Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 116/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145, art. 151, art. 183, art. 188, art. 189, art. 203
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 89, art. 107
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 3, art. 29, art. 30
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant: starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 17 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 października 2020 r. sygn. akt II SA/Wr 189/20 w sprawie ze skargi X sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 3 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od X sp. z o.o. z siedzibą [...] na rzecz Wojewody Dolnośląskiego kwotę 610 (sześćset dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z 20 października 2020 r., II SA/Wr 189/20, po rozpoznaniu sprawy ze skargi X Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 3 lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych polegających na budowie tymczasowego obiektu nietrwale związanego z gruntem na 180 dni, uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 19 czerwca 2020 r. Starosta Oławski wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2, art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dale: P.b.), oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku X Sp. z o. o. z siedzibą w [...] w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych – wniósł sprzeciw odnośnie zgłoszenia zamiaru wykonania robót polegających na budowie tymczasowego obiektu nietrwale złączonego z gruntem na 180 dni – hala balonowo-namiotowa do tenisa ziemnego na okres zimowy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że planowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia 28 września 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w rejonie ulicy [...] w [...], który nie dopuszcza możliwości lokalizacji na terenie objętym inwestycją obiektów kubaturowych. Starosta Oławski wskazał, że zgodnie z załącznikiem graficznym do planu miejscowego teren inwestycji oznaczony jest na rysunku planu symbolem [...]. Zgodnie z § 37 ust. 1 planu dla terenu sportu i rekreacji oznaczonego na rysunku planu symbolem [...] ustala się przeznaczenie: podstawowe – usługi sportu i rekreacji (pkt 1), uzupełniające – urządzenia komunikacji – miejsca parkingowe (pkt 2 lit. a), sieci infrastruktury technicznej oraz związane z nimi urządzenia (pkt 2 lit. b). Natomiast zgodnie z § 37 ust. 2 na terenie o którym mowa w § 37 ust. 1, ustala się zakaz lokalizacji obiektów kubaturowych. Ponadto organ I instancji wskazał, że miejscowy plan nakazuje likwidację obiektów tymczasowych na terenie, na którym planuje się inwestycję. Zgodnie bowiem z § 9 ust. 2 pkt 11 w strefie "A" ścisłej ochrony konserwatorskiej obejmującej obszar wpisany do rejestru zabytków zespołu staromiejskiego obowiązują następujące wymogi: należy zlikwidować obiekty tymczasowe.

Wojewoda Dolnośląski po rozpoznaniu odwołania X Sp. z o. o. z siedzibą w [...], decyzją z dnia 3 lutego 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia miała kwalifikacja zgłoszonego obiektu budowlanego. Według skarżącego obiekt ten ma charakter tymczasowego obiektu budowlanego podlegającego zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. Wojewoda wskazał, że z załącznika do zgłoszenia robót budowlanych wynika, że planowana hala ma mieć szerokość 36 m i długość 36 m. Natomiast ze zdjęć załączonych do zgłoszenia wynika, że wysokość tej hali będzie większa niż 4 m. Inwestor określił roboty budowlane jako: "montaż kotew, podniesienie dźwigiem, obciążenie dolnych zakładek, wypełnienie powietrzem". Gabaryty obiektu budowlanego pozwalają szacować, że kubatura bryły będzie większa niż 2592 m³ (wysokość ponad 2 m, szer. 36 m, długość 36 m). Zdaniem organu odwoławczego, posadowienie tego obiektu budowlanego będzie miało cechy trwałości, ponieważ musi ono zapewnić stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Planowana hala balonowo-namiotowa jest obiektem budowlanym solidnym, zapewniającym bezpieczeństwo użytkowania, trwale związanym z gruntem. Organ podkreślił, że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy też wielkość zagłębienia w gruncie. Wojewoda stwierdził, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym dane techniczne charakteryzujące przedmiotowy obiekt, że pomimo tymczasowego charakteru obiektu, którego użytkowanie miałoby odbywać się sezonowo, jego trwałe związanie z gruntem przesądza o niemożności skorzystania z przepisu art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b.

Skargą X sp. z o. o. z siedzibą w [...] zaskarżyła powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.; art. 8 k.p.a.; art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a.; art. 107 § 1 i 3 k.p.a.; art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b.; art. 28 ust. 1 P.b.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Na rozprawie w dniu 20 października 2020 r. stawił się prezes skarżącej spółki, który poparł stanowisko i argumenty wyrażone w skardze. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd postanowił dopuścić dowód z dokumentów wnioskowanych w skardze, stwierdzając, że mogą się przyczynić do załatwienia sprawy i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem nie może ona pozostać w obrocie prawnym. Sąd zaznaczył, że organ odwoławczy przy rozpoznaniu sprawy ograniczył się do analizy załącznika do wniosku o zgłoszenie oraz załączonych zdjęć dokonując nieskomplikowanych wyliczeń matematycznych i na ich podstawie stwierdził, że obiekt będzie posiadał cechy trwałości. Organ zaś zupełnie pominął problem związania z gruntem i nie odniósł się do zbadania trwałości związania z gruntem planowanej inwestycji. Organ bezkrytycznie przyjął, że planowana hala balonowo-namiotowa jest trwale związana z gruntem z uwagi na zapewnione bezpieczeństwo użytkowania. Argumentując przyjętą cechę trwałości, organ powołał orzecznictwo sądowoadministracyjne. W ocenie Sądu niewątpliwie, jak wynika ze zgłoszenia, przedmiotowa hala namiotowa została przewidziana do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Jednocześnie z informacji technicznej (oferty) producenta hal pneumatycznych wynika, iż możliwe są dwa systemy kotew. Dogłębna analiza tych systemów może mieć znaczący wpływ na ocenę cechy trwałości związania wnioskowanego obiektu z gruntem. Wynika z niej bowiem, że poza systemem kotew – balastów betonowych – stop fundamentowych (ław fundamentowych) możliwe są również kotwy gruntowe typu Duck Bill / Manta Ray Anchor. Jak wskazuje strona skarżąca jest to nowoczesny system kotwienia bezwykopowego kotwami mechanicznymi. Inwestor wskazuje, że zakupi wyłącznie taka halę namiotowo-balonową, której konstrukcja nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę tylko jako obiekt tymczasowy jest ustawiana w oparciu o zgłoszenie. Sąd wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie organ powinien dokonać oceny systemu kotwienia bezwykopowego jak również poddać analizie cechę trwałości związania z gruntem obiektu mocowanego w powołany sposób. Zdaniem Sądu prawidłowe ustalenie stanu faktycznego było niezbędne, biorąc pod uwagę podnoszone w skardze zarzuty oraz informacje techniczne producenta hal pneumatycznych dotyczące systemu kotwienia obiektu. Z tych przyczyn Sąd uwzględnił skargę wskazując jako podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.)- dalej w skrócie "p.p.s.a.".

Skargą kasacyjną Wojewoda Dolnośląski zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – dalej: k.p.a.) w związku z art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), poprzez nieuzasadnione uchylenie decyzji Wojewody z dnia 3 lutego 2020 r., w sytuacji, gdy organ ten prawidłowo ustalił i ocenił, że objęty zgłoszeniem inwestora obiekt budowlany (hala balonowo-namiotowa) ze względu na jego gabaryty, konstrukcję, przeznaczenie i potrzeby bezpieczeństwa jego użytkowania jest obiektem trwale związanym z gruntem, a zatem nie może zostać zrealizowany w trybie zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a wymaga uzyskania pozwolenia na budowę;

2) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, polegającą na błędnym przyjęciu, że o trwałości związania obiektu budowlanego z gruntem przesądza techniczny sposób jego mocowania - powiązania z gruntem, a nie to czy wielkość, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania.

Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie, uchylenie wskazanego wyroku w całości i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie organ oświadczył, iż zrzeka się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną X Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła o jej oddalenie w całości i zasądzenie od Wojewody Dolnośląskiego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Z kolei tak rozpoznawana skarga kasacyjna Wojewody Dolnośląskiego, w okolicznościach tej sprawy, w pełni zasługiwała na uwzględnienie, gdyż oba wskazane w niej zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania okazały się trafne. Również wniosek skargi kasacyjnej zastosowania przez Sąd odwoławczy konstrukcji prawnej z art. 188 p.p.s.a. jawi się jako usprawiedliwiony.

Należy zgodzić się z twierdzeniem skargi kasacyjnej organu, iż Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżoną decyzję powołał w podstawie prawnej wyłącznie "art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a." natomiast przepis § 1 pkt 1 tej normy zawiera dodatkowo oznaczenie, a to litery: a, b i c, zaś Sąd nie sprecyzował jakie to naruszenie miało miejsce w rozpatrywanej sprawie (uzasadnienie skargi kasacyjnej, strona 3). Niemniej jednak z uwagi na przywołane w motywach zaskarżonego wyroku przepisy procedury administracyjnej art. 7, 77, 89, 107 § 3 k.p.a., jak trafnie podniesiono w kasacji, należy domniemywać, że przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji było inne naruszenie przepisów postępowania, o jakim stanowi norma art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przepis ten został, jak słusznie podniesiono w kasacji, zastosowany w sposób niezasadny, skoro w realiach tego postępowania ujawnione przez Sąd naruszenia przepisów procedury administracyjnej nie zaistniały. Usprawiedliwiony jest więc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 3 pkt 5 P.b. w sposób opisany w petitum wniesionego środka odwoławczego.

W tej sprawie inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie tymczasowego obiektu nietrwale związanego z gruntem na 180 dni – a to hali balonowo - namiotowej do tenisa ziemnego na okres zimowy na działce nr [...]i [...]w [...] przy ul. [...]. Zgłoszony sprzeciw do zamiaru realizacji spornej inwestycji oparto w efekcie na stanowisku, iż przedmiotowa hala balonowo - namiotowa (powłoka pneumatyczna) jako trwale związania z gruntem nie odpowiada definicji obiektu tymczasowego o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. Tym samym przyjęto, że wymagane jest dla jej wykonania wcześniejsze pozwolenie na budowę.

Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżoną decyzję uznał, że przy przyjęciu trwałego związania spornego obiektu z gruntem organ odwoławczy przyjął tę okoliczność bezkrytycznie, stąd organ, zdaniem WSA "pominął problem związania obiektu z gruntem i nie odniósł się do zbadania trwałości zawiązania z gruntem planowanej inwestycji". Przedmiotowa hala namiotowa została przewidziana do rozbiórki i przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu. Natomiast mając na uwadze informację producenta z technicznej jego oferty przyjął, że skoro są różne systemy mocowania kotew, to należy je przeanalizować. Jest to nowoczesny system kotwienia bezwykopowego kotwami mechanicznymi. Dogłębna analiza tych systemów może mieć znaczący wpływ na ocenę cechy trwałości związania wnioskowanego obiektu z gruntem.

Przechodząc do wyjaśnienia przesłanek uwzględnienia wniesionej skargi kasacyjnej, mając na uwadze stan prawny z daty wydania decyzji ostatecznej, zauważyć należy, iż w przypadku obiektów tymczasowych również wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, za wyjątkiem tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce nie później niż 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, które to obiekty wymagają tylko zgłoszenia - art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. Z kolei przepis art. 3 pkt 5 P.b. definiuje pojęcie tymczasowego obiektu budowlanego. Przez obiekty takie należy rozumieć nie tylko obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki, lecz także obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, pokrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że w przepisie art. 3 pkt 5 P.b. ustawodawca wyróżnił dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych, pierwszy - przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki (cecha tymczasowości) oraz drugi - niepołączony trwale z gruntem (cecha nietrwałości połączenia z gruntem), przy czym dla zakwalifikowania obiektu do jednej z ww. kategorii będą miały znaczenie przede wszystkim okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy, jak również konstrukcja projektowanego obiektu budowlanego, ale też i zamiar inwestora (por. A. Despot-Mładanowicz, Komentarz do art. 3 ustawy - Prawo budowlane, uwaga 6 oraz A. Kosicki, Komentarz do art. 29 ustawy - Prawo budowlane, uwaga 24 (w:) A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, Prawo budowlane. Komentarz, LEX online 2018 r.).

W tej sprawie kluczową kwestią dla klasyfikacji obiektu budowlanego jako obiektu tymczasowego jest "niepołączenie trwale z gruntem". Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że gramatyczna wykładnia przepisu art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. każe uwzględnić, iż w języku polskim pojęcie "trwale" oznacza nie tylko "na stałe", ale również "w ciągu długiego, dłuższego czasu, dłuższy czas " (Słownik Języka Polskiego pod red. W. Doroszewskiego, sjp.pwn.pl). Cechę trwałego związania z gruntem wykazuje zatem nie tylko obiekt połączony z gruntem na stałe, ale również połączony długotrwale. Ocenę odnoszącą się do trwałości połączenia z gruntem determinują względy techniczne o bezpieczeństwo konstrukcji, a nie funkcjonowanie poszczególnych jego elementów. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wypowiadało się na ten temat - wyznacznikami tego czy obiekt wolnostojący jest trwale związany z gruntem są: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. O tym czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem czy nie, decyduje nie tyle sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Sposób połączenia z gruntem, technika czy technologia z tym związane nie mogą świadczyć o tym czy jest to w rozumieniu ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane trwałe czy też nie trwałe połączenie z gruntem (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 23 czerwca 2006r., II OSK 923/05, z 25 maja 2007 r., II OSK 1509/06, z 12 października 2011 r., II OSK 1433/10, z 11 maja 2012 r., II OSK 323/11, z 1 czerwca 2017 r., II OSK 2471/15, czy wskazany również przez skarżący kasacyjnie organ wyrok z 3 lutego 2017 r. w sprawie II OSK 1261/15).

Za brakiem trwałego związania z gruntem nie może przemawiać sam fakt możliwości demontażu i przeniesienia obiektu w inne miejsce, na co wskazywał Sąd pierwszej instancji w motywach zaskarżonego wyroku. Oceny o trwałości związania z gruntem obiektu budowlanego nie niweczy ustalenie, iż można go zdemontować, gdyż jest to jedynie okoliczność mogąca przesądzać o tymczasowości takiego obiektu, ale nie trwałości jego związania z gruntem. Ponadto, dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów czy też innego ich związania z gruntem choćby przez kotwy gruntowe czyli system kotwienia bezwykopowego jak zaznaczył Sąd pierwszej instancji. Nakazanie więc badania nowoczesnego systemu kotwienia spornej hali pneumatycznej nie wpływa na ocenę trwałego związania przedmiotowej hali z gruntem. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie. A zatem cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność (wyrok NSA z 7 czerwca 2011 r. II OSK 920/10). Dodatkowo konstrukcja obiektu musi pozwalać na bezpieczne korzystanie z niego (zob. wyroki NSA z 15 października 2019 r., II OSK 2836/17; z 6 stycznia 2016 r., II OSK 1052/14; z 7 czerwca 2013 r., II OSK 315/12; z 11 maja 2012 r., II OSK 323/11).

W przedmiotowej sprawie zebrany materiał dowodowy, w tym opis hali, wskazują, że jest to samodzielny, solidny obiekt budowlany o znacznych rozmiarach (jej szerokość 36 m, długość 36 m, wysokość 4 m), montaż kotew, podniesienie dźwigiem, obciążenie dolnych zakładek, wypełnienie powietrzem a także ujawniona kubatura tego obiektu wskazują, iż jak zasadnie podniesiono to w skardze kasacyjnej, planowany obiekt hali balonowo-namiotowej ze względu na swoje gabaryty, konstrukcję, przeznaczenie i przede wszystkim potrzebę bezpieczeństwa jej użytkowników - na co zwracano szczególną uwagę w toku postępowania administracyjnego - jest obiektem trwale związanym z gruntem a zatem jego realizacja nie może mieć miejsca w trybie zgłoszenia dokonanego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. w zw. z art. 30 ust.1 pkt 1 P.b. a wymaga pozwolenia na budowę. Raz jeszcze należy jednoznacznie zaznaczyć, iż dla przyjęcia, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest zatem to, czy posadowiony jest on na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu. W niniejszej sprawie parametry spornej hali nie pozwalają uznać, by była ona nietrwale związana z gruntem. Wskazana przez Sąd pierwszej instancji kwestia sposobu i techniki powiązania planowanego obiektu budowlanego nie miała zatem - co trafnie wskazano w kasacji - istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i była bez znaczenia dla dokonanej przez organ prawidłowej oceny trwałości związania obiektu z gruntem.

Wynika z tego, że zgłoszone przez skarżącą spółkę roboty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem wniesiony przez Starostę Oławskiego sprzeciw w decyzji z 19 czerwca 2019 r. co do zasady był prawidłowy, zaś utrzymanie tej decyzji przez Wojewodę Dolnośląskiego wraz z prawidłową argumentacją w pełni odpowiada prawu.

Jednocześnie, zdaniem Sądu odwoławczego, właśnie wskutek błędnej wykładni art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 3 pkt 5 P.b. WSA we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję w tej sprawie wadliwie interpretując pojęcie trwałego związania z gruntem przyjmując, że o trwałości związania obiektu budowlanego z gruntem przesądza techniczny sposób jego mocowania – powiązania z gruntem. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przedstawiona przez inwestora jako dowód w sprawie analiza systemów kotwienia bezwykopowego może mieć znaczący wpływ na ocenę trwałości związania przedmiotowego obiektu z gruntem. Przy interpretacji ww. przepisów w kontekście pojęcia "niepołączony trwale z gruntem" wadliwie przyjęto więc, że kwestie techniczne mocowania decydują o trwałym związaniu, gdy tymczasem dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy też wielkość zagłębienia w gruncie. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednak w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Dlatego też usprawiedliwiony w okolicznościach tej sprawy pozostaje również zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 3 pkt 5 P.b.

Wobec usprawiedliwionych zarzutów wniesionego środka odwoławczego należało zaskarżony wyrok uchylić jako wydany z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Skorzystanie z instytucji procesowej, o której mowa w tym przepisie, możliwe jest również w sytuacji, gdy nie wnosił o to wnoszący skargę kasacyjną (zob. wyrok NSA z 10 maja 2005 r., FSK 2536/04, OSP 2006, nr 7-8, poz. 80; wyrok NSA z 24 września 2008 r., I OSK 1494/07). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zasadność skargi kasacyjnej, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z 151 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji, przyjmując, że wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu, a skarga wniesiona do Sądu pierwszej instancji nie zasługiwała na uwzględnienie.

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji wyroku.