Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 399/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 191 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2625
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 21 lipca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: SWSA Piotr Fronc SWSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. i A. S. – S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 30 grudnia 2022 roku, znak: KR.RPU.533.4.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, skargę oddala.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 30 grudnia 2022 roku znak: KR.RPU.533.4.2022, utrzymująca w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni w Kielcach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 27 lipca 2022 r., znak: KR.ZPU.1.502.258.2021/2022.AL, o odmowie wszczęcia postępowania o wydanie decyzji na podstawie art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 ze zm.) tj.:

1) przywrócenia funkcji rowu przydrożnemu zbiornikowi infiltrującemu zlokalizowanemu przy drodze krajowej 73 wzdłuż działek [...] w miejscowości S., gm. Busko-Zdrój,

2) nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia na działce [...], gdzie występował rów melioracyjny i zanikł na skutek jego nieutrzymywania,

3) nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia na działce [...] na wysokości istniejącego od 1955 roku przepustu położonego w pobliżu drogi DP 0087T.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.

W dniu 7 września 2021 r. do Dyrektora Zarządu Zlewni w Kielcach, wpłynął wniosek Pani A. S., w którym wniosła ona o na podstawie art. 191 ust. 1 ustawy Prawo Wodne o:

"1) przywrócenie funkcji rowu przydrożnego zbiornikowi infiltrującemu, zlokalizowanemu przy drodze krajowej 73, wzdłuż działek [...] (identyfikator działki [...]_[...] (identyfikator działki [...]_[...]) i 613 (identyfikator działki [...]_[...]), w miejscowości S. (na wysokości nr [...]) w gm. Busko-Zdrój,

2) o nałożenie obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia na działce [...], gdzie znajdował się rów melioracyjny i zanikał na skutek jego nieutrzymywania,

3) o nałożenie obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia na działce [...] na wysokości istniejącego od 1955 r. przepustu położonego w pobliżu drogi DP 0087T."

W związku z tym wnioskiem, organ I instancji dokonał oględzin działki nr [...] w pobliżu drogi krajowej DP 0087T, w trakcie których stwierdzono, że w miejscu między nasypem chodnika a drogą krajową DK73 znajduje się pogłębiony rów przydrożny odparowująco - infiltracyjny, który jest odbiornikiem ścieków deszczowych zgodnie z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym, znak: RLO.6341.31.12.2014 z dnia 07.04.2014 r. Ponadto w nasypie chodnika po przejściu deszczy nawalnych w lipcu i sierpniu oraz wyniku przelewania się wody ponad zbiornik doszło do przerwania chodnika. Przy tym na działce nr [...] i na działkach położonych poza pasem drogowym nie stwierdzono występowania rowu ani zaniżenia. Organ zaznaczył także, że w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Buskiego, na działkach oznaczonych jako nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] nie są wpisane użytki W- rowy, a wskazane działki stanowią własność osób prywatnych.

Dodatkowo organ I instancji dokonał analizy operatu wodnoprawnego i decyzji Starosty Buskiego z dnia 07.04.2014 r., znak: RLO.6341.12.2014 udzielającej Generalnej Dyrekcji Dróg i Autostrad Oddział w Kielcach pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych dla zadania pn. "Budowa chodnika w miejscowości S., gmina Busko-Zdrój od km 64+480 do km 65+700 s. prawa, od km 64+350 do km 64+650 i od km 65+500 do km 65+600 s. lewa" i stwierdził, że na rowie położonym na działce nr ew. [...], w m. S. , gm. Busko-Zdrój, pow. buski, woj. świętokrzyskie w km 65+439,20 drogi krajowej DK73 wybudowano przepust pod projektowanym chodnikiem. Do rowu miały być odprowadzane rowami przydrożnymi ścieki deszczowe pochodzące z powierzchni jezdni. Działka nr ew. [...] m. Szczaworyż, gm. Busko-Zdrój, pow. buski, woj. świętokrzyskie, stanowi użytek W - rowy, której właścicielem jest Skarb Państwa na zasadzie samoistnego posiadania - nieuregulowany stan prawny. Wskazano też, że zgodnie z art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej.

Dodatkowo na podstawie wizji w terenie, określono, że początek rowu zaczyna się od przepustu drogowego na drodze krajowej DK73, następnie wykonany jest przepust pod nasypem chodnika. Do rowu położonego na działce nr ew. [...], m. S. , gm. B.-Z., pow. buski, woj. świętokrzyskie, z obu stron drogi krajowej skierowane są rowy przydrożne. Na odcinku od przepustów drogowych DK 73 na długości ok 3 m, rów jest przegłębiony, woda stagnuje. Następnie ślad rowu widoczny jest na długości ok 15 m. Na pozostałej długości rów jest zamulony, porośnięty trawą. Działka rowu, dochodzi do utwardzonej drogi gminnej (nr ew. [...]). Wzdłuż drogi gminnej nie ma rowu przydrożnego. Rów na działce nr ew. [...] m. Szczaworyż, gm. B.-Z. ma długość ok 270 m.

W dniu 09.11.2021 r. sporządzono notatkę służbową z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z Naczelnikiem Wydziału Geodezji, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w Busku-Zdroju. Naczelnik poinformował, że w związku z licznymi interwencjami sołtysa i mieszkańców S. , gm. Busko-Zdrój, starosta zwrócił się do Wojewody Świętokrzyskiego o środki finansowe na wykonanie prac utrzymaniowych na rowie, położonym na działce nr ew. [...], m. S. gm. Busko-Zdrój. Prace będą polegały na udrożnieniu koryta rowu w celu polepszenia spływu wód po deszczach nawalnych.

W dniu 21.12.2021 r. przeprowadzono wizję w terenie, dotyczącą sprawy znak: KR.ZPU.1.502.258.2021.AL z wniosku Pani A. S. w sprawie należytego utrzymania rowu oznaczonego nr ew. [...], m. S. , gm. Busko-Zdrój. W czasie lustracji stwierdzono, że na rowie oznaczonym nr ew. [...], m. S. gm. Busko-Zdrój, zostały przeprowadzone prace utrzymaniowe t. j.: wykoszenie, odmulenie, rozplantowanie wydobytego namułu wzdłuż krawędzi rowu. W związku z powyższym zostały przywrócone parametry techniczne rowu. Rów jest drożny, w dniu wizji nie prowadził wody. Konserwacja rowu została zlecona przez Starostwo Powiatowe w Busku - Zdroju z dotacji otrzymanych od Wojewody Świętokrzyskiego.

W dniu 4 stycznia 2022 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Kielcach wydał na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 735 ze zm.) – dalej jako "K.p.a." postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania o wydanie decyzji na podstawie art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne (tj. Dz. U. 2021 poz. na ze zm.), tj. przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia na działce nr ew. [...], na której znajdował się rów położony w miejscowości S., dotyczące pisma Pani A. S. z dnia 23.08.2021 r.

Pani A. S. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest sprzeczne ze stanem faktycznym i prawnym. Dodatkowo wniosła o jego zmianę, alternatywnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania.

Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie wydał w dniu 16 maja 2022 roku postanowienie (znak: KR.RPU.533.1.2022.MMP) o uchyleniu postanowienia Dyrektora Zarządu Zlewni w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ I Instancji. Powodem uchylenia zaskarżonego postanowienia było nieustosunkowanie się przze organ I instancji do wszystkich punktów wniosku.

Następnie ponownie rozpatrując wniosek, Dyrektor Zarządu Zlewni w Kielcach, na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., wydał postanowienie z dnia 27 lipca 2022 roku o odmowie wszczęcia postępowania.

Organ I instancji odnosząc do zawartego w pkt. 1) wniosku przywrócenia funkcji rowu przydrożnemu zbiornikowi infiltrującemu zlokalizowanemu przy drodze krajowej 73 wzdłuż działek [...] w miejscowości S. w gminie Busko-Zdrój wskazał, że wniosek ten nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 191 ustawy Prawo wodne, ponieważ musiałaby zachodzić przesłanka nienależytego utrzymywania zbiornika infiltracyjno – odparowującego, a nie przywrócenia zbiornikowi poprzedniej funkcji lub niezgodności jego wykonania z pozwoleniem wodnoprawnym. Ocena natomiast zgodności wykonania pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z wydaną decyzją udzielającą pozwolenia wodnoprawnego znak: RLO.6341.12.2014 z dnia 07.04.2014 r. wydanego przez Starostę Buskiego należy do organu właściwego w sprawie pozwoleń wodnoprawnych i Dyrektor Zlewni w tym zakresie nie jest organem właściwym.

Odnosząc się do punktu 2) wniosku o nałożenie obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia na działce [...], gdzie występował rów melioracyjny i zanikł na skutek jego nieutrzymywania, Dyrektor Zlewni wskazał, że z dokonanej analizy decyzji Starosty Buskiego udzielającej Generalnej Dyrekcji Dróg i Autostrad Oddział w Kielcach pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych dla zadania pn.: "Budowa chodnika w miejscowości S., gmina Busko-Zdrój od km 64+480 do km 65+700 s. prawa, od km 64+350 do km 64+650 i od km 65+500 do km 65+600 s. lewa" znak: RLO.6341.12.2014 z dnia 07.04.2014 r. wynika, iż udzielono pozwolenia wodnoprawnego na budowę przepustu pod projektowanym chodnikiem na rowie nr ewid.[...] położonej w miejscowości S. w km 65+439,20 drogi krajowej DK 73. Natomiast z lustracji terenowej, przeprowadzonej w dniu 11.10.2021 r. wynika, że rów w pasie drogowym był przegłębiony (na długości ok. 15m) a na pozostałej długości był niedrożny, zamulony. W decyzji nie ma zapisu określającego zakres obowiązków dla GDKiA odnośnie utrzymywania rowu nr ewid.[...], który w głównej mierze jest odbiornikiem wody pochodzącej z odwodnienia odcinka drogi.

Po przeanalizowaniu map ewidencji melioracji wodnych, będących w posiadaniu Zarządu Zlewni stwierdzono, że na działce nr [...] nie występuje rów melioracyjny jako urządzenie melioracji wodnych. Zgodnie z art. 195 obowiązującej ustawy Prawo wodne, melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy, a nie służą odwodnieniu dróg oraz budynków.

Z informacji o działce wynika, że działka nr ewid.[...] stanowi użytek W - rowy, której właścicielem jest Skarb Państwa na zasadzie samoistnego posiadania (nieuregulowany stan prawny).

Wskazano ponadto, że organ uzyskał informację, że starosta zwrócił się do Wojewody Świętokrzyskiego o środki finansowe na wykonanie prac utrzymaniowych na rowie działka nr ewid.[...], w celu przywrócenia jego poprzedniej funkcji. W efekcie, środki finansowe zostały przyznane i wybrany Wykonawca zakończył prace utrzymaniowe na rowie nr ewid.[...], zgodnie z umową do 20 grudnia 2021r.

W dniu 21.12.2021 r. dokonano wizji w terenie i stwierdzono, że na rowie nr ewid.[...] zostały wykonane prace utrzymaniowe, koryto zostało wykoszone i odmulone, ze spadkiem, umożliwiającym odprowadzenie wód opadowych, bez szkód w stosunku do osób trzecich.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ stwierdził, że przeprowadzone prace, o których mowa powyżej, przywróciły poprzednią funkcję urządzenia wodnego i nie ma podstaw do podjęcia działań z art. 191 ustawy Prawo wodne.

Odnosząc się do punktu 3) wniosku Pani A. S. z dnia 23.08.2021r. cyt. "o nałożenie obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia na działce nr ewid.[...] na wysokości istniejącego od 1955 roku przepustu położonego w pobliżu drogi DP 0087TZ" organ wskazał, że z treści decyzji Starosty Buskiego znak: RLO.6341.12.2014 z dnia 07.04.2014 r. wynika, że na działce nr ewid.[...] położonej w miejscowości S. nie dokonano likwidacji ani przebudowy rowu melioracyjnego przy budowie chodnika wzdłuż drogi krajowej DK 73.

Na tej wysokości, między drogą i nasypem chodnika, wykonano rów odparowująco - infiltracyjny od km 64+557,52 do km 64+638,69 strona prawa drogi o długości 81,17 m, do którego będą odprowadzane wody rowami przydrożnymi. Przytaczany w piśmie Pani A. S. kilometraż "przepustu usytuowanego na istniejącym rowie melioracyjnym w km 64+458,70", zgodnie z wydaną decyzją, znajduje się na działce nr ewid.[...] w miejscowości S..

Z analizy natomiast map dostępnych na Hydroportalu oraz przeprowadzonej wizji w terenie wynika, że przedmiotowy ciek przepływa przez działkę nr ewid.[...], przy czym wskazany ciek oznaczony został jako ciek niewyróżniony w zlewni Dopływu spod S. . Natomiast w ewidencji melioracji wodnych, oznaczony został jako rów szczegółowy R-l, wykonany w ramach obiektu melioracyjnego "[...]".

Z informacji o działce wynika, że na działce nr ewid.[...] w użytkach nie występuje oznaczenie "W – rowy" i stanowi ona własność osoby prywatnej. Z prowadzonej ewidencji urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów prowadzonej w oparciu o art. 196 ust. 14 ustawy Prawo wodne wynika, że na działce nr ewid.[...] nie występuje rów melioracyjny. Podczas lustracji terenowej na działce nr ewid.[...] oraz na działkach położonych poza pasem drogowym, nie stwierdzono występowania rowu ani zaniżenia.

Powyższe okoliczności wskazują i potwierdzają, że na działce nr ewid.[...] urządzenie wodne - rów nie występował. W takim przypadku nie może mieć zastosowania art. 191 ust. 1 Prawa wodnego, który wymaga istnienia urządzenia wodnego.

Na powyższe postanowienie pani A. S. pismem z dnia 28 sierpnia 2022 roku wniosła zażalenie.

Rozpoznając wniesione zażalenie organ II instancji decyzją z dnia 30 grudnia 2022 roku, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Kielcach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 27 lipca 2022 r., znak: KR.ZPU.1.502.258.2021/2022.AL, o odmowie wszczęcia postępowania.

Organ Odwoławczy po przeanalizowaniu materiałów zgromadzonych w sprawie, uznał, że Organ I instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego pkt 2) wniosku Pani A. S. z dnia 23.08.2021 r. "o nałożenie obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia na działce [...], gdzie występował rów melioracyjny i zanikł na skutek jego nieutrzymywania". Z pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę Buskiego, na wykonanie urządzeń wodnych dla zadania pn.: "Budowa chodnika w miejscowości S., gm. Busko-Zdrój od km 64+480 do km 65+700 s. prawa, od km 64+350 do km 64+650 i od km 65+500 do km 65+600 s. lewa", znak: RIO.6341.12.2014 z dnia 07.04.2014 r., wynika że na budowę przepustu pod projektowanym chodnikiem na działce nr ew. [...], położonej w m. S. , gm. Busko-Zdrój, pow. buski, w km 65+439,20 drogi krajowej DK73, zostało udzielone pozwolenie wodnoprawne. W dniu 11.10.2021 r. została przeprowadzona wizja terenowa. W protokole z wizji stwierdzono przegłębienie rowu w pasie drogowym, na odcinku ok. 15 m. Na pozostałej długości rów był niedrożny, zamulony. Na podstawie analizy map ewidencji melioracji wodnych, będących w posiadaniu Zarządu Zlewni w Kielcach, stwierdzono że na działce nr ew. [...] nie występuje rów melioracyjny, jako urządzenie melioracji wodnych, które zgodnie z art. 195 ustawy Prawo wodne "polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy", nie służą zaś odwodnieniu dróg oraz budynków. Działka nr ew. [...], m. S. gm. Busko-Zdrój, pow. buski, stanowi użytek W-rowy, której właścicielem jest Skarb Państwa na zasadzie samoistnego posiadania - nieuregulowany stan prawny.

Zgodnie z art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.) organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej - w tym przypadku Starosta Buski. Na przedmiotowym rowie, położonym na działce nr ew. [...] w m. S. , gm. Busko-Zdrój, pow. buski, zostały wykonane prace utrzymaniowe sfinansowane ze środków przeznaczonych na ten cel przez Wojewodę Świętokrzyskiego. W dniu 21.12.2021 r. Zarząd Zlewni w Kielcach dokonał ponownej wizji w terenie, podczas której stwierdzono wykonanie prac utrzymaniowych na ww. rowie. Koryto zostało wykoszone i odmulone ze spadkiem umożliwiającym odprowadzenie wód opadowych, bez szkód dla osób trzecich. Ponadto należy zwrócić uwagę, iż działka nr ew. [...] położona w m. S. , gm. Busko-Zdrój, znajduje się w odległości ok 231 m w linii prostej od działek nr ew. [...], [...], położonych w m. S. , gm. Busko-Zdrój, pow. buski, co w ocenie Organu odwoławczego nie ma znaczącego wpływu na podtopienia ww. działek. Mając na uwadze powyższe, Organ Odwoławczy po analizie dokumentów stwierdza, że Organ I instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego ww. zakresie. Prace utrzymaniowe przeprowadzone na rowie położonym na działce nr ew. [...], m. S. , gm. B.-Z., pow. buski, przywróciły jego poprzednią funkcję, tym samym brak jest podstaw do podjęcia działań na podstawie art. 191 ustawy Prawo wodne.

Odnosząc się do zarzutu: "nierozpoznania istoty sprawy co do zmiany stosunków wodnych poprzez likwidację istniejącego rowu na działce [...]", dotyczącego pkt 3) wniosku Pani A. S. z dnia 23.08.2021 r. tj.: "o nałożenie obowiązku przewrócenia poprzedniej funkcji urządzenia na działce nr ew. [...] na wysokości istniejącego od 1955 roku przepustu położonego w pobliżu drogi DP 0087TZ", po analizie decyzji Starosty Buskiego o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego, znak: RLO.6341.12.2014 z dnia 07.04.2014 r. Organ II instancji, stwierdza, że na działce nr ew. [...], położonej w m. S. , gm. Busko-zdrój, pow. buski nie dokonano likwidacji ani przebudowy rowu melioracyjnego przy budowie chodnika wzdłuż drogi krajowej DK 73. Na tej wysokości został wykonany rów odparowująco- infiltracyjny od km 64+557,52 do km 64+638,69 s. prawa o długości 81,17 m. Do ww. zbiornika, będą odprowadzane wody rowami przydrożnymi. Na podstawie ewidencji urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, prowadzonej w oparciu o art. 196 ust. 14 ustawy Prawo wodne wynika, że na działce nr ew. [...] nie występuje rów melioracyjny jako urządzenie melioracji wodnych. Podczas lustracji terenowej z dnia 15.09.2021 r. nie stwierdzono, występowania rowu ani zaniżenia. Biorąc pod uwagę powyższe, w tym przypadku nie ma możliwości zastosowania art. 191 ustawy Prawo wodne, który wymaga istnienia urządzenia wodnego. Dodatkowo, należy zaznaczyć, iż działka nr ew. [...] znajduje się w odległości ok 475 m w linii prostej od działek nr ew. [...], [...] położonych w m. S. , gm. Busko-Zdrój, pow. buski.

Odnosząc się natomiast do zarzutu "nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w sytuacji, w której wymagana jest wiedza specjalistyczna" oraz nierozpoznanie istoty sprawy poprzez pominięcie, że zachodzi przesłanka nienależytego utrzymywania zbiornika infiltracyjno - odparowującego (ad pkt 1), zbiornik bowiem przecieka, wylewa, zalewa okoliczne działki i został nieprawidłowo skonstruowany, co wynika zarówno z ekspertyzy wykonanej na zlecenie Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przez GDDKiA Oddział w Kielcach, jak i załączonej opinii biegłego sądowego" organ wskazał, że zarówno w opinii technicznej dotyczącej "Ustalenia przyczyn nieprawidłowego funkcjonowania odwodnienia drogi krajowej nr 73 w następstwie którego zalewana jest nieruchomość S. [...]" sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego Pana J. J. jak i ekspertyzie wykonanej na zlecenie WINB przez GDDKiA oddział w Kielcach, nie wskazano, że przyczyną zalewania ww. nieruchomości jest nienależyte utrzymanie urządzeń wodnych na wskazanym terenie.

Skargę na powyższą decyzję wniosły A. S. oraz A. S. – S. reprezentowane przez pełnomocnika radcę prawnego K. K.-W., podnosząc zarzuty:

- naruszenia przez organ I instancji art. 61a § 1 k.p.a.

- naruszenia art. 61 kpa poprzez jego niezastosowanie,

- naruszenia art. 191 ust 1, 2 i 3 ustawy prawo wodne, poprzez jego niezastosowanie,

- nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego,

- nierozpoznanie istoty sprawy poprzez brak ustalenia prawidłowego stanu faktycznego,

- nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów, w tym dowodu z opinii biegłego w sytuacji, w której wymagana jest wiedza specjalistyczna,

- nierozpoznanie materiału dowodowego i jego pominięcie,

- dopuszczenie do nierozpoznania istoty sprawy poprzez pominięcie że zachodzi przesłanka nienależytego utrzymywania zbiornika infiltracyjno-odparowującego (ad pkt 1), zbiornik bowiem przecieka, wylewa, zalewa okoliczne działki i został nieprawidłowo skonstruowany, co wynika zarówno z ekspertyzy wykonanej na zlecenie Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przez GDDKIA Oddział w Kielcach, jak i załączonej opinii biegłego sądowego,

- nierozpoznania istoty sprawy poprzez pominięcie, że z Decyzji Starosty Buskiego pozwolenia wodnoprawnego RL0.6341.12.2014 z dnia 07.04.2014 jest wskazanie odprowadzania wód, i gdzie indziej ma to nastąpić jak nie do rowów melioracyjnych, jak i historycznie funkcje rowow melioracyjnych nie mogą być utracone w tym funkcja rowu melioracyjnego na działce [...], a nadto dokonane prace oczyszczające rów, nie przywróciły jego pierwotnej funkcji wobec wyższego położenia głębokości rowu, niż rowów przydrożnych, i brak tym samym możliwości spływu wody do tegoż rowu melioracyjnego,

- nierozpoznanie istoty sprawy co do zmiany stosunków wodnych poprzez likwidację historycznie istniejącego rowu na działce [...],

- niezastosowania art. 84 w zw z art. 77 § 3 w zw. z art. 75 kpa poprzez pominięcie zasadności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z urzędu, co doprowadziło do istotnego naruszenia przepisów w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny.

Powołując się na powyższe zarzuty wniosły o zmianę zaskarżonego postanowienia i wydanie postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania w zakresie

1) przywrócenia funkcji rowu przydrożnemu zbiornikowi infiltrującemu zlokalizowanemu przy drodze krajowej nr 73 wzdłuż działek 609, 610, 611, 613 w miejscowości S. w gminie Busko Zdrój,

2) nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia na działce [...], gdzie występował rów melioracyjny i zanikł na skutek jego nieutrzymywania;

3) nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia na działce [...] na wysokości istniejącego od 1955 roku przepustu w pobliżu drogi DP0087T.

Ponadto wniosły o powołanie biegłego na okoliczność ustalenia nienależytego utrzymywania zbiornika infiltracyjno-odparowującego na wysokości działek ewid. nr [...], obręb 0039 S. , gm. Busko-Zdrój, powiat buski, woj. Świętokrzyskie, jak i zmiany jego funkcji i niekorzystnego oddziaływania na grunty przyległe a to działki ewid. nr [...], obręb 0039 S. , gm. Busko-Zdrój, powiat buski, woj. Świętokrzyskie,

- brak prawidłowości funkcjonowania zbiorników infiltracyjnych, ich niekorzystnego oddział5rwania na grunty, niespełnienia przez nie swojej roli,

- czy głębokość i szerokość rowu na działce [...] oraz jego wypoziomowanie i pochylenie w terenie jest adekwatna do rowów przydrożnych i spełnia wymogi wskazane w decyzji Starosty Buskiego RL0.6341.12.2014 z dnia 07.04.2014 w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego w zakresie skierowania do wód,

- czy na działce [...] istniało urządzenie wodne, lub rów, lub naturalny ciek, który został zaburzony, zmieniony,

- prawidłowości funkcjonowania urządzeń wodnych mających odprowadzać wodę w sytuacji zalewania działek [...] i ich podmokłości.

Ponadto wniosły o przeprowadzenie dowodów z akt sprawy toczącej się organ nadzory budowlanego w I instancji, to jest przed Świętokrzyskim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Kielcach oraz Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, w tym w szczególności z wykonanych oględzin terenu, wykonanej ekspertyzy przez rzeczoznawcę na zlecenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Kielcach wobec nałożonego na nią obowiązku przez organ, opinii biegłego sądowego, oraz opinii biegłego sądowego J. J. co do oceny stanu faktycznego, stwierdzonych nieprawidłowości na terenie objętym przedmiotowym postępowaniem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi z powodu jej bezzasadności.

Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Krakowie, zważył co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotowa sprawa dotyczy nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, a złożony do Dyrektora Zarządu Zlewni w Kielcach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przez Skarżące wniosek dotyczył trzech kwestii, które miały być załatwione przez organ w trybie art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 2625 ze zm.) – dalej jako "PrWod":

1) przywrócenie funkcji rowu przydrożnego zbiornikowi infiltrującemu, zlokalizowanemu przy drodze krajowej 73, wzdłuż działek [...] (identyfikator działki [...]_[...]), [...] (identyfikator działki [...]_[...]) i [...] (identyfikator działki [...]_[...]), w miejscowości S. (na wysokości nr [...]) w gm. Busko-Zdrój,

2) o nałożenie obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia na działce [...], gdzie znajdował się rów melioracyjny i zanikał na skutek jego nieutrzymywania,

3) o nałożenie obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia na działce [...] na wysokości istniejącego od 1955 r. przepustu położonego w pobliżu drogi DP 0087T.

Zgodnie z art. 191 ust. 1 PrWod w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód.

W postępowaniu toczącym w trybie art. 191 ust. 1 PrWod organ jest zobligowany w pierwszej kolejności ustalić czy w określonym miejscu istnieje urządzenie wodne.

Następnie powinien zweryfikować czy istniejące urządzenie było należycie utrzymywane. Jeżeli urządzenie nie było należycie utrzymywane, to wówczas organ powinien ustalić czy następstwem owego nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty.

Nienależyte utrzymywanie urządzenia wodnego to utrzymywania urządzenia wodnego w sposób niezgodny z prawem, jak również inne sytuacje, które obejmują głównie nieprawidłowości o charakterze technicznym (por. Z. Bukowski komentarz do art. 64b ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne – teza 1, [w:] pod red. B. Rakoczego, Prawo wodne. Komentarz, LEX 2013; wskazany pogląd został wyrażony na gruncie art. 64b nieobowiązującej już ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne, jednakże powyższe spostrzeżenie zachowuje aktualność również na gruncie ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne).

Dopiero w przypadku pozytywnego ustalenia tych okoliczności możliwe jest nakazanie właścicielowi urządzenia wodnego przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód.

W rozpoznawanej sprawie wszystkie powyższe istotne z punktu widzenia przedmiotu postępowania okoliczności zostały przez organ uwzględnione i rozważone. W świetle znajdujących się w aktach materiałów stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu do wydanej decyzji (postanowieniu organu I instancji), co do zasady nie budzi istotnych zastrzeżeń.

W ocenie Sądu ustalenia organów są prawidłowe i adekwatne do potrzeb sprawy, a ściślej do rozważenia zasadności wszczęcia postępowania. Wywiedzione przez organ konkluzje jasno wynikają z dokonanych ustaleń. W tym zakresie stanowisko organów nie budzi zastrzeżeń.

Odnosząc się do podniesionych natomiast zarzutów naruszenia przepisów postępowania, to trzeba wskazać, że są one bezzasadne.

Zaznaczyć trzeba, że organy odmówiły wszczęcia postępowania. Oznacza to, że nie było w sprawie prowadzone postępowanie administracyjne.

Podstawą do odmowy wszczęcia postępowania był art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 2000 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.", zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.

Jak wskazuje się w orzecznictwie dopuszczalność odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 została ograniczona do sytuacji oczywistego braku przymiotu strony, a nie sytuacji, gdy ocena tej kwestii wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (np. uzasadnienie do wyroku NSA z 29 listopada 2017 r., sygn. II OSK 330/17), a "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego – to sytuacja, która w sposób oczywisty stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania (np. uzasadnienie do wyroku NSA z 20 listopada 2017 r., sygn. II GSK 1706/17; por. też A. Wróbel komentarz do art. 61a K.p.a. teza 4 [w:] J. M., Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego; LEX/el).

Jak wskazuje się w orzecznictwie (zob. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 22 maja 2015 roku, sygn. II OSK 2671/13) "gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61a § 1 K.p.a., obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). W uzasadnieniu tej nowelizacji wskazano, że celem regulacji polegającej na dodaniu art. 61a jest odróżnienie postępowania wstępnego polegającego na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego od postępowania właściwego, które kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Tak więc nowelizacja ta pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas rozróżnienie wszczęcia postępowania administracyjnego czyli jego wstępnego etapu od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania: wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną oraz zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania (np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, zapadło już rozstrzygnięcie albo brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym). Skoro jednak na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. Zatem z przepisu tego wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku o wszczęcie postępowania pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2014 r., sygn. VII SA/Wa 2449/13).

Przy ocenie istnienia przesłanek określonych w art. 61a § 1 K.p.a., a więc przy ocenie, czy z uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, za niedopuszczalne należy zatem uznać gromadzenie przez organ dowodów, na podstawie których dokonuje się ustaleń stanu faktycznego. Stwierdzenie, w wyniku podjętych przez organ działań, że wydanie rozstrzygnięcia w sprawie uznać należy za bezprzedmiotowe, a więc ustalenie określonego stanu faktycznego, winno skutkować decyzją o umorzeniu postępowania w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. (por.m.in. wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 czerwca 2014 r., sygn. II SA/Lu 851/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 września 2013 r., sygn. VII SA/Wa 847/13)."

Na gruncie niniejszej sprawy podstawą do wydania postanowienia było istnienie innych uzasadnionych przyczyn, ze względu na które postępowanie nie mogło być wszczęte. Te "inne uzasadnione przyczyny" (będzie jeszcze o nich mowa poniżej) zostały ustalone przez organ w oparciu o przeprowadzone przez organ czynności takie jak analiza operatu wodnoprawnego, lustracja terenu w tym ustalenie czy w określonym miejscu występuje urządzenie wodne, w odniesieniu co do którego organ mógłby orzekać w trybie art. 191 ust. 1 PrWod.

Jakkolwiek nie jest łatwo wskazać gdzie przebiega wyznaczona w art. 61a § 1 K.p.a. granicę dopuszczalnych czynności podejmowanych przez organ na tym etapie, to znaczy jeszcze przed formalnym wszczęciem postępowania, jednak w ocenie Sądu , w realiach tej konkretnej sprawy, organy nie naruszyły normy art. 61a § 1 K.p.a. Trzeba zaznaczyć bowiem, że złożony przez panią A. S. wniosek dotyczył konkretnych, opisanych urządzeń. Rozważenie zatem przez organ, czy możliwe jest w ogóle wszczęcie postępowania wymagało zatem przynajmniej zidentyfikowania, o które to ściśle urządzenia chodzi. Nie było to jednak możliwe bez przeprowadzenia "lustracji terenowej" oraz odniesienia się w minimalnym przynajmniej zakresie do dokumentów, takich jak np. pozwolenie wodnoprawne (por. decyzję Starosty Buskiego z dnia 7 kwietnia 2014 roku, znak: RLO.6341.12.2014, którą wygaszono decyzję Starosty Buskiego z dnia 3 stycznia 2012 roku, znak: RLO.6341.31.2011).

Postanowienie wydane na zasadzie art. 61a § 1 K.p.a. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego jest aktem formalnym (nie zaś merytorycznym). Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W postępowaniu wydanym w tym trybie organ nie może formułować wniosków i ocen co do meritum żądania (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 8 marca 2017 r., sygn. II OSK 2600/16).

Dlatego też bezzasadne są zarzuty podniesione w skardze zarzuty niezastosowania art. 84 w zw. z art. 77 § 3 w zw. z art. 75 K.p.a. poprzez pominięcie zasadności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z urzędu, co miało doprowadzić do istotnego naruszenia przepisów w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny. Organ nie mógł naruszyć tych przepisów ponieważ ich nie stosował, albowiem nie zostało wszczęte postępowanie.

Niezależnie od podniesionych zarzutów należy wskazać, że wniosek z dnia 23 sierpnia 2021 roku został złożony tylko przez panią A. S.. Postanowienie Dyrektora Zlewni w Kielcach z dnia 4 stycznia 2021 roku, postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 16 maja 2022 roku jak i postanowienie Dyrektora Zlewni w Kielcach z dnia 27 lipca 2022 roku zostało wydane w stosunku tyko do pani A. S..

Zażalenie natomiast na to ostatnie postanowienie wniosły pani A. S. oraz A. S. – S. . Rozpoznając do zażalenie organ odwoławczy Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie "decyzją" z dnia 30 grudnia 2022 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Faktycznie jednak wydana decyzja z dnia 30 grudnia 2022 roku stanowiła postanowienie.

Zauważyć też należy, że zażalenie od postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wniosła zatem osoba inna niż wnioskodawca, co powinno skutkować wydaniem przez organ postanowienia o niedopuszczalności zażalenia względem pani A. S. – S. a nie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji). Jednakże to uchybienie nie miało istotnego znaczenia na gruncie niniejszej sprawy i nie stanowi wobec tego podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się natomiast do dalszych zarzutów skargi należy wskazać, że pierwsze żądanie wniosku, dotyczyło przywrócenie funkcji rowu przydrożnego zbiornikowi infiltrującemu (infiltrująco – odparowujący), zlokalizowanemu przy drodze krajowej 73, wzdłuż działek [...] [...] w miejscowości S. organy trafnie wskazały, że "przywrócenie funkcji rowu przydrożnego zbiornikowi infiltrującemu" nie może być przedmiotem postępowania prowadzonego na zasadzie art. 191 ust. 1 PrWod.

Jak wynika z treści decyzji wodnoprawnej wzdłuż drogi krajowej nr 73 na odcinku, gdzie leżą działki nr [...] i [...] istnieje zbiornik infiltrujący (infiltracyjny), który został wykonany zgodnie z dokumentacją projektową. Brak jest przy tym jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że zbiornik ten nie jest właściwie utrzymywany.

Powoływane natomiast przez Skarżące okoliczności dotyczące wadliwego zaprojektowania oraz wykonania urządzenia wodnoprawnego (zbiornika odparowująco – infiltrującego) niezgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, wydanym przez Starostę Buskiego z dnia 07.04.2014 r. znak: RLO.6341.12.2014. nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego z art. 191 ustawy Prawo wodne.

Ewentualne nieprawidłowe wykonanie urządzenia wodnego, bądź też wykonanie go niezgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, co akcentują Skarżące, nie spełnia przesłanki z art. 191 PrWod o nie należytym utrzymaniu urządzenia wodnego.

Trafnie zatem organy wskazały, że wniosek nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art. 191 PrWod, a to z tego powodu, że nie ma mowy na gruncie niniejszej sprawy o nienależytym utrzymywaniu zbiornika infiltracyjno-odparowującego.

Ponadto wbrew twierdzeniom Skarżących nie doszło do nierozpoznania istoty sprawy poprzez pominięcie okoliczności, że zachodzi przesłanka nienależytego utrzymywania zbiornika infiltracyjno-odparowującego. Skarżący podnoszą przy tym, że zbiornik przecieka, wylewa, zalewa okoliczne działki i został nieprawidłowo skonstruowany, co wynika zarówno z ekspertyzy wykonanej na zlecenie Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przez GDDKIA Oddział w Kielcach, jak i załączonej przez Skarżących opinii biegłego sądowego.

Jednakże ewentualna wadliwość czy to na etapie projektowania, czy to na etapie wykonawstwa (to znaczy w przypadku wykonania inwestycji niezgodnie z pozwoleniem) nie stanowić o nienależytym utrzymywaniu urządzenia wodnego na zasadzie art. 191 ust. 1 PrWod. Słusznie podnoszą przy tym organy, że kwestie związane z ewentualnej niezgodności z wydanym pozwoleniem należą do kompetencji właściwego organu, który wydał decyzje wodnoprawną.

Niejako na marginesie można wskazać, że jak wynika z treści opinii technicznej nieprawidłowego funkcjonowania odwodnienia drogi krajowej nr 73 jest wynikiem błędów powstałych na etapie projektowania (por. "opinia techniczna dotycząca ustalenia przyczyn nieprawidłowego funkcjonowania odwodnienia drogi krajowej nr 73 w następstwie którego zalewana jest nieruchomość S. [...]" opracowana przez mgr. inż. J. J.).

Ponadto także można wskazać, że jak wynika z akt sprawy, toczy się, na wniosek Skarżącej A. S., postępowanie przez Świętokrzyskim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, którego przedmiotem jest zweryfikowanie prawidłowości wykonania zbiornika zgodnie z projektem budowlanym.

W kolejnym żądaniu wniosku Skarżące domagały się ponadto nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia na działce [...], gdzie występował rów melioracyjny i zanikł na skutek jego nieutrzymywania.

Jednakże jak wynika z ustaleń organów we wskazanym we wniosku miejscu, to znaczy między drogą i nasypem chodnika, wykonano rów odparowująco - infiltracyjny od km 64+557,52 do km 64+638,69 strona prawa drogi o długości 81,17 m, do którego będą odprowadzane wody rowami przydrożnymi. Jak słusznie wskazał przy tym organ I instancji melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy, a nie służą odwodnieniu dróg oraz budynków.

Powyższe potwierdza też treść mapy ewidencji melioracji wodnych, będących w posiadaniu Zarządu Zlewni, z której wynika, że na działce nr [...] nie występuje rów melioracyjny jako urządzenie melioracji wodnych (por. k. 9 – 11 a.a.).

Ponadto jak wynika z przeprowadzonej w dniu 21 grudnia 2021 r. wizji w terenie na rowie nr ewid.[...] zostały wykonane prace utrzymaniowe, koryto zostało wykoszone i odmulone, ze spadkiem, umożliwiającym odprowadzenie wód opadowych, bez szkód w stosunku do osób trzecich.

Skoro doszło do udrożnienia, co zapewniła należyte funkcjonowanie urządzenia, to w konsekwencji nie zachodziła już podstawa do prowadzenia w tym zakresie postępowania w trybie art. 191 ust. 1 PrWod.

To z kolei stanowi o trafności stanowiska organu i czyni podniesiony w tym zakresie zarzut bezzasadnym.

W zakresie natomiast wniosku Skarżących, w którym domagały się one nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia na działce [...] na wysokości istniejącego od 1955 roku przepustu położonego w pobliżu drogi DP 0087T., trzeba wskazać, że jak wynika z przeprowadzonej lustracji terenowej na między nasypem chodnika a drogą krajową DK73 na wysokości działki [...] znajduje się pogłębiony rów przydrożny odparowująco – infiltracyjny, który jest odbiornikiem ścieków deszczowych (por. k. 5 a.a.). Ponadto w nasypie chodnika po przejściu deszczy nawalnych w lipcu – sierpniu i przelewania się wody ponad zbiornik doszło do przerwania chodnika. Jednak ani na dz. nr [...] jak i na działkach sąsiednich nie stwierdzono występowania rowu ani zaniżenia. Ponadto działka ta stanowi własność osób prywatnych. Z powyższego wynika, że na działce nr ewid.[...] nie występuje urządzenie wodne - rów. W związku nie może mieć zastosowania tryb przewidziany w art. 191 ust. 1 PrWod, który wymaga istnienia urządzenia wodnego.

Z tych względów trafnie organy odmówiły wszczęcia postępowania.

Odnosząc się natomiast do jeszcze do sformułowanego żądania skargi, należy wskazać, że sąd administracyjny kontroluje legalność działania administracji i nie ma kompetencji do załatwiania spraw administracyjnych. Sąd nie zastępuje organów w załatwianiu spraw, a postępowanie przed sądem administracyjnym nie jest dalszym etapem załatwienia sprawy.

Tym samym jako bezzasadny, już tylko na poziomie konstrukcji, należy uznać wniosek o wydanie postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego. Z tych samych względów Sąd oddalił ponadto wniesione wnioski o przeprowadzenie dowodów z opinii biegłego na wskazane w skardze okoliczności.

Ze względu na powyższe skarga podlega oddaleniu, na zasadzie art. 151 p.p.s.a.