Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 2157/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono wniosek

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku "M." Sp. z o.o. we W. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M." Sp. z o.o. we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 lipca 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 712/23 w sprawie ze skargi "M." Sp. z o.o. we W. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 26 września 2023 r. nr BŻ.906.16.2023.AK w przedmiocie zmiany decyzji w zakresie terminu wykonania obowiązku postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 3 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 712/23 oddalił w całości skargę "M." Sp. z o.o. we W. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 26 września 2023 r., w przedmiocie zmiany decyzji w zakresie terminu wykonania obowiązku.

Od powyższego wyroku "M." Sp. z o.o. we W. złożyła skargę kasacyjną, w której wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 14 czerwca 2022 r. (3849/22) zmienionej decyzją z dnia 9 grudnia 2022 r. (8433/22) w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków, od której skarżąca wniosła odwołanie. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że wykonanie ww. decyzji skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki, ponieważ doprowadzi do pozbawienia skarżącej i jej rodziny oraz pracowników i ich rodzin jedynego źródła dochodu. W przypadku niewstrzymania wykonania decyzji, działalność gospodarcza, którą prowadzi skarżący nie będzie mogła być kontynuowana. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą do końca 2024 r., wobec czego wstrzymanie wykonalności decyzji umożliwi mu prawidłowe zakończenie wykonywania działalności, opróżnienie hurtowi w związku ze sprzedażą nieruchomości, w której mieściła się siedziba firmy skarżącego, a także umożliwi jego wieloletnim pracownikom znalezienie innej pracy.

Skarżący oświadczył, że prowadzi działalność gospodarczą zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. przestrzega przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w tym tych dotyczących przechowywania i sprzedaży żywności, zapewnia warunki, które gwarantują bezpieczeństwo żywności, a tym samym bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzi, którzy tą żywność spożywają. Wszystkie obowiązki nałożone na skarżącego pierwotną decyzją zostały przez niego wykonane.

W związku z wydaniem nowej decyzji (bez uchylenia i zmiany poprzedniej) o nałożeniu na skarżącego innych obowiązków doszło do naruszenia zasady trwałości decyzji, zasady praworządności i skutkowało niepewnością prawną. Rażące naruszenie przepisów prawa zarówno przez organ administracji publicznej, jak i Sąd spowodowało dla skarżącego nieodwracalne skutki, przede wszystkim z powodu nieważności decyzji, o której wstrzymanie wykonania skarżący wnosi, a także przez niewłaściwe wszczęcie postępowania w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji publicznej.

Zdaniem strony, uprawdopodobniono wyrządzenie znacznej szkody oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji niewstrzymania wykonania decyzji. Wykonanie zaskarżonej decyzji w kontekście dalszego działania spółki może wywołać nieodwracalne skutki.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu nr 3849/22 z dnia 14 czerwca 2022 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanej w skardze kasacyjnej decyzji podlega oddaleniu jako oczywiście bezprzedmiotowy.

Zgodnie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania aktu jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku. Ponadto postępowanie to dotyczy, co do zasady, możliwości wstrzymania zaskarżonego do sądu aktu, co nie wyklucza jednak możliwości wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy.

Istota ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym sprowadza się zatem do tego, by do czasu rozpoznania skargi przez sąd strona skarżąca nie musiała wykonywać obowiązku nałożonego na nią w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. Instytucja ta ma zatem zapobiec wystąpieniu po stronie skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jakie wystąpiłyby, gdyby zaskarżona decyzja została wykonana. Oznacza to, że wstrzymanie wykonania decyzji ma zapobiec wystąpieniu tychże negatywnych okoliczności, a nie odwrócić skutki ich wystąpienia.

Przed przystąpieniem do oceny merytorycznej treści złożonego wniosku oraz zbadaniem, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujące zastosowanie w przypadku skarżącej ochrony tymczasowej, należało sprawdzić, czy przedmiotowy wniosek był w ogóle możliwy do uwzględnienia w przypadku nastania, a nawet upływu terminu wskazanego w decyzji, co do której strona wnioskowała o wstrzymanie. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji określającej skarżącej spółce termin na wykonanie wskazanych obowiązków został złożony w skardze kasacyjnej z dnia 18 września 2024 r., która zgodnie z datą prezentaty wpłynęła na Biuro Podawcze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 23 września 2024 r. (vide: karta akt sądowych – nr 90). Nie bez znaczenia pozostaje zatem okoliczność, iż skarżąca spółka wnioskowała o wstrzymanie wykonania decyzji, która określiła termin na wykonanie nałożonych na nią obowiązków zapewnienia prawidłowego stanu technicznego pomieszczeń magazynowych (w tym: podłóg, ścian, sufitów, okien, punktów świetlnych) wstępnie na dzień 31 grudnia 2022 r., a następnie wskutek jej zmiany termin ten wydłużono do dnia 30 czerwca 2023 r. W zestawieniu określonego konkretną datą terminu wynikającego z decyzji, z datą złożenia skargi kasacyjnej, które to zdarzenie nastąpiło przeszło rok po upływie terminu przewidzianego na podjęcie przez podmiot określonych działań, logicznym i jedynym słusznym pozostaje przyjęcie stanowiska, iż wstrzymanie takiej decyzji z przyczyn oczywistych nie było możliwe.

W tym miejscu wskazać należy, że nie sposób wstrzymać wykonanie decyzji określającej pewien termin na wykonanie narzuconych przez organ obowiązków, gdy termin ten już upłynął (niezależnie od tego czy obowiązywał pierwotnie do 31 grudnia 2022 r., czy też po jego zmianie został wydłużony do 30 czerwca 2023 r.).

W tej sytuacji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji. Nawet bowiem w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., rozstrzygnięcie sądu nie mogłoby zapobiec ich wystąpieniu, gdyż przed wydaniem tego orzeczenia termin, którego wstrzymania żądała skarżąca już dawno upłynął. Skoro zaś postanowienie sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej samoczynne wykonanie się poprzez upływ terminu określonego decyzją niweczy cel zastosowania instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OZ 836/08, treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Wobec powyższego wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 14 czerwca 2022 r., zmienionej decyzją z dnia 9 grudnia 2022 r., która termin wykonania nałożonych na spółkę obowiązków wyznaczyła ostatecznie na dzień 30 czerwca 2023 r., w dacie orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny było już bezprzedmiotowe.

W świetle przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.