Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 566/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50, 51 ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś (spr.), asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2023 r. sprawy ze skargi A. W., M. W., A. D. i W. D. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2023 r. nr 34/23 w przedmiocie nakazu doprowadzenia lokali mieszkalnych do stanu poprzedniego oddala skargę


UZASADNIENIE

1. W dniu 2 marca 2021 r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził czynności kontrolne, w czasie których ustalono, iż lokal nr 8 jest lokalem dwupoziomowym zlokalizowanym na dwóch ostatnich kondygnacjach w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. W lokalu realizowane były roboty budowlane polegające na przebudowie lokalu. Spółdzielnia Mieszkaniowa nie wyraziła zgody na powyższe roboty budowlane.

W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy (dalej: "PINB") postanowieniem nr IVOT/60/2021 z 8 marca 2021 r., wstrzymał prowadzenie prac budowlanych, nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń oraz nałożył na [...] (dalej: "skarżący") obowiązek przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych.

Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie do Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB"), który postanowieniem nr 874/21 z 14 czerwca 2021 r. utrzymał je w mocy.

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2021 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1715/21) oddalił skargę skarżących na postanowienie nr 874/21.

Następnie PINB uznając, iż brak jest możliwości doprowadzenia spornych robót do stanu zgodnego z prawem, decyzją nr IVOT/98/2021 z 26 maja 2021 r., nakazał skarżącym doprowadzenie czterech samodzielnie funkcjonujących lokali mieszkalnych powstałych w wyniku przebudowy polegającej na podziale lokalu mieszkalnego dwupoziomowego do stanu poprzedniego.

Skarżący złożyli odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia do MWINB, który postanowieniem nr 1258/18 z 17 sierpnia 2021 r. zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji od decyzji nr IVOT/98/2021 do czasu prawomocnego zakończenia przed WSA w Warszawie postępowania w sprawie skargi [...] na postanowienie MWINB Nr 874/21 z 14 czerwca 2021 r.

Z uwagi na powyższe, organ postanowieniem nr 1347/22 z 10 sierpnia 2022 r. podjął z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji nr IVOT/98/2021 oraz wezwał skarżących do przedłożenia w terminie 30 dni od daty otrzymania pisma, dokumentu przewidzianego prawem potwierdzającego wyrażenie przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]", zgody na dysponowanie przez inwestora częściami nieruchomości wspólnej w związku z wykonanymi robotami budowlanymi w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]. Pomimo upływu terminu określonego w powyższym wezwaniu, zobowiązaniu nie przedłożyli żądnego dokumentu.

Organ I instancji decyzją z 26 maja 2021 r. nr IVOT/98/2021 działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7, i art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.; dalej: "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), nakazał skarżącym doprowadzenie czterech samodzielnie funkcjonujących lokali mieszkalnych powstałych w wyniku przebudowy polegającej na podziale lokalu mieszkalnego dwupoziomowego nr [...] znajdującego się na dwóch ostatnich kondygnacjach budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...], do stanu poprzedniego poprzez: odbudowanie części ściany zewnętrznej usuniętej w ramach przebudowy loggii, przywrócenie pierwotnego układu i funkcji pomieszczeń na obu poziomach poprzez likwidację nowo powstałych ścian działowych i wykonanie ich w poprzedniej lokalizacji, przywrócenie poprzedniego stanu instalacji wodno-kanalizacyjnej zmodyfikowanej na potrzeby wykonanych łazienek oraz przebudowanej instalacji ogrzewania i elektrycznej.

W dniu 15 czerwca 2021 r. skarżący złożyli odwołanie od powyższej decyzji w związku z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy (dalej: "PINB") z dnia 26 maja 2021 r. nr IVOT/98/2021.

W dniu 10 stycznia 2023 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 26 maja 2021 r. nr IVOT/98/2021. W ocenie organu, PINB podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie, a w szczególności nie naruszył przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązujących organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Uznał również, że PINB zasadnie wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nakazał przedstawienie oceny technicznej tych robót. Podkreślił, że w przypadku braku posiadania prawa własności orzeczenie nakazu rozbiórki, czy też przywrócenia stanu poprzedniego nie jest karaniem inwestora za naruszenie przepisów prawa budowlanego, lecz jedynie usunięciem stanu godzącego w prawnie chronione interesy właścicieli obiektu, na którym samowolne roboty budowlane zostały przeprowadzone.

2. Skarżący nie zgodzili się z powyższą decyzją i w dniu 14 lutego 2023 r. wnieśli skargę do sądu. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

a) art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w efekcie wadliwe przyjęcie w drodze analogii do wykładni art. 48 p.b. i art. 49b p.b. w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2, art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 30 ust. 2 p.b., że warunkiem koniecznym legalizacji dokonywanej w oparciu o art. 51 p.b. jest wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

b) art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nakazanie przywrócenia lokalu mieszkalnego do stanu poprzedniego w zakresie wszystkich przeprowadzonych prac, podczas gdy nawet jeśli uznać, że inwestorzy zobowiązani byli wykazać prawo do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane - co skarżący kwestionują - to nakazanie przywrócenia lokalu do stanu poprzedniego winno dotyczyć wyłącznie prac przeprowadzonych w zakresie uznawanym przez organ za nieruchomość wspólną, tj. prac w zakresie rozbiórki progu w przejściu do loggii, nie zaś wszystkich przeprowadzonych prac, które to prace - poza ww. rozbiórką progu w przejściu do loggii - bezspornie przeprowadzane były w zakresie nieruchomości, co do której inwestorzy legitymowali się wyłącznym prawem do dysponowania na cele budowlane w oparciu o przysługujące im spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu;

c) art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, dokonanie wadliwej i wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przejawiające się w uznaniu, że prace przeprowadzone zostały przez inwestorów w zakresie części wspólnych budynku, co do których nie przysługiwało im prawo dysponowania na cele budowlane a w konsekwencji nakazanie przywrócenia lokalu mieszkalnego do stanu poprzedniego w zakresie wszystkich przeprowadzonych prac, podczas gdy żadne z przeprowadzonych prac nie były wykonywane w ramach części wspólnych nieruchomości a nawet jeśli uznać, że zdemontowany próg w przejściu go loggii stanowi część wspólną budynku a inwestorzy zobowiązani byli wykazać prawo do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane - co skarżący kwestionują - to nakazanie przywrócenia lokalu do stanu poprzedniego winno dotyczyć wyłącznie prac przeprowadzonych w zakresie nieruchomości wspólnej, tj. prac w zakresie rozbiórki progu w przejściu do loggii, nie zaś wszystkich przeprowadzonych prac, które to prace - poza ww. rozbiórką progu w przejściu do loggii - przeprowadzane były w zakresie nieruchomości, co do której inwestorzy legitymowali się wyłącznym prawem do dysponowania na cele budowlane w oparciu o przysługujące im spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu;

d) art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, z pominięciem słusznego interesu strony, co przejawiało się w szczególności w nakazaniu przywrócenia lokalu mieszkalnego do stanu poprzedniego w zakresie wszystkich przeprowadzonych prac, podczas gdy nawet jeśli uznać, że zdemontowany próg w przejściu go loggii stanowi część wspólną budynku a inwestorzy zobowiązani byli wykazać prawo do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane - co skarżący kwestionują - to nakazanie przywrócenia lokalu do stanu poprzedniego winno dotyczyć wyłącznie prac przeprowadzonych w zakresie nieruchomości wspólnej, tj. prac w zakresie rozbiórki progu w przejściu do loggii, nie zaś wszystkich przeprowadzonych prac, które to prace - poza ww. rozbiórką progu w przejściu do loggii — przeprowadzane były w zakresie nieruchomości, co do której inwestorzy legitymowali się wyłącznym prawem do dysponowania na cele budowlane w oparciu o przysługujące im spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu;

e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja organu I instancji wydana została z naruszenie prawa i jako taka winna była podlegać uchyleniu w całości, ewentualnie - w przypadku przyjęcia, że zdemontowany próg w przejściu go loggii stanowi część wspólną budynku a inwestorzy zobowiązani byli wykazać prawo do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, co skarżący jednak kwestionują - w części dotyczącej nakazania przywrócenia lokalu do stanu poprzedniego w związku z wszystkimi pracami poza pracami przeprowadzonymi w zakresie rozbiórki progu w przejścia loggii.

3. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna

1. Istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem decyzji organów, w których nakazano skarżącym doprowadzenie 4 samodzielnie funkcjonujących lokali mieszkalnych powstałych w wyniku przebudowy polegającej na podziale jednego lokalu mieszkalnego dwupoziomowego nr 8 znajdującego się na dwóch ostatnich kondygnacjach budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]do stanu poprzedniego.

Zdaniem organów, brak wykazania przez inwestora zgody Spółdzielni Mieszkaniowej (z powodu ingerencji w część wspólną nieruchomości) powoduje konieczność nakazania doprowadzenia lokali powstałych w wyniku przebudowy do stanu poprzedniego.

Zdaniem skarżących, nakazanie przywrócenia lokalu do stanu poprzedniego powinien dotyczyć wyłącznie prac przeprowadzonych w zakresie uznawanym przez organ za nieruchomość wspólną. Dodatkowo, zdaniem skarżących, w postępowaniach naprawczych prowadzonych na podstawie art. 51 p.b. organy nadzoru nie mają prawa wymagać od inwestora okazywania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a zatem zgoda Spółdzielni nie była konieczna w tej sprawie.

Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organom a nie skarżącym. Zatem wszelkie zarzuty zawarte w skardze związane z naruszeniem prawa procesowego i materialnego należało znać za niezasadne.

2. Ze stanu faktycznego sprawy wynikają następujące okoliczności, mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia:

a) 2 marca 2021 r. PINB przeprowadził czynności kontrolne, w czasie których ustalono, iż:

- lokal nr [...] jest lokalem dwupoziomowym zlokalizowanym na 2 ostatnich kondygnacjach w budynku mieszkalnym wielorodzinnym;

- w lokalu realizowane są roboty budowlane polegające na przebudowie lokalu (realizowane były roboty wykończeniowe, montaż ścian działowych G-K); w trakcie przebudowy zmieniono układ ścian działowych w lokalu, wyodrębniono 4 lokale mogące funkcjonować samodzielnie, posiadające indywidualne aneksy kuchenne i łazienki; zmodyfikowano instalacje wodno-kanalizacyjną w związku z wykonaniem dodatkowych łazienek (łącznie obecnie są 4 łazienki i 4 aneksy kuchenne); przebudowano instalacje ogrzewania oraz instalację elektryczną.; pomieszczenia sanitarne nie posiadają wentylacji grawitacyjnej, a według dokumentacji okazanej przez inwestorów lokale będą wyposażone w instalację wentylacji mechanicznej; dokonano przebudowy loggii (na wyższym poziomie), w ramach której usunięto część ściany zewnętrznej (w tym miejscu zamontowane będzie okno balkonowe); loggia została zabudowana stolarką PCV; na dzień kontroli roboty budowlane nie zostały zakończone;

b) Spółdzielnia Mieszkaniowa nie wyraziła zgody na opisane wyżej roboty budowlane;

c) PINB postanowieniem z 8 marca 2021 r. wstrzymał prowadzenie przedmiotowych robót, nakazał również wykonanie niezbędnych zabezpieczeń oraz nałożył na skarżących obowiązek przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych;

d) po rozpatrzeniu zażalenia, MWINB, postanowieniem z 14 czerwca 2021 r. utrzymał je w mocy a WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 2 grudnia 2021 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1715/21) oddalił skargę na postanowienie MWINB z 14 czerwca 2021 r.; WSA we wskazanym wyroku wskazał, że: "(...) wykonanie dodatkowych łazienek i aneksów kuchennych może prowadzić do faktycznego wydzielenia kilku lokali mieszkalnych w miejsce jednego"; "(...) wykonywanie robót budowanych wewnątrz pomieszczenia nie stanowi budowy obiektu budowlanego, ani jego części, lecz stanowi jego przebudowę"; "(...) nie ulega wątpliwości, że w wyniku wykonanych robót budowlanych stanowiących przedmiot postępowania, zmianie uległy parametry techniczne konstrukcji budynku- zmiana wielkości otworów okiennych oraz usuniecie części ściany zewnętrznej w ramach przebudowy loggi, a tym samym charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, co uprawnia do twierdzenia, że roboty te stanowią przebudowę obiektu";

e) PINB decyzją z 26 maja 2021 r. nakazał skarżącym doprowadzenie 4 samodzielnie funkcjonujących lokali mieszkalnych powstałych w wyniku przebudowy polegającej na podziale lokalu mieszkalnego dwupoziomowego nr [...] znajdującego się na dwóch ostatnich kondygnacjach budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] do stanu poprzedniego;

f) po rozpatrzeniu odwołania MWINB postanowieniem Nr 1258/18 z 17 sierpnia 2021 r. zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze do czasu prawomocnego zakończenia przed WSA w Warszawie i postanowieniem z 10 sierpnia 2022 r. podjął z urzędu postępowanie odwoławcze; dodatkowo organ wezwał skarżących do przedłożenia w terminie 30 dniu od daty otrzymania pisma, dokumentu przewidzianego prawem potwierdzającego wyrażenie przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]", zgody na dysponowanie przez inwestora częściami nieruchomości wspólnej w związku z wykonanymi robotami budowlanymi w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]; zobowiązaniu nie przedłożyli żądnego dokumentu.

3. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcia organów są zgodne z prawem z kilku zasadniczych względów.

Po pierwsze - przedmiotem postępowania jest sprawa robót budowlanych wykonywanych w lokalu nr 8 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]. Nie ulega żadnej wątpliwości to, że w niniejszej sprawie dokonano "przebudowy" zarówno samego lokalu mieszkalnego (początkowo dwupoziomowego) oraz części wspólnej (loggii). Zatem dokonano istotnych modyfikacji zarówno w samym lokalu, które mogą mieć znaczenie dla konstrukcji budynku (tj. zbudowano nowe ścianki działowe, co może być uznane za ingerencję w parametry techniczne konstrukcji budynku) oraz w części wspólnej budynku – loggii. Przypomnieć trzeba, że tarasy na dachu, ściany zewnętrzne i ściany nośne, stropy, a także strychy nieużytkowe, balkony, loggie i podobne rozwiązania architektoniczno-budowlane oraz infrastruktura techniczna (rury, przewody itp.) są uznawane za części wspólne budynku (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 lutego 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2295/19). Zatem wszelkie "przebudowy", które bezpośrednio ingerują w części wspólne budynku (w tym przypadku loggię) a także pośrednio poprzez istotne zmiany w konstrukcji budynku (np. poprzez przestawienie lub ustawienie nowych ścian wewnętrznych w lokalu) mogą być przedmiotem ingerencji organów bydowlanych.

Po drugie - zgodnie z art. 153 p.p.s.a. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2021 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1715/21) jest wiążący dla organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie. Sąd w wyroku tym wskazał między innymi na to, że:

- w wyniku wykonanych robót budowlanych stanowiących przedmiot postępowania, zmianie uległy parametry techniczne konstrukcji budynku - zmiana wielkości otworów okiennych oraz usuniecie części ściany zewnętrznej w ramach przebudowy loggi, a tym samym charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, co uprawnia do twierdzenia, że roboty te stanowią przebudowę obiektu;

- wykonanie dodatkowych łazienek i aneksów kuchennych może prowadzić do faktycznego wydzielenia kilku lokali mieszkalnych w miejsce jednego,

- na wskazane prace nie uzyskano pozwolenia na budowę,

- prawidłowy jest w tym przypadku zastosowany przez organy tryb naprawczy opisany w art. 50 -51 p.b.

Sąd zatem we wskazanym wyroku w sposób istotny "związał" organy wskazując na przedmiot postępowania i jego zakres.

Po trzecie – zasadnie w niniejszej sprawie PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w lokalu nr 8 i nakazał przedstawienie oceny technicznej tych robót. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 4 pkt 1 a p.b., nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynków, których budowa wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz budynków mieszkalnych jednorodzinnych z wyłączeniem przebudowy przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych. Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż jednym z warunków koniecznych do legalizacji w oparciu o w/w przepisy jest wykazanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stan "zgodności z prawem" o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. oznacza bowiem nie tylko zgodność z przepisami technicznymi, lecz także wykazanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Konieczność badania przez organ prowadzący postępowanie legalizacyjne tytułu prawnego do nieruchomości, na której wykonano roboty budowlane w warunkach samowoli budowlanej wynika bowiem z art. 4 p.b., formułującego tzw. prawo do zabudowy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/GI 273/14). Skoro w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie, inwestor ma obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Różnica, jaka w tym zakresie występuje polega na tym, że stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 48 ust. 3 pkt 2 p.b., wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, natomiast w postępowaniu naprawczym musi się to odbyć według reguł ogólnych, a więc przez przedstawienie dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, wskazujący na uprawnienie inwestora do wykonania robót budowlanych. Tym samym organy nadzoru budowalnego są zobowiązane do ustalenia, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tylko w przypadku, kiedy na wykonane roboty wymagane było pozwolenie na budowę lub zgłoszenie (por. wyrok NSA z 6 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2426/12; wyroku WSA w Warszawie z 20 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2598/16; wyrok WSA w Warszawie z 15 maja 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2615/18). Sąd w niniejszym składzie nie podziela przy tym wskazanych przez skarżących orzeczeń wskazujących na to, że ustawodawca nie przyznał organom nadzoru budowlanego kompetencji badania w postępowaniu naprawczym legitymowania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Po czwarte – biorąc pod uwagę powyższe, na wykonanie robót budowlanych wykonywanych w lokalu nr 8 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] inwestorzy powinni uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Zatem w tej sytuacji organy były zobowiązane ustalić, czy inwestor posiada również zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej na wykonanie opisanych prac budowlanych, obejmujących między innymi zabudowę części wspólnej (tj. loggii). Prawidłowo zatem MWINB pismem z 10 sierpnia 2022 r. wezwał skarżących do przedłożenia w terminie 30 dniu od daty otrzymania pisma, dokumentu przewidzianego prawem potwierdzającego wyrażenie przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]", zgody na dysponowanie przez inwestora częściami nieruchomości wspólnej w związku z wykonanymi robotami budowlanymi w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. W piśmie tym zawarto pouczenie, iż nieuzupełnienie braku formalnego we wskazanym terminie, spowoduje rozpatrzenie sprawy na podstawie posiadanych dokumentów. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pismo to zostało doręczone adresatowi 17 sierpnia 2022 r. Wyznaczony w nim termin dawno upłynął a skarżący nie przedstawili potwierdzenia na wyrażenie przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]", zgody na dysponowanie przez inwestora częściami w/w nieruchomości wspólnej.

Po piąte – zasadnie twierdzą organy, że w sytuacji gdy roboty budowlane wykonane zostały - co jest w niniejszej sprawie bezsporne - na nieruchomości wspólnej, należącej do wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej, to inwestor chcąc wykazać ów tytuł powinien powołać się albo na zawartą ze Wspólnotą Mieszkaniową w formie aktu notarialnego umowę przeniesienia własności części nieruchomości wspólnej, albo na dokonaną czynność prawną ustanowienia rzeczowego prawa ograniczonego w tej części nieruchomości wspólnej, albo też na umowę, w której wyraźnie i skutecznie (a więc przez podmioty, będące współwłaścicielami) prawo do dysponowania na cele budowlane zostało jej przyznane. Aby inwestor mógł wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt. 11 p.b., konieczne jest podjęcie formalnej uchwały w tym zakresie (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1021/17). Tym samym w celu legalizacji robót budowlanych wykonanych w lokalu nr 8 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]skarżący zobowiązani byli do przedłożenia przewidzianego prawem dokumentu potwierdzającego wyrażenie przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]", zgody na dysponowanie przez nich częściami nieruchomości wspólnej w związku z wykonanymi pracami. Jeżeli zatem inwestorzy nie przedstawili (pomimo wezwania organu) dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości wspólnej, wskazujący na uprawnienie do wykonania robót budowlanych wykonywanych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...], to wyklucza to możliwość przeprowadzenia dalszego postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do przedmiotowych robót. Doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem możliwe jest bowiem tylko wówczas, gdy inwestor wykaże się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd nie podziela zarzutów skarżących, wskazujących w skardze, że: "(...) nakazanie przywrócenia lokalu do stanu poprzedniego winno dotyczyć wyłącznie prac przeprowadzonych w zakresie uznawanym przez organ za nieruchomość wspólną, tj. prac w zakresie rozbiórki progu w przejściu do loggii". Jeszcze raz warto bowiem podkreślić, że opisane prace budowlane realizowane były zarówno na części wspólnej (loggii) jak i w lokalu mieszkalnym. Te drugie prace były na tyle istotne, że miały również wpływ na parametry techniczne konstrukcji budynku, co potwierdził również Sąd w wyroku o sygn. akt VII SA/Wa 1715/21 jak i organy obu instancji w niniejszej sprawie.

Po szóste - legalizacja samowoli budowlanej jest dobrowolnym zobowiązaniem inwestora i tym samym ma on prawo nie zaś obowiązek legalizacji. Natomiast w przypadku niespełnienia przez inwestora wszystkich przewidzianych prawem warunków legalizacji w myśl art. 50-51 p.b., nie jest ona dopuszczalna. Zatem niewykazanie się przez inwestora zgodą Spółdzielni Mieszkaniowej "Tarnowiecka" czyniło zasadnym nakaz doprowadzenia doprowadzenie 4 samodzielnie funkcjonujących lokali mieszkalnych powstałych w wyniku przebudowy polegającej na podziale lokalu mieszkalnego dwupoziomowego nr 8 znajdującego się na 2 ostatnich kondygnacjach budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] do stanu poprzedniego. W przypadku braku posiadania prawa własności orzeczenie nakazu rozbiórki, czy też przywrócenia stanu poprzedniego nie jest karaniem inwestora za naruszenie przepisów prawa budowlanego, lecz jedynie usunięciem stanu godzącego w prawnie chronione interesy właścicieli obiektu, na którym samowolne roboty budowlane zostały przeprowadzone. Trudno bowiem zaakceptować sytuację, w której inwestor posiadając jeden lokal dwupoziomowy w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zupełnie swobodnie i wręcz dowolnie, tworzy cztery nowe lokale mieszkalne (mające wpływ na parametry techniczne całego budynku) i dodatkowo poszerza wspomniane prace o cześć wspólną nieruchomości jaką jest loggia (bez żadnej zgody Spółdzielni w tym zakresie). Działania takie należy uznać za istotne przekroczenie zasady wolności budowlanej (art. 4 p.b.), która ma swoje źródło w art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji, nakazujących poszanowanie wolności i własności. Nie można zatem aprobować sytuacji, w której zasada wolności budowlanej będzie w istocie nadużywana przez inwestorów, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

4. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną podstawie art. 151 p.p.s.a.