Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 898/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1-3d, ust. 9
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 6, art. 9
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. N. (N.), J. N. (N.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 3 kwietnia 2023 r. nr SKO.IV/424/1144/2023 w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza W. z dnia 8 lutego 2023 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 lutego 2023 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Burmistrza W. (dalej: "organ pierwszej instancji"), na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 2, art. 3 ust. 1-3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 141) odmówiono E.N. (dalej: "Strona", "Skarżący") przyznania prawa do dodatku węglowego.

W uzasadnieniu organ podał, iż Strona w dniu 21 listopada 2022 r. złożyła wniosek o wypłatę dodatku węglowego dla wieloosobowego gospodarstwa domowego pod adresem: ul. [...], [...] W.

Organ przywołał podstawę normatywną rozstrzygnięcia oraz wskazał, że na ww. adres w dniu 22 września 2022 r. został przyznany dodatek węglowy dla gospodarstwa domowego, które złożyło wniosek o ustalenie dodatku węglowego jako pierwsze, natomiast wniosek Strony rozpatrywany był zgodnie z zapisem art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym.

W oświadczeniu dołączonym do wniosku Strona poinformowała, że pod ww. adresem znajdują się 3 lokale mieszkalne, które nie mają wydzielonych adresów. Z przeprowadzonego w dniu 20 stycznia 2023 r. wywiadu wynika, że dla gospodarstwa domowego Strony istnieje możliwość wydzielenia odrębnego lokalu. Potwierdzono również, że głównym źródłem ogrzewania jest współdzielony kocioł na paliwo stałe, o którym mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym.

Następnie organ wyjaśnił, że przepisy pozwalają na przyznanie dodatków węglowych dla kilku gospodarstw domowych, jeżeli do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania, o ile zostały podjęte kroki formalne prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania i przedstawiono np. zaświadczenie o samodzielności lokalu lub kopię złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, czy też kopię wniosku o nadanie numeru porządkowego. Inicjatywa Strony może być również potwierdzona oświadczeniem o niemożliwości ustalenia w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu. Podczas przeprowadzania wywiadu ustalono natomiast, że Strona nie podejmowała kroków formalnych w celu ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania jego gospodarstwa domowego. Wobec tego nie należy do kręgu osób, które do dnia 30 listopada starały się o wydzielenie lokalu mieszkalnego w budynku i dążyły do otrzymania odrębnego adresu miejsca zamieszkania. W związku z tym organ odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia.

Decyzja została doręczona Stronie w dniu 9 lutego 2023 r.

Skarżący nie zgodził się z opisaną wyżej decyzją. W odwołaniu złożonym w dniu 16 lutego 2023 r. wskazał, że została ona wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu odwołania Skarżący opisał przebieg postępowania, w tym zwrócił uwagę, że złożone przez Skarżącego oświadczenie na formularzu wniosku zostało mu podyktowane przez pracownika organu.

W ramach naruszeń przepisów postępowania wymienił: naruszenie zasady praworządności określonej w art. 6 k.p.a., z uwagi na wydanie decyzji w oparciu o Poradnik dla samorządów, który nie stanowi źródła prawa, naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez uzależnienie przyjęcia wniosku od uprzedniego złożenia przez wnioskodawcę oświadczenia o narzuconej przez pracowników organów treści, a także zasady informowania zawartej w art. 9 k.p.a. ze względy na niepoinformowanie składającego wniosek o znanej organowi interpretacji przepisów, a podyktowanie oświadczenia, którego treść wpływała na negatywne rozstrzygniecie wniosku. Skarżący zwrócił również uwagę, iż nie został poinformowany, że istnieje możliwość złożenia wniosku o nadanie odrębnego adresu zamieszkania lub oświadczenia o niemożliwości ustalenia odrębnego adresu w terminie zakreślonym ustawą.

W ramach zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego wskazał, iż w związku z krótkim terminem na wydzielenie odrębnych adresów dla lokali znajdujących się w budynku, ustawodawca uwarunkował wypłatę dodatku węglowego od spełnienia przesłanki: obiektywnego braku możliwości ustalenia w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu miejsca zamieszkania, która to przesłanka została przez Skarżącego spełniona i mogła zostać wykazana stosownym oświadczeniem, jednak o powyższym Strona nie została poinformowana. Podał, że sam organ uznał, że nie istniała możliwość ustalenia w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu miejsca zamieszkania gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Skarżący podkreślił, że z przyczyn obiektywnych nie miał możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania, a podejmowanie takich kroków po tej dacie byłoby niecelowe.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 3 kwietnia 2023 r. nr SKO.IV/424/1144/2023, na podstawie art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczas przeprowadzone w sprawie czynności, przywołał normatywną podstawę rozstrzygnięcia, a następnie wyjaśnił, że przyznanie dodatków węglowych dla kilku gospodarstw domowych, jeżeli do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania, oznacza konieczność określonych działań po stronie wnioskodawcy, który powinien wykazać się inicjatywą i wskazać organowi, że niemożliwe jest ustalenie odrębnego adresu w terminie do 30 listopada 2022 r. Wobec tego powinny zostać podjęte kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania i wnioskodawca przedstawił np. zaświadczenie o samodzielności lokalu lub kopię złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, czy też kopię wniosku o nadanie numeru porządkowego. Zdaniem organu odwoławczego dowodem takim może być również oświadczenie o niemożliwości ustalenia w terminie do 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu ze wskazaniem konkretnej przyczyny np. brak legitymacji do złożenia stosownego wniosku, ograniczenia związane z obciążeniem nieruchomości hipoteką.

W sprawie natomiast ustalono, że w przedmiotowym budynku funkcjonują trzy gospodarstwa domowe zamieszkujące w odrębnych lokalach, korzystają ze współdzielonego źródła ciepła, nadto nie dokonano wydzielenia odrębnych numerów dla poszczególnych lokali, ani też nie podjęto kroków do ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Skarżący zatem nie udokumentował, iż podjął kroki mające na celu nadanie odrębnego adresu miejsca zamieszkania.

Decyzja została doręczona w dniu 13 kwietnia 2023 r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący, wnosząc w dniu 27 kwietnia 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżący, reprezentowany przez wnuczkę J. M., w skardze przywołał uzasadnienia zapadłych w sprawie decyzji oraz stanowisko Strony przedstawione na etapie złożonego odwołania.

Zwrócił także uwagę, że w budynku pod ww. adresem znajdują się mieszkania na parterze, na piętrze oraz w dobudówce do tego budynku. W dacie wejścia w życie ustawy o dodatku węglowym, pod tym adresem mieszkały i nadal mieszkają, w odrębnych lokalach, osoby tworzące trzy osobne gospodarstwa domowe w rozumieniu przepisów tejże ustawy, wszystkie mieszkania są ogrzewane zainstalowanym w budynku piecem węglowym CO, współdzielonym dla wszystkich mieszkań. Wniosek o przyznanie dodatku złożyła wnuczka Skarżącego J. M., synowa Skarżącego I. N. oraz sam Skarżący. Dodatek został przyznany wnuczce, J. M., jako pierwszej, która złożyła wniosek.

Zdaniem Skarżącego, organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do zarzutów odwołania. Ponadto w zaskarżonej decyzji został błędnie pouczony co do środka zaskarżenia oraz terminu jego wniesienia.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, oraz sformułował zarzuty naruszenia:

1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, pomimo, iż decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy:

a) naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o Poradnik dla samorządów, oraz utrzymanie tej decyzji przez Kolegium z uwagi na niepodjęcie kroków mających na celu nadanie odrębnego adresu miejsca zamieszkania, mimo że takiego obowiązku ustawa nie przewiduje,

b) naruszenie art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9 k.p.a. polegające na: niewyjaśnieniu czy Skarżący miał obiektywne możliwości wyodrębnienia adresu miejsca zamieszkania w terminie określonym ustawą; uzależnieniu przyjęcia wniosku od uprzedniego złożenia oświadczenia o narzuconej przez pracownika organu niekorzystnej dla Skarżącego treści; wprowadzeniu Skarżącego przez pracowników organu w błąd co do treści oświadczenia, które powinien złożyć ubiegając się o wypłatę dodatku węglowego;

2) art. 7 i 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady równego traktowania stron postępowania poprzez wydanie odmiennych decyzji w sprawach orzekanych na podstawie takiego samego stanu faktycznego i prawnego,

3) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do zebranych dowodów oraz twierdzeń i zarzutów Skarżącego,

4) art. 107 § 1 u.st. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez błędne pouczenie Skarżącego o przysługujących mu środkach odwołania od decyzji,

5) art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węgłowym przez utrzymanie w mocy decyzji, mimo spełnienia przez Skarżącego przesłanek określonych w ww. przepisach.

Skarżący przedstawił również w uzasadnieniu skargi przebieg postępowania związany z nadaniem odrębnego adresu dla poszczególnych lokali oraz orientacyjne koszty z tym związane, zauważając, że powyższe nie byłoby możliwe do przeprowadzenia w terminie do 30 listopada 2022 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w treści zaskarżonej decyzji. Kolegium podzieliło zarzut błędnego pouczenia Strony zawartego w treści zaskarżonej decyzji.

Wobec nadesłania do akt odpisu aktu zgonu Skarżącego zmarłego w dniu [...] maja 2023 r., jako następców prawnych oznaczono: I. N., A. N., J. N. oraz H. N. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 października 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 898/23 odrzucono skargi I.N. i H. N.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 3 kwietnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji – Burmistrza W. z dnia 8 lutego 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego.

Normatywną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3).

Przez gospodarstwo domowe rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe), (art. 2 ust. 2).

Ustawodawca mocą art. 50 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1967, obowiązującego od 20 września 2022 r.) w ustawie o dodatku węglowym wprowadził w art. 2 regulację odnoszącą się do sytuacji zamieszkiwania pod jednym adresem więcej niż jednego gospodarstwa domowego. Zgodnie z brzmieniem dodanego ust. 3a i 3b - w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (ust. 3a), w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (ust. 3b).

Kolejną nowelizacją, obowiązującą od dnia 3 listopada 2022 r., na podstawie art. 26 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2236) rozszerzono ww. regulację o kolejne zapisy. Mianowicie w myśl art. 2 ust. 3c w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W tym przypadku gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową (art. 2 ust. 3d zd. 1 i 2).

Stosownie natomiast do treści art. 2 ust. 9 ustawy o dodatku węglowym, wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. Wnioski o wypłatę dodatku węglowego złożone po dniu 30 listopada 2022 r. pozostawia się bez rozpoznania (ust. 10). W niniejszej sprawie Skarżący w dniu 21 listopada 2022 r. złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego (karta nr 18 akt administracyjnych). Na organie spoczywał zatem obowiązek ustalenia, czy w sprawie zaistniały okoliczności będące warunkiem przyznania wnioskowanego świadczenia.

Odnotowania również wymaga, iż kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym jasno wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 210/23). Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe.

Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, że deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw dla przedmiotowego budynku została złożona do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w dniu 30 maja 2022 r. W treści deklaracji wymieniono jako źródło ciepła: "kocioł na paliwo stałe z ręcznym podawaniem paliwa /zasypowy" z funkcją c.o. oraz c.w.u. (karta nr 22 akt administracyjnych). W treści wniosku inicjującego niniejsze postępowanie Skarżący w ramach głównych źródeł ogrzewania wymienił: kocioł na paliwo stałe.

Jak wynika z przeprowadzonego w dniu 20 stycznia 2023 r. wywiadu środowiskowego, pod ww. adresem "znajduje się budynek, do którego prowadzą trzy niezależne wejścia do mieszkań usytuowanych na parterze, na piętrze oraz z drugiej strony – dobudówka na poziomie parteru", "wyszczególnić można osobne niezależne kuchnie, łazienki i pokoje mieszkalne", "istnieje możliwość wydzielenia niezależnych trzech lokali mieszkalnych", "piec węglowy współdzielony dla wszystkich mieszkań" (karta nr 14 akt administracyjnych). Dla wskazanego adresu informacją z dnia 29 września 2022 r. nr [...] przyznano dodatek węglowy (karta nr 13 akt administracyjnych).

W sprawie nie było sporne, że wniosek o wypłatę dodatku węglowego został złożony w terminie, budynek został zgłoszony do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków, głównym źródłem ogrzewania pomieszczeń jest kocioł na paliwo stałe (wywiad z dnia 20 stycznia 2023 r., karta nr 14 akt administracyjnych).

Wobec ustalenia zamieszkiwania pod jednym adresem więcej niż jednego gospodarstwa domowego, na organie spoczywał obowiązek ustalenia, czy w sprawie zaistniały okoliczności będące warunkiem zastosowania wyjątku od zasady określonej w art. 2 ust. 3b analizowanej ustawy. Mowa tutaj o ustaleniach zarówno w zakresie ilości gospodarstw domowych zamieszkujących pod danym adresem, jak również braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych.

Ustalenia dotyczące kwestii, czy w sprawie można mówić o kilku gospodarstwach domowych zamieszkałych pod jednym adresem w rozumieniu ustawy o dodatku węglowym, nie były kwestionowane.

Z kolei co do przesłanki braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych, Sąd zważył, iż ustawodawca nie wprowadził wymogu, aby wskazana okoliczność "braku możliwości ustalenia odrębnego adresu" mogła być ustalona wyłącznie na skutek podjęcia formalnych kroków prowadzących do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, złożenia wniosku o nadanie numeru porządkowego bądź też wymagane było potwierdzenia wskazanej okoliczności konkretnym dowodem.

Wprowadzona regulacja nie wymaga wszczęcia procedury o wydzielenie odrębnego lokalu. Uwzględniając dokumentację niezbędną dla zainicjowania tego rodzaju postępowania, poważne wątpliwości budziłoby dokonanie powyższego w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w sytuacji, gdy wspomniana nowelizacja weszła w życie w dniu 3 listopada 2022 r. (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 474/23, z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 391/23). Na powyższe słusznie również zwrócono uwagę w skardze.

Zwraca uwagę stanowisko sądów administracyjnych, w ramach którego podkreśla się, iż przepisy ustawy o dodatku węglowym nie wprowadzają "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu, a wykazanie, iż przesłanka została spełniona może nastąpić poprzez złożenia oświadczenia, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 11 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 355/23, z dnia 8 maja 2023 r. sygn. akt II SAB/Gl 24/23), a następnie dokonanie oceny oświadczenia w kontekście zaistnienia warunków zastosowania art. 2 ust. 3d w zw. z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym.

Powyższe pozostaje istotne w związku z powołanym przez organ oświadczeniem złożonym przez Skarżącego w dniu 22 listopada 2022 r. ("nie dokonałem wydzielenia adresu wyżej wymienionych lokali, nie będę podejmować formalnie kroków prowadzących do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania tych lokali", karta nr 17 akt administracyjnych). Jednocześnie Skarżący zauważył, że nie został powiadomiony o zasadności złożenia stosownego oświadczenia o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu (co podnoszono zarówno w odwołaniu jak i w treści skargi). Powyższy zarzut, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznaje za zasadny, bowiem Strona o uprawnieniu do złożenia takiego oświadczenia, stosownie do treści art. 9 k.p.a. powinna zostać poinformowana.

Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, prezentując pogląd, iż ustawodawca nie uzależnia udzielania wsparcia od złożenia wniosku o nadanie dodatkowego numeru porządkowego, a brak złożenia tego wniosku pozostaje bez wpływu na prawo do uzyskania dodatku węglowego, - organy z urzędu posiadają wiedzę czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego, wystarczy samo oświadczenie strony albo zaświadczenie z urzędu (wyrok z dnia 23 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Łd 299/23, złożenie oświadczenia w tym przedmiocie przez stronę dopuścił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 11 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 69/23). W tym kontekście, analizy wymagałby również § 2 pkt 8-10 oraz § 6 ust. 5 i 8 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2021 r. 1368).

Odmienne stanowisko organów doprowadziło do usankcjonowania nałożenia na Skarżącego obowiązku, który nie wynika z ustawy. Pozbawione podstaw prawnych pozostaje zatem uzależnienie przyznania Skarżącemu wsparcia w postaci dodatku węglowego od przesłanki, która nie została wyartykułowana przez ustawodawcę. Na tym tle słusznie tut. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 633/23 dopatrzył się naruszenia wynikającej z art. 7 Konstytucji RP zasady praworządności, powtórzonej w art. 6 k.p.a.

Sprawując kontrolę sądowoadministracyjną Sąd doszedł do przekonania, iż wobec naruszenia przez organy orzekające w sprawie jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartej w art. 6 k.p.a., doszło do niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego - art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym, zatem konieczne stało się zastosowanie kompetencji kasatoryjnych.

W tym zakresie należało podzielić zarzuty skargi.

Zasadny, co podzielił organ odwoławczy, pozostawał również zarzut błędnego pouczenia Skarżącego co do środka zaskarżenia oraz terminu jego wniesienia. Od decyzji organu odwoławczego przysługiwało bowiem Skarżącemu prawo wniesienia skargi do tut. Sądu w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie, stosownie do treści art. 53 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, w tym uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym, zważając by nie naruszono przepisów procedury administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.