Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 28/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, 3, 3b
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi W.G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, rozpatrując wniosek W. G., utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...], którą orzeczono o:

1/ odmowie umorzenia należności z tytułu składek na:

- Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od [...] r. do [...] r. w kwocie [...] zł i odsetek za zwłokę naliczonych na dzień [...] r. w kwocie [...] zł,

- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od [...] r. do [...] r. w kwocie [...] zł i odsetek za zwłokę naliczonych na dzień [...] r. w kwocie [...] zł oraz

2/ umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość dotyczącego wniosku o umorzenie składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od [...] r. do [...] r. w wysokości [...]. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i składek na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

2. W dniu [...] r. W. G. złożył wniosek o umorzenie należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynikających z prowadzonej działalności gospodarczej w okresie od [...] r. do [...] r.

2.1 W szczególności W. G. podniósł, iż motywuje swój wniosek trudną sytuacją materialną, brakiem możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji zobowiązań oraz bardzo ciężkim stanem zdrowia związanym z przebytymi [...] oraz leczeniem [...]. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną E. G., oboje są osobami z orzeczonym [...] stopniem niepełnosprawności. Podkreślił, iż wraz z żoną są osobami bezrobotnymi, a ich jedynym źródłem utrzymania są środki uzyskiwane z Ośrodka Pomocy Społecznej w S. w formie zasiłków [...], przy czym W. G. przysługuje zasiłek stały w wysokości [...] zł miesięcznie, natomiast jego żonie w wysokości [...] zł miesięcznie.

3. Po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 z późn. zm., zwanej dalej u.s.u.s.), odmówił umorzenia należności z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez płatnika i umorzył postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość w części dotyczącej składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, co zostało opisane powyżej.

3.1. Organ pierwszej instancji powołał przepisy uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek w całości lub w części tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, tj. art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3 u.s.u.s. wskazujący przesłanki całkowitej nieściągalności. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał również na okoliczności zawarte w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. dopuszczające umorzenie zaległych składek pomimo braku ich całkowitej nieściąglaności w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, zwanego dalej rozporządzeniem z 2003 r.).

3.2. Organ pierwszej instancji podniósł także, iż przepisy prawa dopuszczają możliwość umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o art. 17 ustawy z dnia 8 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) w sytuacjach innych niż wskazane w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. z uwagi na indywidualną sytuację zobowiązanego, gdy przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej.

3.3. Mając to na uwadze stwierdził, że żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności wymienionych w powołanych przepisach nie została przez W. G. spełniona. Wskazał przy tym, że składający wniosek jest właścicielem samochodu osobowego marki [...] z [...] r. oraz współwłaścicielem w [...] części nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] o łącznej powierzchni [...] ha [...] m², dla której Sąd Rejonowy w Z. prowadzi księgę wieczystą o nr Kw. [...], przy czym współwłaścicielem w pozostałej części jest żona, a na tej nieruchomości ustanowiona jest na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. hipoteka [...] w kwocie [...] zł. Organ pierwszej instancji podniósł, iż z uwagi na podane okoliczności nie można stwierdzić przesłanki całkowitej nieściągalności istniejącego zadłużenia składkowego.

3.4. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zauważył, że W. G. argumentował swój wniosek o umorzenie zobowiązań składkowych głównie brakiem funduszy na ich spłatę, ale zdaniem organu bieżąca sytuacja w gospodarstwie domowym składającego wniosek nie może przesądzać o zgodzie na umorzenie zaległych składek. Wprawdzie podane we wniosku zdarzenia stawiają gospodarstwo W. G. w trudnej sytuacji, jednakże umorzenie należności zastrzeżone jest jedynie dla sytuacji szczególnie drastycznych lub wyjątkowych. Ponadto organ ustalił, iż wspólnie z składającym wniosek zamieszkuje jego syn M. G., który pracuje na podstawie umowy o pracę osiągając stały miesięczny dochód oraz synowa, która obecnie przebywa na zasiłku chorobowym, którzy prowadzą oddzielne gospodarstwo domowe.

3.5. Organ pierwszej instancji podkreślił, że umorzenie należności składkowych może mieć miejsce w przypadku, gdy wnioskodawca wykaże, iż w sprawie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności, jednak ustawodawca nie precyzuje, które z okoliczności lub jakie przesłanki stanowić powinny podstawę przy podejmowaniu decyzji w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek, zatem ostateczna decyzja organu ma charakter uznaniowy.

3.6. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że do akt sprawy wnioskodawca nie dołączył żadnych dokumentów zaświadczających o konieczności kosztownego, specjalistycznego leczenia bądź rehabilitacji, znacznym uszczerbku zdrowia lub niemożności samodzielnej egzystencji. Oceniając przesłanki zdrowotne w przedmiotowej sprawie organ nie stwierdził, aby w niniejszej sprawie zachodziła konieczność sprawowania stałej opieki nad przewlekle chorym członkiem najbliższej rodziny, która to okoliczność miałaby w sprawie istotne znaczenie z uwagi na niemożność wywiązania się z istniejącego zadłużenia składkowego.

3.7. Organ pierwszej instancji stanął ponadto na stanowisku, że wpływu na powstanie zaległości nie miały także przesłanki natury losowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, którym nie można było przeciwdziałać.

3.8. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonując oceny podnoszonych przez W. G. okoliczności uniemożliwiających opłacenie należności składkowych, bazując na zgromadzonym materiale dowodowym nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie podstaw do pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku w myśl powołanych powyżej przepisów.

3.9. W zakresie zgłoszonego zarzutu przedawnienia składek za [...] i [...] r. organ zauważył, że kwestia ta została wyjaśniona w piśmie organu z dnia [...] r. znajdującym się w aktach postępowania.

4. W. G. pismem z dnia [...] r. wniósł "odwołanie" od opisanej decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając błędna ocenę przez organ zgromadzonego materiału dowodowego oraz wadliwe zakwalifikowanie sytuacji wnioskodawcy w stosunku do ustawowych warunków umorzenia należności z tytułu składek.

4.1. Strona składająca odwołanie podniosła, że zgodnie z art. 28 ust. 3 u.su.s. całkowita nieściągalność ma miejsce gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy stwierdzi brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. W. G. wskazał, że w niniejszej sprawie w dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a postanowieniem z dnia [...] r. Komornik Sądowy [...] w Z. zakończył postępowanie egzekucyjne stwierdzając jego umorzenie i zwrot tytułów wykonawczych. Strona zwróciła uwagę na brak wniosku ZUS S. co do dalszego prowadzenia egzekucji oraz jednoczesne stwierdzenie przez organ braku przesłanek do stwierdzenia całkowitej nieściągalności.

4.2. W. G. stwierdził ponadto, że organ błędnie ocenił jego sytuację materialną i osobistą. Podkreślił, że jest osobą schorowaną, wymagającą stałego leczenia, nie mogącą podjąć stałej pracy i ze względu na trudną sytuację finansową, osobistą i zdrowotną nie jest w stanie wywiązać się ze spłaty należności składkowych. Do pisma tego dołączono fotografie przedstawiające stan techniczny nieruchomości, decyzje nr [...] oraz [...] z dnia [...] r. wydane przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. oraz dokumentację medyczną potwierdzającą stan zdrowia W. G.

5. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

5.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie powołał treść przepisów art. 28 u.s.u.s. i § 3 rozporządzenia z 2003 r., powtarzając argumenty przedstawione przez organ pierwszej instancji.

5.2. Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ drugiej instancji wyjaśnił że kwota średniomiesięcznego dochodu przypadającego na jednego członka rodziny została obliczona z uwzględnieniem dochodu M. G. zatrudnionego w firmie "A" otrzymującego z tego tytułu wynagrodzenie. Organ odwoławczy podniósł, iż wprawdzie, składający odwołanie oświadczył, że syn i synowa prowadzą oddzielne gospodarstwo domowe, jednak do akt sprawy przedłożono dokumenty dotyczące wysokości zobowiązań należących do M. G., a ponadto w aktach sprawy brak jest jednoznacznego określenia czy syn i synowa uczestniczą w ponoszeniu wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Zatem zdaniem organu orzekając w sprawie nie można zatem wykluczyć ich uczestnictwa bądź partycypacji w kosztach utrzymania gospodarstwa domowego.

5.3. Organ drugiej instancji wskazał, że do akt sprawy W. G. załączył orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B., jedno dotyczące jego, drugie dotyczące żony, z których wynika, że możliwe jest wykonywanie zarówno przez składającego odwołalnie, jak i przez jego żonę pracy w warunkach pracy chronionej, a ponadto że E. i W. G. nie wymagają konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

5.4. Organ odwoławczy w ślad za organem pierwszej instancji uznał, iż w materiale dowodowym brak jest dokumentacji medycznej zaświadczającej, o tym, że W. G. znajduje się w konieczności sprawowania stałej opieki nad przewlekle chorym członkiem najbliższej rodziny, która to okoliczność mogłaby skutkować niemożnością podjęcia zatrudnienia i wywiązania się ze spłaty zadłużenia, ponadto zaznaczył, że nie ustalił, aby wskazane przez Stronę koszty leczenia stanowiły znaczne obciążenie finansowe dla budżetu domowego. Organ podniósł także, że w sprawie nie ustalono także, aby przesłanki natury losowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, którym nie można było przeciwdziałać, miały bezpośredni wpływ na powstałe zaległości.

5.5. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreślił, iż zgodnie z przyjętą polityką popartą przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej umorzenie odsetek za zwłokę może nastąpić tylko i wyłącznie w przypadku i w takiej części w jakiej została umorzona należność główna. Stanowisko to podyktowane jest faktem, iż pobór odsetek stanowi również rekompensatę wyrównującą straty wynikające z braku prawidłowego, zgodnego z ustawą opłacania składek. Polityka Zakładu w tym zakresie uzasadniona jest m.in. zachowaniem zasady równego traktowania wszystkich płatników składek oraz ochroną interesu ubezpieczonych.

5.6. Reasumując organu uznał, że w niniejszej sprawie nie miała miejsca przesłanka całkowitej nieściągalności należności, o której mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Ponadto zdaniem organu W. G. nie wykazał w sposób przekonywujący i wystarczający, aby spłata należności względem ZUS pociągnęłaby zbyt ciężkie skutki dla jego i rodziny, zgodnie z treścią art. 28 ust. 3a u.s.u.s..

6. Pismem z dnia [...] r. W. G. wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. wydaną w niniejszej sprawie, wnosząc o jej uchylenie.

6.1. Decyzji tej zarzucił błędną ocenę stanu faktycznego poprzez uchybienie w rozpoznaniu sytuacji materialnej i zdrowotnej Skarżącego i jego żony. W. G. wyjaśnił, że zamieszkujący z nim syn prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe, a ponadto ma na utrzymaniu żonę i [...] dziecko, a synowa obecnie jest na [...]. Skarżący podkreślił, że synowi ze swoich zarobków z trudem wystarcza na utrzymanie własnej rodziny, gdyż spłaca długoterminowy kredyt [...]. Stwierdził, że jego syn nawet gdyby chciał nie jest w stanie pomóc rodzicom finansowo.

6.2. Podniósł ponownie, że utrzymuje się z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w S., a jego sytuacja materialna jest na bieżąco monitorowana przez pracownika socjalnego, który ustalił, że skarżący z synem prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. W. G. wskazał, że dochody jego i żony wynoszą ok. [...] zł miesięcznie, a jego zły stan zdrowia spowodowany [...] uniemożliwia podjęcie pracy. Za podstawę zaskarżenia Skarżący przyjął art. 5 k.c.

7. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie stwierdzając, iż w niniejszej sprawie, zostało przeprowadzone pełne i wyczerpujące postępowanie administracyjne, w trakcie którego, nie doszło do naruszenia żadnych przepisów prawa materialnego i administracyjnego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przedstawił przebieg postępowania i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

7.1. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż brak jest przesłanek do uchylenia wydanej decyzji administracyjnej, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego, które to naruszenie mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i nie wystąpiły też przesłanki skutkujące wznowieniem postępowania. Na poparcie tego stanowiska przywołał wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2009 r. III SA/GI 35/09, w którym wskazano, że sądowa kontrola decyzji uznaniowych obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające ich wydanie, a nie rozstrzygnięcie, ponieważ o tym czy, czy składki powinny być umorzone rozstrzyga organ administracji publicznej, a nie sąd.

7.2. Zdaniem organu skarga W. G. jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

8. W piśmie procesowym z dnia [...] r. Strona skarżąca wyjaśniła, że egzekucja kierowana do nieruchomości okazała się bezskuteczna, ponieważ komornicy zwrócili stosowne tytuły wykonawcze, a jeśli chodzi o samochód osobowy [...] z [...] r., to że jest on warty tylko [...] zł i jest wykorzystywany przy dojazdach do lekarza. Jeszcze raz powoła się na swój ciężki stan materialny i zdrowotny dołączając określone dokumenty.

9. Na wezwanie Sądu w zakresie nie przedawnienia składek na dzień wydania zaskarżonej decyzji organ pismem z dnia [...] r., które przesłał bezpośrednio Stronie skarżącej, poinformował, że należności te nie uległy przedawnieniu, gdyż zostały zabezpieczone na nieruchomości wpisami hipotek przymusowych dokonanych w dniu [...] r. na podstawie wydanych wcześniej decyzji z dnia [...] r. o nr [...], [...] i [...]. Zdaniem organu należności za okres od [...] r. do [...] r. po dniu [...] r. nie uległy przedawnieniu, a po wpisie hipoteki przymusowej nie ulegają przedawnieniu, ale mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki i tylko do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę, liczonych do dnia przedawnienia.

10. Odpowiadając na to pismo Strona skarżąca w piśmie z dnia [...] r. podała między innymi, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do nieruchomości zostało umorzone przez Komornika Sądowego [...] przy Sądzie Rejonowym w Z. postanowieniem z dnia [...] r., a postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. ze względu na brak składników majątkowych zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] r. Powołała się też na decyzję ZUS z dnia [...] r., nr [...], w której organ ten stwierdził, że na ten dzień organy egzekucyjne prowadząc egzekucję nie znalazły podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie zaznaczył, że właśnie po dniu [...] r. organy egzekucyjne znalazły podstawy do umorzenia postępowań.

11. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] r. W. G. polemizował z wyjaśnieniami organu w zakresie przedmiotu rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r. Powołał się też na stwierdzenia zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 21 grudnia 2009 r., III SA/Gl 685/09, że brak jest przesłanek o stwierdzenia całkowitej nieściągalności, gdyż postanowienia organów egzekucyjnych nie były jeszcze prawomocne. W związku z tym stwierdził, że jeśli teraz postanowienia te są prawomocne, to zachodzą stosowne przesłanki do umorzenia zaległości. Zaznaczył również, że w dniu [...] r. złożył wniosek o podwyższenie grupy inwalidzkiej ze względu na pogorszenie się stanu zdrowia. Do tego pisma załączył kopie stosownych dokumentów.

12. W piśmie uzupełniającym z dnia [...] r. Strona skarżąca ogólnie wskazywała na granice decyzji uznaniowej, tj. że dowolność jej stosowania może budzić podejrzenie o korupcję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

13. Skarga nie jest zasadna.

14. Sąd badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji nie doszukał się naruszenia prawa procesowego, czy też prawa materialnego mogącego mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

15. Przed podaniem powodów rozstrzygnięcia sądowego w niniejszej sprawie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działań organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, jak stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Dlatego Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, a nie przy zastosowaniu innych kryteriów.

15.1. Aby stwierdzić, że wystąpiło naruszenie prawa, czy to materialnego, czy procesowego prowadzące do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.) Sąd musi w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących norm prawnych mających zastosowanie w sprawie, aby wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które należy wykazać w ramach postępowania dowodowego i w końcu ocenić prawidłowość dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego.

16. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, wydanej w sprawie odmowy udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i inne, i ustalając materialny stan prawny, na gruncie którego sprawa będzie oceniana, należy mieć na uwadze następujące regulacje prawne oraz prawa i obowiązki z nich wynikające zarówno dla wnioskodawcy występującego o przyznanie danej ulgi, jak i organu administracji, który rozpatruje taki wniosek.

16.1. Przepis art. 28 u.s.u.s. stanowi, że (podkreślenia i pogrubienia Sądu):

1. Należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4.

2. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

3. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

3a. Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

3b. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

4. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty.

5. W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, decyzję umarzającą należności z tytułu składek pozostawia się w aktach sprawy.

16.2. Natomiast zgodnie z § 3 rozporządzenia z 2003 r., wydanego na podstawie delegacji z art. 28 ust. 3b u.s.u.s.:

1. Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

2. Za rodzinę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku.

3. Za działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

16.3. Według przepisu art. 30 u.s.u.s.: Do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29.

16.4. Zgodnie z art. 32 u.s.u.s. Do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

16.5. Stosownie do art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 z późn. zm.): Zakład może umarzać należności z tytułu składek:

1/ na ubezpieczenie społeczne, na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych do dnia 31 grudnia 1998 r.,

2/ na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez płatnika składek i na ubezpieczenie wypadkowe oraz na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych za okres od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r.

- pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w przypadku, gdy zobowiązana do ich opłacania jest osoba fizyczna niepodlegająca przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287), jeżeli przemawia za tym ważny interes tej osoby.

16.6. Jak stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s. (w brzmieniu obowiązującym już od 1 stycznia 2012 r.): Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Pięcioletni okres przedawnienia stosuje się również do należności, których bieg rozpoczął się przed tym dniem stosownie do przepisu przejściowego art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, Dz. U. Nr 232, poz. 1378), z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (art. 27 ust. 2 tej ustawy). Natomiast zmianie nie uległ przepis art. 24 ust. 5 u.s.u.s., z którego wynika, że: Nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.

17. Na gruncie tych przepisów należy zwrócić uwagę na kilka wniosków z nich wynikających, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

17.1. Zakresem przedmiotowym instytucji umorzenia zostały objęte nie tylko należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ale również z tytułu składek zdrowotnych. Wówczas do tych należności przepisy dotyczące należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne stosuje się "odpowiednio".

17.2. W art. 28 ust. 2, 3, 3a i 3b u.s.u.s. określony został zamknięty katalog przypadków, których wystąpienie w konkretnej sytuacji uprawnia zakład do umorzenia należności z tytułu składek. Natomiast w przepisie § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. katalog ten został określony w sposób szczególny, ponieważ na wstępie określono, że chodzi tu o niemożność zapłaty zaległości ze względu na "ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny". Z przepisu tego wyraźnie wynika, że ciężar wykazania zaistnienia przesłanek tam wymienionych (ciężar dowodu) spoczywa na stronie ("jeżeli zobowiązany wykaże"). Natomiast obowiązkiem organu, stosownie do zasady informowania wynikającej z art. 9 k.p.a., jest występować do strony z wezwaniem do złożenia stosownych dokumentów.

17.3. Nawet wystąpienie powyższych przesłanek daje organowi jedynie uprawnienie, a nie nakłada obowiązek umorzenia, ponieważ wszystkie te normy prawne, jak i sama istota ulgi, oparta jest na konstrukcji, tzw. uznania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 17 października 2008 r., II GSK 396/08 i z dnia 14 października 2008 r., II GSK 379/08 publikowane na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004 r., II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285). Językowo wyraża się to w użyciu przez ustawodawcę określenia "może". W orzecznictwie podkreśla się, że charakter uznaniowy decyzji w sprawie umorzenia ma również wpływ na sposób dokonywania przez sąd administracyjny kontroli konkretnych postępowań prowadzonych przez organ w tym zakresie. Zauważa się przy tym, że sąd nie może narzucić organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, np. umorzenia składek lub odsetek, bowiem jest to wyłączna kompetencja samego organu, a rola sądu sprowadza się - w pewnym uproszczeniu - do zbadania sposobu dojścia przez organ do decyzji w tym przedmiocie. Tym samym kontrolowane winno być postępowanie prowadzone przez organ, w efekcie którego wydano kwestionowane decyzje, czyli sąd winien zbadać, czy organ przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe, czy zebrał w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy oraz czy odniósł się w sposób właściwy do zgromadzonych w tym postępowaniu dowodów (zob. wyrok NSA z dnia 14 października 2008 r., II GSK 379/08, publikowany na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

17.4. Jak wynika z art. 28 w zw. z art. 30 u.s.u.s. umorzeniu w oparciu o wskazaną podstawę prawną podlegają jedynie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących płatnikami składek. Chodzi wiec tylko o należności przysługujące Zakładowi od płatnika z tytułu jego ubezpieczenia, nie ubezpieczenia pracowników (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 czerwca 2011 r., I SA/Bd 239/11, LEX nr 821342; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., II GSK 17/10, LEX nr 957943 i wyrok WSA w Olsztynie z dnia 30 września 2010 r., I SA/Ol 118/10, LEX nr 749519). Jeśli wystąpi przypadek przewidziany w art. 30 u.s.u.s., to organ winien umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 123 u.s.u.s. jako bezprzedmiotowe.

17.5. Nie ulegają przedawnieniu należności zabezpieczone między innymi hipoteką. Poza tym w orzecznictwie sądowym ugruntowany został pogląd, że do nieprzedawnionych do dnia 31 grudnia 2002 r. należności z tytułu składek stosuje się nie tylko nowy, wydłużony, termin przedawnienia, ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, to jest jego przerwanie, zawieszenie oraz zabezpieczenie o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie (zob. wyrok SN z dnia 6 kwietnia 2011 r., II UK 313/10, LEX nr 885010; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2011 r., II GSK 302/10, LEX nr 958299 i wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., II GSK 193/10, LEX nr 958125).

18. Biorąc to wszystko pod uwagę i badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji prawnej i faktycznej zaistniałej w przedmiotowej sprawie, należy jeszcze raz stwierdzić, że Sąd nie doszukał się po stronie organu naruszenia ani prawa materialnego, ani prawa procesowego uzasadniającego uchylenie tych decyzji. Organ przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe, zebrał w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy oraz odniósł się w sposób właściwy do zgromadzonych w tym postępowaniu dowodów.

18.1. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zasadnie organy umorzyły postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 30 i art. 123 u.s.u.s. z uwagi na stwierdzoną bezprzedmiotowość postępowania w części dotyczącej umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek.

18.2. Natomiast w części obejmującej wniosek o umorzenie składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od [...] r. do [...] r. finansowanych przez ubezpieczonego będącego płatnikiem, czyli w zakresie możliwości zastosowania instytucji umorzenia tych składek, organ prawidłowo przyjął, że należności te nie uległy przedawnieniu. Zasadnie wskazał w piśmie z dnia [...] r., że zaległości za ten okres nie uległy przedawnieniu, ponieważ wszczęto postępowanie egzekucyjne poprzez wystawienie tytułów egzekucyjnych w ustawowym terminie i dokonano czynności egzekucyjnych, co spowodowało przerwanie biegu przedawnienia, a następnie zaległości te zostały zabezpieczone wpisem hipoteki zgodnie z obowiązującymi przepisami. Z odpisu zupełnego księgi wieczystej nr [...], obejmującej zabudowaną nieruchomość gruntową położoną w S. przy ul. [...] należącą w części do Strony skarżącej, znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego, wyraźnie wynika, że nieruchomość ta została obciążona między innymi hipoteką [...] na kwotę [...] zł na rzecz ZUS także z tytułu zaległych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych określonych decyzjami z dnia [...] r., nr [...], [...] i [...], w oparciu o wniosek złożony dnia [...] r. W postępowaniu sądowym organ wykazał, przedkładając kserokopie między innymi decyzji nr [...]i [...], że dotyczyły one należności, o których umorzenie wnioskowała Strona skarżąca. Tak więc, do dnia [...] r. zaległości za okres od [...] r. do [...] r. nie upłynął jeszcze termin przedawnienia, a po dniu obciążenia nieruchomości hipoteką [...], czyli po dniu [...] r. nie ulegną one przedawnieniu, jednakże z pewnym zastrzeżeniem. Mianowicie po upływie terminu przedawnienia liczonego na podstawie zasady ogólnej, czyli z uwzględnieniem okresu 5 lat i podstaw jego przerwania lub zawieszenia, zaległości mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu tej hipoteki, jeśli egzekucja z nieruchomości dojdzie do skutku. Tym samym można stwierdzić, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji przedmiotowe należności istniały, ponieważ nie wygasły z powodu zapłaty lub przedawnienia.

18.3. Organ drugiej instancji rozpatrując ponownie sprawę w postępowaniu odwoławczym rozpoznał wniosek W. G. w oparciu o całość zgromadzonego materiału dowodowego, także zebranego z urzędu. W sposób wyczerpujący ustosunkował się do okoliczności przedstawionych przez Stronę (organ wskazał na fakt posiadania majątku: nieruchomość i samochód osobowy; prowadzenia wspólnego gospodarstwa z synem i synową i w związku z tym przyjął, że średniomiesięczny dochód na osobę wynosił [...] zł; brak przeciwwskazań do wykonywania pracy mimo istnienia [...] stopnia niepełnosprawności; brak w orzeczeniach zapisów o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby). Dał temu wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji. Wyjaśnił, na jakiej podstawie prawnej orzekał - wskazując na poszczególne przepisy prawne mające zastosowanie w sprawie (str. 3, 4 i 5) - a także wymienił fakty, które uznał za udowodnione z powołaniem się na określone dokumenty (str. 7 i 8). Tym samym nie naruszył art. 7, art. 11, art. 12, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. Wydając zaskarżoną decyzję nie przekroczył też granic swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 80 k.p.a.

18.4. Sąd uznał, że przesłanki ustawowe całkowitej nieściągalności nie zaistniały w niniejszym postępowaniu, albowiem nie wystąpiły okoliczności w nich wskazane, tj. śmierć dłużnika, oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości, zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, próba zaspokojenia przedmiotowych należności w postępowaniu likwidacyjnym, nieopłacone składki nie przekroczyły kwoty upomnienia, organy egzekucyjne nie stwierdziły braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne. Organ odwoławczy słusznie wskazał, iż wprawdzie postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. umorzył postępowanie egzekucyjne, ale jego podstawą nie był brak jakiegokolwiek majątku, tylko praw majątkowych, które podlegałyby egzekucji, a organ nie wniósł wniosku o prowadzenie egzekucji do nieruchomości położonej w S. To samo odnosi się do postanowienia Komornika [...] przy Sądzie Rejonowym w Z. z dnia [...] r. Tym samym należy zgodzić się z organem, że Skarżący posiada majątek, który może być objęty postępowaniem egzekucyjny. Uprawnione jest zatem twierdzenie, że nie wystąpiła żadna z zamkniętego katalogu przesłanek opisujących stany faktyczne wchodzące w zakres całkowitej nieściągalności, wskazanych w art. 28 u.s.u.s.

18.5. Badając wystąpienie w sprawie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2003 r. - czyli sytuacji, w której opłacenie zaległych składek pozbawiłoby stronę i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych - organ odwoławczy uznał, że przesłanka ta nie zaistniała w niniejszej sprawie. Zaznaczył przy tym, że Skarżący z żoną, synem i synową tworzą wspólne gospodarstwo domowe, gdyż wziął pod uwagę fakt wspólnego zamieszkania tych osób, przedłożenia dokumentów dotyczących zobowiązań syna, brak określenia, czy syn i synowa uczestniczą w ponoszeniu wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. W związku z tym przyjął, że kwota średniomiesięcznego dochodu przypadającego na jednego członka tak określonego gospodarstwa wynosiła [...] zł. Na etapie pierwszej instancji podkreślił też, że nie bez znaczenia jest też to, że Strona posiada majątek w postaci nieruchomości i ruchomości (samochód). Poza tym organ pierwszej instancji nie przeczył temu, że podane przez Stronę okoliczności stawiają gospodarstwo w trudnej sytuacji. Zdaniem Sądu wnioski te są prawidłowe i mieszczą się w granicach swobodnej oceny zebranych dowodów.

18.6. Również odnośnie pozostałych przesłanek z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. organ trafnie zaznaczył, że strona nie wykazała, aby poniosła straty w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia (pkt 2), czy też, że wystąpiły przeszkody w uzyskiwaniu dochodu z powodu przewlekłej choroby strony lub konieczności sprawowania przez nią opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny (pkt 3). Z przedłożonych przez Stronę dowodów w tym dokumentacji medycznej i orzeczeń o niepełnosprawności nie wynika, że choroba Strony uniemożliwia wykonywania pracy, a tym samym stanowi przeszkodę w uzyskiwaniu określonego dochodu lub że choroba żony jest taką chorobą, która wiąże się z koniecznością sprawowania opieki, a w związku z tym z brakiem możliwości osiągania dodatkowych dochodów. W tym zakresie ustalenia i oceny organu były również prawidłowe.

18.7. W przedmiotowej sprawie Sąd nie doszukał się też naruszenia prawa przy uznaniu przez organ, że nie występuje ważny interes Strony uzasadniający umorzenie należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na podstawie art. 17 pkt 2 ustawy wymienionej w pkt 16.5. niniejszego uzasadnienia. Organ orzekając w tym zakresie opierał się na uznaniu administracyjnym ("Zakład może umarzać (...)") nie naruszając innych przepisów procesowych.

18.8. Organ wykonując obowiązki procesowe przed wydaniem decyzji w pierwszej i drugiej instancji pismami informował Stronę o przesłankach umorzenia, wzywał w celu wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego oraz do składania wniosków dowodowych, czyli nie naruszył również przepisów art. 9, art. 11, art. 12 i art. 81 k.p.a. Z tych przepisów wynika obowiązek organu administracji do informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, ale tylko takich, które mogą mieć istotny wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania.

19. W tym stanie faktycznym i prawnym zarzuty zawarte w skardze i pismach procesowych okazały się niezasadne.

19.1. Nie można uznać zarzutu dotyczącego kręgu osób tworzących gospodarstwo domowe obejmujące również syna z synową. Według Sądu organ miał podstawy do takiej oceny, na co zwrócił uwagę w pkt 18.3. niniejszego uzasadnienia. Organy pomocy społecznej nie brały tych okoliczności pod uwagę, dlatego ich odmienna ocena nie mogła mieć charakteru przesądzającego, jeśli chodzi o podstawy umorzenia należności i uznanie administracyjne.

19.2. W zakresie możliwości podjęcia pracy organy nie wskazywały na to, że istnieją pracodawcy, którzy zatrudniliby Stronę skarżącą, czyli że rynek pracy jest otwarty na takie osoby, tylko że brak jest przeszkód od strony Wnioskodawcy do podjęcia pracy w warunkach pracy chronionej, jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Przepis art. 5 k.c. odwołujący się do zasad współżycia społecznego na gruncie stosunków cywilnoprawnych nie ma zastosowania w tej sprawie, która ma charakter administracyjny.

19.3. W sprawie nie ulega wątpliwości, że Strona jest współwłaścicielem zabudowanej nieruchomości, czyli że posiada określony majątek podlegający egzekucji. W związku z tym nie istnieje element przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 pkt 3 i 5 u.s.u.s. w postaci "braku majątku". Fakt umorzenia toczących się postępowań egzekucyjnych i zwrotu tytułów wykonawczych z powodu braku wniosku wierzyciela o wszczęcie egzekucji do nieruchomości należącej do zobowiązanego i osoby trzeciej, tj. jego żony, nie oznacza, że nie ma tego majątku. Dalsze prowadzenie egzekucji zależy tylko od wierzyciela.

19.4. W toku postępowania administracyjnego Strona przedkładała różnego rodzaju dowody (dnia [...] r.), a na etapie sądowym dnia [...] i [...] r., z których wynika, że jest osobą chorą leczącą się między innymi w Poradni [...] i [...]. Nie wynika jednak z nich, że choroby te można określić jako "przewlekłe", a w zestawieniu z orzeczeniem o niepełnosprawności dodatkowo, że pozbawiają one Stronę możliwości uzyskania dochodu. Te same stwierdzenia można odnieść do sytuacji zdrowotnej żony Strony skarżącej. W tym przypadku dodatkowo brak jest dowodu, że występuje konieczność sprawowania opieki nad tą osobą. W przyszłości sytuacja ta może się zmienić po rozstrzygnięciu wniosku w sprawie wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, na co zwróciła uwagę Strona w piśmie procesowym z dnia [...] r. Będzie to mogło mieć znaczenie, ale dopiero przy ewentualnym rozpatrzeniu kolejnego wniosku o umorzenie nieprzedawnionych należności składkowych. W tym miejscu należy zauważyć, że wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych dowodów. Strona skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas jeszcze raz sprawa będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

14. W związku z powyższym Sąd nie znajdując podstaw do uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oddalił skargę stosownie do art. 151 P.p.s.a.