Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 456/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 22 ust. 3, art. 24 ust. 1, art. 24a ust. 1 i ust. 2, ust. 6, ust. 8, ust. 12
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 10 ust. 1 pkt 12, par. 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, par. 12 ust. 1, par. 44 pkt 2, par. 46 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Dnia 22 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 roku sprawy ze skargi A.G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zmiany powierzchni działki nr 2/8 położonej w gminie [...], obręb [...], jednostka rejestrowa G.495,

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Pismem z dnia [...] W. i J. G. wystąpili do Starosty [...] Wschodniego o wyjaśnienie okoliczności zmiany powierzchni działki nr 2/8 położonej w obrębie [...], gmina [...] .

W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Starosta [...] ustalił, że działka nr 2/8 objęta była procesem modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...], gmina [...] przeprowadzonym w trybie art. 24a ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w okresie od dnia 17 lutego 2006r. do dnia 5 czerwca 2006r. Po przeprowadzeniu prac geodezyjnych w terenie sporządzono projekt operatu opisowo-kartograficznego, który został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych w okresie od dnia 9 czerwca 2006r. do dnia 30 czerwca 2006r. w celu zgłaszania ewentualnych uwag i zastrzeżeń. Ogłoszenie o terminie wyłożenia operatu opisowo-kartograficznego zostało zamieszczone w prasie o zasięgu krajowym w dniu 16 maja 2006 r. oraz wywieszone na tablicy ogłoszeń w siedzibie Starostwa Powiatowego w [...] i w Urzędzie Miejskim w [...] w terminie 14 dni przed dniem wyłożenia projektu operatu. W dniu 1 lipca 2006r. projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...], gmina [...]. Informację o tym Starosta [...] ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego Nr 286 poz. 2233 z dnia 12 sierpnia 2006r.

W terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie, mógł zgłaszać zarzuty do tych danych. Zarzuty zgłoszone po upływie 30- dniowego terminu do ich zgłaszania traktowane są jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków, zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

W. i J. G. w okresie wyłożenia operatu, ani w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nie wnieśli żadnych zastrzeżeń do wprowadzonych zmian dotyczących działki nr 2/8, wobec powyższego Starosta [...] pismem z dnia [...] poinformował wnioskodawców, że pismo z dnia [...] zostało potraktowane jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków w trybie art. 22 ust. 3 ustawy. Jednocześnie Starosta [...] wystąpił do wykonawcy modernizacji, tj. Wojewódzkiego Biura Geodezji, o ustosunkowanie się do zastrzeżeń J i W. G. dotyczących zmian w powierzchni działki nr 2/8 w obrębie [...], gmina [...].

W piśmie z dnia [...] wykonawca modernizacji wyjaśnił, że aktualna powierzchnia działki nr 2/8, tj. 0,961 m2, wynika z ustalenia granic w oparciu o materiały geodezyjne oraz ustalenie granic na gruncie w obecności właściciela. Ponadto wskazano, że działka o nr 2/8, powstała w wyniku podziału działki 2/4 przeprowadzonego w 1986 roku poprzez odjęcie od ogólnej powierzchni działki 2/4 (obliczonej na podstawie szkiców do wywłaszczeń równej 1,12 ha, na których działka posiada szerokość 25 m) powierzchni działki nr 2/7 (określonej ściśle ze współrzędnych), przez co powierzchnia działki 2/8 mogła być niedokładna. Jednocześnie przy wykonywaniu mapy podziału Nr 198/12/395/86 został spisany protokół ustalenia granic, zgodnie z którym szerokość działki nr 2/4 była odmienna niż na szkicu do wywłaszczenia i wynosiła 23,45 m. Powyższy protokół został podpisany przez J. G., co jest równoznaczne z brakiem zastrzeżeń co do przebiegu granic i automatycznego zmniejszenia powierzchni działki nr 2/8. Wykonawca modernizacji wyjaśnił oraz dodatkowo przedstawił na szkicu przyjęcia granic działki, iż północną granicę działki stanowi granica wywłaszczeniowa wynikająca z operatu nr 198/12/351/83 przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, południową- granica podziału z 1986 r. na podstawie mapy podziału oraz operatu podziałowego nr 198/12/295/86 również przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, natomiast długość działki obliczona została ściśle na granicy wschodniej (408,33 m) oraz zachodniej (400,72 m) w obecności właściciela, który uznał je za bezsporne, podpisując protokół ustalenia granic z dnia [...].

W dniu [...] oraz [...] wykonawca modernizacji przeprowadził wizje w terenie z udziałem J. i W. G., przedstawiciela PODGiK w [...], a na drugiej wizji również współwłaściciela nieruchomości sąsiedniej oznaczonej numerem działki 2/10. Właściciele działki nr 2/8 żądali wówczas przesunięcia granicy z działką 2/10 w taki sposób, aby szerokość ich działki wynosiła na tej wysokości 25 m. Przedstawiciel Wojewódzkiego Biura Geodezji w [...] określił w terenie, iż wymagane przesunięcie winno wynosić około 1,6 m, na co nie wyraził zgody współwłaściciel działki 2/10. Wobec powyższego małż. G. wyrazili gotowość kupna części działki nr 2/10 znajdującej się między ich siedliskiem a ulicą W., jednak w kolejnym swoim piśmie z dnia 9 lutego 2007r. wnieśli o "przywrócenie granic prawnych wykazanych na mapie granic podziału zgodnych z księgą wieczystą Kw 29232 dla działki 2/8, usunięcie przez właścicieli działek 2/9 i 2/10 trwałych znaków z terenu działki (wydanie poleceń i postanowień) oraz wycofanie z zasobów geodezyjnych zafałszowanych szkiców i planów (map) i nie używanie ich dla celów budowlanych i geodezyjnych w przyszłości".

Pismem z dnia [...] Starosta [...] poinformował wnioskodawców, że pismo z dnia [...] zostało potraktowane jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków w trybie art. 22 ust. 3 ustawy. Państwo G. przekazali do Starosty [...] dokumenty mające "pozwolić usunąć nieprawidłowości przy wyliczaniu powierzchni działek 2/7 i 2/8". Były to jednak dokument archiwalne, które były w posiadaniu organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków i nie mogły stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

W okresie od dnia 7 kwietnia 2011r. do dnia 15 listopada 2011r. przeprowadzono ponowną modernizację ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...]. Po przeprowadzeniu prac geodezyjnych w terenie sporządzono projekt operatu opisowo-kartograficznego, który został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych w dniach od 23 września 2011r. do 14 października 2011r. w celu zgłaszania uwag i zastrzeżeń. Ogłoszenie o terminie wyłożenia operatu opisowo-kartograficznego zostało zamieszczone w prasie o zasięgu krajowym w dniu 2 września 2011 r. oraz wywieszone na tablicy ogłoszeń w siedzibie Starostwa Powiatowego w [...] i w Urzędzie Miejskim w [...] w terminie od dnia 23 września 2011r. do dnia 14 października 2011 roku. W dniu 15 października 2011r. projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...], gmina [...]. Informację o tym Starosta [...] ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego Nr 352 poz. 3541 z dnia 2 grudnia 2011r.

Z uwagi na zastrzeżenia właścicieli do powierzchni działki 2/8 Starosta [...]zwrócił się do wykonawcy modernizacji z 2011 roku, tj. "A" o ponowną weryfikację powierzchni działki nr 2/8. Wykonawca ponownie wyjaśnił, że powierzchnia działki nr 2/8 wyliczona została w ten sposób, że od powierzchni działki nr 2/4 ujawnionej w ewidencji gruntów równej 1,12 ha odjęto zaokrągloną powierzchnię działki 2/7 — 0,09 ha co dało powierzchnię działki 2/8 równą 1,03 ha. Operat 198/12/395/86 sporządzony na potrzeby podziału działki 2/4 nie zawiera dokumentacji potwierdzającej pomiar na gruncie całej działki 2/8, a jedynie zapis w protokole granicznym o tym, że "granica działki na gruncie odbiega od granicy uwłaszczenia, do dalszych czynności przyjęto granicę wg użytkowania celem wydzielenia działki budowlanej." Jednocześnie w operacie podziału działki 2/3 na działki 2/9 oraz 2/10 nr 593-25/1999 znajduje się protokół przyjęcia granic na punkty 340 i 341, na którym widnieją podpisy J. i W. G., jako osób niewnoszących zastrzeżeń do powyższych ustaleń. Ponadto wykonawca poinformował, że w trakcie wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego żaden z właścicieli jednostki ewidencyjnej 495, a więc działki nr 2/8, nie zgłaszał zastrzeżeń.

J. i W. G. zmarli w toku prowadzonego postępowania. Ne podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. Wydział I Cywilny sygn. akt [...] spadkobiercami po zmarłej J. i W. G. została A. G., B. K. i S. Ł.. S. Ł. zmarła w dniu [...]. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. IX Zamiejscowy Wydział Cywilny z/s w B. sygn. akt [...], spadek po zmarłej S. Ł. nabyły córki – B. Ł. i M. M.

Pismem z dnia [...] organ wezwał strony postępowania do uzupełnienia wniosku o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków poprzez dostarczenie dokumentów, na podstawie których mają zostać wprowadzone zmiany. Jednocześnie strony zostały pouczone, że w przypadku niedostarczenia dokumentów w ciągu 14 dni od dnia otrzymania pisma, zostanie wydana decyzja w oparciu materiał dowodowy dotychczas zgromadzony.

Decyzją z dnia [...] znak BGiGN.6621.1779.13/14.MB Starosta [...] odmówił wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zmiany powierzchni działki nr 2/8 położonej w obrębie [...], gmina [...].

Od powyższej decyzji A. G. wniosła odwołanie.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz dokonywania w niej zmian regulują przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz akty wykonawcze do tej ustawy. Z regulacji tych wynika jasno, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach i budynkach. Każda natomiast zmiana danych objętych ewidencją gruntów i budynków musi być udokumentowana. W przypadku zmiany dokonywanej na wniosek osoby zainteresowanej, to wnioskodawca zobowiązany jest dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 3 ustawy). W myśl § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001r., Nr 38 poz. 454 ze zm.), przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,

2) w celu podziału nieruchomości,

3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,

4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,

5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków,

7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji,

8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Należy zauważyć, iż stosownie do treści § 44 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r., starosta ma obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, a aktualizacja następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust.1).

W rozpatrywanej sprawie granice działki 2/8 w obrębie [...] zostały przyjęte na podstawie następujących operatów geodezyjnych:

- granica północna z operatu wywłaszczenia nr 198/12/351/83,

- granica zachodnia została ustalona protokolarnie w ramach modernizacji ewidencji gruntów za zgodą Państwa W. i J. G., a granica z działka 2/9 z operatu nr 593-25/1999 w którym znajduje się zgoda właścicieli działki 2/8 na wykazany przebieg granicy,

- granica południowa z operatu podziałowego nr 198/12/395/86 – podpisanego przez J. G.,

- granica wschodnia została ustalona protokolarnie w ramach modernizacji ewidencji gruntów za zgodą W. i J. G.

Powyższe granice zostały wykazane w procesie modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2006 r. w trybie art. 24 a ustawy p.g i k., a wobec braku zastrzeżeń zgłoszonych w terminie, są obowiązujące. Z uwagi na fakt, że powierzchnia działki jest pochodną jej granic, to wynosi ona w odniesieniu do działki 2/8 w obrębie [...] 0,9610 ha. Powierzchnia w księdze wieczystej prowadzona dla przedmiotowej nieruchomości nie może być podstawą zmiany w ewidencji gruntów, gdyż nie jest objęta rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, a wręcz odwrotnie - powierzchnię nieruchomości ujawnia się w księgach wieczystych na podstawie zapisów w ewidencji gruntów i budynków - art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 nr 124 poz. 1361 z późn. zm.). W przypadku niezgodności danych katastru nieruchomości (ewidencji gruntów) z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości - zgodnie z art. 27 ust. 1 ww. ustawy.

Pomimo dwukrotnego wezwania przez Starostę [...] właścicieli działki 2/8 do przedstawienia dokumentów niezbędnych do wprowadzenia żądanych zmian w trybie art. 22 ust. 3 ustawy, dokumenty nie zostały dostarczone. Dokumenty geodezyjne przedstawione przez W. G. pismem z dnia [...] znajdowały się już w zasobie i zostały uwzględnione w procesie modernizacji, co oznacza, że nie mogły być podstawą zmian. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zmiany w ewidencji gruntów i budynków mogą być wprowadzone na podstawie materiałów bardziej aktualnych, niż przeprowadzona modernizacja.

W dniu [...] A. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...], w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podkreśliła, że zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków poprzez zmniejszenie powierzchni działki nr 2/8 położonej w obrębie [...], Gmina [...] z 1, 03 ha do 0, 9610 ha zostały wprowadzone samowolnie i niezgodnie z prawem. Skarżąca wniosła o przywrócenie powierzchni działki zgodnie z wpisem w księdze wieczystej nieruchomości dokonanym na podstawie prawomocnego postanowienia sądu w wymiarze 1, 03 ha.

W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficznego (Dz.U. nr 193 z 2010r. poz.1287 z późn. zm.) zwane dalej p.g i k. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoje Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38 poz.454).

Zgodnie z treścią art.20 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

W myśl art.22 ust.3 wymienionej ustawy na żądanie starosty osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z treścią art.24 ust.1 cytowanej ustawy informacje, o których mowa w art.20 ust.1 zawiera operat ewidencyjny.

W myśl art.24a ust.1 i 2 p.g i k. starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z treścią art.24a ust.4 p.g i k. projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego.

W myśl art.24a ust.6 p.g i k. każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych.

Zgodnie z treścią art.24a ust.8 p.g i k. po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa.

W myśl art.24a ust.9 p.g i k. każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych.

Zgodnie z treścią art.24a ust.12 p.g i k. .zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

W myśl § 12 ust.1 rozporządzenia z 29 marca 2001r. prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie:

1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,

2) prawomocnych orzeczeń sądowych,

3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,

4) ostatecznych decyzji administracyjnych,

5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,

6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

Zgodnie z treścią § 36 wymienionego rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,

2) w celu podziału nieruchomości,

3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,

4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,

5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków,

7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji,

8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

W myśl § 44 pkt.2 wymienionego rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Zgodnie z treścią § 46 ust.1 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11.

W myśl § 46 ust.2 pkt 2 rozporządzenia z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.

W rozpoznawanej sprawie wyjaśnienia wymaga przede wszystkim treść żądania skarżącej. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w dniu [...] J. i W. G. złożyli wniosek o wyjaśnienie przez Starostę [...] okoliczności zmiany powierzchni ich działki nr 2/8 położonej w obrębie [...] gmina [...] z powierzchni 1,03 ha na 0,961 ha. W kolejnym piśmie z dnia [...] wnosili oni o przywrócenie powierzchni ich działki wynikającej z księgi wieczystej Kw 29232 (1,03 ha). Z uwagi na to, że w 2006r. miała miejsce modernizacja ewidencji gruntów i budynków w czasie której ustalono granice działki 2/8 i jej powierzchnię – 0,961 ha zaś pismo J. i W.G. zostało złożone po upływie 30 dni do wniesienia zarzutów, zostało ono potraktowane jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją, zgodnie z treścią art.24a ust.12 p.g i k. W istocie przedmiotem żądania jest zmiana zapisu w ewidencji gruntów i budynków dotycząca powierzchni działki nr 2/8, która winna wynosić 1,03 ha a nie 0,961 ha.

Należy zaznaczyć, iż ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji będącej odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości. Zawiera ona dane wynikające z tytułu własności lecz nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości. Potwierdza ona jedynie stan prawny zaistniały wcześniej. Ewidencja gruntów pełni wyłącznie funkcje informacyjne – techniczne. Nie rozstrzyga natomiast sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 1993r. w sprawie II S.A. 1155/92 (ONSA nr 2 z 1994r. poz.61), z dnia 20 sierpnia 1998r. w sprawie II S.A. 766/98 (Lex nr 41298), z dnia 27 października 1998r. w sprawie II S.A. 1094/98 (Lex nr 41305), z dnia 20 listopada 1998r. w sprawie II S.A. 914/98 (Lex nr 41816) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 25 października 2007r. w spr. II SA/Bk 557/07 (Lex nr 440495) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 22 czerwca 2007r. w spr. IV SA/Wa 698/07 (Lex nr 351329).

Podkreślić należy, iż zmiany w ewidencji gruntów wprowadza się tylko na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach czyli na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, innych aktów normatywnych oraz na podstawie innych dokumentów wymienionych w § 46 ust.2 rozporządzenia z 29 marca 2001r. Podmiot zgłaszający zmiany w ewidencji obowiązany jest dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian przy czym muszą to być dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji kwestionowanych danych. Innymi słowy zapis w ewidencji może być zmieniony tylko na podstawie później wydanych dokumentów urzędowych, przedstawiających w sposób odmienny od istniejącego w ewidencji zapisu stanu prawnego danego gruntu. Nie można natomiast zmienić zapisu w ewidencji w oparciu o dokumenty sporządzone wcześniej tzn. przed wprowadzeniem do ewidencji kwestionowanych zapisów. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 14 listopada 2007r. w spr. I OSK 1488/06, z 11 marca 2008r. w spr. I OSK 350/07, z 17 kwietnia 2012r. w spr. I OSK 494/11, z 10 lutego 2003r. w spr. II SA 1478/01, z 7 grudnia 2007r. w spr. I OSK 1716/06.

Aby dokonać zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków niezbędne jest zatem złożenie dokumentów geodezyjnych, kartograficznych bądź innych uzasadniających taką zmianę co wynika z treści art.22 ust.3 p.g i k. przy czym chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone po wprowadzeniu do ewidencji kwestionowanych zapisów. Pismem z dnia 13 czerwca 2007r. J. i W. G. zostali wezwani do złożenia takich dokumentów (k.44 akt administracyjnych) i wezwanie zostało im doręczone w dniu 18 czerwca 2007r. (k.45 akt administracyjnych). W odpowiedzi na to wezwanie J. i W. G. złożyli plik dokumentów w tym mapę podziału i granic, plan sytuacyjny, szkic orientacyjny, akt własności ziemi, zawiadomienie PBN, protokół oględzin i inne (załączniki do pisma z 20 czerwca 2007r. – k.47-48 akt administracyjnych). Wszystkie złożone dokumenty znajdowały się w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, Były one znane organowi i zostały uwzględnione w czasie modernizacji ewidencji w 2006r. Nie mogły być zatem podstawą zmian w ewidencji. Do złożenia dokumentów dla dokonania zmian w ewidencji zostali również wezwani spadkobiercy zmarłych J. i W. G.l oraz S. Ł. a mianowicie A. G., D. K., B. Ł. i M. M. (pismo z 21 stycznia 2014r. – k.175-176 akt administracyjnych), doręczone w dniach 24 stycznia i 27 stycznia 2014r. (dowody doręczenia k.179-182). W wyznaczonym terminie takie dokumenty nie zostały złożone. W sytuacji gdy strona nie złożyła dokumentów uzasadniających wprowadzenie zmian w ewidencji czyli sporządzonych po przeprowadzeniu modernizacji ewidencji w 2006r., to brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony. Organy administracji trafnie odmówiły dokonania zmian zapisów w ewidencji gruntów i budynków.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia wielkości powierzchni działki nr 2/8. Do czasu przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów w 2006r. w ewidencji figurował zapis, że działka ma powierzchnię 1,03 ha zaś po przeprowadzeniu modernizacji wpisano powierzchnię 0,961 ha. Nastąpiło zatem znaczne zmniejszenie powierzchni (o 690 m2).

Należy zaznaczyć, że działka nr 2/8 powstała z podziału działki nr 2/4 na działki 2/7 i 2/8 (w 1986r.). Powierzchnia działki 2/4 wynosiła 1,12 ha i była obliczona na podstawie szkiców do wywłaszczeń, na których jej szerokość wynosiła 25 metrów. W czasie podziału działki 2/4 obliczono powierzchnię jedynie działki 2/7 (0,09 ha – operat 198/12/395/86) natomiast brak jest dokumentacji dotyczącej pomiaru działki 2/8. W związku z czym przyjęto powierzchnię działki 2/8 jako różnicę miedzy powierzchnią działki 2/4 (1,12 ha) a powierzchnią działki 2/7 (0,09 ha) i taka też powierzchnia (1,03 ha) została wpisana do ewidencji gruntów oraz w księdze wieczystej. Już jednak w protokole granicznym z kwietnia 1986r. znajduje się zapis, że granice działki odbiegają od granic uwłaszczenia i do dalszych czynności przyjęto granice według użytkowania (k.17 akt administracyjnych). Protokół ten podpisała między innymi J. G. Nadto przy wykonaniu mapy podziału został spisany protokół ustalenia granic zgodnie z którym szerokość działki wynosi 23,45 m a nie 25 m jak w szkicu do wywłaszczeń.

Aktualna powierzchnia działki 2/8 została ustalona w czasie modernizacji ewidencji gruntów wykonanej w 2006r. w oparciu o materiały geodezyjne oraz granice ustalone na gruncie w obecności właścicieli, którzy nie kwestionowali tych granic. Z protokołu ustalenia przebiegu granic działek z 26 kwietnia 2006r. wynika, że J. i W. G. podpisali go bez zastrzeżeń obok zapisu "granice ustalono według stanu użytkowania" (k.20 akt administracyjnych). Oznacza to, że J. i W. G. nie kwestionowali wówczas przebiegu granic uch działki.

Po przeprowadzeniu prac geodezyjnych w terenie projekt operatu opisowo – kartograficznego został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych w okresie do 9 czerwca do 30 czerwca 2006r. w celu zgłaszania uwag i zastrzeżeń. Ogłoszenie o wyłożeniu zostało zamieszczone w prasie o zasięgu krajowym oraz w siedzibie Starostwa Powiatowego w [...] i w Urzędzie Miejskim w [...]. W dniu 1 lipca 2006r. projekt operatu opisowo – kartograficznego stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków obrębu [...]. Informację o tym Starosta [...] ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego nr 286 poz.2233 z dnia 12 sierpnia 2006r. J. i W. G. nie zgłaszali zastrzeżeń i uwag do projektu operatu opisowo – kartograficznego ani też zarzutów do operatu w terminie 30 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] (czyli do dnia 11 września 2006r.). Oznacza to, że nie kwestionowali oni w wymaganych terminach przebiegu granic ani powierzchni działki nr 2/8. Uczynili to po raz pierwszy w piśmie z [...]. W sytuacji gdy projekt operatu opisowo – kartograficznego stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków aby dokonać zmian konieczne jest złożenie dokumentów, o których mowa w art.22 ust.3 p.g i k. a takie dokumenty nie zostały złożone ani przez J. i W. G. ani przez ich spadkobierców.

Dodać należy, iż w okresie do 7 kwietnia 2011r. do 15 listopada 2011r. przeprowadzono ponownie modernizację ewidencji gruntów obrębu [...]. Po przeprowadzeniu prac geodezyjnych w terenie sporządzono projekt operatu opisowo – kartograficznego, który został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych w okresie od 23 września do 14 października 2011r. w celu zgłoszenia uwag i zastrzeżeń. Ogłoszenie o wyłożeniu operatu zostało zamieszczone w prasie o zasięgu krajowym w dniu 2 września 2011r. oraz wywieszono je na tablicy ogłoszeń w siedzibie Starostwa Powiatowego w [...] i w Urzędzie Miejskim w [...]. W dniu [...] projekt operatu opisowo – kartograficznego stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów obrębu [...]. Informacje o tym Starosta [...] ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego nr 352 poz.3541 z dnia 2 grudnia 2011r. Równiez w przypadku modernizacji ewidencji z 2011r. W. G. oraz spadkobiercy J. G. nie zgłosili zastrzeżeń i uwag do projektu operatu opisowo – kartograficznego ani tez zarzutów do operatu w wymaganym terminie 30 dni od głoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] (czyli do dnia 2 stycznia 2012r.).

Dodać również należy, iż w 1999r. dokonano podziału działki nr 2/3 na dwie działki o numerach 2/9 i 2/10. Obie działki (tzn. 2/9 i 2/10) graniczą z działkami 2/7 i 2/8. Z protokołu przyjęcia granic nieruchomości z 20 lipca 1999r. wynika, że ustalono wówczas granice na punktach 340 i 341 a protokół ten podpisali bez zastrzeżeń także J. i W. G. (k.33 akt administracyjnych). Oznacza to, że nie kwestionowali oni wówczas przebiegu wspólnej granicy z sąsiadującymi działkami 2/9 i 2/10.

Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w skardze, że doszło do pozbawienia prawa własności w odniesieniu do 690 m2 gruntu mimo, że powierzchnia działki 2/8 w księdze wieczystej wynosi 1,03 ha.

Należy zaznaczyć, że powierzchnia działki nr 2/4 została obliczona na podstawie szkiców do uwłaszczeń i brak jest dowodów, że kiedykolwiek dokonano faktycznego pomiaru tej działki. Do czasu modernizacji ewidencji gruntów w 2006r. nie wykonano również pomiaru działki nr 2/8 gdyż nie ma dokumentacji potwierdzającej wykonanie takiego pomiaru. Prowadzi to do wniosku, że powierzchnia działki nr 2/8 (1,03 ha) do 2006r. nie została obliczona w oparciu o granice ustalone na gruncie. Istnieje zatem wątpliwość czy działka nr 2/8 miała kiedykolwiek powierzchnię 1,03 ha.

Odnośnie relacji powierzchni nieruchomości wpisanej w księdze wieczystej i określonej w ewidencji gruntów i budynków to istotne są tutaj uregulowania prawne określone w ustawie z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2013r. poz.707) oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 17 września 2001r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiory dokumentów (Dz.U. nr 102 poz.1122 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art.26 ust.1 ustawy z 6 lipca 1982r. podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości.

W myśl art.27 ust.1 wymienionej ustawy w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości.

Zgodnie z treścią § 28 ust.1 rozporządzenia z 17 września 2001r. dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.

Z wymienionych przepisów wynika, że powierzchnię nieruchomości w księdze wieczystej ujawnia się na podstawie danych znajdujących się w ewidencji gruntów i budynków. To zatem dane zawarte w ewidencji stanowią podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej a nie odwrotnie.

W orzecznictwie oraz w piśmiennictwie jest powszechnie przyjęty pogląd, że oznaczenie nieruchomości, w tym jej powierzchnia, nie jest objęte domniemaniem prawidłowości prawa (art.3 u.k.w i h.) ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art.5 u.k.w i h.). Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 24 listopada 1997r. w spr. II CKU 110/97, WSA w Krakowie w wyrokach z 18 października 2004r. w spr. II SA/Kr 2390/01 i z 16 kwietnia 2008r. w spr. III SA/Kr 187/08 oraz WSA w Warszawie w wyrokach z 27 sierpnia 2007r. w spr. VIII SA/Wa 215/07 i z 13 marca 2013r. w spr. VIII SA/Wa 26/13). Pogląd taki został również wyrażony w Komentarzu do ustawy o księgach wieczystych i hipotece S.Rudnicki wydanie III 2000r. str.36 i następne. Sąd w obecnym składzie podzielił wymieniony pogląd.

Przyjęcie wymienionego poglądu prowadzi do wniosku, że wielkość powierzchni działki nr 2/8 ujawniona w księdze wieczystej (1,03 ha) nie może stanowić podstawy do dokonania zmiany danych w ewidencji gruntów przez wpisanie powierzchni tej działki figurującej w księdze wieczystej. Zmiana zapisów danych w ewidencji jest możliwa jedynie w oparciu o dokumenty, o których mowa w art.22 ust.3 p.g i k. a dokumenty takie nie zostały złożone.

W ocenie sądu ustalenie prawidłowej wielkości powierzchni działki nr 2/8 jest możliwe jedynie po ustaleniu granic tej działki w postępowaniu rozgraniczeniowym. Wskazują na to wyniki powtórnych oględzin granicy działek nr 2/8 i 2/10 przeprowadzonych w dniu 2 lutego 2007r. w obecności właścicieli działki nr 2/8 (J. i W. G.) oraz właściciela działki nr 2/10 (Z. K.) - k.35 akt administracyjnych. Jak wynika z protokołu oględzin okazano istniejące trwałe znaki graniczne działek lecz J. i W. G. podnieśli, że szerokość ich działki winna wynosić 25 metrów i w związku z czym granica winna być przesunięta o około 1,60 m w głąb działki 2/10 na co z kolei nie zgodził się właściciel działki 2/10. Istnieje zatem spór co do prawidłowego przebiegu granicy pomiędzy działkami 2/8 i 2/10. Skoro istnieje taki spór to winien on zostać rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym a nie w postępowaniu o dokonanie zmian zapisów danych w ewidencji gruntów. Wszelkie zmiany danych ewidencyjnych muszą mieć bowiem charakter bezsporny a można to osiągnąć przez dokonanie ich rejestracji w sposób przewidziany w rozporządzeniu z 29 marca 2001r. Organ prowadzący ewidencję gruntów nie może samodzielnie rozstrzygać kwestii związanych z prawem do nieruchomości. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić swoich praw właścicielskich zaś decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Dla dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków niezbędne jest złożenie dokumentów, o których mowa w art.22 ust.3 p.g i k. Dokumenty takie nie zostały złożone ani przez J. i W. G. ani przez ich spadkobierców. W związku z czym organy administracji słusznie odmówiły dokonania zmian zapisów w ewidencji. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę A. G.

b.a.