Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 26/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant referent-stażysta Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005r sprawy ze skargi P. w [...] na decyzję [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ B. Popowska /-/ E. Makosz- Frymus


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432 - dalej rozporządzenie) w związku z ustaleniami w protokole nr [...] z dnia [...] r. godz. 20:27 (karta pojazdu [...]) z kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej obciążył [...] S.A. karą pieniężną w wysokości 4.200 zł.

Uzasadniając wskazano, że stosownie do art. 64 ust. 1 prawa o ruchu drogowym przejazd pojazdami ponadnormatywnymi jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała. Kara została nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, co zostało wykazane w protokole (k. 6 akt administracyjnych) stanowiącym integralną część decyzji.

W przewidzianym ustawą terminie pełnomocnik [...] S.A. złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania w tej sprawie. Wskazano też, ze zaskarżona decyzja dotknięta jest wada nieważności z powodu naruszenia art. 64 § 4 i 10 kpa w toku postępowania. W złożonym odwołaniu podniesiono tez zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa, podniesiono, ze przepisy nie przewidują takiego uzupełnienia jakim wedle organu pierwszej instancji ma być protokół nr [...] (k.6 akt administracyjnych). Podniesiono też, że [...] S.A. nie była w rozpatrywanej sprawie przewoźnikiem, a zmierzony nacisk na 5 osi wynosił 95,47 kN, a więc nie przekraczał przewidzianej normy.

Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] (k. 20 akt administracyjnych) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając wskazano, iż zgodnie z art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych, pojazdów o których mowa w ust. 2 pkt 3 bez zezwolenia określonego przepisami prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu oraz za nieuiszczenie opłat, o których mowa w ust. 2 pkt 4 pobiera się kary pieniężne.

Stosownie do art. 40b ust. 1 ustawy o drogach publicznych osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego są uprawnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami prawa o ruchu drogowym. Art. 40b ust. 2 stanowi, że w razie przekroczenia dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiarów pojazdów, urzędy celne pobierają opłaty ustalone zgodnie z art. 13 ust. 4 i kary pieniężne ustalone zgodnie z art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z § 4 rozporządzenia za oś pojedynczą uważa się oś oddaloną od osi sąsiedniej o więcej niż 2m lub dwie sąsiednie osie oddalone od siebie o mniej niż 1 metr, za oś wielokrotną zaś - zespół złożony z dwóch lub więcej osi, zwanych "osiami składowymi", w którym odległość między sąsiednimi osiami składowymi jest nie mniejsza niż 1 m i nie większa niż 2m.

Odległość między 1 a 2 osią w niniejszej sprawie wynosiła 4,13 m, między osią 2 a 3 - 5,61 m, zaś między 3 i 4 - 1,32m, podobnie jak w przypadku 4 i 5. Oś druga jest więc zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu osią pojedynczą, natomiast osie trzecia, czwarta i piąta są osiami składowymi osi wielokrotnej. Według § 5 ust. 4 rozporządzenia, nacisk osi pojedynczej może przekraczać 80 kN, nie może jednak przekroczyć 100 kN. Natomiast według §5 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia, nacisk osi składowej pojazdu, o której mowa w § 5 pkt 4 rozporządzenia nie może przekraczać przy odległości od osi sąsiedniej bliższej osi składowej powyżej 1,30 m - 80 kN. W przedmiotowej sprawie nacisk na piątą oś w trakcie ważenia wyniósł 95,47, a więc przekroczono dopuszczalną normę.

Stosownie do art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych, wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2a, określa załącznik do ustawy, wedle którego za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach gdzie dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 100 kN, dla osi składowej osi wielokrotnej przy rozstawie osi powyżej 1,30m (oś piąta) ponad 92 kN do 100 kN pobiera się karę w wysokości 4.200 zł. Czynność ważenia została dokonana wagą samochodową posiadająca ważne świadectwo legalizacji z dnia 9 października 2001 r.

W odniesieniu do zarzutu nieważności wydanej decyzji, organ wskazał, że art. 61 § 3 kpa nie reguluje daty wszczęcia postępowania z urzędu. Za datę tę należy uznać pierwszą czynność w postępowaniu (postanowienie NSA z 22.04.1981, sygn. SA 1089/81, postanowienie z 4.03.1981 sygn. 654/81). Zauważono, że w rozpatrywanej sprawie czynnością taką było rozpoczęcie i przeprowadzenie procesu mierzenia i ważenia pojazdu przez organ celny, a w czynnościach tych uczestniczył kierowca pojazdu.

Wskazano, że dokumentem na podstawie, którego przewoźnik dokonuje międzynarodowego transportu drogowego jest koncesja, a jak wynika z posiadanych przez organ akt, koncesja (na podstawie , której dokonywano przewozu w niniejszym przypadku) nr [...] została wydana firmie [...] S.A.

W odniesieniu do zarzutu zawartego w odwołaniu, wyjaśniono, iż protokół z dnia [...] r. spełnia wszystkie warunki, o których mowa w art. 68 kpa. Zauważono także, iż ze względu na specyfikę postępowania konieczne jest traktowanie protokołu kontroli jako integralnej części decyzji, bowiem to na podstawie zawartych w nim wyników pomiarów organ celny stwierdza, czy zostały przekroczone dopuszczalne normy oraz wymierza przewidziane przepisami prawa kary pieniężne.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i podniesiono zarzut naruszenia przepisu art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych przez bezpodstawne wskazanie, że przewoźnikiem kontrolowanej przesyłki była [...] S.A., wskazując na 6 ust. 1 lit c Konwencji CMR .

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadną.

Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.).

W skardze [...] S.A. zarzuca organom I i II instancji, że błędnie ustaliły osobę przewoźnika, natomiast w odwołaniu wskazano na inne uchybienia proceduralne, w tym nieprawidłowe ustalenie, że przekroczona została norma dopuszczalnych nacisków na oś na drogach.

Na zarzuty sformułowane w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej w [...] udzielił trafnych wyjaśnień, zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. 2000 Nr 71 poz. 838 ze zm.) za przejazd po drogach publicznych pojazdów o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, pobiera się kary pieniężne, których wysokość, zgodnie z art. 13 ust. 2b, określa załącznik do ustawy. Zgodnie z treścią tego załącznika, w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli pojazdu oraz w dniu wydania zaskarżonej decyzji, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, gdzie dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 100 kN, wysokość kary pieniężnej dla osi składowej osi wielokrotnej przy rozstawie osi ponad 1,30 m - ponad 92 kN do 100 kN, wynosi 4.200 zł (pkt 5 podpunkt 5 lit. c załącznika do ustawy o drogach publicznych).

Z treści protokołu kontroli wynika, że przekroczony został nacisk na piątą oś, gdyż wynosił 95,47 kN (przy dopuszczalnym 80 kN). Wysokość naliczonej kary ustalona została z uwzględnieniem wyżej wskazanych wielkości przekroczenia oraz stawek kary pieniężnej wynikającej z treści załącznika do ustawy.

W niniejszej sprawie decyzja o nałożeniu kary została wydana w oparciu o wystarczający materiał dowodowy - prawidłowo przeprowadzoną kontrolę pojazdu, a w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji w sposób szczegółowy wyjaśniono, z jakich powodów argumenty podnoszone w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji nie mogły zostać uwzględnione tak w zakresie ustalenia czy skarżąca Spółka była przewoźnikiem, jaki i zarzutów naruszenia art. 107 § 3, art. 10 i art. 61 § 4 kpa.

Odnośnie do zarzutu skargi naruszenia art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, w związku z art. 6 ust. 1 lit. c Konwencji CMR.(Dz.U. 62 Nr 49, poz. 238 ze zm.) zgodnie, z którym "list przewozowy powinien zawierać nazwę i adres przewoźnika", należy stwierdzić co następuje.

Z akt sprawy wynika, iż w trakcie kontroli kierowca samochodu okazał wystawioną 19 lipca 2000 r. koncesję (k. 4 akt administracyjnych) wystawioną na [...] S.A., ul. [...], dla pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Koncesja ta została wydana na czas nieoznaczony, pod rządami ustawy z dnia 2 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego (Dz.U. Nr 106, poz. 677 ze zm. - dalej ustawa o warunkach), uchylonej z dniem 1 stycznia 2002 r. przez ustawę z 6 września 2001 o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) Koncesje i zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego, udzielone podmiotom gospodarczym przed dniem wejścia w życie ustawy o transporcie drogowym, zachowały moc ( art. 35 ust. 1 ustawy o warunkach).

W myśl art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorca, który posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego uznawany jest za przewoźnika drogowego. Ponieważ skarżący nie przedstawili dokumentu, z którego wynikałoby przeniesienie uprawnień z koncesji na inny podmiot, wobec tego wniosek, iż skarżący był przewoźnikiem jest trafny.

Wskazania wymaga też, że w świetle obowiązujących przepisów, przewoźnik jest obowiązany użyć środków transportowych odpowiednich do danego przewozu (art. 3 ust.2 prawa przewozowego), i może powierzać wykonanie przewozu innym przewoźnikom na całej przestrzeni przewozu lub jej części, jednakże ponosi odpowiedzialność za ich czynności jak za swoje własne (art.5 prawa przewozowego).

W świetle powyższego nie powinno budzić wątpliwości, iż [...] S.A. słusznie wymierzono karę pieniężną za przejazd pojazdem ponadnormatywnym bez zezwolenia. Wobec wątpliwości strony skarżącej można też wskazać na orzecznictwo sądowe, wyjaśniające, iż przewoźnikiem jest prowadzący przedsiębiorstwo (zakład przewozowy) na własny rachunek i może nim być osoba fizyczna lub prawna, działająca w tym charakterze faktycznie, bez względu na rodzaj tytułu prawnego (własność, użytkowanie, dzierżawa, leasing) - wyrok NSA z dn. 23.04.1999 r., sygn. II SA 1838/98). Co zaś tyczy się Konwencji CMR i unormowanej w niej treści listu przewozowego, to przekonywujące wyjaśnienia złożył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę. Konwencja reguluje warunki umowy międzynarodowego przewozu towarów, zaś uprawnienia i obowiązki publicznoprawne związane z tym przewozem - przepisy krajowe stron Konwencji.

w odniesieniu do wszystkich zarzutów proceduralnych, należy wskazać, że Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, a organ odwoławczy prawidłowo wskazał i zakwalifikował podstawy prawne czynności kontrolnych i rozstrzygnięć.

Z wymienionych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), skarga podlega oddaleniu.

/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ B. Popowska /-/ E. Makosz-Frymus

KP/