Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 655/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 10.
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Op 207/20 w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 maja 2020 r. nr BP.501.2279.2019.1235.OP8.4224 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2. oddala skargę, 3. zasądza od B. D. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 775 (siedemset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Op 207/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu skargi B.D. (dalej zwanego "skarżącym") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej zwanego: "GITD", "organem II instancji" lub "skarżącym kasacyjnie") z dnia 26 maja 2020 r., w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 października 2019 r., oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 14 października 2019 r., Opolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Opolu (dalej w skrócie: "WITD"), działając na podstawie art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ((tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 58, dalej: "u.t.d.")., nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł, za naruszenie wskazane pod lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do ustawy. Przedstawiając ustalenia stanu faktycznego, organ podał, że w dniu 17 lipca 2019 r. w miejscowości O. do kontroli drogowej został zatrzymany samochód osobowy, którym kierował skarżący. W chwili zatrzymania w pojeździe znajdowało się dwóch pasażerów. W dniu kontroli skarżący posiadający aplikację A. w swoim telefonie, uzyskał informację o zleceniu zabrania dwóch pasażerów z O. ul. K. do miejscowości O. ul. W. Organ ustalił też, że pasażerowie opłacili przewóz w formie bezgotówkowej przy pomocy aplikacji A., a kierowca dostał powiadomienie o uiszczeniu należności za przejazd w wys. 10 zł. Natomiast kierowca na żądanie kontrolującego nie okazał wymaganego orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań do pracy w charakterze kierowcy. Powyższe ustalenia kontroli i stwierdzone naruszenia zostały udokumentowane w protokole z dnia 17 lipca 2019 r., podpisanym przez skarżącego bez zastrzeżeń.

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał na treść przepisów 39a ust. 1, art. 39f ust. 1, art. 39j ust. 1-4, art. 39k ust. 1 i 3, art. 39l ust. 1 oraz art. 92a ust. 2 u.t.d. Następnie stwierdził, że analiza dokumentów zgromadzonych w prowadzonym postępowaniu oraz zeznań skarżącego wykazała, że wykonywał on przewóz okazjonalny osób w krajowym transporcie drogowym. W chwili kontroli skarżący nie prowadził działalności gospodarczej i nie przedstawił żadnej informacji lub dokumentów, że wykonywany transport osób odbywał się na zlecenie innych podmiotów, wobec których strona zobowiązywałaby się wykonywać na ich rzecz przewóz. W konsekwencji powyższego organ uznał, że doszło do naruszenia ujętego w lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy, tj. wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 1.000 zł.

Ponadto wystąpiło naruszenie opisane w lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i z tego tytułu należało nałożyć karę w kwocie 1.000 zł.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, GITD decyzją z dnia 26 maja 2020 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia GITD przedstawił przebieg postępowania i powołał, jako mające zastosowanie w sprawie, przepisy art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1-4, art. 39k ust. 1-3, art. 39m, art. 92a ust. 2, ust. 4 i ust. 8 ustawy. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji co do stwierdzonych naruszeń i przyjął, że materiał dowodowy potwierdza, iż skarżący wykonywał okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym. Z ustaleń zawartych w protokole kontroli nr [..] wynika też, że kierujący pojazdem nie posiadał ważnego na dzień kontroli orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Ponadto w trakcie kontroli skarżący zeznał, że kiedyś miał badania lekarskie i badania psychologiczne potwierdzające brak przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, ale nie wie czy są ważne. Wyjaśnił również, że nie był na żadnych badaniach ani kursach w związku ze świadczeniem zarobkowego przewozu osób, a miał je zrobić w trakcie pracy po podpisaniu umowy z A.

Organ odwoławczy odnotował, że w trakcie postępowania skarżący przedstawił oryginał orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 12 sierpnia 2019 r. oraz orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 12 sierpnia 2019 r. o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Jednakże badania te zostały wykonane już po kontroli drogowej, która miała miejsce w dniu 17 lipca 2019 r., natomiast do dnia wydania decyzji skarżący nie przedłożył dowodów na okoliczność posiadania ważnych badań lekarskich i psychologicznych w dniu kontroli drogowej. Uwzględniając powyższe, za prawidłowe GITD uznał nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w łącznej wysokości 2.000 zł za naruszenie z lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do ustawy. W dalszej części uzasadnienia, odnosząc się do zarzutów odwołania, organ podkreślił, że protokół kontroli drogowej jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu i jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Dlatego protokół z dnia 17 lipca 2019 r. mógł stanowić podstawę ustaleń dotyczących stwierdzonych naruszeń, zwłaszcza że skarżący podpisał protokół bez wnoszenia jakichkolwiek uwag. Dalej organ dowodził, że istotne dla oceny stanu faktycznego sprawy jest ustalenie, iż usługę przewozu osób zamówioną przez pasażerów za pośrednictwem aplikacji A. zrealizował skarżący, za co została przez pasażera wniesiona opłata w kwocie 6,69 zł. Powyższe potwierdza protokół kontroli drogowej, protokół przesłuchania świadka S.P. i faktura nr [...] z dnia 17 lipca 2019 r. wystawiona S.P. przez A. w imieniu S. Sp. z o.o. Organ zaznaczył, że A. to aplikacja służąca wyłącznie do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd. Korzystający z tej aplikacji kierowcy, realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnią rolę wykonawców przewozu.

Skargę na powyższą decyzję do WSA złożył skarżący, wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2020 r. uchylił decyzje administracyjne obu instancji.

Sąd I instancji podniósł, że okoliczności faktyczne, w których organy przypisały skarżącemu naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym są bezsporne. Podkreślił, że organy administracji prawidłowo uznały, że wykonywany w dniu 17 lipca 2019 r. przez skarżącego przewóz osób miał niewątpliwie charakter okazjonalny i zarobkowy. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że usługa przewozu została zamówiona przez aplikację internetową A., bowiem w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. o sygn. akt C-434/15 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.

WSA w Opolu podkreślił, że nie ma również znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego to, że nie prowadzi on zarejestrowanej działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji jest działaniem faktycznym polegającym na przewozie osób lub rzeczy w taki sposób, że odpowiada on wykonywaniu transportu drogowego. Czynności wykonywane przez skarżącego, aby zostały zakwalifikowane jako wykonywanie transportu drogowego, nie muszą stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej (por. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17). W kontrolowanej sprawie uznać trzeba, że skarżący wykonywał w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem (przewóz okazjonalny) w rozumieniu art. 4 pkt 11 ustawy we własnym imieniu. Niewątpliwie zatem skarżący ponosi odpowiedzialność za brak w dniu kontroli orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. W konsekwencji powyższego organy trafnie uznały, że w przypadku skarżącego doszło do naruszenia sankcjonowanego w lp. 4.2. i 4.3. załącznika nr 4 do ustawy.

Sąd I instancji uznał jednak, że skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na naruszenie przez organy istotnej reguły wyrażonej w art. 92a ust. 10 u.t.d. Przywołując treść art. 92a ust. 10 u.t.d. stwierdził, że ustawodawca stanął na stanowisku, że w takim skonfigurowaniu, w którym ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d., karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Poprzez ten sam czyn w kontekście treści art. 92a ust. 10 u.t.d. należy zdaniem Sądu I instancji uznać jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Zarówno ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn, wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do ustawy, a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem" (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.), to karę - stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wówczas wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ustawy.

WSA w Opolu wskazał, że z urzędu znany był mu fakt, iż pod sygn. akt II SA/Op 206/20 została zarejestrowana skarga B.D. na decyzję z dnia 26 maja 2020 r., nr BP.501.2278.2019.1235.OP8.4222, którą GITD utrzymał w mocy decyzję WITD z dnia 14 października 2019 r., nr WITD.DI.0152.VIII0297/62/19, o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej - stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. - w wysokości 12.000 zł za naruszenia sankcjonowane w lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy, stwierdzone podczas tej samej kontroli przeprowadzonej w dniu 17 lipca 2019 r.

Zdaniem WSA, za ten sam czyn opisany w protokole kontroli z dnia 17 lipca 2019 r., tj. przewóz osób, wymierzono skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za delikty określone w załączniku nr 3 do ustawy, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 ustawy za delikty określone w załączniku nr 4 do ustawy. Organy przypisały skarżącemu odpowiednio status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W opisanych okolicznościach zastosowanie powinna znaleźć norma kolizyjna określona w art. 92a ust. 10 u.t.d., co uszło uwadze organów obu instancji.

Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, a także zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.") polegające na uchyleniu decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego i poprzedzającej ją decyzji w wyniku niepełnej oceny materiału dowodowego, w szczególności poprzez mylne przyjęcie, że organy nie ustaliły należycie kwestii związanych z możliwością zastosowania art. 92a ust. 10 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy organ już podczas kontroli drogowej prawidłowo ustalił stan faktyczny w szczególności jakie naruszenia odpowiednio z zał. 3 i 4 do u.t.d. zostały popełnione i z opisu tych naruszeń wynika, iż nie są to czyny będące naruszeniami tożsamymi i tym samym nie mogą być objęte wyjątkiem określonym w art. 92a ust. 10 u.t.d.;

2) obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 92a ust. 10 w zw. z art. 92a ust. 1, 2, 3, 4 u.t.d. w zw. z lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie organy błędnie nie zastosowały art. 92a ust. 10 u.t.d. i winny nałożyć na skarżącego karę wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., podczas gdy wbrew ocenie Sądu I instancji, nie było podstaw do uznania, że zachowania skarżącego stanowiące naruszenia, o którym mowa w lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., stanowiły jednocześnie naruszenie określone w lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., tym samym mając na uwadze literalne brzmienie przepisu jak również jego wykładnię systemową prawidłowo wymierzono skarżącemu będącemu podmiotem określonym w art. 92a ust. 1 u.t.d. i jednocześnie podmiotem określonym w art. 92a ust. 2 u.t.d. karę pieniężną zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za czyny będące naruszeniami określonymi w załączniku nr 3 do ustawy, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d., za czyny będące naruszeniami określonymi w załączniku nr 4 do u.t.d., a w konsekwencji trafnie nie zastosowano art. 92a ust. 10 u.t.d. w niniejszej sprawie.

Argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że w wyrokach m.in. z 12 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 588/22 i z 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 819/20 Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do tożsamego problemu prawnego oraz analogicznych w istocie zarzutów skargi kasacyjnej z zakresu prawa materialnego, w zbliżonym stanie faktycznym sprawy. Oceny przedstawione w uzasadnieniach wskazanych powyżej wyroków NSA, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, a zatem uznał za zasadne odwołanie się do motywów wskazanych powyżej rozstrzygnięć.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie odnoszącym się do wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy stwierdził, że decyzja ta, podobnie jak i utrzymana nią w mocy decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, nie są zgodne z prawem, co uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - najogólniej rzecz ujmując - wynika, że wobec ujawnienia w toku kontroli przeprowadzonej dnia 17 lipca 2019 r. i przypisania stronie skarżącej deliktów administracyjnych opisanych pod lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. - za które decyzją z dnia 14 października 2019 r., na podstawie art. 92a ust. 1 wskazanej ustawy, została nałożona kara pieniężna w wysokości 12.000 zł - oraz równoczesnego ujawnienia w toku tej kontroli i następnie przypisania stronie naruszeń opisanych pod lp. 4.4. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do wymienionej ustawy, w rozpatrywanej sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 92a ust. 10 przywołanej ustawy. Zwłaszcza, że - jak wynika z uzasadnienia kontrolowanego wyroku - ujawnione w toku kontroli zachowanie stanowiło jeden czyn wyczerpujący znamiona wymienionych deliktów, zaś stronie przypisano status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym.

Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.

Skarżący kasacyjnie organ nie bez usprawiedliwionych podstaw zarzuca bowiem Sądowi I instancji wadliwe podejście do rozumienia przepisów art. 92a ust 10 w związku z art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. w związku lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 oraz lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do wskazanej ustawy, a w konsekwencji wadliwe ich zastosowanie, jako wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że z art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. odpowiednio wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie (ust. 1), zaś zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie (ust. 2).

Z przepisu art. 92a ust 10 przywołanej ustawy wynika natomiast - co najistotniejsze z punktu widzenia istoty spornej w sprawie kwestii - że jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.

Z konwencji językowej, którą na gruncie przywołanego przepisu prawa operuje ustawodawca - w korespondencji do celów oraz funkcji zawartej w nim regulacji, wyrażają się, jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć, w wyłączeniu możliwości multiplikowania nakładania kar pieniężnych za to samo zachowanie, a co za tym idzie, za to samo naruszenie - aż nadto jasno i wyraźnie wynika, że konieczną przesłanką jego stosowania, a w konsekwencji warunkiem nałożenia kary pieniężnej tylko na podstawie 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jest to, aby ujawniony czyn (działanie, zaniechanie) "będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowił jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy", a więc innymi słowy, aby ujawniony czyn wyczerpując znamiona naruszenia określonego w załączniku nr 3 do ustawy, jednocześnie wyczerpywał znamiona naruszenia określonego w jej załączniku nr 4.

Jeżeli więc - jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć - opisana w hipotezie normy prawnej rekonstruowanej z art. 92a ust. 10 u.t.d. sytuacja odnosi się do równoczesnego wyczerpywania jednym czynem znamion deliktu określonego w załączniku nr 3 wymienionej ustawy oraz znamion deliktu określonego w jej załączniku nr 4, to siłą rzeczy prowadzi to do wniosku, że chodzi o takie działanie (zaniechanie), którego konsekwencją - wobec tożsamości znamion - są tożsame naruszenia (delikty), co słusznie podnosi skarżący kasacyjnie organ przywołując przykłady tego rodzaju zbiegu regulacji prawnej, która obrazuje taką właśnie sytuację - np.: lp. 9.1. i 9.2. załącznika nr 3 oraz lp. 15.1. i 15.2. załącznika nr 4 - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd, oraz - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne - za każdy pojazd (zob. s. 6 skargi kasacyjnej).

Mianowicie sytuację, której zaistnienie - wobec wskazanych powyżej celów oraz funkcji przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d. - uzasadnia nałożenie kary pieniężnej tylko na podstawie ust. 1 art. 92a tej ustawy, to jest jej nałożenie za jedno zachowanie stanowiące jeden czyn (jedno działanie lub zaniechanie), który będąc naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie tożsame z nim naruszenie, o którym jest mowa w załączniku nr 4 do ustawy.

W świetle powyższego, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie zaktualizowały się przesłanki stosowania przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d.

Z całą pewnością bowiem, ujawnione w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 17 lipca 2019 r. i przypisane stronie skarżącej delikty polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez licencji oraz na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a wymienionej ustawy - a więc naruszenia, o których jest mowa pod lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. - nie są tożsame, ujawnionym w tym samym czasie i miejscu, deliktom polegającym na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a mianowicie naruszeniom wymienionym pod lp. 4.4. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. Jest to, aż nadto oczywiste, gdy zestawić opisy wymienionych naruszeń, a co za tym idzie opisy ich znamion - których realizacja, co przy tym nie mniej istotne, stanowiła konsekwencję różnych od siebie zachowań podjętych przez stronę skarżącą.

Z całą pewnością więc, naruszenia, o których jest mowa pod lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie stanowiły równocześnie naruszeń wymienionym pod lp. 4.4. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do wymienionej ustawy, a tylko w takiej sytuacji - jak podniesiono i wyjaśniono powyżej - aktualizują się przesłanki stosowania przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d.

Z przedstawionych powodów zarzut naruszenia art. 92a ust 10 w związku z art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. w związku lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 oraz lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do wskazanej ustawy należało więc uznać za usprawiedliwiony, albowiem wbrew stanowisku Sądu I instancji nie sposób jest twierdzić, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 92a ust. 10 u.t.d.

W konsekwencji, wobec przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie ustaleń faktycznych, z których wynika, że ujawniony w toku kontroli przewóz osób był wykonywany przez stronę osobiście, za nie mniej uzasadniony należało uznać i ten wniosek, że wykonywanie tego przewozu - aby mogło być uznane za zgodne z prawem - musiało również, i to niezależnie od innych jeszcze wymogów, czynić zadość temu warunkowi koniecznemu, który wynika z art. 39m u.t.d.

Przepis ten stanowi, że wymagania, o których mowa w art. 39a-39l - a więc, między innymi, wymagania posiadania badań lekarskich oraz psychologicznych kierowców wykonujących przewóz drogowy w zakresie braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (odpowiednio art. 39j oraz art. 39k przywołanej ustawy) - stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Jeżeli więc - jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć - ujawniona w toku kontroli drogowej działalność strony nosiła wszystkie cechy wykonywania krajowego transportu drogowego osób (okazjonalnego przewozu osób), o czym należało wnioskować na podstawie przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych, a w tym kontekście na podstawie charakteru, rodzaju, cech oraz właściwości działań i czynności podejmowanych przez stronę, to (niesporny) fakt osobistego wykonywania przewozu drogowego osób nie mógł pozostawać bez wpływu na wniosek, że jego wykonywanie przez osobę nieposiadającą wymaganych badań (orzeczeń) lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, należało kwalifikować jako naruszenie prawa wyczerpujące znamiona - innych jeszcze, niż opisane pod lp. 1.1. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. - deliktów administracyjnych, a mianowicie deliktów, o których jest mowa w art. 92a ust. 2 w związku z art. 39j oraz art. 39k w związku z art. 39m u.t.d. w związku z lp. 4.4. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do tej ustawy, a w konsekwencji na wniosek odnośnie zasadności nałożenia za wymienione naruszenia kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.

W związku z tym, że skarga kasacyjna jest w pełni zasadna, a co za tym idzie skutecznie podważyła zgodność z prawem zaskarżonego wyroku - za usprawiedliwiony należało bowiem uznać zarzut naruszenia art. 92a ust 10 w związku z art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. w związku lp. 1.1. i lp. 2.11. załącznika nr 3 oraz lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do tej ustawy - wyrok ten podlegał uchyleniu.

Stwierdzając więc, że kontrolowany wyrok nie odpowiada prawu i podlega uchyleniu, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy, korzystając na podstawie art. 188 p.p.s.a. z kompetencji do rozpoznania skargi strony na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenia polegające na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy Naczelny Sąd Administracyjny uznał - podzielając, w tym zakresie niezakwestionowane przez skarżącego stanowisko Sądu I instancji - że skarga jest bezzasadna w związku z czym należało ją oddalić.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.