Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 47/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust.1 pkt 3 i ust.5;
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 2 ust.2
journal: Dz.U. 2015 poz 1892
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
article: art. 7; art. 77 par. 1; art. 80;
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a; art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Referent Radosław Dudek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2020 r. przy udziale sprawy ze skargi L. F. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r., znak: [...] 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego L. F. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania L. F., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r. znak: [...], w przedmiocie nakazania L. F. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, tj.: likwidację schodów zewnętrznych samonośnych o konstrukcji stalowo drewnianej, zamurowanie otworu drzwiowego w południowej elewacji obiektu, odtworzenie zamurowanego otworu drzwiowego w wewnętrznej ścianie konstrukcyjnej parteru pomiędzy holem a przedsionkiem (wg rzutu parteru).

Rozstrzygnięcie organu nastąpiło w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu [...] r. PINB w L. przeprowadził czynności kontrolne na nr ewid. [...] w miejscowości Ś. [...], podczas których stwierdził, że roboty budowlane wykonywane są na podstawie decyzji Starosty L. o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...] r. dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Projekt budowlany przewidywał wykonanie otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej oraz wykonanie schodów wejściowych, przy czym główne wejście do lokalu mieszkalnego zamieszkałego przez [...] i J. F. przewidziane było z istniejącej klatki schodowej poprzez korytarz, stanowiący ciąg komunikacyjny.

W trakcie realizacji robót inwestor odstąpił w sposób istotny od warunków udzielonego pozwolenia na budowę, przebudował ściany działowe na pierwszej kondygnacji budynku oraz zamurował otwory drzwiowe, a w wyniku robót na parterze powstał odrębny lokal mieszkalny z oddzielnym wejściem. Wykonane roboty budowlane sprawiły, że wydzielony lokal mieszkalny naruszał przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z uwagi na wykonanie wejścia z zewnątrz do budynku i pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, czym naruszono treść § 63 warunków technicznych.

Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, PINB w L. nałożył na L. F. obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem w terminie określonym w sentencji decyzji. W dniu [...] r. do PINB w L. wpłynął wniosek L. F. o zmianę terminu wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] r. na dzień [...] r., którego organ nie uwzględnił.

W dniu [...] r. L. F. złożył w PINB w L. 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego. Organ dokonał sprawdzenia przedłożonego projektu i stwierdził jego niekompletność w stosunku do wymogów zawartych w treści art. 34 Prawa budowlanego oraz naruszenie warunków technicznych, po czym postanowieniem z dnia [...] r. zobowiązał inwestora do usunięcia w terminie do dnia 31 sierpnia 2019 r. nieprawidłowości występujących w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w miejscowości Ś. [...], m.in. poprzez uzupełnienie projektu o część opisową i rysunkową zawierającą rozwiązania zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniające użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, w szczególności instalacji i urządzeń budowlanych: wodociągowych i kanalizacyjnych, gazowych, elektrycznych, ogrzewczych, wentylacji grawitacyjnej zgodnie z § 11 pkt 8 rozporządzenia.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazał L. F. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, tj.: likwidację schodów zewnętrznych samonośnych o konstrukcji stalowo drewnianej, zamurowanie otworu drzwiowego w południowej elewacji obiektu, odtworzenie zamurowanego otworu drzwiowego w wewnętrznej ścianie konstrukcyjnej parteru pomiędzy holem a przedsionkiem (wg rzutu parteru).

W wyniku odwołania wniesionego przez L. F. w sprawie orzekał L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L..

Organ odwoławczy, odwołując się do przepisów art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali oraz § 3 pkt 10 i 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wskazał, że przedmiotem opracowania jest projekt zamienny dla istniejącego budynku mieszkalnego. Zakres projektu obejmuje wskazanie zmian w budynku, które odbiegają od warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Plan parteru jest podzielony na dwie oddzielne strefy mieszkaniowe. Jedna z nich jest dostępna z drzwi znajdujących się w południowej elewacji. Dostęp do tej części zapewniony jest przez samonośne schody o konstrukcji stalowo-drewnianej. Wewnątrz znajduje się korytarz wyposażony w kurtynę powietrzną, łazienka i pokój.

Jak stwierdził organ drugiej instancji projekt budowlany zamienny przewiduje wykonanie schodów zewnętrznych wraz z podestem, drzwi wejściowych oraz pomieszczenia łazienki. Projekt nie przewiduje jednak wykonania kompletnych instalacji sanitarnych i elektrycznych. Zarówno w branży sanitarnej, jak i elektrycznej nie zaprojektowano w/w instalacji dla pomieszczenia przygotowywania posiłków, tj. kuchni lub aneksu kuchennego. Część opisowa i rysunkowa w projekcie budowlanym zamiennym powinna zawierać rozwiązania projektowe dla lokalu mieszkalnego na parterze budynku, zajmowanego przez Janinę i J. F., tj. rozwiązanie projektowe zawierające odrębną kuchnię lub aneks kuchenny oraz pomieszczenie sanitarne, pozwalające na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, które umożliwiają prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego, a więc nadają każdemu niezależny byt.

Nadto organ podkreślił, że projekt budowlany zamienny przewiduje wykonanie drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego o szerokości 0,80 m (zestawienie stolarki), co jest niezgodne z treścią przepisu § 62 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, który stanowi, że drzwi wejściowe do budynku i ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych oraz do mieszkań powinny mieć w świetle ościeżnicy co najmniej: szerokość 0,9 m i wysokość 2 m. W przypadku zastosowania drzwi zewnętrznych dwuskrzydłowych szerokość skrzydła głównego nie może być mniejsza niż 0,9 m.

W konsekwencji L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Stwierdzić stwierdził, że zobowiązany nie wykonał obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] r., dotyczącego usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w miejscowości Ś. [...]. W tym kontekście podkreślono, że nawet gdyby uznać, zgodnie z sugestią skarżącego, że zarówno schody w budynku mieszkalnego, jak i drzwi wejściowe do lokalu mieszkalnego J. i J. F. zostały wykonane na podstawie decyzji Starosty L. o pozwoleniu na budowę oraz, że drzwi zewnętrzne posiadają wymaganą szerokość i wysokość, to w dalszym ciągu projekt budowlany zamienny jest niekompletny, ponieważ nie zawiera rozwiązania pomieszczenia do przygotowywania posiłków (kuchni lub aneksu kuchennego) wraz z niezbędnymi instalacjami.

Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego w L. została zaskarżona przez L. F. (dalej także jako: "inwestor" lub "skarżący"). W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie decyzji zarzucono błędne zastosowanie i wykładnię przepisów prawa budowlanego, w szczególności:

1) kodeksu postępowania administracyjnego, w tym:

- art. 6. [Zasada praworządności] Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa;

- art. 7. [Zasada prawdy obiektywnej] W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

- art. 8. [Zasada pogłębiania zaufania obywateli; utrwalone praktyki rozstrzygania spraw] § 1. Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

- art. 9. [Zasada informowania stron] Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek;

2) ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, w tym:

- art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie i nakazanie Inwestorowi doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, mimo iż jest to sprzeczne z wydanym pozwoleniem na budowę (decyzja nr [...] z [...]);

- art. 29 Prawa budowlanego poprzez jego wadliwą interpretację skutkującą stwierdzeniem, że zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie wewnętrznej rodzi obowiązek wydania odrębnego pozwolenia na budowę. Organ budowlany stwierdził, że zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie wewnętrznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejs. Ś. [...] doprowadziło do powstania dwóch samodzielnych lokali mieszkalnych - a to nie wynika z żadnego przepisu, ani woli Inwestora.

Wskazując na takie zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowił przepis art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm. - dalej jako: "prawo budowlane" lub "p.b."), przy czym nałożenie obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego było konsekwencją tego, że inwestor, pomimo zobowiązania do sporządzenia projektu budowlanego zamiennego (art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.) i wezwania do usunięcia nieprawidłowości występujących w projekcie, nie przedłożył projektu budowlanego zamiennego, który spełniałby wymogi przepisów prawa.

W istocie zatem nałożenie na inwestora obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego wynikało ze stwierdzenia przez organy braku podstaw do zatwierdzenia przedstawionego projektu budowlanego zamiennego.

Obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego nałożono na inwestora decyzją z dnia [...] r.

W tym kontekście stwierdzić należy, że trafnie organy oceniły, iż skarżący wykonując roboty budowlane odstąpił od warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Wprawdzie wydane pozwolenie na budowę opiewało na wykonanie otworu drzwiowego w ścieni zewnętrznej oraz schodów zewnętrznych, jednakże dotyczyło ono wykonania otworu drzwiowego jako wejścia dodatkowego. Skarżący wykonując w trakcie prac dodatkowe roboty budowlane sprawił, że wejście to stało się wejściem głównym przeznaczonym do stałego użytkowania, czym naruszył dyspozycję § 63 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 - dalej jako "rozporządzenie o warunkach technicznych budynków").

Podkreślić należy także, że decyzja z [...] r. nakładająca na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego jest decyzją ostateczną, w związku z czym w niniejszym postępowaniu wiąże tak sąd, jak i strony.

U podstaw przyjęcia przez organy, że inwestor nie przedłożył projektu budowlanego zamiennego, który spełniałby wymogi przepisów prawa, leżały dwie zasadnicze okoliczności: po pierwsze to, że projekt budowlany zamienny przewidywał wykonanie drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego o szerokości 0,80 m, co było niezgodne z treścią przepisu § 62 ust. 1 rozporządzenie o warunkach technicznych budynków; po drugie, że projekt budowlany zamienny był niekompletny z uwagi na to, iż nie zawierał rozwiązania pomieszczenia do przygotowywania posiłków (kuchni lub aneksu kuchennego) wraz z niezbędnymi instalacjami.

Odnosząc się do pierwszej z tych okoliczności wskazać należy, że na projektowaną szerokość otworu w murze 90 cm i szerokość drzwi 80 cm wskazuje jedynie pojedynczy dokument o charakterze pomocniczym jakim jest "Wykaz stolarki".

Uwagi organów uszło, że z innego dokumentu o charakterze bardziej znaczącym, a mianowicie z rysunku "Rzutu parteru" wynika okoliczność odmienna, a mianowicie, że zaprojektowany otwór w murze na drzwi wejściowe ma mieć szerokość 100 cm, co wskazywałoby, że w istocie szerokość drzwi wejściowych w takiej sytuacji wyniesie 90 cm (tak jak to było w pierwotnie złożonym projekcie budowlanym) i będzie zgodna z dyspozycją § 62 ust. 1 rozporządzenie o warunkach technicznych budynków.

Żaden z organów nie wyjaśnił tej rozbieżności w projekcie budowlanym zamiennym, co naruszało art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie za uchybienia organu administracji architektoniczno-budowlanej, który nie wezwał inwestorów do złożenia wyjaśnień w zakresie rozbieżności przed zatwierdzeniem projektu budowlanego, nie można obciążać inwestorów negatywnymi skutkami prawnymi (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 35/20).

Z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika obowiązek organów podjęcia, także z urzędu, wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do załatwienia sprawy. W ramach tych obowiązków organy nadzoru budowlanego powinny także wyjaśnić rozbieżności istniejące w przedstawionym do zatwierdzenia projekcie budowlanym zamiennym, w szczególności poprzez wezwanie inwestora do złożenia wyjaśnień w zakresie sprzeczności istniejących w projekcie.

W niniejszej sprawie organy nie wywiązały się z tego obowiązku. Organy nie wyjaśniły rozbieżności istniejących w przedstawionym przez inwestora projekcie budowlanym zamiennym, nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, poprzestając w omawianym zakresie wyłącznie na analizie pojedynczego dokumentu w postaci Wykaz stolarki" i pomijając inny dokument, tj. szkic "Rzutu parteru".

Powyższe naruszenie miało charakter naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., albowiem dotyczyło ono ustalenia okoliczności, które w ocenie organów wskazywały na brak podstaw do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz konieczność nałożenia na inwestora obowiązku z art. 51 ust. 5 prawa budowlanego.

Zastosowane przez organy przepisy prawa nie uzasadniają także stwierdzenia, że projekt budowlany zamienny był niekompletny z uwagi na to, iż nie zawierał rozwiązania pomieszczenia do przygotowywania posiłków (kuchni lub aneksu kuchennego) wraz z niezbędnymi instalacjami.

W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, w tym także w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji, akcentowano to, że w wyniku wykonanych przez inwestora robót budowlanych na parterze budynku powstał odrębny lokal mieszkalny, w związku z czym przedstawiony projekt powinien zawierać rozwiązania obejmujące odrębną kuchnię lub aneks kuchenny oraz pomieszczenie sanitarne, pozwalające na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, które umożliwiają prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego, a więc nadają każdemu niezależny byt.

Formując taką tezę organy w pierwszej kolejności odwoływały się do art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r., poz. 532 ze zm. - dalej także jako "u.w.l.").

Powyższe było nieprawidłowe z tego podstawowego względu, że art. 2 ust. 2 o własności lokali w ogóle nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

W art. 2 ust. 2 u.w.l. mowa jest wprawdzie o samodzielnym lokalu mieszkalnym, jednakże wyłącznie w kontekście ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego.

Wynikające z art. 2 ust. 2 u.w.l. wymogi dotyczące kwestii samodzielności lokalu mają więc zastosowanie jedynie w przypadku ustanawiania odrębnej własności samodzielnych lokali mieszkalnych, o której mowa w art. 1 i następne ustawy o własności lokali.

Przepisy tej ustawy, w tym także art. 2 ust. 2, nie miały zastosowania w sprawie, albowiem w sprawie inwestor nie ustanawiał odrębnej własności lokali mieszkalnych, a jedynie w drodze czynności faktycznych (robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworu drzwiowego w pomieszczeniu na parterze budynku i wykonaniu nowego otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej) doprowadził do tego, że w budynku powstały dwa odrębne od siebie zespoły pomieszczeń, nie łączące się ze sobą żadnym wewnętrznym ciągiem komunikacyjnym i dostępne z odrębnych drzwi zewnętrznych.

Stosując w sprawie art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego, co zgodnie z art. 145 § 1pkt 1 lit. a) p.p.s.a. stanowiło samoistną podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że ani z art. 2 ust. 2 u.w.l., ani z żadnego innego przepisu ustawy o własności lokali, nie można wywieść nakazu wykonywania czy też przebudowywania budynku mieszkalnego w taki sposób, by wszystkie usytuowane w nim lokale miały charakter lokali samodzielnych w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l. Analogicznie z przepisów tych nie można także wywieść nakazu wykonywania robót budowlanych w taki sposób, by wszystkie pomieszczenia w budynku były ze sobą połączone wewnętrznymi ciągami komunikacyjnymi.

Obowiązków takich nie można także wyprowadzić z przywoływanego przez organy § 3 pkt 9, 10 i 11 rozporządzenia o warunkach technicznych budynków.

Przepisy te są przepisami definicyjnymi, określającymi prawnie wiążące znaczenie słów użytych przez prawodawcę w tekście aktu prawnego.

Przepisy definicyjne, będące przepisami ogólnymi, odznaczają się tzw. niezupełną samodzielnością treściową, co oznacza, że użyta z ich wykorzystaniem norma prawna może zostać w pełni zrekonstruowana dopiero wraz z innymi przepisami określonymi ustawą.

Z przepisów tych, bez powiązania ich z innymi regulacjami, nie można zatem wyprowadzać nakazów i zakazów, w tym także tych formułowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Analogicznie ocenić należy także treść przywoływanego przez organy art. 3 pkt 2a prawa budowlanego.

Przepis ten różni się o tyle, że oprócz zawartej w jego treści definicji legalnej budynku mieszkalnego jednorodzinnego, sformułowano w nim ograniczenie możliwości wydzielenia nie więcej niż dwóch lokali. W regulacji tej chodzi jednakże o wydzielenie w sensie prawnym, a więc wyodrębnienie odrębnej własności dwóch lokali. Regulacja ta nie może mieć więc zastosowania w niniejszym przypadku, gdzie doszło jedynie do faktycznego wyodrębnienia lokali i to w liczbie nie większej niż dwa.

Z żadnego z tych przepisów nie można także wywieść obowiązku wyposażania poszczególnych, nie połączonych wewnętrznym ciągiem komunikacyjnym, pomieszczeń znajdujących się budynku mieszkalnym jednorodzinnym w odrębną kuchnię (aneks kuchenny) lub w odrębne instalacje.

Żaden z tych przepisów nie reguluje także tego jakie warunki taka kuchnia, czy też aneks kuchenny, musiałby spełniać.

Nadto jeżeli chodzi o instalacje to wskazać należy, że przedstawiony projekt budowlany zamienny zawiera w sobie rozwiązania dotyczące instalacji gazowej, instalacji elektrycznych wewnętrznych, instalacji centralnego ogrzewania i instalacji wodno-kanalizacyjnej.

Wskazać należy, że w projekcie tym przewidziano także zastosowanie przy drzwiach zewnętrznych kurtyny powietrznej, w związku z czym projekt nie narusza już dyspozycji § 63 rozporządzenia o warunkach technicznych budynków.

W zakończeniu wskazać należy, że organ wykonane przez inwestora roboty budowlane polegające na zamurowaniu drzwi wewnętrznych w pomieszczeniu na parterze budynku ocenił jedynie w kontekście faktycznego wydzielenia dwóch lokali w budynku. Organ nie ocenił natomiast tego jaki charakter miały te prace w rozumieniu prawa budowlanego oraz tego, czy roboty te, same w sobie, mogły stanowić uzasadnioną podstawę do niezatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz nałożenia na inwestora obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

Z tych też względów należało stwierdzić, że ustalenia i oceny dokonane przez organy, w tym zastosowane przez organy przepisy prawa, nie są wystarczające do uznania, że przedstawiony projekt budowlany zamienny nie spełnia wymogów przepisów obowiązującego prawa oraz do nałożenia na inwestora obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, o którym mowa w art. 51 ust. 5 p.b.

Skutkiem wyroku Sądu będzie powrót sprawy do etapu postępowania przed organem pierwszej instancji, celem ponownego rozpatrzenia. Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej (art. 153 p.p.s.a.), w tym w szczególności z uwzględnieniem stwierdzonych wyżej nieprawidłowości związanych ze stosowaniem przez organy przepisów prawa materialnego.

W pierwszej kolejności organ wyjaśni rozbieżności istniejące w projekcie budowlanym zamiennym dotyczące szerokości zaprojektowanych drzwi wejściowych do budynku. W tym celu organ może w szczególności wezwać inwestora do złożenia wyjaśnień w tym zakresie oraz ewentualnie do złożenia poprawionych dokumentów, o ile przedmiotowa rozbieżność była wynikiem omyłki pisarskiej.

Przede wszystkim organ oceni, czy w świetle obowiązującego prawa, istnieją podstawy do niezatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz nałożenia na inwestora obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, o którym mowa w art. 51 ust. 5 p.b. W szczególności zaś organ oceni jakie charakter oraz znaczenie ma w tym kontekście wykonanie przez inwestora robót polegających na przebudowie ścianek działowych oraz zamurowanie otworu drzwiowego na pierwszej kondygnacji (parterze) budynku.

Sporządzając uzasadnienie decyzji organ zadba o to, by należycie i wyczerpująco wyjaśnić podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia, wskazując w przypadku ponownego wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego w sposób jednoznaczny te ustalenia faktyczne i przepisy prawa, które zadecydowały o nałożeniu na inwestora obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 5 prawa budowlanego.

Poza zasadniczym nurtem rozważań wskazać należy natomiast, że kwestie związane z ewentualnym nałożeniem na inwestora obowiązku z art. 51 ust. 5 p.b. nie wpływają w żaden sposób na ochronę interesów prawnych J. i J. małżonków F. jako osób uprawnionych z tytułu służebności mieszkania. Służebność taka, oprócz pomieszczeń objętych bezpośrednio służebnością, rozciąga się także na pomieszczenia przeznaczone do wspólnego użytku. Art. 302 § 1 kodeksu cywilnego stanowi bowiem wprost, że mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku. O ile zatem wskutek działań skarżącego J. i J. małżonkowie F. pozbawieni zostali dostępu do pomieszczeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku to mogą temu przeciwdziałać w drodze właściwego powództwa o ochronę służebności w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Prawa takiego nie niweczy w żaden sposób fakt oddalenia powództwa o tzw. odwołanie darowizny, w wyniku której doszło do ustanowienia służebności. Co więcej w przypadku oddalenia powództwa o odwołanie darowizny powagą rzeczy osądzonej objęte są co najwyżej okoliczności zaistniałe przed uprawomocnieniem się wyroku w takiej sprawie. O ile zatem, po uprawomocnieniu wyroku oddalającego powództwo o odwołanie darowizny, obdarowany dopuszcza się zachowań, które mogą być kwalifikowane jako rażąca niewdzięczność w rozumieniu art. 898 § 1 kodeksu cywilnego, to możliwe jest ponowne złożenie oświadczenia o odwołaniu darowizny i wytoczenie stosowanego powództwa opartego na takim oświadczeniu. Także i w tym przypadku w sprawie takiej orzeka sąd powszechny w postępowaniu cywilnym, a nie organy administracji w postępowaniu naprawczym z art. 51 prawa budowlanego.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu pierwszej instancji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty poniesione przez skarżącego w sprawie składała się kwota [...]zł uiszczonego wpisu od skargi (k.13, 27 akt sprawy).