Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 545/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1, art. 149 par. 2, art. 77 par. 1, art, 7, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art. 44 pkt 3, art. 143 b ust. 4
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 51
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 138 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców
article: art. 4 ust. 1,
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka,, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka-Armańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 listopada 2009r. sprawy ze skargi D. O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz D. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 545/09

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpoznaniu odwołania D.O., uchylił decyzję Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych), w części dotyczącej odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 i nałożonych sankcji oraz odmówił D.O. przyznania:

1. Jednolitej Płatności Obszarowej na rok 2005 i nałożył sankcję w wysokości 10.215 zł., która będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych, następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności;

2. Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni innych roślin na rok 2005 i nałożył sankcję w wysokości 12 818,69 zł., która będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych, następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy ustalił, że w dniu 12 maja 2005 r. do Biura ARiMR wpłynął wniosek D.O. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. We wniosku skarżący zadeklarował użytkowanie siedemdziesięciu ośmiu działek rolnych o łącznej powierzchni 120,40 ha, oznaczonych literami od A do CM, położonych na działkach ewidencyjnych w gminach [...], G. i F. (pow. K,, woj. [...]), w gminie S. (pow. J., woj. ś.) oraz w gminach M. i P. (pow. K., woj. [...]) .

W związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości dotyczących poszczególnych działek rolnych i ewidencyjnych oraz ujawnieniem faktu, iż o płatności do gruntów rolnych położonych na działkach: nr [...] w obrębie S.G., gm. S., nr [...] w obrębie B. oraz nr [...] w K.Cz., gm. F., ubiegają się inni producenci, skarżący w dniu 10 marca 2006 r. wyjaśnił, że nie użytkował rolniczo w 2005 r. powyższych działek.

D.O. złożył również wyjaśnienia odnośnie błędów w deklaracji działek rolnych położonych na działkach nr [...] i nr [...] obręb S. oraz nr [...] obręb Cz. oraz przedłożył pisma wystawione przez ANR w Rz., z których wynika, że dla działki [...] błędnie wpisano w umowie dzierżawy numer - prawidłowy numer to [...], dla działki nr [...] błędnie wpisano w umowie dzierżawy powierzchnię 1,59 ha - prawidłowa powierzchnia to 1,56 ha, natomiast dla działki o nr [...] błędnie wpisano w umowie dzierżawy z dnia 7 kwietnia 2005 r. obręb ewidencyjny (zamiast B. powinno być S.). Z pism wynika również, że działki te były wydzierżawione D.O. do dnia 31 października 2005 r.

Organ odwoławczy ustalił, że w związku z ujawnieniem, że o płatności do gruntów rolnych położonych na działce nr [...] ubiega się inny producent rolny, skarżący wezwany w dniu 10 kwietnia 2006 r. do złożenia wyjaśnień, zmniejszył powierzchnię działki rolnej (oznaczonej literą K) z 1 ha na 0,52 ha.

Kierownik Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] przyznał D.O. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2005 w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie 49.547,80 zł.

Organ II instancji wskazał, że z uwagi na zaistnienie konfliktu kontroli krzyżowej, skarżący na wezwanie organu oświadczył dnia 3 sierpnia 2006r., że działka ewidencyjna o nr [...] była w 2005 r. uprawiana przez innego rolnika.

W związku z powyższym Kierownik Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie w niniejszej sprawie, zaś na wezwanie organu z dnia 31 stycznia 2007 r., D.O. złożył w dniu 6 lutego 2007 r. korektę wniosku, w której zmniejszył część powierzchni działek ewidencyjnych użytkowanej rolniczo. Ponadto w dniach 2-18 kwietnia 2007r. przeprowadzono kontrolę na miejscu w gospodarstwie D.O., która wykazała nieprawidłowości na części kontrolowanych działek rolnych.

Organ ustalił, że decyzjami: z dnia [...], [...], [...] i [...] organ I instancji uchylał decyzję dotychczasową (z dnia [...]) i odmawiał D.O. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 r., nakładając stosowne sankcje. Powyższe decyzje były uchylane rozstrzygnięciami organu II instancji: odpowiednio z dnia [...], [...], [...] oraz [...], zaś sprawa przekazywana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W wyniku ponownego, kolejnego już rozpoznania sprawy Kierownik Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję z dnia [...], w której uchylił dotychczasową decyzję z [...] i odmówił D.O. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, nakładając na producenta sankcje z tytułu jednolitej płatności obszarowej w kwocie 16.760,25 zł. i z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej w kwocie 21.032,25 zł.

Rozpoznając odwołanie od tej decyzji złożone przez D.O., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przytaczając treść art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 3 ust. 1 i art. 2 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 czerwca 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru oraz art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa podkreślił, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, stanowiące podstawę do uchylenia dotychczasowej decyzji i wydania nowej, rozstrzygającej o istocie sprawy. Organ I instancji w dacie wydania decyzji z dnia [...], nie był bowiem w posiadaniu informacji, że część gruntów zgłoszonych przez D. O. we wniosku z dnia 12 maja 2005 r. oraz w dokonanej przez niego korekcie, nie spełnia warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw innych roślin. Okoliczności te istniały w dniu wydania decyzji z [...], ale nie były znane organowi.

Powołując się natomiast na przepisy art. 2 pkt 22, art. 23 i art. 51 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, oraz art. 137 ust. 2 i art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców, organ odwoławczy podkreślił, że Kierownik Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, prawidłowo uchylił decyzję z dnia [...].

Jeżeli natomiast chodzi o kwestię ustalenia powierzchni kwalifikującej się do przyznania D.O. płatności bezpośrednich na rok 2005, organ odwoławczy uznał, że organ I instancji naruszył art. 2 pkt 22, art. 51 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 i art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2003. Kierownik Biura ARiMR przyjął bowiem jako powierzchnię zatwierdzoną, powierzchnię działek rolnych zgłoszoną przez skarżącego we wniosku z 2005 r., którą ustalono w trakcie kontroli w dniu 2-18 kwietnia 2007 r., nie uwzględniając faktu, że wyniki kontroli obrazują stan na gruntach, jaki inspektorzy zastali w dniu kontroli, co skutkowało błędnym ustaleniem kwot nałożonych sankcji z tytułu płatności JPO i UPO. Dlatego też koniecznym było uchylenie decyzji z dnia [...] w części dotyczącej odmowy przyznania płatności i określenia kwoty sankcji z tytułu tych płatności.

Organ II instancji ustalił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że część zgłoszonej powierzchni nie kwalifikuje się do przyznania płatności. W odpowiedzi bowiem na wezwanie organu skarżący, korektą z dnia 10 marca 2006r., zmniejszył powierzchnię działki rolnej B z 1,16 ha na 1 ha, działki rolnej AS z 1,94 ha na 1,74 ha, działki AW z 1,33 ha na 1 ha, działki BK z 1,90 ha na 1,80 ha, działki BL z 1,24 ha na 1,10 ha, działki BU z 1,32 ha na 1,29 ha, działki rolnej BZ z 13,62 ha na 11 ha oraz działki CD z 0,50 ha na 0,25 ha. Ponadto w dniu 10 marca 2006 r. D.O. oświadczył, że nie użytkował działek rolnych: BH o powierzchni deklarowanej 1,05 ha położonej na działce nr [...] w obrębie K.Cz. w gm. F., działki rolnej BA o powierzchni deklarowanej 0,93 ha położonej na działce nr [...] w obrębie B. w gm. F. i działki CM o powierzchni 1,32 położonej w obrębie S.G. w gm. S.

Następnie korektą z dnia 12 kwietnia 2006 r. skarżący zmniejszył powierzchnię działki rolnej K położonej na działce nr [...] w obrębie S. w gm. K. z 1 ha na 0,52 ha. W odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 28 lipca 2006 r., D. O. przyznał, iż w 2005 r. nie użytkował powyższej działki rolnej, zaś w dniu 6 lutego 2007 r. złożył kolejną korektę wniosku, w której: dla działki ewid. nr 198 położonej w obrębie T. gm. K. (na której zadeklarował działkę rolną W - 0,76 ha) podał powierzchnię działki ewidencyjnej wykorzystywaną w celu rolniczym - 0,00 ha, dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie S. w gm. F. (na której zadeklarował powierzchnię działki rolnej BM -0,82 ha), wskazał powierzchnię działki ewidencyjnej wykorzystywaną w celu rolniczym - 0,35 ha, dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie Cz. w gm. F. (na której zadeklarował powierzchnię działki rolnej BT -0,35 ha) podał powierzchnię działki ewidencyjnej wykorzystywaną w celu rolniczym - 0,27 ha i dla działki nr [...] położonej w obrębie F. w gm. F. (na której zadeklarował powierzchnię działki rolnej BO - 0,93 ha) wskazał powierzchnię działki ewidencyjnej wykorzystywaną w celu rolniczym - 0,49 ha.

Organ odwoławczy podkreślił, że na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniach 2 - 18 kwietnia 2007 r. należało uznać, że nie kwalifikują się do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2005 r. działki rolne, dla których wykazano brak utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. ( działki A, AF, AG, AL, AW, BD, BE, BI, BL, BO, CF, CG, CH, I, J, L, T, W). Ponadto organ wskazał, że stwierdzone przez inspektorów nieprawidłowości dotyczące różnicy między powierzchnią deklarowaną we wniosku z 2005 r. a powierzchnią stwierdzoną w 2007 r. oraz braku prowadzenia działalności rolniczej w dniu kontroli, nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, z uwagi na fakt, iż czynności kontrolne zostały przeprowadzone po upływie około dwóch lat od chwili złożenia przez stronę wniosku i nie odzwierciedlają one stanu na gruntach w 2005 r., za wyjątkiem nieprawidłowości stwierdzonych dla działki rolnej BU o powierzchni deklarowanej 1,32 ha, dla której stwierdzono powierzchnię 0,32 ha ( z uwagi na fakt, że dokumentacja fotograficzna wskazuje, że część działki została porośnięta lasem, nie można uznać, że była ona użytkowana rolniczo).

Ponadto organ II instancji podkreślił, że z oświadczenia D.O., złożonego w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 20 grudnia 2007 r., wynika, że działki o nr [...] (K) i nr [...] (AK) położone w obrębie S. i nr 1610 (BU) w obrębie Cz. były w jego posiadaniu w okresie objętym umowami dzierżawy, (tj. do dnia 31 października 2005 r.), zaś zgodnie z jego oświadczeniem z dnia 3 sierpnia 2006 r. – skarżący nie użytkował działki o nr [...] (K). Dlatego też powierzchnie działek K, AK i BU nie zostały zakwalifikowane jako spełniające warunki do przyznania płatności.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, że powierzchnia zatwierdzona spełniająca warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni uprawy innych roślin, wynosi 75 ha. Różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 Rozporządzenia (WE) Nr 796/2004 wynosi zatem 45,40 ha i stanowi 60,53 % powierzchni zatwierdzonej - 75 ha (zarówno dla płatności JPO jak i UPO). W związku z powyższym w oparciu o przepis art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004, organ II instancji odmówił przyznania D.O. jednolitej płatności obszarowej i nałożył na stronę sankcję z tytułu tej płatności w kwocie 10.215,00 zł. (45,40 ha x stawka JPO 225 zł.) ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz w oparciu o art. 51 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., omówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni uprawy innych roślin i nałożył sankcję z tytułu tej płatności w kwocie 12.818,69 zł., (45,40 ha x 282,35 zł.) ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu organ wskazał, że brak załączników graficznych nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, że działki zgłoszone przez D.O. zostały zidentyfikowane na postawie danych GPS oraz map, co pozwoliło na określenie położonych na nich upraw. Ponadto załączniki graficzne producenci rolni dołączają do wniosku od 2006 r., zgodnie z ustawą z dnia 24 lutego 2006 r. o zmianie ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych.

Organ podkreślił, że powoływany przez stronę § 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, nie ma zastosowania do gruntów na których stwierdzono trwałe nieużytki i brak utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że przepis art. 44 ust. 3 Rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003 obowiązujący na rok 2005 stanowi, że rolnik zgłasza działki odpowiadające kwalifikującemu się hektarowi powiązanemu z uprawnieniem do płatności. Za wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, działki takie powinny pozostawać w dyspozycji rolnika przez okres co najmniej 10 miesięcy, począwszy od daty, która zostanie określona przez dane Państwo Członkowskie, przy czym data ta nie może być wcześniejsza niż 1 września roku kalendarzowego poprzedzającego rok złożenia wniosku dotyczącego uczestnictwa w systemie płatności jednolitych. Przepis art. 2 ust 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. nie precyzuje natomiast daty, od której rolnik winien dysponować przez okres 10 m-cy gruntami, natomiast określa, że płatności przysługują producentowi na będące w jego posiadaniu grunty rolne. Powyższe oznacza, iż płatności przysługują do gruntów posiadanych przez rolnika w dniu wydania decyzji.

Przytaczając natomiast przepis art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 organ podkreślił, że skoro D.O. nie poinformował z własnej inicjatywy, że wniosek jest nieprawidłowy, w związku z tym w sprawie mają zastosowanie wykluczenia z płatności.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach D.O., wnosząc o jego uchylenie.

Skarżący zarzucił, że w aktach niniejszej sprawy brak jest załącznika graficznego przedstawiającego położenie działek rolnych wymienionych w uzasadnieniu decyzji. W przekonaniu D.O. załączona dokumentacja fotograficzna oraz protokół kontroli działek nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że faktycznie na datę 30 czerwca 2003 r. były one w całości wykluczone z płatności.

Ponadto autor skargi wskazał, że analiza zdjęć oraz protokołu obrazującego miejsca, z którego były one robione nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, że całe działki bądź ich poszczególne części kilka lat przed przeprowadzoną kontrolą nie mogły być "gruntem rolnym utrzymywanym w dobrej kulturze" w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach do gruntów rolnych, zwłaszcza, że stosownie do przepisów rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze jest także ich ugorowanie.

Skarżący podkreślił również, że stosownie do § 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, dopuszczalne jest porośnięcie drzewami i krzewami gruntów rolnych, o ile nie wpływa to na prowadzoną na tych gruntach produkcję rolną.

Skarżący przyznał także, że w chwili wydania decyzji obszarowej z dnia 19 maja 2006 r. [...] nie był w posiadaniu działek ewidencyjnych oznaczonych nr [...] o pow. 1,0 ha (K), nr [...] o pow. 1,39 ha (AK) oraz działki o nr [..] o pow. 1,32 (BU), jednakże działki te pozostawały w jego dyspozycji przez okres co najmniej 10 miesięcy, zgodnie z art. 44 pkt 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/04 z dnia 29 września 2003 r., co w ocenie skarżącego nie powinno wykluczać go z płatności obszarowych do tych działek.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaskarżona decyzja została wydana na skutek wznowienia z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], przyznającą D.O. płatności obszarowe na 2005r. w pomniejszonej wysokości. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia z dnia 18 października 2006r., podstawą wznowienia była przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tj. wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji, a nie znanych organowi, który decyzję tę wydał. W szczególności, chodziło o to, że D.O. zadeklarował do płatności działkę o nr ew. [...] położoną w obrębie S., gm. K., na którą obie płatności z tytułu JPO i JPU zostały przyznane, tymczasem - jak wynikało z oświadczenia złożonego przez skarżącego już po doręczeniu mu decyzji z dnia [...]- faktycznie nie był w posiadaniu tej działki w 2005r., gdyż była ona uprawiana przez innego rolnika.

Zasadnie zatem - biorąc pod uwagę ujawnione nowe okoliczności faktyczne - organ wydał postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania. Zgodnie

zaś z art. 149 § 2 kpa, postanowienie takie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Prawidłowo uznając przy tym, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, organ rozpoznał po raz wtóry zasadność merytoryczną złożonego wniosku.

Podstawą prawną orzekania w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 nr 6, poz. 40), zwanej dalej ustawą, oraz przepisy unijne: rozporządzenie Komisji (WE) NR 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.U.UE L.04.345.1 ze zm.), Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U.UE.L.04.141.18 ze zm.) oraz Rozporządzenie Komisji (WE) 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U.UE L.03.270.1 ze zm.).

Przepis art. 2 ust. 1 ustawy określa, iż płatności bezpośrednie do gruntów rolnych przysługują osobie fizycznej, zwanej "producentem rolnym", utrzymującej grunty rolne w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Warunkiem przyznania płatności obejmujących jednolitą płatność obszarową (JPO) oraz płatności uzupełniające do powierzchni uprawy (UPO), jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego (ust. 2 art. 2 ustawy).

Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że warunkiem koniecznym do uzyskania płatności jest faktyczne użytkowanie gruntów przez producenta rolnego, poprzez utrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska.

Bezspornym w sprawie jest, że w dniu 12 maja 2005 r. skarżący – w oparciu o przepisy ustawy - złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2005 w zakresie JPO oraz UPO, w którym zadeklarował 78 działek rolnych o łącznej powierzchni 120,4 ha.

Kontrola sądowa sprowadza się natomiast do oceny, czy w zaskarżonej decyzji organ II-giej instancji prawidłowo ustalił powierzchnię gruntów rolnych uprawniającą do uzyskania płatności, a tym samym, czy wskutek tego ustalenia - zasadnie odmówił D.O. przyznania płatności i czy prawidłowo nałożył na niego sankcje. Z uwagi na zakres skargi oraz treść art. 134 § 2 p.p.s.a., wywody przedstawione poniżej koncentrują się w głównej mierze na ocenie powodów, dla których organ odwoławczy odmówił zaliczenia określonych działek rolnych do obszaru stwierdzonego. Ustalenia w tym zakresie mają bowiem bezpośredni wpływ na wysokość nałożonych na skarżącego sankcji, o jakich mowa w art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 (JPO) i art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 (UPO).

Zgodnie z tymi przepisami, wedle ich brzmienia mającego zastosowanie dla wniosków pomocowych złożonych na rok 2005:

- z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeżeli ta różnica przekracza 50%, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę (art. 138 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004),

- jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego

o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Jeśli dla całkowitego zatwierdzonego obszaru objętego pojedynczym wnioskiem, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia o więcej niż 30 %, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia nie zostanie przyznana na dany rok kalendarzowy w ramach tych programów pomocowych. Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5. Kwota ta podlega kompensacji dopłatami w ramach jakichkolwiek programów pomocowych, o których mowa w tytułach III i IV rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków złożonych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym wykrycia różnicy. Jeśli dopłaty nie pozwalają na pełną kompensatę tej kwoty, pozostałe saldo zostaje anulowane (art. 51 ust.1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004).

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uznał, że część działek bądź nie kwalifikuje się do przyznania płatności, lub też powierzchnia uprawniająca do przyznania płatności jest mniejsza niż zadeklarowana, przy czym działki te podzielił na trzy grupy:

1. działki, których powierzchnia stwierdzona jest mniejsza aniżeli powierzchnia zadeklarowana z uwagi na złożoną przez skarżącego korektę,

2. działki, które nie były w posiadaniu skarżącego w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności z tytułu JPO i UPO,

3. działki nie kwalifikujące się do przyznania płatności z uwagi na brak utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej.

Ad. 1. Z akt sprawy wynika, że korektą z dnia 10 marca 2006 r. D.O. zmniejszył zadeklarowaną powierzchnię wykorzystywaną w celu rolniczym w działkach rolnych: B z 1,16 ha na 1,0, AS z 1,94 ha na 1,74 ha, AW z 1,33 ha na 1,0 ha, BK z 1,90 na 1,80, BL z 1,24 ha na 1,10 ha, BU z 1,32 ha na 1,29 ha, BZ z 13,62 ha na 11 ha i CD z 0,5 ha na 0,25 ha.

Następnie w pisemnych oświadczeniach z dnia 10 marca 2006r. poinformował, że w 2005r. nie użytkował rolniczo działek nr: [...] w K.Cz. (działka rolna BH o pow. 1,05 ha), [.] w B. (działka rolna BA o pow.0,93 ha) i [...] w S.G. (działka CM o pow. 1,32 ha).

Z kolei korektą z dnia 6 lutego 2007 r. (a więc już po wznowieniu postępowania), zmniejszył zadeklarowaną we wniosku powierzchnię wykorzystywaną w celu rolniczym w następujących działkach rolnych: BM z 0,82 ha na 0,35 ha, BT z 0,35 ha na 0,27 ha, BO z 0,93 na 0,49 oraz W z 0,76 ha na 0,00.

Podkreślić należy, że Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 stoi na stanowisku, że należy umożliwić wniesienie poprawek do pojedynczych wniosków, pod warunkiem, że poszczególne wymagania określone w programach pomocowych zostały spełnione, oraz że właściwe władze nie poinformowały rolnika o błędach zawartych we wniosku. Rolnicy, którzy w jakimkolwiek momencie powiadomią właściwe władze krajowe o nieprawidłowościach występujących we wnioskach pomocowych, nie powinni podlegać zmniejszeniom płatności lub wykluczeniom, bez względu na powód nieprawidłowości, pod warunkiem, że rolnik nie został powiadomiony przez właściwe władze o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, i że władze nie poinformowały go wcześniej o wykrytych we wniosku nieprawidłowościach (pkt 20, 28 i 68 założeń do Rozporządzenia). Przepis art. 68 tego Rozporządzenia stanowi natomiast, że obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania do tych części wniosku pomocowego, odnośnie do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.

Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie wszystkie opisane wyżej korekty powierzchni działek ewidencyjnych wykorzystywanych w celu rolniczym, dokonane zostały przez skarżącego wskutek wcześniejszego wezwania organu, który stwierdził nieprawidłowości w tym zakresie, zasadnie więc organ przyjął powierzchnię zmienioną wskutek korekty - jako stwierdzoną. Dotyczy to także działek BA, BH i CM – co do których skarżący oświadczył, że nie użytkował ich w 2005r. – oraz działki rolnej W – odnośnie której wskazał w korekcie powierzchnię wykorzystywaną w celu rolniczym jako 0,00 ha. Działki te słusznie zostały wykluczone z płatności w zakresie całej, zadeklarowanej we wniosku powierzchni. Powierzchnia stwierdzona ma z kolei bezpośredni wpływ na wysokość pomocy, obliczonej w oparciu o art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 – co do UPO oraz na podstawie art. 138 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 – co do JPO.

W tym zakresie zatem, ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wyciągnięte na ich podstawie wnioski odpowiadają prawu.

Ad. 2. Z oświadczeń skarżącego wynika, że działki rolne AK (nr ew.[...]), K (nr ew. [...]), oraz BU (nr ew. [...]) były przez niego użytkowane przez okres trwania umowy dzierżawy zawartej z Agencją Nieruchomości Rolnych, tj. do 31 października 2005 r. Biorąc pod uwagę powyższe organy uznały, że skoro D.O. nie był w ich posiadaniu w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności (tj. w dniu [...]), działki te nie mogą zostać zakwalifikowane jako spełniające warunki do przyznania płatności.

Z powyższym stanowiskiem nie można się jednak zgodzić.

Nie ulega wątpliwości, że płatności (JPO i UPO) wypłacane są producentom rolnym raz w roku w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 30 czerwca kolejnego roku kalendarzowego, na podstawie składanego corocznie wniosku (art. 5a ustawy w zw. z art. 28a ust.2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003). Wynika z tego, że dla oceny uprawnień z tytułu płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym, znaczenie ma tylko ta jego część (tj. do dnia 1 grudnia), z upływem której kończy się w istocie wykonywanie na gruntach rolnych czynności przez producenta rolnego. Przeszkodą do wypłaty płatności za dany rok nie mogą więc być zmiany stanu posiadania w zakresie gospodarowania na gruntach, zaistniałe po upływie określonego we wniosku roku kalendarzowego, a nawet zaistniałe po terminie, który łączy się co do zasady z zakończeniem wykonywania na gruntach rolnych czynności przez producenta rolnego. W żadnym razie zatem nie ma podstaw do przyjęcia, że przepisy ustawy uzależniają przyznanie płatności od posiadania przez producenta rolnego działek rolnych także w dacie wydania decyzji. Płatności obszarowe mają bowiem charakter prawa podmiotowego, a warunkiem ich przyznania jest - zgodnie z art. 2 ust.1 ustawy - utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej w roku kalendarzowym obejmującym wniosek, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Nie oznacza to jednak automatycznego pozbawiania płatności tych rolników, którzy w danym roku gospodarczym użytkowali grunty rolne zgodnie z warunkami określonymi w art. 2 ust.1 ustawy i dopiero po zakończeniu okresu wegetacji i zebraniu plonów lub po zakończeniu innych prac, niezbędnych z punktu widzenia wymogów ustawy, przenieśli posiadanie na inną osobę. Dlatego interpretacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sprzeciwia się celowi, dla którego ustawodawca unijny i polski wprowadził system dopłat bezpośrednich w rolnictwie (por. także uzasadnienia wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2008r., sygn. akt: II GSK 559/08 oraz II GSK 585/08).

Wyrażonemu wyżej stanowisku nie przeczy treść art. 4 ust.1 ustawy, zgodnie

z którym w przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. Powyższy przepis dotyczy bowiem zupełnie innej sytuacji, a mianowicie takiej, w której przeniesienie posiadania następuje w trakcie roku kalendarzowego, obejmującego wniosek o przyznanie dopłat i w trakcie realizacji prac związanych z wykonywaniem na gruntach rolnych czynności przez producenta rolnego. Z takim przeniesieniem posiadania wiąże się jednocześnie opisane w art. 4 ust.1 ustawy, przeniesienie prawa do ubiegania się

o przyznanie płatności.

Poglądu o znaczeniu posiadania przez producenta rolnego działek rolnych

w danym roku kalendarzowym (gospodarczym), a nie w dniu wydania decyzji, nie można natomiast – zdaniem Sądu - wywieźć bezpośrednio z treści art. 44 pkt 3 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, jak zarzuca skarga. Zgodnie z tym przepisem (zdanie drugie), za wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, działki rolne powinny pozostawać w dyspozycji rolnika przez okres co najmniej 10 miesięcy, począwszy od daty, która zostanie określona przez dane Państwo Członkowskie, przy czym data ta nie może być wcześniejsza niż 1 września roku kalendarzowego poprzedzającego rok złożenia wniosku dotyczącego uczestnictwa w systemie płatności jednolitych. Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Polska nie wprowadziła do swojego systemu prawnego daty, o jakiej mowa w cytowanym przepisie. Dlatego nie można mówić o jego zastosowaniu do oceny uprawnień z tytułu płatności obszarowych na terenie naszego Kraju.

Reasumując, skoro zawarte przez skarżącego z Agencją Nieruchomości Rolnych umowy dzierżawy działek rolnych AK (nr ew.[...]), K (nr ew. [...]), oraz BU (nr ew. [..]) ograniczały czas ich posiadania do dnia 31 października 2005 r., to zadaniem organu było wyjaśnienie, czy był to - w stanie faktycznym sprawy - okres wystarczający do przeprowadzenia prac mających na celu utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej w rozumieniu art. 2 ust.1 ustawy. W takim bowiem wypadku nie byłoby podstaw prawnych do odmowy przyznania D.O. płatności, o które wnosił - w zakresie wymienionych wyżej działek rolnych. Wyjaśniając powyższą okoliczność organ winien zwrócić uwagę na treści zawartych umów, np. z umowy z dnia 7 kwietnia 2005r dotyczącej działki [...] wynika, że zostaje zawarta "na okres jednego sezonu wegetacyjnego", co sugeruje, że zamiarem stron było umożliwienie dzierżawcy wykonanie na danej działce wszystkich prac niezbędnych do utrzymania jej w dobrej kulturze rolnej i zebranie plonów.

Jeżeli chodzi o wyżej wymienioną działkę o nr ewid. [...] (działka rolna K), to dodatkowo wyjaśnienia wymagają sprzeczności w oświadczeniach, jakie co do jej posiadania złożył skarżący. Z akt niniejszej sprawy wynika bowiem, że w dniu 3 sierpnia 2006 r. D.O. podał, iż po zawarciu umowy dzierżawy z Agencją Nieruchomości Rolnych nie miał możliwości wykonywania prac polowych, gdyż "kiedy udał się na grunty w celu uprawy", działka ta była zajęta przez innego rolnika; z kolei w dniu 4 stycznia 2008 r. wskazał, że działkę nr [...] użytkował przez jeden sezon wegetacyjny w 2005 r., zgodnie z umową dzierżawy. Odpowiedzi wymaga także pytanie, czy i jakie znaczenie w sprawie ma fakt, że – jak ustala organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - w związku z ujawnieniem, że o płatności do gruntów rolnych położonych na działce nr [...] ubiega się inny producent rolny, skarżący wezwany w dniu 10 kwietnia 2006 r. do złożenia wyjaśnień, zmniejszył powierzchnię działki rolnej (oznaczonej literą K) z 1 ha na 0,52 ha.

Brak wyjaśnienia wszystkich wskazanych wyżej okoliczności stanowi naruszenie przez organy obu instancji przepisów postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa), mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie na obliczenie obszaru stwierdzonego uprawniającego do wnioskowanych przez D.O. płatności obszarowych.

Ad.3. Stosownie do art. 143b ust. 4 Rozporządzenia (WE) 1782/2003 obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie.

Jak wynika natomiast z § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 65 poz. 600 ze zm.), który ma w sprawie zastosowanie z uwagi na to, że przedmiotem wniosku jest płatność na rok 2005, utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest:

1) uprawa roślin lub ugorowanie - w przypadku gruntów ornych;

2) koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca - w przypadku łąk;

3) koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 30 września - w przypadku łąk trzęślicowych, zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt;

4) wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw lub koszenie okrywy roślinnej

i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca - w przypadku pastwisk.

Na podstawie kontroli zadeklarowanych przez skarżącego działek rolnych, przeprowadzonej na miejscu w dniach od 2-18 kwietnia 2007 r., z której został przeprowadzony protokół wraz z wynikami oraz załączonej dokumentacji fotograficznej organ odwoławczy ustalił, że działki: A, AF, AG, AL, AW, BD, BE, BI, BL, BO, CF, CG, CH, I, J, L, T i W nie kwalifikują się do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2005 r., z uwagi na brak utrzymywania powyższych gruntów w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

Co do zdecydowanej większości z tych działek prawidłowo stwierdzono, że występują na nich las bądź widoczne wieloletnie zadrzewienia, co znajduje potwierdzenie w załączonych fotografiach wykonanych w trakcie kontroli. Takie zagospodarowanie działek rolnych wyklucza możliwość przyjęcia, że na datę 30 czerwca 2003r. były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w rozumieniu cytowanego wyżej § 1 ust.1 Rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 2004r. Stosownie bowiem do § 4 tego Rozporządzenia, grunty rolne nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami z wyjątkiem:

1) drzew i krzewów:

a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody,

b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,

c) niepływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną,

2) gruntów, na których prowadzone są plantacje wierzby (Salix sp.) wykorzystywanej do wyplatania.

Stan, jaki zastali kontrolerzy na zdecydowanej większości działek rolnych, które organ wykluczył z płatności, nie wskazuje na to, aby w sprawie miał zastosowanie jakikolwiek wymieniony w § 4 przypadek.

Analiza przedstawionych wyżej dowodów budzi jednak wątpliwości w zakresie prawidłowości ustaleń organu co do działek rolnych oznaczonych literami T, BE oraz BI. Załączone do protokołu kontroli zdjęcia tych działek nie dają bowiem jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, dlaczego organy obu instancji przyjęły, iż stanowią one w całości grunty zalesione, a co za tym idzie podlegają wykluczeniu z płatności.

Ze zdjęć nr 518-521 przedstawiających działkę T wynika bowiem, że las znajduje się jedynie na części tej działki (zdjęcia nr 520 i 521), dwa pozostałe zdjęcia (518 i 519) obrazują grunt niezalesiony, na dalszym planie luźno porośnięty brzozą (zdjęcie nr 518) oraz młodą, niską sosną (zdjęcie 519). Zważywszy na fakt, że załączone do protokołu kontroli fotografie przedstawiają stan na rok 2007, wyjaśnienia wymaga ustalenie wieku tych nasadzeń i co za tym idzie - faktycznego stanu na gruncie na datę 30 czerwca 2003r.

Analogiczna sytuacja zachodzi w przypadku działki BE - zdjęcie o nr 454 istotnie przedstawia las, jednakże na pozostałej części działki, zobrazowanej na fotografii 455, znajduje się łąka, także luźno porośnięta sadzonkami sosny.

Jeżeli natomiast chodzi o działkę o nr BI, przedstawioną na zdjęciach 468 i 469, to w przeważającej mierze na działce tej znajduje się pole, natomiast las widoczny jest w tle.

Powyższe okoliczności nie pozwalają w przekonaniu Sądu na jednoznaczne ustalenie, że stan na tych działkach na datę 30 czerwca 2003r. i w 2005r. wykluczał je w całości z płatności. Stan podobny do opisanego wyżej zobrazowany został na innych działkach rolnych np. B, D, O czy H, które w całości zostały zakwalifikowane do powierzchni uprawniającej do płatności, chociaż wedle fotografii przedstawiających te działki, na części z nich występują zadrzewienia, głównie brzoza i sosna (zdj. Nr 553, 554 i 564 co do działki B, zdjęcia nr 514 – 517 – działka O, zdjęcia nr 551 i 552 – działka D), a nawet las (zdjęcia nr 565, 566 i 567 co do działki H).

Naruszenie przez organ art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 kpa w zakresie wyjaśnienia kryteriów, jakimi kierował się wykluczając w całości z płatności powierzchnię działek rolnych T, BE oraz BI miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy. Konsekwencją ustaleń w zakresie powierzchni stwierdzonej, kwalifikującej się do dopłat, jest bowiem odpowiednie zastosowanie w sprawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 co do JPO i art. 51 ust.1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 co do UPO, z sankcjami przewidzianymi w tych przepisach włącznie. Ponieważ wysokość sankcji uzależniona jest od obliczenia określonej w hektarach różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym i stwierdzonym, dlatego ważnym jest, aby okoliczność tę organy prawidłowo i precyzyjnie ustaliły.

Wykazane wyżej naruszenia prawa procesowego (omówione w pkt 1 i 2) spowodowały konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I-szej instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Orzeczenie punkcie II wyroku oparto na przepisie art. 152 p.p.s.a.

Na podstawie art. 200 p.p.s.a., w punkcie III zasądzono na rzecz skarżącego poniesione przez niego koszty postępowania sądowego w wysokości odpowiadającej uiszczonemu wpisowi od skargi.

Rozpoznając ponownie powyższą sprawę organ I-szej instancji wyda stosowne rozstrzygnięcie przy uwzględnieniu poglądu prawnego wyrażonego w uzasadnieniu niniejszego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, o których mowa wyżej, nie tracąc przy tym z pola widzenia faktu, że orzekać będzie w warunkach wznowienia postępowania administracyjnego.