Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2995/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Lotnicze prawo
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.205 b i 209
journal: Dz.U. 2013 poz 1393
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r. sprawy ze skargi E. O. i M. O. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] września 2014 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżących E. O. i M. O. kwoty po 200 zł (dwieście złotych) na rzecz każdego z nich, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r., znak: [...] na podstawie art. 205b ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w związku

z art. 209b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002r. - Prawo lotnicze ( Dz. U. z 2013r., poz. 1393), zwanej dalej Prawem lotniczym w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267) zwanej dalej kpa w związku z art. 6 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 lit. b, art.

8 ust. 1 a, art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 16 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91 (Dz. U. UE L 46 z 17.2.2004.), po rozpatrzeniu skargi E. O. i M. O., na naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w związku z opóźnieniem lotu nr [...], planowanego do wykonania na dzień [...] czerwca 2012r., na trasie [...] - [...] ([...])- stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...] Sp. z o.o. przepisów art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w odniesieniu do ww. pasażerów poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty ww. pasażerów odszkodowania w wysokości po 400 euro,

- ustalił termin usunięcia ww. naruszenia na 14 dni,

- nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 2000 złotych.

Prezes Urzędu swoje rozstrzygnięcie podjął w oparciu o następujący stan faktyczny.

Pasażerowie E. i M. O. posiadali potwierdzone rezerwacje na lot nr [...], planowany do wykonania na dzień [...] czerwca 2012r., na trasie [...] - [...] ([...]) o godz. 13:15, obsługiwany przez [...] Sp. z o.o. Jednak lot był opóźniony w wylocie o ok. 9 godzin. Pasażerowie polecieli opóźnionym rejsem.

Jak ustalono, pasażerom opóźnionego lotu zapewniono bezpłatne posiłki oraz napoje poprzez wydanie kuponu żywnościowego. Prezes Urzędu ustalił także, że podróżni opóźnionego lotu zostali poinformowani o przysługujących prawach.

W pisemnych wyjaśnieniach złożonych w sprawie przewoźnik lotniczy podał, że przyczyną opóźnienia lotu [...] była usterka techniczna samolotu - uszkodzenie opony oraz felgi podwozia głównego. Fakt uszkodzenia w dniu [...] czerwca 2012r. opony wraz z felgą znalazł potwierdzenie w opinii Dyrektora Departamentu Techniki Lotniczej Urzędu Lotnictwa Cywilnego, która została utrwalona w adnotacji z dnia [...] września 2012r., nr [...].

Swoje rozstrzygnięcie w kwestii obowiązku wypłaty na rzecz ww. podróżnych stosownego odszkodowania Prezes Urzędu uzasadnił w oparciu o wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 listopada 2009r. w sprawach połączonych C-402/07

i C-432/07, w którym stwierdzono, iż art. 5, 6 i 7 rozporządzenia należy interpretować

w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania pasażerów opóźnionych lotów należy traktować jak pasażerów lotów odwołanych tzn., że mogą powoływać się na prawo do odszkodowania jeżeli w wyniku opóźnienia lotu poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny. Ponadto w ocenie Prezesa Urzędu usterka techniczna na jaką powołuje się przewoźnik lotniczy nie może być uznana za nadzwyczajną okoliczność zwalniającą przewoźnika z obowiązku wypłaty zryczałtowanego odszkodowania jako zdarzenie możliwe do przewidzenia z uwagi na rodzaj prowadzonej przez przewoźnika lotniczego działalności. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...] Sp. z o.o. art. 7 rozporządzenia oraz nałożył na ww. przewoźnika karę pieniężną w kwocie 2 000 PLN. Jednocześnie Prezes Urzędu nie stwierdził naruszenia art. 8, art. 9 i art. 14 rozporządzenia.

Po rozpatrzeniu wniosku przewoźnika lotniczego [...] Sp. z o.o.

z siedzibą w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. decyzji , Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] września 2014r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w całości decyzję z dnia [...] kwietnia 2014r. i w tym zakresie stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] Sp. z o.o. postanowień rozporządzenia, w związku z opóźnieniem lotu [...] z dnia [...] czerwca 2012r., na trasie [...] ([...]) –[...] ([...]).

W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności Prezes Urzędu odniósł się do kwestii interpretacji art. 6 i 7 rozporządzenia oraz charakteru orzeczeń Trybunału. Wskazał, iż interpretacja prawa Unii Europejskiej dokonywana przez Trybunał jest powszechnie traktowana jako najbardziej autorytatywne źródło ustalania kształtu

i treści prawa Unii Europejskiej, a wykładnia Trybunału niejednokrotnie odrywa treść normy prawnej od literalnie rozumianego tekstu przepisu. Prezes Urzędu podkreślił, że dążeniem ustawodawcy unijnego jak również wykładni dokonywanej przez Trybunał jest zapewnienie pasażerom linii lotniczych w całej Unii Europejskiej możliwie jak najwyższego i równego poziomu ochrony prawnej. Dalej Prezes Urzędu wyjaśnił, iż

organy krajowe nie mogą interpretować prawa unijnego odmiennie, niż czyni to Trybunał Sprawiedliwości. Na organach państw członkowskich spoczywa obowiązek zapewnienia pełnej skuteczności wykładni przepisów europejskich, a jednolita wykładnia jest tego gwarantem. Organ powołał wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 czerwca 2012 roku (VII SA/Wa 594/12) w którym wskazano, iż wykładnia prawa europejskiego należy do Trybunał Sprawiedliwości, natomiast stosowanie prawa - należy do organu, który jest związany wykładnią TS. Organ krajowy nie może dokonywać wykładni prawa unijnego odmiennej od tej dokonanej przez Trybunał. Idąc za orzeczeniem z dnia 14 maja 2013 roku (VII SA/Wa 2458/13) wyrok Trybunału wskazuje prawidłową i wiążącą wykładnię art. 6 w zw. z art. 7 rozporządzenia. Zastosowanie zaś innej wykładni ww. artykułów niż dokonał tego Trybunał Sprawiedliwości byłoby naruszeniem nie tylko Traktatu Akcesyjnego, ale również zasady efektywności praw unijnego jak i pozostawałoby w sprzeczności z wymogami jednolitej interpretacji i stosowania prawa wspólnotowego w całej Unii Europejskiej.

W kwestii nadzwyczajnych okoliczności zwalniających przewoźnika lotniczego

z obowiązku wypłaty stosownego odszkodowania Prezes Urzędu wskazał, że zgodnie

z treścią rozporządzenia (punkt 14 preambuły) okoliczności te mogą zaistnieć

w szczególności w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika. Organ zaznaczył, że jest to otwarty katalog, pojawić się zatem mogą także i inne sytuacje uzasadniające zwolnienie przewoźnika od obowiązku wypłaty zryczałtowanego odszkodowania.

Następnie Prezes Urzędu podał, że z materiału dowodowego wynika, że bezpośrednią przyczyną opóźnienia przedmiotowego lotu było ujawnienie w dniu

[...] czerwca 2016r. o godzinie 04:14 UTC (06:14 czasu lokalnego) na lotnisku

w [...] uszkodzenia koła nr 4 podwozia głównego samolotu [...]

o znakach [...] w postaci pęknięcia opony, uszkodzenia felgi oraz braku pięciu śrub mocujących koło. Jednocześnie jak ustalono, nie można określić przyczyny uszkodzenia koła.

Kontynuując uzasadnienie Prezes Urzędu wyjaśnił, iż zgodnie z najnowszą wykładnią prawa, jednolitą dla wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej, za nadzwyczajne okoliczności zwalniające przewoźnika z obowiązku wypłaty zryczałtowanego odszkodowania należy uznać każdą inną usterkę techniczną ujawnioną przed wylotem statku powietrznego lub podczas lotu, która wymaga zbadania bądź sprawdzenia i ewentualnej naprawy zanim samolot stanie się zdolny do odbycia planowanego lotu. W związku z powyższym Prezes Urzędu, ponownie rozpatrując sprawę stwierdził, iż do znacznego opóźnienia doszło w wyniku zdarzenia o charakterze nadzwyczajnym, tj. w wyniku nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków.

Jednocześnie Prezes Urzędu zaznaczył, że pismem z dnia [...] stycznia 2014r. przewoźnik lotniczy został poinformowany o rozkładzie ciężaru dowodu, Prezes Urzędu wskazał jakie okoliczności przewoźnik musi wykazać, aby zwolnić się z obowiązku wypłaty odszkodowania. Prezes Urzędu podał także że do sprawy nr [...] przewoźnik nie złożył formalnie wyjaśnień - pomimo takiego wezwania, a okoliczności faktyczne związane z opóźnieniem rejsu [...] były znane Prezesowi Urzędu z urzędu ze sprawy [...] oraz sprawy [...]. O fakcie tym przewoźnik był informowany pismem z dnia

[...] stycznia 2014 roku - w żaden sposób nie ustosunkował się do tych informacji. Przewoźnikowi zapewniono zatem czynny udział w postępowaniu, umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów przed wydaniem decyzji.

Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę Prezes Urzędu nie stwierdził braku naruszenia art. 8, art. 9 i art. 14 rozporządzenia. Na tej podstawie, Prezes Urzędu uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] Sp. z o.o. rozporządzenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję wnieśli E O i M O wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:

1). naruszenie przepisów art. 6 i 7 kpa oraz art. 80 kpa w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji; Rzeczypospolitej Polskiej wobec braku jednolitości oceny i rozstrzygnięcia zawartych w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] kwietnia 2013r., znak: [...], co wskazuje na dowolność interpretacji i nierówne traktowanie wobec prawa, w sytuacji, gdy jedni pasażerowie - uczestnicy lotu [...] z dnia [...] czerwca 2012r. na trasie [...] - [...] otrzymali odszkodowanie stosownie do regulacji powołanego rozporządzenia (WE) nr 261/2004, a innym pasażerom tj. skarżącym wypłaty zryczałtowanego odszkodowania odmówiono,

2). dokonanie ustaleń oraz dokonanie odmiennej oceny w zaskarżonej decyzji

z całkowitym pominięciem ustaleń i treści rozstrzygnięcia w wyroku z dnia 10 grudnia 2013r. w sprawie VII SA/Wa 1269/13 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, mimo tożsamości stanu faktycznego i prawnego,

w sposób diametralnie odmienny niż w decyzji pierwotnej,

3). naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i 4, 107 § 1 i 3 oraz art. 80 kpa przez:

przekroczenie zasady swobodnej oceny okoliczności sprawy i dokonanie w całości dowolnej ich interpretacji, co znalazło w szczególności wyraz w arbitralnej zmianie stanowiska w stosunku do wyrażonego w decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014r., bez właściwego wykazania podstaw dla takiej zmiany w ponownym rozpoznaniu ustalonego stanu faktycznego, co dotyczy w szczególności ogólnikowego i arbitralnego powoływania się na najnowszą wykładnię prawa jednolitą dla wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej, co stawia skarżących - adresatów nowej (zmienionej) decyzji bez możliwości merytorycznej weryfikacji i kontroli prawidłowości jej wydania,

4). naruszenia przepisu art. 205b ust.5 Prawa lotniczego przez zwolnienie przewoźnika z obowiązku wypłaty odszkodowania mimo, iż do sprawy przewoźnik nie złożył wyjaśnień, także pomimo takiego wezwania,

5). naruszenie przepisów rozporządzenia nr 261/2004/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 roku ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania

i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie nr 295/91/WE ( Dz. Urz. UE L 46 z 17.2.2004), które to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy, wobec

- błędnego uznania, iż do znacznego opóźnienia doszło w wyniku zdarzenia

o charakterze nadzwyczajnym, tj. w wyniku nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków,

- błędnego uznania, iż przyczyna opóźnienia samolotu [...] w postaci

pęknięcia opony, uszkodzenia felgi oraz braku pięciu śrub mocujących koła jest okolicznością uzasadniającą zwolnienie przewoźnika od obowiązku wypłaty zryczałtowanego odszkodowania w świetle powołanego rozporządzenia ( punkt 14 preambuły), podczas gdy jest to uszkodzenie eksploatacyjne, a nie nieoczekiwana wada mająca wpływ na bezpieczeństwo lotu w rozumieniu tego przepisu,

a w konsekwencji

- przez błędną ocenę wyrażającą się w konstatacji, która legła u podstaw decyzji, iż nie doszło do naruszenia art. 8, 9 i 14 rozporządzenia

6). naruszenia przepisu art. 205 b ust. 1 pkt 1 Prawa lotniczego przez wadliwe

i arbitralne stwierdzenie braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] Sp. z o.o. postanowień rozporządzenia, w związku z opóźnieniem lotu [...]

z dnia [...] czerwca 2012 roku na trasie [...] ([...]) - [...] ([...]).

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli zarzuty skargi, w szczególności ponieśli, iż w zaskarżonej decyzji organ w ogóle nie wyjaśnił, jakie okoliczności przemawiają za zmianą tego stanowiska, co wpłynęło na zmianę diametralnie odmienne rozstrzygnięcie.

Zdaniem skarżących nie sposób uznać za prawidłowe ogólnikowe i całkowicie arbitralne powołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na najnowszą wykładnię prawa jednolitą dla wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej, bez choćby próby wskazania tego orzecznictwa, a także odniesienia do niespornego stanu faktycznego. Brak jest także wykazania przyczyn pominięcia oceny i treści rozstrzygnięcia WSA w Warszawie (VII SA/Wa 1269/13), przywołanego w poprzedniej decyzji, także ze wskazaniem z jakich przyczyn judykat ten, akceptowany w całości przez Prezesa ULC w decyzji poprzedniej, dotyczący tego samego lotu, obecnie utracił walor aktualności. Zdaniem skarżących w żadnej mierze nie można także akceptować decyzji, o ile zmiana stanowiska sprowadza się i zamyka w ogólnikowym stwierdzeniu "w związku z powyższym Prezes ULC ponownie rozpatrując sprawę stwierdza, iż do znacznego opóźnienia doszło w wyniku zdarzenia o charakterze nadzwyczajnych okoliczności , których nie można było uniknąć pomimo wszelkich racjonalnych środków". Skarżący podnieśli, iż nie wiadomo jak się ma to stwierdzenie do realiów niniejszej sprawy.

W ocenie skarżących, poza przyjęciem w tym zakresie, iż katalog okoliczności określonych w pkt 14 preambuły rozporządzenia jest otwarty, Prezes ULC nie wskazał rzeczywistej przyczyny zmiany wcześniejszego stanowiska, a ograniczył się na tej kanwie do hipotezy, iż pojawić się mogą także i inne sytuacje uzasadniające zwolnienie przewoźnika od obowiązku wypłaty zryczałtowanego odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego w Warszawie wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady wystąpiły, dlatego skarga została uwzględniona.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest reformatoryjna decyzja Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] września 2014r., znak: [...] którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014r. i w tym zakresie stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego [...] Sp. z o.o. postanowień rozporządzenia, w związku z opóźnieniem lotu [...] z dnia [...] czerwca 2012r., na trasie[...] ([...]) – [...] ([...]).

Zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która weszła w życie z dniem 17 października 1997 r., jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Przepis ten, uchwalony w 1997 r. przygotowywał Polskę do wejścia do Unii Europejskiej a tym samym do przyjęcia prawa wspólnotowego (prawa europejskiego). Podstawą normatywną prawa europejskiego są traktaty założycielskie Wspólnot Europejskich, jest to tzw.

europejskie prawo pierwotne. Na mocy tych traktatów stanowione jest przez odpowiednie organy - tzw. europejskie prawo wtórne (pochodne), do którego należą

m. in. rozporządzenia, będące odpowiednikiem ustaw w wewnątrzkrajowym

porządku prawnym. Istotną rolę prawotwórczą odgrywają orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu. Od chwili przystąpienia Polski do Unii Europejskiej prawo europejskie stosowane jest w Polsce bezpośrednio, a w przypadku kolizji z ustawami polskimi ma przed nimi pierwszeństwo, w oparciu o normę kolizyjną

zawartą w art. 91 ust. 3 in fine Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (P. Winczorek - Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. LIBER, Warszawa 2000, Wydanie I, k. 118-119; Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej - Komentarz I, Wydawnictwo Sejmowe Warszawa 1999, K. Działocha, k. 6-10).

Nie budzi zatem wątpliwości, że rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91 stosuje się bezpośrednio.

Podkreślenia wymaga, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Rzeczpospolita Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również badanie zgodności rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym, rozumianym jako cały dorobek prawny Wspólnoty Europejskiej - tzw. acquis communautaire, w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego, który jest interpretowany i stosowany na całym obszarze Unii Europejskiej w sposób jednolity.

Trybunał Sprawiedliwości w pkt 2 wyroku z dnia z dnia 19 listopada 2009 r. C- 402/07 stwierdził, że artykuły 5, 6 i 7 rozporządzenia nr 261/2004 ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów należy interpretować w ten sposób, że do celów stosowania prawa do odszkodowania pasażerów opóźnionych lotów można traktować jak pasażerów odwołanych lotów oraz że mogą oni powoływać się na prawo do odszkodowania przewidziane w art. 7 tego rozporządzenia, jeżeli z powodu tych lotów poniosą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, czyli jeżeli przybędą do ich miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Niemniej takie opóźnienie nie rodzi po stronie pasażerów prawa do odszkodowania, jeżeli przewoźnik lotniczy jest w stanie dowieść, że odwołanie lub duże opóźnienie lotu jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, to jest okoliczności, które pozostają poza zakresem skutecznej kontroli przewoźnika lotniczego.

W pkt 3 tego wyroku Trybunał Sprawiedliwości stwierdził zaś, że artykuł 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów należy interpretować w ten sposób, że problem techniczny, który wystąpił w statku powietrznym, skutkujący odwołaniem lotu, nie jest objęty 'nadzwyczajnymi okolicznościami' w rozumieniu tego przepisu, chyba że problem ten jest następstwem zdarzeń, które - ze względu na swój charakter lub źródło - nie wpisują się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i pozostają poza zakresem jego skutecznej kontroli (www.eur-lex.europa.eu).

Należy stwierdzić zatem, że wyrok ten, który został przywołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje prawidłową i wiążącą wykładnię art. 6 (opóźnienie) w zw. z art. 7 (prawo do odszkodowania) rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, oraz podkreślić, że do chwili obecnej nie zostało wydane inne rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości, które wskazywałoby na zmianę interpretacji tych przepisów. Słuszne jest zatem stanowisko organu, iż nie ma żadnych podstaw do odmowy stosowania wykładni dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości (acte eclaire). Przeciwnie zaś, zastosowanie innej wykładni art. 6 i 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady niż dokonał tego Trybunał Sprawiedliwości, byłoby naruszeniem nie tylko Traktatu, ale również zasady efektywności prawa unijnego (effet utile), jak również pozostawałoby w sprzeczności z wymogiem jednolitej interpretacji i stosowania prawa unijnego w całej Unii Europejskiej.

Zgodnie art. 205b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, w razie złożenia skargi, o której mowa w art. 205a ust. 1, Prezes Urzędu stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, m. in., naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego, określając zakres nieprawidłowości oraz nakładając karę, o której mowa w art. 209b ust. 1, zaś w razie stwierdzenia naruszenia przepisu art. 7, art. 8 ust. 1 lit. a lub art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 261/2004/WE określa również obowiązek i termin jego usunięcia. Art. 209b ust. 1 tej ustawy stanowi zaś, że kto działa z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów rozporządzeń, o których mowa w art. 205a ust. 1, lub nie wykonuje albo nienależycie wykonuje zobowiązania

wynikające z przepisów tych rozporządzeń, podlega karze pieniężnej w wysokości określonej w załączniku nr 2 do ustawy.

Okolicznością w sprawie bezsporną jest , że start samolotu - a zatem lot z dnia [...] czerwca 2012 r. na trasie [...] – [...] o oznaczeniu kodowym [...], był opóźniony w stosunku do planowanego czasu startu o około 9 godzin.

Z akt sprawy wynika, przyczyną opóźnienia lotu było pęknięcie opony w samolocie o znakach [...] planowanym do wykonania tego lotu. W wyniku tego zdarzenia doszło do uszkodzenia felgi koła głównego oraz wypadnięcia śrub. Zdaniem przewoźnika uszkodzenie powstało z przyczyn zewnętrznych. Powyższe wyjaśnienia przewoźnika wraz z załączoną dokumentacją zostały w toku pierwszej instancji przekazane do Departamentu Techniki Lotniczej Urzędu Lotnictwa Cywilnego wraz z wnioskiem o wydanie opinii w tej sprawie. Z opinii Departamentu Techniki Lotniczej Urzędu Lotnictwa Cywilnego, nr pisma [...], wynika, że bezpośrednią przyczyną opóźnienia lotu w dniu [...] czerwca 2012 r. było pęknięcie opony koła nr 4 podwozia głównego w samolocie typu [...] o znakach [...], który był planowany do obsługi tego lotu. Pęknięcie opony nastąpiło w czasie lądowania po locie na trasie [...] – [...] w dniu [...] czerwca 2012r., uszkodzeniu uległa także felga koła, wobec czego wymieniono koło nr 4 zgodnie z [...]. Zdarzenie to wystąpiło w trakcie normalnej eksploatacji statku powietrznego, zaś z dokumentacji przekazanej przez przewoźnika nie wynika, że przyczyną jego zaistnienia było zjawisko o charakterze zewnętrznym, pozostające poza kontrolą przewoźnika.

Jak wskazano w Uchwale Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych przyczyną zdarzenia było zerwanie z nieustalonej przyczyny 4 śrub łączących połówki felgi koła nr 4 podwozia głównego co spowodowało rozszczelnienie felgi.

Z wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie C- 549/07 Friederika Wallentin-Herman p-ko Linee Aeree Italiane SpA wynika, że art. 5 ust 3 rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że problem techniczny, który wystąpił w statku powietrznym, skutkujący odwołaniem lotu, nie jest objęty pojęciem "nadzwyczajnych okoliczności" w rozumieniu tego przepisu chyba, że problem ten jest następstwem zdarzeń, które ze względu na swój charakter lub źródło nie wpisują sie w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwalają mu na skuteczne nad nimi panowanie. Taka sytuacja miałaby miejsce np. w przypadku ujawnienia przez konstruktora maszyn stanowiących flotę przewoźnika lub właściwy organ, że maszyny te będące w użyciu

zawierają ukrytą wadę produkcyjną zagrażającą bezpieczeństwu lotów. Podobnie byłoby w odniesieniu do uszkodzeń statków powietrznych w wyniku aktów terroryzmu lub sabotażu. Zgodnie z tym wyrokiem źródło lub charakter zdarzenia musi wykraczać poza ramy normalnej działalności oraz brak jest możliwości skutecznego nad nimi panowania np. poprzez przeprowadzanie przeglądów. Ponadto, zgodnie z wyrokiem: "Tymczasem, zważywszy na szczególne warunki, w jakich odbywa się transport lotniczy, i na stopień wyrafinowania technologicznego statków powietrznych, przewoźnicy powietrzni są stale narażeni - w ramach prowadzonej działalności - na rozmaite problemy techniczne, co jest nieuchronnie związane z eksploatacją tych maszyn. To skądinąd w celu uniknięcia takich problemów i w celu zabezpieczenia się przed incydentami zagrażającymi bezpieczeństwu lotów te maszyny są poddawane regularnie wyjątkowo rygorystycznym kontrolom, wpisującym się w bieżące warunki eksploatacji przedsiębiorstw transportu lotniczego"'. "W konsekwencji problemy techniczne wykryte podczas przeglądu statków lotniczych lub z powodu braku takiego przeglądu nie mogą stanowić, jako takie, "nadzwyczajnych okoliczności", o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004".

Wbrew twierdzeniom Prezesa ULC przewoźnik nie udowodnił, że usterka wywołana była czynnikiem zewnętrznym. Wnioski przewoźnika, że wystąpienie uszkodzenia w samolocie regularnie serwisowanym, podczas przygotowania go do startu, nie jest możliwe do zapobieżenia i przewidzenia, są argumentami ważnymi, nie mającymi jednak bezpośredniego przełożenia na nadzwyczajność usterki, na którą wpływ ma charakter i źródło usterki. Usterka podwozia nie ma charakteru niespotykanego, nadzwyczajnego, bardzo rzadko występującego. Poza tym przewoźnik nie udowodnił, że usterka ta została wywołała źródłem zewnętrznym, niezależnym od przewoźnika czyjego załogi i nie będącym pod jego kontrolą. Nie można wykluczyć, że usterka została wywołana błędem pilotażu. Jeżeli przewoźnik twierdzi, że usterka ta mogła być wadą produkcyjną, to powinien w tym zakresie od razu przeprowadzić wyjaśnienia z producentem i jeżeli producent potwierdziłby wadę poprzez uznanie reklamacji to przewoźnik byłby zwolniony z wypłaty odszkodowania.

Przewoźnik ma udowodnić, że usterka była wywołana nadzwyczajną okolicznością a nie jedynie wskazać, że taka mogłaby być przyczyna, bez poparcia

tego dowodami. Ponadto przywołany wyżej wyrok w sprawie C 549/07 wskazał

wprost, że po to są przeglądy (nie wyłączając z tego przeglądów przedstartowych) by

wykryć ewentualne usterki i je usunąć. Ryzyko ich wykrycia spoczywa na przewoźniku a nie na pasażerach. Pasażerowie powinni otrzymać odszkodowanie, jeżeli przewoźnik opóźni lot z przyczyn technicznych.

Ponadto należy podkreślić, że przewoźnik nie podjął wszelkich racjonalnych kroków aby przedmiotowy lot odbył się jak najszybciej od chwili wykrycia usterki bowiem 13 godzinny okres naprawy usterki nie może zostać uznany za niezwłoczny. Przewoźnik lotniczy chcąc zwolnić się z obowiązku wypłaty pasażerom odszkodowania musi dowieść, że po wystąpieniu nadzwyczajnej okoliczności , nawet przy użyciu wszystkich zasobów ludzkich i materiałowych oraz środków finansowych, jakimi dysponował, w sposób oczywisty nie mógł - bez poświęceń niemożliwych do przyjęcia z punktu widzenia możliwości jego przedsiębiorstwa w tym momencie - uniknąć sytuacji, w której zaistniałe nadzwyczajne okoliczności skutkowały opóźnieniem lotu. Przewoźnik lotniczy w wyjaśnieniach złożonych w sprawie nie przedstawił jakie środki zostały podjęte w celu uniknięcia lub zmniejszenia opóźnienia. Nie wyjaśnił również dlaczego nie wykonał rejsu innym samolotem z własnej floty lub poprzez wyleasingowanie maszyny zastępczej.

W związku z czym w sposób bezzasadny Prezes Urzędu w decyzji z dnia [...] września 2014r. stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 7 rozporządzenia przez przewoźnika.

Należy zatem stwierdzić, że problem techniczny, który wystąpił w statku powietrznym, skutkujący opóźnieniem lotu, nie jest objęty "nadzwyczajnymi okolicznościami" o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów.

Z tych względów należało uznać, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 205 b ust 1 pkt 2 i ust 2 w związku z art. 209b ust 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002r. Prawo lotnicze w związku z art. 7 ust 1 lit b w związku z art. 6 ust 1 rozporządzenia( WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004r.ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów.

Należy również podkreślić, iż rozstrzygniecie organu narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa skoro w analogicznym stanie faktycznym i prawnym dotyczącym tej samej usterki w tym samym samolocie stanowisko Prezesa ULC było

zgoła odmienne i ustalało odpowiedzialność przewoźnika za opóźnienie lotu i brak wypłaty odszkodowania, co spotkało się w aprobującym wyrokiem tutejszego Sądu w sprawie VII SA/Wa 1269/13.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższe rozważania Sądu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję .

Stosownie do art. 152 wymienionej ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 przywołanej ustawy.