Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1260/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4a pkt 29, art. 20 ust. 3, art. 21 ust. 1 i 3, art. 22 ust. 1, 4-4d i 6, art. 22a, art. 22b ust. 1, 3 i 4, art. 22c ust. 1, art. 26 ust. 1, 2e, 2g i 2h, art. 26b ust. 1, 3 i 4, art. 28b ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1406
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - t.j.
article: art. 119a, art. 191
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Piotr Przybysz, Protokolant sekretarz sądowy Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2021 r. sprawy ze skargi U. GmbH z siedzibą w Niemczech na odmowę wydania opinii o stosowaniu zwolnienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania opinii o stosowaniu przez płatnika zwolnienia z poboru zaliczek zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną odmowę wydania opinii o stosowaniu zwolnienia; 2) zasądza od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. na rzecz U. GmbH z siedzibą w Niemczech kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi niemieckiej spółki U. GmbH z siedzibą w H. w Niemczech (dalej: Strona, Spółka lub Skarżąca) jest odmowa wydania opinii dotyczącej uprawnienia płatnika K. sp. o. o. z siedzibą w W. (dalej: Płatnik) do zastosowania zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od dywidend oraz odsetek, wydana [...] marca 2021r. przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej jako "Naczelnik US" lub "organ pierwszej instancji").

Z akt sprawy wynikało, że wnioskiem z 18 lipca 2019 r. spółka wystąpiła o wydanie opinii o stosowaniu przez płatnika zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od dywidend wypłacanych na rzecz Skarżącej. We wniosku wskazano, że Spółka spełnia warunki określone w art. 21 ust. 3-9 oraz art. 22 ust. 4-6 ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (obecnie Dz.U.2020.1406 t.j., dalej: "u.p.d.o.p."). Przede wszystkim spółka jest rzeczywistym właścicielem odsetek i dywidend. Ponadto skorzystanie ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 3 oraz art. 22 ust. 4 ww. ustawy nie jest sprzeczne z przedmiotem ani celem tych przepisów, skorzystanie ze zwolnienia i z korzyści podatkowych nie jest głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji, a jednocześnie sposób działania nie był sztuczny; spółka prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby dla celów podatkowych. Spółka argumentowała, że ona i fundusz inwestycyjny, którym zarządza i który reprezentuje (U.(1) dalej: "Fundusz"), są traktowani jako jeden podatnik posiadający osobowość prawną. Podmioty te łączy szczególny węzeł prawny, z przepisów prawa niemieckiego wynika bowiem, że łącznie tworzą one instytucję wspólnego inwestowania. Fundusz zarządzany przez spółkę stanowi, według prawa niemieckiego, wyodrębniony majątek, którego formalnoprawnym właścicielem jest spółka. Spółka jest uznawana za niemieckiego rezydenta podlegającego opodatkowaniu w Niemczech od całości swoich dochodów, za takiego rezydenta uznawany jest także fundusz. Jednocześnie, w związku z brakiem osobowości prawnej funduszu, właścicielem udziałów w płatniku jest spółka, a co za tym idzie, za beneficjenta wszelkich świadczeń otrzymywanych na rzecz funduszu uznać należy także spółkę. Ponadto to spółka zarządzająca podejmuje decyzje o sposobie inwestowania środków funduszu i ponosi ryzyko ekonomiczne z uwagi na to, że jej wynagrodzenie uzależnione jest od wartości aktywów funduszu. Ponadto spółka nie jest pośrednikiem, przedstawicielem ani powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym prawnie lub faktycznie do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi. Spółka prowadzi rzeczywistą działalność w kraju siedziby, a jej działalność polega na reprezentowaniu funduszy inwestycyjnych, prowadzeniu w imieniu funduszy działalności inwestycyjnej w projekty nieruchomościowe, lokowaniu kapitału funduszy głównie na rynku nieruchomości. Działalność inwestycyjna oraz zarządzanie nabytymi nieruchomościami jest realizowane w sposób bezpośredni lub poprzez utworzone spółki celowe. Spółka może działać, m.in., jako inwestor, sprzedający, deweloper, wynajmujący i dostawca usług dla posiadanych przez siebie nieruchomości, może także udzielać pożyczek spółkom zależnym. Do wniosku WH-WOZ (1) Spółka załączyła dokumenty celem potwierdzenia spełnienia przez nią warunków zastosowania zwolnienia podatkowego w stosunku do dywidend i odsetek wypłacanych na jej rzecz.

2. W uzasadnieniu wymienionej na wstępie, zaskarżonej odmowy wydania opinii o zastosowaniu zwolnienia Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. powołał się na art. 3 ust. 2, art. 22 ust. 1, art. 22a, art. 26 ust. 1 i ust. 2e, art. 21 ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 2, art. 22 ust. 4, ust. 4b i ust. 4d, art. 26b ust. 3 i ust. 9, art. 28b ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.p. i stwierdził, że wypłacającym dywidendę jest spółka K. Sp. z o.o., mająca siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co potwierdzają dane z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Tym samym spełniony jest wymóg określony w art. 22 ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.p. Zgodnie ze stanowiskiem Wnioskodawcy przedstawionym we wniosku o wydanie opinii podatnikiem uzyskującym przychód z tytułu przedmiotowej dywidendy będzie Wnioskodawca, tj. U. GmbH z siedzibą w Niemczech. Jednocześnie wskazano we wniosku, że Wnioskodawca oraz Fundusz, którym on zarządza – U.(1) winny być traktowane jako jeden podatnik posiadający osobowość prawną. Według wyjaśnień zawartych we wniosku, zarówno Wnioskodawca, jak i Fundusz - nieposiadający osobowości prawnej - są uznawane za rezydentów podatkowych Niemiec. Z wyjaśnień złożonych przez Pełnomocnika Strony w piśmie z dnia 20.02.2020 r. (data wpływu: 20.02.2020 r.) wynika, że Fundusz prowadzi działalność inwestycyjną polegającą głównie na kupnie i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek oraz wynajmie powierzchni komercyjnych w posiadanych w nieruchomościach za pośrednictwem Spółki. W piśmie z dnia 18.06.2020 r. (data wpływu: 19.06.2020 r.) Pełnomocnik Wnioskodawcy wskazał, że dywidendy wypłacane przez K. Sp. z o.o. są uwzględniane w sprawozdaniu finansowym Funduszu, jako przychody ze spółek nieruchomościowych. ponieważ udziały w Spółce K. Sp. z o.o. są formalnie przypisane do aktywów Funduszu. Powyższe potwierdza sprawozdanie finansowe zarządzanego przez Wnioskodawcę funduszu – U.(1) - za rok podatkowy kończący się 30.09.2019 r., którego wybrane fragmenty wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski złożono przy piśmie z dnia 18.06.2020 r. Pełnomocnik Wnioskodawcy w ww. piśmie wskazał, że wypłata dywidendy dokonywana jest przez K. Sp. z o.o. na rachunek bankowy, którego właścicielem jest U. GmbH, co zdaniem Wnioskodawcy dokumentuje przykładowe potwierdzenie przelewu. Należy jednak wskazać, że przelew ten złożono wyłącznie w języku obcym, bez tłumaczenia przysięgłego na język polski, jedynie z komentarzami w języku polskim. W danych dotyczących właściciela rachunku bankowego podano zarówno dane Wnioskodawcy, jak i funduszu U.(1). W piśmie z dnia 18.06.2020 r. (data wpływu: 19.06.2020 r.) Pełnomocnik Wnioskodawcy wskazał, że dywidendy zostały uwzględnione w sprawozdaniu finansowym Funduszu w poz. 12 "Przychody ze spółek nieruchomościowych".

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego wskazał, że powyższe sprawozdanie oraz wyjaśnienia Pełnomocnika przedstawione w ww. piśmie potwierdzają, że przychód z tytułu przedmiotowych dywidend ujmowany jest w przychodach funduszu – U.(1), nie zaś U. GmbH. Fakt, że ostatecznym beneficjentem dywidend wypłacanych przez K. Sp. z o.o. jest Fundusz zarządzany przez Wnioskodawcę, nie zaś Wnioskodawca, potwierdziła także niemiecka administracja podatkowa w odpowiedzi udzielonej na wniosek tut. Organu, która wskazała wprost, że płatności z tytułu dywidend należą do wpływów / dochodów U.(1). W ocenie organu do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, zgodnie z brzmieniem art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p., konieczne jest, by uzyskującym dochód/przychód z tytułu dywidend była spółka. Zgodnie z art. 4a pkt 21 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ilekroć w ustawie jest mowa o spółce - oznacza to: a) spółkę posiadającą osobowość prawną, w tym także spółkę zawiązaną na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 2157/2001 z dnia 8 października 2001 r. w sprawie statutu spółki europejskiej (SE) (Dz. Urz. WE L 294 z 10.11.2001, str. 1. z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 4, str. 251), b) spółkę kapitałową w organizacji, c) spółkę komandytowo- akcyjną mającą siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, d) spółkę niemającą osobowości prawnej mającą siedzibę lub zarząd w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego tego innego państwa jest traktowana jak osoba prawna i podlega w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania. W przedmiotowej sprawie wątpliwości nie budzi fakt, że Wnioskodawca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (niem. "Gesellschaft". Beneficjentem dywidend, uzyskującym przychód jest fundusz inwestycyjny (instytucja wspólnego inwestowania), nieposiadający osobowości, który nie wypełnia definicji "spółki" określonej w art. 4a pkt 21 ww. ustawy. Zdaniem Naczelnika zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że spółką uzyskującą przychód z tytułu dywidend jest U. GmbH. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że uzyskującym przychód z tytułu przedmiotowych dywidend jest i będzie zarządzany przez Wnioskodawcę fundusz - U.(1), który ujmuje te dywidendy w swoich przychodach (sprawozdanie funduszu za 2019 r.). Przyjmując, zgodnie z wyjaśnieniami Pełnomocnika Strony przedstawionymi we wniosku, że na gruncie przepisów prawa niemieckiego Fundusz i Spółka łącznie tworzą instytucję wspólnego inwestowania, w świetle informacji uzyskanych od niemieckiej administracji podatkowej należy stwierdzić, że to Fundusz winien ubiegać się o wydanie opinii w sprawie ewentualnego zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych, gdyż to on jest beneficjentem dywidend. Nie został więc spełniony warunek, o którym mowa w art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. Zgodnie z informacją odpowiadającą odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, stan na dzień [...].03.2021 r. Wnioskodawca posiada 100% udziałów spółki K. Sp. z o.o. (wpis nr [...] z dnia [...].06.2018 r.). Jednakże, zgodnie ze sprawozdaniem finansowym funduszu U.(1) za rok podatkowy kończący się 30.09.2019 r., udziały w spółce K. Sp. z o.o. zostały ujęte w aktywach funduszu U.(1), co potwierdzają także informacje uzyskane od niemieckiej administracji podatkowej, która w swojej odpowiedzi podała, że udziały w K. Sp. z o.o. zostały nabyte z majątku Funduszu U.(1), zarządzanego przez U. GmbH i że Fundusz jest uprawniony do otrzymania dywidendy. Zatem w ocenie organu ww. udziały nabyte zostały przez Spółkę na rzecz Funduszu. Struktura, w jakiej funkcjonuje Spółka i Fundusz, jest analogiczna do instytucji zastępcy pośredniego (zastępcą pośrednim jest ten podmiot, który dokonuje czynności prawnej we własnym imieniu, ale na rachunek zastępowanego), funkcjonującej na gruncie polskich przepisów. Zastępca pośredni nabywa prawa i zaciąga zobowiązania we własnym imieniu. W dalszej kolejności ma je obowiązek przenieść na reprezentowanego, na podstawie łączącego ich stosunku cywilnoprawnego. Faktycznie Spółkę i Fundusz charakteryzuje wyodrębnienie organizacyjne i finansowe. Spółka i Fundusz funkcjonują w konstrukcji, w której Fundusz stanowi wyodrębnioną masę majątkową, którą na rachunek Funduszu zarządza Spółka. Aktywa Funduszu pozostają formalnie własnością Spółki, lecz są one utrzymywane całkowicie oddzielnie i zarządzane na rachunek funduszu. W konsekwencji, formalnym udziałowcem polskiej spółki z o.o., w którą zainwestował Fundusz, jest Spółka. Spółka figuruje w Krajowym Rejestrze Sądowym jako udziałowiec spółki z o.o., w którą Fundusz zainwestował środki finansowe. Jednakże, występując jako udziałowiec tej spółki. Spółka działa we własnym imieniu, lecz na rachunek Funduszu. W konsekwencji, również przychody osiągane od polskiej spółki z o.o. stanowią faktycznie przychody Funduszu, a nie Spółki. Fundusz - przez działającą w imieniu własnym, lecz na rachunek Funduszu Spółkę - prowadzi zatem działalność inwestycyjną w oparciu o środki finansowe inwestorów zbierane przez emisję jednostek uczestnictwa. Fundusz, przez reprezentującą go Spółkę, lokuje kapitał, m.in. nabywając udziały w spółkach z o.o. inwestujących na rynku polskim. Spółka nie ujawnia w swoich sprawozdaniach finansowych aktywów Funduszu, jak również przychodów uzyskanych i kosztów poniesionych w związku z inwestycjami dokonanymi na rzecz Funduszu. Wynika to z faktu, że Spółka, pomimo że z prawnego punktu widzenia pozostaje formalnym udziałowcem polskiej spółki z o.o., nie jest jej "ekonomicznym właścicielem", tzn. nie jest uprawniona do czerpania pożytków generowanych przez te aktywa. Pożytki te przysługują Funduszowi.

Reasumując Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego stwierdził, że faktycznym właścicielem udziałów w spółce K. Sp. z o.o. jest Fundusz U.(1) zarządzany przez U. GmbH z siedzibą w Niemczech. Tym samym nie zostały spełnione wymogi określone w art. 22 ust. 4 pkt 3, ust. 4a oraz ust. 4d u.p.d.o.p.

Organ ustalił także, że Skarżąca wraz z Funduszem jako podmiot wspólnego inwestowania nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym przewidzianego dla funduszy, co potwierdziła niemiecka administracja podatkowa w odpowiedzi na zapytanie tut. Urzędu.

Mimo powyższego ustalenia organ stanął jednakże na stanowisku, że tym przypadku, to nie Skarżąca jest faktycznym właścicielem udziałów w spółce K. Sp. z o.o., a co za tym idzie dywidendy. Zgromadzone w sprawie dowody wskazują, że faktycznym właścicielem udziałów w spółce wypłacającej dywidendę, a co za tym idzie rzeczywistym beneficjentem tej dywidendy, jest zarządzany przez Spółkę fundusz U.(1). Z tego względu fakt spełnienia przez Wnioskodawcę warunku określonego w art. 22 ust. 4 pkt 4 uu.p.d.o.p. nie ma znaczenia dla ewentualnego przyznania zwolnienia wynikającego z art. 22 ust. 4 ww. ustawy.

W kwestii spełnienia warunku wynikającego z art. 22 ust. 6 ww. ustawy organ zauważył, że wprawdzie Skarżąca funkcjonuje w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (niem. "Gesellschaft mit beschrankter Haftung"), utworzonej według niemieckiego prawa, co wynika m.in. z wypisu z rejestru handlowego [...] przy Sądzie Rejonowym w H. [...], dołączonego jako załącznik do wniosku o wydanie opinii, jednakże pozostaje to bez znaczenia w świetle dokonanych ustaleń dotyczących faktycznego (rzeczywistego) beneficjenta dywidend. Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie występują negatywne przesłanki do wydania opinii o stosowaniu zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od dywidend wypłacanych na rzecz Wnioskodawcy, o których mowa w art. 26b ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.d.o.p. tj.: nie zostały spełnione przez podatnika warunki określone w art. 22 ust. 4 pkt 2 i 3, ust. 4a oraz ust. 4d u.p.d.o.p., z uwagi na to, że w przedmiotowym stanie faktycznym rzeczywistym beneficjentem dywidend jest zarządzany przez U. GmbH fundusz U.(1), a nie Wnioskodawca, co potwierdzają dowody wskazane powyżej; istnieją uzasadnione wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonego do akt sprawy oświadczenia podatnika, że jest rzeczywistym właścicielem należności. W świetle złożonych sprawozdań finansowych zarządzanego przez Wnioskodawcę Funduszu oraz informacji uzyskanych od niemieckiej administracji podatkowej rzeczywistym odbiorcą należności z tytułu dywidend jest zarządzany przez Wnioskodawcę fundusz inwestycyjny, a nie Wnioskodawca.

3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na odmowę wydania opinii Strona zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 22 ust. 4-4d i 6 w zw. z art. 26 ust. 2g i 2h, art. 26b ust. 1 i art. 28b ust. 2 pkt 1 ustawy o CIT i w konsekwencji przyjęcie, że w celu skorzystania z prawa do zwolnienia dywidendy z podatku u źródła należy weryfikować, czy udziałowiec jest rzeczywistym właścicielem wypłaconej mu dywidendy;

2) przepisów postępowania, tj. art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i w sposób oczywisty sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie że uzyskującym przychód z tytułu dywidendy nie jest spółka, tylko zarządzany przez nią fundusz oraz, że faktycznym właścicielem udziałów w płatniku jest fundusz zarządzany przez spółkę i że wskutek tego nie zostały spełnione warunki określone w art. 22 ust. 4 pkt 2, pkt 3, ust. 4a oraz ust. 4d ustawy o CIT.

Powołując się na powyższe naruszenia, Skarżąca wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej odmowy wydania opinii o zwolnieniu w całości oraz zobowiązanie Naczelnika US do wydania opinii o stosowaniu przez płatnika zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych od dywidend oraz odsetek wypłacanych na podstawie umowy pożyczki zawartej przez spółkę z płatnikiem,

2) zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym w szczególności kosztów zastępstwa procesowego.

4. W odpowiedzi na skargę, Naczelnik US wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane stanowisko. Organ wskazał, że nie kwestionuje istnienia specyficznej konstrukcji prawnej łączącej Skarżącą z zarządzanym przez nią funduszem. Niemniej, zdaniem organu, należy mieć na uwadze, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia ze środkami pochodzącymi z majątku własnego Skarżącej, a ze środkami pochodzącymi z wyodrębnionego majątku, zarządzanego przez skarżącą, funduszu. Organ argumentował, że dla instytucji wspólnego inwestowania adresowane są w u.p.d.o.p. inne zwolnienia, przewidziane w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz, od 1 stycznia 2017r. - w art. 17 ust. 1 pkt 58 ww. ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługiwała na uwzględnienie.

5. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy). Zgodnie z treścią art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest odmowa wydania opinii o stosowaniu zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego uregulowana w art. 26b u.p.d.o.p. Zgodnie z treścią art. 26b ust. 4 u.p.d.o.p. na odmowę wydania opinii o stosowaniu zwolnienia przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. O prawie tym organ podatkowy informuje wnioskodawcę w pouczeniu odmowy wydania opinii o stosowaniu zwolnienia.

6. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy tego, czy Spółka spełnia warunki określone w art. 22 ust. 4-6 u.p.d.o.p. oraz czy jest rzeczywistym właścicielem dywidend? Spółka podała, że spełnia warunek bycia rzeczywistym właścicielem należności w rozumieniu art. 4a pkt 29 ustawy. Skarżąca wskazała, że Spółka i fundusz inwestycyjny, którym Spółka zarządza i który reprezentuje (U.(1), dalej: Fundusz), są traktowani jako jeden zbiorowy podatnik (instytucja wspólnego inwestowania). Podejście to wynika ze szczególnego węzła prawnego łączącego spółki zarządzające i zarządzane przez nie fundusze. Z przepisów prawa niemieckiego wynika bowiem, że Spółka i Fundusz łącznie tworzą instytucję wspólnego inwestowania i funkcjonowanie odrębne tych podmiotów jako instytucji inwestowania nie byłoby możliwe. Dodatkowo Spółka na podstawie niemieckich przepisów prawa inwestycyjnego reprezentuje i zarządza Funduszem, stanowiącym wyodrębniony majątek, którego formalno-prawnym właścicielem - z uwagi na specyficzną konstrukcję prawną Funduszu oraz obowiązujące uwarunkowania polskiego systemu prawnego - jest w Polsce Spółka. Spółka wskazała, że jest ona uznawana za niemieckiego rezydenta podlegającego opodatkowaniu w Niemczech od całości swoich dochodów, za takiego rezydenta uznawany jest także Fundusz. Jednocześnie Spółka wskazała, ze wyniku niemożności funkcjonowania Funduszu samodzielnie oraz nierozłącznego charakteru Funduszu i Spółki za beneficjenta wszelkich świadczeń otrzymywanych na rzecz Funduszy uznać należy Spółkę (w zakresie, w jakim reprezentuje Fundusz). Skarżąca jako spółka zarządzająca podejmuje decyzje o sposobie inwestowania środków przypisanych do Funduszu i ponosi ryzyko ekonomiczne z uwagi na fakt, iż jej wynagrodzenie uzależnione jest od wartości aktywów Funduszu. Ponadto Spółka uważała, że nie spełnia definicji pośrednika, przedstawiciela, powiernika lub innego podmiotu zobowiązanego prawnie lub faktycznie do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi. Spółka wskazała, że prowadzi rzeczywistą działalność w kraju siedziby. Działalność Spółki polega na reprezentowaniu funduszy inwestycyjnych, prowadzeniu w imieniu funduszy działalności inwestycyjnej w projekty nieruchomościowe, lokowaniu kapitału funduszy głównie na rynku nieruchomości. Działalność inwestycyjna oraz zarządzanie nabytymi nieruchomościami jest realizowane w sposób bezpośredni lub poprzez utworzone spółki celowe. Spółka może działać m.in. jako inwestor, sprzedający, deweloper, wynajmujący i dostawca usług dla posiadanych przez siebie nieruchomości, może także udzielać spółkom zależnym pożyczek. Na podkreślenie zasługuje także to, że Skarżąca zaznaczyła, że skorzystanie ze zwolnienia z podatku u źródła określonego w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. jest sprzeczne z przedmiotem lub celem tych przepisów, skorzystanie ze zwolnienia i korzyści podatkowych nie jest głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji, a jednocześnie sposób działania nie był sztuczny. Spółka podała też, że prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby dla celów podatkowych. Do złożonego wniosku WH-WOZ Spółka załączyła dokumenty mające potwierdzić spełnienie przez Spółkę warunków zastosowania zwolnienia w stosunku do dywidend wypłacanych na rzecz Spółki. Dodatkowo, odpowiadając na wezwania Naczelnika, Spółka przedstawiała dodatkowe dowody i wyjaśnienia. Do materiału dowodowego włączono też informacje uzyskane na wniosek Naczelnika od niemieckiej administracji podatkowej dotyczące Spółki oraz zarządzanego przez nią Funduszu.

7. Organ podatkowy przeciwnie do Skarżącej uznał, że nie spełnia ona przesłanek do zastosowania zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w odniesieniu do dywidend wypłacanych na rzecz Spółki. W ocenie organu w sprawie nie jest spełniony warunek określony w art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p., zgodnie z którym do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania dywidendy z podatku u źródła, konieczne jest by uzyskującym przychód z tytułu dywidend była spółka. Zdaniem Naczelnika za ostatecznego beneficjenta przychodów z tytułu dywidendy należy uznać Fundusz. Według Naczelnika, Spółkę i Fundusz charakteryzuje wyodrębnienie organizacyjne i finansowe. Spółka i Fundusz funkcjonują w konstrukcji, w której Fundusz stanowi wyodrębnioną masę majątkową, którą na rachunek Funduszu zarządza Spółka. Aktywa Funduszu pozostają formalnie własnością Spółki, lecz są one utrzymywane całkowicie oddzielnie i zarządzane na rachunek Funduszu. Występując jako udziałowiec Płatnika, Spółka działa we własnym imieniu, lecz na rachunek Funduszu. W konsekwencji, również przychody osiągane z polskiej spółki z o.o. stanowią faktycznie przychody Funduszu, a nie Spółki. Spółka nie ujawnia w swoich sprawozdaniach finansowych aktywów Funduszu, jak również przychodów uzyskanych i kosztów poniesionych w związku z inwestycjami dokonanymi na rzecz Funduszu. Uwzględniając powyższe, Naczelnik stwierdził, że w niniejszej sprawie występują negatywne przesłanki do wydania opinii o stosowaniu zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w odniesieniu do dywidend wypłacanych na rzecz Spółki, o których mowa w art. 26b ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy.

8. Sąd w przedmiotowym sporze przyznał rację Skarżącej spółce, uznając ją tym samym za uprawniona do otrzymania opinii o stosowaniu zwolnienia z zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych.

9. Ramy prawne: zgodnie z art. 3 ust. 2 u.p.d.o.p. podatnicy, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 22 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że co do zasady podatek dochodowy od określonych w art. 7b ust. 1 pkt 1 przychodów z dywidend oraz innych przychodów (dochodów) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustala się w wysokości 19% uzyskanego przychodu (dochodu). Zgodnie z art. 22a ww. ustawy przepisy art. 20-22 stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Kluczową jednak rolę w rozstrzygnięciu sporu pełnią regulacje umowy międzynarodowej o unikaniu podwójnego opodatkowania, w tym przypadku umowy pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec z dnia 14 maja 2003 r. Przepisy poszczególnych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawierają rozwiązania szczególne wobec przepisów ustaw podatkowych i na podstawie art. 91 Konstytucji RP mają pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Z art. 91 wynika natomiast, że ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Z obowiązywaniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania wiążą się dla podatników korzyści, takie jak m.in. redukcja stawki podatku u źródła. Jednak z przywilejów wynikających z umowy mogą korzystać wyłącznie podmioty uprawnione.

Stosownie do art. 26 ust. 1 ww. ustawy, osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym obowiązującym u wypłacającego te należności łącznie kwoty 2.000.000 zł na rzecz tego samego podatnika, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2, 2b i 2d, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat, z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e. Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania siedziby podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji. Przy weryfikacji warunków zastosowania stawki podatku innej niż określona w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1, zwolnienia lub warunków niepobrania podatku, wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, płatnik jest obowiązany do dochowania należytej staranności. Przy ocenie dochowania należytej staranności uwzględnia się charakter oraz skalę działalności prowadzonej przez płatnika. Z kolei, art. 26 ust. 2e ww. ustawy stanowi, że jeżeli łączna kwota należności wypłacanych z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1, osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami są obowiązane jako płatnicy pobrać, z zastrzeżeniem ust. 2g, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat według stawki podatku określonej w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 od nadwyżki ponad kwotę, o której mowa w ust. 1:

z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e;

2) bez możliwości niepobrania podatku na podstawie właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, a także bez uwzględniania zwolnień lub stawek wynikających z przepisów szczególnych lub umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Natomiast zgodnie z art. 26 ust. 2g tej ustawy, w przypadku należności, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 lub art. 22 ust. 1, wypłacanych na rzecz spółki, o której mowa odpowiednio w art. 21 ust. 3 pkt 2 lub art. 22 ust. 4 pkt 2, albo zagranicznego zakładu takiej spółki, jeżeli łączna kwota należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1, wypłacona temu podatnikowi w obowiązującym u płatnika roku podatkowym przekracza kwotę 2.000.000 zł osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej dokonujące wypłat tych należności mogą zastosować zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 3 lub art. 22 ust. 4, na podstawie obowiązującej opinii o stosowaniu zwolnienia, o której mowa w art. 26b.

Stosownie do art. 26b ust. 1 u.p.d.o.p., organ podatkowy na wniosek złożony przez podmiot, o którym mowa w art. 28b ust. 2, wydaje. pod warunkiem wykazania przez wnioskodawcę spełnienia przez podatnika warunków określonych w’ art. 21 ust. 3-9 lub art. 22 ust. 4-6, opinię o stosowaniu przez płatnika zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od wypłacanych na rzecz tego podatnika należności, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 lub art. 22 ust. 1 (opinia o stosowaniu zwolnienia). W myśl art. 26b ust. 3 tej ustawy odmawia się wydania opinii o stosowaniu zwolnienia w przypadku: niespełnienia przez podatnika warunków określonych w art. 21 ust. 3-9 lub art. 22 ust. 4- 6; istnienia uzasadnionych wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonej do wniosku dokumentacji lub oświadczenia podatnika, że jest rzeczywistym właścicielem należności; istnienia uzasadnionego przypuszczenia wydania decyzji z zastosowaniem art. 119a Ordynacji podatkowej, środków ograniczających umowne korzyści lub art. 22c, przy czym w przypadku uzasadnionego przypuszczenia wydania decyzji z zastosowaniem art. 119a Ordynacji podatkowej lub środków ograniczających umowne korzyści przepis art. 14b § 5c tej ustawy stosuje się odpowiednio; istnienia uzasadnionego przypuszczenia, że podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 2, nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w kraju siedziby tego podatnika dla celów podatkowych, przy czym przepis art. 24a ust. 18 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 26b ust. 9 ww. ustawy, w zakresie nieuregulowanym w ust. 1-8 stosuje się odpowiednio przepisy art. 28b ust. 2, 3, 5-8 i 11 oraz przepisy art. 120. art. 121 § 1. art. 125, art. 126, art. 129, art. 130. art. 135, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2, art. 170, art. 171, art. 208, art. 213 w zakresie uzupełniania lub sprostowania pouczenia co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego, art. 214, art. 215 oraz działu IV rozdziałów 3a. 5, 6, 7, 10, 11, 14, 16 i 23 Ordynacji podatkowej.

Art. 28b ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy stanowi, że wniosek o zwrot podatku (w tym przypadku odpowiednio: wniosek o wydanie opinii o stosowaniu zwolnienia) może złożyć podatnik, w tym podatnik, o którym mowa w art. 3 ust. 2, który w związku z uzyskaniem należności, od której został pobrany podatek, osiąga przychód podlegający opodatkowaniu zgodnie z przepisami niniejszej ustawy. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 4 ww. ustawy, zwalnia się od podatku dochodowego przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. a, f oraz j, z wyjątkiem dochodów uzyskiwanych przez komplementariusza z tytułu udziału w zyskach spółki, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki: wypłacającym dywidendę oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest spółka mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; uzyskującym dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w pkt 1, jest spółka podlegająca w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania; spółka, o której mowa w pkt 2, posiada bezpośrednio nie mniej niż 10 % udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 1; spółka, o której mowa w pkt 2, nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania.

Stosownie do art. 22 ust. 4a ww. ustawy, zwolnienie, o którym mowa w ust. 4, ma zastosowanie w przypadku, kiedy spółka uzyskująca dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada udziały (akcje) w spółce wypłacającej te należności w wysokości, o której mowa w ust. 4 pkt 3. nieprzerwanie przez okres dwóch lat.

Z kolei art. 22 ust. 4b tej ustawy stanowi, iż zwolnienie to ma również zastosowanie w przypadku, gdy okres dwóch lat nieprzerwanego posiadania udziałów (akcji), w wysokości określonej w ust. 4 pkt 3, przez spółkę uzyskującą dochody (przychody) z tytułu udziału w zysku osoby prawnej mającej siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, upływa po dniu uzyskania tych dochodów (przychodów). W przypadku niedotrzymania warunku posiadania udziałów (akcji), w wysokości określonej w ust. 4 pkt 3, nieprzerwanie przez okres dwóch lat spółka, o której mowa w ust. 4 pkt 2, jest obowiązana do zapłaty podatku, wraz z odsetkami za zwłokę, od dochodów (przychodów) określonych w ust. 1 w wysokości 19% dochodów (przychodów) do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym utraciła prawo do zwolnienia. Odsetki nalicza się od następnego dnia po dniu, w którym po raz pierwszy skorzystała ze zwolnienia.

Zgodnie zaś z art. 22 ust. 4d ww. ustawy, zwolnienie, o którym mowa w ust. 4, stosuje się: jeżeli posiadanie udziałów (akcji), o których mowa w ust. 4 pkt 3, wynika z tytułu własności; w odniesieniu do dochodów uzyskanych z udziałów (akcji) posiadanych na podstawie tytułu: własności, innego niż własność, pod warunkiem, że te dochody (przychody) korzystałyby ze zwolnienia, gdyby posiadanie tych udziałów (akcji) nie zostało przeniesione.

Natomiast stosownie do art. 22 ust. 6 ww. ustawy, przepisy ust. 4-4d stosuje się odpowiednio również do podmiotów wymienionych w załączniku nr 4 do ustawy. Art. 22c ust. 1 u.p.d.o.p. stanowi, że przepisów art. 20 ust. 3. art. 21 ust. 3 oraz art. 22 ust. 4 nie stosuje się, jeżeli skorzystanie ze zwolnienia określonego w tych przepisach było: sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem tych przepisów; głównym lub jednym z głównych celów dokonania transakcji lub innej czynności albo wielu transakcji lub innych czynności, a sposób działania był sztuczny.

10. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że z wnioskiem o wydanie opinii o stosowaniu zwolnienia wystąpił U. GmbH jako podatnik, który, według wniosku, będzie partycypował za pośrednictwem dywidendy w zysku wypracowanym przez spółkę zależną, tj. K. Sp. z o.o. z siedzibą w Polsce. Dywidendy, które będzie otrzymywał Wnioskodawca, podlegają opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem- dochodowym od osób prawnych, co wynika z art. 22 ust. 1 ww. ustawy. Z uzasadnienia odmowy wydania opinii wynika, że Spółka nie spełnia wskazanych w art. 22 ust. 4 pkt 2 i 3, ust. 4a i 4d u.p.d.o.p. warunków do zastosowania zwolnienia z opodatkowania dywidendy wypłaconej przez Płatnika, z uwagi na fakt, że Spółka nie jest rzeczywistym beneficjentem dywidendy. Jednakże jak słusznie zaakcentowała Skarżąca u.p.d.o.p. nie uzależnia możliwości zastosowania zwolnienia ze zryczałtowanego podatku wypłaconej dywidendy od warunku by Spółka była jej rzeczywistym beneficjentem. Jedyne warunki konieczne do zastosowania zwolnienia dywidendy z podatku u źródła wynikają z art. 22 ust. 4-4d i 6 u.p.d.o.p., a w tym katalogu brak jest warunku, by odbiorca dywidendy był jej rzeczywistym właścicielem Zatem jeżeli podatnik dopełnił wymagań tam zawartych to nie jest zobligowany do wypełnienia żadnych innych przesłanek. Z art. 26b ust. 1 w zw. z art. 28b ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.p., które określają komu przysługuje prawo do złożenia wniosku o wydanie opinii o zwolnieniu, także nie wynika, że w przypadku dywidendy odbiorca powinien być jej rzeczywistym właścicielem. Również art. 26 ust. 2g i 2h ustawy odwołują się do warunków opisanych w 22 ust. 4-4d i 6 u.p.d.o.p., wśród których nie ma wymogu by odbiorca płatności z tytułu dywidendy był jej rzeczywistym właścicielem. Podsumowując, przepisy, które dotyczą wydania opinii o zwolnieniu, odnoszą się jedynie do warunków wskazanych w art. 22 ust. 4-4d i 6 u.p.d.o.p., wśród których brak jest wymogu by odbiorca dywidendy był jej rzeczywistym właścicielem.

11. Obowiązek badania czy otrzymujący dywidendę jest jej rzeczywistym właścicielem jest sprzeczny z konstrukcją dywidendy. Trudno sobie wyobrazić sytuację, w której podmiot otrzymujący dywidendę nie jest jej właścicielem. Podmiot otrzymuje dywidendę z tego tytułu, że jest udziałowcem w spółce. W przedmiotowej sprawie posiadanie przez Spółkę udziałów w Płatniku wynika z tytułu własności. Spółka jest prawnym właścicielem udziałów oraz figuruje w KRS jako 100% udziałowiec Płatnika. Naczelnik rozpatrując wniosek o wydanie opinii powinien zweryfikować okoliczności, które zwalniają dywidendę z opodatkowania, ale nie ma obowiązku badania warunków, które nie wynikają z przepisów. Biorąc pod uwagę powyższe, rozpatrując wniosek o wydanie opinii w zakresie wypłat dywidendy Naczelnik powinien zweryfikować jedynie warunki z art. 22 ust. 4-4d i 6 u.p.d.o.p.

12. Tym samym w ocenie Sądu organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. art. 22 ust. 4-4d i 6 w zw. z art. 26 ust. 2g i 2h oraz art. 26b ust. 1 w zw. z art. 28b ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.p. i w konsekwencji przyjęcie, że w że w celu skorzystania z prawa do zwolnienia dywidendy z podatku u źródła, należy weryfikować czy udziałowiec jest rzeczywistym właścicielem wypłaconej mu dywidendy, co doprowadziło do Odmowy wydania opinii w zakresie zwolnienia dywidendy z podatku u źródła. Powyższego nie zmienia brzmienie art. 26b ust. 3 pkt 2, stosownie do którego odmawia się wydania opinii o stosowaniu zwolnienia w przypadku istnienia uzasadnionych wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonej do wniosku dokumentacji lub oświadczenia podatnika, że jest rzeczywistym właścicielem należności. Przepis art. 26b ust. 3 pkt 2 ustawy jest przepisem proceduralnym. Nie kreuje on obowiązku przygotowania przez odbiorcę dywidendy oświadczenia, że jest rzeczywistym właścicielem należności. Przepis ten jedynie określa, że w przypadku gdyby takie oświadczenie było wymagane, to należy zweryfikować czy jego zgodność ze stanem rzeczywistym nie budzi wątpliwości. Zdaniem Sądu Spółka jako właściciel udziałów w Płatniku spełnia wszelkie wymagane przez 22 ust. 4-4d i 6 u.p.d.o.p. warunki do zastosowania zwolnienia od podatku dochodowego przychodów z tytułu udziału w zyskach Płatnika i w konsekwencji powinna otrzymać opinię o zwolnieniu.

13. Naczelnik nie uwzględnił w przedmiotowej sprawie specyfiki organizacyjno-prawnej Spółki działającej jako spółka zarządzająca Funduszem jako wyodrębnionym zespołem aktywów. Wydaje się jednakże niesporne, że organ był świadomy w sprawie, że fundusze niemieckie w formie wyodrębnionego majątku wraz ze spółkami zarządzającymi traktowane są jako jeden podatnik posiadający osobowość prawną, co wynika ze szczególnego węzła prawnego łączącego fundusze oraz spółki nimi zarządzające. Instytucja wspólnego inwestowania może funkcjonować jako połączenie osoby prawnej (spółki zarządzającej) i funduszu, będącego wyodrębnioną masą majątkową, nie będącego osobą prawną, ani nawet jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej. Na podstawie prawa niemieckiego, Spółka i Fundusz stanowią instytucję inwestującą środki powierzone przez inne podmioty. Z regulacji tych wynika, że Spółka i Fundusze łącznie tworzą instytucję wspólnego inwestowania i funkcjonowanie odrębne tych podmiotów jako instytucji inwestowania w świetle prawa niemieckiego, nie byłoby możliwe. W ramach swojej działalności Spółka zarządza Funduszem stanowiącym wyodrębniony majątek, którego formalno-prawnym właścicielem, z uwagi na specyficzną konstrukcję prawną Funduszy oraz obowiązujące uwarunkowania polskiego systemu prawnego, jest w Polsce Spółka. Wyrazem szczególnego węzła prawnego, jaki łączy Spółkę i zarządzany przez nią Fundusz jest fakt, że udziały w Płatniku zostały nabyte przez Spółkę we własnym imieniu, ale na rzecz Funduszu. Fundusz niemiecki z polskiej perspektywy podatkowej należy postrzegać jako łączną strukturę nieposiadającego osobowości prawnej (ani struktury organizacyjnej) Funduszu i Spółki zarządzającej tym Funduszem (posiadającej struktury organizacyjne, zaplecze personalne, osobowość prawną, zdolność do czynności prawnych), które łącznie tworzą instytucję wspólnego inwestowania. Spółka na podstawie niemieckich przepisów prawa inwestycyjnego reprezentuje bowiem i zarządza Funduszem, jest też formalno-prawnym właścicielem aktywów Funduszu z uwagi na jego specyficzną konstrukcję prawną oraz brak analogicznych przepisów w polskim prawodawstwie które korespondowałyby z rozwiązaniami niemieckimi. Spółka ma siedzibę oraz zarząd na terenie Niemiec. Na podkreślenie zasługuje także to, że Skarżąca działa w formie spółki kapitałowej (niemieckie GmbH jest odpowiednikiem polskiej sp. z o.o.), podlegającej w Niemczech opodatkowaniu podatkiem CIT od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania (niemiecka rezydencja podatkowa). Analogicznie Fundusz posiada siedzibę w Niemczech, dlatego też jest uznawany za niemieckiego rezydenta podatkowego podlegającego opodatkowaniu od całości swoich dochodów (nieograniczony obowiązek podatkowy), bez względu na miejsce ich osiągania. Fundusz należy postrzegać jako wyodrębniony zbiór aktywów zarządzanych przez Spółkę. Nie może on funkcjonować w sposób samodzielny i niezależnie od Spółki, ponieważ jest on konstrukcją prawną nierozłącznie związaną ze Spółką jako spółką zarządzającą. Fundusz nie posiada osobowości prawnej, zdolności prawnej, zdolności do czynności prawnych, struktury organizacyjnej (organów decyzyjnych), nie zatrudnia także pracowników. Fundusz nie posiada zatem wyodrębnienia organizacyjnego, które pozwalałoby mu na prowadzenie działalność inwestycyjnej. Zgodnie z przepisami niemieckimi, wszelkie czynności zarządcze w imieniu Funduszu wykonuje Spółka, która podejmuje kluczowe decyzje w zakresie realizowanych inwestycji, decyduje o ponoszeniu wydatków. Spółka prowadzi rzeczywistą działalności gospodarczą w kraju siedziby polegającą na zarządzaniu aktywami Funduszu i posiada do tego adekwatne zasoby kadrowe, lokalowe oraz wyposażenie do prowadzenia działalności inwestycyjnej (zatrudnia pracowników, przy pomocy których realizuje działalność inwestycyjną, posiada biuro z niezbędnym wyposażeniem). W związku z brakiem osobowości prawnej Funduszu, właścicielem 100% udziałów w Płatniku jest Spółka. Spółka dysponuje środkami przypisanymi do Funduszu i ona decyduje o sposobie ich inwestowania. Ze specyfiki funduszy niemieckich wynika, że fundusz jako oddzielny podmiot nie byłby w stanie funkcjonować samodzielnie, dlatego wszelkie czynności zarządcze wykonuje w jego imieniu spółka zarządzająca. Zarządzanie Funduszem przez Spółkę oznacza, że Spółka jest w rzeczywistości odpowiedzialna za dysponowanie posiadanymi przez Fundusz środkami finansowymi. Spółka łącznie z Funduszem ponosi ryzyko ekonomiczne związane ze stratą lub utratą dywidendy. Ponadto, w świetle wyjaśnień Spółki, nie powinno mieć znaczenia czy dywidendy wpłynęły na konto Spółki czy Funduszu. Spółka wraz z wyjaśnieniami przesłała potwierdzenie przelewu wraz z opisem poszczególnych pozycji. Spółka podejmuje finalne decyzje o dalszym przeznaczeniu otrzymanych dywidend (np. inwestując je w zakup nieruchomości). W wyroku z 29 września 2015 r., sygn. akt II FSK 85/15 NSA stwierdził "Fundusz jako masa majątkowa nie ma na gruncie polskiego prawa zdolności do czynności prawnych, ale wszelkie czynności prawne za fundusz podejmuje spółka zarządzająca, która działa we własnym imieniu, ale na rzecz funduszu". W ocenie Sądu formalna odmowa zastosowania zwolnienia ze zryczałtowanego podatku wyłącznie ze względu na istniejące różnice w działaniu zagranicznych osób prawnych stanowiłoby nie uzasadnioną dyskryminację takich podmiotów ze względu na odmienną od polskich form działalności. Na podkreślenie zasługuje także to, że organ podatkowy w żaden sposób nie wyjaśnił kwestii związanej z dyskryminacją fiskalną składających wniosek o wydanie opinii zagranicznych podmiotów o charakterze dualnym. Stanowisko organu sprawia wrażenie, że jednym powodem nie uwzględnienia żądania Strony jest jawne podejście profiskalne, którego celem jest brak prawa do powoływania się przez dualne podmioty zagraniczne na zapisy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Tym bardziej jest to widoczne, że sam organ ustalił w korespondencji z niemieckimi organami podatkowymi, że Fundusz w Niemczech nie korzysta ze zwolnienia od opodatkowania, co wykluczałoby prawo do zastosowania zwolnienia przedmiotowego w Polsce.

14. Nadto nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu, że to Fundusz jest faktycznym właścicielem udziałów w Płatniku. Należy uznać, że to Spółka posiada 100% udziałów w Płatniku i posiadanie to wynika z tytułu własności. Z umowy nabycia udziałów oraz z informacji zawartej w pełnym odpisie z KRS wynika, że Spółka jest formalnoprawnym właścicielem udziałów w Płatniku. Spółce przysługuje także szereg uprawnień dotyczących udziałów, przysługujących jej na mocy praw rzeczowych zgodnie z przepisami prawa cywilnego. Spółka może dysponować udziałami i decydować o ich zbyciu. Posiada także prawo do decydowania o przeznaczeniu pożytków osiągniętych z udziałów. Okres posiadania przez Spółkę udziałów w Płatniku przekracza 2 lata. W związku z powyższym, należy uznać za spełnione w sprawie zostały warunki wynikające z: art 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. (uzyskującym przychody z dywidend jest spółka podlegająca w Niemczech opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania), z art. 22 ust. 4 pkt 3 ustawy, (Spółka posiada nie mniej niż 10% udziałów w kapitale Płatnika), z art. 22 ust. 4b u.p.d.o.p. (Spółka posiada udziały w Płatniku nieprzerwanie przez okres dwóch lat) oraz z art. 22 ust. 4d ustawy (posiadanie udziałów wynika z tytułu własności). Polskiej u.p.d.o.p. podlegają podmioty wskazane w art. 1 - 1a ustawy. Funduszu nie można uznać za polskiego podatnika. Wyodrębnienie majątku Funduszu na gruncie prawa niemieckiego jest niewystarczające, aby uznać go za jednostkę niemającą osobowości prawnej w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.p.d.o.p. Niemiecki podatnik podatku dochodowego nie może być automatycznie uznany za polskiego podatnika CIT. Stosownie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r. sygn. II FSK 638/10 "Kwalifikacja podmiotowa dla potrzeb ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych następuje niezależnie od rozwiązań z innych jurysdykcji podatkowych " Z uwagi na to, że Fundusz nie może funkcjonować w sposób samodzielny, gdyż jest on konstrukcją prawną nierozłącznie związaną ze Spółką, to za podmiot uzyskujący przychód w odniesieniu do dywidend należy uznać Spółkę, w zakresie, w jakim działa na rzecz i na rachunek Funduszu. Przyjęcie koncepcji, że za zobowiązaną do opodatkowania dochodów powiększających aktywa konstytuujące Fundusz należy uznać Spółkę, w zakresie w jakim działa na rzecz Funduszu najlepiej godzi specyfikę niemieckich funduszy z polskim prawem podatkowym (w tym zasadą powszechności opodatkowania). Koncepcja ta pozwala na pogodzenie zasady powszechności opodatkowania z sytuacją, w której Funduszu nie można uznać za podatnika z ustawy . Inna ocena naruszałaby art. 1 -1 a u.p.d.o.p. Zatem jeszcze raz należy powtórzyć, że stosownie do art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p., za rzeczywistego właściciela należy uznać podmiot, który spełnia łącznie następujące warunki: otrzymuje należność dla własnej korzyści, w tym decyduje samodzielnie o jej przeznaczeniu i ponosi ryzyko ekonomiczne związane z utratą tej należności lub jej części, nie jest pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym prawnie lub faktycznie do przekazania całości lub części należności innemu podmiotowi, prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, jeżeli należności uzyskiwane są w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Spółka może być uznana za rzeczywistego właściciela wypłaconych jej przez Płatnika dywidend, jako że spełnia łącznie warunki wymienione w art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p.: Spółka dysponuje środkami przypisanymi do Funduszu i ona decyduje o sposobie ich inwestowania. Zarządzanie Funduszem przez Spółkę oznacza, że Spółka jest w rzeczywistości odpowiedzialna za dysponowanie posiadanymi przez Fundusz środkami finansowymi. Spółka łącznie z Funduszem ponosi ryzyko ekonomiczne związane ze stratą lub utratą dywidend. Spółka podejmuje finalne decyzje o dalszym przeznaczeniu otrzymanych dywidend. Spółka i Fundusz tworzą instytucję wspólnego inwestowania, która funkcjonuje jako połączenie osoby prawnej (spółki zarządzającej) i funduszu, będącego wyodrębnioną masą majątkową, nie będącego osobą prawną, ani nawet jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej. Zarządzanie Funduszem przez Spółkę oznacza, że Spółka jest w rzeczywistości odpowiedzialna za dysponowanie posiadanymi przez Fundusz środkami finansowymi. Spółka ma nieograniczone uprawnienia do dysponowania otrzymanymi dywidendami. Nie należy jej traktować jako zarządcy, który jedynie realizuje wolę Funduszu. Spółka podejmuje finalne decyzje o przeznaczeniu dywidend. Spółka łącznie z Funduszem ponosi ryzyko ekonomiczne związane ze stratą lub utratą dywidend Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Skarżącej nie działa ona jako pośrednik, przedstawiciel, powiernik lub inny podmiot zobowiązany prawnie lub faktycznie do przekazania całości lub części dywidend innemu podmiotowi. Spółka prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby, która polega na zarządzaniu aktywami przypisanymi do funduszy inwestycyjnych, stanowiącymi wyodrębniony majątek. Spółka podejmuje kluczowe decyzje w zakresie realizowanych inwestycji, decyduje o ponoszeniu wydatków oraz posiada do tego adekwatne zasoby kadrowe, lokalowe oraz wyposażenie do prowadzenia działalności inwestycyjnej (zatrudnia pracowników, przy pomocy których realizuje działalność inwestycyjną, posiada biuro z niezbędnym wyposażeniem).

15. Odnosząc się do stanowiska Organu, że Spółka pełni rolę zastępcy pośredniego co wyklucza jest uprawnienie do zastosowania zwolnienia wskazać należy, że w wyroku o sygn. akt II FSK 85/15 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał "Co prawda fundusz jako masa majątkowa nie ma na gruncie polskiego prawa zdolności do czynności prawnych, ale - co wynika z przedłożonych bądź zebranych w sprawie umów i innych dokumentów - wszelkie czynności cywilnoprawne za fundusz podejmuje skarżąca posiadająca oddział w Polsce i która działa wprawdzie we własnym imieniu, ale na rzecz funduszu. Mamy tu zatem do czynienia z zastępcą pośrednim, a podstawą jego działania jest zawarta uprzednio umowa z osobą, na rachunek której działa lub ustawa. Z mocy tej umowy (ustawy) zastępca pośredni jest obowiązany przenieść na tę osobę nabyte przez siebie prawa, a osoba ta jest obowiązana zwolnić go od zaciągniętych przez niego zobowiązań. W ten sposób prawa i obowiązki wynikające z czynności prawnej zastępcy pośredniego dokonanej z osobą trzecią przechodzą na osobę zastąpioną. Argumentacja powyższa nie oznacza, by Naczelny Sąd Administracyjny przyjmował, że to umowa kształtuje i podatnika, i obowiązek podatkowy albowiem to skarżąca działa w imieniu i na rzecz funduszu, jako masy majątkowej. Istnienie na gruncie prawa polskiego takiej instytucji prawnej ma swoje umocowanie choćby w art. 734 § 1 k.c., a także np. w art. 986 i nast. k.c" Jednakże jak wynika z powyższego wyroku, NSA dostrzegał podobieństwo w strukturze, w jakiej funkcjonuje niemiecki fundusz i spółka zarządzająca do polskiej instytucji zastępcy pośredniego. Także Naczelnik, w odmowie wydania opinii dostrzegł podobieństwo w strukturze w jakiej funkcjonuje Spółka i Fundusz do instytucji zastępcy pośredniego. Jednak podobieństwo nie oznacza tożsamości struktury w jakiej funkcjonuje Spółka i Fundusz oraz polskiej instytucji zastępcy pośredniego. Zastępca pośredni nabywa prawa i zaciąga zobowiązania we własnym imieniu. W dalszej kolejności ma je obowiązek przenieść na reprezentowanego, na podstawie łączącego ich stosunku cywilnoprawnego. Natomiast Spółka nie jest zobowiązana do przeniesienia praw i zobowiązań na Fundusz. Powyższe wynika z faktu, że Spółka i Fundusz tworzą instytucję wspólnego inwestowania, która funkcjonuje jako połączenie osoby prawnej (spółki zarządzającej) i funduszu, będącego wyodrębnioną masą majątkową, nie będącego osobą prawną, ani nawet jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej. Zarządzanie Funduszem przez Spółkę oznacza, że Spółka jest w rzeczywistości odpowiedzialna za dysponowanie posiadanymi przez Fundusz środkami finansowymi. Spółka ma nieograniczone uprawnienia do dysponowania otrzymaną należnością z tytułu dywidendy. Spółka podejmuje finalne decyzje o przeznaczeniu dywidendy. Nie należy jej traktować jako zarządcy, który jedynie realizuje wolę Funduszu.

16. Biorąc pod uwagę powyższe, niezależnie od formalnej zewnętrznej struktury przedsiębiorstwa, należy ustalić kto jest rzeczywistym odbiorcą określonego dochodu i tym samym podlega obowiązkowi podatkowemu. Na własną rzecz działa ktoś, kto samodzielnie może decydować o sposobie wykorzystania otrzymanego dochodu oraz ponosi ryzyko straty. Biorąc pod uwagę wskazane przez Skarżącą argumenty, w ocenie Sądu nie powinna ona być uznana jedynie za pośrednika, przedstawiciela, powiernika, który nie ma prawa do zastosowania zwolnienia z podatku u źródła, gdyż jak zostało wykazane, Spółka jest rzeczywistym właścicielem dywidendy wypłaconej jej przez Płatnika. Podsumowując, w wyniku niemożności funkcjonowania Funduszu samodzielnie oraz nierozłącznego charakteru Funduszu i Spółki, za rzeczywistego właściciela wszelkich świadczeń otrzymywanych na rzecz Funduszu uznać należy Spółkę, która spełnia wszystkie warunki do uznania jej za rzeczywistego właściciela dywidend wypłacanych jej przez Płatnika. Uprawnione więc jest twierdzenie, że Spółka jest podmiotem faktycznie uzyskującym dywidendę oraz ich rzeczywistym właścicielem.

17. Biorąc pod uwagę powyższe, istniejące u Naczelnika wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonej do wniosku dokumentacji i oświadczenia Spółki, że jest rzeczywistym właścicielem należności, nie mają podstaw w ustaleniach poczynionych w sprawie.

18. Sąd przyznał rację Skarżącej, że stanowisko organu jest efektem przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i w sposób oczywisty sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W związku z powyższym za uzasadniony należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 191 O.p., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i w sposób oczywisty sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że uzyskującym przychód z tytułu dywidendy nie jest Spółka, tylko zarządzany przez nią Fundusz oraz, że faktycznym właścicielem udziałów w Płatniku jest Fundusz zarządzany przez Spółkę i że wskutek tego nie zostały spełnione warunki określone w art. 22 ust. 4 pkt 2, pkt 3, ust. 4a oraz ust. 4d u.p.d.o.p. Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelnik nie miał prawa do Odmowy wydania opinii w oparciu o art. 26b ust. 3 ustawy, jako że: Spółka bowiem spełnia wszystkie warunki określone w art. 22 ust. 4-6 u.p.d.o.p. Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie obszerny materiał dowodowy, należy uznać, że nie ma wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym dołączonego do wniosku o wydanie opinii oświadczenia Spółki, że jest rzeczywistym właścicielem należności, nie można mówić o uzasadnionym przypuszczeniu wydania decyzji z zastosowaniem art. 119a O.p., środków ograniczających umowne korzyści lub art. 22c, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala przyjąć, że Spółka prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą w kraju siedziby dla celów podatkowych, tj. w Niemczech.

19. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organ naruszył przepisy prawa materialnego jak i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując wniosek Skarżącej o wydanie opinii o stosowaniu zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych organ będzie zobligowany do zastosowania wykładni prawa przedstawionej w niniejszym stanowisku Sądu administracyjnego.

20. Wobec powyższego Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną odmowę wydania opinii o stosowaniu zwolnienia przez Płatnika. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.