Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 513/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 234 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 76 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 26 września 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) Protokolant Pomocnik sekretarza Dominika Jaśkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2024 roku sprawy ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 10 maja 2024 roku znak KO.460.27.2023 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 10 maja 2024 r. znak: KO.460.27.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu odwołania K. K., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z [...]. znak: [...].

Z akt sprawy wynika, że K. K. 24 lipca 2019 r. zwróciła się do Wójta Gminy M. z prośbą o interwencję w sprawie podniesienia terenu działki nr [...] przez jej współwłaścicieli W. i B. D. oraz wyprofilowania działki nr [...]ze spadkiem w kierunku działki nr [...], stanowiącej jej własność. Podkreśliła, że wzdłuż jej płotu oraz szczytu jej domu, który jest zlokalizowany przy granicy, zrobiono spadek umożliwiający spływ wody w kierunku działki wnioskodawczyni. Dodatkowo w narożniku jej domu zostawiono zagłębienie na spływającą wodę co stanowi zagrożenie dla konstrukcji budynku. Postawiono też kawałek płotu betonowego o wysokości 4 przęseł w odległości ok 30 cm od muru jej domu, co będzie uniemożliwiało odparowanie wody spływającej wody z działki sąsiada. Do wniosku załączyła dokumentację zdjęciową oraz mapę sytuacyjną.

W uzupełnieniu wniosku z 19 sierpnia 2019 r. K. K., udzielając odpowiedzi na wezwanie organu z 13 sierpnia 2019 r. stwierdziła, że po wywyższeniu działki przez sąsiadów w 2017 r. zmienił się kierunek spływu wody opadowej. Od tego czasu na ścianie budynku gospodarczego spadła farba i wystąpiły rysy, a w narożniku jej domu pojawiło się pęknięcie. Obecnie nawieziono więcej ziemi na działkę nr [...] i jeszcze bardziej ją wywyższono ze spadkiem na działkę nr [...]. Dodatkowo w szczycie domu K. K. postawiono płot betonowy o wysokości ok. 2 m, który będzie uniemożliwiał odparowanie wody. Dom wybudowany jest w starej technologii na fundamentach bez wzmocnienia z drutu, co przy zmianach stanu wody na gruncie może powodować jego pękanie. Podłoże jest gliniaste. Strona obawia się, że ciągła wilgoć przy ścianie budynku może być przyczyną wystąpienia zagrzybienia. Mając na uwadze szkody jakie wystąpiły na ścianie sąsiadującej z domem - spadanie tynku i liczne spękania wnioskodawczyni obawia się o możliwość wystąpienia takich samych szkód na budynku mieszkalnym. Poza tym strona nie będzie miała dostępu do ewentualnej naprawy uszkodzeń ściany ze względu na to, że ok. 30 cm od niej jest wysoki płot betonowy.

Decyzją z 25 listopada 2020 r. Wójt Gminy M. odmówił nakazania B. i W. D. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. Decyzją z 27 stycznia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu odwołania K. K., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując m.in. na konieczność uzupełnienia dokumentacji.

Kontynuując postępowanie organ pierwszej instancji decyzją z 7 stycznia 2022 r. odmówił nakazania B. i W. D. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr ew. [...] obręb [...].

Decyzją z 17 marca 2022 r. organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ocenie Kolegium, organ powinien przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające i uzyskać czytelne mapy warstwicowe z okresu sprzed wykonania prac na działce nr [...], przeprowadzić dowody z zeznań świadków i stron, celem ustalenia prawnie relewantnego stanu faktycznego, a to stanu wody na gruncie sprzed wykonania przekształceń terenu, porównanie stanu tych wód ze stanem aktualnym oraz ustalenia czy doszło do jego zmiany. W razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie - powinien dokonać ustaleń, czy zmiana ta szkodliwie wpłynęła na nieruchomość K. K. Ponadto, organ powinien opracować czytelny materiał graficzny, który będzie jasno przedstawiał położenie poszczególnych działek, istotne dla sprawy elementy ich urządzenia, kierunki spływu wód. Materiałem pomocniczym mogą być również fotografie, pod warunkiem, że każda z nich zostanie szczegółowo opisana i odniesiona do miejsca w terenie. Organ pierwszej instancji powinien również wnikliwie ocenić opinię sporządzoną przez biegłego W. D., a występując do niego o wyjaśnienia, powinien sformułować pytania w taki sposób, aby treść odpowiedzi dała możliwość ustalenia czy doszło, czy też nie doszło do naruszenia stosunków wodnych. W szczególności należy w nich uwzględnić zastrzeżenia do uzupełniającej opinii K. K. przedstawione w piśmie z 10 stycznia 2022 r.

Decyzją z 29 listopada 2023 r. Wójt Gminy M., na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2023 r., poz. 1478 z późn.zm. - dalej w skrócie "Prawo wodne" lub "ustawa"), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 755 z późn.zm. - dalej w skrócie "k.p.a."), odmówił nakazania B. i W. D., właścicielom działki nr [...] obręb [...], położonej w miejscowości S. przy ul. [...], przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Według organu pierwszej instancji, Państwo D. wykonali prace na swojej działce, które nie doprowadziły do zmiany stanu wody na gruncie i nie zmienili naturalnego kierunku spływu wód, który został zachowany. Dokonanie zmiany stanu wody na gruncie, która nie oddziałuje szkodliwie na grunty sąsiednie, wyklucza możliwość zastosowania sankcji z art. 234 Prawa wodnego. Fakt nawiezienia ziemi na działkę nr [...] a tym samym utwardzenie gruntu celem polepszenia wjazdu do garażu, nie stanowiło robót budowlanych. Utwardzenie terenu nie zmieniło naturalnego kierunku spływu wód. Postawienie płotu, który nie jest trwale związany z gruntem i nie wymagał pozwolenia na budowę, nie powoduje blokowania naturalnego spływu wód, jak również nie blokuje procesu ewaporacji (parowania). Podczas oględzin po obfitych opadach deszczu nie stwierdzono zastoisk wody na żadnej nieruchomości.

W odwołaniu od powyższej decyzji K. K. nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Strona szczegółowo opisała dotychczasowy przebieg postępowania. Odniosła się między innymi do oględzin nieruchomości z 5 stycznia 2023 r. i zanegowała poczynione wówczas ustalenia. Stwierdziła, że podnoszone przezeń uwagi i zastrzeżenia do protokołu nie zostały uwzględnione. Zanegowała także wiarygodność ustaleń poczynionych przez PINB w zakresie dołu chłonnego. Odwołująca wyraziła swoje zastrzeżenia co do przebiegu dowodu z przesłuchania stron z 17 września 2023 r., w którym nie uczestniczył W. D., wykonujący wszystkie sporne czynności. Strona podniosła również zarzut niewykonania przez organ pierwszej instancji zaleceń wynikających decyzji Kolegium z 17 marca 2022 r., które szczegółowo powtórzyła w treści odwołania. Autorka odwołania zwróciła nadto uwagę na trwający spór sąsiedzki oraz fakt, że W. D. ma dwa wyroki karne za nękanie jej. Reasumując, strona zarzuciła organowi pierwszej instancji niewzięcie pod uwagę zaleceń Kolegium, brak kompetencji i wiarygodności, stronniczość, brak obiektywizmu, nierzetelność, brak zaangażowania.

W piśmie stanowiącym uzupełnienie odwołania z 11 stycznia 2024 r. K. K. podniosła zarzuty naruszenia:

I. prawa procesowego: art. 8 k.p.a.; art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez niewykonanie zaleceń organu odwoławczego, który w decyzji Kolegium z 17 marca 2022 r., nakazał m.in. konfrontację stron (brak takiej konfrontacji - w aktach jest jedynie przesłuchanie stron), czy też wskazywał na braki, nieprawidłowości w opinii biegłego; art. 79 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. na skutek nieprzeprowadzenia dowodów zgłoszonych w piśmie z 14 lutego 2023 r. i 5 września 2023 r., tj. dowodu z innego biegłego z zakresu melioracji wodnych bezstronnego niezatrudnionego w jednostkach samorządowych, oględzin z udziałem innego biegłego, fotografii składanych w toku sprawy, przesłuchanie strony W. D., który dokonywał zmian na gruncie (jego żona nie miała wystarczającej wiedzy w tym zakresie); art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji, w szczególności na skutek nie odniesienia się do złożonego wniosku o powołanie innego biegłego i oględzin z udziałem tego biegłego,

II. prawa materialnego, w szczególności art. 234 ust. 3 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie na skutek nienakazania właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

Wobec powyższych zarzutów strona wniosła o zmianę decyzji zgodnie z jej wnioskiem lub jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzupełnieniu odwołania z 6 lutego 2024 r. K. K. załączyła do akt sprawy fotografie z aktualnego nawiezienia ziemi na działkę nr [...] przez W. D. i jego syna.

Powołaną na wstępie decyzją z 10 maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu odwołania K. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że w toku postępowania odwoławczego, Kolegium pismami z 1 marca 2024 r. wystąpiło do:

1) Wójta Gminy M. o uzupełnienie materiału dowodowego sprawy o mapę z naniesionymi rzędnymi/warstwicami na działkach nr [...] i [...] obręb S. z okresu sprzed nawiezienia ziemi na działkę nr [...] przez jej właścicieli B. i W. D. oraz po nawiezieniu na nią ziemi, celem jednoznacznego stwierdzenia, czy teren działki nr [...] został podniesiony i o ile w wyniku nawiezienia ziemi na ww. działkę;

2) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Piotrkowie Trybunalskim o przesłanie do Kolegium kopii materiałów dowodowych, na podstawie których sformułował swoje wnioski w piśmie z 4 kwietnia 2023 r. (np. protokół z oględzin, mapy, zdjęcia, dokonane pomiary), celem wykorzystania w prowadzonym postępowaniu;

3) biegłego W. D. o wyjaśnienie:

a) czy przedstawione kierunki spływu wód zaznaczone na mapie stanowiącej zał. nr 1 do uzupełnienia opinii z listopada 2021 r. są aktualne czy pierwotne,

b) na jakiej podstawie stwierdził brak zmiany ukształtowania terenu (podwyższenia terenu) działki nr [...], skoro na mapie sprzed wykonania prac na działce nr [...]brak jest rzędnych tego terenu,

c) które rzędne na mapie stanowiącej zał. nr 1 do uzupełnienia opinii z listopada 2021 r. są aktualnie naniesione przez geodetę P. K., a które są pierwotne,

oraz o ustosunkowanie się do zarzutów K. K. zawartych w piśmie z 10 stycznia 2022 r., do opinii biegłego.

Dnia 8 marca 2024 r. do Kolegium wpłynęła kopia protokołu oględzin z 3 kwietnia 2023 r. wraz z dokumentacją fotograficzną z PINB w Piotrkowie Trybunalskim.

Wójt Gminy M. 12 marca 2024 r. przesłał do Kolegium: mapę sytuacyjno-wysokościową do celów projektowych P.1010.2002.207 (aktualną na dzień 24 czerwca 2002 r.), mapę zasadniczą P.1010,2021.1715 wygenerowaną 9 kwietnia 2021 r. i aktualizację mapy zasadniczej opracowaną 26 kwietnia 2021 r.

Biegły W. D. swoje wyjaśnienia w sprawie przesłał do organu drugiej instancji 12 kwietnia 2024 r.

W dniu 29 kwietnia 2024 r. K. K. zapoznała się z aktami sprawy, zaś w piśmie z 7 maja 2024 r. sformułowała uwagi do zgromadzonego materiału dowodowego, krytycznie odnosząc się do oględzin z 5 listopada 2019 r. Strona powtórzyła i podtrzymała dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie oraz sformułowane zarzuty, domagając się ponownie zmiany decyzji przez organ pierwszej instancji bądź jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Wobec poczynionych ustaleń Kolegium stwierdziło, że okoliczności stanu faktycznego sprawy zostały obecnie wyjaśnione w stopniu pozwalającym na podjęcie rozstrzygnięcia.

Jak stwierdził organ odwoławczy kwestie dotyczące zakazu zmiany stanu wody na gruncie reguluje art. 234 Prawa wodnego. Przed wydaniem decyzji w sprawie naruszenia stosunków wodnych właściwy organ obowiązany jest przeprowadzić postępowanie dowodowe celem ustalenia, czy wystąpiły przesłanki skierowania do właściciela gruntu nakazu, o którym stanowi art. 234 ust. 3 Prawa wodnego. Przesłankami zastosowania art. 234 ust. 3 ustawy są: pkt 1 - zachowanie powodujące zmianę stosunków wodnych, pkt 2 - wystąpienie szkody na gruntach sąsiednich, pkt 3 - związek przyczynowy pomiędzy zachowaniem a szkodą, i tylko łączne wystąpienie wszystkich ww. przesłanek daje podstawę do zastosowania jednego ze środków przewidzianych w tym przepisie.

Następnie Kolegium mając na uwadze treść wniosku K. K. z 23 lipca 2019 r. oraz jego uzupełniania z 17 sierpnia 2019 r. stwierdziło, że w sprawie nie wystąpiła sytuacja z art. 234 ust. 5 ustawy. W realiach rozpatrywanej sprawy konieczne jest ustalenie, czy działania właścicieli działki nr [...] spowodowały zmianę stanu wody na gruncie, czy też nie, a jeśli tak, to czy zmiany te szkodliwie oddziałują na grunty sąsiednie.

Z załączonych do akt sprawy uproszczonych wypisów z rejestru gruntów wynika, iż współwłaścicielami działki nr [...] są W. i B. D., zaś inicjatorka postępowania K. K. - jest właścicielką działki nr [...].

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji ustalił, że nie nastąpiła zmiana stosunków wodnych na działce nr [...] w rozumieniu art. 234 ust. 3 ustawy, szkodliwie wpływająca na grunty sąsiednie, czyli działkę nr [...].

W ocenie Kolegium stanowisko organu pierwszej instancji znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Celem wyjaśnienia okoliczności sprawy organ pierwszej instancji przeprowadził szerokie postępowanie dowodowe. W sprawie przeprowadzono kilkukrotnie oględziny nieruchomości (25 września 2019 r., 5 listopada 2019 r., 5 stycznia 2023 r., 27 września 2023 r.), zgromadzono bogatą dokumentację fotograficzną wykonaną przez organ, biegłego, jak i przez stronę postępowania, uzyskano opinie biegłego W. D., zlecono sporządzenie aktualizacji mapy zasadniczej przez uprawnionego geodetę. W dniu 17 lipca 2023 r. przesłuchano w sprawie strony postępowania – K. K. i B. D. Pozyskano również informacje odnośnie oględzin przeprowadzonych przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Piotrkowie Trybunalskim na działce nr [...].

Na podstawie oględzin przeprowadzonych 25 września 2019 r. ustalono, iż na działce nr [...], stanowiącej własność W. i B. D., znajduje się budynek mieszkalny z dostawioną wiatą ze spadkiem dachu w stronę działki nr [...]. Dach budynku mieszkalnego jest dwuspadowy. Zamontowana rynna wzdłuż dachu od strony działki K. K. jest pozioma bez rynny pionowej. Pozostała strona dachu od strony działki nr [...], bez rynien. W odległości 155 cm od ogrodzenia z sąsiednią działką nr [...] (stanowiącą własność K. K.), usytuowany jest metalowy garaż, do którego usypano i wyrównano wjazd. Wzdłuż budynku mieszkalnego K. K., w odległości ok. 37 cm od ściany, wykonane zostało betonowe ogrodzenie.

Na działce nr [...], znajduje się budynek mieszkalny. Dach budynku jest wielospadowy, orynnowany. Wody opadowe odprowadzane są powierzchniowo, sączkami po terenie oraz częściowo do zbiornika po byłym szambie. Z budynku gospodarczego usytuowanego wzdłuż granicy z działką nr [...], wody opadowe odprowadzane po terenie własnym. Na działce znajduje się również altana, z której wody opadowe kierowane są do zbiornika po byłym szambie.

Obie działki nr [...] i [...] odgrodzone są betonowym płotem.

W uwagach do protokołu z oględzin podano, iż K. K. obawia się, że wywyższenie terenu działki sąsiedniej oraz postawienie betonowego płotu wzdłuż ściany budynku, będzie powodowało wilgoć przy ścianie, a w konsekwencji doprowadzi do jej zagrzybienia.

W trakcie oględzin działek nr [...] i [...] przeprowadzonych 5 listopada 2019 r. z udziałem biegłego, K. K. wskazała na następujące działania właścicieli działki nr [...]:

- wykonano zagłębienie terenu w narożnikach budynku jej domu (w odległości ok. 30 cm) na działce sąsiada nr [...], zagłębienia polegają na wykopaniu dołu na głębokość ok. 0,5 m, nasypaniu kamyków, piasku i przykrycie ziemią,

- woda z dachu garażu spływa do rowka, który jest ukierunkowany na jej płot,

- wyłożona papa przy garażu powoduje spływ wody pod jej płot (papa przykryta ziemią),

- stojąca woda spowodowała złuszczenie się farby z muru budynku gospodarczego (dobudowanego do budynku mieszkalnego),

- płot wzdłuż szczytu budynku mieszkalnego na działce Państwa D. w odległości ok. 35 cm - 37 cm posadowiony jest w zagłębieniu co może spowodować zawilgocenie ściany od strony zachodniej.

W toku postępowania oraz podczas oględzin przedmiotowych działek strony składały w sprawie wyjaśnienia i udzielały informacji. Sprowadzały się one do tego, iż - zdaniem K. K. - działania właścicieli działki nr [...] spowodowały naruszenie stosunków wodnych ze szkodą dla jej budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce nr [...]. W. D. nie zgodził się z zarzutami K. K. (protokół z oględzin z 5 listopada 2019 r.). Również B. D. zaprzeczała twierdzeniom K. K. (protokół przesłuchania stron z 17 lipca 2023 r.).

W przekonaniu Kolegium jedyną niesporną między stronami okolicznością jest fakt nawiezienia ziemi na działkę nr [...].

Podczas oględzin 5 stycznia 2023 r. oraz do protokołu przesłuchania stron z 17 lipca 2023 r. B. D. jednoznacznie wskazała, iż ziemia została nawieziona, celem wyrównania podwórka, gdyż podwórko przed wyrównaniem ziemią było błotniste.

Wobec rozbieżnych stanowisk stron i z uwagi na charakter sprawy, organ uznał za konieczne odwołanie się do wiedzy specjalistycznej i dopuścił w sprawie dowód z opinii biegłego W. D. - specjalisty posiadającego uprawnienia budowlane w specjalnościach: wodno-melioracyjnych, budownictwa wodnego, konstrukcyjno-budowlanych, instalacyjno-inżynieryjnych, celem ustalenia, czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie w rozumieniu ustawy przez właścicieli posesji położonej w miejscowości S., ul. [...] (działka nr [...]) B. i W. D., ze szkodą dla właścicielki posesji sąsiedniej w miejscowości S., ul. [...] (działka nr [...]) K. K.

Biegły, po dokonaniu oględzin oraz analizie otrzymanych dokumentów w opinii z listopada 2019 r. wskazał, iż nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie w rozumieniu ustawy przez właścicieli działki nr [...] ze szkodą dla gruntów sąsiednich, to jest działki nr [...]. Opinia biegłego w sprawach o naruszenie stosunków wodnych ma przesądzające znaczenie dla postępowania. Opinia biegłego z listopada 2019 r. w związku z uwagami K. K. była kilkukrotnie uzupełniana (luty 2020 r., listopad 2021 r. kwiecień 2024 r.).

Według organu odwoławczego, wbrew temu co podnosi strona, biegły ustalił stan pierwotny gruntów oraz stan obecny. W uzupełnieniu opinii z listopada 2021 r. biegły podał, iż stan pierwotny, jaki istniał na działkach nr [...] i [...], przed wykonaniem prac porządkowych na działce nr [...] w dniu oględzin 5 listopada 2019 r., ustalił na podstawie tych oględzin oraz mapy sytuacyjno-wysokościowej z rzędnymi terenu pozyskanej z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Piotrkowie Tryb, w listopadzie 2019 r. (mapa stanowi załącznik do opinii podstawowej). Biegły zauważył, że na tym terenie nie były wykonywane wcześniej szczegółowe pomiary wysokościowe tylko bieżące pomiary i na tej podstawie określił stan pierwotny przed wykonaniem prac porządkowych i po wykonaniu prac porządkowych na działce nr [...]. Dla ustalenia stanu pierwotnego szczegółowo przeanalizował rzędne terenu nie tylko na działkach nr [...] i [...], ale również na działkach sąsiednich nr [...] i [...] na podstawie mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 z naniesionymi aktualnymi rzędnymi wysokościowymi opracowanej przez geodetę uprawnionego P. K. Na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do uzupełnienia opinii z listopada 2021 r. zaznaczył naturalny kierunek spływu wód, który jest z kierunku północno-wschodniego na południowo-zachodni. Po przeanalizowaniu rzędnych ukształtowania terenu stwierdził, że są one adekwatne do (brak deniwelacji terenu) stwierdzenia w opinii podstawowej, że naturalny kierunek spływu wód nie został zmieniony. Wykonane roboty porządkowe na działce nr [...] nie wpłynęły również na zmianę ukształtowania terenu (podwyższenie terenu), która miałaby wpływ na zmianę kierunku spływu wód opadowych.

Przesłana do Kolegium przez organ pierwszej instancji mapa sytuacyjno-wysokościowa do celów projektowych aktualna na dzień 24 czerwca 2002 r., a więc przedstawiająca teren spornych działek przed nawiezieniem ziemi przez właścicieli działki nr [...] wskazuje, iż rzędne na obydwu działkach były takie same, tj. 215,3 m n.p.t. Jedynie przy ul. Łącznej na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] rzędne wynosiły 215,2 m n.p.t. Teren obydwu działek był wiec równy z niewielkim (10 cm) spadkiem na działce [...] przy drodze.

Dokonując analizy aktualizacji mapy zasadniczej sporządzonej przez geodetę uprawnionego (data opracowania mapy 26 kwietnia 2021 r.) Kolegium zauważyło, że obszar, na którym położone są sporne działki również jest zasadniczo równy. Nie ma wyraźnych różnic rzędnych w terenie. Rzędne na działce nr [...] w odległości ok. 35 m od drogi (koniec budynku gospodarczego dobudowanego do budynku mieszkalnego na działce K. K.) wynoszą 215,3 m n.p.t., przez 215,2 m n.p.t. do 215,1 m n.p.t. Zatem, spadek terenu z północnego-wchodu na południowy -zachód na terenie działki nr [...] został zachowany. Nawet przyjmując, tak jak wskazuje odwołująca w piśmie z 7 maja 2024 r., że kierunek pierwotny spadku terenu został zmieniony, to zgodnie z jej twierdzeniem z działki nr [...] na działkę nr [...], a nie na działkę nr [...].

Nadto, rzędne na działce nr [...] przy samej granicy z działką nr [...] wynoszą 215,3 m n.p.t., 215,3 m n.p.t. i 215,2 m n.p.t. są więc większe niż w środkowej części tej działki, zatem woda nie może "płynąć pod górę". Natomiast rzędne na działce nr [...] (własność K. K.) wynoszą 215,5 m n.p.t., 215,4 m n.p.t., 215,2 m n.p.t. Tym samym nie można uznać za wiarygodne, iż woda z działki nr [...] może przedostawać się na działkę nr [...].

Organ odwoławczy porównując rzędne na mapach z 2002 r. i z 2021 r. stwierdził, że na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] teren uległ podwyższeniu o 10 cm, natomiast teren działki nr [...], stanowiącej własność odwołującej został podwyższony o ok. 20 cm. Tym samym Kolegium nie zgodziło się z odwołującą, iż teren działki nr [...] został znacznie podniesiony. Jeśli bowiem teren działki nr [...]przy granicy z działką nr [...] byłby znacznie podwyższony, jak zarzuca strona, to woda spływałaby w kierunku działki [...], a nie przedostawałaby się na działkę nr [...].

Kolegium podniosło również, że w piśmie z 11 marca 2024 r. organ I instancji wskazał, iż z załącznika nr 1 (mapa stan na 24 czerwca 2002 r.) wynika, że na działce nr [...] należącej do Państwa D. naniesiona jest tylko jedna pikieta wysokościowa o rzędnych 215,3 m n.p.t. natomiast na mapie wykonanej przez P. K. (karta nr 111; załącznik nr 3) naniesione pikiety wysokościowe wskazują, że już po nawiezieniu ziemi przez Państwa D. teren ich działki jest w dalszym ciągu niższy niż działka nr [...] należąca do K. K. Analizując rzędne wysokościowe wzdłuż granicy pomiędzy spornymi działkami w żadnym punkcie odniesienia rzędne wysokościowe na działce nr [...] nie są większe od rzędnych wysokościowych na działce K. K. Potwierdza to zajęte przez organ pierwszej instancji stanowisko, że nie doszło do zmiany niwelety terenu a tym samym zmiany stanu wody na gruncie, a prace wykonane na działce nr [...]nie doprowadziły do zmiany kierunku spływu wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Pomimo nawiezienia ziemi przez Państwa D. rzędne wysokościowe terenu wyraźnie wskazują, że pikiety wysokościowe działki nr [...] są mniejsze niż działki nr [...]. Jednocześnie rzędne wysokościowe potwierdzają, że ukształtowanie terenu jest ze spadkiem w kierunku ulicy Łącznej co zostało zawarte w opinii biegłego, że kierunek naturalnego spływu wód określono z północnego - wschodu na południowy - zachód.

W ocenie Kolegium, trudno jest nie dać wiary rzędnym przedstawionym na mapach przesłanych przy piśmie z 11 marca 2024 r. i zakwestionować punkty wysokościowe przedstawione na ww. mapach.

Nadto, biegły odniósł się do wszystkich podnoszonych przez K. .K. okoliczności, które - jej zdaniem - powodują zawilgocenie ścian jej budynku mieszkalnego, a w konsekwencji jego zagrzybienie, tj. wywyższenia terenu (wykonania wjazdu do metalowego garażu) na działce sąsiedniej nr [...], postawienia betonowego płotu wzdłuż ściany jej budynku mieszkalnego, wykonania zagłębienia terenu w odległości ok. 30 cm od narożników jej budynku mieszkalnego.

W opinii uzupełniającej z lutego 2020 r. W. D. wskazał, iż prace wykonane na działce nr [...] - wykonanie wjazdu do metalowego garażu oraz wykonanie płotu wzdłuż ściany budynku mieszkalnego (bez fundamentów) nie powodują zmiany naturalnego kierunku spływu wód opadowych i roztopowych ani nie powodują ingerowania w naturalny kierunek spływu. Obawy K. K., że powyższe powodować będzie zawilgocenie ścian jej budynku mieszkalnego a w konsekwencji jego zagrzybienie nie mogą być traktowane jako zakłócenie stosunków wodnych, gdyż na dzień dzisiejszy jeszcze nie nastąpiły.

Ponadto, w opinii uzupełniającej z listopada 2021 r. biegły wskazał dodatkowo, że rzędne wysokościowe wjazdu, który nie jest utwardzony (wjazd ziemny) wynoszą 215,2 m n.p.m. (teren płaski), a rzędna wysokościowa terenu przy budynku mieszkalnym K. K. na wysokości garażu na działce nr [...] wynosi 215,40 m n.p.m. (interpolacja wyniku z aktualnej mapy syt.-wys. stanowi zał. do uzupełnienia), a rzędne wysokościowe na działce K. K. wzdłuż wjazdu na działkę nr [...] wynoszą 215,30 m n.p.m. i są wielkością stałą, wyższą o 10 cm niż teren wjazdu na działkę nr [...]. Rzędne te są zgodne z naturalnym kierunkiem spływu wód w kierunku działki nr [...].

Do garażu na działce nr [...] zostało wykonane dojście z płytek chodnikowych o szerokości 0,5 x 0,5 m (obrazuje to zdjęcie nr 1), płytki te są ułożone na równi z terenem bezpośrednio na gruncie i nie mają żadnego wpływu na zmianę kierunku spływu wód opadowych.

Tak więc wykonanie wjazdu do garażu (blaszaka) na działce nr [...]nie jest zmianą stanu wody na gruncie ze szkodą dla właścicielki działki nr [...] w rozumieniu ustawy.

Odnośnie prac budowlanych polegających na wykonaniu betonowego ogrodzenia na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] na wysokości budynku mieszkalnego (zdjęcie nr 2 do uzupełnienia opinii z listopada 2021 r.) biegły wskazał, iż płot jest wykonany bez podmurówki, a pierwsza płyta została posadowiona na wysokości terenu bez zagłębiania jej w grunt, co umożliwia swobodny spływ wód opadowych. Płot ma wysokość 2,0 m i na jego wykonanie na terenie własnej działki nie jest wymagane zgłoszenie ani pozwolenie na budowę. Aby płot o takiej konstrukcji powstał należy zabetonować słupki betonowe na głębokość ca 50-60 cm, dołki (wykopy pod słupy ogrodzenia, wykonano sprawdzenia w terenie) mają wymiary ca 30x30 cm, a następnie po związaniu betonu zasuwane są przęsła ogrodzenia. Pierwsza płyta ogrodzenia dotyka bezpośrednio rzędnej terenu a płot nie posiada podmurówki. Wykonany płot - zdaniem biegłego - nie powoduje zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla właścicielki działki nr [...], gdyż woda opadowa ma możliwość swobodnego spływu w kierunku naturalnego spadku terenu a rzędne terenu przy płocie są o 10 cm mniejsze niż rzędne terenu na działce nr [...]. Jednocześnie biegły podniósł, iż taki sam płot (o tej samej konstrukcji) wykonała K. K. na swojej działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] (fotografia nr 2 do uzupełnienia opinii z listopada 2021 r.).

Jeżeli chodzi o obawy K. K. związane z wykonaniem zagłębienia terenu w odległości ok. 30 cm od narożników jej budynku mieszkalnego polegające na wykopaniu "dołu" na głębokość ok. 0,50 m, nasypaniu kamyków, piasku i przykryciu ziemią z wyrównaniem do istniejącego poziomu terenu, prace te - zdaniem biegłego - nie stanowią zakłócenia stosunków wodnych (zmiany stanu wody na gruncie). Nie nastąpiła zmiana naturalnego kierunku spływu wód. Tak, jak do tej pory, woda opadowa i roztopowa z terenu działki nr [...] spływa w sposób naturalny w kierunku naturalnego spadku terenu. Prace te stanowią element zagospodarowania działki nr [...], tym bardziej, że właściciel działki nr [...] W. D., w ramach dobrych stosunków sąsiedzkich, zobowiązał się do wyrównania terenu w miejscach lokalnych zaniżeń terenu swojej działki, a mianowicie zlikwidowania zagłębień w narożnikach budynku mieszkalnego i gospodarczego poprzez ich zasypanie i wyrównanie terenu pomiędzy płotem a opaską budynku mieszkalnego, jest to zgodne z oczekiwaniami i żądaniem K. K..

Według Kolegium, należy zgodzić się z organem I instancji, że ekspertyza biegłego W. D. zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno podstawy opinii, sposób motywowania wyrażonego w niej stanowiska, poparty pomiarami i dokumentacją fotograficzną, pozwalają na dokonanie niebudzących wątpliwości ustaleń stanu faktycznego. Opinia biegłego w rozpatrywanej sprawie jest kompletna, spójna, rzetelna. Przedstawiono w niej stan istniejący, ustalenia i wnioski. Biegły przeprowadził oględziny na przedmiotowych nieruchomościach oraz wykonał dokumentację fotograficzną stanowiącą załącznik do opinii. Opinia biegłego jest jasna w zakresie poczynionych ustaleń co do stanu pierwotnego wód, ustalonego naturalnego kierunku spływu wód. Zawarte w opinii wnioski są klarowne, jednoznaczne, logiczne i wynikają z zebranego materiału dowodowego.

Wobec powyższego nie sposób odmówić wiarygodności przedstawionej przez biegłego opinii, że prace wykonane na działce nr [...] nie spowodowały naruszenia stanu wody ze szkodą dla działki nr [...].

W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na poczynione w sprawie wyjaśnienia, żądanie K. K. powołania kolejnego biegłego jest zbędne i zmierza jedynie do przedłużenia postępowania administracyjnego. Strona nie może oczekiwać, że organ będzie powoływał kolejnego biegłego celem zweryfikowania jej twierdzeń. Jeżeli odwołująca nie zgadza się z twierdzeniami biegłego, miała możliwość przedstawienia kontropinii, sporządzonej przez osobę uprawnioną, bądź też innych dowodów, które podważyłyby stanowisko biegłego. Bez stosownego przeciwdowodu, np. w postaci kontropinii sporządzonej przez osobę posiadającą wiadomości specjalne, nie jest możliwe kwestionowanie ustaleń przyjętych na podstawie opinii sporządzonej przez biegłych. Sam fakt odmiennej oceny rozpatrywanych w toku postępowania kwestii oraz podważanie prawidłowości opinii nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że zaskarżona decyzja oparta na ustaleniach zawartych w opinii biegłych, jest wadliwa. Fakt braku zmian stanu wody na gruncie oparty jest na opinii biegłego, co stanowi wystarczający materiał dowodowy dla wydania w sprawie decyzji administracyjnej.

Zdaniem Kolegium, ustalenia biegłego potwierdza również pozostały materiał dowodowy, tj. przedstawione wyżej mapy, dokonane oględziny oraz dokumentacja fotograficzna. Podczas oględzin przeprowadzonych 5 stycznia 2023 r. organ I instancji dokonał ustaleń i odniósł się do wszystkich podnoszonych przez K. K. również do szkód wskazywanych przez K. K. Oględziny te, jak wskazał organ, odbyły się przy temp. 9°C, po całonocnych opadach deszczu. Zaś w grudniu 2022 r. miały miejsce roztopy śniegu. Intensywne opady deszczu rozpoczęły się dnia poprzedniego (tj. 04.01.2023 r.) ok. godz. 15:30 i trwały nieprzerwanie do dnia 05.01.2023 r. do ok. godz. 9:00.

Odnośnie nawiezienia ziemi na działkę nr [...] wskazano, iż podczas oględzin nie stwierdzono jakichkolwiek spadków, czy też zastoisk wody. Nie stwierdzono różnicy w wysokości terenu pomiędzy częścią posesji niewyrównaną a częścią po przeprowadzeniu prac.

W zakresie wykonania zagłębienia przy narożniku domu K. K. polegającego na wykopaniu dołu na głębokość 0,5 m, nasypaniu kamyków, piasku i przykryciu ziemią, nie stwierdzono, aby we wskazanym miejscu były widoczne jakiekolwiek zagłębienia, a teren jest równy. W opisywanym położeniu została posadowiona ławka, co potwierdza sporządzona dokumentacja fotograficzna.

W zakresie skierowania wody spływającej z dachu do rowka w kierunku płotu wnioskodawczyni (wskazane w toku postępowania prace dotyczyły zamontowania na budynku Państwa D. rynny, która skierowana jest w stronę posesji K. K.) stwierdzono, że rynna na budynku skierowana jest na podwórko P. D. Możliwość spływania wody jedynie na nieruchomość nr [...] (ze względu na kształt rynny). Pod rynną brak jest utwardzenia. K. K. wyjaśniła, że sąsiad swego czasu wylewał wodę zgromadzoną w beczce w pobliżu jej domu. Komisja w trakcie oględzin nie stwierdziła żadnych zastoisk wody - ani po spływie wody bezpośrednio z rynny (woda wsiąkła w grunt), ani po zlewaniu zgromadzonej wody w inne miejsca podwórka. Na brak zastoisk wody wskazuje dokumentacja fotograficzna. Na zdjęciach widoczna również rynna.

W zakresie wyłożenia papą miejsca przy garażu i przykrycia go ziemią, po przeprowadzeniu oględzin nie stwierdzono, aby za garażem Państwa D. znajdowała się papa. Brak w tym miejscu również zastoisk wody. Wykonano dokumentację fotograficzną.

W zakresie postawienia ogrodzenia w odległości około 30 cm od domu wnioskodawczyni w opisywanym zagłębieniu posesja K. K. jest położona nieco wyżej od posesji Państwa D. (widoczna różnica przy płocie wnioskodawczyni).

Odnośnie wskazanych przez inicjatorkę postępowania szkód:

- rozmiękczenie gruntu między elewacją jej budynku mieszkalnego a płotem sąsiada, ponieważ zbiera się tam woda - na dzień oględzin brak w tym miejscu jakichkolwiek zastoisk wody, na zdjęciu widoczna opaska;

- osiadanie opaski w narożniku domu - na wykonanym zdjęciu widać, że opaska z jednej strony przylega do muru budynku, z drugiej zaś - do płotu sąsiada;

- zawilgocenie ściany - oględziny miały miejsce po wystąpieniu opadów, ściany wszystkich budynków na przedmiotowych nieruchomościach byty mokre od deszczu. Nie stwierdzono występowania innych zwilgoceń (np. wewnętrznych ścian). Strony nie zgłosiły żadnych zawilgoceń wewnątrz budynków;

- odpadanie farby na budynku gospodarczym za garażem Państwa D.: odpadanie farby widoczne równomiernie na całej powierzchni ściany, co potwierdzają zdjęcia;

- pęknięcia na elewacji budynku - zaobserwowano pęknięcia elewacji na wysokości ok. 5 m. Na dole elewacji nie zaobserwowano żadnych pięknieć. Pęknięcia widoczne na zdjęciach.

W wyniku przeprowadzonych 27 września 2023 r. kolejnych oględzin spornych działek ustalono, iż na posesji Państwa D. pomiędzy garażem blaszanym a ścianą szczytową budynku K. K. odkopano warstwę ziemi i ujawniono gumoleum. W pobliżu garażu ujawniono zalegający złom, wszystko zarośnięte wysoką trawą, chwastami. Ściana szczytowa domu K. K. widoczne pękniecie na łączeniu z ociepleniem. K. K. zarzuca, że zablokowany jest odpływ wilgoci pomiędzy płotem Państwa D. a ścianą jej domu. Ustawiona pod płotem Państwa D. ławka jest trwale związana z gruntem. Nie są widoczne żadne zagłębienia. Ławka jest stabilna. Wzdłuż płotu P. D. znajduje się liczny złom, kostka brukowa, brama. Budynek gospodarczy K. K. - widoczne odpryski farby na ścianie od strony garażu P. D. Przy ostatnim przęśle płotu P. D. w stronę ul. [...] ułożone 1,5 krawężnika i bloczki z cegły. Odpływ rynny z domu bezpośrednio na kawałek gumoleum ułożonego na ziemi. Rynna krótka, przy dachu. K. K. wniosła, aby ująć do protokołu informacje o otworze znajdującym się w prawej nodze ławki (ujęto na dokumentacji zdjęciowej), a także, że płot P. D. jest z 8 przęseł, 4 pierwsze od strony ul. [...] z prześwitem przy ziemi, 4 kolejne prześwit zasłonięty płytami i kamieniami.

Jak podkreślił organ I instancji, postępowanie administracyjne w tej sprawie trwa od 2019 r. i podczas wielokrotnych oględzin w różnych porach roku, nigdy nie stwierdzono zastoisk wody na żadnej z działek stron. Oględziny 5 stycznia 2023 r. przeprowadzone byty po całonocnych, intensywnych opadach deszczu (dane w zakresie dobowej sumy opadu atmosferycznego ze stacji pomiarowej IMGW-PIB Jarosty najbliższej stacji w stosunku do m. [...]) wskazują, że 4 stycznia 2023 r. dobowa suma opadów wyniosła 9,4 mm (1 mm opadu = 1 l/m2) i była ona najwyższa jaka wystąpiła w miesiącu styczniu 2023 r., a pomimo to nie było tam zastoisk wody.

Zarzuty skarżącej odnośnie dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez biegłego i organ (nie przedstawiają położenia poszczególnych działek, ukształtowania terenu, kierunku spływu wód, nie zostały szczegółowo opisane i odniesione do miejsc w terenie), nie do końca są zasadne. Bowiem zdjęcia załączone do uzupełnienia opinii z listopada 2021 r. oraz protokołu z 5 stycznia 2023 r. zostały opisane i chociaż nie zostały odniesione do miejsc na mapie, to na ich podstawie można dokonać oceny stanu w terenie.

Zdaniem Kolegium, zgromadzona w toku postępowania administracyjnego dokumentacja fotograficzna nie potwierdza w żaden sposób, aby dochodziło do spływu wód opadowych z działki nr [...] na teren działki nr [...] wskutek zmiany stosunków wodnych. Zdjęcia te również nie potwierdzają okoliczności podnoszonych przez K. K., tj. wywyższenia terenu działki nr [...] względem działki [...] i skierowania wód na jej działkę. Teren działki nr [...] jest porośnięty trawą, jedynie dojście do garażu wyłożone jest płytą betonową, zatem woda opadowa jest retencjonowana na tej działce. W miejscu wskazanym przez stronę jako miejsce "’wykonania zagłębienia" zamontowana jest ławka i brak jest oznak zagłębienia. Na ich podstawie trudno jest dać wiarę twierdzeniom K. K., że pod ławką znajduje się "dół zbierający wodę, wypełniony drobnymi kamieniami i piachem, wykopany w miejscu posadowienia ławki, przykryty ziemią i porośnięty trawą z odpowietrznikiem w nodze ławki".

Brak "dołu chłonnego" na działce nr [...] potwierdził również Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Piotrkowie Trybunalskim, który w piśmie z 4 kwietnia 2023 r. wskazał, iż 3 kwietnia 2023 r. pracownicy inspektoratu przeprowadzili oględziny na terenie działki nr [...], w wyniku których nie stwierdzono prowadzenia robót ziemnych jak również występowania dołu chłonnego na wody opadowe. W północnej części działki istnieje zlokalizowane w odległości 5 m od ogrodzenie pomiędzy działkami oczko wodne o wymiarach 2,50 x 4,80 m. Na budowę oczka wodnego o pow. do 50 m2 nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie. Nie stwierdzono również celowego odprowadzania wód opadowych na sąsiednie tereny jak również zmiany niwelety terenu. Wobec powyższego brak jest podstaw do interwencji organów nadzoru budowlanego.

Organ w sprawie nie pominął zdjęć przedstawianych przez stronę. Odnosząc się do załączonej przez K. K. dokumentacji zdjęciowej Kolegium stwierdziło, że nie potwierdza ona, iż odpadanie farby z budynku gospodarczego oraz pękanie i zielenienie elewacji budynku mieszkalnego spowodowane było naruszeniem stosunków wodnych przez działania właścicieli działki nr [...]. Owszem przedstawione fotografie potwierdzają nawiezienie ziemi na działkę nr [...] oraz wskazują na rozwożenie po działce ziemi z pryzmy na działce nr [...](zdjęcia załączone do uzupełnienia odwołania z 6 lutego 2024 r.), jednakże samo nawiezienie ziemi, nie świadczy o naruszeniu stosunków wodnych. Z załączonej do akt sprawy dokumentacji zdjęciowej wynika, że na działce nr [...] rozplantowana została czysta ziemia, której przepuszczalność nie budzi wątpliwości organu.

Kolegium podniosło także, że faktycznie na zdjęciu załączonym do wniosku widać stagnującą wodę, ale przy budynku garażu na działce nr [...]. Chociaż między budynkiem garażu na działce nr [...], a ścianą budynku na działce nr [...] jest miejsce zacienione, porośnięte trawą i chwastami, na którym znajdują się różne części metalowe i kable, lecz nie świadczy to o naruszeniu stosunków wodnych. Również znajdujące się na działce nr [...] cegły, kostka brukowa, bloczki betonowe, krawężniki czy kamienie (ich ilość widoczna na zdjęciach z oględzin z 27 września 2023 r.), usytuowane z boku budynku - zdaniem organu - nie mają wpływu na wsiąkanie wody w grunt i w związku z tym nie mogą być przyczyną blokowania odpływu wód.

Podsumowując, Kolegium stwierdziło, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, iż to działania właścicieli działki nr [...] spowodowały naruszenie stanu wody na ich gruncie ze szkodą dla działki K. K. nr [...]. Sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie nie jest wystarczający do zastosowania art. 234 ust. 3 Prawa wodnego. Konieczne jest ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała zmianę stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntu sąsiedniego. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie. W sprawie ustalono, że właściciele działki nr [...] nie doprowadzili do zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie ze szkodą dla działki nr [...]. Chociaż organ nie przesłuchał w sprawie W. D., to mając na uwadze dotychczasowy przebieg czynności przeprowadzanych z udziałem stron (każda ze stron podaje inne informacje), okoliczność ta nie wniosłaby nic nowego do sprawy. Nie jest też przesłanką uchylenia decyzji fakt, że organ pierwszej instancji nie odniósł się do pisma skarżącej z 21 lutego 2022 r., bowiem biegły ustosunkował się do tych uwag w toku postępowania odwoławczego. Z akt sprawy nie wynika też, że organ wykazał się brakiem wiarygodności przy przygotowaniu protokołów z oględzin z 5 stycznia 2023 r. Owszem uchybieniem organu jest okoliczność, iż protokół nie został podpisany od razu przy wykonywaniu czynności. Jednak z akt sprawy wynika, że K. K. zapoznała się z treścią tego protokołu i podpisała jego ustalenia 8 lutego 2023 r. Kolegium uznało również za niezasadny zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uwagi skarżącej do materiału dowodowego sprawy sprowadzają się do polemiki z organem i negowania wszystkich ustaleń. Zarzuty zgłaszane przez skarżącą nie są poparte żadnymi racjonalnymi tezami lub dowodami, do których można byłoby się merytorycznie odnieść. Zgromadzenie materiału dowodowego, w oparciu o który organ administracji podejmuje decyzję, wymaga współdziałania stron postępowania. Strona kwestionując dokonane ustalenia powinna przedłożyć wszelkie niezbędne dokumenty, które w jej ocenie przemawiają za pozytywnym dla niej rozstrzygnięciem sprawy. Nie może oczekiwać, że organ będzie powoływał kolejnego biegłego celem wykazania jej twierdzeń, sprzecznych z opinią zalegającą w aktach.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. K. o uchylenie decyzji organów obu instancji ewentualnie o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, podnosząc zarzuty:

I. naruszenia prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 8 k.p.a.;

2. art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez:

- uznanie za nieudowodnione okoliczności nawiezienia dużej ilości ziemi z urobku, dokonania zmiany kierunku i intensywności spływu wody, postawienia płotu betonowego uniemożliwiającego swobodny odpływ wody z przestrzeni pomiędzy opaską jej domu a płotem betonowym sąsiada, wyłożenia papą powierzchni pomiędzy garażem blaszanym sąsiada a budynkiem gospodarczym skarżącej, oraz wykopania pokrytego ziemią dołu chłonnego na wodę w odległości ok. 30 cm od narożnika jej domu na działce nr [...] i posadowienia na nim ławki typu cmentarnego z rurką odpowietrzającą oraz o wyrządzonych szkodach na budynkach skarżącej,

- brak dokładnego wyjaśnienia czy został zmieniony kierunek spływu wody, jaki był pierwotny kierunek spływu, czy nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie, nieprawidłowości w opinii biegłego, pominięcie dowodów potwierdzających okoliczności przeciwne do stwierdzonych przez organ oraz niewystarczające dla wyjaśnienia sprawy ustalenia faktyczne i prawne, kilkakrotne uzupełnianie wersji podstawowej opinii przez biegłego, bez jej bieżącej aktualizacji (zmiany stanu wód na działce nr [...] do 2024 r. w związku z wielokrotnym dowożeniem na nią ziemi z urobku) i brakiem udokumentowania faktów w niej przedstawionych. Podanie wymiarów głębokości posadowienia słupów betonowych ogrodzenia wzdłuż szczytu jej domu bez pomiarów. Nie odniesienie się do szkód spowodowanych przez spływającą wodę z działki sąsiada i stagnującą wzdłuż ścian jej budynków od strony działki nr [...];

3. art. 7, art. 77 § 1 i art 107 § 3 k.p.a. poprzez brak określenia stanu pierwotnego na gruncie, brak przedstawionej niwelety poziomej na działce nr [...] oraz sporządzenie uzasadnienia decyzji niezgodnego z wymogami wynikającymi z art. 107§ 3 k.p.a. bez wyjaśnienia z jakich powodów organ II Instancji oparł się na jednych dowodach a innym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

4. art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania decyzji w mocy. Sugerowanie, że strona winna sporządzić opinię innego biegłego jest wbrew przepisom k.p.a. Opinia biegłego przedstawiona na zlecenie strony nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., gdyż na tej podstawie to organ administracji publicznej, a nie strona powołuje biegłego.

Błędne jest opieranie się organu na opinii biegłego przygotowanej w 2019 r, wadliwej, nie aktualizowanej przy zachodzących zmianach na gruncie do 2024 r. Nie przedstawiono opinii aktualnej według faktów na dzień wydania decyzji przez Kolegium. Uzupełnienia dotyczyły tylko opinii sporządzonej w 2019 r. Opinia biegłego jest wadliwa, nie zawiera uzasadnienia stanowiska zgodnie ze zgromadzonym materiałem. Według biegłego nawiezienie dużej ilości ziemi z urobku na całą działkę nr [...] przez W. D. to "prace porządkowe do garażu". Pierwotny stan wody na gruncie ustalony na podstawie oględzin oraz mapy z naniesieniami bieżącymi;

5. art. 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach;

6. art. 79 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a., poprzez brak możliwości udziału w przeprowadzeniu dowodu. Ustanowienie pracownika samorządowego biegłym w sprawie;

II. naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie na skutek nie nakazania właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zabezpieczających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w motywach zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium uznało je za niezasadne.

Na rozprawie 26 września 2024 r. skarżąca poparła skargę. Po okazaniu map z wartościami rzędnych wysokościowych skarżąca stwierdziła, iż - w jej ocenie - różnice wysokości wynikają z faktu dokonywania pomiarów przy płocie a nie na środku działki - stąd różnice, spływu wody opadowej. Skarżąca zaprzeczyła jakoby to ona załączyła do swojego wniosku mapę sytuacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli K. K. uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy M. odmawiającą nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Problematyka zmian stanu wody na gruncie unormowana została przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1478). Zgodnie z art. 234 ust. 1 Prawa wodnego, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 234 ust. 2 Prawa wodnego). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (art. 234 ust. 3 Prawa wodnego). Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt (art. 234 ust. 5 Prawa wodnego).

Z przytoczonego wyżej unormowania jasno wynika, że warunkiem wydania przez organ decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, jest ustalenie w toku postępowania wyjaśniającego, że doszło do zmiany stanu wody na gruncie i zmiana ta wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie. Zwrot normatywny "zmiana ta wpływa" wskazuje, że zarówno zmiana jak i jej szkodliwy wpływ powinny realnie wystąpić. Gdyby ustawodawca miał zamiar objąć powyższą regulacją także stany faktyczne, w których doszło do zmiany stanu wody na gruncie, a nie wystąpiło szkodliwe odziaływanie tej zmiany na grunt sąsiedni (szkoda rzeczywista), to wskazałby to wyraźnie w przepisie, posługując się np. trybem przypuszczającym: "mogą szkodliwie wpływać".

W orzecznictwie sądów administracyjnych, wypracowanym na tle art. 234 Prawa wodnego, które Sąd w pełni podziela, wskazuje się na konieczność badania związku pomiędzy zmianą stanu wody a szkodą (szkodliwym oddziaływaniem) na gruncie sąsiednim. Stosuje się w tym przypadku konstrukcję związku przyczynowo -skutkowego, który w sprawach z zakresu stosunków wodnych dotyczy nie tylko określonych działań ludzkich i ich skutków, ale zaistnienia określonych zjawisk przyrodniczych (zmiana stanu wody - np. kierunku lub intensywności spływu, zalanie gruntu, podtopienie budynku itp.). Nieuprawnione jest badanie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy zdarzeniami, z których jedno nastąpiło, a drugie jeszcze nie nastąpiło. Tym bardziej nie jest dopuszczalne badanie związku przyczynowo -skutkowego między zdarzeniami, o których mowa w art. 234 ust. 1 Prawa wodnego, gdy brak podstaw do przyjęcia, że którekolwiek z tych zdarzeń nastąpiło i wypowiadać się w oparciu o ten przepis o ewentualnych, tylko hipotetycznych następstwach mogących, ale nie muszących wystąpić w przyszłości zmianach w stosunkach wodnych spowodowanych wykonanymi robotami budowlanymi. W takim przypadku nie można w ogóle mówić o przyczynie i skutku. Stanowisko w kwestii wykładni przepisu art. 234 ust. 3 Prawa wodnego znajduje potwierdzenie w orzeczeniach sądów administracyjnych, wydanych w zdecydowanej większości na tle art. 29 ust. 3 nieobowiązującej już ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, które pozostają nadal aktualne, ponieważ przepis art. 234 ust. 3 Prawa wodnego jest niemal dosłownym powtórzeniem tego unormowania. W wyrokach z 17 stycznia 2017 r., II OSK 1035/15 oraz z 17 października 2017 r., II OSK 248/16 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jednoznacznie, że z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego wynika kompetencja organu do nałożenia na właściciela gruntu obowiązków o charakterze naprawczym, a więc przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom, co dotyczy szkód już powstałych, a nie tych, jakie mogą powstać w przyszłości. Przepis ten może zostać zastosowany jedynie, jeżeli spowodowane już przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. W tym duchu wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 lipca 2017 r., II OSK 2795/15 (Lex nr 2342647) wskazując, że organy nie są zobligowane do ustalania ani też badania, czy i na ile prawdopodobne jest wystąpienie szkód w przyszłości oraz jakiego rodzaju będą to szkody. Organy powinny zbadać, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości, powodującym zmiany w stosunkach wodnych, a stwierdzoną szkodą na innych gruntach istnieje związek przyczynowo - skutkowy. Powyższe stanowisko co do wykładni art. 234 ust. 3 Prawa wodnego znalazło w pełni potwierdzenie w wydanych już pod rządami nowej ustawy Prawo wodne wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2021 r., III OSK 530/21; 1 czerwca 2022 r., III OSK 5094/21; 6 lutego 2024 r., III OSK 3406/23, 14 grudnia 2023 r., III OSK 2947/23; 8 listopada 2023 r., III OSK 2582/21; 7 kwietnia 2022 r., III OSK 4782/21, 26 sierpnia 2020 r., II OSK 1002/20 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

A zatem, dla zastosowania art. 234 ust. 3 Prawa wodnego niezbędne jest zaistnienie łącznie dwóch przesłanek, zdarzeń wywołanych przez właścicieli gruntu, powodujących zmianę naturalnych stosunków wodnych oraz skutków w postaci szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie. Prowadzone przez organy postępowanie wyjaśniające ma wykazać, czy zmiana nastąpiła oraz czy miała ona wpływ na panujące na gruncie stosunki wodne. Konieczne jest także ustalenie, czy zaistniała zmiana pozostaje w związku przyczynowo - skutkowym z powstałą na sąsiednim gruncie szkodą.

W kontrolowanej sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy - jak twierdzi skarżąca – B. i W. D. współwłaściciele działki nr [...] poprzez nawiezienie ziemi na swoją działkę i zniwelowanie jej terenu (wyrównanie) spowodowali zmianę stanu wody na gruncie, która szkodliwie oddziałuje na grunt sąsiedni (działkę nr [...]) stanowiący własność K. K., czy też - jak twierdzi organ - nawiezienie ziemi i wyrównanie terenu działki nr [...] przez sąsiadów skarżącej nie spowodowało zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki K. K.

Sąd po szczegółowej i wnikliwej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego przyznał w tym sporze rację organowi.

Rozpatrując sprawę niniejszą Sąd zwrócił przede wszystkim uwagę na istniejący pomiędzy skarżącą a B. i W. D. głęboko zakorzeniony spór sąsiedzki, czego dobitnym przykładem są załączone przez K. K. do akt sprawy wyroki skazujące W. D. za nękanie skarżącej.

W przekonaniu Sądu, w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego, toczącego się od 2019 r. organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W toku weryfikowanego postępowania organ przeprowadził czterokrotnie oględziny nieruchomości (25 września 2019 r., 5 listopada 2019 r., 5 stycznia 2023 r., 27 września 2023 r.), które udokumentowano załączonymi do akt sprawy protokołami. Zgromadzona została obszerna dokumentacja fotograficzna, na którą składają się fotografie wykonane przez organ w trakcie oględzin nieruchomości oraz przez biegłego, a także fotografie sporządzone przez skarżącą. Organ zlecił również sporządzenie aktualizacji mapy zasadniczej przez uprawnionego geodetę, pozyskał opinię biegłego W. D. W toku postępowania przesłuchane zostały również strony postępowania – K. K. i B. D. Materiał dowodowy został uzupełniony o dokumenty nadesłane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Piotrkowie Trybunalskim (kopię protokołu oględzin z 3 kwietnia 2023 r. wraz z dokumentacją fotograficzną), mapę sytuacyjno-wysokościową do celów projektowych aktualną na dzień 24 czerwca 2002 r. P.1010.2002.207, mapę zasadniczą P.1010.2021.1715 wygenerowaną 9 kwietnia 2021 r., aktualizację mapy zasadniczej opracowaną 26 kwietnia 2021 r. Zebrany został tym samym obszerny a zarazem kompletny materiał dowodowy, który organy poddały następnie wnikliwej i wszechstronnej ocenie, ustalając na jego podstawie niewadliwy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji z 29 listopada 2023 r., utrzymanej następnie w mocy zaskarżoną decyzją z 10 maja 2024 r. Sformułowane przez organy obu instancji na podstawie analizy materiału dowodowego wnioski są logiczne, rzeczowe i spójne. Chybione są wobec tego podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 79, art. 80, art. 84, art. 107 § 3 k.p.a.

W sprawie niespornym jest, że skarżąca jest właścicielką działki nr [...], na której znajduje się usytuowany tuż przy granicy z działką nr [...] budynek mieszkalny. Dach budynku jest wielospadowy, orynnowany, wody opadowe odprowadzane są powierzchniowo, sączkami po terenie oraz częściowo do zbiornika po byłym szambie. Z budynku gospodarczego usytuowanego wzdłuż granicy z działką nr [...], wody opadowe odprowadzane są po własnym terenie. Na działce znajduje się również altana, z której wody opadowe kierowane są do zbiornika po byłym szambie. Od strony działki nr [...], nieruchomość K. K. ogrodzona jest płotem betonowym.

Z zebranego materiału dowodowego wynika również, że współwłaścicielami działki nr [...] są B. i W. D., którzy na teren swojej nieruchomości (działki nr [...]) nawieźli ziemię z zewnątrz, którą następnie wykorzystali do zniwelowania (wyrównania) jej terenu. Używane w toku kontrolowanego postępowania pojęcia dla zdefiniowania wykonanych przez sąsiadów skarżącej robót, a mianowicie "prace porządkowe" czy też używane przez skarżącą "rozplantowanie nawiezionej ziemi z urobku" pozostaje bez istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Faktem jest, że nawieziona ziemia została wykorzystana do wyrównania terenu działki sąsiadów. Irrelewantna dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej jest również kwestia od kogo ziemia została pozyskana przez Państwa D., kto i czym ją dostarczył na teren ich działki, czy też z kim W. D. rozwoził ziemię. Z akt sprawy wynika również, że na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny z dostawioną wiatą ze spadkiem dachu w stronę działki nr [...]. Dach budynku mieszkalnego jest dwuspadowy. Zamontowana rynna wzdłuż dachu od strony działki K. K. jest pozioma, bez rynny pionowej. Pozostała strona dachu od strony działki nr [...] nie jest orynnowana. W odległości 155 cm od ogrodzenia z działką nr [...] (stanowiącą własność K. K.), usytuowany jest garaż metalowy, do którego usypano i wyrównano wjazd. Państwo D. wzdłuż budynku mieszkalnego K. K., w odległości ok. 37 cm od ściany, wykonali betonowe ogrodzenie o wysokości ok. 2m. Oba płoty betonowe częściowo zachodzą na siebie. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy jest przy tym okoliczność, czy działka nr [...] jest ogrodzona w całości czy też tylko od strony działki skarżącej i z jakich powodów.

Oprócz nawiezienia ziemi na działkę nr [...] i jej podniesienia ze spadkiem w kierunku działki nr [...], co - zdaniem K. K. - spowodowało zmianę stanu wody na gruncie, ze szkodą dla działki nr [...], skarżąca sformułowała pod adresem współwłaścicieli działki nr [...] – W. i B. D. szereg dodatkowych zarzutów. Twierdziła mianowicie, że na działce sąsiadów wykonano zagłębienie terenu w narożnikach budynku jej domu (w odległości 30 cm) - dół chłonny na głębokość ok. 0,5m, zasypany kamykami, piaskiem i przykryty ziemią, na którym usytuowano cmentarną ławkę z odpowietrzeniem w nodze. Woda z dachu garażu sąsiadów spływa do rowka, który jest ukierunkowany na płot skarżącej. Przy garażu sąsiadów wyłożona jest papa, przykryta ziemią, która powoduje spływ wody pod jej płot. Stojąca woda spowodowała złuszczenie się farby muru budynku gospodarczego (który jest dobudowany do budynku mieszkalnego). Płot na działce nr [...], usytuowany wzdłuż szczytu budynku mieszkalnego w odległości 35-37cm posadowiony jest w zagłębieniu, co - w opinii skarżącej - może powodować zawilgocenie ściany od strony zachodniej i uniemożliwia odparowanie wody.

W rozpatrywanej sprawie z uwagi na sporne stanowiska stron kluczowe dla ustalenia czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie nr [...] ze szkodą dla działki nr [...] okazała się opinia biegłego W. D. oraz analiza porównawcza map obrazujących teren spornych działek przed nawiezieniem ziemi przez Państwa D. i po nawiezieniu ziemi.

Z załączonej do akt sprawy opinii autorstwa W. D. posiadającego uprawnienia w specjalnościach konstrukcyjno-budowlanej, wodno-melioracyjnej, instalacyjno-inżynieryjnej, budownictwa wodnego, sporządzonej w listopadzie 2019 r. na okoliczność prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie tj. na działce nr [...] obręb [...], gm. [...] ze szkodą dla działki sąsiedniej nr [...] obręb [...], gm. [...] wynika, że została ona wykonana na podstawie akt postępowania administracyjnego udostępnionych przez Urząd Gminy w M., oględzin w terenie przeprowadzonych 5 listopada 2019 r., protokołu z oględzin przeprowadzonych 5 listopada 2019 r., literatury fachowej, własnej wiedzy, i doświadczenia wykonującego opinię, przepisów ustawy Prawo wodne. Według biegłego właściciele działki nr [...]– B. i W. D. nie zmienili naturalnego kierunku spływu wód i nie spowodowali zmiany stanu wody na gruncie. Właściciel działki nr [...] – W. D. zobowiązał się do wyrównania terenu w miejscach lokalnych zaniżeń terenu - a mianowicie zlikwidować zagłębienia w narożnikach budynku mieszkalnego i gospodarczego poprzez ich zasypanie i wyrównanie terenu między płotem a opaską budynku mieszkalnego. Według biegłego, w związku z usypaniem wjazdu do garażu oraz postawieniem płotu betonowego wzdłuż budynku mieszkalnego w stronę drogi gminnej ul. [...] w S. nie doszło do zmiany stosunków wodnych. Biegły uzupełniając opinię w lutym 2020 r. w zakresie wniosków (punktu VI), po przeprowadzonych oględzinach stwierdził jednoznacznie, że prace wykonane na działce nr [...] - wykonanie wjazdu do metalowego garażu, wykonanie płotu wzdłuż ściany budynku mieszkalnego (bez fundamentów) nie powodują zmiany naturalnego kierunku spływu wód opadowych i roztopowych ani nie powodują ingerowania w naturalny kierunek spływu. Obawy K. K., że powyższe powodować będzie zawilgocenie ścian jej budynku mieszkalnego, a w konsekwencji jego zagrzybienie nie mogą być traktowane jako zakłócenie stosunków wodnych, gdyż na dzień dzisiejszy jeszcze nie wystąpiły. Jeśli chodzi o obawy K. K. związane z wykonaniem zagłębienia terenu w odległości ok. 30 cm. od narożników jej budynku mieszkalnego polegające na wykopaniu "dołu" na głębokość ok. 0,50m, nasypaniu kamyków, piasku i przykryciu ziemią z wyrównaniem do istniejącego poziomu terenu, prace te nie stanowią zakłócenia stosunków wodnych (zmiany stanu wody na gruncie). Nie nastąpiła zmiana naturalnego kierunku spływu wód. Tak jak do tej pory woda opadowa i roztopowa spływa w sposób naturalny w kierunku naturalnego spadku terenu. Prace te stanowią element zagospodarowania działki nr [...], tym bardziej, że jej właściciel W. D., w ramach dobrych stosunków sąsiedzkich, zobowiązał się do wyrównania terenu w miejscach lokalnych zaniżeń terenu swojej działki, poprzez zlikwidowanie zagłębień w narożnikach budynku mieszkalnego i gospodarczego poprzez ich zasypanie i wyrównanie terenu pomiędzy płotem a opaską budynku mieszkalnego. Jest to zgodne z oczekiwaniami i żądaniem K. K. Wobec powyższego biegły stwierdził, że nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie przez właściciela działki nr [...] ze szkodą dla działki nr [...]. Nie nastąpiła również zmiana naturalnego kierunku spływu wód. W uzupełnieniu opinii z listopada 2021 r. biegły wyjaśnił, że stan pierwotny jaki istniał na działkach nr [...] i [...], przed wykonaniem prac porządkowych na działce nr [...] w dniu oględzin - 5 listopada 2019 r., ustalił na podstawie tych oględzin oraz mapy sytuacyjno-wysokościowej z rzędnymi terenu pozyskanej z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Piotrkowie Trybunalskim w listopadzie 2019 r. (mapa stanowi załącznik do opinii podstawowej). Stwierdził także, że na tym terenie nie były wykonywane wcześniej szczegółowe pomiary wysokościowe, tylko bieżące pomiary i na tej podstawie określił stan pierwotny przed wykonaniem prac porządkowych i po wykonaniu prac porządkowych na działce nr [...]. W związku z powyższym, w celu uzupełnienia opinii podstawowej, dla ustalenia stanu pierwotnego biegły szczegółowo przeanalizował rzędne terenu nie tylko na działce nr [...] i [...]ale również na działkach sąsiednich nr [...] i [...] na podstawie mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 z naniesionymi aktualnymi rzędnymi wysokościowymi opracowanej przez geodetę uprawnionego P. K. Mapa z analizą rzędnych stanowi załącznik nr 1 do uzupełnienia. Na mapie biegły zaznaczył naturalny kierunek spływu wód, który jest z kierunku północno-wschodniego na południowo-zachodni. Po przeanalizowaniu powyższych rządnych biegły stwierdzi, że są one adekwatne do (brak deniwelacji terenu) stwierdzenia w opinii podstawowej, że naturalny kierunek spływu wód nie został zmieniony. Wykonane roboty porządkowe na działce nr [...] nie wpłynęły również na zmianę ukształtowania terenu (podwyższenie terenu), która miałaby wpływ na zmianę kierunku spływu wód opadowych.

Biegły wskazał także, że wykonanie wjazdu do garażu (blaszaka) obrazuje zdjęcie nr 1. Rzędne wysokościowe wjazdu, który nie jest utwardzony (wjazd ziemny) wynoszą 215,2 m n.p.m. (teren płaski) a rzędna wysokościowa terenu przy budynku mieszkalnym K. K. na wysokości garażu na działce nr [...] wynosi 215,4 m n.p.m. (interpolacja wynika z aktualnej mapy syt.-wys., stanowi załącznik do uzupełnienia) a rzędne wysokościowe na działce K. K. wzdłuż wjazdu na działce nr [...] wynoszą 215,3 m n.p.m. i są wielkością stałą, wyższą o 10 cm niż teren wjazdu na działkę nr [...]. Rzędne te są zgodne z naturalnym kierunkiem spływu wód w kierunku działki nr [...]. Do garażu na działce nr [...] zostało wykonane dojście z płytek chodnikowych o szerokości 0,5 x 0,5m (obrazuje to zdjęcie nr 1), płytki te są ułożone na równi z terenem bezpośrednio na gruncie i nie mają żadnego wpływu na zmianę kierunku spływu wód opadowych.

Przy tak określonym stanie faktycznym biegły nie stwierdził podniesienia rzędnych terenu działki nr [...] a tylko wykonanie prac porządkowych mających za zadanie wykonanie ziemnego dojazdu do garażu (blaszaka). Tak więc biegły ponownie stwierdził, że wykonanie wjazdu do garażu (blaszaka) na działce nr [...] nie jest zmianą stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki nr [...].

W dalszej części uzupełnienia opinii biegły podniósł, że wykonane prace budowlane polegające na wykonaniu betonowego ogrodzenia na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] na wysokości budynku mieszkalnego obrazuje zdjęcie nr 2 załączone do uzupełnienia. Płot jest wykonany bez podmurówki a pierwsza płyta została posadowiona na wysokości terenu bez zagłębiania jej w grunt co umożliwia swobodny spływ wód opadowych. Wykonany płot ma wysokość 2,0m i na jego wykonanie na terenie własnej działki nie jest wymagane zgłoszenie ani pozwolenie na budowę. Aby płot takiej konstrukcji powstał należy zabetonować słupki betonowe na głębokość co. 50-60cm (wykopy pod słupy ogrodzenia, wykonano sprawdzenia w terenie) mają wymiary ca 30x30cm, a następnie po związaniu betonu zasuwane są przęsła ogrodzenia. Jak wskazano wcześniej pierwsza płyta ogrodzenia dotyka bezpośrednio rzędnej terenu a płot nie posiada podmurówki. Wobec powyższego biegły stwierdził, że wykonany płot nie powoduje zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla właścicielki działki nr [...] gdyż woda opadowa ma możliwość swobodnego spływu w kierunku naturalnego spadku terenu a rzędne terenu przy płocie są o 10 cm mniejsze niż rzędne terenu na działce nr [...]. Biegły zauważył jednocześnie, że płot o takiej samej konstrukcji wykonała K. K. na swojej działce nr [...] przy granicy z działką nr [...], co obrazuje załączona fotografia nr 2.

Powstałe niewielkie zagłębienia związane z zagospodarowaniem terenu po wykonaniu ogrodzenia (płotu) na działce nr [...] na wysokości narożnika budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce nr [...], a następnie zasypane ziemią z kruszywem frakcji 0-32mm do poziomu terenu - plantowanie terenu (zagospodarowania terenu), które Pan D. zobowiązał się w ramach stosunków dobrosąsiedzkich zlikwidować (wyrównać teren) do końca 2019 r. nie mają - w ocenie biegłego - żadnego wpływu na zakłócenie stanu wody na gruncie gdyż zachowany jest naturalny spadek terenu i spływ wód opadowych w kierunku działki nr [...]. Przenikające wody opadowe w głąb gruntu (dołka o głębokości ca 20 do 30 cm, deniwelacja terenu podczas oględzin) tak jak do tej pory przemieszczają się w kierunku działki nr [...]częściowo wsiąkając w grunt i wyparowując a częściowo spływając po naturalnym ukształtowaniu terenu w stronę działki nr [...]. Ta więc biegły ponownie stwierdził, że "dołki te" nie powodują zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla właścicielki działki nr [...], gdyż woda opadowa ma możliwość swobodnego spływu w kierunku naturalnego spadku terenu. W uzupełnieniu opinii sporządzonym w kwietniu 2024 r. biegły podniósł, że przedstawione kierunki spływu wód zaznaczone na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do uzupełnienia opinii z listopada 2021 r. są aktualne (po wykonanych pracach). Na aktualnej na dzień 27 listopada 2019 r. mapie zasadniczej na działce nr [...] brak rzędnych wysokościowych, co oznacza, że nie były robione żadne pomiary wysokościowe. Rzędne wysokościowe zostały naniesione dopiero podczas wykonywania aktualizacji mapy zasadniczej dla potrzeb niniejszego opracowania przez geodetę P. K. w kwietniu 2021 r. Są to rzędne po wykonaniu prac. Aktualizacja dotyczy dz. nr [...] i [...]. Stwierdzenie o braku zmian ukształtowania terenu (podwyższenie terenu) biegły podjął na podstawie oględzin spornych działek i ukształtowania całościowego działek. Opierał się również na wypowiedziach i zeznaniach stron postępowania. Ponieważ zeznania stron były w 100 % rozbieżne po analizie całego materiału dowodowego biegły stwierdził, że nie nastąpiła zmiana ukształtowania terenu działki nr [...] w rozumieniu ustawy Prawo wodne. Jednocześnie biegły zaznaczył, że ze względu na brak naniesień wysokościowych (dostępnych mapach zasadniczych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Piotrkowie Trybunalskim) na mapach przed wykonaniem prac na działce nr [...] i rozbieżnych zeznań stron postępowania nie ma innej technicznej metody ustalenia stanu pierwotnego.

Biegły stwierdził również, że wszystkie rzędne naniesione na mapę przez geodetę P. K. są rzędnymi naniesionymi po wykonaniu prac na działce nr [...]. Wcześniej jak już było wskazane na działce nr [...] nie były wykonywane pomiary geodezyjne i nie były nanoszone żadne rzędne. Jednakże - według biegłego - rządne zaznaczone na załączonej mapie w czerwonym "kółku" są rzędnymi po wykonaniu prac na działce, natomiast pozostałe rzędne są rzędnymi pierwotnymi. Biegły odnosząc się w następnej kolejności do zarzutów skarżącej zawartych w załączonym piśmie z 10 stycznia 2022 r. wyjaśnił, że podczas oględzin nie stwierdził aby na działkę nr [...] było nawiezionych kilka ciągników siodłowych ziemi. W sumie na tak małej przestrzeni nawiezienie kilku ciągników siodłowych ziemi na pewno doprowadziłoby do zauważalnego podniesienia poziomu terenu, a takiego brak. Na przedstawionym zdjęciu widnieje ciężarówka, wywrotka, a nie ciągnik siodłowy, jak pisze skarżąca. Poza tym wywrotka jest pusta, brak ziemi, a zdjęcie jest tak zrobione, że nie można niczego stwierdzić - może garażuje. Odnośnie płotu biegły podtrzymał swoje ustalenia i zapisy w opinii głównej, że głębokość posadowienia (zagłębienia) słupków betonowych płotu powinna wynosić 50-60 cm. Natomiast wymiar dołka 30 x 30 cm jest prawidłowy i dotyczy szerokości i długości dołka. Skarżąca - zdaniem biegłego - wywodzi nieprawdziwe wnioski. Jednocześnie biegły dodał, że właściciel działki na swojej posesji może pobudować (wykonać) ogrodzenie do wysokości 2,20m w każdym miejscu bez zgłoszenia czy pozwolenia, jest to prawo właściciela zgodnie z przepisami i trudno w tej sprawie dyskutować. Pozostałe kwestie, jak stwierdził biegły, były już poruszane w opinii głównej jak i w uzupełnieniu do opinii. W podsumowaniu biegły ponownie podtrzymał wszystkie swoje ustalenia zawarte w opinii głównej i jej uzupełnieniach.

W ocenie Sądu, w rozważanym dokumencie, uzupełnionym w lutym 2020 r., listopadzie 2021 r. i w kwietniu 2024 r., biegły kompleksowo przedstawił cel opracowania, podstawę prawną opracowania, akty normatywne, dokumenty i dane służące do opracowania, stan istniejący na gruncie, analizę stanu pierwotnego spływu wód opadowych na rozpatrywanym terenie jak i stanu obecnego oraz wnioski. Lektura rozważanego dokumentu wraz z uzupełnieniami pozwala krok po kroku prześledzić tok rozumowania biegłego. Uzasadnia przy tym konkluzję, że opinia jest rzeczowa, jasna, logiczna i spójna. Wyciągnięte przez biegłego wnioski mają pełne oparcie w dokumentach źródłowych stanowiących podstawę sporządzenia opracowania (fotografie, mapy przedstawiające rzędne terenu i naturalny kierunek spływu wód). Tak uzupełnione opracowanie stanowiło dostateczną podstawę do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji z 29 listopada 2023 r., utrzymanej następnie w mocy zaskarżoną decyzją z 10 maja 2024 r.

Celem rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy niniejszej godzi się w tym miejscu zwrócić szczególną uwagę na rzędne wysokościowe terenu uwidocznione na załączonych do sprawy mapach, pozyskanych przez Kolegium w toku uzupełniającego postępowania dowodowego. Mianowicie, jak wynika z mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych aktualnej na dzień 24 czerwca 2002 r. (a więc mapy sporządzonej przed nawiezieniem ziemi przez B. i W. D.) rzędne na obydwu działkach, czyli na działce nr [...] i na działce skarżącej - nr [...] były takie same, wynosiły 215,3 m n.p.m. Jedynie na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] rzędne terenu wynosiły 215,2 m n.p.m. Teren obydwu działek był więc równy z niewielkim (10cm) spadkiem na działce nr [...] przy drodze. Rzędne o takich samych wartościach uwidocznione zostały również na mapie sytuacyjnej załączonej przez skarżącą do wniosku inicjującego sporne postępowanie z 24 lipca 2019 r.

Analizując aktualizację mapy zasadniczej sporządzoną w toku postępowania wyjaśniającego przez geodetę uprawnionego P. K. (opracowaną 26 kwietnia 2021 r.) stwierdzić należy w ślad za organem drugiej instancji, że teren obu działek jest co do zasady równy. Rzędne wysokościowe na działce nr [...] na wysokości budynku gospodarczego (garażowego) w kierunku drogi (równolegle do budynku gospodarczego dobudowanego do budynku mieszkalnego K. K.) wynoszą 215,3 m n.p.m., 215,2 m n.p.m., 215,1 m n.p.m. Rzędne terenu na działce nr [...] tuż przy samej granicy z działką nr [...] wynoszą 215,3 m n.p.m., 215,3 m n.p.m. i 215,2 m n.p.m. i są większe niż w środkowej części tej działki, gdzie rzędne wynoszą 215,2 m n.p.m. Wbrew twierdzeniu skarżącej żadna z uwidocznionych na mapie rzędnych na działce nr [...], nie posiada wartości 215,6 m n.p.m. (na mapie widoczna jest rzędna 215,3 m n.p.m.). Jeśli chodzi natomiast o rzędne terenu na działce skarżącej nr [...], to wynoszą one 215,5 m n.p.m., 215,3 m n.p.m., 215,4 m n.p.m., 215,2 m n.p.m. Nie jest wobec tego możliwe by woda z działki nr [...] przedostawała się, jak twierdzi skarżąca, na działkę nr [...], bo musiałaby płynąć pod górę.

Podsumowując dokonaną w toku postępowania wyjaśniającego analizę map Sąd podzielił w całości konkluzję organu orzekającego, że teren na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] uległ podwyższeniu o 10 cm, natomiast teren działki skarżącej został podwyższony o ok. 20 cm. Nietrafny, bo zupełnie gołosłowny jest tym samym ferowany przez skarżącą w toku całego postępowania administracyjnego zarzut znacznego wywyższenia działki nr [...]. Pomimo nawiezienia ziemi na działkę nr [...], co jest okolicznością bezsporną, naniesione na aktualizację mapy zasadniczej przez geodetę P. K. rzędne wysokościowe terenu dowodzą, że teren działki nr [...] jest położony niżej aniżeli działka skarżącej nr [...]. Potwierdzają tym samym, że naturalne ukształtowanie terenu jest ze spadkiem w kierunku ulicy Łącznej, a naturalny kierunek spływu wód opadowych jest z północnego-wschodu na południowy - zachód. Dokonana analiza jest tym samym zbieżna z wnioskami biegłego zaprezentowanymi w omówionej wyżej opinii.

Co istotne, w toku kontrolowanego postępowania organ orzekający w sprawie ustosunkował się do wszystkich podnoszonych przez skarżącą okoliczności, które - jej zdaniem - powodują szkody na działce nr [...]. Z ustaleń organu pierwszej instancji, zaaprobowanych w całości przez Kolegium, poczynionych w trakcie oględzin nieruchomości w dniu 5 stycznia 2023 r. (udokumentowanych protokołem oględzin i opisaną szczegółowo dokumentacją fotograficzną) odnośnie nawiezienia ziemi na działkę nr [...] wynika, że podczas oględzin nie stwierdzono jakichkolwiek spadków terenu, czy zastoisk wody. Nie stwierdzono różnicy w wysokości terenu pomiędzy częścią posesji niewyrównaną a częścią po przeprowadzeniu prac. Nie stwierdzono również wykonania dołu chłonnego przy narożniku domu K. K. polegającego na wykopaniu dołu 0,5m i nasypaniu kamyków, piasku i przykryciu ziemią. W trakcie oględzin stwierdzono, że teren działki nr [...] jest równy. W opisywanym położeniu posadowiona jest ławka. Brak "dołu chłonnego" na działce nr [...] czy też celowego odprowadzania wód opadowych na sąsiednie tereny potwierdził również Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Piotrkowie Trybunalskim w piśmie z 4 kwietnia 2023 r. Jeśli chodzi o skierowanie wody spływającej z dachu budynku Państwa D. do rowka w kierunku płotu skarżącej, to z ustaleń organu, których skarżąca nie zdołała skutecznie podważyć w toku postępowania wynika, że rynna na budynku Państwa D. skierowana jest na teren ich nieruchomości (krótka rynna pozioma, brak rynny pionowej). Pod rynną brak jest utwardzenia terenu. W trakcie oględzin nie stwierdzono żadnych zastoisk wody, ani po spływie bezpośrednio z rynny (woda wsiąkła w grunt) ani po wylewaniu przez sąsiada wody zgromadzonej w beczce w inne miejsce podwórka. W trakcie oględzin nie stwierdzono także wyłożenia miejsca przy garażu papą i przykrycia go ziemią, nie stwierdzono zastoisk wody. Jeśli chodzi o postawienie przez sąsiadów w zagłębieniu ogrodzenia w odległości ok. 30 cm. od domu skarżącej, w trakcie oględzin stwierdzono, że w opisywanym zagłębieniu posesja K. K. położona jest nieco wyżej niż działka nr [...]. Organ w dniu oględzin nie stwierdził również rozmiękczenia gruntu pomiędzy elewacją budynku mieszkalnego a płotem sąsiada, nie stwierdził osiadania opaski w narożniku domu (na wykonanym zdjęciu widać, że opaska z jednej strony przylega do muru budynku, a z drugiej strony do płotu sąsiada). W kwestii zawilgocenia ścian organ zauważył, że oględziny miały miejsce po wystąpieniu opadów, ściany wszystkich budynków na obu nieruchomościach były mokre od deszczu. Strony nie zgłosiły żadnych zawilgoceń wewnątrz budynków. Sporządzona dokumentacja fotograficzna potwierdza natomiast odpadanie farby na budynku gospodarczym za garażem Państwa D. oraz pęknięcia elewacji na wysokości ok. 5m., na dole elewacji nie zaobserwowano żadnych pęknięć.

Kolejne oględziny nieruchomości przeprowadzone 27 września 2023 r. wykazały, że na działce nr [...] pomiędzy garażem blaszanym a ścianą szczytową budynku K. K. odkopano warstwę ziemi i ujawniono gumoleum. W pobliżu garażu ujawniono zalegający złom, wszystko porośnięte trawą i chwastami. Na szczytowej ścianie domu K. K. widoczne jest pęknięcie na łączeniu z ociepleniem. K. K. twierdzi, że zablokowany jest odpływ wody pomiędzy płotem a ścianą jej domu. Ustawiona pod płotem ławka jest trwale związana z gruntem. Nie są widoczne żadne zagłębienia. Ławka jest stabilna. Wzdłuż płotu na działce nr [...] znajduje się liczny złom, kostka brukowa, brama. Przy ostatnim przęśle płotu na działce nr [...] w stronę ul. [...] ułożone jest 1,5 krawężnika i bloczki z cegły. Na ścianie budynku gospodarczego skarżącej widoczne są odpryski farby. Odpływ rynny z domu państwa D. odbywa się bezpośrednio na gumoleum ułożone na ziemi. K. K. wniosła do protokołu uwagi, że w prawej nodze ławki znajduje się otwór, a płot Państwa D. jest z 8 przęseł, 4 pierwsze od strony ul. [...] z prześwitem przy ziemi, kolejne 4 prześwit zasłonięty płytami i kamieniami.

Zebrany w sprawie materiał aktowy - w przekonaniu Sądu - pozwala ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w wyniku przeprowadzonych przez B. i W. D. prac ziemnych związanych z nawiezieniem ziemi i niwelacją terenu działki nr [...], nie uległ zmianie pierwotny kierunek i natężenie spływu wód opadowych i roztopowych z działki nr [...] ze szkodą dla działki nr [...].

Twierdzenia skarżącej, jakoby działania podjęte przez sąsiadów spowodowały zmianę stanu wody na gruncie, w świetle zgromadzonego w sprawie, kompletnego materiału dowodowego, wszechstronnie ocenionego przez organy obu instancji i szczegółowo omówionego na wcześniejszym etapie rozważań, należy w tym stanie rzeczy ocenić, jako gołosłowne. Co istotne, skarżąca w toku całego postępowania administracyjnego, a następnie sądowego, poza ferowanymi konsekwentnie gołosłownymi zarzutami, nie zdołała skutecznie podważyć poczynionych przez organy ustaleń, przedkładając chociażby kontropinię biegłego sporządzoną na własne zlecenie, z której wynikałyby wnioski przeciwne aniżeli z opinii biegłego W. D. Przedłożenie takiej opinii nakładałoby na organ obowiązek dokonania oceny jej wartości dowodowej zgodnie z regułami procesowymi określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Sam fakt, że skarżąca nie zgadza się z opinią autorstwa W. D., uznając ją za wadliwą i niewiarygodną, nie nakłada na organ obowiązku powołania kolejnego biegłego, co niewątpliwie przyczyniłoby się również do przedłużenia postępowania administracyjnego. Nie jest rzeczą organów przeprowadzanie kolejnych dowodów celem wykazania trafności stanowiska skarżącej, skoro zgromadzony dotychczas materiał aktowy sprawy przeczy twierdzeniom K. K.. Dodać w tym miejscu trzeba, że sprawy z zakresu zmiany stanu wody na gruncie są sprawami stosunkowo skomplikowanymi, wymagającymi wiadomości specjalnych z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, melioracji wodnych, postępowań wodnoprawnych, którymi dysponują co do zasady biegli. Jest to wiedza specjalistyczna, wykraczająca poza wiedzę pracowników organu, ale także i Sądu, którą dysponują biegli. Regułą w sprawach tego rodzaju jest przeprowadzenie przez organ dowodu z opinii biegłego na okoliczność tego, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie, czy na gruncie sąsiednim nastąpiła szkoda. Inne dowody takie jak oględziny, czy zeznania świadków nieposiadających fachowej wiedzy, nie zawsze są wystarczające i miarodajne dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy, tj. dla wyjaśnienia, czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w tym czy istnieje związek przyczynowo - skutkowy między dokonaną zmianą, a wynikłą szkodą. Z tego też względu do skutecznego podważenia opinii biegłego nie wystarczy formułowanie w toku postępowania gołosłownych zarzutów, nie mających oparcia w wiarygodnych dowodach. Wiarygodną opinię biegłego można podważyć wyłącznie przedkładając kontropinię sporządzoną przez innego biegłego. W procedurze administracyjnej ciężar wykazania okoliczności istotnych dla sprawy spoczywa co do zasady na organie, co zresztą organy orzekające w rozpatrywanej sprawie uczyniły. Jednakże podważenie ustaleń organu wymaga inicjatywy strony. W tej sprawie skarżąca nie zdołała skutecznie podważyć poczynionych ustaleń, na podstawie których organy obu instancji wydały swoje rozstrzygnięcia.

Odnosząc się na zakończenie rozważań do załączonej przez skarżącą bogatej dokumentacji fotograficznej stwierdzić trzeba, że nie posiada ona waloru dokumentu urzędowego. W rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przedłożona w toku postępowania dokumentacja fotograficzna nie potwierdza, że odpadanie farby z budynku gospodarczego oraz pękanie i zielenienie elewacji budynku mieszkalnego skarżącej są spowodowane naruszeniem stosunków wodnych na działce nr [...] ze szkodą dla działki nr [...]. Załączone fotografie nie potwierdzają również spływu wód opadowych czy roztopowych z działki nr [...] na teren działki nr [...]. Na zdjęciu załączonym do wniosku, a następnie do pisma z 14 października 2019 r. widać co prawda wodę, lecz stagnuje ona na działce nr [...] tuż przy budynku garażu, a nie na działce nr [...]. Nie sposób również uznać, że uwidocznione na zdjęciach cegły, kostka brukowa, bloczki betonowe itd., zalegające wzdłuż płotu betonowego usytuowanego na działce sąsiadów skarżącej utrudniają wsiąkanie wody w grunt, skoro w trakcie postępowania ustalono, że przęsła betonowe płotu są na równi z poziomem terenu, dzięki czemu woda opadowa może swobodnie spływać. Załączone fotografie pozwalają natomiast stwierdzić, że faktycznie doszło do nawiezienia ziemi na działkę nr [...], i jest to okoliczność niekwestionowana przez strony postępowania, a nadto, że pomiędzy ścianą budynku garażowego a płotem tuż przy granicy, na wysokości budynku skarżącej, właściciele działki nr [...] trzymają złom, części metalowe, kable, teren jest zarośnięty trawą i chwastami.

Podsumowując, Sąd stwierdził, że podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Stanowią one bowiem polemikę ze stanowiskiem organów orzekających. W sprawie ponad wszelką wątpliwość nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, wobec czego zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu i brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżąca. Sam fakt, że skarżąca podważa cały zgromadzony materiał dowodowy w tym opinię biegłego W. D., neguje rzędne wysokościowe naniesione na mapach, nie świadczy automatycznie o wadliwości podjętych na gruncie rozpatrywanej sprawy rozstrzygnięć. Błędne jest poczynione przez skarżącą z góry założenie, że w każdym przypadku nawiezienie ziemi i zniwelowanie terenu działki prowadzi do naruszenia stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki sąsiedniej.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.

abo