Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 667/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1668
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2023 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w R. z dnia 2 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w R. na rzecz strony skarżącej kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] w R. (dalej: organ), zaskarżoną decyzją z 2 czerwca 2022 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2021.735 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 86 ust. 1 pkt 4, art. 86 ust. 2 i 3, art. 91 ust 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U.2021.478 ze zm., dalej: ustawa) oraz postanowień Regulaminu świadczeń dla studentów P w R., po rozpatrzeniu odwołania W. M. (dalej: strona, skarżący) z 20 maja 2022 r., utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej z 29 marca 2022 r. (znak [...]) odmawiającą przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 18 marca 2022 r., skarżący, jako student I roku, II semestru studiów stacjonarnych złożył wniosek o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych. Komisja Stypendialna [...] w R., decyzją z 20 marca 2022 r., na podstawie m.in. art. 86 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 w związku z art. 93 ust.1-7 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018r. poz. 1688) i art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz § 42 w związku z § 2 pkt 3, § 6 ust. 2 i 2a oraz § 10 ust. 2 pkt 1-2 i ust. 3 Regulaminu świadczeń dla studentów P. w R. z 6 września 2019 r. z późn. zm. nie przyznała skarżącemu stypendium dla osób niepełnosprawnych.

W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia strona zaskarżyła decyzję Komisji Stypendialnej wnosząc o jej uchylenie i przyznanie wnioskowanego stypendium na drugi semestr roku akademickiego 2021/2022 tj. od 1 marca 2022 r. do 30 czerwca 2022 r.

Odwoławcza Komisja Stypendialna, zaskarżoną decyzją z 2 czerwca 2022 r. utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, przebywającą na urlopie z przyczyn zdrowotnych i łącznie zrealizował 45 semestrów studiów.

Dalej wskazał, że zgodnie z art. 93 ust. 1-7 ustawy z 20 Iipca 2018 r. o szkolnictwie wyższym i nauce oraz z § 42 w związku z § 2 pkt. 3, § 6 ust. 2 i 2a, a także z § 10 ust 2 pkt. 1-2 i ust 3 Regulaminu świadczeń dla studentów P. w R. z 6 września 2019 r. (ze zm.), stypendia przysługują bez względu na ich pobieranie przez studenta łącznie nie dłużej niż 12 semestrów z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu, świadczenia przysługują na studiach: pierwszego stopnia - nie dłużej niż 9 semestrów, drugiego stopnia - nie dłużej niż 7 semestrów. W przypadku gdy niepełnosprawność powstała w trakcie studiów lub po uzyskaniu tytułu zawodowego, stypendium przysługuje przez dodatkowy okres 12 semestrów. Biorąc to pod uwagę oraz fakt, że podany przez skarżącego 45 - semestralny okres studiowania przekracza dozwolony ustawowo czas przysługiwania świadczeń, Komisja Stypendialna uznała, że brak jest podstaw prawnych do przyznania skarżącemu stypendium dla osób niepełnosprawnych. Organ stwierdził, że stan faktyczny ustalony przez Komisję Stypendialną jest właściwie bezsporny, a ponadto nie budzi wątpliwości stan prawny w sprawie, bowiem zgodnie ze znowelizowanym z dniem 18 grudnia 2021 r. art. 93 ustawy z dnia 20 Iipca 2018 r. o szkolnictwie wyższym i nauce wprowadzono maksymalny łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 bez względu na ich pobieranie przez studenta, a łączny okres studiowania skarżącego wnioskodawcy przekracza ten limit.

Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2021.2232) przepisy w brzmieniu dotychczasowym miały zastosowanie do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022. W kolejnym semestrze zastosowanie mają regulacje znowelizowanego art. 93 ustawy z dnia 20 Iipca 2018 r. o szkolnictwie wyższym i nauce.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 86 ust 1 pkt 2., art. 93 ust 1-7 i art. 95 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez ich błędną wykładnię polegającą na błędnym ustaleniu, że do obliczania łącznego 12 - semestralnego okresu pobierania stypendium dla osób niepełnosprawnych należy wliczyć również okresy studiowania, w których nie było pobierane stypendium dla osób niepełnosprawnych, a także poprzez błędne wliczanie okresów studiowania i pobierania stypendium dla osób niepełnosprawnych przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 października 2019 r., a także pominięciu faktu, że w przypadku gdy niepełnosprawność powstała w trakcie studiów to świadczenie, o którym mowa w art. 86 ust. 1 pkt. 2 przysługuje przez dodatkowy okres 12 semestrów,

- Regulaminu świadczeń dla studentów P. w R. z dnia 6 września 2019 r. z późn. zm., w tym zmian wprowadzonych Zarządzeniem Nr [...] Rektora P. w R. z dnia 4 lutego 2022 roku w sprawie wprowadzenia zmian i ogłoszenia tekstu jednolitego Regulaminu świadczeń dla studentów P. w R., a w szczególności par. 10 ust. 2 pkt 1-2 i ust.3 tego Regulaminu, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że do obliczania łącznego 12 semestralnego terminu pobierania stypendium dla osób niepełnosprawnych należy wliczyć również okresy studiowania, w których nie było pobierane stypendium dla osób niepełnosprawnych, a także poprzez błędne wliczanie okresów studiowania i pobierania stypendium dla osób niepełnosprawnych przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 października 2019 r., a także pominięciu faktu, że w przypadku gdy niepełnosprawność powstała w trakcie studiów to świadczenie, o którym mowa w art. 86 ust. 1 pkt. 2 przysługuje przez dodatkowy okres 12 semestrów,

- art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 9 k.p.a., 10 k.p.a., 75 k.p.a, 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału w sprawie, która skutkowała błędnym ustaleniem okresu, który należy wliczać do łącznego 12 - semestralnego okresu pobierania stypendium, tj. wliczenia okresów studiowania i pobierania stypendium dla osób niepełnosprawnych przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 października 2019 r., a także brak ustalenia, że niepełnosprawność powstała w trakcie studiów,

- art. 2 Konstytucji RP stanowiącym, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, z której to regulacji wynikają takie zasady jak zasady ochrony zaufania do państwa i prawa, zasada ochrony interesów w toku oraz zasada niedziałania prawa wstecz,

- art 69 Konstytucji RP stanowiącym, że osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej,

- art 70 ust. 4 Konstytucji RP, który stanowi, że: "Władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. W tym celu tworzą i wspierają systemy indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla uczniów i studentów. Warunki udzielania pomocy określa ustawa.". Powyższy przepis został przywołany w uzasadnieniu projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ("realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat").

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W toku postępowania zgłosił się w charakterze pełnomocnika skarżącego, adwokat, który powołując orzecznictwo sądowoadministracyjne w podobnych sprawach, wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze z zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na wniosek skarżącego na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym ( art. 119 pkt 2) p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego w stopniu wymagającym jej uchylenia.

W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest zasadność odmowy przyznania skarżącemu stypendium dla osób niepełnosprawnych za II semestr roku 2021/2022 tj. od 1 lutego 2022 r. do 30 czerwca 2022r.

W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w brzmieniu obowiązującym od 18 grudnia 2021 r. nadanym ustawą z 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2021, poz. 2232). Zgodnie z treścią art. 16 ustawy zmieniającej, do przyznawania świadczeń , o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.

Organ, w zaskarżonej decyzji powołał w podstawie prawnej art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy, w którym mowa o stypendium rektora, zamiast art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy, który przewiduje stypendium dla osób niepełnosprawnych, o jakie złożył wniosek skarżący. Organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny ustalony przez Komisję Stypendialną jest bezsporny, w sytuacji, w której stan faktyczny nie został wyjaśniony i przedstawiony. Organ odwoławczy nie poczynił również ustaleń faktycznych we własnym zakresie, pomijając przy tym oświadczenie skarżącego, z którego wprawdzie wynika, że zrealizowany okres studiowania obejmuje w jego przypadku 22 lata, ale stypendium pobierał przez okres 4 lat tj. 36 miesięcy. Organ odwoławczy dalej uznał, że stan prawny sprawy nie budzi wątpliwości, po czym dokonał jego całkowicie wadliwej wykładni. Ponadto organ odwoławczy wskazał na liczne przepisy Regulaminu świadczeń dla studentów P. w R., ale tego wewnętrznego aktu nie przedłożył, ani nawet nie przytoczył regulacji powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie decyzji jest lakoniczne oraz nieprzekonujące i jako takie nie spełnia ustawowych wymogów. Organ nie zrealizował obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a. co do podania uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, przez co naruszył również zasadę przekonywania wskazaną w art. 11 k.p.a. Tym samym zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

Skarżący wniósł o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych.

Przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, wprowadziły w art. 86 ust. 1 następujące rodzaje świadczeń dla studentów:

1) stypendium socjalne,

2) stypendium dla osób niepełnosprawnych,

3) zapomogę,

4) stypendium rektora,

5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego,

6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną.

Przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 - 4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2).

Zgodnie z art. 93 ust. 4 ustawy, łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:

1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów;

2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.

W przypadku, gdy niepełnosprawność powstała w trakcie studiów lub po uzyskaniu tytułu zawodowego, świadczenie przysługuje przez dodatkowy okres 12 semestrów (ust. 7).

Zdaniem organu, skoro skarżący łącznie zrealizował 45 semestrów studiów, co wynika ze złożonego oświadczenia, to w świetle art. 93 ust. 4 ustawy stypendium mu nie przysługuje, bowiem studiował większą liczbę semestrów niż okresy wymienione w art. 93 ust. 4. Na tej podstawie organ uznał, że skarżący nie ma prawa do przyznania stypendium, co skutkowało wydaniem decyzji odmownej. Sąd nie podziela powyższego stanowiska, bowiem przyjęta przez organ wykładnia art. 93 ust. 4 ustawy jest wadliwa. Organ uznał bowiem, że zawarte w art. 93 ust. 4 ustawy wyrażenie "świadczenie przysługuje" jest pojęciem tożsamym z wyrażeniem "posiada status studenta". Należy zatem wskazać, że takie rozumienie tego wyrażenia nie wynika z treści powołanego przepisu. Wyrażenie to nie ma także swojego ustalonego znaczenia w języku prawniczym. Omawiane wyrażenie należy zatem odczytywać zgodnie z jego znaczeniem w języku powszechnym, zgodnie z którym "przysługiwać" to "należeć się komuś z mocy ustawy, prawa, przywileju" (Słownik języka polskiego PWN pod red. W. Doroszewskiego). Na tej podstawie należy stwierdzić, że dla biegu okresu, o którym mowa w art. 93 ust. 4 ustawy ma znaczenie to, czy dane świadczenie zostało przyznane skarżącemu po spełnieniu wszystkich warunków uprawniających do pobierania danego świadczenia. O tym, że wyrażenia "przysługuje świadczenie" nie należy utożsamiać z wyrażeniem "posiada status studenta" świadczy również konstrukcja przepisów omawianej ustawy. Zwrócić należy w tym kontekście uwagę na to, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy, osoba posiadająca status studenta może jedynie ubiegać się o przyznanie wskazanego w nim świadczenia (m.in. stypendium dla osób niepełnosprawnych), ponieważ sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego świadczenia. I tak, art. 87 ustawy wskazuje przesłanki ubiegania się o stypendium socjalne, art. 89 ustawy warunki uzyskania stypendium dla osób niepełnosprawnych, art. 90 ustawy warunki przyznania zapomogi, art. 91 ustawy warunki stypendium rektora, a art. 359 ustawy warunki uzyskania stypendium ministra. Oznacza to, że aby świadczenie z katalogu pomocy materialnej dla studentów przysługiwało, wnioskodawca musi mieć status studenta, złożyć stosowny wniosek oraz spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla danej kategorii pomocy finansowej.

Należy również zauważyć, że nie sposób zrównać znaczenia wyrażenia "świadczenie przysługuje", o którym mowa w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, z wyrażeniem "przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenie". Analogiczny pogląd został zaprezentowany w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 4082/21; z 7 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3596/21; z 8 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3913/21; z 1 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3967/21; z 3 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4304/21. (orzeczenia dostępne w bazie CBOSA). Powyższa wykładnia znajduje ponadto odzwierciedlenie w treści uzasadnienia rządowego projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr VIII.2446), w którym wskazano, że "realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat". Sześcioletni okres o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym do 17 grudnia 2021 r. powiązano zatem bezpośrednio z pobieraniem świadczenia, a nie z posiadaniem statusu studenta przez osobę ubiegającą się o jedną z form pomocy materialnej. Równocześnie w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawarto przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do świadczeń ze względu na posiadanie statusu studenta przez okres dłuższy niż sześć lat. Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej (druk nr IX.1569) nie wynika natomiast, aby intencją ustawodawcy była zmiana dotychczasowego rozumienia pojęcia "przysługiwania świadczenia". W uzasadnieniu tym wskazano, że "celem wprowadzenia zmiany w art. 93 ustawy jest zróżnicowanie okresu przysługiwania świadczeń dla studentów w zależności od czasu trwania studiów, a także doprecyzowanie sposobu ustalania tego okresu. Obecnie okres przysługiwania świadczeń wynosi 6 lat, niezależnie od okresu trwania studiów. Proponuje się wprowadzenie regulacji przewidującej przysługiwanie świadczeń maksymalnie przez łączny okres do 12 semestrów, w tym w przypadku studiów pierwszego stopnia - do 9 semestrów, zaś w przypadku studiów drugiego stopnia - do 7 semestrów. Jednocześnie w ust. 2 proponuje się utrzymanie dotychczasowej zasady, zgodnie z którą poszczególne świadczenia przysługiwały tylko na jednym kierunku studiów - w przypadku równoczesnego kształcenia na kilku kierunkach, przy czym pozostawia się do wyboru studenta, na którym kierunku będzie otrzymywał poszczególne świadczenia. W przypadku jednolitych studiów magisterskich, które zgodnie z przepisami prawa trwają 11 albo 12 semestrów, proponuje się wydłużenie okresu przysługiwania świadczeń o 2 semestry. Zmiana ta korzystnie wpłynie przede wszystkim na wsparcie kształcenia na kierunkach medycznych trwających zazwyczaj 6 lat. Przepis w zaproponowanym brzmieniu zapewni studentom tych kierunków, analogicznie do przypadku studentów kształcących się na studiach trwających do 5 lat, możliwość pobierania stypendiów i zapomóg do czasu ukończenia studiów, także w przypadku wydłużenia okresu ich trwania o rok, np. w związku ze skorzystaniem z prawa do urlopu od zajęć. Ponadto - w celu usunięcia wątpliwości interpretacyjnych i ujednolicenia sposobu ustalania przez uczelnie prawa studentów do świadczeń - proponuje się doprecyzowanie okresów przysługiwania świadczeń przez wskazanie wprost, że do okresów przysługiwania świadczeń wliczają się wszystkie semestry studiowania, z wyjątkiem kolejnych studiów pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. Wyrażenie »rozpoczęty semestr« występujące w tym przepisie należy traktować jako pełny semestr, bez względu na to, czy kształcenie trwało przez okres całego semestru czy krócej. Zgodnie z intencją projektodawcy nie będzie miało znaczenia, czy kształcenie trwało miesiąc czy dłużej, co wyraża jednoznacznie użyte w projektowanym przepisie sformułowanie »każdy rozpoczęty semestr«. Wskazany semestralny sposób liczenia okresu przysługiwania świadczeń jest przy tym spójny z terminologią określoną w art. 93 ust. 4 i 5 ustawy. Nieuwzględnianie przy ustalaniu okresu przysługiwania świadczeń okresu kolejnych studiów pierwszego stopnia odbywanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera lub równorzędnego jest uzasadnione ze względu na art. 93 ust. 3 pkt 2 ustawy w projektowanym brzmieniu, który stanowi, że świadczenia nie przysługują studentowi posiadającemu wymieniony tytuł zawodowy".

Dodać należy, że w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawarto przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do świadczeń ze względu na posiadanie statusu studenta przez zbyt długi okres. Sytuacje, w których studentowi nie przysługuje prawo do stypendium lub kiedy wygasa decyzja o przyznaniu świadczenia zostały wyczerpująco unormowane w art. 93 ust. 3 i art. 94 ust. 2 ustawy. Zgodnie z art. 93 ust. 3 ustawy, świadczenia, których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny; licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia. Z kolei, art. 94 ust. 2 p.s.w.n. łączy wygaśnięcie decyzji o przyznaniu z świadczenia z utratą przez studenta prawa do świadczenia z powodu uzyskania tytułu zawodowego, skreśleniem z listy studentów na kierunku studiów, na którym otrzymywał świadczenie, albo upływem okresu odpowiednio, o którym mowa w art. 93 ust. 4, 5 i 7 p.s.w.n. Tym samym ani art. 93 ust. 3, ani art. 94 ust. 2 ustawy nie wiąże prawa do stypendium z nadmiernie długim okresem studiowania (por. wyroki NSA: z 15 czerwca 2021 r., III OSK 4082/21; z 7 lipca 2021 r., III OSK 3596/21; z 8 lipca 2021 r., III OSK 3913/21; z 1 października 2021 r., III OSK 3967/21; z 3 listopada 2021 r., III OSK 4304/21, CBOSA).

Na podstawie powyższych rozważań Sąd stwierdził, że okres 12 semestrów, o którym mowa w art. 93 ust. 4 ustawy, a także okres 9 semestrów dla studiów pierwszego stopnia oraz okres 7 semestrów dla studiów drugiego stopnia, o których mowa w powyższym przepisie, należy odnosić do okresu, w którym student spełnia wyżej wskazane przesłanki otrzymywania pomocy finansowej danego typu. Sąd przyjmuje zatem, że wskazane w art. 93 ust. 4 ustawy okresy ograniczające czas przysługiwania stypendium należy liczyć od momentu uzyskania uprawnienia do pobierania świadczenia w postaci stypendium. Taki sposób liczenia powyższych okresów wynika z treści art. 92 ust. 1 ustawy, który wskazuje, iż stypendia są przyznawane na semestr albo na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa semestr - przez okres do 5 miesięcy. Ponadto, w przypadku, gdy niepełnosprawność powstała w trakcie studiów, stypendium dla osób niepełnosprawnych przysługuje przez dodatkowy okres 12 semestrów (art. 93 ust. 7). Nie można zatem, jak błędnie przyjął organ w niniejszej sprawie organy, wiązać okresów wskazanych w art. 93 ust. 4 ustawy z momentem rozpoczęcia studiów przez studenta ubiegającego się o przyznanie stypendium. Skoro bowiem z samym statusem studenta ustawa nie wiąże przysługiwania świadczeń stypendialnych, to nie sposób uznać, że to z momentem rozpoczęcia studiów zaczynają biec okresy wymienione w powyższym przepisie.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji, badając zaistnienie przesłanek przyznania stypendium, wliczył cały okres studiowania podany w oświadczeniu przez skarżącego. Nie ustalił jednak, przez ile semestrów skarżący faktycznie studiował, a także czy będące przedmiotem niniejszej sprawy świadczenie rzeczywiście zostało skarżącemu przyznane. Konsekwencją błędnej wykładni art. 93 ust. 4 ustawy była odmowa przyznania skarżącemu stypendium o jakie wnosił, tylko z tego powodu, że posiada status studenta przez czas dłuższy niż wynoszą okresy wskazane w art. 93 ust. 4 ustawy.

Organy dopuściły się także naruszenia przepisów procedury administracyjnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) poprzez niepełne ustalenia faktyczne, co do spełnienia warunków otrzymania świadczenia. Te bowiem pozostają w ścisłym związku ze sposobem rozumienia normy materialnoprawnej. Oczywistym jest bowiem, że zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie determinuje sposób rozumienia prawa materialnego. W niniejszej sprawie w konsekwencji niepełnych ustaleń faktycznych i wadliwej wykładni art. 93 ust. 4 ustawy organ zaniechał realizacji ciążących na nim obowiązków.

Wskazania co do dalszego procedowania w sprawie wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni powyższą ocenę prawną, zgodnie z art. 153 p.p.s.a.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi (200 zł ) oraz wynagrodzenie adwokata (480 zł).