Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 741/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2024 poz 1267
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
article: Art. 3  par. 1, art. 134  par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: Art. 24
journal: Dz.U. 2023 poz 1230
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie: SWSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko ASR WSA Ewelina Dziuban po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 5 marca 2024 r. znak 1201-IEE.7113.2.53.2024.2.LJM w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 5 marca 2024 r. znak: 1201-IEE.7113.2.53.2024.2.LJM Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 17, art. 18 oraz art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505, dalej: u.p.e.a.) - w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30.07.2020 r. w związku z art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm., dalej: u.z.u.p.e.a.), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 12 stycznia 2024 r. nr 18000.71.222.2024-RED-l 19-KF odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie (dalej Dyrektor O/ZUS) jako organ egzekucyjny prowadzi egzekucję do majątku zobowiązanej E. K. (dalej: skarżąca, zobowiązana) na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia 13.10.2014r od nr [...] do nr [...], od nr [...] do [...], od nr [...] do nr [...] z dnia 28.09.2015 od nr [...] do nr [...] na należności z tytułu składek za okres od 05.2011 r. do 02.2013 r. w kwocie należności głównej 97.341,88 zł.

Organ egzekucyjny w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniami: z dnia 14.10.2014 r., 29.09.2015 r., 20.10.2023 r. zajął wierzytelności pieniężną z rachunku bankowego z dnia 20.01.2023 r.

Skarżąca, w toku prowadzonego postępowania złożyła wniosek o udzielenie ulgi, tj. rozłożenia na raty należności z tytuły składek. W dniu 27.10.2016 r. pomiędzy wierzycielem (O/ZUS), a zobowiązaną została zawarta umowa o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek. Organ egzekucyjny wydał postanowienia w dniu 2.11.2016 r. zawieszające postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych z uwagi na zawarty układ ratalny. Wierzyciel w dniu 12.06.2022 r. zawiadomił zobowiązaną o rozwiązaniu umowy o rozłożeniu zadłużenia na raty, z uwagi na nieopłacenie na wszystkie fundusze dwóch rat układu. Dyrektor O/ZUS postanowieniem z dnia 18.10.2023 r. podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne do nieuregulowanych w układzie ratalnym należności z tytułu składek.

Zobowiązana, pismem z dnia 5.12.2023 r. złożyła do organu egzekucyjnego wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., wskazując na przedawnienie dochodzonych składek. We wniosku zaznaczyła, że zgodnie z art 59 § 1 pkt 9 (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm., dalej: o.p.) w zw. z art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 dalej: u.s.u.s.) zobowiązania z tytułu składek wygasają w całości lub w części wskutek przedawnienia. Według zobowiązanej doszło do przedawnienia wszelkich zobowiązań, ponieważ termin przedawnienia biegnący zarówno przed wszczęciem, postępowania egzekucyjnego, w okresach od 2011/2012 do 2014/2015, a następnie po rozwiązaniu umowy do podjęcia postępowania egzekucyjnego znacznie przekroczył okres 5 lat.

Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 12.01.2024 r. nr 18000.71.222.2024-RED-119-KF odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Na postanowienie to zobowiązana złożyła zażalenie, zarzucając:

- art. 24 ust.4 u.s.u.s. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie upłynął termin przedawnienia należności publicznoprawnych,

- art. 24 ust. 5a w zw. z art. 29 ust. 3 u.s.u.s. poprzez jego błędne niezastosowanie skutkujące przyjęciem, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej zostało skutecznie podjęte,

- art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 o.p. w zw. z art. 31 u.s.u.s. poprzez bezpodstawne uznanie przez organ, że w sprawie nie doszło do przedawnienia należności publicznoprawnych, a co skutkowało prowadzeniem wobec zobowiązanej postępowania egzekucyjnego wobec należności, które uległy przedawnieniu.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie uznał wniesione zażalenie za nieuzasadnione i opisanym na wstępie postanowienie orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji.

W pierwszej kolejności organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 13 pkt 1 u.z.u.p.e.a., do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. 30.07.2020 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie egzekucyjne wszczęto na podstawie ww. tytułów wykonawczych wystawionych i doręczonych przed wejściem w życie nowelizacji u.p.e.a. W związku z tym, do postępowań wszczętych przed nowelizacją - a taka sytuacja niewątpliwie zachodzi w tym przypadku - stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zobowiązana, uzasadniając swój wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego i zażalenie wskazała, że należności objęte egzekucją uległy przedawnieniu. Przesłankę taką przewidywał art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu wówczas obowiązującym. Zgodnie z tym przepisem, postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Kwestia przedawnienia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych unormowana jest w art. 24 u.s.u.s. Zaległość z tytułu składek za okres od 05.2011 r. do 02.2013 r. powstała podczas obowiązywania obecnego brzmienia art. 24 ust. 4 u.s.u.s., który to przewiduje pięcioletni okres przedawnienia liczony od dnia, w którym należności stały się wymagalne. Ustawodawca przewidział w kolejnych przepisach zastrzeżenia do tej ogólnej zasady przedawnienia. Wskazał na okoliczności, które wpływają na bieg terminu przedawnienia. Takim przepisem jest m. in. art. 24 ust. 5b u.s.u.s., który stanowił, że bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 5F u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia przez O/ZUS postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia do dnia, w którym decyzji stała się prawomocna.

W tej sprawie ocenie podlegało, czy należności z tytułu składek za okres od 05.2011 r. do 02.2013 r. nie uległy przedawnieniu, a tym samym, czy nie zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Do dochodzonych należności, bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, o której dłużnik został powiadomiony. Zobowiązana została zawiadomiona o wystawieniu tytułów wykonawczych i wszczęciu wobec niej postępowania egzekucyjnego. Potwierdza to znajdująca się w aktach sprawy kopia potwierdzenia odbioru.

W tym przypadku bieg terminu przedawnienia został zawieszony w momencie doręczenia zobowiązanej tytułów wykonawczych:

1. w dniu 3.11.2014 r. nr [...] do nr [...] z dnia 13.10.2014 r.,

2. w dniu 17.10.2015 r. nr [...] do nr [...] z dnia 28.09.2015 r.

Tytuły wykonawcze wymienione w pkt l zostały poprzedzone upomnieniami przedegzekucyjnymi. Tytuły wykonawcze wymienione w pkt 2 zostały wystawione na podstawie decyzji określającej wysokość zadłużenia. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek zostało doręczone stronie w dniu 4.08.2014 r. Decyzja określająca zadłużenie z tytułu składek została doręczona w dniu 1.08.2015 r. i stała się prawomocna w dniu 1.09.2015 r. Zatem bieg terminu przedawnienia był zawieszony od dnia 4.08.2014 r. do dnia 1.09.2015 r.

Postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułów wykonawczych zostało wszczęte przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia zaległości i spowodowało zawieszenie biegu terminu ich przedawnienia. W omawianej sprawie postępowanie egzekucyjne uległo zawieszeniu w związku z układem ratalnym. Po ustaniu przyczyny zawieszenia (tj. zerwaniu umowy ratalnej) wszczęte wcześniej postępowanie egzekucyjne zostało podjęte i jest prowadzone do chwili obecnej. W sprawie zaistniała przesłanka wskazana w art. 24 ust 5b u.s.u.s., zgodnie z którą, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Słusznie zatem organ egzekucyjny zastosował art. 24 ust. 5b u.s.u.s. i uznał, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Postępowanie egzekucyjne obejmujące ww. należności nie zostało zakończone. Bieg terminu przedawnienia jest nadal zawieszony. Wyjaśnienia te prowadzą do wniosku, że powyższe zaległości nie uległy przedawnieniu. Rozstrzygnięcie podjęte przez organ egzekucyjny o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego było prawidłowe.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 24 ust. 5b u.s.u.s. poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że brak podjęcia przez organ egzekucyjny zawieszonego postępowania egzekucyjnego przez blisko 5 lat od dnia, w którym ustały przeszkody jego podjęcia i dalszego prowadzenia nie jest równoznaczne z rzeczywistym porzuceniem prowadzenia tego postępowania z chwilą jego zawieszenia, a także błędne przyjęcie, że w czasie gdy postępowanie było formalnie zawieszone bez uzasadnionej przyczyny, postępowanie to "toczyło się" lub było "w toku", a w konsekwencji błędne zastosowanie i nieprawidłowe przyjęcie, że od dnia 16 stycznia 2018 r. do dnia podjęcia na nowo zawieszonego postępowania egzekucyjnego (postanowieniem z dnia 18.10.2023 r.) zawieszone postępowanie egzekucyjne toczyło się i skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia przedmiotowych należności skarżącej z tytułu składek;

b. art. 24 ust. 5a w zw. z art. 29 ust. 1a i 3 u.s.u.s. poprzez jego błędne zastosowanie i pominięcie faktu wynikającego z tego przepisu, że najpóźniej z dniem wygaśnięcia Umowy z dnia 27.10.2016 r. o rozłożenie przedmiotowych należności skarżącej na raty, tj. najpóźniej z dniem 16 stycznia 2018 r., zawieszony termin biegu przedawnienia przedmiotowych należności biegł dalej, gdyż po wygaśnięciu Umowy odpadła jedyna istniejąca w tym czasie samoistna podstawa zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowych należności;

c. art. 24 ust. 4 u.s.u.s. poprzez jego błędne zastosowanie i nieprawidłowe uznanie przez organ (oraz organ I instancji), że w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia przedmiotowych należności publicznoprawnych Skarżącej, a co skutkowało prowadzeniem wobec Skarżącej postępowania egzekucyjnego wobec należności publicznoprawnych, które uległy przedawnieniu

- a w konsekwencji powyższych naruszenie:

d. art. 59 § 1 pkt 7 i § 4 u.p.e.a. w zw. z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. oraz art. 59 § 1 pkt 9 o.p. w zw. z art. 31 u.s.u.s. poprzez ich błędne zastosowanie i nieuzasadnioną odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego, którego dotyczy zaskarżone postanowienie, podczas gdy należności objęte tym postępowaniem uległy przedawnieniu i nie mogą być egzekwowane w toku postępowania egzekucyjnego w administracji.

2. naruszenie prawa procesowego w sposób mający istotny wpływ na wynik postępowania, a to naruszenie:

a. art. 7 k.p.a. oraz 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy i nienależyte zbadanie stanu faktycznego, w szczególności pominięcie ustaleń dot. momentu odpadnięcia podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz ustalenia rzeczywistych okresów, w których biegł termin przedawnienia przedmiotowych należności Skarżącej, co doprowadziło do wydania postanowienia naruszającego interes strony oraz nieodpowiadającego prawu;

b. art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. przez nieprawidłowe uznanie za prawidłowe stanowiska wyrażonego w postanowieniu Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie (organ I instancji) z dnia 12.01.2023 r. oraz zaniechanie uchylenia tego postanowienia i orzeczenia zgodnie z wnioskiem spółki.

W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że z dniem 16 stycznia 2018 r. doszło do wygaśnięcia umowy nr [...] o rozłożeniu na raty objętych ww. tytułami wykonawczymi należności skarżącej z tytułu składek, co Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie potwierdził w piśmie skierowanym do Skarżącej ponad 4 lata później, tj. pismem z dnia 12.06.2022 r. (w aktach sprawy) - pismo to nie było formalnym zawiadomieniem o wygaśnięciu umowy, a jedynie sugestią zawarcia kolejnej umowy o rozłożeniu przedmiotowych należności na raty. W szczególności pismo to nie stanowiło wezwania do zapłaty ani innej czynności podejmowanej "w toku" postępowania egzekucyjnego. Ze względu na wygaśnięcie umowy z dniem 16 stycznia 2018 r. na mocy art. 29 ust. 3 u.s.u.s., nieuiszczone należności zostały postawione w stan natychmiastowej wykonalności, a dotychczas zawieszony bieg przedawnienia rozpoczął ponowny bieg.

Wygaśnięcie Umowy skutkowało wznowieniem biegu terminu przedawnienia, które na dzień 16 stycznia 2018 r. stanowiło samoistną przesłankę zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a to z uwagi na zawieszenie postępowania egzekucyjnego z dniem 2.11.2016 r. Postępowanie egzekucyjne zostało na nowo formalnie podjęte w stosunku do skarżącej dopiero na mocy postanowienia z dnia 18 października 2023 r., które zostało skarżącej doręczone dnia 23 października 2023 r. Oznacza to, że sumując okres przedawnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego oraz okresu po rozwiązaniu Umowy, a przed podjęciem postępowania egzekucyjnego, upłynęło ponad 5 lat.

Zdaniem skarżącej, w rozważaniach organu przyjęto błędną wykładnię skutków prawnych rozwiązania Umowy. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 5a u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia zawarcia Umowy, do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty. W przypadku rozwiązania Umowy, zastosowanie znajduje art. 29 ust. 3 u.s.u.s., który wskazuje, że w przypadku braku spłaty raty zgodnie z ustalonym terminem, pozostała kwota staje się natychmiastowo wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę. Termin płatności stanowić będzie dzień rozwiązania Umowy i postanowienia należności w stan natychmiastowej wymagalności. W niniejszym stanie faktycznym Umowa rozwiązana została ze skutkiem na dzień 16 stycznia 2018 r. W tym dniu zatem niezapłacone dotychczas należności z tytułu składek stały się wymagalne, a w stosunku do nich ponownie rozpoczął się bieg terminu przedawnienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Pismem z dnia 19 czerwca 2024 r. skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej okresów: wrzesień 2010 r., styczeń 2011 r, marzec 2011 r., wrzesień 2011 r., listopad - grudzień 2011 r., styczeń - październik 2012 r., ewentualnie zaś o zobowiązanie Organu do jego umorzenia we wskazanej części, a to w przypadku nieuwzględnienia przez tut. Sąd zarzutu przedawnienia roszczeń w całości bądź w części, załączając pismo ZUS z dnia 4 kwietnia 2024 r., zgodnie z którym po rozliczeniu konta skarżącej obniżeniu uległa niedopłata składek ZUS.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Na wydłużenie terminu przedawnienia mają wpływ okoliczności szczegółowo wskazane w art. 24 ust. 5b i nast. u.s.u.s. W szczególności bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego (art. 24 ust. 5b u.s.u.s.).

Istota zawieszenia biegu terminu przedawnienia polega na tym, że z chwilą wystąpienia przesłanki powodującej zawieszenie termin nie biegnie, a zaczyna biec w dalszym ciągu dopiero po ustaniu przyczyny zawieszenia wskazanej w przepisie. Z kolei do wygaśnięcia należności z powodu przedawnienia dochodzi wówczas, gdy przed upływem terminu przedawnienia nie nastąpiła żadna przyczyna zawieszenia jego biegu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2021 r., sygn. III FSK 3443/21, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Natomiast w świetle w/w regulacji, wszczęcie postępowania w przedmiocie wymiaru zaległych składek, a w dalszej kolejności wydanie i doręczenie decyzji wymiarowej, nie ma żadnego związku z biegiem postępowania egzekucyjnego i następuje poza jego tokiem.

Na podstawie art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez czynności egzekucyjne rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Natomiast zgodnie z art. 1a pkt 12 u.p.e.a., ilekroć w ustawie mowa jest o środku egzekucyjnym (w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych), rozumie się przez to egzekucję między innymi: z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych, z weksla, z ruchomości, z nieruchomości oraz z innych wymienionych w ustawie składników majątku.

Pojęcie czynności egzekucyjnej oraz środka egzekucyjnego wskazuje, że zastosowanie środka egzekucyjnego oraz dokonanie pierwszej czynności egzekucyjnej odbywa się zawsze w ramach postępowania egzekucyjnego, a więc po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Należy przy tym rozróżnić wszczęcie egzekucji administracyjnej od wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie egzekucji, zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a., następuje co do zasady z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego i odbywa się w postępowaniu egzekucyjnym. Natomiast wszczęcie postępowania egzekucyjnego ma miejsce z chwilą złożenia przez wierzyciela do organu egzekucyjnego tytułu wykonawczego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji. W przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego z urzędu, jego wszczęcie następuje z chwilą pierwszego aktu procesowego organu (czynności procesowej) lub pierwszej czynności egzekucyjnej rozumianej jako działanie zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

Odnosząc powyższe rozważania do treści art. 24 ust. 5b u.s.u.s. trzeba zauważyć, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Co istotne, przepis powyższy posługuje się pojęciem "wyegzekwowania", a nie "ściągnięcia" należności, czy wykonania obowiązku. Wyegzekwowanie należności polega na ich ściągnięciu za pomocą przymusu egzekucyjnego. Co równie istotne, przepis ten nie stanowi o pierwszej czynności zmierzającej do wykonania obowiązku, lecz o pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania obowiązku (tak jak np. w kontekście upomnienia, które nie stanowi działania zmierzającego do przymusowego wykonania zobowiązania, co cechuje stricte działania egzekucyjne).

Powyższe prowadzi do wniosku, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego powinno być za każdym razem traktowane jako środek prowadzący do osiągnięcia celu w postaci wyegzekwowania nałożonego na zobowiązanego obowiązku. Już art. 1 pkt 1 u.p.e.a. stanowi o pierwszeństwie dobrowolnego wykonania obowiązku przed przymusem egzekucyjnym, który oprócz tego, że powoduje dolegliwość dla zobowiązanego, to również angażuje w znacznym stopniu aparat administracji publicznej oraz generuje koszty (por. R. Hauser i W. Piątek, [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2021, s. 121).

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 1 pkt 1 określa sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2, zaś pkt 2 art. 1 u.p.e.a. określa prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków. To oznacza, że ustawodawca wskazał w art. 1 u.p.e.a. na działania wierzyciela, które stanowią czynności odrębne od czynności organów egzekucyjnych, o których mowa w art. 1 pkt 2 u.p.e.a. Rozróżnił tym samym postępowanie wierzyciela, zmierzające do dobrowolnego wykonania zobowiązania, od czynności organu egzekucyjnego nacechowanych przymusem zmierzającym do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązku. Skutek zawieszenia biegu terminu powiązał jedynie z tymi drugimi działaniami.

W tym stanie rzeczy wszczęcie postępowania w sprawie wymiaru zaległych składek, czy nawet wydanie decyzji określającej wysokość zaległych składek, nie może być uznane za podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek w rozumieniu art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Celem wszczętego postępowania wymiarowego, a potem wydanej decyzji, jest z jednej strony wskazanie na wysokość zadłużenia, a z drugiej umożliwienie dobrowolnego wykonania obowiązku i tym samym nawet uniknięcie wszczęcia egzekucji / postępowania egzekucyjnego.

Z powyższego wynika, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia jest skutkiem czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, które to zawieszenie – w myśl art. 24 ust. 5b u.s.u.s. - zakończy się wraz z zakończeniem postępowania egzekucyjnego. Zdarzenie, które powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek musi mieć miejsce w toku postępowania egzekucyjnego albo nieuchronnie prowadzić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, skoro zawieszenie biegu terminu przedawnienia nie może zakończyć się inaczej, niż wskutek zakończenia postępowania egzekucyjnego. Takim zdarzeniem nie jest zatem z pewnością wszczęcie postępowania w sprawie wymiaru zaległych składek, czy nawet wydanie i doręczenie decyzji, ponieważ czynności te mają miejsce przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, zaś samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie jest nieuchronnym następstwem zawiadomienia o wszczęciu postępowania wymiarowego. Nie ulega natomiast wątpliwości, że czynnością taką może być doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego, czy inne czynności stricte egzekucyjne podjęte w związku z uruchomieniem postępowania egzekucyjnego, a zatem służące bezpośrednio wyegzekwowaniu należnych składek (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gdańsku z dnia 12 lipca 2017 r. sygn. I SA/Gd 737/17; w Lublinie z dnia 15 stycznia 2020 r. sygn. I SA/Lu 676/19, w Gliwicach z dnia 29 marca 2023 r. sygn. I SA/Gl 1673/22, opubl. w CBOSA).

Zawiadomienie o wszczęciu postępowania wymiarowego (ani wydanie i doręczenie decyzji) nie może powodować zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek, gdyż taka przesłanka nie mieści się w zakresie zastosowania art. 24 ust. 5b i nast. u.s.u.s. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do wykładni contra legem, ponieważ gdyby wierzyciel nie zdecydował się na wszczęcie postępowania egzekucyjnego, to zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek nie mogłoby się nigdy zakończyć (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2021 r. sygn. I GSK 546/21, opubl. w CBOSA). Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie, podziela poglądy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyrok z dnia 12 października 2018 r., sygn. V SA/Wa 237/18) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (wyrok z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. III SA/Wr 272/19, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), że katalog decyzji wymienionych w art. 24 ust. 5f u.s.u.s. tj. ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, jest katalogiem zamkniętym. Gdyby było inaczej, tj. gdyby ustawodawca przewidział w nim otwarty katalog decyzji Zakładu, to posłużyłby się zwrotem sygnalizującym, że jedynie przykładowo podaje rodzaje decyzji Zakładu, tj. np. zwrotem "w szczególności", "zwłaszcza" lub tożsamym. Oznacza to, że przepisu art. 24 ust. 5f u.s.u.s. nie można wykładać w sposób, którego skutkiem będzie rozszerzenie katalogu o jakiekolwiek inne decyzje w nim niewymienione. W świetle powyższego decyzja wymiarowa nie może zostać zaliczona do żadnego z trzech rodzajów decyzji wymienionych w art. 24 ust. 5f u.s.u.s.

W niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia został zawieszony w momencie doręczenia zobowiązanej tytułów wykonawczych:

1. w dniu 3.11.2014 r. nr [...] do nr [...] z dnia 13.10.2014 r.,

2. w dniu 17.10.2015 r. nr [...] do nr [...] z dnia 28.09.2015 r.

Zawieszenie trwało w chwili wydania zaskarżonego postanowienia.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organu, iż bieg terminu przedawnienia był zawieszony od dnia 4.08.2014 r. do dnia 1.09.2015 r. w związku z tokiem postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

W odniesieniu do wniosku skarżącej z dnia 19 czerwca 2024 r., Sąd wskazuje na treść art. 28b § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym w przypadku złożenia korekty dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, powodującej zmniejszenie wysokości należności pieniężnej organ egzekucyjny kontynuuje postępowanie egzekucyjne, przy czym czynności egzekucyjne ograniczają się do kwoty pozostałej do wyegzekwowania. Wprawdzie przepis ten został dodany ustawą z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych i wszedł w życie w dniu 7 listopada 2014 r., jednakże na podstawie art. 123 ust. 6 w/w ustawy z dnia 11 października 2013 r. przepisy art. 28b i art. 28c u.p.e.a., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 października 2013 r., mają zastosowanie do postępowań egzekucyjnych w administracji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tych przepisów. Zatem postępowanie egzekucyjne nie podlega umorzeniu w tej części, ale czynności egzekucyjne ograniczają się do kwoty pozostałej do wyegzekwowania.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.