Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2054/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 1a pkt 12, art. 2 § 1 pkt 1, art. 7 § 1-3, art. 23 § 1 i 4 pkt 2, art. 33 § 1, art. 54, art. 67 § 2, art. 80, art. 89, art. 93 § 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Honorata Łopianowska, sędzia WSA Dariusz Zalewski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi L. D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Dyrektor Izby Celnej w P., na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...] października 2014 r. o numerach [...],[...],[...],[...],[...], wystawionych w oparciu o nieostateczną decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] (której postanowieniem Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] września 2014 r. nr [...]nadano rygor natychmiastowej wykonalności), wszczął postępowanie egzekucyjne wobec L. D. (nazywanego dalej: "skarżący") w celu zaspokojenia zobowiązań z tytułu podatku akcyzowego za miesiące od stycznia 2011 r. do sierpnia 2012 r.

2. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] października 2014 r. nr [...]oraz nr od [...]do [...] i od nr [...]do [...]dokonał zajęć praw majątkowych w postaci papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego podmiotem prowadzącym takie rachunki, wierzytelności z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem oraz stanowiących wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank.

3. Pismem z dnia 5 listopada 2014 r. skarżący wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w P., powołując się na art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm., nazywanej dalej: "u.p.e.a.") skargę na ww. czynności egzekucyjne, podnosząc w uzasadnieniu skargi naruszenie art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej i przystąpienie do egzekucji oraz dokonanie zaskarżonych czynności egzekucyjnych mimo, że tytuły wykonawcze nie spełniały wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez błędne wskazanie podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji. Według strony, w ww. tytułach obejmujących zobowiązania za miesiące od maja 2011 r. do sierpnia 2012 r. podano nieaktualny publikator aktu prawnego stanowiącego podstawę prawną dochodzonych należności. Mianowicie wskazano w nich - jak stwierdził - pierwotny tekst ustawy o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.), podczas gdy w dniu 25 maja 2011 r. opublikowany został tekst jednolity ustawy. Zdaniem skarżącego, dla przedmiotowych zobowiązań, które powstały po tej dacie, winien zostać wskazany nowy publikator: Dz.U. z 2011 r. Nr 106, poz. 626 ze zm.

Skarżący zarzucił ponadto, że w tytułach wykonawczych zaniechano wypełnienia pozycji 3 w części ogólnej formularza oraz niektórych pozycji w części A.I., które dotyczą danych zobowiązanego.

4. Dyrektor Izby skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...]oddalił skargę skarżącego.

Stosownie do art. 54 u.p.e.a., w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności.

Dyrektor Izby Skarbowej w P., przystępując do rozpatrzenia w powyższym zakresie wniesionej skargi oraz dokonując oceny prawidłowości zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci próby zajęcia wierzytelności u Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. wskazał, że sposób dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej uregulowany został w art. 89-94 u.p.e.a.

Zgodnie z ww. przepisami organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu.

Z akt sprawy wynikało, że Dyrektor Izby Celnej dokonał zajęcia prawa majątkowego zgodnie z powyższą regulacją. Ponadto, stosownie do powołanego wyżej przepisu, organ egzekucyjny poinformował zobowiązanego, że zajęcie będzie dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu.

Stosownie do art. 89 § 3 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny zawiadomił skarżącego o zajęciu wierzytelności, doręczając w dniu 24 października 2014 r. odpis zawiadomienia. Organ egzekucyjny pouczył dłużnika zajętej wierzytelności o określonych w art. 168e u.p.e.a. skutkach niestosowania się do określonego w art. 89 § 1 u.p.e.a. wezwania, oraz przysługującym zobowiązanemu prawie wniesienia skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Celnej w P., dokonując zaskarżonej czynności egzekucyjnej, prawidłowo zastosował wskazane przepisy regulujące sposób i formę dokonania tej czynności. Tym samym, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w P., organ prowadzący przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie naruszył zasad prowadzenia egzekucji, co czyniło skargę bezzasadną.

Odnosząc się do prawidłowości zastosowania zajęć wierzytelności z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem dokonanych zawiadomieniami z dnia [...] października 2014 r. nr [...],[...], nr [...],[...],[...][...],[...],[...]w bankach: P. Oddział w L., Banku P. S.A. w B., N. S.A. w L., A. S.A. w W., R. S.A. w K., S. S.A. w P., W. w L. oraz B. S.A. w G., Dyrektor Izby Skarbowej w P. nie stwierdził uchybień czy nieprawidłowości w postaci naruszenia art. 80-87 u.p.e.a.

Tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami o zajęciach rachunków bankowych doręczono skarżącemu w dniu 24 października 2014 r.

Zdaniem organu nadzoru również czynności dokonane w dniu [...] października 2014 r. przez Dyrektora Izby Celnej w P. zawiadomieniami nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] w bankach: B. S.A. w W., B. S.A. w W., B. S.A. w K., A. S.A. w W., M. S.A. w G., P. w W. zajęcia praw majątkowych w postaci papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego podmiotem prowadzącym takie rachunki - dokonane zostały zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w P. uznał, że zawarte w uzasadnieniu skargi argumenty odnoszące się do rzekomego naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej, przystąpienie do egzekucji i dokonanie zaskarżonych czynności egzekucyjnych pomimo, że tytuły wykonawcze nie spełniały wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez błędne wskazanie podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji - nie mogły stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia.

W rozumieniu art. 54 § 1 u.p.e.a. skarga na czynności egzekucyjne może być wniesiona wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym, tj. na wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Tym samym podniesione zarzuty na etapie skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego były bezpodstawne.

Podnoszone przez skarżącego argumenty w ww. zakresie stanowić mogły podstawę do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne w trybie art. 33 u.p.e.a., z którego to strona uprawnienia skorzystała, wnosząc zarzuty do Dyrektora Izby Celnej w P. pismem z dnia 29 października 2014 r. stanowiące przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego.

5. Pismem z dnia 3 lutego 2015 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego w administracji: art. 23 § 1 w zw. z art. 23 § 4 pkt 2 u.p.e.a. poprzez niedopełnienie obowiązku nadzoru nad organem egzekucyjnym, poprzez nieuwzględnienie zarzutu zawartego w skardze z dnia 5 listopada 2014 r., tj. zarzutu niezbadania przez Dyrektora Izby Celnej w P. dopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz przystąpienie do egzekucji administracyjnej, w konsekwencji czego wystawiono zawiadomienia o zajęciu w sytuacji, gdy tytuły wykonawcze nie spełniały wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy. Ponadto, w ocenie pełnomocnika, nastąpiło naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej.

6. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] stycznia 2015 r.

W uzasadnieniu postanowienia Minister Finansów odwołał się do treści art. 54 i art. 7 u.p.e.a., podając, że w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny zastosował jednocześnie trzy rodzaje środków egzekucyjnych wymienionych w art. la pkt 12 u.p.e.a., tj. egzekucję: z innych wierzytelności pieniężnych, z rachunków bankowych, z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków.

Podstawą zajęcia nadpłaty podatku stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank stanowiły tytuły wykonawcze z dnia [...] października 2014 r. nr [...] do [...] na dochodzoną należność. Organ egzekucyjny, stosując powyższy środek egzekucyjny zastosował tryb postępowania określony w art. 89 u.p.e.a. Zajęcia świadczenia dokonał poprzez przesłanie do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. zawiadomienia z dnia [...] października 2014 r. nr [...]. Środek egzekucyjny został zastosowany w sposób prawidłowy, zgodnie z art. 89 u.p.e.a.

Odnosząc się do zastosowania jako środka egzekucyjnego, egzekucji z rachunków bankowych Minister Finansów podał, że podstawę prawną stanowił art. 80 u.p.e.a. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia poprzez przesłanie do banków zawiadomień z dnia [...] października 2014 r. nr od [...]do [...], o zajęciu wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Ponadto, organ egzekucyjny wezwał bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Do zajęcia wierzytelności wykorzystano druk zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, stanowiący załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 655).

Organ egzekucyjny stosując zajęcie praw majątkowych w postaci papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego podmiotem prowadzącym takie rachunki działał na podstawie art. 93 § 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego zobowiązanego przez przesłanie do podmiotu prowadzącego te rachunki, zawiadomień z dnia [...] października 2014 r. nr od [...]do [...] o zajęciu praw z instrumentów finansowych oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego zobowiązanego do wysokości dochodzonych należności.

Jednocześnie organ egzekucyjny wezwał prowadzącego rachunki, do przekazania z rachunku pieniężnego zobowiązanego środki do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi, a jeżeli środki na rachunku pieniężnym nie są wystarczające do pokrycia egzekwowanych kwot, aby dokonał na żądanie organu egzekucyjnego sprzedaży zajętych instrumentów finansowych i uzyskaną ze sprzedaży kwotę wpłacił organowi egzekucyjnemu albo zawiadomił ten organ w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o przeszkodzie w dokonaniu realizacji zajęcia, w tym również o nieprowadzeniu rachunku pieniężnego, rachunku papierów wartościowych lub innego rachunku zobowiązanego.

W świetle poczynionych ustaleń, po dokonaniu oceny podjętych przez organ egzekucyjny działań w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego oraz stwierdzeniu zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych w toku egzekucji, Minister Finansów nie stwierdził naruszenia ustawowych zasad realizacji zastosowanych środków egzekucyjnych. Zawiadomienia spełniały wszystkie formalnoprawne wymogi zawarte w przepisie art. 67 § 2 u.p.e.a.

Odnosząc się do zarzutu niezbadania dopuszczalności egzekucji administracyjnej, Minister Finansów wskazał, że zarzut ten wykraczał poza ramy skargi na czynności egzekucyjne składanej w trybie art. 54 ustawy. W postępowaniu w sprawie skargi na czynność egzekucyjną mogą być podnoszone tylko te zarzuty, które dotyczą czynności wykonawczych, a nie procesowych.

Sformułowany przez skarżącego zarzut może stanowić podstawę wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, na podstawie przepisu art. 33 § 1 u.p.e.a. Zarzuty można składać z przyczyn enumeratywnie wymienionych w tym przepisie, a więc wówczas gdy naruszono istotne zasady postępowania egzekucyjnego lub gdy brak jest podstaw prawnych do jego prowadzenia. Jednocześnie okoliczności, które stanowią podstawę zgłoszenia zarzutów nie mogą być przedmiotem merytorycznej oceny przy rozpatrywaniu innych, przewidzianych w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, środków zaskarżenia. Dlatego też, Dyrektor Izby Skarbowej w P. trafnie uczynił przedmiotem rozpatrzenia wyłącznie kwestie podlegające ocenie w trybie art. 54 u.p.e.a. Skarga na czynności egzekucyjne - wbrew oczekiwaniom skarżącego - nie może stanowić uniwersalnego środka zaskarżenia, służy bowiem tylko i wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości konkretnej czynności egzekucyjnej.

Skarżący w dniu 29 października 2014 r. złożył zarzut dotyczący błędnego wskazania podstawy prawnej obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych. Tym samym uruchomił właściwy tryb postępowania służący ocenie podnoszonych okoliczności.

Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 23 § 1 w zw. z art. 23 § 4 pkt 2 u.p.e.a. poprzez niedopełnienie obowiązku nadzoru nad organem egzekucyjnym Minister Finansów podkreślił, że nadzór polega na kontroli prawidłowości czynności egzekucyjnych podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz oddziaływaniu przez organ nadzoru na organ egzekucyjny za pomocą środków przewidzianych przez ustawę w celu wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości. Ocena prawidłowości działań organu egzekucyjnego jest dokonywana zarównano na podstawie kryterium legalności, jak i celowości. W konsekwencji tej oceny należy uznać, że organ egzekucyjny w sposób celowy i w oparciu o obowiązujące przepisy, wszczął postępowanie egzekucyjne.

Minister Finansów nie zgodził się z argumentami skarżącego jakoby Dyrektor Izby Skarbowej w P., wydając zaskarżone postanowienie, naruszył zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy państwowej wyrażone w przepisie art. 8 K.p.a. Organ egzekucyjny prawidłowo zinterpretował wskazane normy prawne, dokonane czynności egzekucyjne zostały podjęte w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Wydanie postanowienia nie realizującego oczekiwań strony, ale zgodnego z prawem, w sposób oczywisty nie narusza zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy państwowej.

7. Pismem z dnia 20 maja 2016 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2016 r., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik spawy:

1) art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej;

2) art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. w sytuacji, gdy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. zostało wydane z naruszeniem art. 23 § 1 w zw. z art. 23 § 4 pkt 2 u.p.e.a., gdyż organ ten nie dopełnił obowiązku nadzoru nad organem egzekucyjnym, bowiem Dyrektor Izby Celnej w P. nie zbadał dopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz przystąpił do egzekucji, pomimo że tytuły wykonawcze nie spełniały wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.

Zdaniem skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej w P. bezpodstawnie nie rozpoznał wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze. Niezbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej wykraczało poza ramy skargi na czynności egzekucyjne składanej w trybie art. 54 u.p.e.a. skargi. Zgodnie z art. 23 § 1 u.p.e.a. nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Zgodnie z art. 23 § 3a u.p.e.a. Dyrektor Izby Skarbowej w P. sprawuje nadzór nad egzekucją należności pieniężnych prowadzoną przez Dyrektora Izby Celnej w P.

W skardze na czynność egzekucyjną skarżący podniósł, że w sprawie Dyrektor Izby Celnej w P. prowadził postępowanie w sposób naruszający przepisy postępowania egzekucyjnego w administracji. Naruszenia te były wynikiem prowadzenia postępowania na podstawie wadliwych tytułów wykonawczych, bowiem tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora Izby Celnej w P. nie spełniały wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.

Zdaniem skarżącego, w sprawie brak było podstaw do nierozpatrzenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. powyższego zarzutu. Dokonanie bowiem czynności egzekucyjnej w sytuacji, gdy organ egzekucyjny nie powinien był przystąpić do egzekucji stanowi czynność o charakterze wykonawczym, gdyż organ podejmuje działania zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Dlatego też naruszenie art. 29 § 1 i § 2 u.p.e.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. może być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną.

Zatem Dyrektor Izby Skarbowej w P. w toku rozpatrywania skargi na czynność egzekucyjną powinien był sprawować kontrolę przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez nadzorowane organy egzekucyjne. Zdaniem skarżącego niewątpliwym jest, że Dyrektor Izby Celnej w P. przed przystąpieniem do egzekucji powinien był zbadać dopuszczalność prowadzenia egzekucji, co jest jego obowiązkiem określonym w art. 29 § 1 i § 2 u.p.e.a. W konsekwencji zbadania dopuszczalności prowadzenia egzekucji Dyrektor Izby Celnej w P. nie powinien był przystępować do egzekucji ze względu na wadliwe tytuły wykonawcze.

8. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia, zaś stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga okazała się nieuzasadniona.

4. W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Rozstrzygnięcie sprawy wymagało w pierwszej kolejności analizy i wyjaśnienia, czemu służy postępowanie egzekucyjne i stosowane przez nie środki egzekucyjne, co wyraźnie wynika z art. 1 u.p.e.a., a w szczególności jego punktu drugiego – "prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2 u.p.e.a. określa również, na mocy art. 1 pkt 1 u.p.e.a., sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2.

Z treści art. 7 § 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. W art. 7 § 2 u.p.e.a. wskazano, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Z kolei art. 7 § 3 u.p.e.a. stanowi, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.

Z art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wynika zaś, że egzekucji administracyjnej podlegają następujące obowiązki: podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny w ramach prowadzonej egzekucji stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie.

W przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny zastosował jednocześnie trzy rodzaje środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. egzekucję:

- z innych wierzytelności pieniężnych,

- z rachunków bankowych,

- z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków.

5. Podstawę dokonanych zajęć stanowiły tytuły wykonawcze z dnia [...] października 2014 r. nr od [...] do [...]. Organ egzekucyjny dokonując zajęcia innych wierzytelności pieniężnych zastosował tryb postępowania określony w przepisie art. 89 u.p.e.a. Zajęcia wierzytelności dokonał poprzez przesłanie do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. zawiadomienia z dnia [...] października 2014 r. nr [...]. Środek egzekucyjny został zastosowany w sposób prawidłowy, zgodnie z art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z przepisu tego wynika, że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.

Podstawę prawną zastosowania jako środka egzekucyjnego, egzekucji z rachunków bankowych stanowi przepis art. 80 u.p.e.a. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia poprzez przesłanie do banków zawiadomień z dnia [...] października 2014 r. nr od [...] do [...], o zajęciu wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi.

Ponadto, organ egzekucyjny wezwał bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty.

Organ egzekucyjny, stosując zajęcie praw majątkowych w postaci papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego podmiotem prowadzącym takie rachunki działał na podstawie art. 93 § 1 u.p.e.a.

Organ egzekucyjny dokonał zajęcia praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego zobowiązanego przez przesłanie do podmiotu prowadzącego te rachunki, zawiadomień z dnia [...] października 2014 r. nr od [...] do [...] o zajęciu praw z instrumentów finansowych oraz wierzytelności z rachunku pieniężnego zobowiązanego do wysokości dochodzonych należności. Jednocześnie organ egzekucyjny wezwał prowadzącego rachunki, do przekazania z rachunku pieniężnego Zobowiązanego środki do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi, a jeżeli środki na rachunku pieniężnym nie są wystarczające do pokrycia egzekwowanych kwot, aby dokonał na żądanie organu egzekucyjnego sprzedaży zajętych instrumentów finansowych i uzyskaną ze sprzedaży kwotę wpłacił organowi egzekucyjnemu albo zawiadomił ten organ w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o przeszkodzie w dokonaniu realizacji zajęcia, w tym również o nieprowadzeniu rachunku pieniężnego, rachunku papierów wartościowych lub innego rachunku zobowiązanego.

Po dokonaniu przez Sąd oceny podjętych przez organ egzekucyjny działań w wykonaniu zastosowanych środków egzekucyjnych stwierdzić należy, że nie doszło do naruszenia ustawowych zasad realizacji zastosowanych środków egzekucyjnych. Zawiadomienia spełniały wszystkie formalnoprawne wymogi zawarte w przepisie art. 67 § 2 u.p.e.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, niezbadania dopuszczalności egzekucji administracyjnej, w ocenie Sądu zarzut ten wykraczał poza ramy skargi na czynności egzekucyjne składanej w trybie art. 54 ustawy, a tym samym poza kognicję sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Zaznaczyć należy, że w postępowaniu w sprawie skargi na czynność egzekucyjną mogą być podnoszone tylko te zarzuty, które dotyczą czynności wykonawczych, a nie procesowych.

6. Sformułowany przez skarżącego zarzut może stanowić podstawę wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, na podstawie przepisu art. 33 § 1 u.p.e.a. Zarzuty można składać z przyczyn enumeratywnie wymienionych w tym przepisie, a więc wówczas gdy naruszono istotne zasady postępowania egzekucyjnego lub gdy brak jest podstaw prawnych do jego prowadzenia. Jednocześnie okoliczności, które stanowią podstawę zgłoszenia zarzutów nie mogą być przedmiotem merytorycznej oceny przy rozpatrywaniu innych, przewidzianych w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, środków zaskarżenia.

W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w P. trafnie uczynił przedmiotem rozpatrzenia wyłącznie kwestie podlegające ocenie w trybie art. 54 u.p.e.a. Skarga na czynności egzekucyjne - wbrew oczekiwaniom skarżącego - nie może stanowić uniwersalnego środka zaskarżenia, służy bowiem tylko i wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości konkretnej czynności egzekucyjnej. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie i stanowisku doktryny.

Zgodnie z przepisem art. 54 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora o charakterze wykonawczym, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Przepis ten stanowi swoistą ochronę zobowiązanego przed naruszeniami przepisów postępowania. W ramach tego środka zaskarżenia można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych.

W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 17 listopada 2016 r., I SA/Ke 471/16).

Skarga wymieniona w art. 54 § 1 u.p.e.a., służy zaskarżaniu czynności wykonawczych postępowania i może być wniesiona zarówno na czynności organu egzekucyjnego, jak i czynności egzekutora. W trybie powołanego przepisu prawa ocenie podlega prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym pod względem ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2016 r., VIII SA/Wa 580/16).

Skarżący w dniu 29 października 2014 r., korzystając z przysługującego uprawnienia, złożył zarzut dotyczący błędnego wskazania podstawy prawnej obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych. Tym samym uruchomił właściwy tryb postępowania służący ocenie podnoszonych okoliczności.

7. Odnosząc się do podniesionego przez Skarżącego zarzutu naruszenia przepisu art. 23 § 1 w zw. z art. 23 § 4 pkt 2 u.p.e.a. poprzez niedopełnienie obowiązku nadzoru nad organem egzekucyjnym należy podkreślić, że nadzór polega na kontroli prawidłowości czynności egzekucyjnych podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz oddziaływaniu przez organ nadzoru na organ egzekucyjny za pomocą środków przewidzianych przez ustawę w celu wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości. Ocena prawidłowości działań organu egzekucyjnego jest dokonywana zarównano na podstawie kryterium legalności, jak i celowości. W konsekwencji tej oceny należy uznać, że organ egzekucyjny w sposób celowy i w oparciu o obowiązujące przepisy, wszczął postępowanie egzekucyjne.

Nie można również zgodzić się z argumentami skarżącego, jakoby Dyrektor Izby Skarbowej w P., wydając zaskarżone postanowienie naruszył zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy państwowej wyrażone w przepisie art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ egzekucyjny prawidłowo zinterpretował wskazane normy prawne, dokonane czynności egzekucyjne zostały podjęte w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Wydanie postanowienia nie realizującego oczekiwań strony, ale zgodnego z prawem, nie narusza zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy państwowej.

8. Z tych względów skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.