Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 189/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1, par. 5 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69  art. 24 ust. 1, art. 28 ust. 1
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia 20 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (dalej też jako "Dyrektor"), po rozpatrzeniu odwołania P. Z. (dalej w skrócie też jako "Nadleśnictwo"), decyzją z 20 lutego 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (dalej w skrócie też jako "Kierownik") z 27 listopada 2023 r. nr 0238-2023-015802, orzekającą o uchyleniu decyzji dotychczasowej oraz o przyznaniu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022 i umorzeniu postępowania w części dotyczącej powierzchni wycofanych.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Dyrektor przedstawił następujący stan faktyczny spawy oraz argumentację prawną.

W dniu 31 maja 2022 r. do Kierownika wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2022. W dniach 1 i 2 września 2022 r. oraz 30 stycznia 2023 r. strona złożyła zmiany do wniosku. Strona ubiegała się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej do wariantu: 4.1 Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe działki rolne o łącznej powierzchni 4,81 ha oraz 5.1 Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe działki rolne o powierzchni 1,06 ha. Wraz z wnioskiem strona złożyła załączniki graficzne, na których wyrysowała położenie działek rolnych.

Decyzją z 31 stycznia 2023 r. nr [...] K. przyznał stronie płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne w łącznej wysokości [...] zł, w tym do wariantu 4.1 w wysokości [...] zł i do wariantu 5.1 w wysokości [...] zł. Organ przyznał kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej w wysokości [...] zł i umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020 w części dotyczącej powierzchni wycofanej w ramach pakietu 1 Rolnictwo zrównoważone.

Następnie w toku wznowionego z urzędu postępowania Kierownik stwierdził, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) dla działki ewidencyjnej nr [...], na której zadeklarowano działkę rolną R1 o powierzchni 3,66 ha, wynosi 3,50 ha. Uznano zatem, że z płatności wykluczeniu powinna ulec powierzchnia 0,16 ha. Wobec tego decyzją z 27 listopada 2023 r. Kierownik uchylił decyzję własną z 31 stycznia 2023 r. oraz przyznał stronie płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne w łącznej wysokości [...] zł, w tym do wariantu 4.1 w wysokości [...] zł i do wariantu 5.1 w wysokości [...] zł, w tym kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej w wysokości [...] zł i umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach działania rolno- środowiskowo-klimatycznego PRO W 2014-2020 w części dotyczącej powierzchni wycofanej w ramach pakietu 1 Rolnictwo zrównoważone oraz ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo -klimatycznym.

Rozpoznając odwołanie od ww. decyzji, Dyrektor wskazał, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2422, ze zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, ze. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem" oraz przepisy unijne, w szczególności rozporządzenie Komisji (WE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) Nr 352/78, (WE) Nr 165/94, (WE) Nr 2799/98, (WE) Nr 814/2000, (WE) Nr 1290/2005 i (WE) Nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, ze zm.).

Dyrektor powołał się w szczególności na treść art. 4, art. 14 i art. 22, art. 27 ust. 1 ustawy oraz § 19 ust. 2, § 2 ust. 1, § 4 ust. 2, § 5 ust. 1 i 2, § 8 ust. 1, § 12 ust. 4, ust. 7, § 15 ust. 1-3, § 22 ust. 1 i § 18 ust. 1-2 oraz art. 24 ust. 1, art. 70 ust. 1 rozporządzenia Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69, ze zm.) i art. 5 ust. 1 i art. 6 rozporządzenia (UE) Nr 640/2014.

Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym, przewidzianym w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Przesłanką do wznowienia postępowania były nowe okoliczności nieznane Kierownikowi, a istniejące w dniu wydania ww. decyzji z 31 stycznia 2023 r., a mianowicie brak rolniczego użytkowania części działki ewidencyjnej nr [...], o czym Kierownik dowiedział się 11 lipca 2023 r., tj. po otrzymaniu informacji o dostępności aplikacji z danymi do oceny wstecznej. Aplikacja umożliwiła dostęp do zdjęcia lotniczego wykonanego 19 maja 2022 r., na którym wyraźnie widać, że na obrzeżach spornej działki, w szczególności na jej północnej stronie występują zadrzewienia i zakrzewienia.

Odnosząc się do odwołania Dyrektor wskazał, że bez wątpienia ziściła się przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. ujawniona została istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna, która co prawda istniała w dniu wydania decyzji, lecz nie była znana organowi. Zdaniem Dyrektora, nie ma wątpliwości, że na dzień wydania decyzji 31 stycznia 2023 r. Kierownik nie posiadał wiedzy o częściowym braku użytkowania rolniczego spornej działki. Informację o braku użytkowania całej zadeklarowanej powierzchni na ww. działce ewidencyjnej Kierownik podjął dopiero 11 lipca 2023 r., kiedy otrzymał informację o dostępności programu do oceny wstecznej, w którym zapoznał się z aktualnymi zdjęciami lotniczymi. Nie ulega wątpliwości, że pozyskanie wiedzy o tym fakcie, jest istotną okolicznością w rozumieniu przywołanego przepisu, którą organ decyzyjny musi mieć na uwadze przy podejmowaniu decyzji, gdyż warunkuje ona wysokość przyznanych stronie płatności. Ujawnienie tej okoliczności uprawniało Kierownika do wznowienia postępowania w sprawie płatności, o które ubiegała się strona. Zaistnienie przedstawionej przesłanki wznowienia postępowania przesądzało z kolei o konieczności uchylenia ww. decyzji i wydania nowego orzeczenia stosownie do dyspozycji art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.

W ocenie Dyrektora tryb postępowania został przeprowadzony prawidłowo, jak również prawidłowo zostały zastosowane przepisy prawa procesowego.

W odpowiedzi na zarzuty strony dotyczące braku uwzględnienia wyników kontroli na miejscu z roku 2023 oraz przeprowadzenie kontroli na podstawie ortofotomapy z roku 2022 Dyrektor stwierdził, że wniosek o przyznanie płatności dotyczył roku 2022, a więc nie można uwzględnić stanu działki z roku 2023, kiedy nastąpiło koszenie spornej działki, w czasie którego usunięto odrośla wierzbowe i sukcesję leśną. Sama treść odwołania (informacja o sukcesji leśnej i odroślach wierzb) potwierdza, że ustalenia Kierownika są prawidłowe.

Mając na uwadze powyższe rozważania, organ odwoławczy uznał, że nie doszło w tej sprawie do błędnego ustalenia stanu faktycznego lub innego naruszenia przepisów postępowania albo przepisów prawa materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

Dyrektor dodał, że istotą programu rolno-środowiskowo-klimatycznego jest wsparcie realizacji zobowiązań wieloletnich w ramach PROW podjętych przez rolników na okres od 5 lat, przy czym zobowiązania wynikające z ich realizacji powinny obejmować wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania wynikające z odpowiednich przepisów UE i krajowych.

Przechodząc do wyliczeń kwoty przysługującej stronie za 2022 r. Dyrektor wskazał, co następuje:

W wariancie 5.1 Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe strona zadeklarowała do płatności działki rolne o łącznej powierzchni 1,06 ha. W toku postępowania stwierdzono, że do płatności kwalifikuje się powierzchnia 1,06 ha. Stawka płatności do 1 ha w ramach wariantu 5.1 została określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia

i wynosi 1514,00 zł, a zatem kwota płatności wynosi 1 604,84 zł. W związku z § 18 rozporządzenia wyliczona kwota kosztów transakcyjnych wynosi 303,23 zł. Zatem ostateczna kwota płatności wynosi 1908,07 zł i w ocenie Dyrektora jest prawidłowa.

W wariancie 4.1 Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe strona zadeklarowała do płatności działki rolne o łącznej powierzchni 4,89 ha. W toku postępowania stwierdzono, że do płatności kwalifikuje się powierzchnia 4,73 ha - wykluczono powierzchnię 0,16 ha z działki rolnej R1 ze względu na brak użytkowania rolniczego. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych w ramach wariantu 4.1 a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli wynosi 3,38%.

W związku z tym zastosowanie ma art. 19 ust. 1 rozporządzenia Nr 640/20142 - jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru zatwierdzonego. Stawka płatności do 1 ha w ramach wariantu 4.1 została określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia i wynosi 1514,00 zł. Mając na uwadze powyższe powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach wariantu 4.1 wynosi 4,41 ha. a zatem kwota płatności wynosi [...] zł. W związku z § 18 rozporządzenia wyliczona kwota kosztów transakcyjnych wynosi [...] zł. Zatem ostateczna kwota płatności wynosi [...] zł i w ocenie Dyrektora jest prawidłowa.

Ponadto Kierownik ustalił obszar gruntów objętych zobowiązaniem rolno- środowiskowo-klimatycznym dla wariantu 4.1 podjętego w dniu 15 marca 2022 r. na powierzchnię 4,73 ha oraz dla wariantu 5.1 podjętego w dniu 15 marca 2022 r. na powierzchnię 1,06 ha i prawidłowo w myśl art. 105 § 2 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PRO W 2014-2020 w części dotyczącej powierzchni wycofanej w ramach pakietu 1 Rolnictwo zrównoważone.

Podsumowując, Dyrektor stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach wniosło P. Z., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8, art. 7 w zw. z art. 77 oraz. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy oraz w zw. z art. 24 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014 poprzez:

- zaniechanie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego polegające na nieuwzględnieniu przy rozpoznaniu sprawy zgłoszonego przez skarżącego dowodu - raportu z kontroli terenowej ARiMR z 15 listopada 2023 r., wyjaśnień skarżącego i nieprzeprowadzenie kontroli w terenie, mimo zgłaszanych uwag i zastrzeżeń;

- oparcie ustaleń faktycznych na dowodzie z dokumentu ortofotomapy, podczas gdy dowód ten nie jest przydatny w sprawie z uwagi na specyfikę działki, w tym zwłaszcza długi, blisko dwuletni okres bez jej koszenia oraz ograniczoną dokładność mapy (np. brak dokładnego zobrazowania obszarów pod oraz między koronami drzew);

- brak sprecyzowania, jak był wykonywany pomiar powierzchni wyłączonej (np. po cieniu drzew czy po środkowej części koron drzew, a więc w sposób uwzględniający również część powierzchni pod koronami uprawnioną do płatności) - a tym samym brak dokładnego wyjaśnienia przyczyny zmniejszenia powierzchni uprawnionej do płatności;

- prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej przez nieprzystąpienie do rekontroli terenu - mimo istnienia takiego obowiązku wynikającego z przepisów prawa oraz mimo zgłaszanych przez skarżącego zastrzeżeń.

Nadto skarżący zarzucił powyższej decyzji błędne ustalenia faktyczne co do powierzchni kwalifikowanej działki nr [...], która została błędnie ustalona na 3,55 ha, podczas gdy powierzchnia ta wynosi w rzeczywistości 3,66 ha.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie 27 czerwca 2024 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i podniósł, że wniosek o przyznanie płatności na rok 2022 zakłada, że sporna działka nie będzie wykaszana przez cały 2022 r. Całość zadeklarowanego terenu miała być wykoszona do 30 listopada 2023 r., przy czym w 20 % (zachodnia część) miała być niekoszona zgodnie z wnioskiem i planem rolnośrodowiskowym, którym Agencja dysponuje. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i podniósł, że działka w maju 2022 r. mogła być niewykoszona, jednak znajdowała się tam sukcesja leśna, której wnioskodawca nie może zgłosić do płatności. Organ rozumie to w ten sposób, że na spornej części działki znajdowały się zadrzewienia, które wskazywały na to, że nie był to jednak stan niewykoszonej łąki.

Przewodniczący okazał pełnomocnikom stron dwa wydruki ortofotomapy znajdujące się w aktach administracyjnych.

Pełnomocnik organu wyjaśnił, że wydruk terenu oznaczonego na fioletowo jest wydrukiem terenu zgłoszonego we wniosku, natomiast wydruk terenu oznaczonego na zielono ograniczony żółtą linią jest terenem zatwierdzonym przez organ. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że zakwestionowany przez organ teren zawierał pojedyncze kępy odrośli wierzbowych, które Nadleśnictwo ma obowiązek utrzymywać choć ograniczać ich rozrastanie. Teren ten powinien być zaliczony do płatności. Pełnomocnik organu podniósł, że takiego rodzaju roślinności nie powinno być na terenie zgłoszonym do płatności, a sama strona skarżąca przyznała w odwołaniu, że teren na dzień 19 maja 2022 r. nie był przygotowany do płatności. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że dotychczas teren, na którym znajdują się kępy zadrzewione, nie był kwestionowany przez organ. Kontrola w 2023 r. wykazała, że teren spełnia warunki określone we wniosku. Kwestionuje dokładność wykonanego zdjęcia z ortofotomapy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W rozpoznawanej sprawie organy Agencji ustaliły w ramach czynności kontrolnych, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) dla działki ewidencyjnej, na której zadeklarowano działkę rolną R1 o powierzchni 3,66 ha, wynosi 3,50 ha. Ustaleń tych dokonano już po wydaniu i doręczeniu Nadleśnictwu Z. decyzji Kierownika z 31 stycznia 2023 r. przyznającej płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną do wariantu: 4.1 (działki rolne o łącznej powierzchni 4,81 ha) oraz 5.1 (działki rolne o powierzchni 1,06 ha). Dlatego w wyniku postępowania wznowieniowego doszło do wydania kontrolowanej obecnie przez Sąd decyzji. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Wniosek Nadleśnictwa o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2022 rozpatrywany był w oparciu o ustawę z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2422, ze zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, ze. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem" oraz przepisy unijne.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), jeżeli:

został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo- klimatycznym";

spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje: zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje:

1) użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej "użytkami rolnymi", lub obszar gruntów niebędących użytkami rolnymi, na których występują typy siedlisk przyrodniczych lub siedliska lęgowe ptaków wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f lub w pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, zwanych dalej "obszarami przyrodniczymi":

a) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 2-6 lub 8,

b) spełniające warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej,

c) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 oraz Dz. Urz. UE L 225 z 19.08.2016, str. 41), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, lub

2) zwierzęta ras lokalnych zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danej rasy lokalnej objętej wariantem pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7, dla których są spełnione warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, będące zwierzętami zatwierdzonymi w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 18 lit. b rozporządzenia nr 640/2014.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 lit. f rozporządzenia Nr 1305/2013, "użytek rolny" oznacza każdy obszar zajęty przez grunty orne, trwałe użytki zielone, pastwiska trwałe lub uprawy trwałe określone w art. 4 rozporządzenia Nr 1307/2013. Natomiast "uprawy trwałe" oznaczają uprawy niepodlegające płodozmianowi, inne niż trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe, które zajmują grunty przez okres pięciu lat lub dłużej i dają powtarzające się plony, w tym szkółki i zagajniki o krótkiej rotacji (art. 4 ust. 1 lit. g rozporządzenia Nr 1307/2013).

Nie może być wątpliwości, w świetle przywołanych regulacji prawnych, że płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna przysługuje wnioskodawcy wówczas, gdy na obszarach objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym zachowuje użytki rolne wymagane w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Natomiast właściwe organy Agencji, działając w oparciu o art. 24 ust. 1 rozporządzenia Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69, ze zm.), przeprowadzają kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:

a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;

b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;

c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

Stosownie do art. 28 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014, kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrole te gwarantują, że:

a) spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia;

b) występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych;

c) wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności;

d) w stosownych przypadkach, istnieje zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi.

Każde z państw członkowskich ustanawia i prowadzi zintegrowany system zarządzania i kontroli ("system zintegrowany"). – art. 67 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013. System zintegrowany obejmuje system identyfikacji działek rolnych (art. 68 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1306/2013). Zgodnie z art. 70 ust. 1 tego rozporządzenia, system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi. Niezależnie od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą nadal korzystać z takich technik, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000 w przypadku gdy zostały one nabyte na podstawie umów długoterminowych zatwierdzonych przed listopadem 2012 r.

Stosownie do art. 71 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1306/2013, system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności umożliwia weryfikację uprawnień oraz kontrole krzyżowe z wnioskami o przyznanie pomocy i systemem identyfikacji działek rolnych. System, o którym mowa w ust. 1, umożliwia bezpośrednie i natychmiastowe zapoznanie się poprzez właściwy organ państwa członkowskiego z danymi dotyczącymi co najmniej czterech kolejnych poprzedzających lat kalendarzowych.

Korzystając z systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) Agencja posiada zatem w stosunku do każdej działki ewidencyjnej informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego.

Podstawowym materiałem wykorzystywanym przez ARiMR do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni jest ortofotomapa, będąca elementem systemu identyfikacji działek rolnych. Ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 i art. 12a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2021, poz. 1990) po wykonaniu prac, podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowią własność Skarbu Państwa (art. 40 ust. 2 tej ustawy). Pomiar na ortofotomapie jest podstawową metodą ustalania powierzchni kwalifikowanej do płatności.

W świetle przywołanych regulacji Sąd uznaje więc za zgodne z prawem dokonywanie kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności powierzchni w oparciu o ortofotomapy. Ustalenie rzeczywistej powierzchni gruntów posiadanych i prawidłowo utrzymywanych (uprawianych i ugorowanych) jest warunkiem przyznania płatności. Skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej do dopłaty przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu lub zestawiania go z danymi z ewidencji gruntów (zob. wyrok NSA z 24.06.2009 r., sygn. akt II GSK 1069/08, lex nr 561829).

Zatem również w tej sprawie przeprowadzenie kontroli kwalifikowalności powierzchni działek zadeklarowanych we wniosku Nadleśnictwa za pomocą systemu identyfikacji działek rolnych opartego o treść ortofotomapy było prawnie dopuszczalne. Organ kontrolny po otrzymaniu informacji o dostępności aplikacji z danymi do oceny wstecznej uzyskał dostęp do zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu 19 maja 2022 r. Analiza zdjęcia doprowadziła organ do ustalenia, że na obrzeżach spornej działki, w szczególności na jej północnej stronie występują zadrzewienia i zakrzewienia. Ustalono w oparciu o dane zawarte w systemie, że wykluczeniu powinna ulec powierzchnia 0,16 ha zadeklarowana przez skarżącego do płatności.

W wariancie 4.1 Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe strona zadeklarowała do płatności działki rolne o łącznej powierzchni 4,89 ha. W toku postępowania stwierdzono, że do płatności kwalifikuje się powierzchnia 4,73 ha.

W aktach sprawy znajdują się wydruki ortofotomapy, pierwszy z zaznaczonym obszarem w kolorze fioletowym obejmującym obszar zadeklarowany do płatności przez stronę i drugi wydruk – z obszarem kwalifikującym się do płatności. Strona twierdzi w skardze, że organy obu instancji nie wyjaśniły, jak został wykonywany pomiar powierzchni wyłączonej (np. po cieniu drzew czy po środkowej części koron drzew a więc w sposób uwzględniający również część powierzchni pod koronami uprawnioną do płatności). Niemniej ze zdjęcia wykonanego w maju 2022 r., czyli niedługo przed złożeniem przedmiotowego wniosku o płatność, granica zakwalifikowana do płatności obejmuje również obszary zacienienia pod drzewami. Nawet z uwzględnieniem powierzchni zacienionej obszar kwalifikowany jest mniejszy od zadeklowanego we wniosku skarżącego o płatność.

Jak wskazuje strona, na powierzchni zakwestionowanej działki nieustannie dochodzi do sukcesji leśnej z otaczającego ją drzewostanu oraz do rozrastania się odroślowego kępu wierzb rosnących na powierzchni. Niewykluczone, że ta sukcesja spowodowała zmniejszenie powierzchni obszaru uprawniającego do uzyskania płatności. Niemniej ta okoliczność nie może wpłynąć na wynik sprawy, ponieważ to Nadleśnictwo występuje z wnioskiem o płatność i deklaruje zachowanie określonych w wariancie 4.1 i 5.1 terenów łąk trzęślicowych. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar utrzymywania takich użytków na tym terenie nawet w sytuacji, gdy sprawia to praktyczne trudności. Również wynik kontroli przeprowadzonej na miejscu w 2023 r. nie zmienia oceny prawnej okoliczności sprawy, skoro to na dzień złożenia wniosku (31 maja 2022 r.) strona powinna była spełnić warunki przyznania wnioskowanej płatności. W odwołaniu strona przyznała, że w 2023 r. nastąpiło koszenie spornej działki, w czasie którego usunięto odrośla wierzbowe i sukcesję leśną. Takie koszenie miało nastąpić zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Niemniej ze zdjęcia ortofotomapy nie wynika również, jak wyjaśnił na rozprawie pełnomocnik organu, aby zakwestionowany teren miał w maju 2022 r. postać nieskoszonej łąki. Nie doszło zatem także do naruszenia art. 24 ust. 4 rozporządzenia nr 809/2014, ponieważ organy wykazały, że fotointerpretacja lotniczych ortoobrazów dostarczyła wyników, które pozwoliły na wyciągnięcie ostatecznych wniosków. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzje, podziela zajęte przez organ stanowisko.

Prawidłowo zatem zostało wznowione w sprawie postępowanie, skoro w dacie wydawania decyzji przez Kierownika nie były znane okoliczności związane ze sposobem użytkowania spornej działki przez Nadleśnictwo i zasadnie wydana została decyzja uchylająca poprzednio wydaną decyzję oraz orzekająca o przyznaniu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w łącznej wysokości niewiele niższej niż orzeczono decyzją z 31 stycznia 2023 r.

Ubocznie należy wskazać, że poprzednio złożone wnioski o płatność ani wyniki ich weryfikacji przez organy Agencji w żadnym razie nie mogły mieć znaczenia dla tej sprawy, skoro każdorazowo w kolejnym roku strona występuje o płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną i ponownie deklaruje powierzchnię spełniającą warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określonych w rozporządzeniu.

Z tych przyczyn skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a., została oddalona.