Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 368/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 51
journal: Dz.U. 2021 poz 162
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - t.j.
article: art. 89 a i c
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Asesor WSA Magdalena Stępniak Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2023 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Wiesławy Klimontowicz sprawy ze skargi A. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 20 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Ke [...]

UZASADNIENIE

Decyzją z 20 lipca 2023 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie (dalej "GITD"), po rozpoznaniu odwołania A. C., uchylił w całości decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "ŚWITD") z 27 września 2021 r. znak: [...] o nałożeniu na A. C. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Usługi Handel Transport A. C. z siedzibą w C. kary pieniężnej w wysokości [...] zł i nałożył na ww. przedsiębiorcą karę pieniężną w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nałożył karę pieniężną w wyniku ustaleń zawartych w protokole kontroli z 23 lipca 2021 r., której przedmiotem były regulacje w zakresie przestrzegania przez stronę w okresie od 30 czerwca 2020r. do 30 czerwca 2021 r. przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, zwanego dalej "rozporządzeniem 561/2006" (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85, zwanego dalej "rozporządzeniem 165/2014" (Dz. UE L60 z 28.02.2014 r.). Organ I instancji za podstawę faktyczną nałożonej kary pieniężnej wskazał:

- lp. 1.5 niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym w wymaganym terminie - za każdą zmianę;

- lp. 1.6 niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części;

- lp. 5.2 przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: 1) o czas do mniej niż 1 godziny; 2) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin; 3) za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin; 4) za każdą rozpoczętą godzinę od 15 godzin, w przypadku braku jakiejkolwiek przerwy lub odpoczynku trwającego, co najmniej 4 godziny i 30 minut;

- lp. 5.7 skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: 1) o czas do 1 godziny; o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin; 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin;

- lp. 5.11 przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut; 2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut; 3) za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut;

- lp. 5.18 skrócenie obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi powyżej 9 godzin, 1) o czas do mniej niż 15 minut, 2) o czas od 15 minut do mniej niż 25 minut, 3) o czas od 25 minut;

- lp. 6.3.11 niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień;

- lp. 6.3.14 nieumieszczenie na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych;

- lp. 6.3.16 nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy;

- lp. 6.3.17 naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy za każdego kierowcę;

- lp. 6.3.19 niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1-6.3.10 i 6.3.14;

- lp. 9.1 wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd.

Z tytułu naruszeń ujawnionych w protokole kontroli organ I instancji wydał ww. decyzję, od której strona wniosła odwołanie.

Rozpoznając powyższe odwołanie, organ drugiej instancji wskazał na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.), zwanej dalej "u.t.d.", w szczególności art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 5, ust. 6 i ust. 7, ust. 9, art. 92c ust. 1 tej ustawy. Nadto organ odwoławczy podał, że art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie i wyjaśnił, że zastosowanie ma norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 k.p.a., zgodne z którą w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych, w tym odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.

Odnośnie do naruszenia polegającego na niepoprawnym operowaniem przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy za każdy dzień GITD wskazał, że lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje to naruszenie karą pieniężną w wysokości 100 zł za każdy dzień. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym okazanych przez przedsiębiorcę wykresówek, GITD zważył, że:

- kierowca J. K. w dniach: 14, 17, 23, 25 i 28.09.2020 r. niepoprawnie operował przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy;

- kierowca M. S. 29.09.2020 r. niepoprawnie operował przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy;

- kierowca P. W. 05 i 06.09.2020 r. niepoprawnie operował przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy.

Organ odwoławczy na podstawie okazanych danych cyfrowych z karty kierowcy J. K. ustalił, iż kontrolowany kierowca 29 września 2020 r. niepoprawnie operował przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy, rejestrując "inną pracę" zamiast "odpoczynku". Organ nałożył na stronę łączną karę pieniężną za stwierdzone w protokole kontroli naruszenia przepisu lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. (za 8 dni) w wysokości 800 zł.

Co do naruszenia polegającego na niepoprawnym stosowaniu wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1-6.3.10 i 6.3.14. tj. lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD wskazał, że konsekwencją powyższych naruszeń jest kara pieniężna w wysokości 2.000 zł. Organ odwoławczy po przeprowadzeniu ponownej analizy materiału dowodowego, w tym okazanych wykresówek zważył, że oznaczenie czasowe kierowcy M. S. na wykresówce z 10 września 2020 r. nie jest zgodne z urzędowym czasem kraju rejestracji pojazdu, bowiem kierowca prowadzenie pojazdu rozpoczął o godz. 15:30, a nie jak zarejestrowano na wykresówce o godz. 03:30. Z uwagi na powyższe GITD nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia przepisu lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie naruszenia przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; o czas do mniej niż 30 min.; 2) o czas od 30 min. do mniej niż 1 godz. 30 min.za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godz. i 30 min., lp. 5.11.1, lp. 5.11.2. lp. 5.11.3 załącznika nr 3 do u.t.d., GITD wskazał, że ich konsekwencją jest kara pieniężna w wysokości odpowiednio: o czas do mniej niż 30 min. - 100 zł; o czas od 30 min. do mniej niż 1 godz. 30 min. - 250 zł; za każde rozpoczęte 30 min. od 1 godz. i 30 min. - [...] zł. Organ odwoławczy na podstawie przekazanych danych cyfrowych zważył, że:

- kierowca M. C. 05.10.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 9 min.; prowadził pojazd przez 4 godz. i 39 min. w okresie od godz. 04:29 do godz. 09:46;

- kierowca R. C. 03.10.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 min.; prowadził pojazd przez 4 godz. i 33 min.w okresie od godz. 10:28 do godz. 15:48;

- kierowca R. C. 06.10.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 min.; prowadził pojazd przez 4 godz. i 33 min. w okresie od godz. 09:21 do godz. 14:53;

- kierowca S. D. 25.09.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 14 min; prowadził pojazd przez 4 godz. i 44 min. w okresie od godz. 12:19 do godziny 17:37;

- kierowca S. D. 16.10.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 min.; prowadził pojazd przez 4 godz. i 33 min.w okresie od godz. 12:09 do godz. 17:45;

- kierowca S. D. 22.10.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 min.; prowadził pojazd przez 4 godz. i 32 min. w okresie od godz. 10:16 do godz. 16:40;

- kierowca R. K. 28.09.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 4 min.; prowadził pojazd przez 4 godz. i 34 min. w okresie od godz. 04:31 do godz. 09:48;

- kierowca R. K. 21.10.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 44 min.; prowadził pojazd przez 5 godz. i 14 minut w okresie od godz. 12:37 do godz. 19:21;

- kierowca R. K. 29.10.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 7 min.; prowadził pojazd przez 4 godz. i 37 min. w okresie od godz. 09:23 do godz. 15:27;

- kierowca Z. K. 29.09.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godz. i 8 min.; prowadził pojazd przez 5 godz. i 38 min. w okresie od godz. 05:21 do godz. 12:52;

- kierowca Z. K. 06.10.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 6 min.; prowadził pojazd przez 4 godz. i 36 min. w okresie od godz. 10:50 do godz. 15:43.

W zakresie liczenia kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, organ odwoławczy zważył, iż w tej sprawie konieczna była zmiana sposobu naliczenia kary pieniężnej zgodna z stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartym m.in. w wyroku NSA z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt IIGSK 1753/21. Kary pieniężne za naruszenia z zakresu czasu pracy kierowcy należy naliczać za rzeczywisty okres przekroczenia i zakwalifikować wyłącznie do jednej pozycji (określonego punktu) załącznika nr 3 do u.t.d. Z uwagi na powyższe okoliczności w ocenie GITD zasadne jest nałożenie łącznej kary pieniężnej w wysokości 1.400 zł

z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 5.11.3 załącznika nr 3 do u.t.d., przedsiębiorca nie okazał bowiem dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw lub odpoczynków.

Odnośnie zaś ujawnionego naruszenia polegającego na nieudostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy, GITD wskazał, że konsekwencją powyższego jest treść: lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje to naruszenie karą pieniężną w wysokości 500 zł.

W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy po ponownym przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego ustalił, że przedsiębiorca podczas kontroli w siedzibie nie udostępnił do kontroli danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] 74619 z 30 października 2020 r. od godz. 09:35 (kierował R. G.) oraz nr rej. [...] [...] z 29 października 2020 r. (od godz. 10:05) oraz z 30 i 31 października 2020 r. (pojazdem kierował R. G.), a także wykresówki z 26 i 27 września 2020 r. z pojazdu o nr rej. [...] [...] (pojazd prowadzony w załodze z T. K.). Łącznie we wszystkich wskazanych powyżej przypadkach stwierdzono brak danych za 5 dni. Z uwagi na to GITD nałożył łączną karę pieniężnę za stwierdzone naruszenie lp. 6.3.16 w wysokości 2.500 zł.

Odnośnie stwierdzonego naruszenia polegającego na nieumieszczeniu na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych; lp. 6.3.14 załącznika nr 3 do u.t.d.; GITD wskazał, że kara pieniężna w wysokości 50 zł. sankcjonuje nieumieszczenie na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych.

Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego zważył, że w kontrolowanym okresie na wykresówkach za poszczególne dni nie umieszczono wymaganego wpisu w postaci symbolu państw, w których rozpoczyna i kończy się dzienny czas pracy, łącznie w ilości 308 wykresówek: 8 wykresówek kierowcy Z. B.; 29 wykresówek kierowcy K. B.; 10 wykresówek kierowcy S. D.; 44 wykresówek kierowcy Z. J.; 1 wykresówka kierowcy K. K.; 2 wykresówki kierowcy T. K.; 3 wykresówki S. K.; 31 wykresówek kierowcy M. K.; 27 wykresówek kierowcy J. K.; 35 wykresówek kierowcy J. K.; 27 wykresówek kierowcy Z. Ł.; 9 wykresówek kierowcy M. S.; 33 wykresówek kierowcy C. S.; 20 wykresówek kierowcy A. T.; 28 wykresówek kierowcy W. W. i 1 wykresówka kierowcy P. W.. Z uwagi na powyższe GITD nałożył na stronę łączną karę pieniężną w wysokości [...] zł za stwierdzone w protokole kontroli naruszenie lp. 6.3.14 załącznika nr [...] do u.t.d.

Odnośnie do stwierdzonego naruszenia polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: 1) o czas do mniej niż 1 godziny; 2) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin; 3) za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin GITD wskazał, że konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje te przekroczenia odpowiednio: o czas do mniej niż 1 godziny karą pieniężną w wysokości 100,00 zł; o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin karą pieniężną w wysokości 200,00 zł; za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin, karą pieniężną w wysokości 250,00 zł.

Organ odwoławczy na podstawie danych cyfrowych z karty kierowcy M. C. zważył, że:

- od godz. 05:35 dnia 07.10.2020 r. do godz. 20:25 dnia 07.10.2020 r. kierowca prowadził pojazd łącznie 10 godz. i 21 min. Kierowca mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 10 godzin. Norma dziennego czasu została przekroczona o 21 min.;

- od godz. 05:38 dnia 28.10.2020 r. do godz. 20:21 dnia 28.10.2020 r. kierowca prowadził pojazd łącznie 10 godzin i 39 minut. Kierowca mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 10 godzin. Norma dziennego czasu została przekroczona o 39 minut;

Przedsiębiorca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków, zatem w ocenie GITD zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 200 zł z tytułu naruszeń lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.

Co do kolejnego naruszenia GITD wskazał na treść lp. 5.18 załącznika nr 3 do u.t.d, który sankcjonuje skrócenie obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi powyżej 9 godzin, 1) o czas do mniej niż 15 min. karą pieniężną w wysokości 50,00 zł, 2) o czas od 15 min. do mniej niż 25 min. karą pieniężną w wysokości 100,00 zł, 3) o czas od 25 min. karą pieniężną w wysokości 150,00 zł.

Organ odwoławczy na podstawie okazanych danych cyfrowych zważył, że kierowca Z. K. skrócił czas obowiązkowej przerwy o 1 minutę. W okresie od godz. 05:21 dnia 29 września 2020 r. do godz.12:09 tego samego dnia kierowca nie odebrał wymaganej przepisami przerwy. Z uwagi na powyższe GITD nałożył na stronę łączną karę pieniężną w wysokości 50 zł za stwierdzone w protokole kontroli naruszenie lp. 5.18 załącznika nr 3 do u.t.d.

Następnie GITD wskazał, że lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku: 1) o czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 150 zł; 2) o czas powyżej 1 godzin do 2 godzin karą pieniężną w wysokości 350 zł; 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin karą pieniężną w wysokości 550 zł.

Organ odwoławczy na podstawie przekazanych danych cyfrowych zważył, że kierowca P. P. 10 października 2020 r. o godz. 19:47 rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać co najmniej 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. W tym okresie rozliczeniowym najdłuższy odpoczynek odebrał od godz. 19:58 dnia 10.10.2020 r. do godz. 04:31 dnia 11.10.2020 r., tj. w wymiarze 8 godz. i 33 minuty. Zatem do 9-godzinnego okresu wymaganego odpoczynku nastąpiło skrócenie o 27 minut. Przedsiębiorca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Z uwagi na powyższe, w ocenie GITD, zasadne jest nałożenie łącznej kary pieniężnej w wysokości 150 zł z tytułu ww. stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d.

Organ odwoławczy wskazał, że lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 800,00 zł za niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym okazanych przez przedsiębiorcę danych cyfrowych, okazanej licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób udzielonej 8 marca 2002 r., z ważnością do 8 marca 2052 r., wykazu pojazdów znajdujących się w prawnej dyspozycji przedsiębiorcy GITD zważył, że w ustawowym terminie strona nie zgłosiła:

- okoliczności wycofania 12 sierpnia 2020 r. z licencji pojazdu o nr rej. [...] 67308 podczas, gdy w we wrześniu i październiku 2020 r. były wykonywane przewozy drogowe;

- okoliczności sprzedania pojazdu o nr rej. [...], który zgodnie z wykazem pojazdów załączonych do pisma Starosty Kieleckiego z 7 lipca 2021 r. był zgłoszony do licencji, pomimo jego sprzedaży 15 maja 2021 r.

Z uwagi na powyższe GITD nałożył na stronę łączną karę pieniężną za stwierdzone naruszenia lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. w wysokości 1.600 zł.

Nadto GITD wskazał, że przepis lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenie kontroli w całości lub w części karą pieniężną w wysokości 12.000,00 zł.

Organ odwoławczy stwierdził, że analiza przedstawionego podczas kontroli materiału dowodowego wykazała braki w zakresie okazanych przez przedsiębiorcę danych cyfrowych z kart kierowców, urządzeń rejestrujących oraz wykresówek. Nieokazanie pełnej dokumentacji skutkowało uniemożliwieniem przeprowadzenia kontroli w części dotyczącej czasu pracy zatrudnionych kierowców, kompletności udostępnionych w trakcie kontroli wykresówek i danych cyfrowych. Strona pomimo wezwania organu o uzupełnienie dokumentacji pismem z 16 lipca 2021 r.:

- nie wskazała, czy jest mikro przedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą, czy też średnim przedsiębiorcą;

- nie wyjaśniła okoliczności, czy 1 października 2020 r. pojazd o nr rej. [...] prowadził A. C. - czy wykonywał przewóz na rzecz skarżącej oraz jaka jest forma zatrudnienia tego kierowcy;

- nie wyjaśniła, czy pojazd o nr rej. [...] 30 września 2020 r. prowadził P. S., z uwagi na brak danych z tego okresu. W przedstawionym wykazie dotyczącym kierowców wskazano, iż jest on zatrudniony na umowę o pracę od 01.11.2020 do 31.12.2021 r. Kontrolowany kierowca prowadził też pojazd o nr rej. [...], jednak nie okazano danych z karty kierowcy;

- nie wyjaśniła okoliczności prowadzenia pojazdu o nr rej. [...] w dniach 13 i 20.10.2020 r. oraz pojazdu o nr rej. [...] [...] w dniach 13, 14 i 28.09.2020 r. oraz 05.10.2020 r. przez A. N., gdyż nie wskazał tego kierowcy w wykazie, nie okazała danych z jego karty kierowcy. Kontrolowany kierowca prowadził także pojazdy o nr rej. [...] oraz [...];

- nie okazała danych cyfrowych z karty kierowcy B. C. prowadzącego pojazdy o nr rej. [...] 54325 oraz o nr rej. [...] [...]; nie wskazała, czy ww. kierowca był zatrudniony przez stronę;

- nie wyjaśniła okoliczności prowadzenia pojazdu bez włożonej karty kierowcy do tachografu zainstalowanego w pojeździe nr rej. [...] [...] dnia 25 i 26.09.2020 r.;

- nie wyjaśniła okoliczności prowadzenia pojazdu nr rej. [...] przez kierowcę K. O.;

- nie wyjaśniła charakteru przewozów oraz nie okazała danych cyfrowych lub wykresówek z okresu od 01.09.2020 r. do 31.10.2020 r. z pojazdów o nr rej.: [...]

- nie okazała wykresówek z pojazdów, które poruszały się po odcinkach dróg płatnych, a które nie zostały przedstawione w toku kontroli.

Ponadto strona pomimo wezwania organu o uzupełnienie dokumentacji (pismem z 16 lipca 2021 r.) nie okazała wykresówek o nr rej. [...] [...] (21.10.2020r. zarejestrowano przejazd pojazdu odcinkami płatnym drogi) [...] [...] (27.09.2020 r. zarejestrowano przejazd pojazdu odcinkiem płatnym drogi), [...] (15.10.2020 r. zarejestrowano przejazd pojazdu odcinkiem płatnej drogi), [...] [...] (w dniach: 03, 05 i 06.09.2020 r. oraz 11.10.2020 r. zarejestrowano przejazd pojazdu odcinkiem płatnym drogi), [...] (26.09.2020 r. zarejestrowano przejazd pojazdu odcinkiem płatnym drogi), [...] [...] (21 i 28.10.2020 r. zarejestrowano przejazd pojazdu odcinkiem płatnym drogi), [...] [...] (08.09.2020 r., 10 i 11.10.2020 r. zarejestrowano przejazd pojazdu odcinkiem płatnym drogi), [...] [...] (02.09.2020 r. zarejestrowano przejazd pojazdu odcinkiem płatnym drogi), [...] [...] (15.10.2020 r. zarejestrowano przejazd pojazdu odcinkiem płatnym drogi), [...] [...] (18.09.2020 r. zarejestrowano przejazd pojazdu odcinkiem płatnym drogi), [...] 35143 (24.09.2020 zarejestrowano przejazd pojazdu odcinkiem płatnym drogi), [...] [...] we wrześniu i październiku 2020 r. pojazd ten wielokrotnie poruszał się płatnymi odcinkami dróg. Strona nie wskazała również, czy pojazdem o nr rej. [...] 67308 w październiku 2020 r. wykonywano przewozy drogowe w ramach działalności kontrolowanego przedsiębiorcy (ze wskazaniem innego podmiotu, jeśli wykonywano przewozy na jego rzecz).

GITD wspomniał, że strona wiadomością e-mail z 23 lipca 2021 r. okazała organowi I instancji jedynie dane cyfrowe z pojazdów o nr rej. [...] [...], [...], [...] 61241, [...] oraz dane cyfrowe z kart kierowców R. C. oraz R. K..

Organ odwoławczy zważył, że ilość nieudostępnionych przez przedsiębiorcę danych cyfrowych uniemożliwiła przeprowadzenie w części kontroli przestrzegania przepisów czasu pracy kierowców, w tym weryfikowania aktywności kierowców zapisanych na kartach kierowców z aktywnością zarejestrowaną na tachografach.

Z uwagi na powyższe GITD stwierdził, że kara pieniężna w wysokości 12.000 zł za naruszenie sankcjonowane przez lp. 1.6 zał. nr 3 do u.t.d. została nałożona zasadnie i zgodnie z przepisami prawa.

Jak wskazał organ odwoławczy, sankcją za naruszenie z lp. 6.3.17 załącznika nr 3 u.d.t. jest kara pieniężna w wysokości 500,00 zł sankcjonująca naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę.

Na podstawie danych cyfrowych z karty kierowcy R. K. GITD ustalił, że odczyt danych cyfrowych tego kierowcy nastąpił 30 lipca 2020 r. i 18 września 2020 r., tj. po upływie 37 dni zarejestrowanej działalności, więc przekroczono wczytanie danych cyfrowych o 9 dni zarejestrowanej aktywności.

Z uwagi to, w ocenie GITD kara pieniężna w wysokości 500 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d. została nałożona na stronę zasadnie.

Dalej GITD wskazał, że treść lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego za każdy pojazd karą pieniężną w wysokości 2.000 zł.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego GITD zważył, że pojazd marki Mercedes-Benz nr rej. [...] [...] nie posiada aktualnego okresowego badania technicznego dopuszczającego do ruchu drogowego. Badanie techniczne miało zostać przeprowadzone 13.06.2020 r., zaś zostało wykonane 01.08.2020 r. Organ ustalił, iż w dniach: 07.07.2020 r., 17.07.2020 r., 27.07.2020 r., 28.07.2020 r., 29.07.2020 r. ww. pojazdem były wykonywane przewozy drogowe. Z uwagi na powyższe, w ocenie GITD, kara pieniężna w wysokości [...] zł z tytułu tego naruszenia została nałożona na stronę zasadnie.

Reasumując, organ II instancji stwierdził, że łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone w protokole kontroli naruszenia określone w załączniku nr 3 wyniosła 38.600 zł. Zgodnie z art. 92a ust. 5 pkt 3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za stwierdzone podczas kontroli naruszenia nie może jednak przekroczyć 25.000 zł dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. W związku z powyższym organ odwoławczy nakłada na stronę łączną karę pieniężną w wysokości 25.000 zł.

Odnosząc się natomiast do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy uznał, że są one niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione. Zdaniem GITD postanowienie z 17 sierpnia 2021 r. o odmowie wyłączenia [...] J. i A. W. od rozpoznawania niniejszej sprawy jest zasadne.

Co do do zarzutu strony w zakresie braku mocy dowodowej protokołu z niezasadnie naniesionymi adnotacjami, których podczas odmowy jego podpisania przez stronę nie było, organ odwoławczy wskazał, że nie dopatrzył się podnoszonych przez stronę uchybień. Okoliczność rzekomego naniesienia własnych adnotacji przez inspektorów transportu drogowego po odmowie podpisania protokołu kontroli w siedzibie przedsiębiorcy przez stronę, powinna stać się przedmiotem prowadzonego postępowania karnego, co z informacji uzyskanych przez stronę ma miejsce w wyniku złożonego przez przedsiębiorcę zawiadomienia do prokuratury z 2 sierpnia 2021 r. Strona do chwili obecnej nie poinformowała organu o wynikach prowadzonego postępowania karnego w tym zakresie. W związku z powyższym organ odwoławczy nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej za naruszenia stwierdzone w tym protokole kontroli.

Odnosząc się do zarzutu strony, że przy wykonywaniu przewozów osób na liniach regularnej do 50 km nie ma obowiązku sporządzania harmonogramu, jeśli ewidencja czasu pracy kierowcy prowadzona jest przy użyciu wykresówek lub danych cyfrowych z karty kierowcy, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców, zapisy na wykresówkach oraz dane cyfrowe z kart kierowców oraz tachografów nie stanowią elementów wyczerpujących prawidłowe prowadzenie ewidencji czasu pracy. Zatem przedsiębiorca prowadząc ewidencję czasu pracy, powinien uwzględniać wymagania zawarte w ww. przepisie. Przedsiębiorca nie sporządzając zarówno harmonogramu, jak i niepełnej ewidencji czasu pracy kierowców dopuszcza się naruszenia ww. przepisów.

W zakresie zarzutu strony dotyczącego nieskopiowania wszystkich okazanych przez stronę danych cyfrowych i odmowy ich przyjęcia z uwagi na niepogrupowanie, organ odwoławczy wskazał, że strona nie uprawdopodobniła przytaczanych przez siebie okoliczności. Nadto co do podnoszonych okoliczności strona nie zawarła ich w protokole kontroli, w rubryce dotyczącej zastrzeżeń, wskazując, że odmawia podpisania protokołu i uwagi wniesie w terminie późniejszym. Niepogrupowanie przez stronę okazywanych dokumentów utrudnia ich analizę w zakresie przestrzegania przepisów czasu pracy oraz negatywnie świadczy o zapewnieniu przez przedsiębiorcę właściwej organizacji pracy.

Sumując, na gruncie kontrolowanej sprawy GITD nie znalazł podstaw do zastosowania wyłączenia odpowiedzialności strony za stwierdzone naruszenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję organu odwoławczego A. C. nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem, zaskarżąc je w części nakładającej karę pieniężną w wysokości 25.000 zł oraz nieuwzględniającej wniesionego środka zaskarżenia na postanowienie z 17 sierpnia 2021 r. o odmowie wyłączenia funkcjonariuszy publicznych R. J. i A. W. oraz przekazania sprawy do dalszego prowadzenia przez organ transportu drogowego w innym województwie.

Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Nadto skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia z 17 sierpnia 2021 r. i uwzględnienie w całości jej wniosku z 2 sierpnia 2021 r.

W uzasadnieniu skargi jej autorka podniosła w szczególności, że podstawą faktyczną wydania zaskarżonej decyzji był m.in. fakt, że strona pomimo wezwania organu o uzupełnienie dokumentacji pismem z 16 lipca 2021 r. nie wskazała wielkości przedsiębiorstwa, nie wyjaśniała okoliczności prowadzenia 1 października 2020 r. pojazdu o nr rej. [...] przez A. C. i inne. Za naruszenie to nałożona została kara częściowa w wysokości [...] zł. Tymczasem skarżąca podniosła, że złożyła szczegółowe wyjaśnienia co do wszystkich punktów powyższego wezwania. Pismo zawierające te informacje datowane na 21 lipca 2023r. przesłane zostało drogą elektroniczną do organu 23 lipca 2021 r. o godz. 16:12. Potwierdzeniem, że dokumenty te zostały otrzymane przez organ jest fakt, że znajdują się one w aktach sprawy. Skarżąca zarzuciła, że organy nie uwzględniły złożonych przez nią wyjaśnień i stwierdził, że ich nie złożyła. Tym samym kara w wysokości [...] zł nałożona została bezzasadnie.

Podniosła również, że nałożona na nią została kara częściowa w wysokości [...] zł za nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z kart kierowcy i tachografu - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy. Zdaniem skarżącej, kara ta niejako dubluje się z karą za uniemożliwienie kontroli w całości lub części i również nie jest zasadna.

Skarżąca zakwestionowała również karę częściową dotyczącą wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego w wysokości [...] zł. Postępowanie wyjaśniające w tym zakresie nie zostało bowiem przeprowadzone w sposób wyczerpujący. Organ poprzestał na oględzinach wyłącznie dowodu rejestracyjnego. Strona nie została wezwana do wyjaśnienia, czy w okresie tym wykonywany był wymagany do nałożenia kary przewóz drogowy, a jeśli tak, to czy był on wykonywany na rzecz skarżącej, czy były to np. przejazdy związane z naprawą i konserwacją, gdzie wykonanie przeglądu nie było możliwe. Skarżąca dodała, że nie była w wymienionym okresie właścicielem tego pojazdu.

Skarżąca wykazała, że faktyczna kara w wysokości [...] zł winna zostać ograniczona co najmniej o [...] zł, tj. do kwoty [...]zł co powoduje, że ewentualne utrzymanie w mocy skarżonej decyzji, pomimo że i tak kara została ograniczona do kwoty [...]zł nie wydaje się uzasadnione.

Ponadto skarżąca podtrzymała w całości stanowisko i argumentację złożoną z odwołaniem od decyzji organu I instancji, podsumowując, że organ wyjaśnił, że funkcjonariusze przygotowujący sporny protokół przewidzieli 23 lipca 2021 r., że strona 3 dni później odmówi podpisania protokołu. Zdaniem skarżącej, stanowisko takie jest absurdalne, zaś tak sporządzony protokół nie posiada jakiejkolwiek mocy dowodowej. Skarżąca zarzuciła również, że organ wszelkie ustalenia dotyczące dnia zakończenia kontroli, odbioru protokołu itd. czynił z pominięciem pełnomocnika R. C.. Inspektor prowadzący kontaktował się w tej sprawie wyłącznie ze skarżącą A. C., podczas gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jeśli strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, to samo jej powiadomienie o czynnościach, doręczenie decyzji ma charakter wyłącznie informacyjny. W spornym protokole z kontroli wskazano, że osobą umocowaną do reprezentowania przedsiębiorcy jest R. C.. Tymczasem zgodnie z zapisem w protokole to przedsiębiorca odmówił podpisu, a nie pełnomocnik.

Skarżąca zarzuciła, że jej pełnomocnik R. C. nie był powiadomiony o terminie doręczenia protokołu z kontroli. Faktycznie więc osoba uprawniona nie odebrała protokołu z kontroli do dnia złożenia skargi. Nie zostało jej to nawet umożliwione. Organ przez cały okres postępowania całość korespondencji kierował personalnie do pełnomocnika R. C. (adresowanie pism i korespondencji). W końcowej jednak fazie postępowania został on pominięty. W aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek informacji o powiadomieniu pełnomocnika o terminie zakończenia kontroli, czy wyznaczonej dacie odbioru protokołu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie z 2 listopada 2023 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach - Wiesława Klimontowicz zgłosiła swój udział w sprawie na podstawie art. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej "p.p.s.a.".

Na rozprawie 9 listopada 2023 r. stawiła się Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach, która wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.. Dz. U. z 2022 poz. 2492 ze zm.) i p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w tej sprawie w powyższych granicach doprowadziła Sąd do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę przedsiębiorcy w przedsiębiorstwie Usługi Handel Transport A. C.. Upoważnieni inspektorzy czynności kontrole rozpoczęli 30 czerwca 2021 r. Z protokołu kontroli wynika, że zakończenie kontroli nastąpiło 23 lipca 2021 r.

Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego dokonują kontroli na warunkach i w trybie określonych w ustawie u transporcie drogowym (por. art. 89a u.t.d.). Do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (art. 89c u.t.d.). Kontrolę przeprowadza się w siedzibie przedsiębiorcy lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej oraz w godzinach pracy lub w czasie faktycznego wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę (art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, Dz. U., z 2021 poz. 162 ze zm., dalej "Pr. przed.") Za zgodą lub na wniosek przedsiębiorcy kontrolę przeprowadza się w miejscu przechowywania dokumentacji, w tym ksiąg podatkowych, innym niż siedziba lub miejsce wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli może to usprawnić prowadzenie kontroli (art. 51 ust. 2 Pr. przed.). Za zgodą przedsiębiorcy kontrola lub poszczególne czynności kontrolne mogą być przeprowadzane również w siedzibie organu kontroli, jeżeli może to usprawnić prowadzenie kontroli (art. 51 ust. 3 Pr. przed.). Za zgodą przedsiębiorcy kontrola lub poszczególne czynności kontrolne mogą być przeprowadzone w sposób zdalny za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896, 1933 i 2042) lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344), jeżeli może to usprawnić prowadzenie kontroli lub przemawia za tym charakter prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej (art. 51 ust. 3a Pr. przed.).

W przedmiotowej sprawie u przedsiębiorcy A. C. czynności kontrolne przeprowadzane były w siedzibie organu kontroli. Skarżąca udostępniała kontrolującym dokumenty także w formie elektronicznej, przesyłała je pocztą elektroniczną. W dniu 16 lipca 2021 r. zostało do kontrolowanej przesłane wezwanie do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia do kontroli określonych dokumentów z wyznaczeniem terminu na wykonanie wezwania do 20 lipca 2023 r. W dniu 23 lipca 2021 r. o godz. 8:50, 12:49 i 13:06 zostały przekazane kontrolującym dokumenty w wersji elektronicznej. Z notatki służbowej datowanej na 23 lipca 2021 r. sporządzonej przez przeprowadzającego kontrolę inspektora wynika, że tego dnia telefonicznie A. C. została poinformowana, że kontrola musi się zakończyć w tej dacie i o ile będzie przesyłać jakieś pliki cyfrowe czy też wyjaśnienia, aby uczyniła to niezwłocznie, aby w dniu 23 lipca 2021 r. mógł je jeszcze przeanalizować. Ustalono w trakcie rozmowy, że protokół kontroli zostanie skarżącej przekazany w dniu 26 lipca 2021 r. (poniedziałek), aby kontrolujący (pracując do 15.00) mógł przeanalizować dane i zakończyć kontrolę.

Z akt sprawy wynika, że A. C. przesłała do organu dalsze pliki z dokumentami i wyjaśnieniami jeszcze o 16.12 w dniu 23 lipca 2021 r. oraz o 10:36 w dniu 26 lipca 2021 r. Protokół kontroli doręczony został skarżącej w dniu 26 lipca 2021 r. W tej samej dacie przedsiębiorca otrzymał zawiadomienie o wszczęciu wobec niego z urzędu postępowania administracyjnego.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ŚWITD wydał decyzję, w której nałożył na skarżącą karę pieniężną z tytułu szeregu naruszeń przepisów dotyczących transportu drogowego. W uzasadnieniu decyzji w części dotyczącej naruszenia polegającego na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub części organ I instancji wskazał, że w dniu 23 lipca 2021 r. o godz. 08:80 pocztą elektroniczną doręczono pliki z danymi cyfrowymi z pojazdów [...] 74619, [...] 65853 i [...] [...], o godz. 12:49 - plik z danymi z tachografu z pojazdu nr [...] [...], zaś o godz. 13:06 - dane z kart kierowców R. C. i R. K.. Do pozostałych kwestii z przesłanych wezwań kontrolowana nie odniosła się i nie przesłała żadnych dokumentów.

Z kolei w zaskarżonej decyzji (str. 23 – 24) Dyrektor, odnośnie naruszenia polegającego na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, podniósł, że strona pomimo wezwania organu o uzupełnienie dokumentacji pismem z dnia 16 lipca 2021 r. nie wyjaśniła wymienionych tam okoliczności, nie okazała określonych w decyzji danych, nie podała informacji. Organ odwoławczy odniósł te zarzuty do treści wezwania skierowanego do kontrowanej z 16 lipca 2021 r. Wskazał, że wiadomością e-mail z dnia 23 lipca 2021 r. skarżąca okazała organowi I instancji jedynie dane cyfrowe pojazdów o nr rej. [...] oraz dane cyfrowe z kart kierowców R. C. i R. K..

Wynika z powyższego, że ani organ I instancji, ani też organ II instancji, oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przez pryzmat przepisów o transporcie drogowym, nie uwzględniły wyjaśnień skarżącej i danych przesłanych w dniu 23 lipca 2021 r. o godz. 16.12 i w dniu 26 lipca 2021 r. o godz. 10:36.

Zauważyć należy, że realizowana w oparciu o przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i ustawy o transporcie drogowym kontrola zewnętrzna, stanowi zespół czynności sprawdzających podejmowanych przez upoważnione do tego organy na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego w wytyczonym w upoważnieniu zakresie, których celem jest dokonanie ustaleń co do prawidłowości prowadzenia działalności gospodarczej przez kontrolowany podmiot i doprowadzenie do eliminacji ewentualnych stwierdzonych nieprawidłowości. Niewątpliwie kontrola taka rozpoczyna się w dacie okazania podmiotowi kontrolowanemu legitymacji służbowej kontrolującego i upoważnienia do jej przeprowadzenia wraz z podjęciem pierwszej czynności kontrolnej (zob. art. 49 ust. 1. Pr. przed.). Natomiast zakończenie kontroli następuje z dniem sporządzenia protokołu kontroli i doręczenia go kontrolowanemu przedsiębiorcy. Stanowisko to wynika przede wszystkim ze specyfiki postępowania kontrolnego, które nie tylko wymaga zebrania dokumentacji, ale też jej opracowania tj. sprawdzenia i opisania (zob. wyrok NSA z 16 grudnia 2011 r., II GSK 1344/10, Lex nr 1112030). Pogląd, iż kontrola kończy się w dniu przedstawienia stronie kontrolowanej protokołu z kontroli lub nawet w dniu sformułowania zaleceń pokontrolnych znajduje potwierdzenie w doktrynie ( vide: M. Zirk - Sadowski Kontrola administracji publicznej [w:] J. Hausner Administracja publiczna, wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2003, str. 257 i nast.; J. Jagielski [w:] Kontrola administracji publicznej, LexisNexis 2007, wyd 2 str. 60; P. Szustakiewicz Kontrole GIODO [w:] Kontrola Państwowa nr 6 z 2007 r. ).

Zatem kontrolę zewnętrzną u przedsiębiorcy realizowaną w trybie ustawy o transporcie drogowym (i przepisów prawa, do których ustawa odsyła) kończy doręczenie kontrolowanemu protokołu kontroli. To oznacza, że zasadniczo wyjaśnienia i dane przekazane kontrolującym przed zakończeniem kontroli powinny w wynikach tej kontroli zostać uwzględnione. Niewątpliwie opracowywanie, a więc sprawdzenie i opisanie w siedzibie organu dokumentacji pobranej od przedsiębiorcy w celu sporządzenia protokołu kontroli wymaga czasu, dlatego przekazywanie tej dokumentacji i wyjaśnień przez przedsiębiorcę w dniu, kiedy organ zamierza zakończyć kontrolę, wprowadza utrudnienia w zakończeniu kontroli. W pewnych przypadkach może dochodzić do sytuacji, kiedy dokumenty wpływają do organu, gdy protokół kontroli jest już sporządzony i podpisany przez kontrolujących. Pozostaje wówczas ocenić, na ile możliwe było uwzględnienie tych dokumentów przez kontrolujących jeszcze w protokole kontroli i z całą pewnością istnieją podstawy do weryfikacji zachowania kontrolowanego przedsiębiorcy przez pryzmat naruszenia opisanego w części lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. polegającego na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub części. Nie oznacza to jednak, że protokół kontroli i dokumenty, w oparciu o który został on sporządzony, stanowią wyłączny materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym wszczętym na skutek naruszeń ujawnionych w toku kontroli. Inaczej mówiąc, protokół kontroli nie jest ostatnim dowodem w sprawie, a jego doręczenie kontrolowanemu przedsiębiorcy nie wyłącza postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym wszczętym na skutek naruszeń prawa ujawnionych w toku kontroli.

Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że doręczenie protokołu kontroli nastąpiło 26 lipca 2021 r. Zarówno w tej dacie, ale także w dniu 23 lipca 2021 r. (po godz. 15:00) skarżąca złożyła drogą elektroniczną wyjaśnienia i dodatkowe dane (w odpowiedzi na wezwanie z 16 lipca 2021 r.). Jednakże ani protokół kontroli, a zwłaszcza wydane w sprawie decyzje administracyjne o nałożeniu kary pieniężnej nie uwzględniają dodatkowych danych, dokumentów i wyjaśnień złożonych przez stronę w dniach 23 lipca (po godz. 15:00 ) i 26 lipca 2021 r. Niewątpliwie przepisy ustawy - Prawo przedsiębiorców określają terminy, w jakich kontrola powinna się zakończyć. Nie istnieją jednak przeszkody formalne wykluczające możliwość podjęcia inicjatywy dowodowej przez organ prowadzący postępowanie administracyjne, ani przez stronę postępowania w sprawie o nałożenie kary administracyjnej. To oznacza, że złożone przez stronę dokumenty i wyjaśnienia powinny zostać przez organ uwzględnione, o ile oczywiście mają znaczenie dla wyniku sprawy. Organy Inspekcji Transportu Drogowego - o ile nie wynika to z przepisów prawa (zob. np. art. 51 ust. 4 Pr. przed.) - nie są zwolnione z przestrzegania zasad postępowania administracyjnego również w sytuacji, gdy kontrolowany odpowiada na wezwanie kontrolujących już po terminie wyznaczonym w toku kontroli, a nawet po zakończeniu kontroli u przedsiębiorcy.

W kontrolowanym przypadku przepisu prawa wyłączającego stosowanie tych zasad organy orzekające w sprawie nie wskazały i Sąd takiego nie dostrzega.

Zatem w myśl zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. i skonkretyzowanej w art. 77 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto organ administracji powinien dokonać oceny poszczególnych dowodów z osobna oraz wszystkich dowodów we wzajemnej ich łączności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w z dnia 4 grudnia 2007r. o sygn. akt III SA/Wr 282/07, Lex nr 460733). Wyrazem oceny całości zebranego materiału dowodowego powinno być zarazem uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji, uwzględniające wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12.05.2000r., sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041).

W kontrolowanej sprawie organy obu instancji nie zadośćuczyniły powyższym wymogom. Organy uwzględniły wyłącznie te dowody, w oparciu o które został sporządzony protokół kontroli. Z uzasadnień wydanych decyzji wynika jednoznacznie, że materiał dowodowy w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu administracyjnym był gromadzony do godz. 15:00 w dniu 23 lipca 2021 r., a więc w całości został zebrany jeszcze przed wszczęciem tego postępowania, co w sposób rażący godzi w zasadę prawdy obiektywnej, zasadę przekonywania i zasadę budowania zaufania obywatela do organów władzy publicznej.

Z tych powodów Sąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi trzeba wskazać, że doręczenie protokołu kontroli do rąk kontrolowanego przedsiębiorcy a nie wyznaczonego przez niego pełnomocnika samo w sobie nie skutkuje wadliwością kontroli i wszczętego na jej skutek postępowania, jeżeli przedsiębiorca wyraził zgodę na doręczenie mu takiego protokołu, a jego prawo do udziału w kontroli i postępowaniu nie zostało naruszone w sposób istotny. W kwestii wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego należy wskazać, że nie jest zadaniem organu poszukiwanie dowodów wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy za takie naruszenie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, w szczególności przeprowadzą postępowanie administracyjne z poszanowaniem jego zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Uwzględniając całość dowodów złożonych przez stronę, a następnie dokonując prawnomaterialnej oceny ustalonych faktów, organy rozważą m.in., czy skarżąca - zważywszy na terminy i okoliczności złożonych w trakcie kontroli wyjaśnień i dokumentów - dopuściła się naruszeń polegających na uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub części oraz nieudostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego. Organy ponownie ocenią, czy ww. protokół kontroli korzysta z mocy dowodowej dokumentu urzędowego w związku z zarzutami zgłaszanymi przez stronę wobec inspektorów ŚWITD.