Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 858/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 i 77 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Monika Niedźwiedź Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2024 r. sprawy ze skargi ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 29 marca 2024 r. znak: WS-VI.7534.3.105.2023.AB w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. Z. reprezentowanej przez pełnomocnika radcę prawnego M. O. jest decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 29 marca 2024 roku, znak: WS-VI.7534.3.105.2023.AB utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z 19 lipca 2023 r. znak: [...], którą Starosta orzekł:

- w pkt. 1 – o odmowie zwrotu udziału w wysokości 3/4 cz. w nieruchomościach oznaczonych jako działka nr [...] oraz części działek: nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]), nr [...] i nr [...], obr. [...]jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli I. kat. [...] b. gm. kat. [...], na rzecz Pani A. Z.,

- w pkt. 2 – o odmowie zwrotu udziału w wysokości 3/4 cz. nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli I. kat. [...] b. gm. kat. [...], na rzecz Pani A. Z.,

- w pkt. 3 – o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli I. kat. [...] b. gm. kat. [...], na rzecz Pani A. Z.,

- w pkt. 4 – o umorzeniu jako bezprzedmiotowego, postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku Pani A. Z. w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach parcel: I. kat. [...], I. kat. [...], l. kat. [...], i I. kat. [...] b. gm. kat. [...].

Powyższe decyzje zostały wydane w następujących okolicznościach.

Pismem z dnia 13 maja 2020 r. A. Z. działająca w imieniu J. C. złożyła do Prezydenta Miasta K. wniosek o zwrot nieruchomości oznaczonej m.in. jako parcela l. kat. [...] b. gm. kat. [...] oraz część działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] "w zakresie w jakim działka ta nie została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem".

Na podstawie kompilacji mapy katastralnej b. gm. kat. [...] z mapą ewidencyjną gruntów - opracowania wykonanego przez geodetę uprawnionego M. K. (nr upr. [...]) ustalono, iż parcela katastralna l. kat. [...] b. gm. kat. [...] odpowiada aktualnie m. in. działce nr [...] oraz częściom działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. .

Na podstawie kompilacji mapy katastralnej b. gm. kat. [...] z mapą ewidencyjną gruntów- opracowania wykonanego przez geodetę uprawnionego M. S. ustalono, iż parcele katastralne: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. [...] weszły w skład działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. .

Wojewoda Małopolski wyznaczył Starostę [...] do załatwienia sprawy zwrotu działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , a także części działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. .

Starosta dalej wskazał, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 7 listopada 1951 r. znak [...] wywłaszczono na cele budowy Miasta N. i K. m. in. całą parcelę l. kat. [...] o pow. 11293 m2 obj. lwh 382 b. gm. kat. [...]. Zgodnie z sentencją powyższego orzeczenia w dniu wywłaszczenia ww. parcela stanowiła własność A. D. zam. [...] w 1/2 cz. oraz F. C. w 1/2 cz.

Z kolei Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 28 kwietnia 1951 r. znak [...] wywłaszczono na cele budowy Miasta N. i K. m. in. parcelę l. kat. [...] o pow. 7794 m2 obj. lwh 618 b. gm. kat. [...]. Zgodnie z sentencją powyższego orzeczenia w dniu wywłaszczenia ww. parcela stanowiła własność A. D. zam. [...] w 1/2 cz. oraz F. C. w 1/2 cz.

Dalej ustalono, że jedną z osób uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości jest A. Z., która pismem z dnia 18 maja 2021 r. została poinformowana o wstąpieniu w prawa strony stosownie do art. 30 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Osobami uprawnionymi do wystąpienia z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości są obok A. Z. również spadkobiercy M. C.. Natomiast wniosek o zwrot nieruchomości został złożony jedynie przez A. Z.. Zaznaczono też, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r. sygn. akt SK 26/14 okoliczność, że nie wszystkie osoby uprawnione do złożenia wniosku o zwrot ten wniosek złożyły, nie uniemożliwia merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

W toku postępowania pozyskano z Archiwum Akt Nowych w Warszawie dokumenty dotyczące wywłaszczenia nieruchomości pod budowę Miasta N. .

Ustalono, że pismem z dnia 07.06.1950 r. nr [...] Zakład Osiedli Robotniczych Delegatura dla miasta [...] w K. wystąpił do Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w Warszawie o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości nieobjętych artykułem 3-m dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., (tj. nie stanowiących własności, ani nie będących w zarządzie bądź użytkowaniu Skarbu Państwa lub osób prawnych będących wykonawcami narodowych planów gospodarczych).

Organ ustalił, że przedmiotem wniosku o wywłaszczenie był obszar 1096 ha. Jako cel wywłaszczenia wskazano budowę miasta N. . Poza tak ogólnie określonym celem nie zostało sprecyzowane jakie konkretnie cele miały być zrealizowane w ramach tak określonej inwestycji.

Ponadto, również na podstawie treści zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w Warszawie wydanego w dniu 6 lipca 1950 r. pod nr [...], można tylko wskazać jako cel wywłaszczenia budowę Miasta N. .

Podkreślono, że budowa Miasta N. była inwestycją specyficzną w skali kraju. Przy ocenie realizacji celu, jakim była budowa miasta, należy uwzględnić nie tylko budowę typowych obiektów mieszkalnych, ale również budowę innych obiektów takich jak: pawilony handlowe i usługowe, szkoły, garaże, parkingi, zieleń osiedlowa, ciągi jezdne i piesze.

Organ wskazał także, że najstarszym planem, jaki znajduje się w składnicy planów, pierwszym uchwalonym planem zagospodarowania przestrzennego dla K. po II wojnie światowej jest Ogólny Plan Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K. , zatwierdzony Uchwałą NR [...] Rady Narodowej Miasta K. z dnia 31.03.1967 r. Wobec powyższego nie ma możliwości określenia przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego parcel: l. kat. [...] b. gm. kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. [...] w dacie wywłaszczenia.

Wobec braku, lub szczątkowej ilości dokumentów pochodzących sprzed roku 1951 podjęto próbę ustalenia konkretnego celu wywłaszczenia, który mieścił się pod pojęciem budowy Miasta N. , w odniesieniu do przedmiotowych nieruchomości, na podstawie dokumentów wytworzonych już po dacie wywłaszczenia.

Organ uzyskał z Archiwum Państwowego w K. dokument zatytułowany "Założenia programowe Miasta N. , Aktualizacja na dzień 1 maja 1955 r." sporządzony przez Zakład Osiedli Robotniczych w 1950 r. i zatwierdzony przez przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w maju 1950 r. Z treści ww. dokumentu wynika, że na jego podstawie sporządzono plan generalny Miasta N. , który po rozpatrzeniu przez Prezydium Rządu w kwietniu 1951 r., zaakceptowany został w maju 1951 r. przez Biuro Polityczne KC PZPR. Jest to jedyny dokument, który w sposób szczegółowy określa przeznaczenie nieruchomości wywłaszczonych pod budowę miasta N. .

Na pozyskanym również z Archiwum Urzędu Miasta K. planie os. [...] przedsięwzięcie VI zadania 1,2,3,4,5 przedsięwzięcie III zadanie 4 z sierpnia 1980 r. zawnioskowane do zwrotu działka nr [...] oraz części działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] znajdują się w terenie, który na planie nie posiada żadnego sposobu zagospodarowania, natomiast położone są na południe od oznaczonych na planie domów jednorodzinnych w bliskiej odległości od zjazdu z drogi wewnętrznej. Przedmiotowy teren znalazł się w granicach I etapu budowy, który został oznaczony na ww. planie symbolem "IB". Powyższe oznacza, iż na tym terenie planowano dalszą rozbudowę osiedla domkó w jednorodzinnych. Natomiast część działki nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]) obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] znajduje się poza granicami przedmiotowego opracowania.

Na podstawie opisanych wyżej dokumentów ustalono konkretny cel jaki miał być zrealizowany na przedmiotowych nieruchomościach - oznaczonych jako działka nr [...] oraz części działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...], a mianowicie część osiedla domów jednorodzinnych. W roku 1951 wywłaszczono bowiem obszar 1096 ha, na którym oprócz budynków mieszkalnych i usługowych w związku z budową miasta musiały się pojawić również obiekty wchodzące w skład jego infrastruktury.

Z kolei na części działki nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]) obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] zaprojektowano część pasa zieleni izolującego osiedle domów jednorodzinnych od hałasu pochodzącego z pobliskich torów kolejowych. W pierwotnym założeniu pas zieleni miał zostać utworzony przez ogrody działkowe, następnie plany te zostały zmodyfikowane i ww. teren miał pozostać naturalnym terenem zielonym bez wydzielonych ogródków działkowych.

Niezależnie dokonano kwerendy dokumentów archiwalnych znajdujących się w Publicznym Pallotyńskim Liceum Ogólnokształcącym im. Królowej Apostołów dotyczących budowy budynku szkoły oraz infrastruktury towarzyszącej znajdujących się na działce nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. .

Do akt przedmiotowej sprawy dołączono zdjęcia lotnicze pozyskane z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w Warszawie przedstawiające obszar wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...]. Na podstawie zdjęć wykonanych w dniach: 01.06.1961 r., 26.07.1962 r., 14.09.1970 r. i 27.06.1976 r. ustalono, że do dnia 27 czerwca 1976 r. na terenie parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] nie podjęto żadnych prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia. Nieruchomość zawnioskowana do zwrotu zagospodarowana była jako pole uprawne.

Na fotografiach wykonanych w dniu 4 maja 1982 r. i w dniu 30 kwietnia 1987 r. nie nastąpiła zmiana sposobu zagospodarowania części działek: nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]), nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...]. Jednakże powyższe zdjęcia ukazują, że w najbliższym sąsiedztwie trwała budowa domów jednorodzinnych oraz dróg służących obsłudze komunikacyjnej powstającego osiedla. Ponadto widoczne jest, że teren działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] został zdewastowany z powodu prac prowadzonych przy tych obiektach. Natomiast zdjęcie wykonane w dniu 24 września 1993 r. przedstawia powyższe działki jako teren zdewastowany po zakończonej budowie pobliskich domów jednorodzinnych.

Z kolei zdjęcia wykonane w dniach: 25 sierpnia 1996 r., 9 maja 1998 r., 26 kwietnia 2003 r. oraz 14 kwietnia 2004 r. przedstawiają już kompleksowo zrealizowaną inwestycję. Teren działki nr [...] oraz części działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] zagospodarowany był jako fragmenty terenu zielonego przylegającego do domów jednorodzinnych. Natomiast część działki nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]) obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] stała się częścią terenu zielonego przynależnego do pasa izolującego osiedle od torów kolejowych przebiegających na południe od tego osiedla. Z kolei na podstawie zdjęcia wykonanego w dniu 9 maja 1998 r. dodatkowo ustalono, iż część działki nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]) została zaorana. Natomiast na fotografiach wykonanych w dniach: 26 kwietnia 2003 r. oraz 14 kwietnia 2004 r. uwidoczniło się, że ww. działka po wcześniejszej ingerencji ponownie stała się uporządkowanym terenem zielonym stanowiącym doskonałą izolację przed hałasem pochodzącym od strony torów kolejowych.

Z porównania ww. planów ze zdjęciami przedstawiającymi stan zagospodarowania przedmiotowego terenu w latach: 1961, 1962, 1970, 1976, 1982, 1987, 1993, 1996, 1998, 2003 i 2004 wynika, że realizacja inwestycji określonej jako budowa osiedla domków jednorodzinnych w Krzesławicach została rozpoczęta między 1976 a 1982 r. oraz została zmodyfikowana w porównaniu z przytoczonym wyżej planami: pn. "Teren pod projektowane osiedle domków oszczędnych [...]" plansza podstawowa z 1970 r., planem sytuacyjno - wysokościowym terenów budownictwa domków jednorodzinnych "DOMHUT" m. [...] oraz planem os. [...] przedsięwzięcie VI zadania 1,2,3,4,5 przedsięwzięcie III zadanie 4 z sierpnia 1980 r. Początkowo na terenie nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu miał powstać kompleks domów jednorodzinnych, następnie plany te zmodyfikowano, a nieruchomość objęta niniejszym postępowaniu miała stać się częścią ogólnodostępnej zieleni. Zdjęcia lotnicze udowadniają, że finalnie powrócono do pierwotnych planów i na działce nr [...] oraz na częściach działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] powstały ogródki przydomowe, a w ich najbliższym sąsiedztwie wybudowano dalszą część osiedla domków jednorodzinnych. Wartym zauważenia jest fakt, iż układ ulic w tej części osiedla różni się od pierwotnie planowanego.

Na podstawie fotografii wykonanej w dniu 14 września 1970 r. ustalono, iż sposób zagospodarowania zawnioskowanej do zwrotu części działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] gm. kat. [...] zmienił się znacząco. Na jej terenie i w najbliższym sąsiedztwie został wybudowany budynek szkoły. Przed fasadą widoczny jest ogród, natomiast za szkołą znajduje się utwardzony plac. Ponadto widoczne są zarysy dwóch mniejszych boisk do siatkówki i koszykówki.

Na podstawie zdjęć wykonanych w dniach: 30 kwietnia 1987 r., 24 września 1993 r., 25 sierpnia 1996 r., 10 maja 1998 r., 6 września 2003 r. i 14 kwietnia 2004 r. ustalono, iż infrastruktura sportowa i ogródek geograficzny znajdujące się przy szkole na skutek upływu czasu uległy zatarciu i przestały być widoczne. W pozostałym zakresie sposób zagospodarowania nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu nie uległ zmianie.

W dniu 7 lipca 2022 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna połączona z oględzinami części działki nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...], w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] gm. kat. [...], w trakcie której stwierdzono, że "granica północna części działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] przebiega po ogrodzeniu wykonanym z siatki metalowej wspartej na słupach metalowych. Ponadto fragment granicy zachodniej przebiega po ogrodzeniu wykonanym z płyt betonowych. Z kolei pozostałe granice są niewidoczne w terenie, oprócz granicy południowej, która przebiega po ogrodzeniu wykonanym z przęseł metalowych opartych na betonowym fundamencie. Na zawnioskowanej do zwrotu części działki nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] od strony północnej znajduje się cały budynek techniczny wyglądający jak mały garaż bądź warsztat, duża część niekoszonego trawnika, fragment placu utwardzonego asfaltem. Ponadto granice: zachodnia i wschodnia przecinają budynek szkoły prowadzonej przez Stowarzyszenie [...]. Szkoła wygląda na dość wiekową. Ponadto na nieruchomości znajduje się kilka drzew liściastych. W granice nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu weszły części budynku szkoły. Od strony południowej natomiast znajduje się fragment zieleńca szkolnego zagospodarowanego trawnikiem i posadzonymi młodymi drzewkami.

Z kolei w dniu 8 lipca 2022 r. na potrzeby niniejszego postępowania została przeprowadzona rozprawa administracyjna połączona z oględzinami działki nr [...] oraz części działek: nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]), nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] w trakcie której stwierdzono, że "Część działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] jest zagospodarowana fragmentem ogródka przydomowego użytkowanego bezumownie oraz częścią drogi dojazdowej wewnętrznej wykonanej z kostki brukowej. Ponadto w granice ww. części działki wchodzą części ogrodzenia wykonanego z drewnianych przęseł na podmurówce oraz części drugiego ogrodzenia znajdującego się po drugiej stronie drogi, które jest wykonane z siatki metalowej wspartej na metalowych słupkach. Z kolei część działki nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] w całości stanowi fragment ogródka przydomowego. Nieruchomość jest objęta umową dzierżawy. Natomiast działka nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. jest zagospodarowana dalszym fragmentem opisanej wyżej drogi dojazdowej. Ponadto na nieruchomości znajduje się ogródek na którym posadzono krzewy malinowe. Granica zachodnia działki biegnie po ogrodzeniu opisanym wyżej (wykonanym z siatki metalowej). Ta nieruchomość również jest objęta umową dzierżawy. Pełnomocnik wnioskodawczym zgłasza, iż przedmiotowy ogródek jest nieogrodzony. Część działki nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach parceli i. M. 517(7 b. gm. kat [...] jest zagospodarowana w przeważającej części terenem zielonym, który tworzą wysokie drzewa.

Zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody wskazują, iż na terenie działki nr [...] oraz na częściach działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] między 1987 r. a 1996 r. zrealizowano cel wywłaszczenia określony jako budowa Miasta N. , doprecyzowany na podstawie późniejszych dokumentów jako część osiedla domów jednorodzinnych w pierwotnej postaci jako budownictwo niskie jednorodzinne, a następnie jako ogólnodostępna zieleń w środku osiedla domów jednorodzinnych. Ponadto od momentu realizacji celu wywłaszczenia jakim było urządzenie osiedla domów jednorodzinnych do dnia dzisiejszego przedmiotowy teren pozostaje zagospodarowany zgodnie z tym celem. Natomiast na terenie części działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]), obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] także zrealizowano cel wywłaszczenia określony jako budowa Miasta N. , doprecyzowany na podstawie późniejszych dokumentów jako zieleń pełniąca funkcję izolacyjną przed hałasem pochodzącym z pobliskich torów kolejowych. Ponadto od momentu realizacji celu wywłaszczenia jakim było urządzenie osiedla domów jednorodzinnych do dnia dzisiejszego przedmiotowy teren pozostaje zagospodarowany zgodnie z tym celem.

Zarówno niskie budownictwo jednorodzinne projektowane na działce nr [...] oraz częściach działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. zgodnie z planem pn. "Teren pod projektowane osiedle domków oszczędnych [...]" plansza podstawowa z 1970 r. oraz późniejsze plany obejmujące zrealizowanie na tym terenie ogólnodostępnej zieleni osiedlowej, jak i faktycznie zrealizowane na nich ogródki przydomowe stanowią infrastrukturę osiedla i w związku z tym mieszczą się w pojęciu celu wywłaszczenia określonego w orzeczeniu o wywłaszczeniu jako budowa Miasta N.

Ponadto zarówno ogródki działkowe początkowo projektowane na przedmiotowej części działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]), obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. zgodnie z planem pn. "Teren pod projektowane osiedle domków oszczędnych [...]" plansza podstawowa z 1970 r., jak i faktycznie zrealizowany na niej pas zieleni izolacyjnej wolnej od zabudowy stanowią infrastrukturę osiedla i w związku z tym także mieści się w pojęciu celu wywłaszczenia określonego w orzeczeniu o wywłaszczeniu jako budowa Miasta N. . Wobec powyższego Starosta orzekł jak w pkt. 1 sentencji decyzji.

Ponadto zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody, przedstawione wyżej, w ocenie tutejszego organu pozwalają stwierdzić, iż na zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...], cel wywłaszczenia określony jako budowa Miasta N. i K. , uszczegółowiony jako teren przeznaczony pod szkoły podstawowe oraz teren przeznaczony pod zieleń parkową został zrealizowany, zatem przedmiotowa nieruchomość nie stała się zbędna dla tego celu w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i dlatego organ orzekł jak w pkt. 2 sentencji niniejszej decyzji.

Ponadto wskazano, iż części działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] w całości zajęte są pod pas drogowy drogi publicznej - ul. [...]. Ul. [...] na podstawie Uchwały nr [...] Rady Miasta K. z dnia 10 września 2003 r. została zaliczona do kategorii dróg publicznych. Zgodnie z art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, drogi krajowe są własnością Skarbu Państwa, natomiast drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy.

W związku z powyższym nie mogą być one przedmiotem obrotu. Należy zatem uznać, że z cytowanego przepisu wynika zakaz przenoszenia własności dróg publicznych wraz z zajętymi przez te drogi gruntami na rzecz podmiotów innych niż wymienione w tym przepisie.

W związku z tym zwrot nieruchomości, zajętej pod drogę publiczną o kategorii powiatowej - ul. [...], oznaczonej jako części działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...], czy też zwrot udziału w niej, stał się niemożliwy.

Wobec tego natomiast, że wnioskodawczyni rezygnowała z ubiegania się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach parcel: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. [...], powoduje że postępowanie to stało bezprzedmiotowe. Mając na uwadze powyższe, organ orzekł tak jak w pkt. 4 sentencji niniejszej decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. Z. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w punkcie 1,2 i 3 oraz orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 KPA) lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (art. 138 § 2 KPA).

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 29 marca 2024 roku, znak: WS-VI.7534.3.105.2023.AB utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 19 lipca 2023 r.

W uzasadnieniu wskazał, że Starosta [...] dochował szczególnej staranności zarówno na etapie gromadzenia, jak i oceny pozyskanych do akt sprawy dowodów, co implikuje konstatację, że postawione przez Stronę skarżącą zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W ocenie organu odwoławczego prawidłowość ustaleń Starosty [...] w niniejszej sprawie nie budzi najmniejszych wątpliwości.

Wojewoda zwrócił uwagę na specyfikę wywłaszczeń dokonywanych na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Jak słusznie zauważył organ I instancji, powołana regulacja nie przewidywała bowiem konieczności precyzyjnego określenia celu wywłaszczenia zarówno w dokumentacji wymaganej dla uzyskania pozwolenia na nabycie nieruchomości (przy czym pojęcie to oznaczało na gruncie omawianej regulacji wywłaszczenie), dokumentacji sporządzanej na potrzeby procesu wywłaszczeniowego, jak i w samym orzeczeniu wywłaszczeniowym.

Wojewoda podkreślił, że opisane wyżej realizacje bez wątpienia mieszczą się w celach wywłaszczenia sformułowanych odpowiednio: - w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 7 listopada 1951 r. znak: [...] jako budowa Miasta N. i K. , jak i w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 28 kwietnia 1951 r. znak: [...] - jako budowa Miasta N. . Wszelkie modyfikacje wyżej opisywanych projektów, wynikające z długiego okresu realizacji, charakterystycznego dla tego rodzaju inwestycji, stanowią odpowiedź na ewoluujące wymagania techniczne i potrzeby użytkowników projektowanych obiektów i nie mają znaczenia w kontekście ogólnie sformułowanego celu wywłaszczenia polegającego na budowie miasta N. . Nie jest zatem istotna zmiana polegająca na urządzeniu zieleni wewnątrzosiedlowej i wybudowaniu dróg dojazdowych w miejscu, gdzie pierwotnie założono powstanie budynku mieszkalnego, pozostawienie zieleni nieurządzonej w pasie izolacyjnym w miejsce pierwotnie projektowanych ogródków działkowych, czy zmiana profilu budowanej placówki oświatowej ze szkoły podstawowej na szkołę zawodową, czy liceum ogólnokształcące

Organ odwoławczy w pełni podzielił również stanowisko i argumentację Starosty [...] w przedmiocie orzeczenia o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli I. kat. [...] b. gm. kat. [...], znajdującej się obecnie w pasie drogowym drogi publicznej - ul. [...].

Skargę na powyższą decyzję złożyła A. Z. reprezentowana przez radcę prawnego M. O. podnosząc zarzuty:

1. Naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy):

1.1. tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 111 i art. 80 KPA, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy Nieruchomości zostały wykorzystane zgodnie z decyzją o wywłaszczeniu;

1.2. tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 KPA polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 KPA obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 KPA;

1.3. tj. naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 KPA przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń odnoszących się luźno do prowadzonych przez organ jakiś postępowań rzekomo związanych z przedmiotem sprawy bez powoływania konkretów, powtarzanie zwrotów takich jak: przed organem "..toczyły się liczne postępowania w sprawach o zwrot nieruchomości wywłaszczonych.." "z dotychczasowych doświadczeń tutejszego organu..", "Na podstawie pozyskiwanych materiałów archiwalnych w tych sprawach ustalono, że..", co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego:

2.1. tj. naruszenie art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 21.8.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej "UGN") poprzez błędne przyjęcie, że przesłanki zwrotu Nieruchomości w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione, z uwagi na to, że Nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu;

2.2. tj. naruszenie art. 136 ust. 3 UGN poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż istotą postępowania zwrotowego jest określenie jedynie przesłanek negatywnych zwrotu Nieruchomości, kiedy powyższy przepis nakazuję zbadać na pierwszym miejscu czy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany jako kryterium sposobu wykorzystania wywłaszczonej Nieruchomości i rozstrzygnięcia o jej zbędności, niezależnie od innych przesłanek.

2.3. tj. naruszenie art. 129 ust. 5 pkt 2) oraz 3) UGN poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji, gdy obowiązkiem organu było zbadanie kompleksowo kwestii prawidłowości przeprowadzenia wywłaszczenia, wykorzystania wywłaszczonych Nieruchomości oraz kwestii związanej z zwrotem lub należnym odszkodowaniem za Nieruchomości, jeśli nie zostało zgodnie z prawem ustalone lub wypłacone, o co wnioskowała strona, a co organ przytoczył w uzasadniu decyzji, jednak pominął przy rozstrzygnięciu.

Podkreśliła, że organ wydając zaskarżoną decyzję w obecnym kształcie rozstrzygnięcia oraz treści uzasadnienia nie pozwalającej uznać, iż doszło do przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, które to umożliwiło by zgodnie z podstawową zasadą postępowania administracyjnego nakazująca organom dążenia do prawdy obiektywnej, odpowiedzieć na zasadnicze pytanie dotyczące prawa Skarżącej do zwrotu wywłaszczonej Nieruchomości ewentualnie roszczenia dotyczącego odszkodowania.

Realizacja zasad postępowania określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. winna bowiem prowadzić do wszechstronnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ale jedynie w zakresie relewantnym dla jej rozstrzygnięcia. Nie może również ulegać wątpliwości, że zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz wyjaśniania stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, nie mogą kolidować z zasadniczymi dyrektywami procedowania przez organy, tj. działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) i w sposób respektujący stabilność porządku prawnego (art. 7 k.p.a.).

Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji w zaskarżonej części oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm powszechnie obowiązującego prawa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z racji jej bezzasadności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przedmiotowa sprawa dotyczy odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości składających się z działki nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej parceli I. kat. [...] b. gm. kat. [...], części działek nr: [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach parcel: I. kat. [...], I. kat. [...],l. kat. [...], i I. kat. [...] b. gm. kat. [...] oraz dz. nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli I. kat. [...] b. gm. kat. [...], a także [...], [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli I. kat. [...] b. gm. kat. [...].

W pierwszej kolejności odnośnie do działek nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] trzeba wskazać, że organy ustaliły, że działki te w całości zajęte są pod pas drogowy drogi publicznej - ul. [...]. Ponadto ul. [...] na podstawie Uchwały nr [...] Rady Miasta K. z dnia 10 września 2003 r. została zaliczona do kategorii dróg publicznych.

W tym kontekście wskazać, należy, że "zgodnie z art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzki, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Przepis ten określa strukturę własnościową dróg publicznych w sposób nie dopuszczający wyjątków. Z przepisu tego wynika zarazem zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz podmiotów innych niż wymienione w tym przepisie. Z woli ustawodawcy drogi publiczne zostały zaliczone do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie. Wykładnia systemowa art. 136 ust. 3 u.g.n. uwzględniająca ograniczenie obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne, która wynika z cyt. art. 2a ustawy o drogach publicznych, prowadzi do wniosku, co trafnie wskazał Sad I instancji, że niedopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych" (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 14 lutego 2013 roku, sygn. I OSK 1832/11)

Trafnie w związku z tym wskazały organy, powołując się na orzecznictwo, że zadośćuczynienie roszczeniu o zwrot, zajętej obecnie pod drogę publiczną, wywłaszczonej nieruchomości, na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, prowadziłoby do sprzecznego z prawem skutku, polegającego na nabyciu przez osobę fizyczną nieruchomości stanowiących część drogi publicznej (por. wyr. NSA z dnia 29 maja 2003 r. Sygn. akt II SA/Gd 1206/01 oraz np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 21 lutego 2023 roku, sygn. I OSK 39/22, NSA z dnia 29 września 2021 roku, sygn. I OSK 4444/18).

Powyższe czyni bezzasadnym zarzuty dotyczące odmowy zwrotu nieruchomości składającej się z działek nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...].

Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi w zakresie w jakim dotyczy działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach parcel: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. [...], to trzeba wskazać, że Skarżąca w toku postępowania administracyjnego złożyła oświadczenie o rezygnacji z ubiegania się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach parcel: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. [...] (por. pismo z dnia 7 kwietnia 2022 roku, k. 152 Tom I a.a.). Z tego też powodu organ umorzył postępowanie w odniesieniu do tej działki jako bezprzedmiotowe. Skoro powodem umorzenia była bezprzedmiotowość postępowania, co było spowodowane cofnięcia wniosku Skarżącej w tym zakresie, to okoliczność ta uniemożliwiała nawet organom, już po wycofaniu przez Skarżącą wniosku, dokonywania jakichkolwiek ustaleń faktycznych w tym zakresie i dalszych ocen prawnych w oparciu o te ustalenia.

Z tego też powodu zarzut skargi, jakoby organu w tym zakresie nie ustaliły celu wywłaszczenia i nie zbadały, względnie nieprawidłowo zbadały, że cel wywłaszczenia w zakresie działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach parcel: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. [...] został zrealizowany, jest pozbawiony jakichkolwiek podstaw.

Odnosząc się natomiast do podniesionych w skardze zarzutów w zakresie w jakim odnoszą się one do działek nr nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej parceli I. kat. [...] b. gm. kat. [...] oraz dz. nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli I. kat. 635 b. gm. kat. B. należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 344) – dalej jako "u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

Stosownie do art. 137 u.g.n.:

1. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

2. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Z kolei przepis art. 216 u.g.n. stanowi, iż przepisy ustawy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79).

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. - w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skutkiem powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego - jak wskazuje się w orzecznictwie - jest to, że przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. - w zakresie wskazanych tam terminów - nie powinno stosować się do spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie - odpowiednio - ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r. - art. 137 ust. 1 pkt 1) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tj. przed 22 września 2004 r. - art. 137 ust. 1 pkt 2) (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z 8 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2205/11, z 12 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1663/12; z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2391/12 i z 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2876/12 oraz do wyroków: WSA w Krakowie z 11 września 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 923/14, z 9 października 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1048/14, z 12 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1066/14 i z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1067/14).

Zarówno art. 136 u.g.n. jak i art. 137 u.g.n., posługując się pojęciem celu wywłaszczenia, utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Z tego właśnie względu podstawowym źródłem określenia celu wywłaszczenia w konkretnej sprawie jest decyzja wywłaszczeniowa (umowa sprzedaży) i to właśnie w tym dokumencie należy poszukiwać celu wywłaszczenia.

Podstawową kwestią wymagającą ustalenia w przedmiotowej sprawie była, ocena zasadności roszczenia o zwrot nieruchomości, co sprowadza się do oceny czy wywłaszczona nieruchomość była zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona.

W pierwszej kolejności należało zatem odkodować cel wywłaszczenia, by móc następnie ocenić, czy cel ten został zrealizowany.

Na gruncie niniejszej sprawy orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 7 listopada 1951 r. znak [...] na podstawie art. 23, 34 i 37 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1949 roku, Nr 27, poz. 197 ze zm.) – dalej jako "dekret" wywłaszczono na cele budowy Miasta N. i K. m. in. całą parcelę l. kat. [...] o pow. 11293 m2 obj. lwh 382 b. gm. kat. [...]. Zgodnie z sentencją powyższego orzeczenia w dniu wywłaszczenia ww. parcela stanowiła własność A. D. zam. [...] w 1/2 cz. oraz F. C. w 1/2 cz.

Powyższe orzeczenie dotyczy m.in. działek nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej parceli I. kat. [...] b. gm. kat. [...], a także działek [...], [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli I. kat. [...] b. gm. kat. [...], przy czym o bezzasadności zarzutów skargi w zakresie w jakim dotyczy ona działek nr [...], [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli I. kat. [...] b. gm. kat. [...] wskazano już powyżej.

Z kolei Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 28 kwietnia 1951 r. znak [...] na podstawie art. 23, 34 i 39 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1949 roku, Nr 27, poz. 197 ze zm.) – dalej jako "dekret" wywłaszczono na cele budowy Miasta N. i K. m. in. parcelę l. kat. 635 o pow. 7794 m2 obj. lwh 618 b. gm. kat. [...]. Zgodnie z sentencją powyższego orzeczenia w dniu wywłaszczenia ww. parcela stanowiła własność A. D. zam. [...] w 1/2 cz. oraz F. C. w 1/2 cz.

Powyższa decyzja dotyczy m.in. działek nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli I. kat. [...] b. gm. kat. [...] oraz części działek nr: [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach parcel: I. kat. [...], I. kat. [...],l. kat. [...], i I. kat. [...] b. gm. kat. [...], przy czym o bezzasadności zarzutów skargi w zakresie w jakim dotyczy ona działek nr: [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach parcel: I. kat. [...], I. kat. [...],l. kat. [...], i I. kat. [...] b. gm. kat. [...] wskazano już powyżej.

Z przepisów dekretu wynika, że pozyskiwanie nieruchomości dla realizacji narodowych planów gospodarczych następowało po uprzednim u zyskaniu przez wykonawcę planu zezwolenia na nabycie nieruchomości, którego udzielał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, jeżeli uznał, że nieruchomość lub prawa są niezbędne dla realizacji narodowego planu gospodarczego oraz, że przewidziane będą środki na ich nabycie (por. art. 5 dekretu).

Pozyskiwanie wskazanych nieruchomości następowało w drodze nabycia nieruchomości od dotychczasowego właściciela po uprzednim wezwaniu właściciela nieruchomości niezbędnej dla realizacji planu, by przekazał mu tę nieruchomość za cenę określoną na podstawie art. 28 przez wykonawcę, a zatwierdzoną przez władzę naczelną wykonawcy (por. art. 7 ust. 1 dekretu).

Jeżeli w określonym terminie 15 dni, nie doszłoby do zawarcia umowy sprzedaży (albo zamiany lub umowa przedwstępna), wówczas wykonawca planu może nabyć niezbędną dla realizacji nieruchomość w drodze wywłaszczenia (por. art. 7 ust. 4 dekretu).

Podmiot ubiegający się o wywłaszczenie (wykonawca planu) dążąc do wywłaszczenia powinien był złożyć stosowny wniosek do wojewody, w którym należało m.in. wymienić i opisać rodzaj zamierzonych inwestycji z powołaniem się na złożony wniosek inwestycyjny lub na obowiązujący plan inwestycyjny, a jeżeli wywłaszczenie nie jest związane z dokonaniem inwestycji - wskazać cel wywłaszczenia z powołaniem się na obowiązujące inne plany gospodarcze (por. art. 13 ust. 2 pkt. 1) dekretu), oraz wskazać na czym polegać ma wywłaszczenie (por. art. 13 ust. 2 pkt. 4) dekretu).

Wniosek wywłaszczeniowy wraz z załącznikami w celu obwieszczenia o wszczęciu postępowania w gminach, w których obrębie znajdują się wywłaszczane nieruchomości był przesyłany przez wojewodę powiatowej władzy administracji ogólnej (por. art. 16 dekretu). Z treści obwieszczenia wynikało m.in. na czym ma polegać wywłaszczenie według zamierzeń wnioskodawcy (art. 17 ust. 1 pkt. 2) dekretu).

Wojewoda po przeprowadzeniu rozprawy orzekał o wywłaszczeniu albo odmawia wywłaszczenia w przypadku, gdy ustały powody, stanowiące podstawę do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego (por. art. 23 ust. 1 dekretu).

Orzeczenie o wywłaszczeniu zawierało (art. 23 ust. 2 dekretu):

a) ustalenie przedmiotu i rozmiaru wywłaszczenia,

b) wskazanie, na czyją rzecz wywłaszczenie nastąpiło,

c) uzasadnienie przyjęcia lub odrzucenia wniosków i sprzeciwów.

Orzeczenie o wywłaszczeniu przenosi prawo własności nieruchomości na rzecz wywłaszczającego z dniem zgłoszenia wniosku o wywłaszczenie. Orzeczenie to stanowiło podstawę do ujawnienia praw w księdze wieczystej (por. art. 39 ust. 1 dekretu).

Z wywłaszczeniem wiązało się ustalenie odszkodowania, które następowało na wniosek. W przypadku złożenia wniosku przed rozprawą wojewoda mógł zarządzić jednoczesną rozprawę co do wywłaszczenia i odszkodowania. Ponadto Na rozprawie strony mogą zawrzeć ugodę, dotyczącą wysokości odszkodowania, jeżeli osoby mające prawa rzeczowe na wywłaszczanej nieruchomości na to się zgodzą. W takim przypadku ugoda zostaje w całej treści wciągnięta do protokołu i podlega zatwierdzeniu przez wojewodę. Ugoda ma moc prawną ugody sądowej. (por. art. 33 ust. 1 i ust. 2 i art. 34 ust. 1 i ust. 2 dekretu).

Jak wynika przy tym ze wskazanych powyżej orzeczeń Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. wywłaszczenie nastąpiło na cele budowy miasta N. .

Odnosząc się do odkodowania celu wywłaszczenia trzeba mieć na uwadze, podnoszone w orzecznictwie stanowisko, a które Sąd na gruncie niniejszej sprawy w pełni podziela, że na tle art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (...) wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej powinny być oceniane (...) proporcjonalne do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania rzeczonej kontroli. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności. Należy bowiem zaznaczyć, że inne (wyższe) wymagania dotyczące określoności celu wywłaszczenia będą istnieć na tle aktów wywłaszczeniowych dokonywanych pod rządami obowiązującej Konstytucji RP, zwłaszcza w świetle procesu stałego jej rozwoju i precyzowania norm przez Trybunał Konstytucyjny, a inne (niższe) wymagania należy odnosić do celu wywłaszczenia określanego w aktach z wcześniejszego okresu. Następuje bowiem zasadniczo stały wzrost standardu prawnego i wymagań prawnych - fakt ten musi być uwzględniony przy stosowaniu art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż regulacja zawarta w tych przepisach wiąże się z zasady z kwestiami natury historycznej (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. I OSK 1417/13; NSA z dnia 17 marca 2016 r., sygn. I OSK 1454/14; NSA z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 1928/16).

Cel wywłaszczenia może wynikać już z samej treści decyzji wywłaszczeniowej, jak i również może wynikać z innych aktów poprzedzających proces wywłaszczenia, czy też mu towarzyszących (np. zezwolenia na nabycie nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej, decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego).

W sytuacji, gdy na podstawie wskazanych wyżej aktów nie da się ustalić celu wywłaszczenia należy sięgnąć do innych środków dowodowych, w szczególności dokumentacji poprzedzającej proces inwestycyjny i tej zgromadzonej w postępowaniu wywłaszczeniowym, planu zagospodarowania przestrzennego i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy cel ten zrekonstruować. (por. m.in. uzasadnieniu do wyroków: NSA z dnia 4 października 1994 r., sygn. akt IV SA 1153/93, NSA z dnia 12 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1484/97, NSA z dnia 21 kwietnia 2016 roku, sygn. I OSK 1622/14).

Realizacja celu wywłaszczenia powinna być rozumiana, jako zaplanowane działanie organów lub innych uprawnionych podmiotów, mających realizować zamierzenia, dla których wywłaszczenia dokonano. Brak jakiegokolwiek zagospodarowania terenu lub zagospodarowanie go sprzecznie z choćby ogólnie nawet określonym celem wywłaszczenia, nie może być uznane za realizację celu wywłaszczenia i nie może stanowić podstawy do odmowy zwrotu nieruchomości, o ile spełnione zostaną pozostałe przesłanki, o których mowa w art. 136 u.g.n.

Ustalenie jaki był cel wywłaszczenia, a także czy doszło jego zrealizowania wymaga przeprowadzenia w tym zakresie stosownego postępowania dowodowego. W tym kontekście odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, art. 77§ 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2000 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.", trzeba wskazać, że rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności powinien ustalić w sposób wyczerpujący i dokładny stan faktyczny, a następnie dokonać jego oceny prawnej (por. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, NSA z dnia 11 czerwca 2013 roku, sygn. II OSK 2417/12).

Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy i okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego.

Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 K.p.a., organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie wszystkie powyższe istotne z punktu widzenia przedmiotu postępowania okoliczności zostały przez organ wyjaśnione.

Organy szczegółowo odniosły się do wszelkich dostępnych dokumentów i przeanalizowały je z należytą starannością, co pozwoliło zarówno ustalić jaki był cel wywłaszczenia jak i ustaliły jak zostały zagospodarowane przedmiotowe działki.

Podkreślić należy, że Starosta dokonał szczegółowej kwerendy wszelkich dostępnych dokumentów, w tym m.in. akt Dyrekcji Budowy Miasta N. z lat 1949-1965 w Archiwum Państwowym w K. , gdzie pozyskano m.in. "Założenia programowe Miasta N. , Aktualizacja na dzień 1 maja 1955 r." sporządzone przez Zakład Osiedli Robotniczych w 1950 r. i zatwierdzone przez przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w maju 1950 r. Jest to przy tym jedyny dokument, który w sposób szczegółowy określa przeznaczenie nieruchomości wywłaszczonych pod budowę miasta N. . Ponadto pozyskano z Archiwum Urzędu Miasta K. załączniki graficzne obejmujące część terenu b. gm. kat. [...], w skład którego wchodziła opisana wyżej parcela katastralna l. kat. [...], b. gm. kat. [...], a to: plan p.n. "os. domków jednorodz. [...] odrys z planu ogólnego wytycz. P.U." z listopada 1963 r. przedstawiający orientacyjne granice projektowanego zasięgu zabudowy osiedla oraz plan pn. "Teren pod projektowane osiedle domków oszczędnych [...]" plansza podstawowa z 1970 r.

Dodatkowo z Archiwum Urzędu Miasta K. pozyskano dokumentację techniczną do szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego os. zabudowy jednorodzinnej na [...] z 1974 r., zawierającą klauzulę, że ww. plan został zatwierdzony zarządzeniem nr [...] Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 5 września 1974 r., a także plan sytuacyjno - wysokościowy terenów budownictwa domków jednorodzinnych "DOMHUT" m. [...]

Ponadto dokonano kwerendy dokumentów archiwalnych znajdujących się w [...] Liceum Ogólnokształcącym [...] dotyczących budowy budynku szkoły oraz infrastruktury towarzyszącej znajdujących się na działce nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , gdzie uzyskano m.in. plan pt. N.H. Szkoła przy ul. [...]. Projekt instalacji wod.-kan. i c. wody. Sytuacja. Powyższy plan przedstawia projektowany przebieg sieci: wodociągowej i kanalizacyjnej. Ponadto na planie zaznaczono budynek opisany jako szkoła, obiekty szkolnej infrastruktury sportowej w postaci: trzech boisk, bieżni, ścieżki biegów, a także magazyn i ogródek geograficzny.

Do akt przedmiotowej sprawy dołączono zdjęcia lotnicze pozyskane z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w Warszawie przedstawiające interesujący obszar w latach od 1960 do 2003 roku.

Niezależnie w Archiwum Urzędu Miasta K. , w Archiwum Narodowym w K. , w Archiwum Zakładowym Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w K. , Archiwum Zakładowym Starostwa Powiatowego w K. i w Archiwum Zakładowym Urzędu Marszałkowskiego Województwa nie odnaleziono dokumentacji pochodzącej sprzed dnia wywłaszczenia.

Na podstawie opisanych wyżej dokumentów ustalono konkretny cel jaki miał być zrealizowany na przedmiotowych nieruchomościach.

To jest dla działek nr [...] oraz części działek: nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...], cel stanowiła budowa części osiedla domów jednorodzinnych. W roku 1951 wywłaszczono bowiem obszar 1096 ha, na którym oprócz budynków mieszkalnych i usługowych w związku z budową miasta musiały się pojawić również obiekty wchodzące w skład jego infrastruktury.

Z kolei na części działki nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]) obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] zaprojektowano część pasa zieleni izolującego osiedle domów jednorodzinnych od hałasu pochodzącego z pobliskich torów kolejowych. W pierwotnym założeniu pas zieleni miał zostać utworzony przez ogrody działkowe, następnie plany te zostały zmodyfikowane i ww. teren miał pozostać naturalnym terenem zielonym bez wydzielonych ogródków działkowych.

Natomiast w odniesieniu do działki nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...], cel wywłaszczenia określony jako budowa Miasta N. i K. , uszczegółowiony jako teren przeznaczony pod szkoły podstawowe oraz teren przeznaczony pod zieleń parkową.

Trzeba podkreślić, że ustalając cel wywłaszczenia organy szeroko przeanalizowały dostępne dokumenty, a ustalenia organu w tym zakresie zostały oparte na możliwe szerokim materiale dowodowym, a wyciągnięte wnioski w tym zakresie są prawidłowe.

Następnie wskazać należy, że organy dokonały drobiazgowej analizy a następnie oceny do czy cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Co do działek nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej parceli I. kat. [...] b. gm. kat. [...], to przyjdzie zauważyć, że w dniu 8 lipca 2022 r. na potrzeby niniejszego postępowania została przeprowadzona rozprawa administracyjna połączona z oględzinami wskazanych działek w trakcie której stwierdzono, że "Część działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] jest zagospodarowana fragmentem ogródka przydomowego użytkowanego bezumownie oraz częścią drogi dojazdowej wewnętrznej wykonanej z kostki brukowej. Ponadto w granice ww. części działki wchodzą części ogrodzenia wykonanego z drewnianych przęseł na podmurówce oraz części drugiego ogrodzenia znajdującego się po drugiej stronie drogi, które jest wykonane z siatki metalowej wspartej na metalowych słupkach. Z kolei część działki nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] w całości stanowi fragment ogródka przydomowego. Nieruchomość jest objęta umową dzierżawy. Natomiast działka nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. jest zagospodarowana dalszym fragmentem opisanej wyżej drogi dojazdowej. Ponadto na nieruchomości znajduje się ogródek na którym posadzono krzewy malinowe. Granica zachodnia działki biegnie po ogrodzeniu opisanym wyżej (wykonanym z siatki metalowej). Ta nieruchomość również jest objęta umową dzierżawy. Pełnomocnik wnioskodawczym zgłasza, iż przedmiotowy ogródek jest nieogrodzony. Część działki nr [...] poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat [...] jest zagospodarowana w przeważającej części terenem zielonym, który tworzą wysokie drzewa."

Również ze zdjęć lotniczych wynika, że na tym obszarze powstały już wcześniej ogródki przydomowe, a w ich najbliższym sąsiedztwie wybudowano dalszą część osiedla domków jednorodzinnych.

W odniesieniu natomiast do działki nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] na podstawie fotografii wykonanej w dniu 14 września 1970 r. ustalono, iż sposób zagospodarowania zawnioskowanej do zwrotu części działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] zmienił się znacząco. Na jej terenie i w najbliższym sąsiedztwie został wybudowany budynek szkoły. Przed fasadą widoczny jest ogród, natomiast za szkołą znajduje się utwardzony plac. Ponadto widoczne są zarysy dwóch mniejszych boisk do siatkówki i koszykówki.

Z kolei fotografie wykonane w dniach: 27 czerwca 1976 r. i 4 maja 1982 r. przedstawiają podobny sposób zagospodarowania części działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] co zdjęcia opisane powyżej. Poza elementami opisanymi powyżej na nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu pojawił się budynek magazynu i ogródek geograficzny, który był ujęty w planach przebudowy infrastruktury szkolnej.

Na podstawie zdjęć wykonanych w dniach: 30 kwietnia 1987 r., 24 września 1993 r., 25 sierpnia 1996 r., 10 maja 1998 r., 6 września 2003 r. i 14 kwietnia 2004 r. ustalono, iż infrastruktura sportowa i ogródek geograficzny znajdujące się przy szkole na skutek upływu czasu uległy zatarciu i przestały być widoczne. W pozostałym zakresie sposób zagospodarowania nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu nie uległ zmianie.

Co w ocenie organów stanowi o realizacji celów wywłaszczenia dla wskazanych nieruchomości. Te ocenę organów Sąd w całości podziela.

W kontekście jeszcze podnoszonych w skardze zarzutów, trzeba podkreślić, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2045/15, NSA z dnia 25 września 2020 roku, sygn. II GSK 795/18, NSA z dnia 17 marca 2022 roku, sygn. II OSK 903/21, WSA w Krakowie z dnia 4 września 2020 roku, sygn. II SA/Kr 404/20 – oraz powołane tam orzecznictwo).

Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 19 maja 2021, sygn. I OSK 251/21).

Określenie w jakim obszarze i w jakim zakresie konieczne jest ustalenie w sprawie istotnych okoliczności faktycznych jest uwarunkowane przez normy prawne, które organ w sprawie będzie stosował.

Sąd nie dopatrzył się w realiach niniejszej sprawy błędów czy wadliwości w przeprowadzeniu postępowania, w tym w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ w sposób adekwatny do potrzeb ustalił stan faktyczny i nie pozostawił żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Dokonana natomiast przez organ ocena zgromadzonego materiału została przeprowadzona zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), a motywy którymi kierował się organ zostały szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu do wydanej decyzji.

Dlatego też zarzuty naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. są pozbawione podstaw.

Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., trzeba wskazać, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie do wydanego postanowienia nie narusza wskazanej normy. Wyjaśnienia organu w tym zakresie są wystarczające i adekwatne. Organ wskazał przy tym, jakie są powody odmowy wydania zaświadczenia i jakie okoliczności determinowały określony kierunek rozstrzygnięcia. Uzasadnienie jest spójne i logiczne, a z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikają okoliczności które stanowiły podstawę odmowy wydania zaświadczenia. O naruszeniu wskazanej normy nie może natomiast świadczyć subiektywne przekonanie skarżącego o zasadności innego rozstrzygnięcia niż dokonanego przez organ.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej. Skarżąca formułując ten zarzut nie sprecyzowała bliżej w czym upatruje jego naruszenia.

Zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, natomiast w myśl § 2 tego artykułu organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Jak wskazuje się w orzecznictwie pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa służy podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględnianie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, udzielanie należytej i wyczerpującej informacji, zapewnienie stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania, wyjaśnianie zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwianiu sprawy czy szybkość postępowania organu (por. np.: uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 26 września 2012 roku, sygn. I OSK 1094/11; uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie w wyroku z 8.12.2010 r., sygn. VIII SA/Wa 640/10). O naruszeniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa można mówić, gdy organ administracji publicznej pomija milczeniem niektórych twierdzeń lub nieodniesieniu się do faktów istotnych dla sprawy (por. np. uzasadnienia do wyroków WSA w Warszawie: z dnia 11.09.2013 r., sygn. IV SA/Wa 702/13 oraz z dnia 4.10.2011 r., sygn. VII SA/Wa 1194/11). Taka sytuacja jednak nie występuje na gruncie niniejszej sprawy. Organ ustosunkował się wszelkich twierdzeń skarżącej. Szczegółowo wyjaśnił podstawy wydanej decyzji i powody, dla których wydał rozstrzygniecie odmawiające zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie doszło zatem do naruszenia tej zasady przez organ.

Bezzasadne są również zarzuty naruszenia art. 137 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.g.n. i art. 136 ust. 3 u.g.n.

Konstruując zarzut naruszenia art. 136 ust. 3 u.g.n. Skarżąca wskazuje, że organy wadliwie przyjęły, iż istotą postępowania zwrotowego jest określenie jedynie przesłanek negatywnych zwrotu nieruchomości, kiedy powyższy przepis nakazuje zbadać na pierwszym miejscu czy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany jako kryterium sposobu wykorzystania wywłaszczonej Nieruchomości i rozstrzygnięcia o jej zbędności, niezależnie od innych przesłanek.

Zarzut ten jest o tyle bezzasadny, że wbrew stanowisku Skarżącej organy zbadały w zakresie działek nr nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej parceli I. kat. [...] b. gm. kat. [...] oraz działki nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] drobiazgowo zbadały, na co zwrócono uwagę powyżej, zarówno jaki był cel wywłaszczenia jaki i to czy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany. Pozytywne rozstrzygnięcie w tym zakresie stanowiło podstawę do odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W zakresie natomiast działki nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...], organy ustaliły, że ze względu iż działki te zajęte są pod drogę publiczną o kategorii powiatowej - ul. [...], wobec czego odstąpiły od badania przesłanek zbędności nieruchomości wywłaszczonej. Powyższe nie stanowi jednakże o naruszeniu art. 136 ust. 3 u.g.n. ani art. 137 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.g.n. co potwierdza ugruntowane już orzecznictwo NSA (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1921/14).

Podkreślić trzeba przy tym, że wbrew sformułowanemu zarzutowi organy nie zaprezentowały takiej wykładni art. 136 ust. 3 u.g.n., która przyjmowałaby – jak podnosi Skarżąca – że "istotą postępowania zwrotowego jest określenie jedynie przesłanek negatywnych zwrotu nieruchomości". Z tego względu zarzut ten jest pozbawiony podstaw.

Podobnie nieuzasadniony jest zarzut art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. poprzez cyt. "błędne przyjęcie, że przesłanki zwrotu Nieruchomości w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione, z uwagi na to, że Nieruchomość nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu".

Zarzut ten w istocie dotyczy wadliwości w ustaleniu stanu faktycznego, a ten – jak wykazano już powyżej – został ustalony w sposób prawidłowy.

Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 129 ust. 5 pkt. 3) u.g.n., "poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji, gdy obowiązkiem organu było zbadanie kompleksowo kwestii prawidłowości przeprowadzenia wywłaszczenia, wykorzystania wywłaszczonych Nieruchomości oraz kwestii związanej z zwrotem lub należnym odszkodowaniem za Nieruchomości, jeśli nie zostało zgodnie z prawem ustalone lub wypłacone, o co wnioskowała strona, a co organ przytoczył w uzasadnieniu decyzji, jednak pominął przy rozstrzygnięciu."

Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że przedmiotem sprawy był zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a nie kwestia ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Niezależnie trzeba podkreślić, że odmienna jest sama istota odszkodowania, jak i zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Istotą instytucji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jest wynagrodzenie byłemu właścicielowi faktu odjęcia mu prawa własności. Natomiast instytucja zwrotu nieruchomości uzasadniona jest stwierdzeniem braku przydatności wywłaszczonej nieruchomości dla zrealizowania celu wywłaszczenia.

Ze względu na powyższe bezzasadny jest zarzut skargi, że organy nie rozpatrywały kwestii ustalenia odszkodowania.

Ponadto Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek naruszeń, które skutkować mogłyby uchyleniem decyzji.

Ze względu na powyższe na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.