Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 161/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 2 pkt 5, art. 4 ust. 2
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 190 poz 1 art. 3, załącznik IV
law: Rozporządzenie (WE) NR 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania  odpadów
article: art. 3, art. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1792
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Agnieszka Kosowska, Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2024 r. sprawy ze skargi B. A.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2023 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ i instancji") z [...] września 2023 r., nr [...], o nałożeniu na B. T. zarządzającą transportem w firmie pod nazwą [...] kary pieniężnej za naruszenie obowiązków przewozu drogowego

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia.

W dniu 19 grudnia 2022 r. zespół pojazdów o numerach rejestracyjnych [...], którym kierował M. T., prowadzący działalność pod nazwą [...], został poddany przez upoważnionych funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej Oddziału Celnego w Białej Podlaskiej kontroli drogowej. Zespołem pojazdów wykonywany był przejazd w ramach międzynarodowego przewozu drogowego.

Ustalono, że zespołem pojazdów przewożony był z Białorusi do Polski towar w postaci brykietu opałowego z ligniny, o łącznej masie brutto 21076 kg. W trakcie rewizji częściowej towaru stwierdzono "w dwóch bagach w tylnej części naczepy towar przypominający brykiet koloru brązowego". W oparciu o opinię Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Lublinie Delegatura w Białej Podlaskiej, zawartą w piśmie nr [...] z 12 grudnia 2022 r., ustalono, że przewożony towar stanowi odpad z listy bursztynowej o kodzie AC170 z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, którego przemieszczanie podlega procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody.

W wyniku kontroli stwierdzono naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 728), dalej jako "u.t.d." lub "ustawa o transporcie drogowym", polegające na:

- wykonywaniu przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne przez transportującego odpady bez wymaganego wpisu do rejestru, o którym mowa w przepisach ustawy o odpadach;

- wwozie odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia;

- wykonywaniu przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;

- niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym.

Wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli nr [...] z 19 grudnia 2022 r.

Kierowca podpisał protokół kontroli oraz wniósł zastrzeżenia do protokołu.

Dodatkowo podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną oraz kopie okazanych dokumentów, tj. dowodów rejestracyjnych zespołu pojazdów, międzynarodowego drogowego listu przewozowego CMR z 29 listopada 2022 r., oświadczenia z 1 grudnia 2022 r. M. M. O. z Estonii o przeznaczeniu kontrolowanego towaru, faktury nr [...] z 29 listopada 2022 r., certyfikatu jakości z 29 listopada 2022 r., wypisu z licencji nr [...]

W piśmie z 20 kwietnia 2023 r. Starosta Sokólski poinformował Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej, że osobą zarządzającą przedsiębiorstwem [...] jest B. T. (dalej jako "skarżąca"), posiadająca certyfikat kompetencji zawodowych w transporcie drogowym rzeczy nr [...]

Decyzją z [...] września 2023 r. organ I instancji nałożył na skarżącą - zarządzającą transportem karę pieniężną w kwocie 500 zł na podstawie lp. 1.7 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym – niewyposażenie kierowcy w odpowiednie zezwolenie na międzynarodowe przemieszczanie odpadów.

B. T. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji.

Decyzją z [...] grudnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że niekwestionowane są ustalenia, że podmiotem wykonującym przewóz drogowy był M. T.. Z dokumentu CMR z 29 listopada 2022 r. wynika, że ładunek został załadowany na Białorusi i był przewożony do Polski. Zespołem pojazdów przewożono towar w postaci brykietu z ligniny.

Organ II instancji wskazał, że z ustaleń poczynionych podczas kontroli drogowej z 19 grudnia 2022 r., udokumentowanej protokołem kontroli oraz oceny towaru zawartej w piśmie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Lublinie Delegatura w Białej Podlaskiej z 12 grudnia 2022 r. wynika, że przewożony towar stanowił odpad z listy bursztynowej (załącznik IV) o kodzie AC170 z rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L z dnia 12 lipca 2006 r. Nr 190, str. 1), dalej jako "rozporządzenie Nr 1013/2006". Organ przywołał przepis art. 3 ust. 1 lit. b) pkt i) rozporządzenia Nr 1013/2006, z którego wynika, że przemieszczenia odpadów wyszczególnionych w załączniku IV, który obejmuje między innymi odpady wyszczególnione w aneksach II i VIII Konwencji bazylejskiej, podlegają procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących klasyfikacji przewożonego towaru, organ odwoławczy podniósł, że pierwotnym źródłem ustaleń w zakresie naruszeń obowiązującego prawa pozostaje kontrola, potwierdzona protokołem kontroli.

Organ II instancji podkreślił, że protokół kontroli ma moc dokumentu urzędowego. Protokół kontroli drogowej w przedmiotowej sprawie został sporządzony w obecności kierowcy kontrolowanego zespołu pojazdów, będącego jednocześnie podmiotem wykonującym przewóz drogowy w przedmiotowej sprawie. Kierowca brał czynny udział w kontroli i podpisał protokół, zgłaszając zastrzeżenia do protokołu.

Organ II instancji stwierdził, że czynności przeprowadzone podczas kontroli drogowej zostały dokonane prawidłowo. Uznał również, że nie budzi wątpliwości prawidłowość klasyfikacji przewożonego towaru jako odpadu, wskazana w piśmie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Lublinie Delegatura w Białej Podlaskiej z 12 grudnia 2022 r. Klasyfikacja ta potwierdzona została również przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska w piśmie z 12 stycznia 2023 r., w którym wskazano, że przewożony towar powstaje z hydrolitycznej ligniny, natomiast lignina jest pozostałością procesu produkcyjnego spirytusu technicznego. Lignina pohydrolityczna stanowi odpad będący pozostałością procesu produkcyjnego spirytusu technicznego i nie podlega wyłączeniu z ustawy o odpadach jako biomasa pochodzenia rolniczego lub leśnego.

Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie miała miejsca sytuacja wykraczająca swoją problematyką poza wiedzę inspektorów ochrony środowiska. Za zbędne organ więc uznał przeprowadzanie dodatkowych badań towaru.

Organ II instancji podniósł, że nie może stanowić podstawy do zmiany ustaleń organu w zakresie klasyfikacji przewożonego towaru jako odpadu, oświadczenie importera – M. M. O. z Estonii z 1 grudnia 2022 r., z którego wynika, że deklarowany towar w postaci brykietu z ligniny jest przeznaczony do użycia w gospodarstwach domowych albo instalacjach spalania o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1 MW. Organ zwrócił uwagę, że kontrolowany towar został zadeklarowany do procedury dopuszczenia do obrotu w zgłoszeniu celnym nr [...] z 9 grudnia 2022 r. pod kodem Taric 3825909000, obejmującym "Produkty odpadowe przemysłu chemicznego lub przemysłów pokrewnych, gdzie indziej niewymienione ani niewłączone; odpady komunalne; osady ze ścieków kanalizacyjnych; pozostałe odpady wymienione w uwadze 6 do niniejszego działu; - Pozostałe; - - Pozostałe".

Organ dodał, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów mogących skutecznie podważyć ustalenie, że przewożony towar w postaci brykietu opałowego z ligniny stanowi odpad z listy bursztynowej o kodzie AC 170 z rozporządzenia Nr 1013/2006. Samo kwestionowanie przez stronę ustaleń organu w tym zakresie poczynionych w wyniku kontroli drogowej nie może prowadzić do jego skutecznego podważenia bez przedstawienia stosownego przeciwdowodu.

Mając powyższe na względzie, organ II instancji stwierdził, że wobec stwierdzonego w protokole z kontroli drogowej przewozu towaru w postaci "brykietu opałowego z ligniny", stanowiącego odpad z listy bursztynowej o kodzie AC 170 z rozporządzenia Nr 1013/2006, przewóz tego towaru powinien odbywać się na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Jednocześnie środki transportu powinny posiadać oznakowanie, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

Organ odwoławczy podniósł, że obowiązkiem zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie jest właściwe nadzorowanie i egzekwowanie przestrzegania przepisów obowiązujących w transporcie drogowym przez pracowników tego przedsiębiorstwa. Kierowca powinien być wyposażony przez zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie w wymagane dokumenty.

Odpowiedzialność skarżącej jako zarządzającego transportem wynika z art. 92a ust. 2 u.t.d. Organ ustalił, że skarżąca jest osobą zarządzającą transportem w wyżej wymienionym przedsiębiorstwie na podstawie informacji od Starostwa Powiatowego w Sokółce oraz informacji M. T..

Organ II instancji uznał, że skarżąca nie wywiązała się z obowiązków związanych z zarządzaniem operacjami transportowymi, ponieważ nie wyposażyła kierowcy w wymagany dokument, tj. w zezwolenie, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Powyższe stanowiło naruszenie obowiązków przewozu drogowego – niewyposażenie kierowcy w inny dokument, o którym mowa art. 87 u.t.d., wymagany w związku z realizowanym przewozem.

W tych okolicznościach sprawy organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo określił naruszenia i nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 500 zł na podstawie lp. 1.7 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.

Organ odwoławczy pokreślił, że odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 2 u.t.d. ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy lub stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, do jej powstania wystarczy stwierdzenia naruszenia przepisów o transporcie drogowym.

Organ II instancji podkreślił, że zarządzający transportem w przedsiębiorstwie podmiotu wykonującego przewóz drogowy, które jest wpisane do rejestru, o którym mowa w art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, powinien znać regulacje prawne dotyczące odpadów i posiadać wiedzę umożliwiającą dokonanie oceny statusu przewożonego przez tego przedsiębiorcę towaru. Organ podkreślił, że opis towaru wynikający z dokumentu CMR, czy też "zapewnienia białoruskiej spedycji, że towar jest odprawiany bez problemu", jak wyjaśnił kierowca wnosząc zastrzeżenia do protokołu kontroli, nie zwalniało strony z obowiązku ustalenia, jaki faktycznie rodzaj towaru będzie przewożony.

Organ odwoławczy uznał, że skarżąca nie udowodniła zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. T. zaskarżyła decyzję organu II instancji w całości.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania, uchybienie którym miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako "k.p.a." poprzez:

a) nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, polegające na nieuprawnionym przyjęciu, a następnie wskazaniu w dokumencie o nazwie "Protokół kontroli drogowej" z 19 grudnia 2022 r., że w tym dniu w ogóle doszło do kontroli drogowej i odbywał się transport drogowy w sytuacji, gdy tego dnia nie był dokonywany transport drogowy zarządzany przez skarżącą, a zatem dokument nazwany "Protokół kontroli drogowej" nie odzwierciedla stanu rzeczywistego, w konsekwencji czego w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka nieważności decyzji o której mowa w treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

b) brak ustalenia, że dokument o nazwie "Protokół kontroli drogowej" z 19 grudnia 2022 r. został sporządzony w wyniku kontroli drogowej i transportu drogowego których w rzeczywistości nie było, w konsekwencji czego w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka nieważności decyzji o której mowa w treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

c) powierzchowną ocenę materiału dowodowego i brak w efekcie ustalenia faktycznej daty przewozu zarządzanego przez skarżącą, wynikającej z CMR, tj. 29 listopada 2022 r., co oznacza, że nie mogło dojść do kontroli drogowej w rozumieniu przepisów art. 89 ust. 1 w związku z art. 87 ust. 1 u.t.d. w dacie 19 grudnia 2022 r., w konsekwencji czego w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka nieważności decyzji o której mowa w treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

d) oparcie wydanej decyzji na ustaleniach poczynionych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Lublinie w piśmie z 12 grudnia 2022 r. oraz Główny Inspektorat Ochrony Środowiska w piśmie z 12 stycznia 2023 r. w sytuacji, gdy w pismach tych WIOŚ oraz GIOŚ dopuściły się samodzielnej, rażąco dowolnej klasyfikacji "brykietu opałowego z ligniny" jako odpadu z listy bursztynowej o kodzie AC170 z rozporządzenia nr 1013/2006, bez powołania się na podstawy lub przyczyny takiego arbitralnego uznania, co w konsekwencji doprowadziło do nieuprawnionego uznania, że przewożony towar stanowił odpad;

2) art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez bezkrytyczne przyjęcie pisma Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Lublinie z 12 grudnia 2022 r. za prawidłowe i dokonanie na jego podstawie wiążących ustaleń;

II. przepisów prawa materialnego"

1) art. 89 ust. 1 w związku z art. 87 ust. 1 u.t.d., poprzez jego błędne zastosowania, będące skutkiem "skrajnie nieprawidłowego" ustalenia stanu faktycznego sprawy, polegającego na nieuprawnionym przyjęciu, a następnie wskazaniu w dokumencie o nazwie "Protokół kontroli drogowej" z 19 grudnia 2022 r., że w tym dniu w ogóle doszło do kontroli drogowej i odbywał się transport drogowy w sytuacji, gdy tego dnia nie był dokonywany transport zarządzany przez skarżącą, a zatem dokument nazwany "Protokół kontroli drogowej" nie odzwierciedla stanu rzeczywistego, w konsekwencji czego w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

2) art. 92a ust. 2 u.t.d., poprzez nieuprawnione utrzymanie w mocy decyzji nakładającej karę pieniężną na skarżącą jako osobę zarządzającą transportem w firmie M. T. , w sytuacji gdy w obrocie prawnym nie funkcjonowała prawomocna decyzja potwierdzająca fakt przewożenia towaru przez w/w firmę transportową niezgodnie z przepisami prawa, w związku z czym nie było możliwe wydanie przez organ I instancji decyzji, która może być wydana dopiero po prawomocnym rozstrzygnięciu postępowania prowadzonego względem M. T., w konsekwencji czego w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka nieważności decyzji której mowa w treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

3) art. 92a ust. 2 u.t.d., poprzez wszczęcie postępowania w sytuacji braku podstaw do przyjęcia odpowiedzialności za zaistniałe zdarzenie skarżącą, gdy ewentualną odpowiedzialność może ponosić wyłącznie importer jako podmiot wprowadzający towar w Polski obszar celny;

4) art. 3 ust. 1 pkt b) lit. i) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów w związku z Załącznikiem IV część II do rozporządzenia nr 1013/2006, poprzez dokonanie przez organy dowolnej interpretacji klasyfikacji odpadów, sprowadzającej się do nieuprawnionego uznania, że "brykiet opałowy z ligniny" na podstawie rozporządzenia nr 1013/2006 jest klasyfikowany jako odpad z listy bursztynowej o kodzie AC170, w sytuacji gdy kod ten obejmuje "przerobiony korek i odpady drewna" a zatem z listy bursztynowej nie wynika, że w skład tego pojęcia wchodzi towar który był przewożony transportem zarządzanym przez skarżącą, co w konsekwencji powinno doprowadzić do uznania, że towar którego transport zarządzany był przez skarżącą nie stanowił odpadu;

5) art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f u.t.d, w zw. art. 24 ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach w związku z § 9 oraz § 10 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, poprzez ich błędne zastosowanie i konsekwencji nieuprawnione uznanie, że skarżąca nie wyposażyła kierowcy w dokumenty w postaci odpowiedniego zezwolenia na międzynarodowe przemieszczanie odpadów, w sytuacji gdy z przepisów prawa nie sposób wywnioskować, iż przewożony towar stanowi odpad.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie:

1) art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez:

a) arbitralne uznanie zasadności nałożenia na skarżącą kary pieniężnej, wyłącznie na podstawie ustaleń wyrażonych dokumentem o nazwie "protokół kontroli drogowej" z dnia 19 grudnia 2022 r., z pominięciem innych okoliczności faktycznych i prawnych mających miejsce w przedmiotowej sprawie, z uwagi na treść wniesionych przez M. T. zastrzeżeń, w sytuacji gdy nie jest on profesjonalistą w zakresie znajomości przepisów prawa, zatem nie mógł posiadać wiedzy co do sposobu kwestionowania ustaleń poczynionych w protokole kontroli drogowej;

b) uznanie zasadności nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w oparciu o fakt zadeklarowania przewożonego towaru do procedury dopuszczenia do obrotu w zgłoszeniu celnym nr [...] z 9 grudnia 2022 r. pod kodem Taric 3825909000, obejmującym produkty odpadowe, w sytuacji gdy zgłoszenie to nie znajduje się w zebranym materiale dowodowym sprawy, a nadto nie zostało poczynione przez skarżącą ani przez innego przedstawiciela firmy M. T., a przez agencję celną D. , która odpowiadała za odprawę towaru w Polsce, już po zrealizowaniu przez M. T. usługi transportu wynikającej z CMR, w konsekwencji czego w sposób nieuprawniony uznano brak możliwości zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.;

c) dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego (m.in. oświadczenia importera M. M. O. z 1 grudnia 2022 r.), polegającą na błędnym uznaniu, że nie daje on podstaw do przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. w sytuacji, gdy z dokumentacji wynika wprost, że przedmiotem przewozu był "brykiet opałowy z ligniny", tj. zgodnie z zasadami logicznego rozumowania towar przeznaczony na opał, czyli do eksploatacji, a nie utylizacji jako odpad, w konsekwencji czego nie sposób oczekiwać od skarżącej wiedzy w zakresie potencjalnej możliwości sklasyfikowania tego ładunku jako odpad;

d) rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wybiórczy, nieuwzględniający faktu, że skarżąca nie jest osobą posiadającą specjalistyczną wiedzę w zakresie składu surowcowego, pochodzenia oraz przeznaczenia przewożonego towaru, co spowodowało arbitralne uznanie braku wystąpienia sytuacji o której mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.;

2) art. 8 § 1 k.p.a., poprzez wydanie przez organ decyzji naruszającej zasadę zaufania strony do władzy publicznej, tj. na przyjęciu przez organ z góry postawionej tezy o odpowiedzialności skarżącej w przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy okoliczności sprawy, w tym brak specjalistycznej wiedzy co do składu surowcowego oraz fakt organizacji transportu przez podmiot trzeci, uzasadniały odstąpienie od nałożenia na skarżącą kary pieniężnej;

3) art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

a) arbitralne uznanie, jakoby skarżąca zarządzająca transportem w imieniu M. T. powinna posiadać wiedzę umożliwiającą ocenę statusu przewożonego towaru, przy jednoczesnym niewyjaśnieniu w treści uzasadnienia przyczyn powzięcia takiego przekonania,

b) uzasadnienie wydanej decyzji w sposób sprzeczny z dyspozycją przepisu, tj. bez wskazania przyczyn ustalenia, dlaczego w przedmiotowej sprawie organ doszedł do przekonania, jakoby skarżąca nie dochowała należytej staranności przy realizacji zleconego mu przewozu;

4) art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na:

a) nieuprawnionym uznaniu, że skarżąca jako osoba zarządzająca transportem powinna posiadać wiedzę umożliwiającą dokonanie oceny statusu przewożonego towaru, w sytuacji gdy w realiach przedmiotowej sprawy i w obecnym stanie prawnym nie jest możliwe zakwalifikowanie przewożonego towaru jako odpadu z listy bursztynowej o kodzie AC170 z rozporządzenia nr 1013/2006, gdyż kod AC170 opisuje odpad tam klasyfikowany jako "przerobiony korek i odpady drewna";

b) nieuprawnionym oczekiwaniu od skarżącej posiadania wiedzy w zakresie pochodzenia surowcowego przewożonego towaru i konieczności zakwalifikowania towaru jako odpadu wymagającego zastosowania odpowiedniej procedury przewozu, w sytuacji gdy z CMR wynika, że przewoził on "brykiet opałowy z ligniny", czyli zgodnie z zasadami logicznego rozumowania towar przeznaczony do dalszej eksploatacji a nie utylizacji;

c) nieuprawnionym przyjęciu braku wystąpienia w przedmiotowej sprawie okoliczności egzoneracyjnych po stronie skarżącej z uwagi na zadeklarowanie ładunku w postaci "brykietu opałowego z ligniny" w zgłoszeniu celnym pod kodem obejmującym produkty odpadowe, w sytuacji gdy zgłoszenia nie dokonywała ani skarżąca ani M. T., a okoliczność ta miała miejsce już po zrealizowaniu usługi transportu.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., wymagane w związku z realizowanym przewozem – odpowiednie zezwolenie na międzynarodowe przemieszczanie odpadów.

Kwestią sporną jest to, czy prawidłowo organ uznał, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie jako zarządzająca transportem.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U z 2024 r., poz. 728 z późn. zm.), dalej w skrócie: "u.t.d.", a także ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r., poz. 1587 z późn. zm.), dalej jako "ustawa o odpadach", ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2024 r. poz. 746) oraz rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L z dnia 12 lipca 2006 r. Nr 190, str. 1), dalej jako rozporządzenie nr 1013/2006, które obowiązywało w dacie kontroli oraz rozstrzygania sprawy przez organ.

W myśl art. 4 pkt 2 u.t.d., międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

Przewóz drogowy oznacza zaś transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (art. 4 pkt 6a u.t.d.).

W świetle art. 4 pkt 22 u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy o transporcie drogowym jak i wymienionych aktów prawa krajowego i unijnego, w tym rozporządzenia Nr 1013/2006, ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach czy ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006 przemieszczanie odpadów pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej, na terytorium Wspólnoty lub tranzytem przez państwa trzecie, przywożonych na terytorium Wspólnoty z państw trzecich, wywożonych ze Wspólnoty do państw trzecich i przewożonych w ramach tranzytu przez terytorium Wspólnoty, na trasie z oraz do państw trzecich może odbywać się tylko na warunkach określonych w tym rozporządzeniu.

W zależności od rodzaju przemieszczanych odpadów ich przewóz (a w konsekwencji zakres obowiązków uczestników tego przewozu) może być wykonywany w procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania odpowiedniej zgody, albo w po spełnieniu ogólnych obowiązków w zakresie informowania (art. 3 rozporządzenia nr 1013/2006).

Stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy – dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także dokumenty wymagane przy przewozie odpadów, w tym w odniesieniu do transportującego odpady wydane przez właściwy organ potwierdzenie posiadania numeru rejestrowego, o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, o ile wpis do rejestru jest wymagany.

Według art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie.

Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych (art. 92a ust. 4 u.t.d.).

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 92a ust. 8 u.t.d.).

Zgodnie z lp. 1.7 załącznika nr 4 do u.t.d., niewyposażenie kierowcy w inny dokument, o którym mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym, wymagany w związku z realizowanym przewozem - za każdy dokument – podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł.

W ocenie sądu okoliczności istotne dla sprawy zostały przez organ ustalone prawidłowo i znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Organ przede wszystkim prawidłowo uznał, że skarżąca jest osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie M. T., a co za tym idzie była osobą odpowiedzialną za naruszenia opisane w załączniku lp. 1.7 nr 4 do u.t.d. Powyższe organ ustalił na podstawie pisma Starosty Sokólskiego z 20 kwietnia 2023 r. (k. 26 akt adm.) oraz oświadczenia M. T. zawartego w piśmie z 2 maja 2023 r. (k. 32 akt adm.), do którego dołączył certyfikat kompetencji zawodowych w drogowym transporcie rzeczy Nr [...] wystawiony skarżącej oraz umowę o zarządzaniu przedsiębiorstwem z 1 lutego 2020 r. zawartą miedzy M. T. a B. T.. Z pkt 4 tej umowy wynika, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. U. UE L z dnia 14 listopada 2009 r. Nr 300, str. 51), dalej jako "rozporządzenie Nr 1071/2009", zarządca jest zobowiązany do zarządzenia operacjami transportowymi w tym:

a) utrzymywania i konserwacji pojazdów;

b) sprawdzania umów i dokumentów przewozowych;

c) prowadzenia podstawowej księgowości;

d) przydzielania ładunków lub usług kierowcom;

e) sprawdzania procedur związanych z bezpieczeństwem.

Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 2 pkt 5 rozporządzenia Nr 1071/2009, "zarządzający transportem" oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. Wspominany zaś wyżej art. 4 ust. 2 rozporządzenia Nr 1071/2009 stanowi, że: a) przedsiębiorca wyznaczy osobę fizyczną posiadającą miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty, spełniającą wymogi przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) oraz uprawnioną na mocy umowy do wykonywania zadań zarządzającego transportem w imieniu tego przedsiębiorcy; b) umowa wiążąca przedsiębiorcę z osobą, o której mowa w lit. a), precyzuje zadania, które ma ona wykonywać w sposób rzeczywisty i ciągły, oraz określa zakres obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem. Zadania, które należy sprecyzować, obejmują w szczególności utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem; c) w charakterze zarządzającego transportem osoba, o której mowa w lit. a), może kierować operacjami transportowymi nie więcej niż czterech różnych przedsiębiorstw, realizowanymi za pomocą połączonej floty, liczącej ogółem nie więcej niż 50 pojazdów. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o obniżeniu liczby przedsiębiorstw lub łącznej wielkości floty pojazdów, którymi może zarządzać ta osoba; oraz d) osoba, o której mowa w lit. a), wykonuje określone zadania wyłącznie w interesie przedsiębiorcy, a jej obowiązki są wykonywane niezależnie od przedsiębiorców, na rzecz których dany przedsiębiorca wykonuje przewozy.

Trafne jest stwierdzenie organu, że zarządzający transportem w przedsiębiorstwie jest obowiązany właściwie nadzorować i egzekwować przestrzeganie przepisów obowiązujących w transporcie drogowym, w tym wskazanych wyżej przepisów rozporządzenia Nr 1013/2006, ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

W niniejszej sprawie skarżąca nie wyposażyła kierowcy w odpowiednie zezwolenie na międzynarodowe przemieszczanie odpadów, a zatem dopuszczając do wykonywania przewozu drogowego bez stosownego zezwolenia nie wykonała należycie swoich obowiązków. Podkreślenia wymaga, że zarządzający transportem ponosi odpowiedzialność za wszystkie aspekty przewozów, w tym za zapewnienie, że usługi przewozowe będą wykonywane zgodnie z przepisami. Przed zleceniem zadania przewozowego skarżąca jako osoba zarządzająca transportem powinna zatem upewnić się czy przy jego wykonywaniu nie zostaną naruszone obowiązujące przepisy prawa.

Prawidłowe są również ustalenia organu, że wykonywany był przewóz drogowy odpadów przez teren kraju bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. 2024 r., poz. 746).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody określonej w przepisach niniejszego tytułu podlegają przemieszczenia następujących odpadów:

a) jeżeli mają być poddane procesom unieszkodliwiania: wszystkich odpadów;

b) jeżeli mają być poddane procesom odzysku:

i) odpadów wyszczególnionych w załączniku IV, który obejmuje między innymi odpady wyszczególnione w aneksach II i VIII Konwencji bazylejskiej;

Załącznik IV rozporządzenia nr 1013/2006 zawiera wykaz odpadów podlegających procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody ("Bursztynowy" wykaz odpadów). W załączniku tym wskazane zostały w części I odpady wymienione w aneksach II i VIII do Konwencji bazylejskiej. Na gruncie prawa Unii Europejskiej postanowienia Konwencji bazylejskiej transponuje rozporządzenie nr 1013/2006. Aneks VIII konwencji został odzwierciedlony w załączniku IV do rozporządzenia. W części II załącznika wymienione zostały rodzaje odpadów, które także będą podlegały procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, w tym odpady zawierające głównie związki organiczne, które mogą zawierać metale i substancje nieorganiczne (kod AC).

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, w szczególności z listu przewozowego CMR z dnia 29 listopada 2022 r. (k. 10 akt adm.) i zgłoszenia celnego z 9 grudnia 2022 r. nr [...] (k. 10 v. akt adm.), że zespołem pojazdów przewożono towar w postaci "brykietu opałowego z ligniny". Towar przewożony był z Białorusi do Polski. Miejscem przeznaczenia była miejscowość S.. Przewoźnikiem był M. T., prowadzący działalność pod nazwą [...]

Towar objęty wyżej wymienionym zgłoszeniem celnym w postaci "brykietu opałowego z ligniny" został poddany częściowej rewizji, w wyniku której stwierdzono "w dwóch big bagach w tylnej części naczepy towar przypominający brykiet koloru brązowego" (formularz wniosku o przeprowadzenie oceny towaru – k. 14 akt adm.). W związku z wątpliwościami co do charakteru importowanego towaru, w szczególności czy stanowi on odpad, organ zwrócił się w dniu 9 grudnia 2022 r. do Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o przeprowadzenie oceny towaru.

W piśmie z 12 grudnia 2022 r., nr [...] (k. 15 akt adm.), w odpowiedzi na wniosek organu I instancji, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Lublinie (WIOŚ) przesłał ocenę towaru, z której wynika, że przewożony towar to odpad z listy bursztynowej (załącznik IV rozporządzenia nr 1013/2006) o kodzie AC170. Ponadto inspektor ochrony środowiska poinformował, że w europejskim katalogu odpadów towar ten ma kod 03 – odpady z przetwórstwa drewna, masy celulozowej, papieru i tektury. Z pisma WIOŚ wynika, że brykiet lub pellet opałowy z ligniny przywożony do Polski, klasyfikowany jako odpad z listy bursztynowej o kodzie AC170, powinien być przywożony do Polski w procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody.

Prawidłowość klasyfikacji wskazanej w ocenie towaru Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 12 grudnia 2022 r. potwierdził Główny Inspektorat Ochrony Środowiska – Departament Transgranicznego Przemieszczania Odpadów w piśmie z 12 stycznia 2023 r., nr [...] (k. 67 akt adm.). W piśmie tym wyjaśniono, że brykiet powstaje z hydrolitycznej ligniny, natomiast lignina jest pozostałością procesu produkcyjnego spirytusu technicznego. Lignina pohydrolityczna stanowi odpad będący pozostałością procesu produkcyjnego spirytusu technicznego i nie podlega wyłączeniu z ustawy o odpadach jako biomasa pochodzenia rolniczego lub leśnego. Wykorzystanie tego materiału na terenie Polski do celów grzewczych podlega określonym ograniczeniom. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska jednoznacznie stwierdził, że wysłany do Polski brykiet stanowi odpad o kodzie AC170 i jego przemieszczenie w świetle rozporządzenia nr 1013/2006 podlega procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody.

Podnieść w tym miejscu należy, że Inspekcja Ochrony Środowiska jest powołana do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska (art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska) i do jej ustawowych zadań należy m.in. wykonywanie zadań określonych w przepisach o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Inspekcja Ochrony Środowiska jest wyspecjalizowanym organem, powołanym do badania i oceny stanu środowiska. Pracownicy tej instytucji posiadają specjalistyczną wiedzę, pozwalającą na wykonywanie ich ustawowych obowiązków. Nie muszą się zatem posiłkować opiniami biegłych. Jak słusznie zauważył organ, w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca sytuacja, w której wymagana byłaby wiedza wykraczająca poza kompetencje organu ochrony środowiska.

Ponadto zauważyć należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, Główny Inspektor Ochrony Środowiska jest organem odpowiedzialnym za wykonanie rozporządzenia nr 1013/2006. Jest w szczególności organem właściwym w sprawach:

1) przywozu odpadów na teren kraju;

2) wywozu odpadów poza teren kraju;

3) tranzytu odpadów przez teren kraju.

Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, zadania oraz właściwość Krajowej Administracji Skarbowej, organów Straży Granicznej i Inspekcji Transportu Drogowego oraz wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska w zakresie nadzoru nad międzynarodowym obrotem odpadami, w szczególności dotyczące egzekwowania przepisów, o których mowa w art. 50 ust. 3 i 4 rozporządzenia nr 1013/2006, określają przepisy odrębne.

Organy wymienione w ust. 1 i 3 współdziałają w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów oraz zapobiegają nielegalnemu międzynarodowemu przemieszczaniu odpadów, w szczególności przez wymianę informacji i doświadczeń, w tym w zakresie klasyfikacji towarów jako spełniających przesłanki do uznania ich za odpady.

Organ celny uprawniony był zatem do zwrócenia się do Inspekcji Ochrony Środowiska o ocenę, czy importowany towar stanowi odpad i jak powinien być zakwalifikowany.

Oceny o prawidłowości klasyfikacji towaru nie zmienia oświadczenie importera M. M. O. z Estonii z 1 grudnia 2022 r. (k. 7 akt adm.), że deklarowany towar w postaci brykietu z ligniny jest przeznaczony do użycia w gospodarstwach domowych albo instalacjach spalania o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1 MW. Określenie przeznaczenia towaru przez importera nie ma znaczenia dla klasyfikacji towaru jako odpadu. Klasyfikacji odpadów dokonują wyspecjalizowane organy ochrony środowiska. Towar stanowi odpad, nawet jeżeli importer nadał mu inne przeznaczenie. O klasyfikacji decydują bowiem obowiązujące przepisy o odpadach, a nie oświadczenia podmiotów zajmujących się importem lub transportem towarów.

Skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń, że przewożony towar w postaci "brykietu opałowego z ligniny" stanowił odpad z listy bursztynowej o kodzie AC170 z rozporządzenia nr 1013/2006. Zarzuty skargi, że Lubelski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska i organy obu instancji dokonały samodzielnej i arbitralnej klasyfikacji przewożonego "brykietu opałowego z ligniny" jako odpadu z listy bursztynowej są całkowicie bezpodstawne. Organy w sposób klarowny i przekonujący wyjaśniły w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że przewożony towar należało zaklasyfikować jako odpad. Podkreślenia wymaga, że w piśmie Dyrektora Departamentu Transgranicznego Przemieszczania Odpadów z 12 stycznia 2023 r. wskazano, jak powstaje brykiet będący przedmiotem sprawy. To właśnie charakter importowanego towaru powstałego w procesie produkcji spirytusu technicznego zadecydował o zakwalifikowaniu go jako odpad.

Twierdzenie skarżącej, że skoro przedmiotem przewozu był towar o nazwie "brykiet opałowy z ligniny", to zgodnie z zasadami logicznego rozumowania towar przeznaczony na opał, czyli do eksploatacji, a nie utylizacji jako odpad, jest całkowicie nieuzasadnione. O klasyfikacji towaru nie decyduje jego nazwa, nadana przez importera, lecz obowiązujące przepisy. Także ewentualne używanie określonych odpadów do celów grzewczych nie ma wpływu na ocenę charakteru towaru jako odpadu.

Nie jest uzasadniony zarzut skarżącej, że organ powinien był dokonać samodzielnie oceny importowanego towaru i zmiany jego klasyfikacji. Jak już wyjaśniono wyżej oceny tej dokonują wyspecjalizowane organy ochrony środowiska.

Za całkowicie chybiony należy uznać zarzut skarżącej, że protokół kontroli drogowej z 19 grudnia 2022 r. nie odzwierciedla stanu rzeczywistego oraz że w dacie sporządzenia tego protokołu faktycznie nie doszło do kontroli drogowej i nie odbywał w tym dniu przewóz towaru.

Protokół kontroli jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., który stanowi, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół kontroli drogowej korzysta, jako dokument urzędowy, z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Jak słusznie zauważa organ, protokół kontroli pojazdu, z uwagi na niemożność późniejszego czynienia ustaleń faktycznych, uznawany jest w orzecznictwie za dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. Jest najistotniejszym i bezpośrednim dowodem w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, bowiem zawiera ustalenia organu dokonane bezpośrednio w trakcie czynności kontrolnych, w obecności podmiotu kontrolowanego. Podkreślenia wymaga, że kontrolowany podmiot może wnieść zastrzeżenia do protokołu, wskazując, z jakimi ustaleniami nie zgadza się lub jakie czynności kontrolne kwestionuje, może także odmówić podpisania protokołu.

Z akt sprawy wynika, że kierujący pojazdem M. T. podpisał protokół kontroli i zgłosił do protokołu zastrzeżenia, z których wynika, że białoruska spedycja zapewniała go, że towar wjeżdża do Polski i jest odprawiany przez cały czas bez problemu, ponadto nie ma już kontaktu z firma estońską, która importowała towar. Składając zastrzeżenia M. T. podkreślił, że jest tylko kierowcą i przewoźnikiem, przyznał, że wwiózł do Polski brykiet opałowy, nie jest właścicielem tego towaru i nie wwoził odpadów.

Prawidłowe jest stanowisko organu, że zastrzeżenia zgłoszone do protokołu kontroli nie mają wpływu na wynik ustaleń dokonanych w wyniku kontroli. Skarżąca nie a jakichkolwiek dowodów mogących podważyć ustalenia protokołu kontroli dotyczące przewożonego towaru, a w konsekwencji nie podważyła także ustaleń organu, opartych na protokole kontroli.

Błędne jest stanowisko skarżącej, która twierdzi, że przewóz w niniejszej sprawie miał miejsce w dniu 29 listopada 2022 r. Z listu przewozowego CMR wynika, że transport drogowy rozpoczął się 29 listopada 2022 r. na Białorusi i miał się zakończyć w Polsce w S.. Z wyjaśnień organu wynika, że towar transportowany był przez Litwę tranzytem. Dopiero 9 grudnia 2022 r. operacja tranzytu została zakończona i towar zgłoszony został w tym dniu w Polsce do procedury dopuszczenia do obrotu. Całkowicie zatem bezpodstawne są twierdzenia, że transport zakończył się w dniu wystawienia listu przewozowego.

Organ dokonał w dniu 9 grudnia 2022 r., czyli w dniu zgłoszenia celnego, rewizji towaru i wystosował go Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wniosek o dokonanie oceny towaru. Protokół kontroli sporządzony został natomiast 19 grudnia 2022 r., kiedy organ uzyskał już oceny towaru jako odpadu i stwierdził w związku z tym naruszenie przepisów o transporcie drogowym i transporcie odpadów.

Jak wynika z akt sprawy brak jest potwierdzenia odbioru towaru przez odbiorcę w polu 24 CMR (k. 10 akt adm.). Skoro brak jest potwierdzenia otrzymania przesyłki przez odbiorcę, to stwierdzić należy, że dniu sporządzenia protokołu kontroli z 19 grudnia 2022 r. transport drogowy wykonywany na podstawie wyżej wymienionego listu przewozowego CMR trwał i mógł być poddany kontroli.

Nie sposób także nie zauważyć, że kierowca nie kwestionował daty sporządzenia protokołu w dniu 19 grudnia 2022 r. Z akt sprawy wynika, że kierujący pojazdem M. T. podpisał protokół kontroli i zgłosił do protokołu zastrzeżenia, które nie dotyczyły ani dopuszczalności przeprowadzenia kontroli, ani też daty wykonywanych czynności i daty sporządzenia protokołu.

Prawidłowo wywiedziono, że w myśl art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, skarżąca jako osoba zarządzając transportem w przedsiębiorstwie, odpowiedzialna była za wyposażenie kierowcy przy wykonywaniu tego międzynarodowego transportu drogowego rzeczy w postaci "brykietu opałowego z ligniny" w zezwolenie, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Kierowca takiego zezwolenia nie okazał.

W świetle powyższego naruszenie warunków i obowiązków przewozu drogowego oraz wysokość kary pieniężnej zostały określone przez organy prawidłowo.

Trafna jest ocena organu odwoławczego, że w sprawie nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, które w świetle art. 92c u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącej za stwierdzone naruszenie. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Z przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia i niezależne od przewoźnika należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie czy zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia nawet przy dołożeniu należytej staranności. Przepis ten ma zatem charakter wyjątkowy.

W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że wykonujący przewóz musi wykazać, że dołożył należytej staranności, to jest uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek niezależnych całkowicie od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to na przewoźniku spoczywa ciężar przedstawienia dowodów na okoliczność braku wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie.

W rozpoznawanej sprawie nie zostały przez skarżącą wykazane okoliczności, które w świetle powołanych przepisów wyłączałyby odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie. Prawidłowe jest stanowisko organu, że do stwierdzonych naruszeń doszło na skutek niedochowania należytej staranności przez skarżącą. Osoba zarządzająca transportem obowiązana jest tak zorganizować przewóz, aby wyeliminować ryzyko naruszenia prawa. Powoływanie się na brak wiedzy eksperckiej w zakresie składu surowcowego przewożonego towaru oraz na działanie podmiotów zewnętrznych, które organizowały transport, w szczególności agencji celnej D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nie jest okolicznością wystarczającą do uwolnienia się od odpowiedzialności.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że organ dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d. i prawidłowo stwierdził brak podstaw do jego zastosowania.

W ocenie sądu, zaskarżona decyzja nie narusza także przepisów postępowania. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a.) i oceniły te dowody zgodnie z art. 80 k.p.a. Postępowanie nie było też prowadzone z naruszeniem art. 8 k.p.a., zobowiązującego organy administracji publicznej do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. i przekonująco wyjaśnia podstawy rozstrzygnięcia.

Kara nałożona na skarżącą na podstawie lp. 1.7 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym wysokości 500 złotych jest więc prawidłowa.

W świetle powyższego zarzut, że w sprawie wystąpiła przesłanka nieważności postępowania, określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa) jest całkowicie bezpodstawny.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.).