Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 535/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24, art. 27 ust. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2021 poz 2137
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (t.j.)
article: art. 42 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2021 poz 2114
law: Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.)
article: § 1, tabela VII załącznika nr 2,
journal: Dz.U. 2015 poz 743
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności,  oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 72 ust. 1 lit. c)
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 91 ust. 1, art. 99 ust. 1, 2, 3 i 4, załącznik II.
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski, asesor WSA Anna Janowska (sprawozdawca), Protokolant specjalista Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2022r. sprawy ze skargi O. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 30 sierpnia 2022 r., nr 217/OR14/2022 w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2021 oddala skargę.


UZASADNIENIE

O. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. (dalej jako: "strona"", "skarżący", "Spółka") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej: "Dyrektor OR", "organ odwoławczy") z 30 sierpnia 2022 r. w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2021.

Z przedłożonych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Elblągu (dalej: "Kierownik BP", "organ pierwszej instancji") decyzją z 3 marca 2022 r. przyznał Spółce płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną w wysokości 195.977,75 zł z tytułu:

1) Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone w wysokości 185.428.10 zł wynikającej z pomniejszenia o kwotę 69.169,07 zł oraz nałożył sankcje w wysokości 196.495,06 zł,

2) Wariant 4.8. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycka, kszyka, krawodzioba lub czajki w wysokości 10.549,05 zł wynikającej z pomniejszenia o kwotę 326,28 zł.

Ponadto organ pierwszej instancji ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowisko-klimatycznym podjętym 15 marca 2017 r.

w odniesieniu do Pakietu 1. na powierzchnię 726,78 ha oraz w odniesieniu do Wariantu 4.8. na powierzchnię 11 ha.

Jak wskazał organ w uzasadnieniu decyzji, powyższe pomniejszenia płatności były konsekwencją różnicy powierzchni działek rolnych deklarowanej we wniosku

w ramach Pakietu 1. (726,79 ha) i stwierdzonej w toku kontroli (723,11 ha), która wynosiła 2,35 ha. Natomiast w przypadku płatności w ramach Wariantu 4.8. powierzchnia deklarowana wynosiła 10,69 ha, zaś powierzchnia stwierdzona 10,59 ha. Ustaleń dokonano w oparciu o pomiary powierzchni maksymalnego obszaru kwalifikowanego (MKO) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym Agencji zdjęciach obszarów. Ponadto stwierdzono, że powierzchnia na działce ewidencyjnej nr [...] wynosi 1,33 ha, podczas gdy na powierzchni tej działki nie podjęto zobowiązania w ramach Pakietu 1. W związku z powyższym z płatności

w ramach Pakietu 1. wykluczono łącznie powierzchnię 3,68 ha. Stwierdzono również, że producent rolny nie zastosował zadeklarowanej praktyki dodatkowej - międzyplonu, co skutkowało zmniejszeniem płatności o współczynnik w wysokości 0,44% obliczony zgodnie z § 33 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich

na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 ze zm.).

Ponadto organ wskazał na ustalenia kontroli o niezgodności z wymogami wynikającymi z SMR nr 10, o którym mowa w załączniku do rozporządzenia (UE)

nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE)

nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L Nr 347 z 20.12.2013 r., s. 549 ze zm.), dalej jako: "rozporządzenie nr 1306/2013", tj.: W.10.1 - Nieprzestrzeganie wymagań związanych z właściwym stosowaniem środków ochrony roślin; oraz W.10.1.2 - Wykonywanie zabiegów środkiem ochrony roślin CORUM 502,4 SL w czasie oblotu pszczół na kwitnące rośliny na plantacji bobiku na działce nr [..A.].

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka podniosła, że przy wypełnianiu wniosku na rok 2021 kierowała się powierzchniami działek ustalonymi podczas kontroli na miejscu w 2020 r. W jej ocenie, zdjęcia nie oddają pełnego wymiaru działki z uwagi na zadrzewienia i inne naturalne przeszkody. Nie zgodziła się ze zmniejszeniem powierzchni TUZ. Zakwestionowała ponadto pomniejszenia płatności z uwagi na nieprawidłowości W.10.1 i W.10.1.2. Wskazała, że w dniu 25 czerwca 2021 r. B. D. zlecił P. G. wykonanie zabiegu środkiem ochrony roślin, jednak nie był on wykonywany w trakcie oblotu pszczół, a w godzinach wieczornych po powrocie pszczół do uli. Ponadto P. G. jedynie przeprowadzał próbę zabiegu na 1 ha działki, gdzie nie było kwitnących samosiejek. Sprzęt w ciągu dnia przebywał w gospodarstwie, zgodnie z dokumentacją fotograficzną,

a nie pracował w polu. Nawet gdyby przyjąć, że zaistniała taka sytuacja, czego nie potwierdzają akta sprawy, to jej szkodliwość była znikoma, niepowtarzalna,

a w związku z tym nie powinna prowadzić do sankcji. Spółka nie została poinformowana o obowiązku podjęcia działania naprawczego. W jej ocenie, raport Komisariatu Policji w U. potwierdzał, że nie było mowy o stosowaniu środka CORUM 502,4 SL, a co za tym idzie stosowania niezgodnego z etykietą. Ponadto raport został sporządzony przez policjanta nieposiadającego wiedzy i uprawnień rolniczych. Zdaniem Spółki, nie naruszono art. 35 ustawy z dnia 8 marca 2013 r.

o środkach ochrony roślin (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2097 ze zm.), a zabieg został przeprowadzony w sposób prawidłowy, w sposób niezagrażający bezpieczeństwu zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska. Nie ma podstaw

do stwierdzenia powtarzalności, dotkliwości i zasięgu i w związku z tym nie ma podstaw do nakładania sankcji.

Ponadto Spółka podniosła, że pismami z 1 października 2020 r. i 2 listopada 2020 r. wnosiła o przedłużenie terminu wysiewu międzyplonu. W tym czasie obowiązywał stan wyjątkowy związany z epidemią COVID-19, zaś skarżąca informowała ARiMR, że ze względu na trudne warunki pogodowe nie ma możliwości wysiania międzyplonu.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Dyrektor OR podniósł, że w wyniku kontroli administracyjnej stwierdzono dla poszczególnych działek rolnych powierzchnię różniącą się od powierzchni deklarowanej we wniosku. Wskazano, że powierzchnia zadeklarowana do objęcia płatnością w ramach Pakietu 1. wyniosła 726,79 ha, zaś powierzchnia stwierdzona wyniosła 723,11 ha. Natomiast w ramach Wariantu 4.8. powierzchnia deklarowana wyniosła 10,69 ha, natomiast powierzchni stwierdzona - 10,59 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu

o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia

nr 1306/2013.

Ponadto w wyniku kontroli administracyjnej stwierdzono brak przestrzegania

w ramach Pakietu 1. wymogu oznaczonego kodem KA 16 - Niezastosowanie najpóźniej w 4. roku okresu realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego międzyplonu, jako jednej z dwóch wymaganych praktyk dodatkowych, pomimo zastosowania, co najmniej dwóch wymaganych praktyk dodatkowych -

w przypadku działek rolnych, na których są uprawiane rośliny inne niż wieloletnie. Ustalenia te potwierdziły wyniki przeprowadzonej w dniach 24 sierpnia - 15 grudnia 2020 r. kontroli metodą inspekcji terenowej (raport z czynności kontrolnych nr [...]). Wskazano, że w dniach 1 października i 2 listopada 2020 r. do organu pierwszej instancji wpłynęły pisma producenta z prośbą o przedłużenie terminu wysiewu międzyplonu z uwagi na niekorzystne warunki atmosferyczne we wrześniu i październiku. Pisma te wpłynęły jednak po terminie powiadomienia producenta o kontroli, tj. 21 sierpnia 2020 r. W związku z tym zgodnie z § 33 ust. 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego zastosowano sankcje, w wyniku których pomniejszono kwotę płatności w ramach Pakietu 1. o kwotę 60.842,82 zł z tytułu nieprzestrzegania wymogów (przy uwzględnieniu sankcji 0,44%).

Ponadto łączną kwotę płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej pomniejszono o karę administracyjną w wysokości 3% na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. poz. 743 ze zm.). Podniesiono, że w dniach 25 czerwca-

20 sierpnia 2021 r. w gospodarstwie rolnym strony została przeprowadzona kontrola w zakresie wzajemnej zgodności, udokumentowana raportem z kontroli z czynności kontrolnych nr [...]. W wyniku tej kontroli stwierdzono niezgodność z wymogami wynikającymi z SMR nr 10, o którym mowa w załączniku do rozporządzenia nr 1306/2013:

- W.10.1 - Nieprzestrzeganie wymagań związanych z właściwym stosowaniem środków ochrony roślin,

- W.10.1.2 - Wykonywanie zabiegów środkiem ochrony roślin CORUM 502.4 SL w czasie oblotu pszczół na kwitnące rośliny na plantacji bobiku na działce nr [..A.].

W uwagach do raportu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności wskazano, że niezgodność została stwierdzona na podstawie wyników kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w [...]. Kontrola ta została przeprowadzona w dniu 25 czerwca 2021 r. w związku ze zgłoszeniem Komendy Powiatowej Policji w T. o wykonywaniu przez pracownika Spółki zabiegów w czasie oblotu pszczół na kwitnące rośliny, m in. na samosiewy rzepaku na plantacji bobiku na działce nr [..A.] środkiem ochrony roślin CORUM 502,4 SL, przez co zostało stworzone zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt lub dla środowiska.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ podniósł, że strona nie powinna kierować się wynikami kontroli na miejscu przeprowadzonej w ramach kampanii

2020 r., które mogły ulec zmianie w odniesieniu do 2021 r. Podkreślono,

że w raporcie z tej kontroli o nr [...], poinformowano stronę,

że wartość powierzchni stwierdzonych w toku kontroli na miejscu może ulec zmianie w wyniku czynności w ramach obsługi wniosku o przyznanie płatności. Jak wskazano, weryfikacja powierzchni zadeklarowanej jako użytkowana rolniczo następuje przy pomocy systemu informacji geograficznej, a obowiązkiem Agencji jest utrzymywanie w stanie aktualności baz danych referencyjnych LPIS oraz wykorzystywanie na bieżąco materiałów źródłowych stanowiących podstawę modyfikacji tych danych. Źródłem zmian danych referencyjnych LPIS, będącym jednocześnie podstawą zmian MKO, są m.in.: nowe ortofotomapy przedstawiające zmiany użytkowania gruntu, informacje pochodzące z wyników kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej i metodą kontroli FOTO, informacje o zmianach

w sposobie użytkowania gruntu zasygnalizowane przez rolnika na materiale graficznym załączonym do wniosku, informacje pozyskane z państwowego rejestru ewidencji gruntów i budynków (np.: przeprowadzone scalenia gruntów, podziały działek, modernizacje). W związku z powyższym jako niezasadny organ ocenił zarzut strony, że systemy nie są na bieżąco aktualizowane. Jak wskazał, powierzchnie MKO zostały ustalone w oparciu o aktualne dane zawarte w systemie. Powierzchnia stwierdzona (w tym TUZ) została ustalona zgodnie z obowiązującymi przepisami,

a deklaracja producenta opierająca się na wynikach z przeprowadzonej w 2020 r kontroli była błędna. Strona powinna była podać stan faktyczny użytkowanych rolniczo gruntów, tj. zarówno odnośnie powierzchni, jak i rodzaju uprawy.

Odnosząc się do kwestii sankcji z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości W.10.1 i W.10.1.2, organ nie uwzględnił twierdzeń Spółki, że przeprowadzono jedynie próbę zabiegu na 1 ha działki. Wskazał, że Spółka podawała sprzeczne informacje, wskazując, że P. G. przeprowadzał próbę zabiegu na 1 ha i jednocześnie twierdząc, że sprzęt w ciągu dnia przebywał w gospodarstwie. W ocenie organu, raport z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności został sporządzony poprawnie. Kontrola Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa

w [...] była kontrolą interwencyjną bez uprzedniego powiadomienia, w związku ze zgłoszeniem złożonym przez Komendę Powiatową Policji w T.. Sporządzony z niej raport ma postać dokumentu urzędowego i zawiera

w swej treści utrwalone na piśmie ustalenia dokonane w gospodarstwie strony. Ponadto Kierownik BP w decyzji w sposób prawidłowy wyjaśnił, że w etykiecie środka ochrony roślin CORUM 502,4 SL znajduje się zapis mówiący o stosowaniu środka tak, by nie dopuścić do znoszenia cieczy użytkowej na sąsiadujące rośliny uprawne oraz do nakładania się cieczy użytkowej na stykach pasów zabiegowych

i uwrociach. Zatem zabiegi wykonywane w trakcie kwitnienia chwastów muszą być traktowane tak jak zabiegi w czasie kwitnienia uprawy, czyli nie można opryskiwać roślin środkami niebezpiecznymi dla pszczół, należy wykonywać zabiegi

na uprawach, których kwitnienie może mieć miejsce przed zakończeniem okresu prewencji, zapobiegać znoszeniu cieczy użytkowej, szczególnie na sąsiednie, kwitnące uprawy, a także miejsca, gdzie zapylacze mogą mieć pożytek, nie wykonywać zabiegów przy zbyt silnym wietrze, informować pszczelarzy

o wykonywanych zabiegach ochrony roślin, nie zanieczyszczać wód, ponieważ mogą one stanowić źródło wody dla zapylaczy. W związku z tym organ nie zgodził się

z twierdzeniem Spółki, że nie stosowano środka niezgodnie z etykietą.

Odmawiając uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisu art. 97 i art. 99 rozporządzenia nr 1306/2013, organ wskazał, że decyzją organu pierwszej instancji płatności zostały zmniejszone o 3%. Ocena wagi stwierdzonych niezgodności została dokonana według kryterium: zasięgu, dotkliwości, trwałości, o których mowa w art. 72 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 809/2014 oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. Producent rolny naruszył przepis art. 35 ustawy o środkach ochrony roślin, gdyż stosował je w sposób stwarzający zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt oraz środowiska. Niezgodności stwierdzone w wyniku kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa są jednoznaczne i są niezgodnościami w zakresie wzajemnej zgodności, a sporządzony przez właściwy organ kontrolny protokół kontroli jest podstawą do uznania zgodnie

z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 640/2014, że zostały naruszone przepisy

w zakresie wzajemnej zgodności.

W kwestii zaś wymogu dotyczącego wysiewu międzyplonu, organ wskazał,

że pisma producenta z prośbą o przedłużenie terminu wysiewu międzyplonu z uwagi na niekorzystne warunki atmosferyczne, wpłynęły do organu pierwszej instancji po terminie powiadomienia producenta o kontroli, tj. 21 sierpnia 2020 r., a w takiej sytuacji zgłoszone zmiany nie mogły być uwzględnione w odniesieniu do działek rolnych, w przypadku których w toku kontroli wykryto nieprawidłowości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółka, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez niezastosowanie i dokonanie kontroli w sposób inny aniżeli wynika z ww. przepisu, bowiem organ nie korzystał

z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej

i dokonał identyfikacji działek w sposób niezgodny z wymogami, a w konsekwencji obszar uzyskany w wyniku kontroli nie odpowiada rzeczywistym rozmiarom,

b) art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 poprzez nieprawidłowe zastosowanie, podczas gdy nie doszło zawyżenia deklarowanego obszaru, bowiem kontrola dokonana przez organ nastąpiła w sposób nieprawidłowy, nieuwzględniający rzeczywistej wielkości obszaru, wobec czego brak jest podstaw do nałożenia kary administracyjnej,

c) art. 35 ustawy o środkach ochrony roślin w zw. z art. 43 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013 poprzez nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że Spółka stworzyła zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt oraz dla środowiska poprzez wykonanie zabiegów w sposób niezgodny z ulotką producenta, co miało zagrozić okolicznym pszczołom, podczas gdy zabiegi nie były wykonywane w trakcie oblotu pszczół, zaś Spółka stosowała opryski zgodnie z zaleceniami,

2) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 76 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a.", poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że raport z czynności kontrolnych

w zakresie wzajemnej zgodności stanowi dokument urzędowy, mający decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy nie został on podpisany przez osobę uprawnioną do działania w imieniu Spółki i nie jest dokumentem niepodważalnym, zaś jego treść jest kwestionowana przez Spółkę z powodu nieprawidłowości w toku kontroli, wobec czego organ winien dokonać wszechstronnej oceny ww. dokumentu.

W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 70 ust. 1 rozporządzenia

nr 1306/2013 wskazano, że przeprowadzona w 2020 r. kontrola Agencji obejmowała faktyczne pomiary gruntów, uwzględniające nierówności terenu. Organ

w zaskarżonej decyzji uznał, że zawyżono deklarowaną powierzchnię działek na podstawie ortofotomap, które nie są tak dokładne jak pomiary fizyczne, gdyż nie uwzględniają nierówności terenu, które mogą wpływać na faktyczny obszar gruntu. System identyfikacji działek nie uwzględnia rzeczywistych wielkości gruntu. Skarżący we wniosku za rok 2021 zadeklarował powierzchnię według obliczeń organu, zaś ten bezzasadnie ją zakwestionował.

W ocenie strony, nieprawidłowo ustalona początkowa kwota przyznanej płatności została następnie pomniejszona o sankcje z tytułu nieprzestrzegania wymogów praktyk dodatkowych. Stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły rzekomych uchybień w ramach pakietu, a dalej rzekomego nieprzestrzegania wymagań związanych z właściwym stosowaniem środków ochrony roślin i stosowania środków ochrony roślin niezgodnie z etykietą w sposób zagrażający zdrowiu ludzi, zwierząt lub środowisku. Podniesiono, że organ został poinformowany pismami

z 1 października i 2 listopada 2020 r. o braku możliwości wysiewu międzyplonu,

w wyznaczonym terminie, ze względu na obiektywną przesłankę - niekorzystne warunki pogodowe we wrześniu i październiku. Działania organu doprowadziły nie tylko do ustalenia niewłaściwej wysokości płatności, lecz także do niezasadnego obciążenia skarżącego karą finansową.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 ustawy o środkach ochrony roślin w zw. z art. 43 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013, skarżący podniósł,

że opryski roślin nie stanowiły żadnego zagrożenia dla środowiska, w szczególności dla okolicznych pszczół. Prace były wykonane wieczorem, po powrocie pszczół do uli, co pozostaje w zgodzie z dobrymi praktykami rolniczymi. Opryski dokonane na obszarze zaledwie 1 ha stanowiły jedynie próbę sprzętu przed wieczorną pracą. Cała powierzchnia uprawy ma 14,24 ha. Nie sposób zatem uznać, aby dokonanie oprysku na 1 ha nie stanowiło jedynie próby sprzętu. Ponadto w treści etykiety środka nie ma zapisów wskazujących na brak możliwości wykonania zabiegów na polu w czasie oblotu owadów zapylających.

Wskazano ponadto, że treść dokumentu urzędowego nie jest niepodważalna. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący wielokrotnie kwestionował raport

z czynności kontrolnych wobec naruszenia prawa do czynnego uczestnictwa strony w trakcie kontroli oraz podpisania protokołu przez nieuprawnionego pracownika. Organ nie podjął żadnych działań w celu zawiadomienia osoby uprawnionej do reprezentacji skarżącego o prowadzonej kontroli i sporządzonym protokole. Wobec tej okoliczności organ nie był uprawniony do przyjęcia raportu za dokument urzędowy o niepodważalnej treści, mający decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zatem winien dokonać oceny całokształtu okoliczności sprawy, nie zaś poprzestać wyłącznie na fakcie sporządzenia raportu i wnioskach w nim zawartych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Kryteria sądowej kontroli aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisami art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U.

z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa, a zatem nie istniały podstawy do jej uchylenia.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora OR utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2021.

Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organy, w wyniku kontroli wniosku

o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2021, także

w zakresie wymogów wzajemnej zgodności, udokumentowanej raportem nr [...], stwierdzono zawyżenie we wniosku powierzchni działek rolnych, niespełnienie wymogu zastosowania zadeklarowanej praktyki dodatkowej - międzyplonu oraz naruszenie następujących wymogów:

- W.10.1 - Nieprzestrzeganie wymagań związanych z właściwym stosowaniem środków ochrony roślin,

- W.10.1.2 - Wykonywanie zabiegów środkiem ochrony roślin CORUM 502.4 SL

w czasie oblotu pszczół na kwitnące rośliny na plantacji bobiku na działce nr [..A.].

Z uwagi na stwierdzone naruszenia przyznano skarżącej Spółce płatności

w pomniejszonej wysokości oraz nałożono sankcje.

W świetle zaś argumentacji Spółki przedstawionej w skardze, deklarując powierzchnię gruntów we wniosku oparła się ona na wynikach przeprowadzonej przez organ kontroli na miejscu w 2020 r. Poinformowała organ pismami

z 1 października i 2 listopada 2020 r. o braku możliwości wysiewu międzyplonu,

w wyznaczonym terminie, ze względu na obiektywną przesłankę - niekorzystne warunki pogodowe we wrześniu i październiku. Natomiast w zakresie wymogów wzajemnej zgodności strona wskazała, że opryski roślin nie stanowiły zagrożenia dla środowiska, w szczególności dla okolicznych pszczół, gdyż były wykonane wieczorem, po powrocie pszczół do uli, a ponadto zostały dokonane na obszarze zaledwie 1 ha i stanowiły jedynie próbę sprzętu przed wieczorną pracą. Strona skarżąca zarzuciła również, że organy nie były uprawnione do przyjęcia raportu

z kontroli za dokument urzędowy o niepodważalnej treści, w sytuacji gdy nie uczestniczyła ona w toku czynności kontrolnych, a raport z kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa został podpisany przez osobę nieuprawnioną do reprezentacji Spółki.

Na wstępie rozważań przypomnieć należy, że warunki przyznawania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej reguluje ustawa z dnia 20 lutego 2015 r.

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r.

poz. 2137 ze zm.).

Zgodnie z art. 27 ust. 1 tej ustawy, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw

i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów

i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa

w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 27 ust. 2 ustawy).

Zgodnie z art. 24 ustawy, rozpatrzenie wniosku o przyznanie pomocy powinno nastąpić w terminie nie dłuższym niż niezbędny do należytego wyjaśnienia sprawy, w tym do przeprowadzenia kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu oraz innych kontroli podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy przeprowadzanych przez podmiot wdrażający na podstawie ustawy.

Stosownie do art. 91 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 w przypadku, gdy beneficjent, o którym mowa w art. 92, nie przestrzega przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności, ustanowionych w art. 93, nakłada się na niego karę administracyjną.

W myśl art. 99 ust. 1 tego rozporządzenia karę administracyjną przewidzianą w art. 91 stosuje się w drodze zmniejszenia całkowitej kwoty płatności lub wykluczenia z płatności wymienionych w art. 92, które zostały lub mają zostać przyznane danemu beneficjentowi w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy, które złożył lub złoży w roku kalendarzowym, w którym stwierdzono nieprawidłowość. W celu obliczenia zmniejszeń i wykluczeń uwzględnia się dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność stwierdzonej niezgodności, jak również kryteria określone

w ust. 2, 3 i 4.

Stosownie do art. 99 ust. 2 ww. rozporządzenia w przypadku niezgodności wynikającej z zaniedbania wielkość procentowa zmniejszenia nie może przekraczać 5%, a w przypadku powtarzalności - 15%. Państwa członkowskie mogą stworzyć system wczesnego ostrzegania stosowany w przypadkach niezgodności, które

z uwagi na swoją nieznaczną dotkliwość, zasięg i trwałość w należycie uzasadnionych przypadkach nie prowadzą do zmniejszenia lub wykluczenia.

W przypadku gdy państwo członkowskie zadecyduje o skorzystaniu z tej możliwości, właściwy organ przesyła beneficjentowi wczesne ostrzeżenie, w którym powiadamia go o stwierdzeniu niezgodności i o obowiązku podjęcia działania naprawczego.

W przypadku gdy kolejna kontrola wykaże, że niezgodności nie naprawiono, zmniejszenie zgodne z akapitem pierwszym stosuje się z mocą wsteczną. Jednakże przypadki niezgodności stanowiące bezpośrednie ryzyko dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt zawsze prowadzą do zmniejszenia lub wykluczenia.

Zgodnie z ust. 3 w przypadku umyślnej niezgodności wielkość procentowa zmniejszenia co do zasady wynosi nie mniej niż 20%, a nawet może prowadzić do całkowitego wykluczenia z jednego lub kilku systemów pomocy i może być stosowana przez jeden rok kalendarzowy lub przez większą liczbę lat kalendarzowych.

W myśl ust. 4 w każdym przypadku całkowita kwota zmniejszeń i wykluczeń

w odniesieniu do jednego roku kalendarzowego nie może być wyższa niż całkowita kwota, o której mowa w ust. 1 akapit pierwszy.

Stosownie natomiast do art. 39 ust. 1 zdanie 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności Dz.U.UE.L.2014.181.48 z dnia 20.06.2014) jeżeli stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony beneficjenta, stosuje się zmniejszenie.

Zmniejszenie to, co do zasady, wynosi 3% łącznej kwoty wynikającej

z płatności i rocznych premii wymienionych w art. 92 rozporządzenia (UE)

nr 1306/2013.

Zgodnie z art. 72 ust. 1 lit. c) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE)

nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L 2014 Nr 227 s. 69 z dnia 31 lipca 2014 r.) każda kontrola na miejscu przeprowadzana na podstawie niniejszego tytułu jest przedmiotem sprawozdania z kontroli, które sporządzane jest przez właściwy organ kontrolny lub na jego odpowiedzialność. Sprawozdanie składa się z m.in. z części zawierającej ocenę wagi wykrytych niezgodności w odniesieniu do każdego aktu prawnego lub normy na podstawie kryteriów "dotkliwości", "zasięgu", "trwałości" i "powtarzalności" zgodnie z art. 99 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 wraz ze wskazaniem wszelkich czynników, które powinny prowadzić do wzrostu lub spadku wartości zmniejszenia, które należy zastosować.

Zgodnie z treścią art. 42 ust. 1-3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2114 ze zm.), oceny wagi stwierdzonej niezgodności, o której mowa w art. 72 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 809/2014, dokonuje się w raporcie, przypisując tej niezgodności odpowiednią liczbę punktów, a w przypadku stwierdzenia celowej niezgodności, o której mowa w art. 40 rozporządzenia nr 640/2014 i art. 75 rozporządzenia nr 809/2014, oceny wagi tej niezgodności dokonuje się w tym raporcie odrębnie, przypisując jej odpowiednią liczbę punktów. Liczba punktów przypisana stwierdzonym niezgodnościom w raporcie jest uwzględniana przy dokonywaniu zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 73 ust. 2-5, art. 74 ust. 1 i art. 75 rozporządzenia nr 809/2014 oraz w art. 39 ust. 1, 3 i 4 i art. 40 rozporządzenia nr 640/2014. Ocena wagi stwierdzonej niezgodności, o której mowa w art. 72 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 809/2014, dokonana w raporcie, jest uwzględniana w postępowaniach w sprawach dotyczących pomocy finansowej

w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, określonych

w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w których warunkiem przyznania tej pomocy w pełnej wysokości jest spełnianie wymogów lub norm przez rolnika będącego wnioskodawcą lub beneficjentem tej pomocy.

Przenosząc powyższe unormowania na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności wskazania wymaga, że ustaleń w przedmiocie powierzchni uprawnionej

do płatności dokonano w oparciu o pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającego powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działki ewidencyjnej. W celu określenia powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do płatności organ dokonywał identyfikacji działek w oparciu

o system identyfikacji działek rolnych oraz na podstawie wyznaczonej powierzchni ewidencyjno–gospodarczej. Kontrole administracyjne prowadzone są w oparciu

o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym producent rolny zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej. Czynności te prowadzone są przez dysponujących odpowiednią wiedzą pracowników Agencji. Akcentowane

w orzecznictwie sądowym znaczenie i moc dowodowa protokołów kontroli wywodzone są właśnie z faktu, że kontrole są przeprowadzane przez podmioty wyspecjalizowane i bezstronne (wyroki NSA z 29 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 458/13, z 12 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1019/10 oraz z 4 kwietnia

2008 r., sygn. akt II GSK 492/07; opubl.: http:www.orzeczenia.nsa. gov.pl, podobne jak inne orzeczenia powołane poniżej).

Wskazania ponadto wymaga, że o ile kontrola na miejscu pozwala

na ustalenie faktycznego obszaru upraw, to nie umożliwia ona precyzyjnego odniesienia tych pomiarów do granic działek ewidencyjnych. Ustalenia poczynione

w oparciu o system LPIS umożliwiają natomiast nałożenie obrazu działki rolnej na mapy ewidencyjne, co pozwala na stwierdzenie, czy deklarowany areał kwalifikuje się do płatności, jakie są faktyczne powierzchnie działek, oraz czy rzeczywiste granice deklarowanych upraw wykraczają poza granice działki referencyjnej. Dla ustalenia obszaru kwalifikowanego do płatności, konieczne jest ustalenie zarówno faktycznej powierzchni upraw tj. powierzchni użytkowanej działki rolnej – co jest możliwe do ustalenia na podstawie kontroli na miejscu, jak i odniesienie granic tych upraw do granic działek referencyjnych – czego organ dokonuje w ramach kontroli administracyjnej. Zatem wyniki kontroli na miejscu nie deprecjonują wyników kontroli administracyjnej, skoro obie kontrole nastawione są na różne cele. Sąd nie uwzględnił tym samym zarzutu, że dane wynikające z systemu nie są aktualne

i że powinno uwzględniać się pomiary na gruncie. W konsekwencji jako niezasadne Sąd ocenił zarzuty, że organ nie uwzględnił powierzchni z lat poprzednich stwierdzonych w toku kontroli na miejscu.

Ponadto, jak już wyżej wskazano, kwestia zebrania materiału dowodowego na gruncie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich została ujęta odmiennie niż w przepisach k.p.a. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Stąd też skoro skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła, poza własnymi twierdzeniami, dowodów pozwalających na poczynienie odmiennych ustaleń dotyczących powierzchni działek i ich faktycznie użytkowanej powierzchni, to nie było podstaw do podważania poczynionych w sprawie ustaleń.

Zatem nie ma podstaw do zakwestionowania ustaleń organu w sytuacji, gdy strona nie przeciwstawiła im żadnych miarodajnych dowodów, które mogłyby wskazywać, że powierzchnia działek kwalifikujących się do płatności w 2021 r. rzeczywiście odpowiada powierzchni działek określonej we wniosku o płatności. Samo odwoływanie się beneficjenta do pomiarów gruntów w toku kontroli na miejscu w 2020 r. nie może podważać ustaleń organu dotyczących użytkowanej powierzchni gruntów w 2021 r.

Sąd podzielił również stanowisko organów orzekających w sprawie w kwestii niezastosowania zadeklarowanej praktyki dodatkowej - międzyplonu. Wskazując

w skardze na obiektywną przesłankę - niekorzystne warunki pogodowe we wrześniu

i październiku 2020 r., Spółka nie podważyła jednocześnie ustaleń organu,

że o braku możliwości wysiewu międzyplonu poinformowała organ już po dacie powiadomienia jej o kontroli na miejscu. Zauważenia bowiem wymaga, że dowód zakupu materiału siewnego mieszanki poplonowej nosi datę 8 października 2020 r., przy czym Spółka informowała organ o braku możliwości wysiewu międzyplonu pismami z 29 września i 29 października 2020 r. Z akt sprawy wynika natomiast,

że strona została powiadomiona telefonicznie o przeprowadzeniu kontroli na miejscu w dniu 21 sierpnia 2020 r., co potwierdza treść raportu z kontroli nr [...], w którym wskazano na fakt powiadomienia o kontroli

we wskazanej dacie Prezesa Zarządu Spółki S. Z.. Okoliczność powiadomienia o kontroli nie była przez stronę kwestionowana w piśmie

z 16 kwietnia 2021 r. zawierającym zastrzeżenia do raportu z kontroli. Przeprowadzona w dniach 24 sierpnia - 15 grudnia 2020 r. kontrola na miejscu wykazała brak zastosowania deklarowanej praktyki dodatkowej, zatem zasadnie zostało stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu wymogów w ramach pakietu, zaś późniejszy wniosek o przedłużenie terminu wysiewu międzyplonu nie mógł być uznany za skuteczny.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały również, że w sprawie doszło

do naruszenia polegającego na nieprzestrzeganiu wymagań związanych

z właściwym stosowaniem środków ochrony roślin. Ustalenia w tym przedmiocie organy oparły na wyniku kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w [...] w dniu 25 czerwca 2021 r. na skutek zgłoszenia Komendy Powiatowej Policji w T.. Kontrola ta miała charakter interwencyjny. W toku tej kontroli podmiot był reprezentowany przez B. D. - Dyrektora Spółki. Ustalono, że pracownik Spółki P. G., posiadający aktualne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony roślin, w dniu 4 czerwca 2021 r., na zlecenie B. D., dokonał zabiegu z użyciem środka CORUM 502,4 SL na plantacji bobiku na działce rolnej T [...A]. Do protokołu kontroli dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą kwitnące samosiewy rzepaku na plantacji bobiku, jak również zlecenie wykonania zabiegów ŚOR w dniu 4 czerwca 2021 r. na działkach rolnych T [...B] (25 ha) oraz [...A] (14 ha), podpisane przez zlecającego B. D. i wykonawcę P. G.. Do protokołu B. D. oświadczył, że samosiewy rzepaku były w niewielkiej ilości i pojedyncze, a ponadto nie było na plantacji pszczół ani innych owadów zapylających. Jak wynika z treści protokołu WIORIN, kontrolowany przyjął mandat karny w kwocie 500 zł.

W ocenie Sądu, w świetle powyższych ustaleń nie sposób uznać za wiarygodne aktualne twierdzenia skarżącej Spółki, że opryski były wykonane wieczorem, po powrocie pszczół do uli, a ponadto, że stanowiły jedynie próbę sprzętu przed wieczorną pracą. Powyższe twierdzenia Spółki stoją w sprzeczności

z jej wcześniejszymi wyjaśnieniami złożonymi w ramach zastrzeżeń do raportu

z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności (pismo z 29 września

2021 r.), w których Spółka podnosiła, że inicjatorem kontroli był sygnalista, któremu nie podobało się przeprowadzanie zabiegów w dzień i zawiadomił KPP

w T.. W świetle tych wyjaśnień strony składanych w toku postępowania, uznać należy za niewiarygodną późniejszą zmianę jej argumentacji, wskazującą na obranie innej strategii procesowej. Okoliczności podjęcia jedynie próby zabiegu nie potwierdza również dokument zlecenia wykonania zabiegów ŚOR w dniu 4 czerwca 2021 r., w którym wskazano powierzchnię działki 14 ha.

Sąd nie znalazł ponadto podstaw do przychylenia się do argumentacji skargi, że raport z kontroli nie może być uznany za dokument urzędowy o niepodważalnej treści, w sytuacji gdy strona nie uczestniczyła w toku czynności kontrolnych,

a raport z kontroli WIORIN został podpisany przez osobę nieuprawnioną

do reprezentacji Spółki. Wyjaśnienia w związku z tym wymaga, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin

i Nasiennictwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 147), czynności kontrolne wykonuje się w obecności podmiotu kontrolowanego lub osoby upoważnionej przez ten podmiot. W przypadku nieobecności podmiotu kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej czynności kontrolne mogą być wykonywane w obecności innego pracownika podmiotu kontrolowanego lub osoby zatrudnionej przez ten podmiot

w ramach innego stosunku prawnego, którzy mogą być uznani za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740), lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem Inspekcji. Stosownie zaś do art. 23 ust. 6 ww. ustawy podmiot kontrolowany umożliwia wykonanie czynności kontrolnych i współdziała przy ich wykonywaniu.

Uwzględniając powyższe unormowania, wskazać należy, że w niniejszej sprawie prawidłowo kontrola WIORIN odbyła się w obecności osoby zatrudnionej przez podmiot kontrolowany. Nie można wobec tego czynić zasadnie zarzutu co do nieprawidłowej reprezentacji skarżącej Spółki przez B. D. w toku kontroli prowadzonej przez WIORIN. Z kolei w toku kontroli w zakresie wzajemnej zgodności prowadzonej przez organ Agencji strona skarżąca była należycie reprezentowana, doręczono jej raport z tej kontroli i umożliwiono wniesienie zastrzeżeń do tego raportu. Okoliczność, że zasadnicze w sprawie ustalenia co do spełnienia wymogów wzajemnej zgodności zostały oparte na ustaleniach innego organu nie ogranicza prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu

w przedmiocie przyznania płatności na 2021 r. i do przedkładania w toku tego postępowania dowodów na okoliczności wskazywane przez stronę.

Sąd nie znalazł również podstaw do przychylenia się do argumentacji strony skarżącej, że środek ochrony roślin CORUM 502,4 SL stosowano zgodnie z etykietą. Jak trafnie wskazał organ pierwszej instancji, w etykiecie tego środka znajduje się zapis mówiący o stosowaniu środka tak, by nie dopuścić do znoszenia cieczy użytkowej na sąsiadujące rośliny uprawne oraz do nakładania się cieczy użytkowej na stykach pasów zabiegowych i uwrociach. Ponadto w zapisach dotyczących terminu stosowania środka w uprawie bobiku wskazano, że środek powinien być stosowany od fazy drugiego liścia do fazy pięciu pędów bocznych, co wskazuje

na dopuszczalność stosowania środka w fazie przed kwitnieniem roślin, co z natury rzeczy wyklucza kontakt środka z zapylaczami. Zatem, jak zasadnie wskazał organ pierwszej instancji, zabiegi wykonywane w trakcie kwitnienia chwastów muszą być traktowane tak jak zabiegi w czasie kwitnienia uprawy, czyli nie można opryskiwać roślin środkami niebezpiecznymi dla pszczół, należy wykonywać zabiegi

na uprawach, których kwitnienie może mieć miejsce przed zakończeniem okresu prewencji, zapobiegać znoszeniu cieczy użytkowej, szczególnie na sąsiednie, kwitnące uprawy, a także miejsca, gdzie zapylacze mogą mieć pożytek, nie wykonywać zabiegów przy zbyt silnym wietrze, informować pszczelarzy

o wykonywanych zabiegach ochrony roślin, nie zanieczyszczać wód, ponieważ mogą one stanowić źródło wody dla zapylaczy. W etykiecie w obostrzeniu dla ludzi wskazano z kolei, że nie należy jeść, pić ani palić podczas używania produktu, unikać kontaktu ze skórą, oczami i odzieżą, nie wdychać rozpylonej cieczy użytkowej. W związku z powyższym nie można zgodzić się z argumentacją Spółki, że nie stosowano środka niezgodnie z etykietą. Przedłożona w niniejszej sprawie dokumentacja fotograficzna udostępniona przez KPP w T. potwierdza istnienie w uprawie bobiku kwitnących samosiewów rzepaku,

co dostatecznie uzasadnia ustalenia o stosowaniu środka niezgodnie z etykietą.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że organy dokonały prawidłowych ustaleń i słusznie uznały, że doszło do naruszenia wymogów wynikających z SMR 10, o których mowa w załączniku II do rozporządzenia nr 1306/2013. Wskazać należy, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r.

w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. z 2015 r., poz. 743 ze zm.) określa: 1) liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 72 ust. 1 lit. c) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia;

2) przypadki drobnej niezgodności i liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej drobnej niezgodności w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 72 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 809/2014; 3) wyrażoną w procentach wielkość kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (§ 1).

Przechodząc zatem do oceny dokonanej przez organy kwalifikacji uchybień

w zakresie przestrzegania norm wzajemnej zgodności, wskazać należy,

że w raporcie z czynności kontrolnych przypisano im następującą wagę: w zakresie zasięgu - 3 pkt (ograniczony do gospodarstwa rolnego), dotkliwości - 3 pkt (zastosowano środki ochrony roślin na uprawy nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi lub zwierzęta) i trwałości - 1 pkt (odwracalna krótkotrwała). Powyższe uchybienia w kontekście treści tabeli VII załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r. uzasadniały zmniejszenie wnioskowanych przez stronę płatności o 3%. W załączniku nr 5 do rozporządzenia określono bowiem wysokość zmniejszenia: suma punktów 3 - 1% zmniejszenia, suma punktów 5 - 1% zmniejszenia, suma punktów 7 - 3% zmniejszenia, suma punktów 9 - 3% zmniejszenia, suma punktów 11 - 3% zmniejszenia, suma punktów 13 - 5% zmniejszenia, suma punktów 15 - 5% zmniejszenia.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że na podstawie przeprowadzonej kontroli organy prawidłowo uznały, że w sprawie doszło do naruszenia polegającego

na nieprzestrzeganiu wymagań związanych z właściwym stosowaniem środków ochrony roślin i słusznie zastosowały zmniejszenie płatności. Uchybienie to zostało stwierdzone w protokole kontroli ARiMR, a także w protokole kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Strona skarżąca zaś podejmując polemikę z ustaleniami organów, nie podważyła wyników kontroli w sposób skuteczny.

Zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody,

na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Powyższe reguły, w ocenie Sądu, zostały zachowane w rozpoznawanej sprawie. Organ zbadał sprawę, w szczególności

w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy,

a następnie podjął właściwe, oparte na ustalonym stanie faktycznym rozstrzygnięcie. W szczególności organ trafnie uznał, że kluczowym dowodem w sprawie był raport

z kontroli w ramach wzajemnej zgodności, którego strona nie podważyła.

W ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy należycie przedstawił stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo przywołał przepisy prawa materialnego, które znajdują zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, szczegółowo wyjaśniając przy tym powody utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

W konsekwencji nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił jako niezasadną.