Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 817/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 2, art. 2 pkt 5, art. 52 ust. 1, art. 53 ust. 3, art. 54 pkt 1 i 2 lit. b i d
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
article: art. 6 pkt 6
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 71 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1029
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: par. 3 ust. 1 pkt 57b
journal: Dz.U. 2019 poz 1839
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2023 r. sprawy ze skarg R. K., A. T. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 22 września 2022 r. nr 409.226/B-6/VI/22 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy Nurzec-Stacja z dnia 10 sierpnia 2022 r. numer RRG.6733.1.2022; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku na rzecz skarżących R. K., A. T. i M. M. kwoty po 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

W dniu 1 czerwca 2022 r. wnioskodawca - Powiat Siemiatycki wystąpił z wnioskiem do Wójta Gminy N. w sprawie ustalenia warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie strzelnicy cywilno-sportowej, odkrytej wraz z infrastrukturą towarzyszącą i komunikacją, przewidzianej do realizacji w ramach zabudowy usługowej, na terenie części dz. nr [...] w obrębie: [...], B. (gm. N., pow. siemiatycki).

Decyzją z 10 sierpnia 2022 r. nr RRG.6733.1.2022 Wójt Gminy N. ustalił warunki dla inwestycji celu publicznego we wnioskowanym zakresie.

Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji zostało skonstruowane w taki sposób, że przytoczono w nim odpowiedź organu na sprzeciwy z 10 czerwca 2022 r. W. Koła Łowieckiego "J." i 15 czerwca 2022 r. mieszkańców wsi B., oraz odpowiedź inwestora na sprzeciw mieszkańców wsi z 16 lipca 2022 r. Z treści udzielonej odpowiedzi przez organ wynika:

- na terenie na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dlatego inwestycja jest lokalizowana na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. nr 164, poz. 1588 ze zm.) opracowano analizę zawierającą część tekstową i graficzną stanowiącą załącznik nr 2 do decyzji. Granice analizowanego obszaru wyznaczono w oparciu o § 3 ust. 2 rozporządzenia. Do analizy graficznej przyjęto kopię mapy zasadniczej w skali 1:1000, a analizowany teren oznaczono linią przerywaną koloru czarnego i cyframi 1,2,3,4;

- z analizy wynika, że wnioskowany teren (dz. nr [...]) położony jest w południowo-zachodniej części Gminy N., w zachodniej części obrębu B., poza zwartymi obszarami zabudowy, przy drodze powiatowej (dz. nr [...]). Działka nr [...] to: teren gruntów ornych (RVI), łąk trwałych (ŁV, ŁVI), lasu (Ls), użytek ekologiczny (E-N), o łącznej pow. 35,04 ha - własność SP Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwa N.1 z siedzibą w N. Działka wolna jest od zabudowy, użytkowana jako grunt rolny, leśny, użytek ekologiczny. Działki w bezpośrednim sąsiedztwie to: tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (dz. nr [...] o pow. 1079 m2), gruntów rolnych zabudowanych (dz. nr [...] o pow. 1089 m2), lasy. Przedmiotowa działka posiada dostęp do drogi publicznej, powiatowej (dz. nr [...]). Pozostałe działki na analizowanym terenie to: grunty leśne, grunty rolne zabudowane (dz. nr [...] o pow. 3001 m2, własność W. Koło Łowieckie nr 156 "J." z siedzibą w N.). Najbliższe zabudowania zabudowy zagrodowej oraz jednorodzinnej są zlokalizowane ok. 90 m od terenu inwestycji, w kierunku zachodnim, południowo-zachodnim. Wnioskowany teren inwestycji graniczy od strony południowej z Obszarem Chronionego Krajobrazu "Dolina Bugu". Obszar rezerwatu przyrody "Sokóle" zlokalizowany jest w odległości ok. 900 m od terenu inwestycji, w kierunku północno-zachodnim. Na terenie działki, w odległości ok. 355 m od terenu wnioskowanej inwestycji zlokalizowany jest użytek ekologiczny (jedna z form ochrony przyrody). W Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy N. z 2003 r. jest to obszar gruntów rolnych, leśnych, w sąsiedztwie zabudowy zagrodowej, kolonijnej, lasów;

- strzelnicę zgodnie z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych zaliczono do: sekcji - 2 (obiekty inżynierii lądowej i wodnej); działu - 24 (obiekty inżynierii lądowej i wodnej pozostałe); grupy - 242 (obiekty inżynierii lądowej i wodnej pozostałe, gdzie indziej nie sklasyfikowane); klasy - 2420 (strzelnice). Przyjęto, że wnioskowana inwestycja dotyczy budowy strzelnicy sportowej, a więc obiektu usługowego, sportowego, użyteczności publicznej, realizowanego zgodnie z art. 6 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami i może być uznana za cel publiczny;

- strzelnica spełnia warunki z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 4 kwietnia 2000 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic (Dz. U. z 2000 r. nr 27, poz. 341), gdyż nie jest zlokalizowana na obszarze parku narodowego ani rezerwatu;

- odnośnie zakazu z § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia, wskazano że kwestia badań podłoża gruntowego będzie analizowana na etapie zatwierdzenia dokumentacji projektowej, po dostarczeniu badań geologicznych przez inwestora;

- stwierdzono, że z uwagi na brak przepisów mówiących wprost o strzelnicach sportowych, zastosowanie w sprawie mają przepisy rozporządzenia MON z 4 października 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać strzelnice garnizonowe oraz ich usytuowanie (Dz. U. z 2001r. Nr 132, poz. 1479). Inwestycja realizowana będzie w sąsiedztwie gruntów rolnych, leśnych oraz zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz zagrodowej tzw. "kolonijnej". W strefach ochronnych strzelnicy poza budynkami i obiektami służącymi bezpośredniej obsłudze strzelnicy nie mogą się znajdować obiekty i pomieszczenia przeznaczone na stały lub czasowy pobyt ludzi. Strzelnica realizowana będzie na terenie części wnioskowanej działki, na terenie gruntów ornych i gruntach łąk trwałych, klas niższych, poza gruntami sklasyfikowanymi jako las, w ramach zabudowy usługowej, sportowej. Pozostała część działki będzie użytkowana zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem. Dlatego warunek uzupełnienia istniejącej funkcji oraz tzw. "dobrego sąsiedztwa" można uznać, że jest spełniony;

- odnośnie linii zabudowy wskazano, że teren inwestycji zlokalizowany jest poza obszarami zwartej zabudowy. Wnioskowana działka posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej, powiatowej (dz. nr [...]). Przy ustaleniu linii zabudowy od dróg publicznych należy kierować się ustaleniami z art. 43 ustawy - o drogach publicznych, zgodnie z którym obiekty budowlane przy drodze powiatowej, poza terenem zabudowanym, powinny być usytuowane w odległości co najmniej 20 m od zewnętrznej krawędzi jezdni.

- odnośnie intensywności wykorzystania terenu wskazano, że strzelnica będzie obiektem inżynierii lądowej otwartym, ziemnym. W ramach inwestycji przewidziano również budowę: budynku (kontenera) biurowo-socjalnego o max pow. zabudowy do 50 m2; budynku (kontenera) magazynowego do przechowywania tarcz o max pow. zabudowy do 50 m2; wiaty szkoleniowej z możliwością wyznaczenia stanowiska pierwszej pomocy o pow. zabudowy 50 m2; wiaty stanowiska czyszczenia broni o max pow. zabudowy do 50 m2; wiaty stanowiska dowodzenia o max pow. zabudowy do 50 m2. Intensywność wykorzystania terenu można ustalić zgodnie z wnioskiem inwestora;

- odnośnie gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych wskazano, że pod strzelnicę wydzielony będzie obszar o max pow. zabudowy 4832 m2 zgodnie z wnioskiem. Elementami strzelnicy będą: stanowiska strzeleckie 100 m, stanowiska strzeleckie na 25 m, wały ziemne boczne, wał ziemny kulochwytu, wiata stanowiska dowodzenia, wiata stanowiska czyszczenia broni, wiata szkoleniowa, budynek biurowo-socjalny oraz budynek magazynowy w formie kontenerowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą i komunikacją. Będą to budynki, budowle o max pow. zabudowy do 50 m2 każdy, o max wysokości do 4, z dachami jednospadowymi, płaskimi;

- inwestycja nie stworzy dysonansu urbanistycznego i architektonicznego, może harmonijnie wpisać się w istniejącą zabudowę i otoczenie, nie wpłynie negatywnie na uzasadniony interes osób trzecich oraz możliwość prawidłowego zagospodarowania i wykorzystania terenów sąsiednich;

- wnioskowana inwestycja nie jest wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z 10 września 2019 r., w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1839);

- poziom hałasu przenikającego do środowiska podczas użytkowania strzelnicy nie może powodować przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, określonych przepisami o ochronie i kształtowaniu środowiska. Zaleca się stosowanie wokół strzelnicy barier ochronnych w postaci nasadzenia drzewostanem lub ekranów akustycznych.

Odnośnie protestu mieszkańców z 16 lipca 2022 r. w uzasadnieniu decyzji przytoczono stanowisko inwestora zawarte w piśmie z 8 sierpnia 2022 r. Wynika z niego, że:

- strzelnicę należy zaliczyć do obiektów sportowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że strzelectwo, któremu będzie służył obiekt jest sportem, skoro jest dyscypliną olimpijską. Powiat, jako jednostka samorządu terytorialnego wykonuje zadania publiczne o charakterze ponadgminnym także w zakresie sportu (art. 4 ust. 1 pkt 8 ustawy o samorządzie powiatowym). Obiekt nie będzie służył zamkniętej grupie osób, lecz będzie dostępny powszechnie. Zaznaczono przy tym, że nawet fakt pobierania opłat, nie pozbawia przymiotu obiektu użyteczności publicznej, gdyż jest on wynikiem zasad rynkowych i nie jest wyjątkiem przy funkcjonowaniu obiektów publicznych typu: basen, teatr czy stadion. Powołując się na zapisy regulaminu strzelnicy stwierdzono, że inwestycja służy ogółowi społeczeństwa i spełnia kryteria inwestycji celu publicznego - w zakresie ochrony interesów osób trzecich;

- samo ogólne powoływanie się na możliwość powstania immisji, w szczególności nadmierny hałas, znaczne zwiększenie ruchu komunikacyjnego, pozbawienie waloru agroturystycznego nie uzasadnia w świetle przepisów Konstytucji RP wprowadzenia zakazu prowadzenia określonej działalności usługowej. By ograniczyć prawo właściciela nieruchomości do podjęcia na niej określonej zabudowy lub do jej zabudowania w ogóle, konieczne jest wskazanie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zakazu zabudowy tego terenu w ogóle lub zabudowy określonego rodzaju;

- gwarancją ochrony prawa własności mieszkańców B. będą przepisy regulujące proces budowlany, mające na celu zapewnić właściwą ochronę nieruchomości sąsiedzkich przed negatywnym oddziaływaniem, w tym przepisy dotyczące ochrony przed hałasem;

- fakt, czy inwestycja zmniejsza czy zwiększa wartość sąsiednich nieruchomości nie jest obiektywną przesłanką w sprawie. Nie może to stanowić podstawy do odmówienia wydania decyzji. Zdaniem inwestora inwestycja zwiększy atrakcyjność wypoczynkową, gdyż może być dodatkową aktywną formą spędzania czasu wolnego;

- kwestie ochrony przed hałasem uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 4 kwietnia 2000 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic (Dz. U. z 2000 r. Nr 27, poz. 341). Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia: strzelnice są lokalizowane w sposób zapewniający ochronę środowiska przed hałasem; poziom hałasu przenikającego do środowiska podczas użytkowania strzelnicy nie może powodować przekraczania dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, określonych przepisami o ochronie i kształtowaniu środowiska. Wśród terenów sąsiadujących z planowaną inwestycją znajduje się teren zabudowy zagrodowej. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112) dopuszczalny poziom hałasu dla terenów zabudowy zagrodowej w porze dziennej wynosi 55 dB;

- inwestycja będzie zaprojektowana i wykonana zgodnie z przepisami ustawy - Prawo budowlane oraz przepisami regulującymi działalność strzelnic cywilno-sportowych oraz regulaminu konkursu "Strzelnica w powiecie 2022". Nie będzie stanowić zagrożenia dla osób postronnych, w tym dla mieszkańców tj. rodzin wśród których są małe dzieci, gdyż zostanie wyposażona w szereg zabezpieczeń balistycznych, w tym kulochwyty i wały ochronne. Inwestycja zakłada utworzenie stref ochronnych i wyznaczenie strefy niebezpiecznej. Nie będą one ustanowione na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkalną, zagrodową bądź inną. Strefy ochronne będą wyznaczone na działce, na której planowana jest inwestycja a strefa niebezpieczna będzie znajdować się na działce będącej użytkiem leśnym. Emisja hałasu na strzelnicy będzie występowała, jednak natężenie dźwięku na sąsiednie zabudowania będzie mieściło się w granicach określonych przepisami.

- strzelnica będzie wyposażona w wały ochronne, kulochwyty i przesłony balistyczne. Tak więc dokonanie wystrzału poza strzelnicę będzie możliwe tylko w wypadku intencjonalnego działania, które jednak traktowane jest jak przestępstwo. Dodatkowo, teren inwestycji będzie ogrodzony. Nie będzie więc istniała możliwość postrzału zwierząt. Jako, że inwestycja znajduje się w sąsiedztwie istniejącej zabudowy, w tym zagrodowej, która również emituje hałas, np. podczas używania sprzętów i maszyn rolniczych wątpliwy jest argument, że to właśnie projektowana strzelnica będzie naruszała "główny korytarz ekologiczny GKPnC-2A "Lasy Mielnickie"" przez emisję hałasu."

W dalszej części uzasadnienia decyzji wskazano, że projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego uzgodniono z:

- Powiatowym Zarządem Dróg w Siemiatyczach w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego (postanowienie z 21 czerwca 2022 r.);

- Starostwem Powiatowym w Siemiatyczach w zakresie ochrony gruntów rolnych (postanowienie z 15 czerwca 2022 r.);

- Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych w Białymstoku w zakresie ochrony gruntów leśnych (postanowienie z 13 czerwca 2022 r.);

- Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w Białymstoku ze względu na wymogi ochrony środowiska (postanowienie z 21 czerwca 2022 r. o umorzeniu postępowanie w sprawie uzgodnienia w zakresie obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody, innych niż wymienione w art. 53 ust. 4 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - innych niż parki narodowe i ich otuliny). W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że teren inwestycji położony jest poza obszarami objętymi ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Na działce inwestycyjnej, w północnej jej części znajduje się użytek ekologiczny uznany rozporządzeniem nr 19/01 Wojewody Podlaskiego z 16 lipca 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2001 r. Nr 24, poz. 391). Obszar inwestycji obejmuje południowy fragment działki i oddalony jest od tej formy ochrony przyrody o ok. 380 m. Inwestycja poprzez drogę powiatową sąsiaduje z Obszarem Chronionego Krajobrazu "Dolina Bugu" (Dz. Urz. Woj. Podl, z 2020r. poz. 2245). Treść art. 53 ust. 4 pkt. 7 i 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje, że decyzje o warunkach wydaje się po uzgodnieniu z dyrektorem parku narodowego - w odniesieniu do obszarów położonych w granicach parku i jego otuliny, z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż ww. obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Z powyższego wynika, że uzgodnienia z organem wymagają tylko projekty decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji zlokalizowanych w granicach tych form ochrony przyrody i ich otulin. W związku z położeniem terenu inwestycji poza obszarami objętymi ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody (innymi niż obszary położne w granicach parku narodowego i jego otuliny) Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku nie jest organem uprawnionym do uzgadniania projektu decyzji o warunkach zabudowy;

- Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej z siedzibą w Lublinie Zarząd Zlewni w Sokołowie Podlaskim, w tym przypadku uzgodnienie uznano za dokonane zgodnie z art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z uwagi że organ uzgadniający nie zajął stanowiska w przedmiotowej sprawie w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie.

Organ podał, że na etapie ustalenia warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest upoważniony do sprawdzania zgodności projektowanej inwestycji z przepisami prawa budowlanego i warunków technicznych, bez określenia na tym etapie postępowania administracyjnego jego usytuowania. Sprawa ta zostanie sprecyzowana na etapie opracowania projektu budowlanego, przy uwzględnieniu warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, budowle i ich usytuowanie przytoczonych w niniejszej decyzji. Zamierzenie inwestycyjne realizowane będzie w ramach zabudowy usługowej celu publicznego, stanowiąc uzupełnienie istniejącej funkcji, spełniając zasadę tzw. "dobrego sąsiedztwa". Teren inwestycji posiada dostęp do drogi publicznej, powiatowej. Istniejące sieci, projektowane przyłącza, instalacje będą wystarczające do realizacji inwestycji. Teren inwestycji nie wymaga wyłączenia gruntów z produkcji rolnej i leśnej, a decyzja będzie zgodna z przepisami odrębnymi, dlatego ustalono warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla wnioskowanej inwestycji. Inwestor w celu zabezpieczenia interesów osób trzecich zobowiązany jest spełnić wymagania zawarte w "warunkach technicznych" przytoczonych w tej decyzji. Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie uprawnia inwestora do podjęcia prac budowlanych. Uprawnienie takie nadaje mu dopiero wydanie ostatecznej decyzji - pozwolenie na budowę, do otrzymania, której niezbędnym warunkiem jest spełnienie warunków zawartych w pkt 1, 2, 3 czyniących zadość ochronie uzasadnionych interesów osób trzecich. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego posiada jedynie charakter promesy i posiada charakter przygotowawczy w stosunku do konkretnej inwestycji. Ma na celu określenie warunków, które należy spełnić, aby realizacja inwestycji była możliwa. Szczegółowa forma planowanego zamierzenia będzie dopiero przedmiotem badania na etapie ubiegania się przez inwestora o zatwierdzenie konkretnego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Ponadto zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, projekt budowlany powinien spełnić wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wnioskodawca, który zamierza zrealizować zamierzenie inwestycyjne powinien uwzględnić wszystkie wymagania i ustalenia określone w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, które wynikają z przepisów prawa budowlanego, warunków technicznych, przepisów szczególnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku decyzją z 22 września 2020 r. nr 409.226/B-6/VI/22, po rozpatrzeniu odwołania M. B. – sołtysa wsi B., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu stwierdzono, że Kolegium rozumie obawy skarżących, to jednak obowiązujące przepisy prawa nie pozwalają na uznanie, że skarżona decyzja zawiera wady i powinna być usunięta z obrotu prawnego. Aby powyższe uzasadnić Kolegium przyjęło, że dla ustalenia stron postępowania w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego, innych niż właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, konieczne jest przede wszystkim prawidłowe ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia, przy czym przyjąć należy, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone dopuszczone prawem normy tego oddziaływania. Dlatego uznano, że tak szeroki krąg stron z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie uzasadniony jest tym, że zainteresowani posiadają interes prawny, o którym mowa w art. 28 K.p.a.

W następnej kolejności przytoczono treść art. 4 ust. 2 i art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i stwierdzono, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest decyzją uznaniową, lecz decyzją związaną. Zatem jeśli wniosek o ustalenie dotyczy inwestycji, której lokalizacja pozostaje w zgodzie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z unormowaniami przewidzianymi w przepisach szczególnych i czyni zadość warunkom formalnym, organ właściwy w sprawie winien wydać decyzję pozytywną. W dalszej kolejności po przytoczeniu treści art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 6 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami Kolegium stwierdziło, że realizacja planowanej inwestycji służyć ma celom sportowym (jako obiekt sportowy przeznaczony - zgodnie z rozporządzeniem ministra spraw wewnętrznych i administracji z 15 marca 2000 r. w sprawie wzorcowego regulaminu strzelnic - do prowadzenia strzelań szkoleniowych, sportowych i rekreacyjnych oraz treningów strzeleckich), a z projektowanej infrastruktury korzystać miałaby zarówno społeczność lokalna, jak i ponadlokalna. W związku z powyższym - zdaniem Kolegium - inwestycję tę należy zaliczyć do inwestycji celu publicznego.

Następnie stwierdzono, że wyłącznym powodem odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego nie mogą być przepisy art. 1 ust. 2 u.p.z.p. Nie można tym samym odmówić ustalenia lokalizacji ze względu na wartości i dobra, o jakich mowa w tym przepisie (ład przestrzenny, krajobraz, interesy właścicieli sąsiednich nieruchomości, wymagania ochrony środowiska, wymagania ochrony zdrowia, i bezpieczeństwa ludzi i mienia, itp.) i dlatego też argumentacja taka nie powinna być brana pod uwagę.

Jednocześnie wskazano, że jak poucza NSA, w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie ma zastosowania tzw. zasada dobrego sąsiedztwa, wynikająca z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., ani też (...) rozporządzenie z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zwrócono przy tym uwagę, że właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy: 1. warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych; 2. stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji.

Odnosząc powyższy wywód do niniejszej sprawy Kolegium wskazało, że taka analiza została zrealizowana. Organ pierwszej instancji ustalił: warunki zagospodarowania terenu (w tym, że realizacja inwestycji nie może wpływać ani zmieniać istniejącego zagospodarowania na działkach sąsiednich); warunki ochrony środowiska i osób trzecich; a także dookreślił linie rozgraniczające teren inwestycji. Widocznym jest zatem, zdaniem Kolegium, że decyzja zawiera obligatoryjne elementy określone w art. 54 ustawy. Kolegium podało, że w jej treści odnajdujemy: rodzaj inwestycji; warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie: a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych; oraz linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy. Co przy tym ważne, wbrew opinii skarżących na etapie orzekania o lokalizacji celu publicznego nie dokonuje się ustaleń dotyczących określenia wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu (tj. dobrego sąsiedztwa), toteż brak tego rodzaju analiz nie może być uznany za wadę decyzji.

Kolegium podniosło, że w aktach sprawy odnajdujemy też postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 21 czerwca 2022 r. który wyraźnie stwierdza (jako organ profesjonalny z zakresu ochrony środowiska), że teren inwestycji położony jest poza obszarami objętymi ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. RDOŚ stwierdził, że na działce inwestycyjnej, w północnej jej części znajduje się użytek ekologiczny uznany rozporządzeniem nr 19/01 Wojewody Podlaskiego z dnia 16 lipca 2001 r., zaś obszar inwestycji obejmuje południowy fragment działki i oddalony jest od tej formy ochrony przyrody o ok. 380 m. Zdaniem Kolegium, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika również, że planowana inwestycja nie narusza przepisów odrębnych.

Reasumując Kolegium stwierdziło, że dotychczas prowadzone postępowanie dowodowe nie zawiera wad umożliwiających uchylenie skarżonej decyzji bądź odmowę ustalenia lokalizacji celu publicznego. Organ pierwszej instancji poprawnie ustalił krąg stron, a wniosek złożony przez inwestora spełnia warunki określne w art. 52 ust. 2 ustawy. Nie doszło również do naruszenia art. 54 ustawy.

Skargę od tej decyzji, skutecznie do sądu administracyjnego, wnieśli M. M., R. K. i A. T. i zarzucili naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 12, 77 i 80 K.p.a., poprzez niepodjęcie z urzędu w toku postępowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes stron postępowania, poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie. Organ wydający decyzję nie dał pierwszeństwa słusznemu interesowi obywatela. Zarzucono, że zaniechano wystąpienia o opinię z zakresu ochrony przyrody i zignorowano ekspertyzę prof. K. S. Opinia z zakresu ochrony przyrody mogła mieć istotny wpływ na decyzję, gdyż określałaby warunki konieczne do spełnienia przez przedmiotową inwestycję w celu zniwelowania zagrożenia dla środowiska przyrodniczego. Podniesiono, że jak wynika z ww. ekspertyzy na terenie inwestycji znajduje się główny korytarz ekologiczny GKPnC-2A "Lasy Mielnickie", co z uwagi na brak wymaganych uzgodnień zostało pominięte w rozstrzygnięciu organów. Konieczność zachowania tras migracji i możliwości przemieszczania się zwierząt wynika z art. 5 pkt 2, art. 117 ust. 1 pkt 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, rozporządzenia Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną, art. 11 ust. 2 pkt 6 ustawy z 13 października 1995 - Prawo łowieckie. Zarzucono, że we wniosku brak jest informacji o budowie wałów, tymczasem ich budowa wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem skarżących nieprawdziwe jest stwierdzenie SKO, że decyzja zawiera obligatoryjne elementy wynikające z przepisów odrębnych w szczególności w zakresie ochrony środowiska. Wskazano, że takim przepisem odrębnym jest § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z 4 kwietnia 2000 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic. Zgodnie z tą regulacją strzelnicy nie lokalizuje się na obszarach, na których głębokość zwierciadła wody wód gruntowych wynosi mniej niż 1 m. W sprawie bez koniecznych badań geologicznych przyjęto, że zwierciadło wód gruntowych nie wynosi mniej niż 1 m. Podniesiono, że decyzja SKO została wydana 22 września 2022 r. a Powiat już 6 października 2022 r. zawarł umowę dzierżawy części działki pod inwestycję (1,5 ha). W umowie dzierżawy widnieje informacja, że strzelnica nie będzie tylko sportowa, ale do wykorzystania wojskowego, a załącznik do umowy stanowi, że będzie to strzelnica myśliwska, co nie było zawarte w składanym przez wnioskodawcę wniosku. Strzelnic wojskowych dotyczy inna podstawa prawna i inne wymagania techniczne. Skarżący zarzucili, że całe zamierzenie nie jest spójne z charakterem nie tylko wsi ale i gminy. W sprawie nie rozpatrzono następujących okoliczności - GREEN WELO ok. 600 m od zamierzenia budowlanego znajduje się ogólnopolska trasa rowerowa; w odległości ok. 15 m - bezpośrednie sąsiedztwo Obszaru Chronionego Krajobrazu "Dolina Bugu"; w odległości ok. 900 m znajduje się Rezerwat przyrody Sokóle; w odległości ok. 350 m znajduje się kolejna forma ochrony przyrody - użytek ekologiczny; w odległości 90 m od domów jednorodzinnych. W sprawie nie uwzględniono także, że obszar inwestycji znajduje się w otulinie wszystkich form ochrony przyrody (art. 6 - Prawo ochrony przyrody). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 57b rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w takiej sytuacji powinno wymagać się wszczęcia procedury środowiskowej. Umowa dzierżawy pod inwestycję stanowi 1,5 ha, co nie było zapisane w składanym wniosku przez wnioskodawcę. Skoro powierzchnia zabudowy ma wynosić max. 4832 m2, to w jakim celu zawarto umowę dzierżawy na 1,5 ha. Powstaje zatem pytanie jakie faktycznie ma mieć wymiary inwestycja, skoro we wniosku nie ma żadnych załączników. Zarzucono także, że w pkt 10 wniosku nie widnieje informacja o złożeniu jakiegokolwiek załącznika. Nie wiadomo czy były składane mapy, projekty, czy wniosek był kompletny, czy uzupełniany. Czy informacje przesyłane do podmiotów uprawnionych były kompletne, czy bazowały na wszystkich, niezbędnych dokumentach. Nie podjęto także działań związanych z ochroną przeciwpożarową do czego zobowiązuje przepis art. 53 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zakwestionowano także stanowisko, że realizacja strzelnicy stanowi cel publiczny, gdyż nie będzie ona służyć społeczności lokalnej a ponadlokalnie w ograniczonym zakresie lub wcale, gdyż w niedalekiej okolicy istnieją już strzelnice. Zarzucono także, że w każdym dokumencie inwestycja jest inaczej określana: we wniosku inwestora jako sportowa, w umowie dzierżawy jako rekreacyjno – sportowa z możliwością korzystania przez wojsko a w załączonych plikach widnieje zapis strzelnica myśliwska.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ za chybione na etapie procedury lokalizacyjnej uznał zarzuty dotyczące potencjalnych uciążliwości planowanej inwestycji dla otoczenia takich jak problem hałasu czy zagrożenia pożarowego. Organ podniósł, że dochodzenie konkretnej ochrony przed hałasem lub innego rodzaju potencjalnymi zagrożeniami powinno nastąpić na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Podobnie, na etapie pozwolenia na budowę oceniana będzie problematyka stosunków wodnych (i głębokości lustra wód gruntowych), o których mowa w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 4 kwietnia 2000 r. w sprawie wymagań w zakresie ochrony środowiska dotyczących budowy i użytkowania strzelnic. Wynika to również (oprócz istoty postępowań lokalizacyjnych) z faktu, że rozporządzenie to wydane zostało na podstawie delegacji do określenia wymagań ochrony środowiska dotyczących budowy, a następnie użytkowania strzelnic (art. 48 ustawy o broni i amunicji). Nie mogły być również uwzględnione zarzuty odnoszące się do oceny sąsiedztwa inwestycji, gdyż na etapie orzekania o lokalizacji celu publicznego nie dokonuje się ustaleń dotyczących określenia wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu (tj. dobrego sąsiedztwa), toteż brak tego rodzaju analiz nie może być uznany za wadę decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.

Po przeprowadzeniu postępowania w tak zakreślonych ramach sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja o ustaleniu warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie strzelnicy cywilno-sportowej odkrytej wraz z infrastrukturą towarzyszącą i komunikacją, przewidzianej do realizacji w ramach zabudowy usługowej, na terenie części dz. nr [...] w obrębie: [...], B. (gm. N., pow. siemiatycki).

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 503; dalej powoływana jako ustawa). Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do art. 4 ust. 2 w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: 1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.

Sąd w pierwszej kolejności z uwagi na kwestionowanie charakteru przedmiotowej inwestycji rozważał czy stanowi ona inwestycję celu publicznego a w konsekwencji czy zastosowany tryb postępowania był prawidłowy.

Pojęcie inwestycji celu publicznego zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 5 ustawy. Przepis ten stanowi, że należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W świetle tej regulacji dla przypisania inwestycji cech inwestycji celu publicznego istotne są dwa elementy. Po pierwsze, inwestycja ma stanowić działanie o znaczeniu lokalnym (gminnym), ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), albo metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny). Po drugie, inwestycja musi realizować cel publiczny w rozumieniu art. 6 u.g.n. Przywołana norma stanowi, że o kwalifikacji inwestycji jako inwestycji celu publicznego nie może przesądzać ani status podmiotu podejmującego działanie, ani źródła ich finansowania.

Przepis art. 6 pkt 6 u.g.n. wśród celów publicznych w rozumieniu ustawy wymienia budowę i utrzymacie publicznych obiektów sportowych. Pojęcie publicznych obiektów sportowych nie zostało zdefiniowane w żadnym akcie prawnym. Do sportu odnosi się ustawa z 25 czerwca 2010 r. o sporcie (t.j. Dz.U. 2022 r., poz. 1599 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy sport wraz z wychowaniem fizycznym i rehabilitacją ruchowa składaj się na kulturę fizyczną. Z kolei w art. 27 ust. 1 ustawy, nałożono na jednostki samorządu terytorialnego obowiązek tworzenia warunków, w tym organizacyjnych, sprzyjających rozwojowi sportu i przesądzono, że stanowi to zadanie własne jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 8 ustawy o samorządzie powiatowym, powiat jako jednostka samorządu terytorialnego wykonuje zadania publiczne o charakterze ponadgminnym, w zakresie kultury fizycznej i turystyki. Pomimo tego, że ustawa o sporcie posługuje się pojęciem obiektu sportowego (vide: art. 28 ust. 2 pkt 4, art. 29 ust. 1a pkt 1) to nie zawiera żadnych bliższych odniesień do takich obiektów. Dlatego, zdaniem sądu, należy przyjąć, że obiektami sportowymi mogą być wszelkie obiekty służące do uprawiania tak zdefiniowanego sportu. Do wymienionych w art. 6 pkt 6 u.g.n. obiektów sportowych należy zaliczyć przedmiotową strzelnicę, która ma służyć celom sportowym zarówno społeczność lokalnej, jak i ponadlokalnej. Nadmienić przy tym należy, że w wyroku NSA z 5 lipca 2011 r., II OSK 672/11 (pub. CBOSA) wskazano że inwestycją celu publicznego o znaczeniu lokalnym może być także inwestycja, która swoim zasięgiem bezpośrednio służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy. W ocenie sądu w sprawie prawidłowo przypisano planowanej inwestycji charakter inwestycji celu publicznego i zastosowano tryb dotyczący lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W myśl art. 52 ust. 1 ustawy, ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora. Zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy, właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy: 1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych; 2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Analiza taka musi zostać poprzedzona precyzyjnym ustaleniem rodzaju i charakterystyki zamierzenia inwestycyjnego i jego konkretnych charakterystycznych parametrów.

Zgodnie z art. 54 u.p.z.p. decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa:

1) rodzaj inwestycji;

2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie:

a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,

b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,

c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,

d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich,

e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych;

3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1.

Ocena oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko, również w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonywana jest w trybie przepisów ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm.; dalej powoływana jako u.u.i.ś). Z art. 72 ust. 1 pkt 3 tej ustawy wynika, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przez uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie została wymieniona wprost w art. 72 ust. 1 u.u.i.ś., który określa, przed uzyskaniem jakich decyzji następuje wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niewątpliwie jednak należy ją ocenić jako decyzję wymagającą wcześniejszego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (o ile przepisy szczególne wskazują na taką konieczność). Z uwagi bowiem na zbliżony charakter decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, stwierdzić należy, że w art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. jest także mowa o decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego (vide: wyrok NSA z 15 marca 2017 r., II OSK 2697/15, wyrok WSA w Gliwicach z 29 maja 2019 r., II SA/Gl 142/19, pub. CBOSA). Konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynika z kwalifikacji przedsięwzięcia dokonywanej przy pomocy regulacji zawartych w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 2 u.u.i.ś., uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:

1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Ocena czy dane przedsięwzięcie kwalifikuje się do którejkolwiek z kategorii przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, musi być dokonana już w toku postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jeśli bowiem organ rozpatrujący wniosek o lokalizację inwestycji celu publicznego doszedłby do wniosku, że wnioskowane przedsięwzięcie może zawsze znacząco lub mogłoby potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, musiałby zażądać od wnioskodawcy uzyskania i dołączenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie sądu organ nie może opierać się na samym tylko oświadczeniu inwestora dotyczącym oddziaływania inwestycji na środowisko, lecz powinien dokonać własnych ustaleń, co do kwalifikacji danej inwestycji w kontekście obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a także szczegółowe uwarunkowania związane z kwalifikowaniem tego rodzaju przedsięwzięć, w tym w kwestii potrzeby sporządzania raportu oddziaływania na środowisko, określone zostały w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.; dalej powoływane jako rozporządzenie środowiskowe), które zastąpiło rozporządzenie z 9 listopada 2010 r. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 57 lit. b do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: zabudowa usługowa inna niż wymieniona w pkt 56, w szczególności szpitale, placówki edukacyjne, kina, teatry lub obiekty sportowe, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą nieobjęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo miejscowego planu odbudowy, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż:

– 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,

– 2 ha na obszarach innych niż wymienione w tiret pierwsze.

Przez powierzchnię zabudowy, stosownie do § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia środowiskowego, rozumieć zaś trzeba powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowalne oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia, w tym czasowego, w celu realizacji przedsięwzięcia. W wyroku z 21 kwietnia 2021 r., II OSK 1833/18 (CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że pod pojęciem powierzchni przeznaczonej do przekształcenia należy rozumieć powierzchnię terenu, której rzeczywisty sposób zagospodarowania ulegnie zmianie w wyniku realizacji inwestycji. Powyższe wskazuje na to, że pojęcie powierzchni zabudowy użyte przez ustawodawcę w rozporządzeniu środowiskowym jest szerokie i obejmuje nie tylko powierzchnię zabudowaną obiektem budowlanym ale także pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia, w tym nawet tylko do czasowego przekształcenia w celu realizacji przedsięwzięcia.

Przenosząc powyższe na okoliczności rozpatrywanej sprawy, należy podnieść, że inwestor we wniosku inicjującym postępowanie określił powierzchnię zabudowy przedsięwzięcia na mniejszą niż 0,5 ha i podał, że wynosi ona 4832 m2. W konsekwencji we wniosku stwierdzono, że inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organy w sprawie niniejszej nie poczyniły w tym zakresie żadnych własnych ustaleń i przyjęły, że to treść wniosku jest elementem rozstrzygającym. Tymczasem to rolą organu było ustalenie, oczywiście na podstawie wniosku inwestora, zakresu inwestycji i precyzyjne określenie go w decyzji. Z akt sprawy i zaskarżonej decyzji nie wynika, by podane przez inwestora cechy i parametry planowanej inwestycji zostały przez organ przeanalizowane. Z treści decyzji wynika, że organy bezkrytycznie przyjęły podaną przez inwestora powierzchnię zabudowy. Tymczasem z opisu inwestycji wynika, że składać się ona będzie ze stanowisk strzeleckich 100 m, stanowisk strzeleckich 25 m, wałów ziemnych bocznych, kulochwytu, wiaty stanowiska dowodzenia, wiaty stanowiska czyszczenia broni, wiaty szkoleniowej, budynku biurowo-socjalnego oraz budynku magazynowego w formie kontenerowej wraz z infrastrukturą towarzysząca i komunikacją. Każdy budynek będzie miał max pow. zabudowy do 50 m2 i max wysokość do 4 m z dachami jednospadowymi, płaskimi. Już sam rozmiar inwestycji poddaje w wątpliwość wskazaną przez inwestora powierzchnię zabudowy. Dodatkowo z akt sprawy wynika, że inwestor zawarł umowę dzierżawy na powierzchnię 1,5 ha a następnie zawarł aneks do tej umowy w dniu 21 czerwca 2023 r. na podstawie którego zmieniono powierzchnię wydzierżawionego gruntu z 1,5566 ha na 1,9942 ha. Wskazana wielkość powierzchni zabudowy we wniosku inicjującym postępowanie to prawie 0,5 ha a powierzchnia dzierżawy gruntu wynikająca z aneksu do umowy to prawie 2 ha. Są to wielkości zbliżone do wartości brzegowych określonych w rozporządzeniu środowiskowym, co może sugerować intencjonalne działanie inwestora. Z dołączonego do akt sprawy na etapie postępowania sądowego, bilansu terenu wynikającego z projektu zagospodarowania terenu wynika, że powierzchnia ta wynosi: 13.075,72 m2 (budynek administracyjno – biurowy – 752,52 m2; powierzchnia utwardzona – 2884,72 m2; powierzchnia biologicznie czynna – 9438,48 m2). Okoliczności te nie zostały rozważone przez organy w sprawie niniejszej, a poddają w wątpliwość podaną przez inwestora we wniosku powierzchnię zabudowy inwestycji. Jest to o tyle istotne w sprawie niniejszej, że na działce inwestycyjnej, w północnej jej części znajduje się użytek ekologiczny uznany rozporządzeniem nr 19/01 Wojewody Podlaskiego z 16 lipca 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2001 r. Nr 24, poz. 391). Obszar inwestycji obejmuje południowy fragment działki i oddalony jest od tej formy ochrony przyrody o ok. 350 m. Inwestycja poprzez drogę powiatową sąsiaduje z Obszarem Chronionego Krajobrazu "Dolina Bugu" (Dz. Urz. Woj. Podl, z 2020r. poz. 2245) – odległość ok. 15 m. Obszar rezerwatu przyrody "Sokóle" zlokalizowany jest w odległości ok. 900 m od terenu inwestycji, w kierunku północno-zachodnim. Obszar inwestycji, jak wynika z postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 21 czerwca 2022 r. położony jest co prawda poza obszarami objętymi ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody do których odnosi się regulacja zawarta w § 3 ust. 1 pkt 57b – art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 (park narodowy, rezerwat przyrody, park krajobrazowy, obszar chronionego krajobrazu, obszar natura 2000, użytek ekologiczny, zespół przyrodniczo-krajobrazowy). Regulacja ta wskazuje również na obszary położone w otulinach takich form ochrony przyrody jak park narodowy, rezerwat przyrody i park krajobrazowy. Tego czy obszar inwestycji pozłożony jest na takim terenie nie ustalono.

Powyższe postępowanie organów narusza zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), ale mogło też godzić w zaufanie stron postępowania do organu i prowadzonego przez niego postępowania (vide: zasada wyrażona w art. 8 § 1 K.p.a.). Konsekwencją powyższego jest brak w zaskarżonej decyzji sformułowanych wystarczająco wymogów co do ochrony środowiska i zdrowia ludzi, a tym samym również wymagań co do ochrony interesów osób trzecich. Podsumowując, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie doszło do istotnego uchybienia normom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 53 ust. 3 a nadto art. 54 pkt 1 i pkt 2 lit. b i d ustawy, w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu obowiązkiem organu będzie ustalenie rzeczywistej powierzchni zabudowy inwestycji a następnie dokonanie oceny czy w sprawie wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja ta będzie wymagana jeżeli powierzchnia zabudowy jest nie mniejsza niż 0,5 ha a obszar inwestycji jest położony w otulinie form ochrony przyrody o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o ochronie przyrody lub gdy powierzchnia zabudowy nie jest mniejsza niż 2 ha w przypadku gdy obszar inwestycji nie jest położony w otulinie ww. form ochrony przyrody.

Mając na względzie przedstawione okoliczności sprawy sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. P.p.s.a. O kosztach postępowania postanowiono w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.