Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 950/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 77 ust. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 2168
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jedn.
article: art. 92a ust. 1 pkt 1, art. 92c ust. 1 pkt 1, art. 92b ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 77 par. 1, art. 86
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi E. J. i G. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", art. 4 pkt 22, art. 92 a ust. 1 - 6, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, (Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.), zwanej dalej "u.t.d.", lp. 5.1.1, lp. 5.1.2, 1p. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.3.1, lp. 5.3.2, lp. 5.4.1, lp. 5.4.2, lp. 5.5.1, lp. 5.6.1, lp. 5.6.2, lp. 6.2.1, lp. 6.3.7, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 6 ust. 1, art. 7, art. 8, art. 10 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, zwanego dalej "rozporządzenie 561/2006" (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 4, art. 34 ust. 1-5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 (Dz. UE L60 z 28.02.2014r.), zwanego dalej "rozporządzeniem 165/2014", art. 1 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie danych odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców(Dz.U.UE.L.2010.168.16), zwanego dalej "rozporządzeniem 581/2010", po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez E. J. oraz G. J., prowadzących wspólnie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "[...]", od decyzji Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nr [...] r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł, utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

Organ I instancji ww. decyzją nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły:

• naruszenia polegające na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu:

- czas powyżej 15 minut do jednej godziny;

- za każdą następną godzinę;

• przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:

- o czas powyżej 15 minut do 30 minut,

- za każde następne rozpoczęte 30 minut;

• skrócenie dziennego czasu odpoczynku:

- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny,

- za każdą następną rozpoczętą godzinę;

• skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku:

- o czas do jednej godziny,

- za każdą następną rozpoczętą godzinę;

• przekroczenie tygodniowego okresu prowadzenia pojazdu:

- o czas powyżej 30 minut do dwóch godzin;

- za każdą następną rozpoczętą godzinę;

• przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni:

- o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin,

- za każdą następną rozpoczętą godzinę.

• nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi;

• nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień;

• naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę;

• naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd.

Powyższe naruszenia zostały ustalone w oparciu o protokół kontroli firmy "[...]" prowadzonej w formie spółki cywilnej przez E. J. i G. J.. Kontrolą objęto okres od dnia 19.12.2016 r. do dnia 19.12.2017 r. W ww. okresie przedsiębiorca wykonywał przewozy drogowe na podstawie licencji na międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy nr [...], wydanej w dniu [...] r. na okres do dnia 12.09.2022 r. oraz zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego wydanego w dniu [...] r. Przedmiotem kontroli były regulacje związane z przestrzeganiem przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy. Zgodnie z okazanymi dokumentami przedsiębiorstwo w okresie 6 miesięcy przed wszczęciem kontroli zatrudniało średnio [...] kierowców (na miesiąc). Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] r.

Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji nałożył na strony karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenia określone lp. 5.1.1, lp. 5.1.2, lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.3.1, lp. 5.3.2, lp. 5.4.1, lp. 5.4.2, lp. 5.5.1, lp. 5.6.1, lp. 5.6.2, lp. 6.2.1, lp. 6.3.7, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d.

Strony złożyły odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie:

1. art. 7 K.p.a., poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społecznych i słuszny interes obywateli;

2. art. 77 K.p.a., poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

3. art. 83 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez przekroczenie maksymalnej liczby dni kontroli;

4. lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie;

5. art. 107 K.p.a., poprzez niezrozumiałe i niepoparte dowodami uzasadnienie faktyczne decyzji;

6. art. 92b u.t.d., poprzez niezastosowanie w sprawie;

7. art. 92c u.t.d., poprzez niezastosowanie w sprawie.

Organ II instancji stwierdził, że stosownie do art. 92 a ust. 3 pkt 2 u.t.d., suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Zgodnie z art. 92a ust. 4 u.t.d., za kierowców, o których mowa w ust. 3 pkt 1-3, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz.

Zgodnie z art. 92a ust. 6 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.

Ponadto organ wskazał art. 92b ust. 1-2 u.t.d., zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a. rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b. rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c. umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Wskazał także, że za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń oraz przytoczył treść art. 92c ust. 1 u.t.d.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z załącznikiem nr 3 do ustawy określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów tego załącznika. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych (art. 189d K.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie). Podobnie inne przepisy K.p.a. dotyczące administracyjnych kar pieniężnych nie mają w sprawie zastosowania z uwagi na odrębność regulacji w ustawie o transporcie drogowym.

Konsekwencją powyższych przepisów jest:

1. lp. 5.1. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu:

- 5.1.1 - o czas powyżej 15 minut do 1 godziny karą pieniężną w wysokości [...] zł,

- 5.1.2 - za każdą następną rozpoczętą godzinę karą pieniężną w wysokości [...] zł.

2. lp. 5.2. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:

- 5.2.1 - o czas powyżej 15 minut do 30 minut - karą pieniężną w wysokości [...] zł,

- 5.2.2 - za każde następne rozpoczęte 30 minut - karą pieniężną w wysokości [...] zł.

3. lp. 5.3. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku:

- 5.3.1 - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny karą pieniężną w wysokości [...] zł,

- 5.3.2 - za każdą następną rozpoczętą godzinę karą pieniężną w wysokości [...] zł.

4. lp. 5.4 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku:

- 5.4.1 - o czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości [...] zł,

- 5.4.2 - za każdą następną rozpoczętą godzinę karą pieniężną w wysokości [...] zł.

5. lp. 5.5. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje naruszenie polegające na przekroczeniu całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu kolejnych dwóch tygodni:

- 5.5.1 - o czas powyżej 30 minut do dwóch godzin karą pieniężną w wysokości [...] zł,

- 5.5.2 - za każdą następną rozpoczętą godzinę karą pieniężną w wysokości [...] zł.

6. lp. 5.6. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje naruszenie polegające na przekroczeniu całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni:

- 5.6.1 - o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin karą pieniężną w wysokości [...] zł,

- 5.6.2 - za każdą następną rozpoczętą godzinę karą pieniężną w wysokości [...] zł.

7. lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi karą pieniężną w wysokości [...] zł.

8. lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje naruszenie polegające na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu karą pieniężną w wysokości [...] zł - za każdy dzień.

9. lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy karą pieniężną w wysokości [...] zł za każdego kierowcę.

10. lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego karą pieniężną w wysokości [...] zł za każdy pojazd.

Odnośnie do stwierdzonego naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, Ip. 5.1. załącznika nr 3 do ustawy, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 lit. k rozporządzenia (WE) nr 561/2006, dzienny czas prowadzenia pojazdu, oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku, a tygodniowym okresem odpoczynku.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu.

Stosownie do art. 1 Decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 07.06.2011r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, nie naruszając przepisów art. 4 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 zalecane podejście wyłącznie dla potrzeb obliczenia dziennego okresu prowadzenia pojazdu, w sytuacji gdy kierowca nie wykorzystał w całości okresów dziennego odpoczynku wymaganych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr (WE) 561/2006 jest następujące: obliczanie dziennego okresu prowadzenia pojazdu kończy się wraz z początkiem nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin. Obliczanie kolejnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu zaczyna się po upływie tego nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu.

W przedmiotowej sprawie na podstawie analizy danych z karty kierowców S. K., S. Ł., M. M., G. V., J. Z., D. K. stwierdzono przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdów (w odniesieniu do każdego przypadku podano konkretne dane), przy czym w toku kontroli strona nie okazała dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego nałożono prawidłowo łączną karę w wysokości [...],- zł.

Odnośnie do naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut, lp. 5.2. załącznika nr 3 do ustawy.

Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i poł godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.

W przedmiotowej sprawie na podstawie analizy danych z kart kierowców stwierdzono, że G. V., J. Z., D. K. nie przestrzegali norm czasu pracy i wymaganych odpoczynków, w szczegółowo opisanych w decyzji przypadkach, a w toku kontroli nie wskazano dokumentów pozwalających na odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu i wymaganych odpoczynków. Łączna kara pieniężna z tytułu naruszeń lp. 5.2. załącznika do ustawy wyniosła [...],- zł.

Odnośnie do naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę – lp. 5.3. załącznika nr 3 do ustawy organ wyjaśnił, że zgodnie z art.8 ust. 1 – 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24.godzinnym okresie, po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego odpoczynku zawarta w 24.godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.

Analiza okazanych do kontroli kart kierowców wykazała, że kierowcy A. B., M. B., V. K., S. K., S. Ł., V. L., H. T., G. V., J. Z., D. K. – łącznie w [...] przypadkach szczegółowo opisanych w decyzji, nie przestrzegali norm czasu pracy oraz wymaganych odpoczynków. W toku kontroli nie okazano dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy oraz wymaganych odpoczynków. Kara pieniężna nałożona za naruszenia sankcjonowane w lp. 5.3. załącznika do u.t.d. wyniosła [...],- zł.

Odnośnie do naruszenia polegającego na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny i za każdą następną rozpoczętą godzinę – lp. 5.4. załącznika nr 3 do ustawy.

Organ wskazał, że stosownie do treści art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W ciągu dwóch kolejnych tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku lub jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Skrócenie to należy jednak skompensować równoważnym odpoczynkiem wykorzystanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24.godzinnych, licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. Odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku, trwającym co najmniej dziewięć godzin. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystywać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju. Tygodniowy okres odpoczynku, który przypada na dwa tygodnie, można zaliczyć do dowolnego z nich, ale nie do obu.

Przeprowadzona analiza danych cyfrowych pobrana z kart kierowców A. B., S. K., V. L., Z. S. naruszenie norm czasu prowadzenia pojazdów oraz wymaganych przerw i odpoczynków, a toku kontroli nie przedłożono dokumentów uzasadniających odstąpienie od nich. W efekcie łączna kara z tytułu stwierdzonych naruszeń lp. 5.4. załącznika do ustawy wyniosła [...],- zł.

Odnośnie do naruszenia polegającego na przekroczeniu tygodniowego okresu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 30 minut do dwóch godzin –lp. 5.5. załącznika nr 3 do ustawy- organ wyjaśnił, że stosownie do art. 6 ust. 2 rozporządzenia 561/2006 tygodniowy czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 56 godzin i nie może skutkować przekroczeniem maksymalnego tygodniowego czasu ustalonego w dyrektywie 2002/15/WE. Zgodnie z art. 4 lit. j rozporządzenia 561/2006 "czas prowadzenia pojazdu" oznacza czas trwania czynności prowadzenia pojazdu zarejestrowany automatycznie lub półautomatycznie przez urządzenie rejestrujące określone w załącznikach I i IB do rozporządzenia (EWG0 nr 3821/85 lub ręcznie, zgodnie z art. 16 ww. rozporządzenia, zaś "tydzień" oznacza (art. 4 lit. i) okres od godziny 00.00 w poniedziałek do godziny 24.00 w niedzielę. Kierowca A. B. w ciągu tygodnia prowadził pojazd przez 56 godzin i 42 minuty, co stanowiło podstawę do nałożenia kary w wysokości [...] zł w oparciu o lp. 5.5. załącznika do u.t.d.

Odnośnie do naruszenia polegającego na przekroczeniu całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin oraz o każdą następną rozpoczętą godzinę – lp. 5.6. do ustawy- organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 3 rozporządzenia 561/2006 łączny czas prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni nie może przekroczyć 90 godzin, przy czym "tydzień" oznacza (art. 4 lit. i) okres od godziny 00.00 w poniedziałek do godziny 24.00 w niedzielę.

Przeprowadzenia analiza danych cyfrowych pobranych z kart kierowców oraz tachografu cyfrowego pokazała, że kierowca V. L. oraz R. Z. przekroczyli dopuszczalny całkowity czas prowadzenia pojazdu, a łączna kara z tytułu powyższych naruszeń wyniosła [...],- zł.

Odnośnie do naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi – lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy – organ wskazał, że zgodnie z art. 34 rozporządzenia 165/2014:

1. Kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

2. Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy.

3. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b ppkt(ii), (iii) oraz (iv):

a) Jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy- wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie nie brudząc wykresówki; lub

b) Jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy- wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf.

Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających te czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu.

4. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu.

Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd.

5. Kierowcy:

a) zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym /oficjalnym kraju rejestracji pojazdu;

b) obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację wszystkich okresów /.../ prowadzenia pojazdu, innej pracy, gotowości, przerw i odpoczynku.

Analiza danych cyfrowych w pojazdach o numerach rejestracyjnych: [...] wykazała, że w okresie objętym kontrolą wystąpiły, w wymienionym w decyzji czasie, wiele przypadków prowadzenia pojazdów bez karty kierowcy zalogowanej w przyrządzie rejestrującym.

Organ zauważył, że strony zarzuciły niedokonanie wszystkich niezbędnych czynności wyjaśniających, w tym nie przesłuchanie stron, ani kierowców.

Tymczasem strony w czasie przesłuchania wskazały, że dostarczą dokumenty wyjaśniające te kwestie- przejazdy w ramach testów, mycia pojazdów, przeglądów, wymiany opon oraz bieżących napraw. Takie dokumenty zostały udostępnione, jednakże faktury nie wskazują, których pojazdów dotyczą, co uniemożliwia jednoznaczne wyjaśnienie sprawy, poprzez wskazanie, który kierowca nie rejestruje aktywności. W wyniku powyższego kara nałożona przez organ za naruszenie lp. 6.2.1. została nałożona jednokrotnie w wysokości [...],- zł, za wszystkie stwierdzone przypadki i za wszystkie pojazdy, którymi wykonywano przejazdy.

Odnośnie do naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za każdy dzień – lp. 6.3.7., organ wskazał, że stosownie do art. 32 ust. 1 rozporządzenia 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Ponadto przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych (art. 33 ust. 4).

Ponadto w myśl art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004 r., pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy kierowców w formie:

1) zapisów na wykresówkach,

2) wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego,

3) plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego,

4) innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności,

5) rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4.

W czasie kontroli stwierdzono nieokazanie wykresówek, danych z karty kierowcy lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu kierowców: H. G., J. S. prowadzących we wskazanych w decyzji okresach pojazdy [...]. Ponadto stwierdzono nieokazanie danych z tachografu cyfrowego zamontowanego w pojeździe [...] za łączny okres 183 dni. Strona wskazała, że nie można przesłać pliku z powodu błędu odczytu. Organ tłumaczenia tego nie uznał za wystarczające. Łączna kara z tego tytułu wyniosła [...],- zł, przy czym organ nie uwzględnił wyjaśnień strony z uwagi na obowiązek sczytywania danych z urządzenia rejestrującego co 90 dni.

Organ dodał, że w pojeździe [...] przekazany plik cyfrowy nie zawiera wymaganych danych o aktywności pojazdu za okres 1.04.2017 r. do 30.09.2017 r., podobnie w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...] za okres 21.08.2017 r. do 30.09.2017 r. Z tego tytułu kara wyniosła [...],- zł.

Nie okazano także kontrolującym danych z tachografu w pojeździe [...] za okres 20.09.2017 r. do 30.09.2017 r. co spowodowało nałożenie kary w wysokości [...],- zł, gdyż wszystkie dokumenty i dane powinny zostać przekazane w czasie trwania kontroli.

W efekcie łączna kara za nieokazanie w czasie kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu- lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do ustawy wyniosła [...],- zł.

Odnośnie do naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę – l.p. 6.3.11., organ stwierdził, że zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85:

i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez przedsiębiorstwo lub dla niego;

ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa.

Ponadto zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców, maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza:

a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej,

b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy.

W czasie kontroli stwierdzono, że dane z kart kierowców zostały sczytane z opóźnieniem: V. K. (6 dni), S. K. (3 dni), S. Ł. (7 dni), V. L. (2 dni), H. T. (19 dni), G. V. (23 dni).

Organ wyjaśnił, że przy obliczaniu dni przyjął dni zarejestrowanej działalności tj. dni, gdy kierowca prowadził pojazd oraz dni w których odbierał odpoczynki, zgodnie z przepisami regulującymi czas pracy kierowców. Łączna kara za naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego, za każdego kierowcę – lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy wyniosła [...],- zł.

Odnośnie do naruszenia polegającego na naruszeniu obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd – lp. 6.3.12 organ stwierdził, że kwestię tą regulują przepisy tożsame z jak przy wczytywaniu danych z kart kierowców.

Następnie ustalił, że w opóźnienie wczytania danych wystąpiło w przypadku pojazdów: [...] (24 dni), [...] (41 dni), [...] (2 dni), [...] (15 dni), [...] (27 dni), [...] (22 dni).

Z uwagi na powyższe okoliczności, łączna kara pieniężna nałożona na strony z tytułu stwierdzonych naruszeń sankcjonowanych przez lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy wyniosła w niniejszej sprawie [...],- zł.

Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ II instancji zważył, iż są niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione.

Odnośnie do naruszenia art. 7 K.p.a. stwierdził, że w jego ocenie, postępowanie było prowadzone w sposób prawidłowy. Organ zebrał kompleksowo materiał dowodowy i na tej podstawie wyczerpująco ustalił stan faktyczny sprawy. Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast stosownie do art. 78 § 1 K.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu, który jest jednakże związany w tej mierze przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia (por. B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 371). Strona w czasie postępowania nie wnosiła o przeprowadzenie dodatkowych dowodów. Organ właściwie zgromadził cały materiał dowodowy, niezbędny do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Zarzut strony jest zatem bezzasadny.

Organ odwoławczy wskazuje, iż decyzja [...] zawierała wszystkie wymagane elementy, uzasadnienie faktyczne było kompletne, uwzględniało wskazanie faktów uznanych za udowodnione, dowody, na których oparł się organ oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne decyzji również zawierało wszystkie wymagane elementy.

Odnośnie do naruszenia art. 83 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez przekroczenie maksymalnej liczby dni kontroli, organ odwoławczy wskazał, iż strona nie wskazała o jakie dni robocze została przekroczona kontrola. Zgodnie z protokołem kontroli nr [...] kontrola przeprowadzana była w dniach 18.12.2017 r., 19.12.2017 r., 20.12.2017 r., 22.12.2017 r., 02.01.2018 r., 03.01.2018 r., 04.01.2018 r., 05.01.2018 r., 09.01.2018 r. Natomiast kontrolę w niniejszej sprawie przeprowadzono w dniach 19.12,2017 r., 02.01.2018 r., 03.01.2018 r., 04.01.2018 r., 05.01.2018 r., 08.01.2018 r., 09.01.2018 r., 16.01.2018 r.. W związku z powyższym część dni roboczych pokrywało się w obydwu kontrolach - łącznie 6 dni. Nie przekroczono zatem 12 dniowego limitu dni roboczych kontroli.

Odnosząc się do okoliczności wskazujących na możliwość zastosowania art. 92b u.t.d. organ przytoczył wyrok NSA z dnia 21 lipca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1334/14, w którym stwierdzono: "Podmiot wykonujący transport ma zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, a nie jedynie stworzyć warunki do przestrzegania przez kierowców czasu pracy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zajęte w zaskarżonym wyroku, że przeszkolenie kierowcy z zakresu czasu pracy, czy też podpisanie regulaminu obowiązującego w przedsiębiorstwie jest potwierdzeniem spełnienia wstępnych wymagań. Przeprowadzenie szkolenia oraz zapoznanie się kierowcy z regulaminem jest niewystarczające, jeżeli przedsiębiorca skutecznie nie egzekwuje przestrzegania ustanowionych zasad. Przeprowadzanie indywidualnych rozmów z kierowcami naruszającymi normy czasu prowadzenia pojazdów, jak również udzielenie im ustnych upomnień, bez zastosowania efektywnych środków dyscyplinujących, nie świadczy o zapewnieniu przez podmiot wykonujący przewóz właściwej organizacji i dyscypliny pracy. Jak trafnie podkreślił Sąd pierwszej instancji - pojęcia "organizacji i dyscypliny pracy" - nie można utożsamiać z jakimikolwiek działaniami organizacyjnymi, ale działaniami – w myśl omawianego przepisu "właściwymi".

Fakt licznych stwierdzonych naruszeń dowodzi o braku skutecznych działań nadzorczych i kontrolnych wobec kierowców. Organ odwoławczy wskazał, iż strona winna była upewnić się, czy kierowcy wykonujący przewozy na jej rzecz prawidłowo zrozumieli obowiązujące w tym zakresie przepisy oraz, czy stosują się do nich w trakcie wykonywania transportu. Właściwy system kontroli i nadzoru obowiązujący w przedsiębiorstwie strony doprowadziłby do ujawnienia faktu wykonywania przez kierowców transportu z naruszeniem przepisów z zakresu norm czasu pracy.

Obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. Zakres tych obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy, bowiem ma on obowiązek przeszkolenia kierowcy i organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągniecie zamierzonego celu. Należy wskazać, iż przedsiębiorca powinien każdorazowo sprawdzać pojazd przed wysłaniem kierowcy w zadanie przewozowe oraz mieć kontakt telefoniczny z kierowcą, który znajduje się w trasie. W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz, na które nie miała wpływu.

W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym za względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

Organ podkreślił, iż to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. W orzecznictwie zasadnie przyjmuje się, że jest rzeczą oczywistą, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca. Stąd też ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki, przewidziane w przepisach prawa, do zwolnienia się z tej odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne.

W rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92 c ust. 1 pkt u.t.d., który stanowi, iż nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (...) a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Analizując całość materiału dowodowego organ nie stwierdził istnienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 92b oraz art. 92c u.t.d.

Łączna kara pieniężna w przedmiotowej sprawie wyniosła [...],- zł, jednakże z uwagi na treść art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d. została ona zredukowana do kwoty [...]- zł.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez E. J. i G. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o numerze [...] z dnia [...] r., a także o zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów sądowych.

Przedmiotowym decyzjom strony zarzuciły naruszenie:

1. art. 91 ust. 3 Konstytucji RP;

2. art. 7 K.p.a., poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mających na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

3. art. 8 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;

4. art. 9 K.p.a., poprzez naruszenie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, poprzez nie wydanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowców;

5. art. 75 K.p.a., poprzez niedopuszczenie dowodów w postaci wyjaśnień strony, uzasadniających odstępstwa od norm socjalnych;

6. art. 77 K.p.a., poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego;

7. art. 107 K.p.a., poprzez niezrozumiałe i niepoparte dowodami uzasadnienie faktyczne decyzji;

8. art. 83 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez przekroczenie maksymalnej liczby dni kontroli;

9. art. 92b ustawy o transporcie drogowym, poprzez niezastosowanie w sprawie;

10. art. 92c ustawy o transporcie drogowym, poprzez niezastosowanie w sprawie oraz

11. art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców.

Konieczność dogłębnej analizy, a przede wszystkim kompletnego zgromadzenia materiału dowodowego, wymaga od organu kontrolnego zaangażowania, podjęcia próby wyjaśnienia okoliczności powstania naruszeń norm socjalnych. Jeżeli praca organu kontrolnego w większości sprowadziła się do sczytania (nieskutecznego) danych cyfrowych i "skopiowania naruszeń" do protokołu kontroli, to jakie kroki zostały podjęte przez organ odwoławczy, aby zapobiec wydaniu rozstrzygnięcia opartego na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Zdaniem przedsiębiorcy, sprawa wymagała ponownej analizy, uzupełnienia materiału dowodowego, czyli uchylenia i przekazania do ponownego rozpatrzenia decyzji obydwu organów. Z treści protokołu kontroli oraz obydwu decyzji administracyjnej nie wynika, czy poddano ocenie plan pracy, zapasy czasowe, dokumenty przewozowe, a przede wszystkim realne przyczyny powstania naruszeń.

W odniesieniu do naruszeń norm socjalnych, zgodnie z wytyczną nr 1 Komisji Europejskiej, będącej konkluzją sprawy C-235/94 Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, organ egzekwujący prawo powinien kierować się zawodową rozwagą kontrolując i oceniając kierowcę pod kątem zasadności naruszenia ograniczeń w zakresie czasu prowadzenia pojazdu. Oceniając zasadność odstępstwa od przepisów na podstawie art. 12 organ egzekwujący prawo musi poddać dokładnej analizie wszystkie okoliczności, w tym:

a) historię zapisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu przez kierowcę w celu sprawdzenia jego/jej zwyczajowych zachowań oraz tego, czy zazwyczaj przestrzega on/ona przepisów w zakresie czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku i czy odstępstwo ma charakter wyjątkowy;

b) odstępstwo od ograniczeń w zakresie czasu prowadzenia pojazdu nie może występować regularnie i musi być spowodowane wyjątkowymi okolicznościami, takimi jak: poważny wypadek drogowy, ekstremalne warunki pogodowe, objazdy, brak miejsca na parkingu, itp. (Powyższy wykaz wyjątkowych okoliczności ma charakter orientacyjny. Zasada przy ocenie jest taka, że przyczyna ewentualnego odstępstwa od przepisowego czasu prowadzenia pojazdu nie może być wcześniej znana i nie można jej było przewidzieć);

c) dzienne i tygodniowe ograniczenia czasu prowadzenia pojazdu powinny być przestrzegane, czyli kierowca nie powinien mieć żadnych "oszczędności czasowych" z powodu przekroczenia ograniczenia czasu prowadzenia pojazdu w poszukiwaniu miejsca parkingowego;

d) odstępstwo od przepisów w zakresie czasu prowadzenia pojazdu nie może prowadzić do ograniczenia wymaganych przerw oraz dziennych i tygodniowych okresów odpoczynku.

Na etapie postępowania wyjaśniającego i odwoławczego strona wskazywała, że trasy kierowców umożliwiały realizację zadań przewozowych z zapasem czasowym, trasy przejazdów uwzględniały normy socjalne, przedsiębiorca zachował należytą staranność przy planowaniu zadań przewozowych, przedsiębiorca nie wydawał kierowcom poleceń niezgodnych z przepisami, przedsiębiorca zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy, wynagrodzenie kierowców nie zawierało składników zachęcających do naruszania norm, naruszenia stwierdzone przez organ nie wpłynęły negatywnie na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, kierowcy byli zapoznani z zasadami pracy, wymogami prawnymi, normami socjalnymi oraz zasadami obsługi tachografów.

Strony wyjaśniły okoliczności, jakie doprowadziły do naruszenia norm przez kierowców, dlatego przeniesienie całej odpowiedzialności z tytułu stwierdzonych naruszeń na przewoźnika jest nieuzasadnione. Zgodnie z treścią art. 12 rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006 "pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku". I dalej - "kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój". W zakresie stwierdzonych przez organ naruszeń skarżący wskazali, że nie ma powodów do uznania, że doszło do stworzenia zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Przeciwnie, analiza aktywności kierowców wskazuje, że dysponowali oni czasem do wypoczynku znacznie większym, niż wymagany przepisami, a naruszenia powstały w wyniku niezamierzonych błędów lub niemożliwych do przewidzenia okoliczności i podyktowanie były zapewnieniem bezpieczeństwa ładunku i osób.

W ocenie stron, brak wydruków stanowi jedynie znikomą część obrazu, na który składa się całokształt działań podejmowanych przez przedsiębiorcę, prowadzących do prawidłowej organizacji pracy. Organ w czasie kontroli miał zapewniony dostęp do wszelkich dokumentów związanych z prawidłową organizacją pracy, w tym umów o pracę, obwieszczenia, aneksów, szczegółowych warunków i zasad wynagradzania pracowników, pełnej ewidencji czasu pracy kierowców, list płac itp. jednak organ oparł swoje wnioski jedynie w oparciu o treść art. 12 rozporządzenia 561/2006 oraz pominął istotne w sprawie dokumenty, który miały zasadniczy wpływ na prawidłowe określenie stanu faktycznego oraz zakresu odpowiedzialności.

Warto w tym miejscu wspomnieć ponownie o wytycznych Komisji Europejskiej, które niejako wskazują uprawnionym funkcjonariuszom metodę postępowania w przypadku analizy aktywności kierowców. Należy jedynie zauważyć, że jedną z elementarnych zasad Państwa prawa jest zasada legalizmu, która ściśle uzależnia i wiąże postępowanie organu z obowiązującymi przepisami. W uzasadnieniu decyzji I instancji organ bardzo często stosuje następujące zdanie, cyt.: "W toku kontroli strona nie okazała dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków."

Jest to zdanie nieprawdziwe, strona przedłożyła obszerne wyjaśnienia, wskazując faktyczne przyczyny, które doprowadziły do naruszenia norm socjalnych. Służyło temu postępowanie administracyjne, poprzedzone zawiadomieniem o wszczęciu, zawierającym pouczenie w zakresie przysługujących praw. Pomimo treści pouczenia oraz pomimo skorzystania z przysługujących praw, ostatecznie organy kontrolne odmówiły stronie prawa do skorzystania ze wskazanych w pouczeniu możliwości i całkowicie odrzuciły dowody świadczące o nieprawidłowościach w kwalifikacji naruszeń. Organ ogranicza swoją argumentację jedynie do jednego dokumentu, jakim jest wydruk sporządzony i opisany przez kierowcę. Organ powinien bardzo wnikliwie zbadać przyczyny powstania naruszeń i dopiero wtedy dokonać prawidłowego przypisania odpowiedzialności.

Faktem jest, że w przypadku niektórych naruszeń nie przedłożono wydruków z opisami, jednak treść art. 92b oraz 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nie odwołuje się do istnienia wydruków. Wręcz przeciwnie, wskazane artykuły wymagają ustalenia faktycznego zakresu odpowiedzialności w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności dotyczący organizacji pracy w przedsiębiorstwie.

Zdaniem skarżących, w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny". W związku z powyższym organ naruszył wskazany przepis. Decyzja uznaniowa musi być podjęta w granicach obowiązujących przepisów i nie może mieć cech dowolności. Obowiązkiem organu kontrolnego, który w tym przypadku został naruszony, jest prowadzenie postępowania i podejmowanie decyzji na podstawie i w ramach obowiązujących przepisów.

W odniesieniu do naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi skarżący zauważyli, że jest ono niezasadne. W przedsiębiorstwie funkcjonuje kompleksowy system nadzoru oraz zasady całkowicie zabraniające kierowcom przemieszczanie pojazdów bez załogowanej karty. Zdarzają się natomiast przejazdy serwisowe lub przejazdy pojazdu na bazie przedsiębiorstwa, nie spełniające definicji przewozu drogowego i nie wymagające rejestrowania aktywności. W tym przypadku organ nie przeprowadził żadnego postępowania, nie podejmował prób wyjaśnienia wątpliwości chociażby, poprzez przesłuchanie kierowcy lub strony na tę okoliczność. Organ nie wskazał konkretnie, w którym dniu dany kierowca prowadził dany pojazd. Organ nie posiada takiej wiedzy, bowiem nie posiada żadnej wiedzy w zakresie wskazanego naruszenia. Wskazane w protokole okresy dotyczą kilkudziesięciu przypadków, a organ nie odniósł się do żadnego z nich precyzyjnie.

W odniesieniu do naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, metoda kwalifikacji naruszeń przyjęta przez organ kontrolny jest całkowicie niezrozumiała. O ile organ odwoławczy uzupełnił argumentację, poprzez wskazanie okresów, w których rzekomo brakuje danych, to nie wyłączył z tych okresów dni ustawowo wolnych od pracy, dni świątecznych. Niedopuszczalne jest nakładanie na przewoźnika kary za brak danych za wszystkie dni kalendarzowe. Konieczne jest właściwe ustalenie zakresu dni, w których kierowca wykonywał pracę.

W odniesieniu do naruszeń dotyczących nieterminowego odczytu danych z kart kierowców oraz tachografów organ nieprawidłowo oszacował terminy. We wskazanych w decyzji przypadkach istotnym zagadnieniem jest rodzaj dni, które przywołuje przepis. W przypadku rodzaju dni nadrzędną zasadą jest zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego. Odwołując się do zapisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców można przeczytać, że "określając maksymalne okresy na wczytanie danych, należy uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności". Komisja Europejska nie pozostawia żadnego pola manewru i jednoznacznie wskazuje sposób obliczania terminów, który dotyczy wyłącznie dni zarejestrowanej działalności.

Wymaga podkreślenia, że kierowca podlega obowiązkowi odpoczynku według ściśle określonych przepisów, wynikających z treści rozporządzenia 561/2006. Na wskazane odpoczynku składają się:

- regularny odpoczynek tygodniowy - trwający 45 godzin,

- skrócony odpoczynek tygodniowy - trwający minimum 24 godziny, krótszy niż 45 godzin,

- regularny odpoczynek dzienny — trwający 11 godzin,

- regularny dzielony odpoczynek dzienny - trwający łącznie 12 godzin,

- skrócony odpoczynek dzienny - trwający 9 godzin.

Wymienione długości odpoczynków to odpoczynki obowiązkowe. Zatem każdy czas odpoczynku kierowcy przekraczający wartości wskazane powyżej nie stanowi odpoczynku obowiązkowego i powinien zostać uwzględniony przy obliczaniu terminów. Ponadto organ powinien uwzględnić przy obliczeniach dni ustawowo wolne od pracy, dni świąteczne oraz niedziele. Swobodna interpretacja przepisów unijnych oraz krajowych wypacza rolę organu kontrolnego i zrównuje poniekąd działania organu z instytucją podatkową.

Podkreślenia wymaga również fakt, że organ odwoławczy w swoim działaniu niejako legitymizuje naruszenie przez organ kontrolny art. 83 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Z. Wojewódzki Inspektor prowadził kontrolę przedsiębiorcy łącznie przez 17 dni. Pierwsza kontrola o nr [...] trwała 9 dni roboczych natomiast przedmiotowa 8 dni. G. J. jest mikro przedsiębiorcą zatem zgodnie z art. 83 ww. ustawy czas trwania wszystkich kontroli nie może przekroczyć 12 dni roboczych. Tym samym kontrola przeprowadzona była z naruszeniem prawa godzącym w zasadę wolności prowadzenia działalności gospodarczej. W konsekwencji ustalenia tej kontroli nie mogą zostać wykorzystane jako dowód w żadnym postępowaniu bo będzie to sprzeczne z zapisem art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i powodować będzie konieczność uchylenia wydanego rozstrzygnięcia o nałożeniu kary administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wyjaśnił także, że w podobnym zakresie były przeprowadzane w zbliżonym czasie dwie kontrole, na podstawie dwóch upoważnień. W przedmiotowej sprawie, w zakresie działalności spółki cywilnej, kontrolę w jej siedzibie przeprowadzano w dniach 19 grudnia 2017 r. oraz 2, 3, 4, 5, 8, 9 i 16 stycznia 2018 r. Część dni obu kontroli pokrywała się i w związku z tym nie doszło do przekroczenia 12.dniowego limitu dni przewidzianych na kontrole w skali roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

W pierwszej kolejności, sąd zwraca uwagę, że czas kontroli to tylko ten okres, w którym kontrolujący faktycznie przebywają w przedsiębiorstwie kontrolowanym. Czynności wykonywanych poza siedzibą przedsiębiorcy nie wlicza się do czasu kontroli. Ponadto samo przekroczenie czasu kontroli, choćby miało charakter rażący, nie może automatycznie dezawuować jej wyników i czynić ją bezskuteczną, na podstawie art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.2017r., poz.2168 ze zm.), jak tego chcą skarżący (wyrok NSA sygn. akt II GSK 1593/11). W niniejszym przypadku nie doszło do przekroczenia czasu kontroli, tj. 12 dni w ciągu roku, należy bowiem uwzględnić fakt przeprowadzania kontroli na przełomie roku.

Skład orzekający sądu podziela, wyrażone w uzasadnieniu weryfikowanej decyzji, stanowisko organu odwoławczego o prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, co do wskazanych naruszeń. Organ pobrał od strony zapisy z urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku dotyczące kierowców zatrudnionych w przedsiębiorstwie strony i pojazdów. Wbrew odmiennemu twierdzeniu strony skarżącej, w uzasadnieniach obu decyzji (zwłaszcza decyzji organu odwoławczego) wskazano dowody, na podstawie których przyjęto do oceny poszczególne fakty. Organ wyższego stopnia jednoznacznie przy tym przedstawił, w uzasadnieniu swojej decyzji, powody dla których uznał fakty za udowodnione. Wywody organu są w tym zakresie logiczne i w pełni przekonujące. Nie można więc podzielić zarzutów zgłoszonych przez skarżących dotyczących naruszenia art. 7, 8, 9, 75, 77 oraz 107 K.p.a

Czynności kontrolne (przeprowadzone w postaci kontroli u przewoźnika) są podstawowym środkiem weryfikacji przestrzegania przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego przepisów regulujących taką właśnie działalność. Od wyników kontroli zależy, czy potrzebne będzie wszczęcie formalnego postępowania, którego przedmiotem jest ewentualne wymierzenie kar przewidywanych przepisami u.t.d., czy też wszczęcie takiego postępowania okaże się zbędne. W rozpoznawanym przypadku, dokonana kontrola ujawniła naruszenie szeregu przepisów dotyczących dopuszczalnego czasu pracy i odpoczynku kierowców, a także dokumentowania pracy kierowców oraz rejestrowania prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Przy czym należy dobitnie podkreślić, że każde ze stwierdzonych naruszeń zostało przez organ szczegółowo w uzasadnieniu decyzji opisane i zakwalifikowane.

W ocenie sądu, pod względem ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzonych naruszeń, żadne zarzuty nie mogły być uznane za zasadne, bowiem stan ten został ustalony w sposób prawidłowy.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Kodeks postępowania administracyjnego zawiera szereg zasad, których przestrzeganie przesądza o prawidłowości prowadzonego postępowania. Przepisy te z jednej strony dają organowi uprawnienia do podjęcia czynności mających na celu takie wyjaśnienie stanu faktycznego, aby możliwe było podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, natomiast z drugiej strony nakładają na organ obowiązek czuwania na jego przebiegiem. Przepis art. 7 K.p.a. ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Myśl tę rozwija następnie art. 77 § 1 K.p.a. nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji publicznej podejmują więc wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do podjęcia rozstrzygnięcia, a nadto zobligowane są do zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i do wnikliwego jego rozpatrzenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/GL 683/10, Lex nr 821599). Oznacza to, że organ jest zobowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności.

Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Inaczej rzecz ujmując, tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem praw i obowiązków strony postępowania administracyjnego. Co prawda w procedurze administracyjnej regułą jest, że to na organie spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, jednakże również na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń zwłaszcza, gdy postępowanie zmierza do nałożenia na nią obowiązków, a nieudowodnienie konkretnego faktu może prowadzić do wydania decyzji dlań niekorzystnej.

Zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, pracodawca oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i odpowiednie stosowanie urządzeń rejestrujących. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za sprawdzanie urządzenia rejestrującego i nie może uwolnić się od tego obowiązku. Odpowiedzialność za stan urządzenia (tachografu) w pojeździe jest odpowiedzialnością za skutek, ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Nieprawidłowe działanie urządzenia, a w efekcie niemożność odczytu danych z tego urządzenia, powoduje odpowiedzialność przedsiębiorcy. Pozostaje ona nierozerwalnie związana z podstawowym celem jakie przepisy mają spełniać, a mianowicie zapewniać bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego czas pracy kierowców i prędkość pojazdu uniemożliwia lub utrudnia realizację tych celów.

Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższy przepis ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń u przedsiębiorcy. Ustawodawca umożliwił przedsiębiorcy obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 u.t.d. i art. 92c ust. 1 u.t.d., stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz (wyrok NSA sygn. akt II GSK 2806/16).

Zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów oraz prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W ocenie sądu, organy prawidłowo uznały, że brak podstaw do zastosowania niniejszego przepisu. Nawet bowiem jeżeli przyjąć, że skarżący zapewnili właściwą organizację pracy oraz prawidłowe zasady wynagradzania, to ilość naruszeń przepisów występujących w firmie, a także rodzaj tych naruszeń, wskazują na brak dyscypliny pracy oraz nadzoru nad działaniami kierowców (opóźnienia w sczytywaniu danych, brak właściwej dokumentacji). Nie można przy tym uznawać, że brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy zwalnia przedsiębiorcę z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d.

Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Treść tego uregulowania nie pozostawia wątpliwości, że za stwierdzone naruszenia odpowiada podmiot wykonujący przewozy, chyba że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Przepis ten ma charakter wyjątkowy i podlega interpretacji ścieśniającej.

Okolicznością egzoneracyjną jest przede wszystkim siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, mimo dołożenia należytej staranności. Za okoliczność egzoneracyjną uznawana jest również wyłączna wina osoby trzeciej, za której działania osoba naruszająca prawo nie ponosi odpowiedzialności.

Norma prawna wyrażona we wspomnianym przepisie odnosi się do wyjątkowych i nagłych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Przedsiębiorca ma obowiązek nadzorowania kierowców w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w powyższym zakresie. Brak stosowania przez przedsiębiorcę właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę, który powinien wykazać się dbałością o osiągnięcie zamierzonego celu prowadzonej działalności. Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa.

Zauważyć przy tym należy, że skarżący w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania zostali pouczeni o treści art. 10 K.p.a. oraz art. 92c u.t.d. i wezwani do przedstawienia popartych dowodami wyjaśnień dla wykazania okoliczności w nim wskazanych. Mimo to skarżący, tak w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji, jak i w skardze, zarzucili jedynie ogólne naruszenie przepisów, nie wskazując konkretnych, indywidualnych przypadków i nie wskazując dowodów w tym zakresie. Skarżący, między innymi, zacytowali art. 12 rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006 i wskazali, że "organ nie wykazał ani nie udowodnił, że w przypadku naruszeń doszło do jakiegokolwiek zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, osób lub ładunku".

Tymczasem skarżący nie wzięli pod uwagę, że powyższy przepis zobowiązuje kierowcę do wskazania powodów odstępstwa od przepisów rozporządzenia "odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój". Takich dokumentów w czasie kontroli nie przedłożono. Brak tego rodzaju dokumentów nie może zostać zastąpiony dowodem z przesłuchania kierowców. Powinnością przedsiębiorcy jest przede wszystkim zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać obowiązujących przepisów prawa. Rejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy jest podstawowym i zamierzonym celem regulacji prawnych dotyczących czasu pracy kierowców. Dodać też należy, że nieprzestrzeganie czasu odpoczynku i pracy kierowców samo w sobie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Do obowiązków przedsiębiorcy prowadzącego firmę przewozową należy także okazanie kontrolującym dokumentów potwierdzających sposób wykorzystania kierowcy i pojazdu w każdym dniu - dotyczy tego lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d. Powyższe, jak w pozostałych przypadkach, podmiot prowadzący przewozy ma wykazać wykresówką, kartą kierowcy wydrukiem z tachografu lub dokumentem potwierdzającym fakt nieprowadzenia pojazdu. Wszelkie dowody potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu muszą odnosić się do konkretnego pojazdu i konkretnej daty, niewystarczające jest więc przedłożenie dowodów nie wskazujących tych danych.

W tym też kontekście pokreślić należy, że dowód z przesłuchania stron, o którym mowa w art. 86 K.p.a. ma charakter dowodu posiłkowego (subsydiarnego) przeprowadzanego tylko w sytuacji, jeżeli "po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy" (wyrok NSA sygn. akt II GSK 1478/10). Dodać należy, że dowód z przesłuchania stron również nie może zastąpić dokumentu, który w świetle przepisów prawa winien być sporządzony na wskazaną okoliczność (np. karta kierowcy, wydruk z tachografu).

Odnosząc się do zarzutów skargi za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisu art. 2 rozporządzenia Komisji nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców za nieuzasadniony. Przy ocenie, czy dany podmiot pobierał dane z karty kierowcy co najmniej raz na 28 dni oraz raz na 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej, należy uwzględniać tylko dni zarejestrowanej działalności. Są to dni, w których działalność kierowcy powinna być rejestrowana dla potrzeb skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem nr 561/2006 (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2018r., II GSK 1260/16, CBOSA).

Okresami składającymi się z dni nierejestrowanej działalności są zatem te okresy, gdzie nie można przedsiębiorstwu przypisać ustawowego obowiązku rejestrowania działalności kierowcy czyli dni, w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku. Będą to zatem dni w których kierowca przebywał np. na urlopie lub na zwolnieniu lekarskim.

Kwestia ta, wbrew twierdzeniom skargi nie jest sporna, bowiem organ przyjął właśnie takie rozumienie zastosowanego przepisu, o czym wyraźnie jest mowa w decyzji. Organy zasadnie przyjęły, że w okresie w którym stwierdzono naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązku wczytywania danych z kart kierowcy nie miały miejsca dni nierejestrowanej działalności. Takim dniami nie były bowiem dni, w których kierowcy byli obowiązani odpoczywać od wykonywania przewozu.

Jak wynika z treści odwołania i skargi ponad ogólnikowy zarzut skarżący nie podważyli wyliczenia przeprowadzonego na podstawie materiału źródłowego. Podkreślić przy tym należy, że o ile na organie ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów o transporcie drogowym (z którego to obowiązku organ się wywiązał), to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., II FSK756/16, CBOSA).

Mając na uwadze powyższe nie doszło także do naruszenia art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie sądu, liczba stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń dowodzi, że procedury służące egzekwowaniu przestrzegania norm czasu pracy wynikających z przepisów rozporządzenia nr 561/2006, nie były efektywne. Ustalone przez organ przypadki naruszeń tych norm nie miały bowiem charakteru incydentalnego. W ocenie sądu, organy zasadnie uznały, że skarżący zaistnienia takich zdarzeń zwalniających go od odpowiedzialności nie wykazał.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.