Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 173/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151;
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 189f ; art. 189a § 1; art. 189a § 2 pkt 1-3;
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 92a ust. 1; w l.p. 9.1. załącznika nr 3; art. 92c;
journal: Dz.U. 2024 poz 728
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Asesor WSA Agnieszka Kosowska Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2023 r. Inne, po rozpatrzeniu odwołania A. H., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. H. Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (dalej też jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Terespolu (dalej jako "organ I instancji") z dnia [...] 2023 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] 2023 r. na drogowym przejściu granicznym w Kukurykach, na kierunku wjazdowym do Polski, poddano kontroli ciągnik samochodowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą ciężarową marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował obywatel [...] A. L.. Zespołem pojazdów wykonywany był międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy (pelletu) z [...] do Polski. Przewoźnikiem był skarżący.

W toku czynności kontrolnych ustalono, że termin badania technicznego marki [...] o nr. rej. [...], potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, upłynął w dniu [...] 2023 r. Na podstawie systemu CEPIK oraz dowodu rejestracyjnego potwierdzono, że termin badania technicznego wyżej wskazanego ciągnika upłynął w dniu [...] 2023 r. Przesłuchano kierowcę w charakterze świadka oraz sporządzono protokół kontroli drogowej wraz z opisem naruszeń, który kierowca podpisał bez zastrzeżeń.

Decyzją z dnia [...] 2023 r. organ I instancji na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 728 z późn. zm., dalej także jako "u.t.d.") nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2000 zł, za naruszenie określone w l.p. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.

Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie (dalej "organ II instancji", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoją decyzję organ II instancji przytoczył przepisy dotyczące obowiązku posiadania aktualnego okresowego badania technicznego pojazdu potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego oraz przepisy dotyczące sankcji za naruszenie tego obowiązku. Wskazał, że zgromadzone w toku postępowania dowody potwierdzają, że w dniu kontroli, podczas wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego ciągnik samochodowy marki [...] nie posiadał ważnych badań technicznych potwierdzających jego zdatność do ruchu drogowego.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących niezastosowania art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a.") podkreślił, że można odstąpić od nałożenia kary i poprzestać na pouczeniu strony jedynie w dwóch sytuacjach. Po pierwsze waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa, po drugie: doszło do realizacji celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna.

W ocenie organu odwoławczego, waga naruszania prawa w niniejszej sprawie nie jest znikoma. Kierowca wykonywał przewóz drogowy pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, a wiec nie dopełnił jednego z podstawowych obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym. Dodatkowo organ zauważył, że obowiązek ten jest jasno sprecyzowany w przepisach u.t.d. i nie podlega stopniowani. Ma także bezwzględny charakter, a konsekwencją powstałego naruszenia jest nałożenie kary.

Organ odwoławczy nie znalazł również podstaw do zastosowania wobec skarżącego art. 92c u.t.d. W tej materii organ wyjaśnił, że przesłanką odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w przestrzeganiu przepisów o transporcie drogowym jest sytuacja, gdy okoliczności i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewóz lub inne czynności związane z tym przewozem nie miał wpływu na ich powstanie, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.

W ocenie organu odwoławczego, wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem dotyczącym Ip. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d. były okolicznościami, na które profesjonalny przewoźnik miał wpływ i mógł je przewidzieć. Skarżący nie przedstawił jednak żadnych dowodów potwierdzających wystąpienie okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organu II instancji oraz decyzji organu I instancji. Zarzucił naruszenie art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i nakładanych na podstawie ustawy u.t.d., a zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a.

Skarżący podał, że koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a. (por. m. in. wyrok VI SA/Wa 198/23, VI SA/Wa 2230/22, III SA/Po 145/22). Wskazał, że ocena, czy w sprawie nie występują przesłanki do odstąpienia od ukarania stanowi obligatoryjny element postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, którego pominięcie wywołuje konieczność uchylenia tak podjętej decyzji.

W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżący stwierdził, że w sprawie spełnione zostały przesłanki wyrażone w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Ujawnione w trakcie kontroli naruszenie nie przyczyniło się bowiem do zagrożenia dla ruchu drogowego. Pojazd pomimo, że nie miał przeglądu to był w pełni sprawny. Kontrolujący nie stwierdzili żadnych usterek. Takowe nie zostały również stwierdzone podczas przeglądu. Zatem pojazd nie stwarzał chociażby najmniejszego zagrożenia dla ruchu drogowego. Naruszenie było zaś pojedynczym odosobnionym przypadkiem.

W tej sytuacji powinny znaleźć zastosowanie przepisy działu IVa k.p.a., bowiem ustawa o transporcie drogowym nie zawiera kompleksowej regulacji dotyczącej zasad nakładania kar, odstępowania od nich i ich miarkowania. W tym zakresie powołał orzecznictwo sądów administracyjnych.

Skarżący podniósł ponadto, że nie zbagatelizował stwierdzonego naruszenia. Wprowadzono bowiem w przedsiębiorstwie plan naprawczy celem wyeliminowania niebezpieczeństwa powtórzenia się w przyszłości tożsamych lub podobnych naruszeń, za które może zostać nałożona kara pieniężna. Wprowadzono kalendarz elektroniczny, służący do kontroli terminów. Do kalendarza zostały wprowadzone wszystkie istotne dla przedsiębiorstwa terminy: terminy przeglądów pojazdów (samochody, naczepy), terminy ważności praw jazdy, badań okresowych, kwalifikacji wstępnej, terminy ważności ubezpieczeń pojazdów oraz "Teczkę kierowcy" dotyczącą sprawdzenia stanu technicznego i bezpieczeństwa pojazdów oraz ważności dokumentów. Takie działanie ma zapobiec temu by kierowca wyjechał w trasę bez odprawy, samochodem który nie spełnia wymagań bezpieczeństwa lub nie został wyposażony w dokumenty transportowe lub pojechał bez ważnych dokumentów (prawo jazdy, badania techniczne, ubezpieczenie).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej jako u.t.d.).

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie.

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d.).

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że kontrolowany w dniu 13 września 2023 r. przewóz na kierunku wjazdowym do Polski wykonywany był zespołem pojazdów, w którym ciągnik samochodowy marki MAN nie posiadał ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego zdatność do ruchu drogowego. Jak ustalono, termin ważności badania upłynął w dniu [...] 2023 r. Stwierdzone naruszenie opisane jest w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., z którego wynika, że wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2 000 zł za każdy pojazd.

Stosownie do art. 3 pkt 9 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylającej dyrektywę 2009/40/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 127, str. 51 ze zm.), badanie zdatności do ruchu drogowego oznacza kontrolę, której celem jest zapewnienie, aby pojazd mógł być bezpiecznie użytkowany na drogach publicznych i spełniał wymagane i obowiązkowe kryteria bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Według art. 10 ust. 1 cyt. dyrektywy, stacja kontroli pojazdów lub, w stosownych przypadkach, właściwy organ państwa członkowskiego, który przeprowadził badanie zdatności do ruchu drogowego pojazdu zarejestrowanego na jego terytorium, wydaje dla każdego pojazdu, który pozytywnie przeszedł takie badanie, poświadczenie na przykład w postaci wzmianki w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, naklejki, świadectwa lub jakiejkolwiek innej łatwo dostępnej informacji. Poświadczenie wskazuje termin, w jakim należy przeprowadzić następnie badanie zdatności do ruchu drogowego.

Stosownie zaś do art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm., dalej "p.r.d.") dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe.

Pojazdy określone w ust. 1 są dopuszczone do ruchu, jeżeli odpowiadają warunkom określonym w art. 66 oraz są zarejestrowane i zaopatrzone w zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne (art. 71 ust. 2 p.r.d.).

Pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę (art. 66 ust. 1 pkt 1 p.r.d.).

Stosownie zaś do art. 84 ust. 1 p.r.d., badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony na stacji uprawniony diagnosta.

Z powyższych przepisów wynika, że przedstawienie pojazdu do badania technicznego powinno zostać dokonane przed upływem terminu ważności badania, a skoro w dniu kontroli dowód rejestracyjny nie zawierał stosownego wpisu potwierdzającego ważność badania technicznego pojazdu ciężarowego, to organ Straży Granicznej zasadnie nałożył na skarżącego karę pieniężną na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za naruszenie określone w l.p. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Podkreślić należy, że skarżący nie kwestionował faktu, że w dniu kontroli pojazd marki [...] o nr. rej. [...] nie posiadał ważnego aktualnego badania technicznego.

W tym kontekście, zaznaczyć należy, że skarżący nie może skutecznie powoływać się na fakt, że pojazd był sprawny w sytuacji, gdy nie miał on ważnego aktualnego badania technicznego.

Sąd podziela stanowisko organów, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d.

Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (pkt 1); za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ (pkt 2), lub od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. (pkt 3).

Oczywisty i niesporny jest brak zaistnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 2 i 3 u.t.d. w okolicznościach niniejszej sprawy. Słusznie również organ uznał, że nie zaistniały przesłanki z pkt 1 art. 92c ust. 1 u.t.d.

W myśl tej regulacji dla uwolnienia się od odpowiedzialności podmiot wykonujący przewóz drogowy musi wykazać, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy najdalej idących staraniach przedsiębiorcy przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Powyższy przepis wskazuje na okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc na sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Wskazane w art. 92c ustawy przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a celem tej regulacji nie jest rezygnacja z obowiązku przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym ani generalne uwalnianie przedsiębiorców od odpowiedzialności za naruszenia prawa.

Skarżący nie wykazał, że zaistniała przesłanka do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonej nieprawidłowości w przestrzeganiu przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zaznaczyć należy, że skarżący w toku postępowania oraz w skardze nie podnosił żadnych okoliczności mogących wskazywać na istnienie przesłanek do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1u.t.d. Podsumowując, okoliczności stanu faktycznego sprawy i zebrane dowody wskazują, że skarżący ponosi odpowiedzialność za stwierdzony delikt administracyjny.

W ocenie Sądu, brak aktualnych badań technicznych pojazdu nie można uznać za zdarzenie o charakterze nagłym i trudnym do przewidzenia, a tym samym powstanie samego naruszenia, czyli wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnych badań technicznych, jest sytuacją, na którą skarżący miał realny wpływ i mógł jej uniknąć. Obowiązkiem profesjonalnego przewoźnika jest takie zorganizowanie transportu, by był zgodny z przepisami prawa. Niewątpliwie jednym z podstawowych obowiązków przedsiębiorcy transportowego jest wykonywanie transportu pojazdami mającymi ważne aktualne badania techniczne. Badania okresowe pojazdów są wykonywane corocznie. Zatem planując transport w okresie zbliżającego się upływu terminu ważności badania technicznego, skarżący powinien zawczasu podjąć czynności w celu realizacji spoczywającego na nim z mocy prawa obowiązku poddania pojazdu okresowemu badaniu. W tych okolicznościach rzeczą skarżącego było podjęcie stosownych działań w celu zapewnienia prawidłowego wykonania przewozu drogowego. Z akt sprawy nie wynika, aby takie działania zostały podjęte.

Odnosząc się zaś do opisywanych w skardze i w odwołaniu działań skarżącego podjętych w celu wyeliminowania podobnych naruszeń w przyszłości, w ocenie Sądu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bowiem zostały powzięte już po wystąpieniu naruszenia i w żaden sposób nie niwelują jego skutków, w tym nie wpływają na odpowiedzialność administracyjną przewoźnika. Decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów regulujących transport drogowy mają bowiem szczególny charakter. Odpowiedzialność administracyjna za dopuszczenie do konkretnego naruszenia, określonego czy to w ustawie o transporcie drogowym, czy w innych przepisach krajowych, bądź unijnych, jest niezależna od kwestii zaistnienia winy po stronie dokonującej naruszenia, a tym bardziej nie bada się stopnia zawinienia. Stwierdzenie naruszenia prawa powoduje odpowiednią, zgodną z przepisami kwalifikację tego naruszenia, a w konsekwencji nałożenie kary w przewidzianej ustawą wysokości, bez możliwości miarkowania kary czy odstąpienia od jej nałożenia, poza omówionym wyżej art. 92c u.t.d. oraz art. 92b u.t.d., który nie odnosi się do okoliczności niniejszej sprawy. Zasada praworządności wymagała więc od organu administracji, aby stwierdzając naruszenie określone lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., nałożył przewidzianą w tym przepisie karę, określoną w stałej wysokości w kwocie 2000 zł.

Niezasadny jest także zarzut skargi naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (Dział IVa). Stwierdzić bowiem należy, że przepisy te nie mają zastosowania w sprawach z zakresu kar pieniężnych wymierzanych na podstawie u.t.d. ze względu na treść art. 92c ust. 1 u.t.d. oraz art. 189a § 2 k.p.a.

Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze organ rozważył zastosowanie Działu IVa k.p.a. Podkreślił jednak, że czyni to z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie w zakresie zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. w odniesieniu do kar administracyjnych określonych w u.t.d. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Organ odwoławczy dokonał analizy przesłanek wskazanych w tym przepisie i nie znalazł podstaw do jego zastosowania w sprawie.

W niniejszej sprawie nie miały zastosowania przepisy Działu IVa k.p.a. Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie administracyjnym, że zakres stosowania przepisów Działu IVa k.p.a. (Administracyjne kary pieniężne) wyznacza art. 189a, stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. W § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się. Z regulacji tej wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania. Co istotne, jak pokreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2021 r. w sprawie sygn. akt II GSK 248/21, nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach Działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu. Oznacza to, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis Działu IVa nie ma zastosowania (zob. też A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 189a). Zastosowanie art. 189f § 1 k.p.a. w rozpatrywanej sprawie nie może być uznane za usprawiedliwione, albowiem nie zaktualizowały się określone art. 189a § 2 k.p.a. przesłanki zastosowania omawianej instytucji. Z przepisów odrębnych w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, tj. z art. 92c u.t.d. wynika, że w warunkach w nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy na podmiot ten nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., ponieważ za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a dla przyjęcia, że przepisy Działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma, jak wskazano, to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych bez względu na to, czy zakres tego unormowania w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu unormowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. też wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 lutego 2023 r. sygn. akt III SA/Po 1201/22 oraz wyrok NSA z dnia 10 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 717/21).

Zwrócić należy uwagę, że powołana przez skarżącego uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r. III OPS 1/21 została podjęta na gruncie relacji pomiędzy przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie regulującymi wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów tej ustawy a przepisem art. 189f k.p.a., a więc w istocie jej zasadnicze tezy nie mogły stanowić wzorca normatywnego w niniejszej sprawie.

W orzecznictwie kształtują się dwie linie orzecznicze dotyczące możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary na gruncie ustawy o transporcie drogowym. We wskazanym w skardze wyroku WSA w Poznaniu III SA/Po 145/22, z powołaniem się na ww. uchwałę, dopuszczono możliwość zastosowania art. 189f k.p.a. na gruncie u.t.d. Podobnie w wyroku WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1857/20, przyjęto, że "nie można zgodzić się z organem, iż przepis art. 92c ust. 1 u.t.d. stanowi przepis odrębny, o którym stanowi art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., a więc wyłączający dopuszczalność zastosowania art. 189f § 1 – 3 k.p.a. Norma odsyłająca odwołuje się bowiem do instytucji odstąpienia od nałożenia kary, nie zaś do umorzenia postępowania. Nie można zapominać, że w świetle art. 92c ust. 1 u.t.d. nie dochodzi do wydania decyzji nakładającej jakąkolwiek karę, natomiast zastosowanie art. 189f § 1 lub 2 k.p.a. powoduje, że strona nie pozostaje wolna od ukarania, lecz zostaje jej udzielone pouczenie, a więc sankcja innego rodzaju. Wskazana wada wykładni wspomnianych przepisów i w konsekwencji – uzasadnienia zaskarżonej decyzji, choć istotna, nie wywarła wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie". Taka sama argumentacja została zaprezentowana w wyroku WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2230/22.

Natomiast w innym wyroku WSA w Poznaniu w sprawie III SA/Po 468/22 wykluczono taką możliwość. Podobne stanowisko zajęły WSA w Krakowie (III SA/Kr 595/22) czy też WSA w Łodzi (III SA/Łd 88/22). W orzeczeniach tych przyjmuje się, że na gruncie ustawy o transporcie drogowym nie ma zastosowania art. 189f k.p.a. Jest to linia orzecznicza, którą jak już wywiedziono powyżej, Sąd w sprawie niniejszej podziela.

Reasumując, skarga okazała się niezasadna. Sąd nie znalazł również podstaw do kwestionowania prawidłowości wydanej decyzji w zakresie niewskazanym w skardze. W ocenie Sądu, organy należycie zgromadziły materiał dowodowy, a dysponując pełnym materiałem prawidłowo go oceniły, w zgodzie z regułami proceduralnymi określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zapewniły też skarżącemu możliwość czynnego udziału w sprawie oraz odniosły się do podnoszonych przez niego argumentów. Uzasadnienie decyzji odpowiada jednocześnie wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) oddalił skargę.