Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1468/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2023 poz 2496
law: Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji  emisyjności budynków

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: WSA Bogusław Wolas (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 lipca 2024 r. nr SKO.Soc/4116/98/2024 w przedmiocie odmowy przyznania refundacji podatku VAT uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 lipca 2024 r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia 14 czerwca 2024 r odmawiającą W. P. przyznania refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi od paliwa gazowe za okres od 1 stycznia 2024 r do 7 marca 2024 r .

W sprawie tej organ l instancji odmówił stronie refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconych faktur dokumentujących dostarczenie paliw gazowych od 2024-01-01 do 2024-03-07. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przybliżył stan faktyczny oraz prawny sprawy oraz wskazał przesłanki ustawowe przyznania refundacji podatku VAT za paliwa gazowe dla gospodarstw domowych. W szczególności zaś przywołano przepis art. 18 ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (t.j. Dz. U. z 2024 r., póz. 303) - dalej u. s. o. n. o. p. g., z którego wynika, że refundacja przysługuje w przypadku gdy odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. l pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne, wykorzystuje jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. l ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2023 r. póz. 2496), do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. l tej ustawy, a nadto gdy odbiorca paliw spełnia przewidziane przepisami ustawy kryterium dochodowe.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ I instancji wskazał, iż na podstawie pozyskanych dokumentów i podanych informacji ustalono, że wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w roku 2022 w wieloosobowym gospodarstwie domowym Pana W. P. wynosi 1.491,15 zł, a zatem nie przekracza kwoty 1500 zł na osobę. Tym samym organ I instancji stwierdził, że Pan W. P. spełnia warunek kryterium dochodowego, przewidziany w art. 18 pkt 2 u.s.o.n.o.p.g.

Natomiast drugim z warunków do przyznania refundacji jest wykazanie, iż wnioskodawca korzysta z ogrzewania gazowego- urządzenia grzewczego zasilanego paliwami gazowymi, które zostało zgłoszone lub wpisane do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) - art. 18 pkt l u.s.o.n.o.p.g. Organ wskazał przy tym, że zgłoszenie urządzenia grzewczego zasilanego paliwami gazowymi do CEEB powinno mieć jednak miejsce przed 21.12.2022 r. Po tym terminie warunek wpisu do CEEB jest spełniony w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do CEEB w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw. Zgłoszenie lub wpisanie głównego źródła ogrzewania po raz pierwszy dotyczyć może zarówno sytuacji, gdy źródło to instalowane jest w nowym budynku, jak też w sytuacji gdy w dotychczas użytkowanym budynku zainstalowano nowe urządzenie gazowe.

Ponieważ Pan W. P. wnioskujący o przyznanie refundacji VAT posiadał urządzenie grzewcze zasilane paliwami gazowymi przed dniem wejścia w życie ustawy - tj. 21.12.2022 r. (co potwierdza faktura VAT za montaż kotła gazowego oraz faktura potwierdzająca dostarczenie paliw gazowych co najmniej od 10.12.2022 r.) i do tego dnia nie złożył deklaracji do CEEB, oznacza to, że nie są spełnione warunki do przyznania tego świadczenia. W przypadku Pana W. P. deklaracja do CEEB o nowym źródle ciepła została zgłoszona w marcu 2023 r., a z dostarczonej przez Wnioskodawcę dokumentacji wynika, że umowa z PGNiG na dostarczenie paliwa gazowego do ogrzewania została podpisana w dniu 06.10.2022 r., natomiast fakturę za wykonany demontaż i montaż kotła gazowego otrzymano w dniu 22.11.2022 r. W oparciu o powyższe należy wnioskować, że Pan W. P. korzysta z ogrzewania gazowego co najmniej od 22.11.2022 r., zatem Wnioskodawca nie dochował terminu 14 dni na zgłoszenie nowego źródła instalacji do CEEB. Niewiedza o obowiązku dokonania zgłoszenia nowego źródła ciepła co CEEB nie stanowi w tym przypadku okoliczności usprawiedliwiającej, z uwagi na bezwzględnie obowiązujący charakter przepisów u.s.o.n.o.p.g. Wobec powyższego orzeczono o odmowie przyznania wnioskowanej refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2024 r.

W odwołaniu W. P. wskazał, że zbyt późne złożenie korekty deklaracji do CEEB w związku ze zmianą ogrzewania na gazowe nie było Jego świadomym działaniem, lecz wynikało z nieznajomości przepisów, co potwierdza oświadczenie Jego żony z dnia 13.03.2023 r. Odwołujący oświadczył, że w 2022 r. korzystał z dotacji na wymianę kotła węglowego na kocioł gazowy kondensacyjny, a zatem Urząd Gminy S. został poinformowany o zmianie źródła ogrzewania. Jednocześnie Odwołujący nie otrzymał z Urzędu żadnej informacji o konieczności złożenia korekty deklaracji do CEEB. Informację taką Strona uzyskała dopiero w GOPS S. w związku z wnioskiem o refundację podatku VAT i wtedy niezwłocznie 01.03.2023 r. złożono korektę deklaracji do CEEB.

W uzasadnieniu objętej skargą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie podkreślono, że podstawy materialnoprawne refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych uregulowane zostały w ustawie z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (t.j. Dz. U. z 2024 r. póz. 303) - dalej u.o.o.p.g. Przytoczono treść art. 18 tej ustawy, podkreślając, że z powyższego przepisu wynika, że refundacja przysługuje w sytuacji kiedy urządzenie grzewcze zasilane paliwami gazowymi zostało zgłoszone do CEEB do dnia wejścia w życie ustawy, to jest do dnia 21 grudnia 2022 roku, lub zgłoszone później, jeżeli jest to pierwsze zgłoszenie tego urządzenia. Zgłoszenie do CEEB stanowi więc warunek sine qua non przyznania refundacji podatku VAT.

Zatem w sytuacji, gdyby wnioskujący o przyznanie refundacji VAT złożył deklarację do CEEB po 21 grudnia 2022 r. i zaznaczył, że dotyczy ona nowego źródła ciepła, to organ winien dokonać weryfikacji złożonej deklaracji w CEEB, ustalając, czy wskazane w deklaracji źródło ogrzewania zostało nowo uruchomione faktycznie, czy mamy do czynienia z głównym źródłem ogrzewania wpisanym lub zgłoszonym po raz pierwszy w ww. rozumieniu, a więc w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw. Stosownie bowiem do treści art. 27g ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w dniu 08.05.2024 r. Pan W. P. złożył do organu I instancji wniosek o wypłatę refundacji podatku VAT z faktur dokumentujących dostarczenie paliw gazowych od 2024-01-01 do 2024-03-07. Wraz z wnioskiem przedłożono m.in. kopie faktur VAT nr [...] z dnia 09.01.2024 r., nr [...] z dnia 09.02.2024 r. oraz [...] z dnia 08.03.2024 r. wraz z dowodami uiszczenia opłaty za te faktury. Z wniosku wynika, że Pan W. P. zamieszkuje pod adresem ul. W. [...], [...] R., gdzie prowadzi wraz z żoną dwuosobowe gospodarstwo domowe.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 30.01.2022 r. złożona została przez Pana W. P. w CEEB deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw dla budynku mieszkalnego zlokalizowanego pod adresem [...] R., ul. W. [...]. Ze wspomnianej deklaracji wynika, że głównym źródłem ogrzewania dla wspomnianego budynku mieszkalnego jest kocioł na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet lub inny rodzaj biomasy) z ręcznym podawaniem paliwa/zasypowy. Jako rodzaj stosowanego w kotle paliwa wskazano węgiel i paliwa węglopochodne. Natomiast zgłoszenie przez Odwołującego kotła gazowego w CEEB, jako głównego źródła ogrzewania budynku przy ul. W. [...] w R. nastąpiło dopiero w dniu 06.03.2023 r.

W rozpatrywanej sprawie Pan W. P. dokonał zgłoszenia "nowego" źródła ogrzewania tj. kotła gazowego do CEEB w dniu 06.03.2023 r. (tj. po 21 grudnia 2022 r.), zaś jak bezspornie wynika z akt sprawy kocioł gazowy został zainstalowany w zamieszkiwanym przez Niego budynku w R. przy ul. W. [...] już w dniu 22.11.2022 r. (potwierdza to faktura z dnia 22.11.2022 r. wystawiona za demontaż i montaż pieca gazowego i modernizację instalacji c.o. - w aktach sprawy). Natomiast umowa z PGNiG na dostarczenie paliwa gazowego do ogrzewania wspomnianego budynku została podpisana przez Pana W. P. już w dniu 06.10.2022 r. W świetle powyższego organ I instancji słusznie wnioskował, że Pan W. P. korzysta z ogrzewania gazowego co najmniej od 22.11.2022 r., a jednocześnie nie został przez Stronę dochowany termin 14 dni na zgłoszenie nowego źródła ogrzewania do CEEB. W tych okolicznościach zasadnie organ I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 18 pkt l u.s.o.n.o.p.g., co w konsekwencji eliminuje możliwość przyznania wnioskowanej refundacji podatku VAT, pomimo spełnionego kryterium dochodowego dla przyznania wnioskowanego świadczenia, o którym stanowi art. 18 ust. 2 u.s.o.n.o.p.g.

Z tych względów uznano, że aktualnie brak jest możliwości przyznania Panu W. P. refundacji podatku VAT, bowiem dokumenty zalegające w aktach sprawy wskazują na fakt, iż wnioskujący o przyznanie refundacji VAT z faktur za gaz dostarczony w 2024 r. nie dokonał zgłoszenia źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków w wymaganym przepisami prawa terminie. W niniejszej sprawie został co prawda spełniony warunek z pkt 2 art. 18 u.s.o.n.o.p.g., bowiem Kolegium w oparciu o akta sprawy ustaliło, że wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu Pana W. P. pozostającego w gospodarstwie domowym wieloosobowym nie przekroczyła kwoty 1500,00 zł. Niemniej w sprawie nie została spełniona przez Stronę przesłanka wynikająca z art. 18 pkt l u.s.o.n.o.p.g. Natomiast sam fakt posiadania kotła na gaz i korzystania z niego jako źródła ogrzewania nie uprawnia w świetle przepisów u.s.o.n.o.p.g. do przyznania wnioskowanej refundacji podatku VAT, koniecznym jest spełnienie wyżej opisanego warunku w zakresie wpisu źródła ciepła do CEEB w wymaganym terminie.

W skardze podniesiono, że późne złożenie korekty deklaracji do CEEB w związku ze zmianą ogrzewania na gazowe nie było świadomym działaniem, lecz wynikało z nieznajomości przez Skarżącego przepisów prawa. Skarżący nie został również poinformowany przez Urząd Gminy S. o takiej konieczności, podczas wizyt u pracownika gminy, w sprawie dotacji na wymianę kotła na gazowy. Poinformował Urząd, że zmienił źródło ogrzewania, w dniu 21.12.2022 r. poprzez Urząd Gminy S. złożył wniosek o płatność w ramach programu "Czyste powietrze" na wymianę kotła gazowego. W momencie, gdy dowiedział się w GOPS w S., że taką korektę musi złożyć, niezwłocznie tego dokonał w marcu 2023r. Powołał się na wyrok WSA

w Krakowie z 29.01.2024 r.,sygn. akt Ul SA/Kr 1085/23 oraz wyrok WSA w Szczecinie z 7.12.2023r., sygn. akt II SA/Sz 776/23, w których sądy wskazały, że: "Warunkiem koniecznym do przyznania przedmiotowej refundacji jest sam fakt ujawnienia głównego źródła ogrzewania w CEEB, niezależnie od daty jego zgłoszenia w CEEB, (...) Najistotniejsze jest bowiem osiągnięcie celu regulacji ustawowej, którym jest pomoc osobom o niskich dochodach, równoważąca podwyżki cen nośników grzewczych. Zastosowanie wyłącznie wykładni językowej w niniejszej sprawie naruszyłoby art. 32 ustawy z 2.04.1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż jak wyżej wskazano, przy innych tego typu dodatkach pomocowych, ustawodawca wprowadził łagodniejsze rygory związane z ich przyznaniem." Jednak SKO w Krakowie stwierdziło, że wspomniana ocena prawna nie wiąże organu w rozpatrywanej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona .

Na wstępie należy wskazać, że przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne .

Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zasady i tryb refundacji kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. dla odbiorcy paliw gazowych regulują przepisy powoływanej wyżej ustawy o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz w 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu.

Zgodnie z art. 18 ustawy, w przypadku gdy odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne:

1) wykorzystuje jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2023 r. poz. 2496), do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy;

2) jest osobą w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, 658 i 1429) nie przekracza kwoty 2100 zł, lub osobą w gospodarstwie domowym wieloosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty 1500 zł na osobę

- przysługuje mu refundacja kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury i informacji, o których mowa w art. 18a, dokumentujących dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. oraz od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. do tego odbiorcy paliw gazowych, zwana dalej "refundacją podatku VAT".

Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy, odbiorcy paliw gazowych w gospodarstwach domowych, o których mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne, składają wniosek o refundację podatku VAT na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu usta wy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta, nie później niż do dnia 30 września 2024 r., lub w terminie 30 dni od dnia otrzymania faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych.

Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o refundację podatku VAT, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 20 ust. 2 ustawy). Na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, weryfikuje wniosek o refundację podatku VAT w zakresie:

1) zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków,

2) wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu, o którym mowa w art. 18 pkt 2, zgodnie z ust. 3

- jednorazowo przy złożeniu pierwszego wniosku o refundację podatku VAT przez odbiorcę paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.e.

Zgodnie z art. 20 ust. 5 ustawy, przyznanie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta refundacji podatku VAT nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania refundacji podatku VAT, uchylenie lub zmiana wysokości refundacji podatku VAT oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranej refundacji podatku VAT wymagają wydania decyzji.

Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy, do postępowania w sprawie refundacji podatku VAT przepisy art. 23 ust. 12 i 13, art. 30 oraz art. 32 ust. 1-1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych stosuje się odpowiednio, przy czym ilekroć w tych przepisach jest mowa o rodzinie, rozumie się przez to gospodarstwo domowe wymienione w art. 18 pkt 2. W sprawach refundacji podatku VAT nieuregulowanych ustawą stosuje się także przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 21 ust. 3 ustawy).

Niesporne w sprawie jest, że wniosek o refundację został złożony przez Skarżącego w terminie wynikającym z art. 19 ust. 1 ustawy. Niesporne jest i zostało to ustalone przez organy, że Skarżący spełnia wszystkie inne przesłanki przyznania refundacji za wyjątkiem jednego - a mianowicie tego, że złożył korektę deklaracji CEEB po terminie wejścia w życie ustawy. Ustawa weszła w życie z dniem 21 grudnia 2022 r., zaś Skarżący zgłosił korektę do CEEB obejmującą urządzenie grzewcze zasilane paliwem gazowym dopiero w dniu 6 marca 2023 r, a więc również po terminie złożenia wniosku.

Pogląd zaprezentowany przez organy na tle tak ukształtowanego stanu faktycznego znajduje oparcie w literalnym brzmieniu ustawy, ale kłóci się z wykładnią funkcjonalną, za którą opowiedziało się w podobnych sprawach orzecznictwo sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym wskazuje się, że przepisy ustawy mają inne funkcje i cele, które nie są przedmiotem postępowania w sprawie refundacji podatku VAT. Podkreśla się w szczególności, że dopiero w 2022 r. ustawodawca powiązał zgłoszone źródła ciepła w deklaracjach CEEB z możliwością otrzymania szeregu dodatków, które miały przede wszystkim gospodarstwom domowym i podmiotom użyteczności publicznej zrównoważyć wzrastające ceny energii. Wprowadził również szereg rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych. Weszły wówczas w życie m.in. przepisy: ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym; ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej; ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw; ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw; oraz ustawy z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 r.

Zdaniem judykatury wykładnia art. 18 pkt 1 ustawy musi być dokonywana w zgodzie z przepisami Konstytucji oraz celami tej regulacji prawnej. Jak wynikało z projektu ustawy (nr IX.2804 w pkt 2.1), przepisy miały ograniczyć wzrost kosztów dla odbiorców paliw gazowych w gospodarstwach domowych o najniższych dochodach, zużywających paliwa gazowe do celów grzewczych. W tym celu zaproponowano mechanizm refundacji podatku od towarów i usług, poniesionego przez tych odbiorców za paliwa gazowe dostarczone w 2023 r., udokumentowane dokumentem potwierdzającym dostarczenie tych paliw do odbiorców. Refundacja podatku VAT miała przysługiwać gospodarstwu domowemu, które jako główne źródło ogrzewania wykorzystuje kocioł na paliwa gazowe, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, a którego przeciętne miesięczne dochody, w przypadku gospodarstwa jednoosobowego, nie przekraczają 2100 zł, lub 1500 zł na osobę w przypadku gospodarstwa wieloosobowego.

Sądy administracyjne na tle podobnych do niniejszego stanów faktycznych przyjmują, że przestrzeganie wymogu w postaci dopełnienia obowiązku zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do CEEB w terminie do 21 grudnia 2022 r. stanowi nadmierną regulację sprzeczną z art. 2 Konstytucji RP i celem ustawy. Nie daje ona bowiem stronom możliwości spełnienia warunków przyznania świadczenia po jego wprowadzeniu, tj. po wejściu w życie ustawy, np., jak to miało to mieć miejsce w przedmiotowej sprawie, konieczności dokonania korekty błędnego pierwotnego wpisu do CEEB.

Podkreśla się też, że dane wpisywane do CEEB nie mają bezwzględnie obowiązującego znaczenia dla przyznania szeregu dodatków osłonowych. Świadczą o tym orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące dodatku węglowego oraz zmian dokonanych przez ustawodawcę w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Przy przyznaniu dodatku węglowego ważny jest stan rzeczywisty, a nie dane wynikające z CEEB. Ponadto dopuszczono do przyznania tego dodatku również w sytuacji, gdy istniejące źródło ciepła nie zostało wpisane do CEEB, a nawet wówczas gdy dana osoba nie złożyła wniosku o przyznanie dodatku węglowego, mimo że spełniała przesłanki do jego przyznania (art. 2 ust. 15f i ust. 15g ustawy o dodatku węglowym). Taką samą regulację ustawodawca przewidział dla osób uprawnionych do dodatku dla gospodarstw domowych na podstawie art. 24 ust. 25a i ust. 25b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw oraz dla osób uprawionych do dodatku elektrycznego, na podstawie art. 32a ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej. Zastosowanie wyłącznie wykładni językowej naruszyłoby zatem art. 32 Konstytucji, gdyż, jak wyżej wskazano, przy innych tego typu dodatkach pomocowych, ustawodawca wprowadził łagodniejsze rygory związane z ich przyznaniem (por. wyroki WSA w Szczecinie w sprawie II SA/Sz 776/23, WSA w Krakowie w sprawie III SA/Kr 1085/23 oraz WSA we Wrocławiu w sprawie IV SA/WR 516/23).

Powyższy pogląd tutejszy Sąd podziela i znalazł on zastosowanie w niniejszej sprawie. Zatem warunkiem koniecznym do przyznania przedmiotowej refundacji jest sam fakt ujawnienia głównego źródła ogrzewania w CEEB, niezależnie od daty jego zgłoszenia w CEEB, który to warunek w niniejszej sprawie został spełniony przez Skarżącego na skutek złożenia przez niego korekty deklaracji. Najistotniejsze jest bowiem osiągnięcie celu regulacji ustawowej, którym jest pomoc osobom o niskich dochodach, równoważąca podwyżki cen nośników grzewczych. Jednakże w przypadku gdyby organ powziął wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w ww. korekcie, może podjąć kroki celem jej zweryfikowania.

Należy przy tym uwzględnić fakt, że organ administracji bierze pod uwagę stan faktyczny sprawy istniejący w dacie wydania decyzji. W związku z tym nie ma znaczenia czy wnioskodawca zgłosił źródło ogrzewania do CEEB przed złożeniem wniosku, czy po dokonaniu tej czynności. Istotne jest natomiast, że piec gazowy był zgłoszony do CEEB w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji.

Stwierdzając zatem naruszenie prawa materialnego - art. 18 pkt 1 w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy oraz art. 27g pkt 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków przez błędną ich wykładnię, mające istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej powoływana jako "ppsa"). Ze względu na charakter tego uchybienia i dalszy bieg sprawy celowe było również uchylenie decyzji organu I instancji (art. 135 ppsa).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą związane zawartą w niniejszym uzasadnieniu wykładnią ww. przepisów prawa materialnego i rozpoznają wniosek Skarżącego w oparciu o przepisy ustawy, przy pominięciu wskazanego w art. 18 pkt 1 ustawy terminu zgłoszenia przez Skarżącego korekty deklaracji do CEEB (art. 153 ppsa).