Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1072/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 października 2023 r. nr SKO.K/41.3/1925/2023/20610/AW w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 30 października 2023r. nr SKO.K/41.3/1925/2023/ 20610/AW Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło decyzję Starosty B. z 4 września 2023 r. nr [...] o odmowie wymiany skarżącemu J. F. dokumentu prawa jazdy kat. A, B, C, B+E, C+E na ważne bezterminowo w zakresie wszystkich posiadanych kategorii i umorzyło postępowanie organu I instancji.

W uzasadnieniu SKO przedstawiło stan sprawy. Stwierdziło, że Starosta B. decyzją z 4 września 2023 r. nr [...] odmówił skarżącemu wymiany dokumentu prawa jazdy kat. A, B, C, B+E, C+E ważnego bezterminowo w zakresie wszystkich posiadanych kategorii.

Skarżący od ww. decyzji złożył odwołanie wnioskując o wydanie prawa jazdy o bezterminowym okresie ważności w wszystkich kategoriach, jakie posiada.

Rozpoznając sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że skarżona decyzja organu pierwszej instancji jest wadliwa.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 10 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047) — zwanej dalej u.k.p., prawo jazdy jest wydawane przez starostę, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby zainteresowanej, za opłatą oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.

Szczegółowe warunki wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a także szczegółowe czynności organów i innych jednostek z tym związane oraz wzory dokumentów stosowanych w tych sprawach określa aktualnie rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231 z późn. zm.), obowiązujące od 25 lutego 2016r.

Zgodnie z § 9 cyt. rozporządzenia, prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się w przypadku: 3) osoby ubiegającej się o wydanie wtórnika prawa jazdy lub pozwolenia po otrzymaniu od osoby: a) wniosku o wydanie wtórnika prawa jazdy lub pozwolenia, b) dowodu uiszczenia opłaty za wydanie prawa jazdy lub pozwolenia, c) fotografii, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3, d) dokumentów, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy.

Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia, w celu wydania prawa jazdy lub pozwolenia należy przeprowadzić weryfikację złożonych dokumentów w zakresie poprawności ich wypełnienia, zgodności z dokumentem tożsamości oraz kompletności.

Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia, w celu wydania prawa jazdy lub pozwolenia należy w przypadku braków w dokumentacji wezwać do ich usunięcia w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego osobę, której dokumenty dotyczą (...).

Z analizy akt wynika, że 28 czerwca 2023 r. skarżący złożył w Starostwie Powiatowym wniosek o wydanie prawa jazdy o bezterminowej ważności prośbę swoją motywując wyrokiem WSA (II SA/Gl 1167/21), który jednak nie był wydany w stosunku do strony. 6 lipca 2023 r. skarżący został wezwany w trybie art. 64 § 2 Kpa do złożenia właściwego wniosku w sprawie wraz z odpowiednią fotografią. Został także poinformowany o możliwości wymienienia prawa jazdy na bezterminowe w przypadku kategorii A, B i B+E oraz o konieczności dołączenia do wniosku badań lekarskich i psychologicznych celem przedłużenia kategorii C i C+E. 17 lipca 2023 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęła korespondencja od strony, w której zaznaczyła ona, że wniosek, opłatę i zdjęcie złożone zostały w Wydziale Komunikacji przy poprzednich wymianach prawa jazdy tj. 07 września 2015 r.

25 lipca 2023 r. ponownie wezwano ww. stronę do złożenia wniosku i zdjęcia z uwagi na niezgodność poprzednich dokumentów z obecnymi wymaganiami i wzorami określonymi w przepisach. Ponownie poinformowano stronę o możliwości wymienienia prawa jazdy na bezterminowe w przypadku kategorii A, B i B+E oraz o konieczności dołączenia do wniosku badań lekarskich i psychologicznych celem przedłużenia kategorii C i C+E.

W dniu 3 sierpnia 2023 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęła odpowiedź na wezwanie z 25 lipca 2023 r., w której skarżący ponownie powołał się na wyrok Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 7 grudnia 2021 r. (II SA/Gl 1167/21) i wskazał na błąd urzędnika podczas wymiany prawa jazdy w roku 2010 r., kiedy złożył wniosek o wymianę prawa jazdy w związku ze szkoleniem okresowym.

Z powyższego wynika, że organ I instancji dwukrotnie zwrócił się do strony o uzupełnienie braków formalnych, za każdym razem wskazując, że niezastosowanie się do wezwania skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Z akt sprawy wynika, że strona nie uzupełniła braków formalnych wniosku.

W ocenie Kolegium, materiał dowodowy, którym dysponował organ I instancji w dacie wydania zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazywał na brak możliwości merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Okoliczność ta, wynika wprost ze złożonych przez stronę odpowiedzi na wezwania organu. Kolegium wskazało, że organ I instancji winien zatem pozostawić wniosek strony bez rozpoznania z uwagi na jego nieuzupełnienie o stosowne załączniki. Wobec braków formalnych wniosku, nie było możliwości wydania jakiejkolwiek merytorycznej decyzji w sprawie, zatem wydanie zaskarżonej decyzji było bezprzedmiotowe.

Dlatego SKO uznało za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania wobec nieuzupełnienia złożonego przez stronę wniosku.

W skardze do sądu administracyjnego skarżący oświadczył, że we wniosku do Starosty z 27 czerwca 2023r. nie prosił o wydanie wtórnika prawa jazdy, lecz o wydanie nowego prawa jazdy, które nie będzie posiadało błędów popełnionych podczas wydawania wcześniejszych praw jazdy w latach 2010 oraz 2015, które zostały wydane niezgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Chodziło mu o terminy ważności poszczególnych kategorii prawa jazdy, które zostały zmienione w ww. latach niezgodnie z obowiązującym prawem. W prawie jazdy z 2010 r. zmieniono termin ważności w kat. C oraz C+E i zrównano go z terminem ważności [...], a w roku 2015 zmieniono również termin ważności w kategoriach A, B, B+E z bezterminowych na terminowe. Co do kat. A, B, B+E Starosta przyznał mu rację, co wynika z wezwania z 06 lipca 2023r., jednak co do kat. C oraz C+E zobowiązał go do złożenia badań lekarskich, które według organu utraciły ważność. Natomiast wszelkie badania lekarskie oraz psychotechniczne wykonywane przez stronę od 2010 roku i dołączane do dokumentów w celu wydania nowego prawa jazdy były wykonywane w celu uzyskania ważności [...] w prawie jazdy, który umożliwiał wykonywanie zawodu kierowcy i nie powinny w żaden sposób wpływać na ograniczenie terminu ważności danej kategorii prawa jazdy. Wskazał, że dostarczenie nowego zdjęcia wiąże się z poniesieniem kosztów, a to nie on popełnił błąd przy wydawaniu prawa jazdy i koszty wykonania nowego zdjęcia powinien ponieść ktoś kto wydał niezgodne z obowiązującym prawem prawo jazdy. Zaznaczył, że przed 2010 rokiem jego prawo jazdy miało bezterminową ważność w wszystkich kategoriach.

W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie skarżący podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. Oświadczył, że nie posiada aktualnych badań lekarskich i psychologicznych, bo te które posiadał miały ważność do 2020r. Nie chce już być kierowcą zawodowym, ale nie zgadza się żeby zmieniono mu pierwotną terminowość prawa jazdy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).

Pismem z 27 czerwca 2023r. strona zwróciła się do organu z wnioskiem o wydanie prawa jazdy o bezterminowej ważności, podnosząc, że podczas kolejnych wymian prawa jazdy okres ten został bezprawnie zmieniony.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na występowanie pojęcia "prawo jazdy" w dwóch znaczeniach. W pierwszym znaczeniu pojęcie to oznacza uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju. W drugim zaś znaczeniu jest używane na określenie dokumentu urzędowego potwierdzającego posiadanie przez daną osobę uprawnienia do prowadzenia pojazdów wskazanych w nim kategorii (por. wyrok NSA z 21 marca 2017 r., I OSK 1686/15; wyrok WSA w Poznaniu z 17 listopada 2021 r., III SA/Po 169/21, wyrok WSA w Rzeszowie z 21 czerwca 2021 r., II SA/Rz 227/21 - opublikowano w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Słusznie podkreśla się także w orzecznictwie, że czym innym jest data ważności prawa jazdy, jako dokumentu oraz jako uprawnienia.

Sąd przyjął, że stronie chodziło o wydanie prawa jazdy (dokumentu) o bezterminowej ważności, gdyż strona we wniosku pisze, że "dokument ten powinien być zmieniony ...". W związku z brakami formalnymi wniosku, skarżący został wezwany do uzupełnienia tych braków poprzez złożenie go na właściwym formularzu i dołączenie aktualnej fotografii spełniającej warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231). Jednocześnie organ pouczył stronę, że nieuzupełnienie braków skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.

Zgodnie z art. 64 Kpa:

§ 1. Jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania.

§ 2. Jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Skarżący braków tych nie uzupełnił, a mimo to organ rozpoznał sprawę wymiany prawa jazdy poprzez odmowę dokonania tej czynności.

Rację ma zatem organ II instancji, że w takiej sytuacji nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku ani pozytywnie, ani negatywnie dla strony. Uzasadnione było więc uchylenie decyzji organu I instancji.

Rodzaje rozstrzygnięć organu II instancji określa art. 138 Kpa. Stosownie do jego § 1 organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Organ zasadnie umorzył postępowanie wobec braku możliwości rozstrzygnięcia merytorycznego.

Gdyby zaś przyjąć, że intencją strony było "przywrócenie" jej bezterminowej ważności uprawnień określonych kategorii (a nie tylko wydanie nowego dokumentu prawa jazdy), to taka zmiana również musiałaby łączyć się z wymianą dokumentu, a więc także wymagałaby złożenia formalnie poprawnego wniosku wraz z fotografią, co jednak nie nastąpiło. Nadto Wskazuje to, że organ II instancji przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszył prawa.

Wyjaśniająco zauważyć przyjdzie, że z akt sprawy wynika, że wpisanie terminowych ograniczeń co do dwóch kategorii prawa jazdy nastąpiło 21 września 2010r. Wówczas bowiem wydano stronie prawo jazdy co do kat. A, B, B+E ważne bezterminowo, natomiast co do kat. C, C+E ograniczone terminem wynikającym z zaświadczenia lekarskiego z 9 września 2010 r. z datą ważności do 9 września 2015 r. oraz orzeczeniem psychologicznym z 7 września 2010 r. z datą ważności do 7 września 2015 r. W dacie wydania prawa jazdy o wskazanej treści strona wpisu tego nie kwestionowała.

Wpisanie do dokumentu prawa jazdy skarżącego daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C i C+E stanowi czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4, a więc podlegającą kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie zaś z art. 53 § 2 zd. 1 ppsa jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W takim przypadku termin do podważenia tej czynności minął już w 2010r.

M.in. ta właśnie okoliczność odróżnia sprawę strony od sprawy rozpoznanej wyrokiem II SA/Gl 1167/21, powołanym przez stronę na poparcie jej poglądu.

W sprawie II SA/Gl 1167/21 odbiór decyzji z wpisem terminowych uprawnień nastąpił 30 lipca 2021 r. a już pismem z 11 sierpnia 2021 r. – a więc z zachowaniem terminu - skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na czynność Starosty polegającą na wpisaniu terminu ważności niektórych uprawnień do kierowania pojazdami.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę przyjmując, że wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku o niemożliwe było jego merytoryczne rozpoznanie.