Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1085/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13b ust. 2, ust. 2b, ust. 3, ust. 4, ust. 6
journal: Dz.U. 2023 poz 645
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2024 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Katowicach na uchwałę Rady Miejskiej w Katowicach z dnia 27 lipca 2023 r. nr LXVI/1387/23 w przedmiocie ustalenia strefy płatnego parkowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prokurator Okręgowy w Katowicach zaskarżył uchwałę Nr LXVI/1387/23 Rady Miasta Katowice z 27 lipca 2023 r. w sprawie ustalenia Śródmiejskiej Strefy Płatnego Parkowania oraz Strefy Płatnego Parkowania dla pojazdów samochodowych na drogach publicznych na obszarze miasta Katowice.

Prokurator zarzucił Radzie Miasta Katowice szereg istotnych naruszeń prawa, które powinny, w jego ocenie, skutkować stwierdzeniem przez Sąd nieważności uchwały na podstawie przepisu art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, w skrócie jako "p.p.s.a.").

Zarzuty Prokuratora dotyczą naruszenia art. 2, art. 7, art. 94 Konstytucji RP oraz art. 13b ust. 2, ust. 2a, ust. 2b, ust. 3 ust. 4 oraz art. 13f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. w Dz.U. z 2023 r., poz. 645, w skrócie "u.d.p.") przez:

1) Podjęcie uchwały na wniosek Prezydenta Miasta Katowice bez wymaganych art. 13b ust. 3 u.d.p. opinii organów zarządzających drogami i ruchem na drogach.

2) Podjęcie uchwały w oparciu o nieaktualne dane zebrane na podstawie następujących analiz i opracowań: "Badania i analizy parkowania na obszarze strefy śródmiejskiej miasta Katowice oraz analiza porównawcza ze strefami płatnego parkowania w dużych miastach w Polsce", "Elementy usług eksperckich i doradczych oraz wykonywania zadań Eksperta w zakresie opracowania założeń obszarowych, funkcjonalnych i wdrożeniowych dotyczących obszaru płatnego parkowania (OPP) w strefie centralnej miasta Katowice", "Analiza określająca zakładany poziom rotacji parkujących pojazdów samochodowych w planowanej Śródmiejskiej Strefie Płatnego Parkowania oraz poszerzonej Strefie Płatnego Parkowania w Katowicach z uwzględnieniem różnych poziomów wysokości opłat za postój w danej Strefie" - odnoszących się do stanu istniejącego w październiku 2019 roku, podczas gdy uchwała została podjęta 27 lipca 2023 roku i nie odzwierciedla stanu faktycznego istniejącego w dacie podjęcia uchwały.

3) Zaniechanie przeprowadzenia analiz i badań, z których wynikałaby konieczność poszerzenia strefy płatnego parkowania, w szczególności wykazania, że ustanowienie strefy na wszystkich objętych strefą obszarach jest konieczne z uwagi na potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej.

4) Brak przeprowadzenia analiz i badań, z których wynikałoby, że ustanowienie strefy płatnego parkowania na obszarze objętym śródmiejską strefą parkowania może nie być wystarczające do realizacji lokalnej polityki transportowej lub polityki ochrony środowiska.

5) Zaniechanie przeprowadzenia analiz i badań, z których wynikałaby konieczność wprowadzenia opłat za parkowanie w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania w sobotę.

6) Wyznaczenie w § 1 ust. 1 i 2 uchwały granic śródmiejskiej strefy płatnego parkowania i strefy płatnego parkowania przez objęcie tych samych ulic, a to: alei Walentego Roździeńskiego, ul. Uniwersyteckiej, ul. Bankowej, ul. Warszawskiej, ul. Francuskiej, ul. Jagiellońskiej, placu Karola Miarki, ul. Mikołaja Kopernika, ul. Mikołowskiej, ul. Wilhelma Fredricha Grundmana, ul. Adama Mickiewicza, alei Wojciecha Korfantego zarówno śródmiejską strefą płatnego parkowania jak i strefą płatnego parkowania w całości, bez wyraźnego wskazania, która część ulicy przynależy do której ze stref, podczas gdy upoważnienie ustawowe nie uprawnia organu do jednoczesnego ustanowienia obu stref na tych samych ulicach.

7) Uregulowanie w § 1 ust. 4 uchwały, że opłaty za postój pojazdów samochodowych na wyznaczonych miejscach postojowych położonych po obu stronach ulic stanowiących granice ŚSPP, o których mowa w ust. 1, w tym będących jednocześnie ulicami stanowiącymi granice SPP, o których mowa w ust. 2, pobierane są w wysokości ustalonej dla ŚSPP, podczas gdy upoważnienie ustawowe nie daje uprawnienia Rady do ustanowienia obu stref płatnego parkowania na tych samych ulicach i dokonania wyboru stawki opłaty jaka będzie tam obowiązywać.

8) Uregulowanie w § 5 pkt 1 lit. a) uchwały, że zerowa stawka opłaty została ustalona dla osób niepełnosprawnych posiadających kartę parkingową w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym pod warunkiem umieszczenia oryginału karty w widocznym miejscu pojazdu umożliwiającym odczytanie, podczas gdy posiadanie tego uprawnienia jest kategorią obiektywną i niezależną od umieszczenia oryginału karty w widocznym miejscu pojazdu, a wykładnia zaskarżonego przepisu prowadzi do wniosku, że zaniechanie umieszczenia oryginału karty w widocznym miejscu pojazdu skutkować będzie uznaniem, iż uprawnienie nie przysługuje, a tym samym nałożeniem opłaty dodatkowej pomimo zwolnienia przyznanego uchwałą Rady.

9) Uchwalenie w § 2 ust. 1 pkt 1 Załącznika nr 3 do uchwały nr LXVI/1387/23, że w celu uregulowania opłaty w sposób określony w § 1 ust. 1 pkt 2 należy obowiązkowo wpisać prawidłowy numer rejestracyjny opłacanego pojazdu, podczas gdy uregulowanie opłaty za postój pojazdu w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania oraz w strefie płatnego parkowania jest kategorią obiektywną i niezależną od prawidłowego wpisania numeru rejestracyjnego opłacanego pojazdu, zaś wykładnia zaskarżonego przepisu prowadzi do wniosku, że nieprawidłowe wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu skutkować będzie uznaniem, iż postój nie został opłacony i nałożeniem opłaty dodatkowej.

10) Uregulowanie w § 1 ust. 2 Załącznika nr 3 do uchwały nr LXVI/1387/23, że wszystkie opłaty abonamentowe uiszczane są z góry za cały wnioskowany okres i nie podlegają zwrotowi, podczas gdy upoważnienie ustawowe nie przyznaje radzie gminy prawa do uregulowania kwestii zwrotu opłaty za uiszczony abonament.

11) Uregulowanie w § 3 ust. 2 Załącznika nr 3 do uchwały nr LXVI/1387/23, że kwota opłaty za niewykorzystany czas postoju nie podlega zwrotowi, podczas gdy upoważnienie ustawowe nie przyznaje radzie gminy prawa do uregulowania kwestii zwrotu opłaty za niewykorzystany czas postoju.

12) Uregulowanie w § 1 ust. 1 lit. a) i b) Załącznika nr 4 do uchwały nr LXVI/1387/23, że parkingowa karta mieszkańca przysługuje na jeden pojazd osobom, będącym właścicielami (współwłaścicielami) pojazdów samochodowych lub posiadającym inny tytuł prawny do użytkowanego przez siebie samochodu, które są zameldowane na pobyt stały w granicach śródmiejskiej strefy płatnego parkowania albo strefy płatnego parkowania lub są zameldowane na pobyt czasowy w granicach śródmiejskiej strefy płatnego parkowania albo strefy płatnego parkowania oraz rozliczają podatek dochodowy od osób fizycznych w Katowicach, podczas gdy zameldowanie - jako czynność materialno-techniczna - nie powinno stanowić wyłącznego kryterium nabycia uprawnienia, zaś rozróżnienie mieszkańców stref według kryterium zameldowania nie realizuje celu ustawy i jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wynikającą z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP nakazującą równe traktowanie podmiotów w sytuacjach podobnych.

13) Uregulowanie w § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 Załącznika nr 4 do uchwały nr LXVI/1387/23, że parkingowa karta przedsiębiorcy przysługuje na jeden pojazd samochodowy osobom fizycznym, których główne stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej znajduje się na obszarze śródmiejskiej strefy płatnego parkowania lub strefy płatnego parkowania, a także osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej z główną siedzibą zarejestrowaną na obszarze śródmiejskiej strefy płatnego parkowania lub strefy płatnego parkowania, podczas gdy głównie miejsce prowadzenia działalności gospodarczej nie powinno stanowić wyłącznego kryterium nabycia uprawnienia, zaś rozróżnienie osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą oraz osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej według kryterium miejsca głównej siedziby nie realizuje celu ustawy i jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wynikającą z art. 32 ust 1 Konstytucji RP nakazującą równe traktowanie podmiotów w sytuacjach podobnych.

14) Uzależnienie w § 3 ust. 1 lit. a) Załącznika nr 4 do uchwały nr LXVI/1387/23 możliwości uzyskania abonamentu na jeden pojazd samochodowy w zależności od faktu zameldowania na terenie miasta Katowice, podczas gdy zameldowanie jako czynność materialno-techniczna nie powinno stanowić wyłącznego kryterium nabycia uprawnienia, zaś rozróżnienie mieszkańców według kryterium zameldowania nie realizuje celu ustawy i jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wynikającą z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP nakazującym równe traktowanie podmiotów w sytuacjach podobnych.

15) Uregulowanie w § 4 ust. 5 Załącznika nr 3 do uchwały nr LXVI/1387/23, iż zabrania się odpłatnego udostępniania czasowego lub całodobowego zastrzeżonego stanowiska postojowego osobom trzecim, podczas gdy upoważnienie ustawowe nie uprawnia Rady do podjęcia w/w regulacji.

16) Uregulowanie w § 5 ust. 2 Załącznika nr 3 do uchwały nr LXVI/1387/23, że wnioski o wydanie abonamentów, o których mowa w § 1-3 przyjmowane są wyłącznie w sposób elektroniczny za pośrednictwem strony internetowej prowadzonej przez MZUiM, podczas gdy w obowiązującym porządku prawnym brak jest wymagania od adresatów uchwały konieczności dostępu do Internetu, co niezasadnie ogranicza możliwość złożenia wniosku przez osoby nieposiadające dostępu do Internetu bądź niepotrafiące złożyć wniosku tą drogą.

Miasto Katowice wniosło o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie.

Odpowiadając na poszczególne zarzuty Prokuratora stwierdziło:

1) Art. 13b ust. 3 u.d.p. stanowi o tym, że Rada gminy (rada miasta) na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach, może ustalić strefę płatnego parkowania lub śródmiejską strefę płatnego parkowania. W tym jednak przypadku dochodzi do scalenia wszystkich kompetencji w jednej osobie – Prezydenta Miasta Katowice, który jest jednocześnie organem zarządzającym drogami i ruchem na drogach, co wynika z przepisu art. 19 ust. 5 u.d.p. oraz z przepisu art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm., dalej jako "u.p.r.d." Ponieważ zachodzi tu tożsamość organu, sporządzenie odrębnych dokumentów (opinii) należy uznać za niezasadną.

2) Zgodnie z przepisem art. 13b ust. 2b u.d.p. Ustalenie śródmiejskiej strefy płatnego parkowania, w tym ustalenie wysokości opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, wymaga uprzedniego przeprowadzenia przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) analizy, która określi:

1) rotację parkujących pojazdów samochodowych w planowanej śródmiejskiej strefie płatnego parkowania;

2) zakładany poziom rotacji parkujących pojazdów samochodowych w planowanej śródmiejskiej strefie płatnego parkowania, z uwzględnieniem różnych poziomów wysokości opłat za postój w tej strefie."

Warunek ten został spełniony. Przed uchwaleniem uchwały analizy, o których mowa w art. 13b ust. 2b u.d.p., zostały przeprowadzone w IV kwartale 2019 roku, tj. w okresie przed wprowadzeniem ograniczeń związanych z pandemią COVID-19. Natomiast w latach 2020 i 2021, tj. w czasie funkcjonowania ograniczeń covidowych w transporcie, zostały przeprowadzone kolejne prace analityczne na podstawie posiadanych badań parkingowych. Po zakończeniu ograniczeń pandemicznych w transporcie przeanalizowana została przez Miasto konieczność ponownego przeprowadzenia badań i analiz. Porównano wówczas aktualne potoki ruchu na głównej arterii drogowej obsługującej obszary projektowanej ŚSPP i SPP z 2023 roku z wielkościami z 2019 roku. Porównanie wykazało, że wielkości potoków ruchu z 2019 roku są porównywalne z wielkościami z roku 2023, zatem wyniki przeprowadzonych wcześniej badań i analiz parkowania pozostają w dalszym ciągu miarodajnymi, natomiast wydatkowanie znacznych środków finansowych na ich powtórzenie byłoby nieuzasadnione.

3) i 4) Przed wdrożeniem zmian w strefie płatnego parkowania Miasto przeprowadziło badania wynikające z zapisów ustawy o drogach publicznych i zleciło dodatkowe opracowanie eksperckie pt.: Elementy usług eksperckich i doradczych oraz wykonywania zadań Eksperta w zakresie opracowywania założeń obszarowych, funkcjonalnych i wdrożeniowych dotyczących obszaru płatnego parkowania (OPP) w strefie centralnej miasta Katowice. W podsumowaniu ww. opracowania zawarte są rekomendacje dotyczące poszerzenia Strefy Płatnego Parkowania oraz wprowadzenia w obszarze miasta Katowice Śródmiejskiej Strefy Płatnego Parkowania.

5) Na etapie prac nad projektem uchwały przeanalizowano zasadność wprowadzenia opłat w soboty z uwzględnieniem lokalizacji obiektów generujących potrzeby parkingowe na obszarze ŚSPP. Analizy wykazały, że obiekty te generują potrzeby parkingowe na poziomie zbliżonym do występującego od poniedziałku do piątku. Przepis art. 13b ust. 1a u.d.p. zezwala organowi na wprowadzenie takich opłat i nie wymaga tu dodatkowych analiz.

6) i 7) Wyznaczenie w § 1 ust. 1 i 2 uchwały granic śródmiejskiej strefy płatnego parkowania i strefy płatnego parkowania przez objęcie tych samych ulic oraz uregulowaniu w § 1 ust. 4 uchwały, że opłaty za postój pojazdów samochodowych na wyznaczonych miejscach postojowych położonych po obu stronach ulic stanowiących granice ŚSPP, o których mowa w ust. 1, w tym będących jednocześnie ulicami stanowiącymi granice SPP, o których mowa w ust. 2, pobierane są w wysokości ustalonej dla ŚSPP mieści się w delegacji ustawowej art. 13b ust. 4 u.d.p. oraz w przepisie art. 13b ust. 5 zd. 1 tej ustawy. Zgodnie z tymi przepisami rada miasta ustala wysokość opłat za parkowanie, a stawki opłat, mogą być zróżnicowane w zależności od miejsca postoju. Stanowi to podstawę do wprowadzenia rozróżnienia stawek opłat za postoje w zależności od tego, czy postój miał miejsce w SPP, czy też w ŚSPP. Ustalenie granic SPP i ŚSPP przez wskazanie obszaru funkcjonowania danej strefy wymaga, by ulice graniczne były wskazane jako granice zarówno jednego, jak też drugiego obszaru. Grafika stanowiąca załącznik do uchwały pozwalała na jednoznaczną identyfikację granic stref.

8) Uzależnienie zerowej stawki opłaty dla osób niepełnosprawnych, posiadających kartę parkingową w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym, od umieszczenia oryginału karty w widocznym miejscu pojazdu umożliwiającym jej odczytanie, jest zgodne z przepisem art. 8 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym: Kartę parkingową umieszcza się za przednią szybą pojazdu samochodowego, a jeśli pojazd nie posiada przedniej szyby - w widocznym miejscu w przedniej części pojazdu, w sposób eksponujący widoczne zabezpieczenia karty oraz umożliwiający odczytanie jej numeru i daty ważności." Ponadto, postój pojazdu w miejscu zarezerwowanym dla osób niepełnosprawnych, bez umieszczonego oryginału karty w widocznym miejscu pojazdu w sposób umożliwiający jej odczytanie, traktowany jest jako wykroczenie, o którym mowa w art. 92 ust. 1 Kodeksu wykroczeń,

9) Postanowienie zawarte w § 2 ust. 1 pkt 1 Załącznika nr 3 do Uchwały, zgodnie z którym w celu uregulowania opłaty w automatach do poboru opłat za postój pojazdów należy wpisać prawidłowy numer rejestracyjny opłacanego pojazdu, jest zgodne z prawem. Numer rejestracyjny pojazdu jest podstawową informacją identyfikującą go podczas ewidencjonowania przez operatora strefy opłat za postój. Informacja ta stanowi istotną część dowodu uiszczenia opłaty i wykorzystanie jej jest powszechną i podstawową praktyką stosowaną w wielu strefach na terenie Polski oraz za granicą. Stosowanie dowodów bez wskazania numeru rejestracyjnego lub uznawanie dowodów zawierających inny (błędny) numer rejestracyjny pojazdu, za postój którego użytkownik wniósł opłatę skutkuje niemożliwością powiązania konkretnej wpłaty z danym pojazdem.

10) Zapis zawarty w § 1 ust. 2 Załącznika nr 3 do Uchwały, zgodnie z którym wszystkie opłaty abonamentowe uiszczane są z góry za cały wnioskowany okres i nie podlegają zwrotowi, mieści się w ramach przepisu w art. 13b ust. 4 pkt 3 u.d.p., to znaczy w sposobie pobierania opłat.

11) Powyższa uwaga z pkt 10) odnosi się jednakowo do zarzutu dotyczącego zapisów § 3 ust. 2 Załącznika nr 3 do Uchwały, zgodnie z którym kwota opłaty za niewykorzystany czas postoju nie podlega zwrotowi. I w tym przypadku mamy do czynienia z regulacją dotyczącą zasad uiszczania opłat za czas postoju.

12), 13), 14) Nie doszło do naruszenia przepisu art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez podjęcie przez organ regulacji z:

- § 1 ust. 1 lit. a) i b) Załącznika nr 4 do Uchwały, uzależniającej przyznanie parkingowej karty mieszkańca osobom, które są zameldowane na pobyt stały w granicach śródmiejskiej strefy płatnego parkowania albo strefy płatnego parkowania lub są zameldowane na pobyt czasowy w granicach śródmiejskiej strefy płatnego parkowania albo strefy płatnego parkowania oraz rozliczają podatek dochodowy od osób fizycznych w Katowicach.

- § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 Załącznika nr 4 do Uchwały, zgodnie z którym parkingowa karta przedsiębiorcy przysługuje na jeden pojazd samochodowy osobom fizycznym, których główne stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej znajduje się na obszarze śródmiejskiej strefy płatnego parkowania lub strefy płatnego parkowania, a także osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej z główną siedzibą zarejestrowaną na obszarze śródmiejskiej strefy płatnego parkowania lub strefy płatnego parkowania,

- § 3 ust. 1 lit. a Załącznika nr 4 do Uchwały, regulującego możliwości uzyskania abonamentu na jeden pojazd samochodowy w zależności od faktu zameldowania na terenie miasta Katowice.

Przepis art. 13b ust. 4 pkt 2 u.d.p. pozostawia organowi swobodę w ustanawianiu opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej oraz zerowej stawki opłaty dla niektórych użytkowników drogi. Ustawodawca nie wyznaczył organowi kryteriów, jakimi winien kierować się ustalając zasady wprowadzania opłat abonamentowych. Ustanowienie "Parkingowej karty mieszkańca" wymusza konieczność zidentyfikowania poszczególnych użytkowników dróg jako mieszkańców stref. W tym przypadku organ posłużył się kryterium zameldowania, odnoszącym również skutki w innych dziedzinach życia codziennego (m.in. podczas wyborów). Uznano, że wymogi formalne, konieczne do zameldowania, są wystarczające dla dokonania takiej weryfikacji. Dla uzyskania "Parkingowej karty mieszkańca" honorowany jest zarówno meldunek stały, jak i czasowy (przy czym ten drugi łącznie z rozliczaniem podatku dochodowego od osób fizycznych w Katowicach). Osoby, które nie dopełniły obowiązku meldunkowego, nie mogą liczyć na równe traktowanie z osobami, które dochowały obowiązku ustawowego. Wprowadzenie opłaty abonamentowej dla zameldowanych przy danej ulicy mieszkańców nie narusza delegacji ustawowej ani art. 32 Konstytucji RP, gdyż jedynie w przypadku osób zameldowanych możliwa jest weryfikacja statusu mieszkańca.

Wymóg rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych w mieście objętym strefą jest zgodny z prawem i za taki uznany został w orzecznictwie sądów administracyjnych ze wskazaniem, że osoby te przyczyniają się poprzez płacone podatki do utrzymywania i rozwoju dróg miejskich, a także utrzymywania związanej z tymi drogami infrastruktury.

W kwestii regulacji odnoszących się do "Parkingowej karty przedsiębiorcy", zawartych w § 3 pkt b) uchwały oraz § 2 Załącznika nr 4 do Uchwały, przyjęto kryterium lokalizacji głównego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na obszarze ŚSPP (Strefa A) lub SPP (Strefa B) dla osób fizycznych lub rejestracji głównej siedziby na obszarze ŚSPP lub SPP dla osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Opierając się na logice i doświadczeniu życiowym uznano, że uzyskaniem tej formy abonamentowej będą zainteresowane w szczególności te podmioty, które z uwagi na miejsce prowadzenia działalności w granicach stref parkują należące do nich pojazdy w bezpośrednim sąsiedztwie tych miejsc.

Istotą konstytucyjnej zasady równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP jest jednakowe traktowanie podmiotów znajdujących się w jednakowej sytuacji faktycznej. Zasada ta nie została złamana w zaskarżonej uchwale. Rada Miasta nie naruszyła też granic upoważnienia ustawowego z art. 13b ust. 2 u.d.p., który to przepis wskazuje cel, jakiemu generalnie służy wprowadzenie opłat za parkowanie, to znaczy potrzebę zwiększenia rotacji parkujących samochodów w miejscach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc parkingowych.

15) Postanowienie w § 4 ust. 5 Załącznika nr 4 do Uchwały nr LXVI/1387/23, zgodnie z którym zabrania się odpłatnego udostępniania czasowego lub całodobowego zastrzeżonego stanowiska postojowego osobom trzecim, wynika z treści normatywnej przepisów art. 13b ust. 4 pkt 3 i art. 13b ust. 6 pkt 2 u.d.p. Rada gminy (miasta), ustalając strefę płatnego parkowania lub śródmiejską strefę płatnego parkowania, ustala sposób pobierania opłat, co jednoznacznie uprawnia ją do sformułowania zakazu odpłatnego udostępniania zastrzeżonych stanowisk postojowych osobom trzecim. Pobieranie pożytków przez podmiot opłacający zastrzeżone stanowisko postojowe stanowiłoby dodatkowo naruszenie art. 13b ust. 7 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym opłaty, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi. Ponadto art. 13b ust. 6 pkt 2 ustawy o drogach publicznych stanowi, że organ właściwy do zarządzania ruchem na drogach w uzgodnieniu z zarządcą drogi może wyznaczać w strefie płatnego parkowania lub śródmiejskiej strefie płatnego parkowania zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo. Sformułowanie "na prawach wyłączności" nie daje możliwości do udostępniania takich stanowisk osobom trzecim.

16) Składanie wniosków o wydanie abonamentów wyłącznie w sposób elektroniczny, za pośrednictwem strony internetowej prowadzonej przez MZUiM, nie ogranicza kręgu osób chcących złożyć stosowny wniosek. W polskim porządku prawnym istnieją sprawy, które można załatwić jedynie w formie składania wniosku przez Internet (np. wniosek o płatności bezpośrednie przyznawane rolnikom w Unii Europejskiej w ramach Wspólnej Polityki Rolnej). Przyjęta przez organ regulacja nie skutkuje tym, że zainteresowane osoby (w tym też nieposiadające dostępu do Internetu) zostały pozbawione możliwości złożenia wniosku, gdyż możliwość jego złożenia została zagwarantowana w siedzibie MZUiM, gdzie wyznaczone zostało stanowisko do wypełniania wniosków w formie elektronicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.

Ocena zaskarżonej uchwały Rady Miasta Katowice wymaga uprzedniego wyjaśnienia roli przypadającej sądowi administracyjnemu w ocenie aktu prawa miejscowego, jakim jest zaskarżona uchwała.

Otóż, stosownie do przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jedną z form działalności administracji publicznej poddanej kognicji sądu administracyjnego są akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, co wynika z przepisu art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Jeżeli akt prawa miejscowego zostanie wydany z naruszeniem prawa, to stosownie do przepisu art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę stwierdza jego nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jego nieważności. Przytoczone w tym przepisie "naruszenie prawa" znajduje doprecyzowanie w ustawach samorządowych.

Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40, dalej jako: "u.s.g"). W myśl art. 91 ust. 1 tej ustawy uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Według bowiem ust. 4 powołanego artykułu, w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa.

Podkreślenia wymaga, że nie należy do kompetencji sądu administracyjnego badanie zaskarżonych uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego pod kątem celowości, racjonalności czy słuszności przyjętych w nich rozwiązań. Kontrola legalności kwestionowanego aktu sprowadza się wyłącznie do badania jego zgodności z prawem, co w pierwszej kolejności odnosi się do kontroli procedowania takiej uchwały, a w drugiej do oceny poszczególnych jej rozwiązań, ale nadal pod katem legalności. Wynika to z fundamentalnych założeń i podziału kompetencji między organy władzy publicznej, mianowicie stąd, że to rada gminy jest organem stanowiącym prawo miejscowe w gminie (art. 15 ust. 1 u.s.g.), z szerokim zakresem właściwości wskazanym w przepisie art. 18 u.s.g., a kompetencje sądu sprowadzają się do oceny, czy rada czyni to zgodnie z prawem. Nie jest rolą sądu zastępowanie rady gminy w jej kompetencjach, wchodzenie w rolę gospodarza miasta i tę uwagę należy niejako wyłączyć przed nawias przy ocenie poszczególnych zarzutów Prokuratora, bo będzie się odnosić do każdego z nich.

Przepisem prawa rangi ustawowej upoważniającym radę gminy do podjęcia uchwały ustanawiającej strefę płatnego parkowania lub śródmiejską strefę płatnego parkowania, zasady ich organizacji i działania, jak również zasady procedowania w tej sprawie jest art. 13b ustawy o drogach publicznych. Ten zatem przepis, co do zasady, w jego poszczególnych jednostkach redakcyjnych, wyznacza kryteria oceny legalności zaskarżonej uchwały Rady Miasta Katowice.

Pora zatem przejść do oceny poszczególnych zarzutów postawionych przez Prokuratora Okręgowego.

1) Przepis art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych stanowi o tym, że Rada gminy (rada miasta) na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach, może ustalić strefę płatnego parkowania lub śródmiejską strefę płatnego parkowania. Formułowany na jego podstawie przez Prokuratora zarzut dotyczy braku opinii organu zarządzającego drogami i ruchem na drogach. Zdaniem Prokuratora wymóg zaopiniowania wniosku jest bezwzględny, przepis prawa nie przewiduje możliwości odstąpienia od niego, a brak opinii skutkuje brakiem możliwości podjęcia uchwały przez Radę Miasta.

Zarzutu tego Sąd nie podzielił. Słusznie wskazało Miasto, że w tym przypadku doszło do scalenia kompetencji trzech organów w osobie Prezydenta Miasta, który przedłożył Radzie Miasta wniosek o podjęcie uchwały i był jednocześnie organem zarządzającym drogami i ruchem na drogach, co wynika z przepisów art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych (W granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych oraz dróg, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust. 2a, jest prezydent miasta) i art. 10 ust. 6 ustawy prawo o ruchu drogowym (Prezydent miasta zarządza ruchem na drogach publicznych położonych w miastach na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych). Zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy kompetencje tych trzech organów są rozdzielone nie budzi wątpliwości, ale w sytuacji, jaka miała miejsce w niniejszej sprawie jest inaczej. Przepis ten należy zastosować w sposób przystający do stanu prawnego i zauważyć, że wykładnia przedstawiona przez Prokuratora zmierza do tego, że Prezydent miałby wystąpić sam wobec siebie o dwukrotne zaopiniowanie własnego wniosku o podjęcie uchwały o ustanowienie stref płatnego parkowania w mieście. Jest to zabieg zbędny zdaniem Sądu. Stanowisko Prezydenta, który łączy kompetencje organu zarządzającego drogami i ruchem na drogach, zostało wyrażone we wniosku skierowanym do Rady Miasta o podjęcie uchwały i należy je rozumieć jako spełniające wymogi z art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Trudno przy tym wyobrazić sobie, że kierując do Rady swój wniosek Prezydent miałby zaopiniować go negatywnie.

Nie jest przy tym trafne przedstawione na stronie 11 skargi stwierdzenie Prokuratora, jakoby z treści opinii organów zarządzających drogami i ruchem powinny wynikać przesłanki warunkujące ustanowienie stref płatnego parkowania. Przepis ten wymaga jedynie opinii, a nie uzasadnienia do wniosku Prezydenta. Opinia ze swej istoty ma charakter niewiążący i nawet gdy jest negatywna, nie stoi to na przeszkodzie podjęciu uchwały.

2) Drugi zarzut Prokuratora dotyczy braku aktualnych danych wymaganych do ustanowienia śródmiejskiej strefy płatnego parkowania oraz poszerzenia strefy płatnego parkowania w mieście. Rada Miasta dysponowała danymi zawartymi w opracowaniu sporządzonym 24 grudnia 2019 r., na podstawie badań przeprowadzonych od 1 do 4 października 2019 r., a zatem nieaktualnych w chwili podejmowania uchwały. Tymczasem, poczynając od chwili przeprowadzenia badań do dnia podjęcia uchwały, otwarto w mieście cztery centra przesiadkowe i konieczne było zbadanie, czy miało to wpływ na organizacje ruchu drogowego w strefach płatnego parkowania. Ponadto, badania te ukierunkowane były wyłącznie na poszerzenie istniejącej już strefy płatnego parkowania, a nie utworzenie śródmiejskiej strefy płatnego parkowania.

Odnosząc się do tego zarzutu Sąd stwierdza, że zgodnie z przepisem art. 13b ust. 2b u.d.p. Ustalenie śródmiejskiej strefy płatnego parkowania, w tym ustalenie wysokości opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, wymaga uprzedniego przeprowadzenia przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) analizy, która określi:

1) rotację parkujących pojazdów samochodowych w planowanej śródmiejskiej strefie płatnego parkowania;

2) zakładany poziom rotacji parkujących pojazdów samochodowych w planowanej śródmiejskiej strefie płatnego parkowania, z uwzględnieniem różnych poziomów wysokości opłat za postój w tej strefie.

Jak wynika z tego przepisu analiza, o której w nim mowa dotyczy ustanowienia śródmiejskiej strefy płatnego parkowania i ustalenia wysokości obowiązujących w niej opłat musi być uprzednia. Słusznie podnosi Prokurator, że analiza ta musi być nie tylko uprzednia, ale i aktualna w tym sensie, że powinna wskazywać na okoliczności uzasadniające jej podjęcie w chwili gdy jest przyjmowana. Czy zatem badania, na które wskazało Miasto czynią zadość tym wymogom ?

Zdaniem Sądu tak. Bazowym opracowaniem, którym posłużyło się Miasto jest opracowanie zatytułowane Badania i analizy parkowania na obszarze strefy śródmiejskiej miasta Katowice oraz analiza porównawcza ze strefami płatnego parkowania w dużych miastach w Polsce. Zostało ono sporządzone w grudniu 2019 r. na podstawie badań przyprowadzonych w październiku 2019 r. Sąd podzielił stanowisko Miasta o tym, że nie ma podstaw do zanegowania przydatności tego opracowania i uznania, że nie został spełniony warunek z art. 13b ust. 2b pkt 1 i 2 u.d.p. Wiadomym jest, że ograniczenia wywołane pandemią skutkowały tym, że lata 2020 i 2021 nie były typowymi i nie mogły dać miarodajnych wyników dla potrzeb uchwały. Racjonalnym jest twierdzenie, że wraz z "luzowaniem" obostrzeń covidowych ruch drogowy wracał do stanu sprzed pandemii, nie ma podstaw do twierdzenia, że powstał zupełnie nowy stan, jakiego nie było przed pandemią, który przekreślałby wartość tych badań. Miasto wskazało przy tym, że rozważało, czy konieczne jest przeprowadzenie nowych badań, ale ustalono, że w 2023 r. natężenie ruchu samochodowego na głównej arterii drogowej obsługującej obszary projektowanej ŚSPP oraz SPP jest porównywalne z tym z roku 2019. Praktyczny, ale istotny wymiar ma twierdzenie o tym, że ponowne badania i ekspertyza wiązałyby się ze znacznymi kosztami, a więc w sytuacji, gdy nie było to konieczne należało ich uniknąć.

Poza bazowym opracowaniem z grudnia 2019 r. Miasto dysponowało jeszcze dwoma opracowaniami: Elementy usług eksperckich i doradczych oraz wykonywania zadań Eksperta w zakresie opracowania założeń obszarowych, funkcjonalnych i wdrożeniowych dotyczących obszaru płatnego parkowania (OPP) w strefie centralnej miasta Katowice z listopada 2020 r. oraz Analiza określająca zakładany poziom rotacji parkujących pojazdów samochodowych w planowanej Śródmiejskiej Strefie Płatnego Parkowania oraz poszerzonej Strefie Płatnego Parkowania w Katowicach, z uwzględnieniem różnych poziomów wysokości opłat za postój w danej Strefie z września 2021 r.

W tej sytuacji Sąd uznał, że wymóg dokonania analizy, o której mowa w przepisie art. art. 13b ust. 2b u.d.p., która określi rotację parkujących pojazdów samochodowych w planowanej śródmiejskiej strefie płatnego parkowania oraz zakładany poziom rotacji parkujących pojazdów samochodowych w planowanej śródmiejskiej strefie płatnego parkowania, z uwzględnieniem różnych poziomów wysokości opłat za postój w tej strefie, został spełniony.

3) i 4) Kolejne dwa zarzuty Prokuratora dotyczą braku analiz i badań, z których wynikałaby konieczność poszerzenia strefy płatnego parkowania, jak również analiz, z których wynikałoby, że ustanowienie strefy płatnego parkowania nie byłoby wystarczające na obszarze objętym śródmiejska strefą parkowania dla realizacji celów wskazanych w art. 13b ust. 2 u.d.p.

Zarzut ten nie może być uwzględniony. Tego rodzaju analizy zostały przeprowadzone w opracowaniach z listopada 2020 r. i z września 2021 r. wymienionych powyżej w pkt 2. W podsumowaniu pierwszej z nich (pkt 8) zawarto rekomendację wprowadzenia na obszarze miasta Katowice dwóch stref płatnego parkowania Śródmiejskiej Strefy Płatnego Parkowania oraz rozszerzonej Strefy Płatnego Parkowania a także przyjęcie dla tych stref zaproponowanych stawek opłat za parkowanie. Rekomendacja ta poprzedzona jest wywodem merytorycznym. Druga z tych opinii dotyczy analizy poziomu rotacji pojazdów w planowanej Śródmiejskiej Strefie Płatnego Parkowania oraz w poszerzonej Strefie Płatnego Parkowania. Jak zatem widać poszerzenie strefy płatnego parkowania było przedmiotem analizy, a opinie ekspertów w tym zakresie zostały uwzględnione.

5) Nie mógł być uwzględniony następny zarzut skargi o tym, że brak jest analiz na temat konieczności wprowadzenia opłat za parkowanie w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania w soboty. Trafnie wskazało w tym zakresie Miasto, że przepisy ustawy o drogach publicznych pozostawiają radzie gminy swobodę w ustaleniu dni, w których pobierane będą opłaty za parkowanie w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania i nie wymagają osobnych analiz na temat poboru opłat w soboty. Możliwość ustanowienia opłat za parkowanie w soboty wynika wprost z przepisu art. 13b ust. 1a ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, pobiera się za postój pojazdów samochodowych w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni lub codziennie, w określonych godzinach lub całodobowo. Wprowadzenie zatem opłat za parkowanie w ŚSPP w Katowicach w soboty nie stanowi naruszenia prawa, które mogłoby doprowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, a, jak to już zostało podniesione, Sąd nie jest od tego, by decydować o tym, w jakich dniach opłaty za parkowanie powinny być pobierane.

6) i 7) Zarzuty te dotyczą zaliczenia tych samych ulic do obu stref płatnego parkowania. Zarzut ten jest, zdaniem Sądu, wynikiem nieporozumienia. Żadne z postanowień uchwały nie zalicza tych samych ulic do obu stref. W § 1 ust. 1 i 2 uchwały określone zostały granice stref. Biegną one wymienionymi tam ulicami, a zatem jest rzeczą naturalną, że niektóre ulice zostały wymienione w ust. 1 oraz ust. 2 jako ulice graniczne dla jednej i drugiej strefy, natomiast w § 1 ust. 4 Rada Miasta postanowiła, że opłaty za postój w wyznaczonych miejscach postojowych położonych po obu stronach ulic granicznych pobierane są w wysokości ustalonej dla ŚSPP. Nie ma zatem wątpliwości co do tego, do której strefy ulice te zostały zaliczone i jakie opłaty należy uiścić za parkowanie na miejscach położonych po obu stronach tych ulic. Trudno tu wskazać, który przepis prawa został w ten sposób naruszony w stopniu istotnym, co uzasadniałoby uwzględnienie skargi.

8) Ten z kolei zarzut dotyczy osób niepełnosprawnych, posiadających stosowną kartę parkingową, dla których zastosowanie zerowej stawki opłat uzależniono od umieszczenia oryginału karty w widocznym miejscu samochodu umożliwiającym jej odczytanie (§ 5 pkt 1 lit. a) uchwały). Trzeba zwrócić uwagę na to, że zerową stawkę opłaty parkingowej stosuje się do osób niepełnosprawnych, parkujących na miejscu postojowym przeznaczonym dla tych osób, oznakowanym zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jest rzeczą naturalną, że pozostawienie samochodu na takim miejscu parkingowym wymaga wykazania, że korzysta z niego osoba do tego uprawniona. Pozostawienie karty parkingowej w widocznym miejscu samochodu służy wykazaniu tego uprawnienia, jest koniecznym środkiem dowodowym. Zrezygnowanie z tego warunku oznaczałoby dowolność w zajmowaniu miejsc parkingowych przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych, co nie byłoby stanem pożądanym. Sąd nie znajduje podstaw do uznania, że doszło w ten sposób do naruszenia przepisów prawa wymienionych zbiorczo we wstępnej części skargi, bez późniejszego wskazania, który z nich odnosi się do kolejnych zarzutów.

Słusznie przy tym wskazało Miasto, że obowiązek umieszczenia karty parkingowej przez osobę niepełnosprawną lub przez osobę, która przewozi osobę niepełnosprawną posiadającą taką kartę w widocznym miejscu samochodu przewiduje przepis art. 8 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a zajęcie miejsca parkingowego przeznaczonego dla osób niepełnosprawnych bez umieszczenia karty parkingowej w widocznym miejscu jest wykroczeniem z art. 92 ust. 1 kodeksu wykroczeń Zamieszczenie takiego wymogu w uchwale Rady Miasta nie narusza prawa.

9) W podobny sposób Sąd ocenił kolejny zarzut skargi dotyczący obowiązku wskazania przy uiszczaniu opłaty w automatach do poboru opłat prawidłowego numeru rejestracyjnego parkowanego samochodu (§ 2 ust. 1 pkt 1 Załącznika nr 3 do Uchwały). W tym przypadku jest to sposób udowodnienia, że opłata za parkowanie konkretnego samochodu została uiszczona. Posiadanie biletu bez numeru rejestracyjnego samochodu lub z innym numerem niż ten, który dotyczy parkowanego samochodu wyklucza uznanie, że opłata została uiszczona. Nawet jeśli przyjąć, jak to napisano w skardze, że kwestia uiszczenia opłaty parkingowej jest kategorią obiektywną i niezależną od prawidłowego podania numeru rejestracyjnego, to fakt ten powinien być wykazany przez parkującego pojazd, a wykazanie to powinno nastąpić przez wskazanie numeru rejestracyjnego opłacanego pojazdu.

Literalna wykładnia postanowienia z § 2 ust. 1 pkt 1 Załącznika nr 3, do której odwołuje się Prokurator, wskazuje tylko na jedno, że w celu uregulowania opłaty należy wpisać prawidłowy numer rejestracyjny opłacanego pojazdu. Postanowienie to nie narusza prawa i mieści się w upoważnieniu ustawowym zawartym w art. 13b ust. 4 pkt 3 ustawy o drogach publicznych jako określenie sposobu pobierania opłat.

10) i 11) W tych przypadkach Prokurator kwestionuje zapisy o tym, że opłaty za niewykorzystany czas postoju nie podlegają zwrotowi (§ 3 ust. 2 Złącznika nr 4 do uchwały), jak również opłaty abonamentowe uiszczane są z góry i nie podlegają zwrotowi (§ 1 ust. 2 Załącznika nr 3 do Uchwały). W ocenie Prokuratora ustawowe upoważnienie do "wprowadzenia opłat abonamentowych" i określenie "pobierania opłat" nie obejmuje kwestii zwrotu niewykorzystanych opłat. Są to roszczenia cywilnoprawne, a zapis o tym, że opłaty niewykorzystane nie podlegają zwrotowi narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji czyli prawo obywatela do dochodzenia swych praw przed sądem.

Sąd jest innego zdania. Wysokość opłaty za parkowanie ustala sam parkujący, wskazując czas jaki opłaca. Dopóki czas ten nie upłynie, ma prawo parkować w określonym miejscu. Dotyczy to jednakowo opłaty abonamentowej, której wysokość wybiera przez wskazanie terminu jej obowiązywania. Przenosząc to na nieco inny język, to parkujący zamawia wskazaną przez siebie usługę i ją wykupuje. Żeby przyjąć, że zarzuty z pkt 10 i 11 są trafne, należałoby wskazać przepisy przyznające prawo do zwrotu niewykorzystanej opłaty, bo dopiero wtedy można by rozważać, czy postanowienia uchwały wykluczające taki zwrot naruszają prawo. Tego w skardze brakuje.

Sąd jednocześnie wyraża przekonanie, że wynikające z przepisu art. 13b ust. 4 pkt 3 u.d.p. upoważnienie do określenia sposobu pobierania opłat odnosi się w jednakowej mierze do opłat abonamentowych, które są tylko formą pobierania opłat. Jest to ta sama opłata, tylko pobierana w innym wymiarze niż godzinowy. Przy tym założeniu uprawnienie rady gminy do "wprowadzenia opłat" i "określenia "sposobu pobierania opłat" nie może być ograniczone wyłącznie do kwestii technicznych, czyli jak ma być przekazana opłata (w parkomacie, gotówką do kasy, czy przelewem) a obejmuje jednocześnie upoważnienie do ustanowienia zasady poboru w ten sposób, że nie zwracamy niewykorzystanej części opłaty (nawiasem mówiąc, trudno sobie wyobrazić ten ciąg procesów o zwrot opłaty za niewykorzystane pół godziny parkowania).

Ostatnia związana z tym zarzutem uwaga, zakwestionowane przez Prokuratora zapisy uchwały nie stanowią o tym, że niedopuszczalne jest dochodzenie tego rodzaju roszczeń przed sądem powszechnym. Dopuszczalność drogi sądowej nie została w ten sposób wykluczona.

12) Ten z kolei zarzut dotyczy uzależnienia uzyskania karty parkingowej mieszkańca od zameldowania na pobyt stały w Katowicach w granicach ŚSPP lub SPP albo zameldowania na pobyt czasowy w tych strefach i rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych w Katowicach. Zapis ten ma naruszać art.32 Konstytucji przez nierówne traktowanie osób znajdujących się w tym samym położeniu, którego podstawową cechą jest zamieszkiwanie w strefie, a nie zameldowanie w niej. Wyznaczenie kryterium zameldowania nie służy realizacji celów wprowadzenia w mieście stref płatnego parkowania.

Zdaniem Sądu zarzut ten jest niesłuszny. Strefy płatnego parkowania wprowadza się tam, gdzie występuje deficyt miejsc parkingowych, a ich celem jest zwiększenie rotacji parkujących pojazdów samochodowych i ograniczenie ich dostępności w tych miejscach (art. 13b ust. 2 u.d.p.). Nie podlega dyskusji, że realizując te cele powinno się z konieczności chronić interesy osób mieszkających na tych terenach, by nie powodować u nich nadmiernych obciążeń opłatami i dlatego wprowadza się dla nich preferencyjne opłaty, a skoro tak, to pojawia się potrzeba identyfikacji tych osób i ich samochodów. Warunek zameldowania jest tu pożyteczny i łatwy do zastosowania, przy czym, co podkreśliło Miasto, nie jest sprzeczny z upoważnieniem wynikającym z przepisu art. 13b ust. 4 pkt 2 u.d.p. (Rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania lub śródmiejską strefę płatnego parkowania: może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi;). Upoważnienie to ma charakter otwarty. Czy zatem realizacja tego upoważnienia, nawet jeśli dokonana w jego granicach, nie stanowi naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji zasady równości wobec prawa, co jest istotą tego zarzutu skargi. Zdaniem Sądu nie dochodzi tu do naruszenia tych zasad konstytucyjnych. Istotą zasady równości wobec prawa jest równe traktowanie podmiotów o tych samych cechach istotnych, co nie ma miejsca w tym przypadku. Mamy bowiem do czynienia z grupą mieszkańców, którzy dopełnili obowiązku meldunkowego i z grupą, która tego obowiązku nie dopełniła. Różnicowanie tych grup jest tu uzasadnione względami racjonalnymi, o których Sąd wspomniał, i ma związek z celem przepisów wprowadzających płatne strefy parkowania, o czym Sąd również wspomniał.

Nie sposób przy tym oprzeć się refleksji, że strefy płatnego parkowania w dużym mieście to przedsięwzięcie skomplikowane, o wielu różnych istotnych i zależnych od siebie aspektach, zapewne też i kosztowne. Nie można tego tracić z pola widzenia przy ocenie uchwały takiej, jak zaskarżona. Oceniając jej legalność należy mieć na uwadze to, by nie sprowadzić wszystkiego do odrębnej analizy poszczególnych fragmentów tekstu prawnego, bo nie na tym kończy się ta ocena. Należy uwzględnić wzajemne zależności pomiędzy poszczególnymi jej postanowieniami tak, by strefa płatnego parkowania mogła funkcjonować zgodnie z celem jej ustanowienia. Przekreśleniem tych aspektów sprawy może być takie myślenie, przy którym przepisy prawa wymagają zrezygnowania z wykazywania numeru rejestracyjnego samochodu, za parkowanie którego uiszczana jest opłata, zrezygnowania z wymogu, by osoba zajmująca miejsce parkingowe przeznaczone dla niepełnosprawnych wykazywała swe uprawnienie do zajęcia takiego miejsca, by osoba ubiegająca się o kartę mieszkańca była zwolniona z wykazania, że nim jest z uwagi na zameldowanie. Dopuszczając tego rodzaju myślenie przekreślamy możliwość realizacji celów płatnej strefy parkowania.

13) W tym przypadku Prokurator kwestionuje legalność zapisu warunkującego uzyskania karty parkingowej przedsiębiorcy od lokalizacji głównego i stałego miejsca prowadzenia działalności na obszarze ŚSPP lub SPP w Katowicach oraz, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, od posiadania głównej siedziby na obszarze stref płatnego parkowania.

Zapisy te, zdaniem Sądu, nie naruszają upoważnienia ustawowego z art. 13b ust. 4 pkt 1 i 2 u.d.p. ponieważ przepisy te nie wiążą rady gminy w żaden sposób przy wyborze podmiotów, którym przyznane będą preferencyjne opłaty. Co do zarzutu naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji aktualne pozostają uwagi poczynione w pkt 12 tej części wyroku.

14) Zarzut ten oparty jest na tej samej argumentacji, co zarzut nr 12, na kwestionowaniu uzależnienia uzyskana abonamentu miesięcznego, kwartalnego lub półrocznego od zameldowania na pobyt stały w Katowicach. Odpowiedź Sądu na ten zarzut jest taka, jak w pkt 12.

15) Przedostatni już zarzut Prokuratora dotyczy zapisu z § 4 ust. 5 Załącznika nr 4 do uchwały zakazującego odpłatnego udostępniania zastrzeżonego stanowiska parkingowego osobom trzecim. Stanowisko Miasta w tym zakresie zasługuje na aprobatę. Ustanowienie strefy płatnego parkowania należy do gminy. Do gminy należy ustalenie zasad jej funkcjonowania w tym sensie, że ustala wysokość opłat, może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane, jak również stawkę zerową opłat dla niektórych użytkowników i generalnie określa sposób pobierania opłat. W ramach tych kompetencji mieści się upoważnienie dla wprowadzenia zakazu odpłatnego udostępniania zastrzeżonych miejsc parkingowych osobom trzecim za opłatą. Trzeba tu również mieć na uwadze zapis art. 13b ust. 6 u.d.p., zgodnie z którym zastrzeżone stanowiska parkingowe wyznacza się w celu korzystania z nich na zasadach wyłączności, co wyklucza odpłatne ich udostępnianie osobom trzecim.

16) Zarzut, jakoby ograniczono prawa obywateli przez wymóg złożenia wniosku o "Parkingową kartę mieszkańca", "Parkingową kartę przedsiębiorcy" oraz o abonamenty wyłącznie drogą elektroniczną jest nie do uwzględnienia. Twierdzenie, że nie ma prawnego obowiązku posiadania dostępu do Internetu jest słuszne, ale dlaczego miałby być ? Techniczne środki komunikacji wkraczają w nasze życie bez "upoważnienia ustawowego" i funkcjonują na zasadzie powszechności. Istnieją już procedury wprowadzone ustawowo, które uwzględniają ten fakt, jak choćby art. 10c ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. w Dz.U. z 2023 r., poz. 1199), który przewiduje składanie wniosków, wymianę korespondencji i zawieranie umów za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji. Podobne rozwiązanie znajdziemy w art. 52 pkt 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022r., poz. 1079). Ponadto, nie trzeba mieć własnego dostępu do Internetu, wystarczy skorzystać z pomocy Miasta, które utworzyło specjalny punkt dla osób wymagających wsparcia technicznego.

Trudno tu inaczej odpowiedzieć na zarzut Prokuratora skoro do tego zarzutu nie przyporządkował żadnego z przepisów wymienionych zbiorczo we wstępnej części skargi.

Sumując, zarzuty skargi wniesionej przez Prokuratora nie wskazują na takie naruszenie prawa przez podjęcie zaskarżonej uchwały, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 147 p.p.s.a., co skutkuje oddaleniem skargi z mocy art. 151 tej ustawy.