Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 544/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, ust. 2 pkt 1-2, ust. 3-3d, ust. 9, ust. 12, ust. 15-15b, ust. 16
journal: Dz.U. 2023 poz 141
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
article: art. 138 par. 1 pkt 2 i par. 2a
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.) asystent sędziego Robert Latek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 14 kwietnia 2023 r. nr SKO.4146.352.23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia 31 stycznia 2023 r., znak: GOPS.DW.537.1980.4.2022.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), zwanej k.p.a., oraz art. 2 ust. 1, ust. 3a i ust. 3c ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 141 ze zm.), zwanej u.d.w., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia 31 stycznia 2023 r. odmawiającą J. J. przyznania dodatku węglowego.

W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wyjaśniło, że w dniu 22 listopada 2022 r. J.J. wystąpił z wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, w którym oświadczył, że pod adresem W., ul. [...] zamieszkuje i prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe, a głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa jest kocioł na paliwo stałe. W toku postępowania przed organem I instancji ustalono, że na ten sam adres o wypłatę dodatku węglowego wystąpił A.J., któremu przyznano przedmiotowy dodatek (informacja z dnia 3 listopada 2022 r., znak: [...]).

Nadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że na posesji znajduje jeden budynek mieszkalny, zamieszkiwany przez syna wnioskodawcy, który ma nadany numer [...] oraz budynki gospodarcze - bez numeru. W oświadczeniu z dnia 22 listopada 2022 r. wskazano, iż ze względu na znaczny stopień niepełnosprawności żony wnioskodawcy, pokonanie barier architektonicznych, przebywanie w mieszkaniu syna jest utrudnieniem. Natomiast procedury związane ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny trwają długo i wnioskodawca nie zdąży do 30 listopada. Potrzebna jest bowiem decyzja o zmianie - warunkach przebudowy zagospodarowania przestrzennego.

Mając na względzie treść art. 2 ust. 3c u.d.w. Kolegium wyjaśniło, że możliwość przyznania dodatku węglowego, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, została uzależniona od stwierdzenia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach czy budynkach. Powyższe oznacza, że dla uzyskania świadczenia ustawodawca wymaga, aby odrębność lokali mieszkalnych/budynków była potwierdzona istnieniem stosownych numerów porządkowych, a w przypadku braku takich numerów ustanowiony został wymóg podjęcia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., formalnych działań mających na względzie nadanie numeru porządkowego dla odrębnego lokalu albo budynku mieszkalnego, jeżeli do nadania takiego numeru nie doszło we wskazanym terminie.

Zdaniem zatem organu II instancji, oczekując przyznania świadczenia wnioskodawca powinien zatem załączyć do wniosku kserokopię wniosku złożonego w odpowiednim urzędzie przez właściciela nieruchomości o nadanie numeru porządkowego dla lokalu/budynku, w którym wnioskodawca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe wraz z potwierdzeniem jego złożenia. W niniejszej sprawie podczas wywiadu środowiskowego ustalono, że strona podjęła kroki do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania, jednakże z uwagi na wysokie koszty wniosek został wycofany.

Analizując sprawę Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie została spełniona ustawowa przesłanka do przyznania dodatku, wyrażona w art. 2 ust. 1 pkt 1) u.d.w., w którym ustawodawca powiązał prawo do dodatku węglowego z warunkiem "zamieszkiwania" i jednocześnie "gospodarowania" pod adresem wskazanym we wniosku o świadczenie. Nie może budzić wątpliwości, że "zamieszkiwanie" to przebywanie i korzystanie z lokalu mieszkalnego bądź budynku mieszkalnego. Dodatek węglowy nie może być zatem przyznany wnioskodawcy, który zajmuje budynek niemieszkalny, np. budynek gospodarczy.

W ocenie zatem Kolegium, organ I instancji zasadnie odmówił J.J. wypłaty dodatku węglowego, w przedmiotowej sprawie nie może bowiem znaleźć zastosowania art. 2 ust. 3c u.d.w.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył J.J., zarzucając naruszenie:

a) art. 2 ust. 1 w zw. z ust. 3c i 3d u.d.w. poprzez odmówienie prawa do przyznania dodatku węglowego, w sytuacji gdy skarżący prowadzi odrębne gospodarstwo, domowe w innym budynku niż A. J. (któremu przyznany został dodatek węglowy), co nie zostało prawidłowo zweryfikowane i potwierdzone przez organ I instancji, a sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego nie pozwala na poniesienie kosztów związanych z ustaleniem odrębnego adresu;

art. 2 ust. 3c u.d.w. poprzez błędną wykładnię sformułowania, że "nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych, lokalach", polegającą na pominięciu okoliczności niezależnych od strony a uniemożliwiających ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania, tj. zbyt. niskich dochodów strony, której status majątkowy nie pozwala na poniesienie, kosztów związanych z ustaleniem adresu;

art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nieuzasadnione zaniechanie obowiązku podjęcia wszelkich działań, których celem byłoby dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy, a w konsekwencji prawidłowe ustalenie stanu majątkowego strony, który uniemożliwia jej poniesienie kosztów związanych z ustaleniem odrębnego adresu miejsca zamieszkania;

art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania administracyjnego z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu nie uczyniło nic, aby wyjaśnić stan faktyczny niniejszej sprawy, pomimo zgłoszenia przez odwołującego faktu, że jego stan majątkowy nie pozwala na poniesienie kosztów związanych z ustaleniem odrębnego adresu miejsca zamieszkania, co więcej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu - w sposób całkowicie sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego - przyjęło, że "zamieszkiwanie to przebywanie i korzystnie jedynie z lokalu mieszkalnego a nie budynku zaadoptowanego na potrzeby mieszkaniowe i spełniającego wszystkie wymogi budynku mieszkalnego".

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie dodatku węglowego ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżący powołując się na treść art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w., wskazał, że wniósł o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Następnie dodał, że Wójt po upływie terminu wskazanego w art. 2 ust. 3c u.d.w., tj. 30 listopada 2022 r. wezwał skarżącego do przedłożenia dowodu potwierdzającego podjęcie kroków w celu ustalenia odrębnego adresu.

W odniesieniu do powyższego skarżący wskazał, że przedmiotowe wezwanie Wójta nastąpiło po upływie prawie 3 tygodni od upływu terminu wskazanego w art. 2 ust. 3c u.d.w.

W ocenie zatem skarżącego, już tylko i wyłącznie z tego powodu brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do stosowania w niniejszej sprawie art. 2 ust. 3a i3b u.d.w.

Ponadto skarżący podniósł, że ustawodawca redagując przepis art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w. nie wprowadził jakiegokolwiek katalogu zamkniętego przesłanek, które uprawniają organ administracji publicznej do stwierdzenia, że "nie ma możliwości ustalenia odrębnego adresu". Jak również ustawodawca nie wprowadził do w/w przepisów prawa jakiegokolwiek zastrzeżenia, że "niemożność ustalenia odrębnego adresu" musi wynikać z "niemożności prawnej", a nie np. z "niemożności faktycznej".

Zdaniem skarżącej, w okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia właśnie z "niemożnością faktyczną" związaną z jego stanem majątkowym. Skarżący dodał przy tym, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustaleniem odrębnego adresu, aby ubiegać się o przyznanie dodatku węglowego, co podniósł już na etapie postępowania przed organem I instancji.

Skarżący podniósł również, iż koszt ustalenia odrębnego adresu jest zdecydowanie wyższy do wysokości dodatku węglowego o który się ubiegam.

Odwołując się do zasady racjonalnego ustawodawcy – skarżący wskazał, że celem, przepisów ustawy o dodatku węglowym nie było zmuszanie obywateli do, ponoszenia wyższych kosztów ustalenia odrębnego adresu niż wysokość dodatku węglowego, który mają otrzymać po ustaleniu adresu.

Nadto skarżący wyjaśnił, że skoro ustawodawca wprowadził do porządku prawnego instytucję pomieszczenia tymczasowego (w stosunku do którego jedynym wymogiem jest de facto posiadanie otworu okiennego) i dopuszcza "zamieszkiwanie" w takim pomieszczeniu to sprzecznym z elementarnymi zasadami logiki jest pozbawianie budynku, w którym zamieszkuję funkcji mieszkalnych.

W odpowiedzi na tę skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna.

Przedmiotem niniejszego postępowania była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 20 marca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Klonowa z 30 grudnia 2022 r., znak: GOPS.582.686.2022, odmawiającą przyznania skarżącej dodatku węglowego.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Stosownie do art. 2 ust. 1 ww. ustawy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 u.d.w. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 u.d.w.). Jak stanowi art. 2 ust. ust. 9 i 12 u.d.w. wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 u.d.w.).

Na mocy art. 50 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967), dodano w art. 2 u.d.w. ustępy 15a – 15e. Z mocy art. 2 ust. 15a u.d.w., dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności:

1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519);

2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie:

a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140),

b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140),

c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687),

d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456);

3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).

W myśl art. 2 ust. 15b u.d.w., jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c u.d.w.). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d u.d.w.).

Zgodnie z art. 2 ust. 16 u.d.w., przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji.

Przywołane wyżej przepisy ustawy o dodatku węglowym określają zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku węglowego. Na podkreślenie zasługuje, że informacje podane we wniosku o przyznanie dodatku węglowego muszą zostać zweryfikowane przez organ gminy przed wypłatą dodatku węglowego, bądź też przed podjęciem decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego. Stosownie do art. 2 ust. 15 u.d.w. weryfikacja powinna zostać dokonana w pełnym zakresie, nie ograniczając jej do zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o czym świadczy użyte w tym przepisie sformułowanie "w szczególności". Stosownie do treści art. 2 ust. 15a katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy, ma charakter otwarty. Weryfikacja mająca prowadzić do pełnych ustaleń faktycznych istotnych z punktu widzenia art. 2 u.d.w. winna być zatem dokonana w sposób wszechstronny a stan faktyczny powinien być ustalony w oparciu o wszelkie dostępne organowi dane, zaś ich wyliczenie w art. 2 ust. 15a u.d.w. ma charakter przykładowy.

Na mocy przywołanej powyżej ustawy z dnia 15 września 2022 r. dodane zostały m.in. ustępy 3a i 3b w artykule 2 u.d.w. W dniu 3 listopada 2022 r. weszła w życie kolejna nowelizacja ustawy o dodatku węglowym, wprowadzona ustawą z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236), dodająca do niej m.in. art. 2 ust. 3c, 3d i 3e.

Art. 2 ust. 3a u.d.w. stanowi, iż w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b u.d.w.).

Stosownie jednak do art. 2 ust. 3c u.d.w., w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W myśl art. 2 ust. 3d u.d.w. w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Art. 2 ust. 3e u.d.w. stanowi zaś, iż w przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu.

W orzecznictwie wskazuje się, że wprowadzone do ustawy o dodatku węglowym unormowania zawarte w art. 2 ust. 3a – 3e oraz art. 2 ust. 15a-15g zmierzają do pełnej realizacji celu tejże ustawy, a więc zrekompensowania przez państwo jak najszerszej grupie gospodarstw domowych wysokich cen energii, w tym również kosztów zakupu opału. Podkreślić przy tym należy, że ustawa nie uzależnia prawa do otrzymania dodatku węglowego od kryterium dochodowego. Ustawodawca, wyposażając organy administracji w bardzo szerokie narzędzia do weryfikacji okoliczności uprawniających do otrzymania tego świadczenia, a jednocześnie w dużej mierze upraszczając formalności proceduralne po stronie wnioskodawców, dążył bowiem do zapewnienia wsparcia finansowego jak największej liczbie gospodarstw domowych (por. np. wyrok WSA w Opolu z 6 lipca 2023 r. II SA/Op 193/23, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA").

Przywołane powyżej przepisy art. 2 ust. 3c – 3e u.d.w., dodane ustawą z dnia 27 października 2022 r. wprowadziły zatem wyjątek od reguły z art. 2 ust. 3a ustawy. Wyjątek ten, polegający na przyznaniu dodatku pomimo zamieszkiwania kilku gospodarstw domowych pod jednym adresem, znajduje zastosowanie, gdy spełnione są następujące warunki: (1) gospodarstwo domowe zajmuje lokal, dla którego do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, (2) pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe (3) gospodarstwa domowe zamieszkują w odrębnych lokalach, (4) gospodarstwa te wykorzystują oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było sporne, że na adres wskazany przez skarżącą w jej wniosku z dnia 28 listopada 2022 r., dodatek węglowy został już przyznany dla innego odrębnego gospodarstwa domowego.

Jak wynika z akt postępowania administracyjnego organy ustaliły, że w sprawie spełnione są warunki z art. 2 ust. 3c wymienione powyżej w punktach 2-4, tj. pod jednym adresem zamieszkują dwa gospodarstwo domowe, z których jedno jest wieloosobowym gospodarstwem domowym skarżącego; gospodarstwa domowe zamieszkują w odrębnych lokalach i wykorzystują oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Przyczyną odmowy przyznania dodatku węglowego jest okoliczność, że (jak wskazuje Kolegium w zaskarżonej decyzji) możliwość przyznania drugiego dodatku na ten sam adres istnieje tylko wtedy, jeżeli podjęte zostały kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania.

W ocenie Sądu jednak, za bezpodstawne należy uznać stanowisko organów, zgodnie z którym, aby skutecznie starać się o przyznanie dodatku węglowego, obowiązkiem strony było podjęcie sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla zajmowanego lokalu, lub nadania odrębnego numeru nieruchomości i dołączenie kserokopii stosownego wniosku w tym przedmiocie oraz potwierdzenia jego złożenia do wniosku o przyznanie prawa do dodatku węglowego. Przytoczony pogląd nie ma uzasadnienia w treści przepisów art. 2 ust. 3-3e u.d.w., według których przesłanka zawarta w art. 2 ust. 3d u.d.w. jest spełniona w razie wykazania, że nie było możliwe w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem w odrębnych lokalach. Przepisy ustawy nie wprowadzają zatem wymienionego przez organy "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu. W orzecznictwie wskazuje się, że organy z urzędu posiadają wiedzę, czy dla danej nieruchomości możliwe jest ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego zajmowanemu przez siebie lokalowi. Wobec tego wykazanie, iż przesłanka niemożliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych została spełniona, może nastąpić poprzez złożenie oświadczenia, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony, które podlega weryfikacji przez organ w kontekście zaistnienia warunków zastosowania art. 2 ust. 3c w zw. z art. 2 ust. 3d u.d.w.. W kontrolowanej sprawie oświadczenie takie zostało złożone przez stronę skarżącą w piśmie z dnia 22 listopada 2022 r. zatytułowanym "Oświadczenie" i podpisanym przez skarżącego oraz jego żonę. W piśmie tym skarżący wyjaśnia, że mieszka pod tym samym adresem co jego syn; mieszkanie skarżącego mieści się przy budynku gospodarczym zaś syn z rodziną mieszka w domu będącym odrębnym budynkiem. Jak oświadcza skarżący "procedury związane ze zmianą sposobu użytkowania gospodarczego na mieszkalny trwają zbyt długo i nie zdążymy do 30-go listopada." (por. np. wyroki: WSA w Gliwicach z 11 maja 2023 r., sygn. II SA/Gl 355/23; WSA w Bydgoszczy z 20 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Bd 451/23; WSA w Gliwicach z 29 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Gl 391/23, WSA w Gliwicach z 19 lipca 2023 r. II SA/Gl 695/23, WSA w Łodzi z dnia 13 lipca 2023, II SA/Łd 395/23, WSA w Krakowie z dnia 11 lipca 2023 r., III SA/Kr 673/23, WSA w Krakowie z 11 lipca 2023 r., III SA/Kr 383/23, CBOSA)

Na marginesie należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby przed upływem określonego ustawą terminu, to jest 30 listopada 2022 r., strona skarżąca została pouczona o konieczności podjęcia działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu, jako warunku przyznania wnioskowanego świadczenia. Wezwanie takie doręczono skarżącemu w dniu 22 grudnia 2022 r.

W konsekwencji odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia w kontrolowanej sprawie była przedwczesna. Interpretacja art. 2 ust. 3c ustawy dokonana przez organ I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu była bowiem nieprawidłowa. Wobec powyższego w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 2 oraz § 2a k.p.a.

Wobec powyższego Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Rozpoznając ponownie sprawę organy wezmą pod uwagę dokonaną przez Sąd wykładnię art. 2 ust. 3c u.d.w. i uwzględnią wyżej poczynione rozważania Sądu dotyczące braku konieczności wyodrębnienia osobnego adresu miejsca zamieszkania oraz rozważą istnienie przyczyn obiektywnych, dla których nie było możliwe w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla gospodarstwa domowego skarżącego.