Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 137/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 93 ust. 1 i 3, art. 99
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 06 kwietnia 2021 r. (uzupełnionym w dniu 20 kwietnia 2021 r.) M. S. wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału nieruchomości, stanowiącej własność wnioskodawczyni, objętej księgą wieczystą nr [...] położonej w [...] obręb ewidencyjny miasto [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne o numerach [...] i [...], polegającego na wydzieleniu działek oznaczonych numerami [...] i [...], w sposób pokazany na mapie ze wstępnym projektem podziału nieruchomości.

Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2021 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] negatywnie zaopiniował wstępny projekt podziału przedmiotowej nieruchomości, uznając, że pozostaje w sprzeczności z przepisami odrębnymi, tj. § 79 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w ten sposób, że zjazd z ulicy [...] na projektowaną do wydzielenia działkę nr [...] miałby szerokość mniejszą niż 4,5m, ponadto lokalizacja zjazdu na placu mającym służyć do zawracania pojazdów, w ocenie organu będzie zagrażać bezpieczeństwu w ruchu drogowym.

Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że dla przedmiotowej nieruchomości ustalono wcześniej warunki zabudowy, a przedłożony projekt podziału należało ocenić pod kątem zgodności z tymi warunkami. Kolegium wskazało przy tym, iż przepis art. 93 ust. 3 u.g.n. nie wymaga, by działki wydzielone przylegały bezpośrednio do drogi publicznej. Pośredni dostęp do drogi publicznej może polegać w szczególności na wydzieleniu działki pod drogę wewnętrzną, ewentualnie ustanowieniu służebności drogi koniecznej dla działek nieprzylegających do drogi publicznej. Na etapie postępowania w sprawie ewidencyjnego podziału nieruchomości należy określić jedynie faktyczną możliwość zapewnienia dostępu do drogi publicznej, z zastrzeżeniem w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, że w razie zbycia działki powstałych w wyniku podziału nastąpi ustanowienie służebności drogowej albo zbycie udziału w prawie do działki drogi wewnętrznej.

Zawiadomieniem z dnia 4 lutego 2022 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] poinformował stronę, że przedstawiony wstępny projekt podziału nieruchomości zostanie zaopiniowany pod względem zgodności z decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 23 lutego 2017 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] dla inwestycji mającej polegać na przebudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego na działkach o nr [...] i [...] obręb ewid. miasto [...]

Postanowieniem z dnia 22 lutego 2022 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału wskazanej powyżej nieruchomości w sposób zobrazowany na mapie ze wstępnym projektem podziału nieruchomości, stanowiącej załącznik do postanowienia.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż przedmiotowa działka nie jest objęta ustaleniami aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z wydaną dla wskazanej nieruchomości decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dostęp do drogi publicznej pozostawiono bez zmian, na dotychczasowych zasadach obsługi komunikacyjnej działek objętych wnioskiem, tzn. istniejącym zjazdem z ul. [...], jak też wskazano we wniosku o ustalenie warunków zabudowy z dnia 23 grudnia 2016 r. Organ zastrzegł przy tym, że w związku z tym, że projektowana do wydzielania działka nr [...] nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej – ulicy [...], podział nieruchomości zostanie zatwierdzony pod warunkiem, że przy zbywaniu wydzielonej działki zostaną ustanowione odpowiednie służebności drogowe. Za spełnienie warunku uważa się także sprzedaż wydzielonej działki gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną.

Wnioskiem z dnia 24 sierpnia 2022 r. M. S. wystąpiła o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości nr [...] i nr [...] zapisanych w księdze wieczystej nr KW [...] [...]. Jednocześnie wskazała, że projekt podziału został wykonany zgodnie z postanowieniem Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 22 lutego 2022 roku , Nr [...]

Decyzją z dnia 13 września 2022 r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] zatwierdził podział wskazanej powyżej nieruchomości na działkę nr [...] o pow. 0,0658 ha oraz działkę nr [...] o pow. 0,0533 ha. Jednocześnie, w związku z tym że wydzielona działka nr [...] nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej - ul. [...], podział nieruchomości, zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami został zatwierdzony pod warunkiem, że przy zbywaniu wydzielonej działki zostaną ustanowione odpowiednie służebności drogowe. Za spełnienie warunku uważa się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną.

Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła M. S. reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzucając:

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego dostarczonego przez skarżącą w postaci decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 23 grudnia 1998 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę nawierzchni jezdni i chodników wraz z odwodnieniem ulicznym w [...] na terenie ul. [...] i [...], wskutek czego błędnie ustalono, iż wydzielona działka nr [...] nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej,

- naruszenie art. 99 u.g.n. poprzez jego błędne zastosowanie w postaci ustalenia, że projektowana do wydzielenia działka gruntu nie ma dostępu do drogi publicznej, mimo faktycznie istniejącego i wybudowanego wyjazdu na podstawie prawomocnej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 12 grudnia 1998 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę nawierzchni jezdni i chodników wraz z odwodnieniem ulicznym w [...] na terenie ulicy [...] i [...].

Strona przedłożyła dokumenty, obejmujące odpis mapy zasadniczej ze wstępnego projektu podziału nieruchomości w stanie na 6 listopada 2020 r. oraz odpis decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 23 grudnia 1998 r. przywołanej w zarzucie odwołania, wraz z załączoną mapą.

Decyzją z 6 grudnia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 93 u.g.n., zapewnienie dostępu do drogi publicznej przejawia się przede wszystkim w przyleganiu wydzielonych działek do działki drogowej drogi publicznej z możliwością uzyskania do niej zjazdu, co stanowi dostęp bezpośredni. Możliwe jest też zapewnienie dostępu w sposób pośredni, poprzez wydzielenie w ramach podziału nieruchomości działki pod drogę wewnętrzną, mającą połączenie z drogą publiczną, do której będą przylegać pozostałe działki powstałe w wyniku podziału i wówczas dostęp ten będzie oparty na ustanowieniu służebności drogi koniecznej na drodze wewnętrznej dla każdej z wydzielonych działek albo na zbyciu udziału w prawie do drogi wewnętrznej. Pośredni dostęp może być również zapewniony poprzez ustanowienie służebności drogi koniecznej dla działek gruntu nieprzylegających do drogi publicznej, na działkach gruntu które do takiej drogi przylegają. Wydzielone bez dostępu do drogi publicznej działki gruntu mogą istnieć, dopóki pozostają własnością dotychczasowego właściciela albo zostaną zbyte na odrębną własność z jednoczesnym zapewnieniem od chwili zbycia dostępu do drogi publicznej w sposób przewidziany w art. 99 u.g.n.

Kolegium przyjęło, że projektowana działka nr [...] nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej - ul. [...] w rozumieniu art. 93 ust. 3 u.g.n., gdyż nie jest to dostęp gwarantowany ani nieskrępowany. Wskazane w projekcie podziału połączenie wydzielonej działki z kończącym bieg ulicy placem do zawracania pojazdów nie można przyjąć jako obsługę komunikacyjną wydzielonej działki. Nie jest ono bowiem drogą wewnętrzną, nie funkcjonuje prawnie ani nawet faktycznie. Wejście na działkę oddzielone jest bramą. Nadto w dostarczonych przez stronę dokumentach figuruje zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie lokalizacji zjazdu na działkę, nie ma natomiast żadnej informacji o efekcie tego postępowania, co może sugerować, że zakończyło się ono bezskutecznie.

Pismem z dnia 16 stycznia 2023 roku M. S. (za pośrednictwem pełnomocnika) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z 6 grudnia 2022 r., nr [...]. Strona skarżąca zarzuciła organowi II instancji:

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego dostarczonego przez skarżącą w postaci decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 23 grudnia 1998 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę nawierzchni jezdni i chodników wraz z odwodnieniem ulicznym w B. na terenie ul. [...] i [...],

- naruszenie art. 16 § 1 zdanie drugie k.p.a., poprzez pominięcie w toku postępowania faktu, iż dostęp do przedmiotowej nieruchomości zapewniony jest przez wyjazd wybudowany zgodnie z decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 12 grudnia 1998 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę nawierzchni jezdni i chodników wraz z odwodnieniem ulicznym w [...] na terenie ul. [...] i [...], która nie została w żadnym postępowaniu uchylona ani zmieniona jak również nie stwierdzono jej nieważności ani nie nastąpiło w jej przedmiocie wznowienie postępowania,

- naruszenie art. 99 u.g.n. poprzez jego błędne zastosowanie w postaci ustalenia, że projektowana do wydzielenia działka gruntu nie ma dostępu do drogi publicznej, mimo faktycznie istniejącego i wybudowanego wyjazdu na podstawie prawomocnej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 12 grudnia 1998 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę nawierzchni jezdni i chodników wraz z odwodnieniem ulicznym w [...] na terenie ulicy [...] i [...].

Strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że opisany w treści odwołania oraz wskazany w zarzutach skargi zjazd, mający zapewnić dostęp do drogi publicznej, został wybudowany na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego, obejmującego inwestycję dla której wydano decyzję z 23 grudnia 1998 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę nawierzchni jezdni i chodników wraz z odwodnieniem ulicznym w [...] na terenie ulicy [...] i [...]. Przedmiotowy wyjazd uwzględniony został w załączniku do ww. decyzji, którym jest projekt remontu ul. [...]. Projekt budowlany, na podstawie którego wybudowano przedmiotowy zjazd, jest zgodny z Miejscowym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] zatwierdzonym uchwałą nr XXXVIII/181/93 Rady Miasta i Gminy w [...] oraz Decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] z 24 listopada 1998 r. Strona skarżąca stwierdziła, iż zarówno droga jak i infrastruktura jej towarzysząca zostały wybudowane zgodnie z przywołaną wcześniej decyzją, a od czasu jej uprawomocnienia nie było prowadzone żadne postępowanie w sprawie jej zmiany lub uznania za nieważną. Również organy nadzoru budowlanego nie kwestionowały sposobu realizacji tej inwestycji. Strona podkreśliła, że zjazd z ul. [...] spełnia swoją funkcję od kilkudziesięciu lat. W przedmiotowej sprawie nie znajdują natomiast zastosowania wymogi i parametry wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, bowiem zgodnie z § 195 ww. rozporządzenia, jego przepisów nie stosuje się do dróg, wobec których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę lub został złożony wniosek o wydanie takiej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w skarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 6 lipca 2903 roku pełnomocnik skarżącej zwrócił uwagę, że organ odwoławczy pominął przedłożone w toku postępowania dokumenty, z których wynika, że kwestionowany zjazd został posadowiony zgodnie z prawem i zapewnia spornej działce dostęp do drogi publicznej od ulicy [...]. Zdaniem pełnomocnika organ odwoławczy nie odniósł się w sposób należyty do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik oświadczył, że nie ma wiedzy czy toczy się odrębne postępowanie administracyjne dotyczące spornej lokalizacji zjazdu. Ponadto pełnomocnik podał, że w lokalizacji tego zjazdu Gmina ustawiła ogrodzenie (płotek), prawdopodobnie na pismo mieszkańców nieruchomości sąsiednich, co do możliwości parkowania tam pojazdów samochodowych. Ustawienie tego ogrodzenia nie zabiera dostępu do drogi publicznej, a jego usunięcie nie wymaga prowadzenia robót budowalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na regulację art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2429) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którą sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Uwzględniając tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. t.j. z 2023 r., poz. 344 ze zm.), dalej jako u.g.n. W myśl art. 93 ust. 3 u.g.n. podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Z kolei zgodnie z art. 99 ustawy, jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Za spełnienie warunku uważa się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. W przywołanym przepisie ustawodawca przewidział materialnoprawną podstawę dopuszczalności zatwierdzenia ewidencyjnego podziału nieruchomości w przypadku wydzielenia z niej działek, które nie mają zapewnionego bezpośredniego dostępu do drogi publicznej w chwili wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości (zob. E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2022).

Powyższe uregulowania mają zastosowanie w rozpoznawanej sprawie w odniesieniu do zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej określającej, iż podziału nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] oraz [...] organ dokonał pod warunkiem, że przy zbywaniu wydzielonej działki nr [...] nieposiadającej bezpośredniego dostępu do drogi publicznej – ulicy [...]. zostaną ustanowione odpowiednie służebności drogowe, przy czym za spełnienie warunku uznano sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną.

Zgodnie z cytowanym już art. 93 ust 3 u.g.n. podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Powyższa regulacja wskazuje na rozwiązanie w kwestii zapewnienia dostępu do drogi publicznej, w postaci możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej. Skoro zatem - w celu zapewnienia dostępu do drogi publicznej – istnieje możliwość wydzielenia drogi wewnętrznej, to uzasadnione pozostaje wykorzystanie drogi faktycznie istniejącej, za którą w realiach niniejszej sprawy uznać można drogę oznaczoną jako działka nr [...], do której przylegała bezpośrednio działka dzielona nr [...] i działka wydzielona nr [...]. Zgodzić się należy ze stanowiskiem, że przepis art. 93 ust. 3 u.g.n. nie konkretyzuje wszystkich sposobów bezpośredniego i pośredniego dostępu do drogi publicznej, lecz formułując warunek ewidencyjnego podziału nieruchomości określa, że: "za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej (...) albo ustanowienie służebności drogowych (...)". Posłużenie się przez ustawodawcę słowem "również" oznacza, że zachodzi podobieństwo wskazanych przypadków dostępu do drogi publicznej z innymi sytuacjami, które też tak są traktowane. Sytuacje takie trzeba zawsze indywidualnie i szczegółowo rozpatrywać w realiach konkretnej sprawy. Celem regulacji zawartej w art. 93 ust. 3 jest niedopuszczenie do sytuacji, że w wyniku podziału nieruchomości, któraś z projektowanych nieruchomości nie będzie miała zapewnionego bezpośredniego lub pośredniego dostępu do drogi publicznej.

W ocenie Sądu organ odwoławczy zbyt pobieżnie potraktował w rozpoznawanej sprawie zawiadomienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 10 czerwca 2020 roku, nr [...] o wszczęciu z urzędu postepowania administracyjnego dotyczącego lokalizacji zjazdu z drogi gminnej nr [...] ul. [...] w [...] (działka nr [...]) na działkę nr [...] położonej w miejscowości [...] W tym względzie niewystarczające z punktu widzenia prawidłowego załatwienia sprawy było ograniczenie się organu odwoławczego do stwierdzenia, że w dokumentach dostarczonych przez stronę nie było żadnej informacji o efekcie tego postępowania. Takie stwierdzenie było niewystarczające do przyjęcia, że mogło to sugerować, że postępowanie zakończyło się bezskutecznie. W istocie wymagało to jednoznacznego ustalenia przez organ administracji, tym bardziej, że postępowanie administracyjne w kwestii zjazdu wszczęto z urzędu. W tym względzie przedwczesne było stwierdzenie, że projektowana działka nr [...] nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej ul. [...] w rozumieniu przepisu art. 93 ust 3 u.g.n., a na pewno nie jest to dostęp ani gwarantowany ani nieskrępowany. W rozpatrywanej sprawie należy uwzględnić, że podział nieruchomości nie zmienił w żaden sposób sytuacji istniejącej przed podziałem w tym sensie, że dzielona działka nr [...] przed podziałem jak i wydzielona po podziale działka nr [...] – mogły posiadać pośredni dostęp do drogi publicznej, wykonywany po istniejącej ewidencyjnie drodze nr ewidencyjny [...], która jest ogólnodostępną drogą i mogą z niej korzystać mieszkańcy Gminy oraz inne osoby w sposób nieskrępowany. Zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie prezentowane jest stanowisko, iż kwalifikacji danej drogi jako publicznej należy dokonywać przy uwzględnieniu jej funkcji i ogólnej dostępności, a nie poprzez wzgląd jedynie na formalne kryterium przynależności do określonej kategorii (por. wyrok WSA w Krakowie z 16 listopada 2022 r nr 997/22). W tym względzie organ odwoławczy zbyt arbitralnie i przedwcześnie dokonał tutaj kwalifikacji, że wskazane w projekcie podziału "połączenie" wydzielonej działki z kończącym bieg ulicy placem do zawracania pojazdów nie może stanowić obsługi komunikacyjnej wydzielonej działki. W szczególności zabrakło odniesienia organu odwoławczego do funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z 23 grudnia 1998 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę nawierzchni jezdni i chodników wraz z odwodnieniem ulicznym w [...] na terenie ul. [...] i [...]. Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie wniesione od decyzji organu I instancji, nie dokonał pełnej oceny dostępu do drogi publicznej powstałej po podziale działki nr [...]. Konieczne pozostawało natomiast ustalenie czy powstała po podziale działka nr [...] będzie miała zapewniony dostęp do drogi publicznej w świetle treści art. 93 ust 3 u.g.n. przez działki nr [...] stanowiące własność Gminy.

Sprawując kontrolę sądowoadministracyjną, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie doszło również do zastosowania art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sytuacji, gdy nie zbadano w pełni czy na dzień wydania decyzji, projektowana do wydzielenia działka gruntu nr [...] ma zapewniony dostęp do drogi publicznej. Jak wyjaśniono powyżej dopiero ustalenie, iż zapewnienie dostępu do drogi publicznej, które ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3 ustawy, tj. ustanowieniu służebności na wydzielonej drodze wewnętrznej albo ustanowieniu innych służebności drogowych jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem, uzasadnia dokonanie podziału pod warunkiem ustanowienia służebności drogowej zapewniającej w przypadku zbycia, dostęp do drogi publicznej na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...]. Prawidłowe zastosowanie art. 93 ust. 3 w zw. z art. 99 ustawy wymaga zatem uprzedniego prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego celem ustalenia wystąpienia bądź braku wystąpienia w sprawie przesłanek stanowiących podstawę sformułowania wskazanego warunku. W świetle przepisów art. 93 ust. 1 i ust. 3 u.g.n., warunkiem koniecznym podziału nieruchomości jest jej dostęp do drogi publicznej (który może być zarówno bezpośredni, jak i pośredni). Jak wynika bezsprzecznie z akt dzielona działka nr [...] przylega bezpośrednio do działki drogowej oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...]. Owa działka nr [...] oznaczona symbolem "[...]" pozostaje we władaniu Miasta i Gminy [...] Jeśli działka ta posiada status publicznie dostępnej działki drogowej będącej we władaniu podmiotu publicznego - co wynika z faktu, że droga ta jest poprowadzona pomiędzy szeregiem nieruchomości, w tym nieruchomości zabudowanych i jest ogólnodostępna, utwardzona i utrzymywana przez gminę w odpowiednim stanie - to nawet jeżeli nie jest ona gminną drogą publiczną w rozumieniu art. 1 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, nie oznacza, że nie może stanowić pośredniego dostępu do drogi publicznej usytuowanej na innej działce, do której prowadzi. Innymi słowy, jeśli droga na działce nr [...] prowadzi do drogi publicznej, to w zasadzie nie ma przeszkód aby pozytywnie zaopiniować i zatwierdzić wniosek o podział nieruchomości.

Powyższe spostrzeżenia Sądu stały się podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Jednocześnie jako wystarczające Sąd uznał uchylenie wyłącznie decyzji organu odwoławczego.

Zgodnie z treścią art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost w niniejszego uzasadnienia, w tym dokonanie ustaleń dostępu powstałej po wydzieleniu działki nr [...] do drogi publicznej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. W pkt II sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach postępowania, na podstawie art. 200, art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącą koszt wpisu od skargi ([...] zł) oraz wynagrodzenie należne jego pełnomocnikowi zawodowemu ustalone według stawek minimalnych zależnych od wartości przedmiotu sprawy ([...] zł), zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018 r. poz. 265 ze zm.), a także koszt opłaty skarbowej od złożonego do akt pełnomocnictwa ([...] zł) – łącznie [...] zł.