Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 163/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 1009
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)
article: § 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, Protokolant Specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi L. Sz. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 stycznia 2023 r., nr UP-68/2023 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi L. S. (dalej: Skarżąca/Wnioskodawczyni/ Zobowiązana) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS/Zakład) z 26 stycznia 2023 r. nr UP-68/2023, którą ZUS utrzymał decyzję własną z 21 maja 2021r. nr 1210/2021 o odmowie umorzenia Wnioskodawczyni należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 70.681,37 zł, w tym na:

1. ubezpieczenia społeczne z okresów rozliczeniowych 8/2011, 07/2015 i 7/2017,

2. ubezpieczenie zdrowotne z okresów rozliczeniowych 6/2011, 8/2011, 11/2011, 7/2015 i 7/2017,

3. Fundusz Pracy z okresów rozliczeniowych 8/2011 i 2/2015,

w kwotach szczegółowo wymienionych w decyzji, tak co do należności głównych, odsetek za zwłokę, jak i kosztów upomnień.

Z akt spawy wynika, że 19 lutego 2021 r. do ZUS wpłynął wniosek Skarżącej o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek za wymienione okresy. Zobowiązania te związane były z prowadzoną przez nią w przeszłości działalnością gospodarczą w formie spółki cywilnej.

Z oświadczenia Wnioskodawczyni i ustaleń ZUS wynikało, że działalność ta została zawieszona 5 lipca 2015 r. Po upływie maksymalnego dwuletniego terminu zawieszenia w dniu 5 lipca 2017 r. działalność podjęto na jeden dzień, po czym ponownie ją zawieszono. Wobec płatniczki prowadzona jest od 2016 r. egzekucja komornicza dotycząca kwoty 55.000 zł. Egzekucja była prowadzona także wobec męża płatniczki. W latach 2015-2019 małżonkowie utrzymywali się tylko ze świadczenia rentowego, obciążonego potrąceniem; w tym czasie pozostawało im do życia 825 zł. Korzystali z pomocy materialnej od dzieci i ośrodka pomocy społecznej w formie zasiłków. Według stanowiska Wnioskodawczyni sprawami księgowymi zajmowała się wspólniczka, a ona nie była świadoma powstałego zadłużenia. O zaległości dowiedziała się dopiero po założeniu, z pomocą córki, konta na profilu PUE ZUS w styczniu 2021 r. W dniu 28 stycznia 2021 r., składając dokumenty o świadczenie emerytalne, uzyskała informację, że składki nie były na bieżąco opłacane. Przeciwko wspólniczce złożyła w grudniu 2019 r. zawiadomienie do organów ścigania o podejrzeniu popełnienia na jej szkodę przestępstwa. Postępowanie dotyczy oszustwa, podrobienia dokumentów, sfałszowania podpisu, udaremniania i utrudniania prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Mąż Wnioskodawczyni zmarł 15 października 2019 r., pozostawiając długi.

W uzasadnieniu wniosku Zobowiązana przedstawiła sytuację rodzinną i finansową, wskazując dochody i wydatki.

ZUS decyzją z dnia 21 maja 2021 r. nr 1210/2021 odmówił Wnioskodawczyni umorzenia należności wobec ZUS.

Zakład zaznaczył, że ww. zaległości związane są z prowadzoną przez Wnioskodawczynię działalnością gospodarczą. Termin przedawnienia tych należności jeszcze nie upłynął. Stosownie do art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009 ze zm.), dalej: u.s.u.s., wynosi on obecnie 5 lat, a przed 1 stycznia 2012 r. wynosił 10 lat. Bieg terminu uległ zawieszeniu w związku z podjęciem czynności zmierzających do wyegzekwowania należności. Postępowanie egzekucyjne wszczęto 11 października 2011 r. i sukcesywnie kierowano do niego kolejne należności; bieg terminu pozostaje zawieszony do zakończenia egzekucji.

W ocenie organu w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., ani okoliczności określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz.U. z 2003 r. Nr 141, poz.1365 - dalej: rozporządzenie), na podstawie której organ mógłby dokonać umorzenia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Wnioskodawczyni powołała się na nowe okoliczności i dowody podkreślając, że zapłata ciążącego na niej zobowiązania narazi ją na ubóstwo. Ponownie podkreśliła, że przyczyną zadłużenia były oszukańcze działania jej wspólniczki. Opinia sporządzona w sprawie karnej potwierdza, że jej podpisy zostały sfałszowane. Wyliczyła obecne koszty utrzymania i podała aktualne dochody.

Decyzją z 19 lipca 2021r. nr UP-509/2021 ZUS utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji uznając, że Wnioskodawczyni ma wprawdzie ograniczone możliwości płatnicze, ale nie mogą być one uznane za przesłankę wystarczającą do całkowitego umorzenia zaległości. W ocenie organu umorzenie należności z tytułu składek byłoby działaniem przedwczesnym.

Na powyższą decyzję Wnioskodawczyni wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z 2 grudnia 2012 r. sygn. I SA/Rz 733/21 uchylił zaskarżoną decyzję, gdyż stwierdził, że nie zasługują na akceptację ustalenia organu, w których przyjęto, że wobec Wnioskodawczyni nie występuje przesłanka opisana w § 3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy ZUS decyzją z 19 maja 2022 r. nr UP-406/2022 ZUS ponownie utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji z 21 maja 2021 r. nr 1210/2021 o odmowie umorzenia Wnioskodawczyni należności z tytułu składek.

Wnioskodawczyni nie zgodziła się z decyzją ZUS i zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 6 października 2022 r. sygn. I SA/Rz 457/22 uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd orzekł, że wobec Skarżącej wystąpiła przesłanka opisana w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia tj. opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby Zobowiązaną i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy ZUS decyzją z 26 stycznia 2023 r. nr UP-68/2023 utrzymał w mocy decyzję własną z 21 maja 2021 r. nr 1210/2021 o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

Na wstępie decyzji organ przytoczył przepisy u.s.u.s. oraz rozporządzenia, na podstawie których ZUS może umorzyć należności. Następnie Zakład wskazał, że z aktualnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym z 9 stycznia 2023 r. wynika, że Wnioskodawczyni:

- od 15 października 2019 r. jest wdową,

- nie pracuje zarobkowo,

-od 1 października 2022 r. pobiera rentę w wysokości 1 994,88 zł brutto, po potrąceniu 1 316,62 zł netto,

- nie posiada innych źródeł dochodu,

- nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej,

- korzysta z pomocy finansowej córki A. w wysokości około 100 - 300 zł miesięcznie,

- zadeklarowała stałe miesięczne wydatki: opłaty eksploatacyjne - 350,00 zł, koszty leczenia - 200,00 zł, inne (opłaty za środek transportu córki na uczelnię) - 100,00 zł,

- prowadzi wspóIne gospodarstwo domowe z córką M., która nie osiąga dochodu,

Wnioskodawczyni wykazała zobowiązania pieniężne:

-w instytucjach za okres od 2015 r. do 2016 r. w kwocie około 500 zł,

-u osób fizycznych za okres od 2019 r. do 2022 r. w kwocie 1 000 zł z miesięczną ratą 100 zł,

- inne (egzekucyjne) od 2016 r. w kwocie około 30 000 zł z miesięczną ratą 500 zł,

Skarżąca wskazała, że zobowiązania są spłacane - egzekucja prowadzona przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K.- łączna miesięczna kwota spłaty 600 zł. Podała, że nie posiada nieruchomości, praw majątkowych, środków transportu, innych składników mienia ruchomego, wierzytelności. Podkreśliła, że jej sytuacja materialna nie poprawi się, bo ma 63 lata i jest schorowana, nie ma możliwości podjęcia pracy zarobkowej, cierpi na schorzenia związane z biodrami, depresję, obecnie utrzymuje siebie i córkę z renty rodzinnej, korzysta przy tym z pomocy rodziny, ale nie jest w stanie uregulować należności, nawet w ratach, nie wykupuje nawet wszystkich leków, powstała sytuacja jest związana z nieuczciwością wspólniczki w firmie. Od czasu śmierci męża ma depresję, praktycznie nie wychodzi z domu, zajmuje jeden pokój w domu, obecnie zamieszkuje z córką, która nie jest w stanie utrzymać się w Krakowie bez renty, którą pobierała.

ZUS, mając na uwadze przedstawiony przez Wnioskodawczynię stan rodzinny i majątkowy oraz opis sytuacji materialnej, nie znalazł podstaw do zmiany decyzji z dnia 21 maja 2021 r. którą odmówiono Wnioskodawczyni umorzenia należności wobec ZUS.

W ocenie organu ww. decyzja została wydana prawidłowo.

Organ wskazał, że w stosunku do Wnioskodawczyni nie został ustalony element całkowitej nieściągalności długu. Wnioskodawczyni posiada dochód z tytułu renty rodzinnej, której wysokość pozwala na prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Organ podkreślił, że aktualnie prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora Oddziału ZUS w J. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. Nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W związku z powyższym organ rentowy działając jako wierzyciel nie może stwierdzić, że zachodzi przesłanka nieściągalności zadłużenia.

ZUS wyjaśnił, że Zobowiązana nie prowadzi już działalności gospodarczej, dlatego przesłanka § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo, analiza ustalonych w postępowaniu faktów nie doprowadziła do wniosku, że sytuacja Zobowiązanej jest trudna i nosi znamiona ubóstwa. Skarżąca nie wykazała również, aby zaciągnięte kredyty służyły zaspokojeniu niezbędnych i podstawowych potrzeb życiowych lub sfinansowaniu innych koniecznych i uzasadnionych wydatków ( np. kosztów leczenia lub rehabilitacji).

ZUS podkreślił, że przepisy, w oparciu o które realizuje zadania jako wierzyciel, nie uprawniają do dokonywania działań mogących wpływać na polepszenie sytuacji innych wierzycieli, ponieważ należności z tytułu składek korzystają ze szczególnej ochrony prawnej. Fakt posiadania zobowiązań wobec innych niż ZUS wierzycieli nie stanowi przesłanki do umorzenia należnych składek. Przyznanie takiej ulgi doprowadziłoby do naruszenia interesu publicznego, ponieważ skutkiem umorzenia byłoby zwolnienie spod egzekucji osiąganych dochodów oraz posiadanego majątku na rzecz zobowiązań, które nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia na gruncie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.

ZUS podkreślił, że w piśmie z dnia 9 stycznia 2023 r. Zobowiązana poinformowała, że wszystkie rachunki płaci syn, a ona dokłada się do nich, za siebie i córkę w kwocie 300 zł miesięcznie. Pozostałą kwotę, która jej zostaje, przeznacza na wyżywienie i leczenie swoje i córki.

Wobec powyższego organ ustalił, że po uiszczeniu kwoty 300 zł do dyspozycji zobowiązanej pozostaje kwota 1 016,62 zł, a po odjęciu deklarowanych kosztów leczenia i dojazdów córki pozostaje kwota 716,62 zł. Od 1 października 2022r. nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych w sprawie, bo Wnioskodawczyni przyznana została renta rodzinna w wysokości 85% świadczenia osoby zmarłej, tj. w wysokości 1 994,88 zł.

Organ podniósł, że pomimo toczącego się postępowania egzekucyjnego istniejąca zaległość nie jest w chwili obecnej w żaden sposób zaspokajana przez ZUS, a sam fakt jej istnienia nie ma wpływu na poziom zaspakajania potrzeb bytowych zobowiązanej. Kierując się doświadczeniem życiowym, jak również wskaźnikami kosztów utrzymania gospodarstw domowych, uznał, że Wnioskodawczyni posiada środki, które pozwalają jej i rodzinie na utrzymanie się i zaspokojenie niezbędnych potrzeb związanych z egzystencją. Ponadto otrzymywane świadczenie rentowe podlega corocznej waloryzacji.

Organ wskazał również na fakt otrzymywania przez Wnioskodawczynię jednorazowego "trzynastego" i "czternastego" świadczenia rentowego, co z pewnością wpływa na poprawę jej sytuacji finansowej. Podkreślił, że z "trzynastki" i "czternastki" nie można dokonać potrąceń i egzekucji.

Ponadto ZUS podniósł, że córka Wnioskodawczyni jest na piątym roku studiów i po ich ukończeniu będzie mogła podjąć zatrudnienie, co przyczyni się do poprawy sytuacji gospodarstwa domowego Wnioskodawczyni. Tym samym Zobowiązana będzie posiadała środki finansowe na spłatę zadłużenia w ZUS np. w układzie ratalnym z wysokością raty dostosowaną do jej aktualnej sytuacji finansowej.

W ocenie ZUS Zobowiązana nie wykazała, że sprawuje opiekę nad chorym członkiem rodziny, a zatem w jej przypadku nie zachodzi przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Ponadto podkreślono, że Wnioskodawczyni pobiera rentę rodzinną, której wypłata nie jest uzależniona od stanu jej zdrowia.

Reasumując ZUS uznał, że podjęcie decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek na obecnym etapie postępowania byłoby działaniem przedwczesnym i nieuzasadnionym. Wobec powyższego decyzją z dnia 26 stycznia 2023 r. UP-68/2023 podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzji z 21 maja 2021 r. nr UP- 1210/2021.

Na powyższą decyzję Zobowiązana złożyła skargę do tut. Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm. - dalej k.p.a.), w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego przedłożonego w niniejszej sprawie wraz z wyjaśnieniami z dnia z 9 stycznia 2023 r. w szczególności brak uwzględnienia zmiany okoliczności w sprawie, które wbrew ustaleniom ZUS świadczą o pogorszeniu się jej sytuacji życiowej a nie jej polepszeniu, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji,

- art. 7, 8, 77,80 i 107 § 1 k.p.a. przez dowolne rozstrzygnięcie z pominięciem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności wykazania, że należności składkowe nie uległy przedawnieniu, gdyż w rzeczywistości ZUS nie wskazuje, kiedy i czy wobec Skarżącej zostały wydane tytuły wykonawcze obejmujące niezapłacone składki, oraz kiedy i w jakich warunkach wszczęto postępowanie egzekucyjne, a Skarżąca nie ma wiedzy o tego rodzaju sytuacjach,

-art. 7, 77 § 1, art. 80, art. 107 w zw. z art. 10, art. 32, art. 33 § 2 k.p.a. polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z ww. przepisów, a w szczególności poprzez:

a) błędne i nieuzasadnione przyjęcie, iż Zobowiązana miesięcznie dysponuje kwotą 1815,34 zł, a nie kwotą 1316,62 zł, która to kwota stanowi rzeczywiście kwotę będącą w jej dyspozycji, przy uwzględnieniu dokonywanych przez Komornika potrąceń egzekucyjnych, a co za tym idzie czynienie wyliczeń dotyczących spełniania przez nią i jej córkę tzw. minimum socjalnego czy też minimum egzystencji jest obarczone pierwotnym błędem, gdyż winny się one odnosić do rzeczywistej kwoty jaka jest w jej dyspozycji,

b) poczynienie sprzecznych wewnętrznie rozważań ZUS co do dochodów Skarżącej i sposobu ich wykorzystania, a nadto błędna ich interpretacja, że po opłaceniu kosztów utrzymania, w tym opłat za zajmowane przez nią i córkę mieszkanie, kosztów leczenia pozostaje jej na żywność razem z córką kwota 520 zł, a nie jak organ ustala 716,62 zł, co nie daje im możliwości zaspokojenia nawet elementarnych potrzeb żywieniowych, skoro stawka żywieniowa wynosi w ich przypadku ok. 8,66 zł dziennie, czyli jest stawką głodową, a wyliczenia ZUS nadto nie obejmują takich kosztów utrzymania jak zakup odzieży czy środków higienicznych, a wydatki takie w sposób naturalny są ponoszone przez Skarżącą,

c) błędne przyjęcie, iż sam fakt przyznania renty rodzinnej w miejsce emerytury od dnia 1 października 2022 r. co miało miejsce w decyzji ZUS z dnia 6 grudnia 2022 r. świadczy o istotnej zmianie stanu faktycznego, podczas gdy jednocześnie pominięto że obecnie potrącenia egzekucyjne są realizowane w dwukrotnie wyższej kwocie (498 zł zamiast 235 zł), a nadto Skarżąca zamieszkuje wspólnie z córką, która nie podsiada dochodów, a zatem łączne rozważenie tych okoliczności wskazuje, iż w stosunku do stanu faktycznego, który analizował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na dzień 6 października 2022 r. sytuacja skarżącej uległa pogorszeniu i dysponuje ona wprawdzie kwotą wyższą średnio o 200 zł w stosunku do ustaleń na dzień orzekania przez WSA w Rzeszowie, jednakże Skarżąca wspomaga finansowo córkę, która nie jest w stanie sama się utrzymać i która obecnie zamieszkuje z matką,

d) poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, co przejawia się w niezasadnym błędnym przyjęciu, iż córka Skarżącej, może podjąć zatrudnienie chociażby na ½ etatu, w sytuacji kiedy organ ma wiedzę, iż po pierwsze studiuje dziennie, jest w trakcie przygotowywania pracy magisterskiej, a po drugie jej schorzenia zdrowotne uniemożliwiają jej podjęcie zatrudnienia w jakimkolwiek wymiarze etatu i były przyczyną przerwania nauki na studiach, a zatem odmienne ustalenia ZUS są niezgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego,

e) błędne założenie przez ZUS, że zasadnym jest - biorąc pod uwagę, że Skarżąca jest osobą w podeszłym wieku- jak również jest schorowana, zmuszanie jej do korzystania z pomocy społecznej, co oznaczać będzie, że i tak budżet państwa poniesie wydatki na jej utrzymanie, tyle że z innego źródła finansowania, tj. ze środków pomocy społecznej,

f) błędne przyjęcie, iż otrzymywanie przez Skarżącą tzw. trzynastej czy czternastej emerytury poprawia jej sytuację, biorą pod uwagę, iż Skarżąca jak już wskazywała uzyskiwała pożyczki od osób najbliższych, jak również biorąc pod uwagę, iż kwoty te w przeliczeniu na cały rok biorąc pod uwagę obecna inflację, wzrost cen, jak również kosztów związanych z opłatami mieszkaniowymi w rzeczywistości powodują polepszenie jej sytuacji podczas gdy jedynie jej sytuacja nie ulega dalszemu pogorszeniu, a kwoty utrzymania stale miesięcznie wzrastają biorąc pod uwagę wzrost cen tj. w granicach 10-20 % w przeciągu kilku miesięcy,

g) nierozważnie przez organ jakie skutki dla sytuacji osobistej i życiowej niesie ze sobą prowadzenie egzekucji w zakresie zaległych składek i błędne ustalenie, że sytuacja w której znalazła się Wnioskodawczyni nie jest wyjątkowa i nie uzasadnia umorzenia w całości zaległości, biorąc pod uwagę, iż proponowany przez ZUS układ ratalny nie jest możliwy do spłaty - wobec sytuacji finansowej i życiowej Skarżącej, a co za tym idzie w dalszej perspektywie spowoduje wskutek niewywiązywania się z niego również w postępowaniu egzekucyjnym, a przyczyna powstania zadłużenia była niezależna od skarżącej o czymś świadczy fakt toczącego się postępowania karnego wobec M. F. i J. F.,

h) błędne ustalenie przez organ, że sytuacja Skarżącej, w której jest narażona na ubóstwo nie ma charakteru trwałego i pogłębiającego się, zwłaszcza w sytuacji kiedy skarżąca nie ma możliwości pozyskania dodatkowych źródeł dochodu zważając na jej stan zdrowia, a koszty utrzymania wzrosły, co jest skutkiem ogólnego wzrostu cen i usług, i drastycznego wzrostu inflacji, jak również faktem, iż nie do przewidzenia było rozchorowanie się jej córki, niemożność ukończenia studiów i konieczność jej powrotu do domu rodzinnego,

i) brak wzięcia pod uwagę, że zwolnienie Skarżącej z zapłaty zaległych składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej spowoduje poprawę jej sytuacji w ten sposób, iż w ciągu najbliższych lat Skarżąca będzie miała możliwość zakończenia pozostałych postępowań egzekucyjnych i powrotu do normalnego życia na godnym poziomie, a powyższe nie będzie możliwe biorąc pod uwagę wysokość zaległości wobec ZUS, gdyż do końca życia Skarżąca będzie obciążona należnościami wobec Zakładu

j) błędne założenie przez ZUS, iż sam fakt, że Skarżąca posiada dorosłą córkę M. S., jest wystarczający do ustalenia, iż córka może podjąć pracę zarobkową i partycypować w kosztach utrzymania, co zostało ustalone w oderwaniu od aktualnej sytuacji życiowej córki Skarżącej, która nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać, studiuje i jej stan zdrowia wymusił korzystanie z urlopu dziekańskiego, a przez to nie mogła ukończyć studiów w terminie, tym bardziej całkowicie dowolnym jest ustalenie, że stan zdrowia córki Skarżącej pozwoli jej na podjęcie pracy bezpośrednio po ukończeniu studiów, podczas gdy jej leczenie nie jest zakończone,

k) błędne przyjęcie i wybiórcza interpretacja przedłożonych przez Skarżącą rachunków za opłaty związane z zamieszkaniem, gdyż opłaty związane z zamieszkaniem są opłatami comiesięcznymi, a nie jak błędnie i dowolnie ustala organ, przypadającymi co drugi miesiąc (do pisma kierowanego do ZUS Skarżąca przedłożyła przykładowe rachunki),

l) błędne przyjęcie, iż Skarżąca dysponuje środkami, które pozwalają jej na utrzymanie się i zaspokojenie niezbędnych potrzeb związanych z egzystencją, podczas gdy nie dysponuje takimi środkami i jak sam organ zauważa jej utrzymanie jest wyższe niż posiadane dochody, dlatego też korzysta z pomocy finansowej osób najbliższych,

m) brak uwzględnienia przez organ, że kwota, którą aktualnie dysponuje rzeczywiście Skarżąca wraz z córką tj. 1 316,62 zł przy uwzględnieniu jej sytuacji majątkowej i osobistej oraz sytuacji jej córki nie pozwala wszcząć egzekucji bez stworzenia zagrożenia dla zaspokojenia przez Skarżącą niezbędnych potrzeb życiowych, co zostało podkreślone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 października 2022 r., gdzie zostało wskazane, że jest to naruszenie prawa procesowego, a organ nie wykonał zobowiązania Sądu do rzetelnego ustalenia sytuacji finansowej i życiowej Skarżącej pomimo jasnego wskazania, iż jest to niezbędne i jedynie upozorował w uzasadnieniu decyzji istotną zmianę stanu faktycznego, która de facto biorąc pod uwagę wszystkie zmienne w sprawie doprowadziła do pogorszenia sytuacji życiowej Skarżącej,

n) nieuprawnione przyjęcie, iż uwzględnienie wniosku o umorzenie zaległości z tytułu składek spowoduje naruszenie sprawiedliwości społecznej i równości obywateli wobec prawa, podczas gdy jest odmiennie - gdyż biorąc pod uwagę niezwykle trudną sytuację Skarżącej, brak uwzględnienia wniosku spowoduje dalsze popadanie w długi Wnioskodawczyni, która już teraz w znacznej części korzysta ze środków dobrowolnie przekazywanych jej przez córkę. Danie prymatu interesowi publicznemu ponad ważny interes Zobowiązanej jest nieuzasadniony, w sytuacji gdy mając obecnie 63 lata - dopiero od 15 października 2019 r. zaczęła korzystać z jakichkolwiek świadczeń z ZUS, gdyż wtedy przyznano jej rentę rodzinną, a później emeryturę (aktualnie znów renta) - nigdy nie przebywała na zasiłku chorobowym, macierzyńskim, opiekuńczym i nie pobierała jakichkolwiek innych świadczeń z ZUS, pomimo tego, iż w okresie od 2000 - 2011 r. regularnie opłacała co miesiąc składki do ZUS, a zatem jej wkład do ZUS był znacznie większy niż świadczenia jakie aktualnie otrzymuje, a zatem nie sposób twierdzić, iż nie zrealizowała zasady wzajemności systemu ubezpieczeń i nie jest prawdą aby nie dokładała się do systemu, z którego mają korzyść pozostali,

o) błędne uznanie, że Wnioskodawczyni bez uszczerbku dla swojego utrzymania jest w stanie spłacać powstałe zadłużenie, chociażby w ramach układu ratalnego, skoro koszty jej utrzymania są wyższe niż osiągane przychody, a w możliwości zaspokojenia swoich potrzeb życiowych korzysta z pomocy córki, która to pomoc jest substytutem pomocy Państwa czyli pomocy społecznej i która to pomoc jest akcentowana przez ZUS w zaskarżonej decyzji,

p) błędne przyjęcie, że zadłużenie wobec ZUS stanowi tylko niewielką część wszystkich zobowiązań Skarżącej, podczas gdy to właśnie zadłużenie wobec ZUS stanowi jego największą część, gdyż wynosi niemal 80 tys. złotych, a pozostałe zadłużenia wynoszą łącznie ok. 30 tys. złotych, a umorzenie tych zaległości spowoduje, iż w przyszłości Wnioskodawczyni w dalszym ciągu nie będzie popadać w niedostatek, a co za tym idzie ma to ogromne znaczenie wbrew zapatrywaniom organu, a nadto Wnioskodawczyni jest w trakcie rozmów z wierzycielami co do umorzenia pozostałych obciążających ją należności,

q) niezasadne i dowolne przyjęcie, iż Zobowiązana w ostatnim czasie zaciągała jakiekolwiek pożyczki w [...] i w [...]. a które jest aktualnie obowiązana spłacić - podczas gdy powyższe nie miało miejsca, gdyż wszelkie zadłużenia przez nią posiadane są to należności powstałe w okresie prowadzenia działalności gospodarczej, a więc przed przeszło 7 laty, jednakże z uwagi na tytuły wykonawcze nie są to należności przedawnione, a zatem umorzenie należności wobec ZUS nie będzie stanowić niezasadnego polepszenia sytuacji innych wierzycieli, a zaciągane zobowiązania miały miejsce przed faktem dowiedzenia się przez Skarżącą o zadłużeniu wobec ZUS,

r) błędne i niewynikające z materiału dowodowego ustalenie ZUS, iż Skarżąca świadomie podejmowała się innych zobowiązań z pokrzywdzeniem ZUS, gdyż jak już wskazywała nie miała ona świadomości, iż należne składki ZUS nie są opłacane, gdyż księgowość prowadzona była przez jej wspólniczkę, która utwierdzała skarżącą w błędnym przekonaniu, iż należności względem ZUS są regulowane, a skarżąca osobiście nie prowadziła działalności gospodarczej,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s. w zw. z art. art. 6 k.p.a. poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek umożliwiający umorzenie zobowiązania w całości, biorąc pod uwagę, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną skarżąca nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągałoby to za sobą zbyt ciężkie skutki, a w szczególności opłacenie należności z tytułu składek - nawet w postaci układu ratalnego - pozbawiłoby L. S. możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, oraz konieczność życia w ubóstwie lub stałej pomocy ze strony osób najbliższych, a bez udzielenia tej pomocy stanowiło by realne zagrożenie dla życia i zdrowia skarżącej, nadto skarżąca nie dysponuje miesięcznie jakąkolwiek kwotą, która mogłaby przeznaczyć na opłacenie składek w układzie ratalnym,

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023r., poz. 259 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że decyzja ta nie narusza prawa.

W wydanych poprzednio wyrokach Sąd stwierdził, że w sytuacji Skarżącej wystąpiła przesłanka określona w § 3 ust.1 pkt rozporządzenia. Ocena prawna zawarta w powyższych wyrokach co do zasady powinna wiązać organ rozpatrujący ponownie sprawę oraz sąd, stosownie do treści art.153 P.p.s.a., jednakże zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że istotna zmiana stanu faktycznego po wydaniu wyroku w niniejszej sprawie spowodowała, że powyższa ocena prawna nie wiąże. Za taką zmianę należy uznać przyznanie Skarżącej od 1 października 2022 r renty rodzinnej w wysokości 85% świadczenia osoby zmarłej, która obecnie wynosi 1 994,88 zł.

Tym samym nastąpiła istotna zmiana obecnego stanu faktycznego w sprawie, wobec poprzedniego, w którym Skarżąca uzyskiwała emeryturę w wysokości 1071zł. Ponadto zmianie uległa ilość osób prowadzących wspólne gospodarstwo ze Skarżącą, bo obecnie Skarżąca mieszka z córką, a przedtem mieszkała sama. .

Z powyższych względów organ nie musiał stosować się do oceny prawnej wyrażonej na kanwie poprzednich okoliczności faktycznych.

Podstawę analizy zasadności żądania Skarżącej o umorzenie należności z tytułu składek, stanowiły prawidłowo powołane przez ZUS regulacje art. 28 ust. 3 u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub części, z zastrzeżeniem ust. 2-4. W ust. 2 wskazano, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

Przypadki całkowitej nieściągalności zostały enumeratywnie wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. w punktach od 1 do 6. Wyliczenie zawarte w powyższym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z 6 maja 2004 r., II UZP 6/04 Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone."

Oznacza to, że ZUS, nawet w przypadku ustalenia, że spełniona jest którakolwiek z przesłanek z ust. 3 art. 28 u.s.u.s. nie ma obowiązku umorzenia zadłużenia. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia wyraża się w tym, że organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Dopiero w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek umorzenia (nieściągalności) organ zyskuje swobodę wyboru, czy ulgi udzielić, czy też nie. Rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 K.p.a., wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 K.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Dowolność tę wyklucza również brzmienie art. 6 K.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Z kolei sądowej kontroli legalności takiej decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. Kontrola ta dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego wynikające z przepisów K.p.a. reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. W przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa wyżej. Obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki umorzenia. Natomiast o tym, czy składki powinny być umorzone, czy też nie, rozstrzyga organ administracji publicznej (por. wyrok WSA w Opolu z 15 czerwca 2022 r., I SA/Op 104/22).

Ustawodawca przewidział nadto w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. możliwość umarzania przez ZUS należności z tytułu składek w uzasadnionych przypadkach, mimo braku całkowitej nieściągalności, w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Korzystając z upoważnienia ustawowego (art. 28 ust. 3b) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w § 3 ust. 1 rozporządzenia dotyczącego umarzania należności z tytułu składek, określił przesłanki umarzania należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z tym przepisem, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z przywołanych przepisów wynika jednoznacznie, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawiając organom uznanie w omawianej kwestii, wprowadził do systemu prawa administracyjnego swego rodzaju "luz decyzyjny", przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) umorzenia tych należności. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania tego rodzaju ulgi. Dopiero wykazanie istnienia którejś z wymienionych przesłanek otwiera organowi możliwość (a nie obowiązek) zastosowania tej ulgi. W tym to bowiem momencie organ rozstrzygający sprawę korzysta z przypisanego mu uprawnienia do zastosowania uznania administracyjnego - nie musi, lecz może umorzyć takie należności (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2007 r., II GSK 141/07).

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że w kontrolowanej sprawie ZUS prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał jego trafnej oceny prawnej.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, co organ wyjaśnił szczegółowo w uzasadnieniu decyzji, że nie zachodzi całkowita nieściągalność składek w rozumieniu art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Ustalenia i wnioski organu odnośnie do braku całkowitej nieściągalności składek są słuszne i prawidłowo uzasadnione.

Sąd w pełni zatem podziela stanowisko organu, że w aktualnym stanie sprawy wobec Skarżącej nie zachodzi żaden z przypadków całkowitej nieściągalności, enumeratywnie wymienionych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. W tej sytuacji, w ocenie Sądu uprawnione jest stanowisko organu, że istnieją możliwości dalszego, chociażby częściowego, uregulowania przez Skarżącą zaległych składek i że na obecnym etapie nie da się stwierdzić, że w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie odzyska się w przyszłości całości bądź części zobowiązania składkowego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zatem w sytuacji, gdy organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne.

Za prawidłową Sąd uznaje również dokonaną przez organ analizę stanu faktycznego i wyprowadzoną na jego tle ocenę prawną przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia. Zauważyć w tym zakresie należy, że przy ocenie przesłanek wskazanych w ww. przepisie należy brać pod uwagę między innymi to, czy spłata zadłużenia w dłuższym czasie nie spowoduje sytuacji, że po uiszczeniu należności z tytułu składek osoba zobowiązana nie będzie dysponowała środkami niezbędnymi do zabezpieczenia podstawowych potrzeb życiowych (np. wyżywienie, ubrania, leki itp.) i czy ewentualne problemy finansowe mają charakter okresowy, czy stały i pogłębiający się. W orzecznictwie na gruncie omawianego przepisu podkreśla się, że umorzenie należności jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu na stan zdrowia, inne względy społeczne i brak szans na uzyskiwanie dochodów, nie jest możliwe wywiązywanie się z zobowiązań wobec ZUS. W związku z tym trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę długów musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały, a więc występować w dłuższym okresie czasu.

Jak wynika z oświadczenia o stanie majątkowym z dnia 29 marca 2022r., miesięczny dochód rodziny (tj. Skarżącej i mieszkającej z nią córki M.) wynosi 1.994,88zł brutto (renta rodzinna Skarżącej) – po potrąceniu komorniczym (498,72zł) wynosi 1.316,62zł (netto). Dochód ten jest niższy od minimum socjalnego (2.516,66zł dla gospodarstwa 2-osobowego), a wyższy od minimum egzystencji (1.084,39zl – dla gospodarstwa 2-osobowego). Ponadto Skarżąca otrzymuje pomoc finansową od córki A., w wysokości 100-300zł miesięcznie oraz od syna – w postaci opłacania rachunków, w części przekraczającej 300zł. Zadeklarowane miesięczne wydatki na opłaty eksploatacyjne, koszty leczenia itp. wynoszą 650zł. Wskazane przez Skarżącą zobowiązania to 500zł (w instytucjach), 1.000zł (u osób fizycznych) – z miesięczną ratą 100zł, oraz inne (egzekucyjne) w kwocie w kwocie 30.000zł – z miesięczna ratą 500zł. Skarżąca nie posiada nieruchomości, praw majątkowych, środków transportu, innych składników mienia ruchomego, wierzytelności. Ma 63 lata, jest schorowana, więc nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia.

W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w tym dowody przedłożone przez stronę na etapie postępowania, nie wskazywały na wystąpienie przesłanki związanej z poniesieniem strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek było niemożliwe.

Prawidłowo organ przeanalizował zgromadzone dowody pod kątem wystąpienia przesłanki związanej z możliwością pozbawienia Skarżącej - w wyniku opłacenia należności z tytułu składek - zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania prawidłowości ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji w tym zakresie.

Nadto w zaskarżonej decyzji organ odniósł się do posiadanych przez Skarżącą zobowiązań z innych tytułów (zadłużenie w firmach [...] i ]...]), wskazując, że obowiązek spłaty należności cywilnoprawnych nie stanowi przesłanki wykluczającej spłatę zobowiązań z tytułu składek, zaś zobowiązania wobec ZUS nie mogą być pominięte i potraktowane drugorzędnie wobec zobowiązań cywilnoprawnych. W ocenie Sądu stanowisko to zasługuje na akceptację. Słusznie też organ zauważył, że

ZUS nie powinien dokonywać działań mogących wpływać na polepszenie sytuacji innych wierzycieli, ponieważ to należności z tytułu składek korzystają ze szczególnej ochrony prawnej, a przyznanie wnioskowanej ulgi doprowadziłoby do naruszenia interesu publicznego, ponieważ skutkiem umorzenia byłoby zwolnienie spod egzekucji osiąganych dochodów oraz posiadanego majątku na rzecz zobowiązań, które nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia na gruncie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.

Organ, nie negując trudnego położenia Wnioskodawczyni, prawidłowo akcentował, że sytuacja strony nie ma charakteru definitywnego i nieodwracalnego. Skarżąca korzysta z pomocy swoich dzieci, które posiadają odrębne źródła dochodu i są zobowiązane do alimentacji. Córka, która z nią obecnie mieszka kończy studia i prawdopodobnie podejmie zatrudnienie, więc sytuacja finansowa może ulec poprawie. Ponadto, mimo deklarowanego niskiego dochodu, Skarżąca nie korzysta z pomocy państwa.

Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania prawidłowości ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie. Przedstawione okoliczności potwierdzają, że w sprawie doszło do rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Zakład przy ocenie stanu sprawy, z punktu widzenia przesłanki opisanej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, wziął pod uwagę sytuację finansową i życiową Skarżącej wykazaną przez nią na poszczególnych etapach rozpatrywania jej wniosku i zasadnie uznał, że posiada środki, które pozwalają jej i jej córce na zaspokojenie niezbędnych potrzeb związanych z egzystencją.

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie ZUS zgromadził materiał dowodowy, a następnie dokonał jego oceny, która stała się podstawą do merytorycznego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 77 K.p.a. Wbrew zarzutom skargi, ocena dowodów dokonana przez organ, a prowadząca do rozstrzygnięcia negatywnego dla Skarżącej, nie jest oceną dowolną, ale podjętą zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 K.p.a. Zajęte stanowisko organ przedstawił w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. Odmienna zaś ocena dowodów i zanegowanie przez Skarżącą treści rozstrzygnięcia nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Zaznaczyć należy, że ciężar udowodnienia faktów, spoczywa na tym, kto z faktów tych wywodzi skutki prawne. A zatem to Skarżąca powinna wykazać, że spełnia przesłanki umorzenia należności, przy czym, jak wyżej stwierdzono, nawet spełnienie normatywnych przesłanek nie obliguje organu do podjęcia pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji.

W związku z powyższym za niezasadny należy uznać podniesiony przez Skarżącą zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego.

W odniesieniu do zarzutów braku wykazania, że przedmiotowe należności są wymagalne Sąd stwierdza, że w decyzji organu I instancji wskazano na przepisy dotyczące przedawnienia należności z tytułu składek i podano informacje o toczącym się od 11 października 2011r. postępowaniu egzekucyjnym oraz o dokonanym zajęciu rachunków bankowych, co spowodowało zgodnie z art.24 ust.5b u.s.u.s. zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Należności za kolejne miesiące były sukcesywnie kierowane do egzekucji na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych, które zalegają w aktach sprawy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.