Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1134/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i par. 3, art. 134 par. 1, art. 135.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 94a ust. 1, art. 129b ust. 1.
journal: Dz.U. 2020 poz 944
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Kołtan-Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Farmaceutycznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1700/20 w sprawie ze skargi ,,V." Sp. z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 19 czerwca 2020 r. nr PORZII.61.71.2019.EM.2 w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej oraz nałożenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz ,,V." Sp. z o.o. w K. 2700 (słownie: dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1700/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi V.sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej "spółka" lub "skarżąca") na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 19 czerwca 2020 r., w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, w punkcie 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 26 kwietnia 2019 r.; w punkcie 2. umorzył postępowanie administracyjne; w punkcie 3. zasądził od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Główny Inspektor Farmaceutyczny, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zarzucił:

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a."), naruszenie przepisów prawa materialnego:

I. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 94a ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 944 z późn. zm., dalej: "u.p.f.") poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że każda informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki jest wyłączona spod zakazu reklamy aptek, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią tego przepisu, za niedozwoloną reklamę apteki należy uznać także takie działanie, które ze względu na formę czy dodatkowe elementy nie stanowi wyłącznie informacji o lokalizacji oraz godzinach pracy apteki, lecz w konsekwencji zachęca potencjalnych klientów do skorzystania z usług konkretnej apteki, a zatem stanowi naruszenie zakazu reklamy aptek i ich działalności, określonego w art. 94a ust. 1 u.p.f.;

II. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 129b ust. 1 w związku z art. art. 94a ust. 1 u.p.f. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że celem wystawienia banneru o powierzchni 28 m² było przekazanie dozwolonej informacji o lokalizacji apteki, podczas gdy zgodnie z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym, forma realizacji i rozmiar banneru stanowią o naruszeniu zakazu reklamy aptek, określonego w art. 94a ust. 1 u.p.f., co powinno skutkować na podstawie art. 129b ust. 1 u.p.f. nałożeniem kary pieniężnej przez Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, a następnie oddaleniem przez Sąd skargi wniesionej na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie zakazu reklamy aptek;

Naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.):

III. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 7 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") polegające na tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli sądowoadministracyjnej Sąd I instancji uchylił decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z zarzutem niewskazanie w uzasadnieniu decyzji elementów kwestionowanego banneru, które by stanowiły o innym zamiarze Skarżącej niż przekazanie informacji o lokalizacji apteki, podczas gdy organ nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania i w sposób wyczerpujący i kompleksowy wyjaśnił przesłanki, jakimi się kierował przy wydawaniu decyzji określonej treści;

IV. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 8,11 i 107 § 1 k.p.a. poprzez zarzucenie organowi naruszenia tych przepisów i uznanie, iż organ winien był w uzasadnieniu skarżonej decyzji odnieść się do stanowiska zajętego przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego w decyzji z dnia 26 listopada 2014 r., podczas gdy decyzja ta została wydana w innej sprawie, sześć lat wcześniej;

V. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 7a § 1 k.p.a. polegające na tym, że Sąd I instancji wyszedł z założenia, iż organ miał wątpliwości, co do rozumienia przepisu art. 94a ust. 1 u.p.f. i w związku z tym miał zmienną linię orzeczniczą, podczas gdy w rzeczywistości Główny Inspektor Farmaceutyczny zajmuje konsekwentne stanowisko względem treści prezentowanych na banerach reklamowych o dużych rozmiarach, natomiast oczekiwanie od organu administracji publicznej, iż przez okres sześciu lat nie zmieni swojego stanowiska w określonych sprawach nie powinno znajdować poparcia;

VI. art. 134 p.p.s.a polegające na tym, iż mimo, że sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem oceny kwestii, która podlegać mogłaby odrębnemu zaskarżeniu. Sąd I instancji wypowiedział się w kwestii "biernej postawy" [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego i Głównego Inspektora Farmaceutycznego;

VII. art. 135 p.p.s.a. polegające na uchyleniu prawidłowej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia prawa materialnego w rozstrzygnięciach organów administracji publicznej;

VIII. art. 145 § 3 p.p.s.a. poprzez umorzenie postępowania administracyjnego, gdy nie ma ku temu podstaw, gdyż postępowanie nie było bezprzedmiotowe;

IX. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie treści uzasadnienia wyroku w sposób znacznie ograniczający prześledzenie toku rozumowania Sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o niezgodności z prawem zaskarżonego aktu organów administracji publicznej.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu powyższe naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziły do uchylenia odpowiadającej prawu i adekwatnej do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego wraz z poprzedzającą ją decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego i umorzenia postępowania administracyjnego, w sytuacji, gdy nie zachodziła jego bezprzedmiotowość.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie zakazu prowadzenie reklamy apteki, stwierdził, że decyzja ta została wydana z naruszenia prawa, co skutkowało jej uchyleniem, a także decyzji ją poprzedzającej [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz umorzeniem postępowania administracyjnego a podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że według Sądu I instancji organ administracji publicznej wadliwie przyjął, że działania skarżącej spółki polegające na umieszczeniu na ścianie kilkupiętrowego budynku, znajdującego się obok apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w [...] przy [...], banneru na którym widnieje napis "[...] APTEKA" oraz strzałka skierowana w prawo, stanowiły niedozwoloną reklamę apteki ogólnodostępnej.

Natomiast skarżący kasacyjnie organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 94a ust. 1 u.p.f. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że każda informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki jest wyłączona spod zakazu reklamy aptek, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią tego przepisu, za niedozwoloną reklamę apteki należy uznać także takie działanie, które ze względu na formę, czy dodatkowe elementy, nie stanowi wyłącznie informacji o lokalizacji oraz godzinach pracy apteki, lecz w konsekwencji zachęca potencjalnych klientów do skorzystania z usług konkretnej apteki, a zatem stanowi naruszenie zakazu reklamy aptek i ich działalności, określonego w art. 94a ust. 1 u.p.f.

Podniósł również, że Sąd I instancji niewłaściwie przyjął, że celem wystawienia banneru o powierzchni 28 m² było przekazanie dozwolonej informacji o lokalizacji apteki, podczas gdy zgodnie z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym, forma realizacji i rozmiar banneru stanowią o naruszeniu zakazu reklamy aptek, określonego w art. 94a ust. 1 u.p.f., co powinno skutkować na podstawie art. 129b ust. 1 u.p.f.

W rozpoznawanej sprawie ustalony przez organ stan faktyczny nie jest sporny, sporna jest jego subsumcja. Ze stanu faktycznego wynika, że skarżąca umieściła banner na bloku znajdującym się w pobliżu prowadzonej przez nią apteki. Bezsporna jest treść banneru, na którą składał się napis "[...] APTEKA" (nazwa apteki) i strzałka wskazująca lokalizację apteki.

Zasadniczy spór w sprawie sprowadza się zaś do tego, czy forma i treść opisanego wyżej przekazu oraz sposób jego komunikowania stanowi niedozwoloną reklamę apteki oraz jej działalności, czy stanowi to tylko i wyłącznie dozwoloną informację o lokalizacji apteki, która nie jest reklamą w rozumieniu art. 94a ust. 1 u.p.f. Innymi słowy, czy przedmiotowy banner zawierające informację o nazwie apteki, oraz jej lokalizacji stanowi niedozwoloną reklamę w świetle art. 94a ust. 1 u.p.f. Nie chodzi więc o wątpliwości co do ustalonego stanu faktycznego, ten jest bowiem bezsporny, a jedynie o ocenę banneru pod kątem tego, czy stanowi on zabronioną reklamę.

Odpowiadając na zarzuty, trzeba stwierdzić, że nie są one usprawiedliwione, zarówno odnośnie do podejścia do rozumienia art. 94a ust. 1 u.p.f., jak i odnośnie do zastosowania w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy wymienionego przepisu prawa oraz art. 129b ust. 1 przywołanej ustawy, a komplementarny charakter tych zarzutów uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie.

Jak prawidłowo zauważył Sąd pierwszej instancji i co znajduje potwierdzenie w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych, ustawodawca potraktował szeroko zawarte w art. 94a ust. 1 u.p.f. pojęcie reklamy aptek. Potrzeba szerokiego rozumienia reklamy aptek wywodzona jest m.in. z konieczności zapewnienia ochrony zdrowia publicznego, a w szczególności ograniczenia nadmiernego i nieuzasadnionego korzystania z produktów leczniczych. W pkt 2 wprowadzenia do dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi (Dz. Urz. WE L 311 z 28.11.2001, s. 67), wskazano, że ochrona zdrowia publicznego musi być podstawowym celem wszelkich zasad regulujących produkcję, dystrybucję i stosowanie produktów leczniczych. Obrót detaliczny produktami leczniczymi - a więc ich dystrybucja - jest prowadzony zasadniczo w aptekach ogólnodostępnych, które są placówkami ochrony zdrowia publicznego, w których osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, a ich zadaniem jest zapewnienie dostępności leków, albowiem są one zobowiązane do posiadania produktów leczniczych i wyrobów medycznych w ilości i asortymencie niezbędnym do zaspokojenia potrzeb zdrowotnych miejscowej ludności (zob. art. 86 ust. 1 i ust. 2b oraz 87 ust. 2 w związku z art. 68 ust. 1 i art. 95 ust. 1 u.p.f.). W tym też kontekście podnosi się, że wprowadzenie przez ustawodawcę zakazu reklamy aptek oraz ich działalności motywowane było potrzebą ograniczenia perswazyjnej funkcji reklamy, a to z uwagi na potrzebę zapewnienia ochrony zdrowia ludzkiego. Zwłaszcza, że może ona doznać uszczerbku nie tylko wskutek braku dostatecznego dostępu do leków, ale również wtedy, gdy dostęp do leków jest zbyt łatwy i skutkuje ich nadużywaniem. Do tego prowadzi zaś niewątpliwie nadto obecna i sugestywna reklama zarówno leków - które nie są zwykłym towarem rynkowym, a obrót nimi jest i musi być reglamentowany przez państwo - jak i aptek, to jest miejsc w których leki są oferowane do sprzedaży (zob. wyroki NSA z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 550/15 oraz z 22 października 2021 r., sygn. akt II GSK 778/21).

Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje w swym orzecznictwie, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (por. np. wyroki NSA z: 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1737/16; 18 października 2017 r., sygn. akt II GSK 5143/16; 20 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2583/15; 11 października 2016 r., sygn. akt II GSK 682/15; 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 97/15 oraz sygn. akt II GSK 550/15; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1718/13; wyrok NSA 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1981/13). Podobnie reklamę zdefiniowano w art. 2 dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz. Urz. UE L z 2006 r., Nr 376, s. 21), w którym przyjęto, że reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań.

Sąd Najwyższy w wyroku z 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07, stwierdził z kolei, że przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na uwadze, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez jego adresatów. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana. Orzecznictwo sądowe wskazuje, że reklamą działalności apteki może być każde działanie zmierzające do zwiększenia sprzedaży. Reklama może przy tym przyjmować różne formy, w szczególności: haseł, sloganów, spotów TV, ulotek, billboardów, folderów, czy też gazetek, programów lojalnościowych itp.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznający niniejszą sprawę, w pełni podziela przedstawione wyżej stanowisko, na które szeroko powoływały się zarówno organy, jak i Sąd I instancji, dotyczące konieczności szerokiego rozumienia pojęcia reklamy.

Organy administracji, co słusznie zauważył Sąd I instancji, pominęły istotną dla rozpoznania niniejszej sprawy okoliczność, tj. fakt, że ustawodawca w art. 94a ust. 1 zdanie drugie u.p.f. wyłączył z zakresu zabronionej reklamy apteki informacje o lokalizacji i godzinach pracy apteki.

W myśl art. 94a ust. 1 u.p.f. zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Z treści zdania drugiego przytoczonego przepisu wynika wprost, że informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego nie stanowi reklamy. Wprawdzie nazwa apteki nie została wymieniona wśród wyłączeń z art. 94a ust. 1 zdanie 2 u.p.f., jednak przyjąć należy, że spełnianie funkcji informacyjnej w zakresie lokalizacji i godzin pracy apteki uzasadnia podanie również nazwy apteki "[...]", która sama w sobie nie zawiera treści o charakterze reklamy. Poza tym należy podnieść, że informacja wskazująca tylko na lokalizację nie byłaby w istocie informacją, gdyż nie identyfikowałaby, jakiego podmiotu dotyczy. Posiadanie przez apteki określonych nazw własnych jest powszechnie przyjęte i dozwolone. W zakresie pojęcia dozwolonej informacji o aptece określonej w art. 94a ust. 1 u.p.f. z natury rzeczy mieści się zatem również określenie (a więc nazwa) skonkretyzowanej apteki.

Ustawodawca uznał, że w przypadku reklamy apteki lub punktu aptecznego, bądź ich działalności reklama jest zakazana, z jednym wyjątkiem, reklamy nie stanowi bowiem informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Poza tym stwierdzeniem brak jest uszczegółowienia zakresu tego pojęcia. Ustawodawca nie określił bowiem formy dopuszczalnej informacji, miejsca i czasu jej rozpowszechniania. Nie określił także, że ze względu na zawarte intencje już tylko sama informacja o godzinach pracy apteki czy jej lokalizacji może stanowić zakazaną reklamę. Ustawodawca nie dał też żadnych normatywnych wskazówek co do wielkości, wyglądu, miejsca umieszczenia dozwolonych informacji.

Skoro informacja tej treści została wyłączona z zakazu reklamy apteki i jej działalności, a ustawodawca nie wskazał dopuszczalnych form, w jakich treści o lokalizacji i godzinach otwarcia apteki można umieścić w przestrzeni publicznej, to znaczy, że dla oceny przez organ, czy w konkretnych okolicznościach faktycznych sprawy zachodzi wyłączenie z pojęcia reklamy, o którym mowa w art. 94a ust. 1 zdanie drugie u.p.f., nie mają znaczenia takie okoliczności, jak intencje towarzyszące umieszczającemu informacje, widoczność i zasięg nośnika informacyjnego, a także forma, w jakiej informacje te zostały zamieszczone i to nawet przy szerokim podejściu rozumienia "reklamy apteki".

Jeśli treść informacji ogranicza się jedynie do lokalizacji i godzin pracy apteki, wówczas nie mamy do czynienia z zabronioną reklamą apteki. Informacje tego rodzaju zostały bowiem wprost wyłączone z uregulowanego w art. 94a ust. 1 u.p.f. zakresu reklamy (por. wyroki NSA z: 12 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 3613/17, 2 września 2021 r., sygn. akt II GSK 443/21, 22 października 2021 r., sygn. akt 778/21, 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2478/21, 23 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 1343/18).

Biorąc powyższe pod uwagę należało stwierdzić, że zarzut błędnej wykładni art. 94a ust. 1 u.p.f. nie jest usprawiedliwiony. Wobec powyższego, za niezasadny należało również uznać zarzut określony w punkcie II. petitum skargi kasacyjnej przez niewłaściwe zastosowanie art. 129b ust. 1 u.p.f. w zw. z art. 94a ust. 1 u.p.f. w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f.

W konsekwencji powyższego za niezasadne uznać należało zarzuty podniesione w punktach III-V petitum skargi kasacyjnej.

Odnosząc się bowiem do zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazanych w petitum skargi kasacyjnej, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 7a § 1, 8, 11 i 107 § 3 k.p.a. wskazać trzeba, że zarzut naruszenia przepisów postępowania może być uwzględniony tylko wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazanie potencjalnego wpływu uchybienia procesowego na wynik sprawy należy do strony wnoszącej skargę kasacyjną. Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który chociaż nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną, wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a., jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z wykazaniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Nie wystarczy zatem przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. Zarzuty kasacyjne nieodpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. Wskazują jedynie na istniejące - w ocenie strony skarżącej kasacyjnie - uchybienia, ale nie spełniają wymogu niezbędnego dla uwzględnienia tych zarzutów, tj. wykazania wpływu tych naruszeń na wynik sprawy.

Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej nie udziela odpowiedzi na pytanie, na czym dokładnie - w tym zwłaszcza w świetle przedstawionych wymogów - miałoby polegać zarzucane naruszenie przepisów postępowania w relacji do określonych nimi i adresowanych wojewódzkiego sądu administracyjnego wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a w rezultacie, jaki miałby być wpływ zarzucanych naruszeń na wynik sprawy. Jeżeli tak, to w świetle wszystkich konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, o których była mowa powyżej, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą.

Mając powyższe na uwadze, NSA stwierdził, że sposób, w jaki skonstruowano oraz uzasadniono zarzut naruszenia przepisów postępowania oznaczony w pkt III i V petitum skargi kasacyjnej nie daje podstaw do uznania, że skarżący kasacyjnie organ skutecznie podważył stan faktyczny, który przyjęty został przez Sąd I instancji - jako prawidłowo ustalony przez organ - za podstawę wyrokowania w rozpoznawanej sprawie. Podniesione w tej sprawie zarzuty procesowe wskazują jedynie na istniejące - w ocenie organu skarżącego kasacyjnie - uchybienia, ale nie spełniają wymogu niezbędnego dla uwzględnienia tych zarzutów, tj. wykazania wpływu tych naruszeń na wynik sprawy.

W odpowiedzi natomiast na zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. (pkt VI. petitum skargi kasacyjnej) trzeba podnieść, że jeżeli w rozumieniu tego przepisu prawa granice rozpoznania wojewódzkiego sądu administracyjnego wyznacza i zarazem określa sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia (zob. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 915/97; 15 stycznia 2005 r., sygn. akt II GSK 321/07), to w świetle uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie ma podstaw, aby twierdzić, że rozpoznając sprawę ze skargi na decyzję w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej, Sąd I instancji nie uwzględnił znaczenia konsekwencji wynikających z przywołanego przepisu prawa. Mianowicie, że nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy, co gdyby istotnie nastąpiło, mogłoby stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną (zob. np. wyrok NSA z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 2349/17; wyrok NSA z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3805/18). Ze skargi kasacyjnej nie wynika zaś, aby skarżący kasacyjnie organ wykazała zaistnienie którejkolwiek z wymienionych powyżej sytuacji lub sytuacji rodzajowo im podobnej, która mogłaby uzasadniać twierdzenie, że Sąd I instancji naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a

W sprawie nie doszło również do obrazy art. 135 p.p.s.a. stanowiącego, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Istotą konstrukcji ukształtowanej ww. przepisem jest powiązanie obowiązku sądu orzekania "w głąb sprawy" z przesłanką niezbędności takiego rozstrzygnięcia dla jej końcowego załatwienia. Wyeliminowanie z obrotu prawnego innej niż zaskarżona do sądu decyzja organu wchodzi w grę wówczas, gdy bez tego zabiegu załatwienie sprawy byłoby niemożliwe lub co najmniej utrudnione (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt I GSK 72/14). Tak więc art. 135 p.p.s.a. może być przedmiotem skutecznej skargi kasacyjnej, gdyby Sąd I instancji uchylając decyzję organu odwoławczego, nie dostrzegł, że dla prawidłowego rozpoznania sprawy koniecznym jest również uchylenie decyzji innych organów orzekających w sprawie. Tymczasem WSA w Warszawie dostrzegł, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy koniecznym jest również uchylenie decyzji organu I instancji, tj. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 26 kwietnia 2019 r.

W konsekwencji nietrafny jest również podniesiony w pkt VIII petitum skargi kasacyjnej zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 145 § 3 p.p.s.a. Słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że w związku z tym, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa, brak było podstaw prawnych do kontynuowania postępowania administracyjnego i postępowanie podlegało umorzeniu, jako bezprzedmiotowe.

Wbrew stanowisku skargi kasacyjnej nie można wyrokowi Sądu I instancji zarzucić, że wydany został z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. wynika, jakie obligatoryjne elementy ma zawierać uzasadnienie wyroku. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów. Nie może być ono łączone z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie zmierza uzasadnienie omawianego zarzutu. Sąd I instancji wskazał i wyjaśnił natomiast podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia. Tak więc uzasadnienie wyroku poddanego niniejszej kontroli sądu kasacyjnego spełniało wymagania przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., a zarzut ten należało uznać za niezasadny.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.