Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1662/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a  ust. 1  pkt 1  i  pkt 3,  art. 2  ust. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
Teza: Aby budynek mógł zostać wyłączony z opodatkowania stawką jak dla budynków związanych z prowadzeniem przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej względy techniczne, o jakich mowa w art. 1a  ust. 1  pkt 3  u.p.o.l. muszą mieć charakter obiektywny, a więc niezależny od woli przedsiębiorcy oraz trwały.

TEZY

Aby budynek mógł zostać wyłączony z opodatkowania stawką jak dla budynków związanych z prowadzeniem przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej względy techniczne, o jakich mowa w art. 1a  ust. 1  pkt 3  u.p.o.l. muszą mieć charakter obiektywny, a więc niezależny od woli przedsiębiorcy oraz trwały.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie: Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta samiczek, Protokolant: Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 26 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "A" Sp. z o. o. w Z. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] 2011 r. (Nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta W. z dnia [...] 2011 r. (Nr [...]) w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 18 stycznia 2011 r. spółka złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2011 r. wykazując do opodatkowania tym podatkiem grunty oraz budowlę związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z uwagi na niewykazanie w deklaracji budynku związanego z działalnością gospodarczą organ podatkowy wezwał spółkę do korekty deklaracji, czego ta jednak nie uczyniła. Stąd też w dniu 2 marca 2011 r. wszczęto postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. W ramach postępowania organ dokonał oględzin budynku stwierdzając, że budynek położony w W. przy ul. L[...] [...] jest parterowym budynkiem magazynowo – biurowym o powierzchni użytkowej [...] m² posiadającym pełne zadaszenie i ściany boczne. Wewnątrz budynku nie stwierdzono uszkodzeń elementów konstrukcyjnych oraz spękań ścian. W części magazynowej trzy pomieszczenia zostały wydzielone ścianami działowymi (w jednym złożono urządzenia chłodnicze), w pozostałej części magazynowej oraz biurowej nie stwierdzono śladów prac remontowych.

Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] 2011 r. określił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie 28 419,00 zł. Opodatkowaniu -wg stawek określonych uchwałą Rady Miejskiej W. nr [...] z dnia [...] 2010 r. – podlegały grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m², budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m² oraz budowle o wartości 8000 zł. Uzasadniając określenie zobowiązania podatkowego dla budynku niewykazanego przez stronę w deklaracji podatkowej organ podniósł, że wymagający remontu i w związku z tym okresowo niewykorzystywany w działalności budynek powinien być opodatkowany stawką podatku przewidzianą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż w sprawie nie wystąpiły względy techniczne, o jakich mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: u.p.o.l.)

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca zarzuciła naruszenie norm prawa materialnego poprzez nieprawidłową wykładnię i zastosowanie regulacji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz naruszenie art. 30 ust. 2 i art. 66 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Argumentowała, że w sytuacji, gdy przedmiot ze względów technicznych niezależnych od podatnika nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności, następuje wyłączenie z zakresu opodatkowania najwyższą stawką podatku dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dodała, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] 2009 r. Nr [...] (zmienioną decyzją z dnia [...] 2009 r. w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków) zakazano spółce w trybie natychmiastowym użytkowania budynku do czasu usunięcia stwierdzonych w kontroli budynku nieprawidłowości. Tym samym dokonując oględzin budynku i rozstrzygając na tej podstawie czy budynek może być wykorzystywany dla celów działalności gospodarczej, organ podatkowy przekroczył swoje uprawnienia. Strona wskazała, że nieruchomość ta powinna być objęta podatkiem od nieruchomości właściwym dla pozostałych nieruchomości, a nie związanych z działalnością gospodarczą.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, iż o tym czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot posiadający status przedsiębiorcy, a nie sposób w jaki faktycznie jest ona wykorzystywana. Wskazane zaś w przepisie "względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności muszą mieć charakter obiektywny i trwały. Zatem, przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości, nie miały zastosowania do tej nieruchomości stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka, mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą.

Podsumowując, organ drugiej instancji stwierdził, że stosując przedstawioną powyżej wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. należy uznać, iż sporny w sprawie budynek został prawidłowo opodatkowany podatkiem od nieruchomości według stawek dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zauważył również, że z treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2009 r. wynika tymczasowy charakter przeszkody w wykorzystaniu budynku dla prowadzenia działalności gospodarczej, która może zostać usunięta po zastosowaniu się przez spółkę do zaleceń wskazanych w decyzji. Wprowadzony zakaz użytkowania obiektu podobnie nie ma charakteru nieograniczonego, lecz obowiązuje do czasu usunięcia nieprawidłowości, których termin wyeliminowania określono na dzień 30 czerwca 2011 r. Dodał organ, że kwestionowany przez stronę dowód z oględzin budynku przeprowadzony w dniu [...] maja 2011 r. miał znaczenie pomocnicze i "wspomagające" tezę o braku wystąpienia w sprawie względów technicznych.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie:

1. norm prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

2. norm prawa procesowego, tj. art. 120, art. 121, art. 124 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: Ordynacja podatkowa), poprzez wykroczenie przez organ podatkowy poza prawnie wyznaczone granice, naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych oraz zasady przekonywania, jak również poprzez wadliwe konstruowanie uzasadnienia decyzji.

W uzasadnieniu skargi – po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania – strona podkreśliła, iż z samego faktu posiadania przez przedsiębiorcę gruntu, budynku bądź budowli nie można wywodzić, że nieruchomości te wykorzystywane są dla potrzeb działalności gospodarczej, możliwa jest bowiem sytuacja, że nieruchomość nie będzie wykorzystywana ze względów technicznych. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy w swojej decyzji nie podjął próby zdefiniowania pojęcia "względy techniczne", ale a priori założył, że skoro budynek leży w posiadaniu przedsiębiorcy, to należy go opodatkować wg stawek najwyższych. Podkreśliła strona, że w spornym budynku nie tylko nie jest prowadzona działalność, ale wręcz jest zakazana, o czym wprost stanowi decyzja organu nadzoru budowlanego. Zdaniem strony decyzja ta ma decydujące znaczenie w sprawie, ponieważ organ nie ma uprawnień (nie zezwala na to ustawa o samorządzie gminnym) do oceny możliwości użytkowania budynków ze względu na stan techniczny. Według strony przeprowadzone przez organ oględziny budynku nastąpiły z przekroczeniem kompetencji, co stanowi naruszenie prawa procesowego, w tym art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej.

Dalej argumentowała spółka, że brak możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych wcale nie oznacza, że niemożność musi mieć charakter trwały i nieprzemijający. Zdaniem strony chodzi o niemożność wykorzystywania w danym roku podatkowym. W uzasadnieniu skargi przywołała skarżąca orzecznictwo sądów administracyjnych, które w jej ocenie wspiera zajmowane stanowisko w sprawie.

Skarżąca wskazała również na szereg naruszeń przepisów prawa procesowego, których - zdaniem strony - dopuściły się organy podatkowe, w tym zwłaszcza naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej i związany z nią obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego unormowany w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, a także zasadę swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 191 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, co polega na ocenie czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy dokonał właściwej jej interpretacji oraz czy ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy. Zatem jedynie naruszenie prawa majątkowego lub procesowego mogące mieć wpływ na wynik sprawy, daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji (art.145 § 1 pkt.1 lit. a) – c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej - p.p.s.a.).

W niniejszej skardze skarżąca zarzuciła zarówno naruszenie prawa materialnego (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.) jak i procesowego (art. 120, art. 121, art. 124 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej), niemniej jednak wypada zauważyć, iż zarzut naruszenia przepisów postępowania podatkowego wynika przede wszystkim z braku akceptacji przyjętej przez organ podatkowy interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] 2009 r. Nr [...] zakazał w trybie natychmiastowym użytkowania przedmiotowego budynku magazynowo - biurowego do czasu usunięcia stwierdzonych w nim nieprawidłowości.

W skardze do tut. Sądu skarżąca podniosła, iż wskazana powyżej decyzja przesądza o zaistnieniu przesłanki wyłączającej spod opodatkowania, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a zawarta w niej ocena stanu technicznego budynku nie może być zmieniona przez organ podatkowy, ponieważ nie jest on w tym zakresie kompetentny.

Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę nie podzielił zdania skarżącej oraz podniósł, iż względy techniczne, o jakich mowa w powołanym przepisie, muszą stanowić przeszkodę w wykorzystywaniu nieruchomości w działalności gospodarczej o charakterze trwałym, nieprzemijającym i niezależnym od woli strony, a w tej sprawie taka przeszkoda nie wystąpiła, o czym zdaniem organu świadczy treść przedmiotowej decyzji oraz protokołu z oględzin budynku.

Odnosząc się do tak zakreślonego problemu należy na wstępie zauważyć, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1- 3 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty;

2) budynki lub ich części;

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów pod tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Wskazanym powyżej przepisem ustawodawca wprowadził więc jako zasadę, że wszystkie grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy są związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Jednocześnie ustawodawca nie wprowadził definicji legalnej pojęcia "względy techniczne", co oznacza, że wyłączenie gruntu, budynku czy budowli z wykorzystywania w działalności gospodarczej powinno być każdorazowo szczególnie badane i wymaga rozważenia rodzaju oraz charakteru przeszkody, a także ustalenia przyczyn oraz czasu jej powstania. Ze względu na wprowadzoną zasadę względy techniczne uniemożliwiające prowadzenie działalności gospodarczej w określonym obiekcie powinny mieć, jak słusznie zauważył organ podatkowy, obiektywny i trwały charakter. Obiektywny, to znaczy taki, który jest niezależny od woli przedsiębiorcy. Tak więc względy ekonomiczne, finansowe czy też podejmowane przez przedsiębiorcę decyzje gospodarcze (np. w kwestii remontu, modernizacji budynku) lub też brak racjonalnych działań, które w efekcie doprowadziły do złego stanu technicznego budynku nie są zaliczane do względów technicznych, o jakich mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Nie wystarczy bowiem, aby budynek był w złym stanie technicznym, ale aby stan ten był trwały. Wynika to wprost z końcowej części powołanego przepisu, który stanowi, "...że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych." Zatem stan techniczny obiektu musi mieć charakter trwały, nieprzemijający.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, iż organ podatkowy w sposób prawidłowy zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz podjął prawidłowe rozstrzygnięcie.

Wbrew zarzutom zawartym w skardze organ podatkowy rozważył wszelkie okoliczności faktyczne niezbędne do wykazania czy zachodzi przesłanka wyłączająca opodatkowanie przedmiotowego budynku według stawek przewidzianych dla przedmiotu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ dokonały analizy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. oraz przeprowadził oględziny nieruchomości, co pozwoliło na uznanie, że obowiązek przeprowadzenia remontu (zgodnie z nakazem organu nadzoru budowlanego) nie stanowi jeszcze o tym, że zaszły względy techniczne, o jakich mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Poza sporem jest bowiem to, że przedmiotowy obiekt nie stracił cech budynku. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.o.p.l. za budynek uważa się obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Jak wynika z dokonanych przez organ podatkowy oględzin przedmiotowy budynek posiada pełne zadaszenie i ściany boczne. Wewnątrz budynku nie stwierdzono uszkodzeń elementów konstrukcyjnych oraz spękań ścian. W części magazynowej trzy pomieszczenia zostały wydzielone ścianami działowymi. Dokonując oględzin organ podatkowy, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie przekroczył posiadanych kompetencji, ponieważ do tego, aby stwierdzić czy budynek posiada ściany oraz dach nie jest wymagana wiedza specjalistyczna. Poza tym czynność ta miała charakter uzupełniających a nie podstawowy. Na podstawie dokonanych ustaleń organ podatkowy nie zakwestionował bowiem ustaleń dotyczących stanu technicznego budynku uniemożliwiającego jego użytkowanie w działalności gospodarczej, a jedynie wykazał, że stan ten nie ma charakteru trwałego, co też wynika z wspomnianej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Należy także zauważyć, iż okoliczność, czy w sprawie zachodzą "względy techniczne", o jakich mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., musi być badana ad casum, co oznacza, że może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi. Do środków tych niewątpliwie należą zarówno orzeczenia organów nadzoru budowlanego, jak i opinie specjalistów (biegłych) z zakresu budownictwa. Nie są to jednak środki dowodowe wyłącznie właściwe, ponieważ i w tym przypadku zastosowanie ma zasada wyrażona w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl której jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1228/08). Również przepisy u.p.o.l. nie wymagają, aby względy techniczne miały być potwierdzone określonym dokumentem. Tak więc nie ma racji skarżąca, twierdząc, że skoro w sprawie wydana została decyzja przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., to ma ona decydujące znaczenie, a prowadzone przez organ podatkowy postępowanie, w tym przeprowadzenie dowodu z oględzin, stanowi naruszenie przepisów postępowania podatkowego.

Końcowo wskazać również należy, że na tle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ukształtowało się jednolite i ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, które Sąd w niniejszym składzie w całości podziela (por. wyroki NSA z dnia 1 czerwca 2011r., sygn. akt II FSK 151/10; z dnia 10 czerwca 2011r., sygn. akt II FSK 226/10; z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 151/10; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www. orzeczenia.nsa.gov.pl)

Powołane w skardze przez stronę orzeczenia sądów administracyjnych nie przeczą powyższemu rozumieniu pojęcia "względy techniczne". Przywołany przez skarżącą wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 367/09, wprawdzie odnosi się do innego stanu faktycznego, to: "Zdaniem rozpatrującego sprawę składu orzekającego, przez użyte w powołanym przepisie określenie "nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych" należy rozumieć – w odniesieniu do budynków - sytuację, w której istniejąca w roku podatkowym zabudowa jest w takim stanie technicznym, że nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, nawet po realizacji prac remontowych (odtworzeniowych) oraz adaptacyjnych, których efektem nie jest powstanie nowego budynku."

Podsumowując, za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego i procesowego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.