Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 664/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw.  z art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak /spr./ Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1317/09 w sprawie ze skargi W. Ł. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę; 2. zasądza od W. Ł. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Komendant Stołeczny Policji, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], cofnął W. Ł. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.

Pismem z dnia [...] maja 2009 r. W. Ł. wniósł odwołanie od ww. decyzji, zarzucając jej błędne ustalenie, że należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy oraz błędne ustalenie, że w stosunku do jego osoby zachodzi obawa niezgodnego z prawem posiadania i używania broni myśliwskiej.

W uzasadnieniu przedmiotowego odwołania wyjaśnił, że orzeczeniem Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 20 czerwca 2007 r. został uznany winnym zarzucanego mu czynu z art. 178a § 2 k.k., tzn., że 3 maja 2007 r. w miejscowości Nowa Mała Wieś kierował rowerem będąc w stanie nietrzeźwości. W ocenie odwołującego się społeczna szkodliwość wymienionego czynu jest znikoma. Podniósł, iż od 1987 r. prowadzi działalność gospodarczą (piekarnię), w związku z czym jest mu niezbędna ochrona osobista, ochrona bezpieczeństwa innych osób oraz mienia, dodając, że w pobliżu jego piekarni znajdują się inne firmy (w tym masarnia, CPN), które często stawały się ofiarami napadów z bronią w ręku, a najbliższy posterunek Policji znajduje się ok. 15 km od miejsca jego zamieszkania. W związku z powyższym ewentualne używanie przez niego broni będzie zgodne z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że Komendant Stołeczny Policji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską W. Ł. w związku z uzyskaną informacją, że ww. został oskarżony o popełnienie czynu z art. 178a § 2 k.k. W trakcie postępowania organ I instancji uzyskał prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim V Wydział Grodzki z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt V K 294/07, uznający W. Ł. winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 2 k.k., tj. że w dniu 3 maja 2007 r. w miejscowości Nowa Mała Wieś kierował po drodze publicznej rowerem będąc w stanie nietrzeźwości (pierwsze badanie 1,05 mg/l, drugie badanie 0,99 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), za co został skazany na karę grzywny w liczbie 100 stawek dziennych, orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku oraz nakazano podać wyrok do publicznej wiadomości poprzez zamieszczenie jego treści na okres 7 dni na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w Leoncinie. Organ I instancji oceniając cały zebrany materiał dowodowy uznał, że należy zakwalifikować stronę do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, konsekwencją czego było wydanie decyzji cofającej ww. pozwolenie na broń myśliwską. Od przedmiotowej decyzji strona wniosła odwołanie.

Zdaniem Komendanta Głównego Policji decyzja organu I instancji jest zasadna, a argumenty strony, zawarte w odwołaniu, nie tworzą podstaw do jej zmiany, czy też uchylenia, dodając, że posiadanie broni jest uprawnieniem wyjątkowym, a osoby, którym ono przysługuje powinny przestrzegać prawa.

Organ odwoławczy zaznaczył, iż w przyjętym za podstawę materialnoprawną decyzji przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, katalog przestępstw skutkujących cofnięciem pozwolenia na broń nie obejmuje wprost przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, niemniej jednak nie jest to katalog zamknięty, a przykładowy. Przepis ten stanowi dla organów Policji, właściwych w sprawach pozwoleń na broń, wytyczną interpretacyjną co do przesłanek faktycznych i prawnych sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Organy te mają prawo i obowiązek uwzględniać wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na rodzaj decyzji kończącej sprawę. Komendant uznał, że ustalone postępowanie strony budzi uzasadnione obawy, że może ona użyć broni w celach sprzecznych z bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym, tym bardziej, że ww. czyn nie był jedynym naruszeniem przez stronę prawa. Strona w 2007 r. dopuściła się złamania zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym (dwa wykroczenia) – przekroczyła dozwoloną prędkość oraz kierowała pojazdem nie mając przy sobie wymaganych dokumentów, za co została ukarana mandatem i naliczono jej punkty karne. Organ odwoławczy podkreślił, że W. Ł. jadąc w stanie nietrzeźwości – a właściwie upojenia alkoholowego – rowerem na drodze publicznej zachował się nieodpowiedzialnie, narażając życie i zdrowie własne, jak i innych uczestników ruchu drogowego. Zachowanie to świadczy o braku wyobraźni strony odnośnie możliwych jego następstw, jak również o braku samokontroli strony spowodowanej wypitym alkoholem. Dodatkowo, jak zaznaczył organ, z materiału dowodowego wynika, że strona będąc pod wpływem alkoholu nie kontrolowała swoich emocji i zachowywała się agresywnie w stosunku do interweniujących policjantów, a okoliczność, że nie nałożono jej kajdanek pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Powyższe, w ocenie Komendanta, stanowi podstawę do uznania strony za osobę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, która nie daje gwarancji bezpiecznego posiadania i używania broni. Dopuszczenie się przez stronę tego rodzaju przestępstwa, stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu, rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie może ona korzystać z posiadanej broni, czyli stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zdaniem organu odwoławczego, oceny strony w kontekście zachowania jej pozwolenia na broń nie mogą zmienić zarówno pozytywna opinia o stronie w miejscu zamieszkania i kole łowieckim, zeznania księdza, albowiem nie uwzględniają one zachowań strony po spożyciu czy nadużyciu alkoholu. To, że strona będąc trzeźwa zachowuje się nienagannie, działa charytatywnie, nie znosi faktu, że jej zachowanie po spożyciu alkoholu jest inne i w ocenie organu ta właśnie okoliczność rodzi obawę, co do bezpiecznego posiadania i używania przez nią broni. Dla oceny postawy życiowej strony ma znaczenie to, że lekceważy ona zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, nie licząc się z ewentualnymi skutkami swego zachowania, a prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim, skazujący W. Ł. za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 2 k.k. ma charakter wiążący dla ustalenia czy spełniona jest przesłanka art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1317/09, po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Stołecznego Policji z [...] kwietnia 2009 r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że podstawą materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.).

Zgodnie z treścią pierwszego z powołanych przepisów, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na bron, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2–6. Według art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Natomiast w myśl art. 20 powołanej ustawy, cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni oraz unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakłada na organy Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w sytuacji zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2–6 ww. ustawy.

Art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy wymienia osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Użyty w omawianym przepisie zwrot "w szczególności" umożliwia także cofnięcie pozwolenia na broń osobie podejrzanej lub skazanej za przestępstwo innego rodzaju aniżeli przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Przykładem takiego przestępstwa jest czyn z art. 178a par. 2 k.k., który ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09).

Niemniej jednak w sytuacji gdy mamy do czynienia z przestępstwami innego rodzaju aniżeli wymienione w ww. przepisie, koniecznym jest stwierdzenie, że posiadacz pozwolenia na broń, podejrzany lub skazany za takie przestępstwo, zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Powyższe nakłada na organ obowiązek wykazania zaistnienia przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, dotyczącej przewidywanych zachowań posiadacza broni. Dokonując takiej oceny organ powinien wziąć pod uwagę nie tylko czyn, który został zarzucony stronie, lub za który została ona skazana, ale również jej dotychczasowe postępowanie, cechy osobowe, opinie o stronie z miejsca zamieszkania i inne okoliczności dające podstawę do wnioskowania o możliwości zaistnienia sytuacji wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Tym samym w sytuacji skazania danej osoby za przestępstwo inne niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu – nie wystarczy samo powołanie się na skazanie danej osoby prawomocnym wyrokiem, czy też prowadzenie wobec niej postępowania karnego, warunkiem cofnięcia pozwolenia na broń jest wykazanie w toku postępowania administracyjnego przez organ, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy popełnieniem przez posiadacza broni danego przestępstwa, a uzasadnioną obawą użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W rozpoznawanej sprawie przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej był fakt skazania prawomocnym wyrokiem sądu za czyn z art. 178a § 2 k.k., tj. za kierowanie po drodze publicznej rowerem będąc w stanie nietrzeźwości. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim V Wydział Grodzki z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt V K 294/07 W. Ł. został uznany za winnego zarzucanego mu czynu z art. 178a § 2 k.k., tj., że w dniu 3 maja 2007 r. o godz. 19:40 w miejscowości Nowa Mała Wieś, droga nr 575, gm. Leoncin, woj. mazowieckie, kierował po drodze publicznej rowerem będąc w stanie nietrzeźwości (pierwsze badanie – 1,05 mg/l, drugie badanie – 0,99 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu). Za popełnienie ww. czynu został on skazany na karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku, sąd nakazał również podać wyrok do publicznej wiadomości.

Przestępstwo, za które został skazany skarżący ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie do przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, niemniej jednak przedmiotem ochrony tego przepisu jest zdrowie, życie i mienie człowieka. W związku z powyższym popełnienie przez osobę posiadającą pozwolenie na broń tego rodzaju przestępstwa może w konkretnych okolicznościach uzasadniać stanowisko, że osoba taka nie daje gwarancji, iż nie użyje ona broni będąc w stanie nietrzeźwości. Popełnienie tego rodzaju przestępstwa nie może jednak skutkować automatycznym przyjęciem, że w przypadku jego sprawcy zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Zdaniem Sądu, słusznym było stwierdzenie Komendanta, że organy Policji mają prawo i obowiązek uwzględniać wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na rodzaj decyzji kończącej sprawę. Niemniej jednak błędem było przyjęcie przez organ, że oceny strony w kontekście zachowania jej pozwolenia na broń nie mogą zmienić zarówno pozytywna opinia o stronie w miejscu zamieszkania, kole łowickim, zeznania księdza, gdyż nie uwzględniają one zachowań strony po spożyciu czy nadużyciu alkoholu.

W rozpoznawanej sprawie obowiązkiem organu było wykazanie związku między popełnionym przez skarżącego przestępstwem, czasem jaki upłynął od jego skazania, dotychczasowym postępowaniem skarżącego – sposobem życia i zachowania przez okres od momentu skazania, cechami jego charakteru, skłonnością do nadużywania alkoholu, opinią z miejsca zamieszkania, opinią koła łowieckiego, itp., a uzasadnioną obawą użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, tymczasem organy orzekające w sprawie nie podjęły próby wykazania tego związku.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy skarżący posiada pozytywną opinię, tak w miejscu zamieszkania, Kole Łowieckim Bóbr, którego jest członkiem, pozytywnie wypowiada się o nim również ksiądz miejscowej parafii. Istotne znaczenie ma także udokumentowana w sprawie działalności społeczna i charytatywna skarżącego, której wyrazem są podziękowania i dyplomy.

Zdaniem Sądu, przyjęcie, że skarżący może użyć broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego jedynie w oparciu o fakt skazania prawomocnym wyrokiem sądu, nie można uznać za wnikliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wydanie decyzji bez należytej oceny opinii wyrażonych na temat skarżącego, w oderwaniu od cech jego charakteru, sposobu życia i dotychczasowego postępowania, czyni rozstrzygnięcia organów wadliwymi.

Rozstrzygając sprawę ponownie organ winien kierować się wykładnią zastosowanych przepisów dokonaną przez Sąd orzekający w sprawie.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Komendant Główny Policji wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach:

1) naruszenia prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 2 k.k., nie zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, gdy tymczasem wymieniony czyn wskazuje na zaistnienie takiej obawy;

2) naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że organy Policji wnikliwie nie oceniły zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nie wzięły pod uwagę cech charakteru Skarżącego, jego sposobu życia i dotychczasowego postępowania.

Na tych podstawach wnosił o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie stosownych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących w tym zakresie norm.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wywodził, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2–6. Stosownie natomiast do brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z treści przytoczonych przepisów wynika zatem, że prawomocne skazanie osoby posiadającej pozwolenie na broń choćby za jedno z przestępstw wymienionych w pkt 6 ust. 1 art. 15 ustawy nakazuje uznać taką osobę za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i obliguje organy Policji do cofnięcia wydanego jej pozwolenia.

Dokonując natomiast dalszej analizy art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy uznać także trzeba, że przepis ten jedynie przykładowo wymienia jako okoliczności budzące uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, prawomocne skazanie orzeczeniem sądowym za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z powyższego wynika zatem, że katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty.

Bezspornym jest w przedmiotowej sprawie, iż W. Ł. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim V Wydział Grodzki z dnia 20 czerwca 2007 r. (sygn. akt V K 294/07) za to, że w dniu 3 maja 2007 r. kierował rowerem po drodze publicznej znajdując się w stanie nietrzeźwości, tj. za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 2 k.k. (przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji).

W ocenie organów Policji ww. czyn oraz okoliczności jego popełnienia, a w szczególności fakt, iż stężenie alkoholu w wydychanym przez sprawcę powietrzu w chwili czynu wykazało obecność najpierw 1,05 mg/l, potem 0,99 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu (czyli czterokrotnie przekraczało dopuszczalny próg nietrzeźwości), wskazują na zaistnienie obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.

W związku z tym, pomimo faktu iż przestępstwo, którego dopuścił się wymieniony nie zostało wyraźnie wskazane w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, to stwierdzić trzeba, iż przedmiotem ochrony tego przepisu jest także życie i zdrowie innych uczestników ruchu (lądowego, wodnego i itp.). Tego rodzaju zachowanie (tj. prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości) często wywołuje bowiem tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwa innych ludzi (w niniejszej sprawie spowodowanie tych skutków, mając na uwadze stopień nietrzeźwości i spowodowanie kolizji drogowej było wysoce prawdopodobne). Sprawca przestępstwa z art. 178a § 2 k.k., a za takie został skazany W. Ł., świadomie zatem godził się z ewentualnymi skutkami swojego zachowania, tj. stworzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia innych ludzi. Dlatego też stan nietrzeźwości, stopień społecznej szkodliwości (stworzenie zagrożenia także dla życia lub zdrowia innych uczestników ruchu drogowego), oraz ewentualne następstwa (kalectwo lub śmierć ludzi, zniszczenie mienia), musi być uznane za niewskazaną przez ustawodawcę przesłankę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Takie zachowanie wymienionego świadczy bowiem o skrajnej nieodpowiedzialności, a także braku wyobraźni, które to cechy mają szczególne znaczenie u osób ubiegających się lub posiadających prawo do broni.

Z powyższego wynika zatem, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie przyjął, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 2 k.k., mając na uwadze okoliczności popełnienia tego czynu, nie zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Nie jest zasadny zarzut Sądu, że organy nie ustaliły wszystkich okoliczności w sprawie.

W. Ł. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. W oparciu o przytoczone orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wywodzono, że skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wskazano też na okoliczność rozwagi skarżącego, który choć miał do dyspozycji samochody wybrał inny środek lokomocji – rower – czym udowodnił, że jest w stanie – po spożyciu alkoholu – kierować swoim działaniem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2–6. Art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy nakłada na organ Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w stosunku do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2–6 ustawy. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09 przyjęto "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.)". W uzasadnieniu uchwały wywodzono, że posiadanie i używanie broni palnej stanowi sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywateli w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dostęp obywateli do broni został poddany istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zasadnicze znaczenie ma to, że pozwolenie na broń może być wydane tylko wówczas, gdy istnieją okoliczności uzasadniające jego wydanie. W uchwale podkreślono, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osoba dającą rękojmię, ze swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. W uchwale powołano art. 5 lit. b/ dyrektywy Rady 91/477/EWG z 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz.Urz. UE 91.256.51, 2008.179.5), który stanowi, że bez uszczerbku dla art. 3 państwa członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa państwa. Dyrektywa została implementowana do ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, a zatem jej zapisy stanowią źródło dla dokonywania wykładni polskich przepisów prawa.

Ustawa o broni i amunicji przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń łączy z utratą przez posiadacza broni przymiotów, które uzasadniają jego posiadanie. Jedną z takich przesłanek są okoliczności przewidziane w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, w myśl którego, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnieniu takich przestępstw. Art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, że podstawą do odmowy udzielenia pozwolenia na broń a następnie podstawą cofnięcia tego pozwolenia (art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy) jest istnienie uzasadnionej obawy, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządkiem publicznym. Do przesłanki wypełniającej tę podstawę expressis verbis art. 15 ust. 1 pkt 6 zalicza skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, stanowi jednocześnie, że nie jest to wypełnienie treścią tej przesłanki wyczerpujące, a otwarte przez przyjęte brzmienie "w szczególności". Nie może budzić wątpliwości interpretacyjnych, że do tego rodzaju obawy należy popełnienie przestępstwa z art. 178a Kodeksu karnego. W doktrynie prawa karnego podkreśla się, że "Przedmiotem ochrony art. 178a są te same dobra prawne co w innych typach rozdziału XXI, a więc życie, zdrowie i mienie. Błędem jest odnoszenie ochrony do mającego abstrakcyjny charakter pojęcia bezpieczeństwa w komunikacji" (G. Bogdan, [w:] B. Barczak-Oplustil, G. Bogdan, Z. Ćwiąkalski, M. Dąbrowska-Kadras, P. Kadras. J. Majewski, J. Rogalewski, M. Rodzynkiewicz, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll, Kodeks karny. Część szczególna, tom II, Zakamycze 2006). Za taką wykładnią art. 178a Kodeksu karnego przemawia zakaz prowadzenia wykładni w oderwaniu od kontekstu całego przepisu prawa, jak i przepisów prawa zamieszczonych w regulacji danego rozdziału czy całego systemu prawa.

W sprawie organy orzekające nie tylko uwzględniły, że takie obawy rodzi popełnienie przestępstwa z art. 178a Kodeksu karnego ale też okoliczność faktyczna zachowania się W. Ł. w czasie popełnienia przestępstwa, popełnienie wykroczeń. Nie bez znaczenia dla oceny ma treść odwołania, w którym przyjmuje dopuszczalność użycia broni myśliwskiej w innym celu.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie naruszenia prawa materialnego, na podstawie art. 188 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.