Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 94/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a, art. 149 § 2, art. 205 § 1 oraz art. 119 pkt 4
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi N. Z. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca 1. zobowiązuje Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku N. Z. z dnia 13 kwietnia 2023 r. o wydanie polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca - w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody Pomorskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej N. Z. sumę pieniężną w kwocie 1000 (tysiąc) złotych; 4. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej N. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 29 kwietnia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gdańsku wpłynęła skarga N. Z. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca. Skarżąca jest obywatelką Białorusi, której na mocy decyzji z dnia 21 maja 2021 r. Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców udzielił na terenie RP ochrony uzupełniającej na postawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz.U. z 2019 r., poz. 1666 ze zm.)

W skardze, zarzucając Wojewodzie Pomorskiemu naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "k.p.a.", w zw. z art. 252 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą", N. Z. wniosła o:

1) zobowiązanie Wojewody Pomorskiego do rozpatrzenia wniosku;

2) udzielenie cudzoziemcowi polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności;

3) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

4) przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 500 zł;

5) zasądzenie kosztów postępowania skarżącego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że 13 kwietnia 2023 r. wystąpiła do Wojewody Pomorskiego z wnioskiem o wydanie polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca w związku z utratą ważności paszportu białoruskiego oraz brakiem możliwości otrzymania nowego dokumentu podróży. Skarżąca podkreśliła, że do wniosku dołączyła wszystkie wymagane załączniki.

Następnie, powołując się na treść art. 35 § 1 i 3 k.p.a., skarżąca zaznaczyła, że organ nie wystosował żadnego pisma o przedłużeniu rozpatrzenia sprawy, nie zawiadomił o przyczynach niezałatwienia sprawy, ani nie wskazał nowego terminu jej załatwienia.

W związku z nierozpatrzeniem sprawy z wniosku w terminie, w dniu 15 grudnia 2023 r. skarżąca złożyła do organu ponaglenie, jednak do dnia wniesienia skargi nie otrzymała odpowiedzi.

Skarżąca wyjaśniła ponadto, że jest obywatelką Białorusi, w związku z czym do sprawy nie mają zastosowania przepisy art. 100c i 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, na mocy których bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia, zmiany lub cofnięcia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o uznanie, że do bezczynności nie doszło z rażącym naruszeniem prawa, niewymierzanie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz o niezasądzanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w sprawie zachodzi konieczność wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w związku z czym organ, będąc zobowiązany do przekazania skargi wraz z aktami sprawy do sądu w terminie 30 dni, nie jest w stanie uwzględnić skargi w trybie autokontroli.

W kwestii okresu oczekiwania przez cudzoziemca na rozstrzygnięcie organ podniósł, że mając na uwadze ilość spraw dotyczących cudzoziemców rozstrzyganych w dniu złożeniu wniosku możliwości kadrowe urzędu i kolejność wpływu spraw nie sposób uznać, iż urząd mógł procedować szybciej. Na dzień 15 grudnia 2023 r. organ rozpatrywał 41.310 (łącznie w oddziale w Gdańsku i Oddział Zamiejscowy w Słupsku; w tym w Gdańsku – 38.227) wniosków cudzoziemców o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, stały oraz rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, dysponując 22 pracownikami merytorycznymi, co bezspornie wpływa na szybkość procedowania. Na jednego pracownika przypada bowiem średnio 1.877 spraw. Pomimo, że zgodnie z orzecznictwem sadów administracyjnych dla stwierdzenia przewlekłości nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne, czy kadrowe leżące po stronie organu, to nie powinny one być pomijane przy ocenie zasadności wniesionej skargi. Znacząca ilość spraw podlegających rozpoznaniu, niedostateczna obsada kadrowa stanowią poważną przeszkodę w takiej organizacji pracy, aby rozpoznawanie spraw odbywało się z zachowaniem ustawowych terminów.

W kwestii dochodzonej przez stronę skarżącą sumy pieniężnej organ wskazał, że w wyroku z dnia 11 stycznia 2024 roku w sprawie III SAB/Gd 206/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, iż jeśli chodzi o przyznanie sumy pieniężnej skarżącemu "Niewątpliwie środek ten powinien mieć zastosowanie w tych wszystkich przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Specyfika postępowania w sprawie skargi na bezczynność i przewlekłość w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., polega na tym, że przedmiotem kontroli nie jest akt lub czynność organu, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie. Skarga na bezczynność lub przewlekłość ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ze stanu bezczynności lub przewlekłości organu administracji publicznej wynikają określone uprawnienia procesowe (art. 149 p.p.s.a.) oraz materialnoprawne (art. 77 ust. 1 Konstytucji RP).

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje na wypracowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że dopuszczalne jest wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłość organu w wydaniu karty pobytu (podobne stanowisko należy sformułować względem polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca). Jest to bowiem czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a więc czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 420/22; z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 933/22 - te i inne przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W dalszej kolejności Sąd wskazuje, że Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiuje pojęcia "bezczynność". Jednakże, zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy - w ustalonym przepisami terminie - organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane. Zasada szybkości postępowania wynikająca z art. 12 § 1 k.p.a. wymaga, by organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie.

Specyfika postępowania w przedmiocie wydania polskiego dokumentu podróży wymaga złożenia na formularzu przez zainteresowanego wniosku o wydanie takiego dokumentu wraz ze stosownymi załącznikami w myśl art. 229 ust. 1 w zw. z art. 226 oraz art. 231 ustawy o cudzoziemcach.

Jak wynika z art. 257 ustawy o cudzoziemcach, organem właściwym miejscowo w sprawie wydania (odmowy wydania) oraz wymiany (odmowy wymiany) polskiego dokumentu podróży jest wojewoda właściwy ze względu na aktualne miejsce pobytu cudzoziemca. Podkreślić również należy, że wydanie lub wymiana polskiego dokumentu podróży jest czynnością materialno-techniczną. Wojewoda ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, jednakże jedynie w sprawie odmowy wydania lub odmowy wymiany polskiego dokumentu podróży.

Zważywszy, że przepisy wskazanej ustawy nie określają terminów rozpatrzenia wniosków o wydanie dokumentów, o których mowa w jej art. 226, należy w tym zakresie przyjąć terminy ogólne dla załatwienia sprawy wynikające z przytoczonych wcześniej przepisów k.p.a. Nieskomplikowany charakter niniejszej sprawy przesądza o tym, że termin ten powinien wynosić co do zasady miesiąc.

Z akt sprawy wynika, że od czasu złożenia przez skarżącą w dniu 13 kwietnia 2023 r. wniosku, do czasu złożenia przez nią skargi, organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, w tym nie dokonał oceny czy złożony wniosek jest kompletny i nie zawiera braków formalnych. Przesłane do Sądu akta administracyjne świadczą, że co do zasady pierwszą czynnością w sprawie było sporządzenie przez organ odpowiedzi na skargę w wraz z pismem przewodnim w dniu 26 kwietnia 2024 r. Organ nie podjął zatem żadnych czynności zmierzających wprost do rozpoznania wniosku. Co istotne w udzielonej odpowiedzi na skargę organ nie kwestionował, że pozostaje w bezczynności, wyjaśniając jednocześnie, że nie może jednak na tym etapie uwzględnić skargi w trybie autokontroli, ponieważ po analizie akt sprawy doszedł do przekonania, że wniosek zawiera braki formalne, wobec czego zachodzi konieczność wezwania strony do uzupełnienia tych braków. Jednocześnie organ wskazał, że nie może dokonać autokontroli, ponieważ ma obowiązek przekazać akta sprawy do Sądu w terminie 30 dni od przekazania skargi. Analiza administracyjnych akt sprawy dokonana przez Sąd wykazała, że w aktach tych nie ma wezwania organu, które kierowane byłoby do N. Z., wskazującego jakie braki zawiera jej wniosek i wzywającego wnioskodawczynię do uzupełniania tych braków.

W tym miejscu wskazać należy, że strona nie może ponosić negatywnych skutków zwlekania przez organ z wezwaniem jej do uzupełnienie braków formalnych wniosku (względnie innych braków). Fakt występowania takich braków nie jest okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność lub opieszałość organu, który niezwłocznie i w pierwszej kolejności powinien wezwać stronę do usunięcia ewentualnych braków formalnych wniosku. Przyjęcie innego stanowiska w tym względzie oznaczałoby w praktyce akceptację braku ochrony prawnej dla strony składającej wniosek obarczony brakami formalnymi przed bezczynnością lub przewlekłością zachodzącą po stronie organu, podczas gdy jej interes prawny w jak najszybszym wskazaniu tych braków i wezwaniu do ich usunięcia jest oczywisty, tak samo jak oczywisty jest obowiązek dokonania takiego wezwania przez organ, co wynika wprost z art. 64 § 2 k.p.a.

Z tych też względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a zobowiązał organ do rozpoznania wniosku N. Z. z dnia 13 kwietnia 2023 r. o wydanie polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 sentencji wyroku).

Samo wydanie polskiego dokumenty podróży - jak już Sąd wskazał - stanowi czynność materialno-techniczną, która w warunkach sprawy nie wystąpiła, albo też o której Sąd nie został poinformowany.

W tej sprawie organ wskazał, że zaistniały podstawy do procedowania wniosku, jednak wskazał, że nie mógł tego uczynić z uwagi na konieczność przekazania skargi do Sądu oraz wezwania strony do uzupełniania braków wniosku. Powyższe wskazuje, że sprawa nie została załatwiona, w tym organ nie podjął wcześniej pierwszej czynności procesowej, to jest weryfikacji kompletności wniosku.

W tym kontekście Sąd wskazuje, że - jak stanowi art. 133 p.p.s.a. - sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że Sąd przy ocenie legalności aktu lub bezczynności bierze pod uwagą materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania. Dodać należy także, że Sąd administracyjny nie ma obowiązku ustalania okoliczności sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt I OSK 1664/17). Z przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika bowiem nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09, 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09, 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 763/12).

Z akt sprawy nie wynika zatem, aby w sprawie została dokonana potwierdzona pisemnie czynność weryfikacji wniosku przez organ. Nawet jeżeli czynność weryfikacji wniosku została podjęta - jak wskazuje się w odpowiedzi na skargę, a co nie znajduje formalnego odzwierciedlania w aktach sprawy – to dokonanie tej czynności nastąpiło dopiero po wpłynięciu niniejszej skargi do organu w dniu 25 marca 2024 r. Do tego czasu pomimo złożenia ponaglenia w dniu 15 grudnia 2023 r., organ nie podjął żadnej czynności w sprawie.

Biorąc natomiast pod uwagę czas trwania postępowania w tym okoliczność, że przez rok czasu - to jest od dnia złożenia wniosku do dnia złożenia skargi na bezczynność - organ nie podjął nawet czynności weryfikacji formalnej wniosku, w celu ustalenia, czy zawiera on braki formalne, Sąd uznał, że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).

W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Poza tym, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach powinno być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na podjęcie pierwszej czynności formalnej, a dalej rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Strona nie otrzymywała przy tym od organu żadnych powiadomień o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy. Tym samym skarżąca nie miała żadnej informacji o powodach braku załatwienia jej sprawy, co do której organ nie wskazał jej, aby wniosek zawierał jakikolwiek braki formalne. Opisane zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. W szczególności, jako kwalifikowane naruszenie art. 35 k.p.a. Sąd uznał konieczność przymuszania przez stronę organu do zajęcia się sprawą, poprzez składanie ponaglenia i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Wojewody.

Jak wskazano wyżej, sprawy prowadzone w przedmiocie wydania polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca nie mają charakteru spraw skomplikowanych. Ogólna duża ilość spraw do załatwienia, na którą powołuje się organ w żaden sposób nie usprawiedliwia braku podejmowania czynności weryfikacji formalnej wpływających do organu wniosków. W tej sprawie, na marginesie wyjaśnienia też wymaga, że organ nie był uprawniony do uznania, że podstawowy termin załatwienia sprawy wynoszący miesiąc mógł nie rozpocząć swojego biegu lub ulec zawieszeniu w związku z art. 100c i 100d ustawy 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Przepisy te nie mają zastosowania nie tylko dlatego, że skarżąca jest obywatelką Białorusi, ale też dlatego, że stanowią, iż odnoszą się do spraw zezwoleń na pobyt na terytorium RP. Przedmiotowa sprawa dotyczy zaś wydania dokumentu podróży.

Zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może"), Sąd przyznał stronie skarżącej – na jej wniosek- sumę pieniężną w kwocie 1000 zł (pkt 3 sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.

Sąd stwierdził, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności, jak i trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się, nie posiadając dokumentu podróży. Tak długotrwałe oczekiwanie na podjęcie pierwszych czynności i rozpoznanie wniosku może ograniczać sposób funkcjonowania, planowania i swobodę działania wnioskodawcy, któremu prawo zapewnia terminowe rozpoznanie sprawy. Sąd przyznając stronie sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. stwierdził, że jakkolwiek ustawodawca w rozwiązaniach przyjętych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zdecydował się na wprowadzenie zasady obligatoryjnego zasądzania sumy pieniężnej w przypadku uwzględnienia skargi, to jednak nie może budzić wątpliwości, że negatywne odczucia strony związane z bezczynnością organu lub przewlekłym prowadzeniem postępowania są szczególnie dotkliwe w sytuacji, gdy bezczynność lub przewlekłość przybiera postać kwalifikowaną. Pogląd ten koreluje z orzecznictwem ETPC, według którego po pierwsze istnieje silne domniemanie, iż nadmiernie długie postępowanie powoduje szkodę moralną i domniemanie to może być obalone tylko przy należytym uzasadnieniu takiego stanowiska przez sąd krajowy, a po drugie konieczne jest zapewnienie stronie z tego tytułu słusznej rekompensaty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 442/18).

Odnosząc się do tej kwestii trzeba także zauważyć, że ustawodawca ograniczył się w art. 149 § 2 p.p.s.a. do określenia maksymalnej kwoty sumy pieniężnej, nie wskazując równocześnie szczegółowych kryteriów, wedle których sąd administracyjny miałby ustalać wysokość tej sumy w realiach danej sprawy. Zatem również w odniesieniu do tej kwestii sąd administracyjny działa w warunkach uznania sędziowskiego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 2063/22).

Sąd uwzględnił w tym zakresie, że przedmiotowa sprawa dotyczyła rozpoznania wniosku o wydanie dokumentu podróży dla obywatelki Białorusi, gdzie ważność jej dotychczasowego białoruskiego paszportu już wygasła i która nie ma możliwości (co potwierdza też udzielona jej ochrona uzupełniająca na terytorium RP) starać się o wydanie nowego paszportu białoruskiego. Przez okres roku od złożenia wniosku strona nie otrzymała od organu żadnego sygnału, aby wniosek zawierał braki formalne. Twierdzenie takie organ sformułował dopiero w odpowiedzi na skargę. Ponieważ w aktach sprawy brak jest wezwania o uzupełnienie braków formalnych wniosku, Sąd nie mógł ocenić czy "braki formalne wniosku", na które powołuje się organ, istniały już w chwili złożenia wniosku przez stronę, czy też ewentualnie powstały z wagi na długi czas niepodjęcia przez organ działań w sprawie. Upływ czasu może bowiem powodować konieczność przedłożenia aktualnych dokumentów przez wnioskodawcę. Okoliczności tej nie da się zweryfikować na podstawie akt sprawy. Niewątpliwie jednak fakt, że wniosek strony tak długo nie pozostawał zweryfikowany formalnie, jest okolicznością całkowicie niezależną od wnioskodawczyni. Sąd uwzględnił przy tym, że już po wniesieniu przez skarżącą wniosku z dnia 13 kwietnia 2023 r. wprowadzono przepisy, których skutkiem jest to, że obywatele Białorusi mogli łatwiej uzyskać polskie dokumenty podróży. Zmiany w przepisach prawa wprowadziły dwa rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, które weszły w życie 1 lipca 2023 r. (rozporządzenie 28 czerwca 2023 r. w sprawie obywatelstw, w przypadku posiadania których nie pobiera się opłaty za wydanie polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca - Dz.U. z 2023 r, poz. 1244 - oraz rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie obywatelstw, których posiadanie uprawnia do ubiegania się o wydanie polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca w warunkach określonych w art. 252a ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - Dz.U. 2023, poz. 1247 - zmienione rozporządzeniem z dnia 23 grudnia 2023 r. - Dz.U. z 2023 r., poz. 2814 - oraz rozporządzeniem z dnia 13 czerwca 2024 r. - Dz.U. z 2024, poz. 873). Stanowią one instrument aktywnego wsparcia udzielanego przez polskie władze społeczeństwu białoruskiemu. Na mocy wskazanych przepisów obywatele białoruscy zostali zwolnieni z obowiązku uiszczenia opłaty za wydanie polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca. Ponadto obywatele białoruscy mogli ubiegać się o wydanie polskiego dokumentu podróży na preferencyjnej podstawie ustanowionej w przepisie art. 252a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Mając na uwadze wskazane okoliczności, wskazujące, że jednym z priorytetów państwa polskiego jest maksymalne ułatwienie obywatelom Białorusi otrzymywanie polskich dokumentów podróży, brak rozpoznania wcześniej złożonego przez skarżącą wniosku o wydanie tego dokumentu, uzasadnia przyznanie stronie skarżącej sumy pienieżnej w wyższej wysokości niż o to wnioskowała w skardze.

O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty postępowania złożyła się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi.

Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.