Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1454/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 22 ust 3
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2014 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Na skutek wniosku W. C. (dalej: "skarżący") z dnia 17 stycznia 2014 r. o dokonanie zmiany danych w ewidencji gruntów mającej na celu ujawnienie powierzchni 2,50 ha w odniesieniu do działek nr [...] i nr [...] położonych w obrębie ewidencyjnym M. wg ich stanu na datę wydania Aktu Własności Ziemi [...] z dnia [...] października 1976 r. oraz ujawnionego z dniem [...] kwietnia 1977 r. stanu tych działek w księdze wieczystej Nr [...], Starosta Powiatowy w [...] zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] wszczął postępowanie administracyjne odnośnie zmian w ewidencji gruntów.

Po zgromadzeniu materiału dowodowego, Starosta Powiatowy w [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r. orzekł o odmowie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków żądanych zmian.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że skarżący wnosi o ujawnienie w rejestrze ewidencji gruntów i budynków obrębu M. zmiany powierzchni działek nr [...] i nr [...] na podstawie ww. aktu własności ziemi, oraz wg stanu ujawnionego na tę datę w księdze wieczystej nr [...], natomiast aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu M. gm. S. ujawnione są działki: nr [...] o pow. 0,1016 ha, nr [...] o pow. 0,1004 ha, nr [...] o pow. 0,1005 ha, nr [...] o pow. 0,4830 ha, nr [...] o pow. 0,1060 ha, nr [...] o pow. 0,0187 ha, nr [...] o pow. 0,0834 ha, nr [...] o pow. 0,0841 ha, nr [...] o pow. 0,0837 ha, nr [...] o pow. 0,0844 ha, nr [...] o pow. 0,1191 ha, nr [...] o pow.0,0878 ha - ogólna powierzchnia działek 1,42 ha, będące własnością innych osób fizycznych oraz Gminy S. Działki te odpowiadają dawnej działce nr [...], natomiast działka nr [...] o pow. 1,04 ha, dla której prawo własności figuruje na rzecz Skarbu Państwa, odpowiada dawnej działce nr [...]. Prawo własności Skarbu Państwa jest ujawnione w księdze wieczystej [...]. Dawna działka nr [...] odpowiada obecnie działce nr [...] o pow. 0,03 ha, i stanowi drogę będącą we władaniu Gminy S.

Od powyższej decyzji, odwołanie wniósł W. C. ("skarżący"), żądając wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków zgodnie z jego wnioskiem.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficzny decyzją z dnia [...] maja 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] marca 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu [...] października 1976 r. Naczelnik Gminy S. wydał Akt Własności Ziemi [...] na rzecz F. i T. małż. C. dotyczący działek nr [...] i nr [...] na powierzchnię 2,50 ha. Akt ten poprzedziło sporządzenie protokołu w dniu [...] października 1976 r. przez pracownika Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w [...]. Z treści protokołu wynika, że F. C., oświadczył, iż otrzymał od ojca około 2,50 ha ziemi. Do akt sprawy dołączone jest również oświadczenie Sołtysa wsi M. E. S. z treści którego wynika, że J. C. płacił podatek od około 2,50 ha ziemi.

Akt Własności Ziemi został sporządzony na podstawie oświadczenia, a nie na podstawie zapisu w ewidencji gruntów.

Na podstawie danych archiwalnych rejestru gruntów, w ewidencji na dzień wydania ww. aktu własności z dnia [...] października 1976 r. były ujawnione następujące powierzchnie: dla działki nr [...] wynosiła 1,42 ha, dla działki nr [...] wynosiła 1,04 ha - ogółem powierzchnia wynosiła 2,46 ha.

Do akt księgi wieczystej nr [...], założonej w oparciu o ww. Akt Własności Ziemi, dołączony jest wyrys z mapy ewidencyjnej sporządzony przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w [...] z dnia [...] kwietnia 1977 r. opatrzony klauzulą, że służył za podstawę wpisu do ksiąg wieczystych. Wyrys sporządzony jest dla działek nr [...] o pow. 1,42 ha i nr [...] o pow. 1,04 ha, dla których T. i F. małż. C. wykazani są jako właściciele.

Dokumenty te jednoznacznie wskazują, że w KW [...] nastąpiła niezgodność w zakresie oznaczenia pola powierzchni nieruchomości.

Organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o Księgach Wieczystych i hipotece (Dz. U.Nr 19, poz.147 z 1982 r. ze zm.) - podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Ponieważ powierzchnia nieruchomości wykazana w księdze wieczystej jest różna niż w ewidencji gruntów, stosownie do art. 27 ust. 1 ww. ustawy w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości.

Błędne oznaczenie przedmiotowej działki nr [...] (dawny nr [...]) zostało usunięte, gdyż według znajdującego się w materiale dowodowym, odpisu księgi wieczystej nr [...], wydanego przez Centralną Informację Ksiąg Wieczystych Ekspozyturę w [...] według stanu księgi z dnia 27 lutego 2014 r. właścicielem działki nr [...] o pow. 1,04 ha jest Skarb Państwa. Zapis ten jest zgodny z orzeczeniem o przejęciu gruntu na podstawie zarządzenia nr [...] Naczelnika Gminy S. z dnia [...] kwietnia 1979 r.

Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza zatem, że działka obecnie oznaczona nr ewidencyjnym [...] o pow. 1,04 ha odpowiada dawnej działce oznaczonej nr [...] o takiej samej powierzchni.

Wskazał, że na potwierdzeniem powyższego jest znajdujący się w aktach sprawy fragment mapy ewidencyjnej z operatu założenia ewidencji gruntów z 1966 r. na którym uwidoczniona jest działka nr [...] oraz działka nr [...] (obecny nr [...]) - droga szerokości 3 m.

Z aktualnego wypisu rejestru gruntów i budynków wynika, że działka nr [...] (stary nr [...]) posiada pow. 1,04 ha 3 a działka [...] ( stary nr [...] ) pow. 0,03 ha. Według wyrysu z mapy działka nr [...] graniczy trzema bokami z działką nr [...] i jest oznaczona jako droga. Działka nr [...] jest odrębną działką ( odpowiada ona dawnej działce [...] ) i nie wchodzi w skład działki nr [...].

W odniesieniu do działki nr [...] o pow. 1,42 ha ( dawny nr [...] ) ustalono, że na dzień 1 lutego 1994 r. figurowała ona w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jako własność J. i S. małż. D. KW [...]. Aktualnie po dokonanych podziałach odpowiada ona działkom : nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], stanowiącym własność osób prywatnych i Gminy S..

Po wydaniu Aktu Własności Ziemi [...] z dnia [...] października 1976 r. w rejestrze ewidencji gruntów i budynków dokonywane były wpisy w oparciu o kolejne powstające po sobie dokumenty geodezyjno-prawne.

Organ zaznaczył, że należy mieć na względzie, iż zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 193 z 2010 r. poz. 1287) osoby zgłaszające zmiany są obowiązane, na żądanie starosty, dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Skarżący swoje żądanie zmian oparł natomiast wyłącznie na przedłożonych dokumentach, które dotyczą stanu nieruchomości na 1976 r., a na żądanie Starosty [...] (pismo z dnia 18 lutego 2014 r.) nie przedłożył dokumentacji geodezyjno-prawnej, która opisywałaby przedmiotowe nieruchomości w odmienny sposób od aktualnie ujawnionego w rejestrze ewidencji gruntów i budynków. Należy zatem uznać, że organ I instancji zasadnie odmówił wprowadzenia żądanej zmiany.

W. C. na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2014 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie w całości. Ponadto wniósł o orzeczenie o konieczności naniesienia udokumentowanych zmian aktem własności ziemi z dnia [...] października 1976 r. dla działki nr [...] w rejestrze gruntów na dzień wydania tego aktu własności lub po unieważnieniu zaskarżonej decyzji przekazanie sprawy do organu odwoławczego celem wydania decyzji zgodnej z prawem i żądaniem skarżącego.

W ocenie skarżącego organ ewidencyjny posiadał we właściwym czasie udokumentowaną zmianę decyzją administracyjną - aktem własności ziemi. Organ nie miał więc podstawy do wszczynania rozprawy urzędowej w oparciu o art. 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ). Organ ewidencyjny miał i ma obowiązek ustawowy zaewidencjonować z urzędu udokumentowane zmiany w ewidencji gruntów.

Podniósł, że organ ewidencyjny miał przepisowy okres jednego miesiąca na wprowadzenie zmian do ewidencji. Przysługiwało mu też 14 dni od dnia doręczenia na odwołanie do Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczenia od ww. aktu własności według objaśnień na tymże akcie. Organ nie miał więc po 38 latach od wydania decyzji, żadnej podstawy do wszczynania postępowania i ubiegania się dodatkowe wyjaśnienia od nabywcy nieruchomości lub jego następcy prawnego, skoro nie złożył odwołania w dozwolonym czasie według informacji zawartej w decyzji - akcie własności. Obecnie akt ten jest niewzruszalny.

Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie rozpatrzył zgodnie z prawem całego materiału dowodowego pomijając załączony do odwołania Szkic polowy nr 9 ze stycznia 1976 r. - kopia z operatu uregulowania własności gospodarstw rolnych z 1976 r., potwierdzony przez organ powiatowy wydziału geodezji w dniu 11 marca 2014 r. Pozostawienie bez rozpatrzenia tego dowodu miało bezpośredni wpływ na wydanie niezgodnej z prawem decyzji o podtrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu ewidencyjnego.

Zapisy w ewidencji gruntów nieodpowiadające faktycznej wielkości działki [...] i [...] zaistniałe przed wydaniem aktu własności nie były oparte na udokumentowanych zmianach, bo takich udokumentowanych zmian nie było w historii dla dwóch nieruchomości [...] i [...] razem. Więc wprowadzanie tezy przez organ odwoławczy, że akt własności nie był oparty na ewidencji gruntów i dlatego zawiera nieścisłości jest bezpodstawne. Według informacji zawartej w decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] października 1977 r. właścicielem działki nr [...] był wówczas J. C. ojciec F. C. Błędem prawnym było nie wpisanie do ewidencji gruntów tegoż właściciela z jednoczesnym pominięciem prawnego właściciela tych gruntów.

Zapisy w ewidencji z 1964 r. nie stanowiły udokumentowanych zmian i nie były oparte na udokumentowanych zmianach. Dokonane były bez wiedzy właściciela skoro na części prywatnej działki J. C. nr [...] jako niewydzielona działka nr [...] wpisano w dniu założenia ewidencji 19 września 1964 r. jako władającego firmę P. w P. Wodne Melioracje z oznaczeniem tej niewydzielonej działki w pozycji nr [...] jako rowy bez podstawy prawnej, pomimo, że na działce nr [...] nigdy rowu nie było, bez umowy na to władanie, z pominięciem wiedzy właściciela. Był to więc zapis niezgodny z istniejącym stanem faktycznym niemającym potwierdzenia w dokumentach jak również w akcie własności i w szkicu polowym nr 9 ze stycznia 1976 r. Taki zapis podlegał skreśleniu z mocy prawa z dniem 31 grudnia 1975 r.

Tenże podmiot wpisany jako władający nie miał podstawy do władania. Właścicielem działki nr [...] był J. C.

Organ ewidencyjny też nie miał udokumentowanej podstawy do wpisu do ewidencji tej firmy jako władającego i wpisu poświadczającego o istnieniu działki nr [...] na działce nr [...].

Dowodem nieistnienia działki nr [...] na działce nr [...] i uznania skreślenia zapisu o istnieniu działki [...] i o władaniu działką [...] w ewidencji gruntów jest, oraz uznania za stan faktyczny na dzień 1 stycznia 1976 r. jak również stanu faktycznego w 1977 r. były i są: szkic polowy nr 9 ze stycznia 1976 r., decyzja Naczelnika Gminy z [...] października 1976 r., akt własności z [...] października 1976 r. oraz mapa ewidencyjna z dnia [...] lutego 1977 r.

Ponadto zdaniem skarżącego organ błędnie interpretuje mapę - wyrys z mapy ewidencyjnej z dnia [...] kwietnia 1977 r. Podał, że mapa ta potwierdza kształt działki nr [...] jako zgodny ze Szkicem polowym ze stycznia 1976 r., również bez wydzielenia powierzchni drogi wewnętrznej jako wydzielonej działki o konkretnym numerze. Droga jest narysowana jako dwie równolegle linie bez numeru działki, a nie jako prostokąt ograniczający prostokątną działkę o konkretnym numerze.

Wywód organu odwoławczego, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza zatem, że działka obecnie oznaczona nr ewidencyjnym [...] o pow. 1,04 ha odpowiada dawnej działce oznaczonej nr [...] o takiej samej powierzchni nie ma oparcia w udokumentowanych zmianach w okresie od sporządzenia szkicu polowego nr 9 ze stycznia 1976 r., więc przed wydaniem aktu własności do sporządzenia wyrysu z mapy ewidencyjnej w dniu [...] kwietnia 1977 r. po wydaniu aktu własności. Wyrys z mapy ewidencyjnej, która służyła w Dziale Ewidencji Gruntów był wykonany na bazie właściwej mapy ewidencyjnej.

Organ odwoławczy nie ma podstawy do kwestionowania tego faktu i stwierdzać, że taka mapa jest nieprawidłowa. Obydwie wskazane mapy z tego okresu sporządzone dla działki nr [...] potwierdzają fakt nieistnienia działki nr [...] w czasie wydania decyzji aktu własności w dniu [...] października 1976 r. jako dokumentu udokumentowującego zmiany we własności i wielkości działek.

Natomiast zapisy w ewidencji z lat wcześniejszych w tym z roku 1964 nie były oparte na udokumentowanych zmianach. Prawdopodobnie mogły być jedynie oparte na oświadczeniach, lub faktycznym władaniu, które nie stanowią udokumentowanych zmian.

Natomiast wypis z rejestru gruntów zamieszczony na tej mapie z [...] kwietnia 1977 r. jest odzwierciedleniem niezaktualizowanej ewidencji gruntów na dzień wydania aktu własności tj. [...] października 1976 r. Wniosek skarżącego właśnie konieczności doprowadzenia ewidencji gruntów do zgodności z udokumentowaną zmianą udokumentowaną aktem własności.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie zostało przeprowadzone przez organy administracji w sposób prawidłowy zaś interpretacja przepisów prawa materialnego i sposób zastosowania tych przepisów nie budzi zastrzeżeń Sądu.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).

Na wstępie należy wskazać, że zasady zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określają przepisy wskazanej ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).

Stosownie do art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ewidencja stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami. Dane ewidencyjne odnoszące się do gruntów dotyczą między innymi numeru działki, numerycznego opisu granic, pola powierzchni działki ewidencyjnej i informacji określających pola powierzchni konturów użytków gruntowych i klas gleboznawczych w granicach działki ewidencyjnej.

Stosownie do art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ewidencja stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami. Dane ewidencyjne odnoszące się do gruntów dotyczą między innymi numeru działki, numerycznego opisu granic, pola powierzchni działki ewidencyjnej i informacji określających pola powierzchni konturów użytków gruntowych i klas gleboznawczych w granicach działki ewidencyjnej (§ 10, § 11, § 59 i § 60 rozporządzenia).

Wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dokumentacji architektoniczno - budowlanej, opracowań geodezyjno - kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Dane ewidencyjne mają charakter informacyjno - techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Dla obywateli i organów państwowych moc wiążącą mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konturu granic, rodzaju użytków, itp.). Ewidencja nie rozstrzyga natomiast żadnych sporów do gruntów, zaś organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów na podstawie, których dokonują zmian w ewidencji. Ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą natomiast księgi wieczyste, a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach. Uznać zatem należy, że rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. To natomiast oznacza, że ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności).

Nie można zatem w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów samodzielnie ustalać i rozstrzygać o prawidłowości tytułów własności, które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji. W związku z powyższym należy wskazać, iż w świetle przepisów prawa materialnego, tj. § 44 i § 47 ww. rozporządzenia wynika, że ewidencja gruntów powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych oraz innych dokumentów wymienionych w § 46 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia, co wynika także z art. 22 ust. 3 omawianej ustawy. Dokonanie zatem zmian w operacie ewidencyjnym jest możliwe poprzez udokumentowanie, przez osobę zainteresowaną, rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym gruntów, co wynika też z § 45 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Podkreślenia wymaga, że zawarte w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne regulacje prawne dotyczące ewidencji gruntów (art. 20-26) dotyczą naniesienia do ewidencji gruntów bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Starosta, jako przedstawiciel Skarbu Państwa odpowiada za aktualność danych w ewidencji, o czym stanowi § 44 powołanego rozporządzenia, przy czym wszelkie zmiany powinny być dokonane w oparciu o dane udokumentowane, w sposób wskazany powyżej. Zauważyć także należy, że obowiązek wynikający z art. 22 ust. 2 powołanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z jednej strony zapewnia aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś strony eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną. Co istotne w okolicznościach niniejszej sprawy w myśl przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia prawa podmiotowe właścicielskie do gruntów objętych ewidencją, a także wynikające z użytkowania wieczystego, zarządu lub trwałego zarządu nieruchomościami, użytkowania gruntów państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych oraz dzierżawy zgłoszonej do ewidencji, podlegają uwidocznieniu w ewidencji wyłącznie na podstawie:1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu (w tym szczególnie prawa własności), mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 rozporządzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 września 2002 r., IV SA/Wa 896/06, Lex nr 255795 oraz wyrok NSA z 19 marca 2003 r., II SA 1018/02, Lex nr 156374).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego, nie może natomiast kształtować nowego stanu prawnego. W konsekwencji nie można w drodze postępowania o zmianę danych w ewidencji gruntów ustalać oraz rozstrzygać o prawidłowości istniejącego stanu prawnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2007 r., IV SA/Wa 698/07, Lex nr 351329, wyrok NSA z 20 listopada 1998 r., II SA 914/98, Lex nr 41816,). Organy ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy lub innych osób do gruntu, budynku lub lokalu. Dlatego też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 1993 r., II SA 1155/92, ONSA 1994/2/61, wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2008 r., IV SA/Wa 94/08, Lex nr 477578, wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 1998 r., II SA 258/98, Lex nr 41288, wyrok z dnia 20 sierpnia 1998 r., II SA 766/98, Lex nr 82005). Postępowanie ewidencyjne służy jedynie ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach i ma wyłącznie charakter informacyjny. Konkludując decyzja o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że na jej podstawie strona nie nabywa prawa np. do gruntu o większej powierzchni niż to wynika z przedstawionych dokumentów.

Wykluczone jest dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych, lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury, przerzucać kompetencji innych organów czy sądów.

W sprawie niniejszej W. C. wystąpił o dokonanie zmiany danych w ewidencji gruntów mającej na celu ujawnienie powierzchni 2,50 ha w odniesieniu do działek nr [...] i nr [...] położonych w obrębie ewidencyjnym M. wg ich stanu na datę wydania Aktu Własności Ziemi [...] z dnia [...] października 1976 r. oraz ujawnionego z dniem [...] kwietnia 1977 r. stanu tych działek w księdze wieczystej Nr [...].

Sąd stwierdza, że z akt niniejszej sprawy wynika, że w dniu [...] października 1976 r. Naczelnik Gminy S. wydał Akt Własności Ziemi [...] na rzecz F. i T. małż. C. dotyczący działek nr [...] i nr [...] na powierzchnię 2,50 ha. Akt ten poprzedziło sporządzenie stosownego protokołu w dniu 15 października 1976 r., z którego wynika, że F. C., oświadczył, że otrzymał od ojca około 2,50 ha. Do akt sprawy dołączone jest również oświadczenie Sołtysa wsi M. E. S. z treści którego wynika, że J. C. płacił podatek od około 2,50 ha ziemi.

Akt Własności Ziemi został zatem sporządzony na podstawie oświadczenia, a nie na podstawie zapisu istniejącego w ewidencji gruntów. Z przedstawionych danych archiwalnych rejestru gruntów, wynika, że na dzień wydania ww. aktu z dnia [...] października 1976 r. w ewidencji były ujawnione następujące powierzchnie: dla działki nr [...] wynosiła 1,42 ha, dla działki nr [...] wynosiła 1,04 ha - ogółem powierzchnia wynosiła 2,46 ha.

Do akt księgi wieczystej nr [...], założonej w oparciu o ww. akt własności, dołączony jest wyrys z mapy ewidencyjnej sporządzony przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w [...] z dnia [...] kwietnia 1977 r. opatrzony klauzulą, że służył za podstawę wpisu do ksiąg wieczystych. Wyrys sporządzony jest dla działek nr [...] o pow. 1,42 ha i nr [...] o pow. 1,04 ha, dla których T. i F. małż. C. wykazani są jako właściciele.

Dokumenty te jednoznacznie wskazują, że w księdze wieczystej nr [...] nastąpiła niezgodność w zakresie oznaczenia pola powierzchni nieruchomości.

W tej sytuacji należy wskazać, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o Księgach Wieczystych i hipotece - podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Ponieważ powierzchnia nieruchomości wykazana w księdze wieczystej jest inna niż w ewidencji gruntów, stosownie do art. 27 ust. 1 ww. ustawy w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości.

Sąd zauważa, że błędne oznaczenie przedmiotowej działki nr [...] (dawny nr [...]) zostało usunięte, gdyż według znajdującego się w materiale dowodowym, odpisu księgi wieczystej nr [...], wydanego przez Centralną Informację Ksiąg Wieczystych Ekspozyturę w [...] według stanu księgi z dnia 27 lutego 2014 r. właścicielem działki nr [...] o pow. 1,04 ha jest Skarb Państwa. Zapis ten jest zgodny z orzeczeniem o przejęciu gruntu na podstawie zarządzenia nr [...] Naczelnika Gminy S. z dnia [...] kwietnia 1979 r.

Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza zatem, że działka obecnie oznaczona nr ewidencyjnym [...] o pow. 1,04 ha odpowiada dawnej działce oznaczonej nr [...] o takiej samej powierzchni.

Z aktualnego wypisu rejestru gruntów i budynków wynika, że działka nr [...] (stary nr [...]) posiada pow. 1,04 ha 3 a działka [...] ( stary nr [...] ) pow. 0,03 ha. Według wyrysu z mapy działka nr [...] graniczy trzema bokami z działką nr [...] i jest oznaczona jako droga. Działka nr [...] jest odrębną działką ( odpowiada ona dawnej działce [...] ) i nie wchodzi w skład działki nr [...].

Badając sprawę Sąd zauważa, że w odniesieniu do działki nr [...] o pow. 1,42 ha ( dawny nr [...] ) organy administracji zasadnie ustaliły, że na dzień 1 lutego 1994 r. figurowała ona w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jako własność J. i S. małż. D. KW [...]. Aktualnie po dokonanych podziałach odpowiada ona działkom : nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], stanowiącym własność osób prywatnych i Gminy S..

Po wydaniu Aktu Własności Ziemi [...] z dnia [...] października 1976 r. w rejestrze ewidencji gruntów i budynków dokonywane były wpisy w oparciu o kolejne powstające po sobie dokumenty geodezyjno-prawne.

W tej sytuacji należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, osoby wnoszące o dokonanie zmiany w ewidencji, są obowiązane, na żądanie starosty, dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Skarżący swoje żądanie zmian oparł natomiast wyłącznie na przedłożonych dokumentach, które dotyczą stanu nieruchomości na 1976 r., a na żądanie Starosty [...] (pismo z dnia 18 lutego 2014 r.) nie przedłożył dokumentacji geodezyjno-prawnej, która opisywałaby przedmiotowe nieruchomości w odmienny sposób od aktualnie ujawnionego w rejestrze ewidencji gruntów i budynków. Należy zatem uznać, że organy administracji rozstrzygające niniejszą sprawę, zasadnie odmówiły wprowadzenia żądanej zmiany w ewidencji gruntów.

W przypadku żądania wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków konieczność dostarczenia dokumentów geodezyjnych, kartograficznych i innych niezbędnych do wprowadzenia zmian nie jest przesłanką formalną wniosku o wszczęcie postępowania, lecz przesłanką o charakterze materialnym. Złożenie stosownych dokumentów nie jest konieczne do wszczęcia postępowania, lecz do załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem strony. Jeżeli strona nie złoży odpowiednich dokumentów lub przedstawione przez nią dane nie uzasadniają wprowadzenia zmian - organ wyda decyzję odmowną.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, co spowodowało niemożność wprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego zmian w ewidencji gruntów.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).