Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 607/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skarg S. N., P. M., O. L., M. N., A. K., J. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargi w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z 9 września 2020 r. E. Sp. z o.o. P. Sp. k. reprezentowana przez Prezesa Zarządu zwróciła się do Wójta Gminy N. z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 180 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną zlokalizowaną na działkach o nr ewid. [...] i [...] obręb [...], gmina N., powiat g. . Procedując w sprawie przedmiotowego wniosku, decyzją z 5 lipca 2021 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.), art. 71, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82, art. 84, art. 85 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247, dalej: u.o.o.ś.) oraz § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) Wójt Gminy N. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko oraz określił warunki realizacji przedsięwzięcia.

Obwieszczeniem wydanym na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 9, art. 38 oraz art. 85 ust. 3 u.o.o.ś. w zw. z art. 49 k.p.a. organ podał do publicznej wiadomości informację o wydanej decyzji. Komunikat zawierający obwieszczenie Wójta został udostępniony na stronie Biuletynu Informacji Publicznej organu 7 lipca 2021 r. oraz na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy N. (wywieszono w dniu 7 lipca 2021 r.), tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy G. (wywieszono dnia 12 lipca 2021 r., zdjęto z tablicy 26 lipca 2021 r.) i tablicach ogłoszeń na terenie sołectwa K. . Obwieszczenie o wydaniu decyzji zostało umieszczone również w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy G. od dnia 13 lipca 2021 r.

Pismem wniesionym do organu 14 grudnia 2021 r. S. N. złożył odwołanie od decyzji Wójta Gminy N. z 5 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Odwołujący się podniósł okoliczność braku skutecznego zawiadomienia przez organ o toczącym się postępowaniu administracyjnym. Wskazał, iż organ zastosował przepisy k.p.a. umożliwiające zawiadomienie stron poprzez obwieszczenie, jednak nie poinformował stron postępowania o tym, iż z uwagi na dużą ilość uczestników postępowania będzie ono prowadzone z wykorzystaniem formy obwieszczenia. Uniemożliwiono tym samym stronom czynny udział w postępowaniu. W odniesieniu do skarżonej decyzji odwołujący się zarzucił jej brak rzetelnego wyjaśnienia i odniesienia się przez organ do zaistniałej sytuacji w terenie. W ocenie odwołującego się, decyzja nie odnosi się do efektu skumulowanego planowanej inwestycji. W obszarze ok. 500 m są już zlokalizowane inne farmy fotowoltaiczne, które są rozbudowywane, co nie zostało rzetelnie zbadane przez organ orzekający.

Odwołania wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do ich wniesienia, o treści zbieżnej z treścią środka odwoławczego S. N., złożyli również M. N., P. G., O. L., P. M., A. K. (pismami wniesionymi 14 grudnia 2021 r.), M. P. (pismem wniesionym 17 grudnia 2021 r.), J. J., K. M., M. N. (pismami wniesionym 20 grudnia 2021 r.), oraz J. T. (pismem wniesionym 21 grudnia 2021 r.).

Do Urzędu Gminy w N. zwrócili się również J. i M. N. pismem datowanym na 9 lutego 2021 r. w którym stwierdzili, iż jako strony postępowania nie zostali poinformowani o planowanej inwestycji. Z tego względu nie mieli możliwości składania wniosków i zastrzeżeń. Wnieśli o oddalenie planowanej inwestycji równolegle, o nie mniej jak 150 m wzdłuż drogi gminnej.

Nadto, pismem z 27 grudnia 2021 r. odwołujący się M. N. ponownie wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wymienionej wyżej decyzji Wójta, podnosząc dodatkowe argumenty w sprawie. Odwołujący się zarzucił decyzji naruszenie przepisów postępowania poprzez uchybienie w zakresie niewystarczającego uzasadnienia zaskarżonej decyzji przez organ I instancji oraz nienależyte zbadanie stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że wobec powzięcia informacji o planowanej budowie farmy fotowoltaicznej na terenie sąsiadującym z jego nieruchomością udał się do Urzędu Gminy N., gdzie poinformowano go, iż nie otrzymał w tej sprawie informacji, bowiem planowana inwestycja nie ma charakteru inwestycji celu publicznego. Odwołujący się nie był informowany o postępowaniu w sprawie decyzji środowiskowej. Dnia 20 grudnia 2021 r. pozyskał kopię pisma adresowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Wójta Gminy N., składanego przez mieszkańców K. , które to pismo skierował również 20 grudnia 2021 r., jednak postanowił złożyć w tej sprawie dodatkowe pismo z obszerniejszymi wyjaśnieniami.

M. N. podniósł, iż skarżona decyzja nie została mu doręczona, pomimo iż jest stroną przedmiotowego postępowania. Organ nie poinformował go również jako strony, że rozstrzygnięcie w sprawie będzie publikowane poprzez obwieszczenie. Niezależnie od powyższego, oczekując w toku postępowania na wydanie przez organ przedmiotowej decyzji, regularnie sprawdzał stronę internetową Biuletynu Informacji Publicznej Gminy N.. Za każdym razem pojawiał się komunikat informujący o aktualizowaniu strony internetowej od 1 sierpnia 2021 r. Z tego powodu odwołujący się nie widział żadnych dokumentów publikowanych przez organ. Przeszukując uprzednią wersję strony internetowej nie natrafił na przedmiotową decyzję. Dopiero 20 grudnia 2021 r. dowiedział się, że Wójt Gminy N. wydał decyzję datowaną na 5 lipca 2021 r. która jest dla niego niekorzystna. Odwołujący się podniósł, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Brak doręczenia decyzji przez organ w połączeniu z brakiem informacji o zamiarze ogłoszenia o wydaniu decyzji w formie publikacji obwieszczenia doprowadziło do pozbawienia go prawa czynnego udziału w postępowaniu. Jednocześnie brak poprawnego funkcjonowania strony internetowej Biuletynu Informacji Publicznej organu uniemożliwił kontrolę, czy organ wydał decyzję, a jeśli tak - o jakiej treści. Niepoprawne działanie strony internetowej organu nie jest jego winą. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Rozpoznając przedmiotowe wnioski, postanowieniem z 19 lipca 2023 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 17 pkt 1, art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 1 i 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest niezasadny i nie może zostać uwzględniony. Powołując się na treść przepisów art. 49 § 1 i 2, art. 58 § 1 k.p.a. oraz art. 74 ust. 3 u.o.o.ś. Kolegium wywiodło, iż w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji stosuje się procedurę zawiadamiania stron o w formie publicznego obwieszczenia, jeśli liczba stron tego postępowania przekracza 10. W takim przypadku, stosownie do art. 49 § 1 k.p.a., zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Natomiast zgodnie z art. 49 § 1 k.p.a. dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej.

Obwieszczenie o wydaniu zaskarżonej decyzji wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy N. w dniu 7 lipca 2021 r. oraz opublikowano w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy N.. Na tej podstawie organ ustalił, że dokonano zawiadomienia odwołujących się o wydaniu przedmiotowej decyzji w dniu 21 lipca 2021 r. który to dzień jest tożsamy z dniem doręczenia decyzji stronom postępowania. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem 4 sierpnia 2021 r. Mając powyższe na uwadze Kolegium wywiodło, że odwołujący się złożyli odwołania z uchybieniem terminu do ich wniesienia.

Organ odwoławczy przyjął, że przywołane wcześniej przepisy u.o.o.ś. oraz k.p.a. nie przewidują obowiązku pisemnego informowania stron o dokonywaniu zawiadomień w postępowaniu dot. decyzji środowiskowej przy zastosowaniu formy publicznego obwieszczenia. Obowiązek taki przewiduje przepis art. 49a k.p.a., który jednak w przedmiotowej sprawie nie znajdował zastosowania. W ocenie SKO złożenie przez strony wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oznacza, iż strony nie kwestionują skutecznego doręczenia decyzji Wójta, przyznając jednocześnie, że uchybili terminowi do wniesienia odwołania. W odniesieniu do okoliczności podnoszonych przez strony w celu uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu organ stwierdził, że nie uprawdopodobniają one braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, w związku z czym należało odmówić jego przywrócenia.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, S. N., P. G., P. M., O. L., M. N., A. K. oraz J. T. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi, zarzucając Kolegium naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia jakichkolwiek czynności wyjaśniających rzeczywisty stan sprawy. Wniesione przez strony skargi zawierały tożsamą treść. Wynika z nich, że skarżący w grudniu 2021 r. dowiedzieli się o wydaniu przez Wójta Gminy N. decyzji z 5 lipca 2021 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej w miejscowości K.. Oczekując na wydanie przedmiotowej decyzji w toku postępowania, regularnie sprawdzali stronę internetową Biuletynu Informacji Publicznej Gminy N., jednak za każdym razem otrzymywali komunikat o aktualizowaniu strony. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie nastąpiło z winy stron skarżących, a nieczytelność strony BIP oraz operowanie dwiema jej wersjami doprowadziły do pozbawienia ich praw czynnego udziału w postępowaniu.

W odniesieniu do postanowienia SKO skarżący podnieśli, że organ II instancji nie przeprowadził w sprawie żadnych czynności sprawdzających, w żaden sposób nie zweryfikował podnoszonych w odwołaniu twierdzeń co do przyczyn braku możliwości zapoznania się z decyzją. W ocenie skarżących, Kolegium powinno zwrócić się do organu I instancji z żądaniem ustalenia historii zmian na stronach BIP Urzędu Gminy N., co pozwoliłoby na uprawdopodobnienie braku winy w złożeniu odwołania z uchybieniem terminu.

W odpowiedzi na wniesione skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Postanowieniem Sądu z 11 października 2023 r. zarządzono połączenie spraw ze skarg złożonych przez ww. strony celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. IV SA/Po 607/23. Postanowieniem z 7 listopada 2023 r. Sąd odrzucił skargę P. G. wobec nieusunięcia w terminie braków formalnych skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Do tej kategorii należy bez wątpienia postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, co wynika z art. 59 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 19 lipca 2023 r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Mając na względzie, że przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym.

Istotą sporu w kontrolowanym postępowaniu jest ocena, czy organ odwoławczy podjął właściwe rozstrzygnięcie rozpoznając wnioski skarżących o przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wydanej 5 lipca 2021 r.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi art. 58 § 1 i 2 k.p.a., w myśl którego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z kolei zgodnie z art. 59 § 1 i 2 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej, a od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie, zaś o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

Zastosowanie art. 58 § 1 k.p.a. wymaga uprzedniego stwierdzenia, że w sprawie miało miejsce uchybienie terminu do dokonania czynności. Przy ustalaniu tej okoliczności, gdy uchybiony termin dotyczy złożenia odwołania od decyzji, organ rozpoznający wniosek o przywrócenie terminu zobowiązany jest w pierwszej kolejności do stwierdzenia, czy wnioskodawca otrzymał decyzję oraz w jakiej dacie nastąpiło jej doręczenie. Rozstrzygnięcie tej kwestii pozwala organowi na stwierdzenie, czy w sprawie doszło do uchybienia terminu. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminu rolą organu jest ustalenie, czy strona zwracająca się z prośbą o przywrócenie terminu dotrzymała 7-dniowego terminu wynikającego z art. 58 § 2 k.p.a. dopełniając czynności, której przywrócenia terminu dochodzi. W dalszej kolejności organ bada, czy wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

W orzecznictwie przyjmuje się, iż ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Rozstrzygając w przedmiocie przywrócenia terminu należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i ocenić winę strony według obiektywnych mierników jej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminowi wystąpi więc jedynie wówczas gdy przeszkoda w dokonaniu czynności zestawiona z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Z tego względu, zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o zawinionym uchybieniu terminu, w szczególności przy założeniu, że przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie przez zobowiązanego czynności w wyznaczonym terminie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2023 r. II OSK 2759/21, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia możliwe jest zastosowanie trybu zawiadomienia stron o wydaniu decyzji oraz o innych czynnościach organu administracji publicznej w formie publicznego obwieszczenia. Stosownie do art. 74 ust. 3 u.o.o.ś., jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, do zawiadomienia stron innych niż podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia stosuje się przepisy art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że zawiadomienie to następuje w formie publicznego obwieszczenia w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego organu. Brzmienie przedmiotowego przepisu wskazuje, iż dla celów skutecznego zawiadomienia stron w toczącym się postępowaniu, organ obowiązany jest udokumentować w aktach postępowania fakt wywieszenia stosownego obwieszczenia w swej siedzibie, a także jego opublikowania na stronie podmiotowej BIP.

W myśl art. 49 k.p.a., do którego odsyła przepis art. 74 ust. 3 u.o.o.ś., strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Warunkiem zastosowania omawianego trybu jest jednocześnie istnienie upoważnienia w przepisie szczególnym, które zezwala na posłużenie się przez organ prowadzący postępowanie tym uproszczonym sposobem zawiadamiania stron o podjętych czynnościach procesowych.

W orzecznictwie przyjmuje się, że instytucja doręczenia, o której mowa w art. 49 K.p.a., nie narusza zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, umożliwia bowiem stronie zapoznanie się z czynnościami organu i treścią wydanych przez organ rozstrzygnięć. Z uwagi jednak na zasadnicze ograniczenie uprawnień stron w odniesieniu do prawa zapoznania się z treścią podejmowanych przez organ czynności w sprawie, sposób wywiązania się przez organ z konkretnych obowiązków na nim spoczywających w zakresie upublicznienia decyzji i innych czynności powinien podlegać rygorystycznemu sprawdzeniu. Ze wskazanym publicznym zawiadomieniem wiąże się skutek prawnoprocesowy doręczenia pisma. Oparty jest on na tzw. fikcji prawnej, że w trakcie biegu terminu czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia strony dowiedziały się o podjętej przez organ czynności i z nią się zapoznały w sposób równoważny doręczeniu pisma w formie doręczenia właściwego lub zastępczego. Prawidłowość wywiązania się przez organ z obowiązku publicznego ogłoszenia o wydaniu decyzji administracyjnej stanowi podstawę do uznania, że została ona skutecznie doręczona wszystkim stronom postępowania (tak uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2017 r. II OPS 2/16, ONSAiWSA 2017, nr 4, poz. 56).

W oparciu o tak przyjęte kryteria oceny poprawności dokonywania publicznych obwieszczeń w trybie art. 49 k.p.a. Sąd doszedł do przekonania, że argumentacja skarżących nie zasługiwała na uwzględnienie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji Wójta Gminy N. z 5 lipca 2021 r. nr [...]

W aktach administracyjnych organu I instancji na k. 109 i 111 znajduje się egzemplarz obwieszczenia wraz z adnotacją o fakcie jego wywieszenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w N. w dniu 7 lipca 2021 r., jak również wydruk obwieszczenia opublikowanego na stronie BIP organu, na którym widnieje data publikacji przypadająca na 7 lipca 2021 r. Przedmiotowe dokumenty zostały wytworzone przez organ w toku postępowania w celu poświadczenia okoliczności opublikowania obwieszczeń we wskazanej dacie. Stosownie do art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Natomiast zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach.

W związku z powyższym przyjąć należy, że zgodnie z art. 49 § 2 k.p.a., zawiadomienie stron poprzez publiczne obwieszczenie zostało dokonane 21 lipca 2021 r., bowiem z tym dniem upływał okres 14 dni określony w przywołanym przepisie. Z tego względu, stosownie do art. 129 § 2 k.p.a., termin 14 dni na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji upływał z dniem 4 sierpnia 2021 r.

Argumentacja prezentowana przez skarżących sprowadza się do kwestionowania poprawności publikacji obwieszczenia na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej prowadzonej przez organ, z uwagi na przebudowę przedmiotowego portalu jaka była prowadzona w dacie publikacji obwieszczenia oraz w trakcie biegu terminów wyznaczonych przez art. 49 k.p.a. Brak możliwości zapoznania się z decyzją oraz brak skutecznego dokonania obwieszczenia na stronie BIP miał skutkować nieświadomością skarżących co do faktu wydania rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Jak wynika z treści skarg wniesionych w sprawie, o fakcie wydania decyzji Wójta z 5 lipca 2021 r. strony dowiedziały się w grudniu 2021 r.

Odnosząc się do tak sformułowanego stanowiska Skarżących Sąd zauważa, że na k. 117 akt administracyjnych organu I instancji znajduje się dokument zatytułowany "Petycja", wniesiony przez mieszkańców osiedla [...], datowany na 18 października 2021 r., opatrzony datą wpływu 20 października 2021 r., kierowany do Wójta Gminy N.. W treści przedmiotowego dokumentu jego autorzy odnoszą się do faktu wydanej przez Wójta decyzji z 5 lipca 2021 r. nr [...], cytując jej treść oraz formułując wnioski i żądania zapewnienia możliwości udziału w toczącym się postępowaniu. W załączeniu do dokumentu przedłożono organowi listę podpisów osób popierających petycję, wśród których znajdują się w szczególności podpisy skarżących - A. K., J. T., M. N., S. N., O. L. i P. M.. Okoliczność ta świadczy o tym, iż osoby występujące w niniejszym postępowaniu w roli skarżących w dacie 20 października 2021 r. były już w posiadaniu informacji o fakcie wydania przez Wójta Gminy N. decyzji z 5 lipca 2021 r. Twierdzenia skarżących podnoszone we wnioskach o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji, jak również okoliczności przywoływane w skargach wniesionych do Sądu, jakoby wyżej wymienieni dowiedzieli się o fakcie wydania przedmiotowej decyzji dopiero w grudniu 2021 r. odbiegają od prawdy.

Z powyższego wynika, iż strony postępowania nie dotrzymały 7-dniowego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wynikającego z art. 58 § 2 k.p.a., jak również nie dochowały obiektywnych wymagań staranności wywodzonych z przepisu art. 58 § 1 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż z uwagi na upływ czasu dzielący datę złożenia petycji (20 października 2021 r.) oraz moment składania wniosków o przywrócenie terminu (grudzień 2021 r.) doszło do przekroczenia terminu siedmiu dni, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a.

W odniesieniu zaś do zarzutów formułowanych przez skarżących pod adresem Kolegium, sprowadzających się do żądania zwrócenia się do organu I instancji o dodatkowe wyjaśnienia w przedmiocie prac informatycznych na stronie BIP organu, Sąd stoi na stanowisku, że organ orzekający nie jest upoważniony do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, iż z treści samego przepisu art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2021 r. II GSK 810/18). Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminowi spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. "Uprawdopodobnienie", o którym mowa w tym przepisie oznacza wykazanie za pomocą dowolnych środków, że wskazane przez stronę zdarzenie mogło zaistnieć, co jednak nie może opierać się wyłącznie na samych twierdzeniach strony, zwłaszcza, gdy są one w opozycji do istniejących w sprawie dowodów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2021 r. II OSK 2716/20). Kwestia ta pozostaje jednak bez znaczenia z uwagi na dostrzeżoną i opisaną wcześniej okoliczność powzięcia przez skarżących informacji o wydaniu przez Wójta Gminy N. decyzji środowiskowej.

W tym stanie rzeczy Kolegium zasadnie przyjęło, że złożone przez skarżących wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy N. nie spełniają wszystkich przesłanek wynikających z art. 58 § 1 i 2 k.p.a., a w szczególności przesłanki uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargi w całości.