Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1555/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia WSA (del.) Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "E." sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1820/21 w sprawie ze skargi "E." sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 11 października 2021 r., nr DI-420/810/2019/ge w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji do przetwarzania odpadów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 28 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt IV SA/Wa 1820/21 po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: Spółka, skarżąca, skarżąca kasacyjnie) na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ) z 11 października 2021 r. nr DI-420/810/2019/ge w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji do przetwarzania odpadów, oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: Wojewódzki Inspektor, organ I instancji) decyzją z 6 sierpnia 2019 r.: 1) wstrzymał użytkowanie instalacji do przetwarzania odpadów niebezpiecznych eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego przez spółkę prowadzonej na terenie zakładu unieszkodliwiania odpadów przy ul. [...] w miejscowości B.; 2) określił termin wstrzymania użytkowania instalacji na dzień otrzymania tej decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła strona.

GIOŚ decyzją z 11 października 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora z 6 sierpnia 2019 r. i wstrzymał użytkowanie instalacji do przetwarzania odpadów niebezpiecznych z wykorzystaniem obróbki fizyczno-chemicznej, eksploatowanej przez stronę, bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia tej decyzji.

Sąd I instancji oddalając skargę Spółki wskazał, że podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowił art. 365 ust. 1 p.o.ś. Sąd I instancji nadmienił, że sprawa oceny legalności stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia (decyzji z 2015 r. ze zm.) w zakresie pkt II.2.1. w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych była rozpoznawana przez WSA w Warszawie dwukrotnie. Zasadność wydania decyzji stwierdzającej wygaśniecie decyzji z 2015 r. ze zm. w zakresie pkt II.2.1. w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych z uwagi na przekroczenia progów wydajności instalacji determinujących konieczność uzyskania pozwolenia zintegrowanego, została prawomocnie rozstrzygnięta już w pierwszym wyroku z 28 stycznia 2020 r. Oznacza to, że przekroczenie zdolności przetwarzania instalacji skarżącej służącej do unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych ponad 10 ton na dobę z wykorzystaniem obróbki fizyczno-chemicznej zostało już stwierdzone i ocenione pod względem legalności przez Sąd w prawomocnym wyroku z 28 stycznia 2020 r., co kwalifikowało instalację tę do uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Zakładając ciągłą pracę instalacji w ciągu roku, tj. przez 365 dni w roku uznano, że instalacja ta stanowi instalację, o której mowa w pkt 5 pkt 1 lit. b załącznika do ww. rozporządzenia. Jak słusznie też zauważył organ odwoławczy – skarżąca wniosła o wydanie pozwolenia zintegrowanego. We wniosku wskazała, że prowadzi instalację do przetwarzania odpadów o zdolności unieszkodliwiania ponad 10 ton na dobę z wykorzystaniem obróbki fizyczno–chemicznej, co wiąże się z koniecznością uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Skoro zostało stwierdzone użytkowanie instalacji bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego, to zastosowanie art. 365 p.o.ś. w sprawie było prawidłowe. Również, wbrew twierdzeniom skarżącej, Sąd I. instancji uznał, że wstrzymanie użytkowania instalacji do przetwarzania odpadów niebezpiecznych nie było bezzasadne ze względu na fakt funkcjonowania w obrocie prawnym postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji Ministra Środowiska i Klimatu z 17 listopada 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na wytwarzanie odpadów w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych i nieeksploatowania instalacji (objętego wnioskiem dowodowym zawartym w skardze). Przesłanką wstrzymania użytkowania instalacji wskazaną w przepisie art. 365 ust. 1 p.o.ś. był bowiem brak pozwolenia zintegrowanego.

Według Sądu I instancji, z akt administracyjnych sprawy wynika, że GIOŚ postanowieniem z 9 lipca 2021 r. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, a po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z 23 sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z 9 lipca 2021 r. Na postanowienie z 23 sierpnia 2021 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, która prawomocnym wyrokiem z 12 stycznia 2022 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1542/21) została oddalona. W świetle powyższego kwestia zawieszenia postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania instalacji do przetwarzania odpadów niebezpiecznych została ostatecznie rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym, a następnie prawomocnie rozpoznana w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pozostawanie w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia w przedmiocie zawieszenia i prawomocnego wyroku rozstrzygającego o zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, skutkuje brakiem podstaw do dalszych rozważań w tym przedmiocie. Jedynie Sąd może jeszcze raz powtórzyć, że jedyną okolicznością miarodajną dla rozstrzygnięcia o wstrzymaniu użytkowania instalacji na podstawie art. 365 ust. 1 p.o.ś. było wykazanie istnienia w obrocie prawnym lub nie wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Tak też postępowanie zostało poprowadzone.

W skardze kasacyjnej Spółka, reprezentowana przez adw., na podstawie art. 173 § 1 i 2, art. 176 § 1 i 2 oraz art. 177 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, a to:

a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 170 i art. 171 p.p.s.a. przez uznanie, że mocą wiążącą i powagą rzeczy osądzonej objęte jest uzasadnienie wyroku, podczas gdy z walorów tych korzysta jedynie sentencja wyroku - taka konkluzja doprowadziła Sąd I instancji do uznania, że przesądzona w innych (wcześniejszych) wyrokach sądów administracyjnych jest kwestia prowadzenia przez skarżącą instalacji do unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych, wymagającej uzyskania pozwolenia zintegrowanego, bez takiego pozwolenia;

b) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez pominięcie przez WSA w treści uzasadnienia wyroku okoliczności, na potwierdzenie których skarżąca w skardze do WSA wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu - prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu w Warszawie z 12 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 78/21 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Ministra Klimatu i Środowiska z 17 listopada 2020 r., DZŚ-III.431.31.2019.MP.4 - Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku w ogóle nie odniósł się do okoliczności, na poparcie których skarżąca przedłożyła ww. dowód;

c) art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi i w konsekwencji pozostawienie przez WSA w mocy decyzji organu II instancji uchylającej w całości decyzję WIOŚ z 6 sierpnia 2019 r., znak: WI.7060.3.3.2019.ech i wstrzymującej użytkowanie instalacji do przetwarzania odpadów niebezpiecznych, eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego; które to naruszenia mogły mieć (i miały) istotny wpływ na wynik sprawy, doprowadziły bowiem do wydania wyroku skutkującego pozostawieniem w mocy decyzji organu II instancji, co powoduje, że pomimo posiadania przez skarżącą ważnego i obowiązującego pozwolenia sektorowego dotyczącego przetwarzania odpadów niebezpiecznych, brak jest możliwości prowadzenia przez skarżącą działalności dotyczącej przetwarzania odpadów tego rodzaju, jak również doprowadziły do zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocen i poglądów prawnych sprzecznych z obowiązującymi przepisami, a niekorzystnych dla skarżącej i jej sytuacji formalno-prawnej;

2) w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego, a to:

a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z 193 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (dalej: p.o.ś.) przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia sektorowego ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny;

b) art. 365 § 1 p.o.ś. przez niewłaściwe zastosowanie i pozostawienie w mocy decyzji organu II instancji (a to wskutek oddalenia skargi), wstrzymującej użytkowanie instalacji do przetwarzania odpadów niebezpiecznych eksploatowanej bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego w sytuacji, gdy: (i) instalacja nie jest eksploatowana przez skarżącą (skarżąca nie przetwarza w instalacji odpadów) i nie była również eksploatowana w chwili wydania decyzji przez GIOŚ, jak również w chwili wydania przez WSA wyroku; (ii) użytkowanie instalacji nie wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego;

c) art. 201 ust. 1-3 p.o.ś. w zw. z ust. 5 pkt 1 lit. b) i ust. 5 pkt 3 lit. a) tiret drugie załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości oraz w zw. z art. 188 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 2b pkt 3 p.o.ś. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zdolność przerobowa instalacji na poziomie 8 500 Mg/rok dotyczy jedynie instalacji do przetwarzania odpadów niebezpiecznych, co może powodować obowiązek uzyskania pozwolenia zintegrowanego, podczas gdy zdolność przerobowa instalacji na poziomie 8 500 Mg/rok odnosi się łącznie do instalacji do przetwarzania odpadów niebezpiecznych oraz instalacji do przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne;

d) art. 365 ust. 1 p.o.ś. w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w obrocie prawnym (wskutek oddalenia skargi) decyzji organu II instancji wstrzymującej użytkowanie instalacji, pomimo wydania przez WSA w Warszawie prawomocnego postanowienia z 12 lutego 2021 r., w sprawie IV SA/Wa 78/21 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Ministra Klimatu i Środowiska z 17 listopada 2020 r. DZŚ-III.431.31.2019.MP.4, dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia skarżącej na wytwarzanie odpadów w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych, które to postanowienie (w związku ze złożeniem skargi kasacyjnej przez skarżącą od wyroku WSA w Warszawie z 8 kwietnia 2021 r., uchylającego decyzję Ministra Klimatu i Środowiska) w dniu wydania decyzji organu II instancji, jak i w dniu wydania wyroku, obowiązuje; istnienie prawomocnego postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia na wytwarzanie odpadów w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych czyni bezzasadnym pozostawienie w obrocie prawnym decyzji organu II instancji (wskutek oddalenia skargi) wstrzymującej użytkowanie instalacji do przetwarzania odpadów niebezpiecznych; które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy i powodują, że pomimo posiadania przez skarżącą ważnego i obowiązującego pozwolenia sektorowego dotyczącego przetwarzania odpadów niebezpiecznych, brak jest możliwości prowadzenia przez skarżącą działalności dotyczącej przetwarzania odpadów tego rodzaju.

Mając na uwadze powyższe: 1) na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; ewentualnie: 2) na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 188 p.p.s.a., wniesiono o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi oraz uchylenie w całości decyzji organu II instancji; a w każdym przypadku o: 3) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Spółki kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto, na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, wyznaczonymi wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie w skardze kasacyjnej naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego rzeczywiście zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy zostały naruszone. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wobec niestwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie.

Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

Nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. Przepisy te nie mieszczą się w zakresie podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., albowiem są to przepisy ustrojowe wyjaśniające funkcje pełnione przez sądy administracyjne. Przepisy te nie regulują bezpośrednio postępowania przed sądami administracyjnymi. Wskazują one odpowiednio na cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji. Do naruszenia tych przepisów mogłoby dojść, gdyby Sąd I instancji nie dokonał kontroli stanowiącego przedmiot skargi aktu, zastosowałby inny rodzaj oceny niż zgodność z prawem bądź wyszedłby poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego, rozpoznając skargę na akt lub czynność niepoddane jego kognicji lub zastosował środki ustawie nieznane (por. wyrok NSA z 2.12.2022 r., II OSK 3685/19, LEX nr 3503264).

Naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego, tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją, bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane - a taki stan rzeczy w sprawie miejsca nie miał. Nie może on zatem stanowić podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., gdyż celowi temu służą inne przepisy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej, nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normy (por. wyrok NSA z 20.06.2023 r., II OSK 2174/20, LEX nr 3608998).

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 3 § 2 p.p.s.a. Przepis ten składa się z 11 jednostek redakcyjnych o zróżnicowanej treści normatywnej. Niezbędne jest wskazanie w skardze kasacyjnej konkretnych przepisów, które zdaniem skarżącego zostały naruszone przez Sąd I instancji. Powyższe wskazanie powinno obejmować numer artykułu, paragrafu, ustępu, punktu i innych jednostek redakcyjnych ustawy. Powołanie się na całość przepisu, który został podzielony na mniejsze jednostki redakcyjne, nie pozwala bowiem na prawidłowe ustalenie granic zaskarżenia, gdyż nie wyznacza kierunku, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny powinien dokonać kontroli zaskarżonego orzeczenia (por. wyrok NSA z 1.02.2024 r., II FSK 1111/23, LEX nr 3698116).

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 170 i art. 171 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Według art. 171 p.p.s.a., wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Artykuł 170 p.p.s.a. dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe (B. Dauter (w:) A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 170). Moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów, oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2018 r., I GSK 561/18). Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy. (...) Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2023 r., II OSK 126/20 oraz wyrok NSA z 13 czerwca 2023 r., II OSK 1997/20).

Już sam sposób sformułowania zarzutów w skardze kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 170 i art. 171 p.p.s.a. świadczy o bezzasadności stanowiska skarżącej Spółki. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą.

Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji - wskazania co do dalszego postępowania. Naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera tych elementów, w tym także gdy nie zawiera stanowiska co do przyjętego przez sąd stanu faktycznego, a więc gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09). Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Inną kwestią jest siła przekonywania argumentów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa - którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych - czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami wnoszącego skargę kasacyjną, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego - co należy podkreślić - polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 13.02.2024 r., II GSK 1308/23, LEX nr 3698545).

Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi, ponieważ Sąd I instancji prawidłowo oddalił skargę. Zarzuty postawione w skardze, a dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, okazały się bezzasadne. Wobec wykazania przez Sąd I instancji zgodności z prawem zaskarżonej decyzji zasadnie nie doszło do uwzględnienia skargi.

Wszystkie zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie.

Odnosząc się łącznie do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego w pierwszej kolejności wskazać należy, że prowadzenie instalacji eksploatowanej przez skarżącą kasacyjnie dla unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego, którym skarżąca kasacyjnie nie wylegitymowała się. Okoliczność ta została już wcześniej przesądzona. W tej sytuacji wszelka argumentacja skarżącej podnoszona w trakcie postępowania przed Sądem I instancji, tak w skardze, jak i w piśmie ją uzupełniającym, nie mogła odnieść skutku zamierzonego przez skarżącą i doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W niniejszej sprawie przypomnieć wypada, że Marszałek Województwa Wielkopolskiego decyzją z 8 marca 2019 r. stwierdził wygaśnięcie z dniem 1 października 2016 r. pozwolenia – decyzji tego organu z 23 grudnia 2015 r. ze zm., a Minister Środowiska decyzją z 3 czerwca 2019 r. uchylił tę decyzję w całości i orzekł o stwierdzeniu wygaśnięcia z dniem 1 października 2016 r. decyzji z 2015 r. ze zm. w zakresie pkt. II.2.1 w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 stycznia 2020 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1918/19) uchylił decyzję Ministra Środowiska z 3 czerwca 2019 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym Minister Klimatu i Środowiska decyzją z 17 listopada 2020 r. uchylił decyzję Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 8 marca 2019 r. w zakresie pkt II.2.1. w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 kwietnia 2021 r. (sygn. akt IV SA/Wa 78/21) uchylił decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z 17 listopada 2020 r. W uzasadnieniu wyroku z 8 kwietnia 2021 r. Sąd wskazał, że: sprawa oceny legalności stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia (decyzji z 2015 r. ze zm.) w zakresie pkt II.2.1. w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych jest ponownie rozpoznawana przez WSA w Warszawie. Następnie Sąd ten podkreślił, że zasadność wydania decyzji stwierdzającej wygaśniecie decyzji z 2015 r. ze zm. w zakresie pkt II.2.1. w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych z uwagi na przekroczenia progów wydajności instalacji determinujących konieczność uzyskania pozwolenia zintegrowanego, została prawomocnie rozstrzygnięta już w pierwszym ze wspomnianych wyroków z 28 stycznia 2020 r. Ma rację Sąd I instancji, że w świetle tych ocen prawnych, a także dalszych wywodów zawartych w uzasadnieniu wyroku z 28 kwietnia 2020 r., WSA w Warszawie w wyroku z 8 kwietnia 2021 r. wskazał, że jest oczywiste, że skarżąca nie może obecnie ponownie podważać ustaleń faktycznych co do tego, że w październiku 2016 r. doszło do zwiększenia mocy instalacji uzasadniających uzyskanie pozwolenia zintegrowanego.

Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że skarżąca nie skorzystała wówczas z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z 28 stycznia 2020 r. Tymczasem wyrok ten, pomimo tego, że uwzględniał skargę, to w zasadniczej części, tj. co do stwierdzenia samej zasadności częściowego wygaszenia pozwolenia sektorowego w związku ze zwiększeniem w 2016 r. mocy przerobowych instalacji był jednak dla skarżącej niekorzystny. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że sprawa oceny legalności stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia (decyzji z 2015 r. ze zm.) w zakresie pkt II.2.1. w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych była rozpoznawana przez WSA w Warszawie dwukrotnie. Zasadność wydania decyzji stwierdzającej wygaśniecie decyzji z 2015 r. ze zm. W zakresie pkt II.2.1. w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych z uwagi na przekroczenia progów wydajności instalacji determinujących konieczność uzyskania pozwolenia zintegrowanego, została prawomocnie rozstrzygnięta już w pierwszym wyroku z 28 stycznia 2020 r. Oznacza to, że przekroczenie zdolności przetwarzania instalacji skarżącej służącej do unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych ponad 10 ton na dobę z wykorzystaniem obróbki fizyczno-chemicznej zostało już stwierdzone i ocenione pod względem legalności przez Sąd w prawomocnym wyroku z 28 stycznia 2020 r., co kwalifikowało instalację tę do uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Zakładając ciągłą pracę instalacji w ciągu roku, tj. przez 365 dni w roku uznano, że instalacja ta stanowi instalację, o której mowa w pkt. 5 pkt 1 lit. b załącznika do ww. rozporządzenia. Skarżąca wniosła o wydanie pozwolenia zintegrowanego i wskazała, że prowadzi instalację do przetwarzania odpadów o zdolności unieszkodliwiania ponad 10 ton na dobę z wykorzystaniem obróbki fizyczno–chemicznej, co wiąże się z koniecznością uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Skoro zostało stwierdzone użytkowanie instalacji bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego, to zastosowanie art. 365 p.o.ś. w sprawie było prawidłowe. W piśmiennictwie wskazano, że "Artykuł 365 reguluje stosowanie sankcyjnej decyzji wstrzymującej, dotyczącej wstrzymania użytkowania określonych obiektów, która ma być wykorzystywana w kilku odrębnych sytuacjach, zróżnicowanych od strony przedmiotowej (obiektu, którego użytkowanie jest wstrzymywane – instalacja bądź obiekt budowlany, w obu przypadkach z ustaleniem pewnych szczególnych cech) oraz od strony sposobu ustalenia przyczyn wstrzymania (generalnie naruszenie wymagań określonych prawem, ale w różny sposób określonych zarówno od strony materialnej, czyli treści takich wymagań, jak i formalnej, czyli podstawy prawnej tych wymagań). (...). Sensem narzędzi prawnych przewidywanych w art. 365 jest przede wszystkim zapewnienie przestrzegania pewnych wymagań formalnych, związanych z uzyskaniem określonej zgody czy wykonaniem wskazanych obowiązków. Jako podstawa do orzeczenia o wstrzymaniu nie są brane pod uwagę skutki naruszeń, te mają znaczenie dla podejmowania innych decyzji (np. z art. 364)". (zob. M. Górski, M. Pchałek, W. Radecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2019, s. 949). Postępowanie wyjaśniające w postępowaniu opartym na podstawie art. 365 ust. 1 p.o.ś. ogranicza się do ustalenia, czy podmiot użytkujący instalację posiada na to użytkowanie pozwolenie zintegrowane, czy też nie.

Prawidłowo zarzutowi skargi dotyczącemu art. 365 p.o.ś. Sąd I instancji odmówił zasadności. Ma rację Sąd I instancji, że wstrzymanie użytkowania instalacji do przetwarzania odpadów niebezpiecznych nie było bezzasadne ze względu na fakt funkcjonowania w obrocie prawnym postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji Ministra Środowiska i Klimatu z 17 listopada 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na wytwarzanie odpadów w części dotyczącej odpadów niebezpiecznych i nieeksploatowania instalacji (objętego wnioskiem dowodowym zawartym w skardze). Przesłanką wstrzymania użytkowania instalacji wskazaną w przepisie art. 365 ust. 1 p.o.ś. był brak pozwolenia zintegrowanego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z 9 lipca 2021 r. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, a po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z 23 sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z 9 lipca 2021 r. Na postanowienie z 23 sierpnia 2021 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, która prawomocnym wyrokiem z 12 stycznia 2022 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1542/21) została oddalona. Prawidłowo ocenił Sąd I instancji, że w świetle powyższego kwestia zawieszenia postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania instalacji do przetwarzania odpadów niebezpiecznych została ostatecznie rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym, a następnie prawomocnie rozpoznana w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pozostawanie w obrocie prawnym ostatecznego postanowienia w przedmiocie zawieszenia i prawomocnego wyroku rozstrzygającego o zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, skutkuje brakiem podstaw do dalszych rozważań w tym przedmiocie. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że jedyną okolicznością miarodajną dla rozstrzygnięcia o wstrzymaniu użytkowania instalacji na podstawie art. 365 ust. 1 p.o.ś., było wykazanie istnienia w obrocie prawnym lub nie wymaganego pozwolenia zintegrowanego.

Polemika autora skargi kasacyjnej z jednoznaczną oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna i wykracza poza granice podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a.

Uznanie za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 170 i art. 171 p.p.s.a., czyni bezprzedmiotowym analizowanie pozostałych zarzutów tej skargi kasacyjnej.

W tym stanie rzeczy, z mocy art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.