Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 368/98
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1999-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Powołane przepisy: article: art. 30c ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312
law: Obwieszczenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z dnia 16 maja 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo celne.
Teza: Wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona na podstawie art. 30c ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, według którego do wartości celnej dolicza się wszystkie koszty poniesione za granicą związane z przemieszczaniem towaru z miejsca załadunku.

Koszty kontroli ilościowo-jakościowej poniesione za granicą w porcie załadunku towaru traktowane są jako opłaty załadunkowe, które powinny być wliczone do wartości celnej towaru.

TEZY

Wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona na podstawie art. 30c ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, według którego do wartości celnej dolicza się wszystkie koszty poniesione za granicą związane z przemieszczaniem towaru z miejsca załadunku.

Koszty kontroli ilościowo-jakościowej poniesione za granicą w porcie załadunku towaru traktowane są jako opłaty załadunkowe, które powinny być wliczone do wartości celnej towaru.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Centrali Produktów Naftowych CPN SA w W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia 22 stycznia 1998 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 sierpnia 1997 r. (...) wydaną na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 i art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa po wznowieniu postępowania postanowieniem (...) z dnia 9 lipca 1997 r. Dyrektor Urzędu Celnego w S. uchylił decyzję zawartą w JDA SAD (...) z dnia 5 września 1995 r., na podstawie którego odprawiono w imporcie benzynę bezołowiową sprowadzoną przez Centralę Produktów Naftowych CPN SA w W., i dokonał nowego wymiaru cła na podstawie art. 4 ust. 1 i 2, art. 23 ust. 1, art. 26 ust. 1, art. 30c ust. 1 pkt 5, art. 67 ust. 1, art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ oraz par. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1994 r. w sprawie zawieszenia pobierania cła od niektórych towarów /Dz.U. nr 137 poz. 714/.

Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że pismem z dnia 10 kwietnia 1997 r. Urząd Kontroli Skarbowej w S. powiadomił Urząd Celny, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej w Okręgowej Dyrekcji CPN w S. - obecnie Centrali Produktów Naftowych CPN SA O/S. - ujawniono dokumenty, z których wynika, iż firma ta poniosła dodatkowe koszty związane z importem paliw, których nie zadeklarowała w dniu zgłoszenia do odprawy celnej. Zaniżenie wartości celnej polegało na nieuwzględnieniu kosztów poniesionych z tytułu kontroli ilościowo-jakościowej towarów wykonanej w porcie załadunku.

Ujawnienie powyższej okoliczności spowodowało wznowienie postępowania celnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną zawartą w JDA SAD z dnia 5 września 1995 r.

Organ celny pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 26 ust. 1 Prawa celnego wartością, celną jest wartość transakcyjna, czyli cena faktyczna zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny ustalona, o ile to jest konieczne, na podstawie art. 30c i 30d przy spełnieniu warunków określonych w pkt 1-4. Do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej dodaje się koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z ich transportem poniesione do granicy państwa lub portu polskiego. W ocenie organu celnego koszty kontroli jakościowo-ilościowej poniesione przez kupującego winny być traktowane jako części składowe kosztów. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono nadto, że z dokumentów odprawy celnej wynika, iż benzyna sprowadzona przez importera została zakupiona na warunkach CIF Szczecin, a zgodnie z regułą INCOTERM 1990 - sprzedający na warunkach CIF ponosi wszelkie koszty związane z transportem, co oznacza, że ponosi on koszty takich czynności, jak kontrola jakości, mierzenie, liczenie, które są konieczne do dostawy towarów.

Z kontraktu zawartego przez importera z dostawcą wynika, że koszty z tytułu kontroli jakościowo-ilościowej w porcie załadunku ponosi w 50 procent kupujący i w 50 procent sprzedający, zatem - zdaniem organu - koszty kontroli jakościowo-ilościowej w 1/2, zgodnie z art. 30c ust. 3 pkt 5 Prawa celnego, winny być doliczone do wartości celnej, a ponadto kontrola ta stanowiła podstawę wzajemnych ostatecznych rozliczeń, tj. płatności za dostawę.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W., w którym wyraziła stanowisko, że warunki CIF nakładają na sprzedawcę obowiązek ponoszenia kosztów kontroli ilościowo-jakościowej, sprzedawca dostarcza bowiem na swój koszt towar do burty statku. Specyfika dokonywania załadunku produktów naftowych przy dostawie na warunkach CIF nie nakłada na importera żadnego obowiązku partycypowania w jakichkolwiek kosztach transportu, gdyż obejmuje je ceną CIF port wyładunku.

Zdaniem strony odwołującej się, nietrafny jest pogląd wyrażony w decyzji, że poniesienie kosztów kontroli ilościowo-jakościowej towaru przeprowadzonej przez niezależnego inspektora było warunkiem sprzedaży towaru. Według poglądu strony, za koszty niezbędne do wykonania kontroli należy uznać koszty mieszczące się w formie handlowej CIF zgodnie z INCOTERM 1990, gdyż bez poniesienia kosztów tych czynności przez sprzedawcę wykonanie kontraktu byłoby niemożliwe. Przeprowadzenie kontroli ilościowo-jakościowej przez niezależnego inspektora stanowi koszt dodatkowy i nie stanowi warunku dostawy, gdyż strony kontraktu mogą od tej kontroli odstąpić.

Według stanowiska odwołującej się strony, zaliczenie kosztów kontroli ilościowo-jakościowej do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej powoduje, że strona ponosi sankcję z tytułu dołożenia należytej staranności przy zabezpieczeniu swoich interesów w kontraktach z eksportem.

Decyzją z dnia 22 stycznia 1998 r. (...) po rozpatrzeniu odwołania Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W ocenie organu odwoławczego, Dyrektor Urzędu Celnego w S. trafnie powołał w swojej decyzji podstawę prawną, tj. art. 26 ust. 1 Prawa celnego, bowiem wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona na podstawie art. 30c ust. 1 pkt 5 Prawa celnego, według którego do wartości celnej dolicza się wszystkie koszty poniesione za granicą związane z przemieszczaniem towaru z miejsca załadunku. Koszty kontroli ilościowo-jakościowej poniesione za granicą w porcie załadunku towaru traktowane są jako opłaty załadunkowe, które powinny być wliczone do wartości celnej towaru. Organ odwoławczy powoła pkt B.9 INCOTERM 90 /Międzynarodowe Reguły Wykładni Terminów Handlowych Międzynarodowej Izby Handlowej w Paryżu ICC/ twierdząc, że formuła CIF dopuszcza takie uregulowanie wzajemnych zobowiązań, aby koszty kontroli przedwysyłkowej ponoszone były przez importera.

Z kontaktu zawartego przez stronę z dostawcą /pkt 14/ wynika reguła, według której strony kontaktu uczestniczą w kosztach kontroli ilościowo-jakościowej po 50 procent, dlatego powyższą opłatę należy uznać za związaną z transportem towaru i stanowiącą warunek sprzedaży towaru.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca Centrala Produktów Naftowych CPN SA wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc zarzut naruszenia art. 26 ust. 8 Prawa celnego przez zaliczenie kosztów kontroli ilościowo-jakościowej benzyny bezołowiowej do ceny faktycznie zapłaconej oraz zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 Kpa w związku z art. 107 par. 3 Kpa, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w S., podczas gdy z uzasadnienia decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł wynika, że nastąpiła faktycznie zmiana tej decyzji przez ustalenie nowej kwoty niedoboru należności celnej. Ponosząc powyższe zarzuty, strona skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu, zaś wyjaśniając zarzut naruszenia procedury podała, że decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w S. została faktycznie zmieniona przez ustalenie nowej kwoty niedoboru cła tzn. 181,00 zł, podczas gdy wymieniona wyżej decyzja /z dnia 5 września 1997 r. (...) Dyrektora Urzędu Celnego w S. określiła kwotę tego niedoboru na 201,70 zł.

W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł ojej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż nie jest trafny zarzut strony skarżącej, iż organ odwoławczy wydając decyzję w oparciu na art. 138 par. 1 Kpa dokonał zmiany wymiaru cła w stosunku do kwoty wynikającej w decyzji organu pierwszej instancji. Istotnie, w treści uzasadnienia decyzji odwoławczej zawarte zostało stwierdzenie, iż niedobór cła wynosi 181,00 zł, jednakże postanowieniem z dnia 21 grudnia 1998 r. (...) Prezes Głównego Urzędu Ceł dokonał sprostowania oczywistej omyłki zawartej w uzasadnieniu decyzji (...) z dnia 22 stycznia 1998 r. podając, iż niedobór cła wynosi 201,70 zł. Jednocześnie podkreślić należy, że określenie wymiaru cła ma charakter wiążący tylko wtedy, gdy wynika z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, nie zaś w uzasadnieniu decyzji.

Stosownie do treści art. 26 ust. 1 Prawa celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona - o ile to jest konieczne - na podstawie art. 30c i 30d Prawa celnego.

Z powyższego wynika, że art. 26 Prawa celnego, definiując określenie wartości celnej towarów tzw. transakcyjnej, odwołuje się do art. 30c ustawy, który przedstawia sposób określenia wartości celnej z zastosowaniem właśnie art. 26. Art. 30c Prawa celnego rozwija dyspozycje ustawy co do reguł ustalania wartości celnej wprowadzając /w pkt 5/ w koszty transportu opłaty załadunkowe związane z transportem importowanego towaru. Zatem do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej do ustalenia wartości celnej towaru należy dodać koszty związane z załadunkiem towaru, do których bez wątpienia należą koszty inspekcji jakościowo-ilościowej towaru.

Okolicznością w sprawie bezsporną jest fakt, iż strona skarżąca zgodnie z zawartym kontraktem faktycznie dokonywała zapłaty za przeprowadzoną przez niezależnego inspektora kontrolę jakościowo-ilościową przekazując stosowne kwoty za granicę.

Fakt powyższy w świetle art. 30c pkt 5 Prawa celnego powoduje, iż do ceny faktycznie zapłaconej za przywożone towary w celu ustalenia wartości celnej towaru należy dodać opłaty załadunkowe poniesione do granicy państwa lub portu polskiego.

Okoliczność powoływana przez stronę, mianowicie to, iż ponosiła ona dodatkowe opłaty dla zabezpieczenia swoich interesów, nie zmienia faktu, że koszty inspekcji były związane z transportem towaru.

Zgodnie z kontraktem zawartym przez stronę skarżącą ze sprzedawcą N.O.E., zakupiony za granicą towar miał być dostarczony przez sprzedawcę na warunkach CIF, ale jednocześnie w kontrakcie /pkt 14/ strony uzgodniły, że jeśli zajdzie potrzeba dokonania inspekcji w porcie załadunku przez niezależnego inspektora, koszty tej inspekcji zostaną po połowie poniesione przez kupującego i sprzedającego. W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z punktu B.9 INCOTERM 90 /Międzynarodowe Reguły Wykładni Terminów Handlowych Międzynarodowej Izby Handlowej w Paryżu ICC/ formuła CIF dopuszcza takie uregulowanie wzajemnych zobowiązań, aby koszty kontroli przedwysyłkowej poniesione były przez importera.

Zważywszy na powyższe, należało uznać, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i z tej przyczyny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skarga podlega oddaleniu.