Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 977/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lic c, art. 151, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Justyna Rosińska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Bk 608/11 w sprawie ze skargi J.H. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

[...]

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012r., II SA/Bk 608/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.H. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2011r., nr [...], w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku, oddalił skargę.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] lipca 2011r. Nr [...] Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu odwołania J.H., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2011r. nr [...] nakazującej inwestorowi dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego drewnianego budynku gospodarczego o wymiarach 4,10 m x 5,10 m wraz z opaską betonową wokół budynku, zlokalizowanego na działce nr [...] w J., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana także jako: k.p.a.), art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust.3, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż na skutek pisemnej interwencji mieszkańców budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 17 lipca 2009r. dokonał kontroli w terenie podczas której stwierdził, że na ww. działce znajduje się budynek parterowy wolnostojący o wymiarach 4,10 x 5,10 m z dachem jednospadowym pokrytym blachodachówką. Stwierdzono, że przedmiotowy budynek został usytuowany w narożniku posesji, w odległości 0,4 m i 0,5 m z dachem jednospadowym pokrytym blachodachówką, ze spadkiem w stronę działki sąsiedniej. Ustalono również, że inwestor przedmiotowego garażu – J.H. nie posiada pozwolenia na budowę wykonanej inwestycji oraz, że nie zamierza legalizować popełnionej samowoli i zobowiązuje się dokonać jej rozbiórki.

W związku z powyższym pismem z dnia 20 lipca 2009r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie realizowanych budów na przedmiotowej działce. Na skutek niewykonania powyższego obowiązku (po przedłużeniu terminu), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] października 2009r. nakazał stronie wykonanie rozbiórki przedmiotowego garażu wraz z opaską betonową wokół garażu.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz brak decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zdaniem organu brak jest możliwości doprowadzenia garażu do zgodności z warunkami technicznymi, gdyż lokalizacja garażu w odległości 0,4 m i 0,5 m od działek sąsiednich nie spełnia wymogów określonych w § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, 690 – w dalszej części uzasadnienia przywoływane jako: rozporządzenie). W efekcie doprowadzenie garażu do zgodności z warunkami technicznymi musiałoby w ocenie organu oznaczać de facto jego rozbiórkę i budowę od podstaw w miejscu zgodnym z przepisami prawa. Organ też stwierdził, że nie podziela argumentacji strony w przedmiocie braku fundamentów przedmiotowego garażu uznając, że nie można go zakwalifikować do żadnego z rodzajów obiektów budowlanych nietrwale połączonych z gruntów, które na podstawie przepisów ustawy – Prawo budowlane zwolnione są z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 22 lipca 2010r., w sprawie sygn.akt II SA/Bk 83/10 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organ zaniechał zbadania, czy naruszenie przepisów techniczno – budowlanych nastąpiło rzeczywiście w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, tj. zgodnego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.. Zdaniem Sądu organ zaniechał zbadania, czy obiekt będący przedmiotem postępowania posiada fundamenty, a co za tym idzie, czy możliwe jest jego przeniesienie w miejsce zgodne z przepisami rozporządzenia. Ponadto Sąd stwierdził, że uwadze organów uszła zmiana § 12 rozporządzenia. W związku z powyższym Sąd zlecił organowi, aby ponownie rozpatrując sprawę ustalił i uzasadnił jak należy zakwalifikować obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania z uwagi na jego podstawową i dominującą funkcję a przede wszystkim ustalił czy przedmiotowy obiekt jest trwale związany z gruntem. W efekcie powyższego, w ocenie Sądu, organ powinien rozstrzygnąć, jaką procedurę legalizacyjną można byłoby potencjalnie zastosować wobec tego obiektu, badając jednakże w pierwszym rzędzie możliwość przesunięcia obiektu w miejsce zgodne z przepisami techniczno – budowlanymi, uwzględniając znowelizowane brzmienie rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Ponownie rozpatrując sprawę w dniu 11 stycznia 2011r. organ I instancji przeprowadził kolejną wizję lokalną w terenie, w wyniku której ustalił przeznaczenie budynku jako gospodarczy. Ponadto stwierdził, że wewnątrz budynku znajduje się posadzka betonowa, nie stwierdził natomiast żadnych instalacji. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] lutego 2011r. wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na niego obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni określonych dokumentów. Ponadto pouczył inwestora, że w przypadku nieprzedłożenia dokumentacji będzie wydana decyzja nakazująca rozbiórkę.

W związku z niedopełnieniem przez stronę ww. obowiązku, decyzją z dnia [...] maja 2011r. organ I instancji nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu wraz z opaską betonową.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy stwierdził, że wobec niepodjęcia przez stronę obowiązków związanych z legalizacją obiektu, na podstawie art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane należało orzec rozbiórkę samowolnie wybudowanego drewnianego budynku gospodarczego. Organ wyjaśnił również, że rolą organów nadzoru budowlanego jest usuwanie skutków samowoli budowlanej bądź przez legalizację, bądź rozbiórkę. Podjęte przez organ pierwszej instancji działania w przedmiotowej sprawie były zgodne z prawem. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że organy obu instancji uwzględniły wytyczne zawarte w wyroku WSA w B. z dnia 22 lipca 2010r. jednoznacznie określając, iż obiekt będący przedmiotem postępowania jest budynkiem gospodarczym i taka jest jego dominująca funkcja.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że są one niezasadne. Wbrew bowiem twierdzeniom odwołującego się Sąd nie umorzył postępowania w sprawie, lecz uchylając obie zaskarżone decyzje organów wskazał jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę ponownie rozpoznając sprawę. Ponadto za nieuzasadniony uznał zarzut, że obiekt został zalegalizowany poprzez złożenie przez inwestora wniosku o wydanie zaświadczenia o pozwoleniu na użytkowanie budynku, gdyż jedyną możliwością legalizacji obiektu jest wyłącznie aktualnie wdrożona procedura, z której inwestor pomimo, iż został prawidłowo pouczony o skutkach swoich działań, nie skorzystał.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem J.H. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonej decyzji zarzucił: naruszenie oraz obrazę: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 49 b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie w związku z utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji; art. 28-31 ustawy poprzez pominięcie milczeniem dyspozycji tych norm prawnych, które powinny być stosowane w sprawie; art. 6-8 k.p.a. poprzez pominięcie milczeniem podstawowych norm w postępowaniu administracyjnym, złamanie zasady prawdy obiektywnej oraz pominięcie słusznego interesu obywatela.

Powyższa skarga została uzupełniona pismem procesowym ustanowionego z urzędu pełnomocnika, który dodatkowo sformułował zarzut naruszenia art. 49b ust. 3 ustawy poprzez bezpodstawne nakazanie rozbiórki, w sytuacji gdy strona nie została prawidłowo wezwana do złożenia dokumentów w procedurze legalizacyjnej; art. 30 ustawy w zw. z art. 7, 77 k.p.a. poprzez bezprawne rozszerzenie zakresu wymaganych dokumentów, a co za tym idzie poprzez naruszenie zasady uwzględnienia słusznego interesu obywateli, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez nieprawidłowe wezwanie skarżącego postanowieniem z dnia [...] lutego 2011r. do złożenia dokumentów oraz nieudzielenie niezbędnych wyjaśnień, co do treści przepisów i nieudzielenie wskazówek, jak należy postąpić w związku z nałożonymi obowiązkami, w skutek czego została wydana decyzja

nakazująca rozbiórkę.

Mając powyższe zarzuty na względzie pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu pierwszej instancji, a także o uchylenie postanowienia PINB w B.z dnia [...] lutego 2011r..

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że postanowienie PINB z dnia [...] lutego 2011r. zawiera wady prawne, co w konsekwencji przełożyło się na wadliwość decyzji ww. organu z dnia [...] maja 2011r.. Nadto, że zgodnie z art. 30 ust. 4 ustawy w zgłoszeniu budowy, o której mowa w ust. 1 pkt 4, (budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych) należy ponadto przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, wykonany przez projektanta posiadającego wymagane uprawnienia budowlane. Zdaniem strony art. 30 ustawy wskazuje, iż ust. 3 i 4 tego przepisu nie mogły mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, nadto organ w sposób nieprawidłowy zobowiązał stronę do przedłożenia dokumentów wskazanych w art. 30 ust. 2 oraz w ustępie 3 ww. przepisu. W ocenie strony skarżącej w przedmiotowej sprawie organ miał możliwość zobowiązania inwestora do przedłożenia projektu zagospodarowania działki lub terenu, ale na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy i to bez obligowania strony by projekt ten był sporządzony przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane. Poza tym strona zarzuciła organowi pierwszej instancji brak skutecznego wezwania w postanowieniu z dnia [...]lutego 2011r. skarżącego do przedłożenia stosownych dokumentów, a tym samym brak podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego. Strona skarżąca podniosła, że organ w ww. postanowieniu posługiwał się nieprecyzyjnymi sformułowaniami dotyczącymi obowiązku dostarczenia m.in. "pozwolenia i opinii wymaganych odrębnymi przepisami". Poza tym podniosła, że użycie zwrotu "w zależności od potrzeb" nie oznacza, że obowiązek dołączenia do zgłoszenia odpowiednich szkiców lub rysunków powstaje zawsze. Mając powyższe na względzie strona podniosła zarzut naruszenia art. 8 i 9 k.p.a. Końcowo podniosła, że w postanowieniu z dnia [...]lutego 2011r. organ pierwszej instancji użył zwrotu, że decyzja ma być złożona "w dniu wszczęcia postępowania", co oznacza sprzeczność z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 września 2009r., w sprawie P46/08.

W odpowiedzi na skargę PWINB w B. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie zawiera takich wad, czy uchybień, które mogłyby skutkować jej uchyleniem, stąd też oddalono wniesioną skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., nr 270 - dalej jako p.p.s.a.).

Uzasadniając Sąd stwierdził, iż wykonując zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 lipca 2010r., o sygn. akt II SA/Bk 83/10, organ I instancji ustalił, że samowolnie wzniesiony, przez J.H., na działce nr [...], budynek drewniany ma charakter budynku gospodarczego, posadowionego w odległościach 0,4 m i 0,5 m od granic działek sąsiednich. Zgodnie też z uwagami WSA (II SA/Bk 83/10), organ stwierdził, że budowa takiego budynku wymagała zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego), a skoro skarżący tego obowiązku nie dopełnił, to organ wszczął postępowanie legalizacyjne, nakazując postanowieniem z dnia [...]lutego 2011r., na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy, aby inwestor złożył dokumentację dotyczącą:

1. "Określenia rodzaju, zakresu i sposobu wykonania robót oraz odpowiednie szkice lub rysunki (uwzględniające konieczność doprowadzenia budynku do wymogów obowiązujących warunków technicznych i przepisów p.poż. w związku z usytuowaniem obiektu względem granic i innych obiektów), a także pozwolenia, uzgodnienia (z rzeczoznawcą p.poż.) i opinie wymagane odrębnymi przepisami,

2. Oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust. 5 wyżej cytowanej ustawy,

3. Projektu zagospodarowania działki na aktualnej mapie zasadniczej spełniający wymogi sprecyzowane w § 12, 13, 271-273 aktualnie obowiązujących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej oraz ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy,

4. Ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej budowy przedmiotowego budynku gospodarczego."

Sąd stwierdził, iż nie ulega wątpliwości, że skarżący, w zakreślonym terminie nie wypełnił żadnego z nałożonych obowiązków. Stąd też, organ postąpił prawidłowo, nakazując rozbiórkę obiektu decyzją z dnia [...] maja 2011r. w oparciu o treść art. 49 b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 ustawy.

Wskazując, iż zarzuty skargi nie są zasadne Sąd zwrócił uwagę, iż organy obydwu instancji wyczerpująco i prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, nie naruszając przepisów art. 6-8 k.p.a., ani też art. 28-31 ustawy. Skarżący nie wskazał, na czym te uchybienia miałyby polegać. "Budka drewniana", jak to określa skarżący, nie wymagała pozwolenia na budowę lecz niewątpliwie zamiar jej budowy wymagał zgłoszenia, zaś legalizacja polegała na spełnieniu obowiązków, które skarżący zlekceważył. Zgłoszenie budynku do użytkowania (wnioskiem z dnia 6 stycznia 2010r. i z dnia 15 marca 2010r.) nie mogło odnieść żadnego skutku przy popełnieniu samowoli budowlanej, ani zastąpić procedury legalizacyjnej. Także odpowiedzialność karna J.H. za popełnioną samowolę (w sprawie III K 11/10 SR w Białymstoku) nie spełniła warunku legalizacji, regulowanej przepisami prawa budowlanego, a nie prawa karnego.

Dalej Sąd wywiódł, iż także dodatkowo sformułowanych przez pełnomocnika strony zarzutów nie można uwzględnić. Pełnomocnik skarżącego, w oderwaniu od pierwotnej treści skargi, niesłusznego nakazu rozbiórki upatruje w wadliwej prawnie, treści postanowienia z dnia [...] lutego 2011r., co w konsekwencji doprowadziło, jego zdaniem, do wadliwości decyzji rozbiórkowej, jako że na postanowienie nie przysługiwał środek odwoławczy. Sąd nie podzielił stanowiska zaprezentowanego przez pełnomocnika skarżącego, ponieważ to, że w kwestionowanym postanowieniu organ powołał ogólnie, jako podstawę prawną art. 49 b ust. 2 ustawy nie oznacza, że nałożył na skarżącego wykonanie wszystkich obowiązków tam wymienionych: "z art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3 albo art. 30 ust. 2 i 4", bowiem przeczy temu treść postanowienia. W punkcie 1 i 2 postanowienia organ nałożył obowiązki wynikające z art. 30 ust. 2 ustawy, który stanowi, że " w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, sposób wykonywania robót, oświadczenie o prawie dysponowania gruntem, odpowiednie szkice, rysunki w zależności od potrzeb, pozwolenia, uzgodnienia , opinie...". Organ sprecyzował w pkt 1 postanowienia, że chodzi o przedłożenie uzgodnienia z rzeczoznawcą p.poż., a szkice i rysunki mają uwzględniać odległości z warunków technicznych i przepisów p.poż., bo obiekt budowlany jest usytuowany w nienormatywnych odległościach od granic działek sąsiednich. Wymieniony w pkt 3 postanowienia nakaz złożenia projektu zagospodarowania działki sporządzony przez architekta był również zgodny z prawem.

Art. 49b ust.2 ustawy stanowi o konieczności złożenia projektu zagospodarowania działki (nie wymieniając, kto ma ten projekt sporządzić), to jednakże trudno przyjąć, że taki projekt może pochodzić od osoby nieprofesjonalnej, choćby od skarżącego. Częścią składową projektu architektoniczno-budowlanego jest zawsze projekt zagospodarowania działki. Dotyczy to zarówno pozwolenia na budowę (art. 34 ustawy) jak i zgłoszenia. Przepisy rozdziału 2 (art. 12 i następne) ustawy określają, jakie osoby sprawują samodzielnie funkcje techniczne w budownictwie i są uprawnione do sporządzania projektów. W punkcie 4 postanowienia zobowiązano skarżącego do złożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika nie użyto zwrotu, że decyzja ma być złożona "w dniu wszczęcia postępowania", co oznacza brak sprzeczności z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 września 2009r. – P 46/08, na który powołuje się pełnomocnik.

Sąd nie podzielił stanowiska pełnomocnika skarżącego, naruszenia przez organy art. 49b ust. 3 ustawy poprzez bezpodstawne nakazanie rozbiórki w sytuacji zastosowania nieprawidłowej procedury legalizacyjnej, polegającej na nałożeniu rozszerzonych obowiązków w postanowieniu z dnia [...] lutego 2011r., a tym samym naruszenia przepisów proceduralnych (art. 7, 8, 9, 77 k.p.a.).

Sąd zauważył, że treść obowiązków z kwestionowanego postanowienia była jasna. O ile skarżący miał trudności ze zrozumieniem treści postanowienia, mógł zwrócić się do organu o wytłumaczenie zawiłości. Jednakże skarżący, od daty otrzymania postanowienia nie podjął żadnych czynności i nie wykonał żadnego z nałożonych obowiązków. Nie ubiegał się też o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, pozostając w błędnym subiektywnym przekonaniu, iż złożony przez niego wniosek o użytkowanie nielegalnego budynku zostanie pozytywnie rozpatrzony. Słusznie, zatem stwierdził organ drugiej instancji, powołując się na wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009r. (II OSK 1879/07), stanowiący: "nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji z tym, że oczywiście legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora".

Odnosząc się, raz jeszcze, do pisma procesowego pełnomocnika skarżącego z dnia 8 grudnia 2011r. Sąd zauważył, że stanowisko tam zawarte zostało oparte o analizę wyroków: WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2008r. (VII SA/Wa 1697/07) i WSA w Poznaniu z dnia 24 sierpnia 2011r. (II SA/Po 391/11). W ocenie Sądu, rozważania sądów w tych orzeczeniach nie znajdują odniesienia do stanu faktycznego i oceny w sprawie niniejszej. W sprawie o sygn. VII SA/Wa 1697/07 chodziło o ocenę, przez organ budowlany, dokumentów potrzebnych do zgłoszenia reklamy. Z istoty rzeczy, taki obiekt wymaga spełnienia innych wymogów niż są wymagane przy zgłoszeniu budowy budynku gospodarczego. Stąd przedłożenie "szkiców rysunków" wymaganych w art. 30 ust. 2 ustawy, przybiera różną formę w zależności od charakteru obiektu, co nie oznacza, że mogą być sporządzone zawsze w dowolnej formie z wykluczeniem osoby posiadającej uprawnienia budowlane. Z kolei wyrok w sprawie o sygn. II SA/Po 391/Po dotyczył rozbiórki wiaty drewniano-stalowej z powodu niedopełnienia przez inwestora wymogów legalizacji. Sąd tamże uznał, że organ zastosował błędną podstawę prawną, z art. 30 ust. 3 ustawy, zobowiązując inwestora do przedłożenia projektu zagospodarowania działki w sytuacji, gdy przepis odnosi się do instalacji i przyłączy (nie dotyczył wiaty). Sąd wypowiedział też stanowisko, że w przypadku legalizacji wiaty należało zobowiązać inwestora do złożenia projektu zagospodarowania działki na podstawie art. 49 b ust. 2 pkt 2 tj. bez wymogu jego sporządzenia przez projektanta z uprawnieniami. Sąd jednakże z powyższą wykładnią nie zgadza się w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy niniejszej. Zachodziły tu inne przesłanki skoro legalizacją objęto inny rodzaj obiektu-budynek gospodarczy. Żądanie złożenia projektu zagospodarowania działki w oparciu o treść art. 49b ust. 2 pkt 2 ustawy nie oznacza, że projekt taki może być sporządzony przez dowolną osobę tylko z tego tytułu, że w pkt 2 ust. 2 art. 49b ustawy nie zapisano, że projekt winien pochodzić od uprawnionego projektanta. Zdaniem Sądu, w tej sytuacji znajdują zastosowanie (jak wyżej wspomniano) przepisy art. 12 i następne ustawy, które określają kwalifikacje projektantów w zakresie budownictwa i ograniczają możliwość sporządzania dokumentacji, dla celów budowlanych, przez takie a nie inne osoby. Sprawą budowlaną pozostaje, niewątpliwie, nie tylko uzyskanie zezwolenia na budowę, ale również zgłoszenie zamiaru budowy obiektu dla którego nie jest wymagane zezwolenie. Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Skargę kasacyjną wniósł J.H., zaskarżając wyrok Sądu z dnia 19 stycznia 2012r. w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i art. 151 p.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa materialnego tj.

1) art. 30 ust. 2 ustawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że szkice i rysunki, o których mowa w w/w przepisie powinny być sporządzone przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, w sytuacji gdy zdaniem skarżącego: brak zastrzeżenia w przepisie art. 30 ust. 2 ustawy szczególnej formy dla sporządzenia szkiców i rysunków oznacza, że dla ich sporządzenia nie są wymagane uprawnienia budowlane.

2) art. 49b ust. 2 pkt. 2 ustawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że projekt zagospodarowania działki powinien być sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane i w konsekwencji bezprawnym poszerzeniu katalogu dokumentów, jakich może żądać organ w postępowaniu "legalizacyjnym" o projekt zagospodarowania działki sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane; w sytuacji gdy zdaniem skarżącego organ mógł zobowiązać skarżącego do przedłożenia wyłącznie dokumentów wskazanych w art. 30 ust. 2 oraz art. 49b ust. 2 pkt. 2 i 3 ustawy, brak zastrzeżenia w przepisie art. 49b ust. 2 pkt. 2 ustawy, szczególnej formy dla sporządzenia projektu zagospodarowania działki oznacza, że do sporządzenia takiego projektu nie są wymagane uprawnienia budowlane, co miało wpływ na wynik sprawy i oddalenie skargi przez Sąd.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 k.p.a. oraz w zw. z art. 12, art. 12a, art. 12b, art. 13, art. 14, art. 15, art. 16 i art. 49b ust. 1 i 3 ustawy poprzez niewłaściwą ocenę zaistniałego stanu faktycznego polegającą na przyjęciu, że skarżący postanowieniem z dnia [...] lutego 2011r. został prawidłowo wezwany do złożenia dokumentów, w sytuacji gdy:

- organ nałożył na skarżącego obowiązki niewynikające z ustawy Prawo budowlane tj. zobowiązał skarżącego do złożenia projektu zagospodarowania działki sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, podczas gdy przepis nie wymaga sporządzenia projektu przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia

- organ nie określił dokładnie właściwości szkiców i rysunków, których przedłożenia żąda oraz nie wyjaśnił jaka, w okolicznościach konkretnej sprawy, "potrzeba" powoduje, że są one wymagane,

- organ użył nieprecyzyjnego sformułowania dotyczącego obowiązku dostarczenia "pozwolenia i opinii wymaganych odrębnymi przepisami" i nie wyjaśnił, jakie konkretnie pozwolenia mają zostać załączone i z jakich przepisów wynika obowiązek ich dołączenia,

- organ nie udzielił żadnych wyjaśnień ani wskazówek skarżącemu dających podstawę do prawidłowego wykonania nałożonych obowiązków, co potwierdza, że postępowanie organów dotknięte było istotnymi wadami i stanowiło naruszenie art. 8, art. 7, art. 9, art. 77 k.p.a., które to naruszenia nie zostały dostrzeżone przez Sąd l instancji i doprowadziły do bezpodstawnego zastosowania przepisów: art. 12, art. 12a, art. 12b, art. 13, art. 14, art. 15, art.16 i art. 49b ust. 1 i 3 ustawy; w sytuacji, gdy zdaniem skarżącego przepisy określające kwalifikacje projektantów w zakresie budownictwa nie mają zastosowania w sprawie, gdyż brak było podstaw do żądania od skarżącego przedłożenia projektu zagospodarowania działki sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, zaś niewykonanie przez skarżącego błędnie wydanego postanowienia z dnia [...] lutego 2011r. nie mogło skutkować nakazem rozbiórki na podstawie art. 49b ust. l i 3 ustawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i oddalenie skargi przez Sąd.

Mając powyższe na względzie skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania, wstrzymanie wykonania decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2011r. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2011r. na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a..

Uzasadniając skarżący kasacyjnie podniósł, iż Sąd dopuścił się naruszenia art. 30 ust. 2 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i stanął na stanowisku, iż przedłożenie "szkiców i rysunków" wymaganych w art. 30 ust. 2 ustawy, przybiera formę w zależności od charakteru obiektu, co nie oznacza, że mogą być sporządzone zawsze w dowolnej formie z wykluczeniem osoby posiadającej uprawnienia budowlane. Z interpretacją taką strona się nie zgadza, skoro ustawodawca wyraźnie nie zastrzegł szczególnej formy, w jakiej szkice i rysunki powinny być wykonane, nieuprawniona jest zawężająca wykładnia tego przepisu. Interpretacja przyjęta przez Sąd prowadzi do bardzo rygorystycznej, nieuprawnionej wykładni. Zdaniem skarżącego brak zastrzeżenia przez ustawodawcę szczególnej formy dla sporządzenia szkiców i rysunków w takiej sytuacji - w myśl zasady racjonalnego prawodawcy - skutkuje wnioskiem, że do ich sporządzenia w myśl art. 30 ust. 2 ustawy nie są wymagane uprawnienia budowlane. Wskazał na wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2008r., VII SA/Wa 1697/07 w myśl, którego "użyte przez ustawodawcę określenie "szkice i rysunki" wyklucza obowiązek przedstawiania organowi projektu budowlanego, a skoro tak, to organ nie jest również uprawniony do żądania jego uzupełnienia. Szkice i rysunki nie muszą być sporządzone w odpowiedniej formie, w szczególności przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane.". Powyższe uchybienie Sądu miało istotny wpływ na wynik sprawy i oddalenie skargi. Nieprawidłowa interpretacja przez Sąd treści art. 30 ust. 2 ustawy, prowadzi do nałożenia na skarżącego dodatkowych, nieprzewidzianych prawem obowiązków, których niespełnienie skutkuje utrzymaniem w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczego.

Zarzut naruszenia art. 49b ust. 2 pkt 2 ustawy skarżący kasacyjnie uzasadniał wywodząc, iż postanowienie z dnia [...] lutego 2011r. zostało wydane na podstawie art. 49 b ust. 2 ustawy zgodnie, z którym: Jeżeli budowa (...) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 (o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane), oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia, opinie wymagane odrębnymi przepisami (...). Zgodnie z art. 30 ust. 3 ustawy do zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19 i 20 ustawy (budowa: pkt 19) instalacji zbiornikowych na gaz płynny z pojedynczym zbiornikiem o pojemności do 7m³, przeznaczonych do zasilania instalacji gazowych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych; pkt 20) przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych), należy ponadto dołączyć projekt zagospodarowania działki lub terenu wraz z opisem technicznym instalacji, wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane. (...). Zgodnie z art. 30 ust. 4 ustawy w zgłoszeniu budowy, o której mowa w ust. 1 pkt 4, (budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych) należy ponadto przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, wykonany przez projektanta posiadającego wymagane uprawnienia budowlane. Analiza art. 30 ustawy wskazuje, iż ust. 3 i 4 tego przepisu nie mogły mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem odnoszą się do:

- instalacji zbiornikowych na gaz płynny z pojedynczym zbiornikiem o pojemności do 7 m³; przeznaczonych do zasilania instalacji gazowych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych;

- przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych,

- budowy obiektów małej architektury w miejscach publicznych.

W przedmiotowej sprawie budynek gospodarczy posadowiony został na posesji prywatnej, nie należącej do kategorii "miejsca publicznego". Interpretacja art. 49 b ust. 2 pkt. 1 ustawy wskazuje przy tym, iż ustawodawca wskazał na trzy rozłączne możliwości zobowiązania podmiotu do przedłożenia dokumentów. Albo dokumentów wskazanych w art. 30 ust. 2 albo dokumentów wskazanych w art. 30 ust 2 i 3 albo dokumentów wskazanych w art. 30 ust. 2 i 4. Reasumując organ mógł zobowiązać skarżącego wyłącznie do przedłożenia dokumentów wskazanych w art. 30 ust. 2 oraz dokumentów wskazanych w art. 49b ust 2 pkt 2) i 3) ustawy. Tymczasem organ I instancji w sposób nieprawidłowy wskazał w postanowieniu z dnia [...] lutego 2011r. w pkt. 3), iż zobowiązuje skarżącego do przedłożenia "projektu zagospodarowania działki na aktualnej mapie zasadniczej spełniający wymogi sprecyzowane w § 12, 13, 271-273 aktualnie obowiązujących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie/ sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej". W zaskarżonym wyroku Sąd stoi na stanowisku, iż żądanie złożenia projektu zagospodarowania działki w oparciu o treść art. 49b ust. 2 pkt. 2) ustawy nie oznacza, że projekt taki może być sporządzony przez dowolną osobę tylko z tego tytułu, że w pkt. 2 ust. 2 art. 49b ustawy nie zapisano, że projekt winien pochodzić od uprawnionego projektanta. Zdaniem Sądu wymieniony w pkt. 3) postanowienia nakaz złożenia projektu zagospodarowania działki sporządzonego przez projektanta jest zgodny z prawem i w myśl stanowiska Sądu trudno przyjąć, że taki projekt może pochodzić od osoby nieprofesjonalnej. Zdaniem skarżącego przyjęta przez Sąd interpretacja przepisu art. 49b ust. 2 pkt.2) ustawy jest niezgodna z prawem. W ustawie prawo budowlane ustawodawca wielokrotnie powołuje się na projekt zagospodarowania działki i terenu, stawiając niejednokrotnie wymóg, że ma być sporządzony przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane. Między innymi w art. 34 ust. 3 pkt 1 dla inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę dotyczącego wybranych obiektów lub zespołu obiektów, a także dla inwestycji budowy. Także w przypadku robót nie wymagających pozwolenia na budowę, w pewnych sytuacjach ustawodawca wymaga sporządzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu wykonanego przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane (art. 30 ust. 3 i 4). W odróżnieniu od powyższego, w toku postępowania tzw. "legalizacyjnego" dotyczącego obiektu będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu, ustawodawca przewidział możliwość zobowiązania inwestora do przedłożenia projektu zagospodarowania działki lub terenu nie zastrzegając przy tym aby projekt ten został sporządzony przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane (art. 49 b ust 2 pkt 2). Zdaniem skarżącego brak zastrzeżenia przez ustawodawcę szczególnej formy dla sporządzenia projektu zagospodarowania działki w takiej sytuacji - w myśl zasady racjonalnego prawodawcy - skutkuje wnioskiem, że do sporządzenia takiego projektu w ww. sytuacji nie są wymagane uprawnienia budowlane. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż Sąd dokonał nieuprawnionej zawężającej wykładni omawianego przepisu, wprowadzając dodatkowy, niezastrzeżony przez ustawodawcę wymóg, aby projekt zagospodarowania działki w procedurze "legalizacyjnej" był sporządzony jedynie przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane. Jednocześnie Sąd poszerzył katalog dokumentów, jakich może żądać organ w postępowaniu "legalizacyjnym". Stanowisko skarżącego w tym zakresie potwierdza wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 sierpnia 2011r. w sprawie sygn. akt II SA/Po 391/11.

Powyższe uchybienie Sądu miało istotny wpływ na wynik sprawy i oddalenie skargi. Gdyby bowiem Sąd prawidłowo zinterpretował treść art. 49b ust. 2 pkt. 2) ustawy, doszedłby do wniosku, że skarżący został nieprawidłowo wezwany do złożenia dokumentów, a w konsekwencji, że decyzje obu instancji oraz postanowienie z dnia [...] lutego 2011r. podlegały uchyleniu.

Uzasadniając niewłaściwą ocenę stanu faktycznego skutkującą bezpodstawnym zastosowaniem art. 12, art. 12a, art. 12b, art. 13 – art. 16, art. 49b ust. 1 i ust. 3 ustawy, skarżący kasacyjnie wskazał, iż art. 49b ust. 2pkt 2 ustawy nie zawiera zastrzeżenia, iż projekt ma być sporządzony jedynie przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, w konsekwencji czego należy przyjąć, że brak jest takiego wymagania. Żądanie przedłożenia projektu zagospodarowania działki sporządzonego przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane było więc bezpodstawne, zatem nie wypełnienie tego obowiązku nie mogło skutkować nakazem rozbiórki. Strona podniosła nadto, iż nieprecyzyjnie sformułowany został obowiązek dostarczenia pozwolenia i opinii wymaganych odrębnymi przepisami. Taki sposób sformułowania obowiązku stanowi bowiem jedynie powtórzenie przepisu i wymaga doprecyzowania w zależności od konkretnej sprawy jakie dokumenty będą potrzebne. Przepis art. 30 ust. 2 ustawy stanowi, że dokumenty – odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami – mają być załączone "w zależności od potrzeb", tak więc organ jest zobowiązany nie tylko jednoznacznie określić jakie dokumenty mają być przedłożone, ale i wyjaśnić z jakich przyczyn ich załączenie jest wymagane. Także w zakresie szkiców i rysunków w gestii organu pozostaje doprecyzowanie. W rezultacie zarówno postanowienie z dnia [...] lutego 2011r., decyzje organu l i II instancji zostały wydane z naruszeniem zasad postępowania. Gdyby Sąd prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, dostrzegł i uwzględnił w toku rozpoznania sprawy wyżej wskazane uchybienia organów, doszedłby do przekonania, iż skarżący nie został prawidłowo wezwany do przedłożenia dokumentów, a skarga nie zostałaby oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W przypadku, gdy strona w skardze kasacyjnej zarzuca zarówno naruszenie przepisów postępowania jak i naruszenie prawa materialnego, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, albowiem jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny może być przedmiotem subsumcji do dyspozycji przepisu prawa materialnego.

W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej obejmują zarówno zarzut naruszenia przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego, jednakże skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia, a to z poniższych względów.

W ramach zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania skarga kasacyjna wskazuje na naruszenie art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 k.p.a. oraz w związku z art. 12, art. 12a, art. 12b, art. 13, art. 14, art. 15, art. 16 i art. 49b ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwą ocenę zaistniałego stanu faktycznego polegającą na przyjęciu, że skarżący postanowieniem z dnia [...] lutego 2011r. został prawidłowo wezwany do złożenia dokumentów.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 p.p.s.a. i art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 k.p.a. poprzez oddalenie przez Sąd pierwszej instancji skargi pomimo naruszenia przywołanych powyżej przepisów Kodeksu postępowania ocenić trzeba jako niezasadny. Strona wywodzi kasacyjnie, iż organ nie udzielił inwestorowi żadnych wyjaśnień, ani wskazówek dających podstawę do prawidłowego wykonania nałożonych postanowień z dnia [...] lutego 2011r. obowiązków. Niemniej jednak trudno zgodzić się z takim zapatrywaniem skarżącego kasacyjnie, gdyż to w interesie inwestora leżało wykonanie obowiązków opisanych w przedmiotowym postanowieniu i skoro miał wątpliwości co do zakresu tych obowiązków, formy ich realizacji to powinien był wystąpić do organu z zapytaniem w tym zakresie. Jak wynika z akt sprawy, a ustalenia tego strona nie kwestionuje, inwestor nie zwracał się do organu w tej kwestii, ograniczając się do niewykonania tych obowiązków co zasadnie doprowadziło do wydania nakazu rozbiórki. Fakt, iż postanowienie z dnia [...] lutego 2011r. jest rozstrzygnięciem, od którego nie przysługuje środek odwoławczy nie oznaczał, iż inwestor nie miał prawa zwracać się do organu o wyjaśnienie spornych w jego ocenie zagadnień.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak również podstawy do uznania zasadności zarzutu naruszenia przepisów art. 12, art. 12a, art. 12b, art. 13, art. 14, art. 15, art. 16 ustawy Prawo budowlane. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sąd I instancji wyjaśnia stronie skarżącej, iż przepisy rozdziału 2 (art. 12 i następne) ustawy określają jakie osoby sprawują samodzielne funkcje techniczne w budownictwie i są uprawnione do sporządzania projektów. Przepisy te nie zostały przywołane w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, jak również w kwestionowanym postanowieniu z dnia [...] lutego 2011r., dlatego też nie były przedmiotem szczegółowej kontroli Sądu I instancji, co za tym i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nadto, słusznym wydaje się podkreślić, iż przepisy te stanowią ogólne wytyczne wyjaśniające pojęcie "samodzielnych funkcji technicznych", kto takie pełni, po spełnieniu jakich warunków, przepisy te nie miały bezpośredniego zastosowania w sprawie, gdyż na żadnym etapie postępowania nie było kwestionowane chociażby, czy osoba, która sporządziła projekt zagospodarowania działki miała odpowiednie uprawnienia, gdyż inwestor żadnego nie przedłożył. Co za tym nie sposób rozwodzić się nad prawidłowością zastosowania przywołanych przepisów. Natomiast fakt, iż w postanowieniu z dnia [...] lutego 2011r. inwestor został obowiązany do przedłożenia projektu zagospodarowania działki sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej nie stoi w sprzeczności z obowiązującymi przepisami, gdyż jak wskazane zostało wcześniej w rozdziale 2 ustawy Prawo budowlane zawarte zostały ogólne obwarowania dotyczące osób sporządzających chociażby projekty zagospodarowania działki i skoro ustawodawca taki rozdział stworzył oznacza to, iż normy tego rozdziału mają zastosowanie do całej ustawy, a jedynie w odmiennych przypadkach ustawodawca dałby wyraz swej odmiennej woli. W warunkach niniejszej sprawy uprawnione było zatem przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji stanowiska, iż częścią składową projektu architektonicznego jest zawsze projekt zagospodarowania działki a ten sporządzany jest przez osoby wymienione w rozdziale 2 ustawy. Żądanie złożenia projektu zagospodarowania działki w oparciu o art. 49b ust. 2 ustawy nie oznacza, że projekt taki może być sporządzony przez dowolną osobę tylko z tego tytułu, że w pkt 2 ust. 2 art. 49b ustawy nie zapisano, że projekt winien pochodzić od uprawnionego projektanta, służy temu rozdział 2 ustawy. Niemniej ostatecznie stwierdzić trzeba, iż powołane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty są o tyle gołosłowne, że inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych kwestionowanym postanowieniem stąd brak podstaw faktycznych i prawnych do polemiki co do prawidłowości przedłożonego projektu.

Przechodząc do analizy zasadności zarzutu kasacyjnego naruszenia przepisów art. 30 ust. 2 ustawy i art. 49b ust. 2 pkt 2 ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, iż sformułowane zarzuty nie znajdują uzasadnienia.

Skarżący kasacyjnie zarzucił błędną wykładnię art. 30 ust. 2 ustawy polegająca na przyjęciu, że szkice i rysunki, o których mowa w tym przepisie powinny być sporządzone przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, w sytuacji gdy w ocenie skarżącego kasacyjnie brak zastrzeżenia w przepisie art. 30 ust. 2 ustawy szczególnej formy dla sporządzenia szkiców i rysunków oznacza, że dla ich sporządzenia nie są wymagane uprawnienia budowlane. Zwrócić trzeba uwagę, iż w pkt 1 postanowienia z dnia [...] lutego 2011r. organ sprecyzował, iż chodzi o przedłożenie uzgodnienia z rzeczoznawcą p.poż., a szkice i rysunki mają uwzględniać odległości z warunków technicznych i przepisów p.poż., bo obiekt jest usytuowany w nienormatywnych odległościach od granic działek sąsiednich. W omawianym punkcie nie zostało wprost zastrzeżone, iż szkice i rysunki mają być sporządzone przez odpowiedni podmiot, nie budzi wątpliwości, iż już chociażby w zakresie wymogów p.poż. niedopuszczalne jest opiniowanie inwestycji osobiście przez inwestora, w pozostałym zaś zakresie ponownie znajdują zastosowanie przepisy rozdziału 2 ustawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 49b ust. 2 pkt 2 ustawy, co po części znalazło już odzwierciedlenie w niniejszym uzasadnieniu. Jak już wskazane zostało brak zastrzeżenia w przywołanym przepisie co do szczególnej formy projektu zagospodarowania działki nie oznacza, iż dopuszczalne jest jego sporządzenie osobiście przez inwestora. Skarżący kasacyjnie zarzucił nadto, iż organ mógł zobowiązać skarżącego wyłącznie do przedłożenia dokumentów wskazanych w art. 30 ust. 2 oraz art. 49b ust. 2 i pkt 2 i 3 ustawy. Analiza postanowienia z dnia [...] lutego 2011r. wskazuje, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji, iż organ nałożył obowiązki wynikające z art. 49b ust. 2 gdzie ustawodawca wymienił:

1) dokumenty, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;

2) projekt zagospodarowania działki lub terenu;

3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zakres pkt 1 i 2 postanowienia znajduje oparcie w art. 30 ust. 2 ustawy, pkt 3 natomiast w art. 49b ust. 2 pkt 2 zaś pkt 4 postanowienia w art. 49b ust. 2 pkt 3 ustawy. Sposób sformułowania art. 49b ust. 2 pkt 1 ustawy, poprzez posłużenie się zwrotami "albo" oznacza, iż to organ w ramach konkretnej sprawy, konkretnego stanu faktycznego dokonuje wyboru które z dokumentów w ramach określonych przez ustawodawcę inwestor ma obowiązek przedłożyć. Nie oznacza to, iż ma wezwać do złożenia wszystkich wymienionych w pkt 1 art. 49b ust. 2 ustawy. Nadto art. 30 ust. 2 ustawy zastrzega, właśnie z uwagi na odmienne stany faktyczne procesów inwestycyjnych, iż "w zależności od potrzeb odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane przepisami odrębnymi". Taka konstrukcja przywołanej normy prawnej dopuszcza do nałożenia na inwestora obowiązków określonych pkt 1 i 2 postanowienia.

Podsumowując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w ustalonym stanie faktycznym i prawnym prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, który oddalił skargę. Zastrzeżenia prawne co do prawidłowości postanowienia z dnia [...] lutego 2011r. nie znajdują oparcia w przepisach prawa, tym bardziej w sformułowanych przez skarżącego kasacyjnie zarzutach skargi. Istotne jest przy tym, iż ostatecznie inwestor nie podjął żadnych kroków zmierzających do wywiązania się z nałożonych obowiązków, a skoro tak – czego faktycznie strona nie kwestionuje – organ na mocy art. 549b ust. 3 ustawy zobligowany był orzec jak w zaskarżonej decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku. W konsekwencji, stwierdzić należy, iż także zarzuty kwestionujące ogólnie prawidłowość oceny Sądu I instancji co do legalności kontrolowanych decyzji organów nadzoru budowlanego nie są trafne.

Wobec powyższego, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.