Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 45/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 20 września 2023 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 5 grudnia 2022 r. nr WI-IV.7840.3.24.2022.ESD w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

B. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 5 grudnia 2022 r., nr WI-IV.7840.3.24.2022.ESD, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Słupskiego z dnia 22 kwietnia 2022 r., nr 291/2022, zatwierdzającą projekt budowalny i udzielającą M. W. – K. i M. K. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w Ustce, przy ul. T.[...], na działce nr [..].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 15 kwietnia 2020 r. M. W. – K. i M. K. złożyli wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w Ustce, przy ul. T. [...] , na działce nr [...].

Starosta Słupski decyzją z dnia 28 września 2020 r. zatwierdził przedłożony przez inwestorów projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno – budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla objętej wnioskiem inwestycji. Decyzja ta została jednakże uchylona decyzją Wojewody Pomorskiego z dnia 14 maja 2022 r. a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem na potrzebę dokonania analizy planowanej inwestycji pod kątem zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1062 – w skrócie "rozporządzenie"), dotyczącymi przesłaniania nieruchomości sąsiedniej i spełnienia warunków przeciwpożarowych.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, Starosta Słupski decyzją z dnia 22 kwietnia 2022 r., wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, 4a i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm. – w skrócie "ustawa" lub "Prawo budowlane"), zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt budowlany oraz udzielił M. W. – K. i M. K. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w Ustce przy ul. T. [..], na działce nr [...], w obrębie ewidencyjnym Ustka.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Starosta wskazał na wstępie, że inwestorzy planują rozbudowę, która polega na zabudowie fragmentu poddasza ogrodem zimowym o powierzchni 10 m2 i na dostosowaniu istniejącego dachu przez uzupełnienie geometrii dachu do pozostałej istniejącej części w zakresie kąta nachylenia dachu i długości. Zmiana spowoduje powstanie lukarny jednospadowej w części zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie z działką nr [...]. Przy czym, jak ocenił Starosta na podstawie dołączonej do projektu mapy zasadniczej z dnia 26 listopada 2021 r., planowana rozbudowa mieści się w granicach działki nr [...], nie ingerując w działkę sąsiednią. Z uwagi na powyższe, Starosta nie przychylił się do wniosku skarżącej o powołanie biegłego z dziedziny budownictwa. Przy tym organ stwierdził, że z uwagi na to, że planowana inwestycja mieści się bezpośrednio przy granicy z działką nr [...], za strony postepowania uznano - oprócz inwestorów, również skarżącą.

Następnie organ wskazał, że zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia sytuowanie budynku w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Plan miejscowy przewiduje taką możliwość a planowana rozbudowa od strony działki nr [...] posiada przewidziane w odległości 0,54 m od granicy z działką nr [...] luksfery. Z kolei ściana z luksferami to ściana pełna a tym samym zaprojektowana rozbudowa - zawierająca luksfery - może być sytuowana w takiej odległości od granicy działki, jakby nie zawierała drzwi i okien na danej ścianie.

Dalej organ wskazał, że klasa odporności ogniowej luksferów to REI 60 a zgodnie z § 212 ust. 2 powołanego rozporządzenia budynek niski o kategorii ZL IV, jak określono w projekcie budowlanym, posiada klasę odporności budynku określoną jako "D". Zgodnie z § 272 ust. 2 rozporządzenia, budynki mieszkalne jednorodzinne, rekreacji indywidualnej oraz budynki mieszkalne zagrodowe i gospodarcze, ze ścianami i dachami z przykryciami nierozprzestrzeniającymi ognia, powinny być sytuowane w odległości nie mniejszej od granicy sąsiedniej, niezabudowanej działki, niż jest to określone w § 12, co w przedmiotowej sprawie zostało spełnione. Natomiast, zgodnie z § 272 ust. 3 rozporządzenia, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Jak wynika z § 232 ust. 4 i 5 cyt. rozporządzenia, zastosowano wymaganą klasę odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego oraz zamknięć znajdujących się w nich otworów, tj. dla klasy "D" - REI 60.

W kwestii zacienienia i nasłonecznienia organ wskazał, że budynek na działce sąsiedniej nr [...] nie posiada pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które byłyby zacieniane, przesłaniane i pozbawione naturalnego oświetlenia. Analizom poddano jedynie okno łazienki, która nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na stały pobyt ludzi, lecz pomieszczeniem pomocniczym - higieniczno - sanitarnym, co do którego nie ma konieczności przeprowadzania analiz zgodnie § 13 i § 60 rozporządzenia, które to przepisy mają zastosowanie do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Jednocześnie organ wskazał, że projektant załączył do projektu budowlanego analizę przesłaniania, w której zaznaczono jako punkt przesłaniany punkt w osi istniejącego okna. Z punktu wyprowadzono kąt zgodnie z § 13 rozporządzenia. Projektant dołączył również obliczenia, z których wynika, że planowana rozbudowa nie powoduje ograniczenia światła naturalnego pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi.

Starosta stwierdził również, że projektowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a nadto, że spełnione zostały wymagania określone w art. 32 ust. 1 i 4, art. 33 ust. 2 pkt 1 oraz art. 34 ust. 1, 2 i 3 ustawy Prawo Budowlane. Organ podkreślił przy tym, że nie sprawdzał projektu budowlanego obiektu, ponieważ za rozwiązania projektowe odpowiedzialność ponosi projektant na mocy art. 20 ustawy Prawo budowlane.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 5 grudnia 2022 r., wydaną po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez B.S. – właścicielkę sąsiadującej z terenem inwestycji działki nr [...], Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy decyzję Starosty Słupskiego z dnia 22 kwietnia 2022 r.

Uzasadniając wydaną decyzję, Wojewoda wskazał na wstępie, że działka nr [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym (segment zewnętrzny zabudowy szeregowej). Budynek posiada dwie kondygnacje - parter oraz poddasze użytkowe. Złożony projekt obejmuje rozbudowę poddasza budynku o pomieszczenie ogrodu zimowego i dostosowanie istniejącego dachu w części północno-zachodniej budynku mieszkalnego poprzez uzupełnienie geometrii dachu oraz budowę lukarny. Zmiana opiera się głównie na likwidacji istniejącego okapu (na wysokości 5,3 m n.p.m.), przedłużeniu krawędzi okapu dachu od strony południowej (do wysokości 3 m n.p.m.), przy zachowaniu istniejącego kąta nachylenia dachu 35° oraz budowę lukarny jednospadowej. Jej konstrukcja będzie wykonana z profili aluminiowych o wymiarach 60 x 10 cm i wykończona zostanie profilami szklanymi ze szkła klejonego, zabezpieczonego przed pobiciem. Projekt obejmuje wykonanie drzwi dwuskrzydłowych wraz z ościeżnicą, prowadzących z lukarny na taras. Stolarkę drzwiową projektuje się jako aluminiową lub drewnianą z wypełnieniem szklanym. Pozostałe elementy istniejącego budynku pozostają bez zmian.

Wojewoda ocenił, że inwestycja jest zgodna z zapisami uchwały Rady Miejskiej w Ustce z dnia 28 czerwca 2001 r., nr VI/32/2001, w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Ustki, albowiem zaplanowano dach o kącie nachylenia 35° (w planie dopuszczono 35°-50°) a powierzchnia zabudowy nie ulega zmianie. Nadto, planowane przedsięwzięcie nie ma negatywnego wpływu na środowisko.

Wojewoda ocenił także, że projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewoda wskazał przy tym, że niewątpliwie ogród zimowy został zaprojektowany na działce nr [...] na granicy z działką nr [...] ale, ponieważ działka inwestycyjna ma szerokość około 13,5 m, w sprawie znajduje zastosowanie przepis § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Ściana ogrodu zimowego granicząca z działką nr [...] została zaprojektowana z luksferów a przeszklenie wykonane z luksferów jest ścianą bez otworów okiennych. Wojewoda podzielił również stanowisko organu I instancji, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis § 13 powołanego rozporządzenia, albowiem ma on zastosowanie jedynie do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi a pomieszczenie w budynku na działce nr [...], z którego widoczny byłby planowany ogród zimowy, to łazienka, która niewątpliwie nie jest takim pomieszczeniem, bez względu na to, że skarżąca pomieszczenie to nazywa "pokojem relaksacyjno – wypoczynkowym". Wojewoda podzielił także stanowisko organu I instancji, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania § 57 i § 60 powołanego rozporządzenia albowiem łazienka nie jest kwalifikowana jako pomieszczenie na pobyt ludzi a do projektu budowlanego dołączona została analiza przesłaniania, z której wynika, że między ramionami kąta 60° z wierzchołkiem w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego nie znajdzie się obiekt przesłaniający. Nadto Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji co do spełnienia przez planowaną rozbudowę warunków ochrony przeciwpożarowej, określonych w § 272 ust. 3 i § 232 ust. 4 i 5 rozporządzenia.

Jednocześnie Wojewoda stwierdził, że inwestorzy złożyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane a projekt zagospodarowania terenu jest kompletny i został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem potwierdzającym wpis na listę właściwej izby samorządu zawodowego. Z uwagi na powyższe, organ nie mógł odmówić pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów, Wojewoda wyjaśnił, że organy w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę nie kontrolują rozwiązań projektowych zawartych w projekcie budowlanym a jedynie kontrolują projekt zagospodarowania terenu. Kontrola projektu budowlanego może dotyczyć tylko zgodności z ustaleniami miejscowego planu albo z decyzją o warunkach zabudowy. Ponadto, organ architektoniczno-budowlany - prowadzący postępowanie o pozwolenie na budowę, nie ma obowiązku badania zgodności ze stanem faktycznym przebiegu granicy uwidocznionej na mapie dla celów projektowych istniejącej pomiędzy działką inwestora a działką sąsiednią. Ustalenie przebiegu granic na gruncie możliwe jest jedynie w postępowaniu rozgraniczeniowym, prowadzonym na podstawie ustawy z 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przebieg tych granic może być kwestionowany tylko w postępowaniu rozgraniczeniowym, gdyż organy architektoniczno-budowlane nie są właściwe do załatwiania spraw z zakresu geodezji i kartografii. Nadto, rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu rozgraniczeniowym nie jest rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Tym samym, w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej nie rozstrzyga kwestii przebiegu granic. Opiera się w tym względzie na dokumentach, w tym podkładach geodezyjnych, danych wynikających z ewidencji gruntów, które z racji tego, iż są dokumentami urzędowymi, korzystają z domniemania prawidłowości. Organ w zakresie przebiegu granic opiera się na zbiorach Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, a konkretnie na mapach przyjętych do tego zasobu i dopóki dane zawarte w tych mapach nie zostaną zmienione w postępowaniach odrębnych, stanowią one podstawę ustaleń organów administracji a ewentualne postępowanie w przedmiocie zmian w danych ewidencyjnych nie pozostaje w związku z postępowaniem o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. Z kolei wątpliwości stron w tym zakresie nie mogą stanowić przeszkody w wydaniu pozwolenia na budowę ani przesłanki do wstrzymania takiego postępowania, chyba że toczy się aktualnie postępowanie rozgraniczeniowe, którego wynik mógłby podważyć złożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Ponadto, za nieuzasadniony Wojewoda uznał zarzut skarżącej wskazujący na pozbawienie jej czynnego udziału w całym prowadzonym przez Starostę postępowaniu. W aktach sprawy znajdują się pisma, w których skarżąca wypowiadała się zarówno osobiście, jak i przez swojego pełnomocnika, odnośnie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Swoje stanowisko przedstawiała po zapoznaniu się ze zgromadzonymi aktami. Niewątpliwie, organ I instancji nie poinformował skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, jednakże skarżąca w odwołaniu nie udowodniła, że rozstrzygnięcie organu I instancji byłoby odmienne, gdyby Starosta powiadomił skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Wojewoda również nie dopatrzył się takiej zależności.

We wniesionej do Sądu skardze, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie:

1. art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 i 3 k.p.a., art. 78 § 1 i 2 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a. i art. 85 § 1 k.p.a. poprzez:

a) pominięcie, że projekt budowlany jest niekompletny, nie zawiera bowiem oryginału aktualnej mapy dla celów projektowych;

b) pominięcie, że skarżąca na podstawie załączonych dokumentów wzruszyła oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane a dopóki nie są pewne granice nieruchomości dopóty nie można stwierdzić czy zachowane są warunki techniczne w zakresie usytuowania budynku w stosunku do granic sąsiedniej działki budowlanej;

c) ponowne zaniechanie przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie w zakresie żądanym przez skarżącą i niewyjaśnienie przyczyn co do pominięcia podjętej przez nią inicjatywy dowodowej w sprawie;

d) pominięcie wniosku skarżącej o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego co do okoliczności przebiegu granicy sąsiadujących działek niezgodnego z rzeczywistym stanem prawnym obu nieruchomości, w szczególności co do ustalenia niezbędnych i koniecznych informacji o obszarze oddziaływania planowanego obiektu na nieruchomości skarżącej, jak i dokonania oceny, czy w kontekście rzeczywistego przebiegu granicy dojdzie do poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów skarżącej, także ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących przesłaniania i zacieniania, określonych w § 13, 57 i 60 rozporządzenia, w sytuacji, gdy w treści projektu rozbudowy na stronie 19. wprost wskazano, że obszar oddziaływania zamierzonej inwestycji nie zamknie się w granicy działki nr [...] a będzie miał oddziaływanie na działkę nr [...];

e) błędne przyjęcie, że ściana ogrodu zimowego z graniczącą działką została zaprojektowana z luksferów, podczas gdy w projekcie znajduje się informacja, że ściana z luksferów jest projektowana 54 cm od nowo projektowanego dachu, co świadczy o tym, że organ II instancji nie zbadał odpowiednio wnikliwie rozwiązań projektowych, a tym bardziej wpływu oddziaływania zamierzonej inwestycji na nieruchomość skarżącej;

f) pominięcie, iż § 4 ust. 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi, że z wyjątkiem działek z wyznaczoną linią zabudowy w rysunku planu należy linie zabudowy przyjmować w nawiązaniu do jednej z działek sąsiednich. Dotyczy to obiektów o funkcji podstawowej. Z kolei, obiekty pomocnicze jak garaż, drobne usługi nieuciążliwe itp. o wysokości jednej kondygnacji mogą być sytuowane całkowicie lub częściowo między granicą działki, a linią zabudowy pod warunkiem uzyskania zgody właściciela sąsiedniej działki lub drogi w przypadku sytuowania obiektu w odległości mniejszej niż 4,0 m od granicy;

g) pominięcie, iż projektant błędnie (na stronie 20 oraz stronie 21) zaznaczył obrys sąsiadujących tarasów na działce nr [...] należącej do inwestorów, pomijając nadbudówkę - pewnego rodzaju "wykusz", który poszerza granice budynku o 50 m2. W uprzednich latach inwestor dobudował "wykusz" na całej długości tarasu, który jest podparty filarem trwale związanym z gruntem (posiada fundament). Wskazana okoliczność ma istotne znaczenie na możliwość kolejnej - dalszej rozbudowy - a to poprzez konieczność podjęcia dodatkowych ustaleń co do tego - czy choćby wielkość działki pozwala na dokonanie inwestycji, z uwagi na powyższe należałoby dopuścić i przeprowadzić dowód z opinii biegłego sądowego;

h) pominięcie słusznego interesu skarżącej wyrażającego się poprzez oddalenie wszystkich wniosków dowodowych oraz zaniechanie dokonania szczegółowych ustaleń co do okoliczności dostrzeżonych przez skarżącą w swoim stanowisku, tj.:

- projekt rozbudowy budynku błędnie zakłada, że usytuowanie konstrukcji bezpośrednio przy granicy nie narusza prawa własności skarżącej oraz jest do pogodzenia z warunkami technicznymi;

- za dokonaniem zamierzenia inwestycyjnego nie przemawia również wielkość działki ani podobna istniejąca lub planowana zabudowa na działce sąsiedniej;

- przedstawiony projekt nie zawiera szczegółowego opracowania w części dotyczącej informacji o obszarze oddziaływania obiektu, w tym zaniechano dokonania analizy nasłonecznienia i przesłaniania części tarasu, ograniczając się tylko do części budynku należącej do skarżącej;

- pominięto ograniczenia w zagospodarowaniu działki skarżącej, której to interes nie jest w ogóle respektowany w toku postępowania;

- błędnie przyjęto, jakoby okno podlegające ewentualnemu zacienianiu w budynku skarżącej dotyczyło łazienki, w sytuacji, gdy pomieszczenie to nie jest łazienką i nie służy do zaspokajania potrzeb fizjologicznych lecz pokojem relaksacyjno – kąpielowym, zaadaptowanym dla celów rehabilitacyjno – wypoczynkowych;

- utrata względnie ograniczenie walorów użytkowych przedmiotowego budynku, w tym tarasu, i wynikający z tego spadek wartości przedmiotowej nieruchomości; dokonanie tak istotnych zmian w kubaturze budynku, że niewątpliwie wpłynie to na dotychczasowy sposób korzystania z tarasu w budynku skarżącej; zaniechanie uwzględnienia charakteru i przeznaczenia nieruchomości skarżącej i dokonanie oceny co do braku oddziaływania inwestycji tylko z ogólnych twierdzeń o braku przepisów prawa wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości;

- usytuowanie obiektu (połaci dachu) w bezpośredniej granicy zakłóci korzystanie z prawa własności skarżącej ponad przeciętną miarę, jak również uniemożliwi zagospodarowanie nieruchomości;

i) dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nierozpatrzenie w sposób wszechstronny, wyczerpujący i wnikliwy całego materiału dowodowego w sprawie, nie podjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia z uwzględnieniem interesu skarżącej, poprzez:

- błędne uznanie, że rozbudowa została zlokalizowana zgodnie z warunkami technicznymi w sytuacji, gdy przebieg granicy sąsiadujących działek nie jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym obu nieruchomości, co potwierdza pomiar geodezyjny nieruchomości skarżącej z 30 sierpnia 1992 r. wraz z mapą sytuacyjno – wysokościową, na której ujawniono naruszenie granicy działki skarżącej; nadto organ pominął, że skarżąca uzyskała informację, że dokumentacja pozostająca w Starostwie jest wystarczająca dla stwierdzenia, że budynek inwestorów narusza granice działki stanowiącej własność skarżącej;

- pominięto, że w rejestrze gruntów dokonano zmiany linii granicznych działek, a wskazane czynności odbyły się bez jakiegokolwiek udziału skarżącej;

- błędne uznanie, iż inwestycja nie ingeruje w działkę skarżącej, w sytuacji, gdy w treści projektu rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego datowanego na dzień 28 lutego 2022 roku - na stronie 19 - wprost wskazano, że obszar oddziaływania zamierzonej inwestycji nie zamknie się w granicy działki nr [...] a będzie miał oddziaływanie na działkę nr [...];

- błędne uznanie, że zachodzą przesłanki techniczne do udzielenia inwestorowi zgody na rozbudowę a w sprawie wymagane jest powzięcie wiadomości specjalnych od biegłego sądowego z dziedziny budownictwa;

- pominięcie, iż projekt rozbudowy nie daje możliwości stwierdzenia czy planowane przedsięwzięcie inwestycyjne narusza konstrukcję istniejącego budynku skarżącej;

j) pominięcie i niepodjęcie wszelkich czynności mających na celu ustalenie oddziaływania planowanego obiektu na działkę skarżącej;

k) uznanie, że wyjaśnienie dotyczące przesłaniania i zacieniania jest zgodne z warunkami technicznymi i odpowiada prawu w sytuacji, gdy nie dokonano analizy nasłonecznienia tarasu;

l) pominięcie, że realizacja planowanego obiektu ograniczy komfort i sposób użytkowania działki skarżącej;

m) zaniechanie przeprowadzenia oględzin nieruchomości skarżącej;

n) zaniechanie uwzględnienia wskazówek i wytycznych zawartych w decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 14 maja 2021 r., gdzie wskazano, że organ powinien rzetelnie zbadać przesłanki przemawiające za dopuszczeniem takiego usytuowania czy rozbudowy istniejącego budynku, oraz że organ zobowiązany jest ocenić czy dojdzie do poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących przesłaniania i zacienienia;

2. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia na jakiej podstawie organ uznał, że pomieszczenie, z którego widoczny byłby planowany ogród to łazienka;

3. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji w zakresie zarzutów oraz wniosków skarżącej;

4. art. 89 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy w sytuacji złożenia wniosku przez skarżącą;

5. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącej do władzy publicznej oraz niekierowanie się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

6. art. 9 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez należytego i wyczerpującego poinformowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, powiadomienia o zgromadzeniu materiału dowodowego i wezwania do wypowiedzenia się co do niego;

7. art. 10 k.p.a. poprzez nieumożliwienie skarżącej i jej pełnomocnikowi wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a tym samym pozbawienie skarżącej czynnego udziału w całym postępowaniu;

8. art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego poprzez niepodjęcie działań mających na celu weryfikację przyjętych rozwiązań projektowych, bazując wyłącznie na oświadczeniach inwestora oraz projektantów o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej w sytuacji, gdy zostały one przez skarżącą podważone.

W skardze skarżąca zawarła nadto wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, poprzez dopuszczenie dowodu z załączonego do skargi zdjęcia z 28 czerwca 2020 r. i informacji o powierzchni tarasu udzielonej przez inwestorów w portalu noclegowym w celu ustalenia, że projektant błędnie zaznaczył obrys sąsiadujących tarasów na działce nr [...], należącej do inwestorów, albowiem pominięto nadbudówkę – wykusz, który to poszerza granice budynku do 50 m2.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia 5 grudnia 2022 r. jest zgodna z prawem.

Wojewoda Pomorski - decyzją z dnia 5 grudnia 2022 r., utrzymał w mocy decyzję Starosty Słupskiego z 22 kwietnia 2022 r., zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt budowlany oraz udzielającą M. W. – K. i M. K. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, położonego w Ustce na działce nr [...] przy ul. T. [...]. Projekt przewiduje rozbudowę poddasza budynku poprzez wydłużenie części dachu w celu stworzenia nowego pomieszczenia - ogrodu zimowego o wielkości 10 m2 oraz dostosowanie istniejącego dachu w części północno – zachodniej budynku mieszkalnego poprzez uzupełnienie geometrii dachu i budowę lukarny. Zmiany opierają się głównie na likwidacji istniejącego okapu, przedłużeniu krawędzi okapu dachu przy zachowaniu istniejącego kąta nachylenia 35° oraz budowę lukarny jednospadowej kosztem istniejącego tarasu. Przy tym, zgodnie z projektem, wbrew stanowisku skarżącej, na skutek planowanej rozbudowy nie dojdzie do zmiany powierzchni zabudowy istniejącego obiektu. Zabudowana zostanie bowiem jedynie niewielka część tarasu inwestorów, ogrodem zimowym o powierzchni 10 m2.

Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:

a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,

b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:

a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

b) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b,

c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,

d) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;

4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Nadto, zgodnie z treścią art. 32 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2135 oraz z 2021 r. poz. 234 i 1718), jeżeli są one wymagane; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Stosownie przy tym do treści art. 35 ust. 3 powołanej ustawy, w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia i w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane).

Tym samym, z art. 35 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane wynika, że jedynie w razie nie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane organ administracji architektoniczno-budowlanej może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przy tym, przepis art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę ani możliwości uzależnienia wydania tego pozwolenia od spełniania dalszych warunków, np. od zgody sąsiadów, czy też istnienia podobnej zabudowy na działce sąsiedniej. Jednocześnie, przepis art. 35 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane stanowi, że organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę: 1) w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3; 2) w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę; 3) jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki.

Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Będący przedmiotem niniejszej sprawy projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany spełnia bowiem wymagania określone w art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane w nadto inwestorzy złożyli oświadczenie, wymagane mocą art. 32 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane.

Przede wszystkim Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, że ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji, w tym dołączonej do projektu mapy zasadniczej z dnia 26 listopada 2021 r., wynika, że inwestorzy planują wykonać przedmiotową rozbudowę jedynie w granicach działki nr [...], bez ingerencji w działkę skarżącej nr [...]. Należy przy tym podkreślić, że w toku postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę organ nie bada, czy granice działki uwidocznione na mapie dla celów projektowych są zgodne ze stanem faktycznym.

Ustalenie przebiegu granic na gruncie możliwe jest jedynie w postępowaniu rozgraniczeniowym. Rozgraniczenie nieruchomości a więc ustalenie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne a także przepisy 152-153 k.c. (zob. wyrok NSA z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1969/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 29 ust. 1 Prawa geodezyjnego, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Przy tym, stosownie do treści art. 30 ust. 1 tej ustawy, wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. Tym samym, przeprowadzenie postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości należy do obowiązków właścicieli nieruchomości, gdyż ustalenie granic nieruchomości leży w ich interesie. Organ architektoniczno-budowalny w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie ma możliwości wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego z urzędu.

Organy administracji architektoniczno-budowlanej i organy nadzoru budowlanego nie są upoważnione ani do kontrolowania przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami, ani do ustalania czy w danym przypadku było przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe. Wątpliwości stron w tym zakresie nie mogą stanowić przeszkody w wydaniu pozwolenia na budowę ani przesłanki do wstrzymania takiego postępowania, chyba że toczy się aktualnie postępowanie rozgraniczeniowe, którego wynik mógłby podważyć złożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1750/11; wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2285/11, wyrok NSA z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II OSK 300/16 – wszystkie dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, jeżeli skarżąca twierdzi, że przebieg granicy uwidoczniony na mapie zasadniczej pomiędzy jej nieruchomością a nieruchomością inwestorów jest nieprawidłowy, to powinna złożyć wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego do właściwego organu. To w postępowaniu rozgraniczeniowym, a nie w postępowaniu o pozwolenie na budowę, sporządzany jest przez geodetę protokół graniczny. Z akt sprawy nie wynika aby w dacie wydawania kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe ani przed organem administracji, ani przed sądem powszechnym. Wobec przedłożenia przez inwestora aktualnej mapy zasadniczej dla celów projektowych, nie było podstaw do kwestionowania stanu, jaki ta mapa odzwierciedla. Organ architektoniczno-budowlany, dysponując sporządzoną przez geodetę mapą zasadniczą dla celów projektowych, nie miał podstaw do kwestionowania w kontrolowanym postępowaniu przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami inwestora i skarżącej.

Dlatego też Sąd uznał, że złożone przez inwestorów oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, jako że nie zostało skutecznie podważone przez skarżącą, mogło stanowić podstawę wydanej w sprawie decyzji.

Jednocześnie Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, że przedłożony przez inwestorów projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w Ustce z dnia 28 czerwca 2001 r., nr VI/32/2001, w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta Ustki p.n. "Kwiatowa i okolice". W tym, brak jest podstaw do uznania, aby planowana rozbudowa mogła naruszać powołany w skardze § 4 pkt 4 tego planu, zgodnie z którym z wyjątkiem działek z wyznaczoną linią zabudowy w rysunku planu należy linię zabudowy przyjmować w nawiązaniu do jednej z działek sąsiednich. Dotyczy to obiektów funkcji podstawowej. Obiekty pomocnicze jak garaż, drobne usługi nieuciążliwe itp. o wysokości 1 kondygnacji mogą być sytuowane całkowicie lub częściowo między granicą działki a linią zabudowy pod warunkiem uzyskania zgody właściciela sąsiedniej działki lub drogi w przypadku sytuowania obiektu w odległości mniejszej niż 4,0 m od granicy. Rozbudowa, będąca przedmiotem niniejszego postępowania, dotyczy podstawowego budynku a nie obiektu pomocniczego, dlatego też brak jest podstaw do wymagania uzyskania przez inwestorów zgody, o jakiej mowa w tym przepisie. Przy tym, jak wynika z projektu, na skutek zaplanowanej rozbudowy nie dojdzie do zwiększenia powierzchni zabudowy obiektu istniejącego.

Nadto, jak słusznie oceniły orzekające w sprawie organy, projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225).

Zaprojektowana rozbudowa nie narusza postanowień określonych w § 12 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którymi, jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy (ust. 1). Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość (ust. 2). Nadto, dopuszcza się - uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 3). W zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się: 1) budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej; 2) nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi (ust. 4).

Z przedłożonego projektu wynika, że ściana ogrodu zimowego (zaprojektowana jako ściana z luksferów) na działce nr [...] (która - jak wynika z niekwestionowanych okoliczności, ma szerokość 13,5 m) została zaprojektowana w odległości 54 cm od działki skarżącej. Ta odległość ściany z luksferów od granicy działki wynika z tego, iż przy samej granicy (na tym 54. centymetrowym odcinku) została zaprojektowana część dachu o kącie nachylenia 35°. Obowiązujący dla terenu przedmiotowej działki miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie sprzeciwia się takiemu projektowi dla budynku istniejącego na terenie tej działki. Sąd podziela przy tym stanowisko orzekających w sprawie organów, że ściana wypełniona luksferami nie może zostać uznana za ścianę z otworami okiennymi, a powinna być traktowana jako ściana pełna (brak możliwości penetracji wzrokowej). Luksfer jest bowiem kształtką budowlaną wykonaną ze szkła, służącą do wypełniania konstrukcji ściennych lub stropowych. Może być wykonana ze szkła przezroczystego lub barwionego, o powierzchni gładkiej lub wzorzystej. Posiada znaczną przepuszczalność światła, sięgającą ponad 60%. Pomimo tego, że luksfery pełnią funkcję doświetlającą, bezspornie nie są oknami. Wobec tego ścianę z luksferami traktować należy jako ścianę bez otworów okiennych (zob. wyrok NSA z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt II OSK 201/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tym samym, jak słusznie wskazał Wojewoda, zaplanowaną budowę uznać należy za usytuowaną w odległości zgodnej z wymogiem § 12 rozporządzenia.

Zaprojektowana rozbudowa nie narusza również postanowień określonych w § 57 ,13 i 60 rozporządzenia.

Zgodnie z treścią § 57 ust. 1 rozporządzenia, pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. Stosownie zaś do treści § 13 ust. 1 tego rozporządzenia odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Z kolei, przepis § 60 rozporządzenia stanowi, że pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 800-1600, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 700-1700 (ust. 1). W mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju (ust. 2).

Powołane przepisy § 57, 13 i 60 rozporządzenia, jak słusznie zauważyły orzekające w sprawie organy, dotyczą pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Zgodnie zaś z § 4 rozporządzenia, pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi dzielą się na: 1) pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny i 2) pomieszczenia przeznaczone na czasowy pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa od 2 do 4 godzin włącznie. Z kolei, zgodnie z § 5 rozporządzenia, nie uważa się za przeznaczone na pobyt ludzi pomieszczeń, w których: 1) łączny czas przebywania tych samych osób jest krótszy niż 2 godziny w ciągu doby, a wykonywane czynności mają charakter dorywczy bądź też praca polega na krótkotrwałym przebywaniu związanym z dozorem oraz konserwacją maszyn i urządzeń lub utrzymaniem czystości i porządku; 2) mają miejsce procesy technologiczne niepozwalające na zapewnienie warunków przebywania osób stanowiących ich obsługę, bez zastosowania indywidualnych urządzeń ochrony osobistej i zachowania specjalnego reżimu organizacji pracy; 3) jest prowadzona hodowla roślin lub zwierząt, niezależnie od czasu przebywania w nich osób zajmujących się obsługą.

Z akt sprawy wynika, że budynek na działce sąsiedniej nr [...] nie posiada pomieszczeń przeznczonych na stały pobyt ludzi, które byłyby zacieniane, przesłaniane i pozbawione naturalnego oświetlenia przez zaplanowaną na terenie działki nr [...] rozbudowę. Jedyne pomieszczenie w budynku na działce nr [...], z którego widoczny byłby planowany ogród zimowy, to pomieszczenie łazienki. Charakter tego pomieszczenia potwierdziła w istocie sama skarżąca podczas rozprawy, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w dniu 20 września 2023 roku, wskazując, że: "pokój łazienkowy ma 10 m2, jest w nim wanna, orbitrek, lustro".

Przy tym, jak słusznie stwierdziły orzekające w sprawie organy, do pomieszczenia łazienki nie mają zastosowania przepisy § 13, 57 i 60 rozporządzenia albowiem łazienka nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi. Łazienka nie stanowi pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi, na co wskazuje wprost § 5 ust. 1 rozporządzenia, który wśród przesłanek negatywnych nieuznania pomieszczenia za przeznaczone na stały pobyt ludzi wymienia m.in. krótkotrwałe przebywanie w nim w związku z "wykonywaniem czynności związanych z utrzymaniem czystości i porządku". O tym, że prawodawca nie uważa łazienki za pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi wskazuje również § 72 ust. 1 rozporządzenia, który - określając wysokość pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, nie odnosi się do łazienki. Przepis § 76 otwiera rozdział 6 rozporządzenia zatytułowany "Pomieszczenia higieniczno-sanitarne", natomiast poprzedzający rozdział 5 nosi tytuł "Pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi". W świetle przepisu § 76 rozporządzenia łazienka jest pomieszczeniem higieniczno-sanitarnym. Z takiej redakcji rozporządzenia należy wyprowadzić wniosek, że prawodawca nie ujął łazienki jako pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi, ale umieścił ją w odrębnej kategorii prawnej pomieszczeń higieniczno-sanitarnych (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 698/22, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na tym tle, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przepisy § 13 i § 60 rozporządzenia dotyczą pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, do jakich zgodnie z definicją w § 3 pkt 9 i 10 rozporządzenia - należą pokoje sypialne i pokój dzienny, zaś łazienka jest pomieszczeniem pomocniczym, nie przeznaczonym na stały pobyt ludzi i nie musi spełniać wymagań zawartych w § 13 i 60 rozporządzenia (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 września 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 630/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy przy tym dodać, że na rozprawie w dniu 20 września 2023 roku skarżąca oświadczyła, że jej dom ma 10 pokoi, a do projektu budowlanego dołączono analizę zacienienia, z której wynika, że projektowana rozbudowa zacieniać będzie jedynie jedno należące do jej budynku okno, tj. okno łazienki "pokoju kąpielowego". Zgodnie natomiast z cytowanym już § 60 ust. 2 rozporządzenia, w mieszkaniach wielopokojowych wystarczy aby wymagania zawarte w ust. 1 tego przepisu spełnione zostały przynajmniej dla jednego pokoju.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej, trzeba dodać, że ww. wymogi nie dotyczą tarasów.

Ponadto do projektu dołączono też analizę przysłaniania, z której wynika, że między ramionami kąta 60° z wierzchołkiem w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego nie znajdzie się obiekt przesłaniający a tym samym, że projektowana dobudowa nie przesłania okna budynku sąsiedniego.

Zaprojektowana rozbudowa nie narusza również warunków ochrony przeciwpożarowej określonych w powołanym rozporządzeniu.

Przepis § 272 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Przy tym, zgodnie z § 212 ust. 2 rozporządzenia, budynek niski o kategorii ZL IV, z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, posiada klasę odporności budynku "D". Określona przez projektanta klasa odporności luksferów jako REI 60 odpowiada wymaganej przepisem § 232 ust. 4 i 5 rozporządzenia klasie odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego oraz zamknięć znajdujących się w nich otworów.

Organy prawidłowo stwierdziły też, że przedłożony projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno – budowlany są kompletne. Zgodnie z wymogiem art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego projekt budowlany zawiera projekt zagospodarowania terenu sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych, obejmujący: a) określenie granic działki lub terenu, b) usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, w tym sieci uzbrojenia terenu, oraz urządzeń budowlanych sytuowanych poza obiektem budowlanym, c) sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, d) układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich, e) informację o obszarze oddziaływania obiektu.

Granice działki zostały przedstawione na mapie zasadniczej z dnia 26 listopada 2021 r., która zawiera poświadczenie o jej zgodności z treścią materiału państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego a tym samym spełnia wymogi formalne określone w art. 34b ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym mapy do celów projektowych wykorzystywane w procesie budowlanym powinny być opatrzone klauzulą urzędową określoną w przepisach prawa geodezyjnego i kartograficznego, stanowiącą potwierdzenie przyjęcia materiałów lub zbiorów danych, w oparciu o które mapy te zostały sporządzone, do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego albo oświadczeniem wykonawcy prac geodezyjnych o uzyskaniu pozytywnego wyniku weryfikacji.

Projekt zawiera informację o obszarze oddziaływania obiektu, zgodnie z którą obszar oddziaływania zamierzonej inwestycji nie zamknie się w granicach działki nr [...]; będzie miał oddziaływanie na działkę nr [...]. Takie oznaczenie obszaru odziaływania obiektu nie budzi wątpliwości Sądu, albowiem wynika przede wszystkim z treści § 12 ust. 5 rozporządzenia, zgodnie z którym usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2 - 4, powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane. Przy czym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowanego obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Znajdowanie się nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu czyni właściciela takiej nieruchomości stroną postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Stroną postępowania na gruncie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane są bowiem nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt budowlany będzie oddziaływać w sposób zgodny z przepisami. Istnienie potencjalnego oddziaływania jest już wystarczające do stwierdzenia o istnieniu interesu prawnego. Istnienie potencjalnego oddziaływania inwestycji powoduje, że strony mają prawo podejmować działania ukierunkowane na zapewnienie przestrzegania w toku postępowania administracyjnego wszystkich określonych prawem wymagań związanych z realizacją inwestycji. Potencjalne oddziaływanie planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości daje możliwość ich właścicielom do korzystania z ich procesowych, ustawowo gwarantowanych uprawnień, realizowanych w ramach statusu strony postępowania. Natomiast dopiero naruszenie norm prawa budowlanego prowadzi do wydania decyzji o odmowie pozwolenia na budowę. Tym samym sam fakt, że nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze odziaływania zaplanowanej inwestycji, nie świadczy o tym, że zaplanowana inwestycja narusza normy prawa budowlanego czy też, w sposób nieuprawniony, jej interes prawny. Niewątpliwie, zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Przy czym zakres ochrony uprawnień osób trzecich, do której zobowiązany jest organ, wyznaczają przepisy prawa materialnego. Nie chodzi zatem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2290/21, Baza Orzeczeń LEX nr 3478968).

Jednocześnie Sąd stwierdza, że projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem potwierdzającym wpis na listę właściwej izby samorządu zawodowego, nadto zawiera oświadczenie projektanta o sporządzeniu go zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Zawiera także ekspertyzę techniczną o możliwości wykonania inwestycji (str. 15. projektu)

Sąd zauważa nadto, że odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu budowlanego ponoszą wyłącznie projektant oraz osoba sprawdzająca projekt (art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Prawa budowlanego). Organ nie ma zaś uprawnień do merytorycznego badania projektu budowlanego, w tym oceny konkretnych rozwiązań projektowych w zakresie ich zgodności z zasadami wiedzy technicznej. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej są ograniczone do ściśle określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przypadków, tym przypadkiem nie jest zaś badanie zgodności projektu budowlanego, pod kątem przyjętych rozwiązań projektowych i możliwości technicznych jego wykonania (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1820/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ architektoniczno-budowlany nie prowadzi więc własnego postępowania dowodowego, a jedynie sprawdza przedłożony projekt budowlany w zakresie wskazanym w przepisach Prawa budowlanego.

W konsekwencji Sąd ocenił, że ustalenia orzekających w sprawie organów w zakresie niezbędnym do wydania decyzji przeprowadzone zostały w zgodzie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zasady postępowania wyrażone w tych przepisach, do których przestrzegania zobowiązane są organy administracji, w szczególności w zakresie prowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalanie stanu faktycznego, mają na celu zagwarantowanie należytej ochrony praw stron postępowania administracyjnego. I tak, zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie przy tym do treści art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Nadto, w ocenie Sądu, ocena zebranego materiału dowodowego przeprowadzona została w zgodzie z art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów obliguje organ administracji do poddania analizie całego materiału dowodowego i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 1988 r., sygn. akt SA/Po 1495/87, niepubl.), co innymi słowy oznacza, że wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na rozpoznaniu wszystkich dowodów w sprawie, zaś oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodności i mocy dowodów) organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, chyba że chodzi o dowody dotyczące okoliczności niemających znaczenia dla sprawy lub niespornych. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego; organ powinien dokonać oceny mocy i wiarygodności dowodu wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, co wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności (zob. J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., sygn. akt I SA 1270/93, OSP 1994, nr 7–8, poz. 131).

Jednocześnie Sąd nie stwierdził aby orzekające w sprawie organy naruszyły przepisy postępowania poprzez niepowołanie w sprawie biegłego. W ocenie Sądu, z przedstawionych powyżej rozważań wynika, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły problemy, których wyjaśnienie wymagałoby posiadania wiedzy specjalnej. Zgodnie z treścią art. 84 § 1 k.p.a. gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Powołanie biegłego, w myśl art. 84 § 1 k.p.a. ma zatem charakter fakultatywny i zależy od uznania organu prowadzącego postępowanie. Wykorzystanie tego środka dowodowego jest zasadne, gdy dla prawidłowego załatwienia sprawy, ze względu na poziom jej skomplikowania, wymagane są wiadomości, którymi nie dysponuje organ. Brak jest zatem obowiązku po stronie organu powoływania biegłych, którzy zweryfikowaliby jego stanowisko i wyniki ustaleń w sprawie. To strona kwestionująca te ustalenia może posłużyć się dowodami wskazującymi na okoliczności, których istnienie bądź ich brak pragnie wykazać (zob. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt I OSK 1076/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z tych też powodów, w ocenie Sądu, w sprawie nie wystąpiła potrzeba przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Zgodnie bowiem z treścią art. 89 k.p.a. organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa (§ 1). Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin (§ 2). Niewątpliwie zatem wniosek o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w postępowaniu administracyjnym nie wiąże organu. Nie jest ona też formą realizacji wskazanej w art. 11 k.p.a. zasady objaśniania stronom przesłanek załatwienia sprawy. Funkcją rozprawy w postępowaniu administracyjnym jest jak najpełniejsze ustalenie stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza gdy wymaga tego udział świadków, biegłych lub przeprowadzenie oględzin. Jej celem nie jest więc wyjaśnianie stronom postępowania przesłanek, którymi kieruje się organ, ani polemika z jego stanowiskiem.

Ponadto Sąd uznał, że w postępowaniu prowadzonym przez orzekające w sprawie organy nie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oznacza, że organ administracji jest zobowiązany do informowania strony z odpowiednim wyprzedzeniem o dokonywanych czynnościach procesowych (zob. np. tezę pierwszą wyroku NSA z dnia 12 września 2000 r., sygn. akt III SA 1082/00, LEX nr 47981). Przy czym zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1994/14, LEX nr 2108318). Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy i które uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji z tego powodu, to naruszenie uprawnień strony, które powoduje, że wydana została decyzja o odmiennej treści niż gdyby została wydana po przedstawieniu swojego stanowiska przez stronę. Innymi słowy, do tego rodzaju naruszenia dochodzi, gdy strona zostaje pozbawiona możliwości wyrażenia stanowiska, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może zatem odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1994/14, LEX nr 2108318; z 24 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 747/14, LEX nr 2108802; z dnia 2 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 575/10, LEX nr 1070853). Skarżąca zaś brała aktywny udział w postępowaniu – zarówno przed organem I, jak i II instancji, i nie wykazała aby uchybienia organów, w postaci niezapewnienia jej, przed samym wydaniem decyzji, możliwości ponownego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, wydane zostały z poszanowaniem omówionych powyżej przepisów prawa materialnego i procesowego,

Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, która - jako niezasadna - podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.