Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1523/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 48, art. 50, art. 51, art. 52, art. 66
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 7, art. 77,  art. 80, art. 138 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 6 października 2022 r. nr OA.7722.14.4.2022 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 8 lipca 2022 r. nr PINB.I.051.61/2.2022.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB", "Organ II instancji", "Organ odwoławczy") z 6 października 2022 r. nr OA.7722.14.4.2022 uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB", "Organ I instancji") z 8 lipca 2022 r. nr PINB.I.051.61/2.2022 i jednocześnie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych związanych z budową obiektu budowlanego pełniącego funkcję użytkową budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 5,68 m x 5,22 m wraz z zadaszeniem o wymiarach zewnętrznych 3,10 m x 5,22 m usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości K.

W podstawie prawnej postanowienia Organ powołał art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000; dalej: "k.p.a.") oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 48a ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.; dalej: "p.b.").

Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.

PINB w [...] przeprowadził w dniu 13 kwietnia 2022 r. kontrolę, podczas której stwierdzono, że po stronie zachodniej zlokalizowanego na działce nr [...] budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajduje się przybudówka pełniąca funkcję pomieszczenia gospodarczego. Przybudówka jest parterowa, przykryta dachem dwuspadowym. Część dobudowana posiada wymiary 5,68 m x 5,22 m, wysokość 4,50 m. Dobudowane pomieszczenie posiada ściany jedynie z trzech stron, nie posiada własnej ściany od strony istniejącego budynku mieszkalnego. Podczas kontroli stwierdzono również, że przybudówka jest użytkowana jako pomieszczenie gospodarcze. Obecny podczas kontroli A. N. (dalej: "Skarżący") oświadczył, że ww. przybudówka dobudowana została do budynku w 2010 r., po uprzednim zgłoszeniu realizacji do Starosty [...]. Skarżący podał również, że wykonanie zgłoszonego budynku gospodarczego zlecił przypadkowej firmie, której pracownicy nie zrealizowali budynku zgodnie z zaakceptowanym zgłoszeniem.

W trakcie postępowania ustalono także, że Skarżący [...] marca 2010 r. zgłosił zamiar realizacji wolnostojącego budynku gospodarczego, parterowego z dachem jednospadowym, o powierzchni użytkowej 25 m². Do dokonanego zgłoszenia Starosta nie wniósł sprzeciwu.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z 8 lipca 2022 r. nr PINB.I.051.61/2.2022 wstrzymał Skarżącemu budowę polegającą na rozbudowie poprzez dobudowę pomieszczenia gospodarczego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w K.

W ocenie PINB przedmiotowego obiektu (dobudowanej części) nie można zakwalifikować jako wolnostojącego budynku gospodarczego, ponieważ "dobudowana" część jest konstrukcyjnie połączona z budynkiem mieszkalnym – mają jedną wspólną ścianę. Zatem nie jest to odrębny obiekt. W ocenie Organu I instancji wykonanych robót nie można zakwalifikować jako roboty budowlane wykonane z odstępstwami od zgłoszenia z [...] marca 2010 r. przyjętego bez sprzeciwu Starosty. W tym przypadku powstał inny "obiekt", odmienny od będącego przedmiotem zgłoszenia. Natomiast powstałą konstrukcję kubaturową przylegającą jedną ścianą do istniejącego już obiektu należy potraktować, jako jego rozbudowę - tj. realizację robót budowlanych polegających na wykonaniu kubaturowej części obiektu budowlanego – robót, które wymagają pozwolenia na budowę.

W związku z tym, że pomieszczenie przybudówki jest połączone konstrukcyjnie z istniejącym budynkiem mieszkalnym, to w ocenie Organu I instancji należy uznać, że w 2010 r. Inwestor rozbudował istniejący budynek mieszkalny o pomieszczenie gospodarcze, co doprowadziło do zmiany parametrów charakterystycznych obiektu, powiększona została powierzchnia zabudowy i kubatura istniejącego budynku mieszkalnego o pomieszczenie gospodarcze.

Od powyższego postanowienia Skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie nie jest zasadne. Wskazał, że budowę budynku gospodarczego wykonywał w oparciu o wniosek zgłoszenia robót budowlanych z [...] marca 2010 r. Z uwagi na fakt, że w momencie zakupu domu pracował i mieszkał z rodziną w [...] zlecił remont domu ekipie, która obiecała przeprowadzenie niezbędnych prac w terminie trzech miesięcy. Skarżący wskazał, że ponosił wówczas znaczne koszty wynajmu i rat kredytu, natomiast wizja szybkości wykonania prac przekonała go do powierzenia ich firmie, o której dowiedział się przypadkowo.

Skarżący wyjaśnił, że na miejscu remontu pojawiał się co kilka dni, a pracownicy byli informowani o zakresie robót. Natomiast pod koniec kwietnia pracownicy poinformowali Skarżącego o dołączeniu budynku gospodarczego do ściany szczytowej domu, gdyż chcieli zaoszczędzić czas i materiał. W momencie stwierdzenia tego faktu został już wylany wieniec betonowy na całej linii obrysu ścian, który tworzył także nadporoże nad planowaną bramą do budynku. Skarżący wyjaśnił, że rozebranie postawionych ścian budynku gospodarczego, zalanych wieńcem betonowym, celem ich przesunięcia wiązałoby się ze znacznymi stratami finansowymi.

Skarżący podkreślił również, że budynek gospodarczy nie jest połączony żadnym przejściem z domem i nie zwiększa jego powierzchni użytkowej. Natomiast wszelkie stwierdzone nieprawidłowości nie wynikają z chęci ominięcia prawa, a jedynie z nieświadomości i niewiedzy lub pośpiechu ekipy budowlanej i braku bieżącego nadzoru nad prowadzonymi pracami.

Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego, PWINB opisanym na wstępie postanowieniem z 6 października 2022 r. nr OA.7722.14.4.2022 uchylił zaskarżone postanowienie w całości i jednocześnie wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową obiektu budowlanego pełniącego funkcję użytkową budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 5,68 m x 5,22 m wraz z zadaszeniem o wymiarach zewnętrznych 3,10 m x 5,22 m usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości K., poinformował, że w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia inwestor, właściciel lub zarządca ww. obiektu budowlanego może złożyć wniosek o jego legalizację oraz poinformował, że w celu uzyskania decyzji o legalizacji ww. obiektu budowlanego koniecznym będzie wniesienie opłaty legalizacyjnej, której zasady obliczania są określone w przepisach art. 49d ust. 1 pkt 1 i art. 59f p.b.

Organ II instancji na wstępie wskazał, że przyjęta przez Organ I instancji kwalifikacja wykonanych robót jest nieuzasadniona. W ocenie Organu odwoławczego budowę przedmiotowej przybudówki należy zakwalifikować jako budowę obiektu budowlanego pełniącego funkcję użytkową budynku gospodarczego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że obiekt będący przedmiotem postępowania jest obiektem budowlanym, który jest trwale połączony z gruntem. Obiekt posiada ściany z trzech stron, nie posiada własnej ściany od strony istniejącego budynku mieszkalnego. Obiekt ten nie jest połączony funkcjonalnie ani konstrukcyjnie z budynkiem mieszkalnym. Korzysta jedynie z jednej ściany budynku mieszkalnego, wydzielającej obiekt z przestrzeni i jest użytkowany jako pomieszczenie gospodarcze.

Wobec powyższego w ocenie Organu II instancji biorąc pod uwagę rodzaj robót budowlanych w następstwie, których doszło do powstania na działce nr ewid. [...] w K. istniejącego przedmiotowego obiektu, należy stwierdzić, że stanowiły one budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b.

PWINB wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że przedmiotowy obiekt nie jest obiektem wolnostojącym, zatem jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia, którego Skarżący nie posiada. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie doszło do samowolnego wybudowania obiektu budowlanego pełniącego funkcję budynku gospodarczego, bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W dalszej części postanowienia Organ odwoławczy opisał procedurę legalizacji samowoli budowlanej oraz sposób wyliczenia opłaty legalizacyjnej, która w przedmiotowej sprawie wynosi 25.000 zł.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył A. N. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że zaskarżone postanowienie nie jest zasadne. W ocenie Skarżącego w przedmiotowej sprawie zasadnym byłoby wezwanie go przez Organ odwoławczy w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 ppkt 4 w zw. z art. 66 ust. 1 ppkt 3 p.b. do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku, poprzez rozłączenie określanego "przybudówką" budynku gospodarczego, poprzez dobudowanie brakującej ściany od strony budynku mieszkalnego i stworzenie przerwy pomiędzy budynkami. Skarżący wskazał, że Organ II instancji był o tym przez niego poinformowany, co zostało przez niego zacytowane w treści uzasadnienia postanowienia.

Wskazana przez PWINB konieczność złożenia wniosku o legalizację, zdaniem Skarżącego wskazuje na jego bezprawne działanie, tj. samowolę budowlaną, jednak jest to niezgodne ze stanem rzeczywistym. Legalizacja, która pociąga za sobą konieczność uiszczenia opłaty legalizacyjnej w kwocie 25.000 zł powoduje, że jej poniesienie znacznie przewyższyłoby wartość nakładów na powstanie przedmiotowego budynku w 2010 r.

W ocenie Skarżącego w momencie dokonanego zgłoszenia doszło do realizacji jego budowy wbrew zasadom sztuki budowlanej, której nie można nazwać samowolą. Na poparcie swojego stanowiska Skarżący przytoczył wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych dotyczących sztuki budowlanej.

W odpowiedzi na skargi Organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Postanowieniem z 17 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1523/22 tut. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492).

Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.").

W świetle art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie Sąd w szczególności: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Sprawy ze skarg, których przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a., mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Proces inwestycyjny w prawie budowlanym rozpoczyna bądź uzyskanie pozwolenia na budowę, bądź dokonanie zgłoszenia. W niektórych przypadkach ustawodawca zwalnia inwestycje z reglamentacji prawa budowlanego, pod warunkiem, że odpowiada ona zasadom bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Zatem od rodzaju inwestycji zależy przebieg procedury budowlanej.

Nie jest dopuszczalna realizacja inwestycji, dla której przewidziano konieczność uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie zgłoszenia. Nie składa się również wniosku o pozwolenie na budowę tam gdzie wymagane jest zgłoszenie.

Naruszenie tych zasad obwarowane jest z kolei procedurą naprawczą, która podobnie jak w przypadku samej inicjatywy budowlanej uzależniona jest po pierwsze od rodzaju przedsięwzięcia po drugie od zachowania inwestora.

Oczywistym jest, że gdy inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, a inwestor wykonał ją bez wymaganego pozwolenia będzie miało miejsce postępowanie naprawcze przewidziane dla sytuacji realizacji zamierzenia bez pozwolenia na budowę- art. 48 p.b.

Bardziej skomplikowana jest sytuacja, gdy inwestor dokonał zgłoszenia, a zrealizowana inwestycja kwalifikuje się do uzyskania pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji przyjmuje się, że ocena skutków zależeć będzie od zamiaru inwestora. W sytuacji bowiem, gdy inwestor świadomie realizując inwestycje wymagającą pozwolenia na budowę dokonał zgłoszenia, które nie obejmowało rzeczywistego zamiaru, a stanowiło jedynie obejście prawidłowego procesu inwestycyjnego przyjmuje się skutki, jak dla realizacji inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Inaczej natomiast będzie wyglądać sytuacja, w której zrealizowana inwestycja odbiega od warunków zgłoszenia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyklucza twierdzenie, że roboty budowlane były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 p.b. – chyba że zamiarem inwestora było obejście prawa polegające na wystąpieniu ze zgłoszeniem robót budowlanych, chociaż wiedział on, że zgłaszana inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (zob. wyroki NSA: z 26.05.2011 r., II OSK 443/10, z 12.02.2008 r., II OSK 604/06, z 28.04.2004 r., OSK 108/04 wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Prowadząc postępowanie w sprawie, organ musi bowiem dociec, czy zamiarem inwestora było obejście przepisów prawa. I tak np. w wyroku NSA z 20.05.2011 r., II OSK 900/10, Sąd wskazał, że w sytuacji gdy "dokonano zgłoszenia remontu starego wyeksploatowanego budynku, zaś w toku prac budowlanych obiekt ten rozebrano w całości i w to miejsce wybudowano nowy obiekt wymagający przed rozpoczęciem robót budowlanych uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę, to takie działanie inwestora niewątpliwie nosi znamiona samowoli budowlanej, do której ma zastosowanie uregulowanie zawarte w art. 48 p.b."

Stosowanie trybu uregulowanego w art. 48 p.b. przewidzianego dla likwidacji skutków samowoli budowlanej zamiast korzystniejszego dla inwestorów trybu naprawczego uregulowanego w przepisach art. 50 i art. 51 p.b. ma przeciwdziałać nadawaniu inwestycjom pozorów legalności przez wykorzystywanie do tego celu instytucji zgłoszenia. Prezentowane stanowisko nie jest jednak regułą i nie może oznaczać, że w każdym przypadku przekroczenia zakresu zgłoszenia zastosowanie znajduje art. 48 p.b. Każdy przypadek wyjścia przez inwestora poza zakres zgłoszenia, czy też jego odstąpienia lub zmiany od dokumentacji załączonej do zgłoszenia musi być rozpatrywany indywidualnie i w zależności od dokonanych ustaleń powinny zapadać decyzje, który tryb z p.b. powinien być zastosowany ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2018 r., II OSK 732/16).

Za każdym razem organ winien rozważyć przesłanki umożliwiające zastosowanie odpowiednio stosownego trybu naprawczego, określonego w art. 51 p.b., którego celem jest umożliwienie inwestorowi lub właścicielowi obiektu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Uwzględniając treść art. 50 ust. 1 i ust. 5 w zw. z art. 50 ust. 1 p.b., organy nadzoru budowlanego zobowiązany jest ustalić, czy jest możliwe doprowadzenie tych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Ewentualny obowiązek wykonania konkretnie sprecyzowanych czynności, w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. w określonym terminie, organ winien, nałożyć na osoby określone w art. 52 p.b., w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem z uwzgędnieniem okoliczności danej sprawy. Ten tryb powinien mieć pierwszeństwo przed trybem określonym w art. 48 p.b.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie WINB wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych związanych z budową obiektu budowlanego pełniącego funkcję użytkową budynku gospodarczego o wymiarach 5,68 x 5,22 m wraz z zadaszeniem o wymiarach zewnętrznych 3,10 m x 5,22 m, usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości K.

Nie ulega wątpliwości, że realizację tego budynku Skarżący dokonał w 2010 r., na podstawie zgłoszenia dokonanego [...] marca 2020 r., o zamiarze realizacji wolnostojącego budynku gospodarczego, parterowego z dachem jednospadowym, o powierzchni użytkowej 25 m², w odległości 1 m od istniejącego budynku mieszkalnego.

Bezsporne jest również to, że budynek został dobudowany do istniejącego budynku mieszkalnego.

Na tej podstawie Organ I instancji przyjął, że w sprawie nie doszło do realizacji zgłoszonego budynku gospodarczego, lecz rozbudowy budynku mieszkalnego, dla której wymagane było pozwolenie na budowę.

Organ II instancji nie zgodził się ze stanowiskiem Organu I instancji, że w sprawie mamy do czynienia z rozbudową budynku mieszkalnego, gdyż jak zauważył budynek ten nie jest powiązany funkcjonalnie ani konstrukcyjnie z budynkiem mieszkalnym, w związku z czym stanowi budynek gospodarczy, a z uwagi na to, że nie ma on funkcji samodzielnej, jego realizacja wymaga pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. W związku z czym wydał opisane na wstępie postanowienie.

W opozycji Skarżący wskazuje, że przyjęty w stosunku do niego tryb naprawczy jest zbyt rygorystyczny. Twierdzi, że realizację budynku zlecił firmie, w tym czasie mieszkając wraz z rodziną w [...], gdzie przebywał i pracował. Pod jego nieobecność firma budowlana wykonała zlecenie w sposób niezgodny z dokonanym przez niego zgłoszeniem, kiedy się o tym dowiedział było za późno by zmienić sposób realizacji, ze względu na zbyt duże były koszty.

Nawiązując do tego o czym była mowa na wstępie wskazać należy, że proces naprawczy w postaci nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę stosujemy między innymi do tych inwestycji, które inwestor zainicjował w formie zgłoszenia pomimo tego, że jego zamiarem z góry objęta była inna inwestycja, która wymaga pozwolenia na budowę, tj. w sytuacji gdy inwestor świadomie próbuje swoim działaniem obejść obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.

Na tle sprawy stwierdzić należy, że zamiarem inwestora była realizacja budynku gospodarczego. Nie ulega wątpliwości, że Skarżący zrealizował budynek gospodarczy. Rację ma bowiem Organ II instancji, że zrealizowany budynek nie stanowi rozbudowy budynku mieszkalnego, gdyż nie jest z tym budynkiem funkcjonalnie powiązany.

Ustalona przez Organy niezgodność z dokonanym zgłoszeniem polega na tym, że zamiast w odległości 1 m od budynku mieszkalnego budynek został dobudowany do budynku mieszkalnego, posiadając z nim jedną ścianę wspólną.

W toku postepowania Skarżący konsekwentnie twierdził, że wszelkie stwierdzone nieprawidłowości nie wynikały z chęci ominięcia prawa, a jedynie z nieświadomości, niewiedzy i pośpiechu ekipy budowlanej, a także braku bieżącego nadzoru nad prowadzonym pracami. Jednocześnie zgłosił chęć naprawienia powstałych nieprawidłowości poprzez dostawienie brakującej ściany i rozdzielenie budynków.

Na tle sprawy należy postawić sobie pytanie, czy naprawa stwierdzonych niezgodności polegać ma na przeprowadzeniu postępowania naprawczego jak dla realizacji inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę – art. 48 p.b., jak przyjęły Organy, czy jak dla realizacji inwestycji niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem – art. 50 i n. p.b., czego zdaje się, żąda Skarżący.

W ocenie Sądu, zasady Prawa budowanego pozwalają wywieść wniosek, że stosowanie procedury bardziej rygorystycznej uruchamiane jest w sytuacji, gdy zastosowanie przepisów mniej rygorystycznych jest w danej sytuacji wykluczone.

Tymczasem w sprawie Organy nie wykluczyły zastosowania mniej rygorystycznych przepisów.

W sprawie nie zostało wyjaśnione, czy nie da się dostosować tak zrealizowanego budynku do warunków zgłoszenia na co wskazuje Skarżący, zwłaszcza w sytuacji gdy Organ II instancji twierdzi, że budynek nie jest ani funkcjonalnie ani konstrukcyjnie połączony z budynkiem mieszkalnym. Wyjaśnienie tych kwestii powinno poprzedzić wybór znajdującej w sprawie zastosowanie procedury naprawczej. Do kwestii tych w ogóle nie odniósł się Organ II instancji pomimo zgłoszonych w tym zakresie wniosków Skarżącego.

Wydając postanowienie bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie wskazanym Organy naruszyły przepisy art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 50 p.b. Z kolei nie ustosunkowując się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów Organ II instancji naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Bezzasadny natomiast okazał się zarzut naruszenia art. 66 p.b. poprzez jego niezastosowanie. Dopiero bowiem legalnie istniejący obiekt może być kontrolowany pod względem prawidłowego realizowania obowiązków z zakresu utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym, a więc obowiązków wynikających z art. 61 p.b. Zarówno art. 50 i art. 51 p.b. jak i art. 66 p.b. odwołują się do kwestii zagrożenia bezpieczeństwa. Jednak różnica polega między innymi na tym, że przepisy art. 50 i art. 51 p.b. odwołują się w sposób bezpośredni do procesu budowlanego, natomiast art. 66 p.b. odnosi się do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku. Przepis art. 66 p.b. nie może być wykorzystywany do usunięcia dokonanych przez inwestora odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, jak i do likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w istniejącym obiekcie budowlanym (zob. wyroki NSA z 15 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1196/09; z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 1424/08, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 121/15, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 190/16 ).

Zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania uzasadnia uchylenie zarówno postanowienia Organu II instancji, jak również I instancji, co mając na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. p.p.s.a. a także art. 135 p.p.s.a.