Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2139/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 1 i ust. 10h
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant spec. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej Wojewody [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2013 r. zobowiązującej Skarb Państwa - Wojewodę [...] do zapłaty kwoty 792,00 zł. z tytułu kosztów przechowywania pojazdu marki [...] nr rej. [...], na parkingu prowadzonym przez [...], w okresie od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] września 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2537/19 uchylił w/w decyzję stwierdzając, że jej uzasadnienie nie wskazuje, aby organ odwoławczy rozważył ocenę kontrolowanej decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2013 r. z punktu widzenia pozostałych przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. (poza przesłanką rażącego naruszenia prawa).

Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. działając w oparciu o art. 157 § 1 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 570), po ponownym rozpatrzeniu wniosku Wojewody [...]. na podstawie art. 158 § 1 k.p.a odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta [...] W. Nr[...] z dnia [...] marca 2013 r. ustalającej, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kwoty 792,00 zł. netto z tytułu kosztów przechowywania, w okresie od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] września 2010 r., pojazdu marki [...] nr rej. [...], na parkingu prowadzonym przez [...].

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie czy decyzja podlegająca kontroli jest dotknięta jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych i z tych względów stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić tylko wówczas, gdy zostanie bezspornie ustalone wystąpienie przyczyny nieważności określonej w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie to, jako będące postępowaniem nadzwyczajnym, zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania nieważnościowego wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność.

W przypadku, gdy decyzja dotknięta jest jedną z kwalifikowanych wad uregulowanych w art. 156 § 1 k.p.a. właściwy organ stwierdza nieważność takiego orzeczenia.

Przyjęta w Kodeksie postępowania administracyjnego konstrukcja nieważności decyzji administracyjnej wiąże się ze szczególnie ciężkimi naruszeniami prawa. Stosownie do postanowień przepisu art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która :

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Działanie w trybie art. 156 § 1 k.p.a. polega na innym podejściu do sprawy niż w pierwszej instancji lub przed organem odwoławczym w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w zwykłym trybie, bowiem organ nadzoru rozpoznaje kwestie czysto prawne, które winny być rozstrzygnięte wedle zasad stosowania kasacji. Postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że obowiązkiem organu jest rozpatrzenie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a.

Postępowanie koncentruje się na poszukiwaniu najcięższych wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. To zaś również oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli mają miejsce, nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione, bo nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia. Rozpatrując sprawę w omawianym trybie, organ orzekający obowiązany jest wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania badanej decyzji, a ewentualna późniejsza zmiana prawa czy zmiana okoliczności faktycznych, nie może mieć wpływu na dokonywaną przez niego ocenę. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ dokonuje oceny przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza zaś nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją będącą przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania.

Wśród przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. jest rażące naruszenie prawa (pkt 2), które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. W doktrynie oraz orzecznictwie jednoznacznie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa - istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Charakter zaś naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Jako rażąco naruszającego prawo nie można traktować takiego rozstrzygnięcia, które wynika z odmiennej interpretacji danej normy. Nie można zatem uznać, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy nie jest wyjaśnione, czy w ogóle miało miejsce naruszenie prawa.

Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie prezentowane jest stanowisko, że nie można upatrywać podstawy do stwierdzenia nieważności w zastosowaniu przez organ wydający rozstrzygnięcie odmiennej interpretacji danego przepisu prawa.

Podstawą dla stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa (...) nie może być przyjęta w tej decyzji wykładnia przepisów prawa, co do której występuje wyraźny spór w judykaturze, i to nie tylko w odniesieniu do pojedynczej normy prawnej, ale co do podstaw normatywnych całej instytucji prawnej, gdzie różne sposoby interpretacji dają się uzasadnić z jednakową mocą

Jako rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie można potraktować rozstrzygnięcia wynikającego z odmiennej interpretacji przepisu, nawet jeśli później byłoby to uznane za nieprawidłowe. Rażące naruszenie prawa jest bowiem wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy więc do czynienia wtedy, gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny i bezsporny, niedopuszczający możliwości odmiennej wykładni.

Powyższą argumentację w pełni podzielił WSA w Warszawie w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 22.07.2020 r. stwierdzając, że zasadnie Kolegium wskazało, iż nie można upatrywać podstawy do stwierdzenia nieważności w zastosowaniu przez organ wydający rozstrzygnięcie odmiennej interpretacji danego przepisu prawa. (...) słusznie organ stwierdził, że jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa.

Tym samym, zasadne jest przyjęcie stanowiska, iż skarżona decyzja Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2013 r. nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. wadą rażącego naruszenia art. 2 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie.

Niezależnie od powyższego Kolegium wskazało, że przedmiotowa decyzja Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2013 r. ustalająca, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kosztów przechowywania, w okresie od dnia [...].07.2010 r. do dnia [...].09.2010 r. pojazdu na parkingu prowadzonym przez [...], nie jest dotknięta żadną inną wadą nieważności decyzji z art. 156 § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta, czyli w stanie faktycznym niniejszej sprawy Prezydent [...] W. Z uwagi na powyższe, brak jest podstaw do przyjęcia, że w/w decyzja z dnia [...] marca 2013 r. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.).

Podstawą prawną wydania decyzji o zapłacie kosztów powstałych z tytułu przechowywania na parkingu depozytowym pojazdu usuniętego z drogi publicznej w trybie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym są przepisy w/w ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Podejmując skarżoną decyzję z dnia [...] marca 2013 r. Prezydent [...] W. zasadnie działał na podstawie przepisów powyższej ustawy. Tym samym, nie można postawić w/w decyzji zarzutu, aby podjęta została bez podstawy prawnej (przesłanka nieważności decyzji zawarta w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Z całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z pism Wojewody [...] nie wynika, aby w przedmiotowej sprawie wskazującej Wojewodę [...] jako stacio fisci Skarbu Państwa, zobowiązanego do zapłaty kosztów przechowywania w okresie od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] września 2010 r. pojazdu marki [...] nr rej. [...] na parkingu prowadzonym przez [...], wydana była uprzednio inna decyzja ostateczna. Zatem nie można w/w decyzji z dnia [...] marca 2013 r. przypisać wady nieważności uregulowanej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Przedmiotowa decyzja Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2013 r. została nadto prawidłowo skierowana do Wojewody [...] jako strony postępowania i to strony zobowiązanej do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu (nie jest więc obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). Nie sposób również w/w decyzji przypisać cechy niewykonalności, bowiem sprecyzowany został zarówno podmiot obowiązany do zapłaty ustalonego decyzją zobowiązania pieniężnego, jak i wysokość oraz podstawa prawna tego zobowiązania (decyzja nie jest więc dotknięta wadą z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.). Organ nadzoru nie stwierdził również, aby wykonanie w/w decyzji Prezydenta [...] W., nakładającej obowiązek uregulowany przepisami prawa, miało stanowić czyn zagrożony karą (brak przesłanki nieważności z art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.), nie zawiera również wady powodującej jej nieważność z mocy prawa (156 § 1 pkt 7 k.p.a.).

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Wojewoda [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów:

1) prawa procesowego, tj. art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) poprzez jego nieuwzględnienie w całości,

2) prawa materialnego, tj. art. 2 oraz 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1464) poprzez przyjęcie, że wskazane przepisy stanowią podstawę do domniemania odpowiedzialności finansowej Wojewody [...] za przechowywanie pojazdów usuniętych w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm.).

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił wskazane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. było przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2537/19 uchylił decyzję z dnia [...] września 2019 r. którą to decyzją organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2013 r. zobowiązującej Skarb Państwa - Wojewodę [...] do zapłaty kwoty 792,00 zł. z tytułu kosztów przechowywania pojazdu marki [...] nr rej. [...], na parkingu prowadzonym przez [...], w okresie od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] września 2010 r. Zdaniem Sądu uzasadnienie decyzji nie wskazuje, aby organ odwoławczy rozważył ocenę kontrolowanej decyzji Prezydenta [...] W. z punktu widzenia pozostałych przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. (poza przesłanką rażącego naruszenia prawa).

Wyrok, o którym wyżej mowa jest prawomocny, albowiem nie był przedmiotem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, do której złożenia był uprawniony także organ administracji. Tak więc, organ administracji rozpoznając ponownie sprawę był związany oceną prawną zawartą w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W szczególności przy ponownym rozpoznawaniu sprawy miał w sprawie zastosowanie przepis art. 153 p.p.s.a. W świetle tego przepisu ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, przy czym ocena ta i wskazania, co do dalszego postępowania zostają sformułowane w uzasadnieniu orzeczenia, które w tym zakresie wykazuje moc wiążącą. Wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy. Ocena prawna jest wiążąca, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Natomiast traci ona moc wiążącą: 1) w razie zmiany stanu prawnego, 2) w przypadku zmiany (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy, 3) oraz po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie.

Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu ( czynności ). Można dodać, iż w świetle stanowiska zajętego w literaturze niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w powołanym przepisie byłoby naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej ( art. 174 pkt 1 p.p.s.a ). (por. A. Kabat (w:) Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, komentarza, Warszawa 2005, str. 347).

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż rozpoznając ponownie sprawę organ nie zastosował się do zaleceń wskazanych w wyroku tut. Sądu. Organ nie przeprowadził pogłębionej analizy odnośnie twierdzenia skarżącego, że decyzja której domaga się stwierdzenia nieważności została wydana bez podstawy prawnej. Stwierdził jedynie, że.."Podstawą prawną wydania decyzji o zapłacie kosztów powstałych z tytułu przechowywania na parkingu depozytowym pojazdu usuniętego z drogi publicznej w trybie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym są przepisy w/w ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Podejmując skarżoną decyzję z dnia [...] marca 2013 r. Prezydent [...] W. zasadnie działał na podstawie przepisów powyższej ustawy. Tym samym, nie można postawić w/w decyzji zarzutu, aby podjęta została bez podstawy prawnej (przesłanka nieważności decyzji zawarta w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.)".

Istota sporu zawisłego między stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia, jaki podmiot (statio fisci Skarbu Państwa) jest obowiązany do pokrycia kosztów przechowywania pojazdów na podstawie art. 13 ustawy zmieniającej i czy rozstrzygnięcie w tej materii winno nastąpić decyzją administracyjną.

Rozstrzygając tę kwestię zasadnym jest wskazanie, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie orzekał w podobnych sprawach (zob. wyroki NSA z: 22 października 2019 r., sygn. akt I OSK 513/ 18 21 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1029/18; 4 grudnia 2019 r.,I OSK 951/18 ; 17 grudnia 2019 r., I OSK 3210/18; 14 stycznia 2020 r., I OSK 1262 i I OSK 1278/18; 21 stycznia 2020 r.,I OSK 1553/18 i I OSK 1551/18 i I OSK 1554/18).

Problematyka usuwania pojazdów z drogi została uregulowana w przepisach art. 50a i art. 130a p.r.d. W art/ 130a ust. 1 p.r.d. uregulowano przypadki obligatoryjnego usuwania pojazdów z drogi na koszt ich właścicieli. Art. 130 a ust. 2 p.r.d. reguluje zaś przypadki fakultatywnego usuwania pojazdów z drogi na koszt ich właścicieli, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu w inny sposób. Przepis art. 130a ust. 10 p.r.d., przed zmianą, dokonaną ustawą zmieniającą, stanowił, że pojazd usunięty z drogi i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy, gdyż uznaje się go za porzucony z zamiarem wyzbycia.

4 września 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw (przy czym część przepisów weszła w życie 21 sierpnia 2011 r.).

Po wejściu w życie ustawy zmieniającej, przepis art. 130 a ust. 10 p.r.d. stanowi, że w razie usunięcia pojazdu z drogi w przypadkach określonych w art. 130 a ust. 1 lub 2 p.r.d. starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odbierze pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia.

W ustawie zmieniającej zawarto przepisy przejściowe, co uzasadnione było potrzebą uregulowania kwestii związanych nie tylko ze zmianą przepisów, ale także z faktem, że uznane za niekonstytucyjne przepisy Prawa o ruchu drogowym utraciły moc z 11 czerwca 2009 r., natomiast ustawa nowelizująca uchwalona została 22 lipca 2010 r. (a weszła w życie dopiero 4 września 2010 r.).

W obowiązującym od 4 września 2010 r. stanie prawnym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, ponosi, w myśl art. 130a ust. 10h p.r.d., osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W przepisach przejściowych ustawy zmieniającej uregulowano kwestię ponoszenia kosztów związanych z przechowywaniem pojazdów, w stosunku do których termin 6 miesięcy od dnia ich usunięcia z drogi upłynął przed wejściem w życie nowelizacji. Przepis art. 13 ustawy zmieniającej stanowi, że koszty przechowywania pojazdów, jakie powstały po upływie terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia danego pojazdu z drogi, aż do dnia wejścia w życie nowelizacji (tj. do 4 września 2010 r.), wobec wszystkich tych pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia z drogi upłynął w okresie pomiędzy 11 czerwca 2009 r., a dniem wejścia w życie nowelizacji lipcowej, ponosi Skarb Państwa. Ustawodawca wskazał zatem, że koszty powstałe w tym szczególnym okresie obciążają Skarb Państwa, ale nie skonkretyzował przy tym jego stacio fisci. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 maja 2017 r.,I OSK 2061/15 zwrócił uwagę, że przepis art. 13 ustawy zmieniającej jest przepisem, który nie łączy się z żadną inną regulacją, która wskazywałaby w jaki sposób, ewentualnie jaki podmiot (statio fisci), miałby realizować obowiązki Skarbu Państwa z niego wynikające. Tymczasem z art. 11 ustawy zmieniającej wynika, że pojazdy, wobec których rozpoczął się, ale trwa nadal termin mający skutkować ich przepadkiem, w efekcie tego przepadku stają się własnością powiatu. Z kolei art. 12 omawianej ustawy odnosi się do postępowań w sprawie przejęcia pojazdów nie odebranych przez osoby uprawnione - postępowania te w całości przechodzą do właściwości starostów. Jedynie wskazany wyżej art. 13 ustawy reguluje skutki faktyczne zaistniałe, a mianowicie wskazuje na Skarb Państwa jako generalnie odpowiedzialny za koszty powstałe z tytułu przechowywania pojazdów, które objęte były dawnymi regulacjami, ale od 11 czerwca 2009 r. nie mogły przejść na własność Skarbu Państwa. Art. 13 ustawy koresponduje zatem z brzmieniem art. 130a ust 5f p.r.d. zabezpieczając możliwość domagania się przez powiaty od Skarbu Państwa zwrotu kwot poniesionych za okres przechowywania pojazdów przed 4 września 2010 r.

Problem braku określenia statio fisci dostrzeżony został w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wydanego w składzie poszerzonym 7 sędziów z 13 kwietnia 2015 r.,I OPS 4/14 (publ. CBOSA) zauważa, że "w przepisach międzyczasowych ustawy zmieniającej z dnia 22 lipca 2010 r. także nie rozstrzygnięto, które organy są właściwe do rozstrzygania odnośnie kosztów przechowywania pojazdu za okres sprzed wejścia w życie nowych przepisów. W art. 13 ustawy zmieniającej wskazano jedynie, iż koszty powstałe po terminie do odebrania pojazdów i dotyczące przechowywania pojazdów, dla których okres ten upłynął pomiędzy 11 czerwca 2009 r. i 4 września 2010 r. ponosi Skarb Państwa. Decyzja ustawodawcy o przejęciu przez Skarb Państwa obowiązku poniesienia kosztów przechowywania pojazdów w tym okresie ma jedynie taki skutek, że zobowiązanym stał się Skarb Państwa".

Skład orzekający w niniejszej sprawie powyższe stanowisko podziela i zwraca jednocześnie uwagę na pojawiający się w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, w myśl którego konstrukcja stosunku administracyjnoprawnego, pod rządami Prawa o ruchu drogowym po 11 czerwca 2009 r., nie stoi w kolizji z kwestią odpowiedzialności prawnej za koszty przechowania pojazdów, która - zgodnie z art. 13 ustawy zmieniającej - spoczywa na Skarbie Państwa. Na podstawie normy wypływającej z tego przepisu starosta może wystąpić do właściwego statio fisci Skarbu Państwa z roszczeniem regresowym i w razie konieczności wystąpić do sądu powszechnego z powództwem o zapłatę wskazanych kosztów.

Brak jest przy tym podstaw do obciążenia wojewody obowiązkiem wypłaty wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdu. Jakkolwiek wojewoda - zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie - jest reprezentantem Skarbu Państwa, jednak wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach. Analiza przepisów ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 154) nie pozwala na przyjęcie, iż wojewoda wykonuje jakiekolwiek obowiązki związane z ponoszeniem kosztów usuwania i przechowywania pojazdów w ujęciu administracyjnoprawnym, a takich obowiązków nie można domniemywać z przepisów prawa administracyjnego (por. wyroki NSA z: 22 października 2019 r.,I OSK 513/18. 21 stycznia 2020 r.,I OSK 1553/18 i I OSK 1554/18 oraz prawomocne wyroki WSA w Poznaniu z 2 lipca 2016 r., III SA/Po 1261/15 i z 12 stycznia 2017 r.,IV SA/Po 572/16).

Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym, nie zawierają odesłania do kodeksu cywilnego. W uchwale z 19 czerwca 2007 r.,III CZP 47/07 Sąd Najwyższy wskazał, że celem regulacji zawartej w art. 130a p.r.d. jest ochrona dobra o istotnym publicznym znaczeniu, tj. bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz życia i zdrowia jego uczestników, a więc stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie, określane także w przepisach jako przechowywanie usuniętych pojazdów, nie ma charakteru cywilnoprawnego tylko publicznoprawny. Również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z 29 listopada 2010 r., I OPS 1/10 stwierdził, że z istoty regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika, że jest realizacją zadania publicznego o charakterze administracyjnym. Jednakże obie uchwały dotyczyły stosunku prawnego pomiędzy organem, a właścicielem usuniętego pojazdu lub prowadzącym parking "dozorcą".

Dlatego też Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd, z którego wynika, że właściwą drogą postępowania starosty, do którego kompetencji należą sprawy rozliczenia kosztów przechowania pojazdów usuniętych z drogi publicznej i pozostawionych na parkingach, po ich poniesieniu z tytułu obowiązków ciążących z mocy ustawy na tym organie, jest zwrócenie się na drogę postępowania cywilnego. Brak bowiem regulacji prawnych pozwalających na przyjęcie, że pomiędzy starostą, a właściwym statio fisci Skarbu Państwa, na mocy art. 13 ustawy zmieniającej, powstaje stosunek administracyjnoprawny, a starosta zobligowany jest do załatwienia sprawy administracyjnej w sposób władczy, w formie decyzji administracyjnej. Wskazany brak odesłania do przepisów Kodeksu cywilnego w ustawie Prawo o ruchu drogowym nie stanowi przeszkody do takiego rozwiązania sporu o zwrot kosztów pomiędzy starostą, a właściwym statio fisci na drodze cywilnej (por. wyrok NSA z 22 października 2018 r., I OSK 513/18).

Uwzględniając powyższe należało zgodzić. że domniemanie kompetencji wojewody w sprawach zadań z zakresu administracji rządowej w województwie nie tworzy po stronie tego organu obowiązków o charakterze fiskalnym, o ile nie wynikają z aktów o randze ustawowej.

Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium 0dwołacze rozważy wskazaną wyżej argumentację

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.

-----------------------

1