Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1202/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 29 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 264
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 15 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2018 roku sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu zażalenia W.P. na postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] znak: [...] w sprawie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, pomiędzy nieruchomościami położonymi w obrębie M. – oznaczoną w ewidencji gruntów numerem działki [...] stanowiącą własność G.J. a nieruchomością oznaczoną numerem działki [...] stanowiącą własność W.P., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy [...] ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 2.460,00 zł w związku z przeprowadzonym postępowaniem rozgraniczeniowym pomiędzy nieruchomością oznaczoną numerem działki [...], a oznaczoną numerem działki [...].

Do uiszczenia kosztów zobowiązani zostali:

- G.J. właściciel działki nr [...] - w wysokości 1.230,00 zł;

- W.P. właścicielka działki nr [...] - w wysokości 1.230,00 zł.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji podniósł między innymi, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało przeprowadzone na podstawie postanowienia Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia 22 lipca 2013 r., zmienionego następnie postanowieniami Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia 17 października 2013 r. i nr [...] z dnia 10 grudnia 2013 r. Czynności ustalenia przebiegu granic wykonał upoważniony przez Wójta Gminy [...] geodeta - T.K., wyłoniony w drodze postępowania nieobjętego ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 907 ze zm.). Organ na podstawie zasad określonych w wewnętrznym Regulaminie Zamówień Publicznych skierował zapytanie cenowe do kilku podmiotów świadczących usługi geodezyjne. Kryterium wyboru była najniższa zadeklarowana cena. Dnia 14 sierpnia 2013 r. została zawarta umowa pomiędzy Gminą [...] a geodetą T.K. na wykonanie rozgraniczenia, między innymi, ww. nieruchomości. Za wykonanie czynności rozgraniczeniowych geodeta wystawił fakturę VAT [...] z dnia 20 lutego 2014 r. na kwotę brutto 11.070,00 zł. Faktura została opłacona przez Gminę [...] zgodnie z umową. Ze znajdującego się w aktach sprawy rozliczenia wynika, iż koszt wykonania przez geodetę rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym M. oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] z działką nr [...] wyniósł 2.460,00 zł. W trakcie wykonywanych czynności rozgraniczeniowych pomiędzy nieruchomością położoną w obrębie geodezyjnym M. oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...], stanowiącą własność G.J., a działką nr [...], stanowiącą własność W.P., geodeta musiał wykonać szereg czynności i pozyskać wiele dokumentów. Potrzeby w tym zakresie wynikały z ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453).

Po przeprowadzeniu postępowania dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym M. oznaczonej numerem działki [...] z nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów numerem działki [...], Wójt Gminy [...] wydał decyzję z dnia 20 marca 2014 r. nr [...] umarzającą postępowanie rozgraniczeniowe i przekazującą z urzędu sprawę do sądu. Pismem nr [...] z dnia 22 kwietnia 2014 r. akta sprawy zostały przekazane do Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim.

Działając w oparciu o art. 264 § l i 2 k.p.a. Wójt Gminy [...] w dniu 19 września 2014 r. wydał postanowienie nr [...] obciążając kosztami postępowania rozgraniczeniowego właścicieli przedmiotowych nieruchomości po połowie, tzn. po 1230,00 zł. Po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez W.P. na powyższe postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., postanowieniem z dnia 6 listopada 2014 r., utrzymało je w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpatrzeniu skargi W.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wyrokiem z dnia 1 lipca 2015 r. w spr. sygn. III SA/Łd 25/15, uchylił ww. postanowienia. W ocenie sądu, organ I instancji powinien w pierwszej kolejności rozpoznać złożone w dniu 14 kwietnia 2014 r. przez skarżącą zażalenie, jako wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W ww. wniosku skarżąca podniosła bowiem, że wraz z mężem są starszymi, schorowanymi ludźmi, brakuje im pieniędzy na leki, nie mówiąc o innych opłatach. Ponadto, w zażaleniu z dnia 27 września 2014 r. wnioskowała o nieobciążanie jej kosztami postępowania rozgraniczeniowego z przyczyn ekonomicznych. Podała, że kwota 1 230,00 zł przekracza jej możliwości finansowe.

Działając zgodnie z wytycznymi Sądu, Wójt Gminy [...] przeprowadził postępowanie mające na celu rozpoznanie wniosku W.P. o zwolnienie od kosztów postępowania rozgraniczeniowego, dążąc do ustalenia sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej.

Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, postanowieniem z dnia 16 września 2016 r. nr [...], Wójt Gminy [...] odmówił zwolnienia skarżącej od poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, uznając że skarżąca jest w stanie wygospodarować i odłożyć środki na pokrycie kosztów postępowania administracyjnego.

Postanowieniem z dnia 3 listopada 2016 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu złożonego przez skarżącą zażalenia, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Ponadto, prawomocnym wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r. w spr. sygn. III SA/Łd 1101/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 3 listopada 2016 r.

W związku z powyższym, Wójta Gminy [...], działając w oparciu o art. 264 § 1 i 2 k.p.a., postanowieniem znak: [...] ustalił ponownie wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Organ wskazał, że wyliczenie składników kosztów postępowania, zostało zawarte w art. 263 § 1 k.p.a. Wyjaśnił, że na podstawie art. 263 § 1 i 56 k.p.a. w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 623), wysokość wynagrodzenia geodety, który dokona czynności ustalenia przebiegu granic, za wykonaną pracę oraz zwrot poniesionych przez niego wydatków niezbędnych dla tych czynności, powinien przyznać i ustalić organ dokonujący rozgraniczenia nieruchomości. Zgodnie z art. 89 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wysokość wynagrodzenia biegłego za wykonana pracę ustala się, uwzględniając wymagane kwalifikacje, potrzebny do wydania opinii czas i nakład pracy, a wysokość wydatków, o których mowa w ust. 1 – na podstawie złożonego rachunku. Wynagrodzenie biegłych oblicza się według stawki wynagrodzenia za godzinę pracy albo według taryfy zryczałtowanej określonej dla poszczególnych kategorii biegłych ze względu na dziedzinę, w której są oni specjalistami. Stawki wynagrodzenia biegłych za wykonaną pracę, taryfy zryczałtowane dla poszczególnych kategorii biegłych ze względu na dziedzinę, w której są specjalistami oraz sposób dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii zostały określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 518 ze zm.).

Organ wyjaśnił, że z protokołu granicznego sporządzonego przez uprawnionego geodetę T.K. wynika, że ustalony przez niego przebieg granicy między nieruchomościami oznaczonymi nr działek [...] i [...] obrębu M. w oparciu o zebrane dowody został oznaczony na sporządzonym w dniu 20 grudnia 2013 r. szkicu granicznym punktami [...] i [...]. Okazany przez geodetę przebieg granicy G.J. uznał za właściwy, natomiast według W. i M.P. granica pomiędzy ww. nieruchomościami powinna przebiegać zgodnie ze szkicem z protokołu przyjęcia granic nieruchomości znajdującego się w operacie nr [...] (podział działki nr [...]). Z przedłożonych przez geodetę rozliczeń i oświadczeń, znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż koszt wykonania rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym M. oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] z nieruchomością obrębu M. nr [...] wyniósł 2.460,00 zł. Ustalając koszty wykonania rozgraniczenia ww. nieruchomości geodeta stosował stawki ryczałtowe, o których mowa w załączniku Nr 3 do rozporządzenia w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych. Organ uznał, iż wyszczególnione przez geodetę czynności były faktycznie związane z wykonaniem rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości, a wysokość tych kosztów zasługuje na akceptację.

Organ zaznaczył, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy obciążono połową kosztów postępowania rozgraniczeniowego, tj. kwotą 1 230,00 zł G.J., właściciela nieruchomości nr [...] obręb M. Uiszczoną przez G.J. w dniu 12 grudnia 2014 r. kwotę w wysokości 1.230,00 zł zaliczono na poczet kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Drugą połową kosztów postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 1.230,00 zł obciążono W.P., właścicielkę nieruchomości obrębu M. nr [...].

W zażaleniu na postanowienie organu I instancji skarżąca wniosła "o wstrzymanie postanowienia Wójta Gminy [...] otrzymanego w dniu 9-08-2017 r. o zapłatę za rozgraniczenie do zakończenia całkowicie sprawy i wyjaśnienia". Skarżąca zarzuciła bezpodstawne obciążenie jej kosztami bez uwzględnienia jej sytuacji materialnej, odrzucając np. ratę w Banku BPH, czy fakturę na okulary itd. Skarżąca wyraziła niezadowolenie z oceny jej sytuacji materialnej w zaskarżonym orzeczeniu.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] znak: [...] w sprawie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, pomiędzy nieruchomością położoną w obrębie M. – oznaczoną w ewidencji gruntów numerem działki [...] stanowiącą własność G.J. a nieruchomością oznaczoną numerem działki [...] stanowiącą własność W.P. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 264 § 1 k.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji, organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Organ powołał brzmienie art. 262 § 1 k.p.a.

Kolegium przytoczyło stan faktyczny sprawy i podniosło, że sprawa zwolnienia skarżącej z kosztów postępowania rozgraniczeniowego została zakończona postanowieniem Wójta Gminy [...] z 16 września 2016 r. znak: [...] o odmowie zwolnienia W.P. z tych kosztów. Po wniesieniu przez skarżącą zażalenia na powyższe postanowienie, Kolegium utrzymało je w mocy, postanowieniem z 3 listopada 2016 r., a wniesiona skarga na postanowienie Kolegium została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z 24 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 1101/16.

Kolegium wskazało, że w chwili obecnej nie toczy się więc żadne postępowanie, które uniemożliwiłoby wydanie postanowienia o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Zaskarżonym postanowieniem Wójt Gminy [...] ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy nieruchomościami położonymi w M.- działkami nr [...] i [...] w wysokości 2.460 zł. Organ I instancji ustalił wysokość kosztów rozgraniczenia nieruchomości po przeanalizowaniu kalkulacji kosztów przedłożonej przez geodetę uprawnionego wykonującego czynności ustalenia granicy nieruchomości, sporządzonej na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych. Szczegółowe wyliczenie kosztów rozgraniczenia działek nr [...] i [...] na łączną kwotę 2.460,00 zł przedstawione zostało w postanowieniu organu I instancji, a skarżąca nie wniosła żadnych zastrzeżeń do tego rozliczenia.

W skardze do sądu W.P. zarzuciła organowi naruszenie prawa przez mylne ustalenia faktyczne, a w szczególności niewzięcie pod uwagę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także jej wyjaśnień składanych w pismach z dnia 20.07.2016 roku oraz 16.08.2017 roku.

Skarżąca podniosła, że rozstrzygnięciami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. została rażąco pokrzywdzona i skutki tej nierzetelnie wydanej decyzji odczuje ona oraz jej rodzina. Wniosła o uchylenie wydanych decyzji w całości i wydanie decyzji zwalniającej ją od ponoszenia kosztów rozgraniczenia, które w praktyce nie zostało dokonane.

Zdaniem skarżącej, organ prowadzący postępowanie winien dokonać gruntownej analizy, czy w jej konkretnym przypadku nie zachodzi niewątpliwa niemożność poniesienia tychże wydatków. Skarżąca wskazała, iż przedstawiła wykaz dokumentów w piśmie z dnia 20.07.2016 r., załączając szereg zaświadczeń, faktur i opłat które ponosi. Wypisała szczegółowo wykaz wydatków, a także uwzględniła szereg chorób u niej jak i u męża. Wykazała także, w jej ocenie, że przy takich opłatach i kosztach utrzymania domu gdyby doszło do pokrycia kosztów geodety, to w praktyce strona i jej rodzina pozostają bez środków do życia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie w sprawie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, które zakończyło się wydaniem przez Wójta Gminy [...] decyzji z dnia 20 marca 2014 r. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy nieruchomościami położonymi w obrębie M. – oznaczoną w ewidencji gruntów numerem działki [...] stanowiącą własność G.J. a nieruchomością oznaczoną numerem działki [...] stanowiącą własność W.P. oraz przekazaniu z urzędu sprawy do sądu.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2016 r., poz. 1629 ze zm.), dalej "uPgk", rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójt (burmistrz, prezydent miasta) oraz w wypadkach określonych w ustawie, sąd, a ma ono na celu ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Wydanie decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości poprzedza dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami i włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 33 ust. 2 pkt 1-2 uPgk). W myśl art. 31 ust. 1 uPgk czynności ustalenia przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

W rozpoznawanej sprawie Wójta Gminy [...] zawarł w dniu 14 sierpnia 2013 r. umowę z geodetą uprawnionym T.K., w której określono wysokość wynagrodzenia m.in. za przeprowadzenie czynności ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działką [...] stanowiącą własność G.J. a nieruchomością oznaczoną numerem działki [...], stanowiącą własność W.P. Geodeta wykonał zlecone czynności, sporządził sprawozdanie techniczne, opinię dotyczącą rozgraniczenia, z której wynika, że zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do ustalenia przebiegu granicy według zebranych dowodów oraz przedstawił fakturę Vat [...] z dnia 20 lutego 2014 r. na łączną kwotę brutto 11.070,00 zł. za wykonanie czynności rozgraniczeniowych. Faktura została opłacona przez Gminę [...] zgodnie z umową. Ze znajdującego się w aktach sprawy rozliczenia wynika, iż koszt wykonania przez geodetę rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym M. oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] z działką nr [...] wyniósł 2.460,00 zł.

Z protokołu granicznego sporządzonego przez uprawnionego geodetę wynika, że ustalony przez niego przebieg granicy między nieruchomościami oznaczonymi nr działek [...] i [...] obrębu M. w oparciu o zebrane dowody został oznaczony na sporządzonym w dniu 20 grudnia 2013 r. szkicu granicznym punktami [...] i [...]. Okazany przez geodetę przebieg granicy G.J. uznał za właściwy. Natomiast według W. i M.P. granica pomiędzy ww. nieruchomościami powinna przebiegać zgodnie ze szkicem z protokołu przyjęcia granic nieruchomości znajdującego się w operacie nr [...] (podział działki nr [...]). Wskazany przez W. i M.P. przebieg granicy został oznaczony na szkicu granicznym punktami: 165 (narożnik budynku gospodarczego), 166, 169 i 19-1567.

Ponadto, z przedłożonych przez geodetę rozliczeń i oświadczeń, znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż koszt wykonania rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym M. oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] z nieruchomością obrębu M. nr [...] wyniósł 2.460,00 zł. Ustalając koszty wykonania rozgraniczenia ww. nieruchomości geodeta stosował stawki ryczałtowe, o których mowa w załączniku Nr 3 do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 518 ze zm.), a szczegółowe zestawienie kwot składających się na całkowite wynagrodzenie biegłego zawarte jest w jego piśmie z dnia 11.07.2017 r. skierowanym do Wójta Gminy [...], jak również w postanowieniu organu I i II instancji. Podkreślić należy, iż w toku postępowania strona skarżąca nie kwestionowała sposobu i wysokości obliczenia wynagrodzenia biegłego.

Zgodnie z art. 264 § 1 K.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Z kolei stosownie do treści art. 262 § 1 pkt 1 K.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że postępowanie rozgraniczeniowe toczy się w interesie nie tylko wnioskodawcy, ale również w interesie właściciela nieruchomości sąsiedniej objętej rozgraniczeniem. Interes prawny obu stron to ustalenie prawidłowej i stabilnej granicy między nieruchomościami. Koszty poniesione w postępowaniu rozgraniczeniowym są więc kosztami poniesionymi w interesie obu stron tego postępowania. Organ może więc obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Z art. 152 Kc wynika reguła ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego przez właścicieli gruntów sąsiednich (objętych rozgraniczeniem). Skoro są oni stronami tego postępowania, to toczy się ono w interesie ich wszystkich, a zagadnienie sporności granic czy istnienia innych powodów do ich kwestionowania nie ma tu znaczenia, bo dochodzi do ich ustalenia na wszystkich nieruchomościach (por. uchwała NSA z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. I OPS 5/06, ONSAiWSA 2007/2/26; wyrok NSA z 20 kwietnia 2016 r., sygn. I OSK 1833/14, Lex nr 2057981).

Prawidłowo więc organy obu instancji przyjęły w rozpoznawanej sprawie, że organ administracji publicznej orzekając o kosztach rozgraniczenia uprawniony jest obciążyć nimi strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem, na zasadach określonych w art. 152 Kc. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanej uchwały z dnia 11 grudnia 2006 r. wyjaśnił, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, że postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż domaga się ona konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostawałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Przepis art. 152 Kc stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia również, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. W postępowaniu tym ma także zastosowanie art. 262 § 1 pkt 2 Kpa, zgodnie z którym stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony. W wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 Kc.

Dodatkowo wskazać należy, że w postępowaniu rozgraniczeniowym organ ustala materialnoprawne przesłanki rozgraniczenia. Innymi słowy, postępowanie to rozstrzyga o zasięgu prawa własności danego podmiotu. Prawo własności do nieruchomości stanowiącej przedmiot rozgraniczenia równoznaczne jest więc z posiadaniem interesu prawnego w postępowaniu rozgraniczeniowym. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z jej akt, ewidentnie istnieje spór co do przebiegu granicy. Uprawniony geodeta stwierdził brak jednoznacznych dowodów pozwalających ustalić przebieg granicy, a strony nie zgodziły się na wzajemne ustępstwa i nie zawarły ugody na gruncie. Przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego przy udziale geodety leżało w interesie obu stron tego postępowania. Sama ta okoliczność decyduje przy tym – w świetle art. 262 § 1 pkt 2 Kpa – o rozłożeniu pomiędzy strony kosztów postępowania na podstawie art. 152 Kc. Na ustalenia w tym zakresie nie może mieć natomiast wpływu to, czy dana strona jest zadowolona z wyniku czynności podjętych przez geodetę oraz czy i w jaki sposób kwestionuje dokonane przez niego ustalenia i czynności.

Zaznaczyć trzeba, że zarzuty strony zawarte w skardze do Sądu dotyczą wyłącznie niezadowolenia z powodu braku wydania przez organ decyzji zwalniającej jej od ponoszenia kosztów rozgraniczenia. Jednak, jak to już zostało wyżej stwierdzone, postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego toczyło się odrębnie i zostało już prawomocnie zakończone. Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, postanowieniem [...] z dnia 16 września 2016 r., Wójt Gminy [...] odmówił zwolnienia skarżącej od poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, uznając że skarżąca jest w stanie wygospodarować i odłożyć środki na pokrycie kosztów postępowania administracyjnego. Z kolei, postanowieniem z dnia 3 listopada 2016 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu złożonego przez skarżącą zażalenia, utrzymało ww. rozstrzygnięcie w mocy. Ponadto, prawomocnym wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r. w spr. sygn. III SA/Łd 1101/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 3 listopada 2016 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia z kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Orzeczenie Sądu jest prawomocne.

Stosownie natomiast do art. art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podmioty wymienione w tym przepisie są, zatem faktem i treścią orzeczenia związane, co musi skutkować w sposób bezwzględny uwzględnieniem treści prawomocnego wyroku w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Przepis ten gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Sąd w niniejszym postępowaniu nie jest zatem uprawniony do dokonywania ponownej oceny rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji publicznej w przedmiocie zwolnienia skarżącej od kosztów postępowania rozgraniczeniowego.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

D.Cz.