Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 563/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję W. W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza nieważność decyzji W. W. z dnia (...) r. znak (...); 3. zasądza od W. W. na rzecz skarżącego W. N. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z (...) r., nr (...), Wojewoda (...) (dalej: "Wojewoda" lub "organ II instancji) – wskazując, że działa na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.; dalej w skrócie: "k.p.a.") w sprawie z odwołania W. N. (dalej: "Właściciel" lub "Skarżący") od decyzji Starosty M. z (...) r. znak: (...), mając na względzie wniesione przez E. O. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "Spółka" lub "Inwestor") i Właściciela skargi na decyzję Wojewody z (...) r., znak: (...)– orzekł:

"1. uwzględniam wniesione skargi w całości, uchylając własną decyzję z (...) r. znak: (...) w całości;

2. stwierdzam, iż działanie stanowiące przedmiot wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi, nie miało miejsca bez podstawy prawnej, ani z rażącym naruszeniem prawa."

W uzasadnieniu Wojewoda przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. W szczególności wskazał, że decyzją z (...) r. znak (...) Starosta M. (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej przedmiot własności W. N., uznawszy, że planowane przez Spółkę przedsięwzięcie polega na budowie (przebudowie) urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej i jako takie jest celem publicznym w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518, z późn. zm.; w skrócie: "u.g.n."), a ponadto jest zgodne z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem gospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą nr (...) Rady Miejskiej M. z dnia (...) r. (Dz. Urz. Woj. Wielk.(...); dalej jako: "Plan"). Na skutek odwołania wniesionego przez Właściciela, Wojewoda, decyzją z (...) r., uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z (...) r. w całości i orzekł reformatoryjnie co do istoty sprawy, odmawiając ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej działki nr (...) (obręb B.) z tego względu, iż Plan nie przewiduje lokalizacji przedmiotowej linii wysokiego napięcia na części tej działki wprost. Na decyzję Wojewody z (...) r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Poznaniu wniósł Inwestor, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 u.g.n. w zw. z § 71 ust. 1 pkt 2 oraz § 71 ust. 2 pkt 1 Planu, poprzez przyjęcie, że nie ziściła się przesłanka zgodności projektowanego zamierzenia inwestycyjnego z Planem, podczas gdy Plan takie zamierzenie przewiduje.

Decyzją autokontroIną z (...) r., wydaną w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., Wojewoda w całości uchylił własną decyzję z (...) r., podzielając wszystkie zarzuty wysłowione w skardze. Decyzja ta została zaskarżona do WSA w Poznaniu przez Właściciela i zawisła pod sygn. akt IV SA/Po 1232/14.

Dnia (...) r. Wojewoda wydal decyzję "w przedmiocie ponownego rozpoznania odwołania" Właściciela, mając na względzie, że w obiegu prawnym pozostawała ostateczna i wykonalna decyzja autokontrolna z (...) r. stwarzająca możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy.

Wyrokiem z 25 marca 2015 r. [sygn. akt IV SA/Po 1232/14 – uw. Sądu] WSA w Poznaniu uchylił decyzję autokontrolną Wojewody z (...) r. wyrażając pogląd, że autokontroli w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. dokonuje się nie w formie dwóch decyzji (tj. pierwszej uwzględniającej skargę w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. i drugiej ponownie rozpoznającej odwołanie na zasadzie art. 138 § 1 lub 2 k.p.a.), ale w formie jednej decyzji, gdzie organ jednocześnie ma uwzględnić skargę i załatwić sprawę. Wojewody podkreślił, że z uzasadnienia ww. wyroku wynika, iż WSA w Poznaniu dopuścił, że wydana zostać może ponowna decyzja autokontrolna, ale względem decyzji z (...) r., w której sentencji i uzasadnieniu znajdzie się jednocześnie to, co w uchylonej decyzji autokontrolnej z (...) r. oraz uchylanej nin. decyzją [z (...) r. – uw. Sądu] decyzji z (...) r.

Na ww. decyzję Wojewody z (...) r. skargi wnieśli Właściciel oraz Inwestor.

W przedstawionym stanie faktycznym Wojewoda uznał, że obie skargi są uzasadnione, gdyż zaskarżona decyzja z (...) r. nie odpowiada prawu z tego względu, iż organ II instancji dokonał remonstracji w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. własnego orzeczenia z (...) r. w formie dwóch, a nie jednej decyzji administracyjnej. Naruszenie owo dostrzegł WSA w Poznaniu w wyroku o sygn. akt IV SA/Po 1232/14, objaśniając, że taka forma działania była wadliwa i miała istotny wpływ na wynik sprawy. W efekcie Sąd uchylił decyzję autokontrolną z (...) r., a zatem wyeliminował podstawę prawną kolejnej decyzji: z (...) r.

Dalej Wojewoda stwierdził – mając na względzie treść art. 54 § 3 p.p.s.a. i jego wykładnię zaprezentowaną w wyroku o sygn. akt IV SA/Po 1232/14 – że uznaje wszystkie zarzuty Spółki oraz Właściciela za uzasadnione. Wskazał, że Właściciel zarzucił, iż decyzja Wojewody z (...) r. została wydana w warunkach, o jakich stanowi art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., a zatem jest nieważna. WSA w Poznaniu ww. wyrokiem uchylił bowiem decyzję autokontrolną z (...) r. i wstrzymał jej wykonalność, co oznacza, że organ II instancji rozstrzygnął merytorycznie ponownie o kwestii, co do której wypowiedział się w pozostającej w obiegu prawnym decyzji z (...) r. Wojewoda podzielił tę argumentację Właściciela przyznając, że decyzja z (...) r., wobec treści wyroku o sygn. akt IV SA/Po 1232/14, jest wadliwa i należy ją uchylić. Wojewoda przyznał także rację Spółce, że wydając decyzję z (...) r. dopuścił się naruszenia art. 54 § 3 p.p.s.a. polegającego na tym, iż decyzja ta nie uwzględnia w całości wniesionej skargi. Byłoby tak tylko wówczas, gdyby organ jednocześnie uchylił decyzję z (...) r. i orzekł jak w sentencji decyzji z (...) r. Tymczasem Wojewoda nieprawidłowo przeprowadził proces autokontroli – de facto zrobił to tak, że żadna z decyzji nie uwzględniała w całości skargi, a w szczególności decyzja z (...) r.

Ponadto Wojewoda wyjaśnił, że w punkcie drugim niniejszej decyzji autokontrolnej stwierdził, iż uchylona decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej, ani z rażącym naruszeniem prawa, gdyż, zdaniem organu, w tej sprawie nie wystąpiło oczywiste naruszenie prawa – tj. rażące – albowiem problem prawny, który wyłonił się przy okazji wydania uchylonej decyzji, dotyczył spornej w doktrynie i orzecznictwie kwestii właściwego sposobu stosowania art. 54 § 3 p.p.s.a.

W konkluzji Wojewoda stwierdził, że w sprawie zasadnym było skorzystanie z kompetencji przewidzianej przez art. 54 § 3 p.p.s.a., gdyż decyzja z (...) r. była nieprawidłowa. Zarazem wyjaśnił, że wydał jedynie decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję z (...) r. bez orzekania merytorycznie na nowo lub formalnie w drodze umorzenia, jak nakazywał WSA w Poznaniu w wyroku o sygn. akt IV SA/Po 1232/14, ze względu na specyfikę okoliczności, w jakich wydana została owa decyzja z (...) r., która stała się wadliwa z chwilą uchylenia decyzji autokontrolnej przez WSA i zaprezentowania przezeń określonej, wiążącej w myśl art. 153 p.p.s.a., wykładni prawa. Zdaniem Wojewody, dokonując uchylenia w trybie autokontroli decyzji z (...) r. nie było jednak możliwe jednoczesne wydanie orzeczenia "załatwiającego sprawę", gdyż takim rozstrzygnięciem jest wciąż pozostająca w obiegu prawnym decyzja z(...) r. W ocenie organu II instancji skutkiem niniejszej decyzji jest to, że decyzję z (...) r. traktować należy jako akt niebyły.

Skargę na opisaną decyzję autokontrolną Wojewody z (...) r. wniósł W. N., reprezentowany przez pełnomocnika, r.pr. A.S., który zarzucił naruszenie art. 132 § 1 k.p.a., gdyż Wojewoda wydał decyzję autokontrolną, która w całości nie spełniała żądania Skarżącego i nie zawierała rozstrzygnięcia kończącego merytorycznie postępowanie w sprawie. W rezultacie wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym wpisu oraz kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że uwzględnienie odwołania w całości polega na uchyleniu zakwestionowanej decyzji lub jej zmianie zgodnie z żądaniem strony zawartym w odwołaniu. Natomiast motywy wydania nowej decyzji winny być tożsame z argumentami podniesionymi w skardze. Niedopuszczalne jest więc wydanie decyzji autokontrolnej uwzględniającej skargi dwóch stron postępowania o przeciwstawnych interesach – jeżeli wywiedzione przez nie środki odwoławcze nie były tożsame co do treści oraz żądanego rozstrzygnięcia. W tym kontekście Skarżący podkreślił, że Wojewoda sygnalizuje, iż kolejna decyzja "ostateczna", którą wyda w związku z zaskarżoną niniejszą decyzją autokontrolną, będzie zmierzać do rozstrzygnięcia przeciwnego wobec stanowiska Skarżącego zawartego w "uwzględnionej w całości" skardze. Skoro Skarżący wskazał w skardze z (...) r., że podstawą niedopuszczalności wydania kolejnej decyzji w sprawie jest pozostawanie w mocy ostatecznej decyzji Wojewody z (...) r., to Wojewoda nie mógł uwzględniając jego skargę w trybie autokontrolnym doprowadzić do rozstrzygnięcia eliminującego z obrotu decyzję z (...) r. Decyzja autokontrolna powinna powodować zakończenie sprawy administracyjnej. Natomiast brak rozstrzygnięcia merytorycznego w tej sprawie powoduje, że po raz kolejny sprawa zostanie skierowana na ścieżkę drugoinstancyjną. Ponadto Skarżący zauważył, że wyrokiem o sygn. akt. IV SA/Po 1232/14 uchylono poprzednią decyzję autokontrolną Wojewody wydaną w tej samej sprawie właśnie z uwagi na brak rozstrzygnięcia merytorycznego. Zatem organ wydając zaskarżoną decyzję zignorował wytyczne zawarte w tym wyroku. W ocenie Skarżącego działania Wojewody mają na celu wyłącznie zaspokojenie oczekiwań procesowych Inwestora, przekraczają dopuszczalne ramy wydawania decyzji autokontrolnych i nie budzą zaufania do organów państwa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, zaś odnosząc się do wniosku Skarżącego o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, wniósł o rozpoznanie skargi na rozprawie w trybie zwykłym.

Na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. strona skarżąca podtrzymała wnioski i wywody skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzja Wojewody z (...) r. uchylająca własną decyzję tego organu z (...) r., w oparciu o przepis art. 54 § 3 p.p.s.a., czyli w trybie tzw. autokontroli. W myśl tego przepisu – w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji ((...) r.) – organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.

Zastosowanie przez skarżony organ tego trybu tzw. autokontroli jest dopuszczalne jedynie w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek, o jakich mowa w cytowanym przepisie, a w szczególności wymogów, by organ "uwzględnił skargę w całości", działając przy tym "w zakresie swojej właściwości". W konsekwencji należy przyjąć, że o ile każdorazowe rozważenie przez organ administracji, czy na skutek wniesionej skargi zachodzą przesłanki do uskutecznienia autokontroli, może być uznane za obowiązek organu, o tyle wydanie decyzji autokontrolnej już takim obowiązkiem nie jest. W szczególności organ powinien odstąpić od wydania decyzji autokontrolnej w sytuacji, gdy nie byłoby możliwe lub zasadne uwzględnienie skargi w całości, a zwłaszcza, gdyby jej uwzględnienie wykraczało poza "właściwość" (kompetencje orzecznicze) tego organu, względnie, gdyby skorzystanie z tego trybu nie przyczyniało się w konkretnym przypadku do realizacji podstawowego celu i funkcji instytucji samokontroli, jakim jest urzeczywistnienie zasady szybkości i prostoty postępowania.

Jak należy rozumieć przesłankę "uwzględnienia skargi w całości" wskazaną w art. 54 § 3 p.p.s.a., zostało objaśnione w zapadłym uprzednio w niniejszej sprawie (w znaczeniu materialnym) prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z 25 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1232/14, którym to wyrokiem zarówno orzekający w tej sprawie organ (Wojewoda), jak i niniejszy skład Sądu pozostawali związani na mocy art. 153 i art. 170 p.p.s.a. W wyroku tym wskazano, że "warunkiem skorzystania z uprawnienia do autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, a więc uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej". Uzupełniając to stanowisko należałoby podkreślić, że wyjątkowo w sytuacji, gdy wnioski skargi w sposób ewidentny nie korespondują z jej zarzutami – bo np. skarżący zarzuca nieważność zaskarżonej, ale we wnioskach żąda już "tylko" uchylenia tej decyzji – wówczas należałoby przyznać pierwszeństwo zarzutom skargi (jako tym jej elementom, które odnoszą się wprost do "istoty sprawy") i to przez ich pryzmat oceniać możliwość uwzględnienia skargi "w całości". Gdyby jednak uwzględnienie w pełni wszystkich zarzutów nie było w konkretnym przypadku usprawiedliwione (bo np. – pozostając przy powyższym przykładzie – zaskarżona decyzja jest wadliwa, ale nie w sposób skutkujący jej nieważnością), albo możliwe (bo np. skarżony organ nie jest władny stwierdzić nieważności zaskarżonej decyzji), wówczas, jak to już wyżej wskazano, organ winien odstąpić od wydawania decyzji autokontrolnej.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja Wojewody z (...) r. została wydana z naruszeniem art. 54 § 3 p.p.s.a. (a nie – jak błędnie zarzucono w skardze – art. 132 § 1 k.p.a.), poprzez jego niewłaściwe (nieuzasadnione) zastosowanie, a także art. 153 p.p.s.a., poprzez nierespektowanie przez organ II instancji ocen prawnych i wytycznych zawartych w zapadłym w tej sprawie wyroku o sygn. akt IV SA/Po 1232/14. Przemawiają za tym następujące względy.

Po pierwsze, uchylona przez Wojewodę zaskarżoną decyzją autokontrolną decyzja tego organu z (...) r. była w istocie też decyzją wydaną w trybie autokontroli. Stanowiła bowiem drugi etap (rozstrzygnięcie merytoryczne) niewłaściwej, bo dwuetapowej "procedury" autokontrolnej – jednoznacznie krytycznie ocenionej w wyroku o sygn. akt IV SA/Po 1232/14 – której pierwszy etap stanowiła uchylona tym wyrokiem decyzja Wojewody z (...) r. (uchylająca decyzję własną tego organu z (...) r.). Wojewoda dokonał więc w istocie autokontroli swej wcześniejszej decyzji autokontrolnej, czego nie sposób zaakceptować. Sąd w niniejszym składzie podziela bowiem wyrażony w doktrynie pogląd, w myśl którego w spawach, w których występują strony o sprzecznych interesach organ administracji publicznej nie może powtórnie skorzystać z kompetencji wynikających z art. 54 § 3 p.p.s.a. i w całości uwzględnić skargi wniesionej na decyzję autokontrolną. Specyfika sprawy nakazuje, aby taką skargę rozpatrzył sąd administracyjny, który może oczywiście uchylić decyzję wydaną na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. (zob.: T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2012, uw. 19 do art. 54; A. Krawiec, Autokontrola decyzji administracyjnej, Kraków 2012, s. 131). Trafności tego stanowiska najlepiej dowodzą okoliczności rozpoznawanej sprawy, w której błędne (i de facto zbędne, a wręcz szkodliwe) multiplikowanie przez organ II instancji procedur autokontrolnych doprowadziło do sytuacji, w której z początkowo jednej sprawy sądowoadministracyjnej – zainicjowanej skargą Inwestora na decyzję Wojewody z 14 sierpnia 2014 r. – "wypączkowało" już, jak dotychczas (co wiadomym jest Sądowi z urzędu), przynajmniej pięć takich spraw (o sygn. akt: II SA/Po 1155/14, IV SA/Po 1232/14, II SA/Po 405/15, IV SA/Po 562/15 i IV SA/Po 563/15). Stanowi to, oczywiście, całkowite zaprzeczenie idei funkcjonowania instytucji autokontroli, dla której uzasadnienia w literaturze upatruje się przede wszystkim w potrzebie realizacji zasady szybkości i prostoty postępowania (A. Krawiec, Autokontrola decyzji administracyjnej, Kraków 2012, s. 16 i tam przywołane piśmiennictwo).

Po drugie, wbrew twierdzeniom organu II instancji, zaskarżona decyzja nie uwzględniła wszystkich zarzutów zawartych w skardze Właściciela z (...) r. na decyzję Wojewody z (...) r. Skarżący zarzucił bowiem tej decyzji "nieważność polegającą na wydaniu decyzji w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.)". Uwzględnienie w pełni tego zarzutu wymagałoby stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Wojewody z (...) r. Tymczasem zaskarżoną decyzją organ II instancji swą decyzję z (...) r. "jedynie" uchylił. Uchylenie decyzji ostatecznej wywołuje tylko skutek ex nunc ("na przyszłość"), a więc nie może być utożsamiane ze stwierdzeniem nieważności takiej decyzji – skutkującym wszak ex tunc ("od chwili wydania"). Czynność uchylenia decyzji ostatecznej nie ma mocy wstecznej, a więc, wbrew twierdzeniom organu, nie pozwala takiej decyzji (tu: decyzji z (...) r.) traktować jako "akt niebyły". Taki skutek pociąga za sobą jedynie stwierdzenie nieważności decyzji. I tylko takie rozstrzygnięcie pozwalałoby ewentualnie uznać, że Wojewoda uwzględnił omawianą skargę Właściciela "w całości". Oceny tej nie zmienia fakt, że sama skarga zawierała obiektywnie błędny – bo nie korespondujący z podniesionym zarzutem nieważności – wniosek o "uchylenie" kwestionowanej decyzji. Treść rozstrzygnięcia autokontrolnego organu powinna bowiem odpowiadać randze zarzuconego przez skarżącego – i potwierdzonego przez organ – uchybienia, ocenianego wedle tych samych kryteriów orzeczniczych, jakie stosuje sąd administracyjny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 12 do art. 54). Tylko w takim przypadku może bowiem zostać osiągnięty cel instytucji autokontroli przewidzianej w art. 54 § 3 p.p.s.a., którym jest – jak wyjaśniono to już w wyroku o sygn. akt IV SA/Po 1232//14 – "umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania czy też przewlekłości działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę zgodności tego działania (lub braku działania czy też przewlekłości działania) z prawem [...]. Ten szczególny tryb uprawnia organ administracji publicznej do zastąpienia sądu administracyjnego w rozpoznaniu skargi. Tryb ten wymaga jednocześnie, aby wydana decyzja autokontrolna spełniała najwyższe standardy stosowania prawa tak, aby w jej rezultacie nie było już potrzeby dalszej kontroli sądowoadministracyjnej (...)." Inna sprawa, czy Wojewoda byłby w ogóle władny ("właściwy") stwierdzić w trybie autokontroli nieważność własnej decyzji z (...) r. Kwestia ta, wobec brzmienia art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz niejednolitych wypowiedzi doktryny i orzecznictwa formułowanych na jego kanwie, może być oceniana jako wysoce dyskusyjna (zwraca uwagę, że w katalogu dopuszczalnych rozstrzygnięć autokontrolnych przedstawionym w uzasadnieniu zapadłego w tej sprawie wyroku o sygn. akt IV SA/Po 1232/14 taka możliwość nie została ujęta). Kwestia ta nie wymagała jednak wiążącego rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu, gdyż Wojewoda w rozpoznawanej sprawie nieważności kontrolowanej decyzji nie stwierdzał. Poza tym należy podkreślić, że organ, w razie powzięcia wątpliwości co do możliwości stwierdzenia w konkretnym przypadku nieważności kwestionowanej decyzji w trybie autokontroli, winien raczej odstąpić od wydania decyzji autokontrolnej, aniżeli w jej ramach ograniczyć się do uchylenia kontrolowanego aktu.

Po trzecie, Wojewoda w zaskarżonej decyzji jedynie uchylając decyzję z (...) r. bez jednoczesnego orzeczenia co do meritum, nie zastosował się do wskazań i ocen zawartych w zapadłym w tej sprawie wyroku o sygn. akt IV SA/Po 1232/14, w którym jednoznacznie zostało stwierdzone, że "uwzględnienie w ramach autokontroli skargi na decyzję nie może się ograniczyć do uchylenia tego aktu. Organ ma bowiem obowiązek orzec w sposób ostateczny w sprawie administracyjnej (...)". Jeżeli więc, jak podnosi organ, z uwagi na szczególne okoliczności rozpoznawanej sprawy ("odżycie" ostatecznej decyzji z (...) r.) nie było możliwe oprócz uchylenia kontrolowanej decyzji równoczesne orzeczenie w sprawie co do jej istoty, to w świetle cytowanego, wiążącego stanowiska WSA w Poznaniu, prawidłowo działający organ winien odstąpić od wydania decyzji autokontrolnej, aniżeli w jej ramach ograniczyć się tylko do uchylenia decyzji z (...) r. W przywołanym wyroku nie nakazano bowiem organowi "wydania" kolejnej decyzji autokontrolnej, a jedynie polecono "ponownie rozważyć zasadność wydania decyzji autokontrolnej", przy czym z całokształtu uzasadnienia tego wyroku wynika, iż ówczesnemu składowi zapewne w ogóle nie było wiadomym, iż wcześniej Wojewoda wydał już także decyzję autokontrolną "merytoryczną" – tj. decyzję z (...) r. – gdyż w omawianym uzasadnieniu brak jakiejkolwiek wzmianki o tej decyzji.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z 29 maja 2015 r. (pkt 1 sentencji wyroku).

Ponieważ samo takie rozstrzygnięcie Sądu spowodowałoby "odżycie", uchylonej zaskarżoną decyzją, wadliwej decyzji Wojewody z (...) r., Sąd uznał za uzasadnione objęcie swoim rozstrzygnięciem – podejmowanym w granicach sprawy w rozumieniu art. 135 p.p.s.a. – także tej ostatniej decyzji. Godzi się nadmienić, że dopuszczalność stosowania art. 135 p.p.s.a. w sprawie ze skargi na decyzję autokontrolną i w efekcie możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego, jednym wyrokiem sądu pierwszej instancji, nie tylko wadliwej decyzji autokontrolnej, ale także poprzedzającej ją, wadliwej decyzji pierwotnej, nie budzi obecnie wątpliwości ani w orzecznictwie (por. wyroki NSA: z 23.07.2008 r., II OSK 817/07; z 16.02.2010 r., I OSK 1206/09; z 26.02.2013 r., II OSK 2027/11 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"), ani w doktrynie (zob. T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2012, uw. 27 do art. 54; A. Krawiec, Autokontrola decyzji administracyjnej, Kraków 2012, s. 145–146). Z uwagi na rodzaj wady, jaką obarczona była decyzja 04 marca 2015 r. – która, jak słusznie podniósł Skarżący i co trafnie przyznał Wojewoda, wyczerpywała przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. – Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., stwierdził nieważność tej decyzji (pkt 2 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.