Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 222/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 649  Sprawy dotyczące poświadczenia bezpieczeństwa oraz z zakresu ochrony informacji niejawnych
659
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: ART. 149 § 1 PKT 3, § 1a
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 26 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 742
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w przedmiocie uzyskania poświadczenia bezpieczeństwa 1. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego grzywnę w kwocie 1000 (słownie: tysiąc) złotych.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. M. (dalej: Skarżąca) z [...] lutego 2024 r. jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej: Organ) w sprawie wydania poświadczenia bezpieczeństwa.

Pismem z [...] września 2019 r. Wojewódzki Inspektor [...] w [...] (dalej: WI[...]) zwrócił się do Organu o przeprowadzenie

w stosunku do Skarżącej poszerzonego postępowania sprawdzającego w celu wydania poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego Skarżącą do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne".

W toku postępowania sprawdzającego Organ zwrócił się pismem z [...] września 2019 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] (dalej: US)

o przekazanie m.in. zestawienia dochodów Skarżącej oraz jej męża za okres od

2009 r., a także informacji o zawieranych przez te osoby umowach cywilnoprawnych

i przesłanie kserokopii tych umów. Pismem z [...] października 2019 r. US odpowiedział na ww. wezwanie. Pismem z [...] października 2019 r. Organ podsumował otrzymane dane.

[...] listopada 2019 r. zwrócono się do US o przekazanie zestawienia przychodów i wydatków Skarżącej oraz jej męża za okres od 2009 r. w formie wydruku z aplikacji DWP oraz zestawienia dochodów za ww. okres. Wobec powzięcia przez Organ wątpliwości, czy możliwe było, aby Skarżąca wraz z mężem dysponowali wystarczającymi środkami finansowymi na dokonanie [...] października 2019 r. zakupu lokalu mieszkalnego za kwotę 255.000 zł, pismem z [...] grudnia 2019 r. zwrócił się do US w trybie roboczym o opinię w tej kwestii. Pismem z [...] stycznia 2020 r. US poinformował Organ, iż w trwają w tej sprawie czynności analityczne oraz że Organ zostanie poinformowany o ich wyniku w odrębnym piśmie. Z przeprowadzonej [...] lutego 2020 r. rozmowy telefonicznej funkcjonariusz ABW uzyskał informację, iż czynności weryfikacyjne zostaną zakończone po wpłynięciu do US zeznania małżonków M. za rok 2019.

Pismem z [...] kwietnia 2020 r. Organ zwrócił się z zapytaniem, czy ww. czynności analityczne zostały już zakończone. US w piśmie z [...] czerwca 2020 r. poinformował, że w sprawie Skarżącej oraz jej męża na podstawie czynności analitycznych oraz bazy DWP ustalono brak dostatecznych źródeł przychodów na sfinansowanie poniesionych wydatków w 2019 r., związku z czym postanowił przyjąć sprawę do rozpracowania

z tytułu źródeł nieujawnionych. Następnie pismem z [...] stycznia 2021 r. US poinformował Organ, że w sprawie Skarżącej stwierdzono nadwyżkę wydatków nad przychodami, w związku z czym sprawa została skierowana celem przeprowadzenia postępowania podatkowego w zakresie opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach bądź pochodzących z nieujawnionych źródeł.

W związku z powyższym [...] lutego 2021 r. Organ zwrócił się do Skarżącej

z prośbą o udzielenie odpowiedzi na osiem pytań dotyczących źródeł uzyskiwanych przez nią przychodów wraz z wyjaśnieniem powstałych na tym tle wątpliwości. Wskazano, że z informacji dotychczas dostarczonych Organowi nie wynika, z jakiego źródła Skarżąca wraz z mężem uzyskali kwotę 139 349,16 zł, która została przeznaczona na zakup mieszkania. [...] marca 2021 r. Skarżąca odpowiedziała na każde z przedstawionych pytań, a w odniesieniu do środków, z których sfinansowany był zakup nieruchomości, wskazała, iż pełne wyjaśnienie tej kwestii zawarte jest w jej wyjaśnieniach i dokumentach przekazanych US, które to załączyła do przedmiotowej wiadomości.

Pismem z [...] sierpnia 2021 r. Organ ponownie zwrócił się do US z prośbą

o informację, na jakim etapie jest postępowanie podatkowe prowadzone wobec Skarżącej. W odpowiedzi US poinformował, że postępowanie podatkowe wobec małżeństwa M., choć jest planowane, nie zostało do tej pory wszczęte. W rozmowie telefonicznej przeprowadzonej [...] września 2019 r. z przedstawicielem US (z której sporządzono notatkę) Organ ustalił, iż status ww. sprawy pozostawał niezmieniony.

W związku z powyższym [...] września 2021 r. Organ zwrócił się do banków,

w których Skarżąca posiadała rachunki, z prośbą o przekazanie wydruków historii obrotów na rachunkach bankowych należących do skarżącej wraz z zestawieniami sald tych rachunków, a także informacji o udzielonych kredytach i lokatach za okres od [...] stycznia 2017 r. do [...] września 2021 r. Wyniki przeprowadzonej analizy tych rachunków zawarto w notatce służbowej z [...] listopada 2021 r. Tego samego dnia

w rozmowie telefonicznej z przedstawicielem US pracownik Organu uzyskał informację, iż postępowanie podatkowe nadal nie zostało wszczęte .

[...] marca 2022 r. Organ skierował do skarżącej pismo, w którym poinformowano o wyznaczeniu terminu i miejsca wysłuchania w celu ustosunkowania się do okoliczności sprawy. Rzeczone wysłuchanie odbyło się [...] marca 2022 r. w godzinach 9:00-11:45 w siedzibie Wydziału Zamiejscowego Delegatury ABW w [...]

i dotyczyło ono wynikłych w sprawie wątpliwości. Celem ponownej weryfikacji oświadczeń składanych przez Skarżącą [...] maja 2022 r. przeprowadzono również analizę wpłat i wypłat gotówki na rachunki bankowe do niej należące

[...] czerwca 2022 r. telefonicznie uzyskano informację z US, iż kontrola podatkowa w dalszym ciągu nie została jeszcze wszczęta. [...] czerwca 2022 r. przesłano w tej sprawie do US zapytanie. [...] lipca 2022 r. uzyskano z US odpowiedź negatywną. Korespondencja o tej treści prowadzona była wielokrotnie, aż do [...] sierpnia 2023 r., gdy uzyskano z US odpowiedź, iż po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego, [...] lipca 2023 r. wydano wobec Skarżącej oraz jej męża postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego.

[...] maja 2023 r. Organ zwrócił się do Skarżącej z ponowną prośbą o przekazanie dokumentów dotyczących pochodzenia źródeł środków finansowych pokrywających wydatki poniesione w 2019 r., a także poinformował o przyczynach przedłużającego się postępowania oraz przypomniał, iż prowadzone przez Organ postępowania możliwe jest jedynie na podstawie dobrowolnie wyrażonej zgody osoby sprawdzanej.

W odpowiedzi pismem z [...] czerwca 2023 r. Skarżąca potwierdziła dotychczasowe oświadczenia wyrażone w korespondencji oraz w toku wysłuchania. Przesłała także kserokopię aktu notarialnego.

[...] lipca 2023 r. wpłynęło do Organu pismo Skarżącej oznaczone jako "ponaglenie". Pismem z [...] sierpnia 2023 r. Skarżąca zwróciła uwagę na brak odpowiedzi na ww. pismo. Następnie pismem z [...] sierpnia 2023 r. Organ w pierwszej kolejności poinformował, że przepisy dot. ponaglenia nie znajdują zastosowania do postępowań sprawdzających. Wskazano także i wyjaśniono, iż darowizna nieruchomości na rzecz męża Skarżącej stwierdzona ostatnio nadesłanym aktem notarialnym nie mogła mieć wpływu na wzrost środków finansowych Skarżącej i jej męża, ponieważ ww. nieruchomość została przez nich w 2010 r. zamieniona na inną (za dopłatą). Analogicznie organ ustosunkował się do pozostałych twierdzeń skarżącej co do źródeł finansowania zakupu nieruchomości w 2019 r. W podsumowaniu wskazał, że powodem przedłużającego się postępowania jest utrzymujący się brak przedstawienia przez skarżącą dokumentów świadczących o pochodzeniu ww. środków. Następnie pismem z [...] sierpnia 2023 r. Skarżąca zwróciła się z prośbą

o ponaglenie do Szefa ABW, zaś pismem z [...] sierpnia 2023 r. do Delegatury ABW

w [...] z prośbą o wydanie decyzji o przyznaniu lub odmowie wydania poświadczenia bezpieczeństwa. [...] sierpnia 2023 r. Organ wskazał, że postępowanie sprawdzające pozostaje w toku. Pismem z dnia [...] września 2023 r. Skarżąca zwróciła się z prośbą o pomoc w ustaleniu przyczyn przewlekłego prowadzenia postępowania sprawdzającego do Ministra Koordynatora Służb Specjalnych. W nawiązaniu do ww. pisma Naczelnik Wydziału Zamiejscowego w [...] Delegatury ABW w [...] poinformował, że poszerzone postępowanie sprawdzające pozostaje w toku, a ABW dokłada starań, by zostało ono zakończone w jak najszybszym czasie, tj. w terminie

3 miesięcy. Wskazał również, że Skarżąca w dalszym ciągu nie przedstawiła organowi dokumentów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, w związku z czym postępowanie ulega przedłużeniu z przyczyn leżących po stronie Skarżącej. Pismem z [...] stycznia 2024 r. Skarżąca zwróciła się do Dyrektora Delegatury ABW w [...] z prośbąo załatwienie sprawy. Tego samego dnia Skarżąca zwróciła się o to samo również do Szefa ABW. [...] lutego 2024 r. w godz. 10:00-14:15 zostało ponownie przeprowadzone wysłuchanie Skarżącej w celu wyjaśnienia pochodzenia środków przeznaczonych na sfinansowanie zakupu nieruchomości w 2019 r.

W swojej skardze Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie, o wyznaczenie wiążącego terminu zakończenia postępowania, o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie przez Organ postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o wymierzenie Organowi grzywny oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżąca szczegółowo opisała przebieg postępowania ze swojego punktu widzenia oraz dodała, że opieszałość Organu doprowadzi jej zdaniem do zaistnienia szkody na rzecz jej samej oraz jej pracodawcy.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że przewlekłości nie należy oceniać obiektywnymi kryteriami, lecz przez pryzmat celowości i charakteru poszczególnych czynności. Organ w swoim mniemaniu nie podjął żadnej czynności pozornej, niezmierzającej do zakończenia postępowania. Organ podkreślił, że do postępowania sprawdzającego mają zastosowanie wyłącznie wybrane przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.), a zatem nie obowiązują w stosunku do niego przepisy dotyczące przewlekłości.

Ponadto wskazał, że wielokrotnie i wyraźnie informował Skarżącą o tym, jakie wątpliwości wynikły w toku postępowania sprawdzającego oraz dlaczego składane przez nią oświadczenia nie prowadziły do ustalenia stanu faktycznego. Konkludując, wniósł również o oddalenie zarzutu prowadzenia przewlekle postępowania z rażącym naruszeniem prawa.

Postanowieniem z 4 marca 2024 r. (sygn. akt II SAB/Łd 24/24) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził swą niewłaściwość w sprawie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (dalej: Sąd).

Decyzją z [...] kwietnia nr [...] Organ odmówił Skarżącej wydania poświadczenia bezpieczeństwa.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu (§ 1 pkt 1) lub stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce

z rażący naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny

w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Grzywnę wymierza się do wysokości 10-krotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

W oceniu Sądu Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

Przewlekłe prowadzenie przez organ administracji postępowania podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepis ów nie definiuje pojęcia przewlekłości. Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko B. Adamiak i J. Borkowskiego, że przewlekłość to stan faktyczny otwarty przez prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy

z przekroczeniem terminów wyznaczonych ustawowo lub wskazanych

w zawiadomieniu o niezałatwieniu sprawy (idem, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2024 r., pkt II.2 komentarza do art. 37 k.p.a.). W odróżnieniu od bezczynności przewlekłość charakteryzuje się podejmowaniem przez organ czynności niecharakteryzujących się koncentracją niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania wynikającej z art. 12 k.p.a., względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12).

Organ administracji publicznej nie jest wszak ograniczony jedynie dyrektywami celowości i racjonalności podejmowanych czynności. Obowiązują go również ustawowe terminy zawężające horyzont czasowy postępowania.

Do postępowania sprawdzającego, o którym mowa w art. 22 ustawy z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 632; dalej: u.o.i.n.), nie stosuje się wszystkich regulacji k.p.a. wprost na podstawie art. 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej (podobnie WSA w Warszawie w wyroku z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 963/19). Z treści art. 3 u.o.i.n. wynika, że do postępowań sprawdzających w zakresie nieuregulowanym

w u.o.i.n. mają zastosowanie przepisy m.in. art. 7, art. 8, art. 12 oraz art. 35 § 1 k.p.a.

Z przepisów u.o.i.n. wprost wynikają pewne normy odrębne względem wynikających z k.p.a. Zgodnie z art. 24 u.o.i.n. wszystkie czynności przeprowadzone w toku postępowań sprawdzających powinny być zakończone przed upływem

3 miesięcy od dnia złożenia wniosku o przeprowadzenie postępowania sprawdzającego wraz z wypełnioną ankietą (ust. 6 pkt 2). Określenie przez prawodawcę w art. 24 ust. 6 u.o.i.n. innego niż wyznaczony w art. 35 § 2 k.p.a. terminu na zakończenie postępowania nie koliduje z normą wynikającą z art. 35 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 u.o.i.n., wedle której organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki - co więcej, wynikające z powyższych przepisów normy uzupełniają się. Stąd też organ przeprowadzający postępowanie sprawdzające powinien załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

W literaturze przedmiotu przeważa stanowisko, jakoby termin określony w art. 24 ust. 6 u.o.i.n. miał charakter instrukcyjny (tak: P. Szustakiewicz i in., Ustawa o ochronie informacji niejawnych. Komentarz, Warszawa 2023 r., pkt 13 komentarza do art. 24 u.o.i.n.; I. Stankowska, Ustawa o ochronie informacji niejawnych. Komentarz, Warszawa 2014 r., komentarz do art. 24 u.o.i.n.). Sąd w niniejszym składzie podziela jednak odmienne stanowisko - ww. termin należy traktować jako termin załatwienia sprawy, tzn. wydania decyzji (podobnie A. Ziółkowska, Ustawa o ochronie informacji niejawnych. Komentarz, Warszawa 2024 r., pkt 4 komentarza do art. 24 u.o.i.n.). Powyższy wniosek wynika z odczytywania art. 24 ust. 6 u.o.i.n. przez pryzmat zasady szybkości postępowania (art. 12 § 1 k.p.a.). Jedną z gwarancji realizacji tej reguły jest określenie przez ustawodawcę terminów załatwienia sprawy (tak jak w art. 24 ust. 6 u.o.i.n.) oraz wyposażenie strony w możliwość wniesienia skargi na przewlekłość, jeżeli organ uchybił terminowi zakończenia postępowania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, op. cit., pkt 5 komentarza do art. 12 k.p.a.).

Termin określony w art. 24 ust. 6 pkt 1 u.o.i.n. w niniejszej sprawie rozpoczął bieg [...] września 2019 r., czyli w dniu złożenia wniosku wraz z ankietą. Organ miał zatem obowiązek zakończyć wszystkie czynności najpóźniej [...] grudnia 2019 r. Tymczasem Organ wydał decyzję kończącą postępowanie dopiero [...] kwietnia 2024 r. - opóźnienie względem ustawowego terminu wyniosło zatem aż 4,5 roku.

Z akt sprawy wynika, że Organ przez cały czas trwania postępowania podejmował różne czynności zmierzające do ustalenia całokształtu stanu faktycznego koniecznego do załatwienia sprawy. Sąd nie dopatrzył się znaczących przerw między poszczególnymi przejawami aktywności Organu, w związku z czym nie można stwierdzić, aby w określonym okresie Organ pozostawał w inercji. W tym zakresie Sąd przychyla się do stanowiska Organu. Co więcej, Organ wywiązywał się w toku postępowania względem Skarżącej z obowiązków informacyjnych względem nałożonych nań w art. 24 ust. 7 u.o.i.n., zgodnie z którym w przypadku niedotrzymania terminu, o którym mowa w ust. 6, organ prowadzący postępowanie informuje na wniosek osoby sprawdzanej o przewidywanym terminie zakończenia postępowania oraz - jeżeli nie naruszy to zasad ochrony informacji niejawnych - o powodach przedłużania się postępowania.

Jednakże, w mniemaniu Sądu, Organ dysponował prawną możliwością odparcia zarzutu przewlekłości - stosując instytucję zawieszenia postępowania administracyjnego.

W myśl art. 27 u.o.i.n. postępowanie sprawdzające może zostać zawieszone

w przypadku, gdy ocena dawania rękojmi zachowania tajemnicy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ (ust. 1 pkt 3 in principio). Zawieszone postępowanie sprawdzające zostaje podjęte, jeżeli ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania (ust. 2 pkt 1) lub ujawniono okoliczności mogące stanowić podstawę do odmowy wydania poświadczenia bezpieczeństwa lub umorzenia postępowania sprawdzającego (ust. 2 pkt 2).

Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że nie jest możliwe zarzucenie organowi administracji, iż nie załatwił sprawy w ustawowym terminie, jeżeli postępowanie zostało zawieszone (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SAB 199/98, oraz wyrok WSA w Warszawie z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt

IV SAB/Wa 303/17), chyba że organ wadliwie zawiesił postępowanie jedynie w celu odsunięcia w czasie załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 13 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 2958/17).

Art. 3 u.o.i.n. przewiduje bezpośrednie stosowanie art. 103 k.p.a., zgodnie

z którym zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych

w kodeksie (w tym terminów załatwienia sprawy). Dokonując literalnej wykładni

ww. przepisu, należy stwierdzić, że wskutek zawieszenia postępowania ulega wstrzymaniu termin na załatwienie sprawy określony w k.p.a. (tzn. w art. 35 ust. 1), natomiast nie zostaje wstrzymany termin określony w u.o.i.n. (tzn. w art. 24 ust. 6). Prawodawca nie przewidział wszak w art. 3 u.o.i.n. odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a.

Powyższa konstatacja prowadziłaby jednak do wypaczenia sensu instytucji zawieszenia postępowania - jego celem jest wstrzymanie zwykłego toku czynności

w obliczu przeszkód niepozwalających na dalsze prowadzenie postępowania. Zadaniem organu administracji publicznej jest w takim wypadku zainicjowanie działań dążących do zniesienia okoliczności tamujących bieg postępowania. Wstrzymanie biegu terminów procesowych umożliwia organowi podjęcie stosownych czynności. Organ nie powinien odpowiadać za opieszałość w sytuacji, w której przeszkody

w nadaniu postępowaniu prawidłowego biegu nie zależą od niego.

Mając na uwadze powyższe, art. 103 k.p.a. w zw. z art. 3 u.o.i.n. powinno się odczytywać w ten sposób, że na skutek zawieszenia postępowania na podstawie art. 27 ust. 1 pkt 1-4 u.o.i.n. wstrzymaniu ulegają oba terminy załatwienia sprawy (tzn. przewidziane w art. 35 ust. 1 k.p.a. oraz w art. 24 ust. 6 u.o.i.n.).

Przyjmując taką wykładnię przepisów, trzeba wskazać, że Organ nie tylko miał możliwość, lecz również obowiązek zawiesić postępowanie sprawdzające. Do dokonania oceny, czy osoba sprawdzana daje rękojmię zachowania tajemnicy, konieczne jest dokładne przeanalizowanie jej sytuacji finansowej. W obliczu prymatu ochrony informacji niejawnych nad innymi prawnie chronionymi interesami nie sposób zarzucić Organowi, aby niezasadnie zwrócił się do US o udzielenie informacji

o źródłach przychodu Skarżącej oraz jej męża. Konieczność rozstrzygnięcia ww. zagadnienia wstępnego stanowiła przesłankę zawieszenia postępowania sprawdzającego, o której mowa w art. 27 ust. 1 pkt 3 u.o.i.n. Jest rzeczą oczywistą, że Organ nie miał wpływu na szybkość procedowania organów podatkowych. Będąc świadomym tego faktu, Organ powinien był zawiesić postępowanie do czasu uzyskania odpowiedzi US - tak, aby nie można było przypisać mu przewlekłości.

Sąd poprzestał na stwierdzeniu, że Organ dopuścił się przewlekłości, ponieważ do momentu wydania wyroku Organ wydał decyzję, z związku z czym Sąd nie zobowiązywał go do załatwienia sprawy.

Zdaniem Sądu przewlekłe prowadzenie postępowania przez Organ w sprawie Skarżącej miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy nie pozostawia wątpliwości i prowadzi do wniosku, że Organ dopuścił się przewlekłości, rażąco naruszając prawo. W demokratycznym państwie prawa nie do zaakceptowania jest tak znaczące przekroczenie ustawowego terminu, jak miało to miejsce w sprawie Skarżącej. Należy przypomnieć, że Organ załatwił sprawę aż 56 miesięcy po upływie zakreślonego prawem terminu. Ponad 18-krotne przekroczenie 3-miesięcznego terminu nie licuje z regułami ani zaufania do władzy publicznej, ani tym bardziej szybkości postępowania.

W obliczu rażącego naruszenia przez Organ art. 8 § 1 i art. 12 § 1 k.p.a. Sąd skorzystał ze swej kompetencji i na wniosek Skarżącej wymierzył mu grzywnę

w wysokości 1000 złotych. Kwota ta mieści się w granicach określonych w art. 154

§ 6 p.p.s.a. - zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego

z 9 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej

w 2023 r. (M.P. z 2024 r., poz. 110) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2023 r. wyniosło 7155,48 zł.

Wymierzenie Organowi grzywny powyższej wysokości powinno w mniemaniu Sądu odnieść skutek prewencyjny - tak aby Organ nie dopuszczał się w prowadzonych przez siebie w przyszłości postępowaniach podobnych uchybień oraz aby należycie stosował przepisy postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jak w pkt. 1 sentencji, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. jak w pkt. 2 sentencji oraz na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jak w pkt. 3 sentencji.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania.