Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 190/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 pkt 1, l.p. 9.1. załącznika nr 3, art. 4 pkt 22 lit. l, art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 81 ust. 1, ust. 5, ust. 9, ust. 15, art. 82 ust. 2,  art. 83 ust. 1 pkt 2 lit. a,
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
article: par. 6 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2141
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji  z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego
article: par.  2, załącznik nr 3, par. 6 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 776
law: Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu  przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 776 z  późn. zm.).
article: dz. iV, art. 189a  par. 1, par. 2 pkt 2, par. 3, art. 189f
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi S. Spółki z o.o. w P. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] Z. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, dalej także jako: "ZWITD", "organ I instancji" nałożył na S. Sp. z o.o. w P., dalej także jako: "Spółka", "strona", "skarżąca", karę pieniężną w kwocie [...]zł, w związku z naruszeniem polegającym na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że w dniu 15 grudnia 2021 r., około godziny 12.00, na pętli autobusowej przy ul. [...] w S. poddano kontroli drogowej pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Wspomnianym pojazdem - prowadzonym przez D. M. - wykonywany był przewóz pasażerów na trasie G. w ramach krajowego transportu drogowego osób. Kierowca okazał do kontroli wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu drogowego osób, udzielonej S. Sp. z o. o. ul. [...], [...]. W toku kontroli dokonano sprawdzenia ważności badań technicznych ww. pojazdu w systemie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, na podstawie którego ustalono, że w dniu 15 października 2021 r. upłynął termin ważności badania technicznego. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z dnia 15 grudnia 2021 r.

W dniu 30 grudnia 2021 r. do organu wpłynęło pismo strony zawierające wyjaśnienia wraz z załączoną dokumentacją w postaci karty obsługi technicznej pojazdu F-3 oraz zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia 15 grudnia 2021 r. W wyjaśnieniach tych powołano się na art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. oraz art. 105 § 1 k.p.a. Jednocześnie wskazano, że skontrolowany autobus na 4 dni przed kontrolą przeszedł przegląd w standardzie F-3 i był sprawny technicznie,

jak i odpowiadał warunkom technicznym pojazdów a także po przedmiotowej kontroli przeszedł okresowe badanie techniczne z wynikiem pozytywnym.

Organ I instancji uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał m.in., że strona w postępowaniu wyjaśniającym nie przedstawiła dokumentów potwierdzających wykonanie wymaganego przeglądu technicznego autobusu (zaświadczenia o przeprowadzeniu wymaganego badania oraz dokumentu uzasadniającego brak wpisu po przeprowadzeniu takiego badania w systemie CEPIK).

Pismem z dnia 16 lutego 2022 r. strona złożyła odwołanie od ww. decyzji ZWITD, jednocześnie wnosząc o umorzenie postępowania w całości.

W treści uzasadnienia odwołania Spółka podniosła, że żaden przepis prawa nie definiuje pojęcia "zdatność", które to pojęcie nie jest tożsame z "dopuszczeniem pojazdu do ruchu drogowego". Zdaniem strony, o dopuszczeniu do ruchu drogowego pojazdu nie decyduje brak ważnego badania technicznego, a jedynie zarejestrowanie pojazdu. Strona wyjaśniła także, iż podejmuje stosowne działania w celu spełnienia przez używane autobusy wymogów bezpieczeństwa wykonując systematycznie obsługi techniczne, w tym obsługę F-3 o najszerszym zakresie sprawdzeń (przekraczającym zakres badań technicznych), którą wykonano na cztery dni przed skontrolowanym przewozem.

Decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, dalej także jako: "organ II instancji", "organ odwoławczy", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 2000), art. 4 pkt 22 lit. l), art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm., zwana dalej: "u.t.d."), art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1 i ust. 5 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, zwanej dalej: "p.r.d."), § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019, poz. 2141, zwanego dalej: "rozporządzeniem MSWiA") oraz lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Wyjaśnił, że kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w związku z art. 93 ust. 1 u.t.d. W odniesieniu zaś do wysokości kary zauważył, że art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 w związku z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca

z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

W ocenie organu II instancji, w sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, także art. 92b ust. 1 u.t.d. W tym względzie zastosowanie ma również norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, że w przypadkach uregulowanych

w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.

Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. 4 pkt 22 lit. l), art. 92a ust. 1 i 3, art. 92a ust. 7 pkt 1, art. 71 ust. 1 u.t.d., § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MSWiA, art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1 i 5, art. 82 ust. 2 p.r.d. oraz lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. i wskazał, że protokół kontroli nr [...] z dnia 15 grudnia 2021 r. stanowi istotny dowód w przedmiotowej sprawie. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść do niego zastrzeżenia, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym i korzysta ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W związku z powyższym organy administracji są zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Organ odwoławczy ustalił, że kierowca, podpisał protokół z dnia 15 grudnia 2021 r. bez wnoszenia uwag oraz zgłaszania zastrzeżeń.

Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ II instancji stwierdził, że są one niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione.

W ocenie organu odwoławczego, postępowanie administracyjne w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. Organ I instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej

i tym samym nie naruszył art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Organ II instancji podkreślił, że wbrew twierdzeniom strony, zgodnie z obowiązującymi przepisami, dokumentem dopuszczającym pojazd do ruchu drogowego jest w szczególności dokument potwierdzający przeprowadzenie badania technicznego tj. dowód rejestracyjny z prawidłowo wpisanym przez uprawnionego diagnostę przeglądem technicznym. W powyższym zakresie nie występują wskazane przez stronę wątpliwości interpretacyjne. Z kolei zaświadczenie o wykonaniu badania technicznego nie jest dokumentem, który zastępuje ww. dowód rejestracyjny z prawidłowo dokonanym wpisem dotyczącym przebytego okresowego badania technicznego. Tym bardziej, nie jest nim obsługa techniczna F-3, czy też inny rodzaj przeglądu ani sporządzony z niej protokół.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 92c ust. 1 pkt. 1 u.t.d. i zarzut strony w tym zakresie należy uznać za chybiony. Z art. 92c ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wynika, że przesłanki uwalniające od odpowiedzialności przewoźnika nie odnoszą się do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy dochowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć. W niniejszym postępowaniu nie wystąpiły przesłanki zawarte w art. 92c ust. 1 pkt. 1 u.t.d., w związku z czym nie było podstaw do jego zastosowania. Ponadto, art. 105 § 1 k.p.a. nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie w związku z brakiem spełnienia zawartej w nim przesłanki. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób sztywny. Nakładane są w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do u.t.d. Przy tym ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej w zależności od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę. Strona może natomiast wystąpić z wnioskiem o umorzenie kary w całości lub w części, rozłożenie kary pieniężnej na raty lub odroczenie terminu jej płatności do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Pismem z dnia 30 grudnia 2022 r. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na wyżej opisaną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zarzucając jej naruszenie:

- art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 189f § 2 oraz art. 189f § 3 k.p.a. poprzez ich błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy działu IVa k.p.a., ponieważ przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przewidują możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, co skutkowało błędnym uznaniem braku możliwości udzielenia pouczenia, pomimo iż ziściły się przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania wyłącznie na pouczeniu;

- § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego w zw. 92a ust. 1 i ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z l.p. 9.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym poprzez błędne przyjęcie, że ziściły się przesłanki do nałożenia kary pieniężnej z tytułu rzekomego wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, pomimo iż pojazd był w pełni zdatny do ruchu.

Zdaniem skarżącej, pozycja l.p. 9.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który odnosi się do wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego, potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie może być podstawą do nałożenia kary pieniężnej. Żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa nie definiuje pojęcia "zdatność", zatem należy posłużyć się wykładnią językową. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN "zdatny" to "nadający się do czegoś" . W związku z powyższym nie można utożsamiać zdatności pojazdu do ruchu drogowego z "dopuszczeniem pojazdu do ruchu drogowego". Zgodnie z przepisem art. 71 ust. 1-7 Prawa o ruchu drogowym dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego. O dopuszczeniu do ruchu nie decyduje zatem brak ważnego badania technicznego, a jedynie zarejestrowanie pojazdu po spełnieniu wymagań wynikających z przepisu art. 66 Prawa o ruchu drogowym.

Odnosząc powyższe rozważania do sprawy Spółka wskazała, że pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w dniu kontroli t.j. w dniu 15 grudnia 2021 r. był zarejestrowany, posiadał dowód rejestracyjny, a zatem był dopuszczony do ruchu drogowego. Brak badań technicznych nie powodował, że pojazd nie był dopuszczony do ruchu drogowego czy też, że nie był zdatny (nie nadawał się) do tego ruchu, albowiem o braku zdatności nie świadczy brak w dniu 15 grudnia 2021 r. aktualnego okresowego badania technicznego. Według skarżącej l.p. 9.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie może inaczej definiować dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego niż zostało to uregulowane w przepisie art. 71 Prawa o ruchu drogowym, tym bardziej w sytuacji braku definicji legalnej pojęcia "zdatności do ruchu drogowego".

Dodatkowo, skarżąca podkreśliła, że jako przewoźnik podejmuje odpowiednie działania w celu kierowania do ruchu autobusów spełniających wymogi bezpieczeństwa wykonując systematycznie obsługi techniczne, w tym obsługę F-3 o najszerszym zakresie sprawdzeń. F-3 jest obsługą której zakres sprawdzeń przewyższa zakres okresowego badania technicznego. Taka obsługa wykonana została w autobusie, którego dotyczy postępowanie, w dniu 11 października 2021 r., a więc zaledwie 4 dni przed wyznaczonym terminem badania technicznego. Ponadto, zdaniem skarżącej, regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym w zakresie przesłanek wymierzania kar pieniężnych nie są kompletne w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a., a zatem możliwe jest przykładowo udzielenie pouczenia na podstawie przepisu art. 189f § 1- 3 k.p.a., również do zdarzenia objętego niniejszym postępowaniem, ponieważ ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje takiego rozwiązania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sprawa, zgodnie z wnioskiem strony skarżącej, została na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a", rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W myśl art. 120 powołanej ustawy, sąd rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym czyni to w składzie trzech sędziów.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego

w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie naruszają przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego i tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stan faktyczny sprawy nie jest przez skarżącą kwestionowany, albowiem niesporne jest, że dniu 15 grudnia 2021 r. podczas kontroli drogowej autobusu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], pojazd ten nie posiadał aktualnego okresowego badania technicznego dopuszczającego pojazd do ruchu. Dane uzyskane z Centralnej Ewidencji Pojazdów wskazywały, że ważność badań technicznych autobusu upłynęła w dniu 15 października 2021 r.

Okoliczność ta została dodatkowo przyznana przez skarżącą w jej stanowisku

z dnia 22 grudnia 2021 r., w którym podkreśliła, że po kontroli w dniu 15 grudnia 2021 r., przeprowadzono brakujące okresowe badanie techniczne pojazdu, o czym będzie mowa poniżej.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 4 pkt 22 lit. l), art. 92a ust. 1, ust. 3 oraz ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1 i ust. 5 oraz art. 82 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego oraz lp. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Przepisy ustawy o transporcie drogowym w art. 92a ust. 1 stanowią, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem

z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Stosownie do art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego,

o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia,

a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 - popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do u.t.d.

Przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego – zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. l) u.t.d., rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów powołanego aktu oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Z przepisu art. 71 ust. 1 p.r.d. wynika, że dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Obowiązkiem właściciela pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest przedstawiać go do badania technicznego (art. 81 ust. 1 p.r.d.). Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10. (ust. 5 tego przepisu). Okresowe badanie techniczne autobusu przeprowadza się przed upływem roku od dnia pierwszej rejestracji i następnie co 6 miesięcy (ust. 9 tego uregulowania). Jak wynika z art. 82 ust. 2 p.r.d. uprawniony diagnosta po wykonaniu badania technicznego pojazdu: 1) wydaje zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu; 2) wpisuje kolejny termin badania technicznego do dowodu rejestracyjnego, jeżeli jest wolne miejsce w odpowiedniej rubryce tego dowodu - po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego pojazdu.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że doszło do stwierdzonego przez organy naruszenia określonego w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., albowiem skarżąca wykonywała przewóz drogowy pojazdem (autobus kursujący na regularnej linii, znajdował się na pętli autobusowej w oczekiwaniu na kolejny kurs), nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Okoliczność tę potwierdza protokół z przeprowadzonej kontroli, jak również oświadczenie skarżącej złożone w toku postępowania w piśmie z dnia 22 grudnia 2021 r. Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała braku aktualnego na dzień kontroli okresowego badania technicznego, jednakże inaczej odczytywała obowiązki przewoźnika odnoszące się do tej kwestii. Spółka podkreśliła, że jako przewoźnik podejmuje odpowiednie działania w celu kierowania do ruchu autobusów spełniających wymogi bezpieczeństwa wykonując systematycznie obsługi techniczne, w tym obsługę F-3 o najszerszym zakresie sprawdzeń, która jest obsługą o zakresie sprawdzeń przewyższającym zakres okresowego badania technicznego. W jej ocenie, posiadanie dowodu rejestracyjnego przesądza o dopuszczeniu pojazdu do ruchu, a pozycja 9.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (odnosząca się do wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego) nie może być podstawą do nałożenia kary pieniężnej. Pojęcie: "zdatność" nie jest w prawie zdefiniowane, a zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN "zdatny" to "nadający się do czegoś". W związku z powyższym nie można utożsamiać zdatności pojazdu do ruchu drogowego z "dopuszczeniem pojazdu do ruchu drogowego".

Stanowisko zaprezentowane przez skarżącą, że brak badania technicznego pojazdu nie przesądza o zdatności jednostki transportowej do ruchu drogowego, albowiem pojazd według obsług wewnętrznych przedsiębiorstwa, stwierdzonych

w protokole, spełnia wymogi bezpieczeństwa, w ocenie Sądu nie jest zasadne. Brak aktualnego okresowego badania technicznego jest zakwalifikowany do kategorii naruszeń najpoważniejszych, albowiem stan techniczny pojazdu, oceniany przez uprawnionego diagnostę, przesądza o jego zdolności i bezpieczeństwie uczestniczenia w ruchu drogowym. W przypadku, gdy przewoźnik posługuje się w działalności swojego przedsiębiorstwa autobusami funkcjonującymi w komunikacji miejskiej na regularnych liniach, co wiąże się z przewozem dużej ilości pasażerów, przeprowadzanie okresowych badań technicznych jest bardzo istotne i powinno mieć priorytetowy charakter.

W kontekście przywołanych wyżej przepisów prawa nie ma znaczenia zapewnienie Spółki, że będące na jej wyposażeniu autobusy są sprawne techniczne, albowiem przy prowadzeniu tego rodzaju działalności powinno być to oczywiste. Natomiast dowodem potwierdzającym ich aktualną sprawność, w świetle przepisów prawa, jest odpowiedni wpis w dowodzie rejestracyjnym dokonany przez uprawnionego diagnostę, a w braku posiadania dowodu rejestracyjnego podczas kontroli, odzwierciedlony w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

Badanie techniczne służy sprawdzeniu, czy pojazd jest zdatny do ruchu drogowego, czy też nie. Nie znajduje uzasadnienia w omawianych przepisach prawa, przyjęte przez skarżącą stanowisko, że w sytuacji braku dowodu na okoliczność przeprowadzenia aktualnego badania technicznego, o jakim mowa w tych przepisach można przyjąć, że pojazd i tak jest zdatny do ruchu. Przeciwnie, brak aktualnego badania technicznego jest skorelowany z brakiem zdatności pojazdu do ruchu drogowego. Taki brak jest sankcjonowany przepisami ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 1 i lp. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d.).

Z tego względu, zdaniem Sądu, irrelewantna w sprawie jest wskazywana przez skarżącą okoliczność przeprowadzenia obsługi technicznej F-3, na 4 dni przed ustaniem ważności ostatniego badania technicznego. Podkreślenia wymaga, że nie stanowi ona badania o jakim mowa w art. 81 ust. 9, w związku z art. 83 ust. 1 pkt 2 lit. a) p.r.d. W myśl tych przepisów, okresowe badanie techniczne pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t, z zastrzeżeniem lit. c, odbywa się w okręgowej stacji kontroli pojazdów, przy czym badanie autobusu przeprowadza się przed upływem roku od dnia pierwszej rejestracji i następnie co 6 miesięcy. Nawet gdyby przyjąć, że wspomniana obsługa techniczna została przeprowadzona przez uprawnionego diagnostę, na terenie uprawnionej stacji kontroli, to jednak jej zakres nie pokrywa się w pełni z zakresem okresowego badania technicznego pojazdu o jakim mowa w § 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 776 t.j.). Przykładowo, brak jest zapisów dotyczących sprawdzenia dodatkowego wyposażenia pojazdu czy prawidłowości działania świateł zewnętrznych (badano jedynie ustawienie reflektorów). Co więcej, badanie to nie zakończyło się dokonaniem wpisu w dowodzie rejestracyjnym oraz wydaniem zaświadczenia o jakim mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 cytowanego powyżej rozporządzenia.

Powyższego nie zmienia okoliczność przedstawienia przez skarżącą zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia 15 grudnia 2021 r. Po pierwsze badanie to – jak przyznaje sama skarżąca – przeprowadzono już po kontroli drogowej (w trakcie kontroli zatrzymano dowód rejestracyjny pojazdu z powodu braku ważnych badań technicznych). Po drugie przedstawiony dokument, zdaniem Sądu budzi istotne wątpliwości. Dołączona do akt kserokopia (bądź wydruk) zaświadczenia, którego wzór określa załącznik numer 3 do wspomnianego wcześniej rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. (wydanego na podstawie art. 81 ust. 15 p.r.d., w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach), o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu zawiera dwie daty. Datę i miejsce badania określono jako 15 grudnia 2021 r. (rubryka nr 3). Natomiast w rubryce 9, która powinna zawierać dane identyfikacyjne stacji kontroli pojazdów, czytelny podpis uprawnionego diagnosty i numer uprawnienia diagnosty, widnieje data 22 grudnia 2021 r. przy czym nie został złożony czytelny podpis przez diagnostę R. C.. Podobnie podpisu diagnosty brakuje w rubryce 10 (Uwagi). Nie jest to zatem przekonywujący i wiarygodny dowód dla poparcia twierdzeń skarżącej, skoro osoba, która go sporządziła nie potwierdziła jego treści. Spółka nie przedstawiła również w postępowaniu wyjaśniającym, ani później, dowodu rejestracyjnego pojazdu z potwierdzeniem wykonania wymaganego przeglądu technicznego autobusu aktualnego w dniu kontroli.

Również argumentacja Spółki, że zakres sprawdzeń obsługi technicznej F-3 przewyższa zakres okresowego badania technicznego, którego czynności wymienione są w § 2 i załączniku nr 1 rozporządzenia MTBiGM nie mogła w tej sytuacji osiągnąć zamierzonego skutku.

Z punktu widzenia zastosowania kary w niniejszej sprawie istotne są bowiem przepisy art. 81 p.r.d. i przywołana treść lp. załącznika nr 3 do u.t.d. Z treści załącznika jednoznacznie wynika, że aktualne okresowe badanie techniczne ma potwierdzać zdatność do ruchu drogowego. Skarżąca mogłaby mieć rację wówczas, gdyby ustawodawca przyjął, że karze podlega wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niezdatnym do ruchu drogowego. Jednakże treść lp. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d. nie została tak sformułowana. Ustawodawca bowiem, jak już wyżej wskazano, wymaga okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Jednocześnie brak aktualnego badania technicznego oznacza brak potwierdzenia jego zdatności do ruchu drogowego.

W ocenie Sądu, nietrafny jest też wywód skarżącej dotyczący językowego znaczenia słowa "zdatność", z pominięciem kontekstu w jakim został użyty w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Dopiero bowiem zestawienie go z aktualnym okresowym badaniem technicznym (stosownie do brzmienia uregulowania) nadaje mu właściwe znaczenie. Badanie techniczne ma potwierdzać możliwość uczestniczenia w ruchu drogowym, zaś brak takiego badania, penalizowany w tym przepisie, oznacza brak możliwości uczestniczenia w ruchu drogowym.

Niezasadny okazał się, zdaniem Sądu, także zarzut naruszenia art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. Jak wynika z art. 189a § 1 k.p.a., w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu (Dział IVa k.p.a.). W § 2 wymienionego przepisu wskazano,

że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 248/21, że "z przywołanej regulacji – i abstrahując od § 3 art. 189a k.p.a., który wyłącza stosowanie przepisów wymienionego działu ustawy z określonych nim powodów, innych jeszcze, niż wymienione powyżej – jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021)".

Z przepisów odrębnych, tj. z art. 92c ust. 1 u.t.d. wynika, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem,

a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy

i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane

z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Skoro z przywołanego przepisu prawa wynika, że w warunkach w nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa

w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia sankcjonowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej

z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę w cyt. wyżej wyroku, że stosowanie art. 92c u.t.d.

w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a – jak podkreślono na wstępie – dla przyjęcia,

że przepisy Działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania, istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach Działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują

je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny.

Z powyższych względów, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę należy zatem uznać, że w sprawie nie znajduje zastosowania instytucja odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. i art. 189f k.p.a. Przepis art. 92c u.t.d. uwzględnia bowiem specyfikę regulacji tej ustawy, która

w szczególności określa zasady podejmowania i wykonywania transportu i przewozu drogowego oraz ściśle związanej z tym odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Za chybioną należy też uznać argumentację skarżącej odnoszącą się do poglądu prawnego NSA wyrażonego w uchwale sygn. akt III OPS 1/21, z dnia 9 czerwca 2022 r. na gruncie relacji pomiędzy przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku

w gminie regulującymi wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów tej ustawy, skoro niniejsza sprawa dotyczy kary nałożonej w wyniku stwierdzenia wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.

Jak już wyżej wskazano, już samo istnienie przepisów odrębnych (w tym przypadku - przepisów u.t.d.) regulujących odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wyłącza stosowanie przepisów działu IVa k.p.a. W sprawie nie ma zatem również możliwości miarkowania przewidzianej przez ustawodawcę sztywnej wysokości kary pieniężnej w oparciu o przepisy działu IVa k.p.a.

W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/47/UE z 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych poruszających się w Unii oraz uchylająca dyrektywę 2000/30/WE (Dz.Urz. UE L nr 127, s. 134) ustanawia wymogi minimalne mające zastosowanie do systemu drogowych kontroli technicznych zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych poruszających się po terytorium państw członkowskich w celu poprawy bezpieczeństwa drogowego i ochrony środowiska (art. 1). Na państwa członkowskie został nałożony obowiązek przyjęcia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych do wykonania tej dyrektywy (art. 26),

co realizują powołane w zaskarżonej decyzji przepisy prawa krajowego. Z art. 25 dyrektywy nr 2014/47/UE wynika ponadto obowiązek państw członkowskich ustanowienia przepisów dotyczących sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszenia dyrektywy. Sankcje te muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające

i niedyskryminujące (także motyw 29 tej dyrektywy).

Ponadto wskazuje się, że kara pieniężna z tytułu naruszenia przepisów

o zdatności technicznej pojazdów musi realizować wskazania zawarte w prawie unijnym zarówno co do przesłanek jej nałożenia jak i jej cech: jako skutecznej, proporcjonalnej, odstraszającej i niedyskryminującej, które muszą być spełnione łącznie.

Zdaniem Sądu, ustawa o transporcie drogowym wymogi te realizuje dla stwierdzonego w sprawie naruszenia. Ze względu na cel kary pieniężnej – wynikający z powołanych przepisów prawa unijnego – i wagę naruszenia opisanego w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. ustawodawca przewidział sztywną wysokość kary pieniężnej.

Podsumowując, w ocenie Sądu, organy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy zasadnie oceniły, że skarżąca odpowiada za stwierdzone naruszenie, czego konsekwencją było nałożenie na nią kary pieniężnej. Skarżąca stosownie do treści art. 92c u.t.d. nie wskazała przy tym na istnienie okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność za zaistniałe naruszenie, zaś przytoczone w skardze argumenty dotyczące podejmowania odpowiednich działań w celu kierowania do ruchu autobusów spełniających wymogi bezpieczeństwa wykonując systematycznie obsługi techniczne może mieć wpływ na przyszłość, jeśli będzie to skorelowane z uzyskiwaniem aktualnego okresowego badania technicznego według obowiązujących przepisów, nie zaś

w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy, w której wymierzona kara jest m.in. efektem uprzedniego braku takiego działania. Brak jest zatem okoliczności, które pozwoliłyby na zastosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d. i wyłączenie odpowiedzialność przewoźnika.

W tym stanie rzeczy, skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.

Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu wyroku

są dostępne w Internecie na stronie "http://orzeczenia.nsa.gov.pl".