Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 665/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 1 pkt 5, art. 57 ust. 7
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 1 pkt 24, art. 4 pkt. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 93 poz 888
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński /spr./ Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II SA/Po 459/09 w sprawie ze skargi K. D. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]; 2. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. D. kwotę 1600 (słownie: tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 października 2009 roku, sygn. II SA/Po 459/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K. D. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] maja 2008 roku, Nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zapadł w następującym stanie faktycznym.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania na podstawie art. 57 ust. 7, art. 59 f ust. 1 i art. 59 g ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm.) wymierzył inwestorowi K. D. karę w wysokości 10 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w zabudowie bliźniaczej położonego przy ul. [...] w Poznaniu oraz określił termin i sposób uiszczenia kary.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji stwierdził, że w wyniku przeprowadzenia w dniu 26 lutego 2008 roku kontroli przedmiotowego budynku mieszkalnego na podstawie art. 81 ust. 4 i art. 81a ustawy Prawo budowlane ustalono, iż budynek ten jest użytkowany, na co wskazywało pełne wyposażenie lokalu mieszkalnego istniejące w dniu kontroli, tj. meble, dywany, telewizor, firany i lampy. Ponadto w trakcie kontroli ustalono na podstawie oświadczenia inwestora, że nie zawiadomił on właściwego organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy kontrolowanego budynku mieszkalnego, który jest przez niego użytkowany od grudnia 2007 roku. Jako dowód na potwierdzenie powyższych okoliczności organ wskazał protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lutego 2008 roku wraz z dokumentacją zdjęciową. Powołując się na treść art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego stwierdził, że w wobec przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego bez uprzedniego zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Wskazując na treść art. 59f ust. 1 i 2 powołanej ustawy organ ustalił wysokość kary na 10 000 zł, jako iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), którą stosownie do treści art. 57 ust. 7 powołanej ustawy podwyższył dziesięciokrotnie. Organ I instancji wyjaśnił, iż obiekt budowlany zalicza się do kategorii "I", określonej w załączniku do ustawy, dla której współczynnik kategorii obiektu wynosi 2,0 zaś współczynnik wielkości obiektu wynosi 1,0.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył K. D., podnosząc zarzut, iż po długim okresie budowania przedmiotowego budynku, ze względu na swój wiek, postanowił "trochę pomieszkać" w opisanym budynku i w tym też celu zaczął w drugiej połowie 2007 roku wykańczać dom. Inwestor przyznał, że przebywa w tym budynku, jednak nie jest to dla niego równoznaczne z zamieszkaniem. Jednocześnie podał, że mieszka w lokalu wyposażonym w meble i sprzęt AGD, który to lokal zajmuje od 1987 roku, a w domu przy ul. [...] przebywa w każdej wolnej chwili, gdyż prowadzi tam prace wykończeniowe. W pokoju, w którym znajdują się ustalone przez organ sprzęty i wyposażenie domowe mające zapewnić inwestorowi przebywanie wieczorem w tym lokalu "w ludzkich warunkach", do dnia dzisiejszego jest niewykończona ściana o powierzchni ok. 10 m2. Jako główną przyczynę przebywania we wskazanym budynku, który jest w trakcie wykańczania, inwestor podał obawę kradzieży zainstalowanych tam grzejników, pieca CO i wyposażenia. Inwestor potwierdził ponadto, iż nie zgłosił właściwemu organowi nadzoru budowlanego zakończenia budowy, gdyż jeszcze jej nie zakończył, a odbiór częściowy również nie był możliwy ze względu na formalności związane z odbiorem przyłączy sanitarnych i elektrycznych. Inwestor zobowiązał się przy tym do przeprowadzenia częściowego odbioru budynku w najszybszym możliwym terminie.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2008 roku, Nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji przedstawiając stan faktyczny wskazał na ustalenia kontroli z dnia 26 lutego 2008 roku. W jej trakcie stwierdzono, iż na nieruchomości przy ul. [...] w Poznaniu realizowana jest budowa budynku mieszkalnego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 2 czerwca 1984 roku. Ostatni wpis do dziennika budowy dokonany został w czerwcu 2006 roku. Pozostały do wykonania roboty wykończeniowe. Organ wskazał, iż w przedmiotowym budynku znajduje się umeblowanie, dywany, telewizor, firany, lampy, zaś inwestor oświadczył, że użytkuje budynek od grudnia 2007 roku kontynuując roboty wykończeniowe, a nie zawiadomił właściwego organu o zakończeniu budowy z uwagi na niewykonanie balustrad przy tarasie i balkonie. Organ odwoławczy podkreślił, iż do protokołu kontroli dołączono dokumentację fotograficzną potwierdzającą opisany stan faktyczny. W odpowiedzi na zarzuty zażalenia organ II instancji stwierdził, iż nieznajomość prawa budowlanego nie zwalnia inwestora od odpowiedzialności wynikającej z naruszenia przepisów w tym zakresie. Wskazując na treść art. 54 oraz art. 55 ust. 3 ustawy Prawo budowlane organ odwoławczy podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie inwestor nie wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 55 ust. 3 powołanej ustawy, a przystępując do użytkowania budynku bez zawiadomienia o zakończeniu robót naruszył art. 54 tej ustawy. Odnosząc się do podstawy prawnej i wysokości wymierzonej inwestorowi kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego organ II instancji wskazał na treść art. 59f ust. 1 przywołanej ustawy i przedstawił wyliczenia tożsame z tymi, które zostały zawarte w postanowieniu organu I instancji. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że ani fakt nałożenia kary, ani jej wysokość nie zależy od uznania organu administracji publicznej, gdyż w razie stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu organ jest związany do nałożenia kary, której wysokość jest obliczana w sposób ściśle określony przepisami ustawy Prawo budowlane.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył K. D., który przedstawił okoliczności wcześniej powołane w zażaleniu, a dotyczące przebywania przez niego w budynku objętym postępowaniem, jak i powody, dla których nie zgłosił właściwemu organowi zakończenia robót budowlanych. Przybliżając okoliczności, które uniemożliwiły mu zgłoszenie zakończenia robót budowlanych wymienił zobowiązanie do przebudowy przyłącza wody i "brak protokołu odbioru wody". Nadto podał, iż "na dzień dzisiejszy zostały wykonane brakujące balustrady oraz podpisany protokół z [...]", a w dniu 11 maja 2008 roku złożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego zawiadomienie o zakończeniu budowy. Wymierzoną karę ze względu na jej wysokość uznał za "znaczną dolegliwość mogącą mieć znaczny wpływ na stabilność ekonomiczną i wypłacalność".

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.

Pismem z dnia 12 listopada 2008 roku uczestniczka M. D. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie podkreślając, iż budynek, którego dotyczy postępowanie, jest zamieszkiwany przez skarżącego, co najmniej od lipca 2007 roku, co potwierdził sam skarżący w piśmie procesowym z dnia 5 grudnia 2007 roku znajdującym się w aktach sprawy prowadzonej przez Sąd Okręgowy w Poznaniu pod sygn. [...] W piśmie tym skarżący podał, że zamieszkuje w domu przy ul. [...] oraz wskazał na koszty eksploatacji tegoż budynku, jako koszty utrzymania związane z miejscem zamieszkania. Uczestniczka zwróciła uwagę na rachunki za zużycie energii elektrycznej oraz gazu dotyczące 2007 roku i 2008 roku, jako dowód potwierdzający użytkowanie budynku. Ponadto uczestniczka powołała się na twierdzenia skarżącego, jakie sformułował na użytek sprawy o sygn. akt [...], z których wynikało, iż zamieszkuje w budynku, którego dotyczy postępowanie o wymierzenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. W piśmie przedstawiono również okoliczności wskazujące na to, że uczestniczka pozbawiona jest możliwości użytkowania i zarządzania przedmiotową nieruchomością objętą współwłasnością i nie jest inwestorem w przedmiotowej sprawie. Do pisma zostały dołączone kserokopie dokumentów, na które powołała się uczestniczka.

Wyrokiem z dnia 28 października 2009 roku, sygn. II SA/Po 459/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] maja 2008 roku, Nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie z brzmieniem z art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Art. 55 powołanej ustawy stanowi, iż w trzech przypadkach istnieje obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego, między innymi przez wskazanie w ustawie kategorii obiektów budowlanych, wymagających takiego pozwolenia oraz sytuacji, w której przystąpienie do użytkowania ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.

Zdaniem Sądu, w sprawie okolicznością bezsporną jest i skarga tego nie kwestionuje, że inwestor nie zawiadomił właściwego organu nadzoru budowlanego o zakończeniu robót budowlanych przedmiotowego budynku mieszkalnego, ani też w ogóle nie zakończył wszystkich robót, jak również nie złożył wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku przed zakończeniem wszystkich robót budowlanych. Niewątpliwie przedmiotowy budynek po jego zrealizowaniu (zakończeniu robót budowlanych), a przed przystąpieniem do użytkowania, wymagał zgłoszenia właściwemu organowi (art. 54 powołanej ustawy). Z kolei przystąpienie do użytkowania tego obiektu przed zakończeniem wszystkich robót budowlanych wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na użytkowanie (art. 55 Prawa budowlanego). Ciążący na inwestorze obowiązek zgłoszenia zakończenia robót budowlanych był mu znany, gdyż skarżący przedstawił okoliczności związane ze stanem zaawansowania robót budowlanych, jako stanowiące przeszkodę do skutecznego zgłoszenia zakończenia robót budowlanych. W konsekwencji stwierdzić należy, iż w razie zakończenia robót budowlanych inwestor powinien był zgłosić ten fakt właściwemu organowi nadzoru budowlanego i powstrzymać się z użytkowaniem budynku do czasu upływu terminu do zgłoszenia sprzeciwu przez ten organ lub mając zamiar przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku przed zakończeniem wszystkich robót, powinien był wystąpić o wydanie decyzji pozwalającej na użytkowanie obiektu. Żadna z takich okoliczności w sprawie nie miała miejsca, mimo że doszło do faktycznego użytkowania przedmiotowego budynku przez skarżącego.

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w skardze, jak i prezentowanym w postępowaniu administracyjnym, inwestor w niniejszej sprawie przystąpił do użytkowania obiektu. Na zaistnienie takiego faktu wskazuje materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, z którego organy nadzoru budowlanego wywiodły trafne wnioski. Powołane przez skarżącego przyczyny, jakie doprowadziły do rozpoczęcia użytkowania obiektu przed zakończeniem wszystkich robót budowlanych, ewentualnie przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie budynku pomimo niezakończenia wszystkich prac budowlanych, nie mają znaczenia dla oceny, iż użytkowanie obiektywnie miało miejsce. Okoliczności stwierdzone przez organ I instancji w wyniku kontroli przeprowadzonej na przedmiotowej nieruchomości przy ul. [...] w Poznaniu jednoznacznie wskazują na użytkowanie tego obiektu. Budynek mieszkalny został bowiem wyposażony w sprzęty związane z bieżącym korzystaniem z budynku, a sam inwestor oświadczył do protokołu, iż użytkuje ten budynek, to znaczy "bywa tam i śpi jednocześnie kontynuując roboty wykończeniowe". Wskazane przez skarżącego inwestora okoliczności związane z nocowaniem w przedmiotowym budynku w celu zapobieżenia ewentualnej kradzieży instalacji, w którą wyposażony jest budynek, tym bardziej wzmacniają tezę, że faktycznie budynek jest użytkowany, bowiem inwestor nie tylko prowadzi w nim roboty wykończeniowe, ale zaopatrzył też lokal w sprzęty związane ze stałym, także nocnym przebywaniem w budynku. Już tylko wspomniane okoliczności wskazują na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez organy orzekające w sprawie. Nadto uczestniczka postępowania wskazała na źródła dowodowe takie jak protokół posiedzenia sądowego i pisma procesowe stron w sprawie prowadzonej przez Sąd Okręgowy w Poznaniu pod sygn. akt [...], z których również wynika, że skarżący użytkuje przedmiotowy budynek. Między innymi z kserokopii protokołu posiedzenia przed Sądem Okręgowym z dnia 24 stycznia 2008 roku (znajdującej się również w aktach administracyjnych organu II instancji) wynika, że skarżący, pouczony w trybie art. 304 k.p.c., zeznał między innymi, iż zamieszkuje w budynku na ul. [...] od połowy 2007 roku i tylko sporadycznie bywa w mieszkaniu "na Łaskarza", które stało puste i dlatego też zdecydował się na wprowadzenie tam innej osoby.

Zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Sąd wskazał, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 maja 2009 roku P 64/07 (Dz. U. z 2009 r. Nr 71, poz. 618) stwierdził, że art. 57 ust. 7 zdanie drugie w związku z art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz załącznikiem do tej ustawy jest zgodny z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Stan faktyczny sprawy, zdaniem Sądu, wypełnia hipotezę normy zawartej w art. 57 ust. 7 Prawa budowanego i uzasadnia wymierzenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Wysokość nałożonej na skarżącego (inwestora) kary została obliczona zgodnie z wzorem określonym w art. 59f ust. 1 powołanej ustawy, przy zastosowaniu podwyższenia, o którym mowa w art. 57 ust. 7 zdanie drugie tej ustawy. Przyjęta dla obliczenia wysokości kary kategoria obiektu, która determinowała zastosowanie współczynnika kategorii obiektu (k), również jest prawidłowa. Podnoszone w skardze okoliczności, co do sytuacji osobistej i finansowej inwestora nie podważają powyższych wniosków i nie mogły doprowadzić do zmniejszenia wysokości kary finansowej, która nie jest pozostawiona uznaniu administracyjnemu organu. Stąd też, zdaniem Sądu, nie mają one doniosłego znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy i nie wpływają na ocenę zgodności zaskarżonego aktu z prawem.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę kasacyjną złożył K. D. podnosząc zarzuty:

1) naruszenia art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż stan faktyczny stwierdzony w toku kontroli przeprowadzonej na nieruchomości wnoszącego skargę kasacyjną umożliwia przyjęcie tezy, iż doszło po stronie inwestora do przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego,

2) naruszenia art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, użytkowanie obiektu budowlanego musi mieć charakter trwały i pełny. Tymczasem z żadnego ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie wynika, by tego rodzaju sytuacja miała miejsce. Tym samym zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną nie istniały przesłanki zastosowania art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna wniesiona przez K. D. ma usprawiedliwione podstawy. Zaznaczyć przy tym należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podniesionymi w skardze kasacyjnej zarzutami, w tym zarzutami naruszenia prawa materialnego, ale nie jest związany sposobem tego naruszenia wskazanym przez wnoszącego skargę kasacyjną.

Za zasadny uznać należy podniesiony przez wnoszącego skargę kasacyjną zarzut naruszenia art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 roku, Nr 243, poz. 1263 – tekst jednolity ze zm.). Z przepisu tego wynika, że w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, to jest gdy

po dokonaniu zawiadomienia o zakończeniu budowy organ administracji nie wniósł sprzeciwu lub gdy na użytkowanie wymagane jest uzyskanie pozwolenia

na użytkowanie, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.

W niniejszej sprawie nie można zgodzić się z podniesionym w skardze kasacyjnej zarzutem, iż inwestor nie przystąpił do użytkowania budynku. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia bowiem wątpliwości,

że użytkowanie budynku miało miejsce. Stosując art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane należy jednak, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brać pod uwagę okoliczność, kiedy inwestor uzyskał pozwolenie na budowę. W niniejszej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną w dniu 2 czerwca 1984 roku. Podstawą prawną jej wydania były przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane.

Art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane dający podstawę organom administracji do wymierzania kar administracyjnych wprowadzony został na mocy art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku

o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888 ze zm.). Z art. 4 pkt 2 tejże ustawy wynika, że wchodzi ona w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, to jest z dniem 31 maja 2004 roku. Wyjątkiem jest art. 1 pkt 24 lit. b w zakresie art. 57 ust. 7, który to przepis w stosunku do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tejże ustawy wszedł, w życie z dniem 1 stycznia 2005 roku.

Przy stosowaniu art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane należy mieć jednak na względzie także treść art. 36 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Z przepisu tego wynika, że w decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ, w razie potrzeby zamieszcza informację o obowiązkach i warunkach, wynikających z art. 54 lub art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Przepis ten wprowadzony został także ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane i obowiązuje dopiero od dnia 31 maja 2004 roku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wprowadzenie tą samą ustawą uprawnienia do nakładania kary administracyjnej za nielegalne użytkowanie budynku oraz obowiązku zamieszczenia w decyzji o pozwoleniu na budowę pouczenia o obowiązkach wynikających z art. 54 i art. 55 wskazuje na cel ustawodawcy, by wymierzanie tej kary związane było z uprzedzeniem inwestora o tym kiedy dopuszczalne jest zgodne z prawem przystąpienie do użytkowania budynku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 36 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane nie ma charakteru wyłącznie informacyjnego, i nie można uznać, że brak pouczenia, o którym mowa w tym przepisie nie wywołuje żadnych konsekwencji. Wprowadzenie do ustawy Prawo budowlane tego przepisu pozwala na sformułowanie poglądu, iż jest to wyjątek od zasady, że obywatele mają obowiązek przestrzegania przepisów prawa i istnieje domniemanie, że przepisy te są im znane przez sam fakt ich opublikowania. Nałożenie kary administracyjnej za nielegalne przystąpienie do użytkowania budynku, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzależnione jest więc nie tylko od spełnienia przesłanek wskazanych w art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, ale również od tego, czy inwestor pouczony został w decyzji o pozwoleniu na budowę o obowiązkach i warunkach, wynikających z art. 54 lub art. 55 tejże ustawy.

Decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną w 1984 roku. Siłą rzeczy nie zawiera więc ona pouczenia o obowiązkach i warunkach wynikających z art. 54 lub art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Nie zawiera też ona pouczenia o skutkach przystąpienia do użytkowania budynku wbrew przepisom ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane. Brak pouczenia o obowiązkach i warunkach wynikających z art. 54 lub art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane oznacza, iż nie zaistniały przesłanki do nałożenia na wnoszącego skargę kasacyjną kary administracyjnej za nielegalne użytkowanie budynku.

Zgodnie z treścią art. 188 p.p.s.a. jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Stan faktyczny ustalony w sprawie nie budził wątpliwości. Nie zostały też naruszone przez Sąd I instancji przepisy postępowania. Rozpoznanie sprawy sprowadzało się w istocie do dokonania odmiennej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Sądu

I instancji i rozpoznając skargę uchylił postanowienie organu odwoławczego oraz postanowienie organu I instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji będą zobowiązane wziąć pod uwagę wskazaną wyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny interpretację art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane.

Wobec faktu uwzględnienia skargi kasacyjnej oraz skargi z powodu naruszenia art. art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane i stwierdzenie, że nie zaistniały przesłanki do wymierzenia kary administracyjnej za nielegalne użytkowanie budynku zbędna stała się ocena zasadności zarzutu naruszenia art. 59f ust. 1 tejże ustawy, który to przepis określa sposób obliczania wysokości kary administracyjnej.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie 188 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. zasądzono od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. D. kwotę 1600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.