Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2053/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 4, art. 35
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 125 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 1186/20 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 1 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 1186/20 oddalił skargę M.D. (dalej skarżąca) na decyzję Wojewody Pomorskiego z [...] października 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy K. z [...] lipca 2020 r. o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w miejscowości K. , gmina K.

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego organy zasadnie przyjęły w niniejszej sprawie, iż zaistniały przesłanki określone w art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397 ze zm., dalej u.e.l.) do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego w ww. lokalu mieszkalnym. Poza sporem pozostaje bowiem, że skarżąca w lipcu 2019 r. wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu, zabierając swoje rzeczy osobiste, meble i dokumenty. Od tego czasu przebywa w okolicach miejscowości C., jednak nie chce ujawnić swojego aktualnego miejsca pobytu. Nie ulega zatem wątpliwości, że jej centrum życiowe znajduje się właśnie w tym nowym miejscu przebywania.

Odnosząc się do okoliczności opuszczenia przez skarżącą lokalu pod przymusem z obawy o swoje zdrowie i życie w związku ze stosowaniem wobec niej przez byłego męża oraz jego brata przemocy fizycznej i psychicznej, a także do deklarowanej przez skarżącą chęci powrotu do lokalu w przypadku złagodzenia konfliktu rodzinnego Sąd wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności z zeznań R. D., samej skarżącej oraz świadka A. D., wynika, iż skarżąca w lipcu 2019 r. opuściła sporny lokal zabierając z niego wszystkie swoje rzeczy osobiste i meble, a następnie przeniosła się do innego miejsca pobytu. W trakcie wyprowadzki pomagał jej były mąż. Wcześniej właściciel lokalu R. D. pismem z dnia 4 marca 2019 r. wypowiedział skarżącej nieformalną umowę użyczenia lokalu z sześciomiesięcznym terminem wypowiedzenia. Nadto w dniu 14 września 2019 r. skarżąca podpisała protokół przekazania lokalu oraz przekazała klucze do lokalu. W zeznaniach z dnia 23 czerwca 2020 r. skarżąca wskazała zaś, że nie dokonała wymeldowania, ponieważ czeka na rozliczenie dokonanej wspólnie z mężem inwestycji - nakładów poczynionych na remont lokalu w 2013 r. Oświadczyła, że były mąż regularnie namawia ją by powróciła do domu, ona jednak nie wyraża na to zgody ze względu na swoje bezpieczeństwo. Z powyższych okoliczności wynika, że skarżąca opuściła ww. lokal dobrowolnie. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego sama deklarowana chęć powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania. O ocenie charakteru opuszczenia lokalu, decyduje bowiem nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Zamiar utrzymania związków z miejscem stałego zameldowania powinien być zatem oceniany na podstawie obiektywnie istniejących i konkretnych okoliczności faktycznych sprawy, z których taki wniosek da się logicznie wyprowadzić. Ustalone w sprawie okoliczności faktyczne świadczą, że skarżąca nie podejmowała prób powrotu do lokalu, a do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego przez organ I instancji nie podjęła działań w celu ochrony naruszonego posiadania lokalu. Wprawdzie złożyła pozew o ochronę naruszonego posiadania, ale dopiero na etapie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, pismem z dnia 31 sierpnia 2020 r.

Sąd zwrócił przy tym uwagę, że wyrokiem z dnia 28 maja 2020 r. sygn. akt V [...] Sąd Okręgowy w Gdańsku utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...], którym A. D. został skazany na grzywnę za spowodowanie obrażeń ciała skarżącej w dniu 24 września 2018 r. Okoliczności tych jednak nie można bezpośrednio wiązać z faktem wyprowadzki skarżącej z lokalu w lipcu 2019 r., gdyż nie miały one miejsca w chwili opuszczania lokalu i trudno przyjąć, żeby - w świetle poczynionych przez organy ustaleń - stanowiły faktyczny powód opuszczenia miejsca pobytu stałego. Wyprowadzka ta była spowodowana wypowiedzeniem umowy użyczenia lokalu oraz istniejącym konfliktem między byłymi małżonkami.

Za niezasadny uznano zarzut skarżącej dotyczący rozpoznania sprawy mimo występowania zagadnienia wstępnego i obowiązku zawieszenia przez organ postępowania. Sam fakt wniesienia przez stronę skarżącą powództwa posesoryjnego nie może automatycznie świadczyć, iż zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu stałego nie miało charakteru dobrowolnego (a nastąpiło na skutek bezprawnego działania osób trzecich). Okoliczność toczącego się przed sądem powszechnym sporu posesoryjnego podlega każdorazowo ocenie organów w toku prowadzonego postępowania i stanowi element stanu faktycznego, który organ powinien wziąć pod uwagę przy ocenie zaistnienia przesłanek z art. 35 u.e.l., nie zaś traktować takiej okoliczności jako "zagadnienie wstępne", stanowiące przesłankę do obligatoryjnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Żaden szczególny przepis nie uzależnia bowiem wydania decyzji w sprawie wymeldowania od zakończenia równolegle toczącego się postępowania w sprawie przywrócenia naruszonego posiadania. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego organ słusznie stwierdził, że wystąpienie z powództwem posesoryjnym, po wydaniu decyzji organu I instancji, zaznaczającej brak takiego działania, było związane z taktyką zmierzającą do uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a nie było wyrazem rzeczywistej woli postawania lokalu w dacie jego opuszczenia.

W kwestii pominięcia wniosków dowodowych skarżącej Sąd stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego nie było konieczne przeprowadzanie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie przesłuchań P. D. oraz M. D. złożonych w postępowaniu karnym. Organ przekonywująco wskazał na brak czasowego związku między naruszeniem nietykalności cielesnej skarżącej a opuszczeniem przez nią lokalu. Skarżąca nie opuściła lokalu bezpośrednio po tym zdarzeniu, lecz znacznie później a bezpośrednim powodem wyprowadzki nie było zachowanie jej byłego męża, lecz działanie właściciela lokalu, który wypowiedział jej umowę użyczenia i zażądał jego opuszczenia po upływie okresu wypowiedzenia.

2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego, tj. art. 35 w zw. z art. 25 ust. 1, w zw. z art. 28 ust. 4 u.e.l., w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) wyrażające się w dokonaniu przez Sąd l instancji na etapie przeprowadzonej kontroli materialnoprawnej prawidłowości ostatecznej decyzji Wojewody Pomorskiego błędnej wykładni wskazanych w petitum zarzutu kasacyjnego regulacji in ius, zawężającej wykładni przesłanek warunkujących orzeczenie o wymeldowaniu z miejsca pobytu na pobyt stały, błędnej wykładni pojęcia "opuszczenie miejsca pobytu stałego" oraz "pobytu stałego" [...]; a w konsekwencji błędne uznanie, że nastąpiło dobrowolne opuszczenie przez skarżącą lokalu mieszkalnego, mające charakter trwały, w sytuacji braku elementu wolicjonalnego w momencie opuszczania przez stronę ww. lokalu, które miało charakter przymusowy determinowany obawą skarżącej w swoje życie i zdrowie w związku z zachowaniem byłego męża i jego brata, oraz wolą powrotu skarżącej do lokalu przy ulicy [...], uniemożliwioną w związku z aktualną sytuacją rodzinną, w tym relacjami uczestniczki postępowania z A.D.;

2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, w zw. z art. 35, w zw. z art. 28 ust. 4 u.e.l. polegające na uznaniu przez Sąd I instancji zasadności stanowiska wyrażonego w ostatecznej decyzji Wojewody Pomorskiego, iż zaistniała (ujawniona już po dacie złożenia odwołania od decyzji Wójta Gminy K.) okoliczność obejmująca złożenie przez skarżącą powództwa o ochronę naruszonego posiadania nie była tożsama z zaistnieniem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, w sytuacji gdy zainicjowanie przez skarżącą ww. postępowanie bezsprzecznie stanowiło zagadnienie wstępne stanowiące podstawę do zawieszenia postępowania odwoławczego, albowiem uwzględnienie powództwa i przywrócenie posiadania skarżącej w stosunku do lokalu mieszkalnego w miejscowości K. prowadziłoby bezpośrednio do obalenia istnienia przesłanki ustawowej warunkującej możliwość zastosowania instytucji wymeldowania, tj. trwałego dobrowolnego opuszczenia przez skarżącą kasacyjnie rzeczonego lokalu mieszkalnego co w rezultacie prowadziłoby do uchylenia decyzji organu I instancji [...],

b) art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa, w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w zw. z art. 135 Ppsa wyrażające się w braku zastosowania przez Sąd I instancji instytucji zawieszenia postępowania w sprawie ze względu na równoległą zawisłość w dacie procedowania i orzekania przez Sąd postępowania cywilnego z powództwa skarżącej o ochronę naruszonego posiadania,

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 Ppsa w zw. z art. 136 § 1 Kpa w zw. z art. 7 Kpa w zw. z art. 77 Kpa w zw. z art. 80 Kpa wyrażające się w uznaniu przez Sąd I instancji, iż zarówno ostateczna decyzja Wojewody Pomorskiego, jak też decyzja Wójta Gminy K. zostały oparte na prawidłowej wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania tak przed organem I jak też organem II instancji, i nie naruszają regulacji art. 7 Kpa w zw. z art. 77 Kpa w zw. z art. 80 Kpa w zw. z art. 35 oraz art. 28 ust. 4 u.e.l., w sytuacji gdy wszechstronna analiza materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania prowadzi do konkluzji, iż organy zaniechały rozważenia oraz uwzględnienia istotnych okoliczności ujawnionych w toku postępowania administracyjnego znajdujących odzwierciedlenie w treści dowodów w postaci zeznań M. D., G. G., zapisu na płycie CD przedłożonej w dniu 23 czerwca 2020 r. do akt sprawy, szczegółowych notatek skarżącej zwierających chronologiczny opis sytuacji faktycznej w okresie jej pobytu przy ulicy [...] oraz opis okoliczności związanych z opuszczeniem wskazanego lokalu. Organy nie podjęły również dodatkowych czynności dowodowych (objętych zakresem sformułowanych przez skarżącą ustnie do protokołu w dniu 23 czerwca 2020 r. oraz w piśmie z dnia 6 lipca 2020 r. wniosków), obejmujących zwrócenie się do Sądu Rejonowego w K. o udostępnienie akt sprawy [...] oraz przeprowadzenie dowodu ze znajdujących się w tych aktach sprawy dokumentów w postaci zeznań M. D., P. D. oraz M. D. oraz wyroku wydanego w dniu [...] grudnia 2019 r. na okoliczność występowania po stronie skarżącej uzasadnionej obawy o własne bezpieczeństwo [...].

W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, podług norm przepisanych.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

3.2. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji.

3.3. W pierwszej kolejności należy wskazać, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa, w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w zw. z art. 135 Ppsa. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawieszenie postępowania, o którym mowa w tym przepisie ma charakter fakultatywny, co oznacza, że ocena zawieszenia pozostawiona została uznaniu sądu, który powinien rozważyć, czy w sprawie celowe jest wstrzymywanie biegu sprawy i czy nie naruszy ono praw gwarantowanych w ustawie zasadniczej. W orzecznictwie przyjmuje się, że art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa ma zastosowanie wówczas, gdy Sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia prawnego jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego, a nie administracyjnego (por. Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, komentarz do art. 125, LEX/el. 2021). Skoro w niniejszej sprawie Sąd Wojewódzki uznał, iż takie zagadnienie nie występuje, a tym samym, że nie ma przeszkód do rozstrzygnięcia sprawy, nie sposób zarzucać mu, iż postępowania nie zawiesił. Zdaniem skarżącej postępowanie posesoryjne (o ochronę naruszonego posiadania) należy uznać za takie, które stanowi kwestię prejudycjalną (wstępną) dla orzeczeń w przedmiocie zameldowania. Jednak podkreślić należy, że z uwagi na zasadę orzekania według stanu prawnego z daty wydania zaskarżonej decyzji, kwestia ta mogła być przedmiotem kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, a nie wpływu rozstrzygnięcia posesoryjnego na wynik postępowania sądowoadministracyjnego.

3.4. Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, w zw. z art. 35, w zw. z art. 28 ust. 4 u.e.l., kwestionujący w istocie uznanie przez organ odwoławczy, że złożenie przez skarżącą powództwa cywilnego o ochronę naruszonego posiadania nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, które winno skutkować zawieszeniem postępowania administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oczywistym jest, że zachodzi związek pomiędzy postępowaniem w przedmiocie wymeldowania a postępowaniem w sprawie naruszenia posiadania do lokalu przez osobę zameldowaną. Jednak nie można przyjąć, aby był to związek prawny, który należałoby rozważać w kontekście wystąpienia w sprawie zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego). Przesłanki wymeldowania są to bowiem okoliczności faktyczne, nie zaś kwestie materialnoprawne, których rozstrzygnięcie mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem lub innym organem. Zagadnieniem wstępnym mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Wytoczenie przez osobę wnioskowaną do wymeldowania powództwa o przywrócenie posiadania, jak w niniejszej sprawie, ma istotne znaczenie w postępowaniu meldunkowym, ale nie jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, lecz jako element stanu faktycznego, który organ administracji ma obowiązek wziąć pod uwagę oceniając zaistnienie przesłanek do wydania merytorycznej decyzji w sprawie o wymeldowanie (por. wyroki NSA z: 10 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 900/15; 19 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 2195/14; 19 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2218/11; 12 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1181/10). Brak było zatem podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego z uwagi na toczącą się sprawę z powództwa posesoryjnego skarżącej.

3.5. Zamierzonego skutku nie mógł odnieść także zarzut naruszenia art. 35 w zw. z art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 4 u.e.l. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, w zw. z art. 135 Ppsa. Zgodnie z art. 35 u.e.l. organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Stosownie zaś do art. 25 ust. 1 u.e.l., pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Dla stwierdzenia, iż nastąpiło opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu konieczne jest ustalenie, że fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu towarzyszy wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar związania się z innym miejscem i urządzenia w nim trwałego centrum życiowego. Postępowanie w sprawie wymeldowania wymaga zatem ustalenia tego, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego i zbadania trwałości oraz dobrowolności zamiaru jego opuszczenia. W tym celu nieodzowne jest zbadanie m.in. tego, czy po stronie adresata decyzji o wymeldowaniu, istnieje obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym miejscu (lokalu).

W przedmiotowej sprawie, wbrew argumentacji skarżącej, zarówno organy jak i Sąd I instancji zasadnie przyjęły, że zaszły przesłanki wymeldowania skarżącej z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w miejscowości K.. Jak wynika z materiału dowodowego, skarżąca opuściła ww. miejsce pobytu stałego w lipcu 2019 r., kiedy to zabrała swoje wszystkie dokumenty, rzeczy osobiste oraz meble i przewiozła je do miejsca, gdzie aktualnie przebywa. We wrześniu 2019 r. dobrowolnie oddała klucze do lokalu byłemu mężowi oraz podpisała protokół zdawczo-odbiorczy potwierdzający opuszczenie lokalu, co też było konsekwencją wypowiedzenia jej umowy użyczenia tego lokalu przez byłego szwagra, a termin wypowiedzenia przypadał na wrzesień 2019 r. Z oświadczeń skarżącej wynika, że były mąż proponował jej ponowne zamieszkanie w lokalu, na co ona jednak nie przystała. Wprawdzie skarżąca podnosiła, że nie opuściła lokalu dobrowolnie, a została do tego zmuszona przez byłego męża, który przez ostatni czas, mniej więcej od września 2018 r., wywoływał sytuacje konfliktowe, zdarzały się także akty przemocy fizycznej, jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie w sprawie uznano, że przedstawione argumenty nie są wystarczające do uznania, iż w przypadku strony nastąpił brak dobrowolności i trwałości opuszczenia ww. lokalu.

Zaakcentować przy tym trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż w sytuacji, w której niezamieszkiwanie pod danym adresem jest wynikiem zastosowania przemocy, istotne jest również to, czy strona podjęła niezwłocznie skuteczne działania prawne zmierzające do przywrócenia jej utraconego posiadania. Formułowany w orzecznictwie wymóg dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego nie może jednak podważać czysto ewidencyjnego charakteru instytucji zameldowania oraz prowadzić do utrzymywania tzw. fikcji meldunkowej, czyli sytuacji, w której strona faktycznie od dłuższego czasu nie zamieszkuje pod adresem stałego zameldowania (wyrok NSA z 5 czerwca 2023 r. sygn. akt II OSK 527/22). W niniejszej sprawie działania zmierzające do wszczęcia postępowania cywilnego związanego z ochroną posiadania zostały zainicjowane przez skarżącą dopiero na etapie postępowania odwoławczego, a więc po kilkunastu miesiącach od opuszczenia miejsca stałego pobytu. Nie spornym jest przy tym, że od lipca 2019 r. skarżąca nie przebywa w miejscu stałego zameldowania i od tego czasu przedmiotowy lokal nie stanowi już dla niej centrum życiowego. Uwagę zwraca również motywacja skarżącej co do pozostawienia meldunku z uwagi na brak uregulowania przez byłego męża nakładów poniesionych przez nią na remont lokalu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności uzasadniały uwzględnienie wniosku o wymeldowanie skarżącej z ww. adresu, a tym samym obligowały organ do usunięcia fikcji meldunkowej, jaka zaistniała w stosunku do skarżącej.

3.6. Z uwagi na powyższe bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 7, art. 77, art. 80, art. 136 § 1 Kpa zwalczający przyjęty przez organy stan faktyczny sprawy w zakresie charakteru opuszczenia lokalu przez skarżącą (kwestionujący jego dobrowolność), jak również wskazujący na brak przeprowadzenia dodatkowych dowodów zawartych w aktach sprawy karnej o sygn. [...]. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób właściwy i organy uwzględniły dostępną dokumentację. Oparły się na zgromadzonych dowodach i oceniły je w sposób uprawniony, nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów. Materiał dowodowy oraz ustalenia poczynione przez organy administracji oraz przyjęte przez Sąd I instancji były wystarczające do uznania, że skarżąca nie przebywa trwale pod ww. adresem. Przeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów należało więc uznać za niecelowe i zmierzające do przedłużenia postępowania.

3.7. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.