Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 12/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 150 § 1-4, art. 223 § 2 pkt 1, art. 228 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 listopada 2022 r. nr 2201-IOA.4246.42.2022.2 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 12 maja 2022 r. znak 328000-COP.4246.65.2022.1.DS Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Gdyni wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia na M. W. (dalej także jako: "strona", "wnioskodawca" albo "skarżący") administracyjnej kary pieniężnej w związku z brakiem przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm.) w salonie gier przy ul. [...] w G. Postanowienie zostało wysłane na adres strony (ul. [...]; [...] G.) przesyłką rejestrowaną za zwrotnym potwierdzeniem odbioru i doręczone w dniu 25 maja 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane osobiście przez M. W. – k. 3 akt administracyjnych).

Następnie postanowieniem z dnia 30 maja 2022 r. znak [...] organ pierwszej instancji zawiadomił stronę o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie urzędu. Postanowienie zostało wysłane na adres strony (ul. [...]; [...] G.) przesyłką rejestrowaną za zwrotnym potwierdzeniem odbioru i doręczone w dniu 3 czerwca 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez dorosłego domownika – k. 48 akt administracyjnych).

Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni decyzją z dnia 15 lipca 2022 r. nr 328000-COP.4246.65.2022.7.DS nałożył na M. W. karę pieniężną w wysokości 400.000 zł z tytułu urządzania w dniu 9 października 2018 r. gier hazardowych na automatach bez koncesji w salonie gier przy ul. [...] w G.

Przesyłkę rejestrowaną za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (nr [...]) zawierającą przedmiotową decyzję wysłano w dniu 15 lipca 2022 r. na adres zamieszkania M. W., to jest ul. [...]; [...] G. Po dwukrotnym awizowaniu (w dniach 19 lipca oraz w dniu 27 lipca 2022 r.), wobec niepodjęcia przesyłki w wyznaczonym terminie, przesyłka została zwrócona w dniu 3 sierpnia 2022 r. do organu i pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w dniu 3 sierpnia 2022 r. (koperta – k. 54 akt administracyjnych), zgodnie z art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.; powoływanej dalej w skrócie jako: "o.p.").

W dniu 23 września 2022 r. M. W. zapoznał się z aktami sprawy (protokół – k. 55 akt administracyjnych).

W dniu 30 września 2022 r. (koperta wraz z datownikiem – k. 64 akt administracyjnych) M. W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że nie miał świadomości, iż decyzja nakładająca na niego karę pieniężną została wydana. Nie została mu bowiem doręczona, nie otrzymał również żadnego awiza zawiadamiającego go o próbie jej doręczenia. Wnioskodawca podkreślił, obszernie opisując poszczególne zdarzenia, że wielokrotnie operator pocztowy dopuszczał się nieprawidłowości w doręczeniu przesyłek pocztowych do lokalu przy ul. [...] w G. Uchybienia te były przedmiotem licznych reklamacji. Także w sprawie doręczenia decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni złożył reklamację, co miało miejsce 28 września 2022 r.

Na dowód swoich twierdzeń w zakresie reklamacji co do prawidłowości doręczenia przesyłek na wskazany adres wnioskodawca załączył m.in. reklamację z dnia 28 września 2022 r., pismo wyjaśniające z dnia 30 września 2022 r., reklamację z dnia 1 lipca 2022 r. złożoną przez M. W. wraz z zawiadomieniem o sposobie jej rozpatrzenia oraz kopie zawiadomień/zawiadomień powtórnych kierowanych do M. W.

W zakresie dochowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wnioskodawca wyjaśnił, że w dniu 19 września 2022 r. otrzymał wydane przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie upomnienie datowane na dzień 15 września 2022 r. w przedmiocie zapłaty kary pieniężnej w wysokości 400.000 zł. W dniu 20 września 2022 r. skontaktował się telefonicznie z Urzędem Skarbowym w Szczecinie i w dniu 21 września 2022 r. przekazano mu informację, że sprawa dotyczy wydanej wobec niego przez Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego decyzji oraz że w celu uzyskania informacji o tej sprawie powinienem kontaktować się z Pomorskim Urzędem Celno - Skarbowym, gdyż Trzeci Urząd Skarbowy w Szczecinie prowadzi tylko egzekucję w tej sprawie i nie może mu przekazać więcej danych. W dniu 21 września 2022 r. wnioskodawca skontaktował się telefonicznie z Pomorskim Urzędem Celno - Skarbowym i poprosił o pomoc w ustaleniu czego dotyczy wspomniana kara. Na dzień 23 września 2022 r. wyznaczono mu termin spotkania w Pomorskim Urzędzie Celno - Skarbowym, podczas którego zapoznał się z aktami sprawy [...], w których znajdowała się decyzja oraz koperta oznaczona znakiem sprawy, na której umieszczono informacje o jej awizowaniu i zwrocie do nadawcy. Zdaniem wnioskodawcy to właśnie dzień 23 września 2022 r. należy poczytywać jako dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi, którą to przyczyną był brak wiedzy o wydaniu decyzji.

Wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu wnioskodawca złożył odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, wydruk z przeglądarki Elektronicznych Ksiąg Wieczystych dotyczący lokalu nr [...] położonego w G. przy ul. [...] oraz kopię upomnienia z dnia 15 września 2022 r. wystawionego w trybie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie odnośnie uregulowania należności w kwocie 402.690 zł (kara pieniężna 400.000 zł; koszty upomnienia 16 zł; odsetki na dzień wystawienia upomnienia 2.674 zł).

Postanowieniem z dnia 18 listopada 2022 r. nr 2201-IOA.4246.42.2022.2 wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 oraz art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku stwierdził, że odwołanie od decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Gdyni z dnia 15 lipca 2022 r. nr 328000-COP.4246.65.2022.7.DS zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia.

Uzasadniając swoje postanowienie organ odwoławczy wskazał, powołując się na treść art. 223 § 2 pkt 1 o.p., że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

W ocenie organu odwoławczego nie ma w realiach sprawy wątpliwości, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 o.p., bowiem jak wynika z akt sprawy przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji nadana została w placówce pocztowej w dniu 15 lipca 2022 r. na adres: M. W., [...] G., ul. [...]. W dniu 19 lipca 2022 r. podjęto próbę doręczenia przesyłki, lecz pod wskazanym adresem nikogo nie zastano, wobec czego przesyłkę awizowano. Od dnia 20 lipca 2022 r. przedmiotowa przesyłka oczekiwała w placówce pocztowej na odbiór. Przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 27 lipca 2022 r. Skuteczne doręczenie decyzji, zgodnie z art. 150 § 4 o.p., nastąpiło w dniu 3 sierpnia 2022 r. Zatem 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 17 sierpnia 2022 r.

Organ zaznaczył jednocześnie, że odrębnym postanowieniem z dnia 18 listopada 2022 r. odmówiono M. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania M. W., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się jego uchylenia i zasądzenia od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu art. 122 w zw. z art. 191 oraz art. 210 § 4 o.p. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym przede wszystkim:

a) nierozpatrzenie przedstawionej przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu argumentacji wyjaśniającej sposób doręczenia mu przesyłek przez Pocztę Polską S.A., fakt, że nie wiedział o skierowaniu do niego przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję oraz okoliczności w jakich zapoznał się z tą decyzją;

b) pominięcie dowodów załączonych do wniosku, przede wszystkim w postaci:

- awiz jakie Poczta Polska S.A. pozostawia w skrzynce oddawczej przypisanej do lokalu przy ul. [...] w G., w którym zamieszkuje skarżący, które są nieczytelne i nie pozwalają na zidentyfikowanie adresata przesyłki oraz przesyłek których dotyczą;

- reklamacji składanych Poczcie Polskiej S.A. dotyczących sposobu doręczania przesyłek do lokalu przy ul. [...] w G., w szczególności reklamacji z dnia 1 lipca 2022 r. uwzględnionej przez Pocztę Polską S.A.;

– co miało wpływ na wynik sprawy, polegający na niestwierdzeniu przez organ drugiej instancji co najmniej wątpliwości w przedmiocie skuteczności doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję;

2. przepisu 228 § 1 pkt 3 w zw. z art. 150 § 4 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 o.p. polegające na stwierdzeniu uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji oparte na niewłaściwym przyjęciu, że ziściły się przewidziane w przepisie art. 150 § 1 - 3 o.p. przesłanki pozwalające na uznanie doręczenia za dokonane, w tym przede wszystkim, że zawiadomienie i zawiadomienie powtórne o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej zostało prawidłowo umieszczone, co doprowadziło organ drugiej instancji do przyjęcia, że bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji rozpoczął się w dniu 17 sierpnia 2022 r., podczas gdy:

a) skarżący nie otrzymał zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej oraz zawiadomienia powtórnego, a tym samym brak było podstaw do przyjęcia tzw. fikcji doręczenia;

b) skarżący zapoznał się z decyzją organu pierwszej instancji dopiero w dniu 23 września 2022 r., co oznacza, że odwołanie wniesione w dniu 30 września 2022 r. nastąpiło w przypisanym terminie.

W uzasadnieniu skargi przytoczono okoliczności mające świadczyć o wadliwości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji za pośrednictwem operatora pocztowego. Podkreślono przy tym, że bieg terminu do wniesienia odwołania zaczął biec w dniu 23 września 2022 r., kiedy to skarżący zapoznał się z treścią decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.).

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku jest prawidłowe.

Analizując ustalenia faktyczne oraz podstawy prawne zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził, aby w związku z jego wydaniem doszło do naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością jego uchylenia.

Podkreślić w tym miejscu należy, że przy badaniu aktów mających charakter ściśle proceduralny należy mieć na uwadze zakres postępowania dowodowego, który jest ograniczony do danej kwestii proceduralnej. Z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wynika, że w dniu 18 listopada 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wydał dwa odrębne akty administracyjne: postanowienie, w którym stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (sprawa niniejsza zarejestrowana pod sygnaturą akt III SA/Gd 12/23) oraz postanowienie o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania (sprawa zarejestrowana pod sygnaturą akt III SA/Gd 13/23).

Sąd wskazuje, że mająca zastosowanie w rozpatrywanej sprawie instytucja doręczeń uregulowana została w Rozdziale 5 Działu IV o.p. zatytułowanego Postępowanie podatkowe (art. 144 - 154c). U podstaw zawartych tam rozwiązań spoczywa zasada oficjalności, która pozostaje w ścisłym związku z jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego, to jest z wynikającą z art. 126 o.p. zasadą pisemności. Z art. 126 § 1 o.p. wynika zaś, że sprawy podatkowe załatwiane są na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym. Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu podatkowego ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią.

Doręczenie zaliczane jest do tzw. czynności procesowych technicznych (pomocniczych) postępowania. Stanowi jednak niezwykle istotną czynność w każdym postępowaniu. Doręczenie polega bowiem na dostarczeniu pisma adresatowi w celu poinformowania go o treści tego pisma. Oprócz funkcji informacyjnej doręczenie wypełnia zatem również funkcję gwarancyjną. Należy mieć zatem na uwadze, że przy dokonywaniu tej czynności procesowej nie mogą pojawiać się wątpliwości bądź niejasności.

Uwzględniwszy całokształt dokumentacji zawartej w przedstawionych Sądowi aktach administracyjnych uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego stanowiącym uzasadnienie dla podniesionych w skardze zarzutów, nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji w trybie określonym art. 150 § 1 - § 4 o.p., bowiem przesyłkę wysłano na prawidłowy adres skarżącego (pod którym skarżącemu osobiście bądź za pośrednictwem dorosłego domownika doręczano korespondencję na wcześniejszym etapie postępowania) oraz prawidłowo awizowano. Podkreślenia wymaga, że zawiadomienia, o których mowa w art. 150 § 2 i 3 o.p., umieszcza się w ściśle określonych miejscach. Przepisy nie wymagają jednakże żadnego potwierdzenia przez osoby trzecie pozostawienia tych zawiadomień we wskazanych miejscach. W ocenie Sądu nie ma wątpliwości co do tego, że skarżący w toku postępowania nie podważył w żaden sposób prawidłowości doręczenia przesyłki rejestrowanej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru nr [...]). Do akt postępowania administracyjnego jak i do akt sądowych nie został złożony dokument, w którym operator pocztowy uznałby zasadność reklamacji złożonej przez skarżącego w dniu 28 września 2022 r. Twierdzenia skarżącego w przedmiocie wadliwości doręczenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji pozostają zatem gołosłowne. W ocenie Sądu z faktu uznania jednostkowej reklamacji kierowanej do operatora pocztowego przez ojca skarżącego, względnie ze wskazywanej "nieczytelności" zawiadomień bądź zawiadomień powtórnych nie można racjonalnie wyprowadzić wniosku o wadliwości wszystkich doręczeń dokonywanych przez operatora pocztowego na adres "[...] G., ul. [...]".

Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 o.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Opisany w tym artykule termin jest terminem procesowym zawitym. W razie uchybienia mu, stosownie do art. 228 § 1 pkt 2 o.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Z zacytowanych przepisów wynika przede wszystkim obowiązek badania przez organ drugiej instancji, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. W razie stwierdzenia uchybienia terminowi z art. 223 § 2 pkt 1 o.p. organ odwoławczy ma obowiązek wydania postanowienia, o którym mowa w art. 228 § 1 pkt 2 o.p.

O ocenie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia z dnia 18 listopada 2022 r. decyduje zatem to, czy według stanu istniejącego w dniu jego podjęcia ziściły się przesłanki do jego wydania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. W rozstrzyganej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ustalił dzień doręczenia decyzji skarżącemu, dzień wniesienia odwołania od tej decyzji oraz fakt przekroczenia 14 – dniowego, ustawowego terminu na złożenie odwołania. Powyższe obligowało organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą organ odwoławczy dokonał szczegółowej i indywidualnej analizy stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do prawidłowego wydania zaskarżonego postanowienia.

Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że zaskarżone postanowienie narusza prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Wyrok w sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W świetle tej regulacji sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.