Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 30/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 4a
journal: Dz.U. 2022 poz 180
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Asesor WSA Anetta Chołuj, Marta Pawłowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 30 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. sp. z o.o. we W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 28 listopada 2023 r. nr BP.501.1840.2022.1284.DL1.487317 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi F. sp. z o.o. we W. (dalej: strona, skarżąca, spółka) jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 28 listopada 2023 r., nr BP.501.1840.2022.1284.DL1.487317 – wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 16 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 26 maja 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1123), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 180 ze zm., dalej u.t.d.) oraz lp. 1.1. i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. – utrzymująca w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji, DWITD) z dnia 6 sierpnia 2022 r., nr WITD.DI.0152.I0028/58/22 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.

Na podstawie przedstawionych dokumentów, Sąd ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 28 czerwca 2022 r. około godziny 8:00 na ul. [...] we W. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego poddali kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym kierował I. A. (obywatel G.). W toku kontroli stwierdzono wykonywanie zarobkowego krajowego transportu drogowego osób. Kierowca przewoził pasażera we Wrocławiu na trasie z ul. [...] na ul. [...]. Przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji [...]. Opłata za przejazd wyniosła 25,72 zł. Pasażer otrzymał w aplikacji fakturę wystawioną przez [...] w imieniu strony skarżącej. W związku z powyższym, organ I instancji stwierdził, że wykonawcą przewozu była skarżąca spółka. Pojazd nie był oznakowany ani wyposażony jako taksówka, nie zawierał w dowodzie rejestracyjnym odpowiedniego wpisu potwierdzającego, że jest taksówką. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole nr [...]. W ramach uzupełniającego postępowania dowodowego organ I instancji ustalił, że strona posiada licencję na wykonywanie przewozu drogowego osób taksówką, natomiast pojazd poddany kontroli nie został zgłoszony do ww. uprawnienia.

Organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję i stwierdził następujące naruszenia:

- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. – za co nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł;

- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji – za co nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.

Wysokość kary ograniczono do 12.000 zł zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d.

W wyniku odwołania strony organ II instancji utrzymał w całości decyzję organu I instancji w mocy. Organ po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości, co do zasadności nałożenia kary. Pokreślił organ, że protokół kontroli został podpisany przez kierującego bez zastrzeżeń. Podmiotem odpowiedzialnym za zrealizowany przewóz w dniu kontroli była spółka. Strona na dzień kontroli nie dysponowała stosownym uprawnieniem licencyjnym umożliwiającym jej wykonywanie zarobkowych okazjonalnych przewozów osób. Jednocześnie usługa transportowa była wykonywana pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Zdaniem GITD w przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a co nie jest sprzeczne z prawem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu rozpatrywanej w przedmiotowym postępowaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji, decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania dot. nałożenia kary, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 76 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, oraz art. 12 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie utrzymanie przez organ II instancji w mocy decyzji organu I instancji, pomimo, iż została ona wydana bez wnikliwego wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych sprawy i nie uwzględnieniu słusznego interesu strony, w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w czyim imieniu wykonywany był kontrolowany przejazd, braku wyjaśnienia, w oparciu o jaki stosunek prawny kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, braku wyjaśnienia jaki charakter miał przewóz przy jednoczesnym nakładaniu na skarżącego kary za wykonywanie przewozu okazjonalnego oraz za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, w sytuacji gdy w trakcie jednego przewozu kierowca nie mógł jednocześnie dopuścić się obu naruszeń, ponieważ wzajemnie się wykluczają

2) art. 9 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu podstaw decyzji, ustalonych faktów, oceny dowodów, a przede wszystkim niewyjaśnienie dlaczego organ pierwszej instancji nie wykazał inicjatywy dowodowej w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozstrzygnięcia relacji łączących Stronę oraz na czyją rzecz wykonywany był przewóz oraz co stało się z ewentualnie otrzymanym wynagrodzeniem za przedmiotowy przejazd, a także ustalenia formy współpracy kierowcy ze Spółką i czy taka współpraca w ogóle miała miejsce

3) art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji, świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;

4) art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na uznaniu, że skarżący wykonywał przejazd bez wymaganej licencji, w sytuacji gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego wskazuje, iż skarżący posiadał w kontroli ważną licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, a termin 28 dniowy na wpis pojazdu do licencji w dniu kontroli jeszcze nie upłynął.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że najistotniejszym uchybieniem organów było nieustalenie jednoznacznie charakteru przewozu dokonanego w Warszawie w dniu 28 czerwca 2022 r. i nałożenie na skarżącą zarówno kary za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego oraz za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Zdaniem strony, takie rozstrzygnięcie wskazuje, że jego przedmiotem były dwa różne przewozy, tj. przewóz taksówką i przewóz okazjonalny, mimo, iż nie jest możliwe wykonywanie jednocześnie dwóch różnych rodzajów przewozów. Dalej strona uzasadniła podniesione w skardze zarzuty i przedstawiła swoje stanowisko.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd dokonując kontroli legalności decyzji nie znalazł podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo. W szczególności zdaniem Sądu nie ma podstaw dla zakwestionowania stanowiska organów, że w sprawie wystąpiły naruszenia u.t.d. skutkujące koniecznością nałożenia kary pieniężnej.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.t.d. Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Jak stanowi natomiast art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do u.t.d.

Zdaniem Sądu, organy w rozpoznawanej w przedmiotowym postępowaniu sprawie prawidłowo stwierdziły w opisanym wyżej stanie faktycznym dwa naruszenia przepisów określone w załączniku nr 3 do u.t.d., tj. naruszenie lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy tj. naruszenie sankcjonowane w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Za naruszenie te organy nałożyły na skarżącego – mając na uwadze w art. 92a ust. 3 u.t.d. – karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.

W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do kwestionowanej przez stronę skarżącą odpowiedzialności spółki co do zasady. Skarżąca podniosła, że jej zdaniem okoliczności sprawy nie potwierdzają w sposób niewątpliwy odpowiedzialności skarżącej spółki w wykonanym przewozie – w szczególności, że brak jest podstaw do uznania spółki za podmiot wykonujący przewóz drogowy.

Sąd wskazuje, że zasadnie organy stwierdziły, że podmiotem odpowiedzialnym za zrealizowany przewóz była skarżąca spółka. Odpowiedzialność skarżącej spółki w stanie faktycznym będącym przedmiotem niniejszego postępowania została ustalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 38/24.

Za pośrednictwem aplikacji [...] w imieniu spółki została wystawiona faktura i na jej rzecz za pośrednictwem aplikacji [...] uiszczona została płatność. Dlatego spółka zobligowana była zapewnić, aby kierowca dysponował niezbędnymi dokumentami dotyczącymi wymaganych badan lekarskich i psychologicznych.

Należy uznać ponadto, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi, że organ nie podjął inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania jakiego rodzaju relacje łączą stronę z kierowcą. Zauważa Sąd, że strona w toku całego postępowania ograniczyła się jedynie do poddania w wątpliwość stanowiska organów, natomiast nie przedłożyła żadnych dowodów ani nie udzieliła żadnych wyjaśnień kwestionujących jej rolę w wykonanym przewozie. A z dowodów zgormadzonych w sprawie – protokołu kontroli podpisanego przez kierowcę, zrzutu z aplikacji [...] i wystawionej faktury wynika, że przewóz był dokonany w imieniu i na rzecz strony. Samo twierdzenie strony, że ww. dowody są niewystarczające i nie wynika z nich jakiego rodzaju związek łączył kierowcę ze stroną nie mogą skutecznie podważyć ustaleń faktycznych sprawy.

Zasadnie również wskazały organy, że strona nie wykazała okoliczności uwalniających ją od odpowiedzialności opisanych w art. 92c u.t.d. Stosownie do treści art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Słusznie organy oceniły, że skarżąca nie wykazała okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność opisaną w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Do naruszenia doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć. Dla zwolnienia z odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest ustalenie braku wpływu podmiotu wykonującego przewozy lub inne czynności na powstanie naruszenia. Niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d., powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Dla zwolnienia się z odpowiedzialności przedsiębiorca musi zatem wykazać, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa. W niniejszej sprawie żadnych takich obiektywnych, nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych okoliczności skarżąca nie wykazała.

W odpowiedzi na zarzut skarżącej, że na okoliczność wystąpienia przesłanek z art. 92b i 92c u.t.d. organ nie przeprowadził dowodu z przesłuchania strony, Sąd wskazuje, że w świetle art. 86 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej: k.p.a.) taki dowód jest dopuszczalny dopiero po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W przedmiotowym postępowaniu wszelkie fakty zostały natomiast wykazane bez potrzeby przeprowadzania dowodu z przesłuchania stron.

Odnieść się także należy do zgłoszonego przez stronę zarzutu, iż organ niewystarczająco wyjaśnił podstawy decyzji, ustalonych faktów, a także nie wykazał inicjatywy dowodowej w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia czy kierowca przyjął kurs danym pojazdem, a jeżeli tak to w jaki sposób, czy pobrał z tego tytułu opłatę, a jeżeli tak to w jakiej wysokości, w jaki sposób oraz na czyją rzecz oraz co stało się z ewentualnie otrzymanym wynagrodzeniem. Nie budzą wątpliwości Sądu okoliczności faktyczne ustalone przez organ w toku postępowania. W trakcie kontroli kierowca przewoził pasażera, który zamówił przewóz za pomocą aplikacji mobilnej [...]. Opłata za przejazd wyniosła 25,72 zł, a pasażer otrzymał fakturę wystawioną przez [...] w imieniu skarżącej spółki. Należy więc uznać, że kierowca przyjął kurs, o czym należy wnioskować na podstawie zasad funkcjonowania aplikacji, które można uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1191/19). Kwestie dotyczące opłaty również są ściśle związane z zasadami funkcjonowania aplikacji i nie wymagają przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego.

Przechodząc do istoty sporu, skarżąca podnosi przede wszystkim, że organy nie ustaliły jednoznacznie rodzaju przewozu drogowego wykonywanego w imieniu skarżącej, przez co nałożyły na skarżącą karę za dwa różne przewozy, tj. przewóz taksówką (kara za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie przewozu drogowego lub bez wymaganej licencji) i przewóz okazjonalny (kara za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Zdaniem skarżącej wzajemnie się to wyklucza, bowiem niemożliwe jest wykonywanie jednocześnie dwóch różnych rodzajów przewozów.

W art. 5b u.t.d. ustawodawca dokonał rozróżnienia uprawnień odnoszących się do podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie osób na trzy kategorie: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką. Ustawodawca wskazał jednocześnie, że wykonywanie ww. form krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

W rozpoznawanej sprawie ustalono co prawda, że skarżąca spółka posiadała licencję na przewóz taksówką, jednak kontrolowany pojazd nie był do niej zgłoszony, Bez znaczenia jest przy tym, to czy w momencie kontroli upłynął juz termin do dokonania takiego zgłoszenia, skoro pojazd nie spełniał innych wymogów, warunkujących uznanie go za taksówkę, w rozumieniu przepisów regulujących powyższą kwestię. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 43 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, dalej: "P.r.d."), taksówka jest to pojazd samochodowy, odpowiednio wyposażony i oznaczony, przeznaczony do przewozu osób w liczbie nie większej niż 9 łącznie z kierowcą oraz ich bagażu podręcznego za opłatą ustaloną na podstawie: a) taksometru albo b) aplikacji mobilnej, o której mowa w art. 13b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 180 i 209). Jednym zatem z wymogów uznania danego pojazdu za taksówkę jest jego odpowiednie oznaczenie. Jak wynika natomiast z § 24 ust. 1 pkt 1 i pkt 8 rozporządzenia technicznego, taksówkę wyposaża się w: 1) taksometr elektroniczny z ważnym dowodem legalizacji, o ile występuje; 8) dodatkowe światło z napisem "TAXI", odpowiadające następującym warunkom: a) rozmieszczenie: na dachu, b) barwa: biała lub żółta samochodowa z czarnymi napisami widocznymi z przodu i z tyłu pojazdu, d) powinno być widoczne po zapadnięciu zmroku z odległości co najmniej 50 m przy dobrej przejrzystości powietrza. W świetle powyższej regulacji prawnej, poza dodatkowymi, dopuszczalnymi sposobami oznaczenia taksówki, oznaczenie wskazane w § 24 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia technicznego, jest obligatoryjne dla uznania, jak wynika z definicji taksówki z art. 2 pkt 43 ustawy Prawo o ruchu drogowym, danego pojazdu za taksówkę. Podkreślenia wymaga, że cyt. Definicja taksówki nie wiąże pojęcia taksówki z licencją oraz ze zgłoszeniem danego pojazdu do danej licencji, lecz z odpowiednim wyposażeniem oraz oznaczeniem pojazdu samochodowego. Oczywiście samo właściwe oznaczenie pojazdu samochodowego nie upoważnia do dokonywania usług przewozu osób taksówką. Jak bowiem wynika z przepisów u.t.d., konieczne jest jeszcze posiadanie właściwej licencji oraz zgłoszenie danego pojazdu do tej licencji. Właściwe oznaczenie jednak pojazdu samochodowego, jest warunkiem koniecznym aby dany pojazd mógł być uznany za taksówkę, a dokonywany nim przewóz, przy posiadaniu wymaganej licencji do której zgłoszono ten pojazd, za przewóz osób taksówką. Nie można natomiast uznać przewozu osób samochodem osobowym nieoznaczonym jako taksówka za przewóz osób taksówką, pomimo tego, że przewoźnik posiada licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, do której został zgłoszony ten samochód osobowy.(vide; WSA w Warszawie z 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1559/24)

W niniejszej sprawie sporny pojazd nie został oznaczony zgodnie z wymogami § 24 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia technicznego – nie można więc go uznać za taksówkę. W związku z czym zasadnie organ rozważył wykonywany sporny przewóz nie jako przewóz osoby taksówką, lecz w kontekście wymogów stawianych dla przewozu okazjonalnnego pojazdem przystosowanym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.

Wskazać należy, że w świetle definicji legalnej zawartej w art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego

Biorąc pod uwagę ww. definicje legalne, w ocenie Sądu organy administracji w niniejszej sprawie zasadnie uznały, że zebrany w wyniku kontroli oraz przeprowadzonego postępowania administracyjnego materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, że to skarżąca spółka była podmiotem wykonującym poddany kontroli w dniu 28 czerwca 2022 r. transport drogowy bez wymaganej licencji, będący równocześnie przewozem okazjonalnym, tj. przewozem osób nie stanowiącym przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.

Poza uzyskaniem odpowiedniej licencji, wykonywanie krajowego transportu drogowego wymaga również realizacji innych obowiązków lub warunków. Licencjq, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d.

Jak wynika z art. 87 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4 , jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji, a wykonując przewóz drogowy osób, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych, o których mowa w art. 18 w ust. 4b w pkt 2, kopię umowy na realizowany przewóz.

Słusznie organy uznały, że w ustalonym stanie faktycznym doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa, w zakresie posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, ponieważ strona skarżąca miała obowiązek posiadać odpowiednią licencję – który to wymóg nie został w rozpoznawanej sprawie spełniony. Tym samym wykonując transport drogowy bez wymaganej licencji, skarżący naruszył ogólne zasady i warunki wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i przewozów na potrzeby własne określone pod Ip. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.

Z kolei zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a ustawy przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Jak z kolei stanowi art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi;

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Organy w niniejszej sprawie zasadnie uznały, że kontrolowany przewóz z dnia 28 czerwca 2022 r. był przewozem okazjonalnym, wykonywanym pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. Definicję takiego okazjonalnego przewozu należy wywieść z treści art. 18 ust. 4b u.t.d., przy spełnieniu oczywiście negatywnych przesłanek znajdujących się w ustawowej definicji takiego przewozu z art. 4 pkt 11 u.t.d. Skoro bowiem art. 18 ust. 4b u.t.d. stanowi, że dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu do 7 osób pod warunkiem łącznego spełnienia wymogów z art. 18 ust. 4b u.t.d., to przewóz niespełniający któregoś z tych warunków, ale spełniający pozostałe, również musi być traktowany jako przewóz okazjonalny. Pomocne jest również sięgnięcie po kryteria charakteryzujące przewóz okazjonalny w prawie unijnym. W szczególności w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300. 88), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009). Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr. Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423). Konfrontacja ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie z przesłankami dającymi się wyprowadzić z art. 4 pkt 11 u.t.d. i § 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwala uznać, że skarżący wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób w rozumieniu tych unormowań. Przede wszystkim za podmiot, który zainicjował przedmiotowy przewóz należy uznać zlecającego jego wykonanie pasażera. Poza tym przewóz ten nie spełnił wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. W szczególności przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a, b, c u.t.d., dla przyjęcia dopuszczalności wykonywania przewozu okazjonalnego, a w konsekwencji wyłączenia możliwości ukarania z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wymaga łącznego spełnienia wszystkich warunków tam przewidzianych. Jak wynika z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób, łącznie z kierowcą. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie pojazd, którym w dniu kontroli dokonano przewozu osób, nie był przeznaczony do przewozu odpowiedniej liczby osób. Nie ulega też wątpliwości, że przedmiotowy przewóz nie odbył się na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, czego wymaga art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b u.t.d., w sytuacji, gdy przewóz okazjonalny został wykonany samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust 4a u.t.d.

Wynikające z treści art. 18 ust. 3, ust. 4a, 4b i 5 u.t.d. ograniczenia dotyczące możliwości swobodnego wykonywania przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu 7 i mniej osób, mają na celu odróżnienie tego typu przewozów od mającej osobną regulację w ustawie o transporcie drogowym wyspecjalizowanej działalności w zakresie przewozu osób taksówką, która przez istnienie szczegółowych i rygorystycznych wymogów świadczenia takich usług zapewnia pewność, bezpieczeństwo i wysoki ich standard, z korzyścią dla pasażerów. Brak takich ograniczeń mógłby w praktyce prowadzić do istotnego ograniczenia wykonywania przewozu osób taksówkami, na rzecz innych form przewozu osób, niespełniających wspomnianych wyżej rygorystycznych wymogów służących interesowi pasażerów. Nieracjonalne i sprzeczne z intencją ustawodawcy wprowadzającego wskazane kryteria wykonywania przewozów taksówkami oraz dopuszczającego wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a wyłącznie po spełnieniu kumulatywnych warunków określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a, b i c u.t.d., byłoby w tej sytuacji takie rozumienie tych przepisów, które wyłączałoby spod działania przepisu sankcyjnego znajdującego się pod Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu okazjonalnego w warunkach analogicznych do tych, jakie są spełniane przy wykonywaniu przewozu osób taksówkami, wyłącznie z powodu braku jasnej definicji takiego przewozu okazjonalnego w przepisach u.t.d. (zob. wyrok z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie o sygn. II SA/Ke 1140/19).

W ocenie Sądu, nie doszło również w sprawie do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów postępowania. Strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, a organy uwzględniły i oceniły przedłożone i wskazywane przez stronę dowody.

W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a.