Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1457/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1 i 2, art. 108 § 1 i 2 pkt 2, art. 107 § 2 pkt 2 i 4
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Dębkowski, Sędziowie sędzia WSA Hanna Filipczyk, asesor WSA Piotr Wróbel (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Krzysztof Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2024 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu oraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "NUS" lub "organ I instancji") decyzją z [...] grudnia 2022 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej W. M. (dalej: Skarżący) wraz z drugim członkiem zarządu D. sp. z o.o. z/s w. (dalej: Spółka) p. R. M. oraz Spółką za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.

Powodem wydania przez NUS rozstrzygnięcia o powyższej treści było uznanie, że w sprawie wystąpiły wymagane przesłanki pozytywne przeniesienia odpowiedzialności za zaległości Spółki przy braku skutecznego wykazania przez Skarżącego, że w sprawie ziściła się jedna z przesłanek określonych w art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.; dalej: O.p.) zwalniających Skarżącego od solidarnej odpowiedzialności za ww. zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług.

W odwołaniu od decyzji NUS z [...] grudnia 2022 r. Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 116 § 1 O.p. poprzez wadliwe przyjęcie, że samo pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest wystarczającą przesłanką do przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na Skarżącego;

- art. 120 i art. 121 O.p. – poprzez błędne wyliczenie kwot rzekomego zobowiązania na podstawie nierzetelnych danych popartych nierzetelnym materiałem dowodowym co do wysokości podstawy opodatkowania;

- art. 122 O.p. poprzez naruszenie obowiązku wszechstronnego rozpoznania sprawy;

- art. 133 § 1 i § 2 O.p. – poprzez wadliwe określenie stron postępowania;

- art. 187 § 1 O.p. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia przez organ podatkowy materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;

- art. 191 O.p. poprzez bezpodstawne uznanie, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego zostało udowodnione, iż wysokość rzekomego zobowiązania podatkowego jest prawidłowa oraz bezpodstawne uznanie o przeniesieniu odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania Spółki na Skarżącego.

W oparciu o podniesione zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji NUS z [...] grudnia 2022 r. oraz o umorzenie postępowania podatkowego.

Decyzją z [...] marca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowego w W. utrzymał w mocy decyzję NUS z [...] grudnia 2022 r.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia DIAS wskazał m.in., że sporne zaległości podatkowe Spółki wynikają z decyzji DIAS z [...] marca 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję NUS z [...] czerwca 2018 r.

Organ wskazał, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego Spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r. został przerwany w związku z wystąpieniem okoliczności, o której mowa w art. 70 § 4 O.p. – tj. ze względu na skuteczne dokonanie czynności egzekucyjnych w postaci zajecia rachunku bankowego Spółki w dniu 20 sierpnia 2020 r. Dodatkowo DIAS wskazał, że termin przedawnienia spornego zobowiązania podatkowego Spółki uległ zawieszeniu z dniem 3 grudnia 2021 r. ze względu na wszczęcie śledztwa w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na posługiwaniu się przez Spółkę nierzetelnymi fakturami VAT. Dodatkowo DIAS wskazał, że o skutku zawieszającym bieg terminu przedawnienia spornego zobowiązania w wyniku wszczęcia postępowania karnego skarbowego Spółka została zawiadomiona w trybie art. 70c O.p. pismem z 28 grudnia 2021 r.

Organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie zachowano wynikający z art. 118 O.p. pięcioletni termin na wydanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Dodatkowo postępowanie podatkowe w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego za zaległość podatkową zostało wszczęte z zachowaniem warunku określonego w art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) O.p.

DIAS stwierdził ponadto, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (w szczególności informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu z Krajowego Rejestru Sądowego oraz umowa Spółki z [...] października 2002 r.) potwierdza, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki w czasie w którym upłynął termin płatności zobowiązania podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2017 r.

DIAS wskazał również, że w sprawie dochowano obowiązku uwzględnienia solidarnego charakteru odpowiedzialności osoby trzeciej, o której mowa w art. 107 § 1 w zw. z art. 116 O.p. bowiem wobec drugiego członka zarządu Spółki – p. R. M. NUS prowadził postępowanie podatkowe zakończone decyzją z [...] grudnia 2022 r. wydaną w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej p. R. M. wraz ze Skarżącym i Spółką za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r.

Następnie DIAS wskazał chronologię prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podjęte przez organ egzekucyjny działania mające na celu ujawnienie majątku Spółki umożliwiającego skuteczną egzekucję i wskazał okoliczności, które w ocenie organu świadczyły o bezskuteczności egzekucji prowadzonej z majątku podatnika.

DIAS podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie spełnione zostały przesłanki pozytywne przeniesienia odpowiedzialności za zaległości Spółki przy braku wykazania przez Skarżącego, że w sprawie ziściła się jedna z przesłanek zwalniająca go z odpowiedzialności za zaległość podatkową Spółki w podatku od towarów i usług.

DIAS wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że stan niewypłacalności Spółki w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2017 r. po. 234 ze zm.; dalej: p.u.n.) był sierpień 2012 r. Pomimo istnienia podstaw do złożenia wniosku o upadłość Spółki w okresie, w którym Skarżący pełnił funkcje prezesa Spółki stosowny wniosek nie został złożony.

W ocenie DIAS Skarżący nie wykazał istnienia okoliczności mogących świadczyć o braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w odpowiednim czasie. Organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący nie może uwolnić się od odpowiedzialności solidarnej wraz ze Spółką z tej przyczyny, że w czasie pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki nie odpowiadał faktycznie za podejmowane w Spółce decyzje. W ocenie DIAS o braku winy nie przesądza powoływany przez Skarżącego dokument w postaci postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. z [...] grudnia 2021 r. o umorzeniu śledztwa przeciwko Skarżącemu w przedmiocie podania nieprawdy w złożonych przez Spółkę deklaracjach VAT-7 za okres od stycznia do grudnia 2015 r. DIAS podkreślił, że w ww. postanowienie przesądza o braku winy Skarżącego w rozumieniu prawnokarnym, tj. przypisania sprawcy winy jako warunku karalności za wykroczenie skarbowego. DIAS wskazał, że w postępowaniu podatkowym prowadzonym w zakresie odpowiedzialności solidarnej na podstawie art. 116 i n. O.p. nie jest niezbędne wykazanie winy w rozumieniu prawnokarnym. Dodatkowo DIAS wskazał, że Skarżący nie wskazał istnienia majątku Spółki, które pozwolą na zaspokojenie dochodzonych należności przynajmniej w znacznej części.

Reasumując DIAS podzielił prawidłowość wyrażonego przez organ pierwszej instancji stanowiska uzasadniającego orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego wraz z p. R. M. i Spółką za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r.

W skardze na decyzję DIAS z [...] marca 2024 r. Skarżący zarzucił jej wydanie z naruszeniem:

- art. 116 § 1 O.p. - poprzez wadliwe przyjęcie, iż samo pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest wystarczającą przesłanką do przeniesienia odpowiedzialności za jej zobowiązania pomimo, iż stan faktyczny oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczą odmiennie;

- art. 120 i art. 121 O.p. - poprzez pominięcie w fazie procedowania przez organ podatkowy zastosowania się do zasady określającej podstawę jego działania na podstawie i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a co za tym idzie przeprowadzenie postępowania w sposób nielojalny wobec skarżącego, niestaranny, a więc niepoprawny merytorycznie, z naruszeniem zasady zaufania, która powinna przejawiać się nie tylko w bezstronności rozstrzygnięć i dbałości o wyjaśnienie wszelkich - głównie prawnych aspektów sprawy, lecz także w działaniu na korzyść podatnika, przeciwko naruszaniu jego interesów;

- art. 122 O.p. - z którego wynika obowiązek organu prowadzącego postępowanie wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy, poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia;

- art. 127 O.p. - poprzez nieuprawnione wejście organu drugiej instancji w kompetencje organu pierwszej instancji, a co za tym idzie spowodowanie sytuacji, w której zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest praktycznie nową decyzją w obrocie prawnym podlegającą środkowi zaskarżenia w postaci odwołania od decyzji, a nie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego;

- art. 133 § 1, § 2 O.p. - poprzez wadliwe oznaczenie stron postępowania;

- art. 139 O.p. - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z uchybieniem terminów wynikających z ustawy, do stosowania których organ jest obowiązany;

- art. 140 § 1, § 2 O.p. - poprzez niepowiadomienie strony o konkretnych przyczynach niedotrzymania terminu rozpoznania sprawy, co finalnie doprowadziło do nieuzasadnionej przewlekłości postępowania;

- art. 187 § 1 O.p. - z którego wynika obowiązek organu podatkowego zebrania i rozpatrzenia rzetelnego materiału dowodowego w całości, zarówno świadczącego na korzyść jak i niekorzyść podatnika i poddania go w sposób wyczerpujący merytorycznej ocenie każdego z osobna jak i w zbiegu - poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji konkretnych faktów prawotwórczych, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał ostatecznie wiarę, a którym dowodom odmówił przymiotu wiarygodności i dlaczego.

W ocenie Skarżącego decyzja wydana została przez organ z naruszeniem porządku prawnego, z pominięciem dowodów z prawomocnych, a zatem obowiązujących dokumentów organów państwowych i jako obarczona wadą prawną powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego.

Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji DIAS oraz poprzedzającej ją decyzji NUS - w całości oraz o umorzenie postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Strony spierają się o zgodność z prawem orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego wraz z drugim członkiem zarządu oraz Spółką za zaległość podatkową Spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2019 r., poz. 243 i 326) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p.).

Odpowiedzialność osoby trzeciej obejmuje również m.in. odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych i koszty postępowania egzekucyjnego (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 O.p.). O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji (art. 108 § 1 O.p.).

W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostają następujące okoliczności :

- zobowiązanie podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 2017 r. zostało określone w decyzji wymiarowej wydanej dla tej Spółki;

- podatek z tytułu tego zobowiązania podatkowego nie został przez Spółkę zapłacony;

- w sprawie zachowano terminy, o których mowa w art. 108 § 2 pkt 2 lit a O.p. oraz art. 118 § 1 O.p.;

- Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki w okresie, w którym powstała sporna zaległość podatkowa z tytułu podatku od towarów i usług;

- orzekając o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego wraz ze Spółką organ uwzględnił fakt, że Spółka posiadała w spornym okresie zarząd dwuosobowy;

- w momencie wydania i doręczenia zaskarżonej decyzji zobowiązanie podatkowe Spółki pozostawało wymagalne (nieprzedawnione);

- organ wykazał, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna;

- pomimo zaprzestania regulowania przez Spółkę wymagalnych zobowiązań i powstania stanu niewypłacalności Spółki w sierpniu 2012 r. nie złożono wniosku o upadłość Spółki;

- Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowej Spółki w znacznej części.

Podniesionymi w skardze zarzutami Skarżący zmierza do zakwestionowania możliwości przypisania mu odpowiedzialności solidarnej wraz z drugim członkiem zarządu oraz Spółką wskazując na dwa rodzaje uchybień.

Po pierwsze, w ocenie Skarżącego brak możliwości orzekania o jego solidarnej odpowiedzialności wraz z pozostałym członkiem zarządu oraz Spółką wynika wprost z uznania przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S., iż Skarżący – jako prezes zarządu Spółki nie odpowiadał faktycznie za podejmowane w Spółce decyzje. W ocenie Skarżącego powyższe stwierdzenie, zamieszczone w postanowieniu z [...] grudnia 2021 r. o umorzeniu śledztwa prowadzonego przeciwko Skarżącemu. W ocenie Skarżącego, powyższe stanowisko organu wyłącza możliwość orzekania o odpowiedzialności solidarnej Skarżącego na podstawie art. 116 i n. O.p.

Po drugie zaś Skarżący formułuje w skardze szereg zarzutów naruszenia przepisów procedury podatkowej (zarówno powiązanych z ww. pominięciem stanowiska wyrażonego w ww. postanowieniu z [...] grudnia 2021 r. jak i od niego niezależnych), które w jego ocenie uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji NUS z [...] grudnia 2022 r. jako wydane po przeprowadzeniu postępowania podatkowego obarczonego istotnymi naruszeniami prawa procesowego mającymi istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na podzielenie.

Niewątpliwie rację ma Skarżący wskazując, że postanowieniem z [...] grudnia 2021 r. umorzono postępowanie karne prowadzone przeciw Skarżącemu, podejrzanemu o popełnienie przestępstwa określonego w art. 56 § 1 w zb. \ art. 62 § 2 w zw. z art. 61 § 1 w zw. z art. 6 § 2. i w zw. z art. 7 § 1 i w zw. z art. 9 § 3 przy zastosowaniu art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s. W ramach prowadzonego postępowania karnego skarbowego Skarżącemu zarzucono, że pełniąc funkcję prezesa zarządu Spółki, działając wspólnie i w porozumieniu z R. M. naraził na uszczuplenie Skarb Państwa poprzez wykazanie w deklaracjach VAT-7 za poszczególne miesiące 2015 r. faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Jak zasadnie podnosi Skarżący w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu śledztwa organ prowadzący dochodzenie wprost wskazał, że Skarżący nie odpowiadał faktycznie za podejmowane w Spółce decyzje, a osobą odpowiedzialną za podejmowane działania w Spółce był p. R. M.

Nie ma jednak racji Skarżący argumentując, że powyższe stwierdzenie o braku możliwości przypisania Skarżącemu winy w postępowaniu karnym (brak decyzyjności w zakresie podejmowania działań stanowiących istotę zarzutu w postępowaniu karnym skarbowym) powinien wywołać analogiczny skutek w postępowaniu podatkowym w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej na podstawie art. 116 O.p. (tj. brak możliwości przypisania Skarżącemu odpowiedzialności solidarnej wraz z drugim członkiem zarządu oraz ze Spółką).

Należy wskazać, że w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że wina w ujęciu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. to zarówno wina umyślna i związana z nią świadomość istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych, jak i wina nieumyślna w postaci niedbalstwa, które zakłada brak świadomości ale opiera się na powinności i możliwości przewidywania istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych w takim rozmiarze, który powoduje konieczność wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, a rozważając kryterium winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. np. wyrok NSA z 27 stycznia 2023 r., III FSK 1633/21). Dla wykazania tej przesłanki egzoneracyjnej nie wystarczy subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Brak takiej winy jest kategorią obiektywną i można się na nią powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych (por. np. wyrok NSA z 21 września 2022 r., III FSK 693/21).

Należy również wskazać, że na osobę pełniącą funkcję członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2052, dalej: k.s.h.) nakładają obowiązek posiadania wiedzy o stanie spraw spółki i starannego działania w zakresie utrzymania jej bytu oraz wypłacalności. Zgodnie z art. 208 § 2 k.s.h. każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, co prowadzi do wniosku, iż jest on zobligowany do bieżącego śledzenia sytuacji spółki, aby w przypadku wystąpienia trudności finansowych i zagrożenia upadłością mógł podjąć stosowne kroki. Członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie, możliwość zaspokojenia długów (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 września 2008 r., Il CSK 142/08; wyrok Sądu Najwyższego z 2 października 2008 r., I UK 39/08). Członek zarządu jako osoba odpowiedzialna za prowadzenie spraw spółki, powinien orientować się w bieżącym stanie jej finansów, szczególnie w odniesieniu do stanu majątkowego spółki i ciążących na niej zobowiązań tak, by nie doprowadzić do naruszenia obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa, w tym do sytuacji zadłużenia spółki oraz stanu jej niewypłacalności.

Samo rozdzielenie zadań pomiędzy członków zarządu czy pomiędzy osoby sprawujący faktyczny zarząd spółką, nie jest dostatecznym usprawiedliwieniem do tego, żeby członek zarządu nie kontrolował spraw spółki. O braku winy w w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości nie może decydować wewnętrzny podział obowiązków w zarządzie spółki czy też brak wiedzy członka zarządu o sytuacji finansowej spółki. Brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość może być odnoszony do sytuacji wyjątkowych, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań (por. np. wyrok NSA z 21 września 2022 r., III FSK 1063/21).

Należy również podkreślić, że określona w Ordynacji podatkowej odpowiedzialność członków zarządu spółki kapitałowej jest odpowiedzialnością solidarną. Nie jest to odpowiedzialność skierowana wobec tylko tych członków zarządu, którzy osobiście podejmowali lub autoryzowali w spółce czynności, będące następnie przedmiotem negatywnej oceny przez organy podatkowe. Rzeczą obojętną z punktu widzenia odpowiedzialności określonej w art. 116 O.p. jest to, czy skarżąca swoje obowiązki w rzeczywistości wykonywała, czy też pozostawała bierną, godząc się na konsekwencje takiego postępowania. Jedynie zaistnienie zdarzeń losowych, nadzwyczajnych, pozbawiających członka zarządu możliwości zajmowania się sprawami spółki w sposób nagły, mogłoby uzasadniać uznanie, iż nie ze swej winy nie złożył on stosownego wniosku o ogłoszenie upadłości, pomimo iż wystąpiły ku temu przesłanki (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2024 r., III FSK 2548/21)

Powyższe, szczególne przesłanki i charakter przypisania odpowiedzialności solidarnej Skarżącemu wskazują na niezasadność prezentowanego przez Skarżącego stanowiska. Lektura uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji przekonuje, że DIAS dostrzega szczególny charakter odpowiedzialności solidarnej z art. 116 O.p. i w prawidłowy sposób odniosły się do argumentów Skarżącego w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie wpływu (jego braku) postanowienia z [...] grudnia 2021 r. na rozstrzygniecie w sprawie odpowiedzialności solidarnej Skarżącego wraz z drugim członkiem zarządu Spółki oraz ze Spółką za sporną zaległość podatkową (por. s. 19-22 zaskarżonej decyzji).

Przy czym Skarżący nie przedstawił przekonujących twierdzeń wskazujących na wadliwość pozostałych ustaleń poczynionych przez organy w zakresie wykazania przesłanek pozytywnych umożliwiających orzekanie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego na podstawie art. 116 O.p. Sąd działając z urzędu nie dostrzega wadliwości ustaleń dokonanych przez DIAS w zakresie wykazania tychże w wystarczający i prawidłowy sposób w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności DIAS w prawidłowy sposób wykazał zarówno fakt pełnienia przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu Spółki w momencie powstania spornej zaległości podatkowej (s. 11-12 zaskarżonej decyzji), fakt bezskuteczności prowadzonej wobec Spółki egzekucji (s. 14-16 zaskarżonej decyzji) oraz ustalenia dotyczące momentu powstania stanu niewypłacalności Spółki (s. 19-20 zaskarżonej decyzji).

Zdaniem Sądu nie zachodzi także przesłanka negatywna (egzoneracyjna) odpowiedzialności podatkowej Skarżącego określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p.: że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jej winy.

Skarżąca w trakcie prowadzonego postępowania nie wskazała składników majątkowych należących do Spółki, z których możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji (art. 116 § 1 pkt 2 O.p.).

Reasumując, w ocenie Sądu w sprawie były spełnione pozytywne przesłanki odpowiedzialności Skarżącej za zaległość podatkową w podatku od towarów i usług styczeń 2017 r., a niespełnione przesłanki negatywne (egzoneracyjne).

Za nieuzasadnione uznał Sąd również podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego.

Za nieuzasadniony Sad uznał również zarzut naruszenia art. 133 § 1 i § 2 O.p. Zarzut ten jest w istocie powiązany z podnoszonym przez Skarżącego zarzutem braku możliwości orzekania o jego odpowiedzialności na podstawie art. 116 O.p., które to stanowisko – jak wskazano już wyżej – jest błędne. Wbrew stanowisku Skarżącego w ocenie Sądu w sprawie organy prowadząc postępowanie realizowały wytyczne określone w art. 120 i art. 121, art.. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.

Odnosząc się natomiast do podniesionych zarzutów naruszenia art. 139 oraz art. 140 O.p. Sąd stwierdza, że nawet przyjmując ich zasadność (z czym Sąd się nie zgadza) badanie ich wpływu na wynik sprawy mogłoby ewentualnie być przedmiotem rozpoznania w przypadku wniesienia odrębnego środka zaskarżenia - skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani też prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji uznał zarzuty skargi za pozbawione uzasadnionych podstaw.

Nie stwierdziwszy zaś innych naruszeń prawa, które sąd administracyjny ma obowiązek brać pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r . poz. 935).

Wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym orzeczeniu dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl