Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 391/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6179 Inne o symbolu podstawowym 617
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2142
law: Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia tj.
article: art. 5 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1987
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t. j.)
article: art. 178a par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1600
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny - t.j.
article: art. 8 ust. 1 i 2, art. 42 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1238/19 w sprawie ze skargi K.W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 4 kwietnia 2019 r. nr EA-I-260/168/19 w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K.W. na rzecz Komendanta Głównego Policji 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1238/19 oddalił skargę K.W. (dalej: Strona, Skarżący) na decyzję Komendanta Głównego Policji (dalej: Komendant , KGP) z 4 kwietnia 2019 r. nr EA-I-260/168/19 w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku decyzją z 11 lutego 2019 r. skreślił Stronę z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w związku uzyskaniem informacji o toczącym się przeciwko niej postępowaniu karnym o przestępstwo z art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600; dalej: k.k.). Okoliczność ta uzasadniała, zdaniem organu, zastosowanie wobec Strony art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2018 r. poz. 2142, dalej: ustawa o ochronie).

Po rozpatrzeniu odwołania Strony, KGP ww. decyzją utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie. W toku postępowania odwoławczego KGP pozyskał informację, że 25 stycznia 2019 r. przeciwko Stronie został sporządzony akt oskarżenia o czyn z art. 178a § 1 k.k., zatwierdzony przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kartuzach.

Komendant, opisując przesłanki skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, ujęte w art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie, stwierdził, że ustawodawca z góry ustalił, iż przesłankę skreślenia osoby wpisanej na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej stanowi wszczęcie w stosunku do niej postępowania karnego o przestępstwo umyślne. Odnosząc się do zarzutów odwołania, KGP podkreślił, że zasada dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego winna być odnoszona do przesłanek przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w danej indywidualnej sprawie administracyjnej. Komendant zaznaczył, że w postępowaniu administracyjnym nie ustala się winy czy niewinności osoby wpisanej na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w postępowaniu tym nie mają zastosowania przepisy k.p.k., a przedmiotem dowodu jest okoliczność, czy przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o przestępstwo umyślne, gdyż to ma istotne znaczenie dla sprawy. Komendant podkreślił, że w sprawie ustalenie takie poczyniono. Skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie jest karą w rozumieniu przepisów prawa karnego, a konsekwencją administracyjnoprawną wynikającą z oskarżenia strony o bezprawne zachowanie w sferze prawa karnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) po rozpoznaniu skargi Strony na ww. decyzję KGP i oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności jej z prawem, nie stwierdził naruszenia prawa procesowego, jak również naruszenia prawa materialnego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skarg i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.

Sąd I instancji przyjął, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji KGP jest art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie. Ustalenia nie budziły wątpliwości, że przeciwko Skarżącemu toczy się postępowanie karne o przestępstwo umyślne. Kierownik Posterunku Policji w Przodkowie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1987 z późn. zm.; dalej: k.p.k.) postawił Skarżącemu zarzut prowadzenia na drodze publicznej pojazdu (motocykl) w stanie nietrzeźwości, tj. popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k., którego dopuścić się można jedynie umyślnie. Komendant, przed rozpoznaniem odwołania potwierdził, że przeciwko Stronie toczy się postępowanie karne, w oparciu o informację o zatwierdzeniu przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kartuzach aktu oskarżenia o czyn z art. 178a § 1 k.k. przeciwko Skarżącemu.

Ustalenia te były dla organów Policji wiążące w sprawie skreślenia skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Sąd podkreślił, że dla celów odpowiedzialności administracyjnej w przypadku samego tylko wszczęcia postępowania karnego nie ma znaczenia zasada domniemania niewinności, czy też kwestionowanie przez Skarżącego dokonanych w postępowaniu karnym ustaleń. Na dzień wydania skarżonej decyzji istniała przesłanka obligatoryjnego skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony, bo było prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie karne o przestępstwo umyślne. Nie podzielił WSA poglądu, że organy naruszyły przepis art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie w zw. z art. 42 ust. 1 i 3 Konstytucji RP poprzez skreślenie Skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, pomimo braku skazania prawomocnym wyrokiem sądu, gdyż nie ostateczny wynik postępowania karnego, lecz sam fakt jego prowadzenia w dacie wydawania decyzji przeciwko Skarżącemu przesądził o zastosowaniu sankcji - skreślenia ze wspomnianej listy. Dlatego też nie było podstaw, aby przychylić się do zgłoszonego w skardze postulatu wstrzymania się przez organy Policji z zastosowaniem art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie do wydania prawomocnego wyroku w ramach postępowania karnego. Na obowiązek zastosowania przez organy Policji art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie, w przypadku wszczęcia wobec kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej postępowania karnego o przestępstwo umyślne, nie wpływała zasada domniemania niewinności. Odwołując się do wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego, zauważył WSA, podał, że bezpośrednie uregulowanie w przepisach konstytucyjnych zasady procesu karnego, jaką jest domniemanie niewinności, nie oznacza rozciągnięcia tej gwarancji na procedury ustawowe, których celem w ogóle nie jest ustalenie naganności zachowania ludzkiego i wymierzenie sankcji. Nie miał wątpliwości, że postępowaniach w sprawach dotyczących skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nie jest w ogóle badana kwestia winy osoby skazanej za popełnienie wyżej wymienionych przestępstw lub wobec której toczy się postępowanie karne o ich popełnienie. W przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu karnego, organy Policji są związane tym wyrokiem, a w przypadku wszczęcia postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw są związane informacją o wszczęciu takiego postępowania. Prowadzone w tego rodzaju sprawach postępowania nie mogą więc prowadzić do naruszenia zasady z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, odnoszącej się do stwierdzenia winy dokonywanym prawomocnym wyrokiem sądu, a tym samym postępowań, w których dokonuje się orzekania w sprawie winy. Natomiast w postępowaniu w sprawie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej organy Policji działają jak organy administracji publicznej, orzekając w istocie niezależnie od winy. Przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie, nie daje bowiem organom Policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania jego dyspozycji w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego. Ustawa o ochronie nakłada na pracowników ochrony obowiązek spełniania szczegółowych przesłanek stanowiących gwarancję prawidłowego wykonywania czynności przewidzianych tą ustawą, a w przypadku ich niespełnienia przewiduje obligatoryjne sankcje, jak skreślenie go z listy. Sama ustawa wyłącza przy tym po stronie organu możliwość stosowania uznania administracyjnego, o jakim mowa w art. 7 k.p.a. Ponadto, w świetle art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie, irrelewantnym dla sprawy jest podnoszony w skardze zarzut braku związku zarzucanego Skarżącemu czynu z bezpieczeństwem i ochroną osób i mienia. Wspomniany przepis wiąże sankcję skreślenia z ww. listy z wszczęciem przeciwko pracownikowi ochrony postępowania karnego o przestępstwo umyślne, nie ograniczając katalogu przestępstw umyślnych do określonego ich rodzaju.

Z wyrokiem Sądu I instancji nie zgodził się Skarżący i wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) ze skargą kasacyjną, na mocy art. 173 § 1 i 2 p.p.s.a., zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię tj. art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie, poprzez ustalenie, iż zachodzi konieczność skreślenia Skarżącego z listy pracowników ochrony fizycznej w przypadku, gdy wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego;

2. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię art. 42 ust 1 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 8 ust 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ustalenie, iż zachodzi konieczność skreślenia z listy pracowników ochrony fizycznej Skarżącego w sytuacji braku prawomocnego wyroku skazującego za popełnienie przestępstwa umyślnego;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. poprzez oddalanie skargi Strony, pomimo decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z 11 lutego 2018 r. skreślającej Skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w sposób sprzeczny ze słusznym interesem obywatela;

4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. poprzez oddalanie skargi Strony, pomimo decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z 11 lutego 2018 r., skreślającej Skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej pomimo, iż zarzut stawiany Skarżącemu nie pozostaje w związku z bezpieczeństwem i ochroną osób i mienia.

W oparciu o powyższe zarzuty, Skarżący wnosił o: rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu jawnym, uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Gdańsku, a nadto na podstawie art. 125 § 1 ust. 1 p.p.s.a. o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy Sądu Rejonowego w Kartuzach, sygn. akt [...].

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumenty które miały poprzeć podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną KGP wnosił o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W piśmie procesowym z 2 maja 2023 r. Strona podtrzymała wnioski zawarte w skardze kasacyjnej, a także dołączyła kopie prawomocnych wyroków sądów karnych obu instancji, które miały potwierdzać jej żądanie uchylenia wyroku WSA i decyzji oraz umorzenie postępowania administracyjnego, albowiem Strona nie została skazana prawomocnym wyrokiem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (D. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.), a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Sądu odwoławczego.

Jak wynika z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przy tym zawierać rozwinięcie podniesionych zarzutów, poprzez przedstawienie argumentów przemawiających za stanowiskiem prezentowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną. W przypadku zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego lub niewłaściwego jego zastosowania, niezbędne jest wskazanie, jak należało prawidłowo zinterpretować i zastosować dany przepis; w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, konieczne jest wykazanie, że uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle powyższych zasad rozpoznawania skargi kasacyjnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy uznać ją za niezasadną.

Mając na uwadze charakter zgłoszonych zarzutów i ich konstrukcję, należało odnieść się do nich łącznie.

Materialnoprawną podstawę kwestionowanych decyzji organów obu instancji oraz podzielającego ich argumenty wyroku WSA stanowił art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie. W myśl powołanego uregulowania pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo. Zagadnienie wykładni tego przepisu było już przedmiotem wielu wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego, które wskazują na ukształtowane i jednolite stanowisko NSA, zarówno w sprawie interpretacji zawartej w tym przepisie normy prawnej, jak i co do zgodności tej regulacji z Konstytucją RP (por. wyroki NSA z: 30 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 1483/19; 19 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2447/21; 16 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 741/17; 6 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5434/16; 17 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 4618/16; 7 grudnia 2018 r., sygn. akt

II GSK 4594/16; opubl. podobnie jak i następnie cytowane wyroki: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedstawioną w tych orzeczeniach argumentację w pełni należy podzielić.

Stwierdzić trzeba, że z treści art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie wynika wprost, jaki ma charakter decyzja oparta na tym przepisie. W ocenie NSA, decyzje w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej mają charakter związany. Świadczy o tym już sama imperatywna forma czasownika "skreśla się". Organ Policji nie ma więc prawnej możliwości wyboru rozstrzygnięcia w tym zakresie. Organ, wydając decyzję, kieruje się jedynie oceną wystąpienia w sprawie przesłanek określonych ww. przepisie, do zastosowania którego jest zobligowany po stwierdzeniu ich zaistnienia. Przepis ten nie daje organom Policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania jego dyspozycji w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego (por. wyrok NSA z 1 kwietnia 2022r., syn akt II GSK 1599/18 i przytoczone w nim orzecznictwo). Jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie nie stopniuje ani też nie różnicuje wagi przesłanek skreślenia z omawianej listy. Zatem omawiany przepis określa jednoznacznie, że podstawą skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej jest zarówno skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego, jak i wszczęcie w stosunku do danej osoby (przeciwko niej) postępowania karnego o takie przestępstwo. I są to dwie niezależne przesłanki skreślenia pracownika ochrony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.

Należy zauważyć, że instytucja związania administracyjnego nie jest – co do zasady – sprzeczna z zasadami postępowania administracyjnego, jak też nie jest niedopuszczalna w świetle Konstytucji RP.

Dlatego za niezasadny należało uznać zarzut zgłoszony w pkt 1.petitum skargi kasacyjnej. Skoro przeciwko Skarżącemu, wpisanemu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, zostało wszczęte postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego, to wystąpiła podstawa z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie do obowiązkowego skreślenia strony z tej listy.

Odnosząc się do sformułowanych w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej argumentów dotyczących błędnej wykładni art. 42 ust. 1 i 3 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 8 ust. 1 i 2 tego samego aktu, w ocenie Sądu odwoławczego są one niezasadne. Co do kompetencji do bezpośredniego stosowania art. 8 Konstytucji RP, należy przypomnieć, że z ust. 1 art. 8 Konstytucji RP wynika, że Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, a z ust. 2 tego samego art., że przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Odnosząc się do art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, bo rozumienie normy w nim zawartej ma podstawowe znaczenie, należy zwrócić uwagę, że istota tej regulacji polega na tym, że sąd lub inny podmiot stosujący prawo może oprzeć swoje rozstrzygnięcie bezpośrednio na konkretnym przepisie Konstytucji, który będzie stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie. Nie oznacza to jednak powszechnego uprawnienia dla wskazanych podmiotów do konstytucyjnej kontroli obowiązującego ustawodawstwa, zarezerwowanej z mocy art. 188 Konstytucji RP do kompetencji Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok NSA z 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2707/17).

Z kolei powoływanie art. 42 ust. 1 i 3 Konstytucji RP jako regulacji uniemożliwiającej skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w sytuacji braku prawomocnego wyroku skazującego, z uwagi na wynikającą z tego przepisu i potwierdzona przez art. 5 § 1 k.p.k. zasadę domniemania niewinności, przypomnieć należy, że art. 42 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP mówi, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, a art. 42 ust. 3 Konstytucji zaś stanowi, że każdego uznaje się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.

Co do ust. 1 należy podnieść, że kontrolowane przez WSA postępowanie było postępowaniem administracyjnym, a nie karnym, nawet w szerszym jego rozumieniu.

Natomiast, gdy chodzi o zasadę domniemania niewinności, w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (TK) przyjmuje się, że ma ona przede wszystkim charakter gwarancyjny w stosunku do podejrzanego lub oskarżonego w toku procesu karnego, jej zakres zastosowania może być jednak rozszerzony także na inne postępowania represyjne (zob. wyroki TK z: 23 października 2001 r., sygn. K 22/01, opubl. OTK ZU nr 7/2001, poz. 215; 11 września 2001 r., sygn. SK 17/00, opubl. OTK ZU nr 6/2001, poz. 165). Konstytucyjna zasada domniemania niewinności jest rozumiana jako wykluczająca uznanie winy i odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym, lecz nie wyłącza jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziałujących na sytuację podejrzanego lub oskarżonego – powiązanych z samym faktem toczącego się postępowania karnego (por. wyrok TK z 19 października 2004 r., sygn. K 1/04, opubl. OTK ZU nr 9/A/2004, poz. 93).

Podkreślić należy, że domniemanie niewinności, jako zasada procesu karnego, nie rozciąga się na postępowania, których celem nie jest zastosowanie sankcji karnej. Konstytucyjna gwarancja domniemania niewinności nie znajduje więc zastosowania w postępowaniach administracyjnych prowadzonych w sprawach o skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Zauważyć także trzeba, że rozciągnięcie stosowania zasady domniemania niewinności na wspomniane postępowania – w drodze wykładni prokonstytucyjnej – także nie jest dopuszczalne. Uniemożliwiłoby to realizację celów ustawy o ochronie, wyłączając skuteczny mechanizm sprawowania kontroli nad działalnością gospodarczą regulowaną przepisami tej ustawy, podlegającą, z uwagi na ważny interes publiczny, nie tylko koncesjonowaniu, ale i innym ograniczeniom (por. wyroki NSA z 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II GSK 75/19 oraz w sprawach: II GSK 1483/19, II GSK 2447/21, II GSK 1599/19).

Nie powinno budzić wątpliwości, że pracownicy ochrony oraz przedsiębiorcy prowadzący działalność z zakresu ochrony osób i mienia, powinni dawać rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków, choćby z tej racji, że obejmują one działania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa życia, zdrowia i nietykalności osobistej innych osób, jak też działania zapobiegające przestępstwom i wykroczeniom przeciwko mieniu, przy użyciu środków ochrony fizycznej osób i mienia, w tym użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego, a nawet broni palnej. Z tego punktu widzenia nie budzi wątpliwości wprowadzenie specyficznych wymagań odnoszących się do przedstawicieli zawodów objętych regulacjami ustawy o ochronie, zarówno co do ich niekaralności za popełnienie przestępstwa umyślnego (skazanie prawomocnym wyrokiem sądu), jak i nieprowadzenia wobec nich postępowania karnego o takie przestępstwo.

Dlatego przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie nie wiąże typu, czy też rodzaju przestępstwa umyślnego, o którym w nim mowa, czy też rodzaju prawnie chronionego dobra, które zostało naruszone przestępstwem umyślnym z przedmiotem działalności koncesjonowanej regulowanej ustawą o ochronie. W tej mierze, za wystarczające ustawodawca uznaje bowiem prawomocne skazanie za przestępstwo umyślne lub wszczęcie postępowania karnego o takie przestępstwo (por. wyrok NSA 25 maja 2021 r., sygn. akt II GSK 1034/18). Skutkuje to niezasadnością zarzutu z pkt 4 petitum skargi kasacyjnej.

Powyższe rozważania, w świetle ustalonego i niepodważanego stanu faktycznego sprawy – wszczęcia przeciwko skarżącemu kasacyjnie postępowania karnego i skierowania aktu oskarżenia do sądu powszechnego (Sądu Rejonowego w Kartuzach, Wydziału Karnego) o czyn z art. 178a § 1 k.k. przesądzają, że zaistniała obligatoryjna przesłanka zastosowania przez organ art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie, co niewadliwie skontrolował Sąd I instancji w ramach objętego niniejszą skargą kasacyjną wyroku. Nie miało wpływu na ocenę wyroku WSA oraz skontrolowanych przez niego decyzji, że wobec Skarżącego wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z 14 maja 2021 r., sygn. akt [...] warunkowo umorzono postępowanie o zarzucany mu czyn, co Strona podnosiła w uzupełniającym uzasadnienie skargi kasacyjnej piśmie z 2 maja 2023 r.

Okoliczność warunkowego umorzenia postępowania karnego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy. W ustawowo bowiem ukształtowanym modelu postępowania w przedmiocie skreślenia pracownika ochrony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, na podstawie art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie, decydujące znaczenie dla oceny zgodności z prawem takiej decyzji ma spełnienie przesłanek określonych w tym przepisie według stanu w dacie rozstrzygania przez organy Policji (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 2022 r., sygn. akt II GSK 107/19). W dacie rozstrzygania przez organy Policji toczyło się przeciwko Skarżącemu postępowanie karne o czyn będący przestępstwem umyślnym z art. 178a § 1 k.k.

W kontekście powyższego nieusprawiedliwiony okazał się także zarzut naruszenia przepisów postępowania ujęty w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej. Organy działały na podstawie przepisów prawa – art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie, prawidłowo zinterpretowanego. Jak już wyjaśniono, dla rozstrzygnięcia o skreśleniu Strony z listy pracowników ochrony obojętną była kwestia domniemania niewinności obowiązująca w postępowaniu karnym, czy stan toczącego się postępowania karnego> Dla konieczności wszczęcia i rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie skreślenia Strony z listy pracowników ochrony fizycznej wystarczało zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie. Organ był wówczas zobligowany do wydania decyzji jak w kontrolowanej sprawie.

W świetle powyższego nie było także podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na mocy art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, skoro skarga kasacyjna Strony nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, na mocy art. 184 p.p.s.a. należało ją oddalić (pkt 1 sentencji).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 z późn. zm.). Zasądzona kwota 240 zł stanowi zwrot kosztów pełnomocnika organu, który także występował przed WSA, z tytułu sporządzenia i wniesienia w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedzi na skargę kasacyjną (pkt 2 sentencji).