Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 2621/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Zmieniono postanowienie NSA
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3 art. 61 § 4 art. 193
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku I.P. o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 2621/23 o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej I.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 281/21 oddalającego skargę I.P. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 kwietnia 2021 r. nr 433/2021 w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu postanawia: zmienić postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 2621/23 i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 281/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę I.P. (dalej: skarżąca) na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) z 14 kwietnia 2021 r. nr 433/2021 w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu.

Od powołanego wyroku skarżąca wywiodła skargę kasacyjną zawierającą wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 12 stycznia 2021 r., nr 01/R/2021, nakazującą rozbiórkę w całości garażu zlokalizowanego na terenie działki nr [...], [...], obręb [...]-[...].

Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ww. wniosek, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, iż w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie powołała bowiem jakichkolwiek faktów i dowodów, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia jej wniosku. Natomiast same obawy skarżącej dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zaskarżonej decyzji nie mogą stanowić podstawy wstrzymania tej decyzji. Sąd Naczelny wskazał również, że rozbiórka garażu pociągnie za sobą określone koszty, ale nie doprowadzi do powstania znacznej szkody po stronie zobowiązanej. Rozbiórka wiąże się z demontażem istniejącego obiektu oraz poniesieniem określonych związanych z tym zazwyczaj kosztów, jest to jednak normalny skutek wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.

Pismem z 19 marca 2024 r. skarżąca wniosła pismo procesowe, zawierające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia NSA z 10 stycznia 2024 r., zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., P.p.s.a.). We wniosku tym skarżąca wskazała, że brak wstrzymania zaskarżonej decyzji i egzekucja nakazu rozbiórki garażu doprowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Rozbiórka obiektu w całości obejmie bowiem te jego części, które być może w ogóle nie powinny podlegać rozbiórce, gdyż doszło do połączenia działek i aktualnie nie istnieje działka nr [...] sąsiadująca z garażem, a więc odległość ściany podłużnej garażu od działki nr [...] nie ma znaczenia. Jako dowód ww. do skargi kasacyjnej została dołączona mapa ewidencyjna działki nr [...]. W ocenie skarżącej nie można wykluczyć, że w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem garaż nie będzie musiał podlegać rozbiórce w całości, a jedynie rozbiórce w części i drobnej przebudowie. W konsekwencji rozbiórki całości zaistnieją trudne do odwrócenia skutki, ponieważ skarżąca nie będzie już mogła wykorzystać w ramach przebudowy ścian, których - w przypadku uwzględnienia skargi - nie trzeba będzie rozbierać, a które zostaną rozebrane przed wydaniem wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Skarżąca dodatkowo wskazała, że został uwzględniony jej wniosek dotyczący zmiany planu zagospodarowania przestrzennego i trwają prace nad uchwaleniem planu, który umożliwi skarżącej doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Tymczasem rozbiórka obiektu doprowadzi do stanu, w którym nie tylko przestanie on istnieć, ale skarżąca zostanie pozbawiona możliwości doprowadzenia do zgodności z prawem obecnie istniejącego garażu wybudowanego w sposób legalny w oparciu o ważne pozwolenie na budowę. Zdaniem skarżącej utrata możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem obecnie istniejącego garażu wskutek przeprowadzenia rozbiórki jest jednoznaczna z niemożliwymi do odwrócenia skutkami.

Skarżąca podkreśliła, że obecnie garaż znajduje się w zagospodarowanym ogrodzie, gdzie są nasadzone krzewy oraz inną roślinność. W przypadku realizacji decyzji nakazującej jego rozbiórkę zagospodarowanie to, w szczególności pnącza zostaną zniszczone, co również będzie stanowić trudne do odwrócenia skutki. Z kolei niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie ogranicza się jedynie do kosztu rozbiórki, ale w przypadku uwzględnienia skargi, konieczności wybudowania nowego garażu, co stanowi koszt nieporównywalnie większy niż zwykła rozbiórka. Jednocześnie rozbiórka będzie się wiązać ze znacznym kosztem, na który składają się koszt rozbiórki obiektu między 3000-8832 zł, koszt wynajęcia odpowiednich maszyn budowlanych, koszt wywozu i utylizacji gruzu 25-45 zł za m³, tj. do 2649 zł oraz koszt utylizacji odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych (1200-2000 zł). Zatem, mając na względzie kubaturę garażu można uznać, że szacunkowy koszt rozbiórki obiektu może oscylować w kwocie od 8500 do 12000 zł, co dla skarżącej, która jest emerytką, stanowi znaczne obciążenie finansowe. Przy czym podane koszty nie są to koszty jedyne, dalsze wiązać się będą z koniecznością wynajęcia nowego garażu w celu przechowywania rzeczy znajdujących się w obecnie istniejącym garażu, co wiąże się z kosztem 400 zł miesięcznie. Sama zaś odbudowa obecnego garażu może oscylować w granicach 35000-40000 zł. Ponadto ponowne wykorzystanie elementów budowlanych, z których został wybudowany obecny garaż, z uwagi na jego połączenie z innymi budynkami, wiek obiektu oraz zużycie elementów, jest technicznie nieuzasadnione. Zdaniem skarżącej powyższe okoliczności uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Do wniosku dołączono załączniki, z których wynikać mają ujęte we wniosku dane dotyczące kosztów oznaczonych działań w związku z nakazem rozbiórki przedmiotowego garażu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie, w myśl art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Przepis ten, na mocy art. 193 P.p.s.a., stosuje się odpowiednio również do postanowień wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd administracyjny może zatem zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie. Podstawą do wydania takiego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie choćby jednej z przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej.

Wskazać należy, że zmiana okoliczności, o jakiej mowa w powyższym przepisie, polega także na powołaniu we wniosku okoliczności, które dotychczas nie stanowiły podstawy rozpoznania przez sąd administracyjny. Okoliczności te powinny być skorelowane z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. wiązać się z wystąpieniem w sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, będący przedmiotem rozpoznania w powołanym postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2024 r. nie zawierał w ogóle podania jakichkolwiek faktów i dowodów, które mogłyby stanowić podstawę do jego uwzględnienia. Skarżąca jedynie ogólnie wskazała na zaistnienie przesłanki wystąpienia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków spowodowanych ewentualną rozbiórką garażu. W aktualnie rozpoznawanym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca wskazała na okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem tego wniosku. Biorąc pod uwagę rodzaj i technologię wykonania garażu to jego demontaż bez trwałego zniszczenia większości elementów budowlanych, jak i elementów jego otoczenia, w tym nasadzeń roślinnych, niewątpliwie stanowi szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a., a nadto wywoła trudne do odwrócenia skutki. Dodatkowo skarżąca wyczerpująco określiła znaczne koszty finansowe, które będzie zobowiązana ponieść w przypadku rozbiórki garażu, podkreślając, że koszty te są dla niej duże tym bardziej, iż jest emerytką – czemu Sąd orzekający daje wiarę mając na względzie doświadczenie życiowe związane z kosztami prac budowlanych oraz przeciętną sytuację finansową większości emerytów. Ponadto zauważyć również należy, że rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest natomiast zapobieżenie ww. następstwom rozbiórki garażu poprzez objęcie skarżącej ochroną do czasu prawomocnego rozpoznania skargi.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając aktualną argumentację skarżącej uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować zaistnienie skutków z art. 61 § 3 P.p.s.a. Okoliczności podniesione we wniosku skarżącej dają zatem podstawy do zmiany postanowienia z 10 stycznia 2024 r. Należy bowiem przyjąć, że wskazane przez skarżącą okoliczności można zakwalifikować jako mające istotne znaczenie i wpływ na rozpoznanie wniosku o zmianę ww. postanowienia o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, uznając, że zasadne jest udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.