Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 415/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw
Powołane przepisy: article: art, 151a par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 63 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2020 r. sprawy ze sprzeciwu K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 marca 2020 r., nr SKO [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 9 marca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia 24 stycznia 2020 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Wnioskiem z dnia 2 grudnia 2019 r. K.D. (zwana dalej także "wnioskodawczynią" "stroną", "skarżącą") zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem J.S..

Decyzją z dnia 24 stycznia 2020 r. (nr (...)) Prezydent Miasta - działając na podstawie art. 2 ust. 2, art. 3, art. 17, art. 20, art. 23, art. 24 i art. 25 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2220 - zwanej dalej jako: "u.ś.r.") - odmówił K.D. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na jej ojca.

W uzasadnieniu organ wskazał, że ojciec wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przyznanym na stałe. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 17 lutego 2017 r., natomiast daty powstania niepełnosprawności, zgodnie z zapisem w orzeczeniu, nie da się ustalić. Wnioskodawczyni nie jest nigdzie zatrudniona, nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i/lub poszukująca pracy w Powiatowym Urzędzie Pracy, nie pobiera emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.

Organ wskazał ponadto, że w przeprowadzonym rodzinnym wywiadzie środowiskowym pracownik socjalny potwierdził, że wnioskodawczyni w sposób prawidłowy opiekuje się ojcem, a jej stała obecność przy ojcu jest niezbędna. Organ zwrócił uwagę na to, że strona zamknęła działalność gospodarczą z dniem 30 listopada 2019 r., natomiast rozmiar sprawowanej opieki opisany w rodzinnym wywiadzie środowiskowym, w ocenie organu, uniemożliwia wnioskodawczyni kontynuowanie prowadzonej działalności gospodarczej.

Następnie, przytaczając treść przepisu art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 b u.ś.r. organ wskazał na to komu przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zwracając szczególną uwagę na moment powstania niepełnosprawności, który warunkuje przyznanie świadczenia i - w tym zakresie - stojąc na stanowisku, że pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), w którym orzeczono o niezgodności art. 17 ust. 1b u.ś.r. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, obecnie nie ma odpowiedniej regulacji prawnej do przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Strona od powyższej decyzji wniosła odwołanie, które zostało rozpoznane wydaną – na podstawie art. 138 § 2, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 256 - dalej jako: "k.p.a." oraz art. 17 ust. 1 i ust. 1 b u.ś.r.) - decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 marca 2020 r. (nr (...)) uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i przekazującą organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że w sprawie nie została spełniona przesłanka wskazana w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Organ odwoławczy stwierdził, że znany jest mu wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnoszący się do kryterium wieku osoby, która wymaga sprawowania nad nią opieki, jednakże mimo wyroku Trybunału, przepis art. 17 ust 1b u.ś.r. w niniejszej sprawie obowiązuje w brzmieniu niezmienionym. Skoro bowiem ustawodawca nie wykonał ciążącego na nim obowiązku zmiany powołanego unormowania, to organ nie może tego dokonać samodzielnie i dostosować brzemienia powołanego przepisu do istniejącego w niniejszej sprawie stanu faktycznego tj. wieku, w którym osoba wymagającej opieki stała się osobą niepełnosprawną.

Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 u.ś.r., istotnym jest, aby zaniechanie podjęcia lub rezygnacja z pracy zarobkowej wymuszona została koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Świadczenie pielęgnacyjne ma w ten sposób zrekompensować utratę uzyskiwanego lub potencjalnego dochodu osobie, która podejmuje się opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Rozmiar opieki musi być na tyle duży, aby całkowicie uniemożliwiał on podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej. Nie każda więc rezygnacja z zatrudnienia lub zaniechanie podjęcia pracy będzie podstawą do przyznania świadczenia, a jedynie taka, której celem jest sprawowanie opieki. Świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu, w sytuacji braku np. propozycji odpowiedniej pracy, bądź braku odpowiednich kwalifikacji do jej pozyskania. Opieka taka nie może być również fikcyjna i stanowić rozwiązania problemu ze znalezieniem zatrudnienia.

W związku z tym Kolegium uznało, że sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia i uzupełnienia materiału dowodowego. Organ I instancji winien ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe i dokładnie wyjaśnić sytuację wnioskodawczyni i jej ojca, bowiem strona oprócz orzeczenia lekarskiego dotyczącego J.S. (jej ojca) i T.S. (jej matki) nie przedłożyła do akt sprawy żadnych dowodów wskazujących, że faktycznie opiekuje się ojcem i z tego powodu nie podejmuje zatrudnienia lub takiego zatrudnienia zaprzestała. Z akt sprawy to nie wynika, bo organ I instancji tego nie ustalił, w jakim zakresie opieka ta jest sprawowana.

W ocenie Kolegium do ustalenia pozostaje też kwestia, czy strona jest jedyną osobą, która zobowiązana jest w stosunku do J.S. do świadczeń alimentacyjnych i czy tylko ona może taką opiekę faktycznie sprawować. Ustalenia również wymaga zakres sprawowania opieki odwołującej się nad J.S. oraz to, czy strona sprawuje również opiekę nad matką T.S., która zgodnie z załączonym do akt sprawy orzeczeniem lekarskim także legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Prowadząc ponownie postępowanie w niniejszej sprawie organ I instancji winien również zebrać materiał dowodowy dotyczący zatrudnienia strony, gdyż przesłanką przyznania wnioskowanego świadczenia jest wykazanie że wnioskodawca nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a – w ocenie Kolegium - w niniejszym przypadku ta kwestia nie została w sposób wyczerpujący udokumentowana i wyjaśniona.

Organ odwoławczy stwierdził, że materia wymagająca ustalenia może być dokonana m.in. poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego oraz wykorzystanie możliwości przewidzianych w art. 75 k.p.a.

Kolegium stwierdziło także, że wniosek strony o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie został podpisany, co powoduje konieczność wezwania przez organ I instancji strony do uzupełnienia tego braku formalnego.

Na powyższą decyzję K.D. wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 k.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu I instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ odwoławczy a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i wyczerpujący.

Wskazała, że rodzinny wywiad środowiskowy potwierdził, iż opiekuje się ona ojcem prawidłowo i jej stała obecność przy nim jest niezbędna. Wywiad ten wskazuje również, że ze względu na rozmiar sprawowanej opieki nie jest ona w stanie prowadzić dalej działalności gospodarczej, którą zamknęła z dniem 30 listopada 2019 r.

Ponadto podkreśliła, że zastosowany przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, a w związku z tym – co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych - rozpatrywanie sprawy w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego powinno następować bez uwzględnienia zastrzeżenia wynikającego z wyroku Trybunału co do art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

Zgodnie z art. 64e p.p.s.a. sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., tak więc należy przyjąć, że ustawodawca wyłączył w ramach prowadzonej w tym zakresie kontroli sądowej możliwość oceny przez sąd problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, w tym znaczeniu, by Sąd mógłby wypowiadać się co do przysługującego stronie skarżącej prawa lub ciążącego na niej obowiązku w rozpoznawanej sprawie administracyjnej, w związku z którą - na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. - zostaje wydana zaskarżona decyzja kasacyjna z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza w świetle powyższych regulacji konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ II instancji (organ odwoławczy) w sposób uzasadniony skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej z przekazaniem sprawy do ponownego jej rozpoznania przez organ I instancji, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty w ramach przysługującej mu kompetencji. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od takiej decyzji jest zatem ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., tj. do odstąpienia od ogólnej zasady ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej albo zakończenia jej w inny sposób przez organ odwoławczy. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest więc władny – co zostało już zasygnalizowane - odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji organ ten ponownie staje się właściwy do rozpoznania danej sprawy w jej całokształcie, a więc także do jej merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15). Orzeczenie w przedmiocie sprzeciwu ma wobec tego wyłącznie charakter procesowy i nie kreuje żadnych skutków, gdy chodzi o zakres praw i obowiązków stron postępowania, zainteresowanych konkretnym rozstrzygnięciem.

Stosownie do brzmienia art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy jest również zobligowany do określenia wytycznych w zakresie wykładni przepisów, których błędnej wykładni dokonał organ I instancji w zaskarżonej decyzji (art. 138 § 2a k.p.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu w realiach kontrolowanej sprawy zaistniała opisana w art. 138 § 2 k.p.a. podstawa uchylenia przez organ odwoławczy pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego jej rozpatrzenia. Sąd jednak nie w pełni zgadza się z zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiskiem organu odnośnie wskazanych w nim powodów podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu podstawy do uchylenia pierwszoinstancyjnej decyzji i przekazania sprawy do ponownego jej rozstrzygnięcia przez Prezydenta Miasta nie dawały organowi odwoławczemu sygnalizowane braki postępowania wyjaśniającego odnoszące się do okoliczności związanych z faktyczną opieką nad J.S., a ściśle mówiąc z tym czy opiekę tę sprawuje skarżąca, w jakim zakresie, czy jest ona jedyną osobą, która zobowiązana jest w stosunku do J.S. do świadczeń alimentacyjnych i czy tylko ona może taką opiekę faktycznie sprawować, jak również czy sprawuje ona także opiekę nad matką T.S. (legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności), a także okoliczności związane z brakiem udokumentowania i wyjaśnienia tego czy skarżąca nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Abstrahując od braku konieczności wyjaśniania dla rozstrzygnięcia sprawy pewnych kwestii (np. tego, czy skarżąca sprawuje także opiekę nad matką – T.S. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności), to -w ocenie Sądu – zalecane przez organ odwoławczy do wyjaśnienia okoliczności wbrew twierdzeniu tego organu, znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym przez organ I instancji materiale dowodowym (vide: np. ustalenia pracownika socjalnego w ramach przeprowadzanego wywiadu środowiskowego – k. 3-5 akt organu I instancji czy też informacja z CEIDG wskazująca na zaprzestanie wykonywania przez skarżącą działalności gospodarczej z dniem 30.11.2019 r. – k. 18 akt organu I instancji), to jednak - nawet w przypadku pozostających dla organu odwoławczego ewentualnych braków w materiale dowodowym czy występujących wątpliwości w sygnalizowanym zakresie – pozostające do wyjaśnienia konieczne w ocenie tego organu dla jej rozstrzygnięcia fakty, powinny - w okolicznościach niniejszej sprawy – zostać wyjaśnione w trybie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a.

Okolicznością jednak wypełniającą - w ocenie Sądu - przesłankę określoną w art. 138 § 2 k.p.a. (tj. wydanie pierwszoinstancyjnej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania z jednoczesną koniecznością wyjaśnienia sprawy w zakresie istotnie mającym wpływ na jej rozstrzygnięcie), było stwierdzenie braku podpisania przez stronę wniosku o przyznanie świadczenia.

W tym zakresie w rozpoznawanej sprawie podkreślenia wymaga, że stosownie do treści art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm. – dalej powoływanej jako "u.ś.r.") ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek (...) osób, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny (ust. 1), zaś wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby, o której mowa w ust. 1 (ust. 2). Zgodnie natomiast z art. 23 ust. 2a u.ś.r. informacje przedstawione we wniosku składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Stosownie zaś do § 12 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1466) formularze wniosków oraz innych dokumentów niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych udostępnia organ właściwy prowadzący postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych.

Zasadą jest w postępowaniu, że strona, która składa do organu pismo (żądanie, wniosek) zobowiązana jest je w prawidłowy sposób podpisać (art. 63 § 3 k.p.a.), a braki w tym zakresie uniemożliwiają nadanie biegu takiemu pismu (żądaniu, wnioskowi). Przyjąć zatem należy, że brak właściwego podpisu stanowi wadę każdego pisma procesowego. W realiach przedmiotowej sprawy takim "pismem" jest bez wątpienia formularz "Wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego", zawierający i formułujący wskazane żądanie strony. Wniosek ten w swej warstwie treściowej, będący zbiorem oświadczeń woli i wiedzy osoby go wnoszącej, musi - dla prawidłowego zainicjowania postępowania w żądanym zakresie oraz możliwości orzeczenia przez organ o wnioskowanym w nim prawie - być należycie, tj. w zakresie poszczególnych zawartych w nim oświadczeń i żądań, podpisany przez wnioskodawcę. Stosownie do art. 63 § 3 k.p.a. podanie (czyli - zgodnie z § 1 – także żądanie czy wyjaśnienie) wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego.

Podpis jest więc niezbędnym elementem podania, wskazującym osobę wnoszącego i pozwalającym zidentyfikować, czy podanie pochodzi od podmiotu uprawnionego. Nie ulega wątpliwości, że podpis musi być podpisem własnoręcznym. Brak podpisu osoby wnoszącej podanie, jeśli nie zostanie usunięty przez wezwanie do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego podania, tj. w przypadku podania o wszczęcie postępowania powoduje niemożność jego rozpoznania przez organ administracji i w konsekwencji pozostawienie bez rozpatrzenia (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Op 519/12, LEX nr 1332021).

Z tego więc powodu, w ocenie Sądu – wobec braku podpisu wnioskodawczyni K.D. pod wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem J.S. – istniała po stronie organu odwoławczego podstawa prawna do uchylenia pierwszoinstancyjnej decyzji Prezydenta Miasta i przekazania temu organowi przedmiotowej sprawy do jej ponownego rozpatrzenia. Ponowne rozpatrzenie sprawy winno więc zostać przede wszystkim poprzedzone wezwaniem wnioskodawczyni do uzupełnienia wskazanego braku formalnego złożonego przez nią wniosku, a następnie dokonaniem przez organy - na gruncie zgromadzonego (ewentualnie uzupełnionego) materiału dowodowego – oceny spełnienia przez skarżącą przesłanek określonych w art. 17 u.ś.r., uprawniających do otrzymania żądanego przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie należy w tym miejscu podkreślić, że organy dokonując takiej oceny i ponownie rozpatrując niniejszą sprawę winny uwzględnić przy jej rozstrzyganiu skutki prawne wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13, Dz. U. z 2014 r., poz. 1443; OTK-A 2014/9/104), którym Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skutkiem tego wyroku jest bowiem zmiana zakresu zastosowania przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie treści w nim ujętej, będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 17 ust. 1 u.ś.r., który określa ogólne przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakresowe wyeliminowanie ograniczeń o charakterze podmiotowym (wieku powstania niepełnosprawności podopiecznych) nie powoduje dysfunkcjonalności ustawy, gdyż możliwe jest odnalezienie w treści art. 17 u.ś.r. i przepisów z nim skorelowanych wszystkich elementów podmiotowych, przedmiotowych i czasowych koniecznych dla zrekonstruowania normy (norm) prawnej określającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Zwrócić należy uwagę, że Trybunał Konstytucyjny derogując w powołanym wyżej zakresie przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie odroczył utraty jego mocy obowiązującej (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP), co oznacza, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia trybunalskiego, począwszy od dnia jego ogłoszenia, jest utrata przez ten przepis we wskazanym w wyroku zakresie domniemania konstytucyjności (tj. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności). Stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu przekłada się na ukształtowanie nowego stanu prawnego, zaś zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji posiadają uprawnienie do działania na mocy obowiązujących przepisów. Zaznaczenia i wyjaśnienia wymaga także – w odniesieniu do stanowisk organów wyrażonych w wydanych dotychczas w niniejszej sprawie decyzjach - że Trybunał Konstytucyjny nie może uzasadnieniem swego wyroku przesądzić o tym, że jednoznaczna sentencja wyroku może obowiązywać w innym zakresie, aniżeli wynika to z jej brzmienia lub z zasad prawa konstytucyjnego (art. 190 Konstytucji RP), które obowiązują także Trybunał, stojący na straży ich przestrzegania. Ani treść uzasadnienia wyroku, ani tym bardziej interpretacja fragmentu uzasadnienia nie może modyfikować treści sentencji wyroku, ani też zmieniać wynikających z przepisów prawa skutków orzeczeń wydawanych przez Trybunał Konstytucyjny. Podsumowując zatem tę część rozważań należy podkreślić, że skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego odniósł bezpośredni skutek, zawarta w sentencji wyroku Trybunału derogacja nie powoduje powstania luki konstrukcyjnej, a zmodyfikowany przepis 17 ust. 1b u.ś.r., w dopełnieniu z ust. 1 tego artykułu, może być stosowany, to organy orzekające w niniejszej sprawie muszą dokonać odkodowania podstawy prawnej dla rozstrzygnięcia żądania strony z tych właśnie przepisów normujących daną instytucję materialnoprawną (tutaj: prawa do świadczenia pielęgnacyjnego), które nie utraciły cechy zgodności z Konstytucją, biorąc tym samym pod uwagę zasygnalizowane powyżej skutki prawne wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., oddalił sprzeciw.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).