Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 568/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 1, art. 33 par. 2 pkt 2 lit b, art. 33 par. 2 pkt 6 lit c
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz (spr.) asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. w T. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 sierpnia 2023 r. nr 560000.71.2.2023.RED-ZARZUT-ROZ-L.M. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Inne w T. jako organ egzekucyjny, zgodnie z art. 19 § 4 ustawy z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479), dalej "u.p.e.a.", wszczął wobec M.-T. Sp. z o.o. w T. (skarżąca) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z [...] marca 2023 r. o numerach od [...], obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 11 do 12/2022.

Wszczęcie postępowania egzekucyjnego poprzedziło skierowanie do płatnika składek upomnień z [...] lutego 2023 r. o numerach od UPM560223000957 do UPM560223000959, obejmujących ww. należności. Upomnienia zostały skutecznie doręczone Spółce [...] lutego 2023 r. Należności objęte ww. upomnieniami zostały skierowane do egzekucji administracyjnej po upływie 7 dni od daty doręczenia upomnień, z powodu braku wpłat, które pokryłyby należności wymienione w dokumentach przedegzekucyjnych.

P. z [...] marca 2023 r. (nadanym w polskiej placówce pocztowej [...] marca 2023 r.) Spółka podniosła zarzut nieistnienia roszczenia wynikającego z ww. tytułów wykonawczych, ponadto określenia obowiązku w treści ww. tytułów wykonawczych niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z poszczególnych deklaracji ZUS za listopad i grudzień 2022 r. Spółka wskazała również na brak wymagalności należności składkowych określonych w ww. tytułach wykonawczych na skutek braku rozpoznania wniosków o rozłożenie na raty tych należności, a także na brak należytego rozliczenia przez ZUS dokonanych przez Spółkę wpłat tytułem spłaty układów ratalnych oraz należności składkowych począwszy od 2020 r. do chwili obecnej.

Dyrektor Oddziału ZUS w T. jako organ egzekucyjny, postanowieniem z [...] marca 2023 r., zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec M.-T. Sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...], do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie rozstrzygnięcia zgłoszonych zarzutów. Zarzuty zostały wniesione w terminie 7 dni od daty doręczenia zobowiązanemu odpisów ww. tytułów wykonawczych.

Postanowieniem z [...] czerwca 2023 r. Inne Oddział

w T., działający jako wierzyciel, oddalił wniesione przez Spółkę zarzuty w zakresie nieistnienia roszczenia wynikającego z ww. tytułów wykonawczych, określenia obowiązku w treści ww. tytułów wykonawczych niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z poszczególnych deklaracji ZUS za listopad i grudzień 2022 r., jak również

niewymagalności należności składkowych określonych w ww. tytułach wykonawczych na skutek braku rozpoznania wniosków o rozłożenie na raty tych należności. Natomiast

w zakresie podniesionego przez Spółkę zarzutu braku należytego rozliczenia przez ZUS dokonanych przez płatnika wpłat tytułem spłaty układów ratalnych oraz należności składkowych począwszy od 2020 r. do chwili obecnej, wierzyciel odmówił wszczęcia postępowania w oparciu o przepis art. 61a § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej "K.p.a.",

w związku z art. 33 § 2 u.p.e.a. Organ wyjaśnił, że okoliczność dotycząca rozliczenia konta płatnika składek nie mieści się w zamkniętym katalogu zarzutów, a tylko przesłanki wymienione przez ustawodawcę w art. 33 § 1 u.p.e.a. mogą być przedmiotem rozpatrzenia w trybie przewidzianym dla zarzutów w sprawie egzekucji. Wierzyciel nadmienił jednak, że szczegółowe informacje dotyczące rozliczenia konta Spółki M.-T. wraz z wykazem wpłat oraz sposobem ich rozliczenia zostały przekazane pismem z [...] października 2022 r. na adres pełnomocnika Spółki.

W złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu, Spółka wskazała na brak podstaw do oddalenia zarzutów, brak przeprowadzenia zawnioskowanych w zarzutach dowodów z dokumentów oraz brak merytorycznego rozpoznania zgłoszonych zarzutów, m. in. w zakresie formy prawnej negatywnego rozpoznania wniosku o rozłożenie należności składkowych na raty, niewłaściwego przyporządkowania potwierdzeń zapłaty składek ZUS za kwiecień 2022 r. i za sierpień 2022 r., braku podstaw do rozwiązania umów ratalnych, braku rozliczenia wpłaty kwoty [...]zł tytułem odsetek wyliczonych na [...] grudnia 2021 r. z tytułu spłaty układu ratalnego za okres od 1/2020 do 8/2020. Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego tytułów wykonawczych o numerach [...] oraz

o przeprowadzenie dowodów w postaci wniosków o rozłożenie na raty należności składkowych za okresy objęte ww. tytułami wykonawczymi.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023 r. Prezes Inne utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 33 § 2 u.p.e.a. i wyjaśnił, że wyłącznie przesłanki wskazane w tym przepisie mogą stanowić podstawę wniesienia zarzutu. Wniesienie zarzutu spoza katalogu wskazanego w tym przepisie nie uprawnia wierzyciela do jego rozpatrzenia. Dodatkowo przy ponownym rozpatrzeniu wniesionych zarzutów organ pozostaje związany zakresem przedmiotu postępowania I instancji - na tym etapie zarzutu nie można już rozszerzyć. Inne pozostaje wierzycielem wobec należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz FPiFGŚP, co wynika wprost z regulacji ustawy z dnia [...] października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1230), dalej: "u.s.u.s.".

Organ zauważył, że zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi z [...] marca 2023 r. o numerach [...] w części należności za listopad oraz grudzień 2022 r. Spółka podniosła wskazując na brak rozpoznania wniosków na raty, które zostały złożone przed upływem terminu płatności każdej z tych należności składkowych.

Dyrektor wyjaśnił, że na podstawie analizy danych zaewidencjonowanych na koncie płatnika, jak również dokumentów znajdujących się w aktach płatnika składek, w tym również dokumentów dotyczących wnioskowanej ulgi na należności za listopad i grudzień 2022 r., wierzyciel uznał, że Spółka nie dopełniła obowiązku, o którym mowa w art. 46 ust. 1 u.s.u.s., a z którego wynika, że płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Płatnik wystąpił o ulgę w spłacie tych należności, jednakże zarówno wniosek obejmujący składki za listopad 2022 r., jak i wniosek dotyczący składki za grudzień 2022 r., zostały rozpatrzone negatywnie. Zakład nie udzielił ulgi i nie zawarł ze Spółką umów cywilno-prawnych

o rozłożeniu na raty zaległości, tym samym płatnik zobowiązany był niezwłocznie uregulować należności za listopad i grudzień 2022 r. Organ wyjaśnił, że sam fakt, iż płatnik wnioskował o ulgę, nie może być utożsamiany z nieistnieniem obowiązku. Z tego powodu Zakład rozpatrując ponownie wniesiony przez Spółkę zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi z [...] marca 2023 r. o numerach [...] w części należności za listopad oraz grudzień 2022 r. nie znalazł podstaw w ustalonym stanie faktycznym oraz obowiązującym stanie prawnym do uwzględnienia zarzutu.

W kwestii podniesionego przez M.-T. Sp. z o.o. zarzutu określenia obowiązku w wymienionych w sentencji tytułach wykonawczych niezgodnie

z poszczególnymi deklaracjami ZUS DRA wierzyciel również przeanalizował ponownie zarówno wystawione tytuły wykonawcze, jak również złożone przez Spółkę deklaracje rozliczeniowe za listopad i grudzień 2022 r. Wierzyciel uwzględnił również aktualny stan zadłużenia za listopad i grudzień w chwili wystawienia ww. tytułów wykonawczych. Organ podniósł, że obowiązek wskazany w skierowanych wobec M.-T. Sp. z o.o. upomnieniach o numerach od [...] został określony zgodnie ze złożonymi przez Spółkę deklaracjami ZUS DRA i to na ich podstawie zostały wystawione wobec Spółki tytuły wykonawcze o numerach od [...], zawierające informację o wysokości zadłużenia. W tytułach dodatkowo wskazana została informacja o wysokości odsetek za zwłokę ustalonych na dzień wystawienia dokumentów, jak również o należnych kosztach upomnienia.

Organ zaznaczył, że wszystkie wpłaty dokonywane przez Spółkę po zerwaniu

w sierpniu 2022 r. zawartych umów ratalnych (wysokość wpłat nie odpowiada składkom wykazanym w deklaracjach rozliczeniowych - wpłaty są w niższych wysokościach) księgowane są na koncie płatnika zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zakład wyjaśnił, że od [...] stycznia 2018 r. zasady dotyczące rozliczania wpłat na poczet składek zmieniły się. Spółka powinna składki opłacać jednym przelewem dokonując wpłat na indywidualny numer rachunku składkowego. Każdą wpłatę Zakład dzieli proporcjonalnie na wszystkie rodzaje opłacanych składek, na podstawie ich udziału w ostatniej deklaracji rozliczeniowej. Podzieloną wpłatę rozlicza się w pierwszej kolejności na najstarsze zaległości, zgodnie z zasadami wynikającymi z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Inne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1831, z późn. zm.). Powyższe wpłaty rozliczyły się zgodnie z ww. rozporządzeniem na najstarsze należności.

Również i w tym przypadku wierzyciel rozpatrując ponownie wniesiony przez Spółkę zarzut określenia obowiązku w wymienionych w sentencji tytułach wykonawczych niezgodnie z poszczególnymi deklaracjami ZUS DRA nie znalazł podstaw w ustalonym stanie faktycznym oraz obowiązującym stanie prawnym do uwzględnienia tego zarzutu.

W kwestii podniesionego przez Spółkę zarzutu braku wymagalności obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi z powodu nierozpoznania wniosków Spółki

o rozłożenie na raty tych należności, Zakład ustalił, że Spółka pismem z [...] stycznia 2023r. została poinformowania o niewyrażeniu zgody na rozłożenie na raty należności składkowych za listopad 2022 r. Z kolei pismem z [...] lutego 2023 r. Spółka została poinformowana o niewyrażeniu zgody na rozłożenie na raty należności składkowych za grudzień 2022 r. Oznacza to, że nie doszło do rozłożenia na raty spłaty należności składkowych za listopad i grudzień 2022 r. Tym samym należności te nie zostały objęte umowami ratalnymi.

W ocenie organu, nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z brakiem wymagalności obowiązku z powodu rozłożenia na raty spłaty należności. W chwili skierowania egzekucji, należności za listopad i grudzień 2022 r. nie były objęte jakąkolwiek umową ratalną. Wierzyciel rozpatrując ponownie wniesiony przez Spółkę zarzut braku wymagalności obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi

z powodu nierozpoznania wniosków Spółki o rozłożenie na raty tych należności, nie miał zatem podstaw do uwzględnienia tego zarzutu w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego.

Wierzyciel ponownie przeanalizował wniesiony przez Spółkę zarzut braku należytego rozliczenia przez ZUS dokonanych przez płatnika wpłat tytułem spłaty układów ratalnych oraz należności składkowych począwszy od 2020 r. do chwili obecnej w odniesieniu do katalogu przesłanek wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. Organ stwierdził, że ww. przepis nie zawiera regulacji, która pozwoliłaby w trybie właściwym dla zarzutu, merytorycznie odnieść się do przywołanego przez Spółkę braku należytego rozliczenia przez ZUS dokonanych przez płatnika wpłat. Jest to okoliczność, która nie mieści się w katalogu zarzutów, dlatego nie może być w ramach tych zasad rozpatrzona. Zdaniem organu, brak jest zatem podstaw, by wszcząć w zakresie wskazanym przez Spółkę merytoryczne postępowanie.

Uwzględniając powyższy stan sprawy, rozpatrując ponownie, w imieniu Prezesa ZUS, wniesione przez Spółkę zarzuty w sprawie egzekucji, wierzyciel uznał, że nie zaistniały przesłanki, które uzasadniałyby zmianę podjętego rozstrzygnięcia. Dlatego wierzyciel utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z [...] czerwca 2023 r., na podstawie którego zostały oddalone zarzuty Spółki w sprawie egzekucji administracyjnej, natomiast w zakresie zarzutu braku należytego rozliczenia przez ZUS dokonanych przez płatnika wpłat tytułem spłaty układów ratalnych oraz należności składkowych począwszy od

2020 r. do chwili obecnej, odmówiono wszczęcia postępowania.

W skardze do tut. Sądu skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie w całości zarzucając:

1) bezprawne rozpatrzenie zażalenia w przedmiocie rozpoznania zarzutów przez ten sam organ, który wystawił tytuły wykonawcze, podczas gdy organem uprawnionym do rozpoznania zażalenia w przedmiocie zarzutów jest Prezes ZUS, a z oznaczeń podanych w treści zaskarżonego postanowienia nie sposób ustalić, aby organem wydającym był Prezes ZUS. Nie wskazano:

- ani podstawy prawnej wydania zaskarżonego postanowienia za Prezesa ZUS przez ZUS Oddział w T., a zatem przez organ, którego dotyczyło zażalenie,

- ani nie wykazano, aby A. S. - pracownik ZUS Oddział w T. - została upoważniona przez Prezesa ZUS do rozpoznawania za Prezesa ZUS zażaleń

w sprawach prowadzonych przez ZUS Oddział w T., a zatem ten sam Oddział ZUS, w którym A. S. jest zatrudniona,

- ani podstawy prawnej, aby A. S. w ogóle mogła zostać upoważniona do rozpoznawania takich spraw za Prezesa ZUS, skoro sprawa dotyczy jednostki, w której jest zatrudniona,

2) naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej

w art. 78 Konstytucji RP i w art. 15 k.p.a.,

3) z ostrożności brak podstaw do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia

o oddaleniu zarzutów,

4) z ostrożności brak przeprowadzenia zawnioskowanych w zażaleniu z dnia [...] czerwca 2023 r. i w zarzutach z dnia [...] marca 2023 r. dowodów z dokumentów zawnioskowanych w sprawie,

5) brak merytorycznego rozpoznania zgłoszonych zarzutów, m. in. w zakresie formy prawnej negatywnego rozpoznania wniosku o rozłożenie należności składkowych na raty, niewłaściwego przyporządkowania potwierdzeń zapłaty składek ZUS za kwiecień 2022 r. i za sierpień 2022 r., braku podstaw do rozwiązania umów ratalnych, braku rozliczenia wpłaty kwoty [...]zł tytułem odsetek wyliczonych na [...] grudnia 2021 r. z tytułu spłaty układu ratalnego za okres od 01/2020 do 08/2020 (sprawa znak: [...]), braku wskazania konkretnej podstawy prawnej (konkretnej jednostki redakcyjnej konkretnego aktu prawnego) rozstrzygnięcia co do każdego

z zarzutów.

W związku z powyższymi zarzutami, Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności całości postanowienia z dnia [...] sierpnia 2023 r. z racji wydania go bez podstawy prawnej, ewentualnie z rażącym naruszeniem prawa. Alternatywnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia z racji naruszenia przepisów art. 83c ust. 1a u.s.u.s. w zw. z art. 83 ust. 4 tej ustawy w zw. z art. 34 § 3 u.p.e.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów (wymienionych i załączonych do skargi) z racji ich pominięcia przez ZUS pomimo składanych wniosków.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Z p.p.s.a. wynika, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145

§ 1 p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odwoławczego, utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie, w którym oddalono zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W postępowaniu egzekucyjnym skarżąca podniosła zarzuty:

- nieistnienia roszczenia objętego tytułami wykonawczymi o numerze od TW

[...] z [...] marca 2023 r. (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.),

- określenia obowiązku w tytułach wykonawczych o numerach od [...] z [...] marca 2023 r. niezgodnie z poszczególnymi deklaracjami miesięcznymi ZUS DRA. (art. 33 § 2 pkt 2 lit. b u.p.e.a.),

- braku wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o numerach od TW [...] z [...] marca 2023 r., z powodu nierozpoznania wniosku o rozłożenie na raty tych należności (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a.),

- braku należytego rozliczenia przez ZUS dokonanych przez Spółkę wpłat tytułem układów ratalnych oraz należności składkowych począwszy od 2020 r. "do chwili obecnej", nie wskazując podstawy prawnej tego zarzutu.

Wbrew zarzutom skargi organ odniósł się do ww. zarzutów w kontekście także wyżej wskazanej podstawy prawnej.

Podać należy, że podstawę prawną kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z treści art. 33 § 1 u.p.e.a. wynika, że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawy zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej zostały enumeratywnie wymienione w § 2 przytoczonego przepisu. W literaturze przedmiotu zauważa się, że zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji. Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dlatego zobowiązany wnosząc zarzut, zamierza wykazać, że: a) obowiązek nie istnieje (art. 33 § 2 pkt 1), b) wprawdzie obowiązek został nałożony na zobowiązanego wskazanego

w tytule wykonawczym, ale określenie obowiązku w tytule wykonawczym odbiega od treści nałożonego obowiązku (art. 33 § 2 pkt 2), c) obowiązek został nałożony na inną osobę niż wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany (art. 33 § 2 pkt 3), d) tytuł wykonawczy został wystawiony przedwcześnie, bo przed doręczeniem zobowiązanemu upomnienia, które było wymagane (art. 33 § 2 pkt 4), e) obowiązek wygasł w całości lub w części, dlatego nie było podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 33 § 2 pkt 5), albo e) obowiązek nie jest wymagalny, dlatego nie było podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 33 § 2 pkt 6) (tak P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne

w administracji. Komentarz, wyd. IX, W., WKP 2021, art. 33).

W zakresie podniesionego w skardze zarzutu, którego uwzględnienie miałoby skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia, zaznaczenia

w pierwszej kolejności wymaga okoliczność, że wierzycielem jest Inne. ZUS zgodnie z art. 66 ust. 1 u.s.u.s. ma status państwowej jednostki organizacyjnej posiadającej osobowość prawną. Artykuł 66 ust. 4 u.s.u.s. wskazuje, że Zakładowi przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej,

w zakresie prowadzonej przez Zakład działalności, określonej w art. 68-71. Przyjęte rozwiązanie oznacza, że Zakład jest uprawniony do działania w sferze prawa cywilnego, jak również dopuszczalne są sytuacje, w których jego działanie odbywa się w formach charakterystycznych dla działań organów administracji publicznej. Działalność administracyjna związana jest przede wszystkim z wydawaniem rozstrzygnięć indywidualnych w formie decyzji administracyjnych, zaświadczeń, a także dokonywaniem szeroko rozumianych czynności egzekucyjnych (zarówno jako wierzyciel, jak i organ egzekucyjny). W powyższym zakresie indywidualne rozstrzygnięcia nie są wydawane przez ZUS jako osobę prawną, lecz organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym (por. J. Wantoch-Rekowski, T. Brzezicki [w:] M. Bartoszewska,

J. Lachowski, A. Laskowska-Hulisz, M. Łabanowski, W. Morawski, A. Radzisław,

L. Ramlo, J. Wantoch-Rekowski, T. Brzezicki, Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, Warszawa 2015, art. 66). W postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w stosunku do terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu jest Prezes Zakładu (art. 66 ust. 5 u.s.u.s.). Z przepisów art. 83c ust. 1a u.s.u.s. stanowiącego przepis szczególny do regulacji przyjętych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że do postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez Zakład jako wierzyciela na podstawie przepisów

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepis art. 83 ust. 4 stosuje się odpowiednio, z tym, że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Zgodnie z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. od decyzji przyznającej świadczenie

w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie,

o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Nie jest zatem zasadny podniesiony w skardze zarzut bezprawnego rozpatrzenia zażalenia w przedmiocie rozpoznania zarzutów przez ten sam organ, który wystawił tytuły wykonawcze oraz zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Opierając się na przytoczonych regulacjach stwierdzić trzeba, że rozpatrzenie zarzutów w przedmiotowej sprawie należało w pierwszej instancji do Inne. Prawidłowo też, zażalenie zostało rozpatrzone przez Prezesa ZUS.

Jak stwierdził w postanowieniu z 21 marca 2014 r., sygn. akt II UK 521/13 Sąd Najwyższy (dostępne w: LEX nr 2565445), okoliczność, że "w aktach sprawy nie ma upoważnienia dla pracownika Zakładu pochodzącego od Prezesa Zakładu nie jest równoznaczne z tym, że decyzja została wydania bez takiego upoważnienia.

W judykaturze i doktrynie przyjmuje się, że należy oddzielić udzielenie pełnomocnictwa (upoważnienia) od jego pisemnego udokumentowania. W rezultacie przyjmuje się, że dokument pełnomocnictwa i jego wydanie nie mają znaczenia konstytutywnego, gdyż taki charakter posiada samo udzielenie umocowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2008 r., II PK 235/07, OSNP 2009 nr 15-16, poz. 198, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2008 r., II UK 75/08, LEX nr 785529, czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2011 r., I UK 78/11, LEX nr 1084699). Z samego zatem braku dołączenia do akt sprawy upoważnienia nie wynika brak umocowania pracownika Zakładu do wydania zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji". Identyczne stanowisko przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1890/16.

Sąd w tut. składzie ww. poglądy podziela.

Zatem zwrócić należy uwagę na treść § 2 ust. 2 załącznika pt. "STATUT Inne do wydanego na podstawie art. 74 ust. 5 u.s.u.s. rozporządzenia Ministra Rodziny i P. Społecznej z dnia [...] marca 2021 r. w sprawie nadania statutu Inne (Dz. U. z 2021 r., poz. 431),

z którego wynika, że Prezes Zakładu może upoważnić: 1) pracowników Zakładu i inne osoby do reprezentowania Zakładu w określonym przez siebie zakresie, z prawem udzielenia dalszych pełnomocnictw; 2) pracowników Zakładu do wydawania decyzji

w określonych przez siebie sprawach.

Podkreślić należy, że odcisk pieczęci imiennej na zaskarżonym postanowieniu wskazuje, że zostało ono podpisane z upoważnienia Prezesa ZUS przez Zastępcę Dyrektora Oddziału ZUS w T. A. S.. Już tylko dodatkowo zauważyć należy, że organ wraz z odpowiedzią na skargę przedstawił upoważnienie nr [...]/WP z dnia [...] marca 2021 r. dla A. S. do wydawania w imieniu Inne lub Prezesa Inne postanowień w sprawach, w których Inne występuje jako wierzyciel na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (k. 36 akt sądowych). Załączył również wydane w tożsamym zakresie upoważnienie nr [...]/WP z dnia [...] marca 2021r. dla M. W., która wydała postanowienie w przedmiocie oddalenia zarzutów w pierwszej instancji (k. 35 akt sądowych). Niezasadnie więc skarżąca podnosi z jednej strony, że wskazana osoba nie została upoważniona przez Prezesa ZUS do rozpoznawania zażaleń w sprawach prowadzonych przez ZUS Oddział w T., a z drugiej – że brak podstawy prawnej, aby w ogóle mogła zostać upoważniona do rozpoznawania takich spraw za Prezesa ZUS. Przeczą temu opisane ramy prawne i przedstawione powyżej okoliczności.

Pozostałe zarzuty skargi koncentrują się na braku podstaw do oddalenia zgłoszonych w sprawie egzekucji administracyjnej zarzutów. W tej kwestii należy podkreślić, że w postanowieniu o oddaleniu zarzutów z dnia [...] marca 2023 r. ZUS wskazał, że [...] lutego 2023 r. Inspektorat ZUS w Brodnicy skierował wobec zobowiązanej spółki jako płatnika składek, upomnienia o numerach od UPM 560223000957 do UPM 560223000959 wzywające do zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - za okres od 11/2022 do 12/2022. Upomnienia zostały skierowane na aktualny adres siedziby spółki, zgodnie z obowiązującymi przepisami i doręczone [...] lutego 2023 r. Z powodu braku wpłat, które pokryłyby te należności, Zakład wystawił tytuły wykonawcze o numerach od TW [...] i skierował je do egzekucji administracyjnej. Wymienione tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami o zajęciu rachunku bankowego zostały doręczone spółce dnia [...] marca 2023 r., natomiast bank - dłużnik zajętej wierzytelności odebrał je w dniu [...] marca 2023 r.

Odnośnie do zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi

o numerze od TW [...] w części dotyczącej należności za listopad oraz grudzień 2022 r., ZUS ustalił, że spółka za wskazane okresy rozliczeniowe nie zapłaciła składek. W stosunku do należności z tytułu składek za ww. okres spółka nie spełniła obowiązku, o którym mowa w art. 46 ust. 1 u.s.u.s., z którego wynika, że płatnik składek, jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Konsekwencją niewykonania powyższego obowiązku było wystawienie przez Zakład upomnień o wskazanych numerach wzywających do uregulowania należności z tytułu składek, a następnie, po upływie 7 dni od ich doręczenia - wobec nadal nieuregulowanych należności, wystawienie tytułów wykonawczych o numerach od TW [...] i skierowanie ich do egzekucji administracyjnej. Ponadto organ słusznie wyjaśnił, że od [...] stycznia 2018r. zasady dotyczące rozliczania wpłat na poczet składek zmieniły się. Składki powinny być opłacane jednym przelewem dokonującym wpłat na indywidualny numer rachunku składkowego. Każdą wpłatę Zakład dzieli proporcjonalnie na wszystkie rodzaje opłacanych składek, na podstawie ich udziału w ostatniej deklaracji rozliczeniowej. Podzieloną wpłatę rozlicza się w pierwszej kolejności na najstarsze zaległości, zgodnie

z zasadami wynikającymi z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] września 2017 r.

w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Inne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1831, z późn. zm.). Skarżąca natomiast nie przedłożyła żadnego dowodu potwierdzającego dokonanie wpłat na poczet należności za listopad i grudzień 2022 r. Jeżeli takie wpłaty zostałyby dokonane, to poprzez przedstawienie stosownego dokumentu mogła łatwo obalić ustalenia organu o braku wpłaty na koncie.

W kwestii zarzutu określenia obowiązku w tytułach wykonawczych niezgodnie

z poszczególnymi deklaracjami ZUS DRA, Zakład podał, że obowiązek wskazany

w skierowanych do spółki upomnieniach został określony zgodnie ze złożonymi przez nią deklaracjami i to na podstawie tych upomnień wystawione zostały tytuły wykonawcze

o numerach od TW [...], zawierające informację

o wysokości zadłużenia w dacie ich wystawienia. Obowiązek wskazany w skierowanych do M.-T. sp. z o.o. upomnieniach o numerach od UPM560223000957 do UPM560223000959 został określony zgodnie ze złożonymi przez spółkę deklaracjami ZUS DRA za listopad i grudzień 2022 r. Na ich podstawie zostały wystawione tytuły wykonawcze od [...], wskazujące wysokość zadłużenia. Według złożonych deklaracji ZUS DRA spółka była obowiązana do opłacenia:

1) za listopad 2022 r. - należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne - [...] zł, na ubezpieczenie zdrowotne - [...] zł, na FPiFGŚP - [...] zł, łącznie - [...] zł;

2) za grudzień 2022 r. - należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne - [...] zł, na ubezpieczenie zdrowotne - [...] zł, na FPiFGŚP - [...] zł, łącznie-6.438,60,89 zł.

Nie budzi zatem wątpliwości, że wskazane w upomnieniach i tytułach wykonawczych należności mają w pełni oparcie w ww. deklaracjach ZUS DRA za listopad i grudzień 2022r. Kwoty należności wskazane przez spółkę w złożonych przez nią deklaracjach rozliczeniowych ZUS DRA pokrywają się z tymi, które organ wykazał w upomnieniach, jak również w tytułach wykonawczych. Organ powiększył je o odsetki i koszty upomnienia, jednakże rację ma organ, że nie świadczy to o braku zgodności upomnień i tytułów wykonawczych z deklaracjami rozliczeniowymi. Organ dołączył ww. deklaracje do odpowiedzi na skargę. Tut. Sąd w celu zweryfikowania ustaleń przedstawionych

w postanowieniach przeprowadził dowód z tych dokumentów w trybie art. 106 § 3 O.p. (wydruki deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA za listopad i grudzień 2022 r. - k. 45-48 akt sądowych). Skoro deklaracje nie zostały podważone (np. w wyniku ich korekty lub wydania decyzji przez organ), to nie ma podstaw do twierdzenia, że obowiązek w tytułach wykonawczych został określony niezgodnie z deklaracjami złożonymi przez spółkę,

a więc z dokumentami jej znanymi i od niej pochodzącymi. W złożonej skardze skarżąca skutecznie nie wykazuje i nie udowadnia, że brak jest zgodności między obowiązkiem określonym w tytułach wykonawczych a danymi wynikającymi ze złożonych przez skarżącą deklaracji ZUS DRA.

W dalszej kolejności, odnosząc się do braku wymagalności należności z uwagi na nierozpoznanie wniosków o rozłożenie na raty, ZUS wskazał, że spółka pismem z [...] stycznia 2023 r. została poinformowania o niewyrażeniu zgody na rozłożenie na raty należności składkowych za listopad 2022 r. Z kolei pismem z [...] lutego 2023 r. spółka została poinformowana o niewyrażeniu zgody na rozłożenie na raty należności składkowych za grudzień 2022 r. Oznacza to, że nie doszło do rozłożenia na raty spłaty należności składkowych za listopad i grudzień 2022 r. Tym samym należności te nie zostały objęte umowami ratalnymi. W związku z tym nie zachodzą wątpliwości, że

w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z brakiem wymagalności obowiązku

z powodu rozłożenia na raty spłaty należności. W chwili skierowania egzekucji, należności za listopad i grudzień 2022 r. nie były objęte jakąkolwiek umową ratalną. Nie stanowi natomiast podstawy do niewystawienia upomnienia oraz tytułu wykonawczego sam fakt złożenia wniosku o rozłożenie należności na raty. K. jest uzyskanie tego prawa, co ma wpływ na wymagalność należności składkowych. Sąd zauważa, że spory o przyznanie układu ratalnego podlegają rozpoznaniu odrębnie w postępowaniu przed sądami powszechnymi i wykraczają poza granice przedmiotowej sprawy. Ze skargi oraz odpowiedzi na skargę wynika, że spory sądowe w tym przedmiocie są prowadzone, jednak dopóki taki układ ratalny nie zostanie ustalony, to okoliczność prowadzenia postepowań przed sądami powszechnymi nie ma wpływu na ocenę wymagalności należności składkowych objętych tytułami wykonawczymi. Organ przyznaje, że spółka występowała o układ ratalny za wiele okresów rozliczeniowych na przestrzeni kilku lat.

W części jej wnioski zostały uwzględnione, jednakże na skutek niewywiązywania się

z układów ratalnych, w kolejnych okresach ulgi tej nie przyznawano, w tym za okresy objęte zaskarżonym postanowieniem w niniejszej sprawie, czyli za listopad i grudzień 2022 r. Zatem odpowiadając na następne wnioski skarżącej o rozłożenie na raty należności, ZUS kolejnymi pismami informował o braku zgody na udzielenie wnioskowanych ulg.

Reasumując należy stwierdzić, że należności składkowe wykazane

w upomnieniach i tytułach wykonawczych za listopad i grudzień 2022 r. wynikają

z deklaracji złożonych przez skarżącą spółkę, brak jest dowodu zapłaty tych należności (skarżąca go nie przedstawiła również na etapie skargi), brak ustanowionego układu ratalnego stanowiącego przeszkodę do wystawienia tytułów wykonawczych.

W konsekwencji powyższego, uprawnione jest stanowisko organu o niezasadności zarzutów w zakresie nieistnieniu roszczenia (obowiązku) objętego tytułami wykonawczymi o numerach od [...] z [...] marca 2023 r., określenia obowiązku w tych tytułach niezgodnie z deklaracjami miesięcznymi ZUS DRA i braku wymagalności obowiązku z powodu nierozpoznania wniosku

o rozłożenie na raty.

Zasadnie także organ nie znalazł podstaw do dokonywania w ramach oceny zarzutów dotyczących należności za listopad i grudzień 2022 r., rozliczeń za kilkadziesiąt okresów rozliczeniowych poprzedzających okresy rozliczeniowe objęte niniejszą sprawą. Organ w tym zakresie powołując art. 61a § 1 K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania

w sprawie zarzutu braku należytego rozliczenia przez ZUS dokonanych przez spółkę wpłat tytułem układów ratalnych oraz należności składkowych począwszy od 2020 r. do chwili obecnej. Skoro organ powołując się na indywidualny numer rachunku składkowego spółki ustala brak wpłat składek za listopad i grudzień 2022 r., natomiast spółka nie przedkłada dowodu zapłaty lub zawarcia układu ratalnego obejmującego te należności, to w ramach tego postępowania nie można rozliczać wpłat dokonywanych tytułem wcześniejszych układów ratalnych oraz wpłat za kilkadziesiąt okresów rozliczeniowych

i "poszukiwać" ewentualnej nadpłaty za inny okres składkowy. Dokonywanie weryfikacji rozliczeń za kilkadziesiąt wcześniejszych okresów rozliczeniowych – przy braku wskazania konkretnych wpłat mających regulować należności objęte przedmiotowymi tytułami za listopad i grudzień 2022 r. oraz układu ratalnego dotyczącego tych konkretnie okresów rozliczeniowych objętych tytułami wykonawczymi (za listopad i grudzień 2022 r.) wykracza poza zarzuty określone w art. 33 § 2 u.p.e.a. Przepisy te nie przewidują zarzutu w postaci braku należytego rozliczenia przez ZUS dokonanych przez płatnika wpłat na przestrzeni wielu lat. Jeżeli organ podnosi, że brak jest wpłaty na indywidualnym koncie płatnika za konkretne okresy rozliczeniowe (w tym przypadku za listopad i grudzień 2022 r.) i składki nie zostały objęte układem ratalnym obejmującym te okresy rozliczeniowe, to Spółka powinna wykazać, że dokonała konkretnej wpłaty w konkretnym dniu lub zawarła układ ratalny, które skutkują brakiem istnienia i wymagalności obowiązku zapłaty składek za te konkretne okresy rozliczeniowe. Nie wystarczy złożenie wniosku o rozłożenie na raty należności z tytułu składek. Jeżeli Spółka uważa, że za konkretny okres rozliczeniowy występuje nadpłata w zapłacie składek, to powinna wystąpić do organu ze stosownym wnioskiem, w celu jej ewentualnego ustalenia. W przeciwnym razie zawsze można kwestionować tytuły wykonawcze powołując się na konieczność weryfikowania wstecz kilkudziesięciu okresów rozliczeniowych, przy braku konkretnych dowodów wpłaty, które powinny być uznane za wpłaty na poczet spornych należności aktualnie analizowanych okresów.

W granicach przedmiotowej sprawy nie może być oceniana też kwestia czy zasadne było rozwiązanie umów ratalnych, czy nie było ku temu podstaw, jak również co do zastosowanej formy prawnej negatywnego rozpoznania wniosku o rozłożenie należności składkowych na raty, niewłaściwego przyporządkowania potwierdzeń zapłaty składek ZUS za inne okresy rozliczeniowe.

Końcowo należy podkreślić, że Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych Spółki (w tym wystąpienia o przekazanie akt przez Sąd Okręgowy w T., z załączonych do skargi 5 wyroków tego Sądu, wniosków

o rozłożenie na raty, odmowy ZUS na wnioski o rozłożenie na raty należności składkowych) i części wniosku organu (z apelacji organu rentowego). Przepis art. 106

§ 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie szeregu dowodów z dokumentów, które w istocie miałyby zmierzać do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie wykraczających poza przedmiot sprawy. Sąd uznał, że uwzględnienie wniosków dowodowych wskazanych przez skarżącą nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy wraz z przeprowadzeniem dowodu z deklaracji rozliczeniowych załączonych do odpowiedzi na skargę - stwarzał Sądowi możliwość dokonania pełnej oceny legalności zaskarżonego postanowienia. Sąd uwzględnił wniosek organu w zakresie deklaracji złożonych przez spółkę za listopad

i grudzień 2022 r. załączone do odpowiedzi na skargę, a zatem od niej pochodzących

i tym samym znanych stronie skarżącej. Ponadto część dokumentów, które są wymieniane w skardze w ramach wniosku dowodowego znajduje się w aktach administracyjnych np. upomnienia. Nie zachodziła też potrzeba analizowania treści apelacji organu załączonej do odpowiedzi na skargę, a dotyczącej zaskarżenia wyroku sądu powszechnego (I instancji) wskazującego formę rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy ustanowienia układu ratalnego. Okoliczności te nie mają bowiem znaczenia dla oceny niniejszej sprawy. Podobnie jak okoliczność, że Spółka składała wielokrotnie wnioski o raty, kierowała pisma do ZUS i pisma do niej kierował ZUS. Istotna bowiem dla sprawy jest okoliczność, że końcowo układ ratalny za okresy listopad i grudzień 2022 r. nie został zawarty, na koncie płatnika brak wpłat za ten okres i nie została stwierdzona nadpłata, która mogłaby być zaliczona na poczet należności za te okresy rozliczeniowe.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił. Orzeczenia sądów administracyjnych, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: [...]