Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 644/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art.42 par. 1, art. 44 par. 1 pkt 1 i par. 2, art. 46 par. 1, art. 76 par.1 i par. 2, art. 129 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 37 ust. 2 pkt 2 lit. b, pkt 3 lit. a i pkt 5 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 1640
law: Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe
article: art. 106 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: par. 21 ust. 3 i ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1026
law: Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji  z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez  operatora wyznaczonego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skargi D. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 13 czerwca 2024 r., nr SKO.40.1363.2024.dr w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zmiany decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego D. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

D. R. (dalej jako: "skarżący") wniósł Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej jako: "SKO" lub "Kolegium") z dnia 13 czerwca 2024 r., nr SKO.40.1363.2024.dr, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 18 marca 2024 r., nr NZ.4101.1.410.2023-24.R.5, w przedmiocie zmiany decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.

Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezydent Miasta Opola, decyzją z dnia 18 marca 2024 r., na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. - dalej jako: "k.p.a."), zmienił decyzję własną z dnia 6 lutego 2024 r. Decyzja z dnia 18 marca 2024 r. została przesłana skarżącemu przesyłką pocztową i odebrana przez J. R. w dniu 26 marca 2024 r.

Pismem datowanym na dzień 10 kwietnia 2024 r., nadanym przesyłką pocztową w dniu 11 kwietnia 2024 r. (data stempla pocztowego na kopercie) skarżący wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Opola z dnia 18 marca 2024 r.

Kolegium, postanowieniem z dnia 13 czerwca 2024 r., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia powyższego odwołania. W uzasadnieniu postanowienia, wskazując kolejno na regulacje art. 134, art. 129 § 1 i § 2 oraz art. 57 § 1 i § 5 pkt 2 k.p.a. wyjaśniło, że ostatnim dniem czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji był 9 kwietnia 2024 r. (wtorek). Z tego względów należało uznać, że odwołanie strony, datowane na dzień 10 kwietnia 2024 r., nadane listem poleconym w dniu 11 kwietnia 2024 r., zostało wniesione z uchybieniem przepisanego terminu tj. z jego dwudniowym przekroczeniem. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w związku z błędnym ustaleniem, że nie złożył odwołania w terminie z własnej winy. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i jednocześnie wnioskując o przesłuchanie J. R. (matki skarżącego) na okoliczność błędnego przekazania mu informacji o dacie odbioru decyzji oraz z ostrożności o przywrócenie terminu do złożenia odwołania (tak jak w odrębnym piśmie załączonym do skargi) podniósł, że nie uchybił terminowi do wniesienia odwołania ze swojej winy. Nie kwestionując ustaleń SKO co do dat podkreślił, że pozostawał w błędnym przekonaniu, co do daty odbioru korespondencji przez J. R., która przekazała mu, że przedmiotową korespondencję odebrała dnia 28 marca 2024 r. Ponieważ w tamtym okresie nie przebywał w Ś. korespondencja została mu przekazana 2 kwietnia 2024 r. Jednocześnie J. R. błędnie poinformowała go, że decyzję odebrała w dniu 28 marca 2024 r. Dlatego sądził, że ostatni dzień terminu do wniesienia odwołania upływa 11 kwietnia 2024 r. Wskazując na fakt, że J. R. choruje na [...] skarżący zaakcentował, że nie uchybił terminowi z własnej winy, lecz z powodu błędnych informacji przekazanych przez osobę, która odebrała korespondencję. O powyższej sytuacji dowiedział się z zaskarżonego postanowienia, które odebrał 20 czerwca 2024 r. i od tego dnia ustała przyczyna uchybienia terminu. Wobec wskazanej sytuacji, odrębnym pismem (przesłanym w załączeniu), wystąpił również do SKO o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Poinformowało przy tym, że w dniu 2 sierpnia 2024 r. wydało postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Sąd, badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, uznał za zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., choć z innych względów niż podnosił skarżący.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że akt ten został wydany z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Oceniając działania Kolegium w zakresie ustalenia zachowania terminu do wniesienia odwołania oraz jego stanowisko co do stwierdzenia uchybienia temu terminowi wyjaśnić przyjdzie, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W przypadku zatem, gdy decyzja jest sporządzona - tak jak w niniejszej sprawie, w formie pisemnej, dla dokonania oceny co do zachowania terminu do wniesienia odwołania, konieczne jest ustalenie czy doszło, a jeśli tak to kiedy, do jej skutecznego doręczenia stronie oraz tego, czy zaistniałe w sprawie okoliczności uprawniały organ do zastosowania art. 134 k.p.a. i wydania zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od przywołanej decyzji. W związku z tym kluczowym dowodem na okoliczność zachowania terminu do wniesienia odwołania jest pocztowy dowód doręczenia przesyłki.

W tym miejscu należy wskazać, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. w związku z art. 3 pkt 23 ustawy - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 z późn. zm.) co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone (domniemanie wiarygodności). Zwrotne potwierdzenie odbioru jest takim dowodem, jeżeli zostało prawidłowo sporządzone. W innym razie nie może zostać za takie uznane (podobnie NSA w wyroku z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 1712/21). Przesłanką uznania dokumentu urzędowego za dowód w sprawie jest bowiem sporządzenie tego dokumentu w przepisanej prawem formie (por. art. 76 § 1 k.p.a.).

Kwestie dotyczące formy sporządzania dokumentów pocztowych potwierdzających doręczenie przesyłki przez operatora pocztowego regulują: przepisy Rozdziału 8 Działu I k.p.a., art. 37 Prawa pocztowego i § 21 ust. 3 i 4 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1026 - dalej jako: "rozporządzenie"). Jako, że w niniejszej sprawie skarżący występował w postępowaniu administracyjnym jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą Sąd ograniczył analizę prawną do następujących regulacji.

Jak wynika z art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (pozostałe miejsca Sąd pomija bo nie mają one w sprawie zastosowania). W razie niemożności doręczenia pisma osobie fizycznej czy to w jej mieszkaniu czy w miejscu pracy pisma przez operatora pocztowego przechowuje on pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (por. art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). Potwierdzenie faktu doręczenia pisma adresatowi następuje zasadniczo przez złożenie podpisu osoby odbierające (por. art. 46 § 1 k.p.a.).

Przepisy k.p.a. nie regulują bardziej szczegółowych kwestii dotyczących doręczeń pism - uprzednio awizowanych w miejscu zamieszkania lub pracy adresata - w placówce pocztowej ze skutkiem doręczenia. W tym zakresie kwestie te regulują przepisy szczególne tj. przepisy Prawa pocztowego oraz wydanego na jego podstawie rozporządzenia.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa pocztowego, przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej. Jak wynika z art. 37 ust. 2 Prawa pocztowego przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być wydana w placówce pocztowej ze skutkiem doręczenia, między innymi: pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych lub na podstawie pełnomocnictwa pocztowego (por. ust. 2 pkt 2 lit. b); osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem (por. ust. 2 pkt 3 lit. a); osobie uprawnionej do odbioru przesyłek pocztowych w podmiotach będących osobami prawnymi lub jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej, jeżeli adresatem przesyłki jest dana osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (por. ust. 2 pkt 5 lit. a). Przepisy te nie naruszają przepisów innych ustaw dotyczących sposobu, zasad i trybu doręczeń (por. art. 37 ust. 3 Prawa pocztowego).

Stosownie zaś do § 21 ust. 3 rozporządzenia pokwitowanie odbioru przesyłki rejestrowanej powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru. Zgodnie zaś z § 21 ust. 4 tego rozporządzenia, jeżeli adresatem przesyłki rejestrowanej jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, pokwitowanie odbioru powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy, datę odbioru i odcisk stempla firmowego, a w przypadku braku stempla firmowego - informację o dokumencie potwierdzającym uprawnienie do odbioru przesyłki.

Dla oceny skuteczności doręczenia decyzji z dnia 18 marca 2024 r. istotnego znaczenia nabiera prawidłowe wypełnienie pocztowego dowodu doręczenia przesyłki nr [...] sporządzonego na druku "Potwierdzenie odbioru", którego treść Sąd przeanalizował i zestawił z powołanymi powyżej przepisami.

Według tego dowodu doręczenia decyzja Prezydenta Miasta Opola z dnia 18 marca 2024 r. została przesłana skarżącemu na adres: "D. ul. [...], [...] Ś.", czyli na adres prowadzonej działalności gospodarczej (miejsce pracy przedsiębiorcy).

W pkt. 2 zwrotki, po standardowej, nadrukowanej już informacji o tym, że: "(...) Z powodu niemożności jej doręczenia, w sposób wskazany w punkcie 1, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w PP", doręczyciel odnotował odręcznie adres urzędu pocztowego w którym pozostawił przesyłkę: "(...) [...]" i datę pozostawienia: "(...) 25.03.24", co spełnia wymogi z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.

W pkt. 2 zwrotki doręczyciel nie zaznaczył jednak miejsca w jakim pozostawił awizo wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia oraz nie sporządził zapisu o dacie pierwszego awizowania, co jest wymogiem z art. 44 § 2 k.p.a. Już z tego powodu pocztowy dowód doręczenia przesyłki [...] nie został sporządzony w "przepisanej formie" w rozumieniu art. 76 § 1 i § 2 k.p.a., a zatem nie miał on waloru dokumentu urzędowego. Zawiera jednak także inne istotne wady.

Na zwrotce, w miejscu przeznaczonym na pokwitowanie odbioru, zamieszczono datę: "26.03.24" i czytelny podpis osoby odbierającej: "J. R.". Obok podpisu widnieje odcisk pieczęci firmowej: "D.". Osoba wydająca przesyłkę adnotacje o wydaniu opatrzyła: datą ("26.03.24"), własnoręcznym podpisem (nieczytelnym) i oznaczeniem siebie (jako "wydającego"). Zamieściła więc na zwrotce informacje jakie są wymagane przy doręczeniu w trybie art. 37 ust. 2 pkt 5 lit. a Prawa pocztowego i § 21 ust. 4 rozporządzenia. Zakwalifikowała adresata jak osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, a J. R. jako osobę uprawnioną do odbioru przesyłek pocztowych u tego adresata uzyskując od niej pokwitowanie odbioru zawierające: czytelny podpis odbiorcy, datę odbioru i odcisk stempla firmowego. Posłużenie się stemplem firmowym zastępuje w takim przypadku adnotację co do "(...) informacji o dokumencie potwierdzającym uprawnienie do odbioru przesyłki" (por. 21 ust. 4 rozporządzenia).

Pracownik operatora pocztowego przeoczył, że w niniejszej sprawie tryb ten nie miał zastosowania, bo adresatem przesyłki rejestrowanej był skarżący, który występował w postępowaniu administracyjnym jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, a nie jako osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. W przypadku gdy adresatem przesyłki jest osoba fizyczna odcisk stempla firmowego na zwrotce jest okolicznością prawnie obojętną i nie zastępuje informacji wymaganych przez art. 37 ust. 2 pkt 2 lit. b lub pkt 3 lit. a Prawa pocztowego.

W pierwszym przypadku (tj. trybu z art. 37 ust. 2 pkt 2 lit. b Prawa pocztowego) dla wydania przesyłki w placówce pocztowej ze skutkiem doręczenia istotne jest czy osoba, która odbiera przesyłkę w placówce pocztowej, posiada pełnomocnictwo ogólne albo pełnomocnictwo pocztowe. Nie są istotne w tym wypadku inne okoliczności, a w szczególności czy osoba ta jest pracownikiem u adresata i czy legitymuje się pieczątkami firmowymi. Zatem jest to sytuacja odmienna od ww. doręczenia w trybie art. 37 ust. 2 pkt 5 lit. a Prawa pocztowego, gdzie przyjmuje się, że osobę zatrudnioną u adresata, która podejmuje się odebrać pismo i potwierdza to dostępem do firmowych pieczęci uznaje się za upoważnioną do jego odbioru (zob. też wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1114/21).

Nie było przeszkód, aby skarżący upoważnił do odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym swoją matkę. Upoważnienie do odbioru korespondencji nie musiało też przybrać formy pełnomocnictwa pocztowego aby było skuteczne. Z treści art. 37 ust. 2 pkt 2 lit. b Prawa pocztowego wynika bowiem możliwość doręczenia korespondencji zarówno pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa pocztowego jak i pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych.

Sąd dostrzegł, że w pkt. 1 zwrotki zaznaczono drugie pole wyboru i słowa "pełnomocnikowi adresata" ale nie może to - w ocenie Sądu - prowadzić do wniosku, że pocztowy dowód doręczenia został wypełniony prawidłowo. Dalsza część informacji w wybranym polu wyboru zawiera bowiem nadrukowaną informację o doręczeniu przesyłki pocztowej jak w trybie art. 43 k.p.a., czyli pod adresem: ul. [...], [...] Ś. Według zaś adnotacji doręczyciela przesyłkę pozostawił on do odbioru w siedzibie Placówki Pocztowej Poczty Polskiej przy ul. [...] w Ś. Gołym okiem widać brak logiki i staranności operatora pocztowego w wypełnieniu przedmiotowej zwrotki.

Jeśli nawet pominie się ów odcisk pieczęci firmowej (jako zbyteczny) to zwrotka nie ma nadal wymaganej przez art. 37 ust. 2 pkt 2 lit. b Prawa pocztowego adnotacji o dokumencie potwierdzającym uprawnienie J. R. do odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym w imieniu adresata, tj. że była "(...) upoważniona na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych" lub była "(...) upoważniona na podstawie pełnomocnictwa pocztowego".

Sąd zauważa, że żadne pełnomocnictwo udzielone na zasadach ogólnych nie zostało złożone do akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy, a ponadto, skarżący nie podnosi, że takiego pełnomocnictwa ogólnego udzielił swojej matce.

W drugim przypadku (tj. w trybie art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. a Prawa pocztowego) dla wydania przesyłki w placówce pocztowej ze skutkiem doręczenia istotne jest by osoba, która odbiera przesyłkę w placówce pocztowej spełniała kryterium podmiotowe (była osobą pełnoletnią), przedmiotowe (mieszkała razem z adresatem) oraz by złożyła pisemne oświadczenia ("o zamieszkiwaniu razem z adresatem"). Przepis umożliwia zatem wydanie przesyłki w placówce pocztowej ze skutkiem doręczenia w placówce operatora przesyłki rejestrowanej także osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem (dorosłemu domownikowi). Na analizowanej zwrotce nie ma jednak adnotacji o złożonym na piśmie oświadczeniu matki o wspólnym zamieszkiwaniu z synem pod wskazanym adresem i o jej statusie jako "dorosłego domownika".

W świetle powyższego na zwrotce nie zamieszczono informacji o awizowaniu przesyłki, o dacie i miejscu pozostawienia awiza wraz z stosowną informacją o możliwości jego odbioru. Na zwrotce zamieszczono błędnie informacje wymagane jak przy doręczeniu osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niemającej osobowości prawnej w trybie art. 37 ust. 2 pkt 5 lit. a Prawa pocztowego (zamieszczono odcisk pieczęci firmowej skarżącego). Zwrotka nie zawiera informacji wymaganych jak przy doręczeniu pisma osobie fizycznej w trybie art. 37 ust. 2 pkt 2 lit. b lub pkt 3 lit. a Prawa pocztowego (tj. informacji co do rodzaju dokumentu potwierdzającego uprawnienie pełnomocnika do odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym, a w przypadku odbioru pisma przez dorosłego domownika, o złożeniu oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem). Równoczesne zakreślenie w pkt 1 zwrotki pola wyboru sugeruje dokonanie doręczenia w trybie art. 43 k.p.a. co jest sprzeczne, że z adnotacją doręczyciela, iż przesyłkę pozostawił do odbioru w placówce pocztowej. Pocztowy dowód doręczenia przesyłki [...] jest zatem wadliwie sporządzony. Zawiera wykluczające się adnotacje i nie zawiera informacji prawem wymaganych. Nie został zatem sporządzony w "przepisanej formie" w rozumieniu art. 76 § 1 i 2 k.p.a. a zatem nie ma on waloru dokumentu urzędowego (dowodu), który powodowałby powstanie domniemania, że doręczono go osobie uprawnionej do odbioru pisma w imieniu skarżącego (podobnie, na gruncie Ordynacji podatkowej, WSA w Opolu w wyroku z dnia 6 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Op 398/22 i przywołane w nim wyroki NSA).

W konsekwencji powyższego oraz braku wykazania innymi dowodami umocowania J. R. do odbioru decyzji w imieniu skarżącego Kolegium przedwcześnie uznało, że doszło do skutecznego jej doręczenia osobie uprawnionej i przedwcześnie stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia od niej odwołania. Dopiero ustalenia w powyższym zakresie co do skuteczności dokonanego doręczenia decyzji pozwolą na stwierdzenie, czy w ogóle doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z akt administracyjnych nie wynika, aby organy obu instancji poczyniły jakiekolwiek ustalenia: co do faktycznego posiadania przez matkę skarżącego pełnomocnictwa (ogólnego lub pocztowego) do odbioru korespondencji; ewentualnie co do faktycznego wspólnego zamieszkiwania matki z synem (na podstawie jej pisemnego oświadczenia); co do awizowania przesyłki, dacie i miejscu pozostawienia tego awiza wraz z stosowną informacją o możliwości jego odbioru; co do wyjaśnienia kwestii miejsca wydania przesyłki. Brak takich ustaleń skutkował naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 134 k.p.a., a to wobec braku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego istotnego dla podjęcia rozstrzygnięcia i braku dokonania oceny na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego.

Odnosząc się do argumentów skargi podkreślić trzeba, że w niniejszej sprawie przedmiotem rozważań Sądu nie było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lecz wyłącznie kwestia zachowania tego terminu. W konsekwencji też w niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu nie mogły być wyjaśnienia skarżącego dotyczące braku winy w uchybieniu terminu. Jako dotyczące przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a., podlegają one rozważeniu w odrębnym postępowaniu o przywrócenie terminu. Z tego powodu nie było również podstaw do przeprowadzenia, w trybie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej jako: "p.p.s.a."), uzupełniającego postępowania dowodowego na wskazaną okoliczność braku winy w uchybieniu terminu.

Wyjaśnić przy tym należy, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny jedynie dodatkowo może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Brak jest zatem podstaw prawnych do stosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym osobowych środków dowodowych i przesłuchiwania świadków. Wobec powyższego w niniejszej sprawie argumentacja oraz wnioski zawarte w skardze nie mogły zostać uwzględnione.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o czym orzeczono w pkt 1 wyroku. W pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł natomiast o kosztach postępowania sądowego, na które składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych rozważań i sprowadzają się do konieczności ustalenia i wyjaśnienia ww. okoliczności, a następnie dokonania na ich podstawie oceny, z uwzględnieniem przedstawionej wykładni przepisów prawa dotyczących doręczania pism w postępowaniu administracyjnym.

Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl.