Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2107/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 par. 2, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 pkt 1-2, art. 62 ust. 4a, art. 140aa ust. 1 i ust. 3, art. 61 ust. 6 pkt 2, art. 64e ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: art. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 1267
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 48 ust. 1, art.49 ust. 1, art. 50 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 221
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j.)
article: art. 68-74
journal: Dz.U. 2024 poz 1539
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Asesor WSA Szczepan Borowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 grudnia 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 18 kwietnia 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako organ lub SKO w Warszawie) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej także jako organ pierwszej instancji) z 27 kwietnia 2023 r. o wymierzeniu [...] Sp. z o. o. z siedzibą w J.(dalej także jako skarżąca lub Spółka) kary pieniężnej w wysokości 5000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 4 kwietnia 2019 r. na drodze publicznej (al. K. w rej. nr [...]) funkcjonariusz Policji zatrzymał do kontroli ciągnik samochodowy marki S. o nr rej. [...] z przyczepą ciężarową marki L. o nr rej. [...]. W związku z przypuszczeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wymiarowo-wagowych funkcjonariusz Policji skierował ww. zespół pojazdów na stanowisko kontrolne zlokalizowane przy ul. [...] w W. i przekazał kontrolerom Wydziału Kontroli Pasa Drogowego Zarządu Dróg Miejskich wraz z dokumentami pobranymi od kierowcy celem dokonania dalszej kontroli. Podczas tej kontroli stwierdzono, że długość ww. zespołu pojazdów wynosząca (po odjęciu błędu pomiarowego) 19,80 m stanowiła przekroczenie dopuszczalnej wartości tj. 18,75 m. Przewożonym ładunkiem były samochody osobowe (w ilości 6 szt.). Ostatnie z ładunków tj. samochody osobowe były umieszczone w tylnej części przyczepy na wysuniętych platformach, które stanowią element konstrukcyjny pojazdu i to na nich spoczywał ładunek (samochody osobowe), co spowodowało zwiększenie ponad normatywną wartość długości tego zespołu pojazdów. Pomiarów dokonano przy użyciu sprzętu pomiarowego posiadającego aktualne świadectwo legalizacji, które przedstawiono osobie kontrolowanej.

Pismem z 3 sierpnia 2020 r. Prezydent [...] zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie.

Decyzją z 27 kwietnia 2023 r., Prezydent [...], działając na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania

administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., obecnie: Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako k.p.a.), art. 140aa, 140ab i 140ac ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988 ze zm., obecnie: Dz.U. z 2024 r., poz. 1251, dalej jako: p.r.d.) w wymierzył skarżącej Spółce karę pieniężną w wysokości 5 000 zł, za przejazd pojazdem nienormatywnym po drodze publicznej bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d.

Od tej decyzji Spółka złożyła odwołanie.

Wspomnianą na wstępie decyzją z 18 kwietnia 2024 r. SKO w Warszawie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji ustalił prawidłowo stan faktyczny, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody, wyjaśnił zasady dokonania pomiaru długości pojazdu, opisał także cechy przyrządu użytego do pomiaru.

Zdaniem SKO w Warszawie przekroczenia normy długości zespołu pojazdów, która określona została w art. 62 ust. 4a p.r.d., wymaga uzyskania stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Organ wskazał ponadto, że art. 61 ust. 6 pkt 2 p.r.d. stanowi, iż ładunek nie może wystawać z tyłu pojazdu na odległość większą niż 2 m od tylnej płaszczyzny obrysu pojazdu lub zespołu pojazdów; w przypadku przyczepy kłonicowej odległość tę liczy się od osi przyczepy. Wobec tego ustawodawca dopuszcza, by ładunek wystawał od tylnej płaszczyzny pojazdu lub zespołu pojazdów poza wskazaną długość maksymalną aż o 2 metry. Ustawodawca nie sprecyzował ponadto przesłanek, od których spełnienia uzależnione jest umieszczenie ładunku poza jego obrysem. W szczególności nie ograniczył tego, by poza obrysem zespołu pojazdu znalazła się istotna część ładunku, nie zaś np. wyłącznie określone elementy akcesoryjne przewożonej rzeczy. Organ powołał ponadto art. 61 ust. 3 p.r.d., który zobowiązuje przewoźnika do tego, by przewożony ładunek był zabezpieczany przed zmianą położenia lub wywoływaniem nadmiernego hałasu. Ustawodawca zakłada ponadto stosowanie specjalnych urządzeń do mocowania ładunku, zastrzegając że powinny być one zabezpieczone przed rozluźnieniem się, swobodnym zwisaniem lub spadnięciem podczas jazdy. Mając to na uwadze SKO W Warszawie uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Od tej decyzji skarżąca Spółka złożyła skargę wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie decyzji Prezydenta [...] z dnia 27 kwietnia 2023 r., a także zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

1. art. 48 ust 1, art. 49 ust. 1, art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, poprzez naruszenie zapisanych tam zasad prowadzenia kontroli przejawiające się jej przeprowadzeniem bez uprzedniego zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia, niedoręczeniem upoważnienia do jej przeprowadzenia oraz dokonaniem czynności poza miejscem wykonywania działalności przez kontrolowanego, bez jego obecności;

2. art. 61 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 35a w związku z art. 64 ust. 1 i art. 64e ust. 1 pkt 2 p.r.d. poprzez brak zastosowania i w konsekwencji niezasadne uznanie pojazdu na nienormatywny, mimo że pojazd bez ładunku nie przekraczał długości 18,75 m, a ładunek nie wystawał poza maksymalną długość pojazdu więcej niż 2 m.

Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj.:

1. art. 8 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie w sprawie przejawiające się uznaniem, że przewóz z dnia kontroli wymaga zastosowania administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy od wielu lat w sytuacji wykonywania przejazdu zespołami wyposażonymi w wysuwane platformy mocujące, inne organy kontrolne nie nakładają żadnej sankcji, o przekroczenie długości jednostki transportowej wraz z ładunkiem nie jest większe, niż 2 metry.

2. art, 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie w sprawie mimo niejednoznacznego oznaczenie organu wydającego rozstrzygnięcie w pierwszej instancji, powodujące brak możliwości określenia sytuacji prawnej skarżącej spółki i ustalenia, czy sankcja została nałożona przez umocowany ustawowo organ.

SKO w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji bądź postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem wymienionych kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja SKO w Warszawie utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] o nałożeniu na skarżącą Spółkę kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez stosownego zezwolenia.

Zgodnie z art. 2 pkt 35a p.r.d. w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy (pkt 1), oraz przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1 (pkt 2).

Norma dotycząca dopuszczalnej długości pojazdu została określona w art. 62 ust. 4a p.r.d. i stanowi, że długość zespołu 2 pojazdów nie może przekraczać 18,75 m, a 3 pojazdów - 22 m, z wyjątkiem zespołu pojazdów złożonego z pojazdu samochodowego i naczepy, których długość nie może przekraczać 16,5 m. Z akt sprawy, w szczególności z protokołu kontroli wynika, że pojazd skarżącej ma 19,80 m długości.

Podstawę nałożenia kary na skarżącą kary pieniężnej był art. 140aa ust. 1 p.r.d., który stanowi, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 140aa ust. 3 pkt 1 tej ustawy, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii II-VI.

Skarżąca w rozpoznawanej sprawie nie kwestionowała ustaleń faktycznych, z których wynika, że zatrzymany do kontroli zespół pojazd przekraczał dopuszczalną długość, która jak wspomniano wynosi dla zespołu dwóch pojazdów – 18,75 m. Zdaniem skarżącej w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 61 ust. 6 pkt 2 p.r.d., zgodnie z którym dopuszczalne jest przewożenie ładunku wystającego z tyłu pojazdu na odległość nie większą niż 2 m od tylnej płaszczyzny obrysu pojazdu lub zespołu pojazdów.

W ocenie Sądu stanowisko skarżącej nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Sąd zwraca uwagę, że problem prawny dotyczący jednostek transportowych przystosowanych konstrukcyjne do przewozu pojazdów (tzw. autotransporterów) wyposażonych w wysuwane hydraulicznie podpory (platformy), był już przedmiotem rozstrzygnięć sądów administracyjnych.

Podobne pod względem faktycznym i prawym sprawy zostały rozstrzygnięte m.in. wyrokami NSA z 11 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 1926/18 oraz z 17 lutego 2022 r., sygn. akt II GSK 1642/18, a także prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 1 sierpnia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 1349/24. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela zasadnicze argumenty wyrażone w uzasadnieniach wspomnianych wyroków, uznając je za aktualne w tej sprawie.

Należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom skarżącej, w sprawie nie zachodzi sytuacja określona treścią art. 61 ust. 6 pkt 2 p.r.d., zgodnie z którym dopuszczalne jest przewożenie ładunku wystającego z tyłu pojazdu na odległość nie większą niż 2 m od tylnej płaszczyzny obrysu pojazdu lub zespołu pojazdów. W orzecznictwie sądów administracyjnych, prezentowany jest bowiem pogląd, że część ładunku znajdująca się na wysuniętych hydraulicznie podporach, stanowiących konstrukcyjnie element pojazdu, nie jest ładunkiem, o którym mowa w art. 61 ust. 6 pkt 2 p.r.d. i powoduje nienormatywność pojazdu ( por. wyrok WSA w Warszawie z 16 maja 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 6543/23). Nie można przyjąć, że część ładunku umieszczona na wysuniętych platformach pojazdu konstrukcyjnie przystosowanego do przewozu innych pojazdów znajduje się poza tak rozumianym "obrysem pojazdu", czyli poza najdalej wysuniętym "odpowiednio do przodu lub tyłu punktem pojazdu". Wysuwane podpory stanowią konstrukcyjny element pojazdu, służą ze swej natury jego przedłużeniu w celu umożliwienia przewożenia większej liczby czy też większych samochodów w stosunku do możliwości przyczepy, która nie byłaby wyposażona w wysuwane hydraulicznie podpory. Podpory te nie są przedmiotami niezwiązanymi immamentnie z pojazdem, takimi jakimi mogłyby być liny, łańcuchy, klamry itp. służące do zabezpieczenia wystającej poza obrys pojazdu części ładunku. Samochodem. Podpory te nie służyły do zabezpieczenia wystających części ładunku (w tym wypadku przewożonych samochodów), ale do zasadniczego posadowienia na nich przewożonych samochodów (kół jednej osi) tak jak pozostała część przyczepy służyła do posadowienia na niej samochodu (por. wyrok NSA z 11 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 1926/18).

W ocenie Sądu, materiał dowodowy w postaci niebudzących wątpliwości i nie kwestionowanych przez skarżącą pomiarów, fotografii i opisu pojazdu potwierdza, że zatrzymany do kontroli pojazd przekraczał przewidzianą przepisami długość, a zatem spełniał warunki pojazdu nienormatywnego określone w art. 2 pkt 35a p.r.d. Poruszanie się takim pojazdem po drogach publicznych wymagało uzyskania stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Organy obu instancji prawidłowo zatem zakwalifikowały stwierdzone podczas kontroli naruszenie jako skutkujące nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 5 000 złotych. Jest to kara za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kat. II, o której mowa w art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d.

Wobec tego zarzut naruszenia art. 61 ust 6 pkt 2 w zw. z art. 2 pkt 35a w zw. z art. 64 ust 1 i art. 64e ust 1 pkt 2 p.r.d. należało uznać za niezasadny .

Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 48 ust 1, art. 49 ust. 1, art. 50 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców.

Powołane przepisy wbrew twierdzeniom skarżącej nie mają zastosowania do kontroli drogowej pojazdów. Kontrola drogowa - jak sama nazwa wskazuje - przeprowadzana jest poza siedzibą przedsiębiorcy na drodze, po której przemieszcza się zatrzymany pojazd. Kontrola drogowa przeprowadzana jest na podstawie ogólnych regulacji zawartych w art. 68 - 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1539). Wskazane przepisy nie zawierają odesłania do ustawy Prawo przedsiębiorców. Zatrzymanie pojazdu do kontroli drogowej nie wymaga zatem uprzedniego zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli.

Zdaniem Sądu organy obu instancji nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. tylko takie uchybienie uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo zebrały a następnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy, który był wystarczający do ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy. Na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego organy trafnie dokonały jego subsumpcji do mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego.

Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 8 § 2 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Przeświadczenie skarżącej, oparte na – jak to wskazuje – poprzednich kontrolach i dotychczasowej praktyce innych organów nie może prowadzić do odstąpienia od nałożenia kary.

Zdaniem Sądu organ nie uchybił art. 107 § 1 k.p.a., którego naruszenia skarżąca dopatruje się w niejednoznacznym oznaczeniu organu wydającego rozstrzygnięcie w pierwszej instancji. Przepis ten określa obowiązkowe składniki decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, który ją wydał. Oznaczenie organu polega na podaniu pełnej nazwy organu i jego siedziby (adresu). Nie ulega żadnej wątpliwości, że decyzja Prezydenta [...] z 27 kwietnia 2023 r. o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej zawiera oznaczenie organu, który ją wydał. Znajduje się ono zarówno w nagłówku (łącznie z adresem), rubrum decyzji, oraz w opisie stanowiska osoby podpisującej decyzję z upoważnienia organu. Okoliczności prawidłowego oznaczenia organu nie zmienia pouczenie o możliwości jej zaskarżenia, gdzie wskazano, że odwołanie należy złożyć za pośrednictwem Zarządu Dróg Miejskich. Określenie to, mimo, że nie wskazuje wprost na organ wydający decyzję, nie ma żadnego wpływu na uznanie wydanej przez organ decyzji za prawidłową.

Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się wskazanych naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Stąd też działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.