Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 160/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 223 w zw. z art. 207 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 35
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
article: art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 3 par. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku skarżącej o przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej; II. stwierdza, że bezczynność, o której mowa w pkt I, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do załatwienia sprawy; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 500 zł (słownie: pięćset złotych); V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 21 grudnia 2022 r. zaadresowanym do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) A. S. (dalej: skarżąca) wniosła o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej.

Pismem z 25 lutego 2023 r. (data wpływu do organu – 7 marca 2023 r.) skarżąca wniosła o przyspieszenie sprawy uzupełniając wniosek o aktualne dokumenty, w tym umowę najmu lokalu mieszkalnego pod adresem "ul. [...]", [...]-[...] W., zawartą z terminem obowiązywania do 1 grudnia 2023 r.

Pismem z 22 czerwca 2023 r. Wojewoda, działając na podstawie art. 223 w zw. z art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 35 ze zm.), dalej: ustawa o cudzoziemcach, wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu, Szefa Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego we Wrocławiu oraz Komendanta Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej w Krośnie Odrzańskim o przekazanie informacji czy wjazd i pobyt cudzoziemca stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego. Kolejnymi pismami z 23 czerwca 2023 r. Wojewoda wezwał skarżącą do uzupełnienia brakujących dokumentów, w tym do przedstawienia "oryginału tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, w którym będzie przebywała (wraz z okazaniem oryginału do wglądu lub poświadczenie notarialne) wraz ze wskazaniem danych personalnych najemcy, kwoty opłaty oraz okresu obowiązywania umowy, ze wskazaniem, iż "w przypadku umowy najmu mieszkania należy dostarczyć tytuł prawny potwierdzający prawa do dysponowania lokalem przez osobę wynajmującą np. numer księgi wieczystej, akt notarialny (oryginał)". Organ wskazał również, że dokumenty należy składać w oryginale lub w formie uwierzytelnionych kopii potwierdzonych przez notariusza lub występującego w sprawie pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym (...). W piśmie tym Wojewoda poinformował nadto skarżącą, że nieusunięcie ww. braku we wskazanym terminie skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.).

W odpowiedzi na wezwanie skarżąca (w piśmie z 12 lipca 2023 r., które wpłynęło do organu 14 lipca 2023 r.) wskazała, że "oryginał umowy najmu mieszkania" został już przez nią przesłany do Wojewody, w ślad za pismem z marca 2023 r.

Zawiadomieniem z 28 lipca 2023 r. (SOC-PCIII.6153.1.1685.2022.AB), wydanym na podstawie art. 64 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 219 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, organ pozostawił przedmiotowy wniosek skarżącej bez rozpoznania ze wskazaniem, że w wyznaczonym terminie nie usunięto braków formalnych tegoż wniosku, a mianowicie skarżąca nie dołączyła oryginału umowy najmu mieszkania.

W ślad za pismem z 12 lipca 2023 r. (nadanym w U. 14 lipca 2023 r.) skarżąca przesłała (raz jeszcze) umowę najmu mieszkania.

Pismem z 16 sierpnia 2023 r. skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – wniosła zażalenie na zawiadomienie o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania, zaś pismem z 31 stycznia 2024 r. ponaglenie. W dniu 19 października 2023 r. organ przesłał zażalenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Pismem z 30 stycznia 2024 r. – skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego w Unii Europejskiej wnosząc o:

1) stwierdzenie bezczynności Wojewody Dolnośląskiego w rozpoznaniu wniosku z 21 grudnia 2022 r. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego w Unii Europejskiej,

2) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3) zobowiązanie Wojewody Dolnośląskiego do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy,

4) przyznanie od Wojewody Dolnośląskiego sumy pieniężnej (1.000 zł),

5) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Postanowieniem z 19 kwietnia 2024 r. (DL.WIPO.4100.2423.2023/AW) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców – po rozpatrzeniu ponaglenia (zatytułowanego jako zażalenie) na niezałatwienie przez Wojewodę w terminie sprawy o udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE poprzez pozostawianie wniosku skarżącej bez rozpoznania – uznał je za uzasadnione i zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym nastąpiło jedno ze zdarzeń określonych w art. 210 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. W uzasadnianiu wskazał (w szczególności), że Wojewoda niezasadnie wzywał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego wniosku w zakresie wskazanym w piśmie z 23 czerwca 2023 r., gdyż oryginał tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, w którym skarżąca będzie przebywała tj. umowa najmu lokalu mieszkalnego pod adresem "ul. [...]", [...]-[...] W., zawartą z terminem obowiązywania do 1 grudnia 2023 r., została przez nią dołączona do akt sprawy 7 marca 2023 r. I wbrew twierdzeniom Wojewody, nie jest to kserokopia dokumentu.

Decyzją z 11 września 2024 r. (SOC.PCIII.6153.1.1685.2022.AB) Wojewoda Dolnośląski – po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z 21 grudnia 2022 r. – udzielił jej zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (...) (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

W związku z przedmiotem skargi wskazać należy, że pojęcie "bezczynności" zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 775, dalej: k.p.a.), w którym określa się je jako "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowo-administracyjnego, z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona.

Wymaga bowiem podkreślenia, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, winny być załatwione niezwłocznie. Przy czym niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Zauważyć również należy, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu, o czym stanowi art. 35 § 5 k.p.a. Jednocześnie w § 4 art. 35 k.p.a. wskazano, że przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwienia sprawy.

Taką szczególną normę stanowią przepisy art. 210 ust. 1 w zw. z art. 223 ustawy o cudzoziemcach, które na moment składnia przez skarżącą wniosku o udzielenie zezwolenia stanowiły, że do udzielenia lub cofnięcia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej stosuje się przepisy art. 202, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 206-210 (art. 223 ustawy o cudzoziemcach). Zgodnie zaś z art. 210 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały wydaje się w terminie 6 miesięcy (ust. 1) Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 203 ust. 2 pkt 2, lub upłynął bezskutecznie wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 203 ust. 2a (ust. 2).

W świetle przedstawionych zasad ocena sprawności działania organu musi być dokonywana z uwzględnieniem regulacji obowiązujących w dacie złożenia wniosku i w terminach zastrzeżonych na jego rozpoznanie. W tym miejscu wskazać należy, na regulacje wprowadzone od 15 kwietnia 2022 r. na mocy ustawy z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830, dalej: ustawa zmieniająca z 8 kwietnia 2022 r.). Zgodnie z zapisem art. 1 pkt 44 ww. ustawy do zapisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wprowadzono regulację art. 100c. Zgodnie z jej brzmieniem: w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres (ust. 1). Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne (ust. 2). W okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (ust. 3). Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (ust. 4).

Na mocy kolejnej zmiany ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy – ustawą z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 185) – wprowadzono obowiązującą od 1 stycznia 2023 r. regulację art. 100d, która powtarzając zapisy art. 100c, wydłuża zawieszenie biegu terminów na rozpoznanie ww. spraw do 24 sierpnia 2023 r. (art. 1 pkt 32 ww. ustawy). Kolejne zmiany ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy: 1) ustawa z 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1088) w art. 12 pkt 5; 2) ustawa z 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 232) w art. 1 pkt 1 oraz 3) ustawa z 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2024 r. poz. 854 r.) w art. 1 pkt 3 – wydłużyły okres braku biegu i wstrzymania terminu rozpoznania spraw m.in. w zakresie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej odpowiednio – do 4 marca i 30 czerwca 2024 r. oraz (aktualnie) do 30 września 2025 r.

Niemniej jednak powołane wyżej przepisy – wbrew stanowisku organu – nie stanowią przeszkody do oceny sprawności i prawidłowości postępowania w przypadku gdy organ proceduje przy załatwianiu wniosku cudzoziemca i co istotne kończy to postępowanie wydaniem odpowiedniego aktu stosowania prawa. Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanym przypadku. Przedmiotem osądu jest bowiem tak de facto zawiadomienie organu o pozostawieniu wniosku skarżącej bez rozpoznania z tą argumentacją organu, że w zakreślonym terminie nie usunięto braków formalnych tegoż wniosku, gdyż skarżąca nie dołączyła oryginału umowy najmu mieszkania. W efekcie, w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, miał obowiązek ocenić przebieg postępowania od daty złożenia wniosku (21 grudnia 2022 r.) do momentu pozostawienia wniosku bez rozpoznania (28 lipca 2023 r.). Wobec tego, w stanie faktycznym sprawy rozważenia wymagało jedno zagadnienie, a mianowicie czy zasadne (czy też niezasadne) było pozostawienie wniosku skarżącej z 21 grudnia 2023 r. bez rozpoznania.

Wypada w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wskazać też trzeba, że pozostawienie podania bez rozpoznania jest możliwe wówczas, gdy wnoszący je w ogóle nie uzupełnił wskazanego braku formalnego lub uzupełnił go, ale niezgodnie z wymaganiami precyzyjnie określonymi w wezwaniu.

W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej pozostawiono bez rozpoznania w wyniku uznania przez Wojewodę, że skarżąca, która zdaniem organu nie dołączyła do wniosku oryginału umowy najmu mieszkania, nie przedstawiła oryginału tej umowy, będąc do tego wzywana. Jako podstawę prawną wezwania z 23 marca 2023 r. do uzupełniania ww. braku wniosku (oryginału umowy najmu) organ wskazał art. 219 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach zgodnie z którym, składając wniosek, o którym mowa w ust. 1, cudzoziemiec uzasadnia go, składa pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń pisemne oświadczenie, że dane zawarte we wniosku są prawdziwe, oraz przedstawia ważny dokument podróży oraz tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego, w którym będzie przebywał (...). Tymczasem jak wynika z akt sprawy skarżąca, i to już w ślad za pismem z 7 marca 2023 r., przedłożyła organowi oryginał umowy najmu lokalu mieszkalnego pod adresem "ul. [...]", [...]-[...] W., zawartą z terminem obowiązywania do 1 grudnia 2023 r. Tym samym, jako niezasadne, należało ocenić wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku w zakresie wskazanym w piśmie z 23 czerwca 2023 r., gdyż wbrew – twierdzeniom organu – przedłożona przez skarżącą umowa najmu lokalu nie stanowiła kserokopii, lecz oryginał. Innymi słowy organ wezwał skarżącą do uzupełnienia braku, który w ogóle w sprawie nie występował. W rezultacie należało uznać, że nieprawidłowe (błędne) było pozostawienie wniosku skarżącej bez rozpoznania (zawiadomienie organu z 28 lipca 2023 r.), co stanowi samodzielną przesłankę stwierdzenia bezczynności w sprawie. Tym bardziej, że skarżąca w ślad za pismem z 12 lipca 2023 r. (nadanym w U. 14 lipca 2023 r.) – a zatem jeszcze przed pozostawieniem jej wniosku bez rozpoznania, przesłała organowi (raz jeszcze) umowę najmu mieszkania. W takim stanie sprawy nieuprawnione było wnioskowanie organu, że w sprawie nie doszło do bezczynności. W tym miejscu przypomnieć należy, że wszczęciem postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.) lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a k.p.a.), nawet jeżeli to podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa. W takim przypadku organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest podjąć działania wskazane w art. 64 § 2 k.p.a., mające na celu usunięcie tych braków, a w konsekwencji rozpoznanie i załatwienie sprawy. Nie mniej jednak do wezwania o uzupełnienie braków formalnych wniosku może dojść jedynie w sytuacjach, w których braki te rzeczywiście istnieją. Dlatego też, pozostawienie podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia. Jeżeli więc organ prowadzący postępowanie pozostawia podanie bez rozpoznania, mimo że nie zachodzą przesłanki warunkujące podjęcie tej czynności materialno-technicznej (np. wezwanie organu wystosowane na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. było wadliwe tak jak w rozpoznawanej sprawie) to pozostaje on w bezczynności, bo odmawia rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie (wyrok NSA z 22 lutego 2012 r. sygn. II GSK 3/11).

W konsekwencji, zakwestionowanie przez Sąd podjętej przez organ czynności w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania, uzasadnia wyartykułowanie pod adresem organu skutecznego zarzutu bezczynności. Zważywszy, że skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 – 3a k.p.a.), co oznacza, że czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania. Zgodnie z art. 61 § 1 i § 3 k.p.a. wniesienie podania uruchamia postępowanie administracyjne, które musi być prowadzone w reżimie wyznaczonym przepisami k.p.a., lub ustaw szczególnych, niezależnie od tego, czy doprowadzi do wydania decyzji, czy też zakończy się w inny sposób np. pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Tak więc konstatacja o nieprawidłowym (bo nieuzasadnionym) podjęciu czynności pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) na skutek wezwania do uzupełnienia braku skargi, który w sprawie nie istniał, oznacza, że na dzień wniesienia skargi Wojewoda pozostawał w sprawie bezczynny.

W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

Biorąc zaś pod uwagę podjęte przez organ czynności, czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organ, Sąd uznał, że bezczynność organu w prowadzonym postępowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Innymi słowy, rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość działania (zaniechania) organu administracji o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania wymaganych czynności, oczywistego lekceważenia wniosku strony i braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, bądź naruszenia przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej (wyroki NSA z d: 13 listopada 2019 r. sygn. II OSK 2382/19; 6 sierpnia 2019 r. sygn. II OSK 1802/19; 4 czerwca 2019 r. sygn. II OSK 3374/18; 17 maja 2019 r. sygn. I OSK 2171/17, CBOSA). W ocenie Sądu z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanym przypadku.

Wobec wydania przez Wojewodę Dolnośląskiego decyzji z 11 września 2024 r. (SOC.PCIII.6153.1.1685.2022.AB) w przedmiocie udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, Sąd w punkcie III sentencji wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej z 21 grudnia 2021 r.

Zgodnie zaś z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał skarżącej sumę pieniężną w wysokości 500 zł (pkt IV sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Przyjęta bowiem kwalifikacja stopnia naruszenia prawa, w okolicznościach tej sprawy, uzasadnia zasądzenie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej we wskazanej kwocie jako kwocie adekwatnej. W rozpoznawanej sprawie Sąd, w tym zakresie, wziął pod uwagę fakt nieusprawiedliwionego podjęcia działań przez organ (wezwania do usunięcia braku wniosku, który w sprawie nie istniał, a w konsekwencji błędnego pozostawienia wniosku bez rozpoznania skutkującego w efekcie końcowym brakiem wydania decyzji w sprawie z wniosku skarżącej z 21 grudnia 2021 r.), a zsądzona suma – nie przekracza – zdaniem Sądu granic uznania.

O kosztach orzeczono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Zważywszy na okoliczność, że skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, na koszty składał się wpis w kwocie 100 zł, wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).