Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1000/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 83 f ust. 17
journal: Dz.U. 2016 poz 2134
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. K. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty administracyjnej za usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję wraz poprzedzającymi ją decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego: - z dnia [...] października 2021 r., nr [...]; - z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] oraz Wójta Gminy [...]: - z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...]; - z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...]; - z dnia [...] marca 2021 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. K. i K. K. solidarnie kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

U z a s a d n i e n i e:

M. K., zwana dalej: "wnioskodawczynią" lub "skarżącą" 17.11.2017 złożyła zgłoszenie usunięcia drzew na działkach nr [...] obręb [...], gmina Aleksandrów Kujawski, poczym 27.11.2017 r., wniosek ten cofnęła (k. 1-4d akt administracyjnych organu I instancji).

Następnie wnioskiem z 27.11.2017 r., wniosła o wydanie zezwolenia na usunięcie 50 drzew, które kolidują z prowadzoną budową budynków mieszkalnych, jednocześnie oświadczając, że chęć usunięcia drzew nie wynika z celu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej (k. 4 ww. akt).

Wójt Gminy Aleksandrów Kujawski decyzją znak PL.6131.127.3.2017.SB z dnia 18 grudnia 2017 r. na podstawie art. 83 ust. 1, art. 83b ust. 1, art. 83d ust. 2 i 4, art. 86 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r. poz. 2134), zwanej dalej; "u.o.p.", po rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 27.11.2017 r., o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew rosnących na działkach nr [...] obręb [...], gmina Aleksandrów Kujawski zezwolił na usunięcie ww. drzew, których obwody pni ustalono na podstawie pomiaru na wysokości 130 cm: a) gat. sosna zwyczajna (41 szt.) o obwodach pni: b) gat. brzoza brodawkowata (9 szt.) o obwodzie pnia: 73 cm; rosnących na ww. działkach bez pobierania opłaty, zobowiązując wnioskodawczynię do dokonania nasadzeń zastępczych w zamian za usunięte drzewa w ilości 50 sztuk drzew gat. dąb, klon, brzoza, lipa, jarząb lub żywotnik, o minimalnym obwodzie pnia 6 cm (mierzonym na wysokości 100 cm), na działkach stanowiących własność wnioskodawcy, w terminie do 31.10.2019 r.

W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że po przeprowadzeniu wizji lokalnej w dniu 30.11.2017 r. stwierdzono, że:

1/ 41 szt. drzew gat. sosna zwyczajna o obwodach pni mierzonych na wysokości 130 cm: 33 cm, 34 cm, 34 cm, 37 cm, 37 cm, 38 cm, 38 cm, 39 cm, 40 cm, 40 cm, 40 cm, 41 cm, 42 cm, 43 cm, 44 cm 44 cm, 45 cm, 45 cm, 46 cm, 46 cm, 48 cm, 49 cm, 49 cm, 49 cm, 50 cm, 50 cm, 52 cm, 52 c\p, 53 cm, 53 cm, 53 cm, 53 cm, 54 cm, 57 cm, 58 cm, 59 cm, 61 cm, 63 cm, 64 cm, 66 cm, 70 cm, szt. drzew gat. brzoza brodawkowata o obwodach pni mierzonych na wysokości 130 cm: 37 cm, cm, 44 cm, 46 cm, 57 cm, 60 cm, 61 cm, 66 cm, 70 cm, rośnie na terenie działek ewidencyjnych nr [...] obręb [...];

2/ drzewa są w dobrym stanie fitosanitarnym, brak posuszu w koronach oraz uszkodzeń mechanicznych pni;

3/ drzewa rosną w dużym zagęszczeniu, a ich lokalizacja koliduje z planowaną budową budynków mieszkalnych (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego);

4/ brak gatunków chronionych roślin, zwierząt i grzybów na drzewach oraz wokół nich siedlisk;

5/ brak oznak gniazdowania ptaków;

6/ nie stwierdzono występowania pachnicy dębowej (brak dziupli w pniach drzew).

Wskazano, że niespełnienie warunków nasadzeń spowoduje stwierdzenie przez organ wygaśnięcia decyzji i wszczęcie postępowania o wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia zgodnie z art. 162 kodeksu postępowania administracyjnego (k. 8 akt administracyjnych organu I instancji).

Zawiadomieniem z 1 lutego 2021 r. Wójt Gminy Aleksandrów Kujawski poinformował wnioskodawczynię i jej męża K. K., zwanego dalej: "skarżącym" o wszczęciu postępowania w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty za usunięcie 41 drzew gat. sosna zwyczajna oraz 9 drzew gat. brzoza brodawkowata na ww. działkach (k. 31 ww. akt).

Wójt Gminy Aleksandrów Kujawski decyzją z dnia 29 marca 2021 r., orzekł w przedmiocie nałożenia na skarżących obowiązku uiszczenia opłaty administracyjnej w łącznej kwocie 28.825,00 zł, za usunięcie 27 sztuk drzewa gat. sosna zwyczajna z terenu ww. działek w związku z rozpoczęciem działalności gospodarczej polegającej na wynajmie lokali mieszkalnych na ww. działkach, co wyczerpało przesłanki art. 83f ust. 17 u.o.p.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, że na terenach dokonanej wycinki drzew prowadzona jest przez skarżących działalność gospodarcza w postaci wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi. Podniesiono, że decyzją Starosty Aleksandrowskiego z 25.05.2017 r., udzielono pozwolenia na budowę skarżącym na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego. Ponadto pismem z 28.12.2020 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził dokonanie przebudowy we wszystkich domach jednorodzinnych, w których powstało po 6 samodzielnych lokali, co spowodowało zmianę sposobu użytkowania obiektów na wielorodzinne. Organ stwierdził, że prowadzony przez wnioskodawczynię najem 18 lokali mieszkalnych spełnia kryteria ciągłości i zorganizowania w świetle art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r., o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1426). Organ stwierdził, że zgodnie z art. 83f ust. 17 u.o.p., przepisów art. 83 ust. 1 (będącego podstawą uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew), nie stosuje się jeżeli w terminie 5 lat od dokonania oględzin wystąpiono o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a budowa ta ma związek z prowadzeniem działalności gospodarczej i będzie realizowana na części nieruchomości, na której rosło usunięte drzewo, organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, uwzględniając dane ustalone na podstawie oględzin, nakłada na właściciela nieruchomości, w drodze decyzji administracyjnej, obowiązek uiszczenia opłaty za usunięcie drzewa.

W odwołaniu od ww. decyzji skarżący wskazali, że pierwotne zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew zostało wycofane i skutkiem złożenia wniosku o zezwolenie na usunięcie drzew uzyskali decyzję pozytywną w tym zakresie. Zastosowanie art. 83f ust. 17 u.o.p. było więc wadliwe, ponieważ regulacja ta odnosi się do trybu zgłoszeniowego, który w sprawie nie miał miejsca. Ponadto podnieśli, że nałożenie opłat za usunięcie drzew jest dla nich krzywdzące ponieważ zostali już zobowiązani do nasadzeń zastępczych, które wykonali, a więc ponowne nałożenie zobowiązania - tym razem pieniężnego - byłoby niesprawiedliwie i niezgodne z u.o.p.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku decyzją z dnia 20 maja 2021 r., na skutek rozpoznania odwołania skarżących, uchyliło ww. decyzję i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że organ nie wydaje zezwolenia na usunięcie drzew w sytuacji, która dotyczy drzew rosnących na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co wynika z art. 83f ust. 1 u.o.p. Wskazano, że w sytuacji złożenia ponownego wniosku przez skarżącą z 27.11.2017 r. organ winien był poprzestać na sporządzeniu protokołu, a po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu przez organ (art. 83f ust. 8 u.o.p.), w terminie 14 dni od dokonania oględzin wnioskodawcy mieli prawo do dokonania usunięcia drzew.

Po przejściu do oceny legalności aktualnej decyzji, stwierdzono, że postępowanie dowodowe zawiera braki, które uniemożliwiają stwierdzenie faktu prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżących na ww. działkach i związku tego faktu z usunięciem drzew. Wskazano też potrzebę wyjaśnienia, czy zachodzą przesłanki z art. 86 ust. 1 pkt 7 u.o.p. Podniesiono, że zarzuty odwołania w zakresie naruszenia art. 83f ust. 17 u.o.p. są zasadne, a w decyzji z 18.12.2017 r., organ niezasadnie zastosował art. 83 ust. 1 w zw. z art. 83d u.o.p.

Wójt Gminy Aleksandrów Kujawski decyzją z dnia 5 sierpnia 2021 r. znak: PL.6131.11.9.2021.MKM na podstawie art. 83f ust. 17 u.o.p., wskutek postępowania wszczętego z urzędu, nałożył na skarżących opłatę administracyjną w kwocie 28.825,00 zł, za usunięcie 27 sztuk drzewa gat. sosna zwyczajna z terenu ww. działek, uznając, że dokonana wycinka drzew związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej stron, tj. z działalnością polegającą na wynajmie lokali mieszkaniowych znajdujących na się na wybudowanych domach, zlokalizowanych na ww. działkach, co wynika z oględzin z 23.02.2021 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący wywodzili, że wniosek o wydanie zezwolenia zawierał informację o celu niezwiązanym z prowadzeniem działalności gospodarczej , ponieważ na dzień składania wniosku o zezwolenie na usunięcie drzew, tj. 27.11.2017 r. odwołujący nie prowadzili działalności gospodarczej, jak również obecnie jej nie prowadzą na działkach o nr ew. [...] obręb [...], a wynajmowane lokale mieszkalne na ww. działkach przeznaczone są na cele mieszkalne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku decyzją z dnia 25.10.2021 r., uchyliło w całości ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu decyzji ponownie stwierdzono, że zezwolenie na usunięcie wnioskowanych drzew bez naliczenia opłaty z tego tytułu z jednoczesnym zobowiązaniem wnioskodawców do dokonania nasadzeń zastępczych było nieumocowane prawnie, gdyż decyzja została wydana z naruszeniem art. 83f ust. 3a u.o.p. Organ I instancji - mimo, że postępowanie zostało wszczęte już w trakcie obowiązywania zmienionej od 1 stycznia 2017r. u.o.p., pominął całkowicie regulację prawną dotyczącą wyjątku od wydawania zezwolenia na usunięcie drzew (krzewów).

Stwierdzono, że pomimo, iż decyzja Wójta Gminy Aleksandrów Kujawski z dnia 18 grudnia 2017 r. zezwalająca na usunięcie wnioskowanych drzew jest wadliwa, to nadal funkcjonuje ona w obrocie prawnym, a okoliczność, iż strony zostały zobowiązane do dokonania nasadzeń zastępczych może mieć znaczenie dla oceny zasadności nałożenia na nie opłaty administracyjnej za wycinkę drzew.

Wskazano, że stosownie do art. 83f ust. 17 u.o.p., uwzględniając dane ustalone na podstawie oględzin z 23.02.2021 r., stwierdzających, że na ww. działkach znajdują się 3 domy wielorodzinne (w każdym po 6 samodzielnych lokali), na ww. jest prowadzona działalność gospodarcza przez skarżących, co przesądza o konieczności nałożenia na współwłaścicieli nieruchomości obowiązku uiszczenia opłaty za usunięte drzewa.

Podniesiono, że zgodnie z orzecznictwem, związanie dopuszczalności wycinki drzew na prywatnej nieruchomości, bez konieczności uprzedniego uzyskania zezwolenia, z celem, na jaki wycinka jest dokonywana, przesądza o tym, że norma art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. adresowana jest zarówno do tych osób fizycznych, które prowadzą działalność gospodarczą, jak i do tych, które taką działalność zamierzają rozpocząć. Można bowiem dopuścić taką sytuację, w której wycinka drzew jest pierwszym etapem do takiego zagospodarowania nieruchomości, które służyć będzie prowadzeniu działalności gospodarczej osób fizycznych. Chodzi tutaj o funkcjonalny związek pomiędzy dokonaną wycinką drzew, a prowadzoną, bądź zamierzoną działalnością gospodarczą właściciela nieruchomości (wyrok NSA z dnia 26 maja 2021 r. sygn. III OSK 524/21).

Oceniono, że pomiędzy dokonaną przez skarżących wycinką drzew, a prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą zachodzi funkcjonalny związek polegający na tym, iż usunięcie tych drzew związane jest z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Stwierdzono, że zatem, organ I instancji co do zasady był uprawniony do zastosowania normy art. 83f ust. 17 u.o.p., jednakże wydanie skarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o ww. przepis było przedwczesne, ponieważ organ I instancji nie poczynił ustaleń faktycznych, pozwalających wykluczyć możliwość zastosowania wyłączenia określonego w art. 86 ust. 1 pkt 7 u.o.p. Dodano, że jakkolwiek z uchwały Rady Gminy Aleksandrów Kujawski Nr VI/56/19 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru ww. działek, wynika, że tereny te przewidziano pod zabudowę mieszkaniową, to jednak organ I instancji nie poczynił ustaleń w zakresie momentu, w którym wyrosły drzewa, które wycięto z ww. działek.

Wójt Gminy w Aleksandrowie Kujawskim decyzją z dnia 20 grudnia 2021 r., na podstawie art. 83f ust 17 u.o.p., oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330), nałożył na skarżących obowiązek uiszczenia administracyjnej opłaty za usunięcie 24 szt. drzew gat. sosna zwyczajna z terenu ww. działek w łącznej kwocie: 26 300,00 zł., w terminie 14 dni od dnia, uostatecznienia się decyzji.

Powyższe rozstrzygnięcie organ oparł po przytoczeniu dotychczasowego stanu faktycznego, o następujące ustalenia i rozważania:

Jak wynika z 86 ust 1 pkt 7 u.o.p., nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, które posadzono lub wyrosły na nieruchomości po zakwalifikowaniu jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane. Prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że znaczenie normatywne ma (co do zasady) przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego w dacie posadzenia bądź wyrośnięcia drzewa, a nie w dacie orzekania o zezwoleniu na usunięcie (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1051/11 i II OSK 1129/11).

W analizowanym przypadku drzewa gatunku sosna zwyczajna i brzoza brodawkowata o wskazanych w protokole z wizji obwodach pni wyrosły przed przyjęciem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. uchwaly Rady Gminy Aleksandrów Kujawski nr XV/185/08 z dnia 11 czerwca 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie ewidencyjnym [...], gmina Aleksandrów Kujawski opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Kujawsko - Pomorskiego Nr 123 poz. 1969 z dnia 25 wrzesień 2008 r. Skutkiem tego wadliwie zastosowano art. 86 ust. 1 pkt 7 u.o.p., wyłączając naliczenie opłaty za usunięcie drzew. Okres obowiązywania niniejszego planu miał miejsce w latach 2008-2019, który z kolei został zmieniony uchwałą Rady Gminy Aleksandrów Kujawski nr VI/56/19 z dnia 26 lutego 2019 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie ewidencyjnym [...], gmina Aleksandrów Kujawski. Obecnie teren omawianych działek został przewidziany również pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i oznaczony na rysunku planu symbolem 40MN.

Ponadto, w trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy i uzupełnienia materiału dowodowego skierowano pismo znak: PL.6131.11.7.2021.MO z dnia 16.07.2021 r. z prośbą o wydanie stanowiska na podstawie analizy obwodów pni drzew wskazanych w protokole z wizji w dniu 27.11.2017 r. oraz dokumentacji zdjęciowej w przedmiocie wyrośnięcia przed rokiem 2008 r. do Nadleśnictwa Gniewkowo leśniczego zamieszkującego teren miejscowości [...]. W odpowiedzi uzyskano informację, iż przedmiotowe drzewa pochodzącą z sukcesji naturalnej i cześć z nich mogła wyrosnąć już przed 2008 rokiem, lecz na podstawie materiału dowodowego będącego w dyspozycji tut. organu brak możliwości przeprowadzenia jednoznacznej analizy co do wieku drzew oraz ich ilości wyrośniętych przed 2008 tj. przed uchwaleniem planu.

Ustalono, że na powyższych działkach znajdują się budynki mieszkalne, które wykorzystywane są na wynajem lokali. Działalność gospodarcza dotycząca zarządzania nieruchomościami wykonywanymi na zlecenie w tym wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi została rozpoczęta w dniu 01 grudnia 2017 r. przez wnioskodawczynię pod nazwą Firma Usługowa M. " (według danych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej - dokument wygenerowany w dniu 22.10.2020 r.). Natomiast, w dniu 03 lutego 2020 r. skarżący pod nazwą Firma Usługowa K. rozpoczął działalność gospodarczą jako przeważająca: działalność gospodarcza wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (według danych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej - dokument wygenerowany w dniu 22.10.2020 r.). Pomimo, iż z wyciągu z obu ewidencji wynika, iż stałe i dodatkowe miejsce wykonywania działalności stanowi miejscowość R.-P., ul. [...] można tłumaczyć tym, że z uwagi na posiadanie wielu lokalu mieszkalnych przez skarżących na terenie Gminy Aleksandrów Kujawski, jako siedzibę działalności w CEIDG zarejestrowali pod adresem swojego zamieszkania tj. [...], ul. [...].

Po analizie przedmiotowej dokumentacji dowodowej w dniu 25 stycznia 2021 r. pismem znak PL.6131.11.1.2021.MKM, Wójt Gminy Aleksandrów Kujawski z. urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty za usunięcie 41 szt. drzew gat. sosna zwyczajna oraz 9 szt. drzew gat. brzoza brodawkowata na podstawie wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew z dnia 27 listopada 2017 r.

W dniu 23 lutego 2021 r. odbyła się wizja lokalna, w związku z wszczętym z urzędu w/w postępowaniem administracyjnym i ustalono, co następuje:

1. Dokonano oględzin terenu nieruchomości nr [...] obręb [...] przy ul. [...], 20, 14 w miejsc. [...]. Na terenie ww. nieruchomości znajdują się 3 domy wielorodzinne (w każdym po sześć samodzielnych lokali).

2. Właściciele nieruchomości oświadczyli, że cały teren ww. działek był gęsto zarośnięty drzewami. Zgodnie z ich złożonym wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew otrzymali decyzję zezwalającą na usunięcie wnioskowanych wszystkich drzew z terenu ww. działek. Jednakże w trakcie prowadzenia prac budowlanych nie wystąpiła konieczność wycinki wszystkich drzew, w związku z powyższym na nieruchomości pozostawiono następujące gatunki drzew:

• 1 szt. drzewo gat. brzoza brodawkowata (czteropienna);

• 12 szt. drzew gat. brzoza brodawkowata;

• 14 szt. drzew gat. sosna zwyczajna.

3. Właściciele nieruchomości oświadczyli, że na dzień składania wniosku o wycinkę drzew usunięcia drzew ww. działek było przeznaczenie nieruchomości na budowę budynków mieszkalnych.

4. Właściciele nieruchomości oświadczyli, że dokonują wynajmu samych lokali mieszkalnych, a nie wynajmują całej nieruchomości, czyli terenu działek [...] obręb [...] przy ul. [...] (6 umów najmu na 1 budynek mieszkalny wielorodzinny).

5. Założona firma na wnioskodawczynię rozpoczęta działalność w dniu [...] grudnia 2017 r. zarejestrowana na ul. [...] w miejsc. [...] dotyczyła wykonywania usług sprzątania i utrzymywania terenu (nie obejmowała działalności najmu).

6. Założona firma na skarżącego rozpoczęta działalność w dniu 03 luty 2020 r. dotyczyła wynajmu lokali mieszkalnych przy ulicy [...] w miejsc. [...].

7. Zdaniem skarżących na terenie nieruchomości nie jest prowadzona działalność gospodarcza, pomimo przyznania dokonywanego najmu lokali mieszkalnych w obiektach wielorodzinnych.

W dniu 13 lipca 2021 r. przeprowadzono powtórnie wizję lokalną na terenie ww. działek w obecności stron postępowania. W trakcie wizji przesłuchano lokatorów budynków mieszkalnych wielorodzinnych pod adresem [...], ul. [...], ul. [...] i ul. [...]. Najemcy złożyli oświadczenia ustne o wynajmowanych przez z nich lokalach w budynkach wielorodzinnych od skarżących na cele mieszkalne niezwiązane z działalnością gospodarczą oraz o wiadomym im braku prowadzenia działalności gospodarczej na terenie ww. nieruchomości. Okazano umowy najmu wszystkich lokali mieszkalnych. Skarżący wskazali, że lokale są użytkowane przez najemców wyłącznie na cele mieszkalne. Zanonimizowaną kopię umowy najmu lokalu mieszkalnego pod adresem [...], ul. [...] przedłożono do akt sprawy w pełnej treści, natomiast co do pozostałych 17 umów przedłożono kserokopię pierwszych stron umów, z uwagi tożsamość ich treści. Skarżący przedłożyli zanonimizowane kserokopie faktur opłat za czynsz, dzierżawę pojemników oraz parking. Co prawda faktury wystawione w formie ryczałtu zostały opatrzone klauzulą: "podmiot zwolniony z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o podatku od towarów i usług", jednak odnosząc wszystkie wskazane okoliczności do stanu faktycznego organ stwierdził, że opisane powyżej warunki uznania działań skarżących za działalność gospodarczą zostały spełnione. Przemawiają za tym następujące względy: - już przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnej, a następnie o rozpoczęciu wynajmu o tak znacznych rozmiarach właściciele musieli założyć jej powtarzalny i trwały charakter oraz to, iż najem stanie się stałym źródłem dochodu w dłuższej perspektywie; - skala prowadzonego najmu dowodzi, że nie może być on wykonywany bez podjęcia zorganizowanych, systematycznych i uporządkowanych działań, angażujących w znacznym stopniu czas i środki właścicieli. Wskazane okoliczności potwierdzają, że wynajmowanie osiemnastu lokali mieszkalnych spełnia kryteria ciągłości i zorganizowania w świetle art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.), a zatem stanowi w istocie działalność gospodarczą (Wyrok WSA w Opolu z 8.08.2018 r., I SA/Op 191/18, LEX nr 2539705). Prowadząc na własny rachunek i ryzyko, profesjonalny, zarobkowy, zorganizowany i ciągły wynajem lokali, podatnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie najmu lokali (zob. wyrok NSA z 4 kwietnia 2014 r., IIFSK 1092/12).

Ponadto skarżący w dniu 28 marca 2017 r. wystąpili z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma lokalami mieszkalnymi, budynku gospodarczego oraz wewnętrznej instalacji c.o. - odcinek po działce przy ul. [...] w miejscowości [...], gmina Aleksandrów Kujawski

działki nr [...] obręb [...], na podstawie którego decyzją Starosty Aleksandrowskiego nr 155/2017 z dnia 25 maja 2017 r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę obejmujące budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie wyżej wymienionym wniosku. Zgodnie z art. 83f ust 17 u.o.p., jeżeli w terminie 5 lat od dokonania oględzin wystąpiono o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a budowa ta ma związek z prowadzeniem działalności gospodarczej i będzie realizowana na części nieruchomości, na której rosło usunięte drzewo, organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, uwzględniając dane ustalone na podstawie oględzin, nakłada na właściciela nieruchomości, w drodze decyzji administracyjnej, obowiązek uiszczenia opłaty za usunięcie drzewa. Co prawda o pozwolenie na budowę wystąpiono w dniu 28 marca 2017 r. tj. jeszcze przed zgłoszeniem zamiaru usunięcia drzew i przed dokonaniem oględzin terenu, z którego drzewa miały być usunięte, zdaniem organu zamiar usunięcia drzew niewątpliwie wynikał z ubiegania się o możliwość budowy budynków mieszkalnych, których najem lokali będzie faktycznie rozpoczęciem działalności gospodarczej przez skarżących.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z 28 grudnia 2020 r. stwierdził dokonanie przebudowy we wszystkich domach jednorodzinnych, położonych na ww. działkach, w których powstało po 6 samodzielnych lokali, co spowodowało zmianę sposobu użytkowania obiektów na wielorodzinne. Jednak decyzją PINB w Aleksandrowie Kujawskim znak: PINB.460.66.2020-2021.AM z dnia 15 marca 2021 r. organ umorzył postępowanie wobec skarżących w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynków bez wymaganego pozwolenia na budowę wskazując przy tym, że w tym przypadku nie wystąpiła przesłanka warunkująca stwierdzenie zmiany sposobu użytkowania dotychczasowych lokali, pomimo wyodrębnienia 6 lokali mieszkalnych w każdym z trzech dwukondygnacyjnych budynków mieszkalnych (łącznie 18 lokali mieszkalnych). W ocenie tut. organu dokonanie przez współwłaścicieli nieruchomości zmian w obrębie budynków mieszkalnych miało na celu możliwość rozpoczęcia działalności w zakresie wynajmu lokali i czerpania korzyści dochodowych z tego tytułu, a więc usunięcie drzew z w/w nieruchomości było niezbędne do realizacji opisanej inwestycji.

Na prośbę organu, 26 października 2020 r. Straż Gminna dokonała kontroli na działce [...] w miejscowości [...] i stwierdzono rosnących 65 nasadzeń drzew gat. żywotnik, które według oświadczenia wnioskodawczyni zostały posadzone w pierwszej połowie 2018 r.

Z uwagi na to, że z terenu nieruchomości działek nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w miejsc. [...] nie wycięto całości zadrzewienia, o usunięcie których wnioskowano dnia 27 listopada 2017 r., Wójt Gminy Aleksandrów Kujawski obowiązek uiszczenia opłaty za usunięcie drzew nałożył na skarżących uwzględniając różnicę pomiędzy liczbą drzew określonych decyzją znak: PL.6131.127.3.2017.SB z dnia 18 grudnia 2017 r., a liczbą drzew pozostawionych na nieruchomości i inwentaryzowanych w dniu 23 lutego 2021 r. i wyniosły 27 szt. drzew gat. sosna zwyczajna (o obwodach pni mierzonych na wys. 130 cm: 33 cm, 34 cm, 34 cm, 37 cm, 37 cm, 38 cm, 38 cm, 39 cm, 40 cm, 40 cm, 40 cm, 41 cm, 42 cm, 43 cm, 44 cm, 44 cm, 45 cm, 45 cm, 46 cm, 46 cm, 48 cm, 49 cm, 49 cm 49 cm, 50 cm, 50 cm, 52 cm). Z powodu niemożności stwierdzenia obwodów pni drzew, które zostały objęte zezwoleniem na wycinkę, a nie zostały usunięte, a pozostawione na terenie ww. nieruchomościach po upływie ponad 3 lat, organ rozpatrujący sprawę mając na uwadze treść przepisu mówiącym o zasadzie rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony tj. art. 7a § 1 kpa, naliczył opłatę administracyjną przyjmując najmniejsze obwody pni ustalone na wizji lokalnej w dniu 30 listopada 2017 r.

Na podstawie opinii dendrologicznej z dnia 24 listopada 2021 r. sporządzonej przez M. K. i analizy wieku drzew dwoma sposobami stwierdzono, iż drzewa o obwodach od 37 do 52 cm z całą pewnością wyrosły przed 2008 r., natomiast, co do drzew o obwodach 33, 34 i 34 cm, powzięto uzasadnione wątpliwości, czy rzeczywiście wyrosły one przed 2008 r.

Powyższe ustalenia faktyczne pozwoliły na wykluczenie możliwości zastosowania wyłączenia określonego w art. 86 ust. 1 pkt 7 u.o.p. oraz miały istotne znaczenie na celowość i wysokość kwoty stanowiącej opłatę z tytułu usunięcia drzew. Ponadto, przedmiotowa opinia pozwoliła na dokonanie zasadniczych ustaleń w zakresie ilości oraz rozmiarów drzew, które rosły na działkach stron przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Powiązanie dopuszczalności wycinki drzew na prywatnej nieruchomości (stanowiącej własność osób fizycznych), bez konieczności uprzedniego uzyskania zezwolenia z celem, na jaki wycinka jest dokonywana, przesądza o tym, że wskazana norma adresowana jest zarówno do osób, które prowadzą działalność gospodarczą, jak i do tych, które taką działalność zamierzają rozpocząć. Można również dopuścić sytuację, w której wycinka drzew jest pierwszym etapem do takiego zagospodarowania nieruchomości, które służyć będzie prowadzeniu działalności gospodarczej, przy czym może w określonych okolicznościach być to nawet działalność innych osób niż właściciel nieruchomości - osoba fizyczna (LEX nr 2535274 - wyrok z dnia 24 lipca 2018 r., II SA/Łd 448/18, Ustalenie związku wycinki z działalnością gospodarczą. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi). Mając na uwadze powyższe celem wycinki drzew było rozpoczęcie budowy budynków wielorodzinnych powiązanych z zamiarem prowadzenia działalności gospodarczej.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wnieśli o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), zwanej dalej: "kpa", oraz określenie wytycznych w zakresie zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu umożliwiającego prawidłowe zapoznanie się z uzyskanymi przez organ dokumentami (opinią) i wyjaśnienie ich znaczenia oraz możliwości odniesienia się do nich, a także w zakresie wykładni przepisów prawa, stanowiących podstawy materialnoprawne w zakresie nałożenia opłaty również na zasadzie art. 138 § 2a kpa.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, m.in.: poprzez brak zapewnienia stronie odpowiednio czynnego udziału w postępowaniu, brak wezwania i wyznaczenia stronie odpowiedniego terminu w zakresie zajęcia stanowiska co do opinii lub zaznajomienia się ze zgromadzonym materiałem jeszcze przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia,

- a także innych.

W uzasadnieniu odwołania zarzucono, że pomiędzy powołaniem biegłego dendrologa, a wydanie decyzji w sprawie minęło zaledwie 35 dni, a strony zawiadomione pismem z dnia 8 grudnia 2021 r., o wydaniu opinii, miały kilka dni na wniesienie uwag, do wydania dnia 20 grudnia 2021 r. decyzji w sprawie. Podniesiono, że strony nie miały możliwości w tak krótkim czasie sprawdzenia poprawności pomiarów dokonanych przez dendrologa oraz poprawności pozostałych ustaleń, a organ w zasadzie wprowadził stronę w błąd co do widoków pozytywnego zakończenia postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku decyzją z dnia 22 sierpnia 2022 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy po przytoczeniu dotychczasowego stanu faktycznego obejmującego okres od decyzji własnej z 20.05.2021 r., oparł o następujące ustalenia i rozważania:

Zaskarżona decyzja została wydana w sposób prawidłowy, tj. z uwzględnieniem istniejącego stanu faktycznego sprawy i obowiązujących przepisów prawa.

Organ I instancji zastosował się w pełni do wskazań zawartych w decyzji SKO we Włocławku z dnia 25 października 2021 r. znak: KO. 411. 1517- 1518.2021.

Zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 u.o.p., usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek:

1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości;

2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320), zwanej dalej "Kodeksem cywilnym" - jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.

W art. 83f u.o.p., ustawodawca określił wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów. Artykuł 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p., nie wymaga zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W ślad za decyzjami z dnia 20 maja 2021 r. znak: KO.411. 798 -799. 2021 oraz z dnia 25 października 2021 r. znak: KO.411.1517 - 1518. 2021 Kolegium wskazuje, że ustawodawca w art. 83 f ust. 4 u.o.p., wskazał, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3a, właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu, o którym mowa w art. 83a ust. 1, zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza:

1) 80 cm - w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego;

2) 65 cm - w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego;

3) 50 cm - w przypadku pozostałych gatunków drzew.

Zgodnie z art. 83f ust. 16 ustawy, dopiero wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej, o której mowa w ust. 8, stanowi podstawę wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 83 ust. 1; do zezwolenia nie stosuje się art. 84 ust. 1.

W zaskarżonej decyzji organ I instancji jako podstawę jej wydania wskazał art. 83f ust. 17 ustawy o ochronie przyrody. Stosownie do tego przepisu, jeżeli w terminie 5 lat od dokonania oględzin wystąpiono o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a budowa ta ma związek z prowadzeniem działalności gospodarczej i będzie realizowana na części nieruchomości, na której rosło usunięte drzewo, organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, uwzględniając dane ustalone na podstawie oględzin, nakłada na właściciela nieruchomości, w drodze decyzji administracyjnej, obowiązek uiszczenia opłaty za usunięcie drzewa.

Dokonana wycinka drzew związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej skarżących, tj. z działalnością polegającą na wynajmie lokali mieszkaniowych znajdujących na się na wybudowanych domach, zlokalizowanych na działkach o nr ew. [...] obręb [...], tj. na działkach z których usunięto drzewa.

Zatem w niniejszej sprawie zachodzi konieczność nałożenia na współwłaścicieli nieruchomości obowiązku uiszczenia opłaty za usunięte drzewa.

Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie, związanie dopuszczalności wycinki drzew na prywatnej nieruchomości, bez konieczności uprzedniego uzyskania zezwolenia, z celem, na jaki wycinka jest dokonywana, przesądza o tym, że norma art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p. adresowana jest zarówno do tych osób fizycznych, które prowadzą działalność gospodarczą, jak i do tych, które taką działalność zamierzają rozpocząć. Można bowiem dopuścić taką sytuację, w której wycinka drzew jest pierwszym etapem do takiego zagospodarowania nieruchomości, które służyć będzie prowadzeniu działalności gospodarczej, przy czym mowa jest o działalności osób fizycznych. Chodzi tutaj o funkcjonalny związek pomiędzy dokonaną wycinką drzew, a prowadzoną, bądź zamierzoną działalnością gospodarczą właściciela nieruchomości (wyrok NSA z dnia 26 maja 2021 r. sygn. III OSK 524/21).

Zgodnie z CEIDG, działalnością gospodarczą, jest m.in. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Wnioskodawczyni prowadzi działalność polegającą na zarządzaniu nieruchomościami od dniał grudnia 2017 r. Natomiast skarżący działalność w postaci wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi rozpoczął w dniu 3 lutego 2020 r. Jakkolwiek strony nie mają zarejestrowanej na nieruchomościach oznaczonych w ewidencji nr ew. [...] obręb [...] to okoliczność ta nie powoduje, że nieruchomości te nie są wykorzystywane w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, w szczególności zaś umowy najmu lokali mieszkalnych będących własnością stron a znajdujących się na nieruchomościach oznaczonych w ewidencji nr ew. [...] obręb [...] wskazują, że przedmiotowe nieruchomości są wykorzystywane przez strony w celu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wynajmie i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Powyższą okoliczność potwierdza treść protokołu oględzin z dnia 13 lipca 2021 r. Z oświadczeń osób uczestniczących w czynności wynika, że lokale położone na nieruchomościach oznaczonych w ewidencji nr ew. [...] obręb [...] są przedmiotem umów najmu.

Dlatego stwierdzić należy, że dokonanie przez skarżących wycinki drzew na ww. działkach było etapem poprzedzającym rozpoczęcie przez nich działalności gospodarczej polegającej na wynajmie i zarządzaniu nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Zatem organ I instancji był uprawniony do zostawania normy art. 83f ust. 17 u.o.p.

Opłata administracyjna za usunięcie drzew została określona przez organ I instancji w sposób prawidłowy tj. zgodnie treścią załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów ( Dz.U.2017. 1330 ).

Nie zasługują podniesione w odwołaniu zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa. Organ I instancji pismem z dnia 8 grudnia 2021 r. w trybie art. 10 kpa. zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami postępowania. Strony w wyznaczonym przez organ I instancji terminie nie wypowiedziały się, co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nadto, skarżąca pismem z dnia 20 grudnia 2021 r. zwróciła się o kserokopie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jej wniosek, jak wynika z pisma organu z dnia 21 grudnia 2021 r. został zrealizowany. Organ I instancji zapewnił więc stronom czynny udział w postępowaniu. Skarżący w toku postępowaniu nie przedstawili żadnych dowodów, które podważałyby ustalenia organu I instancji, co do liczby usuniętych drzew, obwodu drzew oraz wysokości naliczonej przez organ opłaty.

W skardze złożonej do Sądu na ww. decyzję, skarżący wnieśli o jej wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy Aleksandrów Kujawski z dnia 20.12.2021 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie przepisów:

1) art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, m.in.: poprzez brak zapewnienia stronie odpowiednio czynnego udziału w postępowaniu, brak wezwania i wyznaczenia stronie odpowiedniego terminu w zakresie zajęcia stanowiska co do opinii lub zaznajomienia się ze zgromadzonym materiałem jeszcze przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia,

2) w efekcie naruszenie art. 83f ust. 17 u.o.p., poprzez błędne i niewłaściwe zastosowanie,

3) a także przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi zarzucono, że stan faktyczny nie został ustalony prawidłowo. Wskazano, że pomiędzy powołaniem biegłe dendrologa, a wydaniem decyzji w sprawie minęło zaledwie 35 dni, strony po wydaniu opinii o czym zostały zawiadomione pismem z dnia 8 grudnia 2021 miały kilka dni na wniesienie uwag, do wydania dnia 20 grudnia 2021 r. decyzji w sprawie.

Podniesiono, że strony nie miały możliwości w tak krótkim czasie sprawdzenia poprawności pomiarów dokonanych przez dendrologa oraz poprawności pozostałych ustaleń, a organ wprowadził stronę w błąd co do widoków pozytywnego zakończenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że stronie doręczono decyzję organu II instancji w dniu 26 sierpnia 2022r., a termin 30 dni od dnia otrzymania decyzji upływał w dniu 25 września 2022r. , jednak z racji faktu, iż był to zarazem dzień ustawowo wolny od pracy ( niedziela ), to termin do złożenia skargi upłynął w dniu następnym, tj. 26 września (poniedziałek).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Skarga okazała się zasadna, choć z innych przyczyn, niż te, które w niej wskazano.

Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329); dalej zwaną: "p.p.s.a.", doprowadziła Sąd do stanowiska, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu oraz materialnemu w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi.

Analizując akta sprawy należało przede wszystkim stwierdzić wadliwe wszczęcie i tryb prowadzenia postępowania, które w konsekwencji doprowadziło do zainicjowania (w dniu 1 lutego 2021 r.) procedury wynikającej z art. 83f ust. 17 u.o.ś., który stanowił podstawę rozstrzygnięcia. Przepis ten nie ma charakteru odnoszącego się do każdej regulowanej przez u.o.p., sytuacji usunięcia drzew, lecz stosuje się go do sytuacji, kiedy doszło do usunięcia drzew w drodze zgłoszenia w ramach art. 83f ust. 4 u.o.p. Z przepisu tego wynika, że zgłoszeniem objęty jest zamiar usunięcia drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, o ile obwód pni ww. drzew, przekracza wartości określone w art. 83 f ust. 4 u.o.p. Uregulowana w art. 83 f u.o.p. instytucja zgłoszenia zamiaru usunięcia określonego rodzaju drzew jest wyjątkiem na tle całej regulacji związanej z usuwaniem drzew określonej w tej ustawie, w której jako zasada obowiązuje usunięcie drzew za zezwoleniem. Zasadę tę wprowadził art. 83 ust. 1 u.o.p., zgodnie z którym, usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek któregoś z podanych w tym przepisie podmiotów. Na mocy tego przepisu została ustanowiona więc zasada, zgodnie z którą usunięcie drzewa lub krzewu wymaga uprzedniego uzyskania zezwolenia, co wiąże się nie tylko ze sformalizowaną procedurą (art. 83 i nast. u.o.p.), lecz ponadto wiązać się może z koniecznością wykonania nasadzeń zastępczych lub przesadzenia drzewa lub krzewu (zob. zwłaszcza art. 83c ust. 3-5 i art. 83d ust. 2-4 u.o.p.), bądź z obowiązkiem uiszczenia opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu (zob. zwłaszcza art. 83d ust. 1 pkt 6 i art. 84-87 u.o.p.).

Jak wynika z powyższych przepisów w zupełnie innym reżimie prawnym została wydana pierwotna decyzja z 18 grudnia 2017 r., która na usunięcie drzew udzieliła wnioskodawczyni zezwolenia uwarunkowanego zastąpieniem usuwanych drzew, drzewami nowymi (w następstwie zastosowania zasady z art. 83 ust. 1 u.o.p., usunięcia drzew za zezwoleniem), a w zupełnie odmiennym reżimie prawnym wydana została zaskarżona decyzja i decyzje je poprzedzające (w następstwie zastosowania przepisu art. 83 f u.o.p., regulującego zgłoszeniowy tryb usuwania drzew, a więc bez zezwolenia). Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla przedmiotowej sprawy, ponieważ organy w sposób niedopuszczalny zastosowały opłaty za usunięcie drzew z reżimu zgłoszeniowego w sytuacji, kiedy dokonane usunięcie nie było objęte zgłoszeniem, lecz zezwoleniem uwarunkowanym nowymi nasadzeniami zamiast opłaty. Innymi słowy doszło do sytuacji zbliżonej do res iudicaty, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 3 kpa, z którego wynika niedopuszczalność wydania przez organ rozstrzygnięciaw sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Sankcją za wydanie takiego rozstrzygnięcia jest stwierdzenie jego nieważności. W przedmiotowej sprawie nie można uznać by organy ustalając zaskarżoną opłatę rozstrzygnęły ponownie tę samą sprawę administracyjną, ponieważ przedmiot decyzji z 18.12.2017 r. nie był zupełnie tożsamy z zaskarżoną decyzją podtrzymującą naliczoną opłatę w kwocie 26 300,00 zł. Przedmiotem decyzji z 18.12.2017 r., było bowiem zezwolenie na usunięcie drzew ze zobowiązaniem do nowych nasadzeń. Decyzja ta załatwiła wniosek o zezwolenie na usunięcie drzew w sposób kompletny. Jej rozstrzygnięcie udzieliło zezwolenia na usunięcie drzew. Trzeba zauważyć, że jakkolwiek w ww. decyzji użyto sformułowania, że zgoda na usunięcie drzew została udzielona "bez pobierania opłaty", to jednak zobowiązano wnioskodawczynię do dokonania nasadzeń zastępczych. Oznacza to, że w ww. decyzji przewidziało za usunięcie drzew, jako rekompensatę - w ramach ochrony przyrody - obowiązek nowych nasadzeń. Nie można więc przyjąć, jak uczyniły to organy, że zezwolenie z dnia 18.12.2017 r. na usunięcie drzew bez pobierania opłaty, oznacza, że opłatę za usunięcie drzew, można nałożyć w późniejszej decyzji administracyjnej w trybie przepisów dotyczących reżimu zgłoszeniowego usuwania drzew. Owszem, wydanie decyzji z 18.12.2017 r., nie zamyka możliwości wszczęcia postępowania odnośnie wydanego zezwolenia, jednak przedmiotem takiego postępowania może być jedynie nałożenie opłaty wskutek niewykonania obowiązku nasadzeń zastępczych lub niezachowania żywotności posadzonych drzew w odpowiednim terminie, co określa art. 84 u.o.p. Wymierzenie takiej opłaty poprzedzone jest rzecz jasna czynnościami kontrolnymi, lecz przedmiotem tej kontroli może być jedynie zagadnienie braku wykonania obowiązku nasadzeń i kwestia zachowania żywotności posadzonych drzew, lecz kontrola taka nie może obejmować zagadnienia prowadzenia przez strony działalności gospodarczej. Ta kwestia ustalana jest w zupełnie innym przypadku i w innym reżimie przepisów niż wydano decyzję z 18.12.2017 r., a mianowicie, kiedy wcześniej dokonano zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew i zadeklarowano przy tym, że postulowane usunięcie drzew nastąpi na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podstawa takiej kontroli jest zastosowany przez organy w przedmiotowej sprawie art. 83f ust. 17 u.o.p. Na podstawie ww. przepisu można rzecz jasna nałożyć opłatę za usunięcie drzew, lecz nie w stosunku do właścicieli, którzy uzyskali wcześniej zezwolenie w trybie art. 83 ust. 1 u.o.p., lecz w stosunku do tych wnioskodawców, którzy usunęli drzewa na podstawie zgłoszenia, wobec którego organ nie złożył sprzeciwu, o czym stanowi art. 83f ust. 8 u.o.p.

Z powyżej omówionych względów zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzje ją poprzedzające, wydane na podstawie art. 83 f ust. 17 u.o.p. naruszają przepisy u.o.p., w stopniu skutkujących wyeliminowanie tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego.

Ponadto należy stwierdzić, że decyzja z dnia 18.12.2017 r., również została wydana z naruszeniem prawa. W momencie jej wydania nie zachodziły przesłanki do udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew, albowiem przesłanki te wyłączał przepis art. 83f ust. 1 pkt 3 a, u.o.p., stanowiący, że przepisów art. 83 ust. 1 (o trybie zezwolenia) nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dlatego też Wójt Gminy Aleksandrów Kujawski winien był z wykorzystaniem art. 9 kpa, poinformować wnioskodawczynię o niemożności udzielenia wnioskowanego zezwolenia i możności ponownego wniesienia zgłoszenia (które wcześniej zostało przez nią cofnięte), a w przypadku odmowy zgłoszenia i podtrzymania wniosku o zezwolenie, powinien był odmówić wydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew z uwagi na brak co do tego podstawy prawnej. Ponadto w samej wadliwej z powodu naruszenia art. 83f ust. 1 pkt 3 a, u.o.p., decyzji z 18.12.2017 r., poczyniono też dodatkowo wadliwe rozstrzygnięcie naruszając art. 84 ust. 3 u.o.p., z powodu braku zamieszczenia orzeczenia o odroczeniu terminu uiszczenia opłaty za usunięcie drzew na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na wykonanie nasadzeń zastępczych, bezpodstawnie zwalniając wnioskodawczynię z uiszczenia opłaty. Skutkiem ww. błędów, organ I instancji pozbawił się możliwości skontrolowania wykonania nałożonego obowiązku nasadzeń zastępczych i późniejszego nałożenia opłaty za niewykonanie tego obowiązku, umieszczając nadto w uzasadnieniu ww. decyzji bezpodstawne pouczenie o możliwości nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, które w ww. decyzji zostało właśnie udzielone.

Ponownie rozpatrując sprawę, organy zastosują się do poczynionych wyżej wytycznych, co oznacza niemożność nałożenia opłat za usunięcie drzew na zastosowanej przez nie podstawie prawnej, tj. art. 83f ust. 17 u.o.p.

Z uwagi na zakres naruszenia prawa w ww. decyzji z 17.12.2017 r., jak i wyjścia na jaw nowych okoliczności w sprawie, dotyczących możliwości złożenia przez wnioskodawczynię nieprawdziwego oświadczenia we wniosku z 27.11.2017 r., iż jej chęć usunięcia drzew nie wynika z celu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej (k. 4 ww. akt), organ odwoławczy rozważy zastosowanie w stosunku do decyzji z 18.12.2017 r., któregoś z trybów nadzwyczajnych, tj. z art. 145 kpa lub art. 156 kpa. W sytuacji zawiśnięcia postępowania w trybie nadzwyczajnym celowe będzie zawieszenie przedmiotowego postępowania, a po zakończeniu procesu w trybie nadzwyczajnym, stosownie do jego wyniku, organy podejmą dalsze czynności procesowe.

Na marginesie należy odnotować oczywistą bezzasadność domagania się przez organ odwoławczy odrzucenia skargi z powodu przekroczenia terminu do jej wniesienia, skoro pełnomocnikowi skarżących, odpis decyzji II instancji doręczono 30 sierpnia 2022 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru (k. 22 akt organu odwoławczego), a skarga została nadana przez skarżących 29 września 2022 r. (k. 3 akt sądowych). Pełnomocnictwo pełnomocnikowi stron zostało udzielone przez obie strony w dniu 9 maja 2022 r., (k. 3 akt organu odwoławczego), a więc przed wydaniem decyzji drugoinstancyjnej, dlatego też organ odwoławczy miał obowiązek doręczyć odpis decyzji II instancji jedynie pełnomocnikowi stron, co wynika z art. 40 § 2 kpa. Skoro w sposób niezgodny z prawem odpis decyzji II instancji doręczył również bezpośrednio stronie, to czynność taka jako wadliwa nie wywołuje jakichkolwiek skutków prawnych.

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy stwierdzić, że z przyczyn wskazanych wyżej, jakkolwiek zasadnie skarżący zarzucili naruszenie art. 83f ust. 17 u.o.p. oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, to jednak z wadliwą argumentacją, która nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.