasadny jest zarzut naruszenia § 7 ust. 2 rozporządzenia.

W tej sytuacji Sąd I instancji słusznie uznał, że wyjaśnienie tego czy skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą oraz czy nastąpiło to w wymaganym czternastodniowym terminie posiada istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przewidziana w § 7 rozporządzenia procedura ponownego badania pracownika oznacza, że potencjalnie w wyniku tego badania może zostać wydane orzeczenie, które będzie się różnić od orzeczenia z dnia 31 stycznia 2022 r. W konsekwencji zaniechanie ustalenia tego elementu stanu faktycznego jest naruszeniem przepisów postępowania (tj. art. 7 i 77 K.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie zasługują na uznanie twierdzenia skarżącego kasacyjnie organu, że złożenie wniosku w wymaganym terminie "nie może mieć istotnego znaczenia wobec bezspornego faktu, że brak jest w sprawie udokumentowanych objawów chorobowych, pochodzących z okresu zatrudnienia lub z okresu 2 lat po ustaniu narażenia na hałas". Po pierwsze uznanie słuszności takiego twierdzenia czyniłyby iluzoryczną procedurę odwoławczą przewidzianą w § 7 rozporządzenia. Po drugie, to właśnie w wyniku ponownego badania ustala się ponownie między innymi objawy chorobowe oraz okres ich powstania. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 1 i 4 P.p.s.a. Po pierwsze, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji – jak wyżej wyjaśniono - wyraźnie wskazuje w czym przejawia się istotny wpływ na wynik sprawy zarzucanego organom sanitarnym naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Sąd I instancji wyjaśnił, że organy nie ustaliły istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy elementu stanu faktycznego. Jego ustalenie jest niezbędne, natomiast to czy w konsekwencji wpłynie na treść wydanej w sprawie decyzji nie było i nie mogło być przedmiotem analizy Sądu I instancji na obecnym etapie postępowania. Z tego samego względu Sąd I instancji nie mógł wyjaśnić w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w jakim zakresie orzeczenie jednostki orzeczniczej drugiego stopnia mogłoby się różnić od orzeczenia WOMP z dnia 31 stycznia 2022 r. gdyby organ ustalił datę doręczenia tego orzeczenia skarżącemu. Sąd I instancji wyjaśnił natomiast z jakich powodów orzeczenie to potencjalnie mogłoby się różnić od pierwszego (zob. str. 13-14 uzasadnienia). Po drugie, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji w ostatnim akapicie na stronie 15 uzasadnienia zaskarżonego wyroku zawarł wyraźne i czytelne wskazania dla organu co do dalszego postępowania.

Niezasadne są także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 235(1) Kodeksu pracy polegające na niezastosowaniu przewidzianych w poz. 21 "Wykazu chorób zawodowych", stanowiącego załącznik do rozporządzenia materialno-prawnych kryteriów orzekania o chorobie zawodowej narządu słuchu. Sąd I instancji nie stosował tych przepisów w procesie kontroli zaskarżonych decyzji organów administracji obu instancji, gdyż – jak wyżej wyjaśniono - brak ustalenia istotnego elementu stanu faktycznego sprawy uniemożliwiał Sądowi dokonanie oceny działania organów w warstwie materialnoprawnej.

W tych okolicznościach skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.