Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 646/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1, art. 93 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 40 ust. 1, art. 100
journal: Dz.U. 2024 poz 609
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
article: art. 42 ust. 7 pkt 1, art. 91d pkt 1, art. 42 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4a, ust. 5, ust. 5b i ust. 7, art. 47 ust. 7 pkt 1
journal: Dz.U. 2024 poz 986
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t. j.)
article: art. 3 ust. 1 pkt 4, art. 19
journal: Dz.U. 2023 poz 190
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie
article: art. 129 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1465
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
article: art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 68 ust. 1, art. 94
journal: Dz.U. 2024 poz 737
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j.)
article: par. 2, par. 3, par. 5
journal: Dz.U. 2023 poz 1211
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji roku szkolnego
article: par. 6, par. 143
journal: Dz.U. 2016 poz 283
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" - tekst jedn.
article: art. 3 par. 2 pkt 5, art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Gminy Skarbimierz z dnia 29 grudnia 2021 r., Nr XXVI/218/2021 w przedmiocie określenia zasad rozliczania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dla nauczycieli stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Wojewody Opolskiego [dalej: Wojewoda], działającego jako organ nadzoru, jest uchwała Nr XXVI/218/2021 Rady Gminy Skarbimierz z dnia 29 grudnia 2021 r. w sprawie określenia zasad rozliczania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dla nauczycieli pracujących w Gminnym Zespole Szkół w Skarbimierzu-Osiedle, dla których ustalony plan jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego [dalej: uchwała].

Rada Gminy Skarbimierz, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 609 ze zm.) [dalej: usg] oraz art. 42 ust. 7 pkt 1 i art. 91d pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2024 r. poz. 986 ze zm.) [dalej: KN] podjęła 29 grudnia 2021 r. uchwałę Nr XXVI/218/2021, w której ustaliła w szczególności, że: § 1. Dla nauczycieli zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć zgodnie z art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela, dla których ustalony plan zajęć płatnych jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego określa się jako iloczyn godzin obowiązkowego tygodniowego wymiaru zajęć i wszystkich tygodni w okresie zajęć roku szkolnego, która to liczba godzin stanowi podstawę do rozliczenia realizacji obowiązkowego wymiaru zajęć w roku szkolnym. § 2. Liczbę godzin w roku szkolnym należy podzielić przez liczbę tygodni, w których jest realizowana podstawa programowa zaplanowana w arkuszu organizacyjnym. § 3. Nauczyciele, którzy mają przydzielone godziny ponadwymiarowe w arkuszu organizacyjnym, na koniec każdego miesiąca przedstawiają listę wykonanych godzin zajęć obowiązkowych zarejestrowanych w dziennikach. § 4. Weryfikację zgodności godzin zajęć zarejestrowanych w dziennikach z wykazem na listach należy wykonać co najmniej 1 raz na semestr.

Uchwała, będąca aktem prawa miejscowego, została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 10 stycznia 2022 r. pod poz. 95.

W uzasadnieniu projektu uchwały zapisano, że z art. 42 ust. 7 KN wynika, że rada gminy określa zasady rozliczania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dla nauczycieli, dla których ustalony plan zajęć jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego. Plan zajęć ustalany jest w ciągu roku dla nauczycieli wykazanych w art. 42 ust. 3 KN, a więc dla wszystkich nauczycieli zatrudnionych w Gminnym Zespole Szkół. Zgodnie z rozporządzeniem o organizacji roku szkolnego nauczanie może być prowadzone przez 185 dni, czyli 37 tygodni, ale z rozporządzenia o ramowym planie nauczania wynika, że plan nauczania jest realizowany w 160 dni, czyli 32 tygodnie. Zatem 25 dni pozostaje bez planu nauczania, a jedynie są prowadzone różne zajęcia wychowawczo-opiekuńcze niezaliczane do pensum. Ponadto w czasie kontroli w Gminnym Zespole Szkół inspektor PIP zarzucił brak tej uchwały. W toczących się sprawach z nauczycielami o wynagrodzenie za niewypracowane godziny, szkoła do sądu przedstawia uchyloną przez Radę Gminy uchwałę o zasadach rozliczania tygodniowego obowiązku. Godziny zarejestrowane w dziennikach lekcyjnych przez samych nauczycieli są podstawą do obliczenia wynagrodzenia. Związki zawodowe nauczycieli wydały negatywną opinię do projektu uchwały w oparciu o opinię radcy prawnego, który w swych wywodach nie zauważył, że cały artykuł 42 KN dotyczy pensum. Radca wydał opinię sprzeczną z uchwałą 7 sędziów SN oraz artykułem 42 ust. 3, ust. 5b oraz ust. 7a. Sprzeczność z ust. 3 polega na tym, że w tym ustępie nauczyciele przedszkola i szkoły są wymienieni razem z nauczycielami szkół ponadpodstawowych, a w ust. 5b jest delegacja do ust. 3. Zasady rozliczania tygodniowego obowiązku zajęć nauczycieli w roku szkolnym można znaleźć w dziennikach urzędowych województw oraz w Internecie. Projekt uchwały nie ma zasadniczych różnic do treści zamieszczonych w tych dziennikach.

Jak wynika z akt sprawy, związki zawodowe nauczycieli zaopiniowały negatywnie przedstawiony im projekt uchwały, uznając go za sprzeczny z obowiązującymi przepisami. Zdaniem związków zawodowych, można wnioskować, że uchwała dotyczy de facto ustalenia pensum dla nauczycieli pod pozorem regulowania zasad rozliczania tygodniowego, obowiązkowego wymiaru godzin zajęć.

Na powyższą uchwałę Wojewoda, działający na podstawie art. 93 ust. 1 usg, wniósł skargę żądając stwierdzenia jej nieważności z powodu istotnego naruszenia prawa. W uzasadnieniu argumentował, że akt wykonawczy do KN powinien mieć zastosowanie do nauczycieli, dla których plan zajęć w pewnych okresach roku szkolnego nie wyczerpuje obowiązującego nauczyciela wymiaru godzin, natomiast w innych okresach przekracza ten wymiar. Zasady rozliczania powinny być tak ustalone, aby pozwalały określić, czy uśredniony tygodniowy wymiar zajęć w ciągu całego roku szkolnego odpowiada tygodniowemu obowiązkowemu wymiarowi godzin zajęć danego nauczyciela określonego w art. 42 ust. 3 KN. Nadto jest to konieczne dla właściwego ustalenia, które z przepracowanych przez nauczyciela godzin są godzinami ponadwymiarowymi. Powyższą argumentację potwierdza treść art. 42 ust. 5b KN. Organ nadzoru stanął na stanowisku, że regulacja zawarta w art. 42 ust. 5b KN zawiera ogólną zasadę rozliczania pensum nauczyciela, na przestrzeni roku szkolnego, natomiast organ prowadzący powinien ustalić zasady tygodniowego rozliczania pensum. Regulacje te znajdują zastosowanie wyłącznie do nauczycieli, dla których ustalony plan zajęć jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego. Zdaniem organu nadzoru uchwała Rady Gminy Skarbimierz nie wypełniła w sposób prawidłowy dyspozycji art. 42 ust. 7 pkt 1 w zw. z 91d pkt 1 KN i narusza § 6 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r. poz. 283), ponieważ nie zawiera precyzyjnych wytycznych będących podstawą ustalenia obowiązkowego wymiaru godzin, pozostając tym samym w sprzeczności ze wskazanymi powyżej przepisami, co stanowi istotne naruszenie prawa. Ponadto przepisy uchwały ze względu na swoją nieprecyzyjność pozostawiają swego rodzaju niebezpieczny luz interpretacyjny. Zdaniem Wojewody, poprawnie ustalone zasady rozliczania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dla nauczycieli, dla których ustalony plan jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego, powinny zawierać takie wytyczne, które będą miały zastosowanie w każdym przypadku uwzględniając przy tym każdorazowy stan faktyczny, a jednocześnie nie będą mogły być interpretowane w sposób dowolny przez organ je stosujący. Zgodnie z zasadą państwa prawa, zawartą w art. 2 Konstytucji, przepisy powinny być klarowne i w sposób jednoznaczny określać intencje prawodawcy zawarte w ich treści. Zasada ta znajduje odzwierciedlenie w przepisach ustaw i rozporządzeniach, w tym m.in. w § 6 Zasad techniki prawodawczej. W stosunku do ww. aktów znaczenie istotne ma również norma zawarta w art. 94 Konstytucji stanowiąca, iż organy samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, iż nie mogą normować materii uregulowanych tymi aktami, wykraczać poza zakres delegacji ustawowej, jak i pozostawać z nimi w sprzeczności. Regulacja zawarta w akcie prawa miejscowego jako wpływająca na prawa i obowiązki mieszkańców jednostki samorządu terytorialnego, musi także spełniać wymóg zupełności oraz precyzyjności. Uchwały podejmowane przez organy samorządowe muszą zawierać sformułowania jasne, wyczerpujące, uniemożliwiające stosowanie niedopuszczalnego, sprzecznego z prawem luzu interpretacyjnego (wyrok NSA z 6 czerwca 1995 r., sygn. akt SA/Gd 2949/94). Organ nadzoru zaznaczył, że nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego w terminie określonym w art. 91 ust. 1 usg.

W odpowiedzi na skargę Gmina Skarbimierz [dalej: Gmina] wniosła o: 1) odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej, 2) zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniosła, że zarzuty Wojewody są sformułowane w sposób bardzo ogólny. Organ nadzoru nie dokonał analizy, a nawet próby interpretacji zapisów uchwały, lecz kategorycznie, wręcz arbitralnie (bez żadnego uzasadnienia) wskazał na niejasność przepisów uchwały. Zarzuty nie dotyczą de facto treści uchwały, ale jej wykonania, co nie może stanowić przedmiotu skargi, w tym zakresie Wojewoda nie ma uprawnień nadzorczych i legitymacji do zaskarżenia uchwały. Uchwała natomiast jest jasna i precyzyjna. Uchwała wprowadza, zgodnie z uchwałą 7 sędziów Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 1994 r., sygn. akt I PZP 64/93, zasadę rozliczania godzin ponadwymiarowych w skali roku, w przypadku, gdy ustalony plan w danym roku szkolny jest różny. Do podjęcia takiego aktu rada gminy ma prawo. Żaden przepis nie ogranicza rady gminy w tym zakresie. Tymczasem, to Wojewoda nie jest uprawniony do zaskarżania wykonania uchwały. Niezależnie od powyższego, Gmina wskazała na wadliwość formalną złożonej skargi, co czyni ją na tyle wadliwą, iż nie podlegającą merytorycznemu rozpatrzeniu (tylko odrzuceniu). Zdaniem Gminy, organem nadzoru jest Wojewoda i art. 19 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. z 2023 r. poz. 190) [dalej: uwa] nie może stanowić podstawy do cedowania tych uprawnień na pracowników OUW. Nadto, załączone do skargi pełnomocnictwo nie zostało przyjęte przez pełnomocnika, nie zostało podpisane oraz jego treść wskazuje na podpisywanie skarg, a nie ich składanie (wnoszenie).

Na rozprawie przed Sądem stawił się pełnomocnik Wojewody, który podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte, wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Według art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) [dalej: ppsa], kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ppsa, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 ppsa).

Zgodnie z art. 91 ust. 1 usg, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 usg.

W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 usg).

Po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 93 ust. 1 usg).

Nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1 usg, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego (art. 94 ust. 1 usg).

Nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem (art. 85 usg). Organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych – regionalna izba obrachunkowa (art. 86 usg).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 uwa, wojewoda jest organem nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego i ich związków pod względem legalności [...].

Wojewoda może upoważnić na piśmie pracowników urzędu wojewódzkiego, niezatrudnionych w urzędach obsługujących inne organy rządowej administracji zespolonej w województwie, do załatwiania określonych spraw w jego imieniu i na jego odpowiedzialność, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń, z tym że upoważnienie nie może dotyczyć wstrzymania egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 27 ust. 1 (art. 19 uwa).

W rozpoznanej przez Sąd sprawie Wojewoda wykonuje kompetencje organu nadzoru nad jednostką samorządu terytorialnego – Gminą Skarbimierz. Działania organu nadzoru dotyczą uchwały będącej aktem prawa miejscowego, co nie jest w sprawie sporne. Wojewoda nie skorzystał z trybu nadzorczego uregulowanego w art. 91 usg, lecz wniósł skargę do Sądu na podstawie art. 93 ust. 1 usg. Uprawnienie Wojewody do wniesienia skargi na uchwałę nie było limitowane terminem. Tym samym ocena, czy zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem należy obecnie do Sądu.

Rozpoznaną przez Sąd skargę podpisał, z upoważnienia Wojewody, Dyrektor Wydziału Prawnego i Nadzoru, działający na podstawie upoważnienia z 12 marca 2024 r. wydanego w formie dokumentu elektronicznego. Upoważnienie to uprawnia Dyrektora do załatwiania w imieniu Wojewody i na jego odpowiedzialność między innymi spraw należących do Wydziału Prawnego i Nadzoru oraz do załatwiania spraw wynikających z wykonywania funkcji organu nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego, a w szczególności do podpisywania wskazań nadzorczych, zawiadomień o wszczęciu postępowań nadzorczych, rozstrzygnięć nadzorczych, skarg kierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, a także związanej z tym korespondencji.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że skarga została podpisana przez pracownika Urzędu Wojewódzkiego działającego z upoważnienia Wojewody. Upoważnienie to obejmuje załatwianie spraw wynikających z wykonywania funkcji organu nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego. Zatem, wbrew stanowisku Gminy, Dyrektor Wydziału Prawnego i Nadzoru nie legitymuje się pełnomocnictwem, lecz dokumentem, w którym Wojewoda zawarł tak zwaną delegację kompetencji, do czego był uprawniony na podstawie art. 19 uwa. Ponadto tak zakreślone upoważnienie obejmuje zarówno przygotowanie, podpisanie, jak i wniesienie skargi (w trybie nadzorczym z art. 93 ust. 1 usg) do sądu administracyjnego. Brak wzmianki o przyjęciu upoważnienia jest w sprawie nieistotny, ponieważ Dyrektor upoważnienie to wykonuje, a zatem przyjął wyznaczony w nim zakres zadań.

W wyroku z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt III OSK 7053/21, NSA stwierdził, że udzielanie na podstawie art. 19 uwa stanowi tzw. dekoncentrację wewnętrzną, dzięki której jest możliwa realizacja norm materialnego prawa administracyjnego. W przypadku jednoosobowego organu jakim jest wojewoda, realizacja norm prawa materialnego nie następowałaby zgodnie ze standardami demokratycznego państwa prawnego, w tym w zgodzie z zasadą efektywności i sprawności działania, gdyby nie instytucja dekoncentracji wewnętrznej. Jest to rozwiązanie stricte organizacyjne, stosowane przez prawodawcę właśnie ze względu na postulat sprawności działania administracji. Skoro organy jednoosobowe zostały wyposażone w kompetencje przekraczające możliwości jednej osoby, to konieczne staje się wprowadzanie system dekoncentracji wewnętrznej (wyrok NSA z 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3743/18; wyrok NSA z 26 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 3524/18). Ponadto w orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym w pełni dopuszczalnym jest powierzenie przez wojewodę uprawnień do prowadzenia postępowań nadzorczych w imieniu wojewody i na jego odpowiedzialność wicewojewodom i innym pracownikom (wyrok NSA z 8 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 401/12; wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2505/18; wyrok NSA z 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3743/18).

Ponadto w wyroku z 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3743/18, NSA wyjaśnił, że z treści art. 19 uwa wynika, że wojewoda jest władny delegować swoje uprawnienie do wydawania rozstrzygnięć nadzorczych na pracowników swojego urzędu, prócz wstrzymania egzekucji administracyjnej, które z wyraźnej woli ustawodawcy na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o wojewodzie nie podlegają upoważnieniu i muszą być wykonane osobiście przez wojewodę. W przepisie art. 19 ww. ustawy jednak w sposób jedynie przykładowy wymienia się kategorie spraw, które wojewoda może powierzyć do załatwienia upoważnionemu pracownikowi, o czym świadczy użycie zwrotu "a w szczególności". Brak wymienienia w nim kompetencji nadzorczych nie jest natomiast równoznaczny z zakazem udzielenia upoważnienia w tym zakresie. Tym samym, w świetle art. 91 usg, wydawanie rozstrzygnięć nadzorczych, natomiast w przypadku upływu terminu do wydania tego rodzaju aktu – sporządzenie i wniesienie skargi do sądu administracyjnego (art. 93 ust. 1 usg) należy do kategorii spraw wymienionych w art. 19 uwa. NSA zauważył też, że rozstrzygnięcie nadzorcze jest "środkiem załatwiającym sprawę nadzorczą". Wynikające z art. 19 uwa, upoważnienie do działania "w imieniu", jak i "na odpowiedzialność" wojewody, nie oznacza jednak przeniesienia kompetencji na inny podmiot, ponieważ to jest ciągle kompetencja wojewody. Mamy tu do czynienia z dekoncentracją wewnętrzną, dzięki której jest możliwa realizacja norm materialnego prawa administracyjnego. W wypadku jednoosobowych organów administracji publicznej takich jak wojewoda, realizacja norm prawa materialnego nie następowałaby, gdyby nie instytucja dekoncentracji wewnętrznej. Jest to rozwiązanie stricte organizacyjne, które jest stosowane ze względu na postulat sprawności działania administracji. Organy jednoosobowe zostały wyposażone w uprawnienia i obowiązki przekraczające możliwości jednej osoby, dlatego ustawodawca wprowadził, jako standard, system dekoncentracji wewnętrznej, która jest powszechnie stosowana w administracji publicznej. Powyższe stanowisko znajduje swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki z 28 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 4097/18, z 20 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 833/17, i 26 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 3524/18).

W tym miejscu Sąd zaznacza, że podstawą oceny zasadności skargi wniesionej przez Wojewodę nie mogą być ewentualnie występujące wątpliwości dotyczące prawidłowości wykonywania uchwały przez Wójta Gminy Skarbimierz. Badaniu w sprawie podlega wyłącznie sam akt stanowienia prawa przez Radę Gminy Skarbimierz i to jedynie na podstawie kryterium zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że każde działanie organu władzy, w tym rady gminy, musi mieć oparcie w obowiązujących przepisach.

W myśl art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. W przypadku organów gminy ustawą taką jest ustawa o samorządzie gminnym.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 usg, na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Oznacza to, że wykonując kompetencje prawodawcze zawarte w upoważnieniu ustawowym organy gminy obowiązane są działać ściśle w granicach tego upoważnienia. Upoważnienie to musi być przy tym wyraźne i nie może wynikać z domniemania lub wykładni. Przepis ustawy ustanawiający upoważnienie do wydania aktu prawa miejscowego podlega ścisłej wykładni językowej i nie może prowadzić do objęcia zakresem upoważnienia materii w nim niewymienionych w drodze wykładni celowościowej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 maja 1998 r., sygn. K 19/97). Organ wykonujący kompetencję prawodawczą zawartą w upoważnieniu ustawowym jest obowiązany działać ściśle w granicach tego upoważnienia. Nie jest bowiem upoważniony ani do regulowania tego, co zostało już ustawowo uregulowane, ani też do wychodzenia poza zakres upoważnienia ustawowego (wyrok NSA z 3 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1873/07). W przypadku braku wyraźnego upoważnienia stanowienie aktów prawa miejscowego uznać natomiast należy za niedopuszczalne i naruszające prawo w sposób istotny.

W wyroku z 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, NSA wskazał, że do istotnych naruszeń prawa, powodujących nieważność uchwały organu gminy (art. 91 ust. 1 usg) należy zaliczyć naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię, oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (wyrok NSA z 3 grudnia 1996 r., sygn. akt SA/Wr 949/96), jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło.

Za nieistotne naruszenie prawa należy natomiast uznać takie naruszenie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu organu gminy. Takie naruszenia nieistotne są jedynie przesłanką do wskazania, że akt został wydany z naruszeniem prawa, lecz nie stanowią przesłanki do stwierdzenia jego nieważności (wyrok WSA we Wrocławiu z 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 625/11).

Przechodząc do istoty sporu, a więc problemu legalności uchwały, należy wpierw przywołać przepisy KN. I tak, zgodnie z art. 42 ust. 7 pkt 1 KN, organ prowadzący szkołę lub placówkę określa zasady rozliczania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli, dla których ustalony plan zajęć jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego. W przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, zadania i kompetencje organu prowadzącego określone w art. 30 ust. 6 i 10a, art. 42 ust. 7, art. 42a ust. 1, art. 49 ust. 2, art. 70a ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 – wykonuje odpowiednio: rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa (art. 91d pkt 1 KN). Z cytowanych przepisów wynika zatem, że istnieje delegacja ustawowa do podjęcia przez Radę Gminy Skarbimierz zaskarżonej uchwały.

Jak stanowi art. 42 ust. 1 KN czas pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć nie może przekraczać 40 godzin na tydzień. Przepis ten pozostaje spójny z art. 129 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 ze zm.), według którego czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy [...].

Dalej w art. 42 ust. 2 KN prawodawca wskazał, że w ramach czasu pracy, o którym mowa w art. 42 ust. 1 KN, oraz ustalonego wynagrodzenia nauczyciel obowiązany jest realizować: 1) zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, prowadzone bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, w wymiarze określonym w ust. 3 lub ustalonym na podstawie ust. 4a albo ust. 7; 2) inne zajęcia i czynności wynikające z zadań statutowych szkoły, w tym zajęcia opiekuńcze i wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów; 3) zajęcia i czynności związane z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym.

Stosownie do art. 42 ust. 3 KN, tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, nauczycieli zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć ustala się, z zastrzeżeniem ust. 2a i 4a, według następujących norm: [w tym miejscu w ustawie znajduje się tabela wyznaczająca tygodniową liczbę godzin obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych dla poszczególnych grup nauczycieli].

Pracę wykonywaną w wymiarze określonym w art. 42 ust. 3 KN lub ustalonym na podstawie art. 42 ust. 4a albo art. 42 ust. 7 KN uznaje się w zakresie uprawnień pracowniczych za pracę wykonywaną w pełnym wymiarze zajęć (art. 42 ust. 5 KN). Nauczyciel, który realizuje tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć zgodnie z art. 42 ust. 3 KN i dla którego ustalony plan zajęć w pewnych okresach roku szkolnego nie wyczerpuje obowiązującego tego nauczyciela tygodniowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, powinien nauczać odpowiednio większą liczbę godzin w innych okresach danego roku szkolnego. Praca wykonywana zgodnie z tak ustalonym planem zajęć nie jest pracą w godzinach ponadwymiarowych (art. 42 ust. 5b KN).

W powołanej wyżej uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 1994 r., sygn. akt I PZP 64/93 (OSNP 1994, nr 8, poz. 124), wyjaśniono, że pracą w godzinach ponadwymiarowych nie jest w każdym przypadku praca przekraczająca tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć dydaktycznych lub wychowawczych. Pracą w godzinach ponadwymiarowych jest praca przekraczająca obowiązujący nauczyciela wymiar, przydzielona w planie organizacyjnym szkoły. Określenie charakteru pracy w godzinach przekraczających obowiązkowy tygodniowy wymiar zajęć jako pracy ponadwymiarowej i przydzielenie jej nauczycielowi w planie organizacyjnym szkoły oraz w planie zajęć sprawia, że szkoła musi wypłacić, za godziny ponadwymiarowe, wynagrodzenie miesięczne z dołu, bez możliwości manipulowania tymi godzinami w razie niewyczerpania przez nauczyciela w pewnych okresach roku szkolnego obowiązującego go pensum. Rozliczenie tej pracy następuje w okresach tygodniowych. Ustawodawca w art. 42 KN mówiąc o niewyczerpaniu przez nauczyciela obowiązkowego wymiaru zajęć "w pewnych okresach roku szkolnego", nie określa tych okresów ani jako wcześniejsze, ani jako późniejsze. Stanowi tylko, że jeżeli "w pewnych okresach roku szkolnego" nauczyciel nie miał pensum, gdyż tak przewidywał plan zajęć, to "w innych okresach" danego okresu szkolnego powinien nauczać w odpowiednio większym wymiarze. Brak określeń uściślających chronologię tych okresów nie pozwala na przyjęcie, że z woli ustawodawcy jedne są wcześniejsze, a drugie późniejsze. Z art. 42 KN wynika jedynie to, że plan zajęć powinien przewidzieć okresy pracy w ciągu roku szkolnego, w których wymiar czasu pracy nauczyciela będzie przekraczał pensum, jak i okresy, w których tygodniowy czas pracy będzie niższy niż ustawowe pensum. Nie wynika natomiast obowiązkowa kolejność występowania tych okresów w czasie. Również użycie przez ustawodawcę liczby mnogiej w odniesieniu do powyższych okresów oznacza, że w ciągu roku szkolnego okresy te mogą występować kilkakrotnie, a skoro tak, to mogą występować przemiennie. Z art. 42 KN wynika, że sformułowanie "nie wyczerpywał" odnosi się do planu zajęć i do liczby godzin przydzielonych nauczycielowi w tym planie, a nie do rzeczywiście przepracowanych przez nauczyciela godzin zajęć dydaktycznych (wychowawczych). Przy układaniu planu na dany rok szkolny jest bowiem wyłącznie sprawą techniki, w jakiej kolejności zostanie wyznaczona liczba godzin zajęć w poszczególnych miesiącach. Szczególny system równoważenia czasu pracy w obrębie roku szkolnego zakłada rozliczenie czasu pracy nauczycieli wraz z upływem roku szkolnego. Wówczas dopiero można stwierdzić, w jakich okresach wymiar czasu pracy "wyczerpywał" bądź "nie wyczerpywał" obowiązującego nauczyciela tygodniowego wymiaru zajęć dydaktycznych i czy praca wykonywana w pewnych okresach w większej liczbie godzin równoważy się z okresami "niedopensowania".

Sąd orzekający w sprawie stwierdził zatem, że czas pracy nauczyciela jest ustalany inaczej niż w przypadku pozostałych pracowników (art. 42 ust. 1-2 KN). Pensum dydaktyczne nauczyciela jest określone w zależności od stanowiska zajmowanego przez nauczyciela. Szczegółowy wymiar pensum dydaktycznego dla wszystkich grup nauczycieli określa tabela zawarta w art. 42 ust. 3 KN. Ustalenie "uśrednionego" pensum nauczyciela (art. 42 ust. 5b i ust. 7 pkt 1 KN), umożliwia ustalenie czy nauczyciel wypracował pensum dydaktyczne i ewentualnie godziny ponadwymiarowe, w sytuacji, gdy ustalony plan zajęć w pewnych okresach roku szkolnego nie wyczerpuje obowiązującego tego nauczyciela tygodniowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych.

Na podstawie art. 42 ust. 7 pkt 1 KN organ stanowiący gminy jest upoważniony wyłącznie do określenia zasad rozliczania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli, dla których ustalony plan zajęć jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego. Wobec powyższego wszelkie regulacje dotyczące na przykład organizacji pracy na dany rok szkolny i zasad jego ogłaszania nauczycielom, ustalenia godzin ponadwymiarowych, ustalenia maksymalnego wymiaru godzin, wysokości przysługującego nauczycielowi wynagrodzenia, określenia elementów aktu stanowiącego nawiązanie stosunku pracy – umowy o pracę oraz określenia okresów, za które nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe stanowią przekroczenie upoważnienia ustawowego. Z art. 42 ust. 7 pkt 1 KN ustawy nie można wywieść kompetencji rady gminy do uregulowania w uchwale innych zagadnień niż jednoznacznie wyznaczone w delegacji ustawowej.

Z powyższego powodu Sąd, kierując się przedstawioną wyżej sądową wykładnią prawa, uznał, że § 3 i § 4 uchwały zostały ustanowione z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej z art. 47 ust. 7 pkt 1 KN, ponieważ wprowadzają zasady dokumentowania i weryfikowania ilości wypracowanych przez nauczyciela godzin dydaktycznych, a w konsekwencji nie ustanawiają zasad rozliczania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli, dla których ustalony plan zajęć jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego. Dodatkowo Sąd zauważył, że § 3 i § 4 uchwały zawierają normy prawne, których zakres normowania wkracza w zakres ustawowo określonych kompetencji dyrektora szkoły, działającego jako kierownik jednostki (art. 7 ust. 1-2 KN, art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, Dz.U. z 2024 r. poz. 737 ze zm.).

Z treści art. 42 ust. 5b KN wypływa jedynie dyspozycja techniczna dotycząca organizacji pracy nauczyciela w okresie roku szkolnego. Na tej podstawie nie można zmieniać nauczycielowi wymiaru zatrudnienia, jaki ma określony w umowie o pracę lub akcie mianowania. Zatem na podstawie art. 42 ust. 5b KN nie dokonuje się zmiany warunków zatrudnienia nauczyciela. Wymiar zatrudnienia pozostaje więc bez zmian, a zmianie podlega jedynie organizacja pracy w ramach tego etatu. Nauczyciel zatrudniony w pełnym wymiarze godzin nadal będzie zatrudniony w ten sposób, lecz w jednej części roku szkolnego będzie zobowiązany do pracy w wymiarze wyższym, niż to wynika z wymiaru zatrudnienia, w innej zaś – w wymiarze niższym. Na mocy art. 42 ust. 7 pkt 1 KN, ustawodawca do kompetencji organu prowadzącego szkołę zaliczył kwestię dotyczącą ustalania zasad rozliczania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli, dla których ustalony plan zajęć jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego. Oznacza to, że wyłączna kompetencja w tym zakresie, w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, należy do organu stanowiącego, czyli w sprawie – Rady Gminy Skarbimierz (art. 91d pkt 1 KN). Rozliczenie powyższe najczęściej przybiera postać ułamkową. Jeżeli w wyniku zastosowania norm uchwały uzyskuje się wynik ułamkowy, organ prowadzący powinien wprowadzić regulacje dotyczące zaokrąglania wyniku, tak aby możliwa była realizacja tygodniowego pensum nauczyciela (nie jest wykonalne wypracowanie ułamka godziny zajęć dydaktycznych). Natomiast szczegółowa organizacja pracy nauczyciela należy do kompetencji dyrektora szkoły (J. Lisowski, K. Stradomski, Karta Nauczyciela. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2022, art. 42).

Okresem pracy nauczyciela jest rok szkolny, na co wskazuje art. 42 ust. 5b KN, zgodnie z którym nauczycielom w planie zajęć należy tak przydzielić pracę, aby ich średni wymiar godzin zajęć w ciągu całego roku szkolnego odpowiadał obowiązkowemu wymiarowi godzin zajęć określonemu w art. 42 ust. 3 KN.

Zgodnie art. 94 Prawa oświatowego, rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy – z dniem 31 sierpnia następnego roku. Jednakże, jak stanowi § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1211), dotyczącego szkół publicznych:

1. W szkołach, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze rozpoczynają się w pierwszym powszednim dniu września, a kończą w najbliższy piątek po dniu 20 czerwca. Jeżeli pierwszy dzień września wypada w piątek albo sobotę, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze rozpoczynają się w najbliższy poniedziałek po dniu 1 września. Jeżeli czwartek bezpośrednio poprzedzający najbliższy piątek po dniu 20 czerwca jest dniem ustawowo wolnym od pracy, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w środę poprzedzającą ten dzień.

2. W branżowych szkołach I stopnia, branżowych szkołach II stopnia i szkołach policealnych oraz we wszystkich typach szkół dla dorosłych zajęcia dydaktyczno-wychowawcze mogą rozpoczynać się w pierwszym powszednim dniu lutego i kończyć w ostatni piątek stycznia.

3. W klasach albo semestrach programowo najwyższych:

1) liceów ogólnokształcących, branżowych szkół II stopnia i techników, w których zajęcia dydaktyczno-wychowawcze rozpoczynają się w pierwszym powszednim dniu września, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w ostatni piątek kwietnia;

2) branżowych szkół II stopnia oraz liceów ogólnokształcących dla dorosłych, w których zajęcia dydaktyczno-wychowawcze rozpoczynają się w pierwszym powszednim dniu lutego, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w najbliższy piątek po dniu 1 stycznia, z tym że w przypadku gdy:

a) najbliższy piątek po dniu 1 stycznia wypada w dzień ustawowo wolny od pracy, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w dniu poprzedzającym ten dzień,

b) dzień 2 stycznia wypada w piątek, zajęcia dydaktyczno-wychowawcze kończą się w drugi piątek po dniu 1 stycznia.

Z cytowanych przepisów wynika, że rok szkolny trwa 12 miesięcy, lecz zajęcia dydaktyczne w szkole publicznej (co do zasady) rozpoczynają się w pierwszym powszednim dniu września, a kończą w najbliższy piątek po dniu 20 czerwca. Zatem jedynie w okresie prowadzenia w szkole zajęć dydaktycznych, który w świetle powyższych przepisów pozostaje rzeczywistym okresem rozliczeniowym, nauczyciel, o którym mowa w art. 42 ust. 5b KN, powinien wypracować uśrednioną arytmetycznie, tygodniową liczbę godzin obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych z art. 42 ust. 3 KN. Artykuł art. 42 ust. 5b i art. 42 ust. 7 pkt 1 KN wprost odnoszą się do roku szkolnego i w konsekwencji – do czasu jego trwania, wskazując jednoznacznie, że jest on ustawowym okresem rozliczeniowym, w którym nauczyciel jest zobowiązany wypracować tygodniowe pensum dydaktyczne. Zatem zastosowane w przepisie § 2 uchwały odwołanie do liczby tygodni, w których jest realizowana podstawa programowa, nie znajduje umocowania w przepisach Karty Nauczyciela, a w konsekwencji stoi w jawnej sprzeczności z ustawą oraz wykracza poza ustalony zakres delegacji do podjęcia podustawowego aktu prawotwórczego. Paragraf 2 uchwały skutkuje bowiem ustaleniem, że nauczyciel jest zobowiązany wypracować tygodniowe pensum dydaktyczne nie w skali roku szkolnego (co wynika z ustawy), lecz w czasie, kiedy szkoła realizuje podstawę programową, a więc w okresie obejmującym mniejszą liczbę tygodni niż okres trwania zajęć dydaktycznych wynikający z § 2 rozporządzenia w sprawie organizacji roku szkolnego. Ponadto takie rozwiązanie w nieuprawniony sposób różnicuje sytuację prawną nauczycieli, których nie dotyczy art. 42 ust. 5b KN i nauczycieli podlegających tej regulacji. W odniesieniu bowiem do pierwszej grupy nauczycieli czas ferii zimowych, przerw świątecznych i dodatkowych dni wolnych od zajęć dydaktyczno-wychowawczych (§ 3 i § 5 rozporządzenia w sprawie organizacji roku szkolnego) nie wpływa na ustalenie, czy wypracowali obowiązkowe tygodniowe pensum dydaktyczne. Natomiast okresy te, wobec treści § 2 uchwały, mają jednak znaczenie dla ustalenia, czy nauczyciel podlegający regulacji z art. 42 ust. 5b KN wypracował obowiązkowe tygodniowe pensum dydaktyczne. Przyjęte w § 2 uchwały rozwiązanie pozostaje więc sprzeczne również z zasadą równości wobec prawa z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Na zasadzie § 6 w zw. z § 143 Zasad techniki prawodawczej, przepisy aktu prawa miejscowego redaguje się tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy.

W wyroku z 25 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Op 37/09, WSA w Opolu wyjaśnił, że uchwała jako akt prawa miejscowego powinna być zredagowana w taki sposób, aby dla przeciętnego adresata była zrozumiała. Adresat danego przepisu na jego podstawie powinien wiedzieć, w jaki sposób ma się zachować, a z kolei organ stosujący ten przepis powinien wiedzieć, w jaki sposób go zinterpretować. Przepis prawa miejscowego musi być sformułowany w sposób precyzyjny i czytelny, tak by wynikało z niego, kto, w jakich okolicznościach i jak powinien się zachować, żeby osiągnąć skutek wynikający z tego przepisu. Adresat aktu nie może być zaskakiwany treścią nieostrych przepisów. Zakres uchwały powinien zapewnić taki sam poziom praw i obowiązków dla adresatów znajdujących się w identycznej sytuacji (wyrok WSA w Lublinie z 19 września 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 485/08). Podobny pogląd wyrażony został w wyroku WSA we Wrocławiu z 12 października 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 385/05, gdzie Sąd powołując się na wyrok NSA z dnia 6 czerwca 1995 r., sygn. akt SA/Gd 2949/94, stwierdził między innymi, że uchwały podejmowane przez organy samorządowe na podstawie ustawy o samorządzie gminnym, muszą zawierać sformułowania jasne, wyczerpujące, uniemożliwiające stosowanie niedopuszczalnego, sprzecznego z prawem luzu interpretacyjnego.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, przechodząc do analizy § 1 uchwały, w kontekście powyższej wykładni prawa, stwierdził, że przepis ten stanowi, iż "Dla nauczycieli zatrudnionych w pełnym wymiarze zajęć zgodnie z art. 42 ust. 3 Karty Nauczyciela, dla których ustalony plan zajęć płatnych jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego – określa się jako iloczyn godzin obowiązkowego tygodniowego wymiaru zajęć i wszystkich tygodni w okresie zajęć roku szkolnego, która to liczba godzin stanowi podstawę do rozliczenia realizacji obowiązkowego wymiaru zajęć w roku szkolnym." W cytowanym przepisie, pomiędzy sformułowaniem "dla nauczycieli zatrudnionych [...]" a sformułowaniem "– określa się jako iloczyn [...]" zabrakło więc ustalenia, co jest przedmiotem regulacji. Treść przepisu uchwały jest niepełna i z tego powodu nie jest możliwe jego zastosowanie. Rada Gminy Skarbimierz nie zapisała bowiem w uchwale, jakie pojęcie jest określane jako "iloczyn". O ile można się domyślić na podstawie tytułu uchwały, że uregulowaniu miały podlegać "zasady rozliczania", to jednak – zdaniem Sądu – tak sformułowany przepis nie nawiązuje do treści delegacji ustawowej, na podstawie której został uchwalony, nie reguluje "zasad rozliczania", a także nie jest zrozumiały dla przeciętnego adresata.

Dalej Sąd zauważył, że przepis § 1 uchwały posługuje się nieadekwatnym do treści art. 42 ust. 5b KN, pojęciem "zajęć płatnych". Zajęcia z przywołanego przepisu, to zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze z art. 42 ust. 3 KN. Natomiast za "zajęcia płatne" (co stanowi pewne uproszczenie, czy też tak zwany "skrót myślowy") należy uznać zajęcia określone w art. 42 ust. 2 KN, czyli realizowane przez nauczyciela w ramach czasu pracy oraz ustalonego wynagrodzenia: zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, inne zajęcia i czynności wynikające z zadań statutowych szkoły, w tym zajęcia opiekuńcze i wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów; zajęcia i czynności związane z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym. Są to więc zajęcia realizowane w ramach 40 godzinnego tygodnia pracy z art. 42 ust. 1 KN, obejmujące w szczególności zajęcia dydaktyczne realizowane w ramach tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych z art. 42 ust. 3 KN. Stąd § 1 uchwały odnosi się do zagadnienia innego niż zasady rozliczania tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycieli, dla których ustalony plan zajęć jest różny w poszczególnych okresach roku szkolnego (art. 42 ust. 7 pkt 1 w zw. z art. 42 ust. 5b KN). Tym samym § 1 uchwały nie wykonuje delegacji ustawowej z art. 42 ust. 7 pkt 1 KN, lecz reguluje zagadnienia, które nie zostały przekazane do zakresu kompetencji uchwałodawczych rady gminy.

Pozostałe przepisy zaskarżonej uchwały stanowią, że: § 5. Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Skarbimierz. § 6. Uchwała wchodzi w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego. Przepisy te nie są więc samodzielne w stosunku do pozostałych przepisów uchwały. Wobec stwierdzenia, że przepisy § 1-4 uchwały zostały ustanowione z istotnym naruszeniem prawa, zakres zastosowywania regulacji z § 5-6 uchwały jest pusty. Dlatego Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

W opisanym wyżej stanie sprawy Sąd ustalił, że uchwała, stanowiąca akt prawa miejscowego, została podjęta z naruszeniem zakresu delegacji ustawowej, uchybia zasadom prawidłowej legislacji, a także w sposób nieuprawniony różnicuje sytuację prawną nauczycieli. Z tego powodu, na podstawie art. 147 § 1 ppsa, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Postępowanie sądowe było wolne od opłat sądowych na podstawie art. 100 usg.