Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 39/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 125 § 1 , art. 133 §  2 , art. 208 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 6 ust. 1 i 5 , art. 89 ust. 1, pkt. 2, ust. 2 pkt. 2, art. 90, art. 91
journal: Dz.U. 2023 poz 227
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.
article: art. 2 i 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 124/20 w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 2019 r. nr 1801-IOA.4246.118.2019 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na terminalu internetowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od B. G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu koszów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 15 lipca 2020r., sygn. akt II SA/Rz 124/20 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325,obecnie Dz.U. z 2023r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę B. G.(dalej też: "strona", "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej też: "DIAS". "organ") z 4 grudnia 2019r., nr 1801-IOA.4246.118.2019 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie..

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

Naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:

1) art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 125 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (O.p.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. albowiem WSA w Rzeszowie nie stwierdził, że organ administracji publicznej rozstrzygając niniejszą sprawę w drodze decyzji, dopuścił się naruszenia ogólnych zasad postępowania podatkowego poprzez niezbadanie wystarczająco wnikliwie istoty sprawy, niewłaściwie ustalenie stanu faktycznego sprawy, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniu normy prawnej, niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez niedopuszczenie do czynności kontrolnych polegające na sprawdzeniu terminalu internetowego o nazwie (...) a także niedostateczne ustalenie w jakiej formie prowadzona jest działalność gospodarcza przez B. G. oraz czy podlega przepisom ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych;

2) art. 133 § 2 O.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt l1 lit. c) p.p.s.a. albowiem WSA w Rzeszowie nie stwierdził, że organ administracji publicznej błędnie ustalił krąg podmiotów, które występują jako strony postępowania;

3) art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. albowiem WSA w Rzeszowie nie stwierdził, że organ administracji publicznej pomimo przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania, wydał decyzję w sprawie wymierzenia B. G.kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem na terminalu internetowym o nazwie (...)w wysokości 12.000 zł;

4) art. 6 ust. 1 i 5 ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (u.g.h.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. albowiem WSA w Rzeszowie nie stwierdził, że organ administracji publicznej błędnie ustalił, iż B. G. naruszyła obowiązek wynikający z ww. ustawy i urządzała gry losowe o charakterze komercyjnym, których wynik zależy od przypadku bez zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, w sytuacji, gdy do B. G. jako osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, nie mają zastosowanie przepisy ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych;

5) art. 89 ust. 1, pkt. 2, ust. 2 pkt. 2, art. 90, art. 91 u.g.h. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. albowiem WSA w Rzeszowie nie stwierdził, że organ administracji publicznej zastosował przepisu u.g.h. w oparciu o niewłaściwie ustalony stan faktyczny sprawy.

Powyższe naruszenia przepisów prawa procesowego i prawa materialnego spowodowały naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji RP, poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji administracyjnej, która została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W rozpatrywanym przypadku skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały zarzuty procesowe, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005r., FSK 618.04; ONSAiWSA z 2005r. Nr 6, poz. 120).

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy było nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., zgodnie z którym karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Przytoczony przepis może być zatem zastosowany wobec urządzającego gry w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy wskazuje, że były to gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i urządzano je poza kasynem. W rozpoznawanej sprawie te okoliczności są niesporne, na podstawie zarówno oględzin, jak i przeprowadzonego eksperymentu stwierdzono, że urządzane gry były grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, jak również że urządzano je poza kasynem. Tych okoliczności faktycznych skarżąca nie kwestionuje.

W ramach zarzutów procesowych skarżąca kasacyjnie kwestionuje natomiast prawidłowość ustalonego w sprawie stanu faktycznego w zakresie uznania, że te okoliczności faktyczne pozwalały na przyjęcie, że była ona urządzającym gry na automatach.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te nie są zasadne.

Zgodnie z art. 120 O.p. organy podatkowe działają na podstawie prawa. Z art. 121 § 1 i 2 O.p. wynika, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, które zobowiązane są udzielać w tym postępowaniu niezbędnych informacji i wyjaśnień. Z kolei art. 187 § 1 O.p. przewiduje, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten stanowi gwarancję realizacji naczelnej zasady postępowania podatkowego - zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p. i zarazem wyznacza granicę obowiązków organu podatkowego w tym postępowaniu. W myśl art. 121 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.122. Natomiast zgodnie z art. 123 § 1 O.p. organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie zaś z art. 125 O.p. prgany podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1).

W myśl art. 180 § 1 O.p. w celu wykazania okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W rozpoznawanej sprawie zasadnie zaakceptował Sąd I instancji, że przeprowadzony w dniu 10 sierpnia 2011r. przez funkcjonariuszy celnych podczas kontroli eksperyment w połączeniu z opinią jednostki badającej Laboratorium Celnego IC w Przemyślu wykazały, że prowadzone na automacie (...)gry mają charakter losowy. Przebieg eksperymentu został opisany w protokole eksperymentu stanowiącym załącznik do protokołu kontroli i utrwalony za pomocą nagrania na kamerze video. W oparciu o badania, jak i opisane w protokołach i utrwalone na nośnikach cyfrowych eksperymenty ustalono, że prowadzone na automatach gry mają charakter losowy, a uzyskiwane wyniki gry są nieprzewidywalne i niezależne od woli gracza. Odbywać się mogły po uiszczeniu wymaganych opłat, co przesądza o komercyjnym celu ich urządzania (potwierdził to także prawomocny wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w (...)).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo uznał za zgodne z prawem ustalenia faktyczne organów w zakresie stwierdzenia okoliczności stanowiących podstawę do uznania skarżącej za urządzającą gry na automatach. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego zasadnie ustalono, że w proces urządzania gier na spornym urządzeniu zaangażowane były dwa podmioty, które stworzyły zorganizowaną strukturę, w której każdy z nich miał określony udział i czerpał dochód uzależniony od osiąganych z gier na automacie przychodów. Prawidłowo ustalono, że na podstawie umowy najmu i współpracy zawartej pomiędzy (...) (najemca) a B. G. prowadzącą lokal o nazwie P. w M. (wynajmująca), B. G. udostępniła najemcy część powierzchni swojego lokalu celem prowadzenia w tym miejscu działalności gospodarczej przez H. K.. Z zapisu powyższej umowy wynika, że przedmiotowy lokal najemca miał użytkować w celu prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o Terminale Internetowe (...), które zainstaluje na oddanej mu do użytkowania powierzchni. Skarżącej przysługiwał czynsz najmu za udostępnioną powierzchnię w lokalu w formie ryczałtu w stałej kwocie miesięcznej powiększonej o kwotę premii za każdy miesiąc eksploatacji urządzenia (§ 4 umowy). Wynajmująca zobowiązała się także do zapewnienia klientom swobodnego dostępu do przedmiotowego urządzenia w godzinach otwarcia lokalu, a w przypadku zwiększenia się rentowności działalności prowadzonej przez wynajmującego, także poza dotychczasowymi godzinami otwarcia lokalu (§ 3 umowy). Na podstawie umowy najmu i współpracy B. G. zobowiązała się także współdziałać w instalowaniu urządzenia w swoim lokalu poprzez umożliwienie podłączenia go do internetu z istniejącej w lokalu sieci elektrycznej. Dodatkowo skarżąca miała informować z 7-dniowym wyprzedzeniem przedstawiciela najemcy o zamierzonych zmianach godzin otwarcia lokalu, a z 30-dniowym wyprzedzeniem o zamiarze czasowego zamknięcia lokalu z powodu remontu lub urlopu, pod rygorem kar finansowych, zapewniać dostęp do urządzeń przedstawicielowi najemcy w celu wykonania czynności obsługi technicznej lub eksploatacyjnej w godzinach otwarcia lokalu, niezwłocznego telefonicznego lub telefaksowego informowania przedstawiciela najemcy o wszelkich zaobserwowanych przez właściciela lokalu lub zgłoszonych mu przez klientów lub personel awariach, uszkodzeniach lub nieprawidłowościach w pracy poszczególnych urządzeń terminali Internetowych (...)", zapewniać ochronę urządzeń terminali Internetowych " -(...) przed ich uszkodzeniem czy dewastacją. Wynajmująca zapewniła wyposażenie lokalu w system alarmowy i monitoring, który obejmie także przedmiot ww. umowy oraz zobowiązała się do natychmiastowego zgłoszenia najemcy lub podmiotom przez niego wskazanym o fakcie interwencji prawnej organów kontrolujących dotyczącej bezpośrednio najemcy. Ponadto skarżąca zobowiązała się, że w okresie obowiązywania umowy, jak również w okresie sześciu miesięcy po jej ustaniu, nie będzie podejmowała działalności konkurencyjnej wobec najemcy ani też oddawała powierzchni lokalu bądź jego części podmiotom konkurencyjnym wobec najemcy w żadnej formie (najmu, dzierżawy, użytkowania itp.) pod groźbą kary umownej, co wg postanowień przedmiotowej umowy należało rozumieć jako nieudostępnianie powierzchni lokalu innym podmiotom o podobnym profilu działalności.

W ocenie NSA, Sąd I instancji trafnie odwołał się do poglądu prawnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016r., sygn. akt II GPS 1/16 (ONSA i WSA 2016/5/73). W uchwale tej NSA wyjaśnił, że "1. Artykuł 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2015r., poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.Urz. UE L 1998.204.37 ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy, i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie, oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. 2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011r. także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych.".

Rozważając i rozstrzygając kwestię związaną z oceną technicznego charakteru art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h., Naczelny Sąd Administracyjny w składzie powiększonym uznał, że przepis ten nie kwalifikuje się do żadnej spośród grup przepisów technicznych, o których mowa w dyrektywie 98/34/WE. Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela pogląd prawny wyrażony w powołanej uchwale składu siedmiu sędziów, jak i argumentację przedstawioną w jego uzasadnieniu, a mianowicie, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie ustanawia żadnych warunków determinujących skład, właściwości lub sprzedaż produktu, a tym samym, że przepis ten nie jest przepisem technicznym, w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. Naczelny Sąd Administracyjny podziela również stanowisko przyjęte w uchwale odnośnie do oceny charakteru relacji między przepisami art. 14 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Samoistny charakter funkcji realizowanej przez ten przepis nadaje mu samoistny charakter w relacji do art. 14 ust. 1 u.g.h., co uzasadnia twierdzenie o braku podstaw do odmowy jego stosowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez uznanie skarżącej jako urządzającą gry.

Przypomnieć należy, że w myśl art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Sama u.g.h. nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. Na ich podstawie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze (por m.in wyrok NSA z 7 czerwca 2017r., sygn. akt II GSK 5336/16). Tym samym, nie tylko podmiot koordynujący i organizujący działalność w zakresie gier hazardowych może być uznany za urządzającego w rozumieniu wskazanego przepisu prawa materialnego. Określenie to obejmuje bowiem również podmioty, które w inny sposób działają celem umożliwienia funkcjonowania działalności hazardowej. Tym samym urządzającym grę na automatach jest każdy podmiot, który zapewnia (stwarza, organizuje) warunki umożliwiające udział w grze na automatach prowadzonej poza kasynem gry, a nie tylko właściciel urządzeń. Ustawodawca nie uzależnił bowiem nałożenia odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry od bycia właścicielem automatu.

Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu I instancji akceptujące pogląd organów orzekających w sprawie, że skarżąca była podmiotem urządzającym gry na przedmiotowych automatach poza kasynem gry. Tym samym trafnie uznano, że istniała podstawa do zastosowania wobec skarżącej kasacyjnie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Zdaniem NSA zgromadzony materiał dowodowy - zgodnie z określoną w art. 191 O.p. swobodą w ocenie dowodów organ poddał prawidłowej ocenie i wyciągnął z niego trafne wnioski.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna - nie mając usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1935 ze zm.).