Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1309/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 240
journal: Dz.U. 2013 poz 135
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - tekst jednolity
article: art. 89 ust. 6-9
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teres Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2014 r. sprawy ze skargi R. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] roku nr [...].


UZASADNIENIE

W dniu [...] R.Ś. złożył wniosek o przyznanie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie podnosząc, iż jest pełnoletnim wychowankiem domu dziecka, a we wcześniejszym okresie pobierał pomoc na kontynuowanie nauki. Podkreślił, że realizuje cele określone w indywidualnym programie usamodzielnienia, zaś otrzymane wsparcie zamierza przeznaczyć na poprawę warunków mieszkaniowych, w tym zakup materiałów budowlanych, opłacenie robocizny oraz doposażenie należącego do niego domu.

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...], odmówił przyznania stronie postępowania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie. W uzasadnieniu podkreślił, że w ostatniej modyfikacji indywidualnego planu usamodzielnienia sporządzonej z wyżej wymienionym w 2011 r. zamieszczono informację, iż osiągnął on już życiowe usamodzielnienie, a jedynie planuje podjęcie studiów wyższych, czego jednak nie zrealizował. Odwołanie od tej decyzji wniosła strona, która wyraziła swoje niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] uchyliło w całości powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy podniósł, iż wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji wnioskodawca nie zakończył procesu usamodzielnienia w roku 2011, albowiem nie pracuje ani nie ukończył szkoły, co wynika z modyfikacji indywidualnego programu usamodzielnienia z dnia [...], w którym stwierdzono, że jego celem jest ukończenie szkoły policealnej na kierunku bezpieczeństwo i higiena pracy we wrześniu 2014 r. oraz aktywne poszukiwanie zatrudnienia.

W wyniku ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] nr [...] powtórnie odmówił przyznania R.Ś. pomocy na usamodzielnienie z przeznaczeniem na remont domu i zakupu sprzętów. W uzasadnieniu wydanej decyzji przedstawiono wpierw sytuację osobistą strony i zaznaczono, że jest osobą stanu wolnego w wieku [...] lat, legitymującą się wykształceniem średnim, gospodarującą samodzielnie i utrzymującą się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł miesięcznie. Zaznaczono także, iż strona po raz kolejny przerwała naukę, argumentując ten fakt koniecznością podjęcia zatrudnienia z uwagi na utratę renty rodzinnej. Prezentując sytuację strony organ pierwszej instancji podkreślił, że opuściła ona rodzinę zastępczą w [...] r., a tym samym jej wniosek o przyznanie świadczenia w ramach usamodzielnienia winien być rozpoznawany w oparciu o dotychczasowe przepisy, a wynika to wprost z postanowień art. 240 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Z postanowień art. 88 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej wynika, że warunkiem uzyskania pomocy na usamodzielnienie jest zobowiązanie się wychowanka rodzinnej pieczy zastępczej do realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia. W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji przybliżył cele takiego programu, które opracowane zostały w [...] r. jak również odniesiono się do poszczególnych modyfikacji dokonywanych w okresie późniejszym. Zaakcentowano, że w [...] roku strona ukończyła szkołę średnią, a następnie podjęła studia wyższe, których nie ukończyła, a naukę kontynuowała w szkołach policealnych. Odniesiono się do modyfikacji indywidualnego programu usamodzielnienia z [...] r. i podkreślono, że strona w dalszym ciągu zamieszkuje w domu jednorodzinnym stanowiącym jej własność, pokrywając koszty utrzymania tej nieruchomości, utrzymuje się z renty rodzinnej i kontynuuje naukę w szkole policealnej. Tym samym strona zrealizowała cele określone w programie usamodzielnienia poprzez: usamodzielnienie się, stabilizację sytuacji mieszkaniowej, ukończenie szkoły średniej, aktywne poszukiwanie zatrudnienia i podejmowanie prac dorywczych, rozwój osobisty i motywację do podnoszenia kwalifikacji zawodowych poprzez kontynuowanie nauki. Celem niezrealizowanym był natomiast brak ukończenia studiów wyższych spowodowany trudnościami finansowymi. Z uwagi na fakt, że w dniu [...] strona zadeklarowała, iż zamierza podjąć studia wyższe w kolejnym roku akademickim uznano, że czynność przeprowadzona z jej udziałem stanowi modyfikację programu usamodzielnienia, a nie końcową ocenę jego realizacji. Następnie organ pierwszej instancji podkreślił, że strona do [...] r. utrzymywała regularny kontakt z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w K., z kolei od [...] roku czyniła to wyłącznie na wyraźne żądanie tego Ośrodka, co pozostawało w kolizji z treścią programu, w którym zobowiązała się do każdorazowego informowania o zmianie swojej sytuacji. Zdaniem organu pierwszej instancji okoliczność ta stanowi przejaw braku współpracy strony w rozwiązywaniu jej sytuacji, który w myśl postanowień art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej uzasadnia odmowę przyznania wnioskowanej pomocy. Analiza wszystkich modyfikacji indywidualnego programu usamodzielnienia prowadzi przy tym do konkluzji, że wnioskodawca nie spełnił wymogu określonego w art. 88 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ jego zachowanie wskazuje na niedotrzymanie podjętych przezeń zobowiązań. Po pierwsze nie ukończył studiów wyższych ani szkoły policealnej, choć mógł pogodzić naukę z pracami dorywczymi, a ponadto był w stanie to uczynić pobierając rentę rodzinną oraz pomoc na kontynuowanie nauki. Po drugie, nie wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy na remont domu w [...] roku, choć zobowiązał się, że to uczyni. Dodatkowo zaznaczono, że ustalenia wynikające z modyfikacji programu usamodzielnienia z [...] wskazują na to, iż osiągnął wówczas własny dochód pozwalający na przeprowadzenie takiego remontu. Zaakcentowano również, że zamieszkując w tym domu od [...] roku przez okres [...] lat nie przeprowadził wymaganych prac remontowych, poza urządzeniem jednego pokoju i nie składał wniosku o wsparcie na ten cel, co pozwala twierdzić, że remont i doposażenie posiadanej przez niego nieruchomości nie jest dla niego niezbędną potrzebą. Po trzecie, pomimo wielokrotnych zobowiązań, nie kontaktował się z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w K. i nie informował o zmianach swojej sytuacji, jak również nie szukał wsparcia w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych.

W świetle przeprowadzonych ustaleń organ pierwszej instancji podniósł, że brak jest przesłanek do przyznania stronie żądanego świadczenia. Pomoc w tej formie ma bowiem umożliwić osobom opuszczającym rodziny zastępcze lub ośrodki opiekuńczo-wychowawcze rozpoczęcie samodzielnego funkcjonowania w społeczeństwie. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie zrealizował indywidualnego programu usamodzielnienia ponieważ zaniechał kontaktów z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w K. i nie dotrzymał przyjętych zobowiązań. Nadto, w sytuacji gdy funkcjonuje w środowisku i ma możliwość samodzielnego rozwiązywania problemów życiowych, proces jego usamodzielnienia uległ zakończeniu, natomiast cele, na których realizację występował o pomoc mogą zostać sfinansowane z jego własnych środków, bądź – w przypadku trudnej sytuacji materialnej – przy wsparciu w drodze innych świadczeń z pomocy społecznej.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się R.Ś., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W odwołaniu tym dał wyraz swojemu niezadowoleniu z przywołanego rozstrzygnięcia i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreślił, że cele określone w indywidualnym planie usamodzielnienia uległy modyfikacji i zostały przezeń zrealizowane. Zdaniem odwołującego się nie planował sprzedaży domu, a jedynie rozważał taką możliwość, we wskazanym okresie ukończył szkołę średnią i zdał egzamin maturalny, a następnie rozpoczął studia i nadal zamierza je ukończyć i z tego powodu wystąpił o pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki. Odnosząc się do braku kontaktów z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w K. stwierdził, że nie wynikał on z zaniechania ich, lecz był następstwem "opieszałości" tej instytucji, która nie wykazała zainteresowania jego osobą. Podkreślił, iż brak takiego kontaktu w okresie od [...] do [...] wynikał z podjęcia się przez niego dodatkowych zajęć, wymagających wyjazdów poza miejsce zamieszkania. Wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji dochód z tego tytułu nie umożliwiał mu wykonania remontu domu, ponieważ wystarczał jedynie na bieżące utrzymanie. Odwołujący się podkreślił, że spełnia wszystkie ustawowe przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia, jak również nigdy nie popadł w konflikt z prawem, uzyskał pozytywną opinię opiekuna usamodzielnienia i na każde wezwanie kontaktował się z pracownikami socjalnymi w miejscu zamieszkania. W końcowej części odwołania strona zaakcentowała, że pomoc finansową na usamodzielnienie zamierza przeznaczyć na zakup sprzętu AGD, ponieważ posiadany przez niego sprzęt jest stary i zużyty, a sam nie jest w stanie sfinansować zakupu nowego. Z kolei zamieszkiwany dom wymaga remontu i znacznych nakładów finansowych. Wskazał również, iż wystąpił o wspomniane świadczenie tuż przed ukończeniem 25 roku życia, gdyż już podczas pobytu w domu dziecka został poinformowany, że otrzyma to wsparcie pod koniec realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, co do tego, że strona jest pełnoletnim wychowankiem placówki opiekuńczo-wychowawczej, ma wykształcenie średnie, który przerwał naukę w Zaocznej Szkole Policealnej [...], zaś Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaprzestał wypłacania mu renty rodzinnej z uwagi na ukończenie 25 roku życia. Zaznaczono, że strona mieszka samotnie w odziedziczonym po ojcu domu jednorodzinnym wymagającym remontu i [...] zawarła umowę o dzieło z firmą geodezyjną [...] z siedziba w C. Odnosząc się do przyjętych ustaleń organ odwoławczy wskazał, że strona opuściła placówkę opiekuńczo-wychowawczą przed 31 grudnia 2011 r., a to oznacza, że z mocy art. 240 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w sprawie tej zastosowanie mają przepisy dotychczasowe, czyli obowiązujące przed wskazaną powyżej datą. Mając na uwadze powyższe ustalenie organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotowa sprawa podlega rozpoznaniu w kontekście unormowań ustawy o pomocy społecznej i na tę okoliczność przywołał brzmienie art. 88 tej ustawy, w tym ust. 6, w świetle którego warunkiem uzyskania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie jest zobowiązanie się osoby usamodzielnianej do realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia, zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie. W tym miejscu organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że od roku [...] strona nie kontaktowała się z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w K., do czego była zobowiązana w indywidualnym programie usamodzielnienia, a z czego nie zwalniał jej fakt podjęcia prac dorywczych. Wskazany organ dodał, że wnioskodawca nie zrealizował celu określonego w modyfikacji tego programu, polegającego na ukończeniu szkoły policealnej w terminie do września 2014 r. Równocześnie wskazano, że w modyfikacjach tego programu wnioskodawca był informowany o tym, że brak współpracy z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w K. oraz brak realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia skutkować będzie odmową przyznania pomocy na usamodzielnienie. Był zatem świadomy konsekwencji porzucenia nauki, a pomimo to nie ukończył ani szkoły wyższej, do czego zobowiązywał się pierwotnie, ani szkoły policealnej, co wynikało z modyfikacji celu w programie usamodzielnienia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł R.Ś., który nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego oraz wystąpił o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżący zakwestionował zarzut jakoby przerwał naukę. Podkreślił bowiem, że w szkole średniej uzyskiwał bardzo dobre wyniki, natomiast rozpoczętych studiów nie mógł kontynuować, gdyż nie pozwalała mu na to trudna sytuacja finansowa. Zaakcentował, iż jego zachowanie w okresie pobytu w rodzinie zastępczej, a następnie w placówce opiekuńczo-wychowawczej zostało ocenione jako bardzo dobre, natomiast od początku swojego samodzielnego życia współpracował z pracownikiem socjalnym Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś., co potwierdza sporządzona przez niego opinia. Zaznaczył także, iż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. poza rozpoczęciem realizacji indywidualnego planu usamodzielnienia nie interesował się jego losem ani sytuacją materialno-życiową oraz nie nawiązywał z nim kontaktu. W tym miejscu skarżący zaznaczył, że przerwa w kontaktach ze wskazanym organem spowodowana była faktem, iż w jego życiu nie miały miejsca żadne istotne zmiany, o których należałoby organ ten informować. Dodatkowo skarżący powołał się na problemy finansowe wywodząc, że wnioskowane świadczenie byłoby bardzo pomocne w jego usamodzielnieniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Stosownie przy tym do treści art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec wzruszeniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, iż zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie jak i poprzedzająca je decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem nie mogą one pozostać w obrocie prawnym.

Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie, na mocy którego odmówiono skarżącemu przyznania pomocy na usamodzielnienie. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie podzielić stanowisko organów administracji odnośnie stanu prawnego mającego zastosowanie do rozpoznania wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Z uwagi na fakt, że proces usamodzielnienia skarżącego rozpoczął się w [...] roku, to kierując się treścią art. 240 ust. 1 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 135 ze zm.), do pomocy dla osób usamodzielnianych, które przed dniem 1 stycznia 2012 r. opuściły rodzinę zastępczą lub placówkę opiekuńczo-wychowawczą stosuje się przepisy dotychczasowe, a to oznacza, że stosuje się przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.). W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że unormowania zamieszczone w ustawie o pomocy społecznej odnoszące się do usamodzielnienia już po rozpoczęciu przez skarżącego tego procesu ulegały zmianom, jednakże zaakcentować należy, iż zmiany te nie miały wpływu na jego sytuację prawną w ramach realizowanego procesu usamodzielnienia, a tym samym nie odgrywają one żadnej roli w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do postanowień art. 88 ustawy o pomocy społecznej osoba pełnoletnia opuszczająca placówkę opiekuńczo-wychowawczą typu rodzinnego i socjalizacyjnego, zostaje objęta pomocą mającą na celu jej życiowe usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem przez pracę socjalną, a także pomocą: pieniężną na usamodzielnienie; pieniężną na kontynuowanie nauki; w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym; w uzyskaniu zatrudnienia i na zagospodarowanie w formie rzeczowej. Warunkiem uzyskania powyższej pomocy jest zobowiązanie się osoby usamodzielnianej do realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia, opracowanego wspólnie z opiekunem usamodzielnienia, zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie. W realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia osobę usamodzielnianą wspiera opiekun usamodzielnienia. Podkreślić należy również, że po myśli art. 89 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej w przypadku gdy osoba usamodzielniana kontynuuje naukę, pomoc pieniężną na usamodzielnienie wypłaca się po ukończeniu nauki. W uzasadnionych przypadkach starosta może wypłacić pomoc pieniężną na usamodzielnienie w trakcie trwania nauki. Ustawodawca w przywołanym przepisie przewidział również możliwość odmowy przyznania takiej pomocy i rozstrzygnięcie takie możliwe jest do podjęcia wówczas, gdy: istnieje uzasadnione przypuszczenie, że pomoc pieniężna zostanie wykorzystana niezgodnie z celem, na jaki została przyznana; osoba usamodzielniana przed osiągnięciem pełnoletności opuściła samowolnie dom pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży lub schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy, młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniający całodobową opiekę lub młodzieżowy ośrodek wychowawczy; osoba usamodzielniana porzuci naukę umożliwiającą jej przygotowanie zawodowe i nie podejmie zatrudnienia; osoba usamodzielniana porzuci pracę i uchyla się od podjęcia proponowanego jej zatrudnienia; osoba usamodzielniana została skazana prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa z winy umyślnej. Obok odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia przepisy przywoływanej ustawy przewidują również możliwość jej zawieszenia w przypadku, gdy: wystąpiły szczególne okoliczności związane z tokiem nauki, stanem zdrowia lub zdarzeniem losowym dotyczącym osoby usamodzielnianej; nastąpiła przerwa w kontynuowaniu nauki przez osobę usamodzielnianą w okresie między ukończeniem przez nią szkoły niższego stopnia a rozpoczęciem nauki w szkole wyższego stopnia; stwierdzi się marnotrawienie przyznanej pomocy; osoba usamodzielniana nie realizuje programu usamodzielnienia. Jeżeli po upływie okresu zawieszenia pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki przyczyny jej zawieszenia nie ustąpiły, następuje odmowa udzielenia pomocy.

Przywołany stan prawny wymaga uzupełnienia, ponieważ w polu widzenia muszą pozostawać zasady ogólne przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, jak również wymogi procesowe wynikające z postanowień ustawy o pomocy społecznej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.

W kontekście przedstawionych wyżej uregulowań przyjdzie stwierdzić, że organy administracji swoimi rozstrzygnięciami podejmowanymi w rozpoznawanej sprawie dopuściły się naruszenia ich postanowień. Na wstępie dostrzec należy, że zasadniczą podstawą wydania decyzji negatywnej dla skarżącego był postawiony przez organ pierwszej instancji zarzut braku współdziałania skarżącego z organem pierwszej instancji w realizacji programu usamodzielnienia. Uzewnętrznieniem takiego postępowania było zaprzestanie kontaktowania się z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w K. W tej sytuacji niezbędne jest zweryfikowanie sposobu kontaktowania się skarżącego z MOPS w K. w okresach wcześniejszych. Analiza przedłożonych akt pozwala stwierdzić, że przez cały okres usamodzielnienia skarżący kontaktował się ze swoim opiekunem usamodzielnienia, którym jest pracownik socjalny Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. i wszystkie czynności procesowe przeprowadzane były w siedzibie tego organu, który następnie przekazywał zgromadzoną dokumentacje do MOPS w K. celem podjęcia dalszych czynności procesowych. Ustalenie to posiada istotne znaczenie dla oceny trafności postanowionego w kwestionowanej decyzji zarzutu. Skoro skarżący kontaktował się z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w K. za pośrednictwem Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś., to zarzut ten nie jest zasadny. Dodatkowo podnieść należy, że pracownik socjalny pełniący funkcje opiekuna usamodzielnienia w sposób pozytywny wypowiedział się co do ostatniej aktualizacji indywidualnego programu usamodzielnienia z [...]. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, dołączonego do akt sprawy, który pozwalałby na sformułowanie odmiennej oceny co do tej, którą wystawił opiekun usamodzielnienia. W konsekwencji przyjdzie uznać, że organ pierwszej instancji a tym samym również organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego zgodnie z wymogami wynikającymi z postanowień art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W rezultacie, wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji akcentuje się, że skarżący dopuścił się naruszenia postanowień art. 88 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej. Zatem zasadne będzie ponowne przybliżenie treści tego unormowania, otóż po jego myśli warunkiem uzyskania powyższej pomocy jest zobowiązanie się osoby usamodzielnianej do realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia, opracowanego wspólnie z opiekunem usamodzielnienia, zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie. W rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji uznały, że skarżący dopuścił się naruszenia tego przepisu, ponieważ nie wywiązał się z przyjętych zobowiązań w tym programie. W ocenie składu orzekającego organy administracji błędnie zinterpretowały postanowienia cytowanego unormowania. W przepisie tym zamieszczono wymóg warunkujący uzyskanie świadczeń, a mianowicie przyjęcie przez osobę usamodzielnianą zobowiązania, że będzie realizowała postanowienia programu usamodzielnienia, które zostaną zatwierdzone przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie. W rozpoznawanej sprawie taki program usamodzielnienia został sporządzony i został on zatwierdzony przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., zatem wymóg wynikający z postanowień przywołanego przepisu został zrealizowany. Natomiast okoliczności, które podnoszą organy administracji związane są bardziej z postanowieniami art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej odnoszącymi się do braku współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, czy też niedotrzymanie postanowień kontraktu. Dodatkowo organy zobligowane były rozważyć sytuację skarżącego w kontekście postanowień art. 89 ust. 7, 8 czy 9 ustawy o pomocy społecznej i zamieszczonych w tych przepisach przesłanek odmowy przyznania świadczenia bądź też zaprzestania udzielania przyznanego świadczenia względnie zawieszenia przyznanej pomocy. W konsekwencji uznać należy, że organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie wymienionych przepisów ustawy o pomocy społecznej w stopniu uzasadniającym występowanie przesłanki przewidzianej treścią art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniającej uwzględnienie wniesionej skargi.

W kontekście rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że organy administracji nie dokonały wszechstronnej analizy działań skarżącego w zakresie podejmowania nauki w poszczególnych placówkach oświatowych czy szkołach wyższych jak również nie przeprowadziły wnikliwej analizy jego sytuacji mieszkaniowej. Odnosząc się do tego drugiego zagadnienia przyjdzie podkreślić, że pierwotnie skarżący rozważał możliwość sprzedaży posiadanego domu, jednakże z takiego rozwiązania wycofał się, co w pewnym zakresie zostało zaakceptowane przez opiekuna usamodzielnienia zaś z aktualizacji programu wynika, że warunki mieszkaniowe skarżącego są trudne. W tej sytuacji nie przeprowadzenie postępowania w tym zakresie uznać należy za naruszenie postanowień art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego i wynikającego z tych przepisów obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. W konsekwencji uchybienia we wskazanym zakresie także wyczerpują przesłankę uwzględnienia wniesionej skargi przewidzianą treścią art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na marginesie prowadzonych rozważań przyjdzie zauważyć, że wniosek skarżącego został wniesiony [...] przed ukończeniem przez skarżącego 25 roku życia. Z uwagi na fakt, że pomoc na usamodzielnienie udzielana jest po zakończeniu udzielania pomocy na kontynuowanie nauki, zatem złożenie w tym terminie tego wniosku nie może być uznawane za spóźnione. Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę, iż ustalenia organu pierwszej instancji, że proces usamodzielnienia został zakończony nie znajdują umocowania w aktach administracyjnych przedłożonych Sądowi, ponieważ brak jest dokumentu potwierdzającego zakończenie tego procesu.

W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji przeprowadzi postępowanie wyjaśniające mając na uwadze wskazania zamieszczone w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

O wykonalności zaskarżonej decyzji sąd nie orzekał, ponieważ jej mocą odmówiono stronie przyznania wnioskowanego świadczenia.

W świetle przeprowadzonych rozważań stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.