Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 728/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-27 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2 w związku z art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej postanawia: odmówić skarżącej A. R. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na

urzędowym formularzu PPF), skarżąca A. R. wniosła o zwolnienie od

kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że nie osiąga dochodu, jak

również nie posiada majątku (od roku ma zawieszoną działalność gospodarczą).

Natomiast małżonek skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej

osiąga dochód w wysokości ok. 2.000 zł miesięcznie. Na utrzymaniu małżonków

pozostaje dwoje dzieci w wieku szkolnym.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała też, iż prowadzi

wspólne gospodarstwo domowe z małżonkiem oraz dwojgiem małoletnich dzieci.

Oświadczyła, że dochód jej małżonka stanowi jedyny dochód czteroosobowej

rodziny, która nie dysponuje żadnym majątkiem.

W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, pismem Sądu z dnia [...]

kwietnia 2014 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie

prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie 14 dni:

a) odpisów zeznań podatkowych skarżącej i jej małżonka za rok 2012,

b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez męża

skarżącej z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w roku 2013

oraz od początku bieżącego roku,

c) dokumentu potwierdzającego fakt zawieszenia przez skarżącą działalności

gospodarczej ze wskazaniem okresu zawieszenia,

d) wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej małżonka rachunków bankowych i

lokat (w tym kont dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących

wszystkie transakcje dokonywane w ww. okresie,

e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych

do utrzymania (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz

innych obciążeń (np. kredyty, pożyczki).

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia [...] maja 2014

r. poinformowała, że od marca 2009 r. posiada rozdzielność majątkową z

małżonkiem, a od jesieni 2013 r. pozostaje z nim w stanie faktycznej separacji. Mąż

skarżącej przekazuje jej (nieregularnie) na każde dziecko po 500 zł miesięcznie

tytułem alimentów. Jednocześnie małżonek skarżącej odmawia wydania

jakichkolwiek dokumentów odnośnie jego osoby, w tym zeznań podatkowych.

Skarżąca podała również, że mieszka w domu należącym do jej matki i to matka

ponosi wszystkie koszty utrzymania domu. Natomiast skarżąca w okresie grzewczym

partycypuje w kosztach opłat za gaz w kwocie ok. 2000 zł, a ponadto ponosi wiele

wydatków związanych z edukacją dzieci.

Do ww. pisma skarżąca załączyła następujące dokumenty:

- majątkową umowę małżeńską z dnia [...] marca 2009 r. ustanawiającą pomiędzy

skarżącą i jej małżonkiem rozdzielność majątkową,

- informację z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z której

wynika, że działalność gospodarcza skarżącej została wykreślona z rejestru w dniu

[...] lutego 2014 r.,

- potwierdzenie przez Burmistrza Miasta J. z dnia [...] czerwca 2012 r.

przyjęcia wniosku skarżącej o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności

Gospodarczej,

- zeznanie podatkowe skarżącej za 2012 rok, z którego wynika, że w roku 2012 z

tytułu działalności gospodarczej osiągnęła przychód po odliczeniach w kwocie

925,93 zł,

- zeznanie podatkowe skarżącej za 2013 rok, z którego wynika, że w roku 2013 z

tytułu działalności gospodarczej nie uzyskała żadnych przychodów,

- wyciągi z rachunku bankowego skarżącej za okresy: od [...] do [...] lutego 2014 r. oraz

od [...] do [...] kwietnia 2014 r., na którym w ww. okresach nie dokonywano żadnych

transakcji, a zgromadzone na nim środki pieniężne wynosiły 443,77 zł.

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z

2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej

w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść

pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i

rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże"

oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu,

że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem

rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego,

co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tamo - "Prawo o postępowaniu przed

sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004

s. 319).

W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów

sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, iż skarżąca

w ogóle nie wykazała sytuacji majątkowej swojego małżonka, powołując się na

ustanowioną miedzy nimi rozdzielność majątkową oraz faktyczną separację, przy

czym we wniosku o przyznanie prawa pomocy wymieniła męża jako osobę, z którą

pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wspólnie utrzymuje dzieci. W

tym miejscu podkreślić należy, że w przypadku osób pozostających w związku

małżeńskim oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych

wnioskodawcy dokonuje się również z uwzględnieniem sytuacji majątkowej

współmałżonka, niezależnie od panującego między nimi ustroju majątkowego (por.

postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn.

akt II OZ 1142/09, z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 196/11 oraz z dnia 27

listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 434/13). Zatem rozdzielność majątkowa nie zwalnia

małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego. Zgodnie bowiem z art.

27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz.

59 ze zm., dalej k.r.o.) oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił

oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania

potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli; zadośćuczynienie temu

obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o

wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym. Ustanowienie

rozdzielności majątkowej nie wyłącza przy tym stosowania przepisów regulujących

małżeńskie stosunki majątkowe, niezależnie od ustroju majątkowego

obowiązującego małżonków; chodzi tu, między innymi, o stosowanie art. 27 k.r.o.

(por. M. Zychowicz, w: H. Ciepła i inni, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz,

Warszawa 2009, teza 8 do art. 51, s. 320). Mylne jest więc przekonanie skarżącej co

do skutków pozostawania z mężem w ustroju rozdzielności majątkowej, gdyż nie

ulega wątpliwości, że w razie ustanowienia rozdzielności majątkowej, małżonkowie

nadal obowiązani są do zaspokajania potrzeb rodziny i wzajemnej pomocy. Dlatego

też za w pełni zasadne należy uznać wezwanie skarżącej do przedstawienia

dokumentów obrazujących sytuację majątkową jej małżonka.

Zwraca także uwagę niekonsekwencja skarżącej w przedstawieniu swojej

sytuacji majątkowej. Otóż z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa

pomocy jednoznacznie wynika, iż jedynym źródłem dochodów jej czteroosobowej

rodziny jest wynagrodzenie męża skarżącej z tytułu prowadzonej działalności

gospodarczej w wysokości ok. 2.000 zł miesięcznie. Tymczasem w piśmie z dnia [...]

maja 2014 r. skarżąca oświadczyła, że jej małżonek nieregularnie płaci alimenty w

wysokości po 500 zł na każde dziecko (łącznie 1.000 zł), ona natomiast partycypuje

w kosztach ogrzewania domu swojej matki (w którym zamieszkuje), jak również

ponosi "wiele wydatków szkolnych w związku z tym, że dzieci uczęszczają do szkoły

podstawowej". Jednocześnie skarżąca nie określiła poziomu tych wydatków, a także

nie wyjaśniła skąd uzyskuje środki na ich pokrycie skoro - jak podała we wniosku o

przyznanie prawa pomocy - nie dysponuje żadnym majątkiem, w tym

oszczędnościami.

W świetle powyższego nie jest możliwe uznanie, że skarżąca wypełnia

ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Nadesłane przez nią dokumenty nie

przedstawiają w sposób zupełny i klarowny sytuacji majątkowej jej i jej rodziny.

Tymczasem to sprawą skarżącej jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w

świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, a referendarz sądowy nie

jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane

umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych strony

skarżącej nie są znane. Brak dokumentów wykazujących sytuację majątkową męża

skarżącej, jak też niekonsekwentne i niepełne wyjaśnienia skarżącej uniemożliwiają

dokonanie oceny, czy skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy, o

których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt

7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.