Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 257/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 145  par. 1 pkt 1  lit. a  i c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 11a
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2024 r., nr SKO.ŚR/4111/1343/2023 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 10 stycznia 2024 r. nr SKO.ŚR/4111/1343/2023, działając na podstawie art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023r., poz. 390, dalej jako: "u.ś.r.") oraz art. 7, art. 77, art. 107, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 775) po rozpatrzeniu odwołania K. B. (dalej jako: skarżąca) utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Libiąża z 22 listopada 2023 r. nr DŚRiFA.522.217.2023 , orzekającą o:

1. przyznaniu zasiłku rodzinnego na dziecko: V. J. (dalej: "córka"), data urodzenia: 2011-03- 07 na okres od 2023-11-01 do 2024-10-31 w wysokości 124,00 zł miesięcznie, oraz przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu: rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100,00 zł jednorazowo w miesiącu wrześniu 2024 r. oraz nie przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka,

2. przyznaniu zasiłku rodzinnego na dziecko: A. L. (dalej: "syn"), data urodzenia: 2018-05-24 na okres od 2023-11-01 do 2024-10-31 w wysokości 124,00 zł miesięcznie, oraz przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu: rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100,00 zł jednorazowo w miesiącu wrześniu 2024 r.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z 30 października 2023 r. skarżąca zwróciła się o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci.

Po rozpoznaniu wniosku, Burmistrz Libiąża, decyzją z 22 listopada 2023 r., orzekł o przyznaniu zasiłku rodzinnego na córkę na okres od 2023-11-01 do 2024-10-31 w wysokości 124,00 zł miesięcznie, oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu: rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100,00 zł jednorazowo w miesiącu wrześniu 2024 r. oraz odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, oraz przyznał zasiłek rodzinny na syna na okres od 2023-11-01 do 2024-10-31 w wysokości 124,00 zł miesięcznie, oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu: rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100,00 zł jednorazowo w miesiącu wrześniu 2024 r.

Organ I instancji wskazał, że podstawą do przyznania zasiłku rodzinnego są dochody rodziny za 2022 r. Zdaniem organu I instancji skarżąca spełnia kryterium dochodowe umożliwiające przyznanie jej zasiłku rodzinnego na dzieci wraz z wnioskowanymi dodatkami do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.

Organ I instancji uznał, że skarżąca nie jest jednak uprawniona do otrzymania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania córki, gdyż nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Tworzy rodzinę wraz z konkubentem, który jest ojcem syna i wspólnie wychowują dzieci w tym także córkę skarżącej.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wniosła skarżąca, wskazując, że wydana decyzja jest dla niej krzywdząca. Skarżąca uważa, że jest uprawniona do otrzymania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania córki, gdyż jej ojciec nie żyje, a ona jest osobą samotnie wychowującą córkę. Nie zmienia tego fakt, iż wspólnie z partnerem wychowuje wspólne dziecko - syna. W związku z tym wnosiła o pozytywne rozpatrzenie jej odwołania.

Opisaną we wstępie decyzją SKO w Krakowie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

W swoich rozważaniach Kolegium zwróciło uwagę, że dochód na osobę w rodzinie skarżącej spełnia ustawowe kryterium dochodowe w związku z czym, skarżąca uprawniona jest do otrzymania zasiłku rodzinnego na córkę na okres od 2023-11-01 do 2024-10-31 w wysokości 124,00 zł miesięcznie wraz z dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100,00 zł jednorazowo w miesiącu wrześniu 2024 r. oraz do otrzymania zasiłku rodzinnego na syna na okres od 2023-11-01 do 2024-10-31 w wysokości 124,00 zł miesięcznie wraz z dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100,00 zł jednorazowo w miesiącu wrześniu 2024 r.

Kwestią sporną jest to, czy skarżąca uprawniona jest do otrzymania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania córki.

Jak wynika z art. 3 pkt 17a u.ś.r., przez osobę samotnie wychowującą dziecko należy rozumieć pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje co najmniej jedno dziecka z jego rodzicem.

Kolegium powołując się a orzecznictwo sądowe, wskazało, że prawidłowa wykładnia art. 3 pkt 17a u.ś.r., uwzględniająca argumenty płynące z orzecznictwa TK, w szczególności z wyroku z 18 maja 2005 r. sygn. akt K 16/04 (OTK-A 2005/5/51) oraz wyroku z 23 czerwca 2008 r. sygn. akt P 18/06 (OTK-A 2008/5/83), prowadzi do uznania, że zawarcie związku małżeńskiego przez rodzica wychowującego dziecko pochodzące z innego związku (a tym bardziej pozostawanie w związku nieformalnym), nie ma wpływu na sferę władzy rodzicielskiej i obowiązków alimentacyjnych względem tego dziecka. Dlatego też dziecko wychowujące się w tzw. rodzinie zrekonstruowanej nie traci statusu osoby wychowywanej przez samotnego rodzica. W związku z powyższym, skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dziecko, tj. córkę w rozumieniu art. 3 pkt. 17a u.ś.r

Z kolei zgodnie z art. 11a u.ś.r. dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasadzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, ponieważ: 1) drugi z rodziców dziecka nie żyje, 2) ojciec dziecka jest nieznany, 3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone (art. lla u.ś.r.)

Jak wynika z akt sprawy, ojciec córki skarżącej zmarł w dniu 18 czerwca 2013 r. Rodzice zmarłego, w dniu 21 stycznia 2020 r. zawarli przed Sądem Rejonowym w C., III Wydział Rodzinny i Nieletnich, sygn. akt [...] ugodę ze skarżącą (jako przedstawiciela ustawowego córki), na mocy której zobowiązali się płacić solidarnie podwyższone alimenty na rzecz córki skarżącej po 350,00 zł miesięcznie, od października 2015 r., czyli już po śmierci ojca córki skarżącej. Tym samym skarżąca otrzymuje wsparcie finansowe na dziecko w postaci świadczeń alimentacyjnych, które zastępują alimenty do płacenia których zobowiązany byłby ojciec dziecka.

W związku z powyższym – w ocenie Kolegium - nie jest spełniona przesłanka z art.11la u.ś.r., która uzasadniałaby przyznanie skarżącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2024 r. utrzymującej w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Libiąża z 22 listopada 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy także wskazać, że stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390), zwanej dalej u.ś.r.

Przedmiotem w niniejszej sprawie jest dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, o którym mowa w art. 8 pkt 3a u.ś.r. Dodatek ten ma charakter akcesoryjny w stosunku do zasiłku rodzinnego. Bez przyznania zasiłku rodzinnego nie jest możliwe przyznanie przedmiotowego dodatku. W art. 3 pkt 17a) u.ś.r. została zdefiniowana osoba samotnie wychowującej dziecko, a jest nią panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Przepis ten zrodził liczne kontrowersje w rzecznictwie sądowym, dotyczące kwestii, czy osoba wychowująca osoba pozostająca w związku formalnym lub nieformalnym, jakim jest konkubinat i wychowującą wspólnie z konkubentem co najmniej jedno wspólne dziecko, może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko w odniesieniu do dziecka z wcześniejszego związku. Sąd w niniejszej spawie stanął na stanowisku spójnym z licznymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 czerwca 2017 r. I OSK 26/17, z dnia 7 lipca 2016 r., I OSK 2822/14, z dnia 20 czerwca 2018 r., I OSK 1876/16, z dnia 8 listopada 2018 r., I OSK 1083/180, z dnia 10 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3084/19, czy z dnia 11 grudnia .2020 r., I OSK 1877/20, LEX nr 3179792. Tak więc przesłanka samotnego wychowywania dziecka - w rozumieniu art. 3 pkt 17a u.ś.r. - spełniona jest zawsze, gdy dziecko jest wychowywane tylko przez jednego z rodziców, co oznacza, że osoba pozostająca w związku małżeńskim i wychowująca dziecko spoza małżeństwa jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 3 pkt 17a u.ś.r. Przepis art. 3 pkt 17a u.ś.r. winien byc bowiem interpretowany zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 maja 2005 r. (sygn. akt K 16/04) a zatem w duchu art. 71 ust. 1 i art. 18 Konstytucji RP. Przepis art. 71 ust. 1 Konstytucji RP nakazuje zaś państwu prowadzenie takiej polityki społecznej i gospodarczej, która uwzględnia dobro rodziny oraz przyznaje rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Nie jest zaś możliwe dokonywanie zróżnicowania pomocy materialnej wypłacanej ze środków publicznych tylko części z rodzin, wyodrębnionej wg kryteriów nieodpowiadających wymaganiom ww. przepisu konstytucyjnego. Pamiętać bowiem trzeba, jak podkreślił to Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 maja 2005 r. - że świadczenie rodzinne winno chronić dobro dziecka, jako wartość konstytucyjną a nie interes osoby utrzymującej dziecko (wyrok NSA z 11.12.2020 r., I OSK 1877/20, LEX nr 3179792). W niniejszej sprawie Kolegium dokonało prawidłowej interpretacji wskazanego przepisu.

Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii interpretacji art. 11a ust. 1 u.ś.r. Zgodnie z powołanym przepisem dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:

1) drugi z rodziców dziecka nie żyje;

2) ojciec dziecka jest nieznany;

3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.

W niniejszej sprawie skarżąca wychowuje samotnie córkę, której ojciec zmarł. Tym niemniej otrzymuje ona świadczenie alimentacyjne od dziadków (rodziców zmarłego męża).

Zgodnie z art. 132 k.r.o. (ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 z późn. zm.) obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. W doktrynie (A. Kawałko, H. Witczak [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, red. M. Fras, M. Habdas, LEX/el. 2023, art. 132.) wskazuje się, że "w przypadku żądania alimentów na rzecz dziecka żądanie ma inną podstawę prawną w sytuacji, gdy zobowiązanym jest rodzic, a inną, gdy żądanie kierowane jest do zobowiązanego w dalszej kolejności, inne są też przesłanki zasądzenia świadczenia. Jeżeli zobowiązanymi do alimentacji dziecka są jego rodzice, to przesłanką zasądzenia alimentów jest niemożność samodzielnego utrzymania się przez dziecko. Natomiast odpowiedzialność innych krewnych zobowiązanych do alimentacji dziecka w dalszej kolejności ogranicza się wyłącznie do świadczeń, które pozwalają uprawnionemu na wyjście z niedostatku. Niedostatek stanowi zatem przesłankę zasądzenia alimentów od dalszych krewnych niż rodzice".

W literaturze przedmiotu w odniesieniu do dodatku będącego przedmiotem niniejszej sprawy, wskazuje się, że "warunkiem przyznania omawianego dodatku jest brak zasądzenia świadczenia alimentacyjnego na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, z uwagi na okoliczność, że drugi z rodziców nie żyje lub że ojciec dziecka jest nieznany albo też powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. Zatem ustawodawca ściśle wskazuje na okoliczności, których zaistnienie skutkuje niemożnością zasądzenia świadczenia alimentacyjnego na rzecz dziecka" (A. Kawecka [w:] Świadczenia rodzinne. Komentarz, red. K. Małysa-Sulińska, Warszawa 2023, art. 11(a)). Ideą, która legła u podstaw wprowadzenia analizowanego dodatku do systemu pomocy społecznej, jest niemożność uzyskania świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców na dziecko, które nie może się samodzielnie utrzymać. Nie pełni więc tenże dodatek funkcji pozwalającej na wyjście z niedostatku takiego dziecka.

Wobec powyższego w interpretacji art. 11a u.ś.r. należy się oprzeć przede wszystkim na wykładni językowej (która ma charakter prorodzinny i ochronny wobec dziecka). Ustawodawca zaś wyraźnie nakazał przyznać przedmiotowy dodatek w sytuacji, gdy drugi z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany, lub gdy powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. Gdyby ustawodawca chciał wyłączyć w takiej sytuacji jak w niniejszej sprawie przyznanie przedmiotowego dodatku, to wprowadziłby wprost taką normę do systemu prawnego. Z kolei prawodawca wyraźnie jedynie unormował kiedy powstaje prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka a skarżąca w niniejszej sprawie spełnia przedmiotowe przesłanki. Odmowa przyznania takiego prawa, które w sposób jasny wynika z brzmienia tegoż przepisu, a więc w sytuacji otrzymywania przez dziecko świadczenia alimentacyjnego od osób zobligowanych w dalszej kolejności, musiałaby mieć charakter wyraźny. Należy również wskazać, że zasadą jest pierwszeństwo przyznawanym rezultatom odkodowanym poprzez zastosowanie wykładni językowej. "W państwach demokratycznych wykładnie językowa i znaczenie literalne zajmują niewątpliwie pozycję uprzywilejowaną wobec wykładni systemowej i funkcjonalnej mimo wzrastającego znaczenie tej ostatniej. Można nawet powiedzieć, iż interpretacja tekstów prawnych w krajach naszego kręgu cywilizacyjnego opiera się na zasadzie pierwszeństwa wykładni językowej i zasadzie pomocniczości wykładni systemowe i funkcjonalnej. Za pierwszeństwem wykładni językowej przemawiają zarówno argumenty analityczne (wykładnia prawa jest wykładnią tekstów prawnych), jak i argumenty polityczne, albowiem w państwie praworządnym obywatele mają prawo polegać na tym, co prawodawca w tekście prawnym powiedział, a nie na tym, co zamierzał powiedzieć lub co powiedziałby, gdyby znał nowe okoliczności. W rezultacie, w państwach tych można odstąp:: znaczenia językowego tylko wtedy, gdy uzasadnimy to powołaniem się jakieś ważne racje prawne, społeczne, ekonomiczne lub moralne" (L. Morawski, Wstęp do prawoznawstwa, Toruń 2012, s. 146).

Należy jednak zwrócić uwagę, że zarówno wykładnia systemowa i funkcjonalna wprost prowadzą do tego samego wyniku.

Opierając się na systemie prawa należy odwołać się do regulacji konstytucyjnej, a więc wyprowadzić odpowiednie wnioski z przepisów Konstytucji RP. Zgodnie natomiast z jej art. 18 małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. W doktrynie podnosi, się, że art. 18 Konstytucji zarówno jest wyznacznikiem aksjologii konstytucyjnej, określając podstawowe wartości związane z instytucją rodziny i jej rolą w społeczeństwie, jak i jest elementem wskazującym na cele i zadania władzy publicznej, bo nakłada na te władze obowiązek "ochrony i opieki" (L. Garlicki [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom I, wyd. II, red. M. Zubik, Warszawa 2016, art. 18). Jedną z wartości, którą władza publiczna ma chronić jest rodzicielstwa, a więc specyficzny stosunek rodziców do dziecka. Chodzi więc o sytuacje "w której państwo działając przez swoje organy, tak w sferze stanowienia, jak i stosowania prawa, nie dopuszcza do zagrożenia małżeństwa, rodziny, macierzyństwa i rodzicielstwa ze strony obcych podmiotów w sferze moralnej, społecznej, gospodarczej, obyczajowej czy religijnej" (J. Boć, [w:] Konstytucje Rzeczypospolitej oraz komentarz do Konstytucji RP z 1997 roku, red. J. Boć, Wrocław 1998, s. 48). "Opieka odnosi się do działań podejmowanych przez władze publiczne na rzecz małżeństw, rodzin czy rodziców, zwłaszcza tych, które znajdują się w trudnej sytuacji materialnej lub socjalnej. Władze publiczne mają obowiązek tworzenia systemów pomocy i wsparcia (co akcentują także art. 71 i art. 72), przeznaczania na ten cel niezbędnych środków publicznych i tworzenia odpowiedniej infrastruktury. W realizacji tych zadań nie można podejmować środków o charakterze dyskryminacyjnym lub kolidującym z sensem i rolą wartości określonych w art. 18" (L. Garlicki [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom I, wyd. II, red. M. Zubik, Warszawa 2016, art. 18).

Kolejne przepisy Konstytucji RP umieszczone już w rozdziale dotyczącym praw i obowiązków, wyraźnie wskazują, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia rodzinnego (art. 47 Konstytucji). Z kolei art. 71 Konstytucji stanowi, że Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.

Wszystkie powołane przepisy wskazują na obowiązek organów władzy publicznej ochrony rodziny, a więc również zabezpieczenia jej potrzeb, a szczególnie w sytuacjach trudnych. Należy przy tym podkreślić, że dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka ma charakter akcesoryjny i jest uzależniony od przyznania prawa do zasiłku rodzinnego, a ten jest uzależniony od sytuacji dochodowej w rodzinie. Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka odnosi się więc jedynie do rodzin słabo sytuowanych, osiągających niskie dochody. W takich sytuacjach niewątpliwie aktualizuje się potrzeba ochrony ze strony Państwa, o której mowa w art. 71 Konstytucji. Istnieje konieczność wspomożenia rodziny, a zwłaszcza dziecka w potrzebie, które jest jej najsłabszym elementem, zwłaszcza w sytuacji dodatkowo obciążającej, gdy brak jest wsparcia ze strony drugiego rodzica. Nie ma więc wątpliwości, że wykładnia systemowa art. 11a u.ś.r. prowadzi do identycznych wniosków jak wykładnia językowa.

Z kolei odnosząc się do wykładni funkcjonalnej należy wskazać, że funkcją analizowanego dodatku jest zabezpieczenie w minimalnej wysokości potrzeb dziecka z uwagi na fakt, że nie może się ono samo utrzymać. Z kolei alimenty od dziadków mają odmienny charakter i są zasądzane w innych okolicznościach, a więc jedynie z uwagi na fakt niedostatku osoby znajdującej się w potrzebie. Skoro dodatek, o którym mowa w art. 11a u.ś.r. ma służy zaspokojeniu innych potrzeb bez względu na kwestię niedostatku dziecka, to przysługuje on również w sytuacji gdy dziecko otrzymuje świadczenie alimentacyjne od dziadków z uwagi na śmierć swojego rodzica, gdyż spełnia odmienną funkcję. Stąd również wykładnia funkcjonalna prowadzi do takich samych rezultatów co wykładnia językowa.

Wobec powyższego należy zająć stanowisko, że hipoteza normy zawartej w art. 11a ust. 1 u.ś.r. aktualizuje się zawsze w sytuacjach określonych w tym przepisie w pkt 1-3, nawet wówczas gdy dziecko otrzymuje świadczenie alimentacyjne od osób w dalszej kolejności zobligowanych do jego alimentacji.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Sąd uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji.