Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 650/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2025-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1-2
journal: Dz.U. 2024 poz 1267
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
article: art. 134 § 1, art. 140 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 61
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 1 ust. 1-2, art. 2 ust. 1, art. 3 pkt 25, art. 4 ust. 1, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 16 ust. 1-2, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 7 ust. 1, 8l, art. 9c ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 716
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - t.j.
article: art. 11 ust. 2-4
journal: Dz.U. 2022 poz 1233
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j)
article: art. 11, art. 39 § 1, art. 63 § 3, art. 64 § 2, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję E. sp. z o.o. z siedzibą w P. z dnia 6 sierpnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od E. sp. z o.o. z siedzibą w P. na rzecz skarżącego kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 14 czerwca 2024 roku W. C. (dalej również jako: "skarżący", "wnioskodawca") zwrócił się do E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej również jako: "spółka" lub "podmiot zobowiązany") o udzielenie informacji publicznej w zakresie zanonimizowanej treści warunków przyłączenia wydanych we wskazanych w treści wniosku dniach, w odniesieniu do określonych we wniosku podmiotów, wraz z datą złożenia kompletnego wniosku oraz datą wpłaty zaliczki na poczet opłaty przyłączeniowej. Wniosek ten dotyczył łącznie 5 instalacji fotowoltaicznych.

Decyzją z dnia 5 lipca 2024 roku, nr [...] E. spółka z o.o. odmówiła udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu spółka wskazała, iż informacje, o których udostępnienie wniósł skarżący stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, chronioną przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Udostępnienie tego rodzaju informacji podmiotowi trzeciemu, mogłoby doprowadzić do uzyskania przewagi rynkowej nad innymi inwestorami, którzy chcieliby realizować podobnego rodzaju inwestycje. Ponadto może to godzić w interesy podmiotów prowadzących te instalacje. Spółka wskazała również, że ustawa – Prawo energetyczne nakłada na nią obowiązek publikowania na swojej stronie internetowej informacji dotyczących podmiotów ubiegających się o przyłączenie źródeł do sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 MW ze wskazaniem poszczególnych podmiotów, wskazaniem lokalizacji miejsca przyłączenia do sieci dystrybucyjnej, a informacje te upublicznione są z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych i informacji prawnie chronionych. W powyższym, ustawowo uregulowanym zakresie, realizuje więc ona obowiązki dotyczące udostępniania informacji publicznej.

Pismem z dnia 23 lipca 2023 roku W. C. wniósł o udostępnienie informacji publicznej, poprzez wskazanie:

- daty (dzień-miesiąc-rok) złożenia kompletnego wniosku o wydanie warunków przyłączenia;

- daty (dzień-miesiąc-rok) wpłaty zaliczki na poczet opłaty przyłączeniowej;

- miejsca przyłączenia (dokładnej lokalizacji stacji GPZ)

dla poniżej wskazanych warunków przyłączenia, wydanych przez E. sp. z o.o. w dniach:

a) 27 lutego 2024 roku na rzecz osoby prawnej z siedzibą w B., rodzaj instalacji: elektrownia fotowoltaiczna. lokalizacja przyłączenia K. , moc przyłączeniowa [kW] 482;

b) 29 marca 2024 roku na rzecz osoby prawnej z siedzibą w K.1, rodzaj instalacji: elektrownia fotowoltaiczna. lokalizacja przyłączenia C. , moc przyłączeniowa [kW] 4000;

c) 29 marca 2024 roku na rzecz osoby prawnej z siedzibą w G., rodzaj instalacji: elektrownia fotowoltaiczna. lokalizacja przyłączenia K., moc przyłączeniowa [KW] 5499:

d) 29 marca 2024 roku na rzecz osoby prawnej z siedzibą w G., rodzaj instalacji: elektrownia fotowoltaiczna, lokalizacja przyłączenia G.1, moc przyłączeniowa [kW] 5000;

e) 29 marca 2024 roku na rzecz osoby prawnej z siedzibą w G., rodzaj instalacji: elektrownia fotowoltaiczna. lokalizacja przyłączenia G.1, moc przyłączeniowa [kW] 9990.

W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż uzyskanie przedmiotowych informacji jest niezbędne w celu weryfikacji, czy spółka postępowała zgodnie z przepisami prawa, w tym czy realizowała zasadę równoprawnego traktowania wszystkich podmiotów wnioskujących o wydanie warunków przyłączenia, przewidzianą w art. 7 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne.

Decyzją z dnia 6 sierpnia 2024 roku, znak: [...] E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. odmówiła udzielenia przedmiotowej informacji z uwagi na objęcie żądanych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wynikająca z przepisu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2020 roku, poz. 1913), a ujawnione informacje nie mogą zostać udostępnione podmiotowi trzeciemu, który dzięki ich uzyskaniu zyskałby przewagę rynkową nad innymi inwestorami.

W uzasadnieniu spółka poinformowała, że jej argumentacja została oparta na tych samych przepisach prawa, co w przypadku pierwotnego wniosku o udzielenie informacji publicznej, który dotyczył informacji tego samego rodzaju. W zakresie przedmiotowym złożonego wniosku znajdują się informacje i dane techniczne, które stanowią tajemnicę ustawowo chronioną (ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy) i jako takie nie mogą zostać udostępnione podmiotowi trzeciemu, który dzięki ich uzyskaniu zyskałby przewagę rynkową nad innymi inwestorami. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa. Wnioskowane informacje stanowią przykład informacji, o charakterze technicznym, technologicznym bądź organizacyjnym, posiadające wartość gospodarczą, których treść została objęta zasadami poufności zgodnie z art. 11 ust 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j. z dnia 13 maja 2022 r. Dz.U. z 2022 r. poz. 1233 ze zm.). Informacje objęte wnioskiem, posiadają określoną wartość gospodarczą prze co podmiot nimi dysponujący mógłby wpływać na rynek, np. poprzez wykup gruntów na terenach niezbędnych do inwestycji rozwojowych i wzmocnień sieci oraz blokowanie możliwości przyłączania do sieci podmiotów konkurencyjnych (innych wytwórców). Dzięki informacjom dotyczącym użytkowników systemu dystrybucyjnego, wnioskodawca dysponowałaby wiedzą, która dałaby przewagę konkurencyjną podmiotowi trzeciemu nad innymi podmiotami na rynku. Dostęp do informacji, służyłby jedynie interesowi gospodarczemu wnioskodawcy, a przyłączenie wskazanych we wniosku obiektów we wskazanych lokalizacjach nie może stanowić argumentu za udostępnieniem wnioskowanych informacji, ponieważ może godzić w interesy tych podmiotów. Wnioskowane informacje, można zakwalifikować jako informacje o charakterze technicznym, a zatem jako należące do jednej kategorii i wcześniejsze argumenty i podstawy prawne odnoszą się jednolicie do wszystkich tych informacji. Uznając wnioskowane informacje za objęte tajemnicą przedsiębiorcy, E. uznała je za "informacje sensytywne" objęte klauzulą poufności, jaka została sformułowana w obowiązującej regulacji wewnętrznej pn. "Wykaz dokumentów zawierających informacje klasy C". Zakres tych danych odnosi się do istniejącej sieci dystrybucyjnej w postaci m.in. przyłączonych przez OSD w w/w lokalizacjach inwestycji (obiektów) OZE stanowiących jej istotny element z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego. Ponadto udostępnienie danych dotyczących miejsca przyłączenia (dokładnej lokalizacji stacji GPZ) dla wskazanych we wnioskach warunków przyłączenia mogłoby prowadzić do działań spekulacyjnych, szkodliwych dla rozwoju i bezpieczeństwa sieci, na przykład poprzez wcześniejsze wykupywanie gruntów na terenach niezbędnych do inwestycji rozwojowych i wzmocnień sieci w celu blokowania możliwości przyłączania podmiotów konkurencyjnych na rynku wytwórców energii odnawialnej. Ustawodawca uznał tajemnicę przedsiębiorcy za wartość wyżej chronioną niż prawo do informacji publicznej, co uzasadniało odmowę udostępnienia informacji. E., jako operator systemu dystrybucyjnego energii elektrycznej, zobowiązana była do szczególnej ochrony pewnych informacji, w tym informacji objętych wnioskiem. Spółka zwróciła uwagę na obowiązek prawnej ochrony posiadanych informacji którymi dysponuje. Jednocześnie podkreśliła, że operatorzy systemu dystrybucyjnego, prowadząc działalność gospodarczą, są obowiązani w szczególności przestrzegać przepisów o ochronie informacji niejawnych i innych informacji prawnie chronionych. W istocie informacje objęte wnioskiem podlegały regulacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 roku dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE. Jednoczenie spółka podkreśliła, że publikuje na swojej stronie internetowej informacje dotyczące podmiotów ubiegających się o przyłączenie źródeł do sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 MW ze wskazaniem poszczególnych podmiotów wraz ze wskazaniem między innym lokalizacji miejsca przyłączenia obiektu do sieci dystrybucyjnej Spółki, jak również informacje o wartości łącznej dostępnej mocy przyłączeniowej dla Źródeł w sieci dystrybucyjnej Spółki z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych lub innych informacji prawnie chronionych. W efekcie spółka odmówiła udostępnienia informacji w żądanym przedmiocie i w konsekwencji umorzyła postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Pismem z dnia 21 sierpnia 2024 roku W. C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. z dnia 6 sierpnia 2024 roku, znak: [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej której zarzucił jej naruszenie:

< art. 5 ust. 2 w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że wszystkie wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa;

< art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, polegające na nietrafnym przyjęciu, że udostępnienie daty (dzień-miesiąc-rok) złożenia kompletnego wniosku o wydanie warunków przyłączenia, daty( dzień miesiąc-rok) wpłaty zaliczki oraz miejsca przyłączenia (dokładna lokalizacja stacji GPZ) stanowi tajemnicę przedsiębiorcy;

< art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez przyjęcie, że informacja na temat daty (dzień-miesiąc-rok) złożenia kompletnego wniosku o wydanie konkretnych warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej oraz daty wpłaty zaliczki na poczet opłaty przyłączeniowej nie stanowią informacji publicznej podlegającej udostępnieniu.

Wobec powyższego, wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym koszt zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że spółka, jako przedsiębiorstwo energetyczne stanowi podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, z uwagi na wykonywanie przez nią zadań publicznych, a wnioskowane informacje dotyczą bezpośrednio działalności operatora systemu dystrybucyjnego w myśl ustawy – Prawo energetyczne i jako takie podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a ponadto zostały zawarte w dokumentach wytworzonych w związku z prowadzoną przez niego działalnością. Zdaniem skarżącego argumentacja spółki co do tożsamości złożonych wniosków nie jest prawidłowa, gdyż we wniosku z dnia 6 sierpnia zapytano o znacznie węższy zakres danych, nie wnioskowano przy tym o udostępnienie całości dokumentacji, a jedynie wybranych danych niej dotyczących. Wnioski te są od siebie niezależne i nie powinny być traktowane w tożsamy sposób. W zakresie udostępniania danych stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa wskazano, że spółka powołuje się na Program Zapewniania Niedyskryminacyjnego Traktowania Użytkowników Systemu Dystrybucyjnego E. Sp. z o.o., który jako dokument o charakterze wewnętrznym nie może naruszać przepisów prawa powszechnie obowiązującego, zwłaszcza, że dokument ten określił zakres tajemnicy przedsiębiorstwa maksymalnie szeroko.

Zdaniem skarżącej uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i nie pozwala na odkodowanie sposobu wnioskowania podmiotu zobowiązanego. Spółka w zaskarżonej decyzji nie wykazała jaką wartość posiadają wnioskowane informacje oraz czy zachodzą przesłanki uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa, co świadczy o braku przeprowadzenia rzetelnej i czytelnej analizy wystąpienia tych przesłanek. Podmiot zobowiązany ograniczył się jedynie do wskazania, że udzielenie wnioskowanych informacji może doprowadzić do uzyskania przewagi rynkowej skarżącego, nie wskazał przy tym jednak na czym miałaby ona polegać. Końcowo skarżący wskazał, że uzyskanie wnioskowanych informacji ma jedynie na celu kontrolę działania spółki i wykluczenie działań polegających na wydawaniu warunków przyłączenia poza kolejnością wpływu.

W odpowiedzi na skargę E. spółka z o.o. wniosła o jej oddalenie. Według niej nie udostępniła informacji publicznych powołując się na ograniczenie wynikające z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dotyczące tajemnicy prawnie chronionej. Ponadto o cenie podmiotu zobowiązanego odwołał się do wartości gospodarczej wnioskowanych informacji. Tytułem przykładu wskazał, że posiadanie wiedzy o lokalizacji stacji GPZ może doprowadzić do wpływu na rynek poprzez wykup określonych gruntów i blokowanie możliwości dokonywania przyłączeń do sieci podmiotów konkurencyjnych. Spółka realizuje nakładane na nią przepisami powszechnie obowiązującego prawa obowiązki informacyjne i wysnuto wniosek, że wobec tego wszelkie informacje dotyczące warunków przyłączenia, co do których ustawodawca nie przewidział obowiązku publikacji, mogą podlegać ochronie. Do odpowiedzi na skargę załączono także wykaz dokumentów zawierających informację klasy C oraz Program Zapewniania Niedyskryminacyjnego Traktowania Użytkowników Systemu Dystrybucyjnego E. Sp. z o.o., jako potwierdzenie na objęcie wnioskowanych danych tajemnicą przedsiębiorstwa. Według spółki istniały zarówno materialne (posiadanie przez wnioskowane informacje wartości gospodarczej), jak i formalne (nadanie tym danym charaktery poufnego) do odmowy udzielenia informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 1267). W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Konkretyzację powyższej zasady stanowi ustawa o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, przy czym prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu - także osobom prawnym (art. 2 ust. 1 ustawy).

W ustawie o dostępie do informacji jako podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej informacji publicznej zostały nie tylko władze publiczne, lecz również podmioty wykonujące zadania publiczne, niebędące organami władzy publicznej (art. 4 ust. 1 ustawy).

E. S.A. jest podmiotem, którego działalność podlega przepisom ustawy z Prawo energetyczne. W świetle treści art. 3 pkt 25 tej ustawy, Spółka jako operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego jest przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne, działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywano, że przedsiębiorstwo energetyczne wykonuje zadania publiczne, wskutek czego jest ono podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępniania informacji publicznej (por. wyroki NSA z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt I OSK 659/14, z dnia 11 marca 2014 r. sygn. akt OSK 2586/13, z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, z dnia 29 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1330/13).

Definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ustawy ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym.

Przy ocenie żądanej informacji odwołać się należy do treści art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tej ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 537/17).

O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Taki charakter mają umowy o przyłączenie do sieci (przesyłowej lub dystrybucyjnej).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 prawa energetycznego przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci (na zasadzie równoprawnego traktowania oraz z pierwszeństwem dla instalacji odnawialnych źródeł energii), jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru. Artykuł 7 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne nakłada na przedsiębiorstwa energetyczne tzw. publicznoprawny obowiązek zawarcia umowy o przyłączenie do sieci, gwarantując tym samym podmiotom ubiegającym się o przyłączenie do sieci prawo do uzyskania takiego przyłączenia (o ile spełnione są warunki określone w tym przepisie), a w konsekwencji możliwość zawarcia umowy, na podstawie której będzie się odbywać dostarczanie lub odbiór paliw lub energii. W świetle art. 7 ust. 1 1 prawa energetycznego publicznoprawny obowiązek zawarcia umowy o przyłączenie do sieci ciąży na przedsiębiorstwie energetycznym zajmującym się przesyłaniem lub dystrybucją paliw lub energii, zarówno wtedy, gdy z wnioskiem o wydanie warunków przyłączenia i zawarcie umowy o przyłączenie występuje odbiorca, a więc podmiot, który zamierza pobierać energię (zob. art. 3 pkt 13, 13a i 13b), jak i wtedy, gdy z wnioskiem takim występuje podmiot, który planuje prowadzić działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu energii elektrycznej i wprowadzaniu jej do systemu. Ustawa wprowadza pierwszeństwo w przyłączeniu do sieci instalacji odnawialnych źródeł energii jako konsekwencją wdrożenia do krajowego porządku prawnego dyrektywy Rady 2013/18/UE z dnia 13.05.2013 r. dostosowującej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych w związku z przystąpieniem Republiki Chorwacji (Dz. Urz. UE L 158 z 10.06.2013, s. 230), a głównie samej dyrektywy 2009/28. W myśl bowiem art. 16 ust. 2 lit. b dyr. 2009/28 "państwa członkowskie zapewniają priorytetowy lub gwarantowany dostęp do systemu sieciowego dla energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnych źródeł energii".

Żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Okoliczność, że dana informacja stanowi publiczną nie oznacza automatycznie, że adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy, przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Nadto w myśl art. 5 ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 8/13, istnienie innych zasad czy trybu udostępniania informacji publicznych wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznych - jednakże tylko w zakresie wyraźnie uregulowanym tymi szczególnymi przepisami. Tym samym cytowany przepis ustawy oznacza, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną uregulowane są inaczej w ustawie, a inaczej w ustawie szczególnej i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej, jednak tylko w przypadku odmiennego uregulowania zasad i trybu dostępu do informacji publicznych.

Ustawodawca w art. 7 ust. 8l ustawy Prawo energetyczne nałożył na przedsiębiorstwo zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej obowiązek sporządzania i publikowania na stronie internetowej, a także udostępniania w siedzibie określonych informacji. Przepis ten stanowi, że przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej jest obowiązane sporządzać informacje dotyczące:

1) podmiotów ubiegających się o przyłączenie źródeł do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, lokalizacji przyłączeń, mocy przyłączeniowej, rodzaju instalacji, dat wydania warunków przyłączenia, zawarcia umów o przyłączenie do sieci i rozpoczęcia dostarczania energii elektrycznej,

2) wartości łącznej dostępnej mocy przyłączeniowej dla źródeł, a także planowanych zmian tych wartości w okresie kolejnych 5 lat od dnia ich publikacji, dla całej sieci przedsiębiorstwa o napięciu znamionowym powyżej 1 kV z podziałem na stacje elektroenergetyczne lub ich grupy wchodzące w skład sieci o napięciu znamionowym 110 kV i wyższym; wartość łącznej mocy przyłączeniowej jest pomniejszana o moc wynikającą z wydanych i ważnych warunków przyłączenia źródeł do sieci elektroenergetycznej oraz o wielkość niezbędną do zapewnienia wytwarzania energii elektrycznej z morskich farm wiatrowych odpowiadającą mocy, o której mowa w art. 14 ust. 1 i art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych - z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych lub innych informacji prawnie chronionych. Informacje te przedsiębiorstwo aktualizuje co najmniej raz na kwartał, uwzględniając dokonaną rozbudowę i modernizację sieci oraz realizowane i będące w trakcie realizacji przyłączenia oraz zamieszcza na swojej stronie internetowej.

Publikowanie tych informacji ma na celu zapewnienie transparentności i przejrzystości w tym zakresie, po to aby potencjalni inwestorzy w źródła energii elektrycznej mogli racjonalnie planować swoje działania.

W nawiązaniu do treści art. 1 ust. 2 ustawy wskazać należy, że dysponent informacji publicznej niewątpliwie jest zobowiązany do jej udostępnienia, gdy informacja publiczna została udostępniona i funkcjonuje w obiegu publicznym tak, że wnioskodawca mógł zapoznać się z jej treścią, np. poprzez bezpośredni do niej wgląd, czy też sięgając do publikatora. W zakresie wskazanym w art. 7 ust. 8l ustawy Prawo energetyczne, E. S.A. nie miało zatem obowiązku udostępniania informacji publicznej na wniosek w trybie ustawy o dostępnie do informacji publicznej. Argumentacja, że część żądanych informacji jest udostępniana publicznie i nie podlega zatem objęciu tajemnicą prawnie chronioną, nie przemawia zatem za udostępnieniem tego zakresu informacji na wniosek złożony na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji publicznej.

Oceniając złożony wniosek w pozostałym zakresie wskazać należy, że ustawa Prawo energetyczne ogranicza możliwość sporządzania i publikowania informacji, o których mowa w art. 7 ust. 8l tej ustawy, z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych informacji prawnie chronionych, w tym przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. zawarta została definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa. Przepis ten stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Z powyższego przepisu wynika, że aby dana informacja stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa, musi spełniać warunki: a) poufności, b) braku ujawnienia, c) zabezpieczenia informacji. Informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna.

Tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. Michalak, "Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński, Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, publ. LEX nr 93420). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r., sygn. I CKN 89/01, publ. LEX nr 583717).

W doktrynie przyjmuje się, że ze stanem poufności będziemy mieli do czynienia tylko wtedy, gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji (E. Nowińska, M. Du Vail, Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2013 r.). Z informacją poufną mamy zatem do czynienia wtedy, kiedy przedsiębiorca ma wolę, by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów. Wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania. Istotne jest w każdym razie to, aby działania te były podejmowane z uwagi na charakter danych informacji, a nie dopiero w wyniku otrzymania przez przedsiębiorcę wniosku o ich ujawnienie. Informacja poufna nie nabywa bowiem cech poufności z uwagi na żądanie jej udostępnienia. Cecha ta winna istnieć już w samej informacji od momentu jej pozyskania przez przedsiębiorcę.

Przedsiębiorstwo energetyczne w toku prowadzonego postępowania w sprawie warunków przyłączenia do sieci bada istnienie warunków ekonomicznych i technicznych przyłączenia do sieci. Warunki ekonomiczne i techniczne związane są dotyczą zarówno tego przedsiębiorstwa jak i przedsiębiorstwa składającego wniosek. Co do pojęcia informacji posiadającej wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 4 ww. ustawy wskazać należy, że w doktrynie i orzecznictwie obowiązuje jego liberalna wykładnia, zgodnie z którą za wystarczające w tej mierze należy uznać istnienie nawet nieznacznej lub jedynie potencjalnej wartości ekonomicznej informacji, której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę mogłoby zaoszczędzić mu wydatków lub zwiększyć jego zyski w relacjach z innymi uczestnikami obrotu. Z pewnością wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy te dane, które odnoszą się szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, jak i szczegółów organizacyjnych, technicznych czy technologicznych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej w tym inwestycji. Przepisy prawa nie wymagają zwracania się z pytaniem o to, czy podmioty których dotyczy żądana informacja publiczna, rezygnują z prawa do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, w myśl art. 5 ust. 2 in fine ustawy (por. wyrok NSA z 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1530/14).

Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 tej ustawy przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Jak stanowi art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzje o odmowie udostępnienia informacji. Stosownie zaś do art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio.

W realiach kontrolowanej sprawy wniosek o udostępnienie informacji publicznej w formie elektronicznej. W aktach przesłanych do Sądu znajduje się egzemplarz powyższego wniosku z dnia 23 lipca 2024 roku, który został podpisanym podpisem elektronicznym przez W. C., ale z kserokopii wniosku potwierdzonej za zgodność z oryginałem wynika, że podpis elektroniczny nie został zweryfikowany. Ocenie Sądu podlega zatem to, czy E. spółka z o.o., do której został złożony przedmiotowy wniosek – działając w trybie określonym w u.d.i.p. – odmawiając w zaskarżonej decyzji udostępnienia informacji publicznej postąpiła zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.

Ustawodawca dla wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie przewidział jakichkolwiek wymagań formalnych, poza utrwaleniem go w postaci pisemnej, co w szczególności oznacza, że możliwe jest jego przesłanie także drogą elektroniczną. Co do zasady wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi podania w rozumieniu art. 63 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022, poz. 2000, dalej: "K.p.a."), ponieważ na tym etapie postępowania – jeśli nie dochodzi do wydania decyzji – przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego się nie stosuje. Minimalne wymogi w odniesieniu do takiego wniosku sprowadzają się do jasnego sformułowania, co jest przedmiotem żądania. W konsekwencji brak np. podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (por. wyroki NSA z 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08, z 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1991/12, z 27 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1701/16, z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3085/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi jednak spełniać wymogi określone w art. 63 K.p.a. w sytuacji, w której występują podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 16 u.d.i.p. W konsekwencji ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej, bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji, uzasadnia wezwanie wnioskodawcy o uzupełnienie braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami o jakich stanowi Kodeks postępowania administracyjnego. W takiej bowiem sytuacji z mocy art. 16 ust. 2 in principio u.d.i.p. do decyzji znajdują zastosowanie przepisy K.p.a. Jak trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1002/09, wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego jakim jest decyzja administracyjna (odmowna i o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak powinien być usuwany w postępowaniu naprawczym uregulowanym w art. 64 § 2 K.p.a. Zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy K.p.a., co oznacza, że kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA (por. m.in. wyroki NSA z 4 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 873/15, z 26 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2534/16, z 27 września 2017 r., sygn. akt I OSK 7/17, z 12 października 2017 r., sygn. akt I OSK 430/17, z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 758/16, z 19 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 1342/19, CBOSA).

Jak przewiduje art. 63 ust. 3 zd. 1 K.p.a. podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Podanie wniesione na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, co wynika już z ust. 3a tego artykułu, zawiera dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru (por. art. 39 § 1 K.p.a., zob. wyrok WSA w Poznaniu z 29 listopada 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 437/22, CBOSA). Zgodnie zaś z art. 64 § 2 K.p.a. jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

W kontrolowanej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jak zostało to już powyżej wskazane nie został przez skarżącego podpisany, ani też nie został doręczony adresatowi w przewidziany w K.p.a. sposób umożliwiający jednoznaczną identyfikację nadawcy. Mimo to organ, który powziął zamiar wydania decyzji odmownej, nie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jego podpisanie. W ocenie Sądu w okolicznościach tej konkretnej sprawy prowadzi to do naruszenia art. 63 § 3 w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. i w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. i to takiego naruszenia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. E. spółka z o.o. powziąwszy zamiar odmowy udostępnienia informacji publicznej powinna była wezwać skarżącego, zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a., do podpisania wniosku w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. W przedłożonych aktach sprawy brak jest stosownych dokumentów potwierdzających, że takie działanie ze strony spółki zostało podjęte.

Omówione wyżej naruszenie art. 63 § 3 w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. uzasadniało uchylenie przez Sąd tak zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. albowiem mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia skarżonego podmiotu, w tym na dopuszczalność wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji, jak i na zakres przedmiotowy tej decyzji. Podkreślić bowiem trzeba, iż to dopiero spełniający wymogi formalne, a więc podpisany wniosek o udostępnienie informacji określa przedmiot kończącej postępowanie decyzji. Brak takiego wniosku zweryfikowanego pod względme formalnym sprawia, że nie jest jasne jaki jest zakres informacji udostępnienia, których strona żąda i co do których stanowisko winien zająć podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej. Zaskarżona decyzja musiałby być uchylona także w sytuacji, gdyby nie były one obarczone wadą polegającą na naruszeniu art. 63 § 3 w zw. z art. 64 § 2 K.p.a.

Argumentując powyższe stanowisko wskazać należy, iż prawo do uzyskania informacji publicznej jest prawem podmiotowym każdego obywatela, które rodzi po stronie organów obowiązek szczególnie wnikliwej oceny, czy odnośnie poszczególnych informacji żądanych przez stronę faktycznie zachodzi przesłanka odmowy ich udostępnienia ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, pamiętając, iż generalną zasadą jest udostępnianie przez organ wnioskowanych informacji publicznych, zaś przepisy ustanawiające wyjątek od tej zasady generalnej musza być interpretowane ściśle. W przypadku zaistnienia przesłanek odmowy udostępnienia poszczególnych informacji obowiązkiem organu jest precyzyjne wskazanie jakich informacji odmowa dotyczy oraz uargumentowanie swojego stanowiska w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełniającym wymogi wynikające z przepisów K.p.a. Istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest bowiem jej uzasadnienie. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może, bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. Podmiot zobowiązany wydający decyzję o odmowie udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych, musi, zatem nie tylko zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie lecz także odnieść się do wszystkich występujących w sprawie zagadnień prawnych.

Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać umotywowaną ocenę obowiązku zastosowania danego przepisu w ustalonym prawidłowo stanie faktycznym sprawy, aby strona postępowania miała możliwość oceny poprawności przeprowadzonego w sprawie postępowania i zastosowanych w sprawie przepisów prawa. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności kontrolowanej sprawy zauważyć w tym miejscu trzeba, iż inicjujący postępowanie wniosek o udostępnienie informacji publicznej (niezależnie od tego, z był obarczony brakiem formalnym polegającym na braku jego podpisania) miał charakter złożony i nie dotyczył udostępnienia jednej, konkretnie wskazanej informacji, lecz składał się z kilku pytań i dotyczył udostępnienia szeregu różnego rodzaju informacji, których wspólnym mianownikiem było odnoszenie się do zagadnień związanych z ze złożeniem kompletnych wniosków o wydanie warunków przyłączenia, wpłaty zaliczki na poczet opłaty przyłączeniowej oraz wskazania miejsca przyłączeniu w odniesieniu do pięciu konkretnie wskazanych przez wnioskodawcę instalacji. Pomimo niewątpliwej złożoności wniosku podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej choć odmówił uwzględnienia wniosku strony to swoje rozważania co do powodów odmowy ograniczył do powołania się na tajemnicę przedsiębiorstwa, której istnienie wyprowadził z faktu, iż realizowane przez E. spółka z o.o. usługi są objęte tajemnicą wynikającą z regulacji o charakterze wewnętrznym przejętym przez spółkę. Tak sporządzone uzasadnienie nie odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a. i art. 11 K.p.a., albowiem nie odnosi się odrębnie do każdej z informacji, której udostępnienia zobowiązany podmiot odmówił, a przede wszystkim nie zawiera jakiegokolwiek wyjaśnienia jak treść poszczególnych informacji objętych wnioskiem ma się do zakresu hipotezy normy prawnej wskazującej, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią informacje objęte wnioskiem skarżącego. Poczynienie tego rodzaju szczegółowych wyjaśnień przez zobowiązaną spółkę uznać należy za niezbędne, tak by motywy podjętej przez podmiot zobowiązany decyzji były zrozumiałe tak dla strony jak i kontrolującego prawidłowości tejże decyzji sądu. Także w przypadku powołania się na tajemnicę przedsiębiorcy podmiot zobowiązany powinien swoje rozważania odnieść do konkretnych informacji, udostępnienia których żąda strona i nie jest w tym zakresie wystarczające ogólne powołanie się na potencjalnie negatywny wpływ na sytuację przedsiębiorcy poprzez umożliwienie konkurencji zdobycie wiedzy fachowej.

W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy o jakiej mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa zdefiniowanej w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i wskazuje się, że pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Jednocześnie z regulacji powyższej wynika, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: formalny polegający na wyrażeniu przez przedsiębiorcę woli utajnienia danych informacji oraz materialny sprowadzający się posiadania przez informację określonej wartości dla przedsiębiorcy. Na powyższe wyraźnie wskazuje konstrukcja art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji gdzie definiując tajemnicę przedsiębiorstwa posłużono się techniką przykładowego wyliczenia wskazując, że stanowią ją informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą. Elementem konstytutywnym tej definicji jest zatem posiadanie przez informacje wartości gospodarczej, a wskazanie na informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa stanowi jedynie przykładowe wyliczenie takowych posiadających wartość gospodarcza informacji.

W uzasadnieniu decyzji każda z tych żądanych informacji, których udostępnienia podmiot zobowiązany odmawia powinna być odrębnie omówiona i oceniona pod kątem tego, czy zawiera tajemnicę przedsiębiorcy, która uzasadnia odmowę udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej, z wyraźnym wskazaniem jakie konkretnie przesłanki przemawiają za odmową udzielenia konkretnej informacji. Nie jest zatem dopuszczalne w świetle przepisów u.d.i.p. zbiorcze powoływanie się na przesłankę wyłączenia informacji z obowiązku jej udostępnienia, bez wskazania argumentacji, uzasadniającej przyczyny uznania, że zachodzą szczególne okoliczności wskazane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w odniesieniu do konkretnych informacji. Tylko jasne, nieabstrakcyjne i szczegółowe przedstawienie stanowiska może oprzeć się zarzutowi naruszenia w decyzji przepisu art. 107 § 3 K.p.a. i art. 11 K.p.a. i uczynić decyzję zdatną do kontroli merytorycznej dokonywanej przez sąd administracyjny.

Uzasadnienie decyzji odmawiającej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, powinno zawierać argumentację na okoliczność spełnienia w sprawie tzw. przesłanek materialnych tej odmowy. Z uwagi na charakter i rodzaj informacji, uzasadnienie w tym zakresie, sprowadzające do stwierdzenia, że chodzi w tym wypadku o informacje techniczne, technologiczne, przedsiębiorstwa mające wartość gospodarczą jest wystarczające.

Realizując obowiązek wynikający z art. 140 § 4 zd. drugie P.p.s.a. Sąd wskazuje, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu w pierwszym rzędzie będzie zatem wezwanie strony do uzupełnienia braków formalnych inicjującego postępowanie wniosku, a następnie wydanie rozstrzygnięcie w zakresie określonym przez taki, prawidłowo złożony wniosek. Decyzję swoją zobowiązana spółka powinna uzasadnić w sposób odpowiadający szeroko powyżej omówionym wymogom procesowym.

W rozpoznawanej sprawie Sąd dostrzegł, że organ nie rozważał kwestii proporcjonalności – wartości tajemnicy przedsiębiorstwa oraz dobra w postaci dostępu do informacji publicznej. Wskazać należy, że przepisy prawa nie przewidują jednak wprost tego obowiązku. Podkreślić w tym miejscu należy, iż niniejszy wyrok nie przesądza o merytorycznym sposobie załatwienia wniosku skarżącego, albowiem charakter uchybień jakich dopuścił się orzekający uniemożliwił dokonanie pełnej merytorycznej oceny trafności poglądu, iż w sprawie zachodziły przesłanki do odmowy udostępnienia skarżącemu żądanych informacji w zakresie wskazanym w zaskarżonej decyzji. Ocena taka będzie możliwa dopiero po proceduralnie prawidłowym rozpoznaniu sprawy i w przypadku odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji w całości lub w części po sporządzeniu odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 K.p.a. i art. 11 K.p.a. uzasadnienia rozstrzygnięcia. Zadaniem sądu administracyjnego nie jest bowiem wyręczanie właściwych organów administracji w realizacji powierzonych im zadań, a jedynie przeprowadzenie kontroli zgodności z prawem ich działań, w tym także wykazywanie, na czym polegał błąd w rozumieniu przepisów prawa, a kontrolny charakter postępowania sądowoadministracyjnego decyduje o tym, że Sąd nie ustala stanu faktycznego w sprawie, lecz bada czy w trakcie postępowania administracyjnego zostały ujawnione wszystkie istotne dla wydania decyzji okoliczności, czy były one przez organ uwzględnione przy rozstrzyganiu i w jaki sposób ocenione (por. wyroki NSA: z dnia 5 czerwca 2009 r. o sygn. akt II FSK 324/08 i z dnia 9 lutego 2006 r. o sygn. akt I OSK 1348/05; z dnia 18 sierpnia 2016 r. o sygn. akt I OSK 387/15 i I OSK 113/15, CBOSA).

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania, na które składa się kwota 200 zł tytułem wpisu od skargi, kwota 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).