Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 696/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1 pkt 7, art. 199 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2354
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku I. E. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w części w sprawie ze skargi kasacyjnej I. E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1463/23 w sprawie ze skargi I. E. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 maja 2023 r. nr DPP-TPZ.0272.38.2023(1) w przedmiocie wpisu na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia 29 maja 2023 r. nr DPP-TPZ.0272.38.2023(1) postanowił zastosować wobec I. E. środki przewidziane w ustawie z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji a Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2023 r., poz. 129 ze zm.), w tym wpisać go do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, o którym mowa w art. 434 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r., poz. 2354 ze zm.).

Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1463/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. E. na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Skarżący wystąpił ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku, po czym pismem z dnia 16 października 2024 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 lit. e decyzji, czyli wpisania do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, o którym mowa w art. 434 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że analogiczna decyzja administracyjna została wydana wobec jego synów, żony oraz córki z jej mężem. Dodał, że decyzja wydana wobec jego syna została zakwestionowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który uchylił ją wyrokiem z dnia 25 września 2024 r. (sygn. V SA/Wa 1589/24). Skarżący szczegółowo opisał rozważania sądu przedstawione w uzasadnieniu tego wyroku.

Zdaniem skarżącego wpisanie do wykazu osób niepożądanych w Polsce prowadzi do cofnięcia zezwolenia na pobyt stały w Polsce, a w konsekwencji zmusza go do opuszczenia kraju. Dodał, że w wyniku tego może zostać poddany represji i odpowiedzialności karnej ze strony Federacji Rosyjskiej - której jest obywatelem – za działania wspierające Ukrainę w walce z Rosją. Wynika to z tego, że federacja walk MMA A., której udziałowcami są syn i córka skarżącego, wydała publicznie internetowe oświadczenie o wsparciu Ukrainy w wojnie z Rosją oraz przekazała na rzecz Ukrainy kwotę 30 tys. zł.

W rekapitulacji skarżący wskazał, że brak wstrzymania wykonalności decyzji w zakresie wpisania go do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany sprawia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ryzyko to w sposób oczywisty wynika z możliwości poniesienia odpowiedzialności karnej na terenie Rosji, w przypadku "wydalenia" skarżącego z Polski.

Pismem z dnia 7 listopada 2024 r. organ administracji przedstawił swoje stanowisko w sprawie, wnosząc o nieuwzględnienie wniosku skarżącego.

Pismem z dnia 14 listopada 2024 r. skarżący odniósł się do pisma organu administracji z dnia 7 listopada 2024 r. wyjaśniając, że wbrew argumentacji organu wniosek nie dotyczył wstrzymania wykonania całej decyzji, lecz jej części oraz, że wpisanie skarżącego do wykazu doprowadziło do cofnięcia mu i jego rodzinie zezwolenia na pobyt stały. Skarżący oświadczył, że obecnie toczy się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców (skan decyzji załączono do pisma) w przedmiocie cofnięcia zezwolenia skarżącemu na pobyt stały.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji służy ochronie tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby wywołać decyzja ostateczna, zanim zostanie przeprowadzona sądowoadministracyjna kontrola jej legalności. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, okoliczności i faktów, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 marca 2024 r., sygn. I GZ 321/24; 26 listopada 2007 r., sygn. II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. II FZ 106/11; 28 września 2011 r., sygn. I FZ 219/11).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał bezpośredniej relacji między wykonaniem zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzja (w części objętej wnioskiem) nie jest rozstrzygnięciem, w odniesieniu do którego można byłoby przyjąć, że jego wykonanie aktualizuje przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Z ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji a Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego, której przepisy stanowiły podstawę wydania decyzji, o wstrzymanie której wystąpił wnioskodawca wynika, że minister właściwy do spraw wewnętrznych wydaje decyzje w sprawach wpisu na listę i wykreślenia z niej oraz, że decyzja ta podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 3 ust. 1 i 10 w związku z art. 1 i 2 tej ustawy).

W tym też kontekście należy zwrócić uwagę na to, że decyzja ta nie rodzi jednak konsekwencji sugerowanych przez wnioskodawcę. Decyzja ta – jak należałoby przyjąć w świetle art. 302 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, czy też art. 199 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy w związku z art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji a Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego – może dopiero stanowić podstawę podjęcia kolejnych rozstrzygnięć, których potencjalne skutki mogłyby być oceniane z perspektywy wyznaczonej treścią art. 61 § 3 p.p.s.a.

Wobec treści przywołanych przepisów prawa oraz przedmiotu i charakteru sprawy rozstrzygniętej decyzją, o wstrzymanie której wystąpił wnioskodawca, należy stwierdzić, że przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej nie aktualizują się w postępowaniu wywołanym rozpoznawanym wnioskiem, natomiast będą mogły stanowić przedmiot oceny w postępowaniach poddanych regulacji wskazanych przepisów prawa, o ile w tym przedmiocie zostanie złożony stosowny wniosek. Wykonanie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 maja 2023 r. w zakresie wpisania skarżącego do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany nie może zatem być przyczyną wystąpienia opisanych we wniosku zagrożeń.

Należy podkreślić, że zarzucana we wniosku wadliwość zaskarżonej decyzji nie stanowi przesłanki jej wstrzymania, ponieważ na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie jego wykonania sąd administracyjny nie dokonuje merytorycznej oceny skargi (zob. np. postanowienia NSA z dnia: 9 czerwca 2011 r., sygn. II GZ 306/11, 21 grudnia 2011 r., sygn. II FZ 749/11, 11 stycznia 2013 r., sygn. II OSK 2895/12). Podobnie jak i przesłanki tej nie stanowi sam fakt wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na pobyt stały, tym bardziej, że może ona stanowić przedmiot kontroli sądu administracyjnego w odrębnej sprawie.

W świetle przedstawionych argumentów Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w części odnoszącej się do wpisania skarżącego do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany.

W związku z powyższym, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.