Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 580/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 i 3
journal: Dz.U. 1990 nr 54 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Protokolant – sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2011 r. sprawy ze skargi A. B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2011 nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia wzrostu uposażenia z tytułu zmiany wysługi lat w zakresie pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika – uchyla zaskarżony rozkaz personalny i utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji, – zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] zaliczył [...] A.B. wysługę lat pracy na dzień przyjęcia do służby w Policji, a także ustalono mu wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień [...] sierpnia 2001 r. w wysokości 6%.

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2010 r. skarżący zwrócił się o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym za okres od [...] kwietnia 1989 r. do [...] sierpnia 1994 r. i załączył zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w S. o odprowadzaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników przez J.B., zaświadczenie ze Starostwa Powiatowego w S. o istnieniu gospodarstwa rolnego Państwa J. i B.B. w miejscowości S., zaświadczenie z Urzędu Gminy w P. o jego pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od dnia [...] kwietnia 1989 r. do [...] sierpnia 1994 r., a także poświadczenie zameldowania na pobyt stały w miejscowości S.

Naczelnik Wydziału Kadr Komendy [...] Policji pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] odpowiedział skarżącemu, że na podstawie złożonych dokumentów brak jest możliwości zaliczenia mu wskazanego okresu pracy do wysługi lat i wyjaśnił obowiązujący stan prawny oraz wskazał, iż wliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od [...] kwietnia 1989 r. do [...] sierpnia 1994 r. w charakterze domownika będzie możliwe po przedstawieniu zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o opłacaniu przez funkcjonariusza składek na ubezpieczenie społeczne, a ponadto jeżeli zostanie udowodnione, że w okresie pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od [...] kwietnia 1989 r. do [...] grudnia 1990 r. nie uczęszczał on do szkoły ponadpodstawowej oraz dowiedzione, że w całym dochodzonym okresie nie podlegał on ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu, zaś termin uzupełnienia braków wyznaczono na 7 dni od daty doręczenia wezwania.

W odpowiedzi na powyższe skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. odpowiedział, że przedstawił zaświadczenie o opłacaniu składek przez jego rodziców, gdyż we wnioskowanych przez niego latach nie było obowiązku ubezpieczenia domowników uczęszczających do szkoły ponadpodstawowej i stwierdził ponadto, iż z tytułu nauki w szkole państwowej nie otrzymywał wynagrodzenia i w dalszym ciągu jedynym jego źródłem utrzymania była praca w gospodarstwie rolnym rodziców.

Z kolei Komendant [...] Policji pismem z dnia [...] września 2010 r. poinformował [...] A.B. o braku możliwości ustalenia mu wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu zmiany wysługi lat wskazując, że wymieniony nie spełnia przesłanki pozwalającej uznać go za osobę pracującą w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w okresie od [...] kwietnia 1989 r. do [...] grudnia 1990 r., tj. wymogu, aby praca w gospodarstwie rolnym stanowiła główne źródło utrzymania, bowiem po ukończeniu szkoły podstawowej w latach 1988 – 1994 kontynuował naukę w Zasadniczej Szkole Zawodowej, a następnie w Technikum [...] oraz brak jest dokumentu świadczącego o odprowadzaniu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od [...] kwietnia 1989 r. do [...] sierpnia 1994 r.

Następnie, po raporcie skarżącego z dnia [...] października 2010 r. do Komendanta Głównego Policji, Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz § 3, § 4 ust. 1 i § 5 ust. 1 – 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia zasadniczego oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), odmówił skarżącemu [...] A.B. ustalenia wzrostu uposażenia z tytułu zmiany wysługi lat na dzień przyjęcia do służby, tj. na dzień [...] lutego 1997 r. w zakresie pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika od dnia [...] kwietnia 1989 r. do [...] sierpnia 1994 r. W uzasadnieniu – powołując opisany powyżej stan faktyczny – podał, że w kontekście przedłożonych przez skarżącego dokumentów, które w ocenie organu nie spełniają wymogów § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 1 cytowanego już wyżej rozporządzenia, bowiem nie potwierdzają pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, brak jest podstaw do ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu zmiany wysługi lat.

W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2010 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący stwierdził, że jest zaskoczony tym rozstrzygnięciem, gdyż w innych województwach takie okresy są zaliczane do stażu pracy na podstawie tych samych przepisów, natomiast w jego przypadku sprawa została rozpatrzona na niekorzyść, zaś na potwierdzenie swojego stanowiska w dalszej części odwołał się do art. 6f i art. 101 ust. 1 ustawy o Policji oraz do § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 3 i 4 cytowanego już wyżej rozporządzenia.

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...]stycznia 2011 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny z dnia [...] listopada 2010 r. W uzasadnieniu – powołując się na zawarte w nim argumenty – podał, że zgodnie z treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia, uposażenie zasadnicze wzrasta z tytułu wysługi lat o 2% po 2 latach służby i o 1% za każdy następny rok służby, aż do wysokości 20% po 20 latach służby, oraz o 0,5% za każdy następny rok służby powyżej 20 lat – łącznie do wysokości 25% po 30 latach służby. Zgodnie zaś z treścią § 4 ust. 1 rozporządzenia do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia policjantów zalicza się:

1. okresy służby w Policji,

2. okresy służby w Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Więziennej,

3. okresy traktowane jako równorzędne ze służbą, o których mowa w pkt 1 i 2, wymienione w art. 13 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin,

4. zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy; wymiar czasu pracy podlega sumowaniu w przypadku równoczesnego wykonywania zatrudnienia u różnych pracodawców w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub na danym stanowisku,

5. inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.

Za odrębny przepis, w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, uważa się ustawę z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), zaś zgodnie z treścią jej art. 1 ust. 1 pkt 3, ilekroć przepisy prawa (...) przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Natomiast w trybie art. 3 ust. 1 ustawy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Z kolei w myśl art. 3 ust. 2, jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie. W wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (art. 3 ust. 3). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie uznać należy, że skarżący nie dostarczył do komórki właściwej do spraw kadr dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat (w odniesieniu do wniesionego żądania), albowiem dostarczone przez niego zaświadczenie z Urzędu Gminy w P. z dnia [...] lutego 2007 r. nie ma – w ocenie organu odwoławczego – stosownej mocy dowodowej i wynika z niego, że [...] A.B. pracował w indywidualnym gospodarstwie rolnym o powierzchni 8,35 ha będącym własnością rodziców J. i B.B. położonym we wsi S. w okresie od [...] kwietnia 1989 r. do [...] sierpnia 1994 r., zaś zaświadczenie to zostało wydane na podstawie oświadczenia zainteresowanego oraz ewidencji ludności i gospodarstw rolnych. W tym stanie sprawy organ prowadzący postępowanie nie mógł uznać powyższego zaświadczenia za środek dowodowy świadczący o wykonywaniu przez zainteresowanego pracy w gospodarstwie rolnym, rozumianej jako wykonywanie dla przykładu takich czynności jak sianokosy, żniwa, omłoty zbóż, sadzenie i wykopki ziemniaków, plewienie chwastów, prace na plantacjach owoców bądź prace przy zwierzętach gospodarskich. Zaświadczenie to, sprzeczne zresztą z celem wydawania zaświadczeń wynikającym z art. 217 k.p.a., w żaden sposób nie wskazuje w jakim wymiarze czasu w skali doby wymieniony pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. W dalszej części podał, że ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego, nie dopuszcza jako dowodu zaświadczenia urzędu gminy wystawionego na podstawie zeznań świadków, a już tym bardziej wyłącznie na podstawie oświadczeń osoby zainteresowanej, bowiem art. 3 ustawy wymaga wystawienia zaświadczenia potwierdzającego okresy pracy w gospodarstwie rolnym osoby zainteresowanej, w oparciu o posiadane przez nią dokumenty, takie jak np. rejestry gruntów, księgi podatkowe itp. Jeżeli jednak pracownik złoży to "niewłaściwe zaświadczenie", to podlega ono ocenie zakładu pracy, jak każdy inny dowód. Zakład pracy może więc (i w zasadzie – zgodnie z ustawą – powinien) nie przyznać prawa do danego świadczenia pracowniczego, zwłaszcza gdy sam dysponuje dowodami wskazującymi na odmienny niż podany w zaświadczeniu stan faktyczny. Natomiast ocena przedstawionych dokumentów należy każdorazowo do pracodawcy, który stwierdza fakt spełnienia wymogów określonych w ustawie i podejmuje decyzję o zaliczeniu tego okresu do pracowniczego stażu pracy. Z przytoczonych powyżej względów zaświadczenia z Urzędu Gminy w P. z dnia [...] lutego 2007 r. nie można uznać za dokument świadczący o pracy zainteresowanego w gospodarstwie rolnym rodziców. Ponadto organ dysponuje dowodami, które nie potwierdzają podanego w zaświadczeniu stanu faktycznego. Mianowicie z kopii świadectwa dojrzałości znajdującej się w aktach osobowych zainteresowanego wynika, że w dniu [...] maja 1994 r. złożył on egzamin dojrzałości w Technikum [...] w S. o trzyletnim okresie nauczania, a z życiorysu zainteresowanego wynika natomiast, że wcześniej był uczniem Zasadniczej Szkoły Zawodowej w S. Zatem zamieszkując w miejscowości S., skarżący we wskazanym powyżej okresie, tj. latach 1989 – 1994, był jednocześnie uczniem znajdującego się w S. Zespołu Szkół Zawodowych. Uznać zatem należy, że w okresie, o jakim mowa powyżej, wymieniony uczestniczył w zajęciach szkolnych od poniedziałku do piątku, dojeżdżał z miejscowości S. do S. i z S. do miejscowości S. (ok. 40 km w jedną stronę), przygotowywał się do zajęć szkolnych, przy czym np. stopień przygotowania pozwolił mu następnie na wyniki w nauce na tyle dobre, że został przyjęty do technikum bez egzaminów, co podnosi w swoim życiorysie. Trudno zatem dać wiarę, że skarżący w istocie w okresie od [...] kwietnia 1989 r. do [...] sierpnia 1994 r. wykonywał pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców, rozumianą jako wykonywanie dla przykładu takich czynności, o jakich już wyżej wspomniano, a mianowicie sianokosy, żniwa, omłoty zbóż, sadzenie i wykopki ziemniaków, plewienie chwastów, prace na plantacjach owoców bądź prace przy zwierzętach gospodarskich, zwłaszcza, że nie wspomina o tym w przywoływanym już wcześniej swoim życiorysie. Ponadto w przedmiotowej sprawie trudno uznać, że spełnione zostało kryterium stałej pracy w gospodarstwie rolnym, bowiem stałą pracą w gospodarstwie nie jest doraźna pomoc w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od dzieci jako członków rodziny rolnika. Zatem skarżący nie dostarczył do komórki właściwej do spraw kadr dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat (w odniesieniu do wniesionego żądania), zaś na podstawie przedłożonych dokumentów w żaden sposób nie można stwierdzić, że okres, o zaliczenie którego wnioskuje, jest okresem pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, tj. innym okresem podlegającym wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego, o jakim mowa w § 4 ust. 1 pkt 5 cyt. rozporządzenia. Niezależnie od powyższego przywołano treść § 5 ust. 1 rozporządzenia, który na policjanta nakłada obowiązek złożenia dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat, zaś w przedmiotowym przypadku strona złożyła wprawdzie zaświadczenie z Urzędu Gminy w P., lecz z wymienionych powyżej przyczyn warunek złożenia wymaganych dokumentów nie może być uznany za spełniony. Nadmieniono również, że argumenty Komendanta [...] Policji podniesione w zaskarżonej decyzji, a odnoszące się do kwestii odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne oraz wymogu, by praca w gospodarstwie rolnym stanowiła główne źródło utrzymania, nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I OSK 650/10), jednakże niejako dodatkowo potwierdzają one prawidłowość niniejszego rozstrzygnięcia. Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w odwołaniu stwierdzono, że nie zasługują one na uwzględnienie. Podkreślono, że jakiekolwiek odmienne załatwienie spraw, o stanie faktycznym i prawnym, które strona uznaje za analogiczny, nie może być przesłanką do zakończenia niniejszego postępowania w inny sposób. Rozstrzygana sprawa jest bowiem sprawą indywidualną i rozstrzygnięcia zapadłe nawet w podobnych sprawach nie mogą się do niej odnosić. Zatem organ uznaje również za słuszne odmówienie policjantowi ustalenia wzrostu uposażenia z tytułu zmiany wysługi lat na dzień przyjęcia do służby w Policji w zakresie pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika. Sentencja ta jest prawidłowa ze względu na funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej w przedmiocie ustalenia wymienionemu policjantowi procentowej wysokości wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat (rozkaz personalny Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r.), a także ze względu na brzmienie § 5 ust. 3 i 4 przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A.B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i w uzasadnieniu podał, że nie przedstawił oświadczeń świadków oraz wymiaru czasu pracy w skali dobowej z wyszczególnieniem wykonywanych czynności, bowiem nikt od niego nie wymagał takich dokumentów, zaś uzasadnienie o czasochłonności nauki jest słabym argumentem, czy wręcz przypuszczeniem. Jednocześnie przesłał do Sądu zeznania świadków.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że analiza osiąganych wyników w nauce z niemożnością pracy w gospodarstwie rolnym rodziców wynika z doświadczenia życiowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.), wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat, zaś w myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), uposażenie zasadnicze policjanta wzrasta z tytułu wysługi lat o 2% po 2 latach służby i o 1% za każdy następny rok służby, aż do wysokości 20% po 20 latach służby, oraz o 0,5% za każdy następny rok służby powyżej 20 lat - łącznie do wysokości 25% po 30 latach służby, a według § 4 ust. 1, do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się:

1) okresy służby w Policji,

2) okresy służby w Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Więziennej,

3) okresy traktowane jako równorzędne ze służbą, o której mowa w pkt 1 i 2, wymienione w art. 13 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, z 1998 r. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 106, poz. 1215, z 2000 r. Nr 122, poz. 1313 oraz z 2001 r. Nr 27, poz. 298 i Nr 81, poz. 877),

4) zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy; wymiar czasu pracy podlega sumowaniu w przypadku równoczesnego wykonywania zatrudnienia u różnych pracodawców w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub na danym stanowisku,

5) inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.

Za inne okresy, o czym mowa w cytowanym wyżej przepisie i na podstawie których podlegają one wliczeniu do okresu pracy lub służby uważa się brzmienie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy z dnia 20 lipca 1990 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 310 ze zm.) w myśl którego ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy, a jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (ust. 2), zaś w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (ust. 3).

W tym miejscu wskazać również należy organowi, że podejmując decyzję administracyjną jest on związany regułami postępowania administracyjnego, które określają jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Stąd też musi on m.in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), jak również jest on zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw oraz obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.) i musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

W rozpoznawanej natomiast sprawie bezspornym jest, że skarżący przedstawiając zaświadczenie z dnia [...] lutego 2007 r. z Urzędu Gminy w P., nie spełnił wymogów, o których mowa w cytowanym już wyżej art. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Z tego mianowicie powodu, że powyższy organ zaświadczył nie to, co wiedział z urzędu, lecz to, co oświadczył mu skarżący i w tej kwestii zgodzić się należy z argumentacją Komendanta Głównego Policji. Z drugiej natomiast strony organ ten – jak wynika z analizy akt administracyjnych sprawy – nie zadośćuczynił wskazanym wyżej zasadom procedury administracyjnej, bowiem zamiast wyjaśnić skarżącemu o wadliwości powyższego zaświadczenia i poinformować go np. o możliwości złożenia oświadczeń świadków, to był w tym względzie całkowicie biernym informując go w prowadzonej korespondencji w zasadzie jedynie o wymaganych dokumentach z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Zatem nie do pogodzenia jest powyższe działanie organu z zasadami wymienionymi w szczególności we wskazanych już wyżej przepisach art. 7, 9, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ponieważ winien skarżącego wezwać do usunięcia stwierdzonych braków. Tym bardziej, że wprawdzie już po wydaniu decyzji przez organ drugiej instancji, tj. po wniesieniu skargi do Sądu, skarżący przedstawił zeznania świadków świadczących na jego korzyść. Stąd też takie działanie organu, tzn. charakteryzujące się biernością w realizowaniu podstawowych zasad procesowych i w konsekwencji w ich naruszeniu, mogło mieć – w ocenie Sądu – istotny wpływ na wynik sprawy.

W dalszej części rozważań stwierdzić należy, że pojęcie "domownik" nie zostało zdefiniowane we wskazanej już wyżej ustawie o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Nie oznacza to jednak, że pojęcie owo jest abstrakcyjne, bowiem jego treści należy doszukiwać się z uwagi na wnioskowany przez skarżącego okres od [...] kwietnia 1989 r. do [...] sierpnia 1994 r. w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, gdzie według jego treści przez określenie "domownicy" rozumie się członków rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyły 16 lat, nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowi ich główne źródło utrzymania. Skoro następnie, tj. od dnia 1 stycznia 1991 r. zaczęła obowiązywać ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, to w myśl art. 6 pkt 2 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o "domowniku", rozumie się osobę bliską rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie i stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Zatem w obu przytoczonych definicjach ustawodawca nie zamieścił warunku podlegania ubezpieczeniu społecznemu i opłacania składek na to ubezpieczenie, na co powołuje się skarżony organ przytaczając rozkaz personalny organu pierwszej instancji. Ocena owa jest zbieżna z ustalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: np. wyrok z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I OSK 650/10).

Natomiast ocena organu, że fakt pobierania nauki i dojazd do szkoły (ok. 40 km w jedną stronę) uniemożliwiała skarżącemu wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym jest – co najmniej – całkowicie gołosłowna i nieoparta na żadnej analizie. Trudno bowiem za taką uznać konstatację, że skoro uczył się, dojeżdżał do szkoły i przygotowywał do zajęć, to tym samym nie miał już czasu na pracę i na co wskazuje "doświadczenie życiowe". Kuriozalny jest też wywód potwierdzający ów wniosek dobrymi wynikami osiąganymi przez skarżącego w nauce, co w istocie – a contrario – oznaczałoby, że gdyby uczył się źle, to wówczas mógłby wykonywać pracę.

Reasumując, błędna ocena cytowanych wyżej przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji ich naruszenie, miało – zdaniem Sądu – wpływ na wynik sprawy.

Zatem rozpoznając na nowo przedmiotową sprawę, organ uwzględni powyższe rozważania dotyczące stosowania przepisów prawa materialnego i we wskazany już wyżej sposób, zadośćuczyni stosowaniu podstawowych zasad procesowych.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) w zw. z art. 152 i w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.