Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1102/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-10-25 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 25 października 2007r na posiedzeniu niejawnym wniosku H.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu .......2007r. skarżąca H.D. , działając przez adwokata P.S. , złożyła wraz ze skargą wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję .......Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] . wydaną w sprawie nakazu rozbiórki.

Skarżąca domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Wskazuje, iż jej sytuacja rodzinna i majątkowa nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Podnosi, iż wydaje miesięcznie około [....] zł na leczenie męża. Ponadto wskazuje koszty utrzymania w wysokości około [....] zł miesięcznie, a także koszty prowadzenia działalności gospodarczej w kwocie [....] zł.

Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Rodzina utrzymuje się z dochodu osiąganego przez wnioskodawczynię z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości [....] zł oraz emerytury w kwocie [....] zł, a także z renty męża skarżącej w wysokości [....] zł. A zatem łączne dochody 2 - osobowej rodziny wynoszą [....] zł.

Z oświadczenia skarżącej znajdującego się w aktach sprawy wynika także, iż posiada ona we współwłasności z mężem dom o pow. .....m2 oraz nieruchomość rolną o pow. .....ha.

W pierwszej kolejności Sąd pragnie zaznaczyć, iż powyższa sprawa nie należy do katalogu spraw wymienionych w przepisie art. 239 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwolnionych mocą ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Rozpoznając zatem merytorycznie wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, Sąd zważył, co następuje.

W ocenie Sądu, wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.

Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie, która wykaże, iż nie ma jakichkolwiek dochodów do pokrycia kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.

Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.

W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie uiścić należnego wpisu sądowego bez uszczerbku w koniecznym swoim utrzymaniu. Rodzina skarżącej posiada bowiem stały dochód z tytułu emerytury i renty, sama skarżąca prowadzi dochodową działalność gospodarczą. Strona wykazuje także znaczny majątek ( dom o pow. ..... m2, nieruchomość rolną o pow. .... ha ). Posiadanie majątku w zasadzie wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów, szczególnie w całości, zwłaszcza w sytuacji gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków brakuje bieżących środków finansowych.

Ponadto skarżąca podniosła co prawda, iż ponosi duże koszty związane z utrzymaniem i leczeniem męża, jednakże twierdzeń tych nie poparła żadnymi dokumentami je potwierdzającymi. Skoro zaś strona nie udokumentowała w jakikolwiek sposób wydatków związanych z zakupem np. leków, argument ten nie może mieć wpływu na ocenę jej stanu majątkowego.

W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę w szczególności powyżej przedstawione okoliczności, nie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające zwolnienie strony od konieczności uiszczenia kosztów sądowych. Tym bardziej, iż zgodnie z treścią art. 246 par. 1 pkt 2 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Strona skarżąca zaś, wnosząc skargę do sądu, winna się liczyć z tym , iż będzie zobowiązana do uiszczenia należnych wpisów i opłat sądowych. Przytoczone przez stronę we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności winny natomiast uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek utrzymania zaś koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w powołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Tymczasem rodzina wnioskodawczyni posiada stały, wysoki, pewny dochód i majątek, a skarżąca nie wykazała w żaden sposób ew. dodatkowych obciążeń budżetu domowego ( poza zwykłymi, który ponosi każdy właściciel nieruchomości czy ktoś, kto prowadzi własną działalność gospodarczą ), czy ew. nadzwyczajnych okoliczności, wydatków, które przemawiałyby dodatkowo za przyznaniem prawa pomocy. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, skarżąca działa przez profesjonalnego pełnomocnika, a zatem można przypuszczać, iż skoro stać ją na ustanowienie kwalifikowanego zastępcy procesowego z wyboru to będzie również w stanie ponieść należne koszty sądowe w sprawie.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych nie zostały zatem w sposób nie budzący wątpliwości wykazane i udowodnione. Strona bowiem zdawała sobie sprawę z tego, iż prowadząc proces sądowy będzie musiała uiszczać stosowne, wymagane ustawą koszty, i mogła w odpowiednim czasie poczynić oszczędności w domowym budżecie na ten cel. Nie można jednakże pominąć także tego, iż wyłożenie przez skarżącą kosztów jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).