Postanowienie NSA, sygn. akt III OSK 527/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6142 Szkoły wyższe niepaństwowe, w tym  zawodowe
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 58 § pkt 6 oraz art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Państwowej Uczelni Zawodowej w [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 653/22 o odrzuceniu skargi [...] Państwowej Uczelni Zawodowej w [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 lutego 2022 r. nr DSW-WPN.8015.23.2021.10 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał postanawia oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 653/22 odrzucił skargę [...] Państwowej Uczelni Zawodowej w [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 lutego 2022 r. nr DSW-WPN.8015.23.2021.10 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał.

W uzasadnieniu postanowienia podał, że w sprawie ustalono, iż w dniu 21 grudnia 2021 r. Kolegium Elektorów [...] Państwowej Uczelni Zawodowej w [...] (dalej w skrócie "Uczelnia") podjęło w głosowaniu tajnym uchwałę nr 1/2022 o odwołaniu z funkcji Rektora Uczelni dra hab. A.B. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 478 ze zm., dalej w skrócie "p.s.w.n."), w przypadku odwołania rektora uczelni publicznej, w okresie od dnia jego odwołania do dnia wyborów rektora obowiązki rektora pełni osoba wskazana w statucie uczelni, a w przypadku braku wskazania takiej osoby najstarszy członek senatu posiadający co najmniej stopień doktora (art. 24 ust. 8 w zw. z art. 27 ust. 4 p.s.w.n.). Zgodnie z § 63 ust. 5 statutu Uczelni, obowiązki Rektora w w/w przypadku pełni prorektor, do którego zakresu obowiązków należą sprawy studenckie. W przypadku nieobjęcia obowiązków Rektora przez prorektora, do którego zakresu obowiązków należą sprawy studenckie, obowiązki Rektora pełni najstarszy spośród prorektorów i dyrektorów instytutów.

Zarządzeniem Rektora Uczelni z dnia 20 grudnia 2021 r. nr 167/2021 dr M.Z. została odwołana z funkcji Prorektora ds. studenckich i kształcenia. Jednocześnie zarządzeniem Rektora Uczelni z dnia 20 grudnia 2021 r. nr 171/2021 na funkcję Prorektora ds. studenckich i kształcenia została powołana dr B.G. W związku z odwołaniem Rektora Uczelni powstał spór o to, kto pełni funkcję p.o. Rektora Uczelni. Kwestia pełnienia przez dr B.G. funkcji Prorektora ds. studenckich i kształcenia, a tym samym pełnienia obowiązków Rektora, jest kwestionowana przez drugą stronę będąca w sporze, tj. dr M.Z., która kwestionuje autentyczność wydanych przez Rektora zarządzeń z dani 20 grudnia 2021 r. w sprawie odwołania jej z funkcji Prorektora ds. studenckich i kształcenia oraz powołania do pełnienia tej funkcji dr B.G.

W piśmie z dnia 31 stycznia 2022 r. dr B.G. wskazała, iż dr M.Z. zwołała, jako p.o. Rektora, posiedzenia Senatu Uczelni w dniach: 5, 16 i 19 stycznia 2022 r. Na wydanych w tych dniach uchwałach Senatu Uczelni nr 1-8/2022 widnieje podpis dr M.Z., jako p.o. Rektora Uczelni.

Minister Edukacji i Nauki rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 10 lutego 2022 r. nr DSW-WPN.8015.23.2021.10, na podstawie art. 427 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., stwierdził nieważność w/w uchwał. W ocenie organu nadzorczego, przedmiotowe uchwały Senatu Uczelni są niezgodne z przepisami prawa, tj. art. 31 ust. 1 p.s.w.n. oraz § 35 ust. 1 Statutu Uczelni, gdyż zostały podjęte pod przewodnictwem osoby nieuprawnionej, tj. dr M.Z., jak również przez nią podpisane.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] Państwowa Uczelnia Zawodowa w [...], reprezentowana przez pełnomocnika na podstawie upoważnienia udzielonego przez p.o. Rektora Uczelni dr M.Z., zarzucając organowi błędne ustalenie wskazujące na okoliczność, że dr M.Z. nie objęła funkcji p.o. Rektora Uczelni, pomimo faktu, iż funkcję Prorektora ds. studenckich i kształcenia, uprawniającą ją do pełnienia obowiązków Rektora Uczelni na podstawie art. 27 ust. 4 w zw. z art. 24 ust. 8 p.s.w.n., sprawuje zgodnie z zarządzeniem Rektora Uczelni nr 110/2020RW z dnia 1 października 2020 r. W ocenie skarżącej, opisane w skardze okoliczności jednoznacznie wskazują, że to dr M.Z., zgodnie z obowiązującymi przepisami, objęła w dniu 21 grudnia 2021 r. funkcję p.o. Rektora Uczelni. Fakt ten jest kwestionowany przez dra hab. A.B. oraz przez współpracującą z nim dr B.G. Ich argumentacja opiera się na dwóch podstawach: po pierwsze, rzekomym odwołaniu przez dra hab. A.B. dr M.Z. z funkcji Prorektora ds. studenckich i kształcenia w dniu 20 grudnia 2021 r., po drugie, rzekomym rozwiązaniu przez dra hab. A.B. z dr M.Z. stosunku pracy bez wypowiedzenia w dniu 21 grudnia 2021 r. (już po objęciu przez dr M.Z. funkcji p.o. Rektora Uczelni). Zdaniem skarżącej, dr hab. A.B. został skutecznie odwołany z funkcji Rektora Uczelni uchwałą Kolegium Elektorów Uczelni, której treść została mu przedstawiona ok. godz. 14.20 w dniu 21 grudnia 2021 r. Obowiązki Rektora, zgodnie z art. 27 ust. 4 w zw. z art. 24 ust. 8 p.s.w.n. w zw. z § 63 ust. 5 Statutu Uczelni, objęła dr M.Z. W jej ocenie, zarządzenia z dnia 20 grudnia 2021 r. nr 167/2021 i nr 171/2021 o odwołaniu dr M.Z. z funkcji Prorektora ds. studenckich i kształcenia i powołanie do pełnienia tej funkcji dr B.G., podpisane przez dra hab. A.B., zostały wydane już po jego odwołaniu z funkcji Rektora Uczelni i antydatowane, a więc nie mogą zostać uznane za ważne i wywołujące skutki prawne. W konsekwencji powyższego oznacza to, że jedynie dr M.Z., jako p.o. Rektora Uczelni, była od momentu odwołania w dniu 21 grudnia 2021 r. dr. hab. A.B. z funkcji Rektora Uczelni legitymowana do reprezentowania Uczelni. Skoro zatem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze opierało się wyłącznie na wadliwym ustaleniu, w oparciu o wybiórczą analizę materiału dowodowego przedstawionego wyłącznie przez dr B.G., że to właśnie ona, a nie dr M.Z., pełniła funkcję p.o. Rektora Uczelni i to ona powinna była przewodniczyć obradom Senatu Uczelni, w toku których podjęto uchwały objęte zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym, to w świetle przedstawionych w skardze faktów i dowodów na ich poparcie oczywistym jest, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jest wadliwe i narusza prawo, a w konsekwencji powinno zostać uchylone.

Minister Edukacji i Nauki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niedopuszczalną. W uzasadnieniu powołanego na wstępie postanowienia stwierdził, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny powinien zbadać w pierwszej kolejności jej dopuszczalność, tj. czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia określonych w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), przy czym niedopuszczalność wniesienia skargi może mieć miejsce z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuacje wniesienia skargi przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej wniesienia. Postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może być bowiem prowadzone tylko na podstawie skargi (sprzeciwu) wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, a oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Skuteczne złożenie skargi (a na podstawie art. 64b § 1 p.p.s.a. również sprzeciwu) uzależnione jest zatem od istnienia interesu prawnego. W związku z tym skargę co do zasady może wnieść podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Rektora Uczelni z dnia 20 grudnia 2021 r. nr 167/2021 dr M.Z. została odwołana z funkcji Prorektora ds. studenckich i kształcenia, a jednocześnie zarządzeniem Rektora Uczelni z dnia 20 grudnia 2021 r. nr 171/2021 dr B.G. została powołana do pełnienia w/w funkcji. Dokumenty te, potwierdzone za zgodność z oryginałem, zostały przesłane Ministrowi Edukacji i Nauki w dniu 12 stycznia 2022 r. W związku z odwołaniem Rektora Uczelni powstał spór o to, kto pełni funkcję p.o. Rektora Uczelni. Kwestia pełnienia przez dr B.G. funkcji Prorektora ds. studenckich i kształcenia, a tym samym pełnienia obowiązków Rektora Uczelni, jest kwestionowana przez drugą stronę będąca w sporze, tj. dr M.Z., która kwestionuje autentyczność wydanych przez rektora zarządzeń w sprawie odwołania jej z funkcji Prorektora ds. studenckich i kształcenia, jak również powołania do pełnienia tej funkcji dr B.G. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w tym m.in. pisma p.o. Rektora dr B.G. z dnia 31 stycznia 2022 r., wynika, iż nie przewodniczyła ona obradom Senatu Uczelni w dniach: 5, 16 i 19 stycznia 2022 r., a także nie podpisała wydanych w tych dniach uchwał Senatu. Zatem w/w uchwały Senatu Uczelni zostały podjęte pod przewodnictwem osoby nieuprawnionej i przez nią podpisane, a tym samym są niezgodne z art. 31 ust. 1 ustawy p.s.w.n. oraz § 35 ust. 1 Statutu Uczelni.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, stanowisko Ministra Edukacji i Nauki, zgodnie z którym powyższe stanowi istotne naruszenie prawa, jest prawidłowe. Uchwały zostały podjęte z naruszeniem przepisów ustrojowych i przepisów aktów wewnętrznych i w związku z tym należało z urzędu stwierdzić ich nieważność. Teza ta zasługuje na akceptację. W tych warunkach złożenie skargi przez Uczelnię, w imieniu której działa osoba do tego nieuprawniona, uznać należało za nieskuteczne. Z tych względów skarga – jako niedopuszczalna – podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła [...] Państwowa Uczelnia Zawodowa w [...], reprezentowana przez pełnomocnika na podstawie upoważnienia udzielonego przez p.o. Rektora Uczelni dr M.Z. Zaskarżając postanowienie w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię/niewłaściwe zastosowanie art. 23 ust. 7 w zw. z art. 24 ust. 8 w zw. z art. 27 ust. 4 p.s.w.n. w zw. z art. 61 § 1 w zw. z art. 101 § 1 i art. 62 Kodeksu cywilnego, poprzez błędną wykładnię tych przepisów, skutkującą przyjęciem, że Rektor Uczelni, po jego odwołaniu ze stanowiska, jest władny do złożenia oświadczenia woli o odwołaniu pracownika ze stanowiska kierowniczego, w sytuacji, w której zarządzenie nr 167/2021, odwołujące dr M.Z. ze stanowiska Prorektora ds. studenckich i kształcenia, oznaczone przez dra hab. A.B. datą 20 grudnia 2021 r., zostało do niej skierowane w dniu 21 grudnia 2021 r., tj. po odwołaniu dr hab. A.B. ze stanowiska Rektora Uczelni, przy braku wcześniejszego przejawienia przez niego woli na zewnątrz, a więc poprzez umieszczenie zarządzenia w systemie teleinformatycznym, bądź nadania zarządzenia poprzez wiadomość e-mail/listem tradycyjnym, a w konsekwencji błędne uznanie, że dla skuteczności oświadczenia woli jest wymagane jedynie sporządzenie oświadczenia w dacie posiadania zdolności do dokonania czynności, bez manifestacji tej woli na zewnątrz;

2) przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej w skrócie "k.p.a.") w zw. z art. 106 § 3 i art. 58 § 1 ust. 6 p.p.s.a., poprzez brak ich zastosowania, a w konsekwencji brak wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, w sytuacji, w której pojawiły się w sprawie istotne wątpliwości co do osoby uprawnionej do reprezentacji Uczelni i zachodziła potrzeba przeprowadzenia uzupełnienia postępowania dowodowego w oparciu o złożone do akt dokumenty, wprost wykazujące, że zarządzenia byłego Rektora – dra hab. A.B. zostały antydatowane i ujawnione dopiero po jego odwołaniu w dniu 21 grudnia 2021 r. i jako takie nie mogły wywołać skutków prawnych w zakresie zmiany osoby p.o. Rektora uprawnionego do reprezentacji Uczelni, w konsekwencji czego Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia osoby uprawnionej do reprezentacji, opierając się wyłącznie na stanowisku kwestionowanego orzeczenia nadzorczego, co miało wpływ na wynik sprawy, poprzez arbitralne uznanie, że dr M.Z. nie była uprawiona do podpisania uchwał Senatu Uczelni;

b) art. 106 § 3 w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 427 ust. 3 p.s.w.n., poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie, w sytuacji, w której do orzeczeń nadzorczych wydanych przez Ministra Edukacji i Nauki stosuje się odpowiednio przepisy o decyzjach administracyjnych, a w sprawie zachodzą istotne wątpliwości co do osoby legitymowanej do reprezentowania Uczelni, wskutek czego Sąd pierwszej instancji winien był uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze i skierować sprawę do ponownego rozpoznania, celem uzupełnienia materiału dowodowego i zobowiązania przeprowadzenia m.in. dowodu z opinii biegłego, celem wykazania faktycznej daty sporządzenia kwestionowanych zarządzeń o odwołaniu dr M.Z. ze stanowiska Prorektora ds. studenckich i kształcenia oraz powołaniu na to stanowisko dr B.G., która to opinia ponad wszelką wątpliwość wykazałaby, że dokumenty zostały sporządzone już po odwołaniu dra A.B. z funkcji Rektora Uczelni i nie mogły wywołać żadnych skutków prawnych;

c) art. 244 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że pismo Ministra Edukacji i Nauki z dnia 12 stycznia 2022 r., stwierdzające, że uprawnioną do reprezentacji Uczelni jest dr B.G. jest wystarczające do zalegalizowania osób uprawnionych do reprezentowania Uczelni i jest wiążące w ocenie zebranego materiału dowodowego, skoro nie posiada ono charakteru urzędowego, nie podlegało weryfikacji instancyjnej, a ponadto zostało sporządzone i wydane bez ustosunkowania się drugiej strony sporu;

d) art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., poprzez brak weryfikacji osoby uprawionej do reprezentacji Uczelni, a w konsekwencji uznanie, że dr M.Z. nie ma uprawnienia do reprezentowania Uczelni, skoro do sprawy nie został złożony żaden dokument urzędowy stwierdzający uprawnienia dr B.G. do reprezentowania Uczelni, a dokumentacja, na której opiera swoje umocowanie, jako złożona przez byłego Rektora dra hab. A.B. po jego odwołaniu, nie mogła wywołać skutków prawnych;

e) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., poprzez ich błędną wykładnię, wobec braku ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutów skarżącej odnośnie nieskutecznego powołania dr B.G. na stanowisko Prorektora ds. studenckich i kształcenia oraz odwołania z tej funkcji dr M.Z., poprzez poprzestanie na lakonicznym stwierdzeniu, że konflikt co do osoby uprawnionej do reprezentacji Uczelni istnieje;

f) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., polegające na niezgodności sentencji postanowienia z jego uzasadnieniem, poprzez merytoryczne rozpoznanie sprawy, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w sytuacji, w której Sąd, odrzucając skargę, winien ustosunkować się jedynie do kwestii formalnych związanych z jej odrzuceniem;

g) art. 141 § 4 i art. 135 w zw. z art. 166 p.p.s.a, wyrażającym się w zaniechaniu wyjaśnienia przez Sąd pierwszej instancji podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, tj. niewskazania, dlaczego przyjmuje za prawdziwe twierdzenia dr B.G., jednocześnie nie ustosunkowując się do zarzutów dr M.Z.;

h) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nieujawnienie w powodach rozstrzygnięcia okoliczności odwołania dra hab. A.B. w dniu 21 grudnia 2021 r., tj. przed złożeniem przez niego oświadczenia dr M.Z. o fakcie odwołania jej z funkcji Prorektora ds. studenckich i kształcenia;

i) art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że skarga ze względów podmiotowych była niedopuszczalna, skoro złożona została przed podmiot posiadający interes prawny – Uczelnię, a zbadaniu podlegała jedynie osoba uprawniona do występowania w imieniu Uczelni, czego Sąd pierwszej instancji zaniechał, a w konsekwencji błędnie przyjął, że skarga została złożona przez osobę nieuprawnioną.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.

Przy piśmie dnia 15 marca 2023 r. wpłynęła do Sądu odpowiedź na powyższą skargę kasacyjną, podpisana przez pełnomocnika działającego w imieniu [...] Państwowej Uczelni Zawodowej w [...] na podstawie upoważnienia udzielonego przez p.o. Rektora Uczelni dr B.G., w której wniesiono o odrzucenie skargi kasacyjnej, ewentualnie o jej oddalenie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. W obszernym uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną przedstawiono argumentację mającą wykazać, że to dr B.G. – nieprzerwanie od momentu odwołania dra hab. A.B. ze stanowiska Rektora Uczelni – zarówno formalnie, jak i faktycznie, pełni obowiązki Rektora Uczelni. Tym samym dr M.Z. nie ma prawa do reprezentowania Uczelni i nie posiada legitymacji do wniesienia skargi.

W piśmie procesowym z dnia 21 kwietnia 2023 r. o oddalenie skargi kasacyjnej wniósł również Minister Edukacji i Nauki, przedstawiając swoje stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że w świetle art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Zgodnie z art. 182 § 3 p.p.s.a., rozpoznając tego rodzaju sprawę na posiedzeniu niejawnym, orzeka w składzie jednego sędziego.

W świetle art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotem oceny w tej sprawie jest kwestia dopuszczalności wniesienia skargi przez [...] Państwową Uczelnię Zawodową w [...], reprezentowaną przez pełnomocnika na podstawie upoważnienia udzielonego przez p.o. Rektora Uczelni dr M.Z., na rozstrzygnięcie nadzorcze Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 lutego 2022 r. nr DSW-WPN.8015.23.2021.10 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał, w sytuacji istnienia sporu pomiędzy dr M.Z. a dr B.G. dotyczącego tego, która z w/w osób pełni obowiązki Rektora Uczelni, a więc która z nich – na podstawie art. 27 ust. 4 w zw. z art. 24 ust. 8 p.s.w.n. w zw. z § 63 ust. 5 Statutu Uczelni – jest upoważniona do działania w imieniu Uczelni.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zarzut nr 2 lit. i skargi kasacyjnej) oraz zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. (zarzut nr 2 lit. f skargi kasacyjnej).

Wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli skarga pochodzi od podmiotu, który a limine nie może być skarżącym. Innymi słowy, chodzi tu o taki podmiot, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada on interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ i tak w świetle obowiązujących przepisów nie jest on legitymowany do jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega specyfikę niniejszego postępowania, w którym w istocie zbadanie dopuszczalności skargi w w/w zakresie jest w pewien sposób powiązane z rozstrzygnięciem sprawy co do jej istoty, a więc kontrolą legalności rozstrzygnięcia nadzorczego Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 lutego 2022 r. nr DSW-WPN.8015.23.2021.10. Sąd pierwszej instancji zobowiązany był jednak w pierwszej kolejności wyłącznie do formalnego ustalenia, kto jest osobą uprawnioną do reprezentowania [...] Państwowej Uczelni Zawodowej w [...]. Dokonując tego rodzaju wstępnej oceny należało uzyskać informacje od sprawującego nadzór nad uczelnią ministra właściwego do spraw nauki i szkolnictwa wyższego oraz dokonać ich oceny w świetle całokształtu materiału dowodowego. Jak wynika z akt sprawy, w ocenie Ministra Edukacji i Nauki funkcję rektora pełni obecnie dr B.G. Zarządzeniem Rektora Uczelni z dnia 20 grudnia 2021 r. nr 167/2021 dr M.Z. została bowiem odwołana z funkcji Prorektora ds. studenckich i kształcenia, a jednocześnie zarządzeniem Rektora Uczelni z dnia 20 grudnia 2021 r. nr 171/2021 dr B.G. została powołana do pełnienia w/w funkcji. Dokumenty te, potwierdzone za zgodność z oryginałem, zostały przesłane Ministrowi Edukacji i Nauki w dniu 12 stycznia 2022 r. W pismach z dnia: 12 stycznia 2022 r. nr DSW-WPN.8015.23.2021.2, 13 stycznia 2022 r. nr DSW-WPN.8015.23.2021.3 oraz 19 stycznia 2022 r. nr DSW-WPN.8015.23.2021.2 Minister potwierdził, że to do dr B.G. należy obecnie pełnienie obowiązków Rektora Uczelni. W/w twierdzeń, popartych stosownymi dokumentami, nie podważyły zarzuty skargi kasacyjnej. Z dostępnej w aktach dokumentacji wynika jednoznacznie, że dr M.Z. została odwołana przez dra hab. A.B. w czasie, gdy jeszcze pełnił on funkcję Rektora i jeszcze przed odwołaniem z funkcji Rektora w jej miejsce powołał dr B.G. do funkcji Prorektora ds. studenckich i kształcenia. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny nie jest właściwy do weryfikacji autentyczności i prawdziwości przedstawionych mu dokumentów urzędowych. Ewentualne wątpliwości w tej kwestii mogą być przesądzone jedynie przed organami ścigania i sądem powszechnym. Oznacza to, że na podstawie akt sprawy należy przyjąć, że dr M.Z. nie jest uprawniona do reprezentowania [...] Państwowej Uczelni Zawodowej w [...].

Powyższe prowadzi do wniosku, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w w/w okolicznościach złożenie skargi przez Uczelnię, w imieniu której działa osoba do tego nieuprawniona, należało uznać za niedopuszczalne, co musiało skutkować odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wprawdzie skarżący kasacyjnie zasadnie podnosi, że w tej sytuacji Sąd pierwszej instancji powinien był ustosunkować się jedynie do kwestii formalnych związanych z odrzuceniem skargi, a nie dokonywać jednocześnie merytorycznej oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 lutego 2022 r. nr DSW-WPN.8015. 23.2021.10 (co dodatkowo uczynił), jednak uchybienie to nie miało wpływu na treść wydanego postanowienia, tym bardziej, iż – jak już wyżej wskazano – specyfika niniejszej sprawy powoduje, że zbadanie dopuszczalności skargi jest w pewien sposób powiązane z oceną legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.

Z przedstawionych względów również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. Jak już podano, sąd administracyjny nie jest właściwy do weryfikacji autentyczności i prawdziwości przedstawionych mu dokumentów urzędowych. Ponadto zauważyć należy, iż kwestie składania oświadczeń woli regulują przepisy prawa cywilnego, zaś ich ocena należy do właściwości sądów powszechnych. Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji publicznej aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała. W konsekwencji zarzuty dotyczące braku ustalenia stanu faktycznego zgodnego z oczekiwaniami skarżącej kasacyjnie należało uznać za niezasadne. W takiej sytuacji nie można także mówić o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., który określa elementy uzasadnienia orzeczenia. Za pomocą zarzutu naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., uznał skargę kasacyjną za niezasadną i orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Odnosząc się do wniosku uczestnika postępowania o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, podać należy, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07). Niezależnie od powyższego wyjaśnić należy, iż przepisy art. 204 pkt 1 i 2 p.p.s.a., regulujące zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w razie oddalenia skargi kasacyjnej, nie przewidują zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz uczestnika postępowania.