Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 419/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1990
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art. 120, art. 121, art. 194, art. 191
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.) Protokolant: Starszy specjalista Małgorzata Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 marca 2023 r. nr KO.400.173.2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz strony skarżącej kwotę 7400 (siedem tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 419/23

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy U (aktualnie Burmistrza U.) z dnia 22 grudnia 2022 r. określającą A Spółce z o.o (dalej Spółka, skarżąca, strona, podatnik) wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2022 rok.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 1 lutego 2022 r. Spółka (jeszcze jako spółka jawna) złożyła deklarację na podatek od nieruchomości na 2022 r. W dniu 19 maja 2022 r. nastąpiło przekształcenie spółki jawnej w spółkę z ograniczona odpowiedzialnością.

W dniu 21 marca 2022 r. organ podatkowy wezwał podatnika do złożenia korekty deklaracji. Zdaniem organu - wyjaśnienia wymagała zadeklarowana przez spółkę powierzchnia budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i wartość budowli. W ocenie organu, spółka nie wykazała wszystkich budynków będących w jej posiadaniu, a także wykazała nieprawidłową wartość budowli. Rozbieżności wynikały z błędnej klasyfikacji obiektów inwentarzowych – wiat magazynowych (o nr [...] , [...] i [...]) jako budowli, w sytuacji, gdy powinny być one sklasyfikowane jako budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W odpowiedzi podatnik złożył pismo, w którym poinformował organ podatkowy, iż obiekty inwentarzowe o nr [...] , [...] i [...] nie są wpisane do rejestru budynków. Na dowód powyższego załączono wypis z rejestru budynków z dnia 20 stycznia 2022 r. oraz zaświadczenie ze Starostwa Powiatowego w T. Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami z dnia 20 stycznia 2022 r., z którego wynika, iż budynki oznaczone atrybutem [...], [...],[...] i [...]usytuowane na działkach[...] , [...] i [...] zostały z dniem 17 stycznia 2022 r. wykreślone z ewidencji budynków.

W dniu 12 grudnia 2022 r. dokonano oględzin, z których sporządzono protokół wraz z fotografiami i mapą obrazującą lokalizację obiektów inwentarzowych o nr [...], [...] i [...].

Oran I instancji podkreślił, iż wykreślenie budynków z ewidencji nie miało związku z wyburzeniem budynków, a było spowodowane ogłoszoną w dniu 30 sierpnia 2021 r. nowelizacją rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390 ze zm.), w której to zmieniono definicję budynku na potrzeby rejestru budynków, gdzie przed nowelizacją budynek oznaczał obiekt budowlany, który jest budynkiem w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.12.1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.), a po nowelizacji budynek został zdefiniowany jako obiekt budowlany, który jest budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.).

Wyjaśniono, iż właściciele Spółki nie dokonywali żadnych budowlanych zmian w obiektach inwentarzowych nr [...], [...] i [...] , a zatem ich stan nie zmienił się od momentu ostatniej wizji lokalnej pracowników Urzędu Gminy w U., która miała miejsce dnia 5 lutego 2021 r. która była dla Spółki podstawą wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2016-2019.

Dalej organ podatkowy wskazał, iż po weryfikacji kartoteki środków trwałych według stanu na dzień 1 stycznia 2022 r. (dostarczonej przez podatnika) wynika, iż podatnik opisywane wiaty zaklasyfikował według Klasyfikacji Środków Trwałych do grupy I - Budynki i lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu niemieszkalnego, podgrupa Budynki niemieszkalne stosując stawkę amortyzacyjną 2,5%, którą są objęte m.in. budynki magazynowe.

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ podatkowy przytoczył uchwałę NSA z 29 września 2021 r. sygn. akt III FPS 1/21 i podkreślił, że w przedmiotowym postępowaniu podatkowym wyróżniającą cechą obiektów inwentarzowych o nr [...],[...] i [...] jest ich powierzchnia użytkowa. Łączną powierzchnię budynków ustalono na 8.809,11 m2.

Podsumowując, organ podatkowy I instancji, wskazując na dowody takie jak: protokół z oględzin, dokumentacja fotograficzna załączona do wyjaśnienia, opinia rzeczoznawcy, wypisy z rejestru gruntów, zaświadczenia i decyzje dot. pozwoleń na użytkowanie obiektów inwent. o nr [...], [...] i [...] i wyrok WSA w Łodzi sygn. akt I SA/Łd 863/21 z dnia 28 stycznia 2022 r., zakwalifikował wiaty magazynowe o nr inwentarzowym [...],[...] i [...] jako budynki.

Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art. 2 ust. 1 art. 3 art. 1a ust. 1 pkt 3 art. 3 ust. 1 pkt 1 art. 4 ust. 1 art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 70 dalej w skrócie u.p.o.l.), i art. 21 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm. - dalej O.p.) wskazało, że nie budzi wątpliwości, ani fakt trwałego związania z gruntem przedmiotowych obiektów budowlanych (wiat magazynowych), ani fakt posiadania fundamentu (stopa fundamentowa) oraz dachu (dach kryty blachą falistą). To, że obiekt nie ma wszystkich własnych ścian nie przeczy jego "wydzieleniu z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych", skoro da się wyraźnie określić zewnętrzne kształty obiektu. Tym samym stanowi on budynek. Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium uznało stanowisko organu podatkowego I instancji - że obiekty budowlane o nr inw. [...], [...] i [...] są budynkami i należało je opodatkować przyjmując jako podstawę opodatkowania ich powierzchnię użytkową – za prawidłowe.

Zdaniem organu odwoławczego nie można uznać za zasadne wyjaśnień skarżącej odnośnie zmian w ewidencji gruntów i budynków.

Wskazano, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy - jednakże O.p. dopuszcza się możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. W przedmiotowej sprawie nie można zatem opierać się wyłącznie na zapisach w ewidencji gruntów i budynków. Podkreślono, że oględziny potwierdziły, iż obiekty inwentarzowe nr [...], [...] i [...] nie zmieniły swojego stanu technicznego. Ponadto pozostały materiał dowodowy zebrany w sprawie w postaci dokumentacji fotograficznej, map, opinii rzeczoznawcy, zaświadczeń i decyzji dot. pozwoleń na użytkowanie obiektów inw. o nr [...], [...] i [...], dokumentacji podatkowej w postaci kartoteki środków trwałych, uzasadniał zakwalifikowanie wiat magazynowych o nr inwentarzowych [...], [...] i [...] jako budynki, mimo wykreślenia ich w dniu 17 stycznia 2022 r. z ewidencji budynków i opodatkowanie ich podatkiem i od nieruchomości według stawki właściwej dla budynków, przyjmując za podstawę opodatkowania powierzchnię użytkową wiat magazynowych, a nie ich wartość.

Organ podkreślił, że w postępowaniach podatkowych dotyczących obiektów inwentarzowych zapadły wyroki WSA w Łodzi o sygn. akt nr I SA/Łd 863/ 21 z dnia 28 stycznia 2022 r. i I SA/Łd 922/22 z dnia 02 marca 2023 r.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 16 marca 2023 r. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania tj:

1) art. 121 § 1 i 2 Ustawy z 29 sierpnia 1997r. O.p. polegające na dokonywaniu dowolnej (różnej) wykładni tego samego przepisu (art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 z późn. zm. - dalej: p.g.k.) w takich samy stanach faktycznych, oraz udzielanie błędnych informacji i pouczeń w zakresie konsekwencji zmian w ewidencji gruntów i budynków.

2) art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 191 O.p. polegające na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy i tym samym naruszenie zasady prawdy materialnej przejawiające się w uznaniu, że:

a) wiaty magazynowe o nr inw. [...], [...] i [...] posiadają wszystkie elementy niezbędne dla uznania ich za budynek, w tym że posiadają przegrody budowlane wydzielające obiekty z przestrzeni podczas gdy wiaty te nie posiadają przegród budowlanych wydzielających je z przestrzeni.

b) wiaty magazynowe o nr inw. [...], [...] i [...] są trwale związane z gruntem podczas gdy wiaty mają konstrukcję stalową i są posadowione na stopach fundamentowych, a samo połączenie słupów ze stopami fundamentowymi umożliwia łatwy demontaż wiat;

c) wiaty magazynowe o nr inw. [...] i [...] od strony północnej wydzielają z przestrzeni słupy, które pozwalają precyzyjnie określić granice obiektu, podczas gdy słupy stanowiące konstrukcję wiaty nie wydzielają jej precyzyjnie z terenu.

3) art. 191 w zw. z art. 181 w zw. z art. 187 w zw. z art. 180 O.p polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów - poprzez nierozpatrzenie sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zebranego w sprawie w szczególności poprzez:

a. pominięcie okoliczność wynikających wprost z dokumentów urzędowych w postaci: decyzji nr [...] z [...] r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego; Decyzji [...] z [...] r., Starosty T.; Decyzji nr [...] z [...] r., Starosty T.; pisma nr [...] z [...[r., Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego; z których wynika wprost, że wiaty magazynowe [...] i [...] zostały wybudowane na podstawie pozwoleń na budowę "wiaty magazynowej wraz z instalacjami i urządzeniami budowlanymi", a następnie po stwierdzeniu, że zostały wybudowane zgodnie z wydanymi pozwoleniami na budowę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił pozwolenia na użytkowanie tychże wiat.

b. poprzez częściowe oparcie ustaleń na opinii mgr inż. Z. K. sporządzonej 10 listopada 2020r., i nie danie wiary opinii w pozostałej części bez wyjaśnienia dlaczego opinia w części jest przydatna dla wyjaśnienia sprawy, a w części nie jest przydatna.

4) art. 194 § 1 O.p. polegające na uznaniu, że fakty wynikające z dowodu urzędowego - wypisu z ewidencji gruntów i budynków mogą zostać obalone przeciwdowodem innym niż w formie dokumentu. Co spowodowało ustalenie stanu faktycznego z pominięciem wypisu z ewidencji gruntów i budynków.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj:

1) art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l w zw. z art. 3 pkt 2 i 3 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wiaty magazynowe o nr inw. [...], [...] i [...] posiadają wszystkie niezbędne elementy pozwalające zakwalifikować wiaty do budynków, a w konsekwencji błędne zakwalifikowanie wiat magazynowych do kategorii budynków a nie budowli co spowodowało naliczenie podatku od nieruchomości od ich powierzchni a nie wartości początkowej podczas gdy wiaty nie są trwale związane z gruntem i nie są wydzielone z przestrzeni

2) art. 21 ust. 1 p.k.g. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji podatkowej nieopartej na wypisie z ewidencji gruntów i budynków podczas gdy stosownie do art. 21 Ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

3) art. 21 ust. 1 Ustawy z 17 maja 1989 Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej również jako p.g.k.,) w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 27 lipca 2021 poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w zasadzie niezastosowanie, polegające na przyjęciu, że z ewidencji budynków może zostać wykreślony obiekt budowlany, który jest budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r., - Prawo budowlane, podczas gdy według aktualnego brzmienia Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 27 lipca 202Ir., w ewidencja obejmuje jedynie budynki (a nie budowle) i możliwe jest wykreślenie z ewidencji jedynie budowli.

4) art. 21 ust. 1 p.k.g.poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że czynność organu ewidencyjnego (wykreślenie obiektu z rejestru budynków) nie może stanowić podstawy do wyeliminowania błędnej decyzji z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wójta Gminy U z [...] r. i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie zgodnie z 134 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że zarzuty skargi okazały się częściowo uzasadnione.

Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości określony został przepisami u.p.o.l. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

1) grunty,

2) budynki lub ich części,

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Stosownie do przepisu art. 1a ust. 1 u.p.o.l. użyte w ustawie określenia oznaczają:

– budynek - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach

– budowla - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Według art. 3 ustawy - Prawo budowlane ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych;

2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;

3) budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

W myśl natomiast art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., pod pojęciem grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i d), budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa wart. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.

Podatnikami tego podatku, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3.

Stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi:

1) dla gruntów - powierzchnia,

2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa,

3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.

Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku (art. 6 ust. 1 u.p.o.l.) natomiast wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek (art. 6 ust. 4 u.p.o.l.)

W myśl art. 6 ust. 9 u.p.o.l., m.in. spółki niemające osobowości prawnej są obowiązane:

1) składać, w terminie do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku,

2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia,

3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca, a za styczeń do dnia 31 stycznia.

Istotą sporu jest kwalifikacja prawnopodatkowa wiat magazynowych (o nr [...], [...] i [...]). Organ powołując się na definicję budynku zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wskazuje, że przedmiotowe wiaty są budynkami, albowiem są trwale związane z gruntem, zostały wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają fundamenty i dach. Konsekwencją kwalifikacji wiat magazynowych jako budynków jest ich opodatkowanie od powierzchni, a nie od wartości początkowej.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał jednocześnie, że w sprawie nie można opierać się wyłącznie na zapisach w ewidencji gruntów i budynków, a przedmiotowe wiaty magazynowe można zakwalifikować jako budynki na podstawie innych – niż ewidencja - zebranych w sprawie dowodów, a w konsekwencji można wykazać, że dane z ewidencji budynków nie są zgodne ze stanem rzeczywistym.

W ocenie Sądu z powyższym poglądem organu nie sposób się zgodzić.

Po pierwsze – nie jest sporne, że w dniu 17 stycznia 2022 r. na wniosek podatnika Starostwo Powiatowe wykreśliło z ewidencji budynków obiekty inwentarzowe o nr [...], [...] i [...] (dowody: wypis z rejestru budynków nr [...] z dnia [...] r. oraz zaświadczenie ze Starostwa Powiatowego w T. nr [...] TP z dnia [...] r.).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k. "podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków".

Dane wynikające z ewidencji gruntów mają, jak trafnie podniósł organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p.

Zawarte w tej ewidencji dane można podzielić przy tym na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy, których zmiana może mieć miejsce tylko w stosownym trybie administracyjnym, a organy podatkowe nie mają możliwości ich samodzielnego korygowania. Do tej kategorii należy zaliczyć dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Drugą kategorię stanowią dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie przepisów prawa, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. uchwała NSA z 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13 oraz wyroki NSA: z 1 sierpnia 2014 r. sygn. akt II FSK 1930/12, z 9 lutego 2023 r. sygn. akt III FSK 95/22; zob. również S. Bogucki, K. Winiarski, Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015, nr 2, s. 11-19).

W niniejszej sprawie mamy do czynienia z kategorią wiążącą bezwzględnie organy - świadczącą bowiem o rodzaju zabudowy, która ze względu na swój charakter, została wykreślona ewidencji.

Pochyliwszy się nad argumentacją organu, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Sąd podkreśla, że w przypadku, gdy mamy do czynienia ze związaniem materialnoprawnym daną ewidencją powołanie się na instytucje prawa procesowego (tj. przeciwdowód) – celem jej podważania – jest – co do zasady- nieskuteczne. Odstępstwa od związania informacjami wynikającymi z ewidencji mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje w niej zawarte pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów.

Treść art. art. 21 ust. 1 p.g.k powoduje, że stan uwidoczniony w rejestrze ma pierwszeństwo przed stanem rzeczywistym w trakcie wymiaru podatku. Takie rozwiązania wynikają z wiary ustawodawcy w rzetelność danego rejestru oraz przemawiają za tym względy pragmatyczne, tj. uproszczenie postępowania dowodowego. Stanowi to wyjątek od zasady, który musi wynikać wprost z norm prawa materialnego, nadających danej ewidencji szczególny skutek w postaci definiowania przedmiotu opodatkowania oraz dalszych elementów konstrukcyjnych podatku. W takiej sytuacji wpisy do danego rejestru mają skutek materialny, a organy są nimi związane.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 465/21, że ,,(...)Dane zawarte w ewidencji są na podstawie art. 21 ust. 1 p.g.k. wiążące dla wymiaru podatków, a zatem organy podatkowe są zobowiązane do ich uwzględnienia. Organy te nie mogą zatem w oparciu o art. 194 § 3 o.p. prowadzić dowodu przeciwko danym wynikającym z ewidencji, gdyż nie może to doprowadzić do ich zmiany lub obalenia zasady związania tymi danymi(...)’’. Ustawowy zwrot ,,podstawa wymiaru podatków’’ stanowiący o zasadzie związania danymi zawartymi w tej ewidencji oznacza również to, że ,,(...)organy podatkowe nie mogą czynić ustaleń faktycznych sprzecznych z danymi ewidencyjnymi(...)’’- wyrok NSA z 22 lutego 2022 r., sygn. akt III FSK 4707/21. Organ podatkowy nie ma zatem kompetencji do zmiany tych danych w postępowaniu podatkowym, gdyż ,,(...)zmiana taka jest możliwa dopiero wówczas, gdy odpowiedni zapis zostanie dokonany w ewidencji gruntów i budynków(...) – wyrok NSA z 22 lutego 2022 r., sygn. akt III FSK 4693/21. Z punktu widzenia zasady związania danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, istotne staje się również wskazanie momentu, dokonania zmiany tych danych. W wyroku NSA z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 461/21 zasadnie bowiem przyjęto, że ,,datą dokonania zmiany treści ewidencji jest data określona w zawiadomieniu kierowanym przez organ ewidencyjny do organu podatkowego(...)’’.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, argumentacja organu skupiającą się na podkreślaniu, że przyczyną wykreślenia nie jest wyburzenie obiektów, ale zmiana rozporządzenia wykonawczego nie może skutkować obaleniem domniemania wynikającego z dokumentu urzędowego w postaci wypisu z ewidencji gruntów i budynków, w której obecnie nie figurują przedmiotowe wiaty magazynowe.

Po drugie, Sądowi z urzędu znane są wyroki dotyczące zobowiązania podatkowego spółki w podatku od nieruchomości za poprzednie lata podatkowe. Analizując treść podstawy faktycznej uzasadnienia wyroku w sprawie I SA/Łd 922/22 nie można nie zauważyć, że w ocenie organu rozpatrując zaprawę zobowiązania podatkowego za 2021 r., ewentualne zmiany w ewidencji gruntów i budynków będą mogły skutkować zmianami w opodatkowaniu podatkami lokalnymi na przyszłość, a nie z mocą wsteczną. W 2021 r. przedmiotowe obiekty budowlane sklasyfikowane były w ewidencji gruntów i budynków jako budynki i tak też zostały opodatkowane przez organy podatkowe.

Natomiast z uzasadnienia rozstrzygnięcia, będącego przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu, wynika, że w ocenie organu ewidencja gruntów i budynków, w której dokonano zmian, ma w istocie znaczenie drugorzędne wobec innych zebranych w sprawie materiałów dowodowych.

Zdaniem Sądu dokonywanie oceny dokumentu urzędowego w postaci ewidencji jako bezwzględnie wiążącego w sytuacji, gdy przedmiotowe wiaty figurowały w niej jako budynki, a negowanie jej znaczenia w przypadku wykreślania z nich wiat niewątpliwie narusza zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie (art. 121 § 1 O.p.).

Po trzecie, organ powołując sią na wyrok w sprawie spółki dotyczącej podatku od nieruchomości za 2021 r. zdaje się nie zauważać, że Sąd w uzasadnieniu tamtego wyroku w szerokim zakresie podkreślał znaczenie ewidencji dla wymiaru podatku i jej mocy dowodowej. Brak stwierdzania naruszenia prawa przez organy w nieuwzględnianiu zmiany w ewidencji gruntów i budynków dokonanej w dniu 17 stycznia 2022 r., był motywowany przez Sąd – w postepowaniu dotyczącym 2021 r. - okolicznością, że zmiany te nie mogły wywierać skutku w postępowaniu, w którym organy orzekały o wysokości zobowiązania podatkowego za rok poprzedni.

Oceniając zaś ustalenia faktyczne dokonane w trakcie postępowania podatkowego dotyczącego 2022 r., zdaniem Sądu, organy podatkowe, wobec faktu wykreślenia wiat magazynowych z ewidencji, nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego zmierzającego od udowodnienia swojej tezy, że obiekty te są budynkami. W wyroku z 23 marca 2022 r. III FSK 429/21 (LEX nr 3339463) NSA uznał, że skoro wypis z ewidencji gruntów i budynków stanowi dowód z dokumentu urzędowego, przeciwdowodem pozwalającym organom podatkowym ustalić wymiar podatku w oparciu o dane inne niż wynikające z tej ewidencji powinien być również dokument (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II FSK 3635/16 oraz B. Pahl, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1581/12).

W niniejszym postępowaniu kluczowym dowodem, na który powołują się organy jest protokół oględzin z dnia 12 grudnia 2022 r. W ocenie Sądu protokół ten nie stanowi wystraczającego przeciwdowodu dla urzędowej ewidencji. Na marginesie podnieść należy, że za "przeciwdowód" w rozumieniu art. 194 § 3 O.p. nie może być uznany fakt braku zmian budowlanych w obiektach inwentarzowych. Nie jest to bowiem żaden dowód, tylko okoliczność faktyczna.

Nie można również tracić z pola widzenia faktu, że dowody tj.: opinia biegłego, decyzje dotyczące pozwoleń na użytkowanie i inne dokumenty (załączone do akt niniejszej sprawy postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 r.), na które powołuje się organ, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, były przecież znane organom – w tym odpowiedzialnym za prowadzenie i dokonywanie zmian w ewidencji – przed dokonaniem wykreślenia przedmiotowych wiat.

Po wykreśleniu wiat za ewidencji jedynymi czynnościami dowodowymi, które podjęły organy podatkowe, były oględziny z 12 grudnia 2022 r. i wezwanie podatnika do złożenia ewidencji środków trwałych według stanu na dzień 1 stycznia 2022 r. (postanowieniem z dnia 24 listopada 2022 r.).

Należy również podkreślić, że jeżeli istnieją niezgodności między informacjami zawartymi w ewidencji, a rzeczywistym stanem faktycznym lub prawnym, powinny być podjęte przez organ prowadzący ewidencję, z urzędu lub na wniosek właściciela (władającego) działania zmierzające do wprowadzenia stosownych zmian. Organy podatkowe powinny również w ramach współpracy pomiędzy organami administracji informować organ ewidencyjny o stwierdzonych w trakcie prowadzonych postępowań rozbieżnościach pomiędzy zapisami w ewidencji a stanem faktycznym.

Mając na uwadze powyższe Sąd ocenił, że wydając zakażoną decyzją organ naruszył przepisy procedury w postaci art. 120, art. 121, art. 194, art. 191 O.p. a także prawa materialnego w postaci art. 21 ust. 1 p.g.k. co w konsekwencji doprowadziło do błędnego, co najmniej przedwczesnego, zastosowania wskazanych w zaskarżonej decyzji przepisów u.p.o.l.

W ponowienie prowadzonym postępowaniu organ weźmie pod uwagę wywody Sądu dotyczące wskazanych uchybień w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, a w szczególności zaś te odnoszące się do znaczenia i mocy dowodowej ewidencji gruntów i budynków w postępowaniu w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości.

Jedynie na marginesie (ponieważ przyczyną uchylenia były wskazane błędy postępowania oraz naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci art. 21 ust. 1 p.k.g, a nie wykładnia przepisów u.p.o.l.) Sąd zauważa, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organ - obok analizy uchwały NSA z 29 września 2021 r. (sygn. akt III FPS 1/21) - winien rozważyć czy, a jeżeli tak - to jakie - znaczenie ma, w niniejszej sprawie, wyrok Trybunału Konstrukcyjnego z dnia z dnia 4 lipca 2023 r. SK 14/21.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c). Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800).

P.C.