Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 591/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa, decyzją z [...] lutego 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2014 r., nr [...], odmawiającą potwierdzenia posiadania przez W. S., C. D., K. S., A. S., T. K. i K. S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości P., powiat K., województwo [...].

Z ustaleń organu wynika, że W. S. w dniu [...] grudnia 1992 r. złożył wniosek o przyznanie ekwiwalentu za mienie nieruchome pozostawione przez ojca A. S., który zmarł [...] marca 1983 r. Organ ustalił, że A. S. opuścił w 1940 r. byłe terytorium RP wraz z rodziną w związku z wojną rozpoczętą 1939 r. Natomiast w materiale dowodowym brak jest potwierdzenia faktu, iż A. S. był właścicielem nieruchomości położonej w P., powiat K., Województwo [...]. Znajdujące się w aktach sprawy zeznania B. S. i S. U. dotyczyły opuszczenia przez A. S. byłego terytorium RP w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Nie potwierdzały one jednak faktu posiadania przez A. S. własności nieruchomości na dzień 1 września 1939 r. Przesłuchanie ich na te okoliczności przez organ okazało się niemożliwe gdyż świadkowie ci nie żyją, co zostało wskazanie przez pełnomocnika wnioskodawcy w piśmie z [...] grudnia 2011 r. Strony postępowania przedłożyły zeznanie W. S. sporządzone przed Sądem Rejonowym w C. w dniu [...] listopada 2010 r., w którym opisał on pozostawioną nieruchomość oraz szkic nieruchomości sporządzony na podstawie brudnopisu i opisu W. S. z [...] sierpnia 2011 r. Zdaniem organu protokół z zeznań W. S. nie może być jedynym dowodem świadczącym o pozostawieniu przez jego ojca nieruchomości położonej w P.. Zeznania te jak i szkic mogłyby być dowodem pomocniczym w sprawie na okoliczność rodzaju i powierzchni nieruchomości. Oświadczenie J. O. nie dotyczy w ogóle faktu pozostawienia przez A. S. nieruchomości w P.. Ponadto forma tego oświadczenia nie spełnia wymogów zawartych w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Organ I instancji zwracał się do archiwów polskich oraz do Konsulatu Rzeczypospolitej Polskiej we Lwowie. Z odpowiedzi otrzymanych z tych archiwów oraz z Archiwum Obwodu [...] wynika, że nie posiadają w swoich zasobach dokumentów wskazujących, że A. S. był właścicielem nieruchomości w P.. Organ I instancji wielokrotnie wzywał strony do przedłożenia dowodów na okoliczność ustalenia prawa własności do pozostawionej nieruchomości informując jakie to mogą być dowody.

W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem to strona jest zobowiązana przedłożyć dowody świadczące o pozostawieniu nieruchomości, jej powierzchni i rodzaju. Jeżeli tego nie uczyni organ wydaje decyzję na podstawie znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego. Podejmowane w sprawie działania nie dostarczyły dowodów pozwalających na ustalenie, że A. S. był właścicielem nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP. W tej sytuacji organ I instancji wydał decyzję odmowną.

W skardze na decyzję Ministra Skarbu Państwa W. S. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania dowodowego poprzez:

– nieuwzględnienie przez organ środka dowodowego w postaci protokołu z przesłuchania W. S. z dnia [...] listopada 2010 r. przed Sądem Rejonowym w C., szkicu sytuacyjnego miejsca położenia majątku sporządzonego przez geodetę – mgr inż. P. D., oświadczenia J. O. oraz informacji uzyskanych od świadków – B. S. i S. U.;

– nie przeprowadzenie przez organ szczegółowego postępowania dowodowego pomimo istnienia ważnych poszlak świadczących w sposób pośredni o fakcie przymusowego wysiedlenia osadnika wojskowego A. S. z majątku, przez władze NKWD Obwodu L. w 1940 r., leżącego poza granicami obecnej Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości P., powiat K., Województwo [...].

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi podał, że w jego ocenie obszerny materiał dowodowy w wystarczającym zakresie potwierdził fakt posiadania przez A. S. mienia poza granicami obecnej RP, które to zostało przez niego pozostawione z powodu represji zastosowanych z powodów politycznych. Jednym z takich dowodów są zeznania skarżącego złożone przed Sądem Rejonowym w C. w dniu [...] listopada 2010 r. Dodatkowymi dowodami są szkic sytuacyjny wykonany przez uprawnionego geodetę mgr inż. P. D. na podstawie informacji uzyskanych od skarżącego i fotografii P. pochodzącej z lat 30-tych ubiegłego stulecia. W ocenie skarżącego dowody te w sposób jednoznaczny potwierdzają fakt posiadania przez A. S. i jego rodzinę majątku poza obecnymi granicami RP oraz przymusowego jego pozostawienia w 1940 r. w związku z zesłaniem na Syberię przez władze NKWD.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Odmowa potwierdzenia prawa do rekompensaty spadkobiercom A. S. z tytułu pozostawienia przez niego nieruchomości położonej poza obecnymi granicami RP, w miejscowości P., województwo [...], nastąpiła z tego powodu, że organy obu instancji uznały, iż nie zostało udowodnione aby A. S. był właścicielem nieruchomości położonej w P., którą pozostawił w związku wojną rozpoczętą w 1939 r.

Powyższe stanowisko organów Sąd uznaje za prawidłowe.

Przepisy art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w sposób szczegółowy wskazują istotne dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu do wniosku należy dołączyć m.in. dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Konstrukcja tego przepisu dowodzi, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa do rekompensaty ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności pozostawienia nieruchomości. Jakimi dowodami okoliczności te mają być wykazane ustawa wskazuje w ust. 4 i ust. 5 przepisu art. 6.

W sprawie jest bezsporne, że żadne z wymienionych w art. 6 ust. 4 i 5 dowody nie zostały przez stronę zgłoszone. Pomimo, że konstrukcja przepisu art. 6 ustawy nie wyklucza innych dowodów niż w nim wymienione, jednakże dowodom wskazanym w ustawie nadaje określoną rangę. Takie inne, niż wymienione w art. 6 ustawy, dowody zostały przez strony dostarczone. Organ poddał je ocenie i uznał, że nie wynika z nich by A. S. był właścicielem nieruchomości położonej w P., którą pozostawił w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Ocenę tę Sąd w pełni podziela. Zupełnie nie dowodzą tych okoliczności zeznania S. U. i B. S.. Zeznania te zostały złożone w sprawie rentowej skarżącego i nie dotyczą nieruchomości w P.. Przesłuchanie tych osób w postępowaniu o rekompensatę stało się niemożliwe z uwagi na to, że już nie żyją. Również oświadczenie J. O. nie odnosi się do nieruchomości w P.. Dowodem potwierdzającym prawo własności A. S. do nieruchomości nie jest fotografia miejscowości. Ustalenie tak istotnej dla sprawy o prawo do rekompensaty przesłanki jaką jest pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami RP nie może opierać się wyłącznie na zeznaniach złożonych przez samą stronę. Skarżący jest zainteresowany korzystnym dla siebie wynikiem sprawy. Stanowisko takiej osoby nie może stanowić wyłącznego dowodu, jeżeli nie jest poparte żadnymi innymi, chociażby pośrednimi, dowodami. A taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżący powołuje się na własne zeznania złożone przed Sądem Rejonowym w C. do protokołu z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie z jego powództwa o ustalenie. W zeznaniach tych podaje, że jego ojciec był właścicielem majątku w P.. Z uwagi na to, że brak jest chociażby pośrednich dowodów korespondujących z tymi zeznaniami nie można ich uznać za dowód potwierdzający pozostawienie przez A. S. nieruchomości w P.. Podobnie należy ocenić szkic sytuacyjny wykonany przez geodetę uprawnionego mgr inż. P. D. w dniu [...] sierpnia 2011 r., gdyż został on wykonany na podstawie informacji od skarżącego, czyli odzwierciedla stanowisko skarżącego, które nie jest poparte innymi dowodami.

Niezasadnie więc skarżący zarzuca w skardze nieuwzględnienie przez organ powyższych dowodów. Organ odniósł się do tych dowodów w uzasadnieniu decyzji, dokonał ich oceny. Ocena ta jest zgodna z zasadą oceny dowodów wyrażoną w art. 80 kpa. Ocena ta doprowadziła organ do prawidłowego wniosku, że dowody te nie potwierdzają pozostawienia nieruchomości przez A. S..

Organ również podejmował czynności niezbędne do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy. Zwracał się do licznych archiwów, wymienionych w uzasadnieniu decyzji, oraz do Konsulatu Rzeczypospolitej Polskiej we Lwowie. Jednakże z otrzymanych odpowiedzi wynika, że placówki te nie posiadają w swoich zasobach dokumentów potwierdzających, że A. S. był właścicielem nieruchomości położonej w P.. Zarzut więc skargi, że organ nie przeprowadził szczegółowego postępowania dowodowego należy uznać za całkowicie chybiony. Przy czym organ nie neguje faktu, że A. S. opuścił w 1940 r. byłe terytorium RP wraz z rodziną w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., co wprost jest stwierdzone na str. 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Jednakże z tego faktu nie można wyprowadzić wniosku, że był właścicielem nieruchomości w P..

Ponieważ rekompensata przyznawana w trybie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. przysługuje z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. niewykazanie tej przesłanki skutkuje wydaniem decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest więc zgodne z prawem, co czyni skargę bezzasadną.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.