Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 5234/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 5 art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. S.A. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 1418/20 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Katowicach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 14 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za usługi wodne oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 3 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. S.A. z siedzibą w C. (dalej: spółka) na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Katowicach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 14 września 2020 r. w przedmiocie opłaty za usługi wodne.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że informacją roczną z 11 sierpnia 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Katowicach ustalił spółce opłatę stałą za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w kwocie 542.882 zł za wprowadzanie ścieków do wód rzeki Białej.

Spółka wniosła reklamację.

Decyzją z 14 września 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Katowicach ustalił spółce opłatę stałą za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w kwocie 542.882 zł za wprowadzanie ścieków do wód rzeki Białej. Jako podstawę decyzji organ powołał art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 5, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.).

Spółka wniosła skargę na decyzję z 14 września 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Oddalając skargę Sąd I instancji przedstawił szczegółowo stan prawny sprawy. Wyjaśnił, że pojęcie "ścieki" definiuje art. 16 pkt 61 Prawa wodnego. "Ścieki przemysłowe", jako szczególny ich rodzaj, zdefiniowane są odrębnie w art. 16 pkt 64 Prawa wodnego. Pozwolenie wodnoprawne udzielone spółce nawiązuje do ścieków w punktach I.1 i I.2, więc należało zastosować art. 271 ust. 5 Prawa wodnego i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2502, dalej: rozporządzenie). Organ prawidłowo zsumował określone w pozwoleniu wodnoprawnym dopuszczalne ilości ścieków z punktów I.1 i II.2 w celu obliczenia opłaty. W ocenie Sądu I instancji, brak jest podstaw do przyjęcia innego rozumienia "ścieków", w szczególności rekonstruowanego na podstawie przepisów ustawy 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.), pod rządami której wydano pozwolenie wodnoprawne. Oznaczałoby to jednoczesne stosowanie ustawy uchylonej i obecnie obowiązującej, co nie jest dopuszczalne.

Sąd I instancji nie podzielił stanowiska spółki, że wymiar opłaty stałej w oparciu o maksymalny godzinowy parametr określony w pozwoleniu wodnoprawnym abstrahuje od kosztów usług wodnych, kosztów środowiskowych oraz kosztów zasobowych. W szczególności nie ma podstaw do uznania, że system opłat za usługi wodne uwzględniać powinien wyłącznie faktyczny zakres korzystania z usług wodnych. Celem opłaty stałej jest uwzględnienie tego rodzaju obciążenia środowiska wodnego, sprowadzającego się do konieczności zapewnienia stałej gotowości środowiska do korzystania przez uprawniony podmiot z zasobów wodnych w pełnym zakresie wynikającym z posiadanego pozwolenia wodnoprawnego. Wysokość opłaty zmiennej jest uzależniona od faktycznej ingerencji w środowisko naturalne, ale wysokość opłaty stałej zależy wyłącznie od ilości możliwych do odprowadzenia do środowiska ścieków, określonych w treści pozwolenia wodnoprawnego. Oznacza to, że treść pozwolenia wodnoprawnego jest podstawą do ustalenia opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Opłata stała stanowi ustalany abstrakcyjnie, według określonego wzoru, ekwiwalent za gotowość środowiska do świadczenia usług określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. W przypadku opłaty stałej ustawodawca nie przewidział możliwości pomiaru faktycznej ilości odprowadzanych wód lub ścieków. Czynnik iloczynu w postaci ilości określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym nawiązuje wprost do wartości niezależnej od faktycznej (rzeczywistej) ilości wód i ścieków odprowadzanych. Każdorazowo ma być to ilość maksymalna określona we właściwym pozwoleniu. Również czynnik czasu odprowadzania wód (czas wyrażony w dniach) ma charakter stały i niezależny od faktycznej (realnej) ilości dni odprowadzania.

Ponadto Sąd I instancji wskazał, że z art. 400 ust. 8 Prawa wodnego wynika, że operat wodnoprawny jest podstawą do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Prawa i obowiązki strony wynikają z władczego rozstrzygnięcia, jakim jest decyzja ostateczna w sprawie pozwolenia wodnoprawnego. To decyzja, a nie operat stanowi podstawę wyliczeń, zgodnie ze wzorem z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego w związku z §10 ust. 1 rozporządzenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka.

W pierwszej kolejności spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego.

Po pierwsze, art. 268 ust. 1 pkt 2 i pkt 3, art. 270 ust. 8 i ust. 9 w związku z art. 271 ust. 4 i ust. 5 oraz w związku z art. 9 ust. 3 oraz art. 16 pkt 61, pkt 64 oraz pkt 69 Prawa wodnego w związku z treścią § 10 rozporządzenia. Błędna wykładnia tych przepisów polegała na przyjęciu, że przepisy te stanowią podstawę obliczenia łącznej opłaty za odprowadzanie wód opadowych oraz ścieków do wód, a także na przyjęciu, że opłata za odprowadzanie wód opadowych oraz ścieków do wód mogła zostać obliczona przez organ łącznie. Ponadto błędna wykładnia tych przepisów polegała na przyjęciu, że wody opadowe wchodzące w skład wskazanych w pozwoleniu wodnoprawnym oczyszczonych ścieków przemysłowych mogą zostać uznane za ścieki (w tym ścieki przemysłowe) oraz przyjęciu, że przedmiotowe przepisy stanowią podstawę ustalenia łącznej opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych i ścieków do wód w oparciu o maksymalną ilość m3 na godzinę (Q max h).

Po drugie, art. 16 pkt 61, pkt 64 i pkt 69 Prawa wodnego, przez błędną wykładnię pojęcia ściek oraz wody opadowe, a także brak uwzględnienia zmiany znaczenia pojęcia "ściek".

Po trzecie, § 6 rozporządzenia w związku z art. 9 ust. 3 Prawa wodnego przez ich niezastosowanie.

Po czwarte, art. 268 ust. 1 pkt 2 i pkt 3, art. 270 ust. 8 i ust. 9 w związku z art. 271 ust. 4 i ust. 5 w związku z art. 9 ust. 3 oraz art. 16 pkt 61, pkt 64 oraz pkt 69 Prawa wodnego w związku z § 6 i § 10 rozporządzenia przez ich niewłaściwe zastosowanie.

Ponadto spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania.

Po pierwsze, art. 145 § 1 pkt § 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 151 p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi

Po drugie, art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 7a, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, nie zastosował środka określonego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Ponadto spółka wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci kopii wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego z 26 listopada 2020 r. oraz kopii decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach z 12 maja 2021 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

W związku z wejściem w życie Prawa wodnego nastąpiła zmiana systemu opłat za pobór wód i za wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi. Przepisy tej ustawy stanowią transpozycję do polskiego porządku prawnego m.in. dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej (Dz. Urz. WE L 327 ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275). Zgodnie z art. 9 ust. 1 Ramowej Dyrektywy Wodnej, Państwa Członkowskie uwzględniają zasadę zwrotu kosztów usług wodnych, włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci". Zwrot kosztów usług wodnych wiąże się z nałożeniem opłat na podmioty korzystające z tych usług. Opłaty te mają służyć zachęceniu użytkowników do bardziej racjonalnego i oszczędnego sposobu gospodarowania wodami. W uzasadnieniu wyroku z 7 grudnia 2016 r. (pkt 24) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że z art. 9 dyrektywy 2000/60, jak i z żadnego innego z jej przepisów nie wynika, żeby prawodawca unijny zamierzał stawiać przeszkody temu, żeby państwa członkowskie przyjęły odnośnie korzystania z wody taką politykę cenową, która opiera się na naliczaniu użytkownikom ceny wody, która składa się z części zmiennej powiązanej z ilością rzeczywiście zużywanej wody i części stałej, która nie jest z tym zużyciem powiązana (Vodoopskrba i odvodnja d.o.o. v. Željce Klafurić, C-686/15, ZOTSiS 2016/12/I-927). Prawodawca unijny pozostawił więc swobodę państwom członkowskim w kształtowaniu systemu opłat za usługi wodne, przy czym system ten ma uwzględniać analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III do Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz zasadę "zanieczyszczający płaci".

Jak trafnie zauważył autor skargi kasacyjnej, zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma ocena, czy organ, a następnie Sąd I instancji, prawidłowo przyjęły, że opłata stała mogła zostać obliczona przez organ łącznie, w sytuacji, gdy w pozwoleniu wodnoprawnym wskazano zarówno oczyszczone ścieki przemysłowe, jak i wody opadowe. W ocenie spółki, rozdzielenie tych składowych, tj. wód opadowych oraz ścieków, było obowiązkowe i wynikało z treści decyzji Marszałka Województwa Śląskiego z 4 grudnia 2017 r. Wokół tego stanowiska koncentrują się wszystkie zarzuty kasacyjne, zarówno procesowe, jak i materialne. Kwestia ta ma istotne znaczenie w sprawie z uwagi na różną stawkę opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych oraz odprowadzanie ścieków.

Pozwolenie wodnoprawne zostało wydane na podstawie nieobowiązującej już ustawy z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 ze zm. – dalej: Prawo wodne z 2001 r.). Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c) Prawa wodnego z 2001 r., za "ścieki" należało uznawać wprowadzane do wód lub do ziemi: "wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów". Zestawienie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c) Prawa wodnego z 2001 r. oraz art. 16 pkt 61, pkt 64 i pkt 69 obowiązującego Prawa wodnego prowadzi do wniosku, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania pozwolenia wodnoprawnego, w świetle pierwszego z wymienionych przepisów, wody opadowe o określonym pochodzeniu stanowiły ścieki, natomiast analogicznego zastrzeżenia nie zawiera obecna definicja ścieków i ścieków przemysłowych z art. 16 pkt 61 i 64 obowiązującego Prawa wodnego. Natomiast zgodnie z art. 16 pkt 69 Prawa wodnego, przez wody opadowe lub roztopowe rozumie się wody będące skutkiem opadów atmosferycznych. Różnice te, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, nie miały jednak zasadniczego znaczenia w tej sprawie.

Opłaty za usługi wodne uiszcza się m.in. za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (art. 268 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego) oraz odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a) Prawa wodnego). Są to zatem dwie odrębne podstawy uiszczenia opłaty za usługi wodne. Opłata za usługi wodne za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od ilości i jakości ścieków wprowadzanych w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego (art. 270 ust. 8 Prawa wodnego). Z kolei opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (art. 270 ust. 11 Prawa wodnego). Wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód -wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód (art. 271 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego). Natomiast wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s (art. 271 ust. 5 Prawa wodnego). Jak wynika z treści cytowanych przepisów, zarówno w przypadku opłaty stałej za odprowadzanie wód opadowych, jak i w przypadku opłaty stałej za odprowadzanie ścieków, wysokość tej opłaty ustalana jest z uwzględnieniem pozwolenia wodnoprawnego. Co więcej, opłata stała za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych, nie jest ustalana za jakiekolwiek odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych, ale tylko w przypadku ujęcia tych wód w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że spółka dysponuje wyłącznie pozwoleniem na odprowadzanie ścieków, a dokładnie oczyszczonych ścieków przemysłowych, które stanowią mieszaninę ścieków bytowych, ścieków postprodukcyjnych, wód chłodniczych i wód opadowych. Nie dysponuje natomiast pozwoleniem wodnoprawnym na odprowadzanie wód opadowych, ponieważ te (uwzględniając ich pochodzenie oraz zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym, w dacie wydania pozwolenia wodnoprawnego), stanowiły element ścieków, na których odprowadzanie spółka uzyskała to pozwolenie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, obowiązek dokonania wykładni przepisów stanowiących podstawę nałożenia obowiązku ponoszenia opłaty stałej z uwzględnieniem aktualnego znaczenia poszczególnych pojęć, którymi się posłużono w pozwoleniu wodnoprawnym, nie może prowadzić do interpretacji pozwolenia wodnoprawnego w sposób nadający tej decyzji całkowicie odmienne znaczenie. Do tego prowadziłoby natomiast zaakceptowanie stanowiska spółki prezentowanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, stanowi niewątpliwie usługę wodną, na której wykonywanie wymagane jest pozwolenie wodnoprawne (art. 389 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 35 ust. 3 pkt 7 Prawa wodnego). Jeżeli spółka oczekiwała ponoszenia opłat stałych za różne usługi wodne, to jako podmiot profesjonalny, powinna wystąpić o zmianę pozwolenia wodnoprawnego po wejściu w życie obecnie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, ewentualnie wystąpić o wydanie nowego pozwolenia lub pozwoleń, obejmujących różne usługi wodne. Natomiast jak wynika z akt sprawy, spółka wystąpiła o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego i pozwolenie to uzyskała decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach z 12 maja 2021 r., którą załączyła do akt sprawy wnosząc skargę kasacyjną. Również to pozwolenie wodnoprawne obejmuje wyłącznie wprowadzanie do wód rzeki Białej oczyszczonych ścieków przemysłowych stanowiących mieszaninę oczyszczonych ścieków socjalnych, ścieków postprodukcyjnych, wód chłodniczych i wód opadowych lub roztopowych. Wynika to z tego, że w obecnym stanie prawnym pojęcie ścieków zostało uregulowane szeroko, ponieważ obejmuje wody zużyte na cele bytowe i gospodarcze (art. 16 pkt 61 lit. a) Prawa wodnego). Ustawodawca nie określił w tym przypadku pochodzenia tych wód. Z kolei zdefiniowane wód opadowych i roztopowych w art. 16 pkt 69 Prawa wodnego, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, nie wyłącza tego rodzaju wód z katalogu ścieków lub ścieków przemysłowych. Z definicji ścieków przemysłowych wynika, że obejmują one ścieki niebędące ściekami bytowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi. A contrario należy przyjąć, że z woli ustawodawcy wody opadowe lub roztopowe mogą zostać uznane za ścieki w określonych przypadkach. Dotyczy to na przykład ścieków komunalnych, które mogą stanowić mieszaninę z wodami opadowymi lub roztopowymi (art. 16 pkt 63 Prawa wodnego). Wody opadowe lub roztopowe stanowią także ścieki w przypadku wymieszania ich z innymi ściekami, w tym oczyszczonymi ściekami przemysłowymi, tak jak ma to miejsce w tej sprawie. Jak wynika bowiem z uzasadnienia pozwolenia wodnoprawnego z 4 grudnia 2017 r., mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy, zarówno ścieki bytowe i poprodukcyjne, jak i wody pochłodnicze i opadowe, mieszają się w jednym kolektorze. Ewentualna poprawa jakości ścieków przemysłowych przez wymieszanie ich z wodami opadowymi o mniejszym zanieczyszczeniu, nie oznacza, że mieszanina traci właściwości ścieków przemysłowych, lecz co najwyżej, że poprawiają się jej właściwości, przy czym zaznaczenia wymaga, że co do zasady spółka odprowadza ścieki już oczyszczone. Ponadto Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy był operat wodnoprawny sporządzony przed uzyskaniem przez spółkę pozwolenia wodnoprawnego z 4 grudnia 2017 r. Istotnie operat ten zawiera rozróżnienie ścieków na "deszczowe" i "przemysłowe", a ponadto wskazuje rodzaj i wielkość ich odpływu. Jednak to nie operat wodnoprawny, ale pozwolenie wodnoprawne stanowi podstawę ustalenia opłaty stałej, a ponadto, jak już wyżej wskazano, spółka posiada to pozwolenie wyłącznie na odprowadzanie ścieków, a zatem brak jest podstaw do nałożenia opłaty stałej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych. Zarzuty kasacyjne podnoszące naruszenie przepisów materialnych i przepisów prawa procesowego, odnoszące się do kwestii łącznego obliczenia opłaty stałej według stawki właściwej dla wód opadowych oraz ścieków, nie zasługiwały zatem na uwzględnienie.

W ramach zarzutów kasacyjnych spółka wskazuje ponadto na bezpodstawne przyjęcie przez Sąd I instancji podstawy ustalenia opłaty stałej w oparciu o parametr ilości m3 odprowadzanych ścieków na godzinę (Q max h). Kwestia sposobu ustalania opłaty stałej na podstawie pozwoleń wodnoprawnych wydanych w poprzednim stanie prawnym, w przypadkach, w których pozwolenia te ustalały parametry maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s, budziła wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Pozwolenia wodnoprawne wydane w poprzednim stanie prawnym zawierały bowiem różne parametry ilościowe (godzinne, minutowe, roczne) i zależnie od wyboru jednego z nich, różna była wysokość opłaty stałej. Natomiast wątpliwość ta miała znaczenie dla rozstrzygnięcia tego rodzaju spraw wyłącznie w stosunku do opłat ustalanych najpóźniej za 2019 r. Z dniem 23 listopada 2019 r. wszedł bowiem w życie art. 552a Prawa wodnego, dodany przez art. 1 pkt 88 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2170). Zgodnie z art. 9 ustawy nowelizującej, art. 552a ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się po raz pierwszy do opłat stałych za usługi wodne za 2020 r. W tej sprawie przepis art. 552a Prawa wodnego zatem obowiązywał i stanowi wprost, że w przypadku, gdy pozwolenie wodnoprawne nie określa zakresu korzystania z wód w m3/s, ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne, o których mowa w art. 271 ust. 4, dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m3 na godzinę maksymalnych ilości możliwych do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, określonych w pozwoleniach wodnoprawnych albo pozwoleniach zintegrowanych i przeliczonych na m3/s. Zarzuty podnoszące nieprawidłowe przeliczenie parametru stanowiącego podstawę ustalenia opłaty stałej nie zasługiwały zatem na uwzględnienie.

Jak wynika z wcześniejszych rozważań, Naczelny Sąd Administracyjny zapoznał się decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach z 12 maja 2021 r., ponieważ dokonywał kontroli zaskarżonego wyroku Sądu I instancji na podstawie przedstawionych mu akt sprawy. Brak było jednak podstaw do dopuszczenia tego dokumentu jako dowodu w sprawie. Po pierwsze, ustalenie opłaty stałej nastąpiło na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z 4 grudnia 2017 r., a wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego może mieć znaczenie wyłącznie z punktu widzenia ustalenia opłaty stałej za lata, w których spółka będzie korzystała z usług wodnych na podstawie tego nowego pozwolenia. Po drugie, nieuprawnione jest stanowisko spółki, że skoro wystąpiła o wygaszenie poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego z 4 grudnia 2017 r. i postępowanie w tym przedmiocie zostało wszczęte w listopadzie 2020 r., to opłata stała za 2020 r. powinna zostać proporcjonalnie obniżona za ten okres. Stanowisko to jest sprzeczne z cytowanym nawet przez spółkę art. 271 ust. 5a Prawa wodnego, który stanowi, że opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę. Wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego nastąpiło dopiero w dacie uzyskania waloru ostateczności przez decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach z 12 maja 2021 r., którą poza udzieleniem nowego pozwolenia wodnoprawnego, wygaszono również decyzję z 4 grudnia 2017 r. (pkt I decyzji z 12 maja 2021 r.).

Powyższe oznacza, że wszystkie zarzuty kasacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie, a wyrok Sądu I instancji odpowiadał prawu.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.