Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 460/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3 pkt 22, art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Dnia 24 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2023 roku sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "Kolegium", "SKO") decyzją z 25 kwietnia 2023 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. C. (dalej: "strona") od decyzji Wójta Gminy P. (dalej: "Wójt") z 8 kwietnia 2022 r., nr [...], w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Wójt decyzją z 8 kwietnia 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 104, art. 107, art. 127, art. 130 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "K.p.a."), art. 17, art. 20, art. 23, art. 24 ust. 4, art. 29 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej: "u.ś.r."), odmówił stronie świadczenia w formie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, wnioskowanego na B. C..

Kolegium decyzją z 29 czerwca 2022 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 22 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...], uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd zauważył, że na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osoba niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W związku z tym przepis ten nie mógł stanowić podstawy do odmowy przyznania przez organ I instancji wnioskowanego świadczenia w sprawie, na co słusznie zwróciło uwagę Kolegium.

Jednak SKO uznało, że nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia. Tym samym poza sporem pozostała kwestia, że B. C. legitymuje się wymaganym orzeczeniem, którego wpis znajduje się w aktach sprawy, oraz że skarżący sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką, co organ wyraźnie potwierdził w odpowiedzi na skargę.

Sąd wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jeżeli osoby wymienione w art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą wymagającej opieki. Z powołanego art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, aby opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osoba legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych związanych z niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z pracy, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.

Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że niepodejmowanie zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. – w odróżnieniu od użytego w tym przepisie pojęcia "rezygnacji" z zatrudnienia – nie jest zdarzeniem, które zachodzi w określonym momencie, lecz stanem trwającym przez jakiś (zwykle dłuższy) czas. Ponadto, zgodzić należy się z tym, zdaniem Sądu, że z biegiem tego czasu powody niepodejmowania zatrudnienia mogą się zmieniać, to jednak muszą być to przeszkody, z których wynikać będzie chociaż gotowość do podjęcia zatrudnienia, np. brak ofert pracy dla osoby bezrobotnej, opieka nad dziećmi.

Pod pojęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ustawodawca rozumie wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 3 pkt 22 u.ś.r.). Zatem chodzi o różne formy podejmowania pracy, w tym w niepełnym wymiarze czasu.

W świetle powyższego, jak stwierdził Sąd, obowiązkiem organu administracji było ustalenie związku między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Do oceny w tym zakresie konieczne było stwierdzenie, czy istotnie powodem (i celem) rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącego była konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Sąd uznał, że SKO powyższemu nie sprostało, albowiem w toku postępowania skarżący złożył stosowne oświadczenie, z którego wynika, iż 21 września 2010 r. zawiesił działalność gospodarczą. Na tej podstawie organ uznał, że nie zachodzi związek między rezygnacją z zatrudnienia, a podjęciem opieki nad niepełnosprawną matką. Tym samym organ całkowicie zignorował dalszą część oświadczenia, gdzie – jak podał Sąd – czytamy, że krótko po zawieszeniu działalności "mama doznała zawału serca i złamała rękę. Wymagała już wtedy opieki. Umówiłem się z żoną że ona pójdzie do pracy a ja jeszcze mogłem dorobić w warsztacie obok. Ale od 2 lat stan mamy zdrowia pogorszył się, ma silne napady lęku i paniki gdy zostaje w domu choć na chwilę sama. Od tego czasu potrzebna jest opieka nad nią cały czas.". Z oświadczenia tego wynika, jak uznał Sąd, że po zawieszeniu działalności gospodarczej w 2010 r. skarżący nie zrezygnował całkowicie z pracy zarobkowej, a podejmował się prac dorywczych. Dopiero pogorszenie zdrowia zmusiło go do całkowitej rezygnacji z pracy zarobkowej. Twierdzenia skarżącego uwiarygadniają załączone do skargi kopie umów o dzieło.

Pomimo powyższego organ, ignorując całkowicie wynikający z art. 7 i art. 77 K.p.a. obowiązek należytego ustalenia stanu faktycznego, nie podjął działań mających na celu zweryfikowanie twierdzeń skarżącego choćby przez wezwanie do wykazania okoliczności podejmowania prac zarobkowych po 2010 r., czy zwrócenia się do urzędu skarbowego o udzielenie informacji, czy po 2010 r. skarżący składał deklarację PIT. Sąd zaznaczył, że nie przesądza, iż została spełniona przesłanka rezygnacji, czy też niepodejmowania pracy zarobkowej. Oceny tej powinien dokonać organ po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie czy faktycznie w okresie po zawieszeniu działalności gospodarczej skarżący podejmował zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r.

SKO decyzją z 25 kwietnia 2023 r., nr [...], ponownie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji podał, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż B. C. orzeczeniem z 17 lutego 2022 r. zaliczona została na stałe do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z dokumentu tego wywiódł, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 31 stycznia 2022 r. Faktyczną opiekę nad chorą matką, która jest wdową, sprawuje odwołujący, co nie jest kwestionowane przez organ. Z akt sprawy wynika również, że odwołujący obecnie w wieku 53 lat, zatrudniony był lub prowadził działalność gospodarczą przez łącznie 6 lat. Ze złożonego oświadczenia z 9 czerwca 2022 r. organ wywnioskował, że aktywny zawodowo był do 21 września 2010 r., to jest do dnia wykreślenia prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi na jej zakończenie. Ze złożonego oświadczenia wynika, iż stałą opiekę nad matką sprawuje od 2020 r. Obecnie nie pracuje i nie pobiera żadnych środków pieniężnych z ZUS.

Odwołujący na etapie składania skargi dołączył umowy o dzieło zawarte 23 i 24 kwietnia 2015 r., 17 i 24 stycznia 2015 r., 11 maja 2015 r., 15 kwietnia 2017 r. i 10 lipca 2017 r. SKO zleciło organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego.

Z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 7 kwietnia 2023 r. wynika, że odnotowano zeznania podatkowe strony PIT-37 za lata 2010, 2014-2022, w których wykazano zerowy przychód. Z wyjaśnień odwołującego z 12 kwietnia 2023 r. wynika zaś, że podejmował prace zlecone na podstawie umowy o dzieło do 2017 r. z częstotliwością jednej na tydzień. Z tego tytułu nie opłacano składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Łączył obowiązki wynikające z umów z opieką nad niepełnosprawną matką. Zaprzestał wykonywania tych prac z uwagi na konieczność zapewnienia opieki matce. Do akt przedłożono ponownie kserokopię umowy o dzieło z 15 kwietnia 2017 r. i 10 lipca 2017 r.

Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie SKO niepodejmowanie zatrudnienia przez odwołującego nie wynika bezpośrednio z powodu konieczności zapewnienia opieki matce. Po zakończeniu działalności gospodarczej, to jest od września 2010 r., odwołujący nie udokumentował aktywności zawodowej i tym samym nie uprawdopodobnił, iż nie podejmowanie zatrudnienia wynikało z konieczności zapewnienia matce opieki. Świadczyć to może o tym, że niepełnosprawność rodzica nie miała wpływu na jego aktywność zawodową. Odwołujący przedłożył do akt kserokopie umów o dzieło. Z informacji urzędu skarbowego wynika, że w latach 2010 i 2014-2022 składał deklaracje podatkowe PIT-37, w których wykazywał zerowy przychód. Z tytułu tych umów nie opłacał również składek na ubezpieczenie. Praca wykonywana była zatem poza systemem podatkowym i ubezpieczeniowym. Trudno więc przyjąć w ocenie organu II instancji, że odwołujący podejmował legalne prace dorywcze, skoro nie wykazywał żadnych dochodów. Podana przez odwołującego częstotliwość z jaką były zawierane umowy o dzieło wskazuje, że praca ta nie była krótkotrwała, dorywcza. W celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie można legalizować pracy w szarej strefie. Dlatego zaprzestanie wykonywania tej pracy nie może zostać uznane za rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Ponadto, w ocenie Kolegium nawet przyjmując, że odwołujący dopiero od 2017 roku nie podejmuje aktywności zawodowej to niepodejmowanie pracy nie wynika bezpośrednio z konieczności zapewnienia matce stałej opieki. Wymagająca opieki formalnie orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności legitymuje się od 17 lutego 2022 r. Odwołujący akcentował, że w krótkim czasie po zakończeniu działalności gospodarczej (2010 rok) mama wymagała opieki po przebytym zawale i złamaniu ręki. SKO nie podważa, że w tym czasie zapewniał matce konieczną opiekę, której wymagała. Przy czym z oświadczenia odwołującego z 9 czerwca 2022 r. wynika, że stan zdrowia jego matki od 2 lat na tyle się pogorszył, że wymagała stałej i długotrwałej opieki. Z tego oświadczenia wynika więc, że stałej opieki wymaga od 2020 r. Z kolei z pisma z 12 kwietnia 2023 r. wynika, że odwołujący zaprzestał wykonywania prac zleconych już w 2017 r. z uwagi na konieczność zapewnienia matce opieki. W tym czasie B. C. formalnie posiadała orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W sprawie brak jest zatem związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem pracy a koniecznością zapewnienia matce opieki. W dacie wydania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności odwołujący nie pracował z innych przyczyn niż sprawowanie opieki nad matką.

W skardze do tut. Sądu skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego nie zgodził się z tym, że skoro pomoc (opieka) świadczona przez skarżącego matce nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długotrwałej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Organ zauważył przy tym, że nie kwestionuje, iż matka skarżącego wymaga stałej lub długotrwałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji ani też tego, że skarżący zapewnia jej tę opiekę. W ocenie Kolegium w sprawie nie wykazano jednak związku między rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad rodzicem.

Kolegium nie sprzeciwiło się rozpoznaniu sprawy w postępowaniu uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Na wstępie należy wskazać, że Sąd podziela zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., uwzględniającą skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Powołując się na wspomniany wyrok, organ drugiej instancji zasadnie skorygował stanowisko organu pierwszej instancji i prawidłowo przyjął, że z punktu widzenia zasadności złożonego przez stronę wniosku bez znaczenia pozostaje data powstania niepełnosprawności podopiecznego.

Uwzględniając treść zaskarżonej decyzji SKO, stwierdzić istota sporu w sprawie dotyczy na tym etapie wyłącznie oceny, czy zaistniał jedna z przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, to jest nie podejmowanie lub rezygnacja przez wnioskodawcę z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym niż wymienione w poprzedzających punktach osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Analiza zacytowanego powyżej przepisu wskazuje, że do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną osobą na podstawie tego przepisu niezbędne jest łączne występowanie trzech przesłanek, tj.: (1) wystąpienie obowiązku alimentacyjnego, (2) rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki oraz (3) legitymowanie się przez podopiecznego wnioskodawcy orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Brak któregokolwiek z tych elementów powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane.

O ile w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że na skarżącym ciąży obowiązek alimentacyjny względem będącej od 1999 roku wdową matki oraz że podopieczna skarżącego legitymowała się w okresie od 31 stycznia 2022 r. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to w ocenie organu odwoławczego nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, względnie niepodejmowania takowego zatrudnienia.

Wyjaśnić należy, że wprawdzie rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ale jej spełnienie nie może być sprowadzane wyłącznie do współwystępowania rezygnacji z zatrudnienia z faktem opieki nad niepełnosprawną osobą, w stosunku do której na wnioskodawcy ciążą obowiązki alimentacyjne. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną musi istnieć taki związek, w którym to konieczność sprawowania opieki jest przyczyną, a zarazem przeszkodą w podejmowaniu pracy zarobkowej. Dopiero istnienie takiego związku powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne staje się surogatem wynagrodzenia za pracę, której opiekun nie może podjąć bądź kontynuować (zob.m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt I OSK 1575/22, z 14 marca 2023 r., sygn. akt I OSK 1239/22, z 21 lutego 2023 r., sygn. akt I OSK 794/22, czy z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 237/20).

Pomiędzy zaprzestaniem (bądź niepodejmowaniem) zatrudnienia a sprawowaną opieką musi zatem istnieć bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy, którego brak wyklucza możliwość przyznania świadczenia (zob.m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1096/22).

Z taką sytuacją faktyczna uzasadniającą odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie.

Zauważyć w tym miejscu z urzędu należy, iż dokonując odpowiednich ustaleń, uzupełniając materiał dowodowy i dokonując oceny tegoż materiału w jego całokształcie Kolegium zrealizowało w całości wytyczne tut. Sądu zawarte w prawomocnym wyroku z 22 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Po [...], co oznacza, iż w sprawie nie doszło do naruszenia art. 153 i art. 170 P.p.s.a.

Dalej wskazać trzeba, iż Kolegium prawidłowo ustaliło opierając się przede wszystkim na oświadczeniach skarżącego, w tym składanych przez pełnomocnika, że skarżący zaprzestał pracy najpóźniej w roku 2017, zaś z uwagi na pogorszenie zdrowia matki musi nad nią sprawować stałą opiekę od 2020 roku.

Podkreślenia przy tym wymaga okoliczność, że niepełnosprawna matka skarżącego w roku 2017 r., gdy skarżący zgodnie z własnym oświadczeniem zaprzestał pracy, była zaliczana do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów wynika, że zaliczenie jej do tej grupy nastąpiło orzeczeniem z 13 lutego 2012 r. Przy czym zgodnie ze wskazaniami w pkt 7 zaznaczono "nie wymaga" (k. [...] akt administracyjnych). Analiza treści orzeczenia o zaliczeniu skarżącej do grupy niepełnosprawnych w stopniu znacznym prowadzi do wniosku, że w pkt 7 podaje się, czy wymagana jest konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (k. [...] akt administracyjnych). Dopiero w 2022 r. matka skarżącego została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, a w pkt 7 wskazano "wymaga". Wszystko to pozwala postawić tezę, że od 2010 r., a co najmniej od 2017 do 2020 r. istniały inne przyczyny rezygnacji lub nie podejmowania pracy przez skarżącego niż konieczność stałej i długotrwałej opieki nad niepełnosprawną matką, co nie wyklucza tego, że skarżący opiekował się w tym czasie matką, jednak opieka ta miała inny wymiar, nie uprawniający do świadczenia pielęgnacyjnego.

Co za tym idzie za prawidłową uznać należy ocenę, iż opieka nad matką w tych okolicznościach nie stanowiła wyłącznej przyczyny rezygnacji lub niepodejmowania pracy przez skarżącego. Prawidłowe i znajdujące oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym było zatem uznanie przez Kolegium braku bezpośredniego związku między rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem pracy a stałą i długotrwałą opieką skarżącego nad matką, wobec której orzeczono niepełnosprawność w stopniu znacznym.

Niezależnie od powyższego wskazać należy na nieścisłości w wyjaśnieniach skarżącego, bowiem z jednej strony wskazuje on na zakończenie pracy w roku 2017, co już miało mieć miejsce z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad matką (oświadczenie z 12 kwietnia 2023 r. złożone przez pełnomocnika, k. [...] akt administracyjnych), z drugiej zaś podaje że dopiero od 2020 r. stan mamy na tyle się pogorszył, że potrzebna jest opieka cały czas (oświadczenie z 9 czerwca 2022 r. złożone przez skarżącego osobiście, k. [...] akt administracyjnych ).

Podkreślić należy, iż w skardze reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika skarżący do tej kwestii w ogóle się jednak nie odnosi i w żaden sposób nie stara się nawet podważyć ustaleń Kolegium, które w decyzji wprost stwierdziło, że stała i długotrwała opieka nad matką skarżącego konieczna jest dopiero od roku 2020 (co jest twierdzeniem błędnym, albowiem z orzeczenia o niepełnosprawność i jednoznacznie wynika, iż konieczności takiej opieki zaistniała dopiero od stycznia 2022 r. – powyższe uchybienie Kolegium nie miało jednakże wpływu na treść rozstrzygnięcia), a w tych okolicznościach zaprzestanie aktywności zawodowej w roku 2017 nie pozostaje w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Tak zarzuty, jak i uzasadnienie skargi nie pozostają przy tym w jakiejkolwiek łączności z treścią zaskarżonej decyzji, na co wyraźnie wskazuje choćby sformułowanie jedynego zarzutu skargi jako zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, w sytuacji gdy istota sporu nie sprowadzała się do wykładni bądź zastosowania przepisu prawa materialnego, a jedynie do ustaleń faktycznych czy rezygnacja i niepodejmowanie zatrudnienia przez skarżącego pozostawało w związku przyczynowym z koniecznością opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Już tylko powyższe przesądzało o niezasadności podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię.

Gwoli wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i niejako na marginesie powyższych rozważań o charakterze zasadniczym Sąd pragnie wskazać, iż poważne wątpliwości budzi także wiarygodność twierdzeń skarżącego jakoby po zawieszeniu działalności gospodarczej w 2010 r. skarżący nie zrezygnował całkowicie z pracy zarobkowej, a podejmował się prac dorywczych.

Twierdzenia skarżącego w tym zakresie nie znalazły bowiem jakiego potwierdzenia w uzyskanej przez organy administracji informacji z organów podatkowych, a sam skarżący wskazał w jednych z wyjaśnień, iż z tego tytułu nie opłacano składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Wątpliwości te jedynie potęgują dokumenty przedłożone przez pełnomocnika skarżącego, które sprowadzają się do dwóch nieczytelnych kserokopii umów o dzieło sporządzonych, co należy podkreślić w taki sposób, by uniemożliwić ustalenie podmiotu rzekomo zlecającego prace skarżącemu – dane pracodawcy są bowiem zamazane (k. [...] i [...] akt administracyjnych), co w połączeniu z ogólnikowymi wyjaśnieniami skarżącego, iż prace dorywcze wykonywał w bliżej nieustalonym "pobliskim warsztacie" wyraźnie wskazuje na jego zamiar uniemożliwienia weryfikacji prawdziwości jego twierdzeń w tym zakresie.

Co za tym idzie, choć okoliczność pracy skarżącego poza systemem podatkowym i emerytalno-rentowym nie ma rozstrzygającego znaczenia dla zasadności przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem z art. 3 pkt 22 u.ś.r. wynika, że praca ma być wykonywana na określonej podstawie, a przepis ten w żaden sposób nie odnosi się do tego, aby praca ta miała być wykonywana w zgodzie z przepisami prawa podatkowego i ubezpieczeń społecznych, to jednak całokształt zgromadzonych w sprawie dowodów nie pozwalał w ocenie Sądu na ustalenie, by skarżący w ogóle wykonywał jakąkolwiek stałą pracę po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, z której to pracy miałby następnie zrezygnować.

Kwestia ta nie miała jednakże zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w sytuacji gdy nawet w przyjętym przez SKO jedynie w oparciu o gołosłowne twierdzenia skarżącego stanie faktycznym sprawy uwzględniającym zaprzestanie wykonywania przez niego prac dorywczych w roku 2017, brak było adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy zaprzestaniem w tej dacie i późniejszym niepodejmowaniem działalności zarobkowej, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, co zaistniało dopiero w styczniu 2022 roku.

Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) skargę w sprawie oddalił w całości.