Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 353/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: par. 133 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1067
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. D., E. S., K. B., M. T., R. B., S. B. i T. T. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

UZASADNIENIE

J. D., K. B., M. T., T. T., E. S., R. B. i S. B. (dalej jako: "skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] grudnia 2020 r., odmawiającą wydania nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy zbiorniku na gaz płynny na działce nr [...] - Ł. K., gm. L..

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z [...] czerwca 2002 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na instalację zbiornika o pojemności V - 4850 m3 na gaz płynny propanowy (do tankowania pojazdów) na działce nr [...], m. K. Ł., gm. L.. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją ostateczną Wojewody L. z [...] sierpnia 2002 r.

Następnie decyzją z [...] lutego 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji, wskazując w uzasadnieniu, że w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że instalacja zbiornika została wykonana zgodnie z zatwierdzonym projektem i warunkami pozwolenia na budowę z [...] czerwca 2002 r.

Pismem z [...] maja 2019 r. R. B., T. T., J. D., Z. M., H. D., M. T., K. B. i E. S. wystąpili do PINB w L. ze skargą na usytuowanie naziemnego zbiornika LPG do tankowania pojazdów, podnosząc, że zbiornik ten usytuowany jest w odległości 27,5 ma od budynku mieszkalnego, a nie 30 m jak tego wymagają przepisy prawa i udzielone pozwolenia na budowę. Nie jest również zachowana wymagana odległość zbiornika od budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...].

W wyniku powyższego organ, wszczął postępowanie, a następnie przeprowadził oględziny na podstawie których ustalił, że na działce nr [...] znajduje się m.in. zbiornik naziemny na gaz LPG usytuowany w odległości ok. 16,2 m od krawędzi jezdni, 12,24 m od budynku na działkach [...] i [...] oraz 27,40 m od budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...]. Od strony zachodniej ww. zbiornika zlokalizowana jest ściana oddzielenia pożarowego o długości 8,60 m i wysokości 2,15 m. Wokół zbiornika na gaz wykonano ogrodzenie.

Decyzją z [...] marca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. , na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. po. 1333 ze zm. - dalej jako "Prawo budowlane"), odmówił wydania nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy zbiorniku na gaz płynny na działce nr [...], obr. [...], gm. L..

W uzasadnieniu organ przywołał ustalenia oględzin, a następnie wskazał, że w dniu [...] października 2019 r. wystąpił do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o zbadanie w trybie nadzory, zgodności z prawem decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2002 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego zbiornika na gaz płynny z uwagi na fakt że, ww. decyzja została wydana z naruszeniem prawa, tj. § 133 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz.U. 2000 nr 98, poz. 1067). Z rozporządzenia wynika, że przepisy o zmniejszeniu odległości zbiornika w stosunku do zabudowy istniejącej w przypadku zastosowania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, w dacie wydania ww. decyzji, mogły być zastosowane wyłącznie do obiektów wskazanych w § 133 ust. 1 pkt 1-3 (budynek gospodarczy, nie został zaliczony do grupy obiektów wskazanych w powyższym przepisie; tego obiektu dotyczy przepis § 133 ust. 1 pkt 4). Nie było zatem możliwości zmniejszenia odległości zbiornika gazu płynnego od budynku gospodarczego poprzez oddzielenie go ścianą oddzielania przeciwpożarowego.

W udzielonej odpowiedzi Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że naruszenie § 133 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia nie ma charakteru rażącego, ponadto inwestycja zgodna jest z obowiązującymi aktualnie przepisami w zakresie zachowania minimalnej odległości 10 m od budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] (tj. 12,24 m). Natomiast zmniejszenie odległości przedmiotowego zbiornika na gaz od budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] (tj. 27,40 m) - mniej niż odległość przewidziana § 133 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. (tj. 30,00 m) nie jest zdaniem GINB na tyle istotne, aby przypisać mu cechę rażącego naruszenia prawa, niezbędną do wszczęcia postępowania nieważnościowego.

Powyższe - zdaniem organu - w powiązaniu z faktem, że inwestor aktualnie realizuje inwestycję na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] marca 2011 r. i planuje przeniesienie przedmiotowego zbiornika na gaz, stanowi o braku przesłanek do nakazania inwestorowi wykonania jakichkolwiek robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazali, że niedopuszczalne było powoływanie się na stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W sprawie konieczne są działania naprawcze w zakresie popełnionych błędów organu oraz doprowadzenie do likwidacji istniejących zagrożeń życia i zdrowia ludzi przebywających w otoczeniu stacji paliw. Brak zachowania wymaganej odległości zbiornika gazu od budynku mieszkalnego stanowi wbrew stanowisku organu rażące naruszenie prawa.

Rozpoznając odwołanie L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie prawidłowo było prowadzone w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Celem postępowania prowadzonego w trybie tych przepisów jest doprowadzenie wykonanych lub wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, po uprzednim wyjaśnieniu legalności i jakości wykonywanych robót. Zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego jest uzasadnione wówczas, gdy spełniona jest choćby jedna z przesłanek określonych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest wdrożyć tryb naprawczy. Odstąpienie od nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest z kolei dopuszczalne wówczas, gdy zostanie ustalone, że pomimo zaistnienia okoliczności z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego wykonane roboty są zgodne z prawem.

W przedmiotowej sprawie zbiornik na gaz LPG z dystrybutorem do tankowania pojazdów zrealizowany został na podstawie decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2002 r. o pozwoleniu na budowę. Ww. decyzja Starosty [...] została utrzymana w mocy decyzją Wojewody L. z dnia [...] sierpnia 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. udzielił E. i J. B. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji.

Ponadto Starosta [...] decyzją z [...] marca 2011 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę stacji paliw płynnych i gazowych polegająca na: budowie budynku obsługi stacji, kat. XVII, budowie nowego stanowiska tankowania gazem wraz z gazowym zbiornikiem podziemnym, kat XX, budowie myjni samochodowej dwustanowiskowej, kat. XVII, budowie sieci odwadniającej teren oraz wymianie powierzchni utwardzonej przy stanowiskach tankowania.

Zdaniem organu, o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich można mówić jedynie wtedy, gdy naruszone zostały konkretne przepisy obowiązujące w budownictwie. Tylko w przypadkach realnego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska, czy też w przypadku wykonania robót w sposób istotnie odbiegających od warunków określonych w przepisach mogą mieć zastosowanie przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Z pisma Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2020 r. wynika natomiast, że naruszenie w przedmiotowej sprawie § 133 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia nie ma charakteru rażącego, ponadto inwestycja zgodna jest z obowiązującymi aktualnie przepisami w zakresie zachowania minimalnej odległości 10 m od budynku gospodarczego na działce nr [...] (tj. 12,24 m). Natomiast zmniejszenie odległości przedmiotowego zbiornika na gaz od budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] (tj. 27,40 m) - mniej niż odległość przewidziana w § 133 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. (tj. 30,00 m) nie jest na tyle istotne, aby przypisać mu cechę rażącego naruszenia prawa, niezbędną do wszczęcia postępowania nieważnościowego.

W związku z powyższym oraz mając na uwadze, że inwestorzy planują wykonać roboty budowlane polegające na wybudowaniu zbiornika podziemnego na gaz LPG oraz stanowiska do tankowania, słusznie organ pierwszej instancji stwierdził, iż brak jest obecnie przesłanek do nakazania inwestorowi wykonania jakichkolwiek robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.

W przywołanej na wstępie skardze podniesiono zarzuty naruszenia:

1. § 133 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie - poprzez pominięcie faktu, że sporny zbiornik został wykonany z naruszeniem powyższego przepisu z uwagi na niezachowanie wymaganej odległości od budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...], mianowicie posadowiony w odległości 27,4 m zamiast wymaganych 30 m;

2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez ustalenie, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2002 r.. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zbiornika na gaz płynny na działce [...];

3. art. 50 ust 1 pkt 2 i 4 w zw z art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego poprzez odmowę nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych pomimo stwierdzonego naruszenia obowiązujących przepisów w postaci § 133 ust. 1 i 2 rozporządzenia, jak również pomimo istnienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia;

4. art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy z uwagi na brak ustaleń dotyczących zagrożenia pożarowego i zagrożenia wybuchem stwarzanego przez zbiornik gazu;

5. art. 7 k.p.a. i. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie ustaleń na deklaracji inwestorów, że planują wykonać roboty budowlane polegające na wybudowaniu zbiornika podziemnego na gaz;

6. art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności braku parkingu na działce nr [...] dla aut obsługi stacji i myjni;

7. § 124 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 21 listopada 2005 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (tj. Dz. U. z 2014 r., poz.1853) poprzez odmowę nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych pomimo niezachowania wymaganej powyższym przepisem odległości (60 m) zbiornika na gaz płynny od myjni samochodowej dwustanowiskowej, która stanowi obiekt użyteczności publicznej.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i zwrot kosztów postępowania.

Uzasadniając podniesiona zarzuty skarżący powtórzyli, że nie można zgodzić się z interpretacją organu, iż posadowienie zbiornika na gaz z naruszenie wymaganych odległości nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Przepis przewidujący wymaganą odległość zbiornika na gaz od budynku mieszkalnego ma na celu zapewnienie ochrony zdrowia i życia ludzi i jego naruszenie poprzez posadowienie zbiornika na gaz w odległości mniejszej od wymaganej stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stworzeniem zagrożenia dla ludzi i mienia. Celem istnienia przepisów przewidujących odległość zbiorników gazu płynnego od innych obiektów budowlanych jest przede wszystkim zapewnienie bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Następnie wskazali, że niezależnie od kwestii stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2002 r., w sprawie zachodzą przesłanki do nakazania wykonania określonych czynności lub robót budowlanych na podstawie art 50 i 51 Prawa budowlanego z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz z uwagi na naruszenie warunków określonych w § 133 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. W państwie prawa nie można bowiem dopuścić do funkcjonowania obiektu, który z uwagi na wybudowanie go niezgodnie z obowiązującymi przepisami stwarza zagrożenie dla życia lub mienia.

Zdaniem skarżących w sprawie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. poprzez brak ustaleń dotyczących zagrożenia pożarowego i zagrożenia wybuchem stwarzanego przez zbiornik gazu dla sąsiadujących budynków, w szczególności budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...]. Naruszenie art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. polega nadto na oparciu ustaleń na deklaracji inwestorów, że planują wykonać roboty budowlane polegające na wybudowaniu zbiornika podziemnego na gaz, chociaż taka deklaracja nie daje żadnej gwarancji wykonania powyższych robót.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W sprawie bezsporne jest, że przedmiotowa inwestycja została wykonana na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2020 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej pozwolenia na instalację przedmiotowego zbiornia na gaz płynny do tankowania pojazdów. Od decyzji tej odwołanie wnieśli współwłaściciele działki sąsiedniej nr [...], w tym cześć skarżących. Wojewoda L. - po jego rozpatrzeniu - decyzją z [...] sierpnia 2002 r. utrzymana w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Podnoszone w toku całego postępowania oraz obecnie w skardze wady tej decyzji, dotyczące naruszenia § 133 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi dalekosiężne do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie, z uwagi na brak możliwości zmniejszenia odległości zbiornika gazu płynnego od budynku gospodarczego poprzez oddzielenie go ścianą oddzielenia pożarowego (§ 133 ust. 2 rozporządzenia), nie mogły być przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu. Podkreślić należy, że wymieniona powyżej decyzja Starosty [...] jest niewątpliwie decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 k.p.a. sankcjonującego ogólną zasadę – trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z tą zasadą uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych. Oczywiście trwałość decyzji nie może być utożsamiana z jej bezwzględną niewzruszalnością. Jednak decyzja ostateczna może być wzruszona jedynie w jednym z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego (Rozdział 12 – "Wznowienie postępowania" i Rozdział 13 – "Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji", Dział II – "Postępowanie").

Natomiast zupełnie czym innym jest ocena przedmiotowej inwestycji w kontekście przepisów art. 50- 51 Prawa budowlanego. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, polega na rozstrzygnięciu, jakie należy podjąć działania, aby określone roboty budowlane lub obiekt budowlany, wykonywane lub wykonane w przypadkach wskazanych w art. 50 Prawa budowlanego, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który - na skutek różnych zdarzeń, znalazł się w sytuacji odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego, który polega na tym, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującym pozwoleniem na budowę i przepisami prawa. W tym postępowaniu organ nadzoru budowlanego weryfikuje dotychczas wykonane roboty budowlane w aspekcie ich zgodności z przepisami budowlanymi, a więc w szczególności przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa użytkowników danego obiektu budowlanego, a także chroniącymi interesy osób trzecich. Ponadto ustala, jakie ewentualnie czynności (roboty) należy podjąć dla osiągnięcia stanu zgodnego z prawem (v. wyrok WSA w Rzeszowie z 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 136/16).

W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlane działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego odmówiły nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy zbiorniku na gaz płynny wskazując na dwie okoliczności. Pierwsza związana ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego mówiącym, ze stwierdzone naruszenia w zakresie usytuowania spornego zbiornika, a tym samym niezachowania wymaganych odległości od innych obiektów budowlanych nie są na tyle istotne, aby przyznać im cechę rażącego naruszenia prawa. Druga związana z wydaniem decyzji z 15 marca 2011 r. zezwalającej na rozbudowę stacji w tym na wykonanie nowego stanowiska tankowania gazem wraz z gazowym zbiornikiem podziemnym.

W ocenie Sądu przedstawiona w ten sposób argumentacja organów jest zupełnie nietrafna, a tym samym nie mogąca stanowić właściwej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Mianowicie stanowisko GINB nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik przedmiotowej sprawy, dotyczyło bowiem zupełnie odrębnej kwestii, tj. oceny przesłanek do wszczęcia z urzędu postępowania nieważnościowego w stosunku do udzielonego pozwolenia na budowę. Również kwestia wydania pozwolenia na rozbudowę stacji nie mogła mieć w obecnym stanie faktycznym wpływu, co miałoby miejsce, jedynie w sytuacji całościowego jej wykonania, w szczególności realizacji podziemnego zbiornika gazowego (przedmiot sporu przestałby istnieć). Jak natomiast oświadczył na rozprawie właściciel stacji, podziemny zbiornik nie został dotychczas wykonany.

Mimo powyższych uchybień organów, Sąd uznał jednak brak podstaw do uchylenia wydanych w sprawie decyzji.

W ocenie Sądu, przeciwko uwzględnieniu wniosku skarżących dotyczącego przeprowadzenia postępowania z zastosowaniem art. 50 - 51 Prawa budowlanego, przemawia fakt istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] lutego 2005 r. znak: [...] udzielającej inwestorom pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji dystrybucji gazu płynnego do tankowania pojazdów, zrealizowanej na podstawie ww. decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] czerwca 2002 r.

Należy bowiem pamiętać, że ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie podlega ochronie zgodnie z już przywołaną zasadą trwałości decyzji uregulowaną w art. 16 k.p.a. Na mocy tego przepisu, ostateczne decyzje organów administracji publicznej korzystają bowiem z domniemania legalności. Innymi słowy, dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja organu administracji publicznej wydana w danej sprawie, dopóty organ, podobnie zresztą jak i Sąd, prowadzący postępowanie w tym samym przedmiocie zobowiązany jest do jej uwzględnienia przy wydawaniu swojego rozstrzygnięcia. Każda decyzja ostateczna zgodnie z zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych podlega szczególnej ochronie celem zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych adresatów tych decyzji.

W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przesądza o zgodności z prawem wzniesionego obiektu budowlanego. Zatem, tak długo jak w obrocie prawnym będzie pozostawała ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, tak długo wzniesione obiekty nie mogą podlegać ewentualnemu sprawdzeniu przez organy nadzoru budowlanego pod kątem oceny legalności ich wybudowania (np. wyroki NSA z 7 listopada 2019 r. II OSK 1051/18, 7 marca 2019 r. II OSK 908/17, 18 stycznia 2018 r. II OSK 807/16, 22 lutego 2018 r. II OSK 1108/16, 28 lutego 2017 r. II OSK 1634/15, 13 października 2015 r. II OSK 335/14, 27 września 2012 r. II OSK 1009/11). Dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, istnieje w sprawie czasowa przeszkoda do wszczęcia lub prowadzenia postępowania naprawczego.

Trzeba mieć bowiem na względzie, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego, którego celem jest ustalenie, czy obiekt został zrealizowany zgodnie z udzielonym uprzednio pozwoleniem na budowę. Brak jest wobec tego podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do obiektu, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny. Dopuszczenie takiej możliwości stanowiłoby nie tylko o naruszeniu art. 16 k.p.a., ale także art. 6 k.p.a. oraz godziłoby w zaufanie do organów państwa (vide: wyrok NSA: z dnia 18 maja 2020 r., II OSK 2748/19, z dnia 1 sierpnia 2012 r., II OSK 2012/11, z dnia 13 października 2015 r, II OSK 335/14). Każda decyzja ostateczna zgodnie z omawianą zasadą podlega szczególnej ochronie celem zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych adresatów tych decyzji.

Oznacza to, że uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu pozbawia organy nadzoru budowlanego możliwości prowadzenia postępowania na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nawet wówczas, gdyby w ich ocenie obiekt podlegał przesłankom tam zawartym.

Podsumowując, skoro decyzja o pozwoleniu na użytkowanie pozostaje w obrocie prawnym, wiąże ona organy oraz sąd rozpoznający kolejne decyzje wydawane w stosunku do tego obiektu. Wydanie bowiem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i uzyskanie przez tą decyzję przymiotu ostateczności, chronionego zasadą trwałości określoną w art. 16 k.p.a., stanowi dla inwestora ustawową gwarancję, że może on prawnie korzystać ze zrealizowanego w sposób legalny obiektu budowlanego (v. wyrok WSA w Poznaniu z 24 lutego 2021 r., IV SA/Po 1461/20).

Oczywiście Sądowi znane są poglądy wyrażane w orzecznictwie wskazujące, że naruszenie wymogu zachowania określonej odległości zbiorników gazu płynnego od budynków mieszkalnych uprawnia organ do prowadzenia postępowania legalizacyjnego również w przypadku, gdy obiekt budowlany został dopuszczony do użytkowania w oparciu o ostateczną, pozostającą w dalszym ciągu w obiegu prawnym decyzję, które to stanowisko wyraził WSA w Gliwicach w przywołanym również w skardze wyroku z 30 listopada 2020 r, II SA/Gl 1313/20.

Stanowisko to - zdaniem Sadu - nie mogło znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie z uwagi na różnice stanu faktycznego obu tych spraw.

Mianowicie w orzeczeniu tym wskazano, że przepis art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego może mieć zastosowanie w przypadkach związanych z powstaniem obiektu budowlanego, zwłaszcza w sytuacji, gdy został on wybudowany w oparciu o pozwolenie, które zostało wyeliminowane następnie z obrotu prawnego, a więc wydane z naruszeniem prawa, która to sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie.

Co więcej, dokonując wyjątku (w związku z treścią art. 16 k.p.a.), gdy chodzi o możliwość prowadzenia postępowania naprawczego, w sytuacji dopuszczenia ostateczną decyzją objętego tym postępowaniem obiektu budowlanego do użytkowania, należy mieć na uwadze zawsze stopień zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie środowiska. W sprawie bezsporne jest, że obowiązujące w dacie udzielenia pozwolenie na budowę oraz pozwolenia na użytkowanie spornego zbiornika gazowego przepisy wymagały zachowania odległości 30 m pomiędzy tym zbiornikiem, a budynkiem mieszkalnym. Jak wynika z akt sprawy odległość ta aktualnie wynosi 27,40 m. Dysproporcja pomiędzy wymaganą, a istniejącą odległości jest nieporównanie inna niż w sprawie II SA/Gl 1313/20, w której to zbiorniki gazu płynnego usytuowane były w odległości 15,10 m od budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zamiast wymaganej odległości 30 m. W sprawie tej wymaganą odległość inwestor zmniejszył w sposób rażący o połowę, co dodatkowo przemawiało za dokonaniem wyjątku od zasady trwałości decyzji ostatecznych. W przedmiotowej sprawie tego typu okoliczności nie występują.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), oddalił skargę. W świetle przedstawionych wyżej motywów rozstrzygnięcia argumentacja skargi nie mogła wpłynąć na zmianę dokonanej przez Sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji.