Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 679/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 97 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Asesor sądowy WSA Robert Talaga Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2023 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Po 679/23

Uzasadnienie

L. L. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 29 czerwca 2023 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...], nr [...] z dnia 17 kwietnia 2023r, ( w komparycji błędnie wskazując jej datę na dzień 31 maja 2021 r. ) zatwierdzającą projektu podziału nieruchomości, położonej w [...], w rejonie ul. [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] o pow. 0.0722 ha, obręb [...] objętej księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy [...], polegający na wydzieleniu z niej działek gruntu o numerach ewidencyjnych: [...] – o pow. 0.0561 ha oraz [...] - o pow. 0.0161 ha, zgodnie z załącznikiem graficznym w skali 1: 500, który stanowi integralną część decyzji.

Powyższa skarga została wywiedziona na tle stanu faktycznego sprawy, w której wnioskiem z 5 maja 2021 r. Gmina [...] wystąpiła do Burmistrza [...] o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału położonej w [...] nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], przedstawiając wstępny projekt podziału nieruchomości oraz wydaną na podstawie art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 ze zm.; dalej: "u.g.n.") "opinię" z dnia 19 marca 2021r. o jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Burmistrz wszczął postępowanie administracyjne we wnioskowanej sprawie i decyzją z 31 maja 2021 r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości, położonej w [...] w rejonie ul. [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] o pow. 0.0722 ha, polegający na wydzieleniu z niej następujących działek gruntu o numerach ewidencyjnych: [...] - pow. 0.0561 ha oraz [...] - pow. 0.0161 ha, zgodnie z załącznikiem graficznym.

Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 lipca 2021 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji .

Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2022r. w sprawie I SA/Po 766/21 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] oraz postanowienie z dnia 19 marca 2021r. opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości.

Ponownie rozpatrując sprawę Burmistrz [...] wydał w dniu 20 marca 2013r nową opinię w której pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału pod kątem jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] " w rejonie ulicy [...]" uchwalonego uchwałą nr VI/48/03 Rady Miejskiej [...] z 20 marca 2003r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa W. nr 74 poz 1426 z 12 maja 2003r.

Organ ustalił, że zgodnie z planem projektowana do wydzielenia działka [...] położona jest na obszarze oznaczonym symbolem [...] - tereny mieszkalnictwa jednorodzinnego niskiej intensywności zabudowy, a nieruchomość stanowiąca działkę [...] na obszarze oznaczonym symbolem [...] - tereny urządzeń i tras komunikacyjnych. W wyniku ponownej analizy zebranego materiału dowodowego organ rozważył możliwość uwzględnienia minimalnej szerokości tj. 6 m komunikacji pieszej i stwierdził, że realizacja komunikacji pieszej o minimalnej szerokości nie uchroni budynku znajdującego się na działce nr [...] przed rozbiórką.

Wobec tego decyzją z dnia 17 kwietnia 2023r Burmistrza [...], nr [...] ( w komparycji błędnie wskazując jej datę na dzień 31 maja 2021 r. ) zatwierdził projektu podziału nieruchomości, położonej w [...], w rejonie ul. [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] o pow. 0.0722 ha, obręb [...] objętej księgą wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy [...], polegający na wydzieleniu z niej działek gruntu o numerach ewidencyjnych: [...] – o pow. 0.0561 ha oraz [...] - o pow. 0.0161 ha, zgodnie z załącznikiem graficznym w skali 1: 500, który stanowi integralną część decyzji.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił jej niezastosowanie się do zgłaszanych przeze niego propozycji i uwag dotyczących sposobu podziału nieruchomości i nieuwzględnienie ich w projekcie podziału, a tym samym zatwierdzenie projektu wadliwego nierespektującego interesów zarówno odwołującego jak i społecznego. Wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Uzasadniając odwołanie, skarżący wskazał, że nie zgadza się z decyzją, ponieważ podział nieruchomości jest zbędny i doprowadzi do bezpowrotnej utraty i zniszczenia jego kulturowego dziedzictwa oraz jego artystycznej kolebki.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 czerwca 2023r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji .

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że działka nr [...] położona jest na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i kontrolowany podział jest zgodny z jego ustaleniami, albowiem Burmistrz opinią nr [...] pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału pod kątem jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] pn. "w rejonie ulicy [...]". Zgodnie z ww. planem wydzielane działki przewidziane są do zagospodarowania na tereny mieszkalnictwa jednorodzinnego niskiej intensywności zabudowy - symbol [...] (działka nr [...]) oraz tereny urządzeń i tras komunikacyjnych - symbol [...] (działka nr [...]). Projektowane do wydzielenia działki mogą być przeznaczone i zagospodarowane tylko zgodnie z obowiązującym na omawiany teren planem zagospodarowania przestrzennego. Prawidłowe zagospodarowanie zaprojektowanych do wydzielenia działek wiąże się z zapewnieniem dla nich dostępu do drogi publicznej. Wobec tego organ stwierdził, że wstępny projekt podziału nieruchomości w kolorze czerwonym jest zgodny z ustaleniami w/w planu. Zgodnie z § 24 ust 2 i 3 planu podstawowy układ komunikacji uzupełniają ciągi pieszojezdne - [...], piesze - [...] i ścieżki rowerowe. Ścieżki rowerowe należy zabezpieczyć w ciągach wyznaczonych ulic zgodnie z rysunkiem planu i przepisami szczególnymi. Ustala się linie rozgraniczające dla wydzielonych ciągów: 1) komunikacji pieszojezdnej oznaczonej na planie symbolem [...], [...] o minimalnej szerokości 5 m, 2) komunikacji pieszej oznaczonej na planie symbolem [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o minimalnej szerokości 6 m. Zdaniem Kolegium nie budzi wątpliwości, że plan ten przeznacza część działki nr [...], stanowiącej własność skarżącego, na ciąg pieszy oznaczony na rysunku planu symbolem [...]. Plan ten wiąże organy administracji publicznej w procedurze wydawania na jego podstawie indywidualnych rozstrzygnięć. Projekt podziału nieruchomości, jako zgodny z ustaleniami planu, został pozytywnie zaopiniowany przez Burmistrza. W ocenie SKO ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przeanalizował możliwość dokonania podziału z uwzględnieniem przy tym podziale takiej szerokości ciągu pieszego, która pozwoliłaby uchronić budynek skarżącego przed rozbiórką i uznał, że przy zachowaniu zgodności podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje dla ciągu pieszego minimalną szerokość 6 m, nie ma możliwości ominięcia budynku skarżącego.

Kolegium powołało się na ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych, że wydzielanie gruntów pod ciągi piesze, zgodnie z art. 6 pkt 9c u.g.n., jest celem publicznym, a nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W świetle jego treści na ciąg pieszy w sposób precyzyjny oznaczono tę nieruchomość i cel jej przeznaczenia, co nie pozwala na jakąkolwiek polemikę w tym zakresie. Jeżeli zatem plan miejscowy w sposób jednoznaczny przesądza o przebiegu ciągu pieszego, to podział służący wydzieleniu działek koniecznych dla realizacji tego przedsięwzięcia, niezbędny dla osiągnięcia celu publicznego, jakim jest zastosowanie się do przepisów prawa miejscowego, musi uwzględniać określony przebieg ciągu pieszego i w konsekwencji odpowiednie wydzielenie gruntów pod ten ciąg. Celowość takiego, a nie innego zaprojektowania ciągu pieszego, skutki jakie to może wywołać dla skarżącego oraz innych mieszkańców pozostają poza granicami postępowania o zatwierdzenie podziału działek, w którym organy nie oceniają zasadności wyznaczenia w danym miejscu przebiegu ciągu pieszego i jego parametrów, pozostając związanym aktem prawa miejscowego. W tych okolicznościach organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie w całości, a także o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Burmistrza [...] oraz postanowienia z opiniującego wstępny projekt podziału nieruchomości. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił decyzji naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj:

1. art. 153 ppsa polegający na zaniechaniu przez organ I instancji jak i organ odwoławczy przeprowadzenia postępowania administracyjnego z uwzględnieniem oceny prawnej oraz zaleceń wynikających z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2022r. w sprawie I SA/Po 766/21

2. art. 107 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez utrzymanie w mocy utrzymanie w mocy" decyzji z dnia 31 maja 2021 roku (Znak:[...]), w sytuacji gdy decyzja - którą w sentencji powołuje organ - nie istnieje w obrocie prawnym, albowiem na mocy wyroku WSA w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2022 roku (sygn. akt; I SA/Po 766/21) została uchylona.

3. tj. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza [...] z dnia 31 maja 2021 r. - Znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w [...], w rejonie ulicy [...], (...) w sytuacji, gdy ze względu na wady prawne którymi obarczona jest decyzja organu pierwszej instancji, organ odwoławczy obowiązany był uchylić ww. decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Kolegium w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) dalej zwana p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W myśl art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Natomiast przepis art. 93 ust. 1 u.g.n. stanowi, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego .

Na wstępie przypomnieć należy, że poprzednio wydane w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym decyzje oraz postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2022r. w sprawie I SA/Po 766/21.

Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego.

W uzasadnieniu wyroku uchylającego zaskarżone decyzje Sąd stwierdził, że uzasadnienie decyzji było lakoniczne, nie wynikało z niego, poza ogólnymi stwierdzeniami o zgodności podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, czy podział respektował zawarte w planie parametry projektowanej drogi. Nie wynikało to, w ocenie Sądu, również z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd uznał, że decyzji organów obu instancji, jak i znajdującego się w aktach administracyjnych wstępnego projektu podziału nieruchomości nie da się skontrolować pod kątem zgodności granic nowopowstałej działki nr [...] z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem rysunek graficzny, dołączony do zatwierdzającej ten plan (publikowanej w Dz. Urz. Województwa W. .) uchwały nr VI/48/03, jest nieczytelny, a dokładnego wyrysu planu dotyczącego spornego fragmentu w aktach sprawy było brak. Zaznaczył też, że w § 24 ust. 3 pkt 2 ww. uchwały ustalono linie rozgraniczające wydzielonych ciągów komunikacji pieszej (oznaczonej na planie symbolem m. in. [...] o minimalnej szerokości 6 m. Natomiast zgodnie z ust. 4 tego przepisu, tereny wymienione w ust. 3 można również wydzielać i kształtować w zależności od potrzeb, na terenach funkcjonalnych w trakcie realizacji planu, zgodnie z ustaleniami planu i przepisami szczególnymi. Ani z dokumentów znajdujących się w aktach, ani z uzasadnień decyzji organów obu instancji, w kontekście dotychczas ustalonego stanu faktycznego sprawy, nie wynikało, czy szerokość ciągu pieszego, dla którego w wyniku podziału powstanie działka nr [...] stanowi 6 m, czy wielkość tę przekracza, co ewentualnie umożliwiałoby rozważenie możliwości ominięcia budynku skarżącego przy zachowaniu zgodności tego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dlatego Sąd uchylił zaskarżone decyzje aby organ pierwszej instancji ponownie przeanalizował możliwość dokonania podziału w zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ale z rozważeniem możliwości uwzględnienia przy tym podziale takiej szerokości ciągu pieszego, która pozwoliłaby uchronić budynek skarżącego przed rozbiórką. Jeżeli w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego (udokumentowanego w aktach sprawy), po jego rozpatrzeniu, dojdzie do wniosku, że taki podział nie jest możliwy i zatwierdzi dotychczas proponowany podział, swoje rozstrzygnięcie powinien wyczerpująco uzasadnić.

Rolą obecnie kontrolującego zaskarżoną decyzję Sądu jest zatem ponowna ocena zaskarżonych decyzji z uwzględnieniem wskazań i oceny prawnej zawartej w wyroku WSA dnia 14 kwietnia 2022r. w sprawie I SA/Po 766/21.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ przeprowadził dowód z uchwały nr VI/48/03 Rady Miejskiej [...] z 20 marca 2003r. dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] " w rejonie ulicy [...]" Zgodnie z ww. planem wydzielane działki przewidziane są do zagospodarowania na tereny mieszkalnictwa jednorodzinnego niskiej intensywności zabudowy - symbol [...] (działka nr [...]) oraz tereny urządzeń i tras komunikacyjnych - symbol [...] (działka nr [...]). Projektowane do wydzielenia działki mogą być przeznaczone i zagospodarowane tylko zgodnie z obowiązującym na omawiany teren planem zagospodarowania przestrzennego. Prawidłowe zagospodarowanie zaprojektowanych do wydzielenia działek wiąże się z zapewnieniem dla nich dostępu do drogi publicznej. Wobec tego organ stwierdził, że wstępny projekt podziału nieruchomości w kolorze czerwonym jest zgodny z ustaleniami w/w planu. Zgodnie z § 24 ust 2 i 3 planu podstawowy układ komunikacji uzupełniają ciągi pieszojezdne - [...], piesze - [...] i ścieżki rowerowe. Ścieżki rowerowe należy zabezpieczyć w ciągach wyznaczonych ulic zgodnie z rysunkiem planu i przepisami szczególnymi. Ustala się linie rozgraniczające dla wydzielonych ciągów: 1) komunikacji pieszojezdnej oznaczonej na planie symbolem [...], [...] o minimalnej szerokości 5 m, 2) komunikacji pieszej oznaczonej na planie symbolem [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o minimalnej szerokości 6 m. Zdaniem Kolegium nie budzi wątpliwości, że plan ten przeznacza część działki nr [...], stanowiącej własność skarżącego, na ciąg pieszy oznaczoną na rysunku planu symbolem [...], czyli na komunikację pieszą. Wobec tego słusznie organ stwierdził, że wstępny projekt podziału nieruchomości jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji przeanalizował też możliwość dokonania podziału z uwzględnieniem przy tym podziale takiej szerokości ciągu pieszego, która pozwoliłaby uchronić budynek skarżącego przed rozbiórką i uznał, że przy zachowaniu zgodności podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje dla ciągu pieszego minimalną szerokość 6 m, nie ma możliwości ominięcia budynku skarżącego. Sąd uznał te ustalenia za prawidłowe, wynikające z zebranego materiału dowodowego. Z dołączonej do decyzji mapy z projektem podziału nieruchomości wynika jednoznacznie, że przy budowie ciągu pieszego nie ma możliwości zachowania domu skarżącego.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organ przeprowadził postępowanie nie naruszając przepisów postępowania, w tym art. 153 i art. 170 p.p.s.a., jak również przepisów prawa materialnego. Organ odwoławczy bowiem, ponownie przeprowadzając ocenę niniejszej sprawy, będąc związanym oceną Sądu w myśl art. 153 p.p.s.a., ponownie dokonał ustaleń stanu faktycznego sprawy w oparciu o niezakwestionowany materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a następnie dokonał wszechstronnej oceny tych ustaleń, a swoje rozstrzygnięcie wyczerpująco uzasadnił zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 3 kpa., zgodnie ze wskazaniami Sądu zawartymi w prawomocnym wyroku z dnia 14 kwietnia 2022r.

Odnosząc się końcowo do zarzutu skargi dotyczącego błędnego wskazania przez organ II instancji daty decyzji organu I instancji Sąd uznał, że jest to oczywista omyłka pisarska, gdyż w uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał prawidłową datę decyzji Burmistrza [...]. Nie budzi więc wątpliwości, że organ II instancji rozpatrzył odwołanie od decyzji z 17 kwietnia 2023 r. a nie z 31 maja 2021r.

Zatem stwierdzić należy, że postępowanie organów zostało przeprowadzone prawidłowo, materiał dowodowy został uzupełniony o dokumenty potwierdzające dokonane ustalenia, a jego argumentację należy uznać za spójną i logiczną.

Mając powyższe na uwadze skargę jako niezasadną Sąd oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.