Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 117/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 61a § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Damian Bronowicki Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi H. spółka jawna w likwidacji z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności 1. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we [...] z dnia [...] 2023 r. nr [...], w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. Zwraca ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim stronie skarżącej kwotę 100 (sto) złotych, tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2024 r. nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji [...] (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] (dalej: organ I instancji) z [...] października 2023 r. odmawiające H. w likwidacji z siedzibą w [...] wszczęcia postępowania w sprawie wsparcia dla rolników związanego z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych na podstawie wniosku o przyznanie "Pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy".

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] czerwca 2023 r. do organu I instancji, wpłynął wniosek H. spółka jawna spółka jawna (aktualnie w likwidacji) o przyznanie pomocy finansowej w ramach wsparcia dla rolników związanego z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych na podstawie wniosku o przyznanie "Pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy". Osobą wskazaną do reprezentacji ww. spółki wskazaną w ewidencji producentów jest P.B. Zakres pełnomocnictwa uprawnia do występowania w imieniu beneficjenta w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą przed wszystkimi władzami, urzędami, instytucjami, sądami, Urzędem Celnym oraz do składania wszelkich oświadczeń i wniosków przed tymi organami. Rodzaj pełnomocnictwa - bezterminowe, zakres pełnomocnictwa - nieograniczone. Ponadto organ I instancji ustalił, iż ostatnia aktualizacja danych ww. spółki w ewidencji producentów miała miejsce na podstawie zmiany do wniosku z dnia [...] kwietnia

2015 r. Mając na względzie opisane wyżej okoliczności organ I instancji zweryfikował dane H. spółka jawna określone w Krajowym Rejestrze Sądowym. Weryfikacja ujawniła, iż podmiot H. spółka jawna jest w likwidacji u podstaw której stoi śmierć jednego ze wspólników (W.H.).

W zakresie informacji o otwarciu likwidacji ustalono, że wypowiedzenie umowy spółki przez wspólników nastąpiło mocą oświadczeń z dnia [...] kwietnia 2022 r. i [...] maja 2022 r. ze skutkiem na dzień [...] grudnia 2022 r. Co do sposobu reprezentacji podmiotu przez likwidatorów w KRS na dzień weryfikacji przez organ I instancji zapis "samodzielnie". Ponadto z przeglądu aktualnych danych w KRS wynika, że dla spółki H. Postanowieniem Sądu Okręgowego [...] z [...] lutego 2023 r. sygn. akt: [...] ustanowiono kuratora (M.W.) dla reprezentowania w postępowaniu o udzielenie zabezpieczenia spółki. Ponadto zgodnie z wpisem w KRS z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] sygn. akt [...] Sądu Rejonowego [...] (dział 6 podrubryka 1) ustanowiono likwidatora w osobie P.B., a następnie - wpisem nr [...] w w/w KRS z dnia [...] marca 2023 r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego [...], wykreślono P.B. z "danych likwidatorów". W toku dalszej weryfikacji zgromadzonej w sprawie dokumentacji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił w oparciu o dane zawarte w KRS, iż wśród osób uprawnionych do reprezentowania H. spółka jawna w likwidacji wykreślono zapis dotyczący tego, iż do samodzielnego reprezentowania spółki uprawniony jest każdy ze wspólników spółki. Ponadto tą samą zmianą w zakresie "danych wspólników reprezentujących spółkę" wykreślono: G. sp. z o. o. oraz P.B. Następnie, w tym samym zakresie tj. dotyczącym samodzielnego reprezentowania, wykreślono T.H. (wpis z dnia [...] stycznia 2022 r. sygn. akt [...]). Ponadto ustalił, iż kurator ustanowiony dla reprezentowania w postępowaniu o udzielenie zabezpieczenia spółki M.W. nie składał w imieniu podmiotu H. sp. j. w likwidacji wniosku o pomoc dla rolników w sektorze zbóż i nasion oleistych oraz nie miał w tym zakresie umocowania prawnego (pismo z dnia [...].09.2023 r. - w aktach sprawy). Wobec tego organ uznał, iż złożenie wniosku o pomoc dla rolników było wszczęciem postępowania na żądanie strony. Jednocześnie organ I instancji

w oparciu o posiadaną dokumentację uwzględnił fakt, iż w w/w terminie w jakim wpłynął wniosek G. spółka jawna w likwidacji nie posiadało ani likwidatora ani osób uprawnionych do reprezentowania. W tak ustalonym stanie rzeczy, organ I instancji działając w oparciu o art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2023, poz. 775; dalej: Kpa), odmówił wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn" tj. wniesienie żądania przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych. W zażaleniu strona skarżąca zarzuciła, że chybiona jest teza organu, jakoby strona składając wniosek nie miała organu powołanego jej reprezentowania oraz zdolności do czynności prawnych. Zażalenie zostało podpisane przez likwidatorów: P.B. oraz T.H. – prezesa zarządu G. sp. z o.o. Organ odwoławczy wezwał stronę do usunięcia braków poprzez przedłożenie dokumentu upoważniającego do złożenia przez dwóch likwidatorów zażalenia z dnia [...].10.2023 r. W odpowiedzi na ww. wezwanie, do organu wpłynęło pismo "usunięcie braków" (datowane na dzień [...].01.2014 r.) podpisane przez P.B. i T.H. (w imieniu G. sp. z o. o.). W przedmiotowym piśmie stwierdzili, iż upoważnienie do złożenia zażalenia przez dwóch likwidatorów strony wynika z mocy samego prawa, co zostało opisane w treści zażalenia. W ocenie strony, oczywistym jest, że zarówno w dniu złożenia wniosku, jak i w dniu złożenia zażalenia G. spółka jawna w likwidacji posiadała przedstawicieli ustawowych powołanych do jej reprezentowania w osobach likwidatorów, czyli wymagane było złożenie oświadczenia woli przez dwóch likwidatorów, jak i to, że likwidatorzy upoważnieni byli do jej łącznej reprezentacji, czyli wymagane było złożenie zgodnego oświadczenia woli przez dwóch likwidatorów działających łącznie. W uzupełnieniu w/w odpowiedzi, wpłynęła kopia "wniosku

o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców", z treści którego wynika,

iż w dniu [...] stycznia 2024 r. do Sądu Rejonowego [...] wpłynął wniosek podmiotu H. spółka jawna w likwidacji, którym pełnomocnik procesowy wniósł o zmianę danych likwidacji w zakresie sposobu reprezentacji podmiotu przez likwidatorów (P.B. oraz G. sp. z o. o.) z samodzielnego na łączny. Organ odwoławczy postanowieniem z [...] marca 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu przytoczył ustalenia organu I instancji dodając, że w dniu

[...] marca 2023 r. P.B. z własnej inicjatywy złożył rezygnację z funkcji likwidatora (str. 3 postanowienia Sądu Rejonowego [...] sygn. [...] - w aktach sprawy). Odnosząc się do stwierdzenia strony, że nietrafna jest teza, że nie miała zdolności do czynności prawnych wskazał, że sam fakt wpisania spółki do rejestru przedsiębiorców KRS nie jest wystarczający do uznania, że jest ona prawidłowo reprezentowana. W dniu [...] czerwca 2023 r. G. spółka jawna była w fazie likwidacji. Natomiast w KRS ustalono, iż spółka na dzień składania wniosku ([...]czerwca

2023 r.) nie miała formalnego likwidatora wpisanego do KRS,

a jednocześnie nie przedstawiono (mimo wezwania w tej materii doręczonego [...] stycznia 2024 r.) jednomyślnej uchwały wszystkich wspólników (P.B., G. sp. z o. o. oraz spadkobiercy W.H.), która powoływałaby na likwidatora zarówno osobę z ich grona, jak i spoza. Jednocześnie zauważył, iż w rejestrze przedsiębiorców KRS z dniem [...] lutego 2023 r. (data wpisu) wykreślono zapisy dotyczące możliwości samodzielnego reprezentowania spółki przez każdego ze wspólników. W tak ustalonym stanie rzeczy uprawniona jest w ocenie organu odwoławczego teza wskazująca na to, iż na dzień złożenia wniosku o pomoc G. spółka jawna w likwidacji pozbawiona była organu uprawnionego do reprezentacji spółki, a co za tym idzie wniosek złożony w dniu [...] czerwca 2023 r. wniesiony został przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych. W skardze do sądu strona zarzuciła naruszenie art. 61a §1 Kpa, poprzez nieuprawnioną odmowę wszczęcia postępowania z wniosku Skarżącego. Wskazano, że skarżący posiada zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych, i to od chwili powstania (dzień wpisu do Rejestru Przedsiębiorców KRS

- art. 25¹§1 Kodeksu spółek handlowych) do chwili ustania istnienia (dzień wykreślenia z rejestru przedsiębiorców KRS - art. 84 §2 Ksh). Bezspornym jest przy tym, że Skarżący był w dniu [...] czerwca 2023r. (i nadal jest) wpisany do rejestru przedsiębiorców KRS. Nietrafna jest więc teza, jakoby skarżący, składając wniosek

o wszczęcie postępowania, nie miał zdolności do czynności prawnych. Organ

w sposób błędny utożsamia przy tym zdolność do czynności prawnych

z posiadaniem organu uprawnionego do reprezentacji skarżącego. Są to zaś dwie zupełnie odmienne instytucje prawne, których istoty nie sposób zrównywać. Za bezsporne uznano, że spółka ma trzech wspólników – G. sp.

z o.o. [...], P.B. oraz spadkobierców zmarłego W.H. (tzw. wspólnik zbiorowy). Bezspornym jest, że ani wspólnicy ani sąd rejestrowy nie powierzyli pełnienia obowiązków likwidatora skarżącego jednemu ze wspólników lub osobie trzeciej, ani też nie zmienili zasady łącznej reprezentacji skarżącego przez likwidatorów. Każdy ze wspólników, z mocy samego prawa, ma więc status likwidatora, przy czym reprezentacja skarżącego wymaga współdziałania co najmniej dwóch z likwidatorów. Nietrafna jest więc teza, jakoby Skarżący nie miał w dniu składania wniosku o wszczęcie postępowania organu uprawnionego do jego reprezentowania, gdyż posiadał on wówczas (i nadal posiada) przedstawicieli ustawowych powołanych do jego reprezentowania w osobach likwidatorów. Fakt wykreślenia P.B. z rejestru przedsiębiorców KRS jako samodzielnego likwidatora oraz fakt ustanowienia dla Skarżącego kuratora w osobie M.W. w sprawie o uchylenie uchwały powierzającej P.B. samodzielne wykonywanie obowiązków likwidatora, nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy. W ramach kompetencji wynikającej z przepisu art. 70 §1 zdanie drugie Kodeksu spółek handlowych, wspólnicy Skarżącego powierzyli obowiązki likwidatora tylko jednemu spośród siebie – P.B. Uchwała w tej sprawie została zaskarżona, zaś P.B., nie chcąc eskalować sporu, zrezygnował z funkcji samodzielnego likwidatora, doprowadzając do wykreślenia stosownego wpisu z rejestru przedsiębiorców KRS. Do reprezentacji Skarżącego w przedmiotowej sprawie o uchylenie powołanej uchwały Sąd Okręgowy [...] ustanowił kuratora procesowego. Upadek przedmiotowej uchwały oznacza powrót do poprzedniego stanu prawnego, tj. zasad ogólnych, w myśl których likwidatorami skarżącego są wszyscy trzej wspólnicy zaś jego reprezentacja wymaga łącznego współdziałania co najmniej dwóch z nich. Nadto organ w sposób błędny przypisuje przesądzające znaczenie wpisowi w rejestrze przedsiębiorców KRS, podczas gdy jasnym jest, że nie zawsze i nie od razu treść wpisu w powołanym rejestrze odpowiada stanowi prawnemu. W sprawie niniejszej dwukrotnie wyjaśnione zostało, że upoważnienie do łącznego działania przez dwóch likwidatorów skarżącego, wynika z mocy samego prawa zaś treść wpisów w powołanym rejestrze uległa zmianom, z uwagi na zaskarżenie uchwały. W odpowiedzi na skargę, wniesiono o jej oddalenie. W piśmie z [...] maja 2024 r. spółka poinformowała, że spadkobiercy dokonali działu spadku po W.H., w tym w zakresie ogółu praw i obowiązków, które przypadły łącznie A.H., T.H., Sz.H. i K.H. Powołane osoby, jako tzw. wspólnik zbiorowy,

w dniu [...] kwietnia 2024 r. dokonały wyboru przedstawiciela do wykonywania ich praw m.in. w Skarżącym, w osobie A.H., która (wyłącznie z ostrożności) potwierdziła, w dniu [...] kwietnia 2024 r., czynność wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Także w dniu [...] kwietnia 2024 r., wspólnicy Skarżącego podjęli uchwałę w sprawie powierzenia obowiązków likwidatora Skarżącego wyłącznie wspólnikowi – P.B. Okoliczności powyższe zostały objęte wnioskiem rejestrowym Skarżącego z dnia [...] maja 2024 r., który do dnia obecnego nie został jeszcze rozpoznany. Aktualny stan ujawniony w rejestrze przedsiębiorców KRS uległ więc zmianie z dniem [...] kwietnia 2024, przy czym wpisy w powołanym rejestrze mają charakter następczy wobec uprzednio zaistniałych zmian.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." w związku z czym, sprawa została rozpoznana

w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem kontroli jest rozstrzygnięcie organu w zakresie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej. W jego ocenie wniosek o przyznanie pomocy w sprawie wniosła osoba niemająca zdolności

do czynności prawnych (spółka pozbawiona organu uprawnionego do reprezentacji), co uzasadniało działanie w oparciu o art. 61a § 1 Kpa. Skarżąca spółka jest z kolei zdania, że na dzień złożenia wniosku tj.

17 czerwca 2023 r. posiadała zdolność do czynność prawnych oraz przedstawicieli uprawnionych do reprezentowania w osobach likwidatorów. Podzielając stanowisko skarżącej wpierw należy zauważyć, że stroną

w sprawie jest spółka jawna w likwidacji. Dokonując jej charakterystyki należy zauważyć, że w myśl art. 22 § 1 Ksh, Spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową. Zgodnie z art. 8 Ksh. może ona nabywać we własnym imieniu prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać

i być pozywaną. Na podstawie tej regulacji należy przyjąć, że spółce jawnej przysługuje zdolność do czynności prawnych, a także zdolność do nabywania praw

i zaciągania zobowiązań we własnym imieniu na podstawie innych zdarzeń prawnych (Kopaczyńska-Pieczniak [w:] Kodeks spółek handlowych. Tom I. Komentarz do art.

1-150, red. A. Kidyba, Warszawa 2017, art. 22.). Natomiast konsekwencją zaliczenia spółki jawnej do jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 33¹ § 1 k.c., tj. niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jest zgodnie z tą regulacją odpowiednie zastosowanie do niej przepisów o osobach prawnych. Należy uwypuklić zasadnicze odrębności dotyczące sposobu działania, a w szczególności reprezentacji tych dwóch kategorii podmiotów, o ile bowiem osoby prawne działają, co do zasady, przez organy (art. 38 k.c.), o tyle w przypadku wielu kategorii jednostek organizacyjnych określonych w art. 33¹ § 1, przepisy istnienia organów nie przewidują. W takiej sytuacji działają one przez osoby uprawnione do prowadzenia ich spraw

(np. wspólników). W przypadkach określonych w art. 58 Ksh (wskazuje przyczyny rozwiązania spółki) należy przeprowadzić likwidację spółki, chyba że wspólnicy uzgodnili inny sposób zakończenia działalności spółki. Zgodnie z art. 70 § 1 Ksh, likwidatorami są wszyscy wspólnicy. Wspólnicy mogą powołać na likwidatorów tylko niektórych spośród siebie, jak również osoby spoza swego grona. Uchwała wymaga jednomyślności, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Natomiast w myśl art. 75 Ksh, w przypadku gdy jest kilku likwidatorów, są oni upoważnieni do reprezentowania spółki łącznie, chyba że wspólnicy lub sąd powołujący likwidatorów postanowili inaczej. Jak stanowi art. 78 § 1 Ksh, w granicach swoich kompetencji, określonych w art. 77 § 1, likwidatorzy mają prawo prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania. Ograniczenie ich kompetencji nie ma skutku wobec osób trzecich. W świetle powyższego, odwoływanie się przez organ I instancji do przepisów dotyczących likwidacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością było w sprawie chybione, gdyż nie miały one w sprawie zastosowania. W niniejszej sprawie organ stoi na stanowisko, że skoro wpisem o nr

[...] z [...] lutego 2023 r wykreślono dane wspólników reprezentujących spółkę: G. Sp. z o.o., P.B., a jeszcze wcześniej bo [...] stycznia 2022 r. (wpis o nr [...]) T.H., a ustanowiono likwidatora w osobie P.B., którego następnie wpisem nr [...] z [...] marca 2023 r. wykreślono z rubryki dotyczącej danych likwidatorów, to spółka nie ma wyznaczonych osób do reprezentowania ani likwidatora. W tak ustalonym stanie faktycznym uznano, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, spółka pozbawiona była organu uprawnionego do reprezentacji, a co za tym idzie wniosek został złożony przez podmiot niemający zdolności do czynność prawych, co zaś uzasadniało zastosowanie art. 61a § 1 Kpa. Odnosząc się do powyższego, pogląd organu należy uznać za zbyt daleko idący. Przede wszystkim, należy mieć na uwadze, że czym innym jest brak organu do reprezentowania spółki, a ujmując precyzyjniej wspólników uprawnionych do reprezentowania spółki jawnej jak w niniejszej sprawie, a czy innym zdolność do czynność prawnych tej spółki. Jak stanowi art. 30 § 1 Kpa zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Zdolność do czynności prawnych jest zdolnością do tego, by przez czynności prawne swym własnym działaniem nabywać lub tracić prawa albo obowiązki, albo w ogóle wywoływać skutki prawne. W art. 30 § 3 Kpa wskazuje się, że strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Trzeba jednak zauważyć, że dopóki podmiot istnieje w obrocie prawnym, dopóty posiada zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych. Sąd Najwyższy odnosząc się w postanowieniu z 2 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZ 15/10, do kwestii zdolności sądowej i procesowej odzwierciedlających procesowo zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych dostrzegł, że dopóki osoba prawna istnieje w obrocie prawnym, dopóty posiada zdolność sądową i zdolność procesową. Zdolności tych nie pozbawia osoby prawnej brak organów uprawnionych do działania w jej imieniu lub braki w składzie tych organów, które mogą jedynie uniemożliwić działanie takiego podmiotu w procesie. Wynika to już tylko z art. 38 k.c., w myśl którego osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Zgodnie z wywodzoną z tego przepisu teorią organów, akceptowaną powszechnie w judykaturze i doktrynie, osoba prawna ma zdolność prawną i odpowiadającą jej na gruncie prawa procesowego zdolność sądową oraz pełną zdolność do czynności prawnych i będącą jej odzwierciedleniem procesowym zdolność procesową, a czynności prawne i procesowe dokonywane przez występujące w roli organu (organów) tego podmiotu osoby fizyczne są działaniami samej osoby prawnej. Natomiast, jeśli osoba ta nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej i procesowej nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych. W związku z powyższym błędne jest stanowisko organów, które twierdzą, że brak organu do reprezentacji oznacza brak zdolności do czynności prawnych. Oczywiście podmiot zostaje wówczas pozbawiony możliwości skutecznego działania w obrocie prawnym, lecz nie oznacza to, że spółka traci zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych. Powyższa konstatacja jest kluczowa, gdyż dowodzi, że organ nie był uprawniony do zastosowania w sprawie at. 61a § 1 Kpa. Z regulacji tej wynika bowiem, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie organ cytując wyrok NSA z 21 lutego 2023 r. , II OSK 565/20 wskazał, że "inne uzasadnione przyczyny" to m.in. wniesienie żądania przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych. I choć Sąd orzekający podziela ten pogląd, to w realiach sprawy – jak powyżej dowiedziono – nie można przyjąć, że spółka nie miała zdolności do czynności prawnych, skoro istniała w obrocie prawnym. Co więcej, w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie wskazuje się, że choć odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 Kpa "z innych uzasadnionych przyczyn" ustawa nie konkretyzuje, to należy przez nie rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. A więc są to sytuacje, gdy na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania (por. też wyrok NSA z 4 grudnia 2023 r., I OSK 2153/22). Przeszkoda wszczęcia postępowania musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie musi wynikać z treści wniosku, aby można było wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w danej sprawie (wyrok WSA w Kielcach z 4 października 2012 r., II SA/Ke 557/12, LEX nr 1234275). Tymczasem już samo zachowanie organów w toku postępowania dowodzi, że zaistniała w sprawie sytuacja nie była dla organu "oczywista". Pomijając, że brak zdolności do czynności prawnych organ zrównuje z prawem do reprezentacji podmiotu, to również ta ostatnia kwestia nie została zdaniem Sądu przez organ wyjaśniona. Przypomnieć należy, że organ I instancji uznał, że na dzień złożenia wniosku spółkę nie miał kto reprezentować. Organ odwoławczy poddając weryfikacji zażalenie wniesione na postanowienie organu I instancji, wezwał spółkę do przedłożenia dokumentu upoważniającego do złożenia przez dwóch likwidatorów zażalenia, pod rygorem pozostawienia środka zaskarżenia bez rozpoznania. W piśmie z [...] stycznia 2024 r. spółka wyjaśniła, że upoważnienie likwidatorów do złożenia zażalenia wynika z mocy samego prawa. Organ odwoławczy rozpoznał zażalenie, co oznacza, że przyjął, iż zostało ono skutecznie wniesione, a osoby podpisujące zażalenie mają do tego legitymację. W przeciwnym wypadku bowiem, zastosowałby rygor o którym pouczył stronę tj. pozostawił zażalenie bez rozpoznania, czego nie uczynił. Tego rodzaju postępowanie organu skutkuje tym, że z jednej strony odmówiono stronie wszczęcia postępowania z uwagi na brak organu do reprezentacji przy wnoszeniu przez nią wniosku, za drugiej zaś za skutecznie wniesione uznano zażalenie. Przy czym, w obu przypadkach strona konsekwentnie twierdzi, że reprezentują ją likwidatorzy. Zdaniem Sądu, tego rodzaju postawa organów, w oczywisty sposób narusza zasadę zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 § 1 Kpa).

Z kolei błędne założenie, że spółka nie posiadała zdolności do czynności prawnych, skutkowało nieuprawnionym zastosowaniem art. 61a § 1 Kpa. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 200 P.p.s.a. Przy ponownej ocenie wniosku dokonanej z uwzględnieniem powyższych uwag, organ zobowiązany podjąć stosowne działania a następnie wydać przewidziane prawem rozstrzygnięcie.