Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 436/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inspekcja weterynaryjna
Skarżony organ: Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 19a, art. 19c, art. 19d, art. 19e i art. 19f
journal: Dz.U. 2018 poz 1557
law: Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej - tekst jedn.

SENTENCJA

[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 26 kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu produktów ubocznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Lekarz Weterynarii w G. (dalej jako Powiatowy Lekarz lub PLW) decyzją z dnia 26 stycznia 2023 r. nr [...] działając na podstawie: art. 10 § 2, art. 104, art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, z późn. zm. dalej k.p.a.), art. 3 ust. 2 pkt 5 lit. c, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. o Inspekcji Weterynaryjnej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2629 dalej uIW), art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 2 pkt 2, art. 33 Ustawy z dnia 22 lipca 2006r. o paszach (t.j. Dz. U. 2021r. poz. 278 ze zmianami dalej u.p.); art. 4 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz (dalej Rozporządzenie 767/2009); art. 138 ust. 1, ust. 2 lit. d i ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/ 74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/ EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/ WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (Dz.U. L 95 z 7.4.2017, s. 1-142)- dalej rozporządzenie 2017/625 oraz § 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez powiatowego lekarza weterynarii (Dz.U. z 2013 poz. 1286) orzekł:

1) zakazuje podmiotowi A. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej też jako skarżąca, strona lub W.

• wprowadzania do obrotu, na cele paszowe, makuchów rzepakowych i innych produktów ubocznych, powstałych w wyniku procesu przetworzenia lub obróbki nasion rzepaku wwiezionych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przeznaczeniem na cele techniczne.

2. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Motywując decyzję organ wskazał, że w dniu 12 grudnia 2022 roku otrzymał informację od Granicznego Inspektoratu Weterynarii w H. o odprawie granicznej materiału pochodzenia roślinnego z terytorium U. , który zadeklarowano na granicy jako materiał z przeznaczeniem na cele techniczne. Odbiorcą materiału pochodzenia roślinnego wskazanym w dokumentacji towarzyszącej przesyłce była skarżąca, prowadząca działalność w zakresie pośrednictwa w obrocie paszami bez ich magazynowania oraz podmiot A. Sp. z o.o. prowadzący działalność w zakresie wytwarzania materiałów paszowych pochodzenia roślinnego (makuch rzepakowy). W dniu 20 grudnia 2022 roku Powiatowy Lekarz Weterynarii w G. otrzymał powiadomienie od Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. o czterokrotnym imporcie ziaren rzepaku deklarowanych na granicy do użytku technicznego (oświadczenia na granicy z dn. 05.12.2022r.-23000 kg, 10.12.2022r. - 23230 kg,10.12.2022r. - 22970 kg, 12.12.2022r. - 22930 kg) przez podmiot W. Sp. k. z siedzibą w P., którego ostatecznym miejscem przeznaczenia wskazanym w dokumentacji był podmiot A. Sp. z o.o. w B. .

W związku z powyższym PLW w okresie od 22 grudnia 2022r. – 10 stycznia 2023r. przeprowadził dwukrotnie kontrole w Spółce A. udokumentowane w protokole z kontroli doraźnej nr [...] W toku czynności kontrolnych ustalono:

1. Materiał paszowy pochodzenia roślinnego (nasiona rzepaku) zostały importowane za pośrednictwem podmiotu W. Sp. k. do podmiotu A. Sp. z o. o.

2. Nasiona te zostały wwiezione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przeznaczeniem na cele techniczne. A. usługowo zleca podmiotowi A. 1 Sp. z o.o. przetwórstwo nasion rzepaku. W procesie produkcyjnym nasion rzepaku uzyskiwany jest produkt główny tj. olej z rzepaku wykorzystywany w produkcji biopaliw oraz produkty uboczne w tym makuchy rzepakowe. Makuchy rzepakowe są wprowadzane do obrotu przez podmiot A. Sp. z o.o. jako materiał paszowy stosowany w żywieniu zwierząt.

2. W dniu 22 grudnia 2022 r. na magazynie nie stwierdzono obecności makuchów rzepakowych powstałych z nasion rzepaku zadeklarowanych na granicy do użytku technicznego (deklaracja na granicy z dn. 05.12.2022r.- 23000 kg, 10.12.2022r. - 23230 kg, 10.12.2022r. - 22970 kg, 12.12.2022r. - 22930 kg). W/w partie w całości zostały sprzedane podmiotom paszowym.

3. W okresie od 22 grudnia 2022r. do 04 stycznia 2023r. PLW otrzymał kolejne 4 powiadomienia od Granicznych Inspektoratów Weterynarii w D. i H. o materiale pochodzenia roślinnego (nasiona rzepaku) zadeklarowanym na granicy jako przeznaczone na cele techniczne (deklaracja 27.12.2022r. - 22940kg, 27.12.2022r. – 22700 kg,30.12.2022r. – 22060 kg, 03.01.2022r.-22542 kg), których wg dokumentacji towarzyszącej przesyłkom importerem był podmiot A. [...] z siedzibą w P..

W związku z powyższym PLW podjął działania mające na celu uniemożliwienie wprowadzania do łańcucha paszowego paszy wyprodukowanej z użyciem surowców importowanych jako techniczne poprzez powiadomienie w dniu 05 stycznia 2023r. innych Powiatowych Lekarzy Weterynarii.

Uzyskana od Powiatowych Lekarzy Weterynarii dokumentacja potwierdza wprowadzanie do obrotu makuchów rzepakowych uzyskanych z partii nasion rzepaku deklarowanych na granicy do użytku technicznego. Nabywcami kwestionowanych partii makuchów rzepakowych były podmioty prowadzące działalność w zakresie produkcji pierwotnej, wytwórnie pasz, punktu dystrybucji pasz, a także pośrednicy w obrocie paszami.

4. W okresie od 04 stycznia do 19 stycznia 2023 roku PLW otrzymał 12 powiadomień od Granicznego Inspektoratu Weterynarii w D. o materiale pochodzenia roślinnego (nasiona rzepaku) zadeklarowanym na granicy jako przeznaczone na cele techniczne ( deklaracja na granicy: z dn. 04.01.2023r. -22590kg, z dn.04.01.2023r. - 21680kg, z dn. 09.01.2023r.-21820kg, z dn. 10.01.2023r.-20850kg, z dn. 10.01.2023r. - 22020kg,z dn. 12.01.2023r. -22310kg, z dn. 12.01.2023r.-21710kg,z dn. 13.01.2023r.- 21240kg, z dn. 13.01.2023r. - 21760kg, z dn. 14.01.2023r. - 21477kg, z dn. 14.01.2023r.- 21477kg; 16.01.2023r. -22900kg, których ostatecznym miejscem rozładunku wskazywanym w dokumentacji były podmioty Tłocznia B. (ul. [...] , [...] B. ) oraz A. Sp. z o.o., uL [...], [...] B. .

PLW w dniu 13 stycznia 2023 r. wszczął postępowanie administracyjne wobec podmiotu A. Sp. z o.o. w związku z wprowadzaniem do obrotu makuchów rzepakowych przeznaczonych do żywienia zwierząt, powstałych w wyniku procesu produkcyjnego nasion rzepaku importowanych z U. zadeklarowanych na granicy jako produkt przeznaczony na cele techniczne. W odpowiedzi na wszczęcie postępowania w dniu 23 stycznia 2023 roku organ otrzymał wniosek dowodowy dotyczący zawiadomienia z dnia 13 stycznia 2023r., znak [...] od podmiotu A. Sp. z o.o., ul. [...],[...] L. . Przedstawione w przedmiotowym piśmie argumenty oraz dowody w postaci wyników badań nie wnoszą zmian co do ustaleń organu.

Zgodnie bowiem z Rozporządzeniem Wykonawczym Komisji (UE) 2019/2130 z dnia 25 listopada 2019 r. ustanawiające szczegółowe przepisy dotyczące działań przeprowadzanych podczas kontroli dokumentacji, kontroli identyfikacyjnych i kontroli bezpośrednich oraz po tych kontrolach w odniesieniu do zwierząt i towarów podlegających kontrolom urzędowym w punktach kontroli granicznej kontroli podlegają m.in. pasze. Nadto na podstawie art. 46 u.p.: wprowadzane na obszar celny Unii Europejskiej pasze lub pasze lecznicze podlegają kontroli urzędowej przeprowadzanej przez granicznego lekarza weterynarii zgodnie z zasadami określonymi w rozdziale V rozporządzenia 2017/625 oraz ustawą. Osoba odpowiedzialna za przesyłkę przekazuje granicznemu lekarzowi weterynarii, pisemnie lub w wersji elektronicznej, informacje o przewidywanym terminie przywozu oraz o rodzaju i ilości przesyłki, nie później niż na dzień roboczy przed dniem przywozu. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 4 u.p., za paszę uważa się paszę w rozumieniu art. 3 ust, 4 Rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności. Zgodnie z tym rozporządzeniem: "pasza" (lub "materiały paszowe") oznacza substancje lub produkty, w tym dodatki, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do karmienia zwierząt. W ramach tej definicji mieszczą się makuchy rzepakowe. Organ stwierdził, że wobec wprowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ziaren rzepaku, z których pozyskano makuchy, z przeznaczeniem na cele techniczne, nie zostały przeprowadzone żadne kontrole weterynaryjne. Towar (ziarna rzepaku) nie miał być bowiem wykorzystywany w żadnym stopniu do żywienia zwierząt. Podkreślono, że nie jest możliwe dokonanie zmiany przeznaczenia ziaren rzepaku z celów technicznych na cele paszowe. Przesądza o tym jednoznacznie Rozporządzenie nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r. ustanawiające wymagania dotyczące

higieny pasz. Załącznik nr II ww. aktu prawnego - wymagania dotyczące przedsiębiorstw paszowych na poziomach innych niż pierwotna produkcja paszy, o których mowa w art. 5 1, w części Produkcja stanowi, że: tykiety produktów powinny jednoznacznie wskazywać, czy produkty te są przeznaczone na paszę, czy na inne cele. Jeśli oświadcza się, że określona partia produktu nie jest przeznaczona na paszę, podmiot działający na dalszym etapie łańcucha nie może zmienić później tego oświadczenia (pkt. 8). Odpady oraz materiały nie nadające się do wykorzystania jako pasza powinny zostać wyodrębnione i zidentyfikowane. Wszelkie materiały zawierające niebezpieczne ilości środków weterynaryjnych, zanieczyszczeń lub innych substancji niebezpiecznych usuwane są w stosowny sposób i nie mogą być wykorzystane jako pasza (pkt. 5)

Mając na uwadze powyższe PLW stwierdził, że ziarna rzepaku sprowadzone na cele techniczne, niezależnie od ujemnych wyników badań przeprowadzonych na obecność substancji szkodliwych, nie mogą być wykorzystywane dla celów produkcji pasz.

Z uwagi na ochronę interesu społecznego (gospodarstw odbierających paszę) PLW biorąc pod uwagę całokształt sprawy oraz fakt, iż wprowadzanie do obrotu pasz dla zwierząt niespełniających wymagań prawa może w konsekwencji doprowadzić do zagrożenia zdrowia zwierząt i ludzi spożywających mięso lub produkty od zwierząt karmionych tymi paszami postanowił nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Spółka A. sp. z o.o. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika odwołała się od tej decyzji, zaskarżając ją w całości, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania.

Strona zarzuciła organowi, że wadliwie doręcza pisma w sprawie (nie na adres siedziby spółki ujawniony w KRS), narusza jej prawa procesowe poprzez wadliwe prowadzenie postępowania, wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy w szczególności z pominięciem dowodów składanych przez stronę (sprawozdania badań rzepaku), pominięcie wniesionych w toku postępowania zastrzeżeń do protokołu kontroli, błędne ustalenie w zakresie stanu faktycznego w zakresie treści oświadczeń Spółki dotyczących przeznaczenia nasion rzepaku i uznanie ich przeznaczenia na cele techniczne, błędne określenie Strony i brak należytego uzasadnienia faktycznego decyzji oraz błędne uznanie, że nasiona rzepaku i wytworzony makuch nie spełniają wymogów uprawniających do wprowadzenia ich do obrotu jako materiały paszowe.

[...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu sprawy z odwołania A. sp. z o.o. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. nr [...] z 26 stycznia 2023 r.

Motywując decyzję organ przytoczył stan faktyczny sprawy a następnie wskazał, że uzupełnił materiał dowodowy o dokumentację posiadaną przez Granicznych Lekarzy Weterynarii w D. oraz K. , a w szczególności w zakresie oświadczeń spółek (w tym skarżącej) dotyczących nasion rzepaku pochodzącego z U. i przeznaczenia ich na cele techniczne.

WLW stwierdził, iż z materiału dowodowego niezbicie wynika, że ziarna rzepaku sprowadzone z U. przez W. sp. z o.o. sp.k. były przeznaczone wyłącznie na cele techniczne, co nie zostało w żaden sposób zakwestionowane ani podważone. W dalszej zaś kolejności odbiorca tych ziaren spółka A. sp. z o.o. wykorzystywała te same ziarna do produkcji oleju, a uzyskiwany w procesie tłoczenia oleju makuch rzepakowy był sprzedawany podmiotom paszowym prowadzącym działalność w zakresie produkcji pierwotnej pasz, wytwórniom pasz, punktom dystrybucji pasz oraz pośrednikom w obrocie paszami z terenu powiatu: bydgoskiego, gdańskiego, chodzieskiego, pleszewskiego, jarocińskiego, ostrowskiego, łódzkiego oraz poznańskiego.

Organ zwrócił uwagę, że zboża z przeznaczeniem technicznym to rodzaj roślin uprawnych, które są wykorzystywane wyłącznie w produkcji między innymi tworzyw sztucznych, smarów czy paliw. Zboża z przeznaczeniem technicznym ze względu na specyfikę technologii nawożenia nie mogą być przeznaczone do spożycia przez ludzi ani zwierzęta.

Makuch rzepakowy powstały jako produkt uboczny tłoczenia oleju, może zostać zaklasyfikowany jako materiał paszowy jedynie w przypadku, kiedy został wytworzony ze zbóż zadeklarowanych jako spożywcze lub paszowe. Materiały nie nadające się do wykorzystania jako pasza powinny zostać wyodrębnione i zidentyfikowane oraz nie mogą być wykorzystywane jako pasza. Tymczasem strona nie dokonywała rozdziału makuchu rzepakowego według pochodzenia surowca. Do powyższego działania polegającego przede wszystkim na zapewnieniu bezpieczeństwa pasz na całej długości łańcucha żywieniowego zobowiązują ją przepisy rozporządzenia (WE) nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r. ustanawiającego wymagania dotyczące higieny pasz oraz Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności.

W oświadczeniach złożonych przez W. Sp. z o.o. sp. k. w dniach: 05.12.2022 r., 10.12.2022 r., 10.12.2022 r., 12.12.2023 r. zadeklarowano, że ziarno rzepaku dostarczone do A. sp. z o.o., nie będzie wykorzystywane na cele spożywcze ani paszowe. Wszystkie ww. partie rzepaku zostały dostarczone do A. sp. z o.o., miejsce przeznaczenia tj. do zakładu produkcyjnego, ul. [...], [...] B. co potwierdzają dokumenty tj. CMR, kwity ważenia oraz dokumentacja fotograficzna.

Zwrócono uwagę, że dnia 22 grudnia 2022 r. PLW podczas kontroli zakładu A.1 sp. z o.o., ul. [...], [...] B. , nie stwierdził obecności makuchu rzepakowego powstałego z nasion rzepaku zadeklarowanego na granicy na cele techniczne. Ustalono, że wszystkie partie przedmiotowego makuchu zostały sprzedane podmiotom paszowym z terenu kilku powiatów, co potwierdza załącznik "Tabela zbiorcza sprzedaż dla A. Sp. z o.o. za 2022 rok" do protokołu z kontroli oraz pokrywa się z informacjami przesłanymi przez Powiatowych Lekarzy Weterynarii w B.1, P. 1, C., P.2, J. oraz Ł. .

Zdaniem organu z analizy zebranej dokumentacji jednoznacznie wynika, że W. Sp. z o.o. sp. k. oraz A. sp. z o.o. sprowadzały na terytorium RP ziarno rzepaku przeznaczone jedynie na cele techniczne, omijając w ten sposób przeprowadzenie kontroli urzędowych przez granicznego lekarza weterynarii, którym podlegają m.in. pasze, co stanowi rażącą niezgodność z wymaganiami Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2019/2130 z dnia 25 listopada 2019 r. ustanawiającego szczegółowe przepisy dotyczące działań przeprowadzonych podczas kontroli dokumentacji, kontroli identyfikacyjnych i kontroli bezpośrednich oraz po tych kontrolach w odniesieniu do zwierząt i towarów podlegających kontrolom urzędowym w punktach kontroli granicznej. Zgodnie z art. 46 u.p. wprowadzane na obszar celny Unii Europejskiej pasze lub pasze lecznicze podlegają kontroli urzędowej przeprowadzanej przez granicznego lekarza weterynarii zgodnie z zasadami określonymi w rozdziale V rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG. oraz ustawą. Osoba odpowiedzialna za przesyłkę przekazuje granicznemu lekarzowi weterynarii, pisemnie lub w wersji elektronicznej, informacje o przewidywanym terminie przywozu oraz o rodzaju i ilości przesyłki, nie później niż na dzień roboczy przed dniem przywozu. WLW zaznaczył, że zgodnie z art. 4 u.p., za paszę uważa się paszę w rozumieniu art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności. Zgodnie z tym rozporządzeniem: "pasza" (lub "materiały paszowe") oznacza substancje lub produkty, w tym dodatki, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do karmienia zwierząt. W ramach tej definicji mieści się ziarno oraz makuch rzepakowy. Stwierdzić należy, że wobec wprowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ziarna rzepaku pochodzącego z przeznaczeniem jedynie na cele techniczne, nie zostały przeprowadzone żadne kontrole weterynaryjne. Towar bowiem nie miał być wykorzystywany w żadnym stopniu do żywienia zwierząt jak i ludzi. Organ podkreślił, że nie jest możliwe dokonanie zmiany przeznaczenia surowca z technicznego na paszowe. Przesądza o tym jednoznacznie rozporządzenie (WE) nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r. ustanawiające wymagania dotyczące higieny pasz. Załącznik nr II ww. aktu prawnego w części Produkcja pkt. 8 stanowi, że: "Etykiety produktów powinny jednoznacznie wskazywać, czy produkty te są przeznaczone na paszę, czy na inne cele. Jeśli oświadcza się, że określona partia produktu nie jest przeznaczona na pasze, podmiot działający na dalszym etapie łańcucha nie może zmienić później tego oświadczenia".

Mając na uwadze brzmienie ww. przepisu całkowicie niezasadne zdaniem WLW byłoby zatem ewentualne przeprowadzenie badań laboratoryjnych w kierunku składu chemicznego makuchu rzepakowego. Stąd wniosek spółki o badanie składu chemicznego towaru organ uznał za bezcelowy i w żaden sposób nieprzydatny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Już bowiem co do zasady niedopuszczalna jest zmiana przeznaczenia towaru/surowca na dalszym etapie łańcucha dystrybucji. Tym samym, niezależnie od składu chemicznego ziarno rzepaku o przeznaczeniu technicznym nie może być wykorzystywane dla celów produkcji pasz.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka A. sp. z o.o. z siedzibą w L. zaskarżyła w całości decyzję WLW z 26 kwietnia 2023 r. nr [...] wnosząc o jej uchylenie jak i poprzedzającej ją decyzji PLW oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Spółka zarzuciła nauszenie:

1. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

-art. 7 i 8 oraz art. 80 w zw. z art. 77 oraz art. 78 k.p.a. poprzez:

1. prowadzenie postępowania z naruszeniem fundamentalnej zasady postępowania, jaką jest zasada jego prowadzenia w sposób budzący zaufanie do organów, polegające na nieuwzględnianiu przez Organ przedłożonych przez Spółkę dowodów na okoliczność, że zarówno nasiona rzepaku oraz powstały makuch rzepakowy, nie posiadają cech wskazujących na ryzyko wywoływania negatywnych skutków dla zdrowia ludzi lub zwierząt;

2. wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy w postaci braku rozstrzygnięcia wniesionych zastrzeżeń do protokołu kontroli NR [...] podczas gdy z treści decyzji wynika, że rzeczony protokół był podstawą ustaleń Organu;

3. dokonanie szczegółowej analizy wyłącznie tej części materiału dowodowego, z której wynikają jakoby okoliczności niekorzystne dla Spółki, przy jednoczesnym pominięciu i zbagatelizowaniu tej części materiału dowodowego, która jednoznacznie potwierdza fakt, zarówno nasiona rzepaku oraz powstały makuch rzepakowy, nie posiadają cech wskazujących na ryzyko wywoływania negatywnych skutków dla zdrowia ludzi lub zwierząt;

4. błędne ustalenia w zakresie stanu faktycznego w zakresie treści oświadczeń Spółki dotyczących przeznaczenia nasion rzepaku i uznanie ich przeznaczenia na cele techniczne podczas gdy takie ustalenie pozostaje w sprzeczności literalnym ich brzmieniem;

5. dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, polegającej na wyciąganiu błędnych wniosków ze zgromadzonych dowodów oraz odmowie uznania za wiarygodne dowodów przedstawionych przez Stronę- co miało na celu udowodnienie tez założonych z góry, przede wszystkim w zakresie uznania, że właściwości biologiczne i chemiczne nasion rzepaku oraz makuchów rzepakowych nie wpływają na możliwość uznania ich za bezpieczne dla zdrowia zwierząt a także wpływu na środowisko;

- art. 107 § 1 kpa poprzez:

I. nieuwzględnienie przez Organ powstałych naruszeń postępowania prowadzonego przez PLW, w tym błędne określenie Strony postępowania co powodowało, że wydana decyzja była obarczona wadą formy;

II. brak należytego uzasadnienia faktycznego decyzji, a w szczególności brak wyjaśnienia dlaczego Organ uznał, że dla oceny bezpieczeństwa produktu nie są istotne parametry biologiczne chemiczne, fizyczne, a zwłaszcza istnienie lub brak określonych substancji;

III. braki w uzasadnieniu decyzji odnoszące się do podniesionych przez Skarżącą zarzutów co do naruszeń postępowania organu pierwszej instancji oraz nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;

2. art. 6 oraz art. 45 k.p.a. oraz art. 138 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 poprzez wydanie przez organ decyzji w sytuacji gdy decyzja I instancji nie została skutecznie doręczona Stronie z uwagi na naruszenie formy prawnej komunikowania woli organu administracji, przewidzianej w przepisach kpa, a których zachowanie ma znaczenie prawne dla skutków materialnych i skutków procesowych wydanych pism, w tym przesłanej decyzji, i w konsekwencji uznaniem, że wydana decyzja PIW nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołuje skutków prawnych;

2. przepisów prawa materialnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- pkt. 8 Część Produkcja Załącznika nr II ROZPORZĄDZENIE (WE) Nr 183/2005 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADYpoprzez uznanie, że w odniesieniu do importowych oświadczeń Spółki o przeznaczeniu nasion rzepaku nie zostało określone ich przeznaczenie na cele paszowe.

- art. 15 oraz art. 17 Rozporządzenie nr 178/2002 w związku z art. 31 ustawy o paszach i art. 4 Rozporządzenia 767/2009 poprzez błędne uznanie, że nasiona rzepaku i wytworzony makuch nie spełniają wymogów uprawniających do wprowadzenia ich do obrotu jako materiały paszowe, podczas gdy spełniają kryteria uznania ich za bezpieczne i nie wywierające bezpośredniego negatywnego wpływu na środowisko i dobrostan zwierząt.

Motywując skargę spółka powieliła argumentację odwołania, w szczególności zarzucając organowi dowolną ocenę dowodów, nieuwzględnienie badań przedłożonych przez skarżącą, mylne odczytanie oświadczeń spółki i nie odniesienie się do zastrzeżeń do protokołu kontroli. Ponownie podkreślono, że decyzja została skierowana na niewłaściwy adres (zakładu, a nie siedziby spółki ujawnionej w KRS). W ocenie skarżącej organ winien skupić się na parametrach produktu, a nie na treści oświadczeń. Spółka przedstawiła kompleksowe badania materiału paszowego, które wskazują na jego bezpieczny charakter.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że spółka unika odpowiedzialności za oświadczenia importera nasion rzepaku ewidentnie deklarującego przeznaczenie tych nasion jako techniczne. Spółka z nasion rzepaku wytworzyła dwa produkty- olej i makuch rzepakowy, jednak uboczny produkt powstał z nasion o przeznaczeniu technicznym i nie może być wprowadzany do obrotu jako pasza. Zdaniem organu zmiana deklaracji przeznaczenia towaru z nasion rzepaku nieprzeznaczonego do spożycia przez ludzi na materiał paszowy jest niedopuszczalna.

Na rozprawie w dniu 14 grudnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej i pełnomocnik organu podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska. Pełnomocnik organu oświadczył, że w toku prowadzonego postępowania organ "krzyżowo" dokonał kontroli u różnych podmiotów . W tej konkretnej sytuacji z uwagi na ten sam adres działalności i brak widocznego rozdzielenia tejże działalności obu spółek traktował tę kontrolę jako kontrolę obu spółek. Zdaniem organu prawidłowo wskazano adresata zakazu. Ponadto zdaniem organu spółka miała informację, przy weryfikacji treści oświadczenia co do przeznaczenia rzepaku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 poz. 2492 ze. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - zwaną dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji wyeliminowanie skarżonego aktu jest możliwe w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lub przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania art. 145 § 1 p.p.s.a., (pkt 1 lit. a-c), a nadto wtedy, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (pkt 2). Ponadto stosownie do art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola inspekcji weterynaryjnej w zakresie jakości żywności i pasz została w ramach jednolitego rynku UE uznana za bardzo doniosłą. Wskazuje na to już choćby preambuła do rozporządzenia 2017/625. Wynika z niej, że za egzekwowanie prawodawstwa Unii dotyczącego łańcucha rolno-spożywczego odpowiadają państwa członkowskie, których właściwe organy – poprzez organizację kontroli urzędowych – monitorują i weryfikują, czy odpowiednie wymogi unijne są faktycznie przestrzegane i egzekwowane. Właściwe organy działają w interesie podmiotów i społeczeństwa, zapewniając, by ustanowione w prawodawstwie Unii dotyczącym łańcucha rolno-spożywczego wysokie normy ochrony były stale zachowywane i chronione poprzez właściwe ich egzekwowanie oraz by poprzez kontrole urzędowe w całym łańcuchu rolno-spożywczym sprawdzana była zgodność z takim prawodawstwem. Kontrole urzędowe zwierząt i towarów wprowadzanych na terytorium Unii z państw trzecich mają kluczowe znaczenie ponieważ zapewniają zgodność tych zwierząt i towarów z prawodawstwem mającym zastosowanie w Unii, w szczególności z przepisami mającymi na celu ochronę zdrowia ludzi, zwierząt i roślin, dobrostanu zwierząt, oraz – w odniesieniu do GMO oraz środków ochrony roślin – także środowiska. W preambule zaznaczono, że Zwierzęta i towary pochodzące z państw trzecich powinny spełniać te same wymogi, które mają zastosowanie do zwierząt i towarów pochodzących z Unii.

Z kolei kwestia konieczności zapewnienia bezpieczeństwa paszy i żywności na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji, została podkreślona w Rozporządzeniu 767/2009. Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 767/2009 - pasze mogą być wprowadzone na rynek i stosowane wyłącznie w przypadku, gdy: a) są bezpieczne; oraz b) nie wywierają bezpośredniego negatywnego wpływu na środowisko lub dobrostan zwierząt. Punkt (1) preambuły tego rozporządzenia stanowi, że "Dążenie do wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i zwierząt jest jednym z podstawowych celów prawa żywnościowego, ustanowionego w rozporządzeniu nr 178/2002", które wprowadziło do unijnego prawa paszowego "podejście "od pola do stołu", określając pasze jako podlegający szczególnej ochronie etap na początku łańcucha żywnościowego (...)". Zgodnie z pkt 12. preambuły rozporządzenia nr 178/2002 - W celu zapewnienia bezpieczeństwa żywności, konieczne jest uwzględnienie wszystkich aspektów łańcucha produkcji żywności począwszy od produkcji podstawowej i produkcji pasz, aż do sprzedaży lub dostawy żywności do konsumenta, ponieważ każdy element może mieć potencjalny wpływ na bezpieczeństwo żywności. Stosownie zaś do art. 15 ust. 1 i 6 tego rozporządzenia - Pasza, która jest niebezpieczna nie może być wprowadzana na rynek ani podawana zwierzętom hodowlanym (ust. 1). W braku szczegółowych przepisów wspólnotowych pasza jest uważana za bezpieczną jeżeli jest zgodna ze szczegółowymi przepisami krajowego prawa żywnościowego Państwa Członkowskiego, na którego terytorium pasza jest wprowadzana do obrotu, jeżeli takie przepisy były sporządzone i stosowane bez uszczerbku dla postanowień Traktatu, w szczególności jego art. 28 i 30 (ust. 6). Należy podkreślić, że wymóg bezpieczeństwa paszy dotyczy także zwierząt domowych: W kontekście prawa żywnościowego należy wziąć również pod uwagę wymagania dla pasz, łącznie z ich produkcją i używaniem, tam gdzie pasze są przeznaczone dla zwierząt służących do produkcji żywności. Pozostaje to bez uszczerbku dla podobnych wymagań, które do tej pory miały zastosowanie, i które będą stosowane w przyszłości w zakresie przepisów dotyczących pasz, które mają zastosowanie do wszystkich zwierząt, łącznie ze zwierzętami domowymi (pkt 7 preambuły rozporządzenia nr 178/2002).

Produkcja paszy uznana została za kluczową, a ustawodawstwo unijne nakazuje dążyć do wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i zwierząt, w tym poprzez zapewnienie bezpieczeństwa pasz, spełnienie wymogów prawa paszowego (unijnego i krajowego) i ochrony pasz przed zanieczyszczeniami.

Z powyższego wynika, że rolą państw członkowskich- w tym Polski- jest egzekwowanie prawa paszowego oraz monitorowanie i sprawdzanie, czy właściwe wymagania- np. co do jakości, bezpieczeństwa są spełnione przez podmioty działające na rynku rolno- spożywczym. W tym celu organy Inspekcji Weterynaryjnej są uprawnione do przeprowadzania kontroli urzędowych i podejmowania rozstrzygnięć takich jak decyzje administracyjne czy zarządzenia pokontrolne. Podkreślenia wymaga, że końcowym ogniwem łańcucha żywnościowego jest człowiek, co oznacza iż niezbędne jest zapewnienie bezpiecznej i dobrej jakościowo paszy dla zwierząt.

W ocenie Sądu powyższe uwagi są kluczowe dla zrozumienia istoty niniejszej sprawy, która dotyczy zakazu wprowadzania do obrotu, na cele paszowe, makuchów rzepakowych i produktów ubocznych, powstałych w wyniku procesu przetworzenia lub obróbki nasion rzepaku wwiezionych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przeznaczeniem na cele techniczne. Decyzje organów zapadły w wyniku ustalenia przez organ, że skarżąca spółka A. sp. z o.o. nabyła nasiona rzepaku zadeklarowane na cele techniczne (niespożywcze). Następnie nasiona rzepaku zostały przetworzone w zakładzie znajdującym się przy ul. [...] w B. . Zakład ten (rafinerię) prowadzi z kolei spółka A.1 sp. z o.o. którą skontrolowano w dniach 22 grudnia 10 stycznia 2023 r. W procesie produkcyjnym nasion rzepaku zasadniczo uzyskuje się olej (wykorzystywany na produkcję biopaliwa) i produkt uboczny- makuchy rzepakowe. Ustalono, że skarżąca wprowadziła powstałe w procesie produkcyjnym makuchy rzepakowe do obrotu jako materiał paszowy. Nabywcami makuchów rzepakowych były bowiem podmioty prowadzące działalność w zakresie produkcji, pośrednictwa, wytwarzania i dystrybucji pasz.

Wskazać trzeba, że postępowanie kontrolne przeprowadzone zostało w zakładzie A.1 sp. z o.o., która wniosła w ustawowym terminie uwagi do protokołu kontroli. Decyzja została skierowana zaś do spółki A. sp. z o.o. Obie spółki w rejestrze prowadzonym przez inspekcję weterynaryjną widnieją pod tym samym adresem.

Powyższe okoliczności faktyczne nie są pomiędzy skarżącą a organem sporne.

Zasadniczy spór pomiędzy skarżącą a organem dotyczy tego, czy spółka mogła wprowadzić do obrotu makuchy rzepakowe powstałe z nasion o przeznaczeniu technicznym (niespożywczym). Skarżąca wykazywała, iż przeprowadziła własne badania wskazujące na to, iż wszelkie normy bezpieczeństwa i jakości są spełnione. Skarżąca zakwestionowała sposób w jaki organ odczytał oświadczenia o przeznaczeniu ziaren rzepaku importowanego z U. . Spółka zarzucała również, iż postępowanie kontrolne zostało przeprowadzone w zakładzie A.1 sp. z o.o. To ta spółka wniosła zastrzeżenia pokontrolne, których organ nie rozpoznał. Decyzja została wydana na rzecz innej spółki- skarżącej. Nadto zarzucono organowi, iż dokonywał wadliwych doręczeń na adres ul. [...] B. , zamiast na adres ujawniony w KRS. Ten ostatni zarzut powoduje zdaniem skarżącej, iż decyzja nie weszła do obrotu.

Sąd odniesie się w pierwszej kolejności do zarzutów związanych z przeprowadzonym w sprawie postępowaniem kontrolnym.

Sposób prowadzenia kontroli weterynaryjnych regulują przepisy art. 19a - 19f uIW. W judykaturze przyjmuje się, że kontrola to ustalenie stanu faktycznego i porównanie go z przyjętym wzorcem prawidłowego działania. Wynik kontroli może stanowić podstawę do podejmowania władczych środków wobec działania podmiotu niezgodnego z wzorcem prawidłowego działania (np. działanie z naruszeniem przepisów prawa). W myśl art. 19a uIW przeprowadzenie kontroli ma na celu ustalenie stanu faktycznego i porównanie go ze stanem pożądanym, określonym w prawodawstwie weterynaryjnym, oraz dokonanie oceny i podjęcie działań wynikających z ustaleń kontroli. Podkreślenia wymaga, że postępowanie kontrolne, o którym mowa w art. 19a, art. 19c, art. 19d, art. 19e i art. 19f u.IW, nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 - 4 k.p.a. Wskazane przepisy u.IW regulują ciąg działań, które podejmują organy kontroli, których przedmiotem jest wyłącznie ocena prawidłowości działalności kontrolowanego podmiotu, nie zaś załatwienie sprawy wymienionej w art. 1 pkt 1 - 4 k.p.a. (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 8 lutego 2023 r. sygn. II SA/Gd 508/22, CBOSA).

Z przeprowadzonej kontroli sporządza się protokół kontroli, którego zawartość określono w art. 19d ust. 1 u.i.w., wskazując m.in. na oznaczenie podmiotu kontrolowanego, jego siedzibę i adres, imię i nazwisko kierownika podmiotu kontrolowanego, z uwzględnieniem zmian zaistniałych w okresie objętym kontrolą, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe kontrolującego oraz numer i datę wystawienia upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, datę rozpoczęcia i zakończenia kontroli, ze wskazaniem dni przerw w kontroli, określenie przedmiotu kontroli, opis stwierdzonego w wyniku kontroli stanu faktycznego, w tym ujawnionych nieprawidłowości oraz ich zakresu, pouczenie o prawie, sposobie i terminie wniesienia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli i złożenia wyjaśnień oraz o prawie odmowy podpisania protokołu kontroli, wzmiankę o wniesieniu zastrzeżeń, omówienie dokonanych w protokole kontroli poprawek, skreśleń i uzupełnień, wzmiankę o doręczeniu podmiotowi kontrolowanemu protokołu kontroli oraz podpisy kontrolującego i kierownika podmiotu kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej oraz miejsce i datę podpisania protokołu kontroli.

W aktach sprawy znajduje się protokół kontroli doraźnej nr [...] przeprowadzonej w zakładzie (wytwórni materiałów paszowych) przy ul. [...] w B. . Przedmiotem kontroli była weryfikacja dotarcia przesyłki nasion rzepaku z przeznaczeniem na cele techniczne. Z protokołu wynika, że w dniu 22 grudnia 2022 roku przeprowadzono kontrolę w podmiocie A. Sp. z o.o. ,ul. [...] B. w związku z powiadomieniem od Granicznego Inspektoratu Weterynarii w K. oraz Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w P. o imporcie materiałów paszowych pochodzenia roślinnego ( nasiona rzepaku) z U. wraz z deklaracją o zastosowaniu w/w materiału wyłącznie na cele techniczne. W trakcie kontroli ustalono, że zakup materiału pochodzenia roślinnego odbywa się przez podmiot A. Sp. z o.o., a następnie na umowie (usługa) poddany zostaje produkcji na terenie zakładu A.1 Sp. z o .o. mieszczącej się pod tym samym adresem. Spółka A.1 sp. z o.o. nabywa a następnie poddaje procesom produkcyjnym rafinerii, w efekcie uzyskując jako produkt główny olej rzepakowy oraz produkty uboczne (makuch rzepakowy, odsiewki i inne tłuste pozostałości). Ustalono, że pozostałości z produkcji surowego oleju rzepakowego takich jak makuchy, tłuste pozostałości i odsiewki rzepaku są przeznaczane jako pasze i karmy dla zwierząt. Spółka zadeklarowała, że dba o parametry ziarna i wykonuje odpowiednie badania. Ustalono, że na dzień kontroli partie towaru zostały w całości poddane procesom produkcyjnym i w całości sprzedane (zob. tabela- zał. do protokołu).

W protokole została zawarta adnotacja o braku przyjęcia mandatu karnego za wprowadzanie do obrotu materiału paszowego nieprzeznaczonego do żywienia zwierząt oraz oświadczenie M. K. (dyrektora zakładu) o tym, że nie zgadza się z wskazanymi niezgodnościami i ustosunkuje się do nich w oddzielnej korespondencji. Protokół został podpisany przez dyrektora zakładu. W protokole zawarto pouczenie o możliwości zgłoszenia zastrzeżeń pisemnie w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu.

W ocenie Sądu znajdujący się w aktach protokół (obejmujący kontrole przeprowadzone w okresie 22 grudnia 2022 -10 stycznia 2023 r.) czyni zadość prawnie określonym wymogom zawartym w art. 19d ust. 1 i art. 19f uIW i mógł stanowić podstawę dalszych działań, w tym dokonania ocen, sporządzenia wniosków, zaleceń pokontrolnych, wydania decyzji i sporządzenia informacji dla jednostek nadrzędnych, oraz do powiadomienia właściwego organu w przypadku popełnienia przestępstwa lub wykroczenia. Kontrola jest jedną z czynności o charakterze dowodowym, przeprowadzaną jednak przed wszczęciem postępowania w sprawie. Protokół z kontroli jest sposobem utrwalenia przeprowadzenia czynności kontrolnych i dokonanych w jej trakcie ustaleń. Stanowi później element materiału dowodowego, zgromadzonego na etapie postępowania kontrolnego poprzedzającego postępowanie administracyjne. Należy wskazać, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem, którego przedmiotem jest przede wszystkim rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej. Jego przedmiotem jest władcze działanie, przez autorytatywną konkretyzację normy prawa administracyjnego przez przyznanie (odmowę przyznania) uprawnienia, lub nałożenie obowiązku na jednostkę. Postępowanie organu właściwego do sprawowania kontroli weterynaryjnej nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 – 4 k.p.a. Wskazane przepisy ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej regulują ciąg działań, które podejmują organy kontroli, których przedmiotem jest wyłącznie ocena prawidłowości działalności kontrolowanego podmiotu, nie zaś załatwienie sprawy wymienionej w art. 1 pkt 1 – 4 k.p.a. Istotne jest też to, że ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej, regulując postępowanie kontrolne, nie odsyła mutatis matandis do przepisów k.p.a. w tym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. II OSK 728/16, CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w ocenie Sądu należy wyraźnie oddzielić etap postępowania kontrolnego od postępowania administracyjnego, wszczynanego już w konkretnej sprawie i przeciwko określonemu podmiotowi. Ma to więc znaczenie w niniejszej sprawie z tego względu, że kontrolę przeprowadzono w zakładzie A.1 sp. z.o.o. Postępowanie administracyjne zostało jednak wszczęte przeciwko spółce A. sp. z o.o. Nie stał temu na przeszkodzie brak przeprowadzenia kontroli w spółce skarżącej, gdyż w tym specyficznym postępowaniu ustalenia kontroli służą ustaleniu stanu faktycznego. W tym wypadku chodziło o weryfikację dotarcia przesyłki nasion rzepaku z przeznaczeniem na cele techniczne. Podczas kontroli w magazynie nie stwierdzono obecności makuchów rzepakowych powstałych z nasion rzepaku zadeklarowanych na granicy do użytku technicznego, bowiem ww. partie w całości zostały sprzedane podmiotom paszowym. Z kolei prowadzone już przez PLW postępowanie administracyjne dotyczyło wprowadzania do obrotu makuchów rzepakowych. Skarżąca nie kwestionuje tego, że to spółka A. sp. z o.o. zajmuje się wprowadzaniem do obrotu (import, dystrybucja), a spółka A.1 sp. z o.o. przetwórstwem nasion rzepaku. Wobec tego słusznie organ wszczął postępowanie i wydał decyzję wobec spółki A. sp. z o.o. jako podmiotu, który jest odpowiedzialny za wprowadzenie do obrotu makuchów rzepakowych. Orzeczony zakaz nie mógł być skierowany do spółki A.1 sp. z o.o., która zajmuje się produkcją, podczas której makuchy rzepakowe stanowią produkt uboczny powstały w procesie wytwarzania oleju. W ocenie Sądu nie byłoby też podstaw do tego, by decyzja organu skierowała była do obu spółek- niezależnie od tego, czy są one powiązane gospodarczo, organizacyjnie czy funkcjonalnie, bowiem te kwestie nie mogą stanowić oceny organu weterynaryjnego. Organ prawidłowo ocenił, że zakaz wprowadzania do obrotu należy wydać względem tego podmiotu, który w rzeczywistości się tym zajmuje.

Wobec tego należy podkreślić, że stroną niniejszego postępowania administracyjnego była wyłącznie spółka A. sp. z o.o. Druga spółka, A.1 sp. z o.o., poza wskazaniem jej w protokole kontroli jako podmiotu zajmującego się produkcją, nie jest stroną postępowania administracyjnego, ani sądowego. Sąd nie mógł więc oceniać w niniejszej sprawie braku odniesienia się przez organ do wniesionych przez A.1 sp. z o.o. zastrzeżeń do protokołu kontroli nr [...] Art. 19e uIW odnosi się do uprawnień podmiotu kontrolowanego co do zgłoszenia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli. Tym podmiotem w sprawie była spółka A.1 sp. z o.o. Brak rozpoznania zastrzeżeń tej spółki w żaden sposób nie stał na przeszkodzie prowadzeniu postępowania względem skarżącej, skoro jak już zaznaczono a) inny był zakres postępowania kontrolnego, a inny postępowania administracyjnego, b) kontrola miała na celu ustalenie stanu faktycznego i porównania go ze stanem pożądanym. Skoro organ doszedł do wniosku, że w zakładzie brak jest makuchów rzepakowych, co mieści się w ramach ustalenia faktycznego, stanowiło to postawę do prowadzenia postępowania względem podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie do obrotu. Nie ma więc racji skarżąca twierdząc, że błędnie organ określił stronę postępowania.

W kwestii doręczeń na adres ul. [...], B. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącej. Zasadą jest, że doręczenie pism dla spółki w postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 45 K.p.a. winno nastąpić na adres jej siedziby. Siedzibą osoby prawnej jest jej adres wynikający z właściwego rejestru sądowego. W rozpoznawanej sprawie Organ wyjaśnił, iż doręczenie na adres ul. [...], B. wynikało z rejestru Głównego Inspektoratu Weterynarii (zob. k. [...] akt sądowych). Bezsporne jest to, że wszystkie przesyłki w sprawie były pod ww. adresem odbierane, a środki zaskarżenia i pisma w sprawie składane przez skarżącą terminowo. Nawet gdyby zatem przyjąć, iż doręczenie winno nastąpić na adres z KRS, a nie według rejestru organu, uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Nie naruszono żadnych gwarancji procesowych strony skarżącej dokonując (skutecznych) doręczeń na adres w B.. Korespondencja była bowiem pod tym adresem odbierana.

Niezasadne więc okazały się stawiane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 7 i 8 oraz art. 80 w zw. z art. 77 oraz art. 78 i 107 k.p.a.

Idąc dalej należy odnieść się do zarzutów związanych z odczytywaniem oświadczeń o przeznaczeniu nasion rzepaku.

Ze stanowiska organów wynika, że ziarna rzepaku sprowadzane z U. na terytorium RP nie były przeznaczone na cele spożywcze, a na cele techniczne. Powyższe pozwoliło na pominięcie przeprowadzenia kontroli urzędowych przez granicznego lekarza weterynarii, którym podlegają produkty przeznaczone na cele spożywcze.

Zgodnie z art. 46 u.p. wprowadzane na obszar celny Unii Europejskiej pasze lub pasze lecznicze podlegają kontroli urzędowej przeprowadzanej przez granicznego lekarza weterynarii zgodnie z zasadami określonymi w rozdziale V rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WEi 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG oraz ustawą. Organ w toku sprawy stanął na stanowisku, że sprowadzony towar nie mógł być wykorzystywany w żadnym stopniu do żywienia zwierząt jak i ludzi. Ziarno rzepaku wprowadzane na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej z przeznaczeniem na cele techniczne, nie zostało poddane żadnym kontrolom weterynaryjnym wobec czego nie mogło być przeznaczone na produkcję paszy. W aktach sprawy znajdują się oświadczenia z których wynika, że sprowadzane nasiona nie będą użyte co celów spożywczych, złożone przez spółkę W. sp.k. i A. sp. z o.o.- import z okresu 5 grudnia 2022 r.- 9 stycznia 2023 r. oraz 27 grudnia 2022 r. do 17 stycznia 2023 r. (zob. np. zał. do e-mail z 23 lutego 2023, tom cz.II). W oświadczeniach skarżącej rzeczywiście nie jest wprost wskazane, że importowane ziarno zostanie przeznaczone na cele techniczne. Niemniej jednak przykładowo w oświadczeniach z dnia 14 stycznia 2023 r., 18 stycznia 2023 r. wskazano, że "nasiona rzepaku nie są produktem jadalnym ani spożywczym, w szczególności nie są przeznaczone do spożycia przez ludzi; nasiona po przetworzeniu nie będą użyte do celów spożywczych, z nasion będzie tłoczony olej rzepakowy jadalny, ale nie przeznaczony do spożycia przez ludzi (CN 15149910- olej rzepakowy do zastosowań technicznych lub przemysłowych innych niż produkcja artykułów spożywanych przez ludzi) (Tłocznia B. , [...], [...])- wyprodukowany olej rzepakowy z dostarczonych nasion przeznaczony będzie do produkcji biopaliw (biokomponent), nie będzie kierowany do konsumpcji dla ludzi i nie można się takiego wykorzystania spodziewać". Z kolei w oświadczeniu z 26 grudnia 2022 r. wskazano, że "wyprodukowany olej rzepakowy z dostarczonych nasion przeznaczony będzie do produkcji biopaliw (biokomponent) i nie będzie kierowany do konsumpcji dla ludzi (Tłocznika B. , [...], [...])". Z oświadczeń spółki W. sp. z o.o. sp.k. (np. z dnia 10 grudnia 2022 r.) wynika, że ziarno rzepaku dostarczane do [...] B. ul. [...] przeznaczone jest do produkcji oleju na cele techniczne jako dodatek do paliw. Ziarno rzepaku nie będzie przeznaczone do spożycia ani do przetwórstwa spożywczego, rzepak nie będzie wykorzystany jako pasza, będzie wykorzystane do produkcji oleju na cele techniczne"

W ocenie Sądu stwierdzenie, iż nasiona rzepaku nie zostaną wykorzystane na cele spożywcze i nie będą kierowane do konsumpcji przez ludzi pozwala twierdzić, że będą w istocie przeznaczone na cel techniczny. Jak już wcześniej wskazano, zachowanie bezpieczeństwa pasz jest bezpośrednio związane z ogólnie rozumianym bezpieczeństwem żywności przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Nie ma więc racji skarżąca, iż organ błędnie odczytuje znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia, bowiem ich treść jest w ocenie Sądu jasna i jednoznaczna. Błędnie twierdzi skarżąca, że odmiennie należy postrzegać deklarację spółki co do produktu finalnego, a oświadczenie dotyczy tylko produktu głównego. Takie rozumowanie przeczy zasadom logiki, bowiem produkt finalny wytworzony zostaje z pozostałości po produkcie głównym. Nie ma więc mowy o domniemaniach i dopowiedzeniach ze strony organu, który prawidłowo zinterpretował oświadczenia dotyczące importowanych z U. nasion rzepaku.

Jednocześnie podkreślić należy, że nie jest możliwe dokonanie zmiany przeznaczenia surowca przeznaczonego na cele techniczne na cele paszowe. Przesądza o tym jednoznacznie rozporządzenie (WE) nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r. ustanawiające wymagania dotyczące higieny pasz. Załącznik nr II ww. aktu prawnego w części Produkcja pkt. 8 stanowi, że: "Etykiety produktów powinny jednoznacznie wskazywać, czy produkty te są przeznaczone na paszę, czy na inne cele. Jeśli oświadcza się, że określona partia produktu nie jest przeznaczona na paszę, podmiot działający na dalszym etapie łańcucha nie może zmienić później tego oświadczenia.". Tym samym, niezależnie od składu chemicznego ziarno rzepaku o przeznaczeniu technicznym nie może być wykorzystywane dla celów produkcji pasz. Sąd podziela stanowisko organów, że bez znaczenia pozostają przedkładane przez skarżącą sprawozdania z badań jakości i bezpieczeństwa nasion rzepaku, ponieważ badania te nie są w stanie zmienić przeznaczenia surowca. Takie restrykcyjne podejście prawodawcy unijnego podyktowane jest celami dyrektyw czyli dążeniem do wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i zwierząt oraz zapewnieniem wysokiego poziomu ochrony konsumentów w zakresie bezpieczeństwa żywności i pasz. Odpowiedzialność za to bezpieczeństwo pasz spoczywa m.in. na przedsiębiorstwach paszowych. Jak wskazuje się w powołanym rozporządzeniu możliwość śledzenia drogi pasz i ich składników na wszystkich etapach łańcucha żywieniowego stanowi zasadniczy element procesu zapewniania bezpieczeństwa pasz. Tym bardziej istotne jest to by produkt nieprzeznaczony do spożycia przez ludzi i w ten sposób oznakowany nigdy nie trafił do łańcucha produkcyjnego, z którego mogą powstać produkty przeznaczone, nawet pośrednio, do spożycia przez ludzi.

Wobec tego podnoszone w skardze zarzuty naruszenia pkt 8 pkt. 8 Część Produkcja Załącznika nr II ROZPORZĄDZENIE (WE) Nr 183/2005 PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY oraz art. 15 oraz art. 17 Rozporządzenie nr 178/2002 w związku z art. 31 u.p. i art. 4 Rozporządzenia 767/2009 okazały się niezasadne.

W ocenie Sądu zasadnie organ nałożył na skarżącą zakaz wprowadzania do obrotu makuchów rzepakowych powstałych w wyniku procesu przetworzenia lub obróbki nasion rzepaku wwiezionych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przeznaczeniem na cele techniczne. Działanie skarżącej w sposób oczywisty narusza standardy bezpieczeństwa żywności określone w prawodawstwie weterynaryjny, unijnym i krajowym. Podmiot prowadzący taką działalności jak skarżąca powinien dbać ze szczególną starannością o spełnienie wszelkich wymogów związanych z bezpieczeństwem żywności i żywienia.

Mając to na uwadze Sąd na podstawie Art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.