Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1027/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: Art. 3  par. 1, art. 134  par. 1 , art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: ART. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1692
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023 r., sygn. akt: SKO.Soc/4116/131/2023, w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 kwietnia 2023 r. znak: SKO.Soc/4116/131/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 16 i ust. 15g ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 141, dalej: u.d.w.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia 16 grudnia 2022 r. nr 2098 orzekającą o odmowie przyznania H. S. (dalej: skarżąca) dodatku węglowego.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 15 listopada 2022 r. skarżąca, zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236), złożyła wniosek o wypłatę dodatku węglowego na adres S. [...]. Pismem z dnia 17 listopada 2022 r. organ I instancji wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających wyodrębnienie lokalu, bądź dokumentów potwierdzających podjęcie kroków formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania. Skarżąca nie przedstawiła ww. dokumentów. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że skarżąca nie udowodniła, iż nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania. Organ stwierdził, że w takim przypadku nie ma zastosowania art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym, co uzasadnia wydanie decyzji odmawiającej przyznania dodatku węglowego.

Od ww. decyzji skarżąca wniosła odwołanie, domagając się uchylenia w całości decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy C. oraz zobowiązania organu I instancji do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego pod adresem: S. [...], [...] C.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uznało wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją z dnia 11 kwietnia 2023 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Kolegium wyjaśniło, że w dniu 12 sierpnia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692), a z dniem 17 sierpnia 2022 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 16 sierpnia 2022 r. w sprawie wzoru wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Powołana ustawa reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatku węglowego oraz właściwość organów w tych sprawach.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576,1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236 - dalej ustawa zmieniająca, weszła w życie w dniu 4 listopada 2022 r.) wprowadziła znaczące zmiany m. in. W ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Nowe przepisy przewidują w szczególności odejście od dotychczas obowiązującej zasady "jeden adres - jeden dodatek" oraz przewidują możliwość przyznania dodatków również w przypadku braku zgłoszenia źródła ogrzewania do CEEB.

W wyniku weryfikacji wniosku złożonego w przedmiotowej sprawie ustalono, że skarżąca w dniu 15 listopada 2022 r. złożyła do organu I instancji ponowny wniosek o wypłatę dodatku węglowego na adres: S. [...]. Pierwszy wniosek skarżącej pozostał bez rozpatrzenia ponieważ ustalono, że jest to kolejny wniosek złożony na ww. adres.

Pismem z dnia 17 listopada 2022 r. organ I instancji wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o dostarczenie dokumentów potwierdzających wyodrębnienie lokalu, bądź dokumentów potwierdzających podjęcie kroków formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania z adnotacją, że nie uzupełnienie wniosku w zakreślonym terminie będzie podstawą do wydania decyzji odmownej. Skarżąca w zakreślonym terminie wniosku nie uzupełniła.

Niemniej jednak, pomimo zmiany przepisów, Kolegium stwierdziło, że w odniesieniu do sytuacji skarżącej nie ma możliwości przyznania dodatku węglowego. Stosownie do art. 2 ust. 3c u.d.w. w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.

Kolegium podkreśliło, że nawet po zmianie ustawy o dodatku węglowym, która weszła w życie 3 listopada 2022 r., tj. po dodaniu do ustawy art. 2 ust. 3c i 3d, zasadą jest, iż na jeden adres zamieszkania przysługuje jeden dodatek węglowy. Nowelizacja ustawy nie uchyliła bowiem art. 2 ust. 3a, zgodnie z którym w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem.

Nowe przepisy pozwalają na przyznanie dodatków węglowych dla kilku gospodarstw domowych, jeżeli do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania. Brak możliwości ustalenia odrębnego adresu powinien wynikać z obiektywnych przyczyn, jak np. ograniczone możliwości organów gminy w nadaniu odrębnego adresu w ww. terminie.

Organ stwierdził, że skarżąca nie podjęła żadnych formalnych kroków w celu ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania. Tymczasem wnioskodawca składający wniosek o wypłatę dodatku węglowego powinien przedstawić dokumentację potwierdzającą podjęcie kroków formalnych, prowadzących do wydzielenia odrębnego adresu, np. zaświadczenie o samodzielności lokalu lub kopię złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, czy też kopię wniosku o nadanie numeru porządkowego.

Skarżąca w toku postępowania złożyła oświadczenie, iż nie podejmowała i nie podejmuje działań celem ustalenia odrębnego adresu dla lokalu, w którym prowadzi gospodarstwo domowe.

W tym stanie rzeczy Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji i orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca podniosła, że organ I instancji nie przeprowadził wywiadu środowiskowego w celu ustalenia, czy w lokalu pod jednym adresem zamieszkuje kilka odrębnych gospodarstw. Uzasadnił to brakiem dołączenia do wniosku zaświadczenia o podjęciu działań celem wydzielenia odrębnego lokalu tub nadania nowego numeru. Skarżąca wyjaśniła, że wraz z wnioskiem o dodatek węglowy złożyła oświadczenie, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu. Skarżąca nie jest bowiem właścicielem lokalu i nie ma możliwości przeprowadzenia takiej czynności, a właściciel nie zgadza się na taką czynność. Jest to proces bardzo długi i kosztowny. Dodatek węglowy miał na celu złagodzić podwyżki cen opału, a proces wydzielenia lokalu jeszcze by je spotęgował.

Skarżąca zwróciła uwagę, że ustawa z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliw stałych dla gospodarstw domowych, wprowadziła zmiany do ustawy z dnia 12 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Zgodnie z nową regulacją, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania, to nie stosuje się do gospodarstwa domowego którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone, zasady "jeden adres - jeden dodatek" tylko "pierwszy wnioskodawca otrzymuje dodatek".

W takich sytuacjach gospodarstwu domowemu, które zajmuje odrębny lokal, dla którego nie było możliwości ustalenia odrębnego adresu we wskazanym ustawą terminie, Wójt, Burmistrz, albo Prezydent Miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ustali zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania ( art. 2 ust. 3d u.d.w.). W nowelizacji ustawy brak jest zapisu o konieczności wszczęcia postępowania wydzielenia lokalu lub nadania nowego adresu. Brak jest również zapisu, że niedołączenie dokumentów potwierdzających podjęcie działań w celu nadania nowego numeru lub wydzielenia odrębnego lokalu, skutkuje odrzuceniem wniosku o dodatek węglowy i niepodjęciem czynności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w celu ustalenia faktycznego stanu odrębności gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem.

Mając na uwadze powyższe skarżąca podniosła, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Ponieważ nie jest właścicielem lokalu w którym mieszka, nie miała możliwości przeprowadzenia procesu wydzielenia lokalu. Decyzja odmowna pozbawiła ją nie tylko dodatku węglowego ale również możliwości zakupu paliw stałych od Urzędu Gminy po preferencyjnych cenach. Taka możliwość przysługiwała tym, którzy otrzymali prawo do dodatku węglowego. Skarżąca uważa, że dopełniła wszystkich wymaganych formalności do przeprowadzenia przez organ I instancji dalszych czynności, tj. wywiadu środowiskowego w celu potwierdzenia faktycznego zamieszkiwania w odrębnym lokalu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga jest uzasadniona.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania skarżącej dodatku węglowego są przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, w tym art. 2 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.

Przez gospodarstwo domowe rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe), (art. 2 ust. 2), natomiast przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3).

Ustawodawca mocą art. 50 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1967, obowiązującego od dnia 20 września 2022 r.) w ustawie o dodatku węglowym wprowadził w art. 2 regulację odnoszącą się do sytuacji zamieszkiwania pod jednym adresem więcej niż jednego gospodarstwa domowego. Zgodnie z brzmieniem dodanego ust. 3a i 3b - w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (ust. 3a), w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (ust. 3b).

Kolejną nowelizacją, obowiązującą od dnia 3 listopada 2022 r., na podstawie art. 26 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2236), rozszerzono ww. regulację o kolejne zapisy. Mianowicie w myśl art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W tym przypadku gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową (art. 2 ust. 3d zd. 1 i 2 ustawy o dodatku węglowym).

Kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym jasno wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 210/23, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe.

W związku z powyższym na organie spoczywał obowiązek ustalenia, czy w sprawie zaistniały okoliczności będące warunkiem zastosowania wyjątku od zasady określonej w art. 2 ust. 3b analizowanej ustawy. Mowa tutaj o ustaleniach zarówno w zakresie liczby gospodarstw domowych zamieszkujących pod danym adresem, jak również braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach.

Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 2 ust. 15a u.d.w., dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519); 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456); 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. III SA/Gd 822/22 (opubl. w CBOSA), sąd ten wskazał, że "z treści wskazanego przepisu wynika, że weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego ma charakter wszechstronny (...) Stan faktyczny sprawy istotny z punktu widzenia art. 2 ust. 1 u.d.w. może być zatem ustalony w oparciu o inne dostępne organowi dane, które zostały wymienione przykładowo w art. 15a ustawy. Oznacza to, że katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy ma charakter otwarty", wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy "powinny zostać wyjaśnione przy zastosowaniu ogólnych zasad postępowania dowodowego wynikających z k.p.a., przy uwzględnieniu, że nie są one wyłączone z zastosowania na mocy przepisów ustawy o dodatku węglowym, w której m.in. poprzez regulację zawartą w art. 2 ust. 15a i 15e podkreślono konieczność ich wyjaśnienia".

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że ustawodawca nie wprowadził wymogu, aby wskazana okoliczność "braku możliwości ustalenia odrębnego adresu", mogła być ustalona wyłącznie na skutek podjęcia formalnych kroków prowadzących do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, złożenia wniosku o nadanie numeru porządkowego bądź też wymagane było potwierdzenie wskazanej okoliczności konkretnym dowodem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 maja 2023 r., sygn. II SA/Łd 299/23, opubl. w CBOSA). Wprowadzona regulacja nie wymaga też wszczęcia procedury o wydzielenie odrębnego lokalu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. III SA/Kr 673/23, opubl. w CBOSA). Uwzględniając dokumentację niezbędną dla zainicjowania tego rodzaju postępowania, poważne wątpliwości budziłoby dokonanie powyższego w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w sytuacji, gdy wspomniana nowelizacja weszła w życie w dniu 3 listopada 2022 r. (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 31 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 474/23, z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. II SA/Gl 391/23, opubl. w CBOSA).

Pozbawione podstaw prawnych pozostaje zatem uzależnienie przyznania skarżącemu wsparcia w postaci dodatku węglowego od przesłanki, która nie została wyartykułowana przez ustawodawcę. Na tym tle słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 19 lipca 2023 r. sygn. II SA/Gl 633/23 (opubl. w CBOSA), dopatrzył się naruszenia wynikającej z art. 7 Konstytucji RP zasady praworządności, powtórzonej w art. 6 k.p.a. jako jednej z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego.

Sam więc brak złożenia przez skarżącą wniosku o nadanie dla zajmowanej przez niego części nieruchomości osobnego numeru porządkowego oraz brak podjęcia działań celem formalnego wyodrębnienia lokalu, nie wykluczał jeszcze uprawnienia do uzyskania dodatku węglowego. Dla spełnienia przesłanki z art. 2 ust. 3d w zw. z ust. 3c ustawy, tj. braku możliwości ustalenia do 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu dla jego gospodarstwa, wystarczyło złożenie jedynie jej oświadczenia w tym zakresie. Za takim rozwiązaniem opowiedziało się już orzecznictwo sądowoadministracyjne (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gliwicach: z dnia 11 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 355/23, z dnia 8 maja 2023 r. sygn. II SAB/Gl 24/23, z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. II SAB/Gl 32/23, w Łodzi z dnia 23 maja 2023 r. sygn. II SA/Łd 299/23, w Krakowie z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. III SA/Kr 383/23 i III SA/Kr 673/23, z dnia 3 października 2023 r., sygn. III SA/Kr 694/23, opubl. w CBOSA).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 11 października 2017 r., sygn. II OSK 2920/16 (opubl. w CBOSA), zgodnie z którym lokal posiada cechę samodzielności, jeżeli funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami, swobodny dostęp do niego właściciela czy mieszkańca oraz możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela, mieszkańca, co należało ustalić przeprowadzając wywiad środowiskowy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadzając wywiad środowiskowy zobowiązany będzie ustalić czy lokal zamieszkiwany przez skarżącą posiada cechę samodzielności oraz uwzględnić, że dla spełnienia przesłanki z art. 2 ust. 3d w zw. z ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, tj. braku możliwości ustalenia do 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu dla jej gospodarstwa, wystarczające będzie jedynie złożenie oświadczenia przez skarżącą w tym zakresie. O uprawnieniu do złożenia takiego oświadczenia, stosownie do treści art. 9 k.p.a. strona winna zostać poinformowana.

W tym stanie sprawy, uznając że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji.