Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 828/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 10 par. 1, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2024 r. sprawy ze skargi A. Z. (Z.) na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 22 kwietnia 2024 r. nr WINB.WOA.7721.117.2024.DS w przedmiocie stanu technicznego obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia 21 lutego 2024 r. nr [...], 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżącego 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. decyzją z dnia 21 lutego 2024 r. Nr [...] znak [...], w oparciu o art. 62 ust. 3, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 z późn zm., dalej: Pr. bud.) nakazał A. Z. (dalej: Strona, Skarżący) i J. S. , właścicielom nieruchomości usytuowanej przy ulicy [...] w G. , działka nr [...] , obręb [...] , przeprowadzenie okresowej kontroli stanu technicznego i przedstawienie ekspertyz stanu technicznego budynków znajdujących się na ww. nieruchomości, z określeniem zakresu robót remontowych niezbędnych do wykonania, w celu przywrócenia właściwego stanu technicznego obiektów.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w związku z pismem z dnia 21 listopada 2013 r. informującym o stanie technicznym budynku mogącym stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia osób, organ wezwał właścicieli nieruchomości do złożenia wyjaśnień w sprawie oraz zawiadomił o planowanych czynnościach kontrolnych na przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie ze stanowiskiem Strony, przedstawionym w piśmie z dnia 9 grudnia 2013 r., a następnie w toku wyjaśnień w dniu 30 kwietnia 2015 r., stan techniczny budynków nie stwarza zagrożenia dla osób postronnych oraz mienia, ich stan techniczny był kontrolowany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia. Następnie organ pismem z dnia 11 czerwca 2015 r. wezwał Strony do przedłożenia aktualnych protokołów okresowych przeglądów, badań i sprawdzeń oraz protokołu z okresowej kontroli stanu technicznego budynku. Dokumenty nie zostały przedstawione w wyznaczonym terminie. W dniach 20 lutego 2014 r. oraz 25 marca 2015 r. organ przeprowadził czynności kontrolne i ustalił, że na terenie nieruchomości znajduje się budynek usytuowany równolegle do drogi, zabezpieczony przed dostępem osób postronnych, do budynku frontowego przylegają zabudowania gospodarcze, które stanowią realne zagrożenie dla okolicznych mieszkańców, po przeciwległej stronie nieruchomości usytuowane są przylegające do siebie budynki gospodarcze, wszystkie budynki znajdujące się na przedmiotowej działce są nieużytkowane.

Wobec tych ustaleń, PINB postanowieniem Nr [...] z dnia 15 października 2018 r. nakazał właścicielom nieruchomości przeprowadzenie okresowej kontroli i przedstawienie ekspertyz stanu technicznego budynków znajdujących się na ww. nieruchomości, z określeniem zakresu robót remontowych niezbędnych do wykonania w celu przywrócenia właściwego stanu technicznego obiektów. Na skutek złożonego środka zaskarżenia Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: ŚWINB, organ odwoławczy) postanowieniem z dnia 11 grudnia 2018 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie, a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania określając, iż organ pierwszej instancji powinien: przeprowadzić oględziny budynków usytuowanych na terenie nieruchomości celem ustalenia aktualnego stanu technicznego w jakim znajdują się przedmiotowe budynki, umożliwić stronom czynny udział w postępowaniu, w tym m.in. poprzez udział w przeprowadzanych oględzinach, oraz dokonać wszechstronnej oceny stanu faktycznego, pozwalającej rozstrzygnąć, czy w sprawie istotnie spełniono przesłanki, o których stanowi art. 62 ust. 3 Pr. bud.

W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ w dniu 26 marca 2019 r. przeprowadził kontrolę przedmiotowej nieruchomości. Ustalił, że na terenie nieruchomości znajduje się zespół budynków. Budynek frontowy składa się z dwóch kondygnacji nadziemnych, w tym poddasza, budynek podpiwniczony, wybudowany w technologii tradycyjnej murowanej, konstrukcja stropów drewniana, dach w konstrukcji drewnianej, dwuspadowy pokryty dachówką, obiekt jest wyłączony z użytkowania, otwory okienne i drzwiowe zabezpieczone, ściany zewnętrzne wykazują spękania w płaszczyznach okiennych. Do budynku frontowego przylega nieużytkowany budynek gospodarczy - dwukondygnacyjny, niepodpiwniczony, wykonany w technologii tradycyjnej, murowany z cegły, stropy ceramiczne na belkach stalowych, dach jednospadowy, w konstrukcji drewnianej pokryty papą, budynek jest w złym stanie technicznym, dach częściowo zapadnięty, krokwie załamane, konstrukcja ścian posiada ubytki, cegły zmurszałe, rynny i okapy uszkodzone, brak rur spustowych, elementy stalowe budynku skorodowane (schody zewnętrzne), stolarka drzwiowa zużyta, brak stolarki okiennej na piętrze. Ponadto, na nieruchomości znajduje się budynek gospodarczy wolnostojący, niepodpiwniczony, posiadający dwie kondygnacje nadziemne, wybudowany w technologii tradycyjnej murowanej, ściany z cegły, strop drewniany, dach jednospadowy w konstrukcji drewnianej kryty papą, dach i strop został wyremontowany, występują ubytki tynków i uszkodzone cegły, istniejąca stolarka okienna w stanie dostatecznym, brak stolarki okiennej na piętrze. Do wolnostojącego budynku gospodarczego przylega nieużytkowany garaż - obiekt jednopiętrowy o konstrukcji tradycyjnej murowanej, ściany z cegły, dach jednospadowy o konstrukcji drewnianej, pokryty dachówką ceramiczną, budynek jest w dobrym stanie technicznym. Organ stwierdził, że budynek gospodarczy przylegający do budynku frontowego stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. W dniu 15 maja 2019 r. organ przy współuczestnictwie właścicieli budynku przeprowadził kontrolę wewnątrz budynku frontowego, w wyniku której ustalił, że budynek jest niedostępny dla osób postronnych, okna i drzwi są zabudowane, wewnątrz budynku nie stwierdzono zacieków i zalań. Następnie w dniu 2 lutego 2024 r. organ wezwał Strony do złożenia wyjaśnień w sprawie działań podjętych w zakresie złego stanu technicznego budynków, a także do przedłożenia aktualnych protokołów okresowych przeglądów, badań i sprawdzeń. Natomiast w dniu 21 lutego 2024 r. przeprowadził bez udziału stron ponowną kontrolę zabudowań, dokonaną z terenu sąsiednich nieruchomości oraz podał, iż na podstawie zewnętrznych obserwacji stwierdza, że stan techniczny nieruchomości nie uległ poprawie i odpowiada ustaleniom poczynionym w toku kontroli z dnia 26 marca 2019 r. Wobec tego orzekł o nałożeniu przedmiotowego obowiązku na podstawie art. 62 ust. 3 Pr. bud.

W odwołaniu od tej decyzji, wniesionym w ustawowym terminie, Skarżący wskazał, że zgodnie z obowiązującym prawem obiekty budowlane wyłączone z użytkowania lub nieużytkowane nie wymagają sporządzania protokołu okresowej kontroli rocznej bądź pięcioletniej. Zwrócił uwagę, że zobowiązanie do przedłożenia protokołu zostało doręczone w dniu 24 lutego 2024 r., zaś decyzja w sprawie została wydana w dniu 21 lutego 2024 r. Zarzucił, że od 2013 r. na nieruchomości nie przeprowadzono oględzin w obecności właścicieli. Wskazał, iż prace na sąsiedniej działce związane z układaniem kanalizacji i budową centrum handlowego prowadzono z naruszeniem zasad zachowania odległości od zabudowań, a zgłaszane problemy pozostały bez rozpatrzenia, organ domaga się natomiast okresowej kontroli narażając na spore wydatki. Dalej wyjaśnił, że budynek znajdujący się przy ul. [...] jest w nienagannym stanie technicznym. Pozostałe budynki po cyfryzacji zasobów geodezyjnych znalazły się na sąsiedniej działce. Wszystkie budynki, które usytuowane są na nieruchomości, przed laty zostały zabezpieczone przed wpływem ewentualnej eksploatacji górniczej co dodatkowo je zabezpiecza. Działka jest ogrodzona i zabezpieczona przed dostępem osób trzecich. Obiekty na nieruchomości nie są użytkowane i nie stanowią zagrożenia.

Zaskarżoną obecnie decyzją nr WINB.WOA.7721.117.2024.DS z dnia 22 kwietnia 2024 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: ŚWINB, organ odwoławczy), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2, art. 81, art. 83 ust. 2, art. 84 Pr. bud, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy przywołał stan faktyczny sprawy, przepisy znajdujące w niej zastosowanie. ŚWINB ocenił, że organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie zastosował się do wytycznych zawartych w rozstrzygnięciu uchylającym. Wskazał, iż w dniach 26 marca 2019 r., 15 maja 2019 r. oraz 21 lutego 2024 r. odbyły się oględziny nieruchomości, podczas których ustalono, że budynki znajdujące się na działce nr [...] są w złym stanie technicznym i stanowią zagrożenie dla życia i mienia. Ostatnie oględziny wykazały, że stan techniczny przedmiotowych budynków nie uległ poprawie. Ponadto właściciele mimo wystosowanego wezwania do przedłożenia aktualnych protokołów okresowych przeglądów nie przedłożyli żądanej dokumentacji, ani też nie wnieśli o przedłużenie wskazanego w treści wezwania terminu. Zdaniem ŚWINB, nieodpowiedni stan techniczny obiektów oraz brak możliwości przeprowadzenia pogłębionej kontroli przez pracowników PINB w pełni uzasadnia konieczność podjętego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia. ŚWINB wskazał, iż wiedza pracowników organu i środki, którymi dysponują, nie są wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów odwołania ŚWINB uznał je za bezzasadne. Wskazał w szczególności, że oględziny przeprowadzone w dniach 26 marca 2019 r. i 15 maja 2019 r. zostały przeprowadzone z udziałem właścicieli nieruchomości, co potwierdzają podpisy złożone pod protokołami z oględzin. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, iż przepis art. 62 ust. 3 Pr. bud. obejmuje także obiekty budowlane, które nie są użytkowane, a są w nieodpowiednim stanie technicznym, który zagraża życiu lub zdrowiu ludzi bądź bezpieczeństwu mienia - co zdaniem ŚWINB ma miejsce w niniejszej sprawie. Decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu 29 kwietnia 2024 r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (nadanej dnia 27 maja 2024 r.), względem decyzji organu odwoławczego Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreślił, że oględziny w dniu 21 lutego 2024 r. odbyły się bez udziału stron i bez zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia tej czynności, zaś wezwanie do przedłożenia protokołów kontroli przedmiotowych obiektów zostało odebrane przez Skarżącego dopiero po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Ponownie podkreślił, że przedmiotowe budynki nie są użytkowane, a więc nie obowiązują wobec nich przepisy dotyczące przeprowadzania okresowych kontroli. Wskazał też, że nie stwarzają one żadnego zagrożenia dla ludzi i są zabezpieczone przed dostępem osób trzecich. Nadto część zabudowań znalazła się na sąsiedniej nieruchomości. Skarżący zwrócił także uwagę, iż organy nadzoru budowlanego jako organy wyspecjalizowany same mogą określać stan techniczny budynków, a przerzucanie kosztów ustalenie stanu technicznego budynku na stronę może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych.

Organ odwoławczy w złożonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Istotą niniejszej sprawy jest ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 kwietnia 2024 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. dnia 21 lutego 2024 r. w przedmiocie nakazania przeprowadzenia okresowej kontroli i przedstawienie ekspertyz stanu technicznego budynków.

Przeprowadzona zgodnie z kryterium legalności kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z jej art. 62 ust. 1 obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli: 1) okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego: a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, b) instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych); 2) okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów; 3) okresowej w zakresie, o którym mowa w pkt 1, co najmniej dwa razy w roku, w terminach do 31 maja oraz do 30 listopada, w przypadku budynków o powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m2 oraz innych obiektów budowlanych o powierzchni dachu przekraczającej 1000 m2; 4) bezpiecznego użytkowania obiektu każdorazowo w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 pkt 2; 4a) w przypadku zgłoszenia przez osoby zamieszkujące lokal mieszkalny znajdujący się w obiekcie budowlanym o dokonaniu nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszeń, powodujących, że nie są spełnione warunki określone w art. 5 ust. 2. Stosownie natomiast do brzmienia art. 62 ust. 3 Pr. bud., organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.

Aby dokonać oceny czy występuje stan, o którym mowa w art. 62 ust. 3 Pr. bud. organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem dokonania konkretnych ustaleń dowodowych potwierdzających stan techniczny obiektu budowlanego jak i ewentualnych zagrożeń, które się z nim wiążą. Sąd nie miał wątpliwości, że w toku niniejszego postępowania doszło do istotnych uchybień uniemożliwiających kontrolę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Mianowicie, jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy, w toku ponownie prowadzonego postępowania, organ pismem z dnia 28 stycznia 2019 r. zawiadomił o czynnościach kontrolnych wyznaczonych na dzień 26 marca 2019 r. Czynności te zostały przeprowadzone w dniu 26 marca 2019 r. przy udziale Skarżącego (protokół Nr [...] z czynności kontrolnych związanych z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego). W dniu 15 maja 2019 r. organ przeprowadził kontrolę stanu technicznego wewnątrz budynku frontowego usytuowanego przy ul. [...] (protokół Nr [...] z dnia 15 maja 2019 r., "lokal jest niedostępny dla osób postronnych, okna i drzwi są zabudowane, wewnątrz pomieszczeń nie stwierdzono zacieków i zalań, dach budynku jest po remoncie"). Również te czynności zostały przeprowadzone przy udziale Skarżącego i uczestniczki postępowania.

Po upływie ponad trzech lat - w dniu 2 lutego 2024 r. PINB wystosował do właścicieli nieruchomości wezwanie do stawienia się w siedzibie Inspektoratu celem złożenia wyjaśnień w sprawie działań podjętych w zakresie złego stanu technicznego budynków. Ponadto w treści tego samego pisma wezwał właścicieli nieruchomości do przedłożenia aktualnych protokołów okresowych przeglądów, badań i sprawdzeń stanu technicznego wykonanych budynków oraz protokołu z okresowej kontroli stanu technicznego budynku wykonywanej co najmniej raz na 5 lat. W dniu 21 lutego 2024 r. zostały przeprowadzone czynności kontrolne. Stosownie do treści protokołu z czynności kontrolnych związanych z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowalnego Nr [...] - "kontrola została przeprowadzona bez udziału stron", "stwierdzono, że stan techniczny obiektów budowlanych nie uległ poprawie i odpowiada ustaleniom poczynionym w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 26 marca 2019 r.", "obiekty w złym stanie technicznym".

Jak wynika z powyższego, po pierwsze – organ pierwszej instancji pomimo braku upływu zakreślonego terminu do stawiennictwa oraz przedłożenia ww. dokumentów, wydał decyzję w sprawie, po drugie – organ nie zawiadomił właścicieli nieruchomości o czynnościach kontrolnych nieruchomości przeprowadzonych w dniu 21 lutego 2024 r., nadto przed wydaniem decyzji Skarżący nie mógł zapoznać się z ustaleniami tej czynności i odnieść się do jej wyników, po trzecie - budzi istotne wątpliwości uczynienie zadość zasadzie zaufania – prowadzenie postępowania w ten sposób, że pomiędzy kolejnymi czynnościami mija ponad trzy lata, a jednocześnie po upływie tego okresu - organ tego samego dnia przeprowadza kontrolę i wydaje decyzję w sprawie.

Stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Rolą organu administracji publicznej jest stworzenie takich warunków, które będą gwarantować stronie możliwość podejmowania czynności procesowych w toku postępowania administracyjnego. Zgodnie z powyższą regulacją organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. W rozpoznawanej sprawie organ nie utrwalił w aktach sprawy, by w sprawie zachodziła przyczyna odstąpienia od realizacji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, nie wskazał też aby stan obiektów nagle uległ pogorszeniu bądź też w ogóle uległ pogorszeniu od momentu kontroli przeprowadzonej w 2019 roku, a jedynie ustalił – jak wynika z protokołu kontroli z dnia 21 lutego 2024 r. - że stan ten "nie uległ poprawie". Równocześnie brak w aktach potwierdzenia, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie końcowego zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.

Pamiętać należy, iż zachowanie wymienionych wymagań w fazie postępowania wyjaśniającego nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu. W szczególności organ administracji publicznej nie może pozbawić strony udziału w postępowaniu administracyjnym, np. z uzasadnieniem, że jej udział w przeprowadzeniu dowodu nie jest konieczny (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex el. 2024). W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, budzi poważne wątpliwości w państwie prawa taki przebieg postępowania, w którym nie prowadzi się żadnych czynności w sprawie przez okres ponad trzech lat, następnie wzywa się Strony do wypełnienia wskazanego w treści wezwania obowiązku, a jednocześnie - nie czekając na upływ zakreślonego terminu - przeprowadza się kontrolę wydając w tym samym dniu decyzję nakładającą obowiązek bez dalszego uzasadnienia takiego działania. Jak już odnotowano, z treści decyzji nie wynika bowiem, aby w sprawie miało dość do nagłego pogorszenia stanu technicznego budynku bądź innej okoliczności uzasadniającej po okresie ponad 3 lat, niezwłoczne wydania przedmiotowej decyzji, które miałyby niejako usprawiedliwiać naruszenie zasad postępowania, w tym fundamentalnej zasady postępowania administracyjnego - zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Niezależnie od powyższego, z uzasadnienia decyzji zapadłych w sprawie nie wynika, czy rozważono nałożenie obowiązku odrębnie względem każdego z budynków znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości, w szczególności wobec stwierdzenia w toku przeprowadzonych czynności kontrolnych, że część z nich jest w dobrym stanie technicznym. Obowiązki nakładane w trybie art. 62 ust. 3 Pr. bud. jak ekspertyza, na co słusznie zwrócił uwagę Skarżący, związane są z koniecznością poniesienia kosztów, a jak wynika z przedłożonych akt, obowiązek został nałożony względem wszystkich budynków znajdujących się na nieruchomości. Pobocznie Sąd zauważa, że organ odwoławczy nie odniósł się również do podnoszonej przez Skarżącej kwestii, że część budynków znajduje się aktualnie na innych działkach.

Przestawione nieprawidłowości nie zostały zauważone przez organ odwoławczy, a wcześniej przez organ pierwszej instancji. Świadczy to niewątpliwie o naruszeniu przez organy orzekające w sprawie przepisów art. 10 § 1 k.p.a., art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., przy czym naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe uchybienia przepisom postępowania stały się podstawą zastosowania kompetencji kasatoryjnych. Uznanie decyzji organu za zgodną z obowiązującymi przepisami prawa wymaga zbadania kolejnych etapów działania organu, w ramach których następuje zgromadzenie materiału dowodowego, uwzględnienie w toku postępowania treści art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy, a następnie wszechstronne i wnikliwe rozważenie zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ podejmując rozstrzygnięcie ma obowiązek kierować się zasadą prawdy obiektywnej. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast w myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, by dalej w ramach swobodnej oceny dowodów ocenić czy dana okoliczność została udowodniona.

Sąd zwraca uwagę, że prawidłowe zastosowanie art. 62 ust. 3 Pr. bud. wymaga uprzedniego prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego.

Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, organ obowiązany jest uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie wskazanym powyżej, a następnie podjąć rozstrzygnięcie uzasadniając swoje stanowisko jak reguluje to art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 500,00 zł (pkt 2 sentencji wyroku), na które składa się uiszczony wpis sądowy.