Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1743/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju~Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i art. 1 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 73 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 7 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
article: art. 5 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2010
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S., E. D., J. D. i M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2216/20 w sprawie ze skargi M. S. i E. D. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. I SA/Wa 2216/20 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2216/20 (pkt 1); oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości (pkt 2); odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 3).

Skargę kasacyjną od pkt 2. wyroku z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. I SA/Wa 2216/20 wywiedli M. S., E. D., J. D. , M. D. zarzucając Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 roku, poz. 137, dalej; p.u.s.a.) oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej "p.p.s.a.") polegające na wadliwym wykonaniu obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] sierpnia 2020 roku, znak: [...] , pod względem jej zgodności z prawem, tj. m.in. z 73 ust. 1 i 3 ustawy z 13 października 1998 roku przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 z późn. zm., dalej "p.w.r.a.p."), art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713 z późn. zm., dalej "u.s.g."), art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2019 r., poz. 2010 z późn. zm., dalej "ustawa o porządku w gminach"), art. 21 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku — Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej "k.p.a.") i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP;

2. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., oraz art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, mimo iż wobec licznych naruszeń prawa przy wydawaniu zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] sierpnia 2020 roku, znak: [...] (dalej jako "Zaskarżona Decyzja), Sąd I instancji winien był uchylić ww. decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2016 roku znak: [...], podczas gdy prawidłowa analiza sprawy i prawidłowe wykonanie przez WSA obowiązku kontroli legalności działalności administracji publicznej powinny były doprowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia Zaskarżonej Decyzji Ministra, co odpowiada również zarzutowi naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., które błędnie nie zostały przez WSA zastosowane, mimo licznych naruszeń przepisów prawa procesowego, jak i materialnego jakich dopuścił się Minister Rozwoju przy wydawaniu Zaskarżonej Decyzji;

3. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, co nastąpiło w wyniku błędnie wykonanej kontroli działalności organów administracji publicznej i nieprawidłowego uznania, że zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] sierpnia 2020 roku jest w pełni prawidłowa, podczas gdy właściwie wykonana kontrola tej decyzji winna była doprowadzić Sąd I instancji do uchylenia tej decyzji na podstawie odpowiednio art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Wskazano na brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do obszernych zarzutów i argumentacji skargi do WSA, w szczególności do zarzutu naruszenia przez Organ art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o porządku w gminach, w konsekwencji którego to naruszenia organ doszedł do wniosku, iż przepis nakładający na właścicieli obowiązki w zakresie porządkowania chodników pozwala na absurdalną konstatację, jakoby "władanie nieruchomością przez dotychczasowych właścicieli nie wykluczało władania publicznoprawnego", podczas gdy zacytowana teza jest wewnętrznie sprzeczna, a ponadto niezgodna ze stanem faktycznym niniejszej sprawy (którego ustalenia organ zaniechał m.in. wskutek zaniechania przesłuchania świadków w sprawie), gdyż w rzeczywistości to każdocześni właściciele obecnych działek [...] i [...] odśnieżali i porządkowali nie tylko chodnik, ale też całą drogę, to oni drogę tę do stanu z 1998 roku utwardzili żwirem (wyłącznie na własne potrzeby) i na ich koszt i wniosek doprowadzono kanalizację oraz rurociągi wodne i gazowe. Wskazano na brak odniesienia się do zarzutu opartego na pominięciu przez Organ stanowiska Skarżących przedstawionego w Protokole z rozprawy terenowej z dnia [...] lipca 2015 roku, w którym skarżące zakwestionowały wyraźnie rzekome władanie Gminy przedmiotowymi działkami nr [...] i [...] w dacie do 31.12.1998 roku, a także wskazały na niecelowość przejęcia własności przez Gminę Kraków i zagrożenie dla bezpieczeństwa dzieci z pobliskiego przedszkola " [...] " oraz dla bezpieczeństwa Skarżących i ich najbliższych sąsiadów, które to zagrożenie pojawiło się wraz z narastającym ruchem samochodowym u zbiegu ulic [...] i [...], co zostało zapoczątkowane zmianą organizacji ruchu na tej ulicy ok. 2014 roku. Wskazano na sporządzenie uzasadnienia w sposób niezgodny z art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przez Sąd podstaw rozstrzygnięcia, jako że argumentacja została przeprowadzona w sposób szczątkowy i niekompletny, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi, a tym samym utrudnienia dokonania kontroli tak uzasadnionego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny;

4.naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez skomentowanie w uzasadnieniu zaledwie jednym zdaniem dowodu uzupełniającego z dokumentu, które były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodowałyby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, a to poprzez praktycznie nierozpatrzony (komentarz o długości jednego zdania nie może być uznany za spełniający standardy właściwie przeprowadzonego postępowania dowodowego), dowód powołany w skardze na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, a więc Decyzję Prezydium Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia [...].09.1969 roku, która wykazuje, wbrew sugestiom zawartym w zaskarżonym Wyroku oraz błędnych wcześniejszych decyzjach, że to nie miasto w ramach swego władztwa wykonało kanalizację, rury wodociągowe i gazowe, ale wykonano je na wniosek i przede wszystkim na koszt mieszkańców, w tym właścicieli działki [...] i [...], którzy na wejście w ich teren wyrazili zgodę oraz nawet partycypowali w przedsięwzięciu w ramach czynu społecznego;

5.naruszenie art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wadliwą kontrolę organów obu instancji orzekających w sprawie i bezzasadne oddalenie skargi mimo, iż Minister Rozwoju i Technologii bezrefleksyjnie powielił zapatrywania prawne i ustalenia faktyczne organu I instancji i w konsekwencji doszedł do nieprawidłowego wniosku o zasadności utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji tegoż organu;

6.naruszenie art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie przez Sąd faktu, że organ orzekający w sprawie oparł orzeczenie de facto mające skutek wywłaszczający w stosunku do obywatela na dowodzie nieprzewidzianym ustawą - tj. "oświadczeniu Dyrektora ZIKIT z [...].01.2011 roku", i to na okoliczność faktów mających miejsce do dnia [...].12.1998 roku, podczas gdy, zgodnie z art. 75 § 2 k.p.a. dowód w postaci oświadczenia strony postępowania może być przeprowadzony tylko wyjątkowo, w przypadkach, gdy "przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze oświadczenia właściwego organu administracji’ i w żadnym wypadku nie może być podstawą pozbawienia obywatela prawa własności, zwłaszcza w sytuacji, gdy inna strona postępowania – M. Z. i E. D. w protokole rozprawy terenowej z [...].07.2015 roku złożyły oświadczenia o treści przeciwstawnej do oświadczenia Dyrektora ZIKIT, tj. zanegowały fakt władania przez Gminę;

7.naruszenie art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez nieprawidłowo dokonaną przez Sąd ocenę faktu obdarzenia mocą dowodową kopii dokumentów w postaci metryk drogi [...] i [...], podczas gdy art. 75 § 1 k.p.a. za dowód w sprawie pozwała traktować jedynie dokument, a nie jego kopię, a przecież oparcie brzemiennego w skutkach dla skarżących i rażąco błędnego wniosku o rzekomym zajęciu przedmiotowych działek w dacie 1998 roku przez Gminę Kraków jedynie na dowodach w postaci kopii metryk drogi, w których w dodatku przedmiotowe działki nie są wyraźnie wymienione, oraz dodatkowo w oparciu o nieprzewidziany w k.p.a. dowód w postaci oświadczenia strony (Dyrektora ZIKIT — tj. jednostki organizacyjnej uczestnika - Gminy Kraków), w żaden sposób nie dowodzi faktu władania Gminy Kraków ustalonego błędnie przez organy obu instancji i potwierdzonego następczo przez Sąd;

8. naruszenie art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez zignorowanie przez Sąd w zaskarżonym wyroku, że organ uznał fakty wskazane w zaskarżonej decyzji za udowodnione, pomimo, iż skarżącym, z uwagi na epidemię korona wirusa, nie umożliwiono zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie;

9.naruszenie art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a., w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegające na nieprawidłowo przeprowadzonej przez sąd kontroli sądowoadministracyjnej, w wyniku której nie zauważono dokonanych przez organy naruszeń zasady prawdy obiektywnej, pobieżnego i zbyt wąskiego zbadania sprawy, zaniechania wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wyciągnięcia wniosków, które nie znajdują dostatecznego poparcia w zebranym materiale dowodowym, które to naruszenia polegały w szczególności na:

1) pominięciu stanowiska skarżących przedstawionego w Protokole z rozprawy terenowej z dnia [...] lipca 2015 roku, w którym skarżące zakwestionowały wyraźnie rzekome władanie Gminy przedmiotowymi działkami nr [...] i [...] w dacie do [...].12.1998 toku, a także wskazały na niecelowość przejęcia własności przez Gminę Kraków i zagrożenie dla bezpieczeństwa dzieci z pobliskiego przedszkola " [...] " oraz dla bezpieczeństwa skarżących i ich najbliższych sąsiadów, które to zagrożenie pojawiło się wraz z narastającym ruchem samochodowym u zbiegu ulic [...] i [...], co zostało zapoczątkowane zmianą organizacji ruchu na tej ulicy ok. 2014 roku;

2) oparciu się wyłącznie na szczątkowych, niedostatecznych i niewiarygodnych, bo przedstawionych i przygotowanych przez stronę o przeciwstawnym interesie dowodach, skutkującym wyciągnięciem nieuprawnionego wniosku o rzekomym fakcie władania Gminy Kraków przedmiotowymi działkami nr [...] i [...] jedynie w oparciu o: oświadczenie Dyrektora ZIKIT z dnia 26.01.2011 roku oraz kopie metryki ulic, a ponadto o wykaz synchronizacyjny z operatu pomiarowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] lipca 2010 r. oraz opinię geodety z dnia [...] października 2017 r. Wskazano, że twierdzenia o rzekomym zajęciu przedmiotowych działek nr [...] i [...] pod drogę publiczną w 1998 roku oparto wyłącznie na jednym dowodzie, tj. błędne uznano za udowodniony fakt zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną wyłącznie w oparciu o treść uchwały Rady Narodowej Miasta Krakowa nr [...] z dnia [...].05.1986 roku oraz w oparciu o następczo wydaną opinię geodety A. G. z dnia [...].10.2017 roku, podczas gdy uchwały tej nie wynika ani powierzchnia ani długość objętej uchwałą drogi;

10. naruszenie art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, że sformułowanie uzasadnienia decyzji organów nastąpiło w sposób niepełny i z zaniechaniem odniesienia się do podstawowych okoliczności sprawy, w tym do stanowiska skarżących wyrażonego w składanych w sprawie pismach oraz w Protokole rozprawy terenowej z [...].07.2015 roku oraz poprzez zaniechanie precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierowały się organy przy wydawaniu decyzji, a w szczególności poprzez: brak uzasadnienia przyczyn, dla których organ obdarzył wiarygodnością dowody budzące poważne wątpliwości oraz brak wyjaśnienia, dlaczego pomimo istotnych wątpliwości co do stanu władania działkami [...] i [...] według stanu na dzień [...].12.1998 roku organ nie przeprowadził dowodu z żadnych świadków, którzy mieszkają na tym terenie od lat i którzy najbardziej wiarygodnie mogliby potwierdzić rzekomy fakt władania przedmiotowymi działkami przez Gminę Kraków, co nie pozwalało na odtworzenie toku myślenia organu, i w konsekwencji oznaczało, że sprawa nie została załatwiona w sposób właściwy;

11. naruszenie art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a, oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie, iż Minister Rozwoju i Technologu oparł się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji jedynie na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji i zaniechał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie, w szczególności poprzez brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania sąsiadów skarżących;

12. naruszenie art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 81a k.p.a. poprzez niedostrzeżenie, iż organy orzekające w sprawie nie zastosowały zasady rozstrzygania wszelkich wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy wyłącznie na korzyść strony.

II. Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono również naruszenie prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

1. art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformującej administrację publiczną, Dz. U. nr 133, poz. 872 – dalej jako: "p.w.r.a.p.", poprzez błędną subsumpcję i wadliwe uznanie, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki stwierdzenia przejścia własności działek skarżących na rzecz Gminy Kraków, podczas gdy fakt, iż przez okres co najmniej do [...].12.1998 roku skarżące i ich poprzednicy prawni władali wyłącznie przedmiotowymi działkami wyklucza uznanie, iż przedmiotowe nieruchomości były we władaniu Gminy, a także poprzez błędne uznanie, iż zakwalifikowanie nieoznaczonej, co do konkretnych działek drogi w uchwale Rady Narodowej Miasta Krakowa nr [...] z dnia [...].05.1998 roku do kategorii dróg lokalnych miejscach jest wystarczające do przyjęcia spełnienia przesłanki "zajęcia pod drogę publiczną", podczas gdy wykazana powinna być okoliczność, iż przedmiotowy konkretny odcinek, stanowiący działki nr [...] i [...] był jednoznacznie objęty w/w uchwałą;

2. art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez wadliwą subsumpcję do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i błędne uznanie, iż przepis ten może stanowić podstawę prawną uznania za udowodniony stanu faktycznego - rzekomego władania przedmiotowymi działkami przez Gminę Kraków, podczas gdy dokonywanie przez Gminę nielicznych czynności z zakresu przeglądu wodociągów, zaopatrzenia w wodę i gaz na terenie nieruchomości drogowej skarżących, co do instalacji wybudowanych w całości kosztem prywatnym Skarżących (vide wnioski dowodowe na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.) nie stanowi przejawu władczych działań właścicielskich Gminy;

3.naruszenie art. 21 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z w art. 7 k.p.a. i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP - poprzez błędną wykładnię naruszającą i w rezultacie wydanie orzeczenia naruszającego tzw. zasadę proporcjonalności tj. bezzasadne pozbawienie Skarżących prawa własności w sytuacji, gdy brak dostatecznych dowodów na spełnienie przesłanek wymaganych art. 73 p.w.r.a.p. a własność przedmiotowych działek nie jest konieczna dla zachowania prawidłowego ruchu samochodowego w okolicy, a nawet pozostawienie posiadania działek Skarżącym przyczyni się do zapobieżenia niebezpiecznym zdarzeniom drogowym, do jakich nagminnie dochodzi u zbiegu ulicy [...] i [...] (w tym na terenie przedmiotowych działek).

Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2022 roku, sygn. akt: II SA/Wa 2216/20, w zaskarżonej części i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Wnieśli również o zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania kasacyjnego, a w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych, a także zrzekli się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Dz.U. 2023, poz. 1634 – dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji.

Na wstępie wskazać należy, że skoro w niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie - na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W takiej sytuacji rozpatrzeniu w pierwszej kolejności, co do zasady, podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę wydanego wyroku, został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.

Niezasadnie Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono naruszenie art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.; art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., oraz art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.; art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a.; art. 106 § 3 p.p.s.a.; art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.; art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 2 k.p.a.; art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a, i art. 11 k.p.a.; art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 81 k.p.a.; art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a., w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.; art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a.; art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a, oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.; art. 1 § 1 i art. 1 § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 81a k.p.a.

Rolą organu w toku postępowania administracyjnego jest: podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz uzasadnienie w sposób przewidziany w art. 107 § 3 k.p.a. wydanej decyzji. Dokumentacja akt niniejszej sprawy wskazuje, że prawidłowo Sąd Wojewódzki ocenił, że organy prowadzące postępowanie tym standardom sprostały. Organy wypełniły zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ponadto prawidłowo wywiązały się z wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wskazany w skardze kasacyjnej przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi natomiast, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jakkolwiek, skarga kasacyjna zarzuca Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., to nie wyjaśnia, jakie to naruszenie miałoby mieć wpływ na wynik sprawy. Tymczasem, nie każdy przypadek ustalenia, że doszło do naruszenia przepisów postępowania skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Celem przepisów procesowych jest skonkretyzowanie stosunku materialnoprawnego. Przepisy te nie mają wartości samoistnej i nie są celem, lecz narzędziem postępowania administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2021 r. sygn. II OSK 246/21). Dlatego przesłanką uchylenia decyzji administracyjnej z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem, również stawiając zarzut naruszenia art. 81 k.p.a. nie wskazano w skardze kasacyjnej, aby zarzucane uchybienie w jakikolwiek sposób wpływało na wynik postępowania. Analogicznie, przedstawia się kwestia zarzutu dotyczącego naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Skarga kasacyjna koncentrując się na fakcie załączenia do akt sprawy kopii metryk, pomija przede wszystkim, że: przepis art. 75 § 1 k.p.a. formułuje katalog otwarty środków dowodowych oraz że jako dowód nakazuje dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika również, w czym upatruje się wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 75 § 2 k.p.a. należy stwierdzić, że niesłusznie jego zasadności upatruje się w tym, że oparto się "na dowodzie nieprzewidzianym ustawą". Zwrócić trzeba uwagę, że Sąd Wojewódzki oceniając wartość dowodową oświadczenia Dyrektora wskazał słusznie, że oświadczenie to stanowi dowód w sprawie, którego oceny dokonał organ w ramach swobodnej oceny dowodów, zważywszy na okoliczność, że jest on zgodny z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w aktach sprawy. Ten element materiału dowodowego został zatem rozważony w kontekście całokształtu akt sprawy i oceniony jako spójny z nim. Odnosząc się natomiast do akcentowanej w skardze kasacyjnej kwestii protokołu z dnia [...] lipca 2015 r. należy wskazać, że nie sposób nie dostrzec, że M. S. i M. M. (pełnomocnik E. D.) negując władanie nieruchomością na [...] grudnia 1998 r. przez zarządcę drogi wskazali jednocześnie, że "przedmiotowy fragment drogi" zawsze był tylko i wyłącznie wjazdem do garaży. Uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 75 § 2 k.p.a. podobnie, jak pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, opiera się wyłącznie na odmiennej od przyjmowanej przez skarżących ocenie materiału dowodowego. Niesłusznie w tej okoliczności, skarżący kasacyjnie upatrują również naruszenia art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 81a k.p.a., art. 136 k.p.a., czy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Należy zauważyć jednocześnie, że art. 8, art. 81a k.p.a. oraz art. 136 k.p.a. dzielą się na mniejsze jednostki redakcyjne. Tymczasem, w skardze kasacyjnej nie wskazano jednoznacznie, jakie jednostki redakcyjne powołanych przepisów miałyby zostać naruszone w niniejszej sprawie. Jest to tymczasem wymóg istotny, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w granicach skargi kasacyjnej, granice te musi wywieść właśnie ze złożonego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może wyjść poza granice (zarzuty) skargi kasacyjnej i nie może zarzutów skargi kasacyjnej domniemywać. Już z tych zatem przyczyn zarzuty naruszenia art. 8, art. 81a k.p.a. oraz art. 136 k.p.a. nie mogły przynieść pożądanego rezultatu. Dalej, zauważyć trzeba, że skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej niż przeprowadzona przez organy administracji publicznej. Dokonana przez organ odwoławczy i zaakceptowana przez Sąd Wojewódzki ocena materiału dowodowego może być skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie organu wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. W okolicznościach badanej sprawy taka sytuacja nie ma miejsca. Niewątpliwe jest, bo wynika to z załącznika do uchwały nr [...] Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia 28 maja 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych (Dz. Urz. Woj. Krakowskiego Nr 10 poz. 84 - dalej jako: Uchwała z 1986 r."), że ul. [...] i ul. [...] zostały zaliczone do kategorii dróg lokalnych miejskich na terenie miasta Krakowa (poz. 280 – ul. [...] oraz poz. 396 – ul. [...]). W wykazie stanowiącym załącznik nr 2 do Uchwały obydwie jezdnie (tabela nr 3) pokryte były nawierzchnią asfaltową, natomiast chodniki (tabela nr 6) płytami betonowymi. W aktach znajdują się również potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie metryk obydwu ulic. Obydwie metryki sporządzono w sierpniu 1990 r. Z metryki ul. [...] wynika, że przebiegała on na długości 316m od ul. [...] do ul. Bronowickiej i pozostawała uzbrojona w kanalizację ogólnospławną, kanalizację deszczową oraz wodociąg. Z kolei ul. [...] o długości 514m przebiegała od ul. [...] i pozostawała uzbrojona w kanalizację ogólnospławną, kanalizację deszczową oraz wodociąg. Jak wynika z potwierdzonego za zgodność z oryginałem szkicu ul. [...], nawierzchnia bitumiczna miała szerokość 3,5m, natomiast po obu stronach jezdni znajdowały się chodniki o szerokości 1m z płyt betonowych. Zestawienie treści Uchwały, z treścią kopii metryk prowadzi do wniosku o ich spójności. Oceniając całokształt materiału dowodowego należało również wziąć pod uwagę, że w piśmie z dnia 15 czerwca 2015 r. M. S. kwestionując władanie spornymi działkami przez Urząd Miasta Kraków - jednocześnie powoływała się na fakt - że "dz. nr [...] stanowiła dojazd z wjazdem do jej garażu, który to - wykorzystywany jest przez urząd - jako droga publiczna". Również podczas rozprawy terenowej w dniu [...] lipca 2015 r. M. S. i M. M. negowali władanie nieruchomością na [...] grudnia 1998 r. przez zarządcę drogi "ponieważ przedmiotowy fragment drogi" zawsze był tylko i wyłącznie wjazdem do garaży. Należy zwrócić uwagę również na pismo M. S. z dnia [...] grudnia 2014 r. w którym zwracała się ona do Wydziału Skarbu Miasta Krakowa o wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu działek nr [...] i [...] "zajętych pod drogi gminne – ul. [...]/ul. [...]". M. S. w 2014 r. domagała się od Miasta Krakowa zwrotu działek nr [...] i nr [...] zajętych pod drogi gminne w celu zapewnienia jej bezpiecznego wjazdu do garażu, podnosząc że "zajęcie tych działek spowodowało spadek wartości domu". Oceniając zatem materiał dowodowy w jego całokształcie, ze szczególnym uwzględnieniem sekwencji działań podejmowanych przez M. S. i podnoszonych przez nią argumentów, stwierdzić trzeba, że prawidłowość oceny materiału dowodowego poczyniona przez organy i zaakceptowana przez Sąd Wojewódzki nie rodzi wątpliwości. Zaakcentować trzeba, że status spornych działek, jako zajętych pod drogę gminną, do 2014 r. nie był kwestionowany przez samą M. S. , która powołując się na obawy o bezpieczeństwo na drodze oraz trudności związane z obsługą komunikacyjną jej nieruchomości zwróciła się o "zwrot" spornych działek "zajętych pod drogi gminne". W toku postępowania wskazywano, że teren ten "wykorzystywała" gmina pod drogi publiczne. To dopiero zgłaszane uciążliwości dotyczące obsługi komunikacyjnej działki strony skarżącej kasacyjnie, jak również kwestie związane z parkowaniem pojazdów stanowiły impuls inicjujący podjęcie działań na rzecz - odzyskania - tych działek. Zauważyć też trzeba, że skarga kasacyjna w istocie nie kwestionuje prawidłowości ustaleń, co do przebiegu spornych dróg, ani nawet drogowego wykorzystywania spornych działek. Natomiast swojej zasadności upatruje w fakcie partycypacji w kosztach realizacji infrastruktury technicznej i udziale w czynnościach porządkowych, utożsamiając je z władaniem nieruchomością. W świetle omawianej regulacji podstawowe znaczenie ma jednak to, czy Skarb Państwa lub gmina przez swoje jednostki organizacyjne zajęły grunt pod drogę i czy wykonywały względem niej czynności właścicielskie związane z szeroko rozumianym zarządzaniem drogą publiczną (por. wyrok NSA z 15 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2749/15). Materiał dowodowy podlega swobodnej ocenie, zgodnie z zasadami wiedzy przedmiotowej i doświadczenia życiowego. Zasady te wskazują, że w przypadku okoliczności odległych w czasie, większą miarodajnością cechują się materiały pisane i dokumenty. Prowadzenie dowodu ze źródeł osobowych na okoliczność zdarzeń sprzed kilku dziesięcioleci obarczone jest ryzykiem wynikającym z szeregu uwarunkowań poznawczych (np. tzw. pamięcią źródła informacji, efektem dezinformacji, efektem fałszywych wspomnień lub innych tendencyjności pamięci). Podkreślić też trzeba, że na okoliczność faktu, że dana nieruchomość zajęta pod drogę publiczną pozostawała we władaniu jednostki samorządu terytorialnego nie było konieczne wykazanie, czy i jakie czynności związane z utrzymaniem drogi były dokonywane na konkretnych, przedmiotowych działkach. Natomiast podnoszona okoliczność wykonywania na działkach czynności porządkowych, czy partycypacji w kosztach realizacji infrastruktury technicznej, jak trafnie przyjął Sąd Wojewódzki nie wyłącza możliwości władania nieruchomością również przez podmiot publiczny (por. por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2023 r. sygn. I OSK 916/22). Jakkolwiek zatem, skarżący kasacyjnie, nie zgadzają się z wnioskami organów, to ustaleń przez nie poczynionych nie zakwestionowali skutecznie. Podnoszone w toku postępowania argumenty i okoliczności, w żaden sposób nie podważają prawidłowości przyjętych przez organy ustaleń.

Zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego powiązano z zarzutami naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. Niezasadnie jednak skarga kasacyjna wskazuje na naruszenie tych przepisów.

Przepis art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. jest przepisem ustrojowym normującym zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. W badanym przypadku zarzut ten został powiązany z zarzutem naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. Przepis art. 3 p.p.s.a. wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji. Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Do naruszenia wskazanych przepisów mogłoby zatem dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej, bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Nie ma również sporu, co do tego, że w badanej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej poddano decyzję administracyjną (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskazywany w skardze kasacyjnej przepis art. 151 p.p.s.a. jest przepisem o charakterze "wynikowym" regulującymi jedynie sposób rozstrzygnięcia skargi. Dla potwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia tego przepisu niezbędne jest wskazanie naruszenia innych przepisów proceduralnych lub materialnych, którym Sąd Wojewódzki uchybił. Ewentualne naruszenie w zakresie ustalenia podstaw do oddalenia lub uwzględniania skargi następuje w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, czyli w fazie kontroli zaskarżonego aktu lub czynności poprzedzającej wydanie orzeczenia.

Niesłusznie również Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a.

Uregulowanie zawarte w art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu wyroku. Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jeżeli nie wiadomo jaki stan faktyczny Sąd Wojewódzki przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Tymczasem, akcentowany w rozpoznawanej skardze kasacyjnej na poparcie podniesionego zarzutu brak przekonania strony skarżącej o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony skarżącej, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zważywszy na treść wywodów przedstawionych w pkt I.3. skargi kasacyjnej należy też wyjaśnić, że poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu, co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1131/13; z dnia 20 stycznia 2015 r. sygn. akt I FSK 2081/13; z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2338/13: z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt I GSK 1779/13; z dnia 2[...] sierpnia 2021 r. sygn. akt I OSK 474/21 i sygn. akt I OSK 604/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Wbrew oczekiwaniom strony skarżącej kasacyjnie, Sąd Wojewódzki nie miał również obowiązku odniesienia się szczegółowo do zarzutów. Wojewódzki sąd administracyjny nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to, aby z wywodów wynikało, dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15).

Niezasadnie Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono ponadto naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W rozpatrywanej sprawie zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. uzasadniono "skomentowaniem w uzasadnieniu zaledwie jednym zdaniem dowodu uzupełniającego z dokumentu". Skarga kasacyjna podnosi, że "komentarz o długości jednego zdania nie może być uznany za spełniający standardy właściwie przeprowadzonego postępowania dowodowego". Zarzut ten nie mógł przynieść pożądanego skutku, bowiem zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, nie jest natomiast jego rolą uzupełnianie materiału dowodowego.

Reasumując, z opisanych powyżej przyczyn zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu.

Bezzasadnie, w konsekwencji zarzucono Sądowi Wojewódzkiemu również naruszenie przepisów prawa materialnego, jako że zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie oparto na stanie faktycznym odmiennym od przyjętego przez Sąd Wojewódzki.

Przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm.) przewidywał, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Aby zatem nieruchomość z mocy prawa stała się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego musiały zostać spełnione łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze - nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, po drugie - nie stanowiła własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego i po trzecie - była to nieruchomość zajęta pod drogę publiczną.

Zarzut naruszenia art. 73 ust. 1 ustawy oparto na przyjęciu, że pomimo niespełnienia normatywnych przesłanek doszło do nabycia własności gruntu, wykazanego jako dz. nr [...] i [...]. Naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym skarga kasacyjna upatruje natomiast w błędnym ustaleniu stanu faktycznego na okoliczność podejmowania przez gminę władczych działań, co do spornych działek.

Tak sformułowane zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca kasacyjnie uznaje za prawidłowy (por. wyroki NSA z: 18 maja 2022 r. sygn. II FSK 302/22, 30 października 2014 r., I GSK 186/13; 6 października 2016 r., II FSK 2724/14).Ustalenia faktyczne przyjęte przez organ i zaakceptowane przez Sąd I instancji nie zostały w skardze kasacyjnej skutecznie podważone. W konsekwencji nie można Sądowi I instancji zarzucić, że wadliwie przyjął, iż w sprawie ziściły się przesłanki zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. Sąd I instancji zaakceptował, jako znajdujące potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, stanowisko organów, że sporne działki w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiły własności Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego. Powołując się na materiał zgromadzony w niniejszej sprawie, Sąd I instancji jako prawidłowe ocenił również ustalenia organów, co do tego, że działki będące przedmiotem niniejszego postępowania w dniu 31 grudnia 1998 r. były zajęte pod część ulic [...] oraz [...], a zatem były zajęte pod drogę publiczną. Te ustalenia nie zostały w toku postępowania podważone, co czyni podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, bezzasadnymi.

Bezzasadnie również Sądowi Wojewódzkiemu zarzucono naruszenie art. 21 ust. 2 konstytucji RP w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, upatrując zasadności tego zarzutu w zachowaniu bezpieczeństwa drogowego i potrzebie zapewnienia prawidłowego ruchu samochodowego w okolicy, a nawet potrzebie zapobieżenia niebezpiecznym zdarzeniom drogowym, do jakich nagminnie dochodzi u zbiegu ulicy [...] i [...]. Odnosząc się do argumentacji skargi kasacyjnej w tym zakresie należy wskazać, że kwestia organizacji ruchu oraz obsługi komunikacyjnej poszczególnych działek, jakkolwiek stanowi zagadnienie o doniosłych skutkach, to jednak pozostaje poza sferą postępowania dotyczącego stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.