Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2587/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15 zzs[4] ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 46 pkt 21
journal: Dz.U. 2020 poz 875
law: Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS- CoV-2
article: art. 129[1] ust. 1 pkt 2 i 3, art. 120 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 286
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2021 r. sprawy ze skargi "(...)" S.A. z siedzibą w "(...)" na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia "(...)" października 2020 r. nr "(...)"w przedmiocie prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia "(...)" stycznia 2019 r.; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego "(...)"S.A. z siedzibą w "(...)" kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt:

VI SA/Wa 2587/20

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2020 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2019 roku o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny [...], zgłoszony dnia [...]/05/2016 przez: [...] SPÓŁKA AKCYJNA, W. (dalej jako: Skarżąca, Spółka) pod numerem [...].

Podstawą prawną ww. rozstrzygnięcia były przepisy art. 245 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 1291 ust. 1 p. 2 i 3 oraz art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2020 r. poz. 286 z późn.zm., dalej jako: p.w.p.).

Jak wynika z akt, Spółka zgłosiła do Urzędu Patentowego wniosek o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowny: [...], przeznaczony do oznaczania usług w zakresie klas:

35 analizy i raporty statystyczne, gromadzenie danych, gromadzenie danych [dla osób trzecich], gromadzenie i systematyzowanie informacji w komputerowych bazach danych, gromadzenie informacji dla firm, gromadzenie informacji handlowych, gromadzenie statystyk w zakresie działalności gospodarczej, gromadzenie informacji handlowej, kompilacja danych dla osób trzecich, kompilacja komputerowych baz danych, kompilacja informacji statystycznych, kompilacja i systematyzacja danych na potrzeby komputerowych baz danych, kompilacja danych statystycznych dotyczących przedsiębiorstw, kompilacja zindeksowanych adresów, konsultacje dotyczące przygotowania gospodarczych danych statystycznych, kompilacja statystyk związanych z reklamą, kompilacja rejestrów dotyczących importerów, kompilacja rejestrów dotyczących eksporterów, kompilacja modeli statystycznych w celu dostarczania informacji dotyczących dynamiki rynku, kompilacja list potencjalnych klientów, kompilacja list adresowych dla przesyłek reklamowych, kompilacja list adresowych, sporządzanie statystyk, sporządzanie informacji statystycznych dotyczących działalności gospodarczej, skomputeryzowane wyszukiwanie informacji handlowych, skomputeryzowane usługi przetwarzania informacji z zakresu działalności gospodarczej, skomputeryzowane gromadzenie indeksów klientów, opracowywanie statystyk biznesowych, opracowywanie statystyk gospodarczych, opracowywanie statystyk handlowych, opracowywanie statystyk biznesowych i informacji handlowych, opracowywanie statystycznych danych gospodarczych i informacji handlowych: opracowywanie katalogów, spisów w celu publikacji w Internecie, opracowywanie katalogów [spisów] w celu ich publikacji w globalnej sieci komputerowej lub Internecie, opracowywanie informatorów handlowych, opracowywanie informacji gospodarczych, opracowywanie informacji handlowych, opracowywanie informatorów gospodarczych, opracowywanie informacji o firmie, opracowywanie biznesowych danych statystycznych, nabywanie informacji w zakresie działalności gospodarczej dotyczących statusu firmy, nabywanie informacji o działalności gospodarczej dotyczących działalności spółki, nabywanie informacji handlowych, konsultacje dotyczące przygotowywania statystyk biznesowych, zestawienia statystyczne [dla działalności gospodarczej lub celów handlowych], zestawienia statystyczne: zdobywanie statystyk dotyczących działalności gospodarczej [dla osób trzecich], zbieranie danych dotyczących działalności gospodarczej, zbieranie biznesowych danych statystycznych, usługi komputerowego przetwarzania informacji z zakresu działalności gospodarczej, tworzenie komputerowych baz danych: systematyzowanie danych w komputerowych bazach danych, statystyczne zestawienia, systematyzacja danych poprzez tworzenie komputerowych bazach danych, analiza danych i statystyk dotyczących badań rynkowych, analiza danych statystycznych z badań rynku, analiza rynku, analizy rynku, badania działalności gospodarczej i badania rynkowe, badania i analizy rynkowe badania rynkowe, raporty z analiz rynkowych, gromadzenie informacji z badań rynkowych, gromadzenie informacji dotyczących badań rynku, badania w zakresie zysków, biznesowe usługi doradcze w zakresie zarządzania działalnością gospodarczą, doradzanie przedsiębiorstwom handlowym w zakresie prowadzenia ich interesów, doradztwo biznesowe: doradztwo dotyczące działalności gospodarczej, doradztwo w sprawach działalności gospodarczej, doradztwo w dziedzinie zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwie, doradztwo specjalistyczne w sprawach działalności gospodarczej, doradztwo i pomoc w zakresie zarządzania działalnością gospodarczą, doradztwo w zakresie administrowania działalnością gospodarczą, doradztwo w zakresie nabywania przedsiębiorstw doradztwo w zakresie organizacji i zarządzania działalnością gospodarcza doradztwo w zakresie organizacji lub zarządzania przedsiębiorstwem handlowym, doradztwo w zakresie organizowania i prowadzenia działalności gospodarczej, doradztwo w zakresie organizacji i prowadzenia działalności gospodarczej, doradztwo w zakresie organizacji działalności gospodarczej, konsultacje w zakresie działalności gospodarczej dla firm konsultacje w zakresie działalności gospodarczej dla osób indywidualnych doradztwo w zakresie zarządzania firmą, doradztwo w zakresie zarządzania biznesowego, w tym przez Internet, doradztwo w zakresie zarządzania ryzykiem [działalność gospodarcza], doradztwo w zakresie zarządzania biznesem, opracowywanie pomysłów dla ekonomii biznesu, pomoc i doradztwo w zakresie organizacji działalności gospodarczej, porady, pytania i informacje dotyczące działalności gospodarczej, profesjonalne doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej, usługi w zakresie sprawozdań rynkowych, automatyczne przetwarzanie danych, doradztwo w zakresie działalności gospodarczej związane z przetwarzaniem danych, elektroniczne przetwarzanie danych, kompilacja informacji do komputerowych baz danych, kompilacja informacji w komputerowych bazach danych, kompilowanie i systematyzowanie informacji w bankach danych, komputerowe przetwarzanie danych, komputerowe zarządzanie bazami danych, komputerowe zarządzanie plikami, przetwarzanie danych, przetwarzanie danych dla firm, przetwarzanie danych w celu gromadzenia danych do celów działalności gospodarczej, przetwarzanie wyników badań dotyczących działalności gospodarczej, skomputeryzowana weryfikacja danych, skomputeryzowane przetwarzanie danych, zestawianie danych w komputerowych bazach danych, zarządzanie komputerowymi bazami danych, wyszukiwanie informacji w plikach komputerowych dla osób trzecich, wprowadzanie i przetwarzanie danych, weryfikacja przetwarzania danych, usługi zarządzania danymi, usługi w zakresie wyszukiwania danych, usługi przetwarzania danych online, usługi informacyjne w zakresie przetwarzania danych, 36 agencje ściągania należności, agencje ściągania wierzytelności, agencje windykacji należności, dostarczanie informacji dotyczących faktoringu długów, firmy windykacyjne, odzyskiwanie zaległych długów, organizacja ściągania długów, ściąganie długów, windykacja, windykacja należności i odzysk długu, windykacja należności i odzyskiwanie długów, usługi związane z niewypłacalnością, usługi w zakresie zarządzania długami, usługi doradztwa w zakresie zadłużenia, usługi doradztwa finansowego związane z niewypłacalnością, usługi w zakresie ściągania długów, skomputeryzowane usługi prawne dotyczące windykacji, ściąganie należności (agencje -), agencje kredytowe, doradztwo dotyczące pożyczek, usługi związane z uzyskiwaniem pożyczek, doradztwo dotyczące pożyczek, doradztwo finansowe związane z usługami kredytowymi, elektroniczne usługi windykacji należności, ocena zdolności kredytowej przedsiębiorstw, gwarantowanie pożyczek, organizowanie kredytów, organizowanie pożyczek, organizowanie pożyczek w celu zabezpieczania funduszy dla osób trzecich, poręczenia, poręczenie, pośrednictwo ubezpieczeniowe, ubezpieczenia, udzielanie gwarancji i zabezpieczeń, udzielanie kredytów, udzielanie kredytu kupieckiego, usługi dotyczące pożyczania i pożyczek, usługi gwarancji finansowych, usługi konsultingowe dotyczące udzielania pożyczek, usługi w zakresie poręczeń, usługi w zakresie organizowania kredytów, usługi w zakresie kredytów finansowych, usługi świadczone przez gwarantów, wynajem nieruchomości, zarządzanie i majątkiem, 41 organizowanie konferencji, wystaw i konkursów, konferencje (organizowanie i prowadzenie - ), kongresy (organizowanie i prowadzenie - ), organizacja seminariów, organizacja konferencji edukacyjnych, organizowanie ceremonii przyznania nagród za osiągnięcia, organizowanie ceremonii rozdania nagród, organizowanie i prowadzenie wykładów, organizowanie i prowadzenie zjazdów, organizowanie i prowadzenie konferencji i kongresów, organizowanie i prowadzenie seminariów i warsztatów [szkolenia], organizowanie i prowadzenie seminariów, organizowanie i prowadzenie konferencji na temat biznesu i handlu, organizowanie i prowadzenie konferencji, organizowanie konferencji dotyczących handlu, organizowanie konferencji związanych z biznesem, organizowanie konferencji związanych z handlem, organizowanie konferencji dotyczących szkoleń, organizowanie konferencji dotyczących edukacji, organizowanie konferencji w celach edukacyjnych, seminaria, edukacja, edukacja dorosłych, doradztwo szkoleniowe w zakresie zarządzania, dostarczanie informacji edukacyjnych, informacja dotycząca edukacji udzielana on-line z komputerowej bazy danych lub z internetu, kursy szkoleniowe, opracowywanie materiałów edukacyjnych, organizacja szkoleń, organizowanie szkoleń biznesowych, organizowanie szkoleń handlowych, prowadzenie kursów edukacyjnych dotyczących zarządzania działalnością gospodarczą, prowadzenie kursów edukacyjnych z zakresu biznesu, prowadzenie seminariów, szkolenia związane z finansami, udostępnianie informacji dotyczących szkoleń, usługi edukacyjne dla kadry kierowniczej, organizowanie konkursów, organizacja konkursów edukacyjnych, 42 certyfikacja [kontrola jakości], kontrola jakości, kontrola jakości dla osób trzecich, ocena jakości, świadczenie usług zapewniania jakości, administracja serwerów, aktualizowanie banków pamięci systemów komputerowych, analizy komputerowe, analizy systemów komputerowych, badania dotyczące przetwarzania danych, badania w dziedzinie technologii informacyjnej, badania w dziedzinie technologii przetwarzania danych, doradztwo, konsultacje i informacja w zakresie technologii informacyjnych, przygotowywanie programów komputerowych do przetwarzania danych, projektowanie i opracowywanie oprogramowania do elektronicznych baz danych, projektowanie i opracowywanie systemów do wprowadzania danych, projektowanie i opracowywanie systemów przetwarzania danych, projektowanie i opracowywanie systemów do wyświetlania danych, projektowanie i opracowywanie systemów do przechowywania danych, zarządzanie projektami informatycznymi w dziedzinie elektronicznego przetwarzania danych [EDP], usługi komputerowe on-line, usługi w zakresie kopiowania i konwersji danych, usługi kodowania danych, zarządzanie projektami w zakresie technologii informacyjnych.

Uzasadniając odmowę udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak UP stwierdził na wstępie, iż podstawową przesłanką rejestracji znaku towarowego jest istnienie dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia, na które składa się ogół cech pozwalających zidentyfikować dany towar lub usługę na rynku. Przedmiotem ochrony nie mogą stać się oznaczenia ogólnoinformacyjne. Użyty zestaw słów winien u odbiorców wywołać skojarzenie towaru z oznaczeniem z punktu widzenia jego pochodzenia, czyli zindywidualizowania towaru na rynki spośród innych towarów takich samych lub podobnych oferowanych przez inne firmy na rynku. Organ stanął następnie na stanowisku, że przedmiotowe oznaczenie nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone w rozumieniu art. 1291 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, a także składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności w rozumieniu art. 1291 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej. Organ w decyzji[...] stycznia 2019 r. dokonał egzegezy poszczególnych słów składających się na wyrażenie "krajowy rejestr długów", a następnie dokonał analizy opisowego charakteru zgłoszonego oznaczenia w odniesieniu do poszczególnych usług. Wskazał, że w klasie 36 i 35 wszystkie usługi z wykazu mieszczą się w zakresie oferty przedsiębiorstwa zajmującego gromadzeniem i udostępnianiem danych pod nazwą rejestr Długów. W42 i 41 usługi są komplementarne i ściśle powiązane z usługami stanowiącymi podstawową działalność Spółki. Organ uznał, że przedmiotowe oznaczenie nie nadaje się do odróżniania w obrocie sygnowanych usług. W rezultacie winno zostać wolne od wykorzystania przez wszystkich uczestników rynku, o ile nie zostanie wykazana przez któregoś z nich wtórna zdolność odróżniająca, której to zdolności, zdaniem organu, skarżąca Spółka nie wykazała.

Spółka, korzystając z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, w dniu 29 marca 2019 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którego uzasadnieniu zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: przepisu art. 80 kpa w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa polegające w szczególności na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu oceny dowolnej, nieprawidłowej i wybiórczej, w szczególności poprzez nieuzasadnione i arbitralne odmówienie wiarygodności złożonemu w sprawie materiałowi dowodowemu,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: przepisu art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 pwp poprzez jego błędne zastosowanie, tj. przyjęcie, że znak nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których został zgłoszony oraz składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności - prowadzące do wadliwego ustalenia, że znak nie ma dostatecznych znamion odróżniających.

Nadto podniesiono na nabycie przez przedmiotowe oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej. Wskazano na błędnie ustalony stan faktyczny sprawy i w konsekwencji niezasadne przyjęcie, że co do znaku "[...]" wystąpiła negatywna przesłanka dla udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy w postaci braku zdolności znaku do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa, podczas gdy zgodnie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym znak towarowy "[...]" charakteryzuje się zarówno wysoką pierwotną jak i wtórną zdolnością odróżniającą.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd wskazał, przedmiotowe oznaczenie to oznaczenie wyłącznie słowne, składające się z trzech elementów - słów: [...]. Użyte w oznaczeniu słowo "[...]" dla przeciętnego odbiorcy jest synonimem uporządkowanego według jednego kryterium spisu lub wykazu czegoś. Słowo "[...]" stanowi określenie, doprecyzowanie słowa "[...]". Dług, zgodnie z definicją słownika języka polskiego wszystkim jest informacją o rodzaju czy charakterze sygnowanych usług – [...], a więc ogólnopolski wykaz długów/dłużników - nie zaś wyróżnikiem podmiotu je oferującego. Według organu, zgłoszony znak, jako znak wyłącznie słowny nie posiada także żadnej charakterystycznej grafiki, która pozwoliłaby w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego na odróżnianie go od oznaczeń należących do innych podmiotów działających na rynku. Zgodnie z przyjętym w doktrynie poglądem "Znak nie musi charakteryzować się oryginalnością i nowością. Jednakże jego forma przedstawieniowa powinna być na tyle charakterystyczna (dostatecznie), aby była w stanie zwrócić uwagę klienteli i stanowić signum identyfikujące towar w obrocie. Ocena zdolności odróżniającej jest więc wypadkową dwóch elementów. Z jednej strony forma przedstawieniowa znaku musi być "sama w sobie" na tyle charakterystyczna, aby mogła identyfikować towar. Z drugiej strony musi zapewnić kupującemu możliwość dokonania wyboru towaru według niej, bez konieczności ustalania pochodzenia towaru drogą okrężną (np. przez szukanie na towarze nazwy producenta). W kontekście przedmiotowej sprawy oznacza to, iż odbiorca mając styczność ze znakiem w formie wyłącznie słownej, nie posiadającą żadnych szczególnych cech charakterystycznych, zmuszony będzie do dodatkowego poszukiwania informacji o producencie, zamiast uzyskać go z samego znaku, co spowodowane jest faktem, iż oznaczenie to same w sobie nie posiada żadnych cech odróżniających. W tym stanie należy uznać, iż przedmiotowy znak nie nadaje się do odróżniania w obrocie wnioskowanego zakresu ochrony, przez co nie może zostać na niego udzielone prawo ochronne.

Według organu, zgłoszony znak nie posiada zdolności odróżniającej dla wszystkich zgłoszonych usług. Organ wskazał, że usługi z klasy 35, 36 oraz 42 są nierozerwalnie związane z przedmiotowym oznaczeniem. Trudno bowiem o ściślejszy związek rejestru z kompilacjami danych oraz systemami do ich wykonywania, zaś długu - z usługami ich ściągania. Jeśli zaś chodzi o z klasy 41 należą one do tego rodzaju uniwersalnych usług, że wspomagająco mogą dotyczyć wielu innych usług, zatem opisowość będzie dotyczyła także i ich. Wybierając te usługi skupiają się na tym jaki podmiot będzie ją świadczył. Rozważa, czy może on zapewnić mu oczekiwany prestiż czy zasięg. Odnośnie do usług organizowania konferencji, targów i wystaw, należy wskazać, że polegają one na kompleksowej organizacji takiego wydarzenia - od wybrania miejsca wydarzenia, ewentualnego zakwaterowania, skonstruowania agendy, w tym czasem również agendy merytorycznej i prelegentów, zaopatrzenia żywnościowego. Usługi te kierowane są do podmiotów, które chcą zorganizować takie wydarzenie posługując się przy tym profesjonalnym podmiotem. Usługa ta skierowana jest więc przede wszystkim do podmiotów profesjonalnych i polega na dostarczeniu finalnego produktu jakim jest konferencja czy szkolenie, bądź targi. W wyborze danej usługi odbiorca będzie kierował się profesjonalizmem i opinią na temat usług danego podmiotu go wykonującego. Należy zatem uznać, iż będzie ona również związana zakresem działalności Zgłaszającego, a zatem w tym przypadku w/w usługami z klas 35, 36 i 42. Nie ma zatem wątpliwości, że przedmiotowe oznaczenie będzie także opisowe dla usług z klasy 42. Sposób postrzegania znaku towarowego przez właściwy krąg odbiorców jest jednak zależny od poziomu uwagi wykazywanego przez przeciętnego konsumenta, który może się różnić w zależności od kategorii danych towarów lub usług [ww. w pkt 16 wyrok w sprawie Okrągła czerwono-biała tabletka, pkt 48; wyrok Sądu z dnia 12 września 2007 r. w sprawie T- 358/04 Neumann przeciwko OHIM (Kształt główki mikrofonu), Zb.Orz. s. II-3329, pkt 40],

UP podkreślił, iż aby uznać znak składający się ze słowa lub neologizmu wynikającego z kombinacji elementów za opisowy nie wystarczy ustalić możliwy charakter opisowy dla każdego z tych elementów. Taki charakter musi również zostać ustalony w odniesieniu do samego słowa lub neologizmu [wyrok z 22 czerwca 2005 r., PAPERLAB, T-19/04, EU: T: 2005: 247, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo].

Organ wskazał następnie, iż znak składający się ze słowa lub neologizmu składającego się z elementów, z których każdy jest opisowy dla właściwości towarów lub usług, dla których wnioskuje się o rejestrację, sam w sobie opisuje właściwości tych towarów lub, z wyjątkiem przypadków, w których istnieje wyraźna różnica między neologizmem lub słowem, a samą sumą jego części składowych. Zakłada to, że ze względu na nietypowy charakter połączenia w odniesieniu do tych towarów lub usług neologizm lub słowo stwarza wrażenie wystarczająco dalekie od wrażenia wywołanego zwykłym połączeniem treści dostarczonej przez elementy, które go tworzą, tak że stanowi sumę wspomnianych elementów. W tym względzie, istotna jest również analiza tego terminu w świetle odpowiednich reguł leksykalnych i gramatycznych [wyrok z 22 czerwca 2005 r., PAPERLAB, T- 19/04, EU: T: 2005: 247, pkt 27 i cytowane orzecznictwo].

Urząd podkreślił, że istotą rozpoznawanej sprawy jest ustalenie, czy rozpatrywany znak towarowy może być, ze swej natury, postrzegany przez właściwy krąg odbiorców jako wskazówka pozwalająca mu na określenie pochodzenia handlowego rozpatrywanych towarów, bez ryzyka pomylenia ich z towarami mającymi inne pochodzenie handlowe. A zatem sam fakt, że inne znaki towarowe zostały uznane za zdolne do odróżniania towarów i w rezultacie za niepozbawione charakteru odróżniającego, nie wystarczy do ustalenia, że rozpatrywany znak towarowy także wykazuje minimum charakteru odróżniającego konieczne do objęcia go ochroną.

Następnie organ, powołując się na orzecznictwo (wyrok z dnia 16 października 2014 r. Larrańaga Otańo/OHIM (GRAPHENE), T-458/13, EU:T:2014:891, pkt 26; zob. także podobnie postanowienie z dnia 18 marca 2010 r" CFCMCEE/OHIM, C 282/09 P, Zb.Orz., EU:C:2010:153, pkt 37-40; analogicznie wyrok z dnia 15 lutego 2007 r., BVBA Management, Training en Consultancy, C 239/05, Zb.Orz., EU:C:2007:99, pkt 34-38), podkreślił, iż o ile decyzja odmowna w sprawie rejestracji znaku towarowego powinna zawierać co do zasady uzasadnienie odnośnie do każdego z towarów lub usług objętych zgłoszeniem, o tyle właściwy organ może jednak ograniczyć się do ogólnego uzasadnienia, jeżeli ta sama podstawa odmowy rejestracji podnoszona jest wobec całej kategorii lub grupy towarów lub usług, między którymi istnieje na tyle bezpośredni i konkretny związek, że tworzą one jedną kategorię lub jedną grupę towarów lub usług o dostatecznie jednorodnym charakterze

Odnosząc się do podnoszonej przez zgłaszającego kwestii wtórnej zdolności odróżniającej zgłoszonego znaku organ stwierdził, że zgodnie z art. 130 pwp, odmowa udzielenia prawa ochronnego na podstawie przepisu art. 1291 ust.1 pkt. 2-4 nie może nastąpić, jeżeli przed datą zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym znak ten nabrał, w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w przeciętnych warunkach obrotu. Oceny tej należy dokonywać z dużą ostrożnością, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności, w jakich znak ten był używany w obrocie, przy założeniu, że żadna z okoliczności nie ma znaczenia decydującego. Do takich okoliczności zalicza się czas używania znaku, jego udział w rynku, sposób i intensywność jego używania, przy uwzględnieniu wszystkich danych wskazujących, że określona grupa odbiorców przypisze określonemu przedsiębiorcy towar oznaczony tym znakiem. Konieczne jest, by oznaczenie używane było w charakterze znaku towarowego, a więc w taki sposób, który umożliwia w oczach przeciętnego odbiorcy towarów odróżnienie danego towaru od towarów innych przedsiębiorców. Dlatego wtórną zdolność odróżniającą może nabyć również element używanego w obrocie zarejestrowanego znaku towarowego, oczywiście o ile w odniesieniu do tego elementu spełnione są kryteria nabycia wtórnej zdolności odróżniającej jako samodzielnego oznaczenia, a więc krąg odbiorców rozpoznaje towar oznaczony tym oznaczeniem, jako pochodzący z określonego przedsiębiorstwa. Fakt jednak, że jest on używany jako część innego znaku towarowego lub jego element, nie wyłącza takiej możliwości, gdyż nie ma wymogu samodzielności stosowania oznaczenia dla nabycia zdolności odróżniającej przez używanie. Istotą jest sposób, w jaki używa się danego oznaczenia. Podobnie może być w sytuacji, gdy dane oznaczenie jest używane łącznie z innym znakiem towarowym. W obu takich przypadkach istotne jest jednak tylko to, czy oznaczenie, o którego rejestrację się wnosi, ze względu na nabycie wtórnej zdolności odróżniającej może wskazywać relewantnym dla tego towaru odbiorcom na pochodzenie z określonego przedsiębiorstwa. Sprowadza się do to wymogu przedstawienia przez podmiot ubiegający się o rejestrację oznaczenia stosowanego jako część innego znaku towarowego lub w połączeniu z innym znakiem dowodu, że to oznaczenie z pominięciem innych znaków towarowych wskazuje na pochodzenie danych towarów z określonego przedsiębiorstwa. Trybunał Sprawiedliwości sformułował listę okoliczności, których uwzględnienie wydaje się nieodzowne dla ustalenia istnienia wtórnej zdolności odróżniającej. Zdaniem Trybunału badanie takie powinno uwzględniać:

1) udział rynkowy, jaki posiadają towary bądź usługi oznaczone takim znakiem;

2) intensywność, długotrwałość oraz zasięg geograficzny używania danego oznaczenia;

3) wysokość środków zainwestowanych przez wnioskodawcę w promocję danego oznaczenia;

4) udział procentowy odbiorców danych towarów bądź usług, którzy z uwagi na znak towarowy identyfikują je jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa;

5) oświadczenia izb handlowych i przemysłowych lub innych handlowych lub profesjonalnych stowarzyszeń, potwierdzających obecność tak oznaczonych towarów lub świadczenia usług pod danym znakiem towarowym.

Jednocześnie Trybunał podkreślił, że podstawą dla oceny istnienia wtórnej zdolności odróżniającej nie mogą być dane o charakterze abstrakcyjnym, odnoszące się np. do przewidywanego kręgu odbiorców. Oznaczenie może zostać zarejestrowane, jeżeli okaże się, że co najmniej znaczący udział relewantnych odbiorów identyfikuje tak oznaczone towary jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa. Jeszcze dobitniej na konieczność powiązania przez przeciętnego odbiorcę kojarzenia określonego oznaczenia z konkretnym podmiotem lub przyjmowania, że pochodzi on od konkretnego podmiotu gospodarczego, stosującego dane oznaczenie na rynku, wskazał Trybunał Sprawiedliwości, rozważając możliwość uzyskania wtórnej zdolności odróżniającej przez oznaczenie stanowiące kształt towaru. Nie wyłącza się również korzystania z innych środków dowodowych, jeżeli takowe są dopuszczalne w prawie krajowym, w szczególności chodzi tutaj o badanie opinii społecznej. Trybunał Sprawiedliwości UE nie wskazuje jednak, jaki odsetek osób biorących udział w badaniu opinii społecznej jest wystarczający dla stwierdzenia, że oznaczenie nabyło wtórną zdolność odróżniającą. Przeciwnie - wskazuje, że określenie procentowego udziału znajduje się w kompetencji organu, który zarządził takie badanie. Trybunał podkreśla jednocześnie, że nie można wskazać w sposób ogólny, np. poprzez odwołanie się do określonego odsetka dotyczącego poziomu rozpoznawalności znaku towarowego w danym kręgu odbiorców, kiedy znak towarowy uzyskał charakter odróżniający w następstwie używania. Zwraca również uwagę, że wyniki badań opinii nie mogą stanowić jedynego, decydującego kryterium dla oceny uzyskania wtórnej zdolności odróżniającej (Prawo własności przemysłowej 2017, wyd. 2 Krystyna Szczepanowska- Kozłowska). Oznacza to, iż znak, aby nabrał podnoszonych przez Pełnomocnika wtórnych cech odróżniających, powinien posiadać dokumenty stwierdzające nabycie przez niego owej zdolności co najmniej w dniu zgłoszenia. Zgłaszający przedstawił na przedmiotowy znak zgłoszony w dniu [...]/08/2019r. szereg dokumentów, które miałyby nabycie tej zdolności dowieść. Istotą instytucji nabycia wtórnej zdolności odróżniającej przez oznaczenie jest ocena, czy konsumenci kojarzą badany znak właśnie z konkretnym przedsiębiorstwem. W przedmiotowej sprawie nie możemy tego stwierdzić. Należy zauważyć, że z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby konsumenci kojarzyli przedmiotowe oznaczenie ze Zgłaszającym.

Organ wskazał listę dokumentów przedstawionych przez Skarżącą Spółkę na okoliczność nabycia przez zgłoszone znaczenie wtórnej zdolności odróżniającej.

Według organu, na podstawie posiadanych materiałów nie można ustalić jakie usługi, oznaczanie przedmiotowym znakiem, są identyfikowane ze Spółką - są to bowiem pośrednie dowody, które nie pozwalają ustalić, iż znaczna część odbiorców identyfikuje te usługi właśnie z tym podmiotem.

Organ zaznaczył, że wszystkie symbole (znaki) używane w obrocie, jako opisowe, aby nabrać mocy odróżniającej muszą mieć taki wyraz, aby w świadomości zbiorowej odbiorców produktu wykształciło się jednoznaczne skojarzenie między danym oznaczeniem a towarem, wyróżniające go pod względem pochodzenia. Używanie oznaczenia ma bowiem umożliwiać utrwalenie więzi pomiędzy nim a towarem. Oznaczenie nabywa zdolność odróżniającą, gdy jest w stanie identyfikować towar jako pochodzący od konkretnego przedsiębiorcy. Powołując się na orzecznictwo TSUE organ stwierdził, że niezależnie od tego, czy znak był używany jako część innego zarejestrowanego znaku towarowego, czy też w połączeniu z takim znakiem, zgłaszający musi przedstawić dowód, że zainteresowany krąg odbiorców postrzega towar lub usługę oznaczone tylko tym znakiem, z pominięciem wszelkich innych znaków, które również mogą być obecne, jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa. Takiego dowodu, zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie przedstawono. Oceny, czy znak nabył wtórną zdolność odróżniającą, należy dokonywać przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności, w jakich znak ten był używany w obrocie. Do takich okoliczności zalicza się czas używania znaku, jego udział w rynku, sposób i intensywność jego używania oraz przy uwzględnieniu wszystkich danych wskazujących, że określona grupa odbiorców przypisze określonemu przedsiębiorcy towar oznaczony tym znakiem. Konieczna jest przy tym ocena, czy oznaczenie używane było w charakterze znaku towarowego, a więc w taki sposób, który umożliwia w oczach przeciętnego odbiorcy towarów odróżnienie danego towaru od towarów innych przedsiębiorców (Wyrok WSA w Warszawie VI SA/Wa 1948/17). Organ przywołał nadto wyrok WSA sygn. VI SA/Wa 2790/13, z którego wynika, że znak towarowy aby nabyć wtórną zdolność odróżniającą musiał być używany i rozpoznawany na rynku jako odróżniający towary co do źródła ich pochodzenia, a samo wieloletnie używanie znaku nie wystarcza aby znak nabył powyższą właściwość. Organ wskazał, iż dowodami na uzyskanie przez przedmiotowe oznaczenia wtórnej zdolności odróżniającej, mogłyby być np.: wszelkie sposoby reklamowania, długość używania znaku na dzień składania podania, intensywność używania znaku, zasięg terytorialny rozpoznawania znaku (VI SA/Wa 1144/08).

Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego - złożyła skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: przepisu art. 245 ust 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2020 r. poz. 286 z późn. zm. zwana dalej "pwp") w zw. z art. 80 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2020 r. poz. 256, zwana dalej "kpa"), art. 77 § 1 kpa, art. 107 § 3 kpa oraz art. 7 kpa, polegające na nieprzestrzeganiu zasady prawdy obiektywnej, z uwagi na brak dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu Decyzji do zebranego w sprawie materiału dowodowego, oraz pominięcie szeregu istotnych okoliczności w tym na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dokonanie całkowicie dowolnej (a nie swobodnej), nieprawidłowej i wybiórczej oceny dowodów, w szczególności następujących dowodów:

- dowodu udzielenia prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy [...]" z pierwszeństwem od [....].02.2003, (załącznik nr 3 do pisma Skarżącego z dnia 21.09.2016);

- wydruku z rejestru przedsiębiorców krajowego Rejestru Sądowego dla spółki [...] S.A. (załącznik nr 4 do pisma Skarżącego z dnia 21.09.2016);

- przykładowych niezależnych badań rynkowych znajomości Znaku (załącznik nr 6 do pisma Skarżącego z dnia 21.09.2016),

- materiałów zawierających Znak oraz przykładowych fotografii przedstawiających wykorzystywanie znaku słownego w latach 2006-2016 działalności (załącznik nr 7 do pisma Skarżącego z dnia 21 09.2016)

- przykładowych filmów reklamowych zawierających Znak (załącznik nr 8 do pisma Skarżącego z dnia 21.09.2016);

- przykładowych umów na sponsoring działań reklamowych z wykorzystaniem Znaku (załącznik nr 9 do pisma Skarżącego z dnia 21.09.2016);

- analizy jakościowo-ilościowej Instytutu Monitorowania Mediów (załącznik nr 10 do pisma Skarżącego z dnia 21.09.2016);

- przykładowych listów referencyjnych (załącznik nr 11 do pisma Skarżącego z dnia 21.09.2016);

- przykładowych artykułów prasowych (załącznik nr 12 do pisma Skarżącego z dnia 21.09.2016);

- przykładowych nagród branżowych (załącznik nr 13 do pisma Skarżącego z dnia 21.09.2016);

- materiałów ze strony [...] (załącznik nr 14 do pisma Skarżącego z dnia 21.09.2016);

- wyciągu z rejestru domen "whois" wskazującym datę rejestracji domeny internetowej [...] (załącznik nr 15 do pisma Skarżącego z dnia 21.09.2016);

- danych statystycznych dotyczących indywidualnych użytkowników zapoznających się ze znakiem (załącznik nr 16 do pisma Skarżącego z dnia 21.09.2016);

- artykułów prasowych "[...]" i "[...]" (załącznik nr 17 do pisma Skarżącego z dnia 21.09.2016);

co miało - w jej ocenie - istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w konsekwencji Urząd błędnie ustalił, że Znak nie nabrał, w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w zwykłych warunkach obrotu, a co za tym idzie - Urząd błędnie nie zastosował art. 130 pwp zgodnie z którym odmowa udzielenia prawa na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 2-4 nie może nastąpić, jeżeli przed datą zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym znak nabrał, w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w zwykłych warunkach obrotu.

Wskazała, iż w wyniku powyższych naruszeń przepisów postępowania Urząd uznał, że co do Znaku "[...]" wystąpiła negatywna przesłanka dla udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy w postaci braku zdolności Znaku do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa, podczas gdy zgodnie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym znak towarowy "[...]" nabył taką zdolność (charakteryzuje się wysoką wtórną zdolnością odróżniającą). Jeżeli Urząd prawidłowo ustaliłby stan faktyczny, zastosowałby art. 130 pwp i nie odmówił udzielenia prawa ochronnego na Znak - co wskazuje na istotny wpływ dokonanego przez Urząd naruszenia na wynik sprawy.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. przepisu art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 pwp poprzez ich błędne zastosowanie, tj. przyjęcie, że Znak nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których został zgłoszony oraz składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności - prowadzące do wadliwego ustalenia, że Znak nie ma dostatecznych znamion odróżniających, podczas gdy:

- analiza Znaku w oparciu o powołane przepisy powinna dotyczyć jego całościowej oceny, a nie jego elementów ocenianych oddzielnie, jak to uczynił Urząd;

- prawidłowe zastosowanie ww. przepisów doprowadziłaby do oceny Znaku jako stanowiącego dystynktywną całość i charakteryzującego się zdolnością do odróżniania towarów i usług dla których Znak został zgłoszony;

2. przepisu art. 145 ust. 2 pwp w zw. z art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 pwp w zw. z art. 130 pwp,

poprzez jego zastosowanie prowadzące do wydania decyzji odmownej również w odniesieniu do usług, dla których Urząd nie stwierdził wystąpienia negatywnych przesłanek rejestracji, a w konsekwencji wydanie Decyzji odmawiającej udzielenia prawa ochronnego dla całego zakresu usług objętych wnioskiem, podczas gdy w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanek wydania decyzji odmownej w odniesieniu do części usług, Urząd powinien był zastosować powołany przepis i w konsekwencji wydać decyzję odmowną wyłącznie w tym zakresie, a w pozostałym zakresie udzielić prawa ochronnego na Znak.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) w zw. z art. 145a § 1 p.p.s.a. pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2020 r., znak [...] w całości, a także uchylenie poprzedzającej jej decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2019 roku, znak [...], o odmowie udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy "[...]" zgłoszony w dniu [...] maja 2016 roku pod numerem [...] w całości oraz

3. zasądzenie od Urzędu Patentowego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i kosztów opłaty skarbowej, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko wraz z przyjętą w zaskarżonej decyzji argumentacją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r. poz. 2325; dalej jako "p.p.s.a.").

Rozpoznając sprawę pod kątem powyżej wskazanych reguł, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna.

Sporną kwestią był charakter oznaczenia słownego towarowy słowny [...], zgłoszony dnia [...]/05/2016 przez: [...] SPÓŁKA AKCYJNA, W. (dalej jako: Skarżąca, spółka) pod numerem [...] w kontekście art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 p.w.p.

Na wstępie należy wskazać, że znakiem towarowym może być każde oznaczenie umożliwiające odróżnienie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa oraz możliwe do przedstawienia w rejestrze znaków towarowych w sposób pozwalający na ustalenie jednoznacznego i dokładnego przedmiotu udzielonej ochrony, co wprost wynika z definicji zawartej w art. 120 ust. 1 p.w.p. Zdolność do odróżniania przejawia się w tym, że znak towarowy nie może wprowadzać uczestników obrotu w błąd, co do pochodzenia towarów. Znakiem towarowym może być zatem wyłącznie oznaczenie, do używania którego można przyznać prawo wyłącznie jednemu podmiotowi, gwarantując jednocześnie prawo do swobodnego dostępu pozostałym uczestnikom obrotu gospodarczego do oznaczeń ogólnoinformacyjnych. W tym znaczeniu znak towarowy pozwala odbiorcy rozpoznać towary objęte prawem wyłącznym jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa, a tym samym umożliwia odróżnianie tych towarów, od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw (analogicznie do wyroku ETS-u z 7 października 2004 r., C-136/02, sprawa Mag Instrument vs. OHIM, pkt 29.

Posiadanie przez znak towarowy dostatecznych znamion odróżniających jest zatem podstawową przesłanką ocenną, zarówno przy udzielaniu ochrony na konkretne oznaczenie, jak również przy próbie wzruszenia takiego prawa. Dostateczne znamiona odróżniające umożliwiają postrzeganie przez właściwy krąg odbiorców, składający się z przeciętnych, właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów towarów /lubi usług nim oznaczanych, że dany towar/usługa, wśród towarów/usług tego samego rodzaju, pochodzi od konkretnego podmiotu (por. wyrok ETS-u z 22 czerwca 2006 r., C-24/05, sprawa August Storck KG vs. OHIM, pkt 23.

Jak podnosi się w doktrynie prawa (vide - Joanna Sitko, Komentarz Lex do art.129 ustawy - Prawo własności przemysłowej, stan prawny: 1 maja 2015 r.), "w art. 129 ust. 1 p.w.p. ustawodawca uregulował dwa przypadki, w których znak towarowy wyłączony jest od rejestracji. Pierwszy odnosi się do sytuacji, w której dane oznaczenie w ogóle nie nadaje się do tego, by pełnić funkcję znaku towarowego (art. 129 ust. 1 pkt 1 p.w.p.). Drugi natomiast dotyczy przypadków, w których znak pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających (art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p.)".

Według aktualnego brzmienia relewantnych w sprawie przepisów, zgodnie z art. 1291 ust. 1 pkt 1 p.w.p. nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które nie mogą być znakiem towarowym, czyli oznaczenia, które nie spełniają podstawowych wymogów określonych w definicji znaku towarowego zawartej w art. 120 ust. 1 p.w.p. Artykuł 1291 ust. 1 pkt 1 p.w.p. może zatem stanowić samodzielną podstawę odmowy rejestracji znaku, jeśli zgłoszone oznaczenie w ogóle nie nadaje się do odróżniania towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw lub też nie nadaje się do przedstawienia w sposób graficzny (zob. R. Skubisz, Prawo znaków..., s. 33; K. Szczepanowska-Kozłowska (w:) System Prawa Prywatnego, t. 14B, s. 572-574; wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2003 r., II SA 309/02, ONSA 2004, nr 2, poz. 74. W wyroku tym sąd uznał, że "dopiero po ustaleniu, że mamy do czynienia ze znakiem towarowym [...] badaniu podlega jego zdolność odróżniająca in concreto"). Komentowany przepis odnosi się więc do podstawowych cech znaku towarowego determinujących jego rejestrację. Wymienione cechy oznaczenia weryfikowane są w oderwaniu od rodzaju towarów, dla których znak jest zgłaszany do ochrony, dlatego też przesłanka zdolności do odróżniania towarów, o której mowa w art. 120 ust. 1 p.w.p., określana jest mianem abstrakcyjnej zdolności odróżniającej oznaczenia (zob. komentarz do art. 120 p.w.p.). Natomiast przeszkoda rejestracji znaku wynikająca z art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p. określana jest mianem konkretnej zdolności odróżniającej i badana jest w odniesieniu do konkretnych towarów, dla jakich znak został zgłoszony do ochrony (zob. R. Skubisz, Zdolność odróżniająca znaku towarowego w orzecznictwie..., s. 115-117; K. Szczepanowska-Kozłowska (w:) System Prawa Prywatnego, t. 14B, s. 576; wyrok NSA z dnia 9 września 2008 r., II GSK 334/08, LEX nr 489168). Przyjmuje się, że dostateczne znamiona odróżniające oznaczenia rozumiane w sensie konkretnym pozwalają na to, by właściwy krąg odbiorców, składający się z przeciętnych, właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów towarów (usług) oznaczonych danym znakiem, postrzegał wskazany towar jako pochodzący z konkretnego przedsiębiorstwa (zob. wyrok ETS z dnia 22 czerwca 2006 r. w sprawie August Storck KG przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM, C-24/05, EU:C:2006:421, pkt 23).

Tak więc należy stwierdzić, że dopiero po ustaleniu, że mamy do czynienia ze znakiem towarowym, a więc oznaczeniem, którego abstrakcyjna zdolność odróżniająca została już przesądzona, można przejść do oceny jego zdolności odróżniającej in concreto, biorąc pod uwagę konkretne towary lub usługi, dla których oznaczania znak został zgłoszony, oraz sposób postrzegania go przez istotny z tego punktu widzenia krąg odbiorców (wyrok ETS z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie Procter & Gamble Company przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) (OHIM), C-473/01 P i C-474/01 P, EU:C:2004:260, pkt 32 i 33, oraz wyrok ETS z dnia 7 października 2004 r. w sprawie Mag Instrument Inc. przeciwko Urzędowi Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory), C-136/02, EU:C:2004:592, pkt 19, a także powołane tam orzecznictwo). Pogląd ten potwierdza również orzecznictwo sądów krajowych (zob. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2001 r., II SA 3446/01, ONSA 2003, nr 1, poz. 27, M. Praw. 2002, nr 3, s. 99, z aprobującą glosą M. Kępińskiego, OSP 2004, z. 1, poz. 11).

Z treści art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p. wynika, że znak nie może być zarejestrowany, jeżeli nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone. Zgodnie z pkt 3 tego ustępu przeszkoda rejestracyjna zachodzi również , gdy znak składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności.

Reasumując tę kwestię (vide - m.in. "Prawo własności przemysłowej" Praca zbiorowa pod redakcją Urszuli Promińskiej wyd. II str. 212), za znaki opisowe w rozumieniu ustawy Prawo własności przemysłowej należy uznać takie znaki towarowe, które składają się wyłącznie z oznaczeń mogących służyć w obrocie do przekazywania informacji o cechach towarów. Charakterystykę znaków opisowych można uzupełnić przez wskazanie trzech reguł: aktualnej, konkretnej i bezpośredniej opisowości. Aktualność oznaczeń służących do przekazywania informacji powinna podlegać ocenie obiektywnej. Należy ustalić czy, z punktu widzenia aktualnych warunków rynku, oznaczenie jest przydatne do opisu towaru i jako takie powinno pozostać dostępne dla wszystkich jego uczestników. Reguła konkretnej opisowości wskazuje, że wyłączony od rejestracji jako opisowy może być tylko taki znak, który wskazuje na konkretne cechy tego towaru, dla którego oznaczania jest przeznaczony. W pewnej zależności z regułą wyżej wskazaną pozostaje zasada bezpośredniej opisowości. Znak opisowy wykazuje cechę bezpośredniości opisu wówczas, gdy informacja o cechach konkretnego towaru jest przekazywana wyraźnie i jednoznacznie, a więc możliwa do odczytania wprost, a nie drogą skojarzeń.

Sąd skargę uwzględnił, albowiem argumentacja prawna zaprezentowana przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również w poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. jest niejasna i nie spełnia w tym zakresie wymogów z art. 107 § 3 kpa, gdyż nie zawiera wywodów, zawierających jego stanowisko co do abstrakcyjnej i konkretnej zdolności odróżniającej w kontekście cech zgłoszonego oznaczenia, co uniemożliwia Sądowi merytoryczną kontrolę rozstrzygnięcia tej kwestii. Jeżeli natomiast uznać za przesądzone stanowisko organu co do braku odróżniającego charakteru zgłoszonego oznaczenia w odniesieniu do konkretnych usług, analiza w tym zakresie musiała zostać uznana za niewystarczającą z przyczyn, o których będzie mowa poniżej.

Wadą rozstrzygnięcia jest przede wszystkim pominięcie rozważań dotyczących rozróżnienia abstrakcyjnej i konkretnej zdolności odróżniającej zgłoszonego oznaczenia, która to analiza winna w niniejszej sprawie wyprzedzić analizę pod kątem oceny jego zdolności odróżniającej w odniesieniu do sygnowanych nim usług. Organ, w ocenie Sądu, pominął tę część rozważań, przechodząc bezpośrednio do dokonania analizy znaku in concreto – w odniesieniu do usług. Uczynił to w sposób wadliwy, gdyż podjął się analizy wszystkich usług en bloc, pomijając stawiany w toku postępowania zarzut ich niejednorodności (w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego – str. 13 wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Wymaga podkreślenia, iż wbrew swojemu obowiązkowi, dokonując tej analizy, organ nie odniósł się do każdej z usług z osobna, w szczególności do usług z klas 41 i 42, co z kolei uzasadnia przyjęcie naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia organu.

Organ błędnie bowiem przyjął, iż zachodzi tu okoliczność wyłączająca obowiązek organu wskazania podstawy przyjęcia braku zdolności odróżniającej oznaczenia w odniesieniu co do każdej z usług z osobna, o której mowa w przywołanym na str. 15 zaskarżonej decyzji orzecznictwie TSUE, albowiem nie zachodzi sytuacja oczywistego związku o charakterze konkretnym i bezpośrednim pomiędzy tymi usługami, by można było mówić o ich dostatecznie jednorodnym charakterze. Dotyczy to w aktualnie rozpoznawanej sprawie wielu usług, które nacechowane są, w ocenie Sądu, znaczną różnorodnością, a zwłaszcza niektórych, których ewentualne powiązanie ze zgłoszonym znakiem wymagałoby szerszego omówienia. Można tytułem przykładu wskazać tu takie usługi, jak: z kl. 41 – organizowanie konferencji, wystaw i konkursów, organizowanie konferencji związanych z biznesem, organizacja konkursów edukacyjnych, oraz z kl. 42: certyfikacja [kontrola jakości], badania w dziedzinie technologii przetwarzania danych, usługi komputerowe on-line, usługi w zakresie kopiowania i konwersji danych, zarządzanie projektami w zakresie technologii informacyjnych. Powiązanie tych usług ze zgłoszonym oznaczeniem słownym Krajowy Rejestr Długów nie jest w ocenie Sądu jasne i wymaga niewątpliwie głębszej analizy ze strony organu. Nie jest przy tym wystarczające stwierdzenie organu, iż trudno o ściślejszy związek rejestru z kompilacjami danych, a długu z usługami ich sciągania (w odniesieniu do klas 35, 36 oraz 42) oraz konstatację, iż usługi z tych klas są "nierozerwalnie związane z oznaczeniem". Niewystarczające jest też dokonanie oceny usług z klasy 41 jako "uniwersalnych na tyle, że wspomagająco mogą dotyczyć wielu innych usług, co oznacza, ze opisowość będzie dotyczyła także ich" (str. 13 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Tak "sumaryczne" potraktowanie kwestii zdolności odróżniającej zgłoszonego oznaczenia przez organ czyni decyzję niejasną co do motywów jej wydania, co uniemożliwia jej pełną kontrolę. Należy w tym miejscu wskazać, że kwestia powyższa nie została także dostatecznie zbadana w ramach rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. Zawarte w ww. decyzji rozważania odnoszące się do poszczególnych usług i ich klas, poprzedzone zostały stwierdzeniem o opisowym charakterze znaku, który, co do zasady, winien pozostać w domenie publicznej. Wywody oceniające charakter znaku jako ściśle związane z usługami oferowanymi przez skarżącą, bądź z nimi komplementarne nasuwają z kolei skojarzenie z badaniem podobieństwa oznaczeń, z którym oczywiście w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Nie wyjaśniają jednak ostatecznie kwestii opisowego charakteru przedmiotowego oznaczenia w odniesieniu do poszczególnych usług, wymienionych w wykazie. Do powyższych wywodów organ w zaskarżonej decyzji już nie powrócił, a zatem nie wiadomo, czy je nadal podtrzymuje.

W opisanej sytuacji Sąd nie odniósł się do kolejnej spornej kwestii – oceny wywodów organu w przedmiocie ewentualnego nabycia przez znak wtórnej zdolności odróżniającej, uznał bowiem na obecnym etapie tę kwestię za przedwczesną. W pierwszej kolejności wymaga prawidłowej analizy i wyjaśnienia stanowisko organu w powyżej wskazanym zakresie, a więc jednoznacznego rozstrzygnięcia o braku pierwotnej – abstrakcyjnej lub konkretnej zdolności odróżniającej oznaczenia [...].

Na pierwszy rzut oka, stanowisko UP zawarte w zaskarżonej decyzji sprowadza się do konstatacji, iż organ, dokonując egzegezy poszczególnych słów składających się na znak słowny [...] uznaje, że nie może on służyć do odróżniania jakichkolwiek towarów w obrocie. O takim stanowisku organu świadczą wywody zawarte na str. 9/10 uzasadnienia zaskarżonej decyzji zamknięte stwierdzeniem, iż "...odbiorca mając styczność ze znakiem w formie wyłącznie słownej, nie posiadającą żadnych szczególnych cech charakterystycznych, zmuszony będzie do dodatkowego poszukiwania informacji o producencie, zamiast uzyskać go z samego znaku, co spowodowane jest faktem, iż oznaczenie to same w sobie nie posiada żadnych cech odróżniających" (pisownia oryg.). Zaznaczenia wymaga, iż powyższe stanowisko sugeruje przesłankę bezwzględnej odmowy udzielenia ochrony, o której mowa w art. 1291 ust. 1 pkt 1 p.w.p., która jednak nie stanowi podstawy materialnoprawnej wydania decyzji. Dalej jednak organ wskazuje, iż "W tym stanie należy uznać, iż przedmiotowy znak nie nadaje się do odróżniania w obrocie wnioskowanego zakresu ochrony, przez co nie może zostać na niego udzielone prawo ochronne". Stwierdzenie to sugeruje brak konkretnej zdolności odróżniającej przewidzianej w art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 p.w.p. Dalsza część uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje również na to, że stanowisko organu odnosi się do konkretnych, wskazanych przez Spółkę w materiale zgłoszeniowym, opisie usług, jakie mają być znakiem oznaczane. Świadczy o tym wywód organu, w którym odniósł się do poszczególnych usług, czyniąc to jednak w sposób niedostatecznie jasny i przekonujący, o czym była mowa powyżej.

Niezależnie od powyższego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znajdują się wyjątki z orzecznictwa nic nie wnoszące do sprawy i przez to dodatkowo zaciemniające tok rozumowania organu w zasadniczych dla sprawy kwestiach: orzeczenie dotyczące różnic w percepcji przeciętnego konsumenta i neologizmów słownych użytych w funkcji znaków towarowych (str. 14).

Zdaniem Sądu, powyższe wywody nie zostały w sposób dostateczny pogłębione i nie przedstawiają spójnego i logicznego ciągu rozumowania, zawierającego stanowisko organu w przedmiotowej kwestii.

Ewentualne ustosunkowanie do pozostałych zarzutów skargi będzie możliwe dopiero po zajęciu jednoznacznego stanowiska przez Urząd Patentowy co do kwestii poruszonych w niniejszym wyroku, co organ uczyni przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, mając na uwadze aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych oraz TSUE.

Niniejszy wyrok został wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz związanych z nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.), dodanego na podstawie art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875) zmieniającej wyżej wymieniona ustawę z dniem 16 maja 2020 r.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Uchylenie obydwu wydanych w sprawie decyzji było podyktowane koniecznością zapewnienia stronie postępowania wszelkich przysługujących jej praw procesowych, w tym (w miarę potrzeby) prawa do skorzystania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd nie orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego, bowiem w realiach rozpoznawanej sprawy brak było podstaw do przyjęcia, by ziściła się przesłanka jego bezprzedmiotowości. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 tej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265)., na które złożyły się: 1000 złotych tytułem wpisu od skargi i wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości 1200 złotych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.