Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 308/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6249 Inne o symbolu podstawowym 624
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Powszechny obowiązek obrony
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA Marcin Miemiec Asesor WSA Ewa Kamieniecka ( spr. ) Protokolant Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi K. M. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. na podstawie ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 z późn. zm. ) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ) uznała K. M. za zdolnego do czynnej służby wojskowej ( kat. "A" ), rozpoznając szyjny i piersiowy przykręgosłupowy zespół bólowy kręgosłupa ( § 62 pkt 1 ), bliznę po operacji ginekomastii prawostronnej, nie upośledzającą sprawności ustroju ( § 3 pkt 1 ) oraz skrzywienie odcinka piersiowego kręgosłupa, nie upośledzające sprawności ustroju ( § 34 pkt 1 ). Ponadto stwierdzono, że schorzenia te nie pozostają w związku ze służbą wojskową.

W odwołaniu zainteresowany wskazał, że jego stan zdrowia nie pozwala na kontynuację służby wojskowej, ponieważ odczuwa dolegliwości związane z zespołem bólowym kręgosłupa szyjnego i piersiowego w okresie zaostrzenia, a także coraz częściej nasilającymi się bólami żołądka wywołanymi wrzodami dwunastnicy, powodującymi bardzo częste bóle głowy, wymioty, biegunkę, zgagę. Zainteresowany podał, że od [...] r. znajduje się pod opieką neurologa i zażywa tabletki przeciwbólowe na kręgosłup i żołądek.

Po rozpatrzeniu odwołania, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] , na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 k.p.a. w związku z § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości ( Dz. U. Nr 151, poz. 1594 ) oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ) utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia wskazano, że po analizie dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej nie stwierdzono nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W świetle zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej oraz przeprowadzonych na potrzeby orzecznicze badań lekarskich specjalistycznych ( radiologicznych kręgosłupa, neurologicznego ) oraz oceny własnej komisji wynika, że szyjny i piersiowy zespół bólowy kręgosłupa bez zmian w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym u osoby ze skrzywieniem odcinka piersiowego kręgosłupa oraz blizna po operacji ginekomastii prawostronnej, mieszczące się w zakresie pojęciowym § 62 pkt 1, § 34 pkt 1, § 3 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, kwalifikują osobę badaną w grupie I jako zdolną do służby wojskowej. Również z przeprowadzonego badania gastrofiberoskopowego nie wynika, by aktualnie były stwierdzone zaburzenia ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego. Przedstawiona przez zainteresowanego dokumentacja medyczna nie stoi w zasadniczej sprzeczności z oceną badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił, że po dalszych konsultacjach i badaniach lekarz stwierdził pogorszenie stanu zdrowia ( kręgosłupa szyjnego i piersiowego ) i nie pozwolił na kontynuowanie służby wojskowej. Skarżący zarzucił, że komisja lekarska w dniu [...] r. odbyła się bez jego obecności, co uniemożliwiło przekazanie dokumentacji lekarskiej. Skarżący wniósł o wyznaczenie nowego terminu komisji z jego udziałem, co pozwoli na przedstawienie nowych zaświadczeń lekarskich i zdjęć rtg.

W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie aktu administracyjnego następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. , utrzymujące w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. uznające skarżącego za zdolnego do czynnej służby wojskowej ( kat. "A" ) oraz stwierdzające brak związku poszczególnych chorób ze służbą wojskową. Postawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowią przepisy ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ).

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają zasady procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej, wydające decyzje w indywidualnych sprawach. W sprawie zaliczenia kandydata do określonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ) normujące zasady i tryb tego postępowania. Orzeczenia te - obok oceny konkretnej sprawy z punktu widzenia medycznego - powinny też spełniać wymogi przewidziane w przepisach k.p.a. dla decyzji.

Decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne ( art. 107 § 1 k.p.a. ). Przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego ( art. 7 i 77 k.p.a. ). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona ( art. 80 k.p.a. ). Organ rozpatrując materiał dowodowy, nie może pominąć jakiegokolwiek dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej przyczyny to czyni. Pominięcie oceny określonego dowodu budzi uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny. Dlatego też organ administracji obowiązany jest, zgodnie z art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., dokładnie przeanalizować każdy przeprowadzony dowód i dać temu wyraz w uzasadnieniu.

W niniejszej sprawie skarżący przedłożył w toku postępowania administracyjnego wynik z badania gastroskopowego z dnia [...] r., w trakcie którego specjalista chirurg stwierdził chorobę wrzodową dwunastnicy oraz reflux dwunastnicowo - żołądkowy. Skarżący przedłożył również historię choroby i leczenia prowadzonego przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznych. Organ I instancji w ogóle nie ustosunkował się w decyzji do powyższych dowodów. Natomiast organ II instancji wskazał jedynie, że z badania gastrofiberoskopowego nie wynika, by aktualnie były stwierdzone zaburzenia ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego, a przedstawiona przez zainteresowanego dokumentacja medyczna nie stoi w zasadniczej sprzeczności z oceną badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów. Powyższe zdawkowe stwierdzenie organu II instancji nie odpowiada wymogom określonym w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przede wszystkim nie wyjaśniono, dlaczego organ uznał, że stwierdzenie choroby wrzodowej dwunastnicy oraz refluxu dwunastnicowo - żołądkowego w trakcie badania gastroskopowego "nie stoi w zasadniczej sprzeczności" z ustaleniem prawidłowego obrazu endoskopowego górnego odcinka przewodu pokarmowego w trakcie badania gastrofiberoskopowego. Organ winien wskazać w uzasadnieniu decyzji, z jakich względów odmówił wiarygodności dowodom przedłożonym przez skarżącego i dlaczego oparł swoje rozstrzygnięcie na wynikach badania gastrofiberoskopowego przeprowadzonego w Wojskowym Szpitalu Klinicznym. Organ dysponując odmiennymi wynikami badań lekarskich nie może uchylić się od oceny wiarygodności dokumentacji przedstawionej przez stronę, a tym samym i od dokładnego wyjaśnienia stanu zdrowia skarżącego, mogącego mieć wpływ na ocenę zdolności do służby wojskowej. Stosownie bowiem do wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej ( ... ), stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej ( ... ) czynny wrzód żołądka lub dwunastnicy skutkuje przyznaniem kat. B, choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy z nawrotami kat. A/D ( § 43 pkt 3 i 4 ).

Organy obu instancji nie ustosunkowały się również do przedłożonego przez skarżącego rozpoznania lekarza neurologa z dnia [...] r., stwierdzającego zmiany zwyrodnieniowe odcinka C i Th kręgosłupa, opierając rozstrzygnięcie na wynikach badania radiologicznego przeprowadzonego w dniu [...] r. w Wojskowym Szpitalu Klinicznym, w trakcie którego stwierdzono skrzywienie odcinka Th kręgosłupa z pogłębieniem kifozy piersiowej.

Należy również zauważyć, że schorzenia rozpoznane u skarżącego w zależności od stopnia nasilenia choroby mogą powodować kwalifikację poborowego jako zdolnego lub niezdolnego do czynnej służby wojskowej. Poborowych, u których stwierdzono skrzywienie kręgosłupa nieupośledzające lub nieznacznie upośledzające sprawność ustroju mieszczące się w zakresie pojęciowym § 34 pkt 1 kwalifikuje się jako zdolnych do czynnej służby wojskowej, natomiast poborowych, u których stwierdzono skrzywienie kręgosłupa upośledzające sprawność ustroju mieszczące się w zakresie pojęciowym § 34 pkt 2 kwalifikuje się jako niezdolnych do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Przewlekły zespół bólowy kręgosłupa z okresowymi zaostrzeniami, mieszczący się w zakresie pojęciowym § 62 pkt 1 powoduje uznanie poborowego jako zdolnego do czynnej służby wojskowej, natomiast przewlekły zespół bólowy kręgosłupa z częstymi zaostrzeniami i objawami przedmiotowymi, mieszczący się w zakresie pojęciowym § 62 pkt 2 powoduje uznanie poborowego jako niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju.

W ocenie Sądu rozpoznanie schorzeń powodujących zarówno zdolność jak i niezdolność do czynnej służby wojskowej w zależności od stopnia nasilenia choroby szczególnie wymaga dokładnego uzasadnienia podjętego przez organ wojskowy rozstrzygnięcia. Decyzja organu I instancji nie zawiera w ogóle uzasadnienia, natomiast organ II instancji nie podał szczegółowych motywów zakwalifikowania schorzeń skarżącego do § 34 pkt 1 i § 62 pkt 1.

Natomiast odnośnie zarzutu skarżącego zawartego w skardze dotyczącego nie powiadomienia go o terminie rozpatrzenia odwołania i nie uwzględnienia wyników nowych badań lekarskich należy wyjaśnić, że zgodnie z § 23 ust. 2 rozporządzenia wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Z powyższego wynika, że to komisja lekarska decyduje o potrzebie wezwania zainteresowanego i przeprowadzenia ponownych badań lekarskich.

Przytoczone uchybienia spowodowały, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Zgodnie z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany. W niniejszej sprawie nie orzekano w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż orzeczenie o przydatności ( lub braku przydatności ) do służby wojskowej nie posiada samodzielnego przymiotu wykonalności.