Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 840/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 17, art. 24  ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi L. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 20 kwietnia 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256) oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej jako: "u.ś.r.") po rozpatrzeniu odwołania skarżącej L. T., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] 2021 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością opieki nad matką Z. M.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 11 stycznia 2021 r. skarżąca wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką Z. M., legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 20 marca 2018 r. znak [...] o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności, która istnieje od 68 roku życia. Do wniosku skarżąca dołączyła oświadczenie, z którego wynika, że osobami spokrewnionymi w linii prostej, są dzieci: L. T., A. M., R. M. i R. M., które nie są w stanie opiekować się matką.

Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2021 r. odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką Z. M.

Organ w motywach rozstrzygnięcia przytoczył przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i wskazał, że powodem odmowy przyznania świadczenia jest okoliczność, że niepełnosprawność u Z. M. powstała w wieku 68 lat, czyli po 25 roku życia. Wobec powyższego nie została spełniona przesłanka przyznania prawa do świadczenia wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Następnie organ podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, orzekł o częściowej niekonstytucyjności wprowadzenia do ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium wieku powstania niepełnosprawności, jako przesłanki uzależniającej uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła L. T. Podniosła, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014r., sygn. akt: K 38/13 stwierdził, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad dorosłą osobą niepełnosprawną ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Trybunał nie podważył założenia, że okres życia, w którym pojawia się niepełnosprawność, może mieć związek z oceną posiadania przez daną osobę majątku pozwalającego na samodzielne zapewnienie godziwej egzystencji, jednak dotychczasowy sposób zastosowania przez ustawodawcę tego kryterium prowadzi do arbitralnego zróżnicowania w obrębie tej samej grupy podmiotów podobnych. Trybunał wskazał, że ustawodawca zobowiązany jest precyzyjnie określić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. Za punkt wyjścia musi jednak przyjąć jednakowe traktowanie takich opiekunów niezależnie od istniejącego już w ustawie preferencyjnego traktowania opiekunów niepełnosprawnych dzieci. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt l OSK 8/19 stwierdził, że należy opowiedzieć się za niedopuszczalnością wydania orzeczenia sądowego oraz decyzji administracyjnej w oparciu o przepis, który Trybunał uznał za niezgodny z Konstytucją RP. Podkreśliła również, że powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym, a zatem nie wywołuje on prostego skutku, określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, a więc utraty mocy obowiązującej zakwestionowanej regulacji prawnej. Tym niemniej powoduje on konieczność zrekonstruowania normy prawnej w oparciu o stanowione przepisy prawa, które pozostają zgodne z Konstytucją RP, przy wykorzystaniu reguł wykładni prawa, tak, aby wynik tej rekonstrukcji nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału. W ocenie skarżącej w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, przepis art. 17 ust. 1 b cyt. ustawy - jako zgodny z Konstytucją - winien znaleźć zastosowanie. Natomiast w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności, a zatem w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W rezultacie nie jest więc dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z powyższym skarżąca nie zgodziła się z decyzją odmowną świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy zarobkowej na rzecz opieki nad niepełnosprawną matką Z. M. Nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1 b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Opisaną we wstępie decyzją SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W swoich rozważaniach SKO wskazało, że stanowisko prawne organu l instancji, co do treści powołanego przepisu prawa materialnego (art. 17 ust.1b) w kontekście skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie zasługuje na akceptację, ponieważ w świetle art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, co oznacza, że wiążą one wszystkich adresatów bez wyjątku, a zatem winny być przez nich respektowane. Analiza przepisów Konstytucji oraz ich rozumienia przez Trybunał Konstytucyjny prowadzi do wniosku, że wykonywanie orzeczeń Trybunału jest obowiązkiem zarówno prawodawcy, jak i organów stosujących prawo. Źródłem tego obowiązku jest moc powszechnie obowiązująca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. W ocenie organu odwoławczego okoliczność, iż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki tj. Z. M. powstała w wieku 68 lat, nie może stanowić samoistnej przesłanki do uznania, iż osobie sprawującej opiekę nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Niezależnie od powyższego, SKO stwierdziło, że w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka uniemożliwiająca przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 omawianej ustawy, podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej, spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Tymczasem jak wynika z ustaleń wywiadu środowiskowego nie można wnioskować, iż zakres opieki jaki wymaga Z. był tego rodzaju, że uniemożliwiałoby to podjęcie skarżącej jakiejkolwiek aktywności zawodowej, choćby w ograniczonym zakresie godzinowym.

Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 20 stycznia 2021 r. ustalono, że matka odwołującej jest osobą poruszającą się w samodzielnie - choć przy pomocy kul, nie jest więc obłożnie chorą (tj. leżącą); jest jedynie na noc pampersowana. Ponadto wymaga częściowej pomocy w umyciu, ubraniu. Skarżąca przygotowuje i podaje matce posiłki, dawkuje i podaje lekarstwa, w razie potrzeby zapewnia wizyty lekarskie, robi zakupy, wykupuje recepty, załatwia sprawy w urzędach, sprząta, pierze.

W ocenie organu odwoławczego czynności wykonywane przez skarżącą w związku ze sprawowaną opieką nie absorbują ją na tyle, aby zachodziła definitywna konieczność rezygnacji z aktywności zawodowej.

Kolegium wskazało, że osobami zobowiązanymi do alimentacji w stosunku do Z. M. oprócz skarżącej są również jej bracia R. i R. oraz siostra A. Zdaniem organu po stronie żadnej z ww. osób nie ma przeszkody - która świadczyłaby o niemożności wywiązania się z ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego - mającej charakter obiektywny, niezależny od woli tych osób. Z oświadczenia tych osób wynika, że A. M. jako powód, który uniemożliwia jej spełnienie obowiązku alimentacyjnego wobec matki wskazała, iż nie mieszka z matką, ma własną rodzinę i opiekuje się małym dzieckiem. Z kolei R. M. oświadczył, iż nie mieszka z matką, posiada własną rodzinę, pracuje i opiekuje się niepełnosprawną teściową. Natomiast R. M. wskazał, iż nie mieszka z matką, posiada własną rodzinę i pracuje zawodowo.

Tymczasem - jak wskazują zasady doświadczenia życiowego - w rodzinach wielopokoleniowych istnieje możliwość takiego podzielenia się obowiązkami związanymi z opieką nad starszymi rodzicami, aby sprawowanie takiej opieki nie wymagało rezygnacji któregokolwiek członka rodziny z aktywności zawodowej, choćby w ograniczonym zakresie.

W związku z powyższym, w ocenie organu przyznanie skarżącej świadczenia byłoby niezgodne nie tylko z przepisami prawa, ale także z zasadami współżycia społecznego, ponieważ de facto przerzucałoby na barki wszystkich podatników realizację obowiązku alimentacyjnego, który - z mocy prawa - w pierwszej kolejności ciąży na dzieciach Z. M. W rezultacie odbywałby się to kosztem rodzin, które rzeczywiście (z racji chociażby tego, że w rodzinie jest jedno dziecko i nie ma innych osób zobowiązanych do alimentacji) muszą rezygnować z zatrudnienia po to aby zrealizować swój obowiązek alimentacyjny wobec rodziców. W przypadku skarżącej nie ma takiej konieczności a zatem organ - pomimo częściowo błędnego uzasadnienia i błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1b - postąpił prawidłowo odmawiając przyznania świadczenia.

Na powyższą decyzję skarżąca L. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

Zaskarżonej decyzji zarzuca:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji pomimo nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niezebrania i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego,

- art. 80 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego;

2. naruszenie prawa materialnego, a to art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy wskutek uznania, że faktyczny zakres opieki jakiej wymaga Z. M. (i jaką faktycznie wykonuje skarżąca) nie jest tego rodzaju, że uniemożliwiałoby to podjęcie przez skarżącą jakiejkolwiek aktywności zawodowej, choćby w ograniczonym zakresie godzinowym, a zatem że nie została spełniona przesłanka warunkująca przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnującego w postaci sprawowania stałej opieki;

3. naruszenie prawa materialnego, a to art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 69 Konstytucji RP polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i błędnej wykładni wskutek uznania, że w rodzinach wielopokoleniowych istnieje możliwość takiego podzielenia się obowiązkami związanymi z opieką nad starszymi rodzicami, aby sprawowanie takiej opieki nie wymagało rezygnacji któregokolwiek członka rodziny z aktywności zawodowej, a przyznanie skarżącej świadczenia przerzucałoby na barki wszystkich podatników realizację obowiązku alimentacyjnego, który z mocy prawa ciąży w pierwszej kolejności na dzieciach Z. M.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zobowiązanie organu na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. do wydania w terminie 14 dni decyzji o przyznaniu L. T. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wnioskowanego z tytułu opieki nad matką Z. M. Nadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd, w trybie uproszczonym, kontrola zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 kwietnia 2021r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] 2021r. wydaną z upoważnienia Wójta Gminy odmawiająca przyznania skarżącej L. T. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością opieki nad matką Z. M. legitymującą się wydanym na stałe orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Instytucję świadczenia pielęgnacyjnego reguluje art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111) - dalej zwanej u.ś.r., w którym szczegółowo określono przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia, mającego choć w niewielkim stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie, a przepis jednocześnie bezpośrednio wskazuje przesłanki negatywne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z zebranej dokumentacji wynika, że matka skarżącej Pani Z. M. posiada znaczny stopień niepełnosprawności z powodu schorzeń określonych symbolem 10-N oraz 07-S, orzeczony na stałe, przy czym niepełnosprawność istnieje do 68 roku życia, a jej stopień datuje się od 09 lutego 2018r. Co więcej stwierdzono, że wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Powyższa decyzja zapadła przy uwzględnieniu dowodów leczenia, m.in. opinii lekarza specjalisty okulisty, wyników badania dna oka i pola widzenia, wyników badań laboratoryjnych, RTG stóp, podudzia, kręgosłupa piersiowego, szyjnego, lędźwiowo-krzyżowego, stawu skokowego lewego, wyniku badania USG jamy brzusznej, karty z przebiegu hospitalizacji na Oddziale Neurologii oraz z przeprowadzonego bezpośredniego badania fizykalnego przez lekarza – Przewodniczącego Składu Orzekającego.

Z kwestionariusza dotyczącego osób ubiegających się o przyznanie świadczeń pomocy społecznej, z wywiadu środowiskowego oraz oświadczeń stron wynika, że Pani Z. M. cierpi na chorobę Parkinsona, nadciśnienie, ma uszkodzony wzrok oraz astmę. Porusza się o kulach, wymaga pomocy przy przemieszczaniu się. Jak sama stwierdza nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować i wymaga pomocy w podstawowych czynnościach. Z kolei skarżąca pomaga matce ubierać się, myć, korzystać z toalety (matka skarżącej ma zakładane pampersy), przygotowuje i podaje posiłki, podaje leki, robi zakupy, sprząta, pierze, podaje leki, robi zakupy, zawozi do lekarza, zapewnia rehabilitację.

Sama ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15). Nie należy jednak rozumieć warunku "stałej" i "ciągłej" opieki, jako wykonywanie opieki "bez przerwy" i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być stała, w sensie trwałości, a ciągła w sensie rozciągłości w czasie, opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest jej stopniem niepełnosprawności, a więc koniecznością wykonywania takich czynności, które warunkują jej egzystowanie w warunkach godności człowieka (zob. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lipca 2020 r., III SA/Gd 482/20).

W przedmiotowej sprawie odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez organ I instancji nastąpiła jedynie z powodu nie spełnienia wymogu formalnego przez Panią Z. M., to jest z uwagi na fakt, że niepełnosprawność nie powstała przed ukończeniem przez nią 25 roku życia, a powstała dopiero w 68 roku życia. W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie przyjęło, że stanowisko prawne organu I instancji, co do treści art. 17 ust.lb u.ś.r. w kontekście skutków wyroku Trybunału nie zasługuje na akceptację, ponieważ w świetle art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, co oznacza, że wiążą one wszystkich adresatów bez wyjątku, a zatem winny być przez nich respektowane. Analiza przepisów Konstytucji oraz ich rozumienia przez Trybunał Konstytucyjny prowadzi do wniosku, że wykonywanie orzeczeń Trybunału jest obowiązkiem zarówno prawodawcy, jak i organów stosujących prawo. Źródłem tego obowiązku jest moc powszechnie obowiązująca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego (art. 190 ust. 1 Konstytucji RP) w związku z zasadami państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), legalizmu (art. 7 Konstytucji RP) i nadrzędności Konstytucji (art. 8 ust. 1 Konstytucji RP)". W sprawie interpretacji art. 17 ust. 1b u.ś.r. Trybunał Konstytucyjny uznał, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 25 roku życia przepis art. 17 ust 1 b u.ś.r. jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód w jego stosowaniu Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium mementu powstania niepełnosprawności jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z jego pominięciem. Nie jest więc dopuszczalne oparcie decyzji przyznającej przyznanie tego prawa na art. 17 ust. 1b ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. (tak też NSA w wyroku z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1614/16; NSA w wyroku z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 223/16; NSA w wyroku z dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 923/16; NSA w wyroku z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt I OSK 755/16).

Z kolei organ II instancji odmawiając przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oparł się na dwóch przesłankach, a mianowicie braku konieczności opieki, która eliminowałaby możliwość podjęcia zatrudnienia choćby na ½ etatu, oraz fakt, ze oprócz skarżącej L. T. równolegle są inne osoby zobligowane do świadczenia alimentacyjnego w tym samym stopniu pokrewieństwa, a więc A. M. (córka), R. M. (syn) oraz R. M. (syn). Należy przy tym zauważyć, że wyżej wymienione osoby nie zamieszkują z Z. M. w miejscowości D, a mieszkają w oddalonych o kilka kilometrów miejscowościach: G oraz R.

Zdaniem Sądu, z ustalonego przez organy w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, że sprawowana przez skarżącą opieka nad matką, z uwagi na rodzaj i czasokres czynności, wbrew temu co twierdzi Kolegium, spełnia wymogi opieki o jakiej mowa we wskazanym powyżej przepisie. Matka skarżącej wymaga bowiem stałej jak i długotrwałej opieki związku ze stwierdzonymi chorobami, a potrzeba sprawowania tej opieki będzie się ciągle nasilać. Matka skarżącej nie jest bowiem zdolna do samodzielnego funkcjonowania. Musi bowiem być stale nadzorowana przez osobę trzecią i w każdym momencie opiekun musi być gotowy do niesienia jej pomocy. Nie jest tez możliwe pozostawienie osoby z wyżej wymienionymi chorobami samodzielnie w domu.

Z kolei zarzut wynikający z uzasadnienia decyzji Kolegium dotyczący istnienia innych osób zobligowanych do alimentacji obok skarżącej jest częściowo uzasadniony. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, obowiązek alimentacyjny obciąża w tym samym wymiarze wszystkie osoby spokrewnione w tym samy stopniu. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jednej osobie spośród wszystkich osób zobligowanych do świadczenia alimentacyjnego jest możliwe, jeżeli pozostałe osoby obiektywnie nie są w stanie wywiązać się ze swoich obowiązków. W niniejszej sprawie przesłanka ta nie została jednak należycie udowodniona. Co więcej organy administracyjne nie wywiązały się ze swojego obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 9 k.p.a. zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ I instancji powinien więc był odpowiednio pouczyć skarżącą, która miałaby wtedy możliwość wykazania, czy pozostałe osoby zobowiązane do alimentacji w sposób obiektywny nie mogą sprawować opieki, jak również ewentualnie ponosić jej kosztów. Należałoby by również przeprowadzić z tymi osobami wywiad środowiskowy, lub przesłuchać te osoby co pozwoliłby na ustalenie ich sytuacji rodzinnej i majątkowej.

Mając powyższe na względzie Wojewódzkie Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.