Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1445/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 8 § 1, art. 8 § 2, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, art. 174 pkt 1, art. 182 § 2, art. 184, art. 193
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 756/22 w sprawie ze skargi W.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 25 lipca 2022 r., nr SKO Gd/1571/22 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 22 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 756/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi W.B. (dalej również: "wnioskująca", "odwołująca się", "strona", "skarżąca"), uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej również: "organ II instancji", "organ odwoławczy", "SKO", "Kolegium", "skarżący kasacyjnie") z 25 lipca 2022 r., nr SKO Gd/1571/22 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm., dalej: "uśr") w związku z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "ppsa"), wyrażające się w zastosowaniu przez Sąd I instancji normy uzależniającej uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od istnienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w sytuacji, gdy stan faktyczny rozpatrywanej sprawy nie wypełniał hipotezy tej normy, to jest faktycznie sprawowana opieka nad osobą niepełnosprawną, zważywszy na jej zakres i wymiar czasowy nie wyklucza pojęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a brak zatrudnienia skarżącej spowodowany był, przynajmniej w części, innymi okolicznościami niż konieczność sprawowania opieki na osobą niepełnosprawną;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej "kpa") w związku z art. 133 § 1 ppsa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr, wyrażające się w bezpodstawnym zanegowaniu przez Sąd I instancji dokonanej przez orzekające organy oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z którą brak jest związku pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącej, a sprawowaną przez nią opieką nad małżonkiem, co doprowadziło Sąd I instancji do przypisania orzekającym organom naruszeń prawa materialnego i procesowego, które w sprawie nie miały miejsca oraz do naruszenia art. 151 ppsa, poprzez odmowę zastosowania wyrażonej nim normy w sprawie;

3. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. a w zw. żart. 106 § 1 oraz art. 133 § 1 oraz w zw. z art. 3 § 1 ppsa w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr, polegające na przekroczeniu granic sądowej kontroli administracji poprzez sformułowanie przez Sąd w miejsce zanegowanej oceny orzekających organów, własnej oceny zebranych w sprawie dowodów i wynikających z nich okoliczności faktycznych sprawy, co doprowadziło do błędnego zastosowania prawa materialnego i nieuzasadnionego uchylenia wydanej w sprawie decyzji;

4. powyższe naruszenia doprowadziły Sąd I instancji do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 153 ppsa, poprzez nieuzasadnione uchylenie zaskarżonej decyzji sytuacji, gdy w sprawie nie doszło do naruszenia przez orzekający organ norm prawa materialnego i procesowego.

Podnosząc jak powyżej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz o obciążenie kosztami postępowania Skarbu Państwa. Jednocześnie skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie wskazanych wyżej zarzutów.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ppsa, ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia.

Stosownie do art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wskazane enumeratywnie w art. 183 § 2 ppsa, nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa).

W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W tej sytuacji zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jednak w analizowanej sprawie w sposób bezpośredni wiążą się one z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do zasadniczego problemu w niniejszej sprawie.

Istotą sporu jest spełnienie przez skarżącą przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia, wobec konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką (art. 17 ust. 4 uśr). Organ odwoławczy stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy brak jest określonego w ww. normie związku przyczynowo-skutkowego. Skargą kasacyjną zakwestionowano również przyjętą przez WSA ocenę zakresu opieki, która zdaniem SKO: 1. nie jest konieczna, a zatem, wykracza poza niezbędne do zaspokojenia potrzeby niepełnosprawnego, obejmuje potrzeby, które przy zachowaniu przez osoby zobowiązane do alimentacji obiektywnej miary staranności mogłyby być zaspokojone w inny sposób niż poprzez rezygnację z zatrudnienia; 2. nie jest stała lub długotrwała, a więc jest sprawowana doraźnie, w krótkich lub nieregularnie po sobie następujących okresach czasu albo jest przerywana okresami zabezpieczenia potrzeb niepełnosprawnego w inny sposób; 3. obejmuje czynności niezwiązane ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji osoby niepełnosprawnej oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, jak np. czynności związane z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego; 4. nie wyklucza podjęcia lub kontynuowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a zatem ze względu na swoją intensywność, wymiar czasowy, możliwości rozplanowania w ciągu doby, obiektywnie rzecz biorąc, możliwa jest do pogodzenia z zatrudnieniem.

Powyższe okoliczności stały się podstawą odmowy ustalenia przez organ odwoławczy prawa do wnioskowanego świadczenia. Stanowiska tego nie podzielił Sąd Wojewódzki, uznając argumentację skarżącej za zasadną, co skutkowało uchyleniem decyzji Kolegium z 25 lipca 2022 r.

W sprawie natomiast sporne nie jest, że skarżąca należy do osób uprawnionych do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia, ciąży na niej bowiem obowiązek alimentacyjny wobec niepełnosprawnego męża, oraz że osoba wymagająca wsparcia legitymowała się wymaganym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej i długotrwałej opieki.

W tym miejscu przypomnieć należy, że stosownie do art. 17 ust. 1 uśr, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom wymienionym w pkt 1-4 tej normy, jeżeli nie podejmują one zatrudnienia lub rezygnują z niego, bądź z innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, albo orzeczeniem o niepełnosprawności, łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przepis ten formułuje więc warunek rezygnacji (zaprzestania) lub niepodejmowania zatrudnienia (bądź innej pracy zarobkowej), który należy brać pod uwagę dokonując oceny spełnienia przesłanek koniecznych do ustalenia prawa do ww. świadczenia. W świetle powyższego, osoba ubiegająca się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powinna sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w wymiarze, który obiektywnie zmusza ją do rezygnacji z dotychczasowego zatrudnienia, bądź wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia (lub innej pracy zarobkowej). Istotna jest tu również ocena, czy zakres sprawowanej opieki wypełnia ustawowe przesłanki, warunkujące ustalenie tego prawa i stwierdzenie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy sprawowaną opieką a możliwością pogodzenia jej z pracą zarobkową. Podkreślenia również wymaga, że okoliczności rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia oraz brak możliwości jego podjęcia powinny być oceniane na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie wnioskowanej pomocy.

Zdaniem Składu orzekającego w sprawie, bez znaczenia pozostaje przy tym, czy wnioskodawczyni zrezygnowała z pracy zarobkowej wcześniej (z innych przyczyn), jeżeli w dacie wystąpienia z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne zaistniała realna konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, uniemożliwiająca opiekunowi podjęcie zatrudnienia. Stanowisko to wywodzić należy bezpośrednio z brzmienia art. 17 ust. 1 uśr, który determinuje konieczność oceny korelacji zachodzącej pomiędzy możliwością kontynuowania/podjęcia aktywności zawodowej przez opiekuna, a zakresem sprawowanych czynności opiekuńczych, związanych z indywidualnymi ograniczeniami dotyczącymi samodzielnej egzystencji osoby legitymującej się stosownym orzeczeniem. Podkreślić w tym miejscu należy, że ww. norma nie wymaga, by strona zrezygnowała z pracy zarobkowej, a wystarczającym jest, by nie miała realnej możliwości jej podjęcia z uwagi na opiekę nad osobą niepełnosprawną.

Sytuacja taka miała miejsce w analizowanej sprawie. Zarzuty podniesione w złożonym środku zaskarżenia koncentrują się bowiem wokół wcześniejszej rezygnacji strony z zatrudnienia, w sytuacji, gdy jej małżonek był już osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, co – w ocenie skarżącego kasacyjnie – świadczy, że miała możliwość kontynuowania aktywności zawodowej, godząc ją z rozmiarem i zakresem sprawowanej opieki. W konsekwencji niepodejmowanie zatrudnienia przez stronę pozostawało bez określonego normą art. 17 ust. 1 uśr związku przyczynowo-skutkowego z czynnościami opiekuńczymi, których zakres, w ocenie Kolegium, pozwalał na świadczenie pracy chociażby w niepełnym wymiarze czasu. SKO wskazywało, że niepełnosprawność męża skarżącej powstała w 2018 r., zaś zakończenie przez nią zarobkowania w roku 2021. W złożonym środku zaskarżenia podnoszono również, że podopieczny nie jest osobą obłożnie chorą i leżącą, wobec czego nie wymaga stałej obecności żony i jej pomocy. Ocenę taką wywiedziono na podstawie twierdzenia, że porusza się on po miejscowości na wózku inwalidzkim i samodzielnie robi zakupy (ustalenia z uzasadnienia zaskarżonej decyzji), nie wymaga karmienia, pojenia, samodzielnie spożywa przygotowane i podane posiłki. Przyjęto, że mąż wnioskodawczyni w wyniku wypadku ma amputowaną prawą nogę, na lewej ma niegojącą się ranę (martwica), niesprawność ręki. Wymaga natomiast pomocy przy czynnościach higienicznych i fizjologicznych, poruszaniu się (samodzielnie nie przenosi się na wózek, nie korzysta z toalety) smarowaniu maściami, pomocy w ubieraniu, wykonywaniu ćwiczeń fizycznych, mierzeniu ciśnienia tętniczego, podawaniu leków, przygotowaniu posiłków, sprzątaniu, praniu, prasowaniu, przygotowaniu do snu, wykonywaniu masaży i oklepywań, organizowaniu i uczestniczeniu w wizytach lekarskich, płaceniu rachunków, spacerach – co w ocenie organu nie niweczyło kontunuowania przez skarżącą świadczenia pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela ww. argumentacji skargi kasacyjnej. Jak wskazano już wyżej – przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w sytuacji konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną oceniać należy każdorazowo w sposób zindywidualizowany. Istotne jest, by była to ocena aktualna, obejmująca walidację zakresu potrzeb podopiecznego, czynności, których wykonywanie jest konieczne w celach pomocowych, oraz czasu, który wnioskujący o świadczenie poświęca na ich sprawowanie. Następnie należy odnieść powyższe do możliwości kontynuacji zatrudnienia, bądź możliwości podjęcia pracy przez opiekuna.

Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy zauważyć należy, że stan zdrowia i sprawność podopiecznego oraz zakres i wymiar czasowy sprawowanej opieki, pozostają w bezpośrednim związku. Słusznie Sąd I instancji wskazał, że nie można za wystarczająco samodzielnego uznać męża skarżącej, który nie jest w stanie wykonać samodzielnie czynności decydujących o tym czy zostawienie go samego na wiele godzin w domu jest możliwe. "Niepełnosprawny bez asysty żony nie wejdzie ani nie zejdzie z wózka inwalidzkiego stanowiącego dla niego jedyną możliwość przemieszczania się, nie ubierze się, nie zje, gdyż nie będzie w stanie przygotować sobie posiłku, nie będzie w stanie skorzystać z toalety." Opieka świadczona jest więc faktycznie całodobowo i uzależniona od aktualnych, wyrażanych ad hoc potrzeb niepełnosprawnego. Sąd Wojewódzki, dokonując oceny stanu sprawy wskazał również na konieczność pomocy przy każdorazowym przenoszeniu męża na i z wózka inwalidzkiego (również w celu załatwienia potrzeb fizjologicznych) - co już samo przez się świadczy o tym, że bez obecności opiekuna byłby on praktycznie unieruchomiony i zmuszony do całodobowego korzystania z pampersów. W uzasadnieniu wyroku WSA zwrócono również uwagę na problemy męża wnioskodawczyni związane z utrzymaniem równowagi, brakiem sprawności w kończynie dolnej i górnej, powodującym wyłączenie możliwości samodzielnego ubierania się, czy wykonywania podstawowych czynności domowych. Skarżąca podejmuje również czynności wspierające, ukierunkowane na utrzymaniu męża jak najdłużej w możliwie najlepszym stanie: zmienia mu regularnie opatrunki, smaruje maściami, podaje leki, pomaga przy ćwiczeniach fizycznych oraz wykonuje masaże.

Analizując powyższe Sąd I instancji uznał, że konfrontacja potwierdzonego w orzeczeniu znacznego stopnia niepełnosprawności osoby wymagającej stałej lub długotrwałej opieki innej osoby w związku ze stwierdzoną znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji ze wskazanymi czynnościami opiekuńczymi świadczonymi mężowi w sposób ciągły i stały przez skarżącą, nie pozostawia wątpliwości, że zakres sprawowanej opieki i pomocy uniemożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia w jakimkolwiek wymiarze.

Ocenę taką Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za trafną i znajdującą oparcie w zebranym materiale dowodowym. Trudno bowiem przyjąć, że mąż skarżącej, legitymujący się znacznym stopniem niepełnosprawności, potrzebujący stałej pomocy przy wykonywaniu większości czynności (w tym higienicznych) oraz obecności innej osoby, nie wymaga poświęcenia czasu i uwagi opiekuna w zakresie, który umożliwiałby skarżącej jednoczesne świadczenie pracy. Dodatkowo zauważenia wymaga, że przytoczone powyżej czynności opiekuńcze wykonywane są przez stronę na stałe, nawet w godzinach nocnych (co jasno wynika z ograniczeń podopiecznego), oraz obejmują działania powtarzane wielokrotnie w ciągu dnia. Niekwestionowane jest również, że mąż strony opieki w pełnym zakresie wymaga i bez tego typu pomocy ze strony innych osób nie może samodzielnie funkcjonować.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodzić się należy z Sądem Wojewódzkim, że organ nadmiernie skupił się na przyczynach uprzedniego zakończenia przez skarżącą zatrudnienia, drugorzędnie traktując istotniejszą kwestię aktualnej możliwości podjęcia aktywności zawodowej, wobec dysfunkcji zdrowotnych niepełnosprawnego męża. Zasadnym było w tym przypadku uznanie przez Sąd I instancji, że zakres czynności opiekuńczych spełnia przesłanki stałej i długotrwałej opieki.

Sytuacja zawodowa skarżącej jest niewątpliwie bezpośrednio związana ze stanem zdrowia i sprawnością jej męża, a więc również z zakresem faktycznie sprawowanej opieki. W tym kontekście za nieuprawnione uznać należy stanowisko Kolegium, że zakres wykonywanych przez nią czynności opiekuńczych ma charakter czynności dnia codziennego, w związku z czym nie koliduje z możliwością kontynuowania pracy.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w odniesieniu do sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych szczególnego rozważenia wymaga charakter wykonywanych przez nie czynności opiekuńczych – nawet tych związanych z przygotowaniem posiłku, utrzymaniem czystości w mieszkaniu, robieniu zakupów, czy realizacji recept, etc. To właśnie czynności dnia codziennego, powszechne, a jednaj niezbędne w każdym gospodarstwie domowym, w połączeniu z działaniami stricte obsługowymi wobec niepełnosprawnego członka rodziny, stają się naturalnie bardziej czasochłonne i absorbujące, a w konsekwencji często wypełniają opiekunowi cały dzień.

Zakres wykonywanych czynności i częstotliwość z jaką skarżąca wspiera męża w codziennym funkcjonowaniu w istotny sposób ogranicza ją czasowo, a tym samym eliminuje ją z rynku pracy. Za nieuzasadnione w tej sytuacji uznać należy stanowisko Kolegium, że skarżąca może podjąć pracę, gdyż opieka sprawowana nad mężem nie koliduje z podjęciem przez nią aktywności zawodowej.

Należy ponownie podkreślić, że art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr nie wymaga, by strona zrezygnowała z pracy zarobkowej - wystarczy by jej nie podjęła z uwagi na w pełni ją absorbującą opiekę nad osobą niepełnosprawną. Tak też jest w niniejszej sprawie. Zachodzi zatem oczywisty związek przyczynowy między brakiem podejmowania pracy przez skarżącą, a opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (mężem).

Z tych względów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można zaakceptować stanowiska SKO odnośnie braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a koniecznością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego bez wątpienia potrzebującą. Powyższe z kolei skutkuje brakiem uzasadnienia dla podniesionego w środku zaskarżenia zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr, dotyczącego niewłaściwego zastosowania tej normy prawa materialnego. Kolegium podnosząc tę wadliwość w odniesieniu do wyroku Sądu I instancji wskazało, że stan faktyczny sprawy nie wypełniał hipotezy ww. normy, a więc zarzut ten zmierzał do zakwestionowania ustaleń faktycznych przyjętych przez WSA. Ponieważ z przyczyn wskazanych powyżej zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych ocenione zostały jako niezasadne, również ten zarzut należało uznać za pozbawiony trafności.

Odnosząc się do wskazanych w środku zaskarżenia zarzutów o charakterze procesowym, argumentację skarżącego kasacyjnie ocenić należy jako chybioną.

W kwestii naruszeń art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 ppsa, po pierwsze: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa dotyczy naruszeń o charakterze materialnoprawnym, wobec czego nie można czynić Sądowi Wojewódzkiemu tego rodzaju zarzutu odnosząc go do naruszeń procesowych; po drugie: oparcie w analizowanej sprawie wyroku na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa, zamiast na postulowanym przez skarżącego kasacyjnie art. 151 ppsa, uwarunkowane było jedynie oceną prawną, którą wyraził Sąd I instancji – do czego był uprawniony i zobowiązany orzekając w sprawie. Przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa oraz art. 151 ppsa zawierają przeciwstawne normy wynikowe, alternatywnie regulujące sposób rozstrzygnięcia. Bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania (co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca), zarzuty naruszenia ww. norm odniesienia nie mogą być trafne. W analizowanej sprawie Sąd I instancji prawidłowo nie zastosował więc art. 151 ppsa.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 153 ppsa, konstytuującego zasadę, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, jest on nieuzasadniony. Podkreślić tu należy, że ocena prawna, o której mowa w art. 153 ppsa, może dotyczyć wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i stanu faktycznego sprawy, co z perspektywy przedstawionych powyżej uwag, czyni zarzut naruszenia ww. przepisu prawa nieusprawiedliwionym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dokonał analizy i oceny całokształtu sprawy, a następnie wydał wyrok. W motywach rozstrzygnięcia prawidłowo przedstawił wiążącą ocenę prawną. Samo zaś przywołanie w skardze kasacyjnej opisywanej normy i krytyczne stanowisko Kolegium wobec wyniku sprawy, nie stanowi naruszenia art. 153 ppsa.

Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 3 § 1 ppsa. Przepis ten ma charakter ustrojowy, określa bowiem właściwość sądów administracyjnych. Naruszenie jego dyspozycji oznaczałoby zaś uchylenie się przez Sąd Wojewódzki od kontroli kwestionowanej, decyzji bądź wydanie wyroku w oparciu o kryterium inne niż zgodność z prawem – do sytuacji takiej w sprawie nie doszło.

WSA słusznie stwierdził, że organy zebrały kompletny materiał dowodowy, dokonały jednak jego nieprawidłowej oceny. W konsekwencji powyższego w sprawie doszło do naruszenia przez nie art. 80 kpa.

Wobec przyjętej przez SKO nieprawidłowej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr – co wskazano już powyżej – i przy bezspornie ustalonym stanie faktycznym sprawy (tak w zakresie stanu zdrowia podopiecznego, jak i następczego braku możliwości podjęcia przez stronę zatrudnienia) nie można Sądowi I instancji zarzucić naruszenia art. 133 § 1 ppsa. WSA wydał wyrok i dokonał oceny postępowania przed organami w oparciu o materiał dowodowy wskazany w aktach administracyjnych. Skarżący kasacyjnie zdaje się nie odróżniać poddania sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie materiału innego niż akta sprawy, od wydania wyroku na podstawie akt sprawy i przyjęcia np. odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Do naruszenia art. 133 § 1 ppsa dochodzi zaś wówczas, gdy sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy, pominie istotną część tych akt, albo przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 ppsa. opierając orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 ppsa). Do powyższego w analizowanej sprawie nie doszło. Opisywany przepis formułuje nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy i taka ocena została przez Sąd Wojewódzki przeprowadzona. WSA w Gdańsku orzekł w granicach sprawy, opierając się na dokumentacji akt administracyjnych i wydając wyrok – samo zaś rozstrzygnięcie, niezgodne z oczekiwaniem skarżącego kasacyjnie, nie może być utożsamiane z uchybieniem ww. normie.

Niezrozumiałym jest wskazanie w pkt 3 zarzutów z petitum skargi kasacyjnej naruszenia art. 106 § 1 ppsa, w myśl którego: po wywołaniu sprawy rozprawa rozpoczyna się od sprawozdania sędziego, który zwięźle przedstawia na podstawie akt stan sprawy ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów skargi. Rozpoznanie sprawy przez WSA odbyło się na posiedzeniu niejawnym (w trybie art. 119 pkt 2 ppsa), wobec czego norma powyższa nie miała zastosowania. Dodatkowo ani w petitum środka zaskarżenia, ani też w jego uzasadnieniu, zarzut powyższy nie został sprecyzowany. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zobowiązany do oceny jego zasadności.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, na podstawie art. 184 ppsa.

Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 in fine ppsa.