Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 809/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie administracyjne
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1 pkt 4 i par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Asesor WSA Tomasz Furmanek Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 4 września 2023 r. nr KO.4118.8.2023 w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przypadającej do zwrotu wraz z odsetkami za niektóre miesiące 2018 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Skierniewice z dnia 17 lipca 2023 r., nr OKS.4431.20.2020; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach na rzecz skarżącej kwotę 1019 (jeden tysiąc dziewiętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 września 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach (dalej: SKO, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję od decyzji Wójta Gminy S. z dnia 17 lipca 2023 r. (dalej: Wójt, organ I instancji) w sprawie określenia należności przypadającej do zwrotu do budżetu Gminy S. z tytułu dotacji wykorzystanej w 2018 r. niezgodnie z przeznaczeniem przez K. S,, prowadzącą Niepubliczny Punkt Przedszkolny "A" w M. (dalej: skarżąca). W uzasadnieniu wskazano, że chodzi o kwotę 2.545 zł, stanowiącą równowartość kwoty, którą skarżąca otrzymała w 2018 r. z Powiatowego Urzędu Pracy w S. tytułem refundacji wynagrodzenia M. M.. Zdaniem organu, obowiązek zwrotu dotacji w tej kwocie wynika z zakazu podwójnego finansowania wydatków beneficjenta dotacji - raz ze środków dotacyjnych, dwa z innych źródeł.

W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję w całości zarzucając jej:

I. Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 7 i art. 8 § 1 i 2 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób rażąco naruszający zasadę podejmowania wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego, oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych, oraz niepodjęciu wszelkich czynności wymaganych od organu, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz na działaniu w sposób rażąco naruszający zaufanie do władzy publicznej;

2) art. 75, art. 77, art. 78 i art. 80 w zw. z art. 7 kpa polegającym na braku zgromadzenia dowodów w sprawie, błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych i prawnych oraz narusza zasady dowodowe określone w kpa i w konsekwencji niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy pomimo tego, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) art. 15 kpa, statuującego zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, poprzez brak przeprowadzenia samodzielnego, kompleksowego, własnego postępowania dowodowego, wyjaśniającego i administracyjnego przez organ II instancji, a jedynie bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu I instancji w zakresie nieprawidłowości w wydatkowaniu przez skarżącą środków z dotacji oświatowej, powielenie stwierdzeń dokonanych przez organ I instancji, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia istoty postępowania w dwóch instancjach, a tym samym rażąco naruszyło zasadę przeprowadzenia własnego postępowania przez organ II instancji;

4) art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez brak należytego i dokładnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, odnoszących się do określenia zasadności i wysokości dotacji do zwrotu, to jest brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji co do uznania dotacji za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, brak własnego uzasadnienia przez organ odwoławczy co do zakwestionowanego wydatku, z przytoczeniem uzasadnienia prawnego i wyjaśnieniem podstaw prawnych, braku własnych ustaleń organu II Instancji wydającego decyzję, a oparcie decyzji i jej uzasadnienia w całości i wyłącznie na treści decyzji I instancji;

II. Naruszenie prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:

1) art. 252 ust. 1 pkt 1 ufp w zw. z art. 35 ust. 1 i art. 36 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (ufzo) poprzez błędną wykładnię i uznanie, że dotacja została wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem; Uchwały Rady Gminy S. nr XXXI1/151/2017 z 9 lutego 2017 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół, przedszkoli oraz innych form wychowania przedszkolnego prowadzonych na terenie Gminy S. przez osoby prawne i fizyczne, a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, w ten sposób, że strona dokonała rozliczenia pobranej i wydatkowanej dotacji za rok 2018 zgodnie z przepisami uchwały, co zostało zatwierdzone przez organy Gminy zgodnie z obowiązującymi przepisami tego aktu prawa miejscowego;

Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją ją poprzedzającą oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.

Skarga była zasadna.

Kontroli Sądu poddano decyzję SKO z dnia 4 września 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta z dnia 17 lipca 2023 r. w sprawie przypadającej do zwrotu części dotacji za 2018 r. jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Decyzje organów obu instancji były wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek uchylenia poprzedniej decyzji SKO w tej sprawie (z dnia 29 listopada 2021 r.) prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 13 kwietnia 2022 r. I SA/Łd 116/22.

W wyroku tym Sąd wypowiedział się w kwestii podstawy prawnej co do spornego w wykorzystania dotacji na pokrycie wynagrodzenia dla pomocy nauczyciela, na które jednocześnie otrzymała środki z Powiatowego Urzędu Pracy na podstawie umowy o zorganizowanie prac interwencyjnych.

Sąd przypomniał, że za okres wrzesień – grudzień 2018 r. skarżąca otrzymała dotację z Urzędu Gminy S. w kwocie 10.800 zł tytułem wynagrodzenia dla pomocy nauczyciela. Jednocześnie na podstawie umowy o zorganizowanie prac interwencyjnych skarżąca otrzymała z Powiatowego Urzędu Pracy za okres 6 miesięcy (od 13 września 2018 r. do 12 marca 2019 r. częściową refundację wynagrodzenia osoby zatrudnionej na stanowisku pomoc nauczyciela w kwocie 5832,44 zł, co wynika z pisma PUP z dnia 19 lutego 2020 r.

Z powyższych okoliczności organy wysnuły następujące wnioski: po pierwsze, środki na wynagrodzenie pracownika pomoc nauczyciela pochodzące z PUP za okres wrzesień-grudzień 2018r. wyniosły 3523,82 zł; po drugie, w części dotyczącej kwoty 3523,82 zł wynagrodzenie pracownika pomoc nauczyciela w okresie wrzesień – grudzień 2018r. było sfinansowane z obu źródeł to jest dotacji Urzędu Gminy i umowy z PUP; po trzecie, skarżąca złożyła rozliczenie dotacji za rok 2018, które zostało zaakceptowane przez organ gminy, zaś w protokole pokontrolnym nie stwierdzono, by dotacja pozostała niewykorzystana w jakiejkolwiek części.

W konsekwencji przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji uznał, że dotacja w kwocie 3532,82 zł była niewykorzystana, zaś organ odwoławczy przyjął, że w tak oznaczonej części dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.

Jednocześnie jednak żaden z organów nie wskazał podstawy prawnej swojego stanowiska.

W tej sytuacji Sąd zgodził się należy ze skarżącą, że żaden z organów nie wskazał przepisu prawa zabraniającego współfinansowania placówki oświatowej z różnych źródeł, nie wskazał również żadnego przepisu nakazującego zwrot dotacji w sytuacji uzyskania dofinansowania z dwóch źródeł, nie podał też, dlaczego uznano, że zwrotowi winna podlegać dotacja, a nie dofinansowanie z PUP. Z tego powodu Sąd uznał zarzut naruszenia art. 107 § 1 punkt 4 i § 3 kpa za oczywiście uzasadniony.

Poza tym za usprawiedliwiony Sąd uznał zarzut naruszenia art. 15 kpa. Jak wskazał, niewykorzystanie dotacji, o którym mowa w art. 251 ust. 1 ufp i wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem (art. 252 ust.1 punkt 2 ufp) mają odmienny charakter faktyczny, odmienną regulację ustawową oraz odmienne rygory prawne w zakresie zwrotu dotacji. W tych warunkach istotna zmiana kwalifikacji prawnej dokonana przez organ odwoławczy pozbawiła stronę instancji administracyjnej, od rozstrzygnięcia której można byłoby wnieść odwołanie.

Wreszcie, za zasadny Sąd uznał zarzut braku należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Jak podkreślił, skarżąca rozliczyła otrzymaną dotację zgodnie z obowiązującymi przepisami, zaś organ dotujący kontrolując sposób wykorzystania dotacji nie miał zastrzeżeń do złożonego protokołu pokontrolnego. Okoliczność powyższa zrodziła wątpliwość Sądu, z jakich przyczyn organ uznał, że dotacja w zakwestionowanej części nie została wykorzystana lub została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Zdaniem Sądu, skarżąca przedstawiła dowód prawidłowego wykorzystania dotacji, usunęła przy tym uchybienia wykonując zalecenia organu dotującego, wobec czego organy winny, chcąc zanegować jej stanowisko wykazać, że rozliczenie dotacji było nieprawidłowe. Jednak, co podkreślił Sąd, organy nie przeprowadziły w tej materii żadnego postępowania dowodowego i nie ustaliły tej istotnej okoliczności, od której istnienia uzależnione jest prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, co uprawnia do stwierdzenia, że uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 7, 77 §1 i w szczególności art. 80 kpa.

W podsumowaniu Sąd stwierdził, że na obecnym etapie postępowania ocena zasadności zarzutów naruszenia przepisów materialnoprawnych byłaby przedwczesna. Dopiero wówczas, gdy usunięte zostaną wskazane wyżej uchybienia formalnoprawne zasadna stanie się ocena legalności takich zarzutów, o ile zostaną postawione w toku ponowionego postępowania.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Sąd stwierdza, że wskazany wyrok tut. Sądu z dnia 13 kwietnia 2022 r. I SA/Łd 116/22 został wykonany przez organy tylko częściowo, a mianowicie zostały usunięte uchybienia w zakresie naruszenia art. 15 kpa i postępowania dowodowego. Nie zostały natomiast usunięte uchybienia w zakresie wskazania podstawy prawnej uznania dotacji za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w części objętej częściową refundacją wynagrodzenia osoby zatrudnionej na stanowisku pomoc nauczyciela, gdyż wskazana przez organy ogólna podstawa z ustawy o finansach publicznych nie jest tu podstawą właściwą, a innej podstawy prawnej ku temu nie ma.

Zdaniem Sądu, skoro w okolicznościach rozpoznanej sprawy nie ma podstaw do dochodzenia od skarżącej zwrotu dotacji (bo nie ma podstawy prawnej, z której wynikałby zakaz finansowania z dotacji wynagrodzenia refundowanego przez PUP) należało orzec o uchyleniu decyzji organów obu instancji i umorzeniu postepowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 i art. 145 § 3 p.p.s.a.).

Przypomnijmy, że stanowisko organów co do wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem i w konsekwencji obowiązku zwrotu przez skarżącą dotacji w wysokości 2.545 zł (o taką bowiem kwotę chodzi w niniejszym postępowaniu) opierało się zakwestionowaniu pokrycia z dotacji części wynagrodzenia M. M., z którą skarżąca w dniu 13 września 2018 r. zawarła umowę o pracę na czas określony od dnia 13 września 2018 r. do 31 lipca 2019 r. na stanowisku pomoc nauczyciela z wynagrodzeniem 3.000 zł brutto.

Jak ustaliły organy, wynagrodzenie M. M. w poszczególnych miesiącach 2018 r. kształtowało się następująco: 1) wrzesień 2018 r.: wynagrodzenie zasadnicze 1.800 zł brutto; 2) październik 2018 r.: wynagrodzenie zasadnicze 3.000,00 zł brutto; 3) listopad 2018 r.: wynagrodzenie zasadnicze 3.000,00 zł brutto; 4) grudzień 2018 r.: wynagrodzenie zasadnicze 3.000,00 zł brutto – razem 10.800 zł.

Na podstawie protokołu kontroli organy ustaliły, że w historii rachunku bankowego, na który Gmina przekazała dotację i z którego skarżąca dokonywała płatności środkami z dotacji widniały wpływy z PUP w S..

W odpowiedzi na pytanie kontrolującego, czy skarżąca korzystała z refundacji kosztów pracowników zatrudnionych w punkcie przedszkolnym przez nią prowadzonym wskazała ona, iż nie pamięta czego dotyczyły przelewy.

W związku z brakiem wyjaśnienia przez skarżącą kwestii wpływów z PUP w S. na jej rachunek bankowy, organ wystąpił do PUP z pytaniem czy dotowana jako osoba prowadząca Niepubliczny Punkt Przedszkolny korzystała ze środków z PUP w 2018 r.

W odpowiedzi Dyrektor PUP w S. wyjaśnił, że z dotowaną w dniu 12 września 2018 r. została zawarta umowa o zorganizowanie prac interwencyjnych i otrzymała ona na okres 6 miesięcy, częściową refundację wynagrodzenia brutto wraz z obowiązującymi składkami na ubezpieczenia społeczne za M. M. w kwocie 5.832,44 zł. Organy ustaliły, że w 2018 r. na jej bankowy wpłynęły następujące kwoty z PUP w S.: 1) 587,36 zł w dniu 29.10.2018 r.; 2) 978,82 zł w dniu 27.11.2018 r.; 3) 978,82 zł w dniu 27.12.2018 r. – razem 2.545 zł.

W piśmie z dnia 25 maja 2023 r. będącym odpowiedzią na pismo organu I instancji z dnia 25 kwietnia 2023 r. PUP wskazał, iż nie dysponuje informacjami, iż doszło do naruszenia warunków umowy z dnia 12 września 2018 r. o zorganizowanie pracy interwencyjnych.

W związku z tym organy przyjęły, że skoro wynagrodzenie M.M. w 2018 r. zostało sfinansowane środkami z dotacji, wypłaconymi skarżącej z budżetu Gminy S. w 2018 r. w łącznej wysokości 10.800 zł, a przy tym wynagrodzenie to zostało jednocześnie częściowo zrefundowane środkami z PUP to znaczy, że wynagrodzenie M. M. zostało podwójnie sfinansowane środkami z dotacji z budżetu Gminy S. oraz środkami z PUP w S. do kwoty 2.545 zł.

Organ odwoławczy podkreślił, że utrwalone jest już stanowisko sądów administracyjnych co do zakazu podwójnego finansowania wydatków beneficjenta dotacji - raz ze środków dotacyjnych, dwa z innych źródeł. Dla przykładu wskazano wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 października 2019 r., III SA/Po 495/19, w którym sąd zwrócił uwagę, na ugruntowany już w orzecznictwie pogląd, co do braku możliwości przeznaczenia dotacji na finansowanie kosztów wyżywienia dzieci w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego sprawy wynika, że koszty te były pokrywane w ramach opłat uiszczanych przez rodziców. Wskazał w tym zakresie, że możliwość pokrycia tych wydatków z dotacji powodowałaby podwójne finansowanie wyżywienia dzieci - raz z opłat wnoszonych przez rodziców, drugi raz z dotacji z budżetu gminy. Pokrywanie kosztów wyżywienia dzieci przez rodziców skutkuje więc tym, że wydatek ten nie mógł być sfinansowany z dotacji. Środki publiczne, jakie stanowi dotacja, nie mogą stanowić zysku przedsiębiorcy prowadzącego przedszkole. Mogą bowiem one być wydatkowane jedynie na cele określone w art. 90 ust. 3d u.s.o. (obecnie art. 35 u.f.z.o.), a mianowicie wyłącznie na wydatki bieżące w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Stanowisko to wyrażono w wyrokach NSA z 26 sierpnia 2014 r., II GSK 1002/13, z 21 kwietnia 2015 r., II GSK 463/14, z 1 marca 2016 r., II GSK 2447/14, z 13 września 2018 r., II GSK 2219/18. O zakazie podwójnego finansowania - co do wyżywienia wychowanków przedszkola- mowa również w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 30 maja 2023 r., I SA/Gd 16/23 oraz w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 24 maja 2023 r., I SA/Sz 190/22. Organ podkreślił, że w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 12 kwietnia 2023 r., III SA/Wr 621/21 na takiej samej zasadzie zakwestionowano możliwość podwójnego finansowania zakupu usług dydaktycznych (zajęć z języka angielskiego oraz rytmiki), natomiast w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 6 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1279/22 sąd podzielił stanowisko organów administracyjnych, że w sytuacji, gdy pracownik powinien zwrócić dofinansowanie za studia podyplomowe, nie ma możliwości sfinansowania takiego wydatku z dotacji, albowiem prowadzi to do mechanizmu podwójnego finansowania - z jednej strony wydatek na studia zostaje w części pokryty z otrzymanej dotacji, z drugiej strony - zobowiązanym do zwrotu pozostaje pracownik. Zaznaczono, że zobowiązanym do zwrotu dofinansowania był pracownik z uwagi na naruszenie zasad refinansowania studiów.

W związku z tym organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji o konieczności zwrotu dotacji w części stanowiącej kwotę 2.545 zł jako dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Sąd stanowiska tego nie podziela.

Przede wszystkim organ nie wskazał żadnej podstawy prawnej o zakazie pokrycia wynagrodzenia z refundacji PUP i jednocześnie z dotacji. O niedopuszczalności takiego finansowania spornego wydatku nie świadczy wcale przywołane orzecznictwo sądowe, które dotyczy wydatków związanych z kosztami wyżywienia dzieci, co do których istnieje wyraźny ustawowy zakaz podwójnego ich finansowania. Zakaz taki został wyrażony w dodanym do art. 90 ustawy o systemie oświaty (przepis uchylony z dniem 1 stycznia 2018 r.) ustawą z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 827 z późn. zm.) przepisie ust. 1b. Zgodnie z jego treścią, niepubliczne przedszkole może otrzymywać dotację z budżetu gminy na każdego ucznia w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w przedszkolach prowadzonych przez gminę, pomniejszonym o opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie, stanowiące dochody budżetu gminy (...). Cel ustawodawcy w postaci wyłączenia możliwości finansowania z dotacji takich wydatków przedszkola, został wyraźnie wyartykułowany w uzasadnieniu projektu ustawy (druk sejmowy nr 1312 – sejm VII kadencja – www.sejm.gov.pl). Wskazano w nim, że chodzi o umożliwienie otrzymania przez przedszkole niepubliczne dotacji na każde dziecko w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego wychowanka w przedszkolach publicznych prowadzonych przez gminę, "pomniejszonym o opłaty wnoszone przez rodziców za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie, stanowiące dochody budżetu gminy".

Na wagę tej zmiany stanu prawnego przy ocenie wykorzystania dotacji (nie)zgodnie z przeznaczeniem zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 6 grudnia 2019 r., I ACa 1030/19 (LEX nr 3068837), podzielając stanowisko Sądu Okręgowego, że "na gruncie przepisów obowiązujących w 2012 r., nie było możliwości obniżenia podstawy wyliczeń dotacji o kwotę stanowiącą równowartość wpłat rodziców za korzystanie z przedszkola i wyżywienia. Taka możliwość pojawiła się dopiero na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r, o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 827)".

Po zamianie stanu prawnego w 2013 r. nie było już możliwości wypłacania dotacji, a w razie jej wypłacenia – finansowania z dotacji wydatków na korzystanie z przedszkola i wyżywienie w części pokrytej przez rodziców.

Tej właśnie kwestii w stanie prawnym po 2013 r. dotyczyły przywołane przez organ odwoławczy orzeczenia sądów administracyjnych. Jednak z orzeczeń tych nie można przez analogię wyprowadzać wniosku, że wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem jest każda kwota wydatkowana z dotacji, o ile dany wydatek był sfinansowany jeszcze z innego źródła. Aby tak było, organ musiałby wskazać wyraźną ku temu podstawę prawną, a tego nie uczynił.

Nie można za takową uznać ogólnej regulacji art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (stan prawny na 1.01.2018 r.), zgodnie z którym dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1) pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, w tym na: a) wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej, w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej, w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego - w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie: – 250% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2017 r. poz. 1189) - w przypadku publicznych przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz niepublicznych przedszkoli, o których mowa w art. 17 ust. 1, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych, o których mowa w art. 19 ust. 1, i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 21 ust. 1, – 150% średniego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - w przypadku niepublicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w niepublicznych szkołach podstawowych i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego, niewymienionych w tiret pierwszym, oraz niepublicznych szkół i placówek, b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe;

2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmujących: a) książki i inne zbiory biblioteczne, b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w placówkach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach, c) sprzęt rekreacyjny i sportowy dla dzieci i młodzieży, d) meble, e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do używania.

Przez wydatki bieżące, o których mowa w ust. 1 pkt 1, należy rozumieć wydatki bieżące, o których mowa w art. 236 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (ust. 2).

Dotacja, o której mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32, może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań określonych w ust. 1, poniesionych w roku budżetowym, na który dotacja została udzielona, niezależnie od tego, którego roku dotyczą te zadania (ust. 3).

Podstawy takiej nie stanowi też art. 252 ust. 5 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem (...).

Aby uznać za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem tę część dotacji, którą wydatkowano na pokrycie wynagrodzenia nauczyciela w części zrefundowanej przez PUP, niedopuszczalność takiego pokrycia musiałaby wynikać z przepisu prawa. Tymczasem organ przepisu takiego nie wskazał (bo takiego przepisu nie ma), co jednak nie przeszkodziło organowi żądać zwrotu dotacji na zasadzie wnioskowania o istnieniu zakazu podwójnego finansowania wydatków przedszkola ze środków publicznych ze wskazaniem, że skoro PUP nie zażądał zwrotu refundacji, to organ dotujący może uznać dotację za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.

Działanie takie jest działaniem bez podstawy prawnej. Sąd zauważa, że zakaz podwójnego finansowania – owszem – jest artykułowany w orzecznictwie sądowym, ale w odniesieniu do dotacji ze środków unijnych, gdzie zakaz taki jest wyraźnie formułowany w przepisach (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 października 2019 r. V SA/Wa 1886/18). Dotyczy to także dotacji oświatowej w przypadkach wyraźnie wskazanych w przepisach (wspomniane już wydatki na wyżywienie dzieci w sytuacji, gdy pokrywają je rodzice).

Sąd przypuszcza, że organ odwoławczy i/lub organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję oparły się o poradę z programu Lex – sformułowaną w odpowiedzi na analogiczne pytanie, jak kwestia sporna w tej sprawie, a mianowicie - gdy w przedszkolu niepublicznym zatrudniono osobę (należy ona do grona pedagogicznego i prowadzi zajęcia z dziećmi) w ramach prac interwencyjnych, to czy pensja takiej osoby, mimo pobierania pomocy z urzędu pracy w ramach prac interwencyjnych, może być w całości pokryta z dotacji otrzymywanych co miesiąc z urzędu miasta (typowa dotacja przekazywana przez urząd miasta, przyznawana przedszkolu na każde dziecko), czy też pensja taka powinna być pokryta z dotacji tylko w części nieobjętej dofinansowaniem z urzędu pracy? W odpowiedzi wskazano, że nie (z dotacji dla niepublicznego przedszkola może zostać sfinansowana część wynagrodzenia pracownika, która nie jest objęta dofinansowaniem z urzędu pracy), ale nie podano ku temu podstawy prawnej. W wyjaśnieniu powołano się jedynie na wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 października 2013 r., V SA/Wa 933/13, nie zważając jednak, że wydatki w sprawie rozstrzyganej przez ten sąd dotyczyły pokrycia ze środków dotacji rat leasingowych samochodu osobowego i wyżywienia dzieci w sytuacji, gdy do przewozu dzieci na basen służył wynajmowany autobus, a za posiłki płacili rodzice. Dlatego też dotacja w tej części została uznana za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Jest to więc zupełnie inna sytuacja, niż w sprawie rozpoznanej i organy powinny to wziąć pod uwagę.

Reasumując, w rozpoznanej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uznania dotacji za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w sytuacji, gdy de facto dotację wykorzystano zgodnie z jej przeznaczeniem – na wynagrodzenie pomocy nauczyciela, tyle że wydatek ten został zrefundowany przez inny jeszcze organ ze środków publicznych. Podstaw do uznania wydatku z dotacji w takich warunkach za niezgodny z prawem nie sformułowano ani w ustawie, ani w umowie ze skarżącą. W związku z tym zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą należało uchylić, a wobec braku podstaw prawnych do prowadzenia dalszego postępowania w tej sprawie – umorzyć je jako bezprzedmiotowe.

Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa procesowego (art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).

ak