Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 666/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 8, art. 20, art. 22, art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. a i d, i 2c
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: § 12 ust. 1 pkt 1-4, § 70 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 8, art. 9, art. 12, art. 28
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 3, ust. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi Z.N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (określany dalej jako WINGiK), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm. – określanej dalej jako p.g.i.k.), po rozpatrzeniu odwołania Z.N. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2015 r., znak [...] o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącej wysokości udziału w częściach wspólnych budynku i współużytkowaniu wieczystym działki nr [...] dla właścicielki lokalu nr 3 przy ul. [...] na podstawie wyników inwentaryzacji lokali w wyżej wymienionym budynku przeprowadzonej w 2001 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] października 2014 r. Z.N., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, w zakresie powierzchni użytkowej lokali położonych w budynku przy ul. [...], jak również wielkości udziałów w częściach wspólnych budynku i współużytkowaniu wieczystym działki [...] przynależnym właścicielom lokalu na podstawie operatu inwentaryzacyjnego lokali.

W trakcie postępowania ustalono, że w maju 2001 r., na zlecenie Urzędu Miasta, rzeczoznawca majątkowy T.M., opracował dokumentację pn. "Inwentaryzacja budynku wielorodzinnego położonego przy ul. [...]". Powyższa inwentaryzacja w zakresie budynku nr [...] określała i przedstawiała w postaci opisowej oraz graficznej zapisane z dokładnością 0,01 m2 - powierzchnie użytkowe dziewięciu lokali, w tym jednego niemieszkalnego na parterze oraz ośmiu mieszkalnych (od nr 1 do nr 8) na piętrach, z wyszczególnieniem nazw i powierzchni poszczególnych pomieszczeń w tych lokalach, a w osobnej części określiła także powierzchnie pomieszczeń przynależnych do każdego z tych lokali, przy czym dla lokalu nr 3 wskazano powierzchnię użytkową o wartości 36,26 m2 oraz ,że przynależna do niego piwnica ma powierzchnię 2,44 m2. Oprócz powyższego lokalu analogiczne dane zostały określone dla pozostałych lokali mieszkalnych w tym budynku, tzn. lokali mieszkalnych nr 1, nr 2 , nr 4, nr 5, nr 6, nr 7, nr 8 oraz dla lokalu niemieszkalnego na parterze, przy czym lokalowi niemieszkalnemu nie zostały przypisane żadne pomieszczenia przynależne, za to magazyny w piwnicy zostały doliczone do powierzchni użytkowej tego lokalu. Ponadto powyższa dokumentacja zawierała m.in. wykaz tabelaryczny obejmujący powyższe dane, jak również kolumnę pn. "Udział w częściach wspólnych", które zostały określone dla każdego z lokali w budynkach nr 133 oraz 134, przy czym z wartości w niej wykazanych wynikało, że zostały one ustalone jako stosunek powierzchni użytkowej poszczególnego lokalu do sumy powierzchni użytkowych wszystkich lokali w budynkach nr 133 i 134, a więc przy wyznaczeniu wartości udziałów nie były uwzględnione powierzchnie pomieszczeń przynależnych.

Pismem z dnia [...] listopada 2014r. Prezydent Miasta poinformował pełnomocnika skarżącej, że załatwienie sprawy "dotyczącej zmiany powierzchni użytkowej lokali znajdujących się w budynku położonym przy ul. [...] na działce ewidencyjnej [...] (...) ze względu na konieczność przeprowadzenia postępowań administracyjnych w odniesieniu do właścicieli wszystkich wyodrębnionych lokali w celu uzyskania zgody na wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków i ujawnienia powierzchni lokali zgodnych z inwentaryzacją sporządzoną w maju 2001 r. - nastąpi do 10 grudnia 2014 r.

Następnie, w dniu [...] grudnia 2014 r., w ramach zmiany w ewidencji gruntów i budynków nr [...], na podstawie wniosku nr [...] z dnia [...] października 2014 r. oraz wspomnianej powyżej inwentaryzacji budynku wielorodzinnego z 2001 r. w jednostce rejestrowej nr [...] (lokalowa) - zawartej w bazie danych prowadzonej w Wydziale Geodezji i Katastru Urzędu Miasta - wprowadzono zmianę powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego nr 3 w budynku przy ul. [...] z 33,94 m2 na 36,26 m2, przy czym w treści zawiadomienia o zmianie w bazie danych ewidencyjnych z dnia [...] grudnia 2014 r. wskazano, że w jednostce rejestrowej nr [...], prowadzonej dla ww. budynku, pozostawiono bez zmian powierzchnię użytkową dziewięciu lokali jako wynoszącą "466" m2.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. organ I instancji poinformował pełnomocnika strony, że zgodnie z wnioskiem z dnia [...] października 2014 r. została wprowadzona w ewidencji gruntów i budynków zmiana powierzchni użytkowej lokalu nr 3 przy ul. [...], przy czym Z.N. "nie jest ujawniona w operacie ewidencji gruntów i budynków jako współużytkownik wieczysty działki nr [...]", wskazując, że zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r. poz. 542 ze zm. - określanego dalej jako r.e.g.i.b.) "prawa osób i jednostek organizacyjnych do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie umów zawartych w formie aktów notarialnych, (...) z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali", a przeniesienie tego prawa - zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - następuje z chwilą jego wpisu w księdze wieczystej, co stanowi podstawę do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków. Nadto organ wyjaśnił, że powierzchnie użytkowe lokali wpisano do ewidencji na podstawie aktów notarialnych, natomiast zmianę powierzchni użytkowej lokali - zgodnie z § 71 ust. 1 r.e.g.i.b. - o ile nie wynika z dokumentów, o których mowa w art. 23 p.g.i.k. (...) czyli orzeczenia sądowego, zawiadomienia o nowych wpisach w dziale I i II księgi wieczystej, aktu notarialnego i decyzji administracyjne, ujawnia się w ewidencji na wniosek właściwych podmiotów ewidencyjnych (właścicieli) na podstawie doręczonych przez nich dokumentów opracowanych zgodnie z zasadami określonymi" w przepisach ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U z 2000 r., nr 80, poz. 903 ze zm. – określanej dalej jako u.w.l.). Organ I instancji podkreślił, że zmiana powierzchni użytkowych lokali może być dokonana po złożeniu przez ich właścicieli zgłoszenia zmian danych ewidencji gruntów i budynków przy zaakceptowaniu wyników inwentaryzacji dokonanej w 2001 r. przez rzeczoznawcę majątkowego, która nie jest w posiadaniu organu, przy czym "zmiana udziałów w nieruchomości wspólnej może być wprowadzona (...) na podstawie aktów notarialnych dotyczących takich zmian".

Pismem z dnia [...] grudnia 2014r. pełnomocnik Z.N. wniósł o formalne załatwienie wniosku poprzez wydanie w sprawie decyzji administracyjnej zgodnie z art. 104 k.p.a., gdyż jej niewydanie zmusi do złożenia zażalenia na bezczynność organu w trybie art. 37 k.p.a.. Dodał, że wniosek "nie dotyczył ujawnienia w ewidencji budynków powierzchni użytkowej lokali (...) tylko sprostowania błędnie ujawnionych danych" w trybie przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego. Sprostowanie błędu dotyczy natomiast "ustalenia powierzchni użytkowej lokali (...) oraz przypisanego do każdego lokalu udziału we współwłasności części wspólnych budynku i działki gruntu", a usunięcie powyższych błędów nie jest możliwe w trybie powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, zaś oczekiwanie, że wszyscy właściciele lokali złożą odpowiednie wnioski jest bezpodstawne zwłaszcza, że przynajmniej jeden z nich nie jest zainteresowany zmianą.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Prezydent Miasta odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji aktualizującej dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz rejestrze lokalu dla nieruchomości położonej w [...] w zakresie zmiany powierzchni użytkowej lokali nr 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9 oraz udziałów w użytkowaniu wieczystym działki nr [...] przynależnego właścicielom lokali.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia Z.N., WINGiK postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Prezydent Miasta, powołując się na art. 61 § 4 k.p.a., zawiadomił Z.N. o wszczęciu postępowania administracyjnego "w sprawie zmiany wielkości udziału przynależnego właścicielom lokalu nr 3 przy ul. [...] w częściach wspólnych budynku oraz w użytkowaniu wieczystym działki nr [...]", wskazując przy tym, że postępowanie to jest prowadzone na wniosek właścicielki lokalu nr 3, tj. Z.N. reprezentowanej przez adwokata S.Ż..

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 22 ust. 1 p.g.i.k. oraz art. 104 k.p.a. odmówił "wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącej wielkości udziału w częściach wspólnych budynku i współużytkowaniu wieczystym działki nr [...] dla właścicielki lokalu nr 3 przy ul. [...] na podstawie wyników inwentaryzacji lokali ww. budynku przeprowadzonej w 2001 r.". Jednocześnie w sentencji decyzji wskazano, że wniosek w zakresie zmiany powierzchni użytkowej lokalu nr 3 przy ul. [...] został zrealizowany w drodze czynności materialno-technicznej o nr [...], o czym wnioskodawca został poinformowany zawiadomieniem nr [...] z dnia [...].12.2014 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazując na § 12 ust. 1 r.e.g.i.b. oraz art. 23 p.g.i.k., a także § 38 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U nr 102, poz. 1122) wyjaśnił zasady aktualizacji w ewidencji gruntów zapisów dotyczących udziału w częściach wspólnych budynku i współużytkowania wieczystego, wskazując, iż podstawą tej aktualizacją mogą być wpisy w dziale II ksiąg wieczystych, prawomocne orzeczenia sądowe, umowy zawarte w formie aktu notarialnego, ostateczne decyzje administracyjne, po czym zaznaczył, że dane zawarte w operacie z inwentaryzacji lokali w budynku przy ul. [...] nie mogą stanowić podstawy zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie organ podał, że sprawy zmian powierzchni użytkowych pozostałych lokali w budynku przy ul. [...], jak również zmiany udziału właścicieli w częściach wspólnych budynku i współużytkowaniu wieczystym działki [...] są przedmiotem odrębnych postępowań.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Z.N., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając w nim naruszenie art. 7 i art. 8 w zw. z art. 28, art. 35, art. 61 i art. 28 k.p.a. poprzez ich nie zastosowanie, a także naruszenie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d p.g.i.k. w zw. z art. 3 ust. 3 u.w.l. przez ich niezastosowanie.

W oparciu o powyższe zarzuty odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy nie tylko w zakresie udziału wnioskodawczym w nieruchomości wspólnej i częściach wspólnych budynku, ale także w zakresie ustalenia w ewidencji gruntów i budynku powierzchni wszystkich lokali w budynku i ich udziałów we współwłasności albo ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do merytorycznego rozpoznania.

W uzasadnieniu odwołująca wskazała, że organ I instancji nie rozpoznał wniosku strony ani w zakresie wpisania w ewidencji prawidłowych powierzchni lokali mieszkalnych, ani w zakresie ustalenia prawidłowego udziału związanego z tymi lokalami. Nadto przy wydaniu decyzji naruszono art. 35 k.p.a., gdyż postępowanie zostało wszczęte w dniu 29 kwietnia 2015 r., a decyzja została wydana dopiero w dniu [...] września 2015 r., a więc po przeszło 4 miesiącach bez żadnego zawiadomienia o przyczynach takiej zwłoki. Zdaniem skarżącej sprawa została rozpoznana w części tj. tylko w zakresie dotyczącym lokalu stanowiącego własność wnioskodawczyni. Organ z naruszeniem zasady ochrony słusznego interesu obywatela i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, rozbija postępowanie administracyjne dotyczące jednej nieruchomości na kilkanaście odrębnych postępowań. Prowadząc postępowanie w taki sposób, powoduje, że stan wpisów w ewidencjach ma szansę zostać utrwalony na kolejne kilkadziesiąt lat. Odwołująca podkreśliła, że jest stroną postępowania administracyjnego dotyczącego innych lokali w przedmiotowym budynku ponieważ ma oczywisty interes prawny w prawidłowym ustaleniu powierzchni lokali i związanego z nimi udziału we współwłasności w gruncie i częściach wspólnych budynku.

W dalszej części odwołania strona podniosła, że udział we własności części wspólnych oraz w prawie użytkowania wieczystego gruntu jest ściśle związany z prawem własności lokali i nie może być określony w innej wysokości niż proporcja wynikająca z art. 3 ust. 3 u.w.l., zgodnie z którym "wielkość udziału (...) nie podlega dyspozycji stron i nie może być ustalona w sposób dowolny - ani w drodze umowy ani w drodze decyzji", dlatego też ustalenie wielkości udziału jest tylko czynnością techniczną polegającą na matematycznym jego wyliczeniu. Jest to taka sama czynność jak wyliczenie powierzchni lokalu, które po stronie nabywcy nie tworzy żadnego prawa. Jeżeli w akcie notarialnym błędnie określono powierzchnie nabywanego lokalu, nie oznacza to, że nabywca nabył prawo do takiej ilości metrów kwadratowych powierzchni, jaką mu wpisano w akcie. Nabywca nabywa prawo tylko do takiej powierzchni lokalu, jaka rzeczywiście istnieje. Podobnie jest z udziałem we współwłasności w częściach wspólnych budynku i w gruncie. Wysokość udziału nie tworzy tu żadnego prawa po stronie nabywcy, jego prawa do udziału wynikają wprost z przepisów ustawy i nie mogą być w umowie dowolnie określone. Prawo to jest tylko pochodną wielkości powierzchni lokalu i tak jak organ mógł w drodze decyzji sprostować ujętą w akcie wielkość powierzchni (czy ilość lokali w budynku), tak samo może sprostować błędnie wyliczony udział w częściach wspólnych.

W ocenie odwołującej w sytuacji, gdy organ administracji posiadając wiedzę o istniejących błędach w prowadzonej przez niego ewidencji, nie tylko nie podejmuje żadnych działań, aby doprowadzić do usunięcia tych błędów, ale również uniemożliwia stronie doprowadzenie wpisów do stanu zgodnego ze stanem rzeczywistym, to takie działanie organu niweczy sens prowadzenia publicznych ewidencji, pozbawiając jakiejkolwiek wiarygodności zawartych w nich informacji.

WINGiK przeprowadzając postępowanie wyjaśniające przyjął w dniu [...] października 2015 r. do protokołu ustne wyjaśnienia Geodety Miejskiego, w zakresie wskazania, jakie czynności zostały podjęte przez Prezydenta Miasta w odniesieniu do zaleceń zawartych w postanowieniu WINGiK, z dnia [...] marca 2015 r., znak [...] stanowiącym odpowiedź na zażalenie w sprawie postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania. Dodatkowo ustalił, że w odniesieniu do innych lokali w budynku zostały przeprowadzone odrębne postępowania administracyjne, natomiast po stwierdzeniu ostateczności każdej z decyzji wydanych w związku z tymi postępowaniami zostaną wprowadzone w ewidencji zmiany powierzchni użytkowych odpowiednich lokali wg danych wykazanych w dokumentacji inwentaryzacji budynku z 2001 r. Jednocześnie w zakresie informacji dotyczących przedmiotowego budynku automatycznie, tzn. poza trybem zmian, zaktualizuje się powierzchnia użytkowa lokali w budynku jako suma aktualnie wykazywanych w ewidencji powierzchni użytkowych wszystkich lokali.

Ponadto organ pozyskał do akt postępowania poświadczone za zgodność z oryginałem kopie ostatecznych decyzji Prezydenta Miasta, których ostateczność została stwierdzona w dniach [...] października 2015 r. Z orzeczeń tych wynika, że organ postanowił wprowadzić zmianę powierzchni użytkowej lokalu zgodnie z rzutem z inwentaryzacji wykonanej w 2001 r. stanowiącym załącznik do decyzji, ale nie zawarto w nich żadnego orzeczenia w zakresie powierzchni przynależnych do lokalu. Natomiast z wypisu z rejestru budynków w zakresie jednostki rejestrowej nr [...], obejmującej przedmiotowy budynek przy ul. [...] oraz wypisu z rejestru lokali w zakresie wszystkich lokali w tym budynku, wg danych wykazanych na dzień [...] października 2015 r., w odniesieniu do budynku widnieje wpis "Powierzchni użytkowej lokali" oraz "Powierzchni lokali wyodrębnionych" – obie o wartości 474,84 m2 przy czym, w zakresie pozycji o nazwie "Powierzchnia pom. przyn. Lokali" widnieje wartość "0,00" m2, a pozycja o nazwie powierzchni lokali niewyodrębn." nie jest wypełniona żadną informacją. Z kolei w odniesieniu do lokali mieszkalnych nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 oraz lokalu niemieszkalnego nr 9 na wypisach z rejestru lokali widnieją wpisy pola powierzchni użytkowej odpowiednio o wartościach: 36,12 m2; 49,49 m2; 36,26 m2; 49,42 m2; 36,49 m2; 49,47 m2, 36,41 m2; 49,33 m2; 135,85 m2. Zaś na wyżej wymienionych wypisach z rejestru lokali pozostaje niewypełniona m.in. pozycja przeznaczona na "Pole powierzchni pomieszczeń przynależnych do lokali".

Powyższe ustalenia pozwoliły na stwierdzenie, że zgodnie z inwentaryzacją z 2001 r. zostały wprowadzone pola powierzchni użytkowych każdego z lokali w budynku przy [...], których suma odpowiada wykazanej na wypisie z rejestru budynków powierzchni użytkowej lokali w tym budynku, a nie objęto dokonywanymi zmianami uzupełnienia informacji w zakresie łącznego pola powierzchni użytkowej pomieszczeń przynależnych do lokali, a w odniesieniu do lokali nie uzupełniono informacji w zakresie pola powierzchni pomieszczeń przynależnych do lokalu.

Decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] WINGiK uchylił zaskarżoną decyzję oraz umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

W obszernym uzasadnieniu decyzji organ powołując się na zapisy u.p.g.i.k. (art. 6 a ust. 1 pkt 2, art. 7d, art. 20 ust. 1, art. 23 ust. 1-3, ust. 7, 24 ust. 1), r.e.g.i.b. (§ 10 ust. 1, § 12 ust. 1, § 47, § 63 ust. 1, § 70 ust. 1, § 71 ust. 1) oraz u.w.l. ( art. 3 ust. 3, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1) wskazał, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może aktualizować zapisy tej ewidencji odnoszące się do praw własności, jak również praw wieczystego użytkowania, a więc również udziału w tych prawach, wyłącznie w oparciu o odpowiednie dokumenty określające stan prawny, takie jak umowy zawarte w formie aktu notarialnego (§ 12 ust. 1 ww. r.e.g.i.b. w zw. z art. 7 ust. 1 u.w.l. i w zw. z art. 7 ust. 1 p.g.i.k.).

W związku z tym - zdaniem organu odwoławczego - wszczęte przez Prezydenta Miasta przedmiotowe postępowanie administracyjne "w sprawie zmiany wielkości udziału przynależnego właścicielowi lokalu nr 3 przy ul. [...] w częściach wspólnych budynku oraz w użytkowaniu wieczystym działki nr [...]" już na samym początku było pozbawione nie tylko faktycznego, ale przede wszystkim prawnego uzasadnienia, co stało się bezpośrednią przyczyną orzeczenia zawartego w niniejszej decyzji, a więc zasadniczą przesłanką do uchylenia decyzji oraz umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości.

Dodatkowo WINGiK podkreślił, że przedmiotowe postępowanie w rzeczywistości jest postępowaniem wszczętym z urzędu, gdyż zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie było zgodne z zakresem wniosku odwołującej z dnia [...] października 2014 r. Ponadto z uwagi na jego zakres nie stanowi ono wypełnienia przez organ I instancji zaleceń zawartych w postanowieniu WINGiK z dnia [...] marca 2015 r. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w odwołaniu WINGiK zgodził się z większością z nich, zwracając jednocześnie uwagę, że część z nich ma charakter zażalenia na sposób prowadzenia sprawy przez Prezydenta Miasta z wniosku Z.N. z dnia [...] października 2014 r., dlatego w tym zakresie organ odwoławczy w ramach rozpatrzenia przedmiotowego odwołania nie może jednocześnie w swej decyzji rozpatrywać takich elementów pisma skarżącej. W sytuacji natomiast, gdy skarżąca oczekuje formalnego ustosunkowania się przez organ do innych kwestii niż zaskarżonej decyzji organu I instancji, to winna w tym zakresie wystąpić z odrębnym pismem. Szczególnie jest to istotne, jeżeli strona składa zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, ponieważ zagadnienia z tego zakresu są rozpatrywane odrębnie w trybie przepisów art. 37 i art. 38 k.p.a.

Organ podkreślił, że nie może zgodzić się z argumentem skarżącej w kwestii, że organ ewidencyjny jest zobowiązany do wpisu w ewidencji gruntów i budynków wartości przedmiotowych udziałów w oparciu o czynność techniczną ich matematycznego wyliczenia w oparciu o wartości powierzchni użytkowych ujawnionych w tej ewidencji. Skarżąca co prawda słusznie wskazując zasady obliczania wysokości udziału wynikające z przepisów ustawy o własności lokali, ale jednocześnie nie dostrzega, że w zapisach ewidencji gruntów i budynków brak jest danych m.in. w zakresie powierzchni użytkowej pomieszczeń przynależnych do lokalu nr 3, co uniemożliwia dokonanie prawidłowego obliczenia wielkości udziału w oparciu o zapisy ujawnione w tej ewidencji.

W odniesieniu natomiast do zarzutów, które nie odnoszą się co prawda wprost do wydanej decyzji, organ odwoławczy częściowo podzielił zarzut bezzasadnego rozdzielenia postępowania administracyjnego na odrębne postępowania w zakresie poszczególnych lokali w budynku przy ul. [...]. Co prawda dane ewidencyjne dotyczące budynku, takie jak łączne pole powierzchni użytkowej lokali stanowiących odrębne nieruchomości, a także łączne pole powierzchni użytkowej lokali niewyodrębnionych są ujawniane w bazie danych ewidencyjnych automatycznie w wyniku "wyliczenia" dokonywanego w oparciu o inne dane, a w tym przede wszystkim o dane zapisane w jednostkach rejestrowych poszczególnych lokali w budynku, dlatego w celu aktualizacji ewidencji w zakresie takich danych o budynku możliwym było przeprowadzenie odrębnych postępowań administracyjnych w wyniku których dokonano zmiany zapisów powierzchni użytkowych poszczególnych lokali, a tym samym pośrednio nastąpiła aktualizacja łącznych powierzchni użytkowych lokali wyodrębnionych. Jednocześnie organ zauważył, że z definicji atrybutu budynku o nazwie "powierzchnia użytkowa pomieszczeń przynależnych do lokali" nie wynika, aby jego wartość była określana analogicznie jak w przypadku łącznych powierzchni użytkowych lokali, czyli przez "wyliczenie", a zatem dla jej ujawnienia w ewidencji w przedmiotowej sytuacji konieczne jest przeprowadzenie postępowania administracyjnego, którego stronami będą wszyscy współwłaściciele budynku, co oznacza, że odrębne postępowania administracyjne przeprowadzone przez Prezydenta Miasta jedynie w zakresie dotyczącym poszczególnych lokali nie mogło służyć wprowadzeniu zmian w ewidencji w zakresie powierzchni użytkowej pomieszczeń przynależnych do lokali, która jest wymaganą prawem daną ewidencyjną budynku określaną odrębnie, niezależnie od innych, w oparciu o właściwe dokumenty.

Powyższe – zdaniem organu - stanowi przesłankę bezprzedmiotowości przedmiotowego postępowania administracyjnego, gdyż brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia i załatwienia tak sformułowanego wniosku strony, w oparciu tylko o odrębne postępowania w zakresie poszczególnych lokali.

Skargę na powyższą decyzję złożyła Z.N., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że organ odwoławczy w żaden sposób nie wykazał, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość. W szczególności bezprzedmiotowość nie zachodzi, gdy zdaniem organu stanowisko skarżącej jest błędne. W ocenie skarżącej decyzja organu II instancji stanowi unik przed rozstrzygnięciem sprawy. Nadto organ, mimo tego, że w uzasadnieniu decyzji powołuje się na wiele przepisów prawa, w żaden sposób nie odniósł się do podstawy prawnej żądania wskazanej we wniosku skarżącej z dnia [...] października 2014 r.

Pełnomocnik podkreślił, że zupełnie niewyjaśniona w świetle wydanej decyzji pozostaje w dalszym ciągu kwestia nierozpoznanego wniosku skarżącej w części obejmującej pozostałe lokale w budynku. Skarżąca oczekuje, że organy administracji całościowo, jedną decyzja załatwią sprawę wskazanych błędów we wpisach w ewidencji, błędów, które są oczywiste i dla tych organów niesporne, zaś dla zainteresowanych niosą dotkliwe konsekwencje prawne w postaci niemożności ujawnienia ich praw w księgach wieczystych.

Podczas rozprawy w dniu 10 marca 2016 r. pełnomocnik skarżącej potrzymał skargę w całości wskazując, że sprawa o sygn. akt [...] prowadzona przed Sądem Rejonowym została zainicjowana przez skarżącą i dotyczyła uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Zakończyła się [...] marca 2016 r. wyrokiem oddalającym powództwo.

Wyrokiem z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Go 1056/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzję WINGiK z dnia [...] października

2015 r. oraz zasądził od organu na rzecz Z.N. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że mając na względzie zakres decyzji organu I instancji oraz prowadzonego postępowania wynikający z zawiadomienia z dnia [...] kwietnia 2015 r., dotyczyło ono - wbrew zarzutom skargi nie całości postępowania objętego wnioskiem skarżącej z dnia [...] października 2014 r. - a jedynie zmiany wielkości przynależnego właścicielowi lokalu nr 3 przy ul. [...] w częściach wspólnych budynku oraz w użytkowaniu wieczystym działki nr [...]. Sąd uznał za błędne natomiast stanowisko WINGiK, że postępowanie w powyższym zakresie toczyło się z urzędu. Nie sposób bowiem jedynie z faktu, iż toczące postępowanie oraz kończąca je decyzja objęła tylko jedno z wielu żądań zgłoszonych we wniosku skarżącej z dnia [...] października 2012 r. wywodzić, iż było to odrębne postępowanie prowadzone z urzędu. Również analiza akt administracyjnych nie wskazywała, aby intencją organu I instancji było wszczęcie z urzędu takiego postępowania. Sąd zwrócił uwagę, że z zawiadomienia z dnia [...] kwietnia 2015 r. jednoznacznie wynika, iż postępowanie prowadzone jest na wniosek właścicielki lokalu nr 3 – Z.N.. Także treść decyzji jednoznacznie wskazuje, iż stanowi ona - przynajmniej w części - rozpoznanie wniosku skarżącej z dnia [...] października 2014 r.

Odnosząc się natomiast do kwestii umorzenia przez organ II instancji postępowania jako bezprzedmiotowego, Sąd wyjaśnił, że żądanie skarżącej z dnia [...] października 2014 r. dotyczyło dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni użytkowej lokali położonych w budynku przy ul. [...], jak również wielkości udziałów w częściach wspólnych budynku i współużytkowaniu wieczystym działki [...] przynależnym właścicielom lokalu na podstawie inwentaryzacji lokali wykonanej w 2001 r. Zaś ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 p.g.i.k). Natomiast właściciele nieruchomości są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 p.g.i.k). Na żądanie starosty, właściciele nieruchomości, zgłaszający zmiany są obowiązani dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 3 p.g.i.k). Zgodnie z art. 24 ust. 2a punkt 1 i 2 oraz ust. 2b .p.g.i.k. aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek np. właścicieli przedmiotu własności, którego zmiany mają dotyczyć oraz następuje to w drodze czynności materialno–technicznej albo w drodze decyzji administracyjnej. Przy czym aktualizacja informacji w ewidencji w drodze czynności materialno- technicznej dokonuje się na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców. Natomiast aktualizacja danych w drodze decyzji następuje w pozostałych przypadkach. Również odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.i.k.). Sama ustawa, choć określa przedmiot ewidencji i podstawowe wymagania co do jej zawartości, nie określa zasad jej prowadzenia. Zasady dokonywania wpisów w ewidencji, wprowadzania zmian i aktualizacji ewidencji określa wydane na podstawie art. 26 ust. 2 p.g.i.k. wspominane powyżej r.e.g.i.b. Zgodnie z § 10 ust. 1 r.e.g.i.b. ewidencja obejmuje: 1) dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali; 2) dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa. Dotyczy to również danych użytkowników wieczystych (§ 11 ust. 1 pkt 1 r.e.g.i.b.) Stosownie natomiast do § 12 ust. 1 r.e.g.i.b. , prawa osób i jednostek, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Danymi ewidencyjnymi są również powierzchnia lokalu (§ 70 pkt ust. 1 pkt 7 r.e.g.i.b.), powierzchnia pomieszczeń przynależnych (§ 70 pkt ust. 1 pkt 8 r.e.g.i.b.), powierzchnia użytkowa budynku oraz łączna powierzchnię użytkowa lokali stanowiących odrębne nieruchomości i pomieszczeń przynależnych (§ 63 ust. 1 pkt 14 i 15 r.e.g.i.b.). Stosownie zaś do § 44 pkt 2 r.e.g.i.b. do zadań starosty - odpowiednio w niniejszej sprawie prezydent na prawach powiatu - związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 r.e.g.i.b.). Do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio § 35, który określa źródła danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji. Z istoty ewidencji jako urzędowego zbioru danych na temat gruntów, budynków i lokali wynika zatem, że może ona spełniać swoje funkcje tylko przy założeniu aktualności danych ewidencyjnych. Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11, w tym właścicieli nieruchomości (§ 46 ust. 1 r.e.g.i.b.). W pojęciu zaś "aktualizacji’ ewidencji gruntów i budynków, mieści się także, usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych.

Zdaniem Sądu powyższe przepisy wskazują, że skarżąca jako właścicielka lokalu nr 3 przy ul. [...] miała interes prawny w dokonaniu aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, przynajmniej w zakresie tych, które objęło rozstrzygnięcie organu I instancji, co zresztą nie było kwestionowane przez organy. Ponadto żądanie to dotyczyło danych, które ujawnia się w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z przepisami p.g.i.k i r.e.g.i.b., a więc mieliśmy do czynienia ze sprawą administracyjną. Stąd też jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy uznał, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku w oparciu o przedłożoną przez skarżącą dokumentację, względnie o istniejące już dane ujawnione w ewidencji, to w niniejszej sprawie nie doszło do bezprzedmiotowości postępowania, lecz z jego bezzasadnością, a w konsekwencji organ mógł odmówić decyzją wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów

i budynków na podstawie art. 24 ust. 2 c p.g.i.k., a nie umorzyć postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Ponadto Sąd wskazał, że na obecnym etapie postępowania nie był uprawniony do merytorycznej oceny zasadności wniosku skarżącej o ujawnienie danych w ewidencji gruntów i budynków, nakazując jednocześnie organ uwzględnienie oceny prawnej zawartej w wyroku w zakresie bezprzedmiotowości postępowania. Ponadto Sąd wskazał, aby organ miał na uwadze, iż poddana mu kontroli decyzja organu I instancji została wydana w postępowaniu prowadzonym na wniosek skarżącej, a nie z urzędu w związku z tym obowiązany będzie również odnieść się do kwestii związanych z jedynie częściowym rozpoznaniem tego wniosku.

W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego WINGiK pozyskał wypisy z rejestru gruntów, rejestru budynków oraz rejestru lokali wg stanu na dzień [...] czerwca 2016 r., po czym stwierdził, że dane ewidencyjne dotyczące przedmiotowej nieruchomości lokalowej nie uległy zmianie w stosunku do stanu obowiązującego w czasie pierwotnego postępowania wyjaśniającego.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. WINGiK utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2015 r.

W obszernym uzasadnieniu decyzji, organ powołując się na ocenę prawną zawartą w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Go 1056/15 oraz zapisy u.p.g.i.k. (art. 6 a ust. 1 pkt 2, art. 7d, art. 20 ust. 1, art. 23 ust. 1-3, ust. 7, 24 ust. 1), r.e.g.i.b. (§ 10 ust. 1, § 12 ust. 1, § 47, § 63 ust. 1, § 70 ust. 1, § 71 ust. 1) oraz u.w.l. (art. 3 ust. 3, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1) stwierdził, że przedmiotowa sprawa została wszczęta wnioskiem z dnia [...] października 2014 r., który następnie został doprecyzowany w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r., a w związku z którym, po uchyleniu przez organ postanowienia Prezydenta o odmowie wszczęcia postępowania, organ ten pismem znak [...] z dnia [...] kwietnia 2015r. zawiadomił Z.N. - właścicielkę lokalu nr 3 w budynku przy ul. [...] oraz jej pełnomocnika - adwokata S.Ż. o wszczęciu postępowania administracyjnego prowadzonego na wniosek Z.N..

WINGiK podkreślił, że z powołanych przepisów prawa jednoznacznie wynika, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może aktualizować zapisy tej ewidencji odnoszące się do praw własności, jak również praw wieczystego użytkowania, a więc również udziału w tych prawach, ale wyłącznie w oparciu o odpowiednie dokumenty określające stan prawny, takie jak umowy zawarte w formie aktu notarialnego, co wynika z § 12 ust. 1 r.e.g.i.b. w zw. z art. 7 ust. 1 u.w.l. i w związku z art. 7 ust. 1 p.g.i.k. Zdaniem organu postępowanie administracyjne "w sprawie zmiany wielkości udziału przynależnego właścicielowi lokalu nr 3 przy ul [...] w częściach wspólnych budynku oraz w użytkowaniu wieczystym działki nr [...] nie mogło zostać zakończone decyzją o dokonaniu takich zmian w ewidencji gruntów i budynków, gdyż w zakresie dokumentacji źródłowej tej ewidencji będącej w dyspozycji organu

I instancji nie znajdowała się ani nie została przekazana do niego przez stronę żadna odpowiednia dokumentacja w myśl § 44 r.e.g.i.b., która uprawniała by organ ewidencyjny do aktualizacji ewidencji w zakresie objętym przedmiotowym postępowaniem. W takiej sytuacji żądanie strony zawarte w przedmiotowym wniosku

z dnia [...] października 2014 r., który następnie został doprecyzowany w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r., o aktualizację wielkości udziałów przynależnych do lokali w budynku organ uznał za bezzasadne, a tym samym konieczne było orzeczenie o odmowie uwzględnienia wniosku w myśl art. 24 ust. 2c p.g.i.k.

Jednocześnie organ stwierdził, że przekazana w drugim zdaniu po słowie "postanawiam" a między słowem "uzasadnienie" zaskarżonej decyzji organu I instancji informacja nie stanowi drugiej części wydanego orzeczenia, a jest jedynie osobliwym komentarzem do sposobu realizacji części wniosku strony, który bez wątpienia powinien być częścią uzasadnienia samej decyzji, a nie występować w jej sentencji, dlatego nie widzi podstaw do orzekania o chyleniu decyzji w części dotyczącej tego zdania.

Dalej WINGiK zauważył, że wniosek strony z dnia [...] października 2014 r., który następnie został doprecyzowany w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r., nie dotyczył wyłącznie kwestii aktualizacji danych w zakresie udziałów w prawie własności, której organ I instancji odmówił w przedmiotowej decyzji, gdyż dotyczył ustalenia powierzchni użytkowej lokali w budynku przy ul. [...] oraz przypisanego do każdego lokalu udziału we współwłasności części wspólnych budynku i działki gruntu".

Odnosząc się do pierwszej części wniosku organ stwierdził, że został on już zrealizowany, gdyż w zakresie lokalu nr 3 przy ul. [...] zmiana w zakresie powierzchni użytkowej lokalu została dokonana w trybie czynności materialno-technicznych już w dniu [...] grudnia 2014 r., w podobny sposób dokonano również zmian w zakresie pola powierzchni dla lokali nr 6, 7 oraz 9 (własność Miasta), a w zakresie pozostałych lokali, tj. nr 1, 2, 4, 5 oraz 8, organ I instancji w związku z wnioskiem pełnomocnika Z.N., właścicielki lokalu nr 3, przeprowadził odrębne postępowania administracyjne, w wyniku których m.in. orzekł wprowadzić zmianę powierzchni użytkowej lokalu zgodnie z rzutem z inwentaryzacji wykonanej w 2001 r. stanowiącym załącznik do decyzji.

Organ podał, że aktualizacja powierzchni użytkowych lokalu nr 3, a także lokali nr 6, 7 oraz 9 nie nastąpiła w trybie decyzji administracyjnej, do czego zobowiązywał art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.i.k., jednak zmiany te nastąpiły jeszcze przed doprecyzowaniem wniosku strony w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r., a zmian tych skarżąca nie kwestionuje, dlatego w ocenie organu bezzasadnym byłoby stwierdzanie ich nieważności tylko po to aby ponownie dokonać tych samych zmian w oparciu o decyzje administracyjną. Zastosowane podejście zdaniem organu wpisuje się w zasadę określoną w art. 139 k.p.a.

Wobec powyższego WINGiK stwierdził, że we wskazanym zakresie wniosek został podjęty przez organ I instancji, a następnie zgodnie z zakresem przedmiotowym tej części sprawy, tj. aktualizacją powierzchni użytkowych dla poszczególnych lokali, za strony tych postępowań prawidłowo przyjęto wyłącznie właścicieli tylko tych lokali, których zmiana miała dotyczyć mimo, że wnioskodawcą w tym przypadku była inna osoba - właściciel lokalu nr 3. Powyższe podejście organu I instancji wynika wprost z literalnego brzmienia ww. art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną są osoby, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, gdyż z faktu zmiany powierzchni użytkowej lokalu, który nie stanowi własności wnioskodawcy, nie może wynikać jakikolwiek interes prawny, albowiem organ ewidencyjny w oparciu o takie powierzchnie nie może kształtować praw własności i określać wielkości udziałów w prawie własności jakie by mogły z tych powierzchni wynikać.

Jednocześnie WINGiK zwrócił uwagę, że część z zarzutów ma charakter zażalenia na sposób prowadzenia sprawy przez Prezydenta Miasta z wniosku Z.N. z dnia [...] października 2014 r., dlatego w tym zakresie organ II instancji w ramach rozpatrzenia przedmiotowego odwołania nie mógł jednocześnie w swej decyzji rozpatrywać takich elementów pisma skarżącego. W sytuacji zaś, gdy skarżąca oczekuje formalnego ustosunkowania się przez organ do innych kwestii niż decyzji organu I instancji, to winien w tym zakresie wystąpić z odrębnym pismem. Szczególnie jest to istotne jeżeli strona składa zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, ponieważ zagadnienia z tego zakresu są rozpatrywane odrębnie w trybie przepisów art. 37 i art. 38 k.p.a.

Organ odwoławczy nie zgodził się z głównym argumentem skarżącej, że organ ewidencyjny jest zobowiązany do wpisu w ewidencji gruntów i budynków wartości przedmiotowych udziałów w oparciu o czynność techniczną ich matematycznego wyliczenia w oparciu o wartości powierzchni użytkowych ujawnionych w tej ewidencji.

Odnosząc się natomiast do zarzutów, nie odnoszących się wprost do wydanej decyzji, WINGiK częściowo podzielił zarzut bezzasadnego rozdzielenia postępowania administracyjnego na odrębne postępowania w zakresie poszczególnych lokali w budynku przy ul. [...]. Wskazał, że gdyby zakres powyższych postępowań wszczętych w związku z przedmiotowym wnioskiem z dnia [...] października 2014 r. obejmował również aktualizację łącznego pola powierzchni użytkowej lokali stanowiących odrębne nieruchomości (§ 63 ust. 1 pkt 15 lit a r.e.g.i.b.), to zasadnym byłoby prowadzenie jednego postępowania administracyjnego, gdyż informacja ta dotyczy budynku stanowiącego współwłasność właścicieli lokali, jednak jak wykazano powyżej atrybut ten nie jest samodzielnie ustalany, ale jest wyłącznie "wyliczany" w oparciu o pozyskane w innym trybie wartości pól powierzchni użytkowych lokali wyodrębnionych. Z powyższego powodu organ I instancji miał prawo prowadzić niezależne w swym orzeczeniu postępowania administracyjne w celu aktualizacji pól powierzchni odrębnie dla poszczególnych lokali.

Zdaniem WINGiK jedynym elementem aktualizacji jaka mogła wynikać z przedmiotowego wniosku skarżącej, a wymagałaby prowadzenia jednego postępowania z udziałem wszystkich współwłaścicieli budynku jest łączne pole powierzchni użytkowej pomieszczeń przynależnych do lokali (§63 ust. 1 pkt 15 lit. c r.e.g.i.b.), jednak atrybut ten nie został objęty wskazanymi powyżej postępowaniami administracyjnymi, a jego wartość jest określona jako "0,00". W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta jako organ uprawniony do wydania zaświadczenia o samodzielności lokali, w żadnym takim zaświadczeniu nie wskazał, aby lokale w budynku przy ul. [...] miały formalnie przypisane pomieszczenia przynależne, a potwierdza to m.in. treść aktu notarialnego rep. A. nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., w którym nie wskazuje się na żadne takie pomieszczenie. Powyższe zostało potwierdzone w piśmie Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2015 r., w którym organ wyjaśnił m.in., że "Z zapisów wszystkich aktów notarialnych nabycia lokali wynika jednoznacznie, że Miasto sprzedawało lokale bez piwnic jako pomieszczeń do nich przynależnych".

Skargę na powyższą decyzję złożyła Z.N., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie:

I. art. 8, 9, 12 k.p.a. przez ich niezastosowanie w toku postepowania, co miało wpływ na wydaną decyzję;

II. art. 24 ust. 2a p.g.i.k. przez jego niezastosowanie w sprawie;

III. art. 28 k.p.a. przez jego niezastosowanie i nieuznanie skarżącej jako stronę w postępowaniach dotyczących aktualizacji wpisów do ewidencji dotyczących pozostałych lokali w budynku.

W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca nie podzieliła stanowiska WINGiK w zakresie stwierdzającym, że ustalenie prawidłowej wielkości wszystkich lokali w budynku przy ul. [...] zostało już dokonane ostatecznymi decyzjami administracyjnymi, bowiem w dalszym ciągu skarżąca podtrzymuje pogląd, że jest stroną w takich postępowaniach, a poza decyzją dotyczącą jej własnego lokalu żadna inna decyzja nie została jej dotychczas doręczona. Bez doręczenia zaś decyzji nie można mówić o jej ostateczności. Skarżąca podkreśliła, że w tym zakresie nie wnosi jednak odwołania, akceptując opisane w uzasadnieniu decyzji WINGiK ustalenia powierzchni lokali. Poza tym skarżąca ma wątpliwość, czy w ogóle możliwe jest odwołanie w zakresie, w którym formalnie postępowanie wobec braku doręczenia decyzji nie zostało wobec niej zakończone.

Mając na uwadze zasadę szybkości postępowania skarżąca zakwestionowała decyzję jedynie w części dotyczącej odmowy aktualizacji wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej i to nie tylko związanego z jej własnym lokalem, ale udziałów dotyczących wszystkich lokali w budynku.

W pierwszym rzędzie skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 8, 9 i 12 k.p.a. WINGiK wydając zaskarżoną decyzję ustalił, że ujawnione w ewidencji wielkości udziałów w częściach wspólnych nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu - nie są zgodne z wielkością wyliczoną na podstawie art. 3 ust. 3 u.w.l. Równocześnie organ ustalił, że błąd powyższy wynika wprost z ujawnionych już w ewidencji prawidłowych powierzchni użytkowych poszczególnych lokali i całego budynku, a więc zbędne są dalsze dokumenty do wyliczenia prawidłowych udziałów. Uzasadniając swoją decyzję organ poświęca wiele stronic uzasadnienia na opis przebiegu postępowania i cytowanie obowiązujących przepisów odnośnie prowadzenia ewidencji geodezyjnych, co dla strony jest całkowicie zbędne. Równocześnie wbrew wymogom powołanych wyżej przepisów k.p.a., organ II instancji, podobnie jak i organ I instancji nie poświęca ani jednej linijki, aby wyjaśnić stronie jak ma swój problem rozwiązać.

Zdaniem skarżącej uzasadnienie decyzji narusza wszystkie dyrektywy postępowania administracyjnego zawarte w rozdziale określającym zasady ogólne postępowania. Lektura tego uzasadnienia jest trudna dla profesjonalnego pełnomocnika, a niemożliwa do przeczytania przez stronę. Nie można w takiej sytuacji mówić o pogłębianiu zaufania obywateli do organów Państwa - to raczej działanie zmierzające do podważenia tego zaufania. Organy administracji powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, organy obu instancji zasadę tą naruszyły. Jeżeli chodzi o realizację obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz obowiązku czuwania, aby strony nie poniosły szkody, to organy obu instancji najwyraźniej nie miały i nie mają zamiaru go realizować.

W ocenie skarżącej, w stanie faktycznym sprawy spełnione były przesłanki dokonania aktualizacji z urzędu i organ II instancji, jeżeli uważał, że niedopuszczalna jest aktualizacja na podstawie powyższego przepisu, powinien precyzyjnie wyjaśnić dlaczego. Cytowanie zaś rozlicznych przepisów rozporządzeń wykonawczych do ustawy sprawy nie załatwia, a to z prostego względu, że przepisy rozporządzeń są niższej rangi i nie mogą naruszać ustaw. Aktualizacja wielkości udziałów w częściach wspólnych mogła być, zdaniem skarżącej, dokonana na podstawie punktu art. 24 ust. 2a pkt 1 a), c) oraz d) p.g.i.k. W pierwszej kolejności aktualizacja powinna być dokonana na podstawie przepisów prawa - w tym wypadku art. 3 ust. 3 uw.l., która określa wielkość udziałów w częściach wspólnych nieruchomości nie pozostawiając miejsca na żadną dowolność i odmienne określenie tej wielkości w umowie stron czy też w innych aktach woli stron. Sprzedaż lokalu zarówno nr 8, jak i stanowiącego własność skarżącej nastąpiła przed uchwaleniem u.w.l. na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Wraz z wejściem w życie u.w.l. powinna nastąpić aktualizacja udziałów do wielkości zgodnych z ustawą. Następną podstawą aktualizacji są materiały zasobu geodezyjnego. Organ II Instancji stwierdza, że w ewidencji aktualnie wykazano prawidłowe wielkości powierzchni poszczególnych lokali, co samo w sobie powinno być też podstawą wykazania prawidłowej wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej. Organ II instancji nie wyjaśnił, dlaczego jego zdaniem możliwa była aktualizacja powierzchni lokali bez przedkładania przez stronę jakichkolwiek dokumentów, a nie jest możliwe dokonanie w taki sam sposób aktualizacji wielkości udziałów - tutaj organ oczekuje, by strona przedłożyła jakieś bliżej niesprecyzowane dokumenty. Podstawą aktualizacji powinno być również wykrycie błędnych informacji zamieszczonych w ewidencjami gruntów i budynków. Organy administracji obu instancji mają świadomość istnienia błędnych wpisów w ewidencji, w szczególności w części określającej udział w częściach wspólnych związanych z lokalem nr 8, który określony został bez zachowania jakichkolwiek zasad. Zdaniem skarżącej w państwie prawa wieloletnie tolerowanie przez organy administracji błędnych wpisów w ewidencjach jest niedopuszczalne.

Końcowo skarżąca podkreśliła, że jest stroną postępowania zarówno w postępowaniu dotyczącym określenia wielkości jej udziału w częściach wspólnych jak i udziałów związanych z własnością pozostałych lokali. Prawidłowe ustalenie wielkości związanych ze wszystkimi lokalami dotyczy interesu prawnego skarżącej, gdyż dopiero przy prawidłowym ustaleniu udziałów dla wszystkich lokali możliwe będzie ujawnienie prawa skarżącej w księdze wieczystej. Mimo rozległego uzasadnienia stanowisko organu II instancji jest dla skarżącej w tym zakresie niejasne, gdyż organ zdaje się uznawać skarżącą za stronę w postępowaniach dotyczących innych lokali, równocześnie jednak akceptuje wydawanie w tym zakresie decyzji przez Prezydenta Miasta bez udziału skarżącej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że zarzuty podniesione w skardze są niezasadne głównie z takiego powodu, że przedmiotem postępowania nie była kwestia błędnych wpisów w ewidencji, to znaczy wpisów niezgodnych z dostępnymi dla organu dokumentami źródłowymi, na które ustawodawca wskazał w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d - określając, że z urzędu dokonuje się aktualizacji w związku z wykryciem błędnych informacji. Skarżąca bez wątpienia mylnie używa określenia "błędnych wpisów" , gdyż jak wynika z jej pism wyraźnie ma na myśli ujawnienie nowej informacji w ewidencji zgodnej ze stanem faktycznym (dokumentacja inwentaryzacji budynków z 2001 r.), ale niezgodnej ze stanem prawnym wynikającym z ujawnionych organowi aktów notarialnych.

Strona skarżąca bezzasadnie kwestionuje decyzję organu także z tego powodu, że nie rozstrzyga w sprawie "udziałów dotyczących wszystkich lokali w budynku",

a bezzasadność tego zarzutu wynika przede wszystkim z faktu, że postępowanie administracyjne, którego rezultatem stała się decyzja organu I instancji

i w konsekwencji także organu odwoławczego, ograniczało się wyłącznie do kwestii udziałów dotyczących lokalu nr 3, o czym strona została zawiadomiona w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r., do którego nie wniosła uwag.

W kwestii naruszenia art. 8, 9 i 12 k.p.a. organ wyjaśnił, że z uwagi właśnie na ich treść starał się precyzyjnie wskazać wszystkie uwarunkowania prawne stojące u podstaw wydanego rozstrzygnięcia, aby stronie uzmysłowić jej prawa i obowiązki oraz aby nie poniosła szkody z powodu braku znajomości przepisów prawa, co powinno wzbudzić zaufanie do tut. organu władzy publicznej. WINGiK zauważył jednocześnie, że skarżąca zbyt wiele oczekiwała od uzasadnienia decyzji skoro ma za złe, że nie wyjaśniono w decyzji, w jaki sposób strona może rozwiązać swój problem i to w sposób inny niż wynika z obowiązujących przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego, które organ wskazał, a które w ocenie skarżącego są zbędne. Organ nie ma wpływu na to czy wszystkie zainteresowane strony są zgodne w kwestii spisania dodatkowego aktu notarialnego, na który jednoznacznie wskazał w uzasadnieniu swej decyzji, dlatego powstała sytuacja powinna raczej naprowadzić skarżącego na myśl, że skoro brak zgody zainteresowanych na notarialne załatwienie sprawy, a nie ma możliwości rozwiązania problemu w drodze decyzji administracyjnej, to doprowadzenie do oczekiwanych zmian zapisów w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów i budynków może wymagać stosownego postanowienia sądu cywilnego rozstrzygającego o udziałach m.in. w prawie własności do części wspólnych budynku ustalonych przez sąd w oparciu o już zaktualizowane w ewidencji gruntów i budynków dane w zakresie powierzchni lokali.

WINGiK uznał również za niezasadny zarzut podniesiony w pkt II skargi, gdyż na stronie nr 13 uzasadnienia decyzji zostały wskazane przepisy art. 24 ust. 2a oraz art. 24 ust. 2c p.g.i.k., a na stronie nr 14 zawarto uzasadnienie zastosowania art. 24 ust. 2c p.g.i.k. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w pkt III skargi organ wyjaśnił, że skarżący zapomina iż sprawa rozstrzygana przez obie instancje ogranicza się wyłącznie do kwestii określenia i dokonania wpisu udziału przypadającego tylko lokalowi nr 3, a nie wszystkim lokalom w budynku przy [...]. Co prawda pierwotny wniosek wskazywał, że dotyczy aktualizacji danych w zakresie wszystkich lokali, jednak jak wynika z zakresu przeprowadzonych postępowań nie dotyczyły one aktualizacji informacji wspólnych dla wszystkich lokali, co też zostało wyjaśnione w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. przeprowadzono dowód z pisma Sądu Okręgowego z dnia [...] września 2016 r. oraz wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2016 r., sygn. akt [...] wydanego w sprawie z powództwa K.K., T.K. i Z.N. przeciwko Miastu, W.F., M.P., E.M.C., E.M.B., M.P., T.K.P. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny we wskazanym zakresie sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - określanej dalej jako p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu. Mając na uwadze tak nakreślony zakres kognicji Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji WINGiK utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącej wysokości udziału w częściach wspólnych budynku i współużytkowaniu wieczystym działki nr [...] dla właścicielki lokalu nr 3 przy ul. [...] na podstawie wyników inwentaryzacji lokali w wyżej wymienionym budynku przeprowadzonej w 2001 r. I w tych granicach Sąd uprawniony był do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wydanych rozstrzygnięć.

Podstawą materialną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 24 ust. 2 c p.g.i.k, który stanowi, iż odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.

W orzecznictwie i piśmiennictwie zgodnie przyjmuje się, iż z regulacji prawnej p.g.i.k. a zwłaszcza z art. 20, art. 22 i art. 24 p.g.i.k. wynika charakter prawny prowadzonej przez organy administracji publicznej ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzygając sporów o prawo, ani nie nadaje czy ujmuje praw. O zasadności tego stanowiska przesądza przyjęta definicja ustawowa ewidencji gruntów i budynków. Według art. 2 pkt 8 p.g.i.k. ilekroć w ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) – rozumie się przez to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Pełniąc jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów ( por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13, wyrok NSA z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 157/10, E. Stefańska /w/ J. Lang /red/, P.g.i.k. Komentarz, Lex 2013 , t. 37 do art. 20 ) .

Błędnym jest oczekiwanie, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności, o granice czy powierzchnie ich działek, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów ( por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 565/15 ). Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W razie powstania sporu, co do tego czyją własnością jest nieruchomość, ujawniona w operacie gruntów, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r. , sygn. akt I OSK 719/07 ). Techniczny charakter ewidencji powoduje, że osoba kwestionująca jej zapisy nie może doprowadzić do modyfikacji stanu prawnego nieruchomości poprzez wprowadzenie zmian w ewidencji, a dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Właśnie z uwagi na techniczno-rejestracyjny charakter ewidencji niedopuszczalne jest odwrócenie przedmiotowej kolejności. Procedura aktualizacji ewidencji gruntów i budynków ma charakter sformalizowany w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu ( por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 450/09 ). Jak wskazano w powołanym powyżej wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 marca 2016r. sama ustawa, choć określa przedmiot ewidencji i podstawowe wymagania co do jej zawartości, nie określa zasad jej prowadzenia. Zasady dokonywania wpisów w ewidencji, wprowadzania zmian i aktualizacji ewidencji określa wydane na podstawie art. 26 ust. 2 p.g.i.k. wspominane powyżej r.e.g.i.b. Zgodnie z § 10 ust. 1 r.e.g.i.b. ewidencja obejmuje: 1) dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali; 2) dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa. Dotyczy to również danych użytkowników wieczystych (§ 11 ust. 1 pkt 1 r.e.g.i.b.). Stosownie natomiast do § 12 ust. 1 r.e.g.i.b. prawa osób i jednostek, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. W świetle powyższego żądana przez skarżącą zmiana udziału we współwłasności części wspólnych budynku oraz współużytkowaniu wieczystym działki mogła nastąpić jedynie w oparciu o powyższe wyraźnie stypizowane w § 12 ust.1 r.e.g.i.b. podstawy. Niewątpliwie skarżąca nie przedłożyła dokumentów wskazanych w § 12 ust. 1 pkt 1 – 4 r.e.g.i.b. Oczekiwała bowiem, aby zmiana ta nastąpiła na podstawie wprowadzonych uprzednio w ewidencji gruntów i budynków zmian dotyczących powierzchni użytkowych powierzchni poszczególnych lokali wynikających z inwentaryzacji z 2001 r. odmiennych o tych, które wskazane były w aktach notarialnych i księgach wieczystych, poprzez przeliczenie wielkości udziału stosownie do art. 3 ust. 3 u.w.l. Przepis ten stanowi, iż udział w nieruchomości wspólnej właściciela lokalu wyodrębnionego odpowiada stosunkowi powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych – do łącznej powierzchni użytkowej wszystkich lokali wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi. W przypadku wadliwego ustalenia udziału w częściach wspólnych i w prawie użytkowania wieczystego, organy administracji, w tym również organy służby geodezyjnej i kartograficznej, nie są uprawnione do dokonywania przeliczenia udziałów. Wkraczałoby to bowiem w sferę stosunku cywilnoprawnego powstałego na podstawie czynności prawnej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, ustanowienie odrębnej własności lokalu albo przeniesienia własności w akcie notarialnym. Na drodze postępowania administracyjnego nie można domagać się zmiany treści tego stosunku prawnego. Zmiana wielkości udziałów wymaga zawarcia nowej umowy na nowo ustalającej te udziały (art. 3 ust. 7 zd. 2 u.w.l.). W razie braku zgody wszystkich właścicieli lokali na dokonanie odpowiedniej zmiany udziałów zastosowanie ma art. 199 k.c., zgodnie z art. 1 ust. 2 u.w.l. przewidującym stosowanie przepisów k.c. w zakresie nieuregulowanym przez u.w.l. (por. też wyrok SN z dnia 18 listopada 2004 r., I CK 357/04, LEX nr 166834). Będzie to spór o prawo ukształtowane w akcie notarialnym odmiennie od stanu rzeczywistego, przy czym odmienność ta dotyczy rzeczowego zakresu tego prawa, do którego ustalenia nie może dojść na drodze postępowania administracyjnego. Oczywiście ustalenie rzeczywistego stanu prawa własności i użytkowania wieczystego leży w interesie osób, które twierdzą, iż w treści aktów notarialnych sprzedaży lokali mieszkalnych nieprawidłowo ustalono powierzchnie lokali, skutkiem czego zaniżono albo zawyżono wielkości przypadających im udziałów w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu, na którym posadowiony jest budynek mieszkalny. Osoby te mogą dochodzić ustalenia tego prawa w przysługującym im zakresie, ale na drodze cywilnej (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2011r., sygn. akt I OSK 1293/10). Taki spór między współwłaścicielami wyodrębnionych lokali w zakresie wielkości przynależnych do lokalu udziałów niewątpliwie istnieje i jest on przedmiotem rozstrzygania przez sąd powszechny w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej (por. nieprawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2016r. , sygn. akt [...]). W konsekwencji należało uznać, iż powoływany art. 3 ust. 3 u.w.l. nie stanowi przepisu, na podstawie którego wprowadza się aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie zart. 24 ust. 2 a pkt1 lit. a p.g.i.k. W kontekście powyższych uwag – w ocenie Sądu - zmiana wpisów dotyczących danych ewidencyjnych, określonych w § 70 ust. 1 i 2 r.e.g.i.b., zwłaszcza pola powierzchni użytkowej lokalu (§ 70 ust. 1 pkt 7 .r.e.g.i.b.) również nie może stanowić materiału zasobu w rozumieniu art. 24 ust.2 a pkt 1 lit.c p.g.i.k. uzasadniającego aktualizację w zakresie zmiany wielkości udziałów w częściach wspólnych budynku oraz w gruncie. Stanowiłoby to niedopuszczalne na drodze administracyjnej ingerowanie i kształtowanie prawa podmiotowego ze sfery stosunków cywilnych. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury, przerzucać kompetencji sądów. Również art. 24 ust. 2 a pkt 1 lit d. p.g.i.k. wskazujący, iż informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji nie mógł stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej w zakresie zmiany wielkości udziałów. Zważyć bowiem należy, iż posługiwanie się przez prawodawcę w przepisach pojęciem "aktualizacji" a nie "prostowania" nie oznacza, że w ogóle nie jest możliwe usuwanie błędów czy omyłek w ewidencji w ramach pojęcia "aktualizacji", ale powinno się to odbywać w sytuacji, gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych pomyłek. Ewidencja gruntów i budynków nie ma bowiem charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego ( por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 277/09, z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 960/12, z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 203/09, wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 86/12, wyrok WSA z Białymstoku z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 272/10). Stąd też w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Tym niemniej, czym innym jest prostowanie błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a czym innym merytoryczne ustalanie przez organ prowadzący ewidencję zakresu prawa własności. Skarżąca – jak trafnie wskazuje organ w odpowiedzi na skargę - mylnie używa określenia "błędnych wpisów", gdyż jak wynika z jej pism wyraźnie ma na myśli ujawnienie nowej informacji w ewidencji zgodnej ze stanem faktycznym (dokumentacja inwentaryzacji budynków z 2001 r.), ale niezgodnej ze stanem prawnym wynikającym z ujawnionych organowi aktów notarialnych. W kontekście powyższych rozważań niezasadny był zarzut naruszenia przez organ art. 24 ust. 2a p.g.i.k., jak również nie zachodzi sprzeczność między przepisami p.g.i.k. a przepisami r.e.g.i.b.

W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenie wskazanych w skardze przepisów art. 8, 9 i 12 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Wprawdzie rzeczywiście uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest nadmiernie rozbudowane, co zresztą dostrzegł sam organ w odpowiedzi na skargę, jednakże trzeba uwzględnić skomplikowany stan prawny nieruchomości i konieczność odniesienia się do wielu przepisów. Ponadto nie sposób zarzucić organowi, iż wnikliwa analiza uzasadnienia nie pozwala zrekonstruować motywów, którymi kierował się organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, a tym samym, aby doszło do naruszenia przepisu art.107§3 k.p.a. Nie było również rolą organów służb geodezyjnych i kartograficznych w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego udzielanie wskazówek i pouczeń w zakresie w jaki sposób należy rozwiązywać spory natury cywilistycznej, będących poza kompetencją organów administracji.

Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. Związany jest bowiem z nieuznaniem skarżącej za stronę w postępowaniach dotyczących aktualizacji wpisów w odniesieniu do pozostałych lokali, co do których zostały wydane odrębne decyzji, albo zostały załatwione w trybie odrębnych czynności materialno-technicznych. Zarzut ten zatem wykracza poza granice niniejszej sprawie wyznaczonej decyzją organu I instancji oraz zakresem w jakim nastąpiło wyczerpanie środków zaskarżenia warunkujących dopuszczalność kontroli przez sąd administracyjny. Jeśli skarżąca uznaje, iż przeprowadzono wadliwie powyższe postępowania bez jej udziału może złożyć wniosek o wznowienie postępowania.

Mając na uwadze powyższe organy zasadnie odmówiły skarżącej wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie dotyczącym wysokości udziału w częściach wspólnych budynku i współużytkowaniu wieczystym. Stąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.

-----------------------

-4-

adw. Stanisław Żytkowski

ul. Mieszka 139, 66-400 Gorzów Wlkp. tel. (0-95) 728-85-15, fax: (0-95) 728-85-17, e-mail: zytkowski@pro.onet.pl