Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1765/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 2 i 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Izabela Kucharczyk-Szczerba po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 848/20 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lutego 2020 r. nr 336/2020 w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 848/20 oddalił skargę C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 lutego 2020 r. nr 336/2020 w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy (dalej: "PINB") decyzją z 26 lipca 2017 r. nr R/203/2017 nakazał C. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka") rozbiórkę nośnika reklamowego w postaci tablicy reklamowej o wymiarach ok. 4,0 x 12,0 m, podświetlanej trzema lampami na wysięgnikach i zamocowanej do konstrukcji stalowej, wybudowanej na dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usytuowanego na działce nr ewid. [...] w obrębie [...], przy [...] w W. Powyższa decyzja stała się ostateczna, a obowiązek stał się wymagalny w rezultacie decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") z 10 października 2017 r. nr 1624/17 utrzymującej w mocy ww. decyzję PINB.

W związku z niewykonaniem ww. obowiązku PINB wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do Spółki, z zachowaniem obowiązków przewidzianych w art. 15, art. 26 § 5 oraz art. 32 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."). Organ powiatowy doręczył Spółce: pismem z 7 listopada 2017 r. – upomnienie nr R/175/2017 z 19 października 2017 r., a następnie pismem z 8 grudnia 2017 r. – tytuł wykonawczy TW-2 Nr 229/17 z 21 listopada 2017 r.

W związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym Spółka przesłała do PINB pismo informacyjne z 17 listopada 2017 r., w którym oświadczyła, że w dniu 13 listopada 2017 r. doszło do sprzedaży przedmiotowego nośnika reklamowego podmiotowi określonemu jako "firma [...]". Siedziba nabywcy nie została wskazana, lecz Spółka oświadczyła, że na żądanie organu przedstawi stosowne dokumenty. Informacja o sprzedaży nośnika została ponownie przesłana do PINB pismem z 13 grudnia 2017 r., już po wystawieniu przez organ tytułu wykonawczego TW-2 Nr 229/17. W obu pismach zamieszczone było żądanie, aby postępowanie egzekucyjne w dalszym ciągu toczyło się przeciwko nabywcy przedmiotowego nośnika.

Pismem z 15 grudnia 2017 r. Spółka, działając na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skarżąca powołała się jedynie na fakt sprzedaży nośnika reklamowego [...]. Z ostrożności procesowej skarżąca wniosła też o odroczenie przez organ egzekucyjny do dnia 31 marca 2018 r. terminu wykonania obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym Nr 229/17.

Po przeanalizowaniu zarzutów PINB postanowieniem z 22 stycznia 2018 r. nr EN/46/18, wydanym na podstawie art. 33 § 1 oraz art. 34 § 1 i 4 w zw. z art. 17 oraz art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a., uznał zarzuty wniesione przez Spółkę za bezzasadne.

W ocenie organu analiza zarzutów nie ujawniła okoliczności, które mogłyby uzasadniać ich wniesienie na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. Stanowisko Spółki ograniczyło się jedynie do poinformowania organu egzekucyjnego o sprzedaży nośnika reklamowego objętego wystawionym tytułem wykonawczym, a następnie złożenia wniosku o odroczenie przez organ egzekucyjny terminu wykonania obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym do dnia 31 marca 2018 r. oraz wydania w tym przedmiocie postanowienia. Przedstawionych okoliczności instytucja zarzutów nie przewiduje. Spółka nie wskazała zaś przesłanki przewidzianej w art. 33 § 1 u.p.e.a., na podstawie której zarzuty zostały wniesione.

Po rozpatrzeniu zażalenia Spółki WINB postanowieniem z 24 lutego 2020 r. nr 336/2020 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB.

Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja WINB z 10 października 2017 r. nr 1624/17 (utrzymująca w mocy decyzję PINB z 26 lipca 2017 r. nr R/203/2017 nakazującą rozbiórkę obiektu) została zaskarżona przez Spółkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 9 maja 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2898/17 wstrzymał wykonanie tejże decyzji. W związku z powyższym WINB zawiadomieniem z 19 czerwca 2018 r. poinformował, że zażalenie na postanowienie PINB w sprawie zgłoszonych zarzutów zostanie rozpatrzone po uzyskaniu prawomocnego wyroku w sprawie nakazu rozbiórki. W dniu 11 grudnia 2019 r. do organu odwoławczego wpłynął prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2898/17 oddalający skargę Spółki na ww. decyzję WINB.

WINB wskazał, że egzekwowany obowiązek nie został wykonany, nie został umorzony, nie przedawnił się i nie wygasł, jego wykonalność nie pozostaje wstrzymana przez sąd ani organ administracyjny, a także jest obowiązkiem istniejącym. Wobec powyższego organ powiatowy orzekający 22 stycznia 2018 r. prawidłowo podjął czynności egzekucyjne celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją. W ocenie organu w zażaleniu nie wskazano żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do zakwestionowania stanowiska organu powiatowego odnośnie do uznania zarzutów za bezzasadne.

Spółka wniosła skargę na powyższe postanowienie WINB, domagając się jego uchylenia. Zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256; dalej: "k.p.a.") poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy w postaci ustalenia uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt: VII SA/Wa 2898/19, podczas gdy przedmiotowy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną z 20 listopada 2018 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego;

2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie uprawomocnił się, bowiem skarżąca złożyła skargę kasacyjną.

W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że w dacie rozpoznawania zażalenia był on w posiadaniu prawomocnego wyroku sądu administracyjnego wydanego w przedmiocie rozbiórki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.

W ocenie Sądu zasadniczym problemem wymagającym rozstrzygnięcia było ustalenie, czy zaskarżone postanowienie WINB mogło być wydane w sytuacji, gdy Spółka wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, a przez to – jej zdaniem – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie uprawomocnił się. Zdaniem Sądu stanowisko skarżącej jest błędne, a zarzuty skargi niezasadne.

Sąd wskazał, że w związku ze skargą Spółki na decyzję WINB z 10 października 2017 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 9 maja 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2898/17 wstrzymał jej wykonane. Od tego momentu organy nadzoru budowlanego miały obowiązek czasowo zaniechać czynności mających na celu doprowadzenie do rozbiórki nośnika reklamowego. Obowiązek organów nadzoru budowlanego nie został przez nie naruszony ani poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego – co nastąpiło poprzez doręczenie skarżącej w dniu 8 grudnia 2017 r. tytułu wykonawczego, ani poprzez wydanie przez PINB postanowienia uznającego za bezzasadne zarzuty złożone przez Spółkę dnia 15 grudnia 2017 r. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2898/17 oddalający skargę Spółki na decyzję WINB z 10 października 2017 r. nr 1624/17 w przedmiocie nakazu rozbiórki nie stał się prawomocny z uwagi na wniesienie przez skarżącą skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Moment prawomocności ww. wyroku z 29 sierpnia 2018 r. przesunął się w czasie. Postanowieniem z 30 stycznia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2898/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną Spółki od wyroku z 29 sierpnia 2018 r. Z kolei zażalenie skarżącej na ww. postanowienie z 30 stycznia 2019 r. zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OZ 248/19. Od tego momentu można mówić o prawomocności wyroku w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego. Dodatkowo postanowieniem z 29 maja 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2898/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 25 września 2019 r. sygn. akt II OZ 248/19 oddalił zażalenie na to postanowieni. Sporo czasu zabrało też Sądowi skuteczne doręczenie wskazanych postanowień. Z wymienionych względów przyjęto, że działania organów administracji w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego oraz odpowiednio we wszczętym postępowaniu egzekucyjnym mogły się toczyć dopiero od dnia 11 grudnia 2019 r. faktycznie, organ drugiej instancji podjął zawieszone postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dopiero w początku 2020 r.

W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że zaskarżone postanowienie WINB z 24 lutego 2020 r. jest w pełni zgodne z prawem.

Zdaniem Sądu skarżąca nie wskazała w skardze ani w innym piśmie znajdującym się w aktach sprawy czynności podjętych przez organy administracyjne prowadzące postępowanie z udziałem skarżącej, których podjęcie po wystąpieniu ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego mogłoby naruszać jej prawa. Przeciwnie, szczegółowa analiza czynności organów wskazuje jednoznacznie, że były one podejmowane albo przed wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia z 9 maja 2018 r. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji rozbiórkowej, albo już po uprawomocnieniu się wyroku Sądu oddalającego skargę skarżącej na decyzję, której wykonania domagają się organy właściwe w sprawie.

Sąd nie będąc związany zarzutami skargi zbadał też kontrolowane akty organów administracji i uznał, że nie zaistniała żadna okoliczność, która w świetle art. 33 u.p.e.a. mogłaby uzasadniać zarzuty wobec postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez PINB, jak i WINB w związku z przedmiotowym nośnikiem reklamowym.

Spółka wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie następujących przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 3 § 1 oraz § 2 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. przez niedostrzeżenie i nieuwzględnienie w toku rozpoznania skargi – kontroli sprawowanej przez Sąd nad postępowaniem administracyjnym, że zaskarżone postanowienie obarczone jest wadą prawną, która powinna skutkować stwierdzeniem nieważności tego postanowienia oraz (na mocy art. 135 p.p.s.a.) poprzedzającego go postanowienia PINB ze względu na to, że wykonanie przez Spółkę tytułu wykonawczego wywoływałoby czyn zagrożony kara, ponieważ wykonanie przez Spółkę rozbiórki nośnika reklamowego w momencie gdy – jak strona podnosiła w zarzutach oraz w zażaleniu – nie stanowił on już od 13 listopada 2017 r. własności Spółki, wyczerpywałoby znamiona czynu zabronionego z art. 288 § 1 k.k., tj. przestępstwa zniszczenia mienia, które podlega karze pozbawienia wolności od miesięcy do lat 5;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 oraz § 2 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 2 i pkt 4 u.p.e.a w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2020 r. (po tej dacie odpowiednikiem jest art. 33 § 2 pkt 3 i pkt 6 lit. c u.p.e.a.) oraz z art. 34 § 4 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2020 r. (od tej daty jego odpowiednikiem są art. 34 § 4 pkt 2 oraz pkt 3 lit. a i b u.p.e.a.), a także z art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a., jak również z art. 50 § 1 oraz 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez nieumotywowane żadnymi rozważaniami stwierdzenie, że w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu egzekucyjnym nie doszło do naruszenia art. 33 u.p.e.a., mimo iż Spółka podniosła w tym postępowaniu egzekucyjnym zarówno zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, jak i braku wymagalności egzekwowanego obowiązku, powołując się – wprawdzie opisowo, bez przywołania konkretnych przepisów, lecz jednoznacznie – na fakt, że od 13 listopada 2017 r. nie jest już właścicielem przedmiotowego nośnika reklamowego (a tym samym nie ma fizycznej możliwości wykonania nakazu rozbiórki nie popełniając przy tym przestępstwa zniszczenia mienia wobec osoby aktualnego właściciela tego nośnika reklamowego), co należało rozważyć i zinterpretować jako zarzut niewymagalności egzekwowanego obowiązku z innych przyczyn, względnie błędu co do osoby zobowiązanej i zobowiązywało organy prowadzące postępowanie egzekucyjne – czego nie dostrzegł Sąd kontrolujący całokształt postępowania egzekucyjnego w tej sprawie na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. – do wezwania Spółki do sprecyzowania zarzutu oraz do zbadania, czy faktycznie taka sprzedaż miała miejsce (dowód taki zaoferowała Spółka), a także do rozważenia, jaki wywarła ona wpływ (skutek prawny) na możliwość kontynuowania egzekucji nakazu rozbiórki przedmiotowego nośnika reklamowego wobec Spółki, w szczególności, czy istniały podstawy jego umorzenia na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2020 r. (od tej daty jego odpowiednikiem są art. 34 § 4 pkt 2 oraz pkt 3 lit. a i b u.p.e.a.).

Z uwagi na powyższe zarzuty strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Strona wniosła o rozpoznanie skargi na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak stanowi art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy przypomnieć, że postępowanie w sprawie zarzutu egzekucyjnego, o którym mowa w art. 33 – 35 u.p.e.a., jest postępowaniem incydentalnym w ramach postępowania egzekucyjnego. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu nie dotyczy zatem sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionującego dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 u.p.e.a.). Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszenia zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.) – por. wyrok NSA z 6.11.2020 r., II OSK 1371/18 (dostępny w CBOSA).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie w przedmiocie zarzutu egzekucyjnego, o którym mowa w art. 33 u.p.e.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest ograniczony zarzutami podniesionymi w skardze, lecz zawsze pozostaje związany granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym granice sprawy rozpoznawanej przez wierzyciela wyznaczają wskazane przez stronę zobowiązaną zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą innej sprawy niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z 4.04.2012 r., II FSK 2615/10; CBOSA).

Skarżąca Spółka w zarzutach, powołując się na art. 33 § 2 u.p.e.a., poinformowała organ egzekucyjny o "sprzedaży nośnika reklamowego objętego w/w tytułem wykonawczym (...)" oraz wniosła o odroczenie terminu wykonania obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym do dnia 31 maca 2018 r. i wydanie w tym przedmiocie postanowienia. PINB wskazał, że instytucja zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie przewiduje wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o odroczeniu terminu wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ ten podkreślił, że przedstawiciel Spółki nie wskazał przesłanki przewidzianej w art. 33 § 1 u.p.e.a., w oparciu o którą przedmiotowe zarzuty zostały zgłoszone. Mimo to PINB ocenił, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności wyczerpujące przesłankę z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Również WINB rozpoznawał sprawę w granicach podstawy z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i stwierdził, że okoliczności podnoszone przez Spółkę nie mieszczą się w zakresie ww. przesłanki. Skarga kasacyjna wskazuje zaś na naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 i 4 u.p.e.a., to jest na brak wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i błąd co do osoby zobowiązanego. Zarzut naruszenia przywołanych przepisów został podniesiony przez skarżącą kasacyjnie alternatywnie – w obu bowiem przypadkach wskazuje na te same okoliczności jako uzasadniające zasadność zgłoszonych zarzutów, mianowicie fakt zbycia nośnika reklamowego objętego egzekwowanym nakazem rozbiórki.

W niniejszej sprawie decyzja o nakazie rozbiórki była przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Wyrokiem z 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2898/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalali skargę Spółki na decyzję WINB z 10 października 2017 r. nr 1624/17. Wyrok ten uprawomocnił się, choć ze względów czysto procesowych (m.in. konieczność rozstrzygnięcia przez sądy administracyjne obu instancji w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej Spółki od ww. wyroku oraz wniosku tejże o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej) stwierdzenie tego faktu było znacznie oddalone w czasie. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej strona nie podważa samego faktu podejmowania przez organ egzekucyjny działań w okresie przed stwierdzeniem prawomocności ww. wyroku, zatem Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany zarzutami skargi kasacyjnej, nie bada prawidłowości zaskarżonego wyroku w części odnoszącej się do tej kwestii.

Zważyć w tym miejscu należy, że wojewódzki sąd administracyjny, jak wynika z treści art. 134 §1 p.p.s.a., nie jest związany zarzutami skargi, a zatem kwestię ewentualnej niewykonalności decyzji winien byłby wziąć pod uwagę nawet, jeśli zarzut taki nie byłby podniesiony w skardze. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ze skargi Spółki na decyzję WINB w przedmiocie nakazu rozbiórki przedmiotowego nośnika reklamowego nie stwierdził żadnych wad, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, to tym bardziej nie stwierdził istnienia przesłanki, która musiałaby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. Wobec tego, decyzja ta, jako zgodna z prawem, mogła być podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Orzekając w powyższej sprawie Sąd nie stwierdził, aby w sprawie doszło do wadliwego uruchomienia trybu uregulowanego w art. 48 Prawa budowlanego, a także aby wadliwie na jego podstawie orzeczono nakaz rozbiórki. Przesądzone też zostało, że nakaz rozbiórki nośnika reklamowego prawidłowo został nałożony na inwestora i właściciela tego nośnika, tj. skarżącą Spółkę. Jakakolwiek polemika z tym prawomocnym orzeczeniem sądowym jest obecnie niedopuszczalna. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do dokonywania oceny zgodności z prawem decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki – także w zakresie określenia podmiotu zobowiązanego, co wynika w sposób oczywisty z treści art. 29 § 1 u.p.e.a. Z tego powodu nie mogła odnieść zamierzonego skutku ta argumentacja skargi kasacyjnej, która sprowadzała się do cytowania orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących kwestii wyboru przez organ nadzoru budowlanego adresata decyzji nakazującej rozbiórkę.

Przypomnienia wymaga, że obowiązek rozbiórki obciąża osobę określoną w decyzji o rozbiórce i w wydanym na jej podstawie tytule wykonawczym. Obowiązek ten obciąża daną osobę, ale dotyczy określonej nieruchomości. Jeśli prawo własności tej nieruchomości przechodzi na podstawie skutecznie zawartej umowy sprzedaży na inną osobę, to następuje następstwo prawne w zakresie obowiązku stwierdzonego wydaną decyzją rozbiórkową. Podstawę do prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku niepieniężnego w postaci nakazu rozbiórki wobec nabywcy nieruchomości stanowi art. 28a u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. W orzecznictwie podkreśla się ponadto (por. wyrok NSA z 21.01.2009 r., II OSK 1921/07; CBOSA) – a Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podgląd ten w pełni podziela, że nie można przyjąć, że postępowania egzekucyjnego nie można prowadzić w stosunku do inwestora tylko dlatego, że po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu przeniósł własność nieruchomości na inną osobę, jeżeli nadal jest posiadaczem i zarządcą obiektu budowlanego objętego decyzją nakazującą rozbiórkę tego obiektu. Podstawę taką stanowi przepis art. 52 Prawa budowlanego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach sprawy brak było podstaw do uznania za uzasadnione zarzutów zgłoszonych przez Spółkę w związku z podnoszonymi okolicznościami dotyczącymi zmiany w toku postępowania egzekucyjnego właściciela przedmiotowego nośnika reklamowego. W sprawie nie zaistniały żadne okoliczności (nie zostały one wykazane przez Spółkę) świadczące o braku wymagalności obowiązku rozbiórki czy błędu co do osoby zobowiązanego.

W okolicznościach tej sprawy twierdzenie Spółki, że do następstwa prawnego doszło w listopadzie 2017 r. poprzez zbycie prawa własności nośnika reklamowego, jest pozbawione podstaw. Niewątpliwie dla ewentualnego uwzględnienia zarzutu zachodziła konieczność przedłożenia organowi egzekucyjnemu umowy sprzedaży, na którą Spółka powołała się w piśmie zgłaszającym zarzuty. Jako niezrozumiałe, ale też zupełnie nieskuteczne ocenić należy jedynie deklarowanie przez Spółkę gotowości przedłożenia stosownych dokumentów. Nie było rolą organu egzekucyjnego, w związku z wniesionymi zarzutami, wzywanie Spółki do precyzowania zgłoszonych zarzutów i wykazania, czy faktycznie sprzedaż taka miała miejsce. Wnoszący zarzut nie jest zobligowany do dołączenia do zarzutu dowodów, a jedynie do ich wskazania. Jeżeli natomiast zobowiązany dołączył do zarzutu dowody potwierdzające m.in. błąd co do osoby zobowiązanego, to organ egzekucyjny jest obowiązany odstąpić od czynności egzekucyjnych (art. 45 § 1 u.p.e.a.).

W sytuacji zatem, gdy Spółka okoliczności sprzedaży nośnika reklamowego na rzecz [...] przypisuje tak wielką wagę, że upatruje w niej przesłanki do zwolnienia jej z obowiązku wykonania orzeczonego wobec niej nakazu rozbiórki, to sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego jest, by strona świadomie zrezygnowała ze zwiększenia swych szans na uwzględnienie zgłoszonego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym i nie przedłożyła stosownych dowodów na powoływaną okoliczność, ryzykując dalsze prowadzenie względem niej postępowania egzekucyjnego. Co istotne, takich dowodów na okoliczność sprzedaży nośnika reklamowego Spółka nie przedłożyła ani w toku postępowania zażaleniowego, ani nawet sądowego. Nie bez znaczenia jest, że twierdzenia Spółki o sprzedaży przedmiotowego nośnika reklamowego – nie tylko lakoniczne i pozbawione opacia w przedłożonych dokumentach, w żaden sposób nie odnoszą się do kwestii podmiotu uprawnionego do dysponowania ww. nośnikiem reklamowym. W końcu podkreślić trzeba, że ani w skardze do Sądu I instancji, ani nawet w rozpoznawanej obecnie skardze kasacyjnej Spółka nie podważyła w żaden sposób stwierdzenia zawartego w zaskarżonym postanowieniu WINB (str. 3), że "z oświadczenia spółki złożonego w piśmie z dnia 10.02.2020 r. wynika, że C. sp. z o.o. jest właścicielem w/w nośnika reklamowego".

Wobec poczynionych wyżej rozważań za chybiony należało uznać zarzut skargi kasacyjnej koncentrujący się wokół wykazania okoliczności uzasadniających, zdaniem strony, uwzględnienie zgłoszonych zarzutów w zakresie wynikającym z podstaw określonych w art. 33 § 1 pkt 2 lub 4 u.p.e.a. i skutkujących finalnie koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 tej ustawy. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że nie zaistniała żadna okoliczność, która w świetle art. 33 u.p.e.a. mogłaby uzasadniać zarzuty wobec postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez PINB, jak i WINB w związku z przedmiotowym nośnikiem reklamowym. Ewentualna lakoniczność motywów uzasadnienia zaskarżonego wyroku w zakresie odnoszącym się do powyższego stwierdzenia mogłaby być przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej opartej o zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., a takiego w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie sformułowano.

Z tych samych powodów nieuzasadniony jest także zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na konieczność stwierdzenia przez Sąd nieważności zaskarżonego postanowienia WINB i poprzedzającego je postanowienia PINB w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. Niezależnie do tego, że Spółka nie wykazała, że wskutek następstwa prawnego zobowiązanym do wykonania orzeczonego nakazu rozbiórki nośnika reklamowego powinien być inny podmiot, także charakter postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym – niemający wszak przymiotu wykonalności – wyklucza możliwość przypisania rozstrzygnięciu temu skutków, o jakich mowa w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.