Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 889/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza M. N. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. L. kwotę [...]([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 24 czerwca 2008 r. Burmistrz Miasta Nieszawa, działając na wniosek P. . z o.o. Przedsiębiorstwo [...] w D., wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa farmy wiatrowej Nieszawa – 48 MW – Parku Wiatrowego w Nieszawie" na działkach nr [...] w obrębie ewidencyjnym K. oraz działkach nr [...] i [...] w obrębie N..

W toku postępowania organ stwierdził, że liczba stron przekracza 20, toteż zastosowanie ma przepis art. 46a ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., nr 25, poz. 150) w zw. z art. 49 k.p.a. Organ wskazał, że strony postępowania są zawiadamiane o czynnościach organu oraz decyzjach poprzez obwieszczenie, ze skutkiem zawiadomienia lub doręczenia po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Stronami, którym korespondencja związana z postępowaniem doręczana jest bezpośrednio, organ uczynił właścicieli działek objętych wnioskiem inwestora.

Decyzją z dnia 9 marca 2009 r. znak DŚ-7621-02-10/09, Burmistrz Nieszawy ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Parku Wiatrowego w Nieszawie - 14 MW, składającego się z 7 elektrowni wiatrowych o mocy 2,5 MW z ograniczeniem do 2,0 MW każda, planowanej do realizacji przez wnioskującą spółkę. Decyzję obwieszczono poprzez wywieszenie na tablicy informacyjnej Urzędu Miasta Nieszawa w okresie 9 marca – 24 maja 2009 r. Ww. decyzję zmieniono decyzją z 17 kwietnia 2009 r., nr DŚ-7621-02-12/09, sprostowano postanowieniem z 4 grudnia 2012 r., nr DŚ-7621-02-13/09 i ponownie zmieniono decyzją z 4 grudnia 2012 r., nr DŚ-7621-02-14/09.

Wnioskiem z 23 lipca 2015 r. M. L. (skarżący) – powołując art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ("k.p.a.") zwrócił się do Burmistrza Miasta Nieszawa o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazał, że nie został poinformowany o toczącym się postępowaniu, a o decyzji dowiedział się w dniu 16 lipca 2015 r. w Starostwie Powiatowym w Aleksandrowie Kujawskim od Naczelnika Starostwa – N. R.. Stwierdził, że w dniu 16 lipca 2015 r. dowiedział się, że jego działki nr [...] (dz. rolna zabudowana o pow. 1,43 ha) i [...] (działka rolna o pow. 1,00 ha) położone w miejscowości J., gmina W., znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, czuje się on stroną postępowania. Wskazał, że mieszkańcy gminy W., nie zostali poinformowani o postępowaniu i decyzji środowiskowej nawet poprzez obwieszczenie.

Decyzją z 24 listopada 2015 r. Burmistrz odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że liczba potencjalnych uczestników procedury zezwalała na wykorzystanie trybu zawiadomienia przez obwieszczenie, co zostało skutecznie wykonane.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku, decyzją z 12 stycznia 2016 r. nr KO.411.1600.2015, uchyliło rozstrzygnięcie I instancji i przekazało sprawę ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie formalne organu I instancji polegające na wydaniu decyzji o odmowie wznowienia postępowania bez uprzedniego wydania postanowienia o jego wznowieniu zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a., jak i bez analizy zasadności wydania tego postanowienia, w tym zbadania terminowości wniosku o wznowienie postępowania.

Postanowieniem z 14 czerwca 2016 r. Burmistrz Miasta Nieszawa odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 9 marca 2009 r., znak DŚ-7621-02-10/09. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący nie dochował miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a. Przywołał, że w celu weryfikacji twierdzenia skarżącego o dowiedzeniu się o decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w dniu 16 lipca 2015 r., zwrócił się do Starostwa w Aleksandrowie Kujawskim o wyjaśnienie, czy skarżący był informowany o wydaniu ww. decyzji od początku postępowania o pozwolenie na budowę dla innej inwestycji – już w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę (doręczone 18 marca 2013 r.), jak i w decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę nr 105/2013 z 4 kwietnia 2013 r. (doręczona 15 kwietnia 2013 r.).

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że z powoływanych przez Burmistrza pism nie dowiedział się do decyzji z 9 marca 2009 r., nr DŚ-7621-02-10/09, albowiem zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę zostało mu doręczone w sposób zastępczy, a decyzja o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej nr 22/8 nie dotyczyła jego nieruchomości w gminie W. , a w jej treści jedynie częściowo opisano oznaczenia rozstrzygnięcia z 2009 r. (bez pełnego opisu przedmiotu decyzji. Podtrzymał, że o decyzji z 2009 dowiedział się dopiero 16 lipca 2015 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku, postanowieniem z 8 sierpnia 2016 r. (znak KO.411.885.2016), uchyliło rozstrzygnięcie I instancji i przekazało sprawę Burmistrzowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie istotnym jest moment dowiedzenia się wnioskującego (o wznowienie postępowania) o wydaniu decyzji ostatecznej, co należy utożsamić z sytuacją, w której wnioskujący uzyskał informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie swojego żądania: datę wydania i organ wydający, oraz przedmiot decyzji. W ocenie SKO z faktu zastosowania fikcji doręczenia nie można wywieść, że skarżący – adresat zawiadomienia, dowiedział się o decyzji z 2009 r. W doręczonej skarżącemu decyzji o pozwoleniu na budowę, według SKO, określenie decyzji z 2009 r. nie było zaś na tyle precyzyjne, by skarżący mógł powiązać ją z konkretną decyzją z dnia 9 marca 2009 r., albowiem nie opisano w niej, jakiej inwestycji dotyczyła, a skarżący miał prawo przyjąć, że dotyczyła ona tej samej inwestycji, o której mowa w decyzji o pozwoleniu na budowę. SKO wskazało, że weryfikacji wymaga twierdzenie skarżącego, iż dowiedział się on o decyzji 16 lipca 2015 r., a to poprzez odebranie stosownych oświadczeń lub przesłuchanie w charakterze świadków skarżącego, naczelnika starostwa informującego o fakcie wydania decyzji z 9 marca 2009 r., nr DŚ-7621-02-10/09, oraz, jak wskazał skarżący, obecnej przy tym matki skarżącego.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Burmistrz Nieszawy, postanowieniem z 26 kwietnia 2017 r. (znak RK.6220.1.32.2015), odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że w celu weryfikacji informacji co do powzięcia przez skarżącego w dniu 16 lipca 2015 r. wiadomości o decyzji z 9 marca 2009 r., dwukrotnie wezwał do złożenia zeznań w charakterze świadka matkę skarżącego, jak i zwrócił się do Starostwa Powiatowego o wyjaśnienie przez wskazanego pracownika starostwa szeregu okoliczności towarzyszących jego spotkaniu ze skarżącym w dniu 16 lipca 2015 r. Żadna z tych osób nie odpowiedziała na wezwanie/nie stawiła się celem złożenia zeznań. Organ wskazał nadto, że pracownik Urzędu Miasta Nieszawa zapoznał się w dniu 14 grudnia 2016 r. z aktami postępowania o pozwolenie na budowę, w których nie ma zawartych żadnych informacji mogących potwierdzić fakt zapoznania się z nimi przez skarżącego w dniu 16 lipca 2015 r. Burmistrz wskazał, że nie jest w stanie zweryfikować, czy skarżący dotrzymał terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, wobec czego zasadną jest odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł m.in., że czynności wyjaśniające organu zostały wykonane wadliwie, albowiem naczelnik starostwa nie został wezwany w charakterze świadka, matka skarżącego oba wezwania otrzymała po terminie planowanego przesłuchania, podobnie jak sam skarżący.

Postanowieniem z 26 czerwca 2017 r. (znak KO.411.681.2017) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku uchyliło postanowienie I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że Burmistrz nie zweryfikował twierdzeń skarżącego co do daty dowiedzenia się o decyzji z 9 marca 2009 r., nie przeprowadził żadnego dowodu w sprawie. SKO wskazało, że wobec braku odpowiedzi Naczelnika Starostwa nie ponowił prośby o złożenie wyjaśnień w sprawie, nie wezwał do złożenia zeznań w charakterze świadka pod rygorem odpowiedzialności karnej, wezwania kierowane do skarżącego i jego matki doręczono zaś po terminie zakreślonego przesłuchania.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosła R. sp. z o.o. w W. , jako podmiot, na którego rzecz Starosta Aleksandrowski, decyzją z 23 lipca 2014 r. nr 298/2014, przeniósł decyzję z 4 kwietnia 2013 r. nr 105/2013 o pozwoleniu na budowę jednej elektrowni wiatrowej na działce nr [...]. Zarzucono naruszenie polegające na przyjęciu nieprawidłowego rozkładu ciężaru dowodu w zakresie udowodnienia zachowania terminu na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania.

Wyrokiem z 7 lutego 2018 r., sygn. II SA/Bd 1016/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił ww. skargę, akceptując stanowisko SKO wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej ww. Spółki, wyrokiem z 13 lipca 2021 r. sygn. III OSK 566/21, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. wyrok WSA w Bydgoszczy wraz z postanowieniem SKO z 26 czerwca 2017 r. Zdaniem Sądu II instancji w sprawie nie zachodziły przesłanki do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego. Organ odwoławczy mógł bowiem dokonać oceny terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie zgromadzonych akt (treści decyzji o pozwoleniu na budowę doręczonej skarżącemu), ewentualnie w oparciu o uzupełniające postępowanie dowodowe.

Ponownie rozpoznając sprawę SKO zobowiązało organ I instancji do przeprowadzenia czynności dowodowych w postaci przesłuchania w charakterze świadków: ówczesnego (w 2015 r.) Naczelnika Starostwa, który miał 16 lipca 2015 r. poinformować skarżącego o okoliczności wydania decyzji z dnia 9 marca 2009 r. (znak DŚ-7621-02-10/09), oraz matki skarżącego - na tę okoliczność. Burmistrz, w piśmie z 5 maja 2022 r. poinformował SKO, że z przyczyn niezależnych od organu nie mógł przeprowadzić wskazanych dowodów: osoba pracująca w Starostwie w 2015 r. poinformowała telefoniczne, że jest już na emeryturze i nie pamięta szczegółów sprawy, zaś matka skarżącego nie odpowiedziała na wezwania pomimo prawidłowego doręczenia wezwania, przy czym skarżący, zawiadomiony o wezwaniu matki na przesłuchanie, również na powyższe nie zareagował. Organ odwoławczy wezwał Burmistrza do przedłożenia zawiadomień Starosty Aleksandrowskiego skierowanych do skarżącego, zawierających informację o decyzji środowiskowej z 2009 r., decyzji o pozwoleniu na budowę nr 105/2013 r. wraz z decyzjami nr 77/2013 r. i 110/2013 odnoszącymi się do pozostałych zrealizowanych elektrowni wiatrowych, a nadto wezwał do wskazania i ewentualnie udokumentowania uczestnictwa skarżącego w postępowaniach zakończonych ww. decyzjami, i czy była w nich zawarta informacja o decyzji środowiskowej.

Pismami z 18 i 24 maja 2022 r. Burmistrz przedłożył poświadczone kopie wszystkich dokumentów sporządzonych przez organ oraz wyraził stanowisko wskazujące, że o decyzji skarżący dowiedział się 15 kwietnia 2013 r. przy okazji doręczenia mu decyzji o pozwoleniu na budowę jednej elektrowni wiatrowej nr 105/2013. Podniósł, że powyższe potwierdza również stanowisko uczestnika postępowania – spółki, na której rzecz przeniesiono decyzję nr 105/2013.

Postanowieniem z 13 lipca 2022 r. (znak KO.411.1753.2021), Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Nieszawy z 26 kwietnia 2017 r. (znak RK.6220.1.32.2015). W obszernym uzasadnieniu, po przywołaniu dotychczasowego toku postępowania oraz rozważań prawnych dotyczących art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ odwoławczy stwierdził, skarżący nie zachował miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, o którym to terminie mowa w art. 149 § 1 i 2 k.p.a. Wskazał, że bezskuteczne okazały się próby pozyskania zeznań świadków w osobach ówczesnego (w 2015 r.) Naczelnika Starostwa oraz matki skarżącego, pomimo kilkukrotnych prawidłowych doręczeń zawiadomień w tym przedmiocie, przy czym skarżący – świadom tych prób, nie przyczynił się w żaden sposób do wyjaśnienia sprawy. W ocenie SKO brak przeprowadzenia dowodów z zeznań dwóch ww. osób nie pozwala na danie wiary twierdzeniu skarżącego, że o decyzji dowiedział się 16 lipca 2015 r. Organ odwoławczy wskazał, że informacja o przedmiotowej decyzji środowiskowej zawarta była we wszystkich dokumentach Starosty Aleksandrowskiego związanych z postępowaniami w przedmiocie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych na wskazanych w tej decyzji działkach, tj. w zawiadomieniach o wszczęciu postępowań oraz w decyzjach kończących te postępowania, skarżącemu zaś, jako stronie postępowania dotyczącego elektrowni wiatrowej nr 22/8, skutecznie doręczono decyzję z 4 kwietnia 2013 r. nr 105/2013 zawierającą informację o decyzji środowiskowej z 2009 r. Według organu odwoławczego dzień doręczenia tej decyzji, tj. 15 kwietnia 2013 r., należy uznać za datę dowiedzenia się o decyzji z 2009 r. Stwierdził jednocześnie, że informacja o decyzji środowiskowej zawarta w decyzji nr 105/2013 pozwoliła na zidentyfikowanie tej decyzji i wiązało się z powzięciem wiadomości o tej decyzji przez skarżącego. Organ stwierdził nadto, że skarżący był prawidłowo informowany o postępowaniu zakończonym decyzją środowiskową z 2009 r. oraz o czynnościach poprzedzających wydanie tej decyzji poprzez obwieszczenia (SKO wskazało, że skutek doręczenia przez obwieszczenie decyzji środowiskowej z 2009 r. nastąpił 23 marca 2009 r.). Odnosząc się do zarzutów zażalenia SKO wskazało, że:

- dla ustalenia terminu z art. 148 § 2 k.p.a. liczy się sam fakt dowiedzenia się o decyzji ostatecznej, co w niniejszej sprawie nastąpiło za sprawą informacji zawartej w decyzji nr 105/2013,

- wyciągi z BIPu potwierdzają fakt dokonania prawidłowych obwieszczeń przez Burmistrza Gminy Nieszawa,

- ewentualne nieścisłości lub niepełne dane obarczające decyzję nr 105/2013 nie mają wpływu na to, że zawarta w tej decyzji informacja o decyzji środowiskowej z 2009 r. pozwala na stwierdzenie, że skarżący "dowiedział się" o decyzji środowiskowej w rozumieniu art. 149 § 2 k.p.a.

SKO jako niewiarygodne, w świetle zebranego materiału dowodowego, uznało stanowisko skarżącego, jakoby dopiero 16 lipca 2015 r. dowiedział się o decyzji środowiskowej z 2009 r. Organ zwrócił uwagę na treść art. 146 § 1 k.p.a., wskazując, że z uwagi na upływ pięcioletniego terminu do wznowienia postępowania nie jest możliwe uchylenie decyzji środowiskowej z 2009 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższe postanowienie SKO we Włocławku M. L. wniósł o jego uchylenie wraz z postanowieniem I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zakwestionował, jakoby o decyzji środowiskowej z 2009 r. dowiedział się w trakcie postępowania zakończonego decyzją nr 105/2013, albowiem nie wskazano w niej nieruchomości stanowiącej własność skarżącego, a niezgodne z prawem sprostowanie tej decyzji, polegające na dopisaniu do niej nieruchomości skarżącego, zaistniało po złożeniu przez skarżącego przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W piśmie z 14 lutego 2023 r., na wezwanie Sądu, Burmistrz Nieszawy przedstawił, wyjaśnienia co do katalogu stron postępowania zakończonego decyzją środowiskową z 2009 r., zmian tej decyzji i ich wpływu na zasięg oddziaływania inwestycji, sposobu powiadamiania stron w postępowaniu środowiskowym w 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 – "k.p.a."), w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wystąpi któraś z enumeratywnie wymienionych w tym przepisie przesłanek; przesłanki wznowienia zawierają nadto art. 145a i art. 145b k.p.a. (nieistotne w sprawie). Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu") następuje tylko na żądanie strony.

Prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz to, czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie zaś z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (a więc podstawy wznowienia, na którą powołuje się skarżący) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wskazać należy, że złożenie podania o wznowienie postępowania po upływie terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., winno skutkować odmową wznowienia postępowania.

W niniejszej sprawie spór sprowadza się do kwestii prawidłowej identyfikacji momentu, w którym skarżący powziął wiedzę o decyzji Burmistrza Nieszawy z 9 marca 2009 r. (znak DŚ-7621-02-10/09), ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Parku Wiatrowego w Nieszawie - 14 MW, składającego się z 7 elektrowni wiatrowych o mocy 2,5 MW z ograniczeniem do 2,0 MW każda (w skrócie "decyzja środowiskowa").

Organy obu instancji uznały, że skarżący dowiedział się o ww. decyzji środowiskowej - 15 kwietnia 2013 r., tj. w dniu doręczenia mu decyzji Starosty Aleksandrowskiego z 4 kwietnia 2013 r. nr 105/2013, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji określonej jako "Budowa jednej elektrowni wiatrowej nr 22/8 wraz ze zjazdem i drogą dojazdową w ramach zadania pn. »Farma wiatrowa [...]« oraz przebudowa linii energetycznej SN kolidującej z projektowanym zjazdem (kategoria XXIX, IV, XXVI) w miejscowości K. , gmina Nieszawa działki nr [...]". Z powyższego organy wywiodły, że miesięczny termin na zgłoszenie wniosku o wznowienie postępowania został przez skarżącego przekroczony, albowiem wniosek ten skarżący złożył 23 lipca 2015 r.

Ustalenie powyższe kwestionuje skarżący utrzymując, że o decyzji środowiskowej z 2009 r. dowiedział się podczas wizyty w Starostwie Powiatowym w Aleksandrowie Kujawskim w dniu 16 lipca 2015 r. Ponadto podkreśla, że w odebranej przez niego decyzji nr 105/2013 brak było informacji o objęciu jego nieruchomości (dz. nr [...], miejscowość J., gm. W.) obszarem oddziaływania wskazanej w tej decyzji inwestycji, toteż nie mógł wiedzieć, iż jest stroną postępowania zakończonego tym rozstrzygnięciem.

W ocenie Sądu, błędne jest stanowisko organów przyjmujące, że o decyzji środowiskowej z 2009 r. skarżący dowiedział się, w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a., przy doręczeniu mu decyzji Starosty Aleksandrowskiego z dnia 4 kwietnia 2013 r. nr 105/2013 o pozwoleniu na budowę.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez "dowiedzenie się o decyzji" należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Chodzi więc o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest przy tym konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji, które utożsamić należy dopiero z doręczeniem takiej decyzji adresatowi. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Wystarczające jest aby strona wiedziała czego dana decyzja dotyczy (vide: wyrok NSA z dnia [...] września 2020 r., sygn. II OSK 1464/20, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu nie da się na podstawie jedynie numeru, daty, nazwy organu i ogólnego opisu rozstrzygnięcia powziąć wiadomości o decyzji ("dowiedzieć się o niej") w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. Dane identyfikacyjne decyzji, takie jak jej numer, data wydania i oznaczenie organu, same w sobie nie pozwalają odczytać, czego taka decyzja dotyczy. Zwięzły opis przedmiotu, bez przywołania informacji indywidualizujących rozstrzygnięcie, w istocie nie niesie ze sobą komunikatu co do sposobu rozstrzygnięcia danej konkretnej sprawy, ale jedynie "jakiejś" sprawy, co bez wątpienia nie pozwala odbiorcy takiej informacji na zidentyfikowanie decyzji w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania. Taka zaś właśnie informacja, zdawkowa i niekonkretna, została zawarta w powołanej przez organy, doręczonej skarżącemu decyzji Starosty Aleksandrowskiego z dnia 4 kwietnia 2013 r. W punkcie 8. rozstrzygnięcia mowa jest tam o "ostatecznej decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta Nieszawa o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z 9.03.2009r. nr DŚ-7621-02-10/09, zmieniona decyzją z 17.04.2009r. nr DŚ-7621-02-12/09, sprostowanej postanowieniem z 4.12.2012r. nr DŚ-7621-02-13/09, zmieniona decyzją z 4.12.2012 r., nr DŚ-7621-02-14/09 oraz ustaleń Raportu oddziaływania na środowisko opracowanego przez zespół projektowy [...] we Włocławku, szczególnie w zakresie realizacji i eksploatacji przedmiotowej inwestycji oraz wymogów ochrony środowiska (...)". Tak skonstruowana informacja o decyzji środowiskowej może dotyczyć każdej inwestycji planowanej na obszarze właściwości miejscowej Burmistrza Miasta Nieszawa. Indywidualizacja jej poprzez podanie numeru, organu wydającego, daty wydania oraz ogólnie ujętego przedmiotu ma – w kontekście warunku "dowiedzenia się" – jedynie znaczenie ewidencyjne, nie niesie informacji, jakiej inwestycji decyzja dotyczyła. Adresat tej informacji wie, że uwarunkowania środowiskowe dla "jakiejś" inwestycji ustalono, nie jest to jednak wystarczające, by taka informacja mogła wzbudzić w nim przeświadczenie o ewentualnej konieczności złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Racjonalny odbiorca wyżej opisanej informacji nie powiąże faktu wydania tak scharakteryzowanej decyzji z naruszeniem jego prawa do udziału w postępowaniu, które ta decyzja kończy, nie ma bowiem ku temu wystarczających informacji w zakresie przedmiotu rozstrzygnięcia.

Wskazać w tym miejscu należy, że w taki sam sposób decyzja środowiskowa z 2009 r. opisywana była w pozostałych decyzjach Starosty Aleksandrowskiego w przedmiocie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych w miejscowości K. , gm. Nieszawa (decyzja z 18 marca 2013 r. nr 77/2013) i decyzja z 8 kwietnia 2013 r., nr 110/2013) i miejscowości S., gmina W. (decyzja z 18 marca 2013 r. nr 77/2013). Okoliczność kierowania zawiadomień o czynnościach podejmowanych w postępowaniach zakończonych ww. decyzjami, a także samych decyzji, nie świadczy o tym, że adresaci "dowiadywali się" o okoliczności wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji, których elementy następnie realizowano w oparciu o ww. decyzje o pozwoleniach na budowę.

Na marginesie Sąd zauważa, że zbieżnie z wyżej zaprezentowanym stanowiskiem przyjął organ odwoławczy w uzasadnieniach postanowień z dnia 8 sierpnia 2016 r., KO.411.885.2016, oraz z dnia 26 czerwca 2017 r., nr KO.411.681.2017. Wskazano tam, że informacje zawarte w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania (doręczonym skarżącemu zastępczo) oraz w decyzji o pozwoleniu na budowę nie były wystarczające dla zidentyfikowania decyzji środowiskowej wskazanej w tych dokumentach, jako dotyczącą budowy parku wiatrowego w Nieszawie składającego się z 7 elektrowni wiatrowych. W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy porzucił jednak powyższy, prawidłowy pogląd.

Mając powyższe na uwadze nie da się stwierdzić, by niesporny fakt doręczenia decyzji nr [...] skarżącemu uzasadniał stanowisko, że skarżący dowiedział się, w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a., o wydaniu decyzji środowiskowej z 2009 r. i że od tego momentu (tj. od dnia doręczenia – 15 kwietnia 2013 r.) należało liczyć miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Organ odwoławczy, zgodnie z wytyczną Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartą w wyroku z dnia 13 lipca 2021 r. o sygn. III OSK 566/21, dokonał oceny treści decyzji nr 105/2013, jednak ocena ta doprowadziła SKO do błędnego według Sądu wniosku.

Podobnie, wbrew stanowisku organu odwoławczego, okoliczności dowiedzenia się o decyzji ostatecznej nie da się wywieść z zastosowania obwieszczeń jako formy doręczenia zawiadomień o czynnościach w postępowaniu o środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej w miejscowościach J. i S., gm. W., oraz K. , gm. Nieszawa, jak i samej decyzji kończącej to postępowanie. Jak wynika z akt obwieszczenia te wywieszano jedynie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta Nieszawa oraz zamieszczano stosowne informacje w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta Nieszawa. Obwieszczenie takie nie ma skutku wobec stron postępowania zamieszkujących na terenie miejscowości J. gminy sąsiedniej – gm. W.. Wynika to z treści art. 49 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. "Dana miejscowość", o której mowa w art. 49 § 1 k.p.a., to miejscowość, w której mieszkają lub mają siedzibę strony postępowania, do nich bowiem ma dotrzeć zawiadomienie, a nie miejscowość będąca siedzibą organu wydającego akt administracyjny. Jeżeli zatem organ wydający akt administracyjny ma siedzibę w innej miejscowości niż miejscowość, w której zamieszkują strony postępowania, to wywieszenie zawiadomienia na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu nie stanowi skutecznego zawiadomienia w rozumieniu art. 49 k.p.a. (vide: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 stycznia 2009 r., sygn. II SA/Bk 563/08, dostępny jw.).

Przepisy stanowiące podstawę prawną postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań w czasie prowadzenia postępowania zakończonego decyzją środowiskową z 2009 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (publ. jak wcześniej wskazano - dalej "p.o.ś."). Ustawa ta zawierała również przepis szczególny, o którym mowa w art. 49 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ administracji właściwy do ich wydania podaje do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 21-dniowy termin ich składania, a w przypadku, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 1, także informację o prowadzonym postępowaniu dotyczącym transgranicznego oddziaływania na środowisko. Zgodnie zaś z ust. 2 ww. przepisu organ administracji właściwy do wydania decyzji podaje do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o decyzjach wymagających udziału społeczeństwa, w trybie określonym w niniejszym dziale. Ustawa definiuje jednocześnie w art. 3 pkt 19, że ilekroć w ustawie mowa jest o podaniu do publicznej wiadomości, należy przez to rozumieć ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia, a w sytuacji gdy siedziba właściwego organu mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot ogłoszenia - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot ogłoszenia.

Mając na uwadze treść art. 49 § 1 k.p.a. oraz art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 pkt 19 p.o.ś. stwierdzić należy, że organ prowadzący postępowanie i wydający decyzję, korzystając z instytucji opisanej w art. 49 § 1 k.p.a., winien uwzględnić wszystkie miejscowości, w których zamieszkują strony postępowania, bez względu na to, czy miejscowości te znajdują się na terenie innej gminy. Stosowne porozumienie co do udostępnienia miejsc przeznaczonych dla obwieszczeń w miejscowości znajdującej się poza obszarem jego właściwości miejscowej winien zawrzeć z organem właściwym miejscowo.

Nieruchomości skarżącego objęte obszarem oddziaływania inwestycji zlokalizowane są na terenie gm. W., sąsiadującej z gminą Nieszawa. Z akt postępowania o środowiskowe uwarunkowania nie wynika, by stosowne obwieszczenie o czynnościach w postępowaniu i decyzji kończącej to postępowanie (środowiskowej z 2009 r.) zastosowano wobec mieszkańców jakiekolwiek miejscowości poza miejscowością K. (pieczęcie wskazują, że zawiadomienia wywieszano w Urzędzie Gminy Nieszawa oraz w BIP Urzędu Gminy Nieszawa). Niepoparte żadnym dowodem jest przy tym stanowisko Gminy Nieszawa wyrażone w piśmie procesowym z 14 lutego 2023 r. (stanowiące odpowiedź na wezwanie Sądu), jakoby o czynnościach administracyjnych zawiadamiane były - trybie obwieszczenia publicznego – strony niebędące mieszkańcami gminy Nieszawa. Organy obu instancji zdają się błędnie utożsamiać formalnoprawny skutek obwieszczenia publicznego dokonanego w miejscowości zamieszkiwanej przez strony postępowania z obwieszczeniem dokonanym w innej miejscowości (a nawet w innej gminie), ale w miejscu publicznie dostępnym.

Resumując powyższe rozważania, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji w sposób nieuprawniony przyjęły po pierwsze, że wzmianka o decyzji środowiskowej Burmistrza Miasta Nieszawa z 9 marca 2009 r. w decyzji Starosty Aleksandrowskiego z 4 kwietnia 2013 r. o pozwoleniu na budowę nr 105/2015, stanowi o możliwości dowiedzenia się skarżącego o istocie ww. decyzji środowiskowej i jej zmianach (sprostowaniach) - w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. Żaden z organów nie pochylił się nadto nad odtworzeniem rzeczywistej treści decyzji środowiskowej, w szczególności tego czy i kiedy pomiędzy 2009 a 2015 r. w ogóle oznaczono w niej w jakikolwiek sposób, że planowane posadowienie m.in. elektrowni wiatrowej w miejscowości K. na działkach [...] oddziaływać będzie na nieruchomość skarżącego obejmującą działki nr [...] w miejscowości J. w gminie W. i czy, a jeżeli to kiedy konkretnie w toku postępowania środowiskowego oceniano wpływ i obszar oddziaływania inwestycji na teren działek skarżącego (położonych w miejscowości J.). Oczywistym jest bowiem, że jeżeli tego nie dokonywano i nie uwzględniono w ogóle jako obszaru oddziaływania m.in. terenu działek skarżącego w miejscowości J. (gmina W. ), to bezpodstawne jest twierdzenie, że skarżący mógł się dowiedzieć o tym, że ww. decyzja z 2009 r. nawet w wersji z 2013 r. dotyczy konkretnie jego indywidualnego interesu prawnego. Po drugie – okoliczności "dowiedzenia się" nie można wywodzić z zastosowania – wobec mieszkańców miejscowości K. – instrumentu procesowego z art. 49 § 1 k.p.a., albowiem skarżący nie jest i nie był mieszkańcem tej miejscowości, ale miejscowości sąsiedniej (J. ) położonej w sąsiedniej gminie W.. W konsekwencji obwieszczenia wystosowane wobec mieszkańców miejscowości K. nie miały wobec niego skutku prawnego, niezależnie od tego, czy mógł on zapoznać się z ich treścią podczas np. wizyty w sąsiedniej miejscowości.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę na istotną okoliczności podnoszoną przez stronę skarżącą, a pomijaną przez organy orzekające w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie z 23 lipca 2015 r. Wskazać przyjdzie, że po rozpoznaniu skarg M. B., M. L. oraz M. Z. wyrokiem z 28 lutego 2017 r. sygn. II SA/Bd 188/16 tutejszy Sąd uchylił postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z 8 grudnia 2015 r. (znak WIR.I.7840.9.329.2015.JK) i utrzymane nim w mocy postanowienie Starosty Aleksandrowskiego z 8 października 2015 r. w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej w decyzji Starosty Aleksandrowskiego z dnia 4 kwietnia 2013 r. dotyczącej budowy elektrowni wiatrowej nr 22/8 wraz ze zjazdem i drogą dojazdową w ramach zadania pn. "Farma Wiatrowa S. " oraz przebudowy linii energetycznej SN, kolidującej z projektowanym zjazdem w miejscowości K. , gmina Nieszawa (działki nr [...]) w ten sposób, że na stronie 3 w wierszu 38 ww. decyzji zapis: "miejscowość S. " zastąpił sprostowaniem: "miejscowość J." (sic!). Z uzasadnienia tego prawomocnego wyroku pośrednio wynika, że w treści decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę z 4 grudnia 2013 r. nie ma mowy o tym, że sporna inwestycja (farma wiatrowa S. ) będzie w jakikolwiek sposób oddziaływać na nieruchomości skarżącego położone w miejscowości J., z kolei była mowa o oddziaływaniu na błędnie określone położenie działek w innej miejscowości w S. . Jak wynika z okoliczności tamtej sprawy po dostrzeżeniu tego błędu Starosta dopiero postanowieniem z 8 października 2015 r. próbował zmienić w tym zakresie treść decyzji ("w drodze sprostowania oczywistej omyłki"). A to z kolei, w ocenie Sądu, uwiarygadnia twierdzenie skarżącego, że dowiedział się o wydaniu dotyczącej faktycznie jego interes prawnego decyzji środowiskowej z 2009 r. dopiero podczas wizyty w Starostwie Powiatowym w lipcu 2015 r. Wbrew twierdzeniu z klei organów orzekających w tej sprawie oraz inwestora, brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że dowiedział się o niej już z decyzji Starosty z 4 grudnia 2013 r.

Wadliwym okazało się także uzupełniające postępowanie dowodowe nakierowane na odebranie od naczelnika wydziału Starostwa Powiatowego w Aleksandrowie Kujawskim (pracującego tam w 2015 r.) oraz od matki skarżącego (towarzyszącej skarżącemu, jak podnosi on sam, podczas wizyty w Starostwie w dniu 16 lipca 2015 r. i przy okazji odebrania wtedy informacji o decyzji środowiskowej z 2009 r.). Organ odwoławczy przeszedł do porządku nad bezskutecznością zleconych Burmistrzowi czynności dowodowych w sytuacji, gdy organ ten nie zastosował rygorów wynikających z pouczeń zawartych w zawiadomieniach o tych czynnościach (wobec matki skarżącego) jak i nie zastosował możliwości przeprowadzenia przesłuchania w miejscu zamieszkania świadka (wobec Naczelnika Starostwa).

Przywołać należy, że zgodnie z art. 50 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych. Bez wątpienia pozyskanie informacji w zakresie daty dowiedzenia się o decyzji środowiskowej z 2009 r. jest kwestią zasadniczą dla wstępnej fazy postępowania prowadzonego z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W myśl przy tym art. 50 § 3 k.p.a. w przypadkach, w których osoba wezwana nie może stawić się z powodu choroby, kalectwa lub innej niedającej się pokonać przeszkody, organ może dokonać określonej czynności lub przyjąć wyjaśnienie albo przesłuchać osobę wezwaną w miejscu jej pobytu, jeżeli pozwalają na to okoliczności, w jakich znajduje się ta osoba. Zgodnie z art. 51 k.p.a. do osobistego stawienia się wezwany jest obowiązany tylko w obrębie gminy lub miasta, w którym zamieszkuje albo przebywa (§ 1), obowiązek osobistego stawiennictwa dotyczy również wezwanego, zamieszkałego lub przebywającego w sąsiedniej gminie albo mieście (§ 2). W toku postępowania organ administracji publicznej zwraca się do właściwego terenowego organu administracji rządowej lub organu samorządu terytorialnego o wezwanie osoby zamieszkałej lub przebywającej w danej gminie lub mieście do złożenia wyjaśnień lub zeznań albo do dokonania innych czynności, związanych z toczącym się postępowaniem. Organ prowadzący postępowanie oznaczy zarazem okoliczności będące przedmiotem wyjaśnień lub zeznań albo czynności, jakie mają być dokonane (art. 52 k.p.a.). Wezwanie winno zawierać pouczenie o skutkach prawnych niestawiennictwa (art. 54 § 1 pkt 6 k.p.a.), a więc o wynikającej z art. 88 § 1 k.p.a. sankcji w postaci grzywny ("kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie") oraz o możliwości zastosowania środków przymusu, o czym mowa w art. 88 § 2 k.p.a. ("ukaranie grzywną nie wyklucza możności zastosowania do opornego świadka środków przymusu przewidzianych w przepisach szczególnych").

Jak wynika z akt sprawy ostatni adres zamieszkania matki skarżącego znajduje się w T., nie ma w tej sytuacji mowy o zamieszkiwaniu świadka w gminie sąsiedniej, tym bardziej w gminie, w której siedzibę ma organ. W tej sytuacji organ winien zastosować art. 52 k.p.a. i zwrócić się do Prezydenta T. o wezwanie matki skarżącego na przesłuchanie w charakterze świadka, w którym to wezwaniu zawarte winny być stosowne pouczenia i rygory. Wezwanie matki skarżącej do osobistego stawiennictwa w siedzibie Urzędu Miasta Nieszawa było zatem wadliwe w świetle art. 51 § 1 i art. 52 k.p.a. Co do wezwania wystosowanego wobec Naczelnika Starostwa wykonującego swoje obowiązki urzędnicze 16 lipca 2015 r. (w dniu, w którym – jak wskazuje skarżący, miało dojść do poinformowania go decyzji środowiskowej z 2009 r.) stwierdzić należy, że organ w sposób nieuzasadniony zaniechał przeprowadzenia przesłuchania świadka w miejscu jego zamieszkania. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Starostwa wyrażał gotowość do zeznań, jednak z uwagi na trudną sytuację rodzinną (sprawowanie nad ciężko chorą matką) nie ma ona możliwości stawiennictwa w siedzibie urzędu (pismo z 9 marca 2022 r. w aktach sprawy). Z notatki służbowej na okoliczność rozmowy telefonicznej z ww. osobą wynika, że odmówiono jej przesłuchania w miejscu zamieszkania "ze względu na zawiadomienie stron o przesłuchaniu świadka w urzędzie miasta w pokoju nr 1, a nie w gminie Aleksandrów Kujawski". Powyższe nie stanowi w ocenie Sądu żadnego wytłumaczenia dla odmowy przesłuchania świadka w miejscu zamieszkania zgodnie z art. 50 § 3 k.p.a., ewentualnie przesłuchania go przez pracownika Urzędu Miasta Aleksandrów Kujawski, na prośbę wystosowaną w powołanym wcześniej trybie art. 52 k.p.a.

Nie jest również zrozumiałe, dlaczego organ nie wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień, pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania (art. 86 k.p.a. w zw. z art. 83 § 3 k.p.a.) na powoływaną przez siebie okoliczność dowiedzenia się o decyzji środowiskowej w 2015 r., a jednocześnie kierował wobec skarżącego zarzut, że ten nie reagował na wezwania kierowane do innych osób.

Nie można zatem uznać za prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe takiego postępowania organu administracji, w którym nie stosuje on przewidzianych kodeksem postępowania administracyjnego środków dowodowych, w sposób w tym kodeksie opisany. Należy wskazać, a co prawidłowo też powoływał organ, że o ile ciężar dowodu dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania spoczywa na stronie, która się tego domaga w sprawie, która winna udowodnić w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, to obowiązkiem organu administracji jest weryfikacja twierdzeń strony i przedstawionych przez nią dowodów, ale też przeprowadzenie samodzielnie postępowania wyjaśniającego w zakresie tej okoliczności i dokonania jej oceny przy uwzględnieniu wszystkich innych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. (vide: wyrok NSA z 23 marca 2023 r., sygn. II OSK 271/22, dostępny jw.). W rozpoznawanej sprawie zasadnicze czynności dowodowe nie zostały przez organy przeprowadzone. Nie zweryfikowano bowiem, za pomocą dowodu z zeznań świadków i strony, węzłowej dla zasadności wznowienia postępowania kwestii, tj. daty dowiedzenia się przez skarżącego o decyzji środowiskowej z 2009 r. Wielokrotne wezwania do stawienia się w charakterze świadków, kierowane do matki skarżącego oraz do pracownika, którego skarżący wskazał jako źródło informacji o decyzji środowiskowej, nie przyniosły skutku w postaci odebrania od tych świadków zeznań. Powyższe błędnie zidentyfikowane zostało przez organ II instancji jako nieusuwalna przeszkoda dla pozyskania dowodu z zeznań świadków. Organ nie zastosował instytucji pomocy prawnej do przesłuchania świadka w osobie matki skarżącego i ówczesnego Naczelnika Starostwa, nie odebrał zeznań od skarżącego, nie przesłuchał byłego pracownika Starostwa w miejscu jego pobytu. Powyższe doprowadziło jednocześnie do niewypełnienia zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych wyroku z dnia 13 lipca 2021 r. o sygn. III OSK 566/21, dotyczących uzupełniającego postępowania dowodowego pozwalającego w kierunku ustalenia okoliczności mających zasadniczy wpływ na wynik sprawy.

Sąd wyjaśnia też, a to wobec końcowej uwagi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że upływ terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. (stosownie do którego nie można uchylić decyzji z przyczyny określonej m.in. w art. 145 § 1 pkt 4, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat), jak i skutek tego dla rozstrzygnięcia wznowionego postępowania, nie jest istotny na etapie analizy wstępnych warunków formalnych wznowienia postępowania i nie wyłącza obowiązku – w przypadku ich spełnienia – wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Na tym etapie nie jest obejmowana oceną organu kwestia zasadności uchylenia decyzji ostatecznej. Co szczególnie istotne, brak możliwości ewentualnego uchylenia decyzji pierwotnej z uwagi na upływ czasu, nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzja ostateczną i nie zwalnia organu od merytorycznego ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie.

Wszystko to doprowadziło do w istocie dowolnego, a zatem wadliwego zastosowania art. 149 § 3 k.p.a., co było konsekwencją nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, wbrew art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ odwoławczy powziął swoje postanowienie na podstawie nieprawidłowo ocenionego (kwestia treści decyzji nr 105/2013 oraz skuteczności wobec skarżącego obwieszczeń w postępowaniu środowiskowym) oraz niekompletnego (zaniechanie odebrania zeznań świadków i skarżącego jako strony postępowania) materiału dowodowego. Powyższe uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. DZ.UU. z 2023 r. poz. 259 ze zm.). Uchybienia przepisom postępowania, nierzetelne prowadzenie istotnych w sprawie ustaleń przez organ pierwszej instancji, z całkowitym pominięciem koniecznej analizy treści rozstrzygnięć sprawy środowiskowej i ich zmian oraz załączników, jak również trybu doręczeń i ustalenia kręgu stron postępowania w toku postępowania środowiskowego, miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zostało to zaakceptowane przez organ odwoławczy, który nie dopełnił obowiązku ponownego samodzielnego rozstrzygnięcia sprawy w sposób nakazany przepisami art. 138 w zw. z art. 136 k.p.a.

Uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy i okoliczności faktyczne niniejszej sprawy administracyjnej, w oparciu o przepisy art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 12 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd stwierdza, że wskazane wyżej względy umożliwiają na obecnym etapie przesadzenie, że wniosek M. L. z 23 lipca 2015 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta Nieszawa z 9 marca 2009 r. (zmienianą i prostowaną dalszymi aktami), w którym został on pozbawiony możliwości udziału, został złożony w terminie, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Szczególnego podkreślenia wymaga bowiem, że pomiędzy datą wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania (23 lipca 2015 r.), a datą ostatecznego postanowienia SKO we Włocławku stwierdzającego uchybienie terminu do skutecznego złożenia tego wniosku (13 lipca 2022 r.), skarżonego w tej sprawie upłynęło bez mała siedem lat. Jest to dopiero wstępny etap postępowania wznowieniowego.

W ocenie Sądu, nie do pogodzenia z wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) zasadą demokratycznego państwa prawnego jest to, że obywatel, który domaga się w zgodzie z przepisami prawa wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną, a niekorzystna dla jego interesów decyzją administracyjną oczekiwał na ustalenie zaledwie wstępnej incydentalnej kwestii zachowania terminu złożenia tego wniosku – przez siedem lat. Nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy, skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji tego, że organy administracji działają niedbale i przewlekle czy też nieskutecznie, nie podejmując wszystkich możliwych czynności celem wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.

Należy również zaakcentować w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej widoczny brak współpracy Burmistrza Miasta Nieszawa i uchylanie się od przedstawienia na wezwanie Sądu, szczegółowych wyjaśnień czy też kompletu dokumentów, które umożliwiłyby ocenę co do traktowania skarżącego jako stronę postępowania w postepowaniu zakończonym wydaniem decyzji środowiskowej. Ta z kolei okoliczność, może między innymi wskazywać na istniejące nieprawidłowości i znane temu organowi własne istotne uchybienia w postępowaniu w sprawie wydania spornej decyzji środowiskowej przez ten organ. Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. zasadniczo organem administracji publicznej właściwym w sprawie wznowienia jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W sytuacji jednak, gdy przyczyna wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 (art. 150 § 2 k.p.a.)

Ponownie rozpoznając sprawę właściwy organ winien zatem na podstawie art. 149 k.p.a. wznowić postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, a następnie przeprowadzić postępowanie wznowieniowe stosownie do dyspozycji art. 149 § 2 i art. 151 k.p.a. Organ zgromadzić winien w pierwszej kolejności kompletne akta administracyjne (lub potwierdzone ich kopie) związane z wydaniem decyzji środowiskowej i wszelkimi jej zmianami (sprostowaniami), dokonać analizy i porównania usytuowania i zasięgu oddziaływania całej inwestycje i poszczególnych jej elementów (w szczególności farmy S. nazywanej dalej nr 22/8) w całym procesie decyzyjnym. Ustali i oceni w jakim trybie dokonywano zmiany projektowanej lokalizacji tej elektrowni wiatrowej, jak była wskazywana w dokumentacji składanej przy wniosku o wydanie decyzji, ewentualnych jego zmianach. W sytuacji gdy nastąpiła zmiana usytuowania jak również mocy czy jednocześnie dokonywano redefiniowania obszaru oddziaływania tego przedsięwzięcia. Z pewnością konieczne będzie ustalenie czy i kiedy nieruchomości skarżącego położone w miejscowości J. znalazły się w obszarze oddziaływania (jakiego) przedmiotowej inwestycji.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.