Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1233/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
article: par. 8
journal: Dz.U. 2000 nr 79 poz 898
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2008 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm.) oraz art. 104 i 268a K.p.a., po przeprowadzeniu postępowania dowodowego cofnięto p. M. S. (dalej: stronie, skarżącemu) pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.

W uzasadnieniu przypomniano, że w dniu [...] sierpnia 2007 r. do organu Policji wpłynęło pismo z Komendy Miejskiej Policji w [...] z informacją dotyczącą wady wzroku strony.

W toku prowadzonych czynności organ Policji zwrócił się do Komisariatu Policji w [...] o sporządzenie opinii o stronie. Z przedstawionej opinii oraz notatki urzędowej wynikało, iż strona posiada wadę wzroku oka prawego, na które niedowidzi w 90% i z tego tytułu ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu lekkim.

Strona dostarczyła orzeczenie lekarskie z dnia [...] września 2007 r., stwierdzające, że nie należy ona do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią oraz orzeczenie psychologiczne z dnia [...] maja 2007 r. stwierdzające, że nie należy ona także do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 wyżej cytowanej ustawy.

Z uwagi na powyższe, organ I instancji w celu wyeliminowania wątpliwości co do możliwości dysponowania bronią przez stronę, na podstawie § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898, z późn. zm.), wniósł odwołanie od przedmiotowych orzeczeń, tj. lekarskiego oraz psychologicznego do organów odwoławczych.

W dniu [...] listopada 2007 r. do tut. organu wpłynęło orzeczenie psychologiczne, wystawione przez upoważnionego psychologa, stwierdzające, iż strona nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią. Jednakże w dniu [...] stycznia 2008 r. wpłynęło orzeczenie lekarskie stwierdzające, iż strona nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią, w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji.

Zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 cyt. ustawy, tj. nie posiadającej zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią.

Powyższy przepis ma charakter obligatoryjny a nie fakultatywny, co oznacza, iż orzeczenie lekarskie, które wydano stronie w trybie odwoławczym, stanowi przesłankę obligatoryjną do cofnięcia pozwolenia na broń.

Ponadto w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ Policji uzyskał opinię o stronie z Koła Łowieckiego "[...]" w [...], z treści której wynika, iż strona jest zasłużonym członkiem koła. Bierze udział zarówno w polowaniach zbiorowych, jak i indywidualnych, a także wykazuje się dużą aktywnością w działalności na rzecz koła. Dotychczas nie były i nie są prowadzone przeciwko stronie postępowanie dyscyplinarne. Zdaniem opiniodawcy, strona jest wzorem myśliwego godnym naśladowania, który chętnie dzieli się zdobytymi doświadczeniami, z młodszymi kolegami.

Z kolei z opinii sporządzonej przez funkcjonariusza Komisariatu Policji [...] wynika, iż strona w miejscu zamieszkania posiada pozytywna opinię, przestrzega zasad porządku prawnego. Nie stwierdzono, aby wymieniony miał skłonności do nadużywania alkoholu lub substancji psychotropowych. Ponadto, jak ustalono, nie leczył się i nie leczy w poradniach i zakładach zdrowia psychicznego. Wobec opiniowanego, nie były i nie są również prowadzone żadne postępowania karne. Jednocześnie, jak wynika z protokołu oględzin miejsca przechowywania broni, strona posiadaną broń przechowuje zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, tj. w szafie metalowej z zamkiem atestowanym.

Jakkolwiek strona w miejscu zamieszkania posiada pozytywną opinię, a posiadaną broń przechowuje zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, to jednak z uwagi na reglamentacyjny charakter ustawy o broni i amunicji oraz w związku z dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 cyt. ustawy, w myśl której pozwolenia na broń nie powinny posiadać osoby nie posiadające zdolności psychicznej i fizycznej do dysponowania bronią, cofnięto stronie pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.

Odwołanie od powyższej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] złożyła strona zarzucając jej:

1. obrazę przepisów prawa , a mianowicie art. 7 K.p.a., w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nie rozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy i oparcie się jedynie na treści orzeczenia lekarskiego wydanego przez Instytut Medycyny Pracy w [...] stwierdzającego, że strona jest osobą nie posiadającą zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią, a w szczególności pominięcie i nie ustosunkowanie się do orzeczenia przedstawionego przez stronę, posiadającego uprawnienia do przeprowadzenia badań osób ubiegających się o wydanie zezwolenia na posiadanie broni, w którym nie wykluczono możliwości posiadania przez stronę broni myśliwskiej i wykonywania polowania.

2. błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji, a w szczególności bezpodstawne uznanie, że strona nie może polować z uwagi na posiadaną wadę wzroku, mimo istnienia pozytywnego w tym zakresie orzeczenia lekarskiego oraz faktu, że do strzelania zarówno myśliwskiego, jak i sportowego, niezbędne jest korzystanie wyłącznie z jednego oka, które ma całkowicie sprawne.

Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że z treści zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji wynika, że organ ten wydając zaskarżoną decyzję, mimo ciążącego na nim obowiązku nie przeprowadził wszystkich niezbędnych czynności, w tym nie zlecił przeprowadzenia badań z udziałem trzeciego lekarza, - przy dwóch sprzecznych w swej treści opiniach lekarzy załączonych do akt sprawy, a ponadto nie powołał biegłego z dziedziny strzelectwa, celem ustalenia, czy w momencie oddawania strzału niezbędne jest zamknięcie powieki jednego oka względnie zasłonięcie go specjalnym oprzyrządowaniem (z tego rodzaju urządzeń korzystają sportowcy uprawiający strzelectwo), co wskazuje, że w momencie strzału wystarczy posiadanie dobrą widoczność z jednego oka.

Powołani biegli zarówno z zakresu medycyny, jak i strzelectwa, winni się wypowiedzieć, czy w momencie oddawania strzału wystarczy posiadanie jednego sprawnego oka.

Strona podkreśliła, że dwóch lekarzy posiadających jednakowe uprawnienia wydało w jej sprawie sprzeczne ze sobą orzeczenia lekarskie, w związku z czym konieczne jest, zdaniem strony, powołanie trzeciego biegłego z zakresu medycyny. Ponadto wskazanym jest powołanie biegłego z dziedziny strzelectwa. Dopiero bowiem po zapoznaniu się z treścią dwóch dodatkowych w/w opinii będzie możliwe wyjaśnienie wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia w tej sprawie okoliczności i wydanie właściwej decyzji.

Ponadto strona stwierdziła, iż organ pierwszej instancji nie uwzględnił przy wydawaniu zaskarżonej decyzji okoliczność, iż ujawniona u niej wada wzroku nie wykluczała możliwości uprawiania przez nią przez kilkadziesiąt lat łowiectwa.

W trakcie mierzenia z broni używa się tylko jednego oka, a zatem fakt, iż strona niedowidzi na jedno oko w zestawieniu z zachowaną pełną sprawnością drugiego oka nie może stanowić, zdaniem strony, podstawy do wydawania niekorzystnej decyzji.

Fakt, iż mimo wieloletniego posiadania pozwolenia na broń i uczestnictwa w licznych polowaniach, nigdy z udziałem strony nie doszło z do zaistnienia jakichkolwiek zdarzeń stanowiących naruszenie prawa łowieckiego, czy zasad bezpieczeństwa obowiązujących na polowaniu, potwierdza słuszność orzeczenia lekarskiego wydanego przez lekarza stwierdzającego, że strona nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji.

Mając na uwadze przytoczone powyżej argumenty oraz fakt, że z łowiectwem jest emocjonalnie związana od kilkudziesięciu lat, strona wniosła o uwzględnienie odwołania.

Decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a K.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1| pkt 7. ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu, po przypomnieniu stanu sprawy Komendant Główny Policji stwierdził, że ustawa o broni i amunicji oraz przepisy wykonawcze uchwalone na podstawie zawartych w niej delegacji ustalają dla osób ubiegających się lub posiadających pozwolenia na broń palną warunek legitymowania się odpowiednią zdrowotną zdolnością do dysponowania bronią, której posiadanie osoby te potwierdzają przedstawiając właściwemu organowi Policji orzeczenia — lekarskie i psychologiczne, o których mowa w art. 15 ust. 3-5 ustawy o broni i amunicji. Przepisy prawa określają kompleksowo tryb i sposób ustalania omawianej zdolności, w tym przewidują, jakie badania powinny i mogą być przeprowadzone przed wydaniem przez upoważnionego orzecznika stosownego orzeczenia. Badania kończą się wydaniem orzeczenia psychologicznego, obejmującego badanie czy posiadacz pozwolenia na broń (osoba ubiegająca się o pozwolenie) wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego (art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy) oraz orzeczenia lekarskiego, zawierającego łączną ocenę zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią (art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy). Badania tego rodzaju mogą też wykazać, że dana osoba jest uzależniona od alkoholu lub substancji psychoaktywnych, co na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy wyklucza możliwość posiadania przez nią pozwolenia na broń. Omawiane orzeczenia nie zawierają uzasadnienia wskazującego, z powodu jakich konkretnie schorzeń czy też zaburzeń osoba poddana badaniu nie posiada zdolności do dysponowania bronią (jest to objęte tajemnicą lekarską), lecz jedynie stwierdzenie odnoszące się do zdolności (lub jej braku) w zakresie dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji - według wzoru określonego w załącznikach do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Z tych też względów, jeżeli nie wynika to z innych dowodów ustalonych w danej sprawie, organ Policji może jedynie mieć informację (w formie stosownego orzeczenia) o braku zdolności danej osoby do dysponowania bronią, z wyłączeniem wiedzy o ogólnozdrowotnych, psychicznych czy też psychologicznych przyczynach braku tej zdolności.

Z tego powodu wskazanie przez organ I instancji w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji zamiast tylko przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy (odnoszą się do niego orzeczenia lekarskie), także pkt 3 i 4 ust. 1 art. 15 - w świetle materiału dowodowego - nie było uprawnione Brak jest bowiem ustaleń, które wskazywałyby na uzależnienie strony od alkoholu lub substancji psychoaktywnych (opinia z miejsca zamieszkania wręcz to wyklucza), a pozytywne orzeczenia psychologiczne niewątpliwie świadczą o tym, iż nie wykazuje ona istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego.

Uchybienie to nie tworzy jednak podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji, bowiem w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, a organ odwoławczy przedmiotowe uchybienie niniejszym skorygował korzystając z przysługujących mu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. kompetencji reformatoryjnych.

Odnosząc się do wskazanych przesłanek przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, Komendant Główny Policji zauważył, iż zgodnie z wolą ustawodawcy stwierdzenie ich istnienia (bądź nie) odbywa się w drodze przedstawiania przez posiadaczy pozwoleń na broń orzeczeń lekarskich, o których mowa w art. 15 ust. 3-5 ustawy. Postępowanie w sprawie orzekania o zdolności do dysponowania bronią jest dwuinstancyjne, a więc od orzeczenia wydanego w I instancji zarówno badanemu, jak i organowi Policji, przysługuje odwołanie do upoważnionego orzecznika II instancji. Orzeczenia wydane w instancji odwoławczej są ostateczne (§ 8 ust. 1 i 2 oraz ust. 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia).

W sprawie strony uzyskano takie orzeczenia, a więc są one dla organów Policji wiążące. Jak bowiem wskazano w orzecznictwie sądów administracyjnych, ostateczne orzeczenia lekarskie (i psychologiczne) wydawane w trybie § 8 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 7 września 2000 r. nie podlegają weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń (tak np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK-1273/04, LEX nr 189224, por. też wyrok z dnia 29 marca 2006 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 128/06, LEX nr 228273). Ponieważ wskazane orzeczenie lekarskie z dnia [...] grudnia 2007 r. stwierdza, że strona nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji (chodzi o pkt 2 ust. 1 tego przepisu, jak już wyżej podkreślono), w myśl dyspozycji skorelowanego z tym przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy (właściwy organ Policji cofa pozwolenie ...) organy Policji zobowiązane są do cofnięcia mu pozwolenia na broń. Wolą ustawodawcy jest bowiem, by bronią palną nie mogły dysponować osoby, które nie posiadają do tego zdolności w myśl przepisów ustawy. W związku z powyższym przepisom tym nadany został walor obligatoryjności, co oznacza, że organom Policji nie pozostawiono żadnego marginesu swobody w wyborze sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w przypadku ustalenia, w drodze prawem nakazanej, braku zdolności danej osoby do dysponowania bronią. Dlatego decyzja organu I instancji, w części opartej na wskazanej podstawie prawnej, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, jest słuszna i zasadna.

Ponadto organ II instancji wyjaśnił, iż orzeczenia lekarskie wydane przez lekarzy powołanych przez stronę i organ nie mają takiej samej mocy dowodowej, wobec czego w sytuacji, gdy są sobie przeciwstawne, nie ma konieczności ich weryfikowania w drodze dopuszczenia dowodu w postaci opinii biegłego, o czym wspomniała strona w odwołaniu od zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z przepisami wskazanego wyżej rozporządzenia z dnia 7 września 2000 r., orzeczenie lekarskie wydane w II instancji eliminuje (jeśli jest odmienne w treści) orzeczenie I-instancyjne, a więc traci ono moc dowodową. Wiążące jest tylko to drugie orzeczenie, jeśli oczywiście jego prawidłowość nie została podważona w drodze stosownej kontroli właściwego wojewody (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). Taka sytuacja nie występuje jednak w rozpatrywanej sprawie.

Wskazano również, że orzekać o zdolności do dysponowania bronią mogą - z woli ustawodawcy - jedynie upoważnieni lekarze i psycholodzy, którzy muszą odbyć stosowne szkolenia i legitymować się odpowiednimi kwalifikacjami, co daje im możliwość wpisania na listę prowadzoną przez komendanta wojewódzkiego Policji. Biegli z zakresu broni czy też strzelectwa nie zostali objęci przepisami w/w rozporządzenia, a więc ich ewentualna opinia w tego rodzaju sprawie jak niniejsza nie mogłaby wpłynąć na sposób jej rozstrzygnięcia co do istoty.

Komendant Główny Policji stwierdził ponadto, iż nie można się zgodzić z zarzutem strony co do naruszenia w postępowaniu zasady wynikającej z art. 7 K.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), a także przepisów art. 75 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a., polegającym na oparciu rozstrzygnięcia przez organ I instancji tylko na negatywnym orzeczeniu lekarskim, z pominięciem w konsekwencji innych dowodów ustalonych w sprawie.

W ocenie Komendanta Głównego Policji w rozpatrywanej sprawie zasadniczą kwestią jest to, czy strona należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, bowiem od tego należy zasadność zastosowania w stosunku do niej przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Jak wyżej wskazano, ostateczne orzeczenie lekarskie, wydane przez uprawnionego lekarza, stwierdzające, iż strona nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy niewątpliwie przesądza o zaistnieniu przesłanek określonych w tym przepisie. Nie może tego faktu zmienić opinia o stronie wydana przez Prezesa Koła Łowieckiego "[...]", którego jest on członkiem, podobnie jak opinia z miejsca zamieszkania i fakt, że przechowuje ona broń w sposób prawidłowy. Organ odwoławczy, nie podważając chlubnych osiągnięć strony, o których jest mowa w opinii z koła łowieckiego, a także dostrzegając pozostałe pozytywnie o niej świadczące dowody, stwierdził jednak, iż nie maja one żadnego wpływu na ocenę jej zdolności do dysponowania bronią. Zastosowany jako podstawa prawna decyzji w tej sprawie przepis prawa materialnego ma – charakter obligatoryjny, co nie pozostawia możliwości wyboru rozstrzygnięcia.

Skargę na powyższą decyzje Komendanta Głównego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła strona zarzucając jej błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji, a w szczególności bezpodstawne uznanie, że posiadana przez stronę wada wzroku uniemożliwia jej bezpieczne użytkowanie broni myśliwskiej, podczas gdy wadę wzroku strona ma od dzieciństwa i nigdy nie przeszkadzało jej to w bezpiecznym użytkowaniu broni. Z tych względów strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji w Warszawie oraz 2. o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpatrzenia skargi.

W uzasadnieniu strona powtórzyła argumentację podniesioną w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stwierdzając, iż materią ustawy o broni i amunicji nie jest uprawnienie dostępne dla każdej osoby, która wyrazi potrzebę jego posiadania. Możliwość dysponowania bronią palną uzależniona bowiem jest od uzyskania pozwolenia właściwego organu Policji w drodze decyzji administracyjnej, a zatem w omawianej materii ustawodawca wprowadził system licencjonowania oportunistycznego, nadając ustawie charakter ściśle reglamentacyjny i - kierując się interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego - ustalił dla osób zainteresowanych posiadaniem broni palnej rygorystyczne wymogi, w tym dotyczące stanu zdrowia fizycznego i psychicznego. Uzyskanie pozwolenia na broń, jak i jego utrzymanie uzależnione jest więc od stanu stałego spełniania przesłanek określonych w ustawie o broni i amunicji oraz aktach wykonawczych do niej.

Kwestiom zdrowotnym ustawodawca nadał istotne znaczenie, ustalając w art. 15 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, że nie wydaje się pozwolenia, m.in. osobom o znacznie ograniczonej zdolności psychofizycznej, co w kontekście art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy oznacza obowiązek cofnięcia pozwolenia w przypadku zaistnienia tej okoliczności. Organy Policji ustalają ją natomiast na podstawie stosownego orzeczenia (art. 15 ust. 3-5 ustawy), wydanego przez upoważnionego do przeprowadzania badań osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń lekarza lub psychologa. Zakres badań i treść orzeczenia regulują natomiast przepisy wydanego z mocy ustawowej delegacji (art. 15 ust. 7) rozporządzenia Ministra Zdrowia z 2000r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, którego integralną część stanowi załącznik nr 10, określający sposób oceny stanu zdrowia przez lekarza okulistę. Co więcej, zgodnie z wolą ustawodawcy prawomocne orzeczenie lekarskie (oraz psychologiczne) wiąże organy Policji co do określonej w nim zdolności zdrowotnej danej osoby do dysponowania bronią. Zatem negatywne dla skarżącego orzeczenie lekarskie oznacza zaistnienie przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, a tym samym dało podstawę do obligatoryjnego cofnięcia mu pozwolenia. Co przy tym istotne, wiążące dla organów Policji było orzeczenie wydane w II instancji przez lekarza "urzędowego", bowiem jako ostateczne eliminowało ono orzeczenie lekarskie lekarza strony. Poza tym ustawodawca wyraźnie przewidział, iż oceny zdolności danej osoby do dysponowania bronią w myśl przepisów ustawy o broni i amunicji dokonywać mogą jedynie upoważnieni lekarze i psycholodzy (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia), a nie - jak chciałby skarżący - biegli z zakresu broni palnej. Wobec powyższego powoływanie takiego biegłego nie ma uzasadnienia prawnego.

Pozytywne opinie z miejsca zamieszkania i środowiska łowieckiego, niekaralność czy też właściwe przechowywanie broni nie mają nic wspólnego ze zdolnością do dysponowania bronią z punktu widzenia stanu zdrowia, a więc okoliczności te nie mogły mieć wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy skarżącego.

Odnosząc się do stwierdzenia zawartego w skardze, że skarżący wadę wzroku miał już od dzieciństwa, organ Policji wyjaśnił, że w [...] r., kiedy skarżący uzyskał pozwolenie na broń myśliwską obowiązywały jeszcze przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, która nie nakładała na osoby ubiegające się o pozwolenie na broń obowiązku przedstawiania orzeczeń lekarskich i psychologicznych, potwierdzających ich zdolność do dysponowania bronią palną, jak to czyni obowiązująca od 20 marca 2000 r. ustawa o broni i amunicji. Obecne regulacje nakazują więc przedstawiać przedmiotowe orzeczenia i nadają im znaczenie mogące zadecydować o sposobie rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie uzyskania bądź dalszego posiadania pozwolenia na broń palną. W przypadku negatywnego orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego, właściwy organ Policji zobowiązany jest odmówić wydania pozwolenia (art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy), a w przypadku, kiedy orzeczenia dotyczą osoby posiadającej pozwolenie na broń - cofnąć je w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W rozpatrywanej sprawie strony organy Policji dysponują ostatecznym orzeczeniem lekarskim, zgodnie z którym skarżący nie posiada zdolności do dysponowania bronią. Orzeczenie to jest dla organów Policji wiążące, a ze względu na obligatoryjny charakter przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 w sprawie skarżącego nie mogła - jak podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - zapaść inna decyzja, niż tylko cofająca pozwolenie.

Z powyższych względów skarga - zdaniem Komendanta Głównego Policji - nie tworzy podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie organu Policji na uwzględnienie nie zasługuje także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przepis art. 61 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) ma charakter fakultatywny, a okoliczności wskazane przez stronę skarżącą na poparcie tego wniosku, tj. obowiązek niezwłocznego zbycia broni, o którym mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o broni i amunicji w efekcie cofnięcia pozwolenia na broń oraz związane z tym koszty nie mogą zostać potraktowane jako niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji Komendanta Głównego Policji. Skarżący nie uzasadnił zatem - w ocenie organu - potrzeby wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sposób określony w art. 61 § 3 powołanej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., którą cofnięto skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską.

Skarżący zarzucił powołanej wyżej decyzji Komendanta Głównego Policji wydanie z naruszeniem przepisów art. 7 K.p.a., w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nie rozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy i oparcie się jedynie na treści orzeczenia lekarskiego wydanego przez Instytut Medycyny Pracy w [...] stwierdzającego, że strona jest osobą nie posiadającą zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią. Jako odrębną podstawę skargi skarżący wskazał błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę skarżonej decyzji, a w szczególności bezpodstawne uznanie, że strona nie może polować z uwagi na posiadaną wadę wzroku.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa (a więc ma obowiązek cofnąć) pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Natomiast wspomniany art. 15 ust. 1 ustawy stwierdza w pkt. 2, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom m.in. o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej.

Stwierdzeniu istnienia tego rodzaju ograniczeń służą badania lekarskie; zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń (...), przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych: lekarza i psychologa, stwierdzające, że nie należy ona do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, i potwierdzające, że może ona dysponować bronią. Zgodnie zaś z ust. 5 tegoż przepisu w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń (...) należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji. Z kolei ust. 7 powołanego przepisu daje ministrowi właściwemu do spraw zdrowia delegację do określenia - w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych - w drodze rozporządzenia kwestii wykonawczych związanych z tymi badaniami. Na podstawie tej delegacji zostało wydane przywołane w zaskarżonej decyzji rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń.

Zgodnie z § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia badania lekarskie osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub osoby posiadającej pozwolenie na broń, zwanej dalej "osobą ubiegającą się", obejmują:

1) ogólną ocenę stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, stanu psychicznego, stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności układu ruchu,

2) badania specjalistyczne i pomocnicze zlecone przez lekarza przeprowadzającego ogólną ocenę stanu zdrowia, zwanego dalej "lekarzem upoważnionym", w tym:

a) badanie przez lekarza psychiatrę,

b) badanie przez lekarza okulistę, przy uwzględnieniu sposobu oceny określonego w załączniku nr 10 do rozporządzenia,

c) konsultacje innych lekarzy specjalistów i badania pomocnicze, które lekarz uzna za niezbędne w wyniku przeprowadzonej oceny stanu zdrowia.

Na podstawie wyników tych badań lekarz upoważniony wydaje orzeczenie lekarskie.

Należy zwrócić uwagę, że orzeczenie lekarskie, o którym wyżej mowa, wydawane na druku określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia, sprowadza się w istocie do stwierdzenia, czy osoba ubiegająca się lub posiadająca pozwolenie na broń: 1) należy bądź nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. l pkt 2-4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji i może dysponować bronią, oraz 2) posiada lub nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. W orzeczeniu lekarskim nie podaje się przyczyn rozstrzygnięcia, nie określa choroby bądź innej ułomności stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia lekarskiego, gdyż orzeczenie to wydawane jest wyłącznie dla potrzeb wykonania w/w przepisów ustawy o broni i amunicji.

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia od orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego przysługuje odwołanie, które może wnieść osoba ubiegająca się oraz właściwy organ Policji (ust. 2). Odwołanie wnoszone jest za pośrednictwem lekarza lub psychologa, którzy wydali orzeczenie, odpowiednio do:

1) jednostki badawczo-rozwojowej, wymienionej w § 5 ust. 4, najbliższej ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się lub siedzibę Policji,

2) psychologa wyznaczonego przez właściwego wojewodę, po zasięgnięciu opinii Polskiego Towarzystwa Psychologicznego lub Stowarzyszenia Psychologów Sądowych w Polsce (ust. 4).

Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne (ust. 9).

Orzecznictwo sądów administracyjnych jest jednolite w ocenie charakteru i skutków prawnych ostatecznego orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego, wydawanego w trybie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. I tak, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Warszawie z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 657/07, LEX nr 356425, stwierdzono, że: "...2. Organy Policji nie tylko nie są uprawnione do weryfikacji ostatecznych orzeczeń zarówno lekarskich, jak i psychologicznych, wydawanych w trybie § 8 rozporządzenia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (...), ale także są nimi związane. Ponadto skutkiem szczególnego uregulowania zakresu i sposobu przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawania orzeczeń lekarskich i psychologicznych jest wyeliminowanie udziału biegłych w ustalaniu merytorycznej poprawności tych orzeczeń." Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 749/06, LEX nr 342541, uznano, że "Jeżeli w sprawie o cofnięcie pozwolenia na broń psycholog w opinii stwierdził brak zdolności skarżącego do posiadania broni a odwołanie od tej opinii uznał za nieuzasadnione psycholog upoważniony do rozpoznawania takich odwołań, to powoływanie kolejnych psychologów do wydawania kolejnych opinii jest zbędne i kolejna opinia nie może być uznana za istotny dowód w sprawie." Również w wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2132/06, LEX nr 317511, podkreślono, że "Związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wydanym na podstawie § 8 rozporządzenia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (...) wyklucza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń." Podobne stanowisko zajął WSA w Warszawie w wyroku z dnia 29 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 128/06, LEX nr 228273, stwierdzając, że: "Wydane orzeczenie lekarskie w trybie odwołania jest ostateczne, o czym mówi wprost § 8 ust. 9 rozporządzenia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. z 2000 r. Nr 79, poz. 898 ze zm.), a więc było ono wiążące dla organu wydającego decyzję. W sytuacji negatywnego orzeczenia organ mógł tylko odmówić wydania pozwolenia na broń palną myśliwską." Przedstawione poglądy potwierdza również wyrok NSA z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04, LEX nr 189224, stwierdzając, że: "Ostateczne orzeczenia lekarskie wydawane w trybie § 8 rozporządzenia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.) nie podlegają weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń. Związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wydanym na podstawie art. 8 cyt. rozporządzenia wyklucza zatem możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń."

Stanowisko to podziela również piśmiennictwo uznając, że w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie okoliczności objętych treścią zapadłych orzeczeń [lekarskich i psychologicznych] jest wykluczone (Z. Kmieciak, Glosa do wyroku NSA z dnia 17 marca 2005 r., OSK 1273/04. Teza nr 2).

W rozpatrywanej sprawie o wykonanie badań skarżący, dostarczając organowi Policji orzeczenie lekarskie z dnia [...] września 2007 r., stwierdzające, że nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią oraz orzeczenie psychologiczne z dnia [...] maja 2007 r. stwierdzające, że nie należy także do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 wyżej cytowanej ustawy. Odwołanie od powyższych orzeczeń złożył organ I instancji – Komendant Wojewódzki Policji w [...]. Ostateczne orzeczenie psychologiczne potwierdziło, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią. Jednakże w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] stycznia 2008 r. stwierdzono, iż strona nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią, w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji.

Jak wyżej wskazano, organy Policji były: 1) związane ostatecznym negatywnym orzeczeniem lekarskim, 2) nie miały podstaw prawnych do powołania innego biegłego, oraz 3) wobec negatywnego, ostatecznego orzeczenia lekarskiego organ mógł tylko odmówić wydania pozwolenia na broń palną myśliwską.

W tej sytuacji należy uznać, że decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r., utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., którą cofnięto skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską, była zgodna z prawem

Natomiast za niezasadny należy uznać zarzut skarżącego, iż u podstaw zaskarżonej decyzji legła błędna ocenę okoliczności faktycznych, a w szczególności bezpodstawne uznanie, że strona nie może polować z uwagi na posiadaną wadę wzroku. Jak już bowiem stwierdzono, w orzeczeniu lekarskim sporządzonym dla celów wykonania art. 15 w zw. z art. 18 ustawy o broni i amunicji podawany jest tylko określony wynik istotny z punktu widzenia wykonania powołanej ustawy, a nie wynik badania lekarskiego. Organy Policji nie mają ani podstaw prawnych, ani kompetencji do rozważania kwestii medycznych, są natomiast związane ostatecznym negatywnym orzeczeniem lekarskim. Należy bowiem podkreślić, że ostateczne negatywne rozstrzygnięcie lekarskie bądź psychologiczne stanowi wystarczającą przesłankę obligującą właściwy organ do odmowy lub cofnięcia pozwolenia na broń. Natomiast pozytywny wynik takiego badania nie przesądza jeszcze o przyznaniu lub pozostawieniu zainteresowanemu pozwolenia na posiadanie broni, lecz stanowi jedną z kilku warunków, od spełnienia których zależy uzyskanie/utrzymanie pozwolenia na broń.

Za niezasadne należało w związku z tym uznać również zarzuty naruszenia przepisów art. 7 K.p.a., w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nie rozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy i oparcie się jedynie na treści orzeczenia lekarskiego wydanego przez Instytut Medycyny Pracy w [...]. Z przedstawionego tutaj punktu widzenia jednoznacznie wynika, że te wszystkie inne okoliczności nie mają istotnego znaczenia dla sprawy, albo – lepiej – że wobec ostatecznego negatywnego orzeczenia lekarskiego organ Policji nie miał potrzeby i podstaw prawnych do badania tych okoliczności.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.