Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 47/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pozostałej części skargę kasacyjną oddalono
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Dnia 12 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 1 września 2021 r. sygn. akt II SAB/Rz 67/21 w sprawie ze skargi P.D. na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rzeszowie w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1) prostuje oczywistą omyłkę w sentencji zaskarżonego wyroku w ten sposób, że zamiast błędnie oznaczonego organu: "Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Rzeszowie", wpisać: "Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rzeszowie"; 2) uchyla zaskarżony wyrok w części oddalenia skargi na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rzeszowie w przedmiocie rozpoznania wniosku P.D. z dnia 26 kwietnia 2021 r. co do udostępnienia zapadłych w sprawie dyscyplinarnej o sygn. akt RZ.D 14/15 orzeczeń dyscyplinarnych wraz z uzasadnieniami oraz zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku w w/w zakresie w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami sprawy; 3) stwierdza, że bezczynność organu w zakresie wskazanym w pkt 2 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie; 5) zasądza od Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rzeszowie na rzecz P.D. kwotę 677 (słownie: sześćset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 1 września 2021 r. sygn. akt II SAB/Rz 67/21 oddalił skargę P.D. na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Rzeszowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu wyroku wskazał, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 26 kwietnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej radcy prawnego A.B. i zakończonej prawomocnie sprawy dyscyplinarnej o sygn. akt RZ.D 14/15, tj. przesłania: skanu zarzutów przedstawionych w tej sprawie dyscyplinarnej, skanów protokołów wszystkich rozpraw oraz wyroków pierwszej i drugiej instancji, wraz z uzasadnieniem, po anonimizacji danych wrażliwych. W odpowiedzi na powyższy wniosek, organ pismem z dnia 6 maja 2021 nr 1073/21 podał, iż osoba, której wniosek dotyczy, nie jest radcą prawnym wpisanym na listę radców prawnych, a w konsekwencji żądane przez skarżącego informacje nie są informacją publiczną.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, nie powinno budzić wątpliwości, że orzeczenia wydawane w postępowaniu dyscyplinarnym uregulowanym w ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 75 ze zm., dalej w skrócie "u.r.p."), są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej w skrócie "u.d.i.p."). Orzeczenia dyscyplinarne są zatem – co do zasady – dokumentami stanowiącymi informację publiczną, albowiem stanowią o rozstrzygnięciu przez organ państwowy konkretnej sprawy funkcjonariusza państwowego, a więc dotyczą spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i danych publicznych zawartych w treści dokumentów urzędowych. W tym zakresie orzeczenia te mają ten sam walor informacji publicznej co orzeczenia ostateczne innych organów, jak np. orzeczenia organów administracji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwszy u.d.i.p.) czy wyroki sądów (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzeci u.d.i.p.). W niniejszej sprawie skarga podlega jednak oddaleniu, bowiem zwracając się o udostępnienie informacji publicznej skarżący wskazał sygnaturę sprawy dyscyplinarnej oraz imię i nazwisko byłego radcy prawnego, którego ta sprawa dotyczyła. Wniosek motywowany był więc – jak wyjaśnił skarżący – chęcią uzyskania szczegółowych informacji o konkretnej, znanej wnioskodawcy, osobie. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że wnioskodawca w ten sposób wykazuje swój subiektywny, a nie publiczny interes. Tymczasem, stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Określenia istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego i jednostkowego. Sprawami publicznymi nie będą więc konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. WSA w Rzeszowie stwierdził, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto indywidualnych sprawach, zaś z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. W konsekwencji uznał, iż pytanie o informację dotyczącą wiedzy o sposobie i rezultacie kształtowania w drodze orzeczeń dyscyplinarnych sytuacji prawnych konkretnych osób jest pytaniem ad personam i nie jest skierowane na uzyskanie wiedzy o mechanizmach charakteryzujących działalność adresata wniosku w zakresie wykonywania przez niego zadań władzy publicznej, bądź szerzej – zadań publicznych. W niniejszej sprawie celem wniosku o udostępnienie informacji publicznej było poznanie historii zawodowej byłego radcy prawnego. Zaspokojenie ciekawości skarżącego nie ma zatem nic wspólnego z dostępem do informacji publicznej i kontrolą działań Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rzeszowie w tym zakresie. Ponadto podkreślenia wymaga, że były radca prawny nie jest osobą pełniącą funkcje publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Status osoby, której dotyczy wniosek o udzielenie informacji publicznej, ustala się na datę jego rozpoznania.

Drugim powodem, dla którego Sąd pierwszej instancji przyjął, że skarga podlega oddaleniu, było uznanie, że wniosek skarżącego dotyczył nie konkretnej informacji z akt sprawy dyscyplinarnej, ale de facto dostępu do zbioru akt. W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13 wniosku skarżącego nie można było zatem potraktować jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie u.d.i.p. W niniejszej sprawie przedmiotem wniosku nie były informacje wynikające z konkretnych dokumentów, ale dotyczył on wszelkich dokumentów, jakie według wiedzy skarżącego mogą się w aktach znajdować. Mimo ich wymienienia, całość wniosku przemawia za koniecznością potraktowania go jako żądania dostępu do akt sprawy, co wyklucza uznanie żądanej informacji za informację publiczną.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P.D.. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie:

1) art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 2 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i ust. 2 u.d.i.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wnioskowane przez skarżącego: skan zarzutów przedstawionych w sprawie RZ.D 14/15, skan protokołów rozpraw oraz wyroków pierwszej i drugiej instancji zapadłych w w/w sprawie dyscyplinarnej – nie stanowią informacji publicznej podlegającej udostępnieniu, podczas gdy dokumenty te mają charakter dokumentów urzędowych, zaś zawarte w nich dane mieszczą się w katalogu danych publicznych wymienionej ustawy;

2) art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 2 i art. 6 ust. 1 pkt. 4 lit. a i ust. 2 u.d.i.p., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, jakoby wniosek skarżącego dotyczył rzekomo całych akt postępowania dyscyplinarnego, stąd nie można go traktować jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie u.d.i.p., podczas gdy katalog wnioskowanych dokumentów nie był otwarty i dotyczył ściśle wymienionych dokumentów zalegających w aktach sprawy dyscyplinarnej, tj. skanu zarzutów przedstawionych w sprawie RZ.D 14/15, skanu protokołów rozpraw oraz wyroków pierwszej i drugiej instancji;

3) art. 2 ust. 2 u.d.i.p., poprzez jego niezastosowanie i uzależnienie prawa uzyskania dostępu do informacji publicznej od wykazania interesu publicznego w uzyskaniu dostępu do informacji publicznej, podczas gdy wymieniona ustawa uniezależnia prawo do uzyskania dostępu do informacji publicznej od wykazania interesu prawnego bądź faktycznego w uzyskaniu informacji publicznej;

4) art. 5 ust. 2 i 3 u.d.i.p., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, jakoby prawo do informacji publicznej podlegało ograniczeniu z uwagi na fakt wykreślenia wskazanego radcy prawnego z listy radców prawnych, w sytuacji, gdy wniosek nie dotyczył udostępnienia dokumentów odnośnie aktualnego życia osobistego byłego radcy prawnego, lecz dotyczył prawomocnie zakończonego postępowania dyscyplinarnego prowadzonego w stosunku do A.B., wpisanego wówczas na listę radców prawnych i w związku z czynnościami oraz wykonywanymi funkcjami publicznymi;

5) art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, jakoby skarżącemu nie przysługiwało prawo dostępu do dokumentacji zalegającej w aktach sprawy dyscyplinarnej prowadzonej w stosunku do A.B. w związku z wykonywaniem przez niego zawodu radcy prawnego, podczas gdy każdemu obywatelowi RP przysługuje prawo do uzyskiwania informacji odnośnie działalności przedstawicieli samorządu zawodowego w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, w tym prawo dostępu sporządzanych przez nich dokumentów;

6) art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 13 i art. 16 u.d.i.p. oraz art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie dokonania przez Sąd pierwszej instancji wnikliwej kontroli działania organu, podczas gdy w istocie z zawiadomienia Przewodniczącego Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego OIRP w Rzeszowie z dnia 6 maja 2021 r., stanowiącego odpowiedź na wniosek skarżącego, wynika, iż organ ten udzielił odpowiedzi wymijającej, a więc że A.B. nie jest radcą prawnym wpisanym na listę radców prawnych, podczas gdy wniosek dotyczył dostępu do akt sprawy prawomocnie zakończonej wobec radcy prawnego wpisanego w chwili postępowania dyscyplinarnego na listę samorządu zawodowego, stąd odmowa dostępu do wymienionych dokumentów powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a zaniechanie jej wydania stanowiło bezczynność organu;

7) art. 149 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo iż ziściła się podstawa do jej uwzględnienia, co powinno skutkować zobowiązaniem organu do przesłania skarżącemu dokumentów wymienionych we wniosku z dnia 26 kwietnia 2021 r.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 26 kwietnia 2021 r. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sentencji zaskarżonego wyroku błędnie wskazał zaskarżony w tej sprawie organ, omyłkowo oznaczając go jako: "Sąd Dyscyplinarny przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Rzeszowie", zamiast prawidłowo: "Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rzeszowie". W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu, na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a., sprostował w/w oczywistą omyłkę (pkt 1 sentencji wyroku).

Przechodząc do oceny skargi kasacyjnej, wskazać należy, iż zawiera ona usprawiedliwione podstawy.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rzeszowie w zakresie rozpoznania wniosku P.D. z dnia 26 kwietnia 2021 r. Wnioskiem tym strona zwróciła się do organu o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej radcy prawnego A.B. i zakończonej prawomocnie sprawy dyscyplinarnej o sygn. akt RZ.D 14/15, tj. przesłania: skanu zarzutów przedstawionych w tej sprawie dyscyplinarnej, skanów protokołów wszystkich rozpraw oraz zapadłych w tej sprawie wyroków pierwszej i drugiej instancji, wraz z uzasadnieniem, po anonimizacji danych wrażliwych.

W sprawie nie jest sporne, iż Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rzeszowie – jako organ samorządu zawodowego radców prawnych, realizujący zadania w zakresie rozpatrywania spraw dyscyplinarnych członków okręgowej izby radców prawnych – jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Spór dotyczy natomiast tego, czy spełniony został zakres przedmiotowy u.d.i.p., a więc czy żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 26 kwietnia 2021 r. informacje mają charakter informacji publicznej.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, samorządy zawodowe sprawują pieczę nad należytym wykonywaniem zawodów zaufania publicznego w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Z art. 5 ust. 1 u.r.p. wynika, że radcowie prawni zorganizowani są na zasadach samorządu zawodowego. Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Samorząd radców prawnych realizuje zadania publiczne, poprzez m.in. udzielanie pomocy prawnej oraz współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa, a sposób w jaki te działania wykonuje ma charakter publiczny. Stanowisko to jest zbieżne z treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że podmiotowe prawo do uzyskiwania informacji obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego oraz z treścią powołanego wyżej art. 17 ust. 1 Konstytucji RP. Podkreślenia wymaga, że radca prawny jest zaliczany do kategorii zawodów zaufania publicznego, co decyduje o przynależności jego osoby do samorządu zawodowego. Szczególny rodzaj zadań realizowanych przez zawody zaufania publicznego powoduje z kolei, że konieczne jest zapewnienie mechanizmu społecznej kontroli ich funkcjonowania, w tym poprzez uzyskiwanie informacji publicznej dotyczącej jego członków. Sprawowanie sądownictwa dyscyplinarnego przez samorząd radców prawnych stanowi w konsekwencji realizację ustawowego (publicznego) zadania tego samorządu zawodowego, określonego przepisami u.r.p. oraz Konstytucji RP, zaś wiedza o takiej działalności jest informacją publiczną. Wykonywanie władzy dyscyplinarnej przez organ samorządu zawodowego jest bowiem wykonywaniem zadań publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p.

Wobec powyższego, uznać należy, że żądana przez P.D. informacja, jako wiedza na temat konkretnego radcy prawnego w zakresie faktu i okoliczności prowadzonego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego – jest informacją publiczną. Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż wnioskodawca, wskazując sygnaturę sprawy dyscyplinarnej oraz imię i nazwisko radcy prawnego, którego ta sprawa dotyczyła, wykazał w ten sposób swój subiektywny, a nie publiczny, interes. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela przy tym powołanego przez Sąd pierwszej instancji poglądu, że wniosek o udostępnienie informacji o skonkretyzowanym i zindywidualizowanym rezultacie wykonywania władzy dyscyplinarnej, tj. rezultacie dotyczącym konkretnych osób wskazanych z imienia i nazwiska, nie jest tożsamy z wnioskiem o udostępnienie informacji o sposobie wykonywania władzy dyscyplinarnej mieszczącym się w granicach pojęcia sprawy publicznej (cytowane w tym zakresie orzeczenia NSA dotyczą innych stanów faktycznych, niezwiązanych z kwestią postępowania dyscyplinarnego samorządu zawodowego radców prawnych). W okolicznościach tej sprawy skarżącemu nie chodziło o ogólną informację o mechanizmach charakteryzujących działalność adresata wniosku w zakresie prowadzonych postępowań dyscyplinarnych, ale właśnie o konkretne postępowanie dyscyplinarne. Jak już bowiem wskazano, zawód radcy prawnego jest zaliczany do kategorii zawodów zaufania publicznego i każda konkretna osoba go wykonująca musi liczyć się z możliwością podlegania kontroli społecznej w trybie dostępu do informacji publicznej w zakresie ewentualnej poniesionej odpowiedzialności dyscyplinarnej w związku z wykonywaniem tego zawodu. Samorząd radców prawnych realizuje bowiem zadania publiczne, poprzez udzielanie pomocy prawnej oraz współdziałanie kształtowaniu i stosowaniu prawa. Należy także podkreślić, że zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na m.in. prywatność osoby fizycznej, jednak ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobie mającej związek z pełnieniem funkcji publicznej. Z kolei w świetle art. 5 ust. 3 u.d.i.p. nie można, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2-2b, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne – w zakresie tych zadań lub funkcji. Tymczasem – jak wskazał sam Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – orzeczenia dyscyplinarne dotyczące radców prawnych są dokumentami stanowiącymi informację publiczną, albowiem stanowią o rozstrzygnięciu przez organ państwowy konkretnej sprawy funkcjonariusza państwowego, wyrażają zatem stanowisko sądu dyscyplinarnego w tej sprawie. Wobec tego dotyczą one spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz danych publicznych zawartych w treści dokumentów urzędowych i w tym zakresie orzeczenia dyscyplinarne mają ten sam walor informacji publicznej, co orzeczenia innych organów, jak np. orzeczenia organów administracji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwszy u.d.i.p.) czy wyroki sądów (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzeci u.d.i.p.).

Jednocześnie zauważyć należy, iż fakt, że na dzień składania wniosku o udostępnienie informacji publicznej A.B. nie wykonywał już zawodu radcy prawnego, nie ma wpływu na obowiązek rozpoznania przez organ tego wniosku, bowiem żądana w nim informacja publiczna dotyczy okresu, kiedy bezsprzecznie wyżej wymieniony zawód ten wykonywał.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji błędnie uznał także, że wniosek skarżącego nie dotyczył konkretnej informacji z akt sprawy dyscyplinarnej, ale de facto dostępu do zbioru akt, co w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13 uzasadniało brak możliwości załatwienia sprawy w oparciu o przepisy u.d.i.p. Treść wniosku skarżącego z dnia 26 kwietnia 2021 r. wskazuje, iż domaga się on udostępnienia: skanu zarzutów przedstawionych w sprawie dyscyplinarnej o sygn. akt RZ.D 14/15, skanów protokołów wszystkich rozpraw w tej sprawie oraz wyroków sądu dyscyplinarnego pierwszej i drugiej instancji, wraz z uzasadnieniem, po anonimizacji danych wrażliwych. Wbrew twierdzeniu WSA w Rzeszowie, nie można zatem przyjąć, iż skarżący wnioskował o udostępnienie mu akt sprawy, które jako całość tworzą zbiór materiałów, a więc że domagał się w istocie nie udostępnienia informacji publicznej, lecz dostępu do tego zbioru.

Jak już wyżej wykazano, zapadłe w sprawie dyscyplinarnej prowadzonej przeciwko konkretnemu radcy prawnego orzeczenia dyscyplinarne stanowią informację publiczną w oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.

Orzeczenia te zawierać będą także w opisie stanu faktycznego przedstawione radcy prawnemu zarzuty, zatem wnioskowanie o udostępnienie jednocześnie, obok orzeczeń dyscyplinarnych, również informacji w zakresie samych zarzutów, jest niecelowe.

Charakteru informacji publicznej nie będą miały natomiast wnioskowane przez skarżącego protokoły wszystkich rozpraw odbytych w sprawie dyscyplinarnej o sygn. akt RZ.D 14/15. Podkreślenia wymaga bowiem, iż dostęp do orzeczeń, wydanych w trakcie postępowania dyscyplinarnego w pełni realizuje zadania związane z omówioną wyżej kontrolą społeczną wynikającą ze szczególnego rodzaju zadań realizowanych przez zawody zaufania publicznego, jakim jest zawód radcy prawnego. Tymczasem w protokołach z rozprawy dyscyplinarnej znajdują się m.in. zapisy zeznań świadków czy wyjaśnień obwinionego, zawierające informacje, które udostępnione, nawet po uniemożliwieniu zapoznania się wnioskodawcy z danymi osobowymi, mogą zagrozić naruszeniem praw różnych osób do ochrony ich godności, prawa do prywatności i dobrego imienia. Ich zanonimizowanie może nie ochronić podmiotów biorących udział w postępowaniu, także w charakterze świadków, przed ujawnieniem informacji podlegających ochronie. O ile zatem nie budzi wątpliwości, że walor informacji publicznej mają orzeczenia dyscyplinarne, o tyle charakteru takiego nie można przypisać protokołom z rozpraw w sprawach dyscyplinarnych (por. wyroki NSA z dnia: 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2448/14; 5 października 2017 sygn. akt I OSK 3255/15).

Powyżej przedstawiona ocena czyni zarzuty skargi kasacyjnej zasadnymi co do pozostawania przez organ w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku P.D. z dnia 26 kwietnia 2021 r. w zakresie udostępnienia zapadłych w sprawie dyscyplinarnej o sygn. akt RZ.D 14/15 orzeczeń dyscyplinarnych wraz z uzasadnieniami.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok w części oddalenia skargi na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rzeszowie w przedmiocie rozpoznania wniosku P.D. z dnia 26 kwietnia 2021 r. co do udostępnienia zapadłych w sprawie dyscyplinarnej o sygn. akt RZ.D 14/15 orzeczeń dyscyplinarnych wraz z uzasadnieniami oraz zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w/w zakresie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku). Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności tej sprawy, a zwłaszcza brak intencjonalnego działania ze strony organu, czy też jego lekceważącego podejścia do obowiązków informacyjnych wynikających z przepisów u.d.i.p., należało uznać, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). W pozostałym zakresie skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, bowiem pomimo błędnego uzasadnienia Sądu pierwszej instancji oddalenia skargi na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rzeszowie w przedmiocie rozpoznania wniosku P.D. z dnia 26 kwietnia 2021 r. co do udostępnienia zarzutów przedstawionych w sprawie dyscyplinarnej o sygn. akt RZ.D 14/15 oraz sporządzonych w tej sprawie protokołów wszystkich rozpraw – zaskarżony wyrok odpowiada w tej części prawu (pkt 4 sentencji wyroku). O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt 5 sentencji wyroku na podstawie art. 203 pkt 1, art. 200 i art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).