Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 496/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Ewa Czarnota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2010 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. "W" Sp. k. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie potwierdzenia przejścia z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, z dniem 1 stycznia 1999 r., części nieruchomości położonej w P., oznaczonej geodezyjnie obręb [...], arkusz mapy [...], projektowana działka nr [...] o powierzchni [...] ha.

W uzasadnieniu postanowienia Minister Infrastruktury wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] odmówił potwierdzenia nabycia przez Miasto P. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w P., oznaczonej geodezyjnie obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...], o powierzchni [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P., jako własność M.L.

Minister Budownictwa, decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skarga na decyzję z dnia [...] września 2007 r. została następnie oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1770/07.

W tej sytuacji spółka I. Sp. z o.o. "W." Sp. k. z siedzibą w P., wnioskiem z dnia 13 sierpnia 2009 r., wystąpiła do Wojewody [...] o zawieszenie, w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, przedmiotowego postępowania wskazując, że zagadnieniem wstępnym jest sprawa tocząca się przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygn. akt K 20/09 z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie zgodności z Konstytucją przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w zakresie w jakim znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie.

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, postanowieniem z dnia 14 października 2009 r. odmówił zawieszenia postępowania podnosząc, że toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie dotyczy kwestii, które pozostają poza zainteresowaniem przedmiotowego postępowania.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka I. Sp. z o.o. "W." Sp. k. z siedzibą w P..

Minister Infrastruktury rozpoznając sprawę przytoczył treść art. 97 § 1 pkt 4 kpa i podkreślił, że zagadnieniem wstępnym są kwestie prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Prejudycjalność zachodzi tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe (wyrok NSA z dnia 17 lipca 2003 r., sygn. akt II SA 427/02). Musi więc istnieć wyraźny związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie jest niedopuszczalne.

Organ drugiej instancji zaznaczył, że z wykazu spraw rozpatrywanych przez Trybunał Konstytucyjny (stan na 15 grudnia 2009 r.), umieszczonego na stronie internetowej Trybunału Konstytucyjnego wynika, iż powołana we wniosku o zawieszenie postępowania sprawa o sygn. akt K 20/09 dotyczy zbadania zgodności art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w zakresie w jakim zezwala na wygaśnięcie roszczenia o odszkodowanie przed wydaniem decyzji potwierdzającej nabycie prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, z art. 2 i art. 21 ust. 2 w związku z art. 31 Konstytucji RP.

Prowadzone przez organ wojewódzki postępowanie dotyczy natomiast nabycia nieruchomości w trybie art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Minister Infrastruktury wskazał, że art. 73 ust. 4 stanowi, iż odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

Postępowanie odszkodowawcze z art. 73 ust. 4 jest więc postępowaniem odrębnym, nie należącym do organu wojewódzkiego.

Organ drugiej instancji uznał zatem, że sprawa tocząca się przed Trybunałem Konstytucyjnym nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego konieczność zawieszenia postępowania toczącego się w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła spółka I. Sp. z o.o. "W." Sp. k. z siedzibą w P., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na rozstrzygniecie, tj.:

- art. 10 kpa poprzez brak zawiadomienia strony, przed wydaniem postanowienia, o możliwości wypowiedzenia się co do zabranych dowodów i materiałów,

- art. 81 kpa poprzez przyjęcie za udowodnioną okoliczność faktyczną, co do której strona nie miała możliwości wypowiedzenia się,

- art. 75 kpa poprzez przyjęcie jako dowodu umieszczonego w Internecie wykazu spraw rozpatrywanych przez Trybunał Konstytucyjny,

- art. 79 kpa poprzez niezawiadomienie strony o przeprowadzeniu oględzin.

W uzasadnieniu skargi zarzucono m.in., że informacje zawarte na stronie internetowej nie mogą być uznane za dowód w sprawie. Źródłem informacji co do zakresu skargi konstytucyjnej w sprawie o sygn. akt K 20/09 mógł być wyłącznie urzędowy odpis tej skargi lub stosowne zaświadczenie wydane przez Trybunał Konstytucyjny.

Zdaniem skarżącej ponadto czynność, podczas której organ zapoznawał się z zawartością strony internetowej miała charakter oględzin i w związku z tym strona o przeprowadzeniu takiego dowodu powinna być zawiadomiona w trybie art. 79 kpa.

Skarżąca podniosła również, że strona internetowa podana w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (www.tybunal.gov.pl) nie istnieje.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżone postanowienie z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] października 2009 r. nie naruszają prawa.

Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. A zatem, musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Z tych względów organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność musi być bezpośrednia. Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 1698/07, LEX nr 489631).

W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej nie uwzględniły wniosku spółki I. Sp. z o.o. "W." Sp. k. z siedzibą w P. o zawieszenie w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem M.L. o wydanie decyzji w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), w sprawie nieruchomości położonej w P., składającej się z działki nr [...], arkusz [...], o powierzchni [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej KW [...]. Organy obu instancji uznały bowiem, że wskazana we wniosku o zawieszenie postępowania sprawa, tocząca się przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygn. akt K 20/09, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe.

Zaznaczyć należy, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż prowadzone z wniosku M.L. postępowanie administracyjne dotyczy nabycia nieruchomości w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1999 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Tocząca się przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawa o sygn. akt K 20/09 – jak słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – dotyczy zaś zbadania zgodności art. 73 ust. 4 powołanej ustawy, w zakresie w jakim zezwala na wygaśnięcie roszczenia o odszkodowanie przed wydaniem decyzji potwierdzającej nabycie prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, z art. 2 i art. 21 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Oczywiste zatem jest, że zawisła przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawa o sygn. akt K 20/09 dotyczy kwestii, które nie mają bezpośredniego związku ze sprawą toczącą się w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Postępowanie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i postępowanie prowadzone w przedmiocie odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 tej ustawy, są to dwa odrębne od siebie postępowania administracyjne, które prowadzą odrębne organy administracji publicznej - decyzję w trybie art. 73 ust. 1 w pierwszej instancji wydaje organ wojewódzki, o odszkodowaniu w trybie art. 73 ust. 4 w pierwszej instancji orzeka natomiast starosta. Słusznie więc organy orzekające w sprawie uznały, że tocząca się przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawa o sygn. akt K 20/09 nie stanowi zagadnienia wstępnego, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa i nie może stanowić podstawy do zawieszenia toczącego się postępowania w przedmiocie potwierdzenia przejścia z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. opisanej wyżej nieruchomości. Jak bowiem wyżej wskazano, nie ma bezpośredniego związku między niniejszą sprawą, a rozstrzygnięciem Trybunału Konstytucyjnego.

Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Przy czym zaznaczyć trzeba, że rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji publicznej wskazanych w skardze przepisów kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniałoby ewentualne uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z regułami określonymi w kpa.

Dodatkowo, odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów wskazać należy, że wraz z rozwojem informatyki strony internetowe stały się powszechnie stosowanym nośnikiem informacji. Publikowane na stronie internetowej Trybunału Konstytucyjnego różnego rodzaju informacje, w tym m.in. wykaz oraz treść wydawanych przez Trybunał orzeczeń, czy też wykaz rozpatrywanych przez Trybunał spraw, są powszechnie dostępne i nie można zgodzić się z zarzutami skarżącej, iż informacje zawarte na stronie internetowej Trybunału nie są wiarygodne. Zauważyć trzeba, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) udostępnianie informacji publicznych następuje m.in. w drodze ogłaszania informacji publicznych w Biuletynie Informacji Publicznej, który utworzony został w celu powszechnego udostępniania informacji publicznej, w postaci ujednoliconego systemu stron w sieci teleinformatycznej. BIP jest podstawowym źródłem zapoznania się z informacją publiczną i udostępnienie informacji publicznej w BIP wyłącza obowiązek ponownego jej udostępniania na wniosek zainteresowanego, czy w innych przewidzianych w ustawie formach.

Całkowicie bezpodstawne jest też twierdzenie skarżącej, że zapoznawanie się z zawartością strony internetowej ma charakter oględzin. Jak wyżej wskazano strony internetowe, w tym strona Trybunału Konstytucyjnego, stanowią jedno z podstawowych źródeł zapoznania się z informacją publiczną. Udostępniane na stronach internetowych informacje funkcjonują w obiegu publicznym i w zasadzie każdy niemal w każdym czasie i miejscu ma możliwość zapoznania się z informacją umieszczoną na stronie internetowej.

Oczywiste ponadto jest, że adres strony internetowej Trybunału Konstytucyjnego to www.trybunal.gov.pl, nie zaś - jak wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - www.tybunal.gov.pl. W ocenie Sądu wskazanie nieprawidłowego adresu stanowiło jednakże zwykły błąd literowy i okoliczność powyższa nie ma żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.