Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 466/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c.,
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art.8, art. 9, art. 77 § 1, art. 79a § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 17b ust. 1 i 2, art. 24 ust. 2
journal: Dz.U. 2024 poz 323
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 43, art. 63 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1429
law: Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 5 marca 2024 r. nr SKO.405.ŚR.299.174.2024 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 31 stycznia 2024 r. nr ŚS.III.5211.551.2023/2024.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 5 marca 2024r. nr SKO.405.ŚR.299.174.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO bądź organ odwoławczy), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023r., poz. 775 - dalej: K.p.a.) – po rozpatrzeniu odwołania J. G. (dalej: Skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta [...] (dalej: organ I instancji) z 31 stycznia 2024 r. nr ŚS.III.5211.551.2023/2024 w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia, w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt postępowania w sprawie wynika, że Skarżący w dniu 29 grudnia 2023r. zwrócił się do organu I instancji o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką – M. G., deklarując zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Organ I instancji ustalił, że Skarżący sprawuje faktyczną, całodobową opiekę nad matką, która nie pozostaje w związku małżeńskim, jednakże odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, odwołując się do przepisu art. 17 ust. 1 i ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. – o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 390 ze. zm. - dalej: u.ś.r.) stwierdzając, że z treści orzeczenia o niepełnosprawności matki Skarżącego, nie da się ustalić kiedy powstała niepełnosprawność, zatem organ I instancji nie może potwierdzić, że Skarżący spełnia warunki do otrzymania wnioskowanego świadczenia.

W toku postępowania ustalono również, że na mocy decyzji organu I instancji z 17 stycznia 2022 r. znak: SKO.405.ŚR.61.33.2022 Skarżący miał przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad matką do 30 listopada 2023r.

W odwołaniu od powyższej decyzji, Skarżący wniósł o jej uchylenie, stwierdzając, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca gdyż niesłusznie odmawia przyznania świadczenia pielęgnacyjnego tylko z powodu braku możliwości ustalenia niepełnosprawności matki.

Opisaną na wstępie decyzją z 5 marca 2024r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, z innych jednak przyczyn, aniżeli została ona wydana przez organ I instancji. W ocenie SKO, dla przyznania wnioskowanego świadczenia, zgodnie z art. 17 ust 1 u.ś.r. konieczna jest rezygnacja z prowadzenia gospodarstwa rolnego, która w przedmiotowej sprawie nie nastąpiła.

Mimo, że Skarżący złożył oświadczenie, że jest rolnikiem, który zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 21 października 2022r., to organ odwoławczy - powołując się na dokument uzyskany od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z którego wynika, że na 22 lutego 2024r. Skarżący był zarejestrowany jako producent rolny i otrzymywał płatności z tytułu prowadzenia działalności rolniczej – uznał oświadczenie Skarżącego o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego za nieodpowiadające rzeczywistemu stanowi faktycznemu. SKO wywiodło, że skoro płatności rolne przysługują osobom, które rzeczywiście wykonują pracę w gospodarstwie rolnym, to fakt pobierania płatności przez Skarżącego, w dacie deklarowanego zakończenia prowadzenia gospodarstwa rolnego, świadczą o faktycznym prowadzeniu tego gospodarstwa a zatem o niespełnieniu przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze na powyższą decyzję, Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji jej poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o dopuszczenie dowodu z dokumentów wystawionych przez ARiMR. Podkreślił, że nie miał świadomości, że złożenie wniosku o uzyskanie dopłat stoi w sprzeczności z możliwością ubiegania się o przedmiotowe świadczenie, oraz podkreślił że niezwłocznie po zapoznaniu się z treścią decyzji SKO, z której wynikała ta przesłanka, wycofał wniosek o przyznanie płatności rolnych za rok 2023, co potwierdzają załączone do skargi wspominane wyżej dokumenty z ARIMR.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, organ podtrzymał wnioski zawarte w treści zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do dokumentów przedłożonych przez Skarżącego wskazał, że nie wynika z nich że Skarżący nie jest już zarejestrowanym producentem rolnym.

Na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2024r. Sąd uwzględnił zawarty w treści skargi wniosek Skarżącego o dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, jak wynika z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO, odmawiająca przyznania Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego, w związku z opieką nad niepełnosprawną matką, z uwagi na niewykazanie przez Skarżącego zakończenia prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Kwestia niepełnosprawności matki Skarżącego oraz fakt, że Skarżący sprawuje faktyczną opiekę nad matką nie są w sprawie sporne. Okolicznością sporną jest natomiast kwestia zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego przez Skarżącego, zgodnie ze złożonym w tej kwestii oświadczeniem, zarówno w dacie wskazanej we wniosku tj. od 21 października 2021r. jak i w dacie złożenia wniosku o przyznanie spornego świadczenia tj. od 31 grudnia 2023r.

W ocenie organu odwoławczego, wniosek o tym iż Skarżący, mimo złożonego oświadczania, nie zaprzestał pracy w gospodarstwie rolnym należy wywieść z treści zaświadczenia ARiMR, zgodnie z którym na dzień 22 lutego 2024r. Skarżący był nadal zarejestrowany w ewidencji producentów rolnych i otrzymywał dopłaty należne rolnikom.

Z twierdzeń Skarżącego wynika natomiast, że okoliczność ta wynika z braku stosownych pouczeń ze strony organu. W treści skargi Skarżący wskazał, że nie miał świadomości, co do tego, że złożenie przez niego wniosku o uzyskanie dopłat – zwłaszcza, że dotyczyły one obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami – stoi w sprzeczności z możliwością ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, a niezwłocznie po uzyskaniu decyzji SKO wycofał uprzednio złożony wniosek o przyznanie płatności za 2023r.

W ocenie Sądu, w tym stanie faktycznym, skarga jest zasadna. Postępowanie organów obu instancji zostało bowiem przeprowadzone z naruszeniem przepisów o jego prowadzeniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkiem czego organ przedwcześnie odmówił Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uznając, że wbrew treści złożonego oświadczenia, nie zaprzestał on prowadzenia gospodarstwa rolnego, na dzień złożenia wniosku w przedmiotowej sprawie.

Stosownie do art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Wskazać jednak należy, że zasady wyrażonej w art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie można traktować jako bezwzględnego nakazu. Przepis art. 24 u.ś.r. stanowi bowiem normę procesową, pełniącą funkcję służebną względem norm materialnoprawnych i nie może prowadzić do modyfikacji lub pominięcia tych norm. W praktyce oznacza to, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia (zob. Małysa-Sulińska Katarzyna (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, opubl. LEX 2015 oraz R. Babińska-Górecka (w:) R. Babińska-Górecka, M. Lewandowicz-Machnikowska, Świadczenia rodzinne/komentarz, Wrocław 2010, s. 296 oraz literatura i orzecznictwo tam przywołane).

Zgodnie z treścią art. 17b ust. 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenie pielęgnacyjne ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;

2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.

Zgodnie z art. 17 b ust. 2 u.ś.r. zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Dowodem zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego jest zatem w świetle art. 17b ust. 2 u.ś.r., stosowne oświadczenie złożone przez rolnika, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Taka forma dowodzenia podstawowej przesłanki przyznania świadczenia została wprowadzona z uwagi na specyficzny charakter pracy rolnika. Z oczywistych względów nie ma w tym przypadku innych dokumentów, wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak w przypadku osób rezygnujących zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej). Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 marca 2022 r., II SA/Lu 99/22, CBOSA).

W rezultacie należy stwierdzić, że organ powinien dokonać ustalenia, czy Skarżący zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego z uwzględnieniem treści art. 80 oraz art. 77 § 1 K.p.a., a zatem ocenić, czy okoliczność zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego została udowodniona, w oparciu o całokształt dowodów zgromadzonych w toku postępowania.

Metoda, którą organ odwoławczy wybrał dla zweryfikowania prawdziwości oświadczenia złożonego przez stronę tj. ustalenie czy Skarżący deklarujący zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego, rzeczywiście zaprzestał jego prowadzenia we wskazanej dacie - co do zasady dopuszczalna i prawidłowa – nie może zostać uznana za prawidłowo zastosowaną w przedmiotowej sprawie, z uwagi na poważne nieprawidłowości w prowadzeniu postępowania, zarówno przed organem I jak i II instancji, a także na datę złożenia wniosku w przedmiotowej, która determinuje zarówno zakres obowiązków Skarżącego jaki i ocenę zgormadzonych w postępowaniu dowodów.

Na organach administracji publicznej, zobowiązanych do czynienia ustaleń dowodowych, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, z mocy art. 9 K.p.a. spoczywa obowiązek wszechstronnego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także czuwanie nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W tym celu ustawa nakłada na organy obowiązek udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Celem art. 9 K.p.a. jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach, bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy (vide: wyroki NSA z dnia 24 lutego 2023 r. I GSK 1064/22, z dnia 18 stycznia 2023 r. I GSK 490/22 i I GSK 210/22, I GSK 210/22).

Celem udzielania tego rodzaju informacji będzie zawsze konieczność zapobieżenia szkodzie z powodu nieznajomości prawa. Z omawianej zasady wynika więc bezwzględny zakaz wykorzystywania przez organy administracji nieznajomości prawa przez obywateli lub przerzucanie skutków nieznajomości prawa przez urzędników na obywateli (vide: wyroki NSA z dnia 7 marca 2013 r. II GSK 2185/11, z dnia 11 lutego 2011 r. II GSK 222/10, z dnia 21 września 2023 r. I OSK 1705/22, oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 listopada 2023 r. II SA/Po 540/23, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 grudnia 2023 r. III SA/Kr 1247/23 ).

Innymi słowy, w postępowaniu dowodowym prowadzonym przez organy administracji publicznej, chodzi wyłącznie o to, aby ustalić rzeczywisty stan faktyczny sprawy wraz z prawdziwymi intencjami wnioskodawców, nie zaś o to, aby "złapać" wnioskodawcę na niedopełnieniu czynności, o konieczności dopełnienia której nie miał on należytej wiedzy.

W tym celu, na podstawie art. 79a § 1 i § 2 K.p.a. ustawodawca przewidział, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.

Organy obu instancji prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie, nie wywiązały się należycie z opisanych wyżej obowiązków.

Organ I instancji – uznając przesłankę wieku powstania niepełnosprawności, za najistotniejszą przesłankę przyznania przedmiotowego świadczenia, zaniechał zbadania sprawy po kątem innych przesłanek i mimo, że ze stanu faktycznego sprawy wynikało że Skarżący jest rolnikiem, który zakończył prowadzenie działalności - organ nie poinformował strony o okolicznościach mogących mieć wpływ na ocenę oświadczenia złożonego przez stronę. W skierowanym do Skarżącego, zawiadomieniu w trybie art. 79 a K.p.a. organ I instancji poinformował jedynie o zauważonej przesłance braku możliwości ustalenia wieku powstania niepełnosprawności podopiecznej, nie nawiązując nawet do okoliczności związanych z rozumieniem przesłanki zakończenia prowadzenia działalności rolniczej w kontekście pobierania dopłat rolnych. Zawiadomienia takiego nie ma również w aktach postępowania przed organem odwoławczym.

Opisana wada postępowania powoduje, że weryfikacja oświadczenia Skarżącego o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, której dokonał organ odwoławczy w przedmiotowe sprawie - przestaje być weryfikacją zgodną z zasadami prowadzenia postępowania administracyjnego, w tym zasadą jawności postępowania administracyjnego, a staje się próbą wspomnianego wyżej "złapania" wnioskodawcy na niedopełnieniu czynności, co do konieczności dopełnienia której nie miał on należytej wiedzy.

Tymczasem, jak wynika z dalszego toku postępowania, intencje wnioskodawcy, co do rzeczywistego zakończenia pracy w gospodarstwie rolnym były autentyczne. Jak wykazuje Skarżący, niezwłocznie po doręczeniu mu uzasadnienia zaskarżonej decyzji, która była pierwszym dokumentem informującym Skarżącego o znaczeniu wpisu do rejestru producentów rolnych i pobieraniu dopłat rolnych w kontekście oceny spełnienia przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia – cofnął swój wniosek o przyznanie płatności za cały 2023 rok.

W ocenie Sądu, gdyby na etapie postępowania przed organem I instancji Skarżący został powiadomiony, o tym że sam fakt figurowania w rejestrze producentów rolnych, czy pobierania dopłat rolnych stanowi okoliczność zaprzeczającą prawdziwości twierdzenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego – fakt dalszego pozostawania producentem rolnym, miałby istotne znaczenie w kontekście przedmiotowej sprawy. W sytuacji jednak, gdy organy obu instancji naruszyły obowiązek informacyjny wobec strony, nie poinformowały o znaczeniu faktów, które zostały ustalone, a strona pozostawała w mylnym przekonaniu, o należytym wykazaniu wszelkich przesłanek – nie można wywodzić negatywnych dla strony skutków prawnych z istnienia okoliczności, o znaczeniu której strona nie miała należytej informacji.

W tej sytuacji bowiem, fakt że Skarżący pozostawał w rejestrze producentów rolnych, w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie oznacza, że nie zaprzestał on prowadzenia gospodarstwa rolnego w dacie wynikającej ze złożonego oświadczenia, a jedynie to, że nie potrafił – z uwagi na brak znajomości procedur i pragmatyki – prawidłowo odzwierciedlić swoich intencji, co do zakończenia prowadzenia gospodarstwa rolnego. Opisany wyżej obowiązek informacyjny został przewidziany, aby przeciwdziałać takim właśnie sytuacjom, w których strony – mające chęć i możliwość spełnienia wymogów postępowania, nie spełnią ich na skutek nieznajomości prawa.

Opisaną wyżej prawidłową praktykę zawiadamiania stron daje się zaobserwować w postępowaniu organów, w sprawach o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy dochodzi do zbiegu wnioskowanego świadczenia z innym konkurencyjnym świadczeniem. W takiej sytuacji, organy prawidłowo zwracają się do wnioskodawców o przedłożenie decyzji o zawieszeniu prawa do pobierania takiego konkurencyjnego świadczenia, czy to renty, emerytury czy np. rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego i dopiero po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu wydają decyzję negatywną. Tego w przedmiotowej sprawie zabrakło, pomimo zaistnienia okoliczności, które powinny były skłonić organy obu instancji do takiego działania.

Skarżący oświadczył, że powziąwszy wiedzę o tym, że organ odwoławczy postrzega pobieranie dopłat rolnych jako przesłankę kontynuowania prowadzenia gospodarstwa rolnego – niezwłocznie cofnął wnioski. W sytuacji zatem, gdy organy orzekające w sprawie, a zwłaszcza organ II instancji - prawidłowo identyfikujący pozytywne i negatywne przesłanki przyznania przedmiotowego świadczenia - procedując w stanie faktycznym, pozwalającym na powzięcie wątpliwości, co do stanu wiedzy wnioskodawcy, nie dopełniły obowiązku poinformowania strony o okolicznościach mających znaczenie w sprawie - postępowanie to należy uznać za przeprowadzone z naruszeniem przepisów o jego prowadzeniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, brak należytej aktywności ze strony organów, spowodował w konsekwencji wydanie niekorzystnego dla Skarżącego rozstrzygnięcia. Doszło w ten sposób do naruszenia zarówno wskazanych przepisów art. 9, 79a § 1, jak też art. 8, art. 77 § 1 i 80 K.p.a.

Należy podkreślić, że sama dokonana przez organ odwoławczy wykładnia przepisów o przesłance zakończenia prowadzenia gospodarstwa rolnego w kontekście pobierania dopłat przysługujących rolnikom jest zasadniczo prawidłowa. Sąd nie neguje bowiem tego, że osoba, która pobiera dopłaty rolne przewidziane dla producentów rolnych i figuruje w rejestrze producentów rolnych jest w dalszym ciągu rolnikiem, który nie zaprzestał prowadzenia swojego gospodarstwa. Wskazuje jedynie na fakt, że postępowanie organów musi jednak uwzględniać prawo strony do wyboru świadczenia dla niej korzystniejszego tj. musi dążyć do tego aby strona, świadoma swoich praw i obowiązków, dokonywała wyborów, o których nie można powiedzieć, że są skutkiem nieznajomości prawa oraz niewykonania przez organy prowadzące postępowanie obowiązków informacyjnych wobec stron postępowania.

Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie niebagatelne znaczenie ma również data złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne – 29 grudnia 2023r., na którą to datę organ zobowiązany jest ocenić czy Skarżący spełnił przesłanki do przyznania mu wnioskowanego świadczenia tj. czy zakończył – tak jak deklaruje – prowadzenie gospodarstwa rolnego, na rzecz sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego, tj. brak kontynuacji dotychczasowych prac faktycznych prowadzonych w gospodarstwie rolnym. Z natury "zaprzestania" prowadzenia jakiejkolwiek działalności wynika, w sposób oczywisty, że określona działalność była prowadzona w czasie przed jej zaprzestaniem, co mogło wywołać skutki wykraczające poza zakres czasowy jej prowadzenia. Nie można zatem a’priori stwierdzić, że uprzednia działalność rolnicza prowadzona przez Skarżącego, do momentu złożenia przez niego wniosku o świadczenie pielęgnacyjne (w przedmiotowej sprawie do 27 grudnia 2023r.) w tym złożenie wniosków o przyznanie stosownych dopłat, stoi w sprzeczności z późniejszym zaprzestaniem prowadzenia tego gospodarstwa. Okoliczność taka wymaga co najmniej wykazania.

Nie uszło uwadze Sądu, że Skarżący zadeklarował zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego na długo przed datą złożenia wniosku w przedmiotowej sprawie. Niezależnie jednak od szczegółowych deklaracji strony, obowiązkiem organu jest sprawdzenie czy strona wnioskująca o przyznanie jej świadczenia, spełnia warunki do jego przyznania w dacie złożenia wniosku, względnie - jak wykazano wyżej - w dacie wydania decyzji w sprawie. Stąd też kwestia wcześniejszego prowadzenia przez Skarżącego gospodarstwa rolnego nie podlega ocenie w przedmiotowej sprawie, jako wykraczająca poza stan faktyczny tej sprawy.

Bez wpływu, na powyższą ocenę, pozostaje ewentualna data wykreślenia Skarżącego z rejestru producentów rolnych. Istotą jest bowiem sam zamiar odzwierciedlenia w rejestrach woli zaprzestania prowadzenia gospodarstwa, zgodnej ze złożonym w sprawie oświadczeniem o zakończeniu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz ze stanem wiedzy rolnika. Sama jednak data wykreślenia Skarżącego z rejestru producentów rolnych nie jest okolicznością prawno-kształtującą, w przedmiotowej sprawie, i jako taka nie ma, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, wpływu na datę spełnienia przesłanek do przyznania Skarżącemu wnioskowanego świadczenia.

Sąd zwraca również uwagę na to, że od 1 stycznia 2024 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429), które w zasadniczy sposób zmieniły dotychczasowe warunki przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych. Niemniej jednak na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, a także poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, działając przy tym na podstawie art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, zadaniem organu I instancji będzie zweryfikowanie spełnienia przez Skarżącego przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, z uwzględnieniem wskazanej wyżej argumentacji Sądu oraz wydanie decyzji w sprawie, przy uwzględnieniu, że niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 i ust. 1b u.ś.r. z uwagi na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014r. K 38/13 nie stanowi przeszkody do przyznania wnioskowanego świadczenia.