Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 776/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara – Dubiel ASR WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2023 r. sprawy ze skargi T. S., D. S. i J. S. na decyzję nr 166/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2023 r. znak: WOB.7721.115.2021.JKLI w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.


UZASADNIENIE

Postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...], położonej w L. toczy się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Myślenicach od 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał wyroki: z dnia 18 grudnia 2013 r. (Sygn. akt II SA/Kr 1114/13) i z dnia 17 lipca 2015 r. (II SA/Kr 509/15).

Po zwrocie akt sprawy na skutek drugiego z powołanych wyroków Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Myślenicach decyzją z dnia 30 grudnia 2016 r. (SB.5160.4.2016.EF) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane nakazał B. S., T. S., J. S. i D. S., legitymującym się tytułem prawnym do nieruchomości – działki nr [...], [...], [...] w L. sporządzenie i przedstawienie w terminie do dnia 5 czerwca 2017 roku projektu budowlanego zamiennego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na działce nr [...], [...], [...] w miejscowości L., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, a to w celu doprowadzenia, wykonanych w ramach istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem posadowionego na działce nr [...],[...], [...] w miejscowości L., do stanu zgodnego z prawem.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Z. S..

Decyzją z dnia 29 września 2017 r. (WOB.7721.121.2017.PSZY) na podstawie art. 138 § 2 kpa, w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. II SA/Kr 1413/17 uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając brak podstaw do wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 kpa.

Ponownie rozpoznając odwołanie Z. S. od decyzji z dnia 30 grudnia 2016 r. (SB.5160.4.2016.EF) Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Krakowie decyzją z dnia 19 lipca 2018 r., znak: WOB.7721.135.2018.ABIE, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i ustalił nowy termin wykonania nałożonego obowiązku do dnia 31 stycznia 2019 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Skarga Z. S., wniesiona na tę decyzję, została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. II SA/Kr 1256/18.

Następnie za pismem z dnia 14 sierpnia 2019 r. J. S. - ówczesny pełnomocnik D. S., J. S., T. S. oraz B. S. - przedłożył do PINB w M. "dokumentację projektową dot. budynku nr [...] w L. ".

Decyzją z dnia 7 października 2019 r., znak: AB. 1610.430.2019, Starosta Myślenicki uchylił ostateczną decyzję Naczelnika Gminy Lubień, znak: 8381/11/87, z dnia 31 marca 1987 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działkach nr [...], [...], [...] w miejscowości L..

Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2020 r. nałożono na inwestorów: B. S., T. S., J. S. oraz D. S. obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji: budynek mieszkalny jednorodzinny, posadowiony na działce ew. nr [...], [...], [...] w L. , gmina L. w zakresie:

- zgodności projektu budowlanego zamiennego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr XXVII/122/2012 Rady Gminy Lubień z dnia 28 września 2012 roku (dz. Urz. Woj. Małop. Poz. 5391 z dn. 30 października 2012 r.,

- zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi,

- kompletności projektu budowlanego, posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, a także informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,

- wykonania, a także sprawdzenia projektu przez osobę/ osoby posiadającą / posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się / legitymującymi się aktualnym na dzień opracowania projektu i jego sprawdzenia zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego

w terminie do dnia 31 marca 2020 r.

Pismem z dnia 31 marca 2020 r. D., J., T. oraz B. S. zwrócili się do PINB z prośbą o "możliwie jak najdłuższe wydłużenie terminu uzupełnienia dokumentacji projektu budowlanego", w związku z wprowadzonym stanem epidemii w Polsce.

W dniu 15 kwietnia 2020 r. PINB wydał postanowienie, którym zmienił własne postanowienie z dnia 17 stycznia 2020 r., znak: SB.5160.41.2019.EF w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych nim obowiązków i ustalił nowy, ostateczny termin, tj. 3 miesiące od dnia ogłoszenia ustania stanu epidemicznego, związanego z zagrożeniem wirusem COVID-19, na terenie kraju.

Postanowieniem z dnia 8 września 2020 r., zmienił własne postanowienie z dnia 15 kwietnia 2020 r. w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków nałożonych ww. postanowieniem i ustalił nowy, ostateczny termin ich realizacji, tj. 10 grudnia 2020 r.

Zawiadomieniem z dnia 17 grudnia 2020 r., znak: SB.5160.41.2019, w związku z brakiem uzupełnienia projektu budowlanego zamiennego, poinformowano strony postępowania, iż w przypadku złożenia projektu nadal niekompletnego, zostanie wydana decyzja odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, zaś w przypadku niezłożenia projektu wydana zostanie jedna z decyzji przewidzianych przepisem art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane.

Decyzją z dnia 20 stycznia 2021 r., nr [...], znak: SB.5160.41.2019.EF nakazano inwestorom: B. S., T. S., J. S. oraz D. S. wykonać rozbiórkę, w całości, budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, posadowionego na działce ew. nr [...], [...], [...] w m. L. , gmina Lubień, powiat myślenicki.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez T. S., D. S. i J. S. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr 166/2023 z dnia 21 kwietnia 2023 r., znak WOB.7721.115.2021.JKLI utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 2000, z późn. zm., dalej: Kpa) oraz art. 51 ust. 5 i art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 682 dalej Pr. bud.).

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji nałożenia na inwestora nakazu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, jego obowiązkiem jest przedłożenie w określonym terminie opracowanego przez uprawnionego projektanta projektu budowlanego, odpowiadającego unormowaniom rozporządzenia regulującego zakres i formę projektu budowanego. Do projektu zamiennego zastosowanie mają przepisy dotyczące projektu budowlanego, a więc także w zakresie jego zgodności z mpzp obowiązującym w chwili wykonywania tego projektu. Po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji zatwierdzającej pierwotny projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestor winien przedłożyć projekt budowlany zmienny obejmujący całe zamierzenie budowlane, który będzie obejmować także wykonane już roboty, bowiem w procedurze naprawczej decyzja wydana na podstawie art. 51 ust.l pkt 3 ustawy winna zatwierdzać projekt budowlany zamienny całego zakresu robot objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę, w tym również już zrealizowanych, gdyż nie może istnieć legalnie obiekt budowlany bez zatwierdzonego projektu budowlanego. Powołano się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zaprezentowane w wyroku z dnia 29 października 2021 r., sygn. akt: II SA/Kr 792/21, zgodnie z którym: Skoro zatwierdzeniu podlega cały projekt budowlany dla całego zakresu robót objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę, w tym również już zrealizowanych, badanie zgodności z prawem nie może być ograniczone do robot wykonanych z istotnymi odstępstwami.

W związku z powyższym Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie dokonał kompleksowej analizy całości projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrznymi instalacjami wod. -kan., co., gazu i elektrycznymi, zlokalizowanego na dz. nr [...], [...], [...] w miejscowości L., sporządzonego w styczniu 2019 r.

Kierując się zasadami zawartymi w art. 35 Pr. bud. organ w pierwszej kolejności zbadał zgodność przedłożonego projektu budowlanego zamiennego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Lubień dla działek ew. nr [...], [...] i [...] w miejscowości L., zatwierdzonym uchwałą nr XXVII/122/2012 Rady Gminy Lubień z dnia 28 września 2012 r. (Dz.U. Województwa Małopolskiego z dn. 30.10.2012 r., poz. 5391) z późn. zmianami) i w tym zakresie stwierdził:

- niezgodność z § 3 ust. 1 pkt ld, zgodnie z którym nieprzekraczalną linię zabudowy ustala się w odległości 15 m od zewnętrznej krawędzi jezdni dróg zbiorczych. Budynek będący przedmiotem opracowania niniejszego projektu wykracza poza ww. nieprzekraczalną linię zabudowy;

- niezgodność projektu z § 24 ust. 1 pkt 5, zgodnie z którym: w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, o których mowa w § 4, ustala się następujące warunki kształtowania zabudowy: Wysokość zabudowy - maksymalnie 2 kondygnacje nadziemne, przy czym druga kondygnacja rozwiązana jako poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, przy wysokości posadowienia poziomu parteru nie wyżej niż 1,2 m powyżej średniego poziomu istniejącego terenu (...). Zawarte w projekcie budowlanym zamiennym rozwiązania przewidują wyposażenie przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w trzy kondygnacje nadziemne;

- niezgodność projektu z § 24 ust. 1 pkt 6, zgodnie z którym: (...) Dachy winny być kształtowane jako tradycyjne dwu lub wielospadowe kalenicowe, z kalenicą na osi budynku i symetrycznych spadkach połaci dachowych, pod kątem nie mniejszym niż 30° i nie większym niż 50°, o pokryciach ceramicznych lub nawiązujących formą i kolorem do pokryć ceramicznych. Zawarte w projekcie budowlanym zamiennym rozwiązania przewidują wyposażenie przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w dach o kącie nachylenia 25°;

- niezgodność projektu z § 25 ust. 1 pkt 1, zgodnie z którym brak projektu zjazdu z drogi publicznej zapewniający dojazd do działki [...] w L. .

Kolejno MWINB przeprowadził analizę zgodności przedłożonego projektu budowlanego zamiennego z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1935) polegające na naruszeniu:

- § 3 ust. 1 pkt 1 poprzez brak wskazania adresu projektowanego obiektu budowlanego;

- § 5 poprzez brak zastosowania numeracji stron projektu;

- § 6 ust. 1 poprzez brak czytelności mapy w zakresie granic działek objętych inwestycją;

- § 8 ust. 2 pkt 5 poprzez brak zawarcia w części opisowej projektu danych informujących, czy działka lub teren, na którym jest projektowany obiekt budowlany, są wpisane do rejestru zabytków oraz czy podlegają ochronie na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

- § 8 ust. 3 pkt 6 poprzez zaniechanie określenia sposobu odprowadzania wód opadowych, z podaniem niezbędnych profili podłużnych, spadków, przekrojów przewodów oraz charakterystycznych współrzędnych, wymiarów i odległości, wraz z usytuowaniem przyłączy, urządzeń i punktów pomiarowych, które prowadzi jednocześnie do naruszenia § 28 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

- § 8 ust. 3 pkt 2 poprzez brak określenia wymiarów określających odległość objętego opracowaniem budynku od granic sąsiednich nieruchomości;

- § 11 ust. 2 pkt 11 poprzez brak określenia sposobu odprowadzania ścieków sanitarnych w opisie technicznym projektu architektoniczno-budowlanego;

Ponadto w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym nie zastosowano się również do wymogu zawartego w art. 20 ust. 2 Pr. bud.

Zważywszy na wskazane powyżej ustalenia stwierdzono, że obowiązki zawarte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach zawarte w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2020 r., nr 9/2020, znak: SB.5160.41.2019.EF dotyczące uzupełnienia przedłożonego projektu budowlanego zamiennego zostały nałożone na inwestorów w sposób prawidłowy.

Zgodnie z art. 51 ust. 5 Pr. bud.: w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w art 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. nieprzedłożenia projektu budowlanego zamiennego spełniającego wymogi wynikające z przepisów prawa), właściwy organ wydaje decyzje nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu ma charakter związany.

Z uwagi na niezrealizowanie przez zobowiązanych całości obowiązków nałożonych przez organ I instancji nałożonych ww. postanowieniami PINB wydał, na podstawie art. 51 ust. 5 Pr. bud., zaskarżoną decyzję o nakazie rozbiórki.

Zarzut skarżących odnośnie rozpoznawania sprawy przez organ bez udziału B. S., którego cyt. "miejsce pobytu nie jest znane" nie zasługuje na uwzględnienie Co prawda żadne z pism kierowanych do B. S. zarówno podczas postępowania pierwszoinstancyjnego jak i odwoławczego, nie zostały przez niego odebrane, jednak z ich ZPO nie wynika jakoby adresat pod wskazanym adresem był nieznany bądź wyprowadził się. Ponadto MWINB, za pismem z dnia 17 czerwca 2022 r., znak: WOB.7721.115.2021.JKLI, zwrócił się do Urzędu Gminy Lubień o udostępnienie danych adresowych dotyczących B. S.. Z odpowiedzi na wniosek wynika, że B. S. zameldowany jest na pobyt stały pod adresem [...] [...]. Na taki adres kierowane były pisma Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Myślenicach podczas postępowania pierwszoinstancyjnego.

Pisma kierowane do tej strony postępowania oraz decyzja PINB dostarczone zostały B. S. w sposób prawidłowy w myśl art. 44 k.p.a.

Chybiony jest także zarzut zawarty w odwołaniu odnośnie niewykonalności zaskarżonej decyzji PINB z uwagi na błędną lokalizację przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. PINB w Myślenicach w sposób prawidłowy sformułował zaskarżoną decyzję, gdyż inwestycja w postaci budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem posadowionego na działce ew. nr [...], [...], [...] w L. , gmina L., powiat myślenicki, obejmuje również związane z przedmiotowym budynkiem instalacje. Bezsprzecznym jest, że całość inwestycji zrealizowana została na działkach ew. nr [...], [...], [...] w L. . Ponadto analiza akt organu I instancji, przesłanej w ramach uzupełniania materiału dowodowego decyzji Naczelnika Urzędu Gminy w Lubniu z dnia 31 marca 1987 r., nr 8381/11/87, którą udzielono J. S. pozwolenia na budowę obejmującą budowę bezsprzecznie wskazuje, iż inwestycja polegająca na budowie przedmiotowego budynku mieszkalnego obejmuje działki nr ewid. [...], [...] oraz [...] (dawniej [...]) w L. .

W przedmiotowej sprawie nie można również przeprowadzić uproszczonego postępowania legalizacyjnego, gdyż nie ma ono zastosowania w postępowaniu naprawczym. Kwestia ta została już rozstrzygnięta w ostatecznym postanowieniu MWIB w Krakowie nr 245/2021, z dnia 18 marca 2021 r., znak: WOB.7722.40.202l.LMAT, którym utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlane w Myślenicach nr 3/2021, z dnia 5 stycznia 2021 r., znak: OWP.516.2.2020.LBT, którym na podstawie art. 61a k.p.a. odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego we wnioskowanym zakresie T. S. o "wdrożenie uproszczonej procedury legalizacyjnej samowoli budowlanej budynku mieszkalnego posadowionego na działce ewid. nr [...], [...] i [...] obr. [...] w miejscowości L. o numerze [...]".

W ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Myślenicach słusznie uznał, że w niniejszej sprawie występuje konieczność wykonania rozbiórki w całości przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, przy czym obowiązek wykonania rozbiórki nałożył – zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane – na osoby, które obecnie są właścicielami przedmiotowych nieruchomości.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie T. S., D. S. i J. S., zarzucając jej:

I. naruszenie przepisów postępowania, które to miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego - wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie - mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym brak wnikliwego ustalenia dat zakończenia przedmiotowej budowy oraz rozstrzygnięcia pojawiających się wątpliwości na korzyść stron, a nadto sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. i w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do nakazania inwestorom obowiązku dokonania rozbiórki - co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy;

- art. 7 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ zasady praworządności i prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania uczestników do władzy publicznej poprzez zastosowanie błędnej ustawy do ustalonego stanu faktycznego sprawy, a to ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. zamiast ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., a także poprzez brak podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co spowodowało naruszenie słusznego interesu współwłaścicieli przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, który został wybudowany zgodnie z ówczesnymi przepisami;

- art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak rozważenia i ustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołania;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego;, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- zastosowania. przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., które weszły w życie z dniem 1 stycznia 1995 r., podczas gdy budowa przedmiotowego budynku zakończyła się w 1994 r., tj. w stanie prawnym określonym ustawą Prawo budowlane z 24 października 1974 r., w związku z tym w sprawie powinny mieć zastosowanie odpowiednie przepisy tej ustawy;

- art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. przez jego błędną wykładnię i zastosowanie w niniejszej sprawie poprzez stwierdzenie, że zachodzą przesłanki do nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania rozbiórki w całości budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem,

- art 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. poprzez jego niezastosowanie i niezatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego przedłożonego przez inwestorów;

- art. 35 ust. 1 pkt la ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. poprzez niewłaściwe ustalenie, że projekt zamienny dotyczący przedmiotowego budynku powinien być zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr XXVII/122/2012 Rady Gminy Lubień z dnia 28 września 2012 r. (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego poz. 5391 z dnia 30 października 2012 r.);

- rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez niewłaściwe zastosowanie tego aktu prawnego, gdyż nie obowiązywał on w czasie wznoszenia przedmiotowego budynku i nie stosuje się jego przepisów do budynków powstałych przed datą jego wejścia w życie;

- rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie tego aktu prawnego, gdyż akt ten nie obowiązywał w czasie wznoszenia przedmiotowego budynku i nie stosuje się jego przepisów do budynków wznoszonych przed datą jego obowiązywania.

- art. 49f ust. 1 i 2 w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że postępowanie legalizacyjne uproszczone może być prowadzone jedynie w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego iub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu od tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, a nie dotyczy sytuacji istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżących od organu zwrotu kosztów postępowania. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnieśli o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci kserokopii wniosku z dnia 5 czerwca 2023 r. złożonego do Wójta Gminy Lubień o zmianę obowiązującego dla terenu ich nieruchomości w miejscowości L. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na okoliczność złożenia przez skarżących za pośrednictwem pracowni architektonicznej mgr inż. arch. A. D. wniosku do Wójta Gminy Lubień o zmianę obowiązującego dla terenu Ich nieruchomości w miejscowości L. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co stanowi podstawę do zawieszenia toczącego się postępowania.

Nadto skarżący wnieśli o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z uwagi na okoliczność, że za pośrednictwem pracowni architektonicznej zwrócili się do Wójta Gminy Lubień o zmianę obowiązującego dla terenu ich nieruchomości w miejscowości L. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co ich zdaniem stanowi podstawę do zawieszenia toczącego się postępowania.

W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonana według tak określonych kryteriów kontrola sądowa zaskarżonej decyzji wykazała, że jest ona prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku skarżących o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący podnoszą, że w dniu 6 czerwca 2023 r. zwrócili się do Wójta Gminy Lubień o zmianę obowiązującego dla terenu ich nieruchomości w miejscowości L. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co ich zdaniem stanowi podstawę do zawieszenia toczącego się postępowania.

Wniosek ten nie jest zasadny. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Przepis ten nie może znaleźć zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy z kilku powodów.

Po pierwsze: procedura zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi postępowania administracyjnego ani sądowego, o którym mowa w tym przepisie, lecz procedurę zmiany obowiązujących przepisów prawa powszechnie obowiązującego – procedurę legislacyjną. Taka zaś nie została wymieniona jako przesłanka zawieszenia postępowania sądowego.

Po drugie zaś: sąd administracyjny, kontrolując działalność organów administracji publicznej, sprawdza zgodność wydanych aktów administracyjnych z przepisami obowiązującymi w dacie ich wydawania. Nawet ewentualna zmiana planu miejscowego po wydaniu decyzji rozbiórkowej nie mogłaby wpływać na ocenę zgodności przedłożonego projektu budowlanego z tym planem na datę wydania decyzji.

Ponadto skarżący zostali zobowiązani do wykazania zgodności projektu budowlanego zamiennego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego postanowieniem z 17 stycznia 2020 r., zaskarżona decyzja została wydana 21 kwietnia 2023 r. Wniosek o zmianę planu miejscowego złożono w urzędzie 6 czerwca 2023 r., a skargę wniesiono 9 czerwca 2023 r. Skarżący mieli zatem ponad trzy lata na podjęcie starań w kierunku zmiany przepisów prawa miejscowego przed wydaniem ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki. Podjęcie takich starań dopiero na etapie postępowania sądowego nie może wpływać na ocenę prawidłowości wydanej w sprawie decyzji.

Jak wynika z powyższego opisu sprawy – postępowanie w kontrolowanej sprawie toczy się od 2009 roku, a w jego trakcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał cztery prawomocne wyroki: z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1114/13, z dnia 17 lipca 2015 r. sygn. II SA/Kr 509/15, z dnia 29 grudnia 2017 r., sygn. II SA/Kr 1413/17 i z 21 lutego 2019 r., sygn. II SA/Kr 1256/18.

W ostatnim z powołanych wyroków, oddalającym skargę na decyzję w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego Sąd zaaprobował dokonane przez organy nadzoru budowlanego ustalenia i potwierdził, że wskazania zawarte we wcześniejszych wyrokach zostały przez te organy wykonane w sposób prawidłowy.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Zatem punktem wyjścia do oceny kontrolowanej obecnie decyzji nakazującej rozbiórkę muszą być oceny i wskazania zawarte w wyroku z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. II SA/Kr 1256/18.

W wyroku tym Sąd przede wszystkim stwierdził, że "ustalenia organów, że budowa nie była nielegalna ponieważ w dacie je rozpoczęcia decyzja o pozwoleniu na budowę była w obiegu prawnym - należy ocenić jako uzasadnione".

Sąd potwierdził również, że inwestorem budynku była nieżyjąca już J. S., która jako dysponująca prawem do terenu nie tylko wystąpiła o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę, ale ją uzyskała w dniu 31. 03. 1987 r., a następnie uczestniczyła w procesie inwestycyjnym, o czym świadczą protokoły kontroli budynku z lat 1995 i 1996 i 1992.

Dalej, porównując zakres zmian dokonanych w procesie inwestycyjnym w porównaniu do zatwierdzonego projektu budowlanego Sąd stwierdził, że niewątpliwie "wybudowany budynek mieszkalny posiada inne parametry niż wynikają z projektu budowalnego, a stwierdzone i dokładnie opisane w decyzji organu I instancji parametry budynku zostały wykonane z istotnymi odstępstwami w rozumieniu art. 36 a Prawa budowlanego. Nie można jednak zaaprobować stanowiska, że zrealizowany budynek nie jest tożsamy z obiektem, na który zostało wydane pozwolenie na budowę z dnia 31. 03. 1987 r. i że jest on innym obiektem niż został zaprojektowany i zatwierdzony w ww. decyzji. W ocenie Sądu skarżąca nie ma racji w tym względzie gdyż decydujące znaczenie ma ocena czy zrealizowany obiekt jest budynkiem mieszkalnym. Nie można zatem zarzutu skargi uznać za trafny ponieważ zarówno budynek zrealizowany jak, budynek w zatwierdzonym projekcie budowlanym pełnią taką samą funkcję i stanowią jednorodzinny budynek mieszkalny. Z pewnością natomiast w realiach rozpatrywanej sprawy odstępstwa w realizacji przedmiotowego budynku mają charakter istotny i dotyczą wszystkich podstawowych parametrów obiektu. Nie zmienia to jednak charakteru inwestycji stanowiącej jednorodzinny budynek mieszkalny. Konsekwencją tej oceny będzie uznanie, iż wybrany w przedmiotowym postępowaniu tryb postępowania naprawczego, przewidziany w art. 50 - 51 ustawy Prawo budowlane jest prawidłowy".

Wreszcie Sąd potwierdził: "trudno uznać, że po 26 marca 2009 roboty budowlane w budynku były kontynuowane, nie licząc robót związanych z bieżącym utrzymaniem budynku i remontami".

Skarżący podnoszą, że są przekonani o fakcie posiadania przez swojego poprzednika - inwestora J. S. prawomocnej ostatecznej decyzji o zmianie pozwolenia na budowę uwzględniającą dokonane z procesie inwestycyjnym zmiany. Decyzji takiej jednak nie odnaleziono, zatem brak podstaw do przyjęcia, że została ona wydana.

Dalej skarżący wskazują, że decyzja o pozwoleniu na budowę z 1987 r. została uchylona dopiero decyzją Starosty Myślenickiego z dnia 7 października 2019 r. Zważając, że w sąsiedztwie przedmiotowego budynku, zarówno w kierunku Z. , jak i w kierunku K. znajdują się budynki położone w podobnej odległości, a nawet bliżej «starej z. " niż przedmiotowy budynek, które mają podobną kubaturę, należy uznać, że budowany w latach 80. XX wieku budynek musiał zatem być zgodny z ówcześnie obowiązującymi przepisami oraz pozwoleniem na budowę, (chociażby dlatego, że znajdował się przy drodze głównej, w centrum wst, w sąsiedztwie Urzędu Gminy oraz Urzędu Pocztowego). Jednocześnie skarżący zaznaczają, że w związku z zakończeniem budowy budynku mieszkalnego w 1994 r., zastosowanie w niniejszej sprawie powinny mieć przepisy ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r. Ich zdaniem nie można w niniejszej sprawie także nakładać na właścicieli budynku obowiązku dostosowywania obiektu powstałego przed 1 stycznia 1995 r. do wymogów aktów prawnych powstałych już po jego wybudowaniu, a to do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu projektu budowlanego itp.

Odnosząc się do tych zarzutów należy przypomnieć, że kwestia trybu postępowania naprawczego została przesądzona w powołanym wyżej prawomocnym wyroku sygn. II SA/Kr 1256/18, który na mocy art. 153 p.p.s.a. wiąże w tej sprawie zarówno organy nadzoru budowlanego, jak i Sąd rozpoznający niniejszą skargę. Jak już wcześniej stwierdzono, Sąd zaaprobował tryb legalizacji przewidziany art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Jednocześnie, oddalając skargę, Sąd zaaprobował dokonane w decyzji PINB z 30 grudnia 2016 r. ustalenia, że "Po 1992 r., a przed 1998 r., najpóźniej w 2000 r. powstały dwa dodatkowe pomieszczenia, w tym garaż, tym samym wykluczone jest stosowanie w sprawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., w oparciu o art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. wobec prowadzenia budowy po pierwszym stycznia 1995 r.".

Twierdzenia skarżących, że budowa została zakończona przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r. są sprzeczne z tymi ustaleniami i w konsekwencji nie mogą zostać uwzględnione.

Dodatkowo można przywołać analizę przeprowadzoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 września 2021 r., sygn. II OSK 3149/18 (wyrok dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych): "Z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. wynika zasada, że od wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r. (od 1 stycznia 1995 r.) Prawo budowlane z 1974 r. jest stosowane do obiektów budowlanych wybudowanych pod rządami tej ustawy jedynie wtedy, gdy konieczne byłoby zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., a więc w sprawach dotyczących samowoli budowlanej polegającej na budowie bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia albo mimo wniesienia przez właściwy organ administracji sprzeciwu. W innych sprawach, np. w sprawach dotyczących istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, a więc w takich sprawach jak rozpoznawana, Prawo budowlane z 1994 r. jest stosowane także do obiektów budowlanych wybudowanych pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r."

Skoro więc zostało już przesądzone, że w sprawie ma zastosowanie tryb z art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., to również z tego powodu nie jest możliwe odnoszenie się do przepisów obowiązujących przed wejściem w życie tej ustawy.

W trakcie procedury zatwierdzającej projekt zamienny, o której mowa w art. 51 ust. 4 p.b., zadaniem organu nadzoru budowlanego jest skontrolowanie zgodności przedłożonego projektu budowlanego z przepisami. Projekt budowlany zamienny podlega bowiem merytorycznej ocenie organu nadzoru budowlanego, tak jak projekt "pierwotny". Jednocześnie podkreślić należy, że projekt budowlany zamienny – wbrew stanowisku skarżących – musi być zgodny z przepisami obowiązującymi w dacie jego sporządzania i zatwierdzania, zarówno tymi dotyczącymi wymagań projektu budowlanego (rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, .j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1679), jak i z przepisami prawa materialnego, takimi jak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego czy rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W żadnym wypadku nie można zaakceptować stanowiska, by w omawianej procedurze badać legalność wykonanych z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego robót w dacie ich wykonania. Dlatego też nie było żadnych podstaw by badać nieobowiązujące już przepisy prawa.

Organy nadzoru budowalnego prawidłowo przeprowadziły postępowanie w zakresie kontroli przedłożonego projektu budowlanego zastępczego. Wobec stwierdzenia niezgodności z obecnie obowiązującymi przepisami PINB prawidłowo wezwał inwestorów postanowieniem z 17 stycznia 2020 r. obowiązek poprawienia i uzupełnienia przedłożonego projektu. Wobec niewykonania nałożonych obowiązków (pomimo przesunięcia terminu wykonania obowiązku i znacznego upływu czasu) organy obu instancji zobligowane były nakazać rozbiórkę na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane.

Sąd podziela również stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w przypadku procedury, o której mowa w art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane nie jest możliwe zastosowanie tzw. uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Zgodnie z art. 49f ust. 1 tej ustawy organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, ale tylko w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Wobec jednoznacznego brzmienia tego przepisu jego rozszerzająca wykładnia nie jest możliwa.

Jak wynika z powyższego zaskarżona decyzja opiera się na prawidłowym zastosowaniu przepisów prawa materialnego.

Sąd nie dopatrzył się w kontrolowanym postępowaniu wskazywanych przez skarżących naruszeń przepisów postępowania. Biorąc pod uwagę, że decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane jest decyzją związaną, nie można mówić o naruszeniu słusznych interesów obywateli. Wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne zostały również ustalone w sposób niebudzący wątpliwości, a organ II instancji odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania.

Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.