Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1364/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 9 ust 2
journal: Dz.U. 1974 nr 21 poz 118
law: Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.
article: § 4
journal: Dz.U. 1974 nr 21 poz 125
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych  na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne
article: art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4,  art. 153 , art. 170 , art. 171, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1744/19 w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek [...] z siedzibą w Lublinie o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. IV SA/Wa 1744/19 oddalił skargę R. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] lutego 1977 r. oraz decyzji Wojewody Skierniewickiego z [...] kwietnia 1977 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł R. M. , zarzucając Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie:

1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako: "p.p.s.a." przez uznanie, że materiał dowodowy zebrany w postępowaniu jest pełny i został prawidłowo zebrany, a zatem był wystarczający do ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, podczas gdy organy administracyjne orzekały w oparciu o stan sprawy niewyjaśniony błędnie odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji pomimo, że decyzja ta została wydana w sytuacji gdy gospodarstwo rolne nie wykazało niskiego poziomu produkcji rolnej, a nadto pomimo nieistnienia opinii właściwej komisji gminnej rady narodowej, która określałaby poziom produkcji gospodarstwa rolnego S. M. oraz protokołu lustracyjnego z dnia [...] października 1976 r. sporządzonego przed formalnym wszczęciem postępowania oraz bez udziału strony;

b) art. 134 § 1 p.p.s.a przez błędne przyjęcie, że organ administracyjny nie naruszył prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 75 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a podczas gdy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprzez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą administracyjną, w tym brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie dokonał rzeczywistych ustaleń faktycznych w konsekwencji czego przyjęto, że przedmiotowe gospodarstwo odznaczało się niskim poziomem produkcji do czego doprowadziły niewłaściwe ustalenia w myśl których dokonano niewystarczającej oceny poziomu produkcji rolnej gospodarstwa S. M. ;

c) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nierozważenie w sposób jasny i pełny w uzasadnieniu podnoszonych w skardze kwestii opierając wyrok na lakonicznych ustaleniach dokonanych w postępowaniu administracyjnym, przez co Sąd zaaprobował błędne i nielogiczne - przyjęte bez wymaganych przez kodeks postępowania administracyjnego dowodów - ustalenia organu administracyjnego;

d) art. 153 p.p.s.a., art. 170 p.p.s.a., art. 171 p.p.s.a. w sytuacji gdy nie uległ zmianie stan prawny poprzez nie uwzględnienie prawomocnego i w tym zakresie obowiązującego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2014 r. sygn. I SA/Wa 951/14 i jego uzasadnienia w przedmiocie wyrażonego i wiążącego organ poglądu Sądu, że przejęcie nieruchomości nastąpiło z naruszeniem trybu określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia [...] maja 1974 r w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, a decyzja Naczelnika Gminy [...] wydana została bez zasięgnięcia opinii właściwej komisji gminnej rady narodowej jak nakazywał przepis wykonawczy do ustawy, a nadto w sytuacji gdy protokół lustracyjny z dnia [...] października 1976 r. został spisany bez udziału strony postępowania i przed jego formalnym wszczęciem oraz bez udziału strony.

2. prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 9 ust 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przejmowaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] maja 1974 r w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 125) w zw. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a, co skutkowało wadliwą odmową stwierdzenia nieważności decyzji poprzez błędne przyjęcie, że gospodarstwo rolne wykazywało niski poziom produkcji rolnej pomimo nieistnienia opinii właściwej komisji gminnej rady narodowej która określałaby poziom produkcji gospodarstwa rolnego S. M. oraz protokołu lustracyjnego z dnia [...] października 1976 r. sporządzonego przed formalnym wszczęciem postępowania oraz bez udziału strony.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o przeprowadzenie rozprawy, także w razie nieobecności na niej skarżącego lub jego pełnomocnika.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] wniosła o jej oddalenie, a także o zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 193 zd. drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2023, poz. 1634 - dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji - w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Dla oceny zasadności wywiedzionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej kluczowe znaczenie miały dwa zagadnienia. Po pierwsze - zaskarżony wyrok zapadł w warunkach związania prawomocnym wyrokiem z dnia 29 maja 2014 r. sygn. I SA/Wa 951/14. Po drugie - przedmiotem kontroli sądoowadministracyjnej była decyzja wydana w trybie nieważnościowym.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że jak trafnie akcentuje skarga kasacyjna, niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Wyrokiem z dnia 29 maja 2014 r. sygn. I SA/Wa 951/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone przez R. M. decyzje wydane w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] lutego 1977 r. utrzymanej w mocy decyzją Wojewody Skierniewickiego z [...] kwietnia 1977 r. Wyrok ten stał się prawomocny. Na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w tym wyroku sądu stały się wiążące dla rozpoznających sprawę ponownie organów oraz sądu. Jednocześnie, podkreślić trzeba, że sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II FSK 1057/11 z dnia 20 października 2011 r.; LEX nr 1069805).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 29 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 951/14 stanął na stanowisku, że zarówno decyzja z [...] lutego 1977 r., jak i decyzja z [...] kwietnia 1977 r. wydane zostały na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z 29 maja 1974 r. o przejmowaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. Nr 21, poz.118). Sąd wskazał, że stosownie do tego przepisu gospodarstwo rolne może być przyjęte na własność Państwa za rentę również z urzędu, jeżeli wykazuje niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął wiek 60 lat mężczyzna, a 55 lat kobieta lub zaliczony został do jednej z grup inwalidów. Przesłanki dotyczące wieku właściciela przejętego gospodarstwa oraz jego powierzchni, zostały już ustalone w poprzednim postępowaniu nadzorczym. Uchylając zaskarżone decyzje Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku z 29 maja 2014 r. wskazał natomiast, że zarówno organ nadzoru, jak i skarżący, przy ocenie przesłanki "niskiego poziomu produkcji rolnej" w przejmowanym gospodarstwie odwoływali się do procedury oceny wynikającej z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczenia gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbań i w sprawie ustalenia wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz. U. Nr 11, poz. 58). Sąd Wojewódzki wskazał, że nie podziela poglądu o zastosowaniu powyższego rozporządzenia z dnia 26 marca 1968 r. w postępowaniu w trybie przepisu art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, w kontekście wady nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd wyjaśnił, że powołane rozporządzenie stanowiło akt wykonawczy do innej ustawy, tj. ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3, poz. 14) i dlatego nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w sytuacji, gdy przepisy tego rozporządzenia mogłyby mieć zastosowanie tylko w drodze analogii. Wskazano, że na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych wydano akt wykonawczy - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia [...] maja 1974 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 125) i to z jego uwzględnieniem należy rozważyć wystąpienie wady nieważności. W wytycznych wyroku uchylającego Sąd Wojewódzki wskazał, że w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] maja 1974 r. określone zostały niezbędne elementy decyzji o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego za rentę, a także w ust. 3 tego paragrafu tryb ustalenia poziomu produkcji danego gospodarstwa. Zauważono, że w niniejszej sprawie tych okoliczności organ nadzoru w ogóle nie rozpatrywał w kontekście rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Sąd Wojewódzki wskazał, że rolą organu nadzoru była ocena, czy na gruncie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. prawidłowo została ustalona przesłanka przejęcia, i czy nie doszło w takiej sytuacji do rażącego naruszenia tego przepisu stosowanego w powiązaniu z przepisem wykonawczym do ustawy (§ 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia [...] maja 1974 r.). Sąd Wojewódzki zaakcentował przy tym, że w postępowaniu nieważnościowym nie gromadzi się nowego materiału dowodowego, a z przepisów postępowania rażące naruszenie prawa można wyprowadzić tylko przez ustalenie, że w sprawie zastosowano normę prawa materialnego do stanu faktycznego niezapisanego w hipotetycznym stanie faktycznym tej normy. Sąd Wojewódzki przesądził również, że dowód przeczący ustaleniom, co do poziomu produkcji w gospodarstwie S. M. mógł być prowadzony, co do zasady w postępowaniu zwykłym, o ile rażące naruszenie podstawowych reguł tego postępowania nie uniemożliwiło zwalczanie ustaleń przyjętych przez organ.

Z uwzględnieniem tych wytycznych należało zatem ponownie zbadać i rozważyć sprawę. Prawidłowo Sąd Wojewódzki ocenił, że organy z ciążących na nich w tym zakresie obowiązków się wywiązały. Zaakcentować trzeba, że powyższych, wiążących wytycznych Sądu Wojewódzkiego nie można odczytywać jako przesądzających o wystąpieniu wady nieważności, w sytuacji kiedy przyczyną przekazania sprawy do ponownego rozpoznania było zarzucane w wyroku uchylającym przeprowadzenie kontroli w oparciu o wzorzec błędnie wywiedziony z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 marca 1968 r. Dlatego też niesłusznie w skardze kasacyjnej wskazuje się na naruszenie art. 153, art. 170 i art. 171 p.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2014 r. sygn. I SA/Wa 951/14. Wyrok ten został prawidłowo odczytany, a jego wytyczne zostały w sposób prawidłowy zrealizowane.

Dokonując ustaleń, co do tego czy decyzja z [...] lutego 1977 r. oraz

utrzymującą ją w mocy decyzją z [...] kwietnia 1977 r. została obarczona wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. organy również doszły do trafnych wniosków, które słusznie zaakceptował Sąd Wojewódzki zaskarżonym w niniejszej sprawie wyrokiem.

Celem przepisów procesowych jest skonkretyzowanie stosunku materialnoprawnego w ramach postępowania administracyjnego. Przepisy te nie mają więc wartości samoistnej i nie są celem, lecz narzędziem postępowania administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2021 r. sygn. II OSK 246/21). Przyjmuje się, że ciężkie, kwalifikowane naruszenie przepisów prawa procesowego należy objąć sankcją nieważności wówczas, gdy nie jest ono objęte sankcją wzruszalności decyzji w trybie wznowienia postępowania (por. B. Adamiak, Gradacja naruszenia procesowego prawa administracyjnego, Państwo i Prawo 2012, nr 3, s. 49). Tymczasem, brak uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu stanowi przewidzianą prawem przesłankę wznowieniową. W dalszej kolejności należało wziąć pod uwagę, co wiążąco przesądził już Sąd Wojewódzki w wyroku z 29 maja 2014 r., że brak opinii właściwej komisji gminnej rady narodowej - w tej konkretnej sprawie - należało ocenić w kontekście rażącego naruszenia podstawowych reguł tego postępowania, w zakresie uniemożliwienia stronie zwalczania ustaleń przyjętych przez organ. Badając tę kwestię, nie sposób było zatem pominąć, że poprzednik prawny skarżącego kasacyjnie skutecznie zainicjował postępowanie odwoławcze od decyzji z [...] lutego 1977 r., a zatem nie sposób przyjąć, aby na etapie postępowania zwykłego doszło do tak rażącego naruszenia przepisów postępowania, które pozbawiło go możliwości przedstawienia własnych dowodów w sprawie. Ustalenie to jest o tyle istotne, że w wyroku z 29 maja 2014 r. przesądzono równocześnie, że w toku postępowania nieważnościowego nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, w jakim ma to miejsce w postępowaniu co do istoty sprawy. O nieważności wskazanych decyzji, zważywszy na okoliczności tej sprawy, nie mogła zatem przesądzać okoliczność braku opinii właściwej komisji gminnej rady narodowej, o której mowa w § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia. Kwestia braku opinii gminnej rady narodowej, o której mowa w § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia stanowiła już przedmiot pogłębionej analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego, której Sąd dał wyraz w wyroku z 29 czerwca 2017 r. sygn. I OSK 2571/15. Sąd sprawę niniejszą rozpoznający stanowisko przedstawione w tym wyroku podziela. Zgodzić się należy, że powołany przepis stanowi o opinii gminnej komisji rady narodowej. Ze swojej istoty opinia jest stanowiskiem ciała doradczego, które nie wiąże w sprawie. Zauważyć też trzeba, że wadliwość akcentowana w niniejszej sprawie nie dotyczy samej decyzji Naczelnika Gminy [...] , czy decyzji ją utrzymującej, lecz procedury związanej z wydaniem tej decyzji. Zaakcentować też trzeba, że w polskim systemie prawa istnieje domniemanie legalności działań organów, a dowodzenie odmiennych okoliczności spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne (por. np. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2018 r., I OSK 1340/16 oraz wyrok NSA z 3 lutego 2015 r., I OSK 1252/14 - CBOSA). To oznacza, że brak dowodów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie istnienia wspomnianych ciężkich wad prawnych decyzji ostatecznej, co do zasady wyklucza możliwość jej eliminacji z obrotu prawnego. Tylko stwierdzone, a nie domniemane rażące naruszenie prawa może stanowić, bowiem podstawę stwierdzenia nieważności decyzji stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. np. wyroki NSA z 26 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 214/07 oraz z 16 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 178/07 – CBOSA). W tym kontekście, w okolicznościach badanej sprawy, sam brak opinii nie może być uznany za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zważywszy na opisane okoliczności sprawy niesłusznie Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania sądowoadmiistracyjnego. Na podstawie art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Oznacza to obowiązek orzekania na podstawie akt administracyjnych i sądowych (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2014 r., II GSK 1828/12). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi m.in., gdy sąd wyrokując nie podjął rozstrzygnięcia na podstawie akt sprawy postępowania administracyjnego lub podjął je na podstawie akt administracyjnych innej sprawy (por. wyrok NSA z 22 lutego 2022 r., III OSK 786/21). Taka sytuacja nie miała miejsca w badanej sprawie, a odmienna od dokonanej przez Sąd Wojewódzki ocena materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie przesądza o zasadności zarzutu naruszeniu art. 133 § 1 p.p.s.a.

Niezasadnie również zarzucono Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. ustanawia dwie podstawowe zasady postępowania sądowoadministracyjnego: zasadę związania sądu granicami danej sprawy oraz zasadę niezwiązania granicami skargi (zarzutami i wnioskami skargi). Obowiązkiem sądu administracyjnego jest dokonanie pełnej analizy prawnej przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, które były lub powinny być postawione w danej sprawie, pod względem zgodności z prawem. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż sąd powinien je dostrzec i uwzględnić, bez względu na treść zarzutów sformułowanych w skardze wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc taki, że gdyby do tego nie doszło, to rozstrzygnięcie byłoby inne. Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna zasadności zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. niesłusznie upatruje w braku prowadzenia ustaleń faktycznych na okoliczność poziomu produkcji rolnej gospodarstwa S. M. . Odnosząc się do uzasadnienia tego zarzutu należy raz jeszcze powtórzyć, że prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie służyło ustaleniu, czy decyzja Naczelnika Gminy [...] z [...] lutego 1977 r. utrzymana w mocy decyzją z [...] kwietnia 1977 r. została wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Zakończone zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją (z [...] maja 2019 r.) postępowanie nieważnościowe nie zmierzało - jak ma to miejsce w przypadku postępowania zwykłego - do wyjaśnienia stanu faktycznego i ponownego rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy przejęcia na własność Państwa gospodarstwa rolnego S. M. .

Niezasadnie również Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest zasadny. Sąd Wojewódzki wyraził swoje stanowisko, z którym można się nie zgadzać, lecz nie oznacza to, że naruszony został art.141 § 4 p.p.s.a.

Mając na uwadze, że skarga kasacyjna zarzuca naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie art. 9 ust. 2 ustawy z 29 maja 1974 r. o przejmowaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] maja 1974 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o przejmowaniu gospodarstw rolnych w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wskazać trzeba, że ugruntowane i konsekwentnie zarówno w doktrynie, jak i judykaturze pozostaje stanowisko, że kwalifikowanego naruszenia prawa nie stanowi naruszenie będące wynikiem wadliwej wykładni przepisu prawa materialnego. Sąd sprawę niniejszą rozpoznający stanowisko to podziela. Sprzeczność wykładni nie jest tożsama ze sprzecznością decyzji administracyjnej z przepisem prawa. Co więcej, nawet dokonanie w decyzji wykładni prawa odmiennej od wykładni przedstawionej w uchwale NSA nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a zatem nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. I OSK 516/09 oraz wyrok NSA z dnia 6 września 2022 r. sygn. I OSK 1529/19). Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje natomiast podstaw do tego aby w badanym przypadku stwierdzić, że zastosowano normę prawa materialnego do stanu faktycznego niezapisanego w hipotetycznym stanie faktycznym tej normy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, wobec czego działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

W pkt 2 wyroku oddalono wniosek uczestnika postępowania [...] Dystrybucja S.A. z siedzibą w [...] o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z uwagi na brak podstawy prawnej do uwzględniania takiego wniosku. W postępowaniu przed NSA ustawodawca wprowadził zasadę finansowej odpowiedzialności za wynik postępowania. W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną jest obowiązana zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok Sądu I instancji oddalający skargę lub skarżącego - jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok Sądu I instancji uwzględniający skargę (art. 204 p.p.s.a.). Natomiast ustawodawca nie uregulował podstawy prawnej dla zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestników postępowania kasacyjnego.