Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 331/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 5,
journal: Dz.U. 2023 poz 742
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Referent-stażysta Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2023 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Dziekana Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu [...] z dnia 8 lutego 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania zwiększonego stypendium doktoranckiego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 8 lutego 2023 r, Dziekan Szkoły Doktorskiej przy Uniwersytecie [...] w K. utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję komisji konkursowej, nr [...], która w dniu 28 grudnia 2022 roku orzekła o odmowie przyznania K.S. (dalej: Skarżąca, strona) - zwiększenia stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2022/2023.

Rozstrzygnięcie organu zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżąca przystąpiła do postępowania konkursowego, organizowanego przez Uniwersytet [...] w ramach szkoły doktorskiej. Uczestnicy konkursu mieli uzyskać zwiększenie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2022/2023. Podstawą rozstrzygnięć konkursowych był regulamin przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego dla doktorantów szkół doktorskich w Uniwersytecie [...] w ramach Inicjatywy Doskonałości Badawczej. Regulamin ten stanowi załącznik do zarządzenia Rektora Uniwersytetu [...] w K. z dnia 21 października 2022, nr [...]. Środki na zwiększenie stypendiów pochodzą z programu "Inicjatywa doskonałości – uczelnia badawcza", w którym to programie bierze udział wspomniana wyżej uczelnia.

Komisja konkursowa powołana przez dziekana Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu [...] decyzją z 28 grudnia 2022 r., oznaczoną numerem [...], nie przyznała skarżącej zwiększenia stypendium.

Od tej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie do Dziekana Szkoły Doktorskiej. Zarzuciła, że wbrew twierdzeniom komisji spełniła wymagania do przyznania zwiększenia stypendium. W załączniku do Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego dla doktorantów szkół doktorskich w Uniwersytecie [...] w K. w ramach Inicjatywy Doskonałości Badawczej w kryterium 2. Kierownik projektu, beneficjent stypendium badawczego realizują następujące krajowe projekty badawcze: NCN, NPRH, FNP; naukowe projekty NAWA są honorowane 150 punktami za otrzymanie grantu. W decyzji nr [...] w tymże kryterium przyznano 40 punktów, co jest, zdaniem skarżącej, niezgodne z wytycznymi regulaminu. W oparciu o ten zarzut domagała się uchylenia decyzji Komisji i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie wniosku.

Zaskarżoną decyzją z dnia 8 lutego 2023 r., Dziekan Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu [...] – działając z upoważnienia rektora tej uczelni - utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję komisji konkursowej. W uzasadnieniu stwierdził, że po sprawdzeniu uzyskanej przez skarżącą liczby punktów zdecydował się podtrzymać decyzję komisji. Projekt w ramach Preludium Bis, który zdaniem skarżącej został punktowo niedoszacowany, został przez komisję potraktowany tak jak wszystkie projekty mobilnościowe w ramach tego programu, i "wyceniony" na 40 pkt. Komisja brała pod uwagę, po pierwsze, fakt, że jest to stypendium mobilnościowe, a nie stypendium sensu stricto naukowe, po drugie zaś, że program adresowany jest do wąskiej grupy osób (beneficjentów Preludium Bis), które muszą spełnić wymagania nieporównanie mniejsze niż osoby ubiegające się o stypendia w konkursach otwartych (inaczej mówiąc, poziom konkurencyjności jest tu nieporównywalny z otwartymi konkursami NCN, NPRH czy FNP). Z tych przyczyn organ utrzymał w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie komisji konkursowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, datowanej na dzień 5 kwietnia 2023 r., Skarżąca – w imieniu której działał pełnomocnik – zaskarżyła opisaną wyżej decyzję z 8 lutego 2023 r., w całości. Wniosła o stwierdzenie jej nieważności ewentualnie o uchylenie w całości, również o uchylenie decyzji komisji konkursowej (organu I instancji), wniosła też o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, zarzucając:

1) rażące naruszenie art. 15 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej: kpa), polegające na wydaniu rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy pomimo nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do obiektywnej i rzetelnej oceny wniosku Skarżącej o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego, a poprzestaniu li tylko na przywołaniu przesłanek, którymi kierowała się komisja stypendialna, gdy tymczasem na organie odwoławczym, związanym zasadą dwuinstancyjności, ciążył obowiązek ponownego, samodzielnego rozpoznania sprawy i przeprowadzenia wyczerpującej analizy oraz umotywowanej oceny osiągnięć Skarżącej wymienionych we wniosku - w wyniku czego skarżona decyzja dotknięta została przesłanką nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa,

2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji opartej na wybiórczej, nieuzasadnionej, a przy tym wewnętrznie sprzecznej i niekonsekwentnej ocenie osiągnięć podanych we wniosku Skarżącej, polegającej na:

a) uznaniu stypendium w ramach Programu Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej Preludium BIS 1 wyłącznie za "stypendium mobilnościowe", o którym mowa w Załączniku do Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego dla doktorantów szkół doktorskich w Uniwersytecie [...] w K. w ramach Inicjatywy Doskonałości Badawczej (dalej: "Załącznik do Regulaminu") - III. Obszar Nauk Ścisłych, Przyrodniczych, i Inżynieryjno-technicznych - Kryterium 2: Kierownik projektu; beneficjent stypendium badawczego; 4. Inne stypendia na mobilność, gdy tymczasem powinno ono podlegać zakwalifikowaniu jako "stypendium badawcze" do kategorii beneficjent stypendium badawczego; 2. następujące projekty badawcze: NCN, NPRH, FNP, naukowe projekty NAWA, co przełożyło się na liczbę punktów możliwych do uzyskania za wskazane osiągnięcie doktorantki, chociaż formalnie przyporządkowano go w tabeli zawartej w uzasadnieniu decyzji do prawidłowej kategorii - Kryterium 2.2,

b) bezpodstawnym i nieuzasadnionym kwestionowaniu naukowego charakteru stypendium NAWA Preludium BIS. 1 oraz różnicowaniu poziomu jego konkurencyjności i znaczenia naukowego w zestawieniu z konkursami NCN, NPRH i FNP, gdy tymczasem w Załączniku do Regulaminu, stanowiącym podstawę oceny osiągnięć doktoranta w ramach konkursu stypendialnego, wymienione osiągnięcia nie są różnicowane, lecz przypisane do tej samej kategorii osiągnięć, co Obliguje do ich równorzędnego traktowania,

c) nieprawidłowej ocenie osiągnięcia Skarżącej - publikacji w czasopiśmie parametryzowanym, skutkującej nieprzyznaniem punktów za publikację pierwszoautorską w czasopiśmie American Mineralogist, gdy tymczasem wymienione czasopismo figuruje w wykazie czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych sporządzonym przez Ministerstwo Edukacji i Nauki z liczbą punktów 100,

3) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 11 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo iż w jej uzasadnieniu - stwarzającym w istocie pozory uzasadnienia decyzji administracyjnej - nie wskazano, jakimi przesłankami kierowała się komisja, oceniając wymienione we wniosku osiągnięcia i nie wyjaśniono, jakie czynniki zadecydowały o przyznaniu za każde z nich określonej liczby punktów, gdy tymczasem uznaniowy charakter decyzji dodatkowo obligował organ do wyczerpującego przedstawienia stronie okoliczności determinujących wydanie rozstrzygnięcia nieuwzględniającego żądania strony,

4) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 3 kpa w zw. z art, 11 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, poprzez ograniczenie uzasadnienia skarżonej decyzji wyłącznie do zreferowania przesłanek, jakimi - co nie wynika z treści decyzji zapadłej w I instancji - miała kierować się komisja stypendialna, gdy tymczasem obowiązkiem organu odwoławczego, ponownie rozpoznającego sprawę, w myśl zasady przekonywania było wyczerpujące przedstawienie toku rozumowania i wyników oceny dokonanej samodzielnie w drugiej instancji, ze wskazaniem przyjętych kryteriów punktacji oraz wyjaśnieniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu Skarżąca m.in. wskazała, że zagwarantowana szkołom wyższym mocą art. 70 ust. 5 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1 Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce autonomia, zapewniająca im prawo do kształtowania wewnętrznego porządku prawnego społeczności akademickiej, nie ma charakteru nieograniczonego i nie oznacza zupełnej dowolności działania organów uczelni (wyrok NSA z 15.12.2021 r., III OSK 675/21).W związku z czym w postępowaniu w sprawie przyznania lub zwiększenia stypendium doktoranckiego winny one przestrzegać ogólnych zasad postępowania administracyjnego i respektować podstawowe założenia procedury administracyjnej. Powinny poczynić ustalenia w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 kpa, a następnie podjęte rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania stypendium doktoranckiego uzasadnić zgodnie z art. 107 § 3 kpa (wyrok WSA w Bydgoszczy z 1.12.2022 r., II SA/Bd 497/22).

Wskazała, iż zarówno decyzja Dziekana Szkoły Doktorskiej, jak i decyzja komisji stypendialnej, nie czynią zadość przepisom regulującym postępowanie administracyjne ani na płaszczyźnie materialnej, ani proceduralnej. Pomimo iż naruszenia, jakich dopuścił się organ I instancji, oceniając osiągnięcia Skarżącej pod kątem kryteriów przewidzianych w Załączniku do Regulaminu, stwarzały warunki do ingerencji organu odwoławczego. Dziekan zaakceptował wadliwe i nieuzasadnione rozstrzygnięcie komisji, dodatkowo uchybiając obowiązkowi ponownego, samodzielnego rozpoznania sprawy w duchu zasady dwuinstancyjności postępowania.

Zdaniem Skarżącej decyzja komisji stypendialnej, zamiast uzasadnienia zawierała "Kartę, oceny wniosku" obejmującą tabelę z liczbą punktów, jakie doktorantka uzyskała za wymienione we wniosku osiągnięcia w poszczególnych kategoriach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W pierwszej kolejności organ wskazał, że niniejsza sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego, gdyż nie jest załatwiana poprzez wydanie decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023r., poz. 742 ze zm.), zwanej dalej: ustawą, co do zasady stypendium doktoranckie otrzymuje doktorant nieposiadający stopnia doktora (art. 209 ust. 1 ustawy). Zatem, stypendium doktoranckie przysługuje z mocy ustawy, bez potrzeby wydawania aktu administracyjnego o jego przyznaniu jako czynność materialno-techniczną. Natomiast, zwiększenie stypendium doktoranckiego, zgodnie z Regulaminem przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego dla doktorantów szkół doktorskich w Uniwersytecie [...] w K. w ramach Inicjatywy Doskonałości Badawczej, stanowiącym załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] w K. z dnia 21 październik 2022 r., zwanym dalej Regulaminem, doktorant może otrzymać w drodze konkursu. Zwiększenie stypendium doktoranckiego doktorantom szkół doktorskich jest finansowane w ramach programu "Inicjatywa Doskonałości Badawczej" ze środków pozyskanych w związku z udziałem Uniwersytetu [...] w K. w programie "Inicjatywa doskonałości - uczelnia badawcza".

W myśl Regulaminu do konkursu przystąpić może każdy doktorant szkół doktorskich w Uniwersytecie [...], począwszy od drugiego roku kształcenia, pobierający stypendium doktoranckie. Komisja konkursowa rozpatruje wnioski na podstawie kryteriów podanych w załączniku do Regulaminu. Komisja weryfikuje podstawę przyznania punktów za poszczególne osiągnięcia naukowe oraz wyznacza punkt odcięcia w ramach obszaru. Wszystkie osiągnięcia publikacyjne zgłaszane w konkursie przez doktorantów SD muszą być afiliowane w [...], a publikacje zgłaszane przez doktorantów MŚSD muszą być afiliowane do jednego z podmiotów prowadzących wspólnie MŚSD i widoczne w profilu ORCID. Komisja przyznaje stypendium dziesięciu procentom doktorantów drugiego, trzeciego i czwartego roku szkół doktorskich, w SD zachowując podział na obszary nauki, proporcjonalnie do liczby doktorantów reprezentujących te obszary, i na lata kształcenia: w MŚSD stypendium przyznawane jest dziesięciu procentom doktorantów drugiego, trzeciego i czwartego roku. Jeśli dziesięć procent doktorantów w danym obszarze w SD lub w MŚSD nie stanowi liczby pełnej, komisja zaokrągla liczbę stypendiów w górę do liczby całkowitej. Przy obliczaniu liczby doktorantów brany jest pod uwagę stan na pierwszy dzień roku akademickiego, w którym ogłoszono konkurs. Po zakończonym konkursie komisja ogłasza wyniki, zamieszczając na stronach internetowych SD oraz MŚSD listę osób, które otrzymały stypendium. Od rozstrzygnięcia komisji przysługuje odwołanie do dziekana Szkoły Doktorskiej. Odwołanie wraz z uzasadnieniem doktorant składa w biurze SD w terminie do 7 dni od ogłoszenia wyników konkursu (§4 ust. 4 Regulaminu). Zatem, w Regulaminie przesądzono, że w tym zakresie nie jest wydawana decyzja, a jedynie rozstrzygnięcie, od którego przysługuje stronie odwołanie do dziekana.

Zdaniem organu sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego, rozstrzygnięcie dziekana w tym względzie powinno być ostateczne. Komisja nazwała wprawdzie swoje rozstrzygnięcie decyzją, niemniej jednak nie oznacza to, że jest to decyzja administracyjna w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto, z samej treści aktu nie wynika, aby była to decyzja administracyjna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że uczelnie działają jako zakłady administracyjne i posiadają szeroki zakres autonomii. Jest to jednostka organizacyjna nie będąca organem państwowym ani organem samorządu, która została powołana do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych. Zakład administracyjny jako jedna z form decentralizacji nie podlega władzy hierarchicznej organów administracji rządowej i sprawuje funkcje administracji publicznej samodzielnie, korzystając z władztwa zakładowego. Władztwo zakładowe nie jest jakimś samoistnym władztwem państwowym, lecz częścią tego władztwa, wynikającą z upoważnienia organów zakładu do abstrakcyjnych, jak i konkretnych regulacji na podstawie i w ramach ustaw. Istotę władztwa zakładowego stanowi zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z użytkownikami zakładu, jak również z osobami, które znalazły się na terenie zakładu w innym charakterze. W zakładzie administracyjnym proces realizacji zadań publicznych przebiega w obrębie szeroko pojętej jego organizacji. Wynika to z faktu, że grupa społeczna złożona z użytkowników zakładu administracyjnego ma zawsze (w danym przedziale czasu) charakter mniej lub bardziej zamknięty (por. wyrok NSA w Warszawie z 12 czerwca 200Ir., ISA 2521/00).

Organ wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentuje się również utarty pogląd, iż zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają jedynie akty zakładowe zewnętrzne, czyli rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków studenta, a przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego (por. wyrok WSA w Białymstoku z 15 lipca 2008 r., II SA/Bk 320/08 CBOISA), jako że są one decyzjami administracyjnymi. Z kolei od takich aktów należy odróżnić rozstrzygnięcia organów szkoły znajdujące podstawę prawną w wewnętrznych źródłach prawa, np. w regulaminie studiów, regulaminie Szkoły Doktorskiej, czy jak w tym przypadku Regulaminie przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego. Skoro więc nie są to przepisy o charakterze powszechnie obowiązującym, to mogą stanowić one podstawę prawną jedynie rozstrzygnięć związanych z tokiem studiów indywidualnie określonego studenta, czy doktoranta, które jednak nie przesądzają ostatecznie o jego sytuacji prawnej (nie mają charakteru zewnętrznego) (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 21 czerwca 2021r.,III SA/Kr 287/21).

Zdaniem organu Rektor działając w ramach autonomii uczelni w przedmiotowym Regulaminie określił, że przyznanie zwiększenia stypendiom doktoranckiego nastąpi w formie rozstrzygnięcia komisji konkursowej, od którego przysługuje odwołanie jedynie do dziekana Szkoły Doktorskiej. Organ wyjaśnił, że skarżąca - doktorantka III roku Szkoły Doktorskiej w dyscyplinie Nauk o Ziemi i Środowisku w obszarze nauk ścisłych i przyrodniczych oraz inżynieryjno- technicznych, na postawie Regulaminu, złożyła wniosek, a tym samym przystąpiła do konkursu o przyznanie jej zwiększenia stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2022/2023.

Komisja konkursowa rozstrzygnięciem z dnia 28 grudnia 2022r. nazwanym "decyzją nr [...]" nie przyznała doktorantce zwiększenia stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2022/2023.

W dniu 19 stycznia 2023r. doktorantka złożyła odwołanie od rozstrzygnięcia komisji konkursowej do dziekana Szkoły Doktorskiej. Dziekan po dokonanej analizie całości sprawy pismem z dnia 8 lutego 2023r. poinformowała skarżącą, że podtrzymuje decyzję komisji. Następnie pismem z dnia 23 marca 2023r. skarżąca wystąpiła do Dziekana Szkoły Doktorskiej o doręczenie jej decyzji dotyczącej rozpoznania złożonego odwołania od decyzji komisji konkursowej z dnia 28 grudnia 2022 r. Po otrzymaniu żądanych dokumentów Skarżąca złożyła na tę decyzję skargę do sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej jako ppsa), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ppsa).

Przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygnięcie, które zdaniem składu orzekającego w sprawie nosi wszystkie cechy aktu administracyjnego. Rozstrzygając władczo o prawach i obowiązkach strony, organ znajduje do tego podstawę w przepisach prawa nadających autonomię uczelniom wyższym. Nadanie tego rodzaju autonomii jest, zdaniem Sądu, formą sui generis przeniesienia na organy uczelni części uprawnień Państwa. W ten sposób należy rozumieć normę prawną, zamieszczoną w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Wynika z niej w szczególności, iż uprawnienia, nabyte przez uczelnię w stosunku do obywateli, mają swoje źródło w prawie publicznym. Choć zatem żaden akt prawny nie nazywa wewnętrznych organów uczelni – jako osoby prawnej (art. 9 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym) – organami administracyjnymi, należy jednak przyjąć, że uprawnienia do orzekania w sprawach obywateli nadają rektorowi, dziekanom i innym uprawnionym strukturom uczelni wyższych przymiot organu administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym. Prawidłowa, zgodna z Konstytucją wykładnia przepisów o autonomii uczelni, nie może bowiem prowadzić do wniosku, jakoby z faktu bycia studentem, względnie doktorantem, wynikało ograniczenie tych praw i wolności, które przysługują obywatelom nieposiadającym statusu studenta czy też doktoranta. Przekazanie uczelniom pewnych uprawnień publicznoprawnych nie oznacza więc, jak twierdzi organ, nieistnienia czy też ograniczenia kognicji sądu administracyjnego w stosunku do aktów władczych wydawanych przez organy tych uczelni. Przeciwnie, autonomia uczelni wyższych ma swoje granice ustawowe, do nich zaś należą, w pierwszym rzędzie, uprawnienia kontroli zgodności z prawem orzeczeń wydawanych w stosunku do obywateli, które to uprawnienia zostały powierzone sądom administracyjnym. Wyłączenie kognicji organów władzy publicznej, o którym mowa w art. 9 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, odnoszą się natomiast do tych spraw, w których to uczelnia, a nie obywatel, posiada status strony postępowania i jako taka jest adresatem rozstrzygnięcia.

Nie są zatem zasadne wywody organu co do niedopuszczalności skargi. Sam fakt jej dopuszczalności nie przesądza jednak o tym, czy skarga jest zasadna.

Spór między stronami skoncentrował się na nieprzyznaniu stronie zwiększonego stypendium doktorskiego. Organ stanął na stanowisku, że wobec nieuzyskania wymaganego limitu punktów przez stronę należy odmówić przyznania zwiększonego stypendium doktorskiego.

Skarżąca zaś stanęła na stanowisku, że jej osiągniecia naukowe są wystarczające do uzyskania zwiększonego stypendium doktorskiego.

W sporze tym rację należy przyznać organowi.

Rozpatrując zarzuty skarżącej, odnoszące się do treści zaskarżonej decyzji, Sąd nie podzielił poglądów, wyrażonych w treści skargi. Jakkolwiek bowiem, z opisanych wyżej przyczyn, obowiązek stosowania przez uczelnie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest bezsporny, to sam fakt niewymienienia ich wśród podstaw prawnych zaskarżonego aktu, nie czyni tego aktu wadliwym w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisu art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności. Zarzut ten nie może się ostać. Ustawowy zakres autonomii uczelni wyższej obejmuje w szczególności zasady sprawowania wewnętrznego nadzoru nad aktami wydawanymi przez organy uczelni (art. 34 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce). Nie ma prawnych przeszkód, aby w ramach struktury uczelni istniały wewnętrzne tryby odwoławcze. Wynika to zresztą z ponadtysiącletniej tradycji uniwersyteckiej. Skarżąca nie kwestionuje przy tym dopuszczalności istnienia wewnętrznego trybu odwoławczego, lecz koncentruje się na domniemanych naruszeniach przepisów, dotyczących zakresu kognicji organu II instancji. Tutaj należy jednak uczynić ważne zastrzeżenie, tej treści, iż do wspomnianego wewnętrznego trybu odwoławczego przepisy k.p.a. mają jedynie odpowiednie zastosowanie; akt wewnętrzny uczelni podlega kontroli sądu administracyjnego niezależnie od tego, czy ów wewnętrzny tryb został wyczerpany.

Istnieją dwie zasadnicze płaszczyzny kontroli zgodności z prawem aktu administracyjnego. Pierwszą z nich jest płaszczyzna prawa materialnego; skarżąca nie operuje jednak zarzutami odnoszącymi się wprost do naruszeń obowiązującego tutaj regulaminu konkursowego jako wewnętrznego aktu autonomicznej uczelni. Sąd w danym zakresie podziela całkowicie stanowisko organu, zawarte w odpowiedzi na skargę. Ocena "punktowa" poszczególnych zdarzeń, w których uczestniczyła skarżąca, tworząca materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, należy niewątpliwie do zakresu, w którym uczelnia jest samodzielna. Ta sama decyzja podlega jednak badaniu pod względem zgodności z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego; jak bowiem wspomniano, autonomia uczelni jest ściśle związana z przeniesieniem na nią części uprawnień publicznoprawnych Państwa, te zaś uprawnienia są ściśle limitowane przepisami Konstytucji i normami kodeksowymi (k.p.a.).

Pisząc o obowiązkach organu odwoławczego, Skarżąca pomija okoliczność, że nie chodzi tutaj o organ administracji publicznej w ścisłym znaczeniu, lecz o wewnątrzuczelnianą strukturę, umożliwiającą funkcjonowanie trybu odwoławczego. Niesłusznie zatem przypisuje skarżąca organowi naruszenie obowiązku ponownego, samodzielnego rozpoznania istoty sprawy. Zarzut ten nie mógłby być skuteczny nawet w stosunku do "zwykłego" organu odwoławczego. Nie jest prawdą, aby organ był obowiązany prowadzić ponownie samodzielnie całe postępowanie, a w szczególności gromadzić odrębne dowody i materiały sprawy. Tylko wówczas, gdy organ odwoławczy dopatrzy się naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, i równocześnie istotny wpływ na rozstrzygnięcie ma niewyjaśniony dotychczas zakres sprawy, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji (art. 138 § 2 k.p.a.). Jeżeli więc odpadnie jedna z tych przesłanek, organ odwoławczy orzeka co do istoty sprawy, nie prowadząc – jak chce Skarżąca – ponownego, samodzielnego postępowania w tak szerokim zakresie. Zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, uczyniony przez skarżącą, nie może być zatem uznany za trafny.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Skarżąca nie wykazała wprost, na czym to naruszenie miałoby polegać. Zarzut naruszenia zasady praworządności musi odnosić się, w każdym przypadku, do konkretnego zdarzenia prawnego, lub do zaniechania obowiązku. Skarżąca powraca tutaj do zakwestionowania oceny jej osiągnięć naukowych. Osiągnięcia te podlegają jednak ocenie nie pod względem zgodności z prawem, lecz zgodności ze stanem wiedzy. Sąd administracyjny nie może władczo wkraczać w dziedziny nauki i wyrażać zdania na temat ich zgodności czy też sprzeczności z przepisami prawa. Działalność naukowa nie jest, co do zasady, skrępowana ściśle wyznaczonymi granicami prawnymi; nie istnieje dziedzina wiedzy, która byłaby prawnie wyłączona z możliwości pracy naukowej. Myśl tę pośrednio wyraził ustawodawca w przepisie art. 3 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Również ocena przydatności poszczególnych osiągnięć naukowych wymyka się całkowicie prawnym ocenom, chociaż nie jest wykluczone kwestionowanie zgodności poszczególnych, indywidualnych rozstrzygnięć z konstytucyjnym zakresem obywatelskich praw i wolności. Nie jest więc zasadny zarzut naruszenia artykułu 7 k.p.a.

Na tymże tle należy rozpatrzyć kwestię naruszenia przepisu art. 77 k.p.a., odnoszący się do materiału dowodowego sprawy. Sąd dostrzega obfitość tego materiału oraz dokonanie przez organ jego szczegółowej oceny. Skarżąca nie wskazywała w toku postępowania żadnych wniosków dowodowych; jest oczywiste, iż poza kwestiami czysto naukowymi mogłyby tutaj wchodzić w grę jedynie kwestie personalne, te zaś, z uwagi na konieczność równego traktowania wszystkich uczestników konkursu, nie miałyby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (arg. z art. 78 § 1 k.p.a.). Zarzut skarżącej, błędnie odniesiony również do rzekomego naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., nie zasługuje więc w ocenie Sądu na uwzględnienie.

Skarżąca zarzuciła nadto organowi naruszenie przepisów art. 107 § 3 w związku z art. 11 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. I ten zarzut Sąd ocenił jako chybiony. Wyjaśnianie stronie przesłanek orzeczenia odnosi się w danym przypadku do podstaw oceny przydatności i jakości osiągnięć naukowych. Z przyczyn wyżej wspomnianych oceny tego rodzaju nie mają charakteru prawnego, jako iż są ściśle związane z konkretnymi dziedzinami wiedzy. Sąd nie podzielił poglądu, wyrażonego w treści skargi, jakoby organy wewnętrzne uczelni wyższej miały prawny obowiązek przedstawiania skarżącej przyjętego toku rozumowania i dokonanych ocen w sposób wyczerpujący. Obowiązek ten winien być bowiem realizowany w sposób właściwy danej dziedzinie nauki. Użycie w treści rozstrzygnięć związanych z tą dziedziną pojęć, a nawet skrótów myślowych, jest nie tylko prawnie dopuszczalne, lecz i konieczne, mając na względzie potrzebę zapewnienia wolności nauczania i badań naukowych, które są fundamentem przyjętego systemu funkcjonowania szkolnictwa wyższego (art. 3 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce). Sąd uznał, że organ dopełnił w tym względzie tych swoich obowiązków, które mogą podlegać ocenie pod względem zgodności z prawem.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z porządku prawnego

Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.