Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 831/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2024 poz 475
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 145 par. 1 pkt 5, art. 149 par. 1, par. 2, art.  151 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędziowie: Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur Protokolant: Referent Dagmara Jugo po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 15 lipca 2024 r., nr PS.III.8640.7.2024.ADZ w przedmiocie uchylenia, we wznowionym postępowaniu, decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i odmowy uznania za osobę bezrobotną uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Strzeleckiego z dnia 21 czerwca 2024 r., nr 03/06/2024/P.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez R. W. (dalej zwanego też: "skarżącym") jest decyzja Wojewody Opolskiego (dalej zwanego dalej: "Wojewodą", "organem odwoławczym") z dnia 15 lipca 2024 r., nr PS.III.8640.7.2024.ADZ, utrzymująca w mocy decyzję Starosty Strzeleckiego (dalej też: "Starosta", "organ pierwszej instancji") z dnia 21 czerwca 2024 r., nr 03/06/2024/P, wydaną po wznowieniu postępowania w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia 14 lipca 2023 r., nr [...], Starosta orzekł o uznaniu R. W. za osobę bezrobotną z dniem 14 lipca 2023 r.

Następnie decyzją z dnia 26 września 2023 r., nr [...], Starosta przyznał R. W. prawo do stypendium w okresie odbywania szkolenia, od dnia 25 września 2023 r. Prawo to skarżący utracił z dniem 30 września 2023 r. – w związku z zakończeniem odbywania szkolenia w dniu 29 września 2023 r. – na mocy decyzji Starosty Strzeleckiego z dnia 3 października 2023 r., nr [...].

Postanowieniem z dnia 22 maja 2024 r., znak [...], Starosta wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania R. W. za osobę bezrobotną z dniem 14 lipca 2023 r. Wskazując jako podstawę prawną wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) zwanego dalej k.p.a. w uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 14 maja 2024 r. wpłynęło do niego pismo z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Opolu, z którego wynika, że skarżący w okresie od 26 października 2020 r. do 15 sierpnia 2023 r. był ubezpieczony na terenie Niemiec.

W piśmie z dnia 27 maja 2024 r. (wpływ do organu 28 maja 2024 r.) skarżący wyjaśnił, że w dniu 14 lipca 2023 r. zarejestrował się jako osoba bezrobotna, po otrzymaniu listu od niemieckiego pracodawcy ze zwolnieniem z pracy z dniem 6 lipca 2023 r. Na skutek pozwu, jaki złożył w niemieckim sądzie pracy przeciwko byłemu pracodawcy o wypłatę zaległych należności, sąd nakazując wypłatę zaległych należności przesunął jednak też termin stosunku pracy z datą wsteczną z dnia 6 lipca 2023 r. do 15 sierpnia 2023 r. Pismo potwierdzające te zmiany otrzymał w dniu 2 października 2024 r. Dalej też skarżący opisał przebieg wyjaśniania tej sytuacji w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w Opolu w związku z prowadzonym postępowaniem o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemu zabezpieczenia społecznego państw członkowskich UE.

W dniu 21 czerwca 2024 r. Starosta wydał decyzję nr 03/06/2024/P, na mocy której orzekł o uchyleniu własnej decyzji z dnia 14 lipca 2023 r., nr [...] o uznaniu skarżącego z dniem 14 lipca 2023 r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie uznania skarżącego z dniem 14 lipca 2023 r. za osobę bezrobotną. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 2 ust 1 pkt 2 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024r. poz.475 ze zm.) zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wykazał, że z przedłożonego przez skarżącego, po wznowieniu postępowania, tłumaczenia przysięgłego protokołu ugody wynika, że jej strony zgodziły się co do tego, że nadzwyczajne wypowiedzenie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia dokonane w dniu 6 lipca 2023 r. jest bezprzedmiotowe, a ich stosunek pracy ustał z końcem dnia 15 sierpnia 2023 r. (dopisek Sądu: w decyzji błędnie wskazano rok 20213) na skutek zwyczajnego wypowiedzenia dokonanego z przyczyn zakładowych w dniu 6 lipca 2023 r. Pracodawca zobowiązał się przy tym do prawidłowego rozliczenia stosunku pracy, a skarżący był zwolniony z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem ciągłości wypłaty wynagrodzenia i za zaliczeniem ewentualnego czasu wolnego i pozostałych uprawnień urlopowych. Stosownie do tego organ wskazał, że do 15 sierpnia 2023 r. skarżący pozostawał formalnie w stosunku pracy ze wszystkimi następstwami. Objęty był ubezpieczeniem, miał prawo do urlopu, wynagrodzenia i był zwolniony ze świadczenia pracy. To nie było władcze rozstrzygnięcie sądu, a do przyjęcia daty wygaśnięcia stosunku pracy z dniem 15 sierpnia 2023 r. doszło na skutek złożenia przez strony zgodnych oświadczeń woli (ugoda). Skarżący wyraził zgodę aby przesunąć rozwiązanie stosunku pracy. Z posiadanych dokumentów wynika więc, że w dniu 14 lipca 2023 r. skarżący pozostawał w stosunku pracy, który trwał do dnia 15 sierpnia 2023 r. i z tego też tytułu podlegał ubezpieczeniom społecznym na terenie Niemiec jako pracownik.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym podnosił, że pracownik nie powinien ponosić winy za naruszenia pracodawcy i skoro sąd zmienił datę zakończenia stosunku pracy z mocą wsteczną to w zaistniałej sytuacji urząd pracy nie powinien odmawiać zasiłku dla bezrobotnych, ale powinien liczyć okres od dnia 16 sierpnia 2023 r.

Przytoczoną na wstępie decyzją z dnia 15 lipca 2024 r., nr PS.III.86.40.7.2024.ADZ, Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko wyjaśnił, że na gruncie obowiązującej regulacji prawnej nie ma podstaw do zmiany daty rejestracji w PUP czy ustalania uprawnień na inny dzień niż data rejestracji. Rejestracja odbywa się na zasadach określonych w Rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. z 2020 r., poz.667), tj. w dniu zgłoszenia się do urzędu pracy i po oświadczeniu własnoręcznym podpisem przekazanych danych, a przyznanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po ustaleniu spełnienia przesłanek na konkretny dzień rejestracji. Ustalenie, że zaszła okoliczność wyłączająca przesłankę do nabycia statusu w tym dniu powoduje konieczność weryfikacji postępowania i uchylenia decyzji przyznającej status. Zdaniem Wojewody kwestionowany przez skarżącego zapis w decyzji Starosty Strzeleckiego oznacza, że ugoda zapadła w wyniku zgodnych postanowień obu stron, a więc również za zgodą skarżącego, który nie zakwestionował daty rozwiązania stosunku pracy z dniem 15 sierpnia 2023 r. Natomiast pozostawanie w stosunku pracy czy ubezpieczenie z tytułu zatrudnienia potwierdzone w tym przypadku orzeczeniem sądu, następnie dokumentem SED U017, uniemożliwiają posiadanie w tym samym czasie statusu bezrobotnego. Z obu dokumentów wynika przy tym jednoznacznie wskazany okres:26 października 2020 r. do 15 sierpnia 2023 r. i organy administracji publicznej nie mogą dokonywać "dzielenia" tego okresu, jak domaga się skarżący.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący podnosił, że występując przeciwko pracodawcy z pozwem o zapłatę zaległych należności nie wnosił o zmianę daty zakończenia stosunku pracy. To że zawarł ugodę przed sądem nie oznacza też, że wszystkie jej postanowienia były zgodne z jego wolą, albowiem zmiana daty zakończenia stosunku pracy była decyzją sędziego.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Po przedstawieniu zarysu postępowania wskazał, że nie ma podstaw prawnych do zmiany daty rejestracji w powiatowym urzędzie pracy czy ustalania uprawnień na inny dzień niż data rejestracji. Ustalenie z kolei, że zaszła okoliczność wyłączająca przesłankę do nabycia statusu bezrobotnego w tym dniu powoduje konieczność weryfikacji postępowania i uchylenia decyzji przyznającej status.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Oznacza to, że w granicach badanej sprawy Sąd zobowiązany jest z urzędu, niezależnie od zarzutów skargi, dokonać pełnej oceny co do zgodność z prawem zaskarżonego aktu i w przypadku skargi na decyzję uwzględnia wszystkie zaistniałe w sprawie naruszenia, na które wskazano w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, w tych granicach, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a - poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji wykazała, że akty te zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.

Uzasadniając tak dokonaną ocenę w pierwszej kolejności dostrzec trzeba, że postępowanie administracyjne, w którym wydana została zaskarżona decyzja, prowadzone było w trybie wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej. Wyjaśnić w związku z tym trzeba, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym wydano tę decyzję dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), zwanej dalej k.p.a.

Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które w myśl art. 149 § 2 k.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Celem wznowionego postępowania, w pierwszej kolejności jest stwierdzenie wystąpienia przesłanek wznowienia, a następnie – w przypadku pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny – przeprowadzenie postępowania w celu merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją.

W niniejszej sprawie podstawę do przeprowadzenia postępowania stanowiło postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 22 maja 2024 r., w którym jako przyczynę wznowienia postępowania wskazano przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Za istotną dla sprawy, nową i nieznaną, a istniejącą w dniu wydaniu decyzji okoliczność organy uznały fakt ujawniony w piśmie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Opolu z dnia 14 maja 2024 r., w którym wskazano, że w okresie zarejestrowania w Polsce jako osoba bezrobotna skarżący był ubezpieczony na terenie Niemiec. W toku wznowionego postępowania ustalono następnie, że na skutek ugody sądowej z pracodawcą, zawartej w dniu 14 września 2023 r., jej strony zgodziły się co do tego, że nadzwyczajne wypowiedzenie umowy o pracę skarżącego bez zachowania okresu wypowiedzenia, dokonane przez pracodawcę w dniu 6 lipca 2023 r. było bezprzedmiotowe, a stosunek pracy skarżącego ustał z dniem 15 sierpnia 2023 r., na skutek zwyczajnego wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę z przyczyn zakładowych w dniu 6 lipca 2023 r.

W tych okolicznościach, zdaniem Sądu słusznie orzekające w sprawie organy uznały, że ujawniona została istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji o uznaniu skarżącego z osobę bezrobotną, nieznana organowi, który wydał tę decyzję, tj. przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Niewątpliwie bowiem nową okolicznością, która wynikała z ugody sądowej i w jej wyniku została ujawniona, było to, że skarżący w dniu wydania decyzji o uznaniu za osobę bezrobotna, tj. w dniu 14 lipca 2023 r. pozostawał nadal w zatrudnieniu. Uznać należy, że okoliczność ta niewątpliwie istniała w dniu wydania tej decyzji, choć została stwierdzona w dacie późniejszej, tj. na podstawie ugody z dnia 14 września 2023 r. Zawarta ugoda potwierdziła bowiem jedynie skutek prawny w postaci rozwiązania stosunku pracy skarżącego z dniem 15 sierpnia 2023 r.

Podsumowując powyższe, w ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że skarżący na dzień rejestracji jako bezrobotny, tj. na dzień 14 lipca 2023 r. pozostawał w stosunku pracy, który ustał dopiero z dniem 15 sierpnia 2023 r. i wobec tego, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie spełniał warunków uznania za osobę bezrobotną, a okoliczność ta miała istotne znaczenia dla sprawy w przedmiocie ustalenia statusu bezrobotnego.

W konsekwencji właściwie zidentyfikowane zostało w niniejszej sprawie wystąpienie podstawy do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i właściwie uchylono decyzję o uznaniu skarżącego z dniem 14 lipca 2023 r. za osobę bezrobotną. Słusznie też rozpoznając ponownie sprawę organy stwierdziły brak podstaw do uznania skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 14 lipca 2023 r., tj. od dnia zarejestrowania.

Niemniej jednak w ocenie Sądu wydane w sprawie rozstrzygnięcie uznać należało za wadliwe, albowiem organy pominęły okoliczność, że skarżący według ustalonego stanu faktycznego był osobą zatrudnioną jedynie do dnia 15 sierpnia 2023 r. Od dnia 16 sierpnia 2023 r. nie pozostawał już w stosunku pracy ze swoim pracodawcą i stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, spełniał warunek uznania za osobę bezrobotną.

Organy obydwu instancji nie uwzględniły zatem tego, że rozstrzygniecie w przedmiocie statusu bezrobotnego ma charakter deklaratoryjny, tj. stwierdza wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocą wsteczną (ex tunc). Decyzja organu stwierdza jedynie fakt uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, potwierdzając tym samym, że danej osobie przysługuje taki status, wywołując skutek prawny wstecz, tj. od momentu, w jakim stan prawny zaistniał (por. wyroki NSA z 23 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 1679/21 i z 4 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1859/20; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tym samym podkreślić należy, iż skoro wznowienie postępowania i rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy uznania skarżącego za osobę bezrobotną nastąpiło po ustaniu stosunku pracy skarżącego niezasadnym było pozbawienie skarżącego statusu osoby bezrobotnej począwszy od dnia 14 lipca 2023 r. na czas nieokreślony.

Zauważyć przyjdzie, że rozstrzyganie we wznowionym postępowaniu o istocie sprawy obejmuje stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania orzeczenia. W przeciwnym wypadku należałoby przyjąć, że postępowanie wznowione ogranicza się wyłącznie do oceny wpływu przyczyny wznowienia na prawidłowość wydanej wcześniej decyzji ostatecznej. Jak wynika z uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2002 r., sygn. akt OPS 11/02, celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym oraz, w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). Wznowienie postępowania w sprawie uznania za osobę bezrobotną powinno zatem doprowadzić do ponownej oceny uprawnień osoby wnioskującej.

Skoro przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była kwestia uznania skarżącego za osobę bezrobotną, to należało wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie tej sprawy z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego regulujących to zagadnienia, a więc ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r., poz. 475 ze zm.) zwanej nadal ustawą, która określa zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej (art. 1 ust. 1). Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy powołanym w zaskarżonej decyzji starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, uznanie danej osoby za osobę bezrobotną opiera się na formalnoprawnej przesłance obowiązku rejestracji w urzędzie pracy. Jakkolwiek więc akt rejestracji jest czynnością administracyjnoprawną i nie przyjmuje formy decyzji administracyjnej, to jednak należy przypisać mu walor konstytutywności w tym sensie, że dopiero od tego momentu dana osoba może być formalnie i w świetle prawa uznawana za "osobę bezrobotną". Samo zarejestrowanie musi być poprzedzone procedurą oceny przesłanek ustawowych, których negatywna weryfikacja zobowiązuje organ do wydania decyzji o odmowie uznania osoby wypełniającą i podpisującą kartę rejestracji za osobę bezrobotną. Takie rozwiązanie zapobiega sporom co do daty nabycia statusu osoby bezrobotnej. Status ten można nabyć najwcześniej od dnia rejestracji. Inaczej rzecz ujmując od dnia pozytywnej weryfikacji przez organ wniosku o dokonanie rejestracji przy uwzględnieniu przesłanek ustawowych uzyskania statusu osoby bezrobotnej.

W aktualnym stanie prawnym, co należy podnieść, nie ma więc możliwości nabycia statusu osoby bezrobotnej ze skutkiem przed dniem złożenia wniosku o dokonanie rejestracji (por. wyroki WSA w Opolu z 19 września 2024 r., sygn. akt I SA/Op 578/24 i z 6 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Op 169/23).

Mając na uwadze powyższe, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organy nieprawidłowo orzekły wyłącznie o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 14 lipca 2023 r. bez jednoczesnego określenia okresu przez jaki skarżący nie spełniał warunków do uznania za osobę bezrobotną, tj. inaczej mówiąc bez jednoczesnego orzeczenia o jego statusie bezrobotnego od dnia 16 sierpnia 2023 r.

Podkreślić trzeba, że w aktualnym stanie prawnym nie ma możliwości nabycia statusu osoby bezrobotnej z datą wsteczną. Rozpoznając sprawę we wznowionym postępowaniu organy były zobowiązane natomiast uwzględnić stan faktyczny na dzień wydania nowej decyzji. Na dzień jej wydania było im już z kolei wiadome, że skarżący nie spełniał warunków do uznania za osobę bezrobotną czasowo, tj. od dnia rejestracji jako osoba bezrobotna 14 lipca 2023 r. do dnia ustania jego stosunku pracy 15 sierpnia 2023 r. Orzekając wyłącznie o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną od dnia 14 lipca 2023 r. organy pozbawiły skarżącego statusu osoby bezrobotnej w okresie, w którym podnoszona w zaskarżonej decyzji przesłanka uzasadniająca odmowę już nie występowała, tj. za okres po dniu 14 lipca 2024 r., co uzasadnia stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Organy nie wyjaśniły dlaczego ograniczyły się do daty 14 lipca 2023 r. Nie można natomiast uznać, że okoliczność zarejestrowania skarżącego pierwotnie w tej właśnie dacie jako bezrobotnego, powoduje że przy ponownym rozpoznaniu sprawy w toku wznowienia postępowania i wydaniu decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., organ zostaje tą datą bezwzględnie związany, nie mogąc przyjąć innej, zgodnej z rzeczywistym stanem rzeczy daty, od której skarżącemu przyznany powinien być status osoby bezrobotnej. Inaczej rzecz ujmując organ prowadzący postępowanie wznowieniowe, uznając że skarżący nie był osobą bezrobotną w początkowo przyjętej dacie wskazanej w decyzji pierwotnej powinien dokonać wszechstronnej oceny, przeprowadzając ewentualnie uzupełniające postępowanie wyjaśniające, czy skarżący stał się bezrobotnym od innej daty, a jeżeli tak, to wskazać od jakiej daty ten status mu przysługuje, względnie przysługiwał z uwzględnieniem nowych okoliczności faktycznych nieznanych uprzednio organowi, który ujawnienie się stanowiło przesłankę wznowienia postępowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z 12 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 697 i powołane tam orzecznictwo).

Zaznaczyć przyjdzie, że wznowienie postępowania nie może skutkować – w przypadku uchylenia decyzji dotychczasowej - pozbawieniem strony skarżącej uprawnień za cały okres, w tym także ten, gdy strona spełniała materialnoprawne warunki do ich przyznania. Konsekwencją odmiennej wykładni art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy byłaby bezpowrotna utrata uprawnień do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Wbrew temu, co wynika ze stanowiska organów, istotą sprawy nie jest rozstrzygnięcie, czy skarżący w stanie prawnym i faktycznym istniejącym w dniu 14 lipca 2023 r. spełniał przesłanki uznania za bezrobotnego, ale czy może być - a jeżeli tak - to z jaką datą, uznany za osobę bezrobotną.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy powinny dokonywać wykładni przepisów ustawy, mając na uwadze nie tylko ich literalne brzmienie, ale również wykładnię celowościową i funkcjonalną oraz zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Przy czym nie chodzi tu oczywiście o ich stosowanie w sposób uznaniowy. Należy natomiast uwzględnić, że celem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest zwiększenie zatrudnienia i zahamowanie wzrostu bezrobocia, w tym rozwiązywanie problemów społecznych, zwłaszcza takich jak bezrobocie, ubóstwo i wykluczenie społeczne (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 547/17). Wskazane w art. 1 ust. 1 ustawy, jako jej cel, "łagodzenie skutków bezrobocia" odnieść natomiast należy do wspierania socjalnego bezrobotnych i szeroko rozumianych świadczeń z tytułu pozostawania bez pracy.

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, z uwagi na słuszny interes strony, organy powinny tym samym orzec o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną jedynie na okres, kiedy postawał w zatrudnieniu. Orzekając miały bowiem wiedzę, że już najpóźniej od dnia 16 sierpnia 2023 r. przestała istnieć podstawa faktyczna uniemożliwiająca uznanie skarżącego za bezrobotnego.

Dostrzec przy tym należy, że takiemu rozstrzygnięciu nie stoi na przeszkodzie przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, który co należy podkreślić, nie zabrania orzeczenia o pozbawieniu statusu bezrobotnego jedynie za okres, w którym nie zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Odmowa przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej za okres po 15 sierpnia 2023 r. w ocenie Sądu jest natomiast nieadekwatne do celu, jaki powinien zostać osiągnięty w wyniku podjęcia decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy. Pozbawia bowiem skarżącego możliwości ponownej rejestracji z datą wsteczną oraz prawa do zabezpieczenia społecznego, narażając na ujemne konsekwencje jakie z tego wynikają. Taka sytuacja narusza z kolei cele ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jakimi są łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych (por. wyrok WSA w Poznaniu z 13 lipca 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 391/23; wyrok WSA w Rzeszowie z 7 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1277/18).

Reasumując, w ocenie Sądu, organy nieprawidłowo zastosowały art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Odpowiednio do art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. nie uwzględniły w tym zakresie słusznego interesu skarżącego oraz zasady proporcjonalności, jak również nie rozpoznały sprawy w sposób wyczerpujący, tj. nie dokonały oceny co do spełnienia przez skarżącego przesłanek uznania za osobę bezrobotną po ustaniu zatrudnienia, czym naruszyły wskazane przepisy postępowania.

Stwierdzone naruszenia były tego rodzaju, że miały wpływ na wynik sprawy wobec czego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s. oraz art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Wskazania co do dalszego powstępowania wynikają z przedstawionych rozważań i sprowadzają się do uwzględnienia słusznego interesu skarżącego – stosownie do art. 7 k.p.a. oraz zasady proporcjonalności wskazanej w art. 8 k.p.a. W tym zakresie, z uwagi na ustalenie rozwiązania stosunku pracy skarżącego z dniem 15 sierpnia 2023 r. na mocy ugody sądowej z dnia 14 września 2023 r., tj. z mocą wsteczną, odmowa uznania skarżącego za osobę bezrobotną powinno nastąpić tylko w okresie, kiedy pozostawał jeszcze w stosunku zatrudnia.