Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 235/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 77 ust. 3, art. 84
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
article: art. 73 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2073
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 26 kwietnia 2024 r., nr 2001-IOC.4400.3.2024 w przedmiocie zmiany stawki ostatecznego cła antydumpingowego, kwoty cła oraz kwoty podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 27 lipca 2021 r. importer – F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także jako: "skarżąca", "spółka"), działając przez przedstawiciela pośredniego PKS International C. S.A. w O. (dalej także jako: "agencja celna"), dokonał zgłoszenia towarów do procedury dopuszczenia do obrotu, dokonując wpisu do rejestru towarów objętych procedurą uproszczoną. W tym też dniu w Oddziale Celnym w Białymstoku złożono zgłoszenie celne uzupełniające, które zarejestrowano pod pozycją MRN nr [...]. W zgłoszeniu celnym dla towaru w postaci blachy walcowanej o kodzie TARIC 7208 53 90 00 przywiezionej z Rosji importer zadeklarował stawkę ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 17,6 EUR/1000 kg, stosowaną dla produktu wytworzonego przez przedsiębiorstwo "P." z dodatkowym kodem TARIC C218. Do przedmiotowego zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę nr [...] z 23 lipca 2021 r., dokument CMR oraz certyfikat jakości nr [...] z 24 kwietnia 2021 r.

Zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ celny, a dane w nim zawarte stanowiły podstawę do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną dopuszczenia do obrotu oraz określenia kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług.

W dniach od 4 maja 2022 r. do 4 października 2023 r. funkcjonariusze Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku przeprowadzili w spółce kontrolę celno-skarbową dotyczącą sprawdzenia m.in. prawidłowości stosowania obniżonych stawek cła antydumpingowego w zgłoszeniach celnych dokonanych w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. W 9 zgłoszeniach celnych dotyczących objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu (procedura 4000) towarów przywiezionych z Rosji, klasyfikowanych do kodów TARIC 7208 53 90 00, 7208 54 00 00 i 7208 52 99 00, określono stawkę cła antydumpingowego właściwego dla dodatkowego kodu TARIC C218, tj. 17,6 EUR/1000 kg. We wszystkich zgłoszeniach celnych jako sprzedawcę i eksportera wskazano podmiot: K., ul. Z., [...]. Region Moskwa, Federacja Rosyjska. Do zgłoszeń celnych zostały załączone certyfikaty jakości wystawione przez wytwórcę/producenta towaru, tj. spółkę akcyjną "S." INN [...], [...] Sankt-Petersburg, ul. P., stacja załadunkowa P. ż/d (kolejowa).

Z uwagi na to, że importowane towary w postaci wyrobów walcowanych płaskich podlegają Rozporządzeniu Wykonawczemu Komisji (UE) 2017/1795 z 5 października 2017 r. nakładającemu ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych wyrobów płaskich walcowanych na gorąco z żeliwa, stali niestopowej i pozostałej stali stopowej, pochodzących z Brazylii, Iranu, Rosji i Ukrainy oraz kończące dochodzenie dotyczące przywozu niektórych wyrobów płaskich walcowanych na gorąco z żeliwa, stali niestopowej i pozostałej stali stopowej, pochodzących z Serbii (Dz. Urz. UE L Nr 258, str. 24), zespół kontrolny pismem z 16 września 2022 r. wezwał spółkę do przedstawienia dodatkowych dokumentów, poza załączonymi do zgłoszeń celnych, określających producenta wyrobów walcowanych płaskich dopuszczonych do obrotu na podstawie 9 zgłoszeń celnych poddanych kontroli. Kontrolowany podmiot poinformował, że nie posiada dodatkowych dokumentów określających producenta importowanych towarów.

W ramach przeprowadzonej kontroli celno-skarbowej zespół kontrolny dokonał analizy zgromadzonych dokumentów, a zwłaszcza dokonanych przez spółkę zgłoszeń celnych, faktur eksportowych, dokumentów przewozowych CMR oraz świadectw jakości. Szczególną uwagę zwrócił na podmiot, który jest sprzedawcą i eksporterem wyrobów oraz na wystawcę certyfikatów jakości.

W dniu 4 października 2023 r. zespół kontrolny sporządził protokół kontroli celno-skarbowej nr 318000-CKK1-3.5022.4.2023, z którego wynika, że we wszystkich zgłoszeniach celnych sprzedawcą i eksporterem wyrobów jest podmiot: K. ul. Z., [...]. Region Moskwa, Federacja Rosyjska, a ich załadunek nastąpił w podmiocie 000 D., D., ul. S., przy czym w polu 1 dokumentów CMR zostały wpisane dane "z upoważnienia OOO K., ul. Z., [...]". Załączone do zgłoszeń certyfikaty jakości wystawione zostały przez spółkę akcyjną "S." INN [...], z tym że w certyfikatach brak jest informacji, na czyją rzecz przedmiotowe towary zostały wyprodukowane. W załączonych do zgłoszeń celnych fakturach sprzedaży oraz dokumentach CMR brak jest wskazanych numerów certyfikatów jakości wystawionych przez producenta. Ponadto zespół kontrolny stwierdził, że rosyjski podmiot spółka akcyjna "S." nie został wymieniony w Rozporządzeniu Wykonawczym Komisji (UE) 2017/1795, a przedstawione organowi dokumenty nie wskazują łańcucha dostaw.

Po przeprowadzeniu analizy zgromadzonych dokumentów zespół kontrolny stwierdził, że zgodnie z Rozporządzeniem Wykonawczym Komisji (UE) 2017/1795 dla produktów opisanych w art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia i wytwarzanych przez wymienione w rozporządzeniu rosyjskie przedsiębiorstwa obowiązują stawki ostatecznego cła antydumpingowego w następującej wysokości: N.- 53,3 EUR/tonę netto (kod dodatkowy TARIC dla przedsiębiorstwa - C216), P.(PJSC MMK) - 96,5 EUR/tonę (kod dodatkowy TARIC - C217) i P. -17,6 EUR/tonę (kod dodatkowy TARIC - C218). Natomiast w przypadku produktu wytworzonego przez jakiekolwiek inne rosyjskie przedsiębiorstwo, które nie zostało wskazane w ww. rozporządzeniu, stawka ostatecznego cła antydumpingowego została określona w wysokości 96,5 EUR/tonę (kod dodatkowy TARIC 999). Spółka akcyjna "S." nie została wymieniona w art. 1 ust. 3 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2017/1795.

Zdaniem kontrolujących zgromadzone w trakcie kontroli dokumenty i dokonane ustalenia wskazują, że poddane kontroli importowe zgłoszenia celne dotyczyły towarów, dla których brak jest podstaw do przyjęcia zadeklarowanej stawki ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 17,6 EUR/tonę. Według nich dla wyrobów walcowanych płaskich zakupionych od OOO K. z siedzibą w Rosji winna być zastosowana stawka ostatecznego cła antydumpingowego obowiązująca dla wszystkich pozostałych przedsiębiorstw rosyjskich w wysokości 96,5 EUR/tonę (kod TARIC C999).

Protokół z przeprowadzonej kontroli został 9 października 2023 r. przekazany do komórki postępowania celnego do dalszego postępowania.

W celu ustalenia właściwego zastosowania wysokości ostatecznego cła antydumpingowego na przywóz towarów zgłoszonych do procedury dopuszczenia do obrotu we właściwości PUCS w Białymstoku (7 zgłoszeń celnych) wezwano stronę oraz jej przedstawiciela do przedstawienia dodatkowych dokumentów i informacji m.in.: tłumaczenia dokumentów załączonych do przedmiotowego zgłoszenia celnego tj. faktury sprzedażowej, certyfikatu jakości oraz kontraktu nr [...] z 25 marca 2021 r.

W dniu 29 listopada 2023 r. do organu pierwszej instancji wpłynęły dokumenty wraz z ich tłumaczeniem nadesłane przez agencję celną m.in. w postaci faktury handlowej nr [...] z 23 lipca 2021 r. oraz certyfikatu jakości nr [...] z 24 kwietnia 2021 r. Nie przedłożono natomiast kontraktu zawartego pomiędzy importerem a nadawcą towaru.

Pismem z 6 grudnia 2023 r. poinformowano spółkę oraz odpowiedzialnego solidarnie dłużnika – agencję celną o zebranych dowodach oraz zamiarze wydania decyzji niekorzystnej, w której zmieniony zostanie kod importowanego towaru na C999, określona zostanie kwota ostatecznego cła antydumpingowego oraz kwota podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru. Jednocześnie poinformowano, że przed wydaniem decyzji istnieje możliwość przedstawienia stanowiska w sprawie oraz przedstawienia dodatkowych dowodów, informacji i dokumentów potwierdzających producenta przedmiotowego towaru.

Dnia 29 stycznia 2024 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło stanowisko pełnomocnika spółki, który potwierdził zasadność stanowiska organu co do zmiany stawki ostatecznego cła antydumpingowego i zgodził się z faktem wystąpienia nieprawidłowości w dokonanym zgłoszeniu celnym, przy czym zaznaczył, że całkowitą winę za nieprawidłowości ponosi agencja.

Po zakończeniu postępowania Naczelnik PUCS w Białymstoku decyzją z 5 lutego 2024 r., nr 318000-COC2.4400.66.2023.ES, zmienił dane zawarte we wpisie do rejestru towarów objętych procedurą uproszczoną nr 676 poz. 831 z 27 lipca 2021 r. oraz w zgłoszeniu celnym uzupełniającym nr [...] z 27 lipca 2021 r. w zakresie pola 33 (kod towaru) i 47 (obliczenie opłat), określił różnicę między kwotą ostatecznego cła antydumpingowego z tytułu importu w prawidłowej wysokości, a kwotą cła antydumpingowego wykazaną w zgłoszeniu celnym, powiadomił o zaksięgowaniu w rejestrze długu celnego kwoty ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 7.969,00 PLN, wezwał do jej zapłaty, określił różnicę między kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu w prawidłowej wysokości, a kwotą podatku wykazaną w ww. zgłoszeniu celnym oraz powiadomił o zaksięgowaniu kwoty podatku od towarów i usług w wysokości 1.833,00 PLN.

Po rozpoznaniu odwołań spółki oraz agencji celnej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku decyzją z 26 kwietnia 2024 r., nr 2001-IOC.4400.3.2024, utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

W uzasadnieniu Dyrektor IAS w Białymstoku stwierdził, że w przypadku wyrobów stalowych, dopuszczonych do obrotu na podstawie przedmiotowego zgłoszenia celnego nie istniała podstawa do zastosowania indywidualnej stawki ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 17,6 EUR/tonę, określonej dla wytwórcy towaru - "P.". Zatem zasadnie w stosunku do przedmiotowego towaru zastosowano stawkę cła w wysokości 96,5 EUR/tonę (kod dodatkowy TARIC C999) obowiązującą dla wyrobów wytworzonych przez jakiekolwiek inne przedsiębiorstwo rosyjskie, niż te, które zostały wymienione w art. 1 ust. 3 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2017/1795; wynika to wprost z art. 1 ust. 4 ww. rozporządzenia. Deklaracja dotycząca stawki ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 17,6 EUR/tonę zawarta w dokonanym zgłoszeniu celnym była niewłaściwa. W trakcie przeprowadzonej kontroli i postępowania celnego strona, pomimo wielokrotnie kierowanych wezwań, nie przedłożyła żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających wyprodukowanie towaru przez przedsiębiorstwo "P.".

Organ podkreślił, że pełnomocnik spółki nie kwestionuje ustaleń faktycznych w zakresie ustalenia producenta towaru ("S."), zwracał jednak uwagę, że to przedstawiciel celny dokonał zgłoszenia przy zastosowaniu niewłaściwej stawki cła antydumpingowego. Dyrektor IAS w Białymstoku zaznaczył jednak, że organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał adresatów zaskarżonej decyzji - zarówno importera jak i jego przedstawiciela - jako podmiotów współodpowiedzialnych za nieprawidłowości związane z określeniem stawki ostatecznego cła antydumpingowego.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, zarzuciła naruszenie:

1. art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako: "o.p.") w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1373, dalej jako: "p.c."), polegające na nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji uznaniu, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącej na gruncie art. 84 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 roku ustanawiające unijny kodeks celny (Dz.U.UE.L.2013.269.1, dalej jako: "u.k.c.");

2. art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 p.c., poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, odznaczającej się uproszczonym wnioskowaniem oraz preferencyjnym selekcjonowaniem danych wspierających hipotezę Dyrektora IAS w Białymstoku przy jednoczesnym pomijaniu lub deprecjonowaniu materiału dowodowego korzystnego dla spółki; w tym kontekście wskazać należy, iż:

- organ, nie uwzględniając specyfiki i natury współpracy między spółką a agencję celną niesłusznie przypisuje spółce odpowiedzialność za powstałe nieprawidłowości, pomijając kluczową rolę agencji celnej jako podmiotu w całości odpowiedzialnego m.in. za prawidłowe ustalenie stawki cła antydumpingowego oraz prawidłowe przygotowanie i wypełnienie wymaganej dokumentacji;

- organ pominął w całości kluczowe dowody w postaci dokumentów będących podstawą zgłoszenia celnego, z których jednoznacznie wynika, że to agencja celna dokonała niewłaściwego zgłoszenia celnego, dysponując przy tym prawidłową dokumentacją, w tym certyfikatem jakości towaru, z którego wprost wynika, że producentem towaru jest "S.", tj. przedsiębiorstwo, do którego zastosowana winna być stawka cła w wysokości 96,5 EUR/tonę;

- organ zdaje się nie dostrzegać istoty sprawy, wskazując wielokrotnie, iż spółka nie przedłożyła dokumentów potwierdzających, że producentem towaru jest "P.", podczas gdy spółka nigdy nie kwestionowała ustaleń w tym zakresie, a wręcz przeciwnie - uznawała je za prawidłowe, podkreślając jedynie, że to agencja celna zajmowała się całością procesu zgłoszeniowego;

- organ zaniechał podjęcia jakichkolwiek działań mających na celu doprowadzenie do przedłożenia przez agencję celną wyjaśnień zmierzających do ustalenia, że spółka, na rzecz której dokonała zgłoszenia celnego, w żadnym stopniu nie przyczyniła się do nieprawidłowości w określeniu wysokości stawki cła, wykazując brak inicjatywy w dokładnym zbadaniu sprawy i aktywnym dążeniu do uzyskania wszystkich kluczowych informacji;

- organ zaniechał przeprowadzenia analizy kontekstu handlowego i logistycznego, w jakim realizowane były transakcje, a co mogłoby dostarczyć szerszego obrazu działalności spółki; organ, nie uwzględniając specyfiki i natury współpracy między spółką a agencją celną, nieprawidłowo przypisuje spółce odpowiedzialność za powstałe nieprawidłowości, pomijając fakt, że rola spółki w dokonaniu zgłoszenia celnego była ograniczona do przekazania dokumentów podmiotowi trzeciemu;

- analiza treści decyzji doprowadza do wniosku, iż organ dokonał nieuprawnionego założenia, iż spółka wiedziała lub powinna była wiedzieć o niewłaściwym ustaleniu stawki cła antydumpingowego oraz uczestniczyła w działaniu, które do tego doprowadziło, przypisując spółce odpowiedzialność, w sytuacji gdy to agencja celna w całości zajmowała się i była podmiotem odpowiedzialnym za dokonywanie prawidłowych ustaleń w powyższym zakresie;

3. art. 10 ust. 1 oraz 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, dalej jako: "p.p."), poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy;

4. art. 12 p.p., poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób rażąco podważający zaufanie przedsiębiorcy do władzy publicznej, a także naruszenie zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania;

5. art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 p.c., poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez Naczelnika PUCS w Białymstoku w sytuacji, gdy była ona wadliwa;

6. art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 p.c., poprzez:

- zaniechanie przedstawienia przez organ wyczerpującego uzasadnienia, które umożliwiłoby pełne zrozumienie i ocenę przeprowadzonej analizy, która doprowadziła organ do nieuprawnionego stwierdzenia, iż spółka ponosi odpowiedzialność za zaniechania i nieprawidłowości, których dopuściła się agencja celna;

- wydanie decyzji, w której organ drugiej instancji jedynie powielił to, co napisał organ pierwszej instancji, nie przedstawiając własnej, niezależnej argumentacji, co skutkuje brakiem wystarczającego uzasadnienia decyzji i uniemożliwia pełne zrozumienie jej podstaw oraz ocenę jej zasadności.

W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji; uchylenie poprzedzającej jej wydanie decyzji Naczelnika PUCS w Białymstoku z 5 lutego 2024 r.; zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie należy zauważyć, że - szczegółowo opisany wcześniej - stan faktyczny sprawy ustalony przez organy nie budzi wątpliwości, zaś skład orzekający w pełni go akceptuje. Kluczowe dla niniejszej sprawy i wydanego rozstrzygnięcia jest to, że skarżąca spółka (importer), działając przez agencję celną, dokonała zgłoszenia towarów do procedury dopuszczenia do obrotu, dokonując wpisu do rejestru towarów objętych procedurą uproszczoną. W zgłoszeniu celnym dla towaru w postaci blachy walcowanej o kodzie TARIC 7208 53 90 00 przywiezionej z Rosji, importer zadeklarował stawkę ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 17,6 EUR/1000 kg, stosowaną dla produktu wytworzonego przez przedsiębiorstwo "P." z dodatkowym kodem TARIC C218 – stosownie do przepisów Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2017/1795. Z protokołu kontroli celno-skarbowej wynika tymczasem, że sprzedawcą i eksporterem spornych wyrobów jest rosyjski podmiot K., zaś załadunek towaru nastąpił w OOO D. Załączone do zgłoszeń certyfikaty jakości wystawione zostały przez spółkę akcyjną "S.", przy czym w ww. rozporządzeniu podmiot ten nie został wymieniony, a przedstawione organowi dokumenty nie wskazują łańcucha dostaw.

Przytoczone wyżej okoliczności stanowiły podstawę do uznania, że kontrolowane zgłoszenia celne nie dotyczyły towarów, które powinny zostać objęte zadeklarowaną stawką ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 17,6 EUR/tonę. Dla wyrobów tych bowiem znajduje zastosowanie stawka ostatecznego cła antydumpingowego obowiązująca dla wszystkich pozostałych przedsiębiorstw rosyjskich w wysokości 96,5 EUR/tonę (kod TARIC C999).

Opisanych wyżej okoliczności nie kwestionuje skarżąca spółka i należy uznać je za bezsporne. Istota sporu na etapie postępowania przed sądem administracyjnym, wynikająca z treści zarzutów złożonej skargi, ogranicza się zatem zasadniczo do jednej kwestii: przyczynienia się i odpowiedzialności spółki za nieprawidłowości związane z określeniem niższej stawki cła antydumpingowego, a w konsekwencji niższej kwoty należności celnych i podatkowych. Jak wskazuje bowiem skarżąca, działała ona w dobrej wierze, korzystając z usług profesjonalnej agencji celnej; skoro zleciła agencji kompleksową obsługę zgłoszenia celnego, wyposażając ją w prawidłowe dokumenty dotyczące importowanego towaru, to właśnie na agencji, a nie na importerze, powinna ciążyć odpowiedzialność za nieprawidłowe ustalenie stawki cła antydumpingowego.

Skład orzekający nie podziela w tym zakresie stanowiska spółki.

Z art. 5 ust. 15 u.k.c. wynika, że "zgłaszający" oznacza osobę, która składa zgłoszenie celne, deklarację do czasowego składowania, przywozową deklarację skróconą, wywozową deklarację skróconą, zgłoszenie do powrotnego wywozu lub powiadomienie o powrotnym wywozie we własnym imieniu, albo osobę, w której imieniu takie zgłoszenie, deklaracja lub powiadomienie są składane. Z kolei po myśli art. 18 ust. 1 u.k.c., każda osoba może ustanowić przedstawiciela celnego. Przedstawicielstwo może być bezpośrednie - w tym przypadku przedstawiciel celny działa w imieniu i na rzecz innej osoby, lub pośrednie - w tym przypadku przedstawiciel celny działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby. Z kolei art. 19 ust. 1 u.k.c. wynika, że podczas kontaktu z organami celnymi przedstawiciel celny zgłasza fakt wykonywania czynności na rzecz osoby reprezentowanej i określa, czy jest to przedstawicielstwo pośrednie czy bezpośrednie.

Ponadto przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 77 ust. 3 u.k.c. dłużnikiem jest zgłaszający. W przypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której dokonuje się zgłoszenia celnego. Z art. 18 ust. 1 u.k.c. wynika, że w przypadku przedstawicielstwa pośredniego - przedstawiciel celny działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby. Natomiast na podstawie art. 84 u.k.c. jeżeli do zapłaty kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych odpowiadającej temu samemu długowi celnemu zobowiązanych jest kilku dłużników, odpowiadają oni solidarnie za zapłatę tej kwoty.

Bezsporne jest to, że zgłoszenie celne importowanego z Rosji towaru zostało dokonane przez agencję celną, działającą na podstawie udzielonego przez spółkę przedstawicielstwa pośredniego (por. pola 14 i 44 zgłoszenia celnego, upoważnienie nr 1165/2020). W związku z tym dłużnikami solidarnie zobowiązanymi do pokrycia długu celnego z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym jest skarżąca spółka oraz agencja celna - przedstawiciel pośredni. Są oni również podatnikami solidarnie odpowiedzialnymi za uiszczenie różnicy w podatku od towarów i usług z tytułu ww. importu.

Wypada podnieść, że podobną do powoływanego wyżej art. 84 u.k.c. treść miał uchylony z dniem 1 maja 2016 r. przepis art. 213 Rozporządzenia Rady (EWG) 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.1992.302.1, dalej jako: "w.k.c."). Na tle przepisu art. 213 w.k.c. w orzecznictwie zaprezentowano zasadny pogląd, że przepis ten wprowadził solidarność dłużników tylko w fazie pokrycia długu celnego, nie wprowadzając konieczności udziału wszystkich dłużników w jednym postępowaniu jako współuczestników koniecznych (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 21 stycznia 2014 r., I GSK 1361/12 oraz I GSK 1272/12; powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trzeba podkreślić, że takie stanowisko znajduje potwierdzenie także w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu wyroku wydanego 7 maja 2015 r., II CNP 57/14, wskazał że solidarna odpowiedzialność wynikająca z art. 213 w.k.c. oznacza, że organ celny w drodze decyzji ma prawo według swego uznania obciążyć kwotą wynikającą z długu celnego dłużników określonych w art. 203 w.k.c., a jeżeli zgodnie z treścią stosunku prawnego istniejącego między dłużnikami solidarnymi z art. 213 w.k.c. nie są wyłączone roszczenia regresowe między nimi, w wypadku gdy jeden z nich usunął spod dozoru celnego towar, przez to, że nie dostarczył go do urzędu celnego przeznaczenia, a tym samym spowodował dług celny, dłużnikowi solidarnemu, który został zmuszony do zapłaty tego długu może przysługiwać roszczenie regresowe w pełnej wysokości.

Z powyższych względów nie budzi wątpliwości sądu, że organy celne były uprawnione do wydania rozstrzygnięć nakładających na skarżącą cła antydumpingowe według stawki obowiązującej podmioty rosyjskie niewymienione w Rozporządzeniu Wykonawczym Komisji (UE) 2017/1795. Spółka stała się bowiem na mocy art. 77 ust. 3 w zw. z art. 84 u.k.c. dłużnikiem solidarnym w zakresie długu celnego.

Skład orzekający nie dostrzegł zatem zasadności podnoszonych w skardze zarzutów zmierzających do podważenia odpowiedzialności solidarnej skarżącej spółki.

Przede wszystkim nie sposób stwierdzić, by dokonana przez organ analiza materiału dowodowego była wadliwa, także poprzez swoją rzekomą dowolność i działanie pod z góry przyjętą tezę. Skład orzekający zdaje sobie sprawę, że skarżąca może czuć niezadowolenie z usług profesjonalnego przedstawiciela, jednak konstrukcja cytowanych wyżej przepisów Unijnego Kodeksu Celnego nie daje podstaw do przyjęcia interpretacji w jakikolwiek sposób uzasadniającej nieuznanie importera za dłużnika solidarnego. Ukonstytuowanie prawnej relacji importera i jego przedstawiciela jako dłużników solidarnych jest bezwarunkowym następstwem zaistnienia okoliczności powstania długu celnego; na ten rodzaj odpowiedzialności nie ma więc wpływu rodzaj zawinienia czy stan wiedzy importera.

Słusznie zatem zwraca uwagę strona, że z przedłożonych certyfikatów wprost wynika, że producentem spornego towaru jest "S."; tę wiedzę posiadał też organ. Niemniej jednak, skoro w zgłoszeniu jako producenta wskazano "P." – podmiot ujęty w Rozporządzeniu Wykonawczym Komisji (UE) nr 2017/1795, dla którego określono indywidualną stawkę ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 17,6 EUR/tonę, to naturalną praktyką organu było zwrócenie się do importera o przedstawienie dodatkowych dokumentów wskazujących producenta przedmiotowych towarów, czy też dokumentów potwierdzających łańcuch dostaw wskazujących, że producentem tym rzeczywiście było "P.". Takie dokumenty nie zostały złożone. W toku postępowania agencja celna dostarczyła natomiast dokumenty potwierdzające wyprodukowanie omawianego towaru przez "S.". Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie zatem wynika, kto jest producentem przedmiotowego towaru i która ze stawek ostatecznego cła antydumpingowego powinna zostać zastosowana. Przedmiotem ustaleń nie była jednak kwestia przyczynienia się przez spółkę do powstania nieprawidłowości w określeniu stawki cła czy warunków współpracy z agencją celną, co miałoby znaleźć przełożenie na odpowiedzialność importera.

Z tego też względu za całkowicie bezzasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 p.c., jak również art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 p.c. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, uporządkowany i umożliwia ustalenie niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego. Skład orzekający nie dopatrzył się w sprawie naruszenia zasad domniemania uczciwości oraz rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy (art. 10 ust. 1 i 2 p.p.) czy też zasady pogłębiania zaufania przedsiębiorcy do organu (art. 12 p.p.). W sprawie de facto nie zaistniały wątpliwości natury faktycznej, które nakazywałyby ich rozstrzygnięcie na korzyść strony. Organy zapewniły skarżącej możliwość czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 122 o.p.).

Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 p.c., sprowadzającego się do wykazania rzekomej wadliwości w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Lektura kwestionowanego uzasadnienia pozwala jednak uznać je za kompletne, spójne i logiczne, zawierające wszystkie elementy wymagane przepisami prawa. Skoro organ drugiej instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, to naturalna jest zbieżność argumentacji i twierdzeń zawartych w obu tych aktach. Niemniej jednak wypada zauważyć, że Dyrektor IAS w Białymstoku w szczegółowy sposób odniósł się także do treści złożonych odwołań, jak też poszerzył stanowisko organów w niektórych ze spornych kwestii.

Ostatni z zarzutów, dotyczący naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 p.c., sąd dla porządku uznaje za oczywiście bezzasadny. Ma on bowiem charakter jedynie wynikowy, zaś w sprawie nie stwierdzono słuszności podnoszonych przez stronę rzekomych uchybień, jak też nie dopatrzono się innych naruszeń mogących skutkować wyeliminowaniem z obrotu zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935).