Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 189/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 53 a pkt 2, art 54, art 55 ust 1 pkt 1-7, art. 57 ust 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2006 nr 234 poz 1694
law: Ustawa z dnia z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity
article: art 7, 11, 76, art 77 par. 1, art 80,, art. 107 par 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 145 par 1 pkt 1 lit. c, art 152, art 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), , Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2009 r. sprawy ze skargi L K C na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia .... października 2008 r. nr .... w przedmiocie: odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz L K C kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania;


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 17 grudnia 2008 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez L K C jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2008 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. Nr [...]o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] listopada 2006 r. L K C złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony motywując go zawarciem związku małżeńskiego z obywatelką polską MC oraz prowadzeniem działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr .... Wojewoda [...] odmówił udzielenia wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, iż związek małżeński cudzoziemca z MC został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Od powyższego rozstrzygnięcia zainteresowany wniósł w dniu [...] marca 2007 r. odwołanie do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców stwierdził niedopuszczalność odwołania z uwagi na nieprawidłowe doręczenie zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi cudzoziemca.

Po prawidłowym doręczeniu decyzji Wojewody [...] pełnomocnik strony wniósł w dniu [...] lipca 2007 r. ponownie odwołanie.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji przychylił się do stanowiska Wojewody [...] , iż związek małżeński L K C z MC został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ustosunkowując się do podniesionej w odwołaniu okoliczności, iż aktualnie żona cudzoziemca jest w ciąży stwierdził, że fakt ten w żaden sposób nie wpływa na zmianę obrazu przedmiotowego małżeństwa i jego ocenę w świetle przedstawionego materiału dowodowego. Organ wskazał jednak, iż zarówno we wniosku, jak i w trakcie postępowania prowadzonego przed organem I instancji wnioskodawca powołał się na okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, co nie zostało uwzględnione przez organ I instancji i ocenione jako druga z przesłanek do udzielenia wnioskowanego zezwolenia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił cudzoziemcowi udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...] posiadając wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta[...] . Organ uznał, że działalność ta nie spełnia przesłanek zawartych w art. 53 ust. 1 pkt. 2 ustawy o cudzoziemcach. Podkreślił, iż L K C jest obywatelem[...] , i nie należy do kategorii osób zagranicznych wskazanych w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.). Z kolei zgodnie z art. 13 ust. 3 tej ustawy osoby zagraniczne inne niż wymienione w ust. 1 i 2 mają prawo do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej wyłącznie w formie spółki: komandytowej, komandytowo-akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnej, a także do przystępowania do takich spółek oraz obejmowania bądź nabywania ich udziałów lub akcji, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie przewiduje zatem możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji działalności przez obywateli [...][ .

W związku z powyższym Wojewoda stwierdził, iż cudzoziemiec nie prowadzi działalności gospodarczej na podstawie przepisów obowiązujących w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej co jest przesłanką do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w oparciu o art. 57 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach ( t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694).

Z uwagi na ponowne rozpatrywanie sprawy organ uznał za niezasadne ponowne badanie, czy związek małżeński wnioskodawcy z MC został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zaznaczył, iż organy I jak i II instancji przeprowadzając stosowne postępowanie na tą okoliczność zgodnie uznały, że małżeństwo cudzoziemca z MC zostało zawarte w celu obejścia przepisów.

Organ odniósł się do dołączonego do akt sprawy aktu urodzenia O L K, z którego wynika, iż rodzicami małoletniej są M C oraz L K C. wskazując, iż fakt ten nie wpływa na zmianę jego stanowiska z uwagi na wcześniejsze ustalenia organów w powyższej sprawie. Wojewoda zaznaczył, iż zainteresowany nie złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję organu II instancji [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., w którym to rozstrzygnięciu Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców jednoznacznie stwierdził, iż związek małżeński wnioskodawcy z M C został zawarty wyłącznie w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Wobec powyższego uznał, iż cudzoziemiec nie miał zastrzeżeń co do słuszności wydanego rozstrzygnięcia.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. pełnomocnik cudzoziemca złożył odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] wnosząc o uchylenie decyzji w całości i udzielenie L K C zezwolenia na zamieszkanie czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wobec faktu, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

W treści pisma wskazał, iż od dnia [...] lutego 2004 r. pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką polską, M C. W dniu [...] stycznia 2005 r. Wojewoda [...] wydał mu zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 2 lat a podstawą decyzji Wojewody była okoliczność zawarcia związku małżeńskiego z obywatelem RP. Zaznaczył, iż w toku postępowania przed wydaniem tej decyzji, organ z pewnością przeprowadził obligatoryjne postępowanie, wynikające z art. 55 ustawy o cudzoziemcach. Cudzoziemiec zaznaczył, iż w okresie poprzedzającym zakończenie postępowania prowadzonego przez Wojewodę z jego aktualnego wniosku z dnia [...].11.2006r., w związku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, poinformował organ pismem z dnia [...] lutego 2008 r., iż z jego związku małżeńskiego z M C. urodziło się dziecko O L K. Cudzoziemiec zaznaczył, iż zmienił miejsce zamieszkania. Mieszka sam z małżonką i córką. Nie zamieszkuje z nimi L T H, co było uprzednio dla organu I instancji jednym z motywów rozstrzygnięcia (uchylonego). W ocenie odwołującego się, Wojewoda [...] naruszył art. 77 § 1 k.p.a, albowiem pomimo zmiany stanu faktycznego, polegającej na narodzeniu się dziecka ze związku, który potraktował jako rzekomo fikcyjny, a także zmianie miejsca zamieszkania małżonków z dzieckiem, nie podjął żadnych czynności wyjaśniających i dowodowych w tym zakresie, ponownie wadliwie ustalając stan faktyczny sprawy, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Zaznaczył, iż nie zachodzą w sprawie okoliczności wskazane w art. 55 ustawy o cudzoziemcach pozwalające na przyjęcie pozorności związku małżeńskiego. Zainteresowany podniósł, iż organ nie wskazał przyczyn dla których obecnie podtrzymuje swoje stanowisko w zakresie oceny rzekomej pozorności jego małżeństwa. Podkreślił, iż organ dokonał jednostronnie i nieobiektywnej oceny materiału dowodowego oraz stanu prawnego nie rozważając możliwości przyznania mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 a pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.

Cudzoziemiec zaznaczył, iż od początku 2007 r. nie dysponuje dokumentem potwierdzającym legalność jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powyższego zakończył prowadzenie działalności gospodarczej, obecnie współpracuje z żoną w ramach prowadzonej przez nią działalności. Podkreślił, iż wraz z żoną prowadzi w dalszym ciągu wspólne gospodarstwo domowe, razem pracują - ich wzajemne związki życiowe są bardzo silne, opierając się nie tylko na relacjach emocjonalnych, ale także wspólnym gospodarstwie domowym i wspólnocie ekonomicznej.

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr[...], wydaną na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 4 i 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2006r., Nr 234, pozycja 1694) w zw. z art. 20 ust. 1 i art. 21 ustawy z dnia 24 maja 2007r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2007r., Nr 120, poz. 818) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] .04.2008r. Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż L K C dotychczas przebywał w Polsce na podstawie dwóch zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczonych. Pierwsze z nich zostało mu udzielone na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, natomiast drugie w związku z okolicznością zawarcia związku małżeńskiego. Organ zaznaczył, iż podczas poprzedniego postępowania dotyczącego udzielenia w/w zezwolenia, związek małżeński cudzoziemca z M K C nie był badany pod kątem przepisów art. 55 ustawy o cudzoziemcach. Dopiero podczas rozpatrywania przedmiotowej sprawy, organ I instancji przeprowadził czynności wyjaśniające pod kątem weryfikacji autentyczności związku małżeńskiego zawartego przez Cudzoziemca i uznał, iż związek małżeński z M C został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Szef Urzędu wskazał, że na poparcie powyższego stanowiska należy powołać różniące się zeznania w/w małżonków złożone do protokołu w dniu [...].12.2006r., dotyczące podstawowych kwestii z ich życia oraz ustalenia dokonane przez pracowników [...]Urzędu Wojewódzkiego na podstawie oględzin mieszkania małżonków. W ocenie organu II instancji, zeznania małżonków są jednoznacznym dowodem na to, iż ich małżeństwo nie jest autentyczne. Podkreślił, iż małżonkowie różnili się właściwie we wszystkich, poruszonych w trakcie przesłuchania kwestiach, nie byli w stanie wskazać poprawnie podstawowych informacji dotyczących danych osobowych, wyglądu mieszkania, okoliczności dot. poprzedniego dnia. Organ zwrócił również uwagę na specyficzna sytuację osobistą małżonków w kontekście ich relacji ze współlokatorką - L T H wskazując, iż w trakcie trwania badanego związku małżeńskiego urodziło się wspólne dziecko w/w cudzoziemki i wnioskodawcy, co oboje tłumaczyli byłym kryzysem pomiędzy stroną, a jego żoną. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaznaczył, iż L T H i żona strony mają dzieci z tym samym obywatelem polskim. Ponadto w/w cudzoziemka zamieszkiwała przed ślubem zainteresowanego z M C pod tym samym adresem co przyszli małżonkowie.

Organ podtrzymał swoją ocenę wyrażoną w decyzji z dnia [...].08.2007r. Nr[..] , iż ciąża M K C, a aktualnie fakt, iż zainteresowany nie mieszka już z L T H, a z małżonką, z którą ma wspólne dziecko, w żaden sposób nie wpływa na zmianę oceny, iż powyższe małżeństwo zostało zawarte w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W związku z tym stwierdził, iż wobec Cudzoziemca zachodzi przesłanka z art. 53 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Podkreślił, iż z uwagi na wyczerpanie przesłanki z art. 57 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy, przedmiotowego zezwolenia nie można udzielić w oparciu o przepis art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach.

Organ odnosząc się do prowadzenia przez cudzoziemca działalności gospodarczej stwierdził, iż nie spełnia ona wymagań określonych w art. 53 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Zaznaczył, iż cudzoziemiec podczas przesłuchania do protokołu w dniu [...] 11.2007r. sam stwierdził, że zawiesił prowadzenie tej działalności w marcu 2007 r.

W związku z powyższym uznał, iż wobec zainteresowanego zachodzi okoliczność określona w art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Z konstrukcji przepisu art. 57 ust.1 wynika, że wydane na jego podstawie rozstrzygnięcie nie jest oparte na uznaniu organu administracji publicznej, organ jest bowiem zobowiązany do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w przypadku zaistnienia określonych w nim okoliczności.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odniesieniu do zarzutu nieuwzględnienia przez organ I instancji treści art. 53a pkt 2 ustawy o cudzoziemcach

wskazał, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie.

Organ zaznaczył ponadto, iż zaskarżona decyzja nie narusza art. 18 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997r., Nr 78, poz. 483, sprostowanie Dz. U. z 2001r., Nr 28, poz. 319) i art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z 1995 r. Nr 36, poz. 175,176 i 177 z 1998 r. Nr 147, poz. 962 oraz z 2002 r. Nr 127, poz. 1084), ani przepisów Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989r. (Dz. U. z 1991 Nr 120 poz. 526, z późn. zm.).

Pismem z dnia 17 grudnia 2008 r. L K C złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2008 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

* bezpodstawne zastosowanie art. 57 ust 1 pkt 4 w związku z art. 55 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach,

* bezpodstawne zaniechanie zastosowania art. 53a pkt 2) ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach;

oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

* naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz jego selektywne i jednostronne rozpatrzenie, w zakresie zarzutów materialnoprawnych,

* naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego w zakresie okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 53a pkt 2) ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach,

* naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, zwłaszcza w zakresie odmowy zastosowania art. 53a pkt 2) ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż Wojewoda [...] naruszył art. 77 § 1 k.p.a, albowiem pomimo ewidentnej zmiany stanu faktycznego, polegającej na narodzeniu się dziecka ze związku, który potraktował jako rzekomo fikcyjny, a także zmianie miejsca zamieszkania małżonków z dzieckiem, nie podjął żadnych czynności wyjaśniających i dowodowych w tym zakresie, ponownie wadliwie ustalając stan faktyczny sprawy, praktycznie bez przeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego. W ocenie skarżącego w związku z istotną zmianą stanu faktycznego, konieczne było przeprowadzenie ponownego postępowania dowodowego w tym zakresie, zwłaszcza, iż od wydania uchylonej decyzji upłynął przeszło rok. Podkreślił, iż w tym czasie doczekał się z małżonką narodzin dziecka. Zmienił miejsce zamieszkania. Obecnie z cudzoziemcem i jego żoną nie zamieszkuje L T H . Zaznaczył, iż przyjęcie dokonanych w ubiegłym roku ustaleń faktycznych za podstawę decyzji wydanej [...] kwietnia 2008 r., pozostaje w rażącej sprzeczności z obowiązkiem zgromadzenia i rozpatrzenia dowodów i ustalenia aktualnego stanu faktycznego, stanowiącego prawidłową podstawę decyzji administracyjnej. Podniósł, iż Wojewoda nie przeprowadził wizji miejsca zamieszkania małżonków, nie ponowił ich przesłuchania, ani nie podjął innych czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego aktualnego na dzień wydania decyzji, tj. [...] kwietnia 2008 r. Wskazał, iż organ I instancji odniósł się do wskazanych okoliczności tylko poprzez wskazanie, iż w jego ocenie nie mają one znaczenia rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Podkreślił, iż organ odwoławczy nie zwrócił uwagi na te błędy w całości podtrzymując stanowisko Wojewody. Ponadto nie odniósł się w żaden sposób do nowych okoliczności faktycznych, które wystąpiły w sprawie pomimo, wskazania na fakt narodzin dziecka, zmiany miejsca zamieszkania oraz zerwania relacji z L T H. Zaznaczył, iż organ odwoławczy nie uzupełnił także postępowania dowodowego we wskazanym zakresie.

Skarżący podkreślił, iż w pierwszej połowie 2007 r. jego małżeństwo przeżywało kryzys, który został zażegnany zaś organy obu instancji uznały bezpodstawnie, iż przejściowe kłopoty małżeństwa wskazują na jego pozorny charakter. Ponadto nie rozważyły przyznania wnioskodawcy zezwolenia na zamieszkanie na czas określony na podstawie art. 53 a pkt 2 ustawy o cudzoziemcach z uwagi na brak uzasadnienia odmowy zastosowania tego przepisu. Zaznaczył, iż jego sytuacja jako męża i ojca obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, zamieszkujących w Polsce uzasadnia zamieszkiwanie na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące z uwagi na łączące go z żoną i córką więzi rodzinne.

Cudzoziemiec zaznaczył, iż pomimo zobowiązania Wojewody do "podjęcia innych niezbędnych czynności, mogących przyczynić się do podjęcia słusznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie" zawartego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].08.2007 r., uchylającej pierwotną decyzję Wojewody w niniejszej sprawie, Wojewoda nie podjął takich czynności, ograniczając w praktyce do minimum postępowanie dowodowe, poprzedzające wydanie decyzji I instancji. Ponadto pomimo wskazania na ten fakt w odwołaniu Szef Urzędu ds. Cudzoziemców nie dostrzegł nie wykonania przez organ I instancji powyższych zaleceń oraz nie podjął żadnych czynności, dla podjęcia słusznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Skarżący podkreślił iż organu II instancji, ograniczył się do podzielenia wszelkich twierdzeń organu I instancji, bez przeprowadzenia jakichkolwiek czynności wyjaśniających, a także bez odniesienia się w jakikolwiek konkretny i rzeczowy sposób do wskazanych nowych okoliczności faktycznych.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu ds. Cudzoziemców podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 53 a pkt 2 ustawy o cudzoziemcach wskazał, iż przepis ten ma zastosowanie do innej sytuacji i okoliczności niż w przedstawionym stanie faktycznym. Z uwagi na fikcyjny charakter zawartego małżeństwa nie może być traktowany jako chęć zamieszkania ze względu na więzi o charakterze rodzinnym. Organ uznał po pierwsze, iż cudzoziemiec nie posiada faktycznych więzi rodzinnych, a ponadto nie ma zamiaru dołączyć do obywatela polskiego albowiem już przebywa na terytorium kraju. Zaznaczył, iż artykuł 53a w/w ustawy stanowi samodzielną przesłankę udzielenia zezwolenia i nie dotyczy osób, które już przebywają na terytorium kraju, a ponadto zawarły już związek małżeński. Podkreślił, iż wskazał wszelkie okoliczności dotyczące związku małżeńskiego cudzoziemca. Zebrał kompletny materiał dowodowy i wskazał jakimi okolicznościami kierował się przy wydaniu decyzji tym samym nie naruszając art. 77 , 80 i 107 § 3 kpa. Organ zaznaczył, iż odmawiając zastosowania art. 53a pkt 2 wskazał przepisy stanowiące podstawę decyzji w związku z powyższym nie był zobowiązany do uzasadniania dlaczego nie należy stosować innych przepisów ustawy. Wskazał, iż art. 53a pkt 2 ustawy nie stanowił podstawy decyzji i tym samym nie wymagał szczegółowego uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. nr 153, poz. 1269], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że stan prawny w sprawie przedstawia się następująco:

Według obowiązującej w dacie składania wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony treści przepisu art. 55 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach organ prowadzący postępowanie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi będącemu małżonkiem obywatela polskiego lub małżonkiem cudzoziemca zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 54, ustala, czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą.

Na mocy przepisu art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim lub cudzoziemcem zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 54, a związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

W cytowanym powyżej przepisie art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach została wymieniona przesłanka (okoliczność), której zaistnienie powoduje obligatoryjną odmowę udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na osiedlenie - na co powołał się organ w zaskarżonej decyzji uznając, że obywatelowi W należy odmówić udzielenia zezwolenia, albowiem zawarł związek małżeński z obywatelką polską wyłącznie w celu obejścia ustawy o cudzoziemcach.

Niewątpliwie przepis artykułu 57 ust. 1 (w tym także pkt 4) ustawy o cudzoziemcach należy do kategorii przepisów dla organu wiążących, a to oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu - skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru co do treści rozstrzygnięcia. Tym większe znaczenie ma więc prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz poprawne odczytanie treści przepisu, gdyż właściwa jego interpretacja jest punktem odniesienia i podstawowym warunkiem prawidłowego rozstrzygnięcia.

Zgodnie ze sformułowaną w przepisie art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Stosownie do przepisu art. 77 §1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a.

Rezultaty działań organów administracji, zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego, jak i ustalenia jego znaczenia według normy prawnej powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Uzasadnienie to jeden ze wskazanych w art. 107 K.p.a. integralnych elementów prawidłowej decyzji administracyjnej.

Zdaniem sądu wskazane przez organ w zaskarżonej decyzji przesłanki odmowy udzielenia skarżącemu wnioskowanego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie zostały wyjaśnione w sposób należyty.

Jako podstawę odmowy organy I i II instancji wydając decyzje w 2008r. wskazały na fikcyjność małżeństwa zawartego przez cudzoziemca z obywatelką polską, opierając się na faktach ustalanych w 2006r. oraz styczniu 2007r. Jak wcześniej zauważono organy administracji mają stosownie do treści art. 7 i 77 k.p.a. obowiązek ustalenia prawidłowego stanu faktycznego na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, ponownie rozpatrujący sprawę. Organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, lecz musi uwzględniać stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. "W postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy nie może ograniczać się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania ( art. 136 i art. 138 kpa)." [por. wyrok NSA z 24.02.1992 r., IISA 49/92 nie publ.]. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych.

W ocenie Sądu stwierdzenie, że związek małżeński został zawarty wyłącznie w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach jest w przedmiotowym przypadku przedwczesne, gdyż w sprawie nie został wyczerpująco zanalizowany materiał dowodowy i należycie ustalony stan faktyczny. Słusznie podnosi skarżący, iż organy całkowicie zignorowały fakt urodzenia się w czasie postępowania administracyjnego dziecka pochodzącego z małżeństwa L K C z M C, na co skarżący powołał się w lutym 2008 r., jeszcze w czasie postępowania toczącego się w pierwszej instancji przed Wojewodą [...], dołączając na tę okoliczność odpis dokumentu urzędowego jakim jest odpis skrócony aktu urodzenia dziecka. Wojewoda [...] fakt ten skwitował jednym zdaniem, że "mając na uwadze wcześniejsze ustalenia w powyższej sprawie fakt ten nie wpływa na zmianę stanowiska". Następnie, pomimo kwestionowania tego lakonicznego stanowiska przez skarżącego w odwołaniu od decyzji wojewody z dn. [...].04.2008r., z powołaniem się na treść art. 76 k.p.a. oraz podnoszenia braku przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego na okoliczność aktualnego stanu rzeczy, organ drugiej instancji stwierdził w tym zakresie jedynie, iż podtrzymuje swoją ocenę wyrażoną w decyzji z dnia [...].08.2007r., "że ciąża Pani M K C a aktualnie fakt, iż Pan L K C nie mieszka już z Panią L T H, a z małżonką, z którą ma wspólne dziecko, w żaden sposób nie wpływa na zmianę oceny, że powyższe małżeństwo zostało zawarte w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony".

W tym miejscu należy przypomnieć, co już wcześniej wspomniano, że uzasadnienie jest jednym z integralnych elementów decyzji administracyjnej ( art. 107§1 k.p.a.). Na uzasadnienie decyzji składać się powinno uzasadnienie faktyczne i prawne. Rozwinięcie tych pojęć ustawodawca zawarł w § 3 cyt. przepisu, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma również służyć realizowaniu zasady przekonywanie, o której mowa w art. 11k.p.a. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Na tym tle warto przytoczyć pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 15 grudnia 1995 r. (sygn. akt SA/Lu 2479/94, LEX Nr 27106) doskonale obrazujący rolę uzasadnienia decyzji: "Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych". Poza tym uzasadnienie decyzji pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności, czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy Sąd ocenił, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji w ogóle nie przystaje do wskazanych wymagań.

Wydaje się, że zgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego fakt urodzenia się dziecka z małżeństwa wskazuje, iż małżeństwo to jest związkiem funkcjonującym, a nie fikcyjnym. Jeśli organy orzekające uznały inaczej, winny dać temu wyraz uzasadnieniu pisemnym decyzji, wyjaśniając swoje motywy, aby możliwe było skontrolowanie takiego rozumowania przez sąd administracyjny. Brak wyjaśnienia motywów decyzji w zasadniczym dla rozstrzygnięcia aspekcie powoduje, że z tych właśnie względów wydana w sprawie decyzja narusza zarówno art. 107 § 3 K.p.a., jak i zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 K.p.a. Ponadto konsekwencją braku właściwego uzasadnienia jest to, że nie ma możliwości zbadania, czy dokonana przez organy obu instancji ocena zgromadzonego w sprawie materiału była prawidłowa ze względu na kryteria wskazane w art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., jak również podnoszonym przez stronę art. 76§ 1 k.p.a.

Pomijając jednak nawet sprawę wadliwego uzasadnienia decyzji należy zauważyć, że już z samych akt administracyjnych sprawy wynika, że organy orzekające w sprawie uchybiły obowiązkowi zebrania materiału dowodowego, na podstawie którego byłoby możliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy aktualnego na dzień wydania rozstrzygnięcia. Brak jakichkolwiek ustaleń ( poza faktem urodzenia się dziecka z małżeństwa, który to fakt został całkowicie przez organy zignorowany) odnośnie miejsca zamieszkiwania małżonków i ich wzajemnych relacji, związków skarżącego z L T H, z która ma dziecko, czy też innych okoliczności sprawy mogących mieć wpływ na ocenę małżeństwa cudzoziemca uzasadnia ocenę, iż decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 k.p.a. obligującym organy do podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Dokonując ustalenia aktualnego na dzień wydania decyzji stanu faktycznego należy mieć na uwadze, iż w sprawie ma zastosowanie wyżej wspomniany art. 55 ust.1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Trzeba bowiem podnieść, że okoliczność, iż małżonkowie różnili się co do danych ich dotyczących, wyglądu mieszkania, okoliczności dot. poprzedniego dnia nie może sama w sobie świadczyć o fikcyjności małżeństwa. Stwierdzenie, że małżonkowie nie są zgodni nawet co do danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą (art. 55 ust. 1 pkt 6), nie jest tożsame z ustaleniem, że związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, lecz jedynie uzasadnia przeprowadzenie postępowania umożliwiającego ustalenie, czy małżeństwo zostało zawarte w tym celu. Dopiero wynik tego postępowania wyjaśniającego - przeprowadzonego z poszanowaniem reguł wynikających z k.p.a., z uwzględnieniem treści art. 55 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach oraz całokształtu okoliczności sprawy mających znaczenie dla oceny celu zawartego małżeństwa - może uzasadniać odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 kwietnia 2006 r., II OSK 1142/05, ONSA i WSA rok 2006, Nr 5, poz. 147, str. 231). Podobny pogląd jest wyrażany także w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych np. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2006r. stwierdzono "Wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 55 ust. 1 pkt 1-7 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175 ze zm.) nie świadczy automatycznie o fikcyjności małżeństwa. Powinno natomiast stanowić podstawę do podjęcia czynności celem ustalenia w sposób wskazany w przepisach k.p.a., czy taka fikcyjność w danym przypadku nie zachodzi." (LEX nr 283265).

Reasumując: w całej rozciągłości należy zgodzić się z zarzutami skargi wskazującymi, iż pomimo ewidentnej zmiany stanu faktycznego, w stosunku do tego, będącego podstawą ustaleń na początku 2007r., Wojewoda [...], nie podjął żadnych czynności wyjaśniających i dowodowych w tym zakresie, a organ odwoławczy nie zwrócił uwagi na te błędy, w całości podtrzymując stanowisko Wojewody.

Z tych też przyczyn należy uznać, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem ww. przepisów postępowania nakazujących organom administracji podjęcie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, według okoliczności aktualnych na dzień wydania decyzji, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz właściwego uzasadnienia decyzji administracyjnej, a wady te mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podejmie czynności, które usuną te istotne wady i dokona ustalenia aktualnego stanu faktycznego w małżeństwie skarżącego, z uwzględnieniem powyższych uwag.

Sąd nie podziela natomiast zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organy prawa materialnego – art. 53a pkt 2 ustawy o cudzoziemcach – wg brzmienia tej ustawy w dniu wydania zaskarżonej decyzji – stanowiącego, iż zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który ze względu na więzi o charakterze rodzinnym zamierza dołączyć do obywatela polskiego lub obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub z nim przebywać. Należy zgodzić się z Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców, iż stan faktyczny objęty normą zawartą w cyt. przepisie nie dotyczy takich sytuacji, jak skarżącego, tzn. osób, które przebywają już na terytorium Polski i zawarły już związek małżeński.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.