Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 92/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5,  art. 148 par. 1,  art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 48,  art. 71
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 145  par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 145 par. 3,  art. 135,  art. 134  par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi P.B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 16 listopada 2023 r. nr WINB-WOA.7721.395.2023.JB w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji umarzającej postępowanie w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 19 września 2023 r. nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej – Wojewódzki Inspektor, organ odwoławczy) decyzją z dnia 16 listopada 2023 r. nr WINB-WOA.7721.395.2023.JB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. – dalej k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania P. B. (dalej – Skarżący, Wnioskodawca), utrzymał w mocy decyzję nr [...]Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej – organ I instancji, Powiatowy Inspektor) z dnia 19 września 2023 r. znak [...], którą odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej nr [...]z dnia 8 kwietnia 2022 r. umarzającej postępowanie w sprawie legalności budowy budynku warsztatowego na działce nr [...]w K .

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją nr [...]z dnia 8 kwietnia 2022 r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie legalności budowy budynku warsztatowego na działce nr [...]w K . Decyzja ta stała się ostateczna.

Pismami z dnia 4 i 25 lipca 2022 r. Skarżący zwrócił się do Powiatowego Inspektora z wnioskiem o zbadanie, czy sporny budynek warsztatowy spełnia wymagania przewidziane dla stolarni, tj. określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 822).

Postanowieniem z dnia 26 lipca 2022 r. Powiatowy Inspektor odmówił wznowienia postępowania w sprawie. W wyniku zażalenia Skarżącego, organ odwoławczy postanowieniem z dnia 16 stycznia 2023 r. uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano na potrzebę zbadania charakteru pism Skarżącego, a w dalszej kolejności, czy podanie spełnia wymagania formalne dla zainicjowania postępowania wznowieniowego.

W toku dalszego postępowania, na wezwanie organu I instancji, Skarżący w piśmie z dnia 19 lutego 2023 r. wniósł o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora nr [...] z dnia 8 kwietnia 2022 r. Wskazał nim, że podstawę jego żądania stanowi art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. W dalszej części podania wskazał, że fałszywym jest oświadczenie właściciela budynku, który twierdzi, że zmiana sposobu jego użytkowania nastąpiła w 1995 r. Wnioskodawca uzasadnił to tym, że jego brat nabył prawo do nieruchomości dopiero w 2008 r. i wtedy też mogło dojść do zmiany sposobu użytkowania spornego budynku. Dlatego też, w ocenie Skarżącego, zachodzi potrzeba wznowienia postępowania w celu zbadania legalności jego budowy oraz wyjaśnienia, czy jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem.

Kolejnym postanowieniem z dnia 20 marca 2023 r. Powiatowy Inspektor ponownie odmówił wznowienia postępowania we wspomnianej sprawie. Uwzględniając zażalenie Wnioskodawcy, organ odwoławczy w dniu 14 czerwca 2023 r. wydał postanowienie kasacyjne wskazując, że spełnione zostały podstawy do wznowienia postępowania w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2023 r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją nr [...] z dnia 8 kwietnia 2022 r.

W dalszej kolejności Powiatowy Inspektor decyzją nr [...]z dnia 19 września 2023 r. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej nr [...]z dnia 8 kwietnia 2022 r. umarzającej postępowanie w sprawie legalności budowy budynku warsztatowego na działce nr [...]w K . W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że okoliczność, na którą powołuje się Skarżący, to nowa funkcja spornego budynku, o której organ I instancji nie wiedział podejmując decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie legalności jego budowy. Tymczasem w jego ocenie, powyższe nie stanowi o wystąpieniu przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Otóż - jak stwierdził Powiatowy Inspektor - fakt, iż budynek powstał pierwotnie jako gospodarczy a następnie został przekwalifikowany na budynek warsztatowy był mu znany co najmniej od dnia przeprowadzenia oględzin w dniu 6 grudnia 2019 r.

W odwołaniu z dnia 4 października 2023 r. Wnioskodawca podniósł, że postępowanie zostało przeprowadzenie w sposób nierzetelny. Zdaniem Skarżącego, organ I instancji zlekceważył jego argumentację oraz nie dopełnił obowiązku przeprowadzenia postępowania z należytą dbałością i wnikliwością (szczególnie w toku postępowania zakończonego decyzją nr [...]z dnia 8 kwietnia 2022 r.) poprzez pominięcie informacji mających znaczący wpływ na wynik postępowania. Podtrzymał swój pogląd, że w sprawie zaistniały przesłanki wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Twierdzenie to umotywował tym, że obecny sposób użytkowania budynku warsztatowego (stolarni) jest niezgodny z jego przeznaczeniem, tj. garażu do przechowywania maszyn rolniczych. Podkreślił, że obecny właściciel mógł dokonać zmiany sposobu użytkowania obiektu najwcześniej w 2002 r. W roku tym bowiem zmarł ich wspólny ojciec i stał się on współwłaścicielem działki, na której posadowiony jest budynek. Nieprawdą jest zatem – według Wnioskodawcy - aby do tych czynności miało dojść w 1995 r. Okoliczności tej – jak twierdzi Skarżący - nie może dowodzić fakt rozpoczęcia przez jego brata w tym roku działalności, gdyż można ją prowadzić bez dysponowania budynkami. Zasygnalizował ponadto, że organ I instancji w toku postępowania przekwalifikował sporny budynek z gospodarczego na warsztatowy, co doprowadziło do bezprawnej zmiany jego przeznaczenia i wpłynęło na wynik postępowania. Konkludując Skarżący wniósł o stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

Nie przychylając się do argumentacji odwołania, Wojewódzki Inspektor decyzją z dnia 16 listopada 2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu organ odwoławczy po przedstawieniu przebiegu postępowania oraz wyjaśnieniu specyfiki postępowania wznowieniowego wyraził stanowisko, że w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wznowieniowych wskazanych przez Wnioskodawcę. W kwestii przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewódzki Inspektor podniósł, że brak jest rozstrzygnięcia właściwego organu o sfałszowaniu któregokolwiek dowodu przeprowadzonego w sprawie. Zajmując się z kolei przesłanką z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wyjaśniono, że organ I instancji przyjął zgodnie z oświadczeniem brata Skarżącego, że garaż został zmieniony na warsztat w 1995 r. bez odpowiedniego pozwolenia. Zdaniem organu odwoławczego, w kontekście art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm. – dalej u.p.b.) bez znaczenia dla sprawy pozostaje data zmiany sposobu użytkowania. Uargumentował to tym, że pomimo braku legalnego sposobu użytkowania, organy nadzoru budowlanego muszą wziąć pod uwagę faktyczną zmianę sposobu użytkowania danego obiektu budowlanego. Zatem oświadczenie brata Skarżącego na tym etapie postępowania nie stanowi istotnego dla sprawy dowodu. Zaznaczono przy tym, że gdyby Wnioskodawca złożył odwołanie od decyzji nr [...] z dnia 8 kwietnia 2022 r. to jego zarzuty musiałyby być rozpatrzone przez organ odwoławczy.

W skardze z dnia 20 grudnia 2023 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Wnioskodawcy zarzucił decyzji Wojewódzkiego Inspektora:

1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 48 ust. 1 u.p.b. w zwiazku z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie przepisów, w sytuacji gdy wyszło na jaw, że nie w 1992 r., a w 1995 r. A. B. (dalej – brat Skarżącego) zmienił przedmiotowy budynek na warsztat bez odpowiedniego pozwolenia - rok podany przez uczestnika pierwotnie okazał się fałszywy i jest to fakt oczywisty - co więcej fakt ten jest istotny dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i zastosowanie wobec warsztatu przepisów Prawa budowlanego;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 75 § 1 w związku z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa, pożarnictwa i z zakresu ochrony środowiska w celu wyjaśnienia, czy przedmiotowy budynek warsztatowy jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem oraz czy spełnia wymagania stawiane prawem,

b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich stawianych przez Skarżącego zarzutów, nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (tj. opinii biegłych), a tym samym zgromadzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący oraz na tej podstawie poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności pominięcie wątpliwości w zakresie prawidłowego użytkowania nielegalnego budynku warsztatowego na działce [...] wynikających z pisma Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. nr [...], kierowanego do Wójta Gminy L. ,

c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora nr [...] z dnia 19 września 2023 r. w sytuacji, gdy prawidłowa była zmiana tej decyzji i orzeczenie o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie użytkowania budynku warsztatowego na działce nr [...] w K .

Wobec tych zarzutów pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że w sposób dowolny organ dokonał określenia daty zmiany przeznaczenia budynku, a w dalszej kolejności bezzasadnie odstąpił od weryfikacji, czy spełnia on wymagania techniczno-budowlane. W dalszej kolejności zwrócono uwagę, że zmiany przeznaczenia budynku może dokonać tylko osoba dysponująca prawem do takiego budynku, a brat Skarżącego w [...] r. nie posiadał do niego żadnego tytułu. Pełnomocnik odwołał się również do pisma Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r., kierowanego do Wójta Gminy L. , w którym Zarząd Zlewni w Z. stwierdził, że działka nr ew. [...] z racji położenia w bezpośrednim sąsiedztwie potoku K. wymaga przedsięwzięcia działań w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami wynikającymi z działalności człowieka. Tymczasem organy zaniechały przeprowadzenia postępowania dowodowego, czy działalność przedmiotowego warsztatu nie zagraża środowisku.

Organ odwoławczy w odpowiedziach na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga zasługują na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż te, które zostały w niej podniesione.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora z dnia 16 listopada 2023 r. wydana w trybie postępowania wznowieniowego, w ramach którego odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora nr [...] z dnia 8 kwietnia 2022 r. umarzającej postępowanie w sprawie legalności budowy budynku warsztatowego na działce nr [...]w K .

W przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z instytucją wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Jej wzruszenie może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego lub ustaw szczególnych. Jednym z tzw. nadzwyczajnych trybów postępowania jest instytucja wznowienia postępowania (art. 145 i nast. k.p.a.). "W literaturze istnieje utrwalony pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna" (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. LEX 2010. Komentarz do art. 145 k.p.a.). W postępowaniu w sprawie wznowienia wyodrębnia się dwa zasadnicze etapy. W pierwszym, zwanym etapem wstępnym (wyjaśniającym), bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Z kolei etap drugi (właściwy), rozpoczynający się po wydaniu postanowienia o wznowieniu, ma na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia i zmierza do przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. Oznacza to, że przedmiotem drugiego etapu postępowania jest: 1) ustalenie, czy postępowanie było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a, art. 145aa, bądź art. 145b; 2) przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną lub postanowieniem (zob. M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 149 k.p.a.).

Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania dokonano oceny wniosku Skarżącego pod kątem spełnienia wszystkich elementów natury formalnej, które warunkują wznowienie postępowania, tj. czy: 1) wniosek pochodzi od strony; 2) wnioskodawca wskazał podstawę prawną swego żądania; 3) wniosek dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną; 4) wniosek został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 k.p.a. Analiza poszczególnych elementów prowadzi do wniosku, że nie budzi wątpliwości to, że żądanie pochodzi od podmiotu dysponującego interesem prawnym oraz dotyczy decyzji ostatecznej. Wnioskodawca podał również podstawę prawną swego żądania - art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a.

Natomiast nie można zgodzić się z twierdzeniem, że Skarżący dochował terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, który zakreślony został w art. 148 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Z treści art. 148 § 1 k.p.a. wynika wprost, że termin do wniesienia żądania wznowienia postępowania jest liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin ten nie jest zatem liczony od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1135/20, Lex nr 3082219). Zatem z punktu widzenia treści art. 148 § 1 k.p.a. istotne jest to kiedy wnioskodawca dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie niejako moment "dostrzeżenia" (zorientowania się) przez wnioskodawcę, że dana okoliczność świadczyła o wydaniu decyzji w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania (zob. wyroki NSA: z dnia 30 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1779/20, Lex nr 3179690 oraz z dnia 20 października 2020 r. sygn. akt II OSK 2240/18, Lex nr 3083688).

Odnosząc to do badanej sprawy stwierdzić należy, że nie można się zgodzić ze stanowiskiem wyrażonym przez organy obu instancji o dochowaniu przez Wnioskodawcę terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Powiatowy Inspektor w postanowieniu z dnia 3 sierpnia 2023 r., którym wznowił postępowanie w niniejszej sprawie, poza przyznaniem spełnienia owego wymogu formalnego, nie rozwinął tej myśli. Podobnie Wojewódzki Inspektor w postanowieniu kasacyjnym z dnia 14 czerwca 2023 r. nie przedstawił jakiejkolwiek argumentacji, która miałaby dowodzić, że Wnioskodawca dochował terminu z art. 148 § 1 k.p.a.

Jak wskazał Skarżący w piśmie z dnia 10 marca 2023 r., informacje dotyczące okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania uzyskał w trzecim kwartale 2022 r., a wniosek został złożony w dniu 4 lipca 2022 r. Przypomnieć należy, że okolicznościami, mającymi uzasadniać wznowienie postępowania jest błędne przyjęcie przez organ I instancji, że zmiana przeznaczenia spornego obiektu nastąpiła w 1995 r. Tymczasem, jak wyjaśnia Skarżący, mogło to nastąpić nie wcześniej niż w 2002 r., tj. po śmierci ojca Wnioskodawcy i jego brata. Wtedy bowiem brat uzyskał tytuł prawny do nieruchomości, na której zlokalizowany jest sporny budynek. Za Skarżącym wskazać należy, że jego brat stał się jedynym właścicielem powyższej działki w 2008 r. Zasygnalizowania wymaga także to, że Wnioskodawca w odwołaniu zaznaczył, że do 2002 r. również użytkował działkę nr [...], a więc działkę na której znajduje się budynek warsztatowy.

W świetle tych twierdzeń zasadnym jest więc stwierdzenie, że przedstawione we wniosku o wznowienie fakty znane były Skarżącemu w trakcie toczącego się w trybie zwyczajnym postępowaniu, a które zakończyło się decyzją nr [...] z dnia 8 kwietnia 2022 r. Przyjąć bowiem należy, że Wnioskodawca będąc bratem obecnego właściciela działki nr [...] , a także zamieszkując w bezpośrednim sąsiedztwie tej nieruchomości oraz użytkując ją do 2002 r., miał wiedzę co do tego, czy istotnie zmiana przeznaczenia spornego budynku mogła i czy nastąpiła w 1995 r. Wprawdzie była o tym mowa już wcześniej, ale jeszcze raz należy podnieść, że termin określony w art. 148 § 1 k.p.a. biegnie od chwili powzięcia informacji o danej okoliczności (w tym przypadku – o braku zmiany sposobu użytkowania budynku w 1995 r.), a nie od dostrzeżenia, że może ona stanowić przesłankę wznowieniową. Na marginesie wskazać przyjdzie, iż okoliczności te Skarżący winien podnosić w trakcie postępowania zwyczajnego lub odwołaniu od decyzji organu I instancji nr [...]z dnia 8 kwietnia 2022 r. Dlatego też przyjąć należy, że Skarżący składając wniosek o wznowienie w dniu 4 lipca 2022 r. uchybił terminowi z art. 148 § 1 k.p.a.

W tym miejscu koniecznym jest wyjaśnienie, że gdy w wyniku wadliwej oceny organ wszczyna postępowanie, pomimo, że występują przyczyny niedopuszczalności wznowienia postępowania, postępowanie o wznowienie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II OSK 889/11, Lex nr 1221362; wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2226/18, Lex nr 2536881; M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 148). Zachowanie terminu stanowi warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeśli doszło do błędnego wszczęcia postępowania – jak to dowiedziono powyżej - to organ powinien takie postępowanie umorzyć. Postanowienie o wznowieniu postępowania nie rozstrzyga zatem ostatecznie o dopuszczalności wznowienia. Innymi słowy, wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania nie oznacza, że jedyną formą zakończenia wznowionego postępowania może być ponowne rozstrzygnięcie, co do istoty sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 176/10, Lex 992498).

Wobec wykazania, że wniosek Skarżącego o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., zasadnym jest umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Tytułem porządku wskazać przyjdzie, że przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części.

W tej sytuacji rozpatrywanie zarzutów skargi nie znajduje uzasadnienia.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 145 § 3 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne.

Orzeczenie eliminujące z obrotu prawnego wspomniane decyzje i umarzające postępowanie administracyjne może być traktowane jako rozstrzygnięcie na niekorzyść Skarżącego. Tymczasem art. 134 § 2 p.p.s.a. stanowi, że sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W kontrolowanej sprawie właśnie zaistniał wyjątek od reguły wyrażonej w przywołanym przepisie. Otóż przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważnościową (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 k.p.a., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny (zob. wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 374/11, Lex nr 1219146).

O kosztach postępowania w kwocie 997 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony wpis od skargi w kwocie 500 zł, wynagrodzenie adwokata w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz uiszczoną opłatę skarbową w wysokości 17 zł.