Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1007/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66a ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Firmy A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wyrażeniu zgody na wykonanie i umieszczenie zastępczej tabliczki znamionowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z [...] sierpnia 2022r. nr [...] stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na wykonanie i umieszczenie zastępczej tabliczki znamionowej w pojeździe F. E., nr rej. C2 8491.

Kolegium opisało następujący stan sprawy:

Starosta I. (zwany dalej "Starostą") decyzją z [...] lipca 2016 r., znak: [...], zarejestrował pod numerem rejestracyjnym [...] pojazd marki F. E. o nr VIN [...] na rzecz [...] [...] Sp. z o.o. O/L. .

Następnie decyzją z [...] września 2016 r. Starosta zarejestrował ww. pojazd na rzecz [...] Sp. z o.o. W. O/Latkowo, w szczególności na podstawie faktury zakupu z dnia [...] września 2016 r. nr [...]

W dalszej kolejności Starosta decyzją z [...] listopada 2018 r., znak: [...], uchylił swoją decyzję z [...] lipca 2016 r., znak: [...] w sprawie zarejestrowania samochodu F. E. na rzecz [...] [...] Sp. z o.o. W. Oddział w [...] i odmówił rejestracji przedmiotowego pojazdu.

Z kolei dopiero decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., znak: [...], Starosta, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania administracyjnego, stwierdził, że jego ww. decyzja z [...] września 2016 r. w sprawie rejestracji samochodu F. E. na rzecz "[...]" Sp. z o.o. została wydana z naruszeniem prawa oraz wskazał, że odstępuje od uchylenia ww. decyzji z powodu okoliczności, o których mowa w art. 146 § 1 k.p.a. tj. upływu pięciu lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia.

W uzasadnieniu swojej decyzji z [...] lutego 2022 r. Starosta wskazał w szczególności na postanowienie z [...] czerwca 2018 r., sygn. PR 4Ds. 632.2017, którym Prokuratura Rejonowa w I. umorzyła śledztwo w sprawie:

1. ujawnionego [...] lipca 2017 r. przerobienia w nieustalonym miejscu i czasie znaku identy?kacyjnego w postaci numeru VIN [...] w pojeździe marki F. E. o nr rej. [...], tj. o czyn z art. 306 kk wobec niewykrycia sprawcy czynu,

2. dokonania przywłaszczenia powierzonego mienia w postaci karoserii koloru białego samochodu F. E. o nr rej. [...], 0 nr VIN [...], wartości [...] zł, w nieustalonym miejscu i czasie, ujawnionego w dniu [...] czerwca 2018r. na szkodę [...] Sp. z o.o., tj. o czyn z art. 284 § 2 kk wobec niewykrycia sprawcy czynu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu sprawy z odwołania spółki [...] Sp. z o.o. decyzją z [...] lipca 2022 r., znak: [...], utrzymało w mocy decyzję Starosty z [...] lutego 2022 r.

Natomiast decyzją z [...] października 2020 r., znak: [...] Starosta zarejestrował pod numerem rejestracyjnym CIN 1601E pojazd marki F. E. o nr VIN [...] na rzecz [...] Spółka z o.o. O/Latkowo.

Decyzja z [...] października 2020 r. była poprzedzona decyzją Starosty z [...] września 2020 r. znak: [...], którą Starosta wyraził zgodę na wykonanie i umieszczenie zastępczej tabliczki znamionowej w pojeździe F. E., nr rej. C2 8491, wobec którego złożono wniosek o skierowanie do Stacji Kontroli Pojazdów oraz wniosek o czasowa rejestrację w celu przejazdu na badanie techniczne.

P. z [...] grudnia 2021 r. (data wpływu: [...] stycznia 2022 r.) Prokurator Rejonowy w I. złożył sprzeciw od decyzji Starosty z [...] września 2020 r. wyrażającej zgodę na wykonanie i umieszczenie zastępczej tabliczki znamionowej.

Prokurator zwrócił uwagę na postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w W. z [...] lutego 2020 r., sygn. akt VI Ns 10/19, stwierdzające, że [...] Sp. z o.o. z nabyła z dniem [...] grudnia 2018 r. przez zasiedzenie własność karoserii pojazdu marki F. E. o numerze rejestracyjnym [...], VIN [...], stanowiącej element pojazdu, którego dotyczyło postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w I. (sygn. 4 Ds. 632.2017), jak również opinię biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej stwierdzającą, że pokładowe systemy elektroniczne potwierdzają numer VIN nabity na kielichu przednim prawym i ustalającym numer VIN pojazdu zgodnie z jego brzmieniem.

Prokurator wobec powyższego stwierdził, że doszło do rejestracji "składaka", którego karoseria nie odpowiada treści zawartej na tabliczce znamionowej, a jej oznaczenie numerem VIN pochodzi z przestępstwa.

Prokurator zwrócił uwagę, że nie wiadomo, gdzie znajduje się oryginalna karoseria opatrzona przez producenta tym numerem ani jaki numer posiadała karoseria zamontowana w pojeździe, ani jak została wprowadzona na polski obszar celny. Ponadto wskazał, że wydając zgodę na wykonanie i umieszczenie zastępczej tabliczki znamionowej organ dysponował kopiami opinii biegłych pozostającymi w sprzeczności z opinią przedstawioną przez spółkę [...], z której wynikało, że pojazd posiada nabity na kielichu przednim numer VIN, podczas gdy okoliczność taka zgodnie z prawem nie miała miejsca, gdyż oznakowanie zostało naniesione nielegalnie (ręcznie - za pomocą znaczników). Prokurator zauważył przy tym, że nie wiadomo, czy i kiedy pojazd, w skład którego wchodziła "czarna" karoseria był zarejestrowany. Strona nie udokumentowała, by przedmiotem wniosku była oryginalna karoseria. Jednocześnie zdaniem Prokuratora wątpliwości budzi treść postanowienia Sądu z 2020 r. Prokurator zwrócił w tym miejscu uwagę, że przedmiotem przestępstwa z art. 284 § 2 kk była karoseria biała, zaś przedmiotem opinii biegłych karoseria niewiadomego pochodzenia czarna.

Spółka [...] w swoim stanowisku podniosła, że aż do ponownej rejestracji w 2020 r. właścicielem całego pojazdu marki F. E. o numerze rejestracyjnym [...], VIN [...], jest spółka [...]. Spółka zwróciła uwagę na postanowienie Prokuratora z [...] marca 2020 r., sygn. akt 4 Ds. 632.2017, w którym postanowiono m.in. zwrócić osobie uprawnionej - [...] Spółka z o.o. ww. pojazd przechowywany na parkingu, bez publicznej tabliczki znamionowej i tabliczki znamionowej koloru białego. Spółka podniosła przy tym, że Prokurator, żądając stwierdzenia nieważności ww. decyzji, nie sprecyzował jednocześnie z jakiego konkretnie powodu decyzje Starosty z [...] września 2020 r. oraz z [...] października 2020 r. miałyby zostać unieważnione.

Spółka podniosła również, że nr VIN ujawniony w przedmiotowym samochodzie jest tylko jeden, odpowiada on nabitemu na kielichu amortyzatora numerowi VIN (element karoserii), jak również odpowiada numerowi ujawnionemu w pokładowych systemach elektronicznych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwanej dalej "Kolegium") rozważając sprawę podkreśliło, że procedura stwierdzenia nieważności jest odrębnym i samodzielnym postępowaniem, a zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena decyzji pod kątem kwali?kowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została z naruszeniem przepisów określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Zatem postępowanie takie ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno – prawnego.

Kolegium podniosło, że prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy- Śródmieścia z [...] lutego 2020 r. sygn.. VI Ns 10/19 stwierdza, że [...] Sp. z o.o. nabyła z dniem [...] grudnia 2018 r. przez zasiedzenie własność karoserii pojazdu marki F. E., stanowiącego element pojazdu, którego dotyczyło postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w I. pod sygn. 4 Ds.632.2017.

W toku prowadzonego przez Prokuratora postępowania przygotowawczego powołano biegłych z zakresu badań mechanoskopijnych: J. M. oraz biegłego z Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego P., st. asp. mgr inż. K. B.. Jak wynika ze wskazanych opinii, a co znalazło następnie swój wyraz w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu śledztwa, numer identy?kacyjny nadwozia samochodu F. E., nr rej. [...], o treści [...] nie jest numerem wykonanym przez producenta pojazdu. Numer ten wybito ręcznie na nadwoziu za pomocą znakowników.

Ponadto zgodnie z opinia z Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego P. oznaczenie identy?kacyjne w postaci numeru VIN o treści [...] znajdujące się na przednim prawym kielichu amortyzatora naniesione jest pozafabrycznie i nie służy do identy?kacji dowodowego samochodu o nr rejestracyjnych [...]. Numer identy?kacyjny VIN znajdujący się pod deską rozdzielczą został trwale usunięty poprzez szlifowanie. Ślady szlifowania wskazują na celowe usunięcie oznaczenia w celu uniemożliwienia identy?kacji przedmiotowej karoserii samochodu. Tabliczka znamionowa z numerem VIN o treści: [...] nosi widoczne ślady wtórnego montażu. W treści oznaczeń występujących na tabliczce znajduje się kod koloru samochodu "UG" oznaczający kolor - biała platynowa perła. W elektronicznych pamięciach układów sterujących pojazdem odczytano numer VIN o treści: [...]. Numer VIN publiczny nosi widoczne ślady wtórnego montażu. Zastosowane nity do montażu tabliczki są inne niż stosowane przez producenta pojazdów. Fabryczny kolor karoserii oraz pozostałych elementów samochodu pierwotnie miał kolor czarny jak obecnie. Nie był wcześniej w kolorze białym - biała platynowa perła. W elektronicznych pamięciach układów sterujących pracą silnika odczytano numer VIN o treści: [...].

Z kolei ze sporządzonej na zlecenie Spółki przez mgr inż. G. B. opinii technicznej wynika W szczególności, że przedmiotowy pojazd posiada nabity na kielichu przednim prawym nr VIN: [...]. Pokładowe systemy elektroniczne potwierdzają powyższy nr VIN. Kolegium doprecyzowało, w ślad za Prokuratorem, że oznaczenie to znajdujące się na przednim prawym kielichu amortyzatora naniesione jest pozafabrycznie.

Kolegium podkreśliło, że o ile prywatne ekspertyzy, mogą być uznane za istotne dla wyjaśnienia prawidłowości sporządzonej opinii biegłego, to po zwery?kowaniu podejścia biegłego, organ administracji publicznej winien albo uznać, albo nie opinię biegłego. Kolegium miało wszakże na uwadze, że opinie te zostały zlecone w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę, na zlecenie Prokuratora, co niejako zbliża je do sytuacji przewidzianej w art. 2781 K.p.c. W okolicznościach sprawy z opinii biegłego wynika m.in., że numer identy?kacyjny VIN znajdujący się pod deską rozdzielczą został trwale usunięty poprzez szlifowanie. W treści oznaczeń występujących na tabliczce znajduje się kod koloru samochodu ,,UG" oznaczający kolor - biała platynowa perła. Treść opinii nie uzasadnia przy tym, że z punktu widzenia dokonywanej przez organ administracji oceny na podstawie art. 80 K.p.a. wartości dowodowej opinii biegłych, nasuwają one wątpliwości. Podkreślić przy tym z kolei należy, że ocena ta nie może dotyczyć zakresu wyznaczonego wiadomościami specjalnymi. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Kolegium, należało uznać prawidłowość rozumowania biegłych. Natomiast siła argumentów, czy raczej wniosków zawartych w opinii przedłożonej przez stronę nie podważa w istocie ustaleń biegłych poczynionych w postępowaniu przygotowawczym, które i z tych względów należało uznać za bardziej miarodajne dla niniejszego postępowania.

Odnosząc się do kwestii wydanego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia prawomocnego postanowienia z [...] lutego 2020 r.,sygn. akt VI Ns 10/19, stwierdzającego, że [...] Sp. z o.o. nabyła przez zasiedzenie własność karoserii pojazdu marki F. E., stanowiącej element pojazdu, którego dotyczyło postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w I. pod sygnaturą akt 4 Ds. 632.201 - Kolegium zauważyło, że w myśl § 6 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355 z póżn. zm.), prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o własności pojazdu stanowi dowód własności pojazdu.

Z kolei zgodnie z art. 66a ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, starosta właściwy w sprawach rejestracji pojazdu wydaje decyzję o nadaniu cech identy?kacyjnych w przypadku pojazdu w którym cecha identy?kacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu, a prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu. Wówczas, po uzyskaniu decyzji w tym przedmiocie, możliwym byłoby złożenie wniosku o rejestrację.

Ze wskazanego postanowienia nie wynika natomiast, aby orzeczeniem sądu ustalone zostało prawo własności pojazdu, lecz karoserii pojazdu, stanowiącej element pojazdu Z tej przyczyny również postanowienie dowodowe Prokuratora nie może być w tej sytuacji argumentem, gdyż ustawodawca wprost odwołał się do ustalenia prawa własności pojazdu prawomocnym orzeczeniem sądu.

Zdaniem Kolegium dodatkowo podzielić należy zastrzeżenia przedstawione przez Prokuratora, że przedmiotem przestępstwa z art. 284 § 2 kk była karoseria biała, zaś przedmiotem opinii biegłych karoseria niewiadomego pochodzenia, czarna. W swoim postanowieniu (w pkt 2) Prokurator postanowił umorzyć śledztwo w sprawie dokonania przywłaszczenia powierzonego mienia w postaci karoserii koloru białego samochodu F. E. o nr rej. [...] i numerze VIN [...] wartości [...] zł w nieustalonym miejscu i czasie ujawnionego w dniu [...] czerwca 2018 r. na szkodę [...] Sp. z o.o., tj. o czyn z art. 284 § 2 kk wobec niewykrycia sprawcy czynu. Postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia z [...] lutego 2020 r., sygn. akt VI Ns 10/19, wskazuje na zasiedzenie własności karoserii pojazdu marki F. E. o numerze rejestracyjnym [...], VIN [...], stanowiącej element pojazdu, którego dotyczyło postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w I. pod sygnaturą akt 4 Ds. 632.2017. Skoro śledztwo toczyło się w sprawie dokonania przywłaszczenia powierzonego mienia w postaci karoserii koloru białego, to treść sentencji sądu cywilnego, którą organ jest związany, może wskazywać właśnie na tę karoserię.

W opinii Kolegium w tych okolicznościach tym bardziej trudno mówić, że prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu, skoro przedmiotem opiniowania i rejestracji był pojazd z karoserią czarną.

Z kolei zgodnie z art. 66a ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, starosta właściwy w sprawach rejestracji pojazdu wydaje decyzję o nadaniu cech identy?kacyjnych w przypadku pojazdu w którym cecha identy?kacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu, a prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu.

W ocenie Kolegium należy z powyższego wyprowadzić wniosek o kwali?kowanej wadzie, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa). Skoro bowiem art. 66a ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, umożliwia wydanie decyzji o nadaniu cech identy?kacyjnych w przypadku pojazdu w którym cecha identy?kacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu, a prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu, to wydanie decyzji pozytywnej bez jednoznacznie ustalonego prawa własności pojazdu ocenione być powinno jako rażące naruszenie przepisu prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka [...] wniosła o jej uchylenie.

Skarżąca Spółka zarzuciła:

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu kwitującym, że ostateczna decyzja Starosty z [...] września 2020r. nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie i umieszczenie zastępczej tabliczki znamionowej w pojeździe F. E. nr rej C2 8491 została wydana z rażącym naruszeniem prawa albowiem została wydana bez jednoznacznie ustalonego prawa własności pojazdu;

- niedozwoloną oraz sprzeczną z art. 366 kpc interpretację wykraczającą poza sentencję postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy- Śródmieścia z [...] lutego 2020r. sygn. akt VI Ns 10/19 stanowiącą naruszenie zasady res iudicata;

- naruszenie art. 21 Konstytucji RP w zakresie niedopuszczalnego kwestionowania prawa własności skarżącej spółki do pojazdu marki F. E. nr VIN [...] oraz art. 140 kc poprzez nieuprawnione oraz wbrew stwierdzonej własności ograniczanie tego prawa poprzez uniemożliwienie korzystania z rzeczy stanowiącej własność skarżącej Spółki;

- naruszenie prawa materialnego w postaci art. 66 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez umniejszenie waloru opinii sporządzonej przez G. Bartoszewicza jako element wniosku o rejestrację pojazdu i nakazanie przyjęcia w tym zakresie, w postepowaniu o rejestrację opinii pochodzących z odrębnego postepowania (także interpretowanych wybiórczo);

- naruszenie prawa materialnego w postaci § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych poprzez przyjęcie, że Skarżąca nie spełniła wymogów dla wykazania prawa własności dla celów rejestracji, oraz dla wniosku o wyrażenie zgody na wykonanie i umieszczenie w pojeździe zastępczej tabliczki znamionowej, pomijając przy tym fakturę nabycia oraz dokonując wybiórczo i w sposób dowolny interpretacji postanowienia Sądu Rejonowego dla W. - Śródmieścia z [...] lutego 2020 r. , sygn. akt Vl Ns 10/19 w sprawie stwierdzenia zasiedzenia;

- naruszenie przepisów postepowania, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja Starosty z [...] września 2020 r. w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie i umieszczenie zastępczej tabliczki znamionowej w pojeździe F. E. nr rej C2 8491 , [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa;

- naruszenie przepisów k.p.a. w postaci zasad ogólnych, tj. art. 8 k.p.a.- zasada zaufania do władzy publicznej oraz art. 16 k.p.a. - zasady trwałości decyzji administracyjnych;

Zdaniem Skarżącej nie sposób z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wywieść wniosku o wadzie kwalifikowane] o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa). Kolegium przywołuje art. 66a ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym starosta właściwy w sprawach rejestracji pojazdu wydaje decyzję o nadaniu cech identyfikacyjnych w przypadku pojazdu: w którym cecha identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu, a prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu - wywodząc jednocześnie, że decyzja ta została wydana bez jednoznacznie ustalonego prawa własności i tym samym, wg Kolegium obarczona jest wadą kwalifikowaną skutkującą stwierdzeniem jej nieważności.

W związku z powyższym uzasadnieniem uznać należy, że nie kwestionując co do zasady możliwości wyrażenia przez Starostę w niniejszej sprawie zgody na wykonanie i umieszczenie w pojeździe Skarżącej zastępczej tabliczki znamionowej, Kolegium kwestionuje wyłącznie ustalenia związane z prawem własności Skarżącej. W tych okolicznościach Skarżąca podkreśliła, że samochód marki F. E. nr VIN [...] rok prod. 2016 został nabyty przez spółkę [...] Sp. z o.o. od spółki [...] [...] Sp. z o.o. z/s w W. na podstawie faktury z [...] września 2016r. (nr [...]) jako cały samochód o określonym nr VIN. Poprzednia zaś spółka, tj. [...] [...] Sp. z o.o. z/s w W. także zakupiła ten pojazd o oznaczonym nr VIN jako cały jeden pojazd.

Zdaniem Skarżącej organ, w ślad za Prokuratorem dokonał zaś "rozczłonkowania" nabytego przez Spółkę w całości pojazdu, oddzielając od niego karoserię.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważyło, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zaskarżona decyzja wydana została w trybie stwierdzenia nieważności, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie organ wskazał na przyczynę stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z [...] września 2020 r. określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Jako przepis, który został rażąco naruszony organ wskazał art. 66a ust. 2 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym starosta właściwy w sprawie rejestracji pojazdu wydaje decyzję o nadaniu cech identyfikacyjnych w przypadku pojazdu, w którym cecha identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu, a prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu.

Rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że ta decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (zob. np. wyroki NSA w sprawach I OSK 1107/11; II OSK 2565/10; II OSK 2449/10; I OSK 363/11; II OSK 2525/10). O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić, gdy w odniesieniu do decyzji zachodzą kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony nie wymaga stosowania wykładni; skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji (tak Sąd Najwyższy w wyroku w sprawie III UK 77/11, LEX nr 1213420). Przy korzystaniu z tej instytucji wskazane przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane (tak m.in. NSA w wyrokach w sprawach II OSK 878/10 i II OSK 1614/09). Nie chodzi tu zatem o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (zob. np. wyrok NSA w sprawie II OSK 1192/10). W judykaturze podkreśla się, że "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Nie można więc utożsamiać tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa".

Przenosząc ww. argumentację na stan kontrolowanej sprawy, zauważyć należy, że decyzja ostateczna Starosty z [...] września 2020 r. nr [...], której nieważność stwierdziło Kolegium, zapadła na podstawie art. 66 ust. 3a Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta, z zastrzeżeniem art. 66a, cechy identyfikacyjne: numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy. Stosownie do art. 66a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym cechy identyfikacyjne, o których mowa w art. 66 ust. 3a, nadaje i umieszcza producent.

Uprawnienie starosty wydania decyzji o nadaniu cech identyfikacyjnych pojazdu w przypadku opisanym art. 66a ust. 2 cytowanej wyżej ustawy stanowi odstępstwo od zasady określonej art. 66a, że to producent nadaje i umieszcza cechy identyfikacyjne, o Zgodnie z tym przepisem starosta właściwy w sprawach rejestracji pojazdu wydaje decyzję o nadaniu cech identyfikacyjnych w przypadku pojazdu:

1) zbudowanego przy wykorzystaniu nadwozia, podwozia lub ramy konstrukcji własnej, którego markę określa się jako "SAM";

2) w którym dokonano wymiany ramy lub podwozia na odpowiednio ramę lub podwozie bez numeru fabrycznego;

3) odzyskanego po kradzieży, w którym cecha identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu;

4) nabytego na licytacji publicznej lub od podmiotu wykonującego orzeczenie o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, w którym cecha identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu;

5) w którym cecha identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu, a prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu;

6) w którym cecha identyfikacyjna uległa skorodowaniu lub została zniszczona podczas wypadku drogowego albo podczas naprawy;

7) zabytkowego, w którym cecha identyfikacyjna nie została umieszczona.

Nie jest sporne w przedmiotowej sprawie, że Skarżąca Spółka wniosła o wyrażenie zgody na wykonanie i zamieszczenie zastępczej tabliczki znamionowej w samochodzie, co do którego toczyło się w Prokuraturze Rejonowej w I. postępowanie w sprawie podrobienia znaków identyfikacyjnych (postępowanie pod sygnaturą 4 Ds.632.2017). Świadczy o tym dołączone do wniosku postanowienie Prokuratora z [...] marca 2020 r. o zmianie postanowienia w przedmiocie dowodów rzeczowych po umorzeniu śledztwa. Przedmiotowa decyzja Starosty z [...] września 2020 r. oparta była zatem o stwierdzenie, że zaistniała sytuacja określona w art. 66a ust. 2 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym.

Możliwość wydania przez starostę decyzji nadającej cechy identyfikacyjne pojazdu na podstawie art. 66a ust. 2 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym uzależnione jest od spełnienia następujących przesłanek:

1) cecha identyfikacyjna uległa zatarciu lub sfałszowaniu

2) prawomocnym orzeczeniem sądu zostało ustalone prawo własności pojazdu.

Znajdujące się w aktach sprawy opinie Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego P. w W. z [...] czerwca 2018 r. (k. 3/62-3/68 akt adm.) oraz J. M. z [...] stycznia 2018 r. (k. [...] akt adm.) w sposób nie budzący wątpliwości potwierdzają, że numer VIN nadwozia przedmiotowego pojazdu został naniesiony pozafabrycznie, a element karoserii, na którym znajduje się ww. pole numerowe stanowi integralną część z nadwoziem badanego samochodu. Z kolei numer identyfikacyjny znajdujący się oryginalnie na płycie grodziowej z podszybiem (również stanowiącej integralną część karoserii) został trwale usunięty poprzez zeszlifowanie. Powyższych ustaleń w żaden sposób nie podważa opinia G. B. z [...].09.2020 r. (k. 9/27-9/29 akt adm.). Potwierdza ona, że brak jest publicznej tabliczki znamionowej na przednim podszybiu oraz na słupku. Ponadto z opinii tej wynika, że pojazd posiada nabity numer VIN na kielichu przednim prawym, przy czym w żaden sposób nie wskazuje ona, aby to nabicie nastąpiło fabrycznie (w wytwórni).

Przy wydaniu decyzji Starosty z [...] września 2020 r. spełniona była zatem pierwsza z przesłanek określonych w art. 66a ust. 2 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym.

Jednakże słusznie uznało Kolegium, że w sposób oczywisty nie była spełniona druga z przesłanek wskazanych w tym przepisie. Przepis ten mówi wyraźnie o przesłance wydania decyzji w postaci istnienia prawomocnego orzeczenia sądu ustalającego prawo własności "pojazdu" – a nie "części pojazdu".

Nie jest sporne, że Spółka, która wnioskowała o wydanie decyzji Starosty na podstawie art. 66a ust. 2 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym, nie przedstawiła prawomocnego orzeczeniem sądu ustalającego prawo własności przedmiotowego pojazdu F. E., ale jedynie postanowienie o nabyciu przez zasiedzenie własności jego części tj. karoserii (postanowienie Sądu Rejonowego dla W. – Śródmieścia z [...] lutego 2020 r. sygn. VI Ns 10/19 – k 7/9 akt administracyjnych).

Skoro zatem wprawdzie cecha identyfikacyjna pojazdu została sfałszowana, ale brak było prawomocnego orzeczeniem sądu ustalającego prawo własności "pojazdu" – to w sposób oczywisty brak było podstaw do orzeczenia przez Starostę o zgodzie na wykonanie i umieszczenie zastępczej tabliczki znamionowej na podstawie art. 66a ust. 2 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym.

Odnośnie stanowiska Spółki należy zauważyć, że twierdzenie, iż nie było podstaw do kwestionowania numeru VIN pojazdu oraz że nie było podstaw do kwestionowania własności pojazdu – to argumenty za stwierdzeniem nieważności decyzji Starosty z [...] września 2020 r. a nie argumenty przeciwko stwierdzeniu nieważności. Jak wyżej wywiedziono, przesłankami wydania zgody na wykonanie i umieszczenie zastępczej tabliczki znamionowej w oparciu o art. 66a ust. 2 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym jest właśnie sytuacja sfałszowania numeru VIN i sytuacja zakwestionowania prawa własności (wskutek czego prawo to musiało być ustalone prawomocnym orzeczeniem sądu). Jeżeli ani nie było fałszerstwa numeru VIN ani nie było podstaw do ustalenia prawa własności orzeczeniem sądu – to w sposób oczywisty nie było przesłanek z art. 66 ust. 2 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym pozwalających na wydanie zgody na nadanie cech identyfikacyjnych pojazdu (tj. wykonanie i umieszczenie tabliczki znamionowej), a decyzja, która pomimo to została wydana przez organ, jest decyzją w sposób rażący naruszającą prawo.

Należy zauważyć, że Spółka nie podważa ustaleń organu, iż jej wniosek z [...] września 2020 r. o wydanie przez Starostę decyzji w sprawie nadania cech identyfikacyjnych pojazdu ("wykonanie tabliczki znamionowej zastępczej" – k. 7/11 akt administracyjnych Starosty) został złożony z powołaniem się na prawomocne orzeczenie sądu w przedmiocie własności pojazdu oraz stwierdzone fałszerstwo oznaczenia pojazdu. Z załączonych do tego wniosku dokumentów nie można wywieść, aby składając ten wniosek Spółka wnosiła o wydanie przez Starostę decyzji w związku z zaistnieniem którejkolwiek innej podstawy rozstrzygnięcia z art. 66a ust. 2 Prawa o ruchu drogowym.

Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 259), Sąd oddalił skargę.