Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 156/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2025-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy: article: Art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2, art. 16
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: Art. 10, art. 90 § 1 i 2, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: Art. 61 ust. 1-4
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

[pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw, Asesor WSA Marcin Olejniczak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi M.Z. na bezczynność Wójta Gminy Andrespol w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy Andrespol do załatwienia wniosku skarżącej M. Z. z 25 kwietnia 2024 r. w zakresie punktów 1 – 7 oraz punktu 10 w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wójt Gminy Andrespol dopuścił się bezczynności, która miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wójta Gminy Andrespol na rzecz skarżącej M.Z. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 5. zwraca z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącej M. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi, zaksięgowanego w dniu 28 sierpnia 2024 r. pod pozycją [...]. dc


UZASADNIENIE

M.Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy Andrespol w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W ocenie strony skarżącej w sprawie doszło do naruszenia:

1. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.), dalej jako: "u.d.i.p.", polegającego na zaniechaniu przez organ udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji przejawiające się pozorną tylko pełnością odpowiedzi na zadane jedenaście pytań, czyli udzieleniem odpowiedzi w formie jedenastu podpunktów, które to odpowiedzi nie stanowią odpowiedzi na zadane i konkretne zapytania, a jedynie wymijające odpowiedzi które to pozornie tylko wyglądać mogą na udzielenie informacji publicznej, podczas gdy stanowią jedynie niedozwoloną prawem wymijającą odpowiedź, a w niektórym zakresie owe "odpowiedzi" nie stanowią realizacji zapytania skarżącej (np. pkt 3, w którym skarżąca wnioskowała o wzór umowy najmu budynku zaplecza obiektu sportowego, a w odpowiedzi uzyskał informację o dacie przekazania mienia Sołectwu J.);

2. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz. U z 1977 r. nr 38, poz. 167), dalej jako: "MPPOIP", w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;

3. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek.

Na podstawie wskazanych zarzutów autor skargi wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie od organu rzecz pełnomocnika kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi jej autor wskazał, że w dniu 25 kwietnia 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o udzielenie informacji publicznej. Wniosek wpłynął do organu w dniu 16 maja 2024 r. i dotyczył udzielenia informacji publicznej poprzez przedstawienie:

1. Umowy oddania w użytkowanie obiektu rekreacyjno-sportowego położonego przy ul. [...] w J. (oddanie prawdopodobnie Radzie Sołeckiej),

2. Regulaminu całości obiektu rekreacyjno-sportowego położonego przy ul. [...] w J. oraz poszczególnych jego elementów (boiska, placu zabaw, budynku zaplecza obiektu),

3. Wzoru umowy najmu budynku zaplecza obiektu, znajdującego się na terenie obiektu rekreacyjno-sportowego położonego przy ul. [...] w J.,

4. Wykazu zawartych umów najmu w okresie od 2019 roku do dnia wystosowania wniosku wraz z informacją o uzyskanych dochodach oraz przychodach tytułem najmu oraz ich przeznaczenia,

5. Wykazu zgłoszeń mieszkańców czy oddolnej informacji Rady Sołeckiej o naruszeniu zasad umów najmu przez najemców (zniszczeń w budynku, naruszeń zasady ciszy nocnej itd.),

6. Wykazu ogólnodostępnych boisk i godzin ich otwarcia — na terenie całej gminy Andrespol,

7. Informacji, w jaki sposób gmina sprawuje nadzór nad realizowaniem przez Radę Sołecką umowy użyczenia obiektu rekreacyjno-sportowego położonego przy ul. [...] w J.,

8. Informacji, w jaki sposób mieszkańcy gminy mogą zgłaszać nieprawidłowości w sprawowaniu przez Radę Sołecką nadzoru nad obiektem rekreacyjno-sportowego położonego przy ul. [...] w J.,

9. Informacji, w jaki sposób mieszkańcy gminy mogą zgłaszać Gminie informację o naruszeniach przez najemców zasad umów najmu przez najemców budynku na terenie obiektu rekreacyjno-sportowego położonego przy ul. [...] w J., a także informację o naruszeniach powszechne obowiązujących przepisów, tj. o wskazanie konkretnej procedury zgłoszeń owych naruszeń,

10. Informacji, gdzie zostanie przeniesione boisko położone obecnie na terenie obiektu rekreacyjno-sportowego położonego przy ul. [...] w J., kiedy zostanie ono przeniesione (termin) oraz co zostanie zorganizowane w miejscu dotychczasowego boiska w przy ul. [...] w J., a także z jakich środków zostaną dokonane powyższe i jaki będzie tego koszt,

11. Informacji, na co przeznaczane są środki uzyskiwane z tytułu najmu obiektu, znajdującego się na terenie obiektu rekreacyjno-sportowego położonego przy ul. [...] w J. oraz w jaki sposób gmina zapewnia kontrolę wydatkowania tych środków.

Termin do udostępnienia informacji został przez organ przedłużony do 60 dni. Pismem z dnia 8 lipca 2024 r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, która to - zdaniem strony skarżącej - pozornie wydaje się wyczerpująca, co najmniej w zakresie liczby odpowiedzi. Jak wynika z pobieżnej już analizy pisma organu, udzielenie informacji publicznej (w rozumieniu celu regulacji prawnej, a to udzieleniu rzeczywistej odpowiedzi) kończy się jednak na samej zgodności liczby zapytań z liczbą udzielonych odpowiedzi.

I tak, w pytaniach 1-3 skarżąca prosiła o przedstawienie umowy oddania w użytkowanie obiektu, regulaminu całości obiektu oraz wzoru umowy najmu budynku zaplecza obiektu. Wniosek zatem obejmował przesłanie literalnie skanu lub kopii ww. umów. Tymczasem organ w odpowiedzi na ww. pytania udzielił jednozdaniowych odpowiedzi na wskazane pytania, które nijak w zasadzie mają się do zadanych pytań, niezależnie od kwestii braku przedstawienia wzoru umów czy ich skanów. Odpowiedź bowiem na pytanie numer 3 z wniosku nie koreluje z zadanym pytaniem. Co istotne, organ nie przedstawił także ewentualnego odnośnika do umów, tj. wytycznych jak znaleźć na stronie internetowej, czy w BIP itd.

W zakresie punktu 4 - zdaniem strony - organ również nie odpowiedział na zadane pytania, bowiem brak jest umów zawartych chociażby w roku 2024 r. Zdaniem skarżącej, przyczyną ponieważ zestawienie stanowiące rzekomo odpowiedź na punkt 4 zostało już uprzednio przesłane stronie w roku 2023 r., w wyniku zapytań związanych z funkcjonowaniem wynajmu budynku. Organ odpowiadając na obecny wniosek nie zechciał nawet utworzyć nowego, dedykowanego zapytaniu zestawienia, a ograniczył się do skopiowania wytworzonego w ubiegłym roku zestawienia.

W zakresie pytania numer 7, tj. informacji, w jaki sposób gmina sprawuje nadzór nad realizowaniem przez Radę Sołecką umowy użyczenia obiektu skarżąca wskazała, iż odpowiedź organu jest całkowicie niezrozumiała. Skarżąca nie uzyskała rzetelnej informacji, kto odpowiada za nadzór nad realizowaniem przez Radę Sołecką umowy użyczenia obiektu.

W zakresie pytania numer 10 organ zaniechał wskazania daty przeniesienia boiska (terminu), a także wskazania informacji z jakich środków zostanie dokonane przeniesienie boiska, jaki będzie tego koszt.

W zakresie pytania numer 11 również udzielona została wymijająca, niekonkretna odpowiedź. Gdyby skarżąca chciała dowiedzieć się na co przeznaczane są generalnie, ad gremium dochody Gminy, z pewnością nie zadawałby tego konkretnego i wprost sprecyzowanego pytania w drodze dostępu do informacji publicznej, a ograniczyłby się do lektury powszechnie obowiązujących przepisów.

Podsumowując strona skarżąca podnosi, że nie sposób oprzeć się wrażeniu, iż organ nie chcąc (z nieznanych powodów) udzielić odpowiedzi na żądane zapytanie usilnie stara się udzielać odpowiedzi wymijających, próbując imitować tym samym brak odpowiedzi na zadane pytania. W przekonaniu strony, wniosek został prawidłowo sformułowany, zawierał wszystkie elementy wymagane w praktyce sądowo-administracyjnej dla skutecznego wszczęcia odformalizowanego postępowania w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Wójt Gminy na żadnym etapie rozpoznawania wniosku nie widział potrzeby precyzowania wniosku, nie zwracał się do strony w jakikolwiek sposób o wyjaśnienie treści wniosku. Nawet pobieżna analiza odpowiedzi w zestawieniu z treścią pytania, wskazuje, że odpowiedź na pierwsze pytanie ma charakter ewidentnie niepełny. Tymczasem, formalne udzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie uchyla stanu bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Odpowiedź na wniosek musi być wyczerpująca i odnosić się ściśle do zapytania. Jeżeli organ ma jakiekolwiek wątpliwości co do treści wniosku, to powinien o te kwestie dopytać wnioskodawcę.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Andrespol wniósł o jej oddalenie argumentując, że na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 25 kwietnia 2024 r. (który wpłynął do organu w dniu 16 maja 2024 r.) - pismem z dnia 27 maja 2024 r. doręczonym pełnomocnikowi w dniu 13 czerwca 2024 r. - udzielono informacji o wyznaczeniu nowego terminu do załatwienia sprawy na dzień 15 lipca 2024 r. Następnie pismem z dnia 8 lipca 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi dnia 23 lipca 2024 r.) udzielono odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Zdaniem organu, skarga na bezczynność podlega oddaleniu w razie stwierdzenia, że organ nie pozostawał w bezczynności w momencie wniesienia skargi.

Pismem z dnia 9 stycznia 2025 r. pełnomocnik skarżącej zawnioskowała o wyznaczenie rozprawy, podając że skarżąca chciałaby na rozprawie przedstawić swoje stanowisko oraz argumentację i ewentualnie dokumentację, związaną z całokształtem postępowania przed Wójtem Gminy Andrespol.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach – art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast stosownie do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Z uwagi na wniosek skarżącej złożony w piśmie z dnia 9 stycznia 2025 r. należy wskazać, że zagadnienie sposobu rozpatrzenia zawisłej przez sądem sprawy regulują przepisy art. 10 i art. 90 p.p.s.a. Zgodnie z pierwszym z nich, rozpoznanie spraw odbywa się jawnie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do art. 90 § 1, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie. W myśl art. 90 § 2 p.p.s.a. sąd może skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Taka możliwość została pozostawiona jednak uznaniu Sądu i w tym zakresie nie jest uwarunkowana stanowiskiem stron. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba rozpoznania skargi na rozprawie z uwagi na występujący w sprawie problem prawny wynikający z analizy nie kwestionowanych przez strony: treści wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z dnia 25 kwietnia 2024 r. oraz treści odpowiedzi udzielonej przez organ i zastosowania w sprawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, dla oceny których nie mają znaczenia inne postępowania przed Wójtem Gminy Andrespol. W związku z powyższym brak było podstaw do uwzględnienia wniosku strony skarżącej o rozpoznanie skargi na rozprawie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy powoływanej wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W sprawie niekwestionowanym jest to, że żądane przez skarżącą informacje stanowią informacje publiczne w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie.

Na mocy art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W świetle powyższego należy uznać, że Wójt Gminy Andrespol jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji mających charakter informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.

W myśl art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Stosownie natomiast do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stan bezczynności oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej lub że podmiot zobowiązany nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2016 r., I OSK 39/15, Lex nr 2100722). Na gruncie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, że obowiązek udostępniania informacji publicznych dotyczy wyłącznie takich informacji, które są w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Brak posiadania żądanych informacji wypełnia przesłankę negatywną do rozpatrzenia żądania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 maja 2022 r., III SAB/Gl 94/22, Lex nr 3354325, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 marca 2022 r., II SAB/Bk 6/22, Lex nr 3327139). Podmiot zobowiązany winien w takich sytuacjach pisemnie poinformować wnioskodawcę o nieposiadaniu żądanych informacji, przy czym aby zwolnić się z zarzutu bezczynności powinien przekazać powyższą informację w terminie, o którym mowa w art. 13 u.d.i.p., tj. nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

W realiach kontrolowanej sprawy, w ślad za ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych trzeba podkreślić, że właściwa realizacja wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii. Nie chodzi o udzielenie jakiejkolwiek informacji, ale o przedstawienie jej w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania. W przeciwnym wypadku doszłoby do zdeprecjonowania idei dostępu do informacji publicznej, której założeniem jest jawność działań władzy publicznej. Przedstawienie informacji zupełnie innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wymijającej czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co uchybia regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyroki: wyrok NSA z 12 kwietnia 2012 r., I OSK 161/12; WSA w Kielcach z 20 lutego 2017 r., II SAB/Ke 76/16; WSA w Szczecinie z 19 stycznia 2021 r., II SAB/Sz 102/20; WSA we Wrocławiu z 27 marca 2019 r., IV SAB/Wr 8/19 – dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej jako: "CBOSA"). Dodać wypada, że w razie wątpliwości co do zakresu żądania organ powinien zwrócić się do wnioskodawcy o jego doprecyzowanie.

Dla oceny zarzucanej bezczynności konieczna jest w pierwszej kolejności ocena zachowania terminu, a następnie kompletności odpowiedzi w porównaniu do zakresu żądania.

Odnosząc powyższe do przedmiotu niniejszego postępowania wypada zauważyć, że wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 16 maja 2024 r. Następnie organ pismem z dnia 27 maja 2024 r., poinformował skarżącą o wyznaczeniu terminu na załatwienie wniosku na dzień 15 lipca 2024 r. Organ powołał jako podstawę prawną art. 13 ust. 2 u.d.i.p., wskazując jako powód opóźnienia "szeroki zakres pytań". Następnie pismem z dnia 8 lipca 2024 r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej.

Istotą sporu oraz zarzutów podnoszonych przez skarżącą pozostaje treść odpowiedzi z 8 lipca 2024 r., co do której skarżąca podnosi, że zawiera ona odpowiedzi wymijające, niepełne i nie odnoszące się ściśle do zapytania. W ocenie Sądu analiza pisma organu z dnia 8 lipca 2024 r. pokazuje, iż nie zawiera ono informacji, o które wnioskowała strona skarżąca w punktach od 1 do 7 oraz w punkcie 10 wniosku.

Analiza treści wniosku skarżącej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w punktach od 1 do 3 skarżąca domaga się od organu udostępnienia znajdujących się w jego posiadaniu dokumentów. W punkcie pierwszym skarżąca wnosi bowiem o udostępnienie dokumentu w postaci umowy oddania w użytkowanie obiektu rekreacyjno-sportowego położonego przy ul. [...] w J., w punkcie drugim żąda regulaminu całości obiektu rekreacyjno-sportowego położonego przy ul. [...] w J. oraz poszczególnych jego elementów, w punkcie trzecim natomiast domaga się wzoru umowy najmu budynku zaplecza obiektu, znajdującego się na terenie obiektu rekreacyjno-sportowego położonego przy ul. [...] w J.. W pierwszej kolejności zatem organ winien ustalić czy jest w posiadaniu żądanych dokumentów. Jak to zostało już powiedziane, stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli są w jej posiadaniu. Jeżeli zatem organ nie posiada dokumentów objętych wnioskiem o ich udostępnienie lub wręcz ma wiedzę, że taki dokument nie istnieje, powinien poinformować o tym wnioskodawcę. Jeżeli natomiast żądane dokumenty znajdują się w posiadaniu organu, wówczas (o ile stanowią one informację publiczną) organ winien je udostępnić, ewentualnie rozważyć ich anonimizację lub zastosowanie ograniczających prawo do informacji publicznej przepisów art. 5 ust. 1 – 2b u.d.i.p. Tymczasem odpowiedzi udzielone przez Wójta Gminy Andrespol nie zwierają żadnej informacji o dokumentach, których skarżąca domaga się w punktach 1 i 3 swojego wniosku. Natomiast odpowiedź na punkt 2 wniosku zawiera co prawda informację, zgodnie z którą teren zlokalizowany przy ul. [...] w J. nie jest objęty regulaminem dla całego obiektu, jednakże w dalszym ciągu organ nie odnosi się do wniosku o udostępnienie regulaminu dla poszczególnych elementów obiektu rekreacyjno – sportowego.

W punkcie 4 wniosku skarżąca domaga się udostępnienia jej wykazu umów najmu zawartych w okresie od 2019 roku do dnia wystosowania wniosku wraz z informacją o uzyskanych dochodach oraz przychodach tytułem najmu oraz ich przeznaczenia. Na podkreślenie zasługuje to, że skarżąca nie zawęża swojego żądania do umów najmu dotyczących określonego przedmiotu, w szczególności do przedmiotu najmu w postaci świetlicy w J.. Tymczasem organ w odpowiedzi na powyższe żądanie udostępnił wykaz najmu tego właśnie pomieszczenia, tj. "świetlicy w J.", nie odnosząc się przy tym do żądania informacji o przeznaczeniu uzyskanych dochodów. Zatem również odnośnie tej części wniosku należało stwierdzić, że odpowiedź udzielona przez organ jest nieadekwatna do treści żądania. Zasadnie przy tym podnosi skarżąca, że organ nie widział potrzeby precyzowania wniosku i nie zwracał się do skarżącej o wyjaśnienie jego treści.

Zarzut udzielenia odpowiedzi nieadekwatnej do treści wniosku dotyczy również kolejnego, piątego punktu, w którym skarżąca domaga się wykazu obejmującego zgłoszenia od mieszkańców oraz informacje od Rady Sołeckiej odnośnie naruszeń zasad umów najmu przez najemców. Pytanie to kierowane jest do Wójta Gminy Andrespol, natomiast organ ten w odpowiedzi informuje, że skarg nie otrzymywała Sołtys Sołectwa J., nie podaje natomiast czy objęte pytaniem zgłoszenia wpływały do Wójta Gminy Andrespol.

Z kolei w odpowiedzi na pytanie o wykaz ogólnodostępnych boisk i godzin ich otwarcia na terenie całej Gminy Andrespol, organ odsyła do Uchwały nr XLIX/466/14 Rady Gminy Andrespol z dnia 14 marca 2014 r. w sprawie Regulaminu korzystania z parku, zieleńca, boiska "[...]", boiska wielofunkcyjnego oraz placów zabaw na terenie Gminy Andrespol. Jednakże uchwała, którą powołuje organ nie zawiera żądanego wykazu, lecz regulaminy dwóch boisk tj. boiska "[...]" oraz boiska wielofunkcyjnego w B.. Warto w tym miejscu zauważyć, że chociażby z treści odpowiedzi na pytania nr 7 i 10 wynika, że poza tymi dwoma obiektami, na terenie Gminy Andrespol znajduje się także ogólnodostępne boisko przy ul. [...] w J.. W konsekwencji należało ustalić, że również w zakresie punktu 6 organ nie udzielił informacji oczekiwanej przez skarżącą zgodnie z wnioskiem.

Przechodząc do kwestii odpowiedzi na żądanie zawarte w punkcie 7 wniosku należy wskazać, że analiza treści pytania i odpowiedzi wskazuje, iż ponownie organ udostępnił informacje inne niż objęte wnioskiem. Skarżąca bowiem domaga się wprost wskazania jej sposobu sprawowania przez Gminę nadzoru nad realizacją konkretnej, określonej w zapytaniu umowy. Organ tymczasem informuje o podmiotach sprawujących nadzór nad mieniem gminnym.

Co do pytania numer 10 należy wyjaśnić, że nie można żądać udostępnienia informacji publicznej, która nie istnieje w momencie złożenia wniosku, czyli informacji przyszłej. Informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku, a więc odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy, do czynności dokonanych przez podmiot zobowiązany i tylko w takiej formie może być udostępniona. Natomiast sam wniosek nie może służyć wytworzeniu takiej informacji, tak więc wniosek zawierający pytania o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły, należy zakwalifikować jako niedotyczący informacji publicznej (por. np. wyroki WSA w Gdańsku z 5 października 2023 r., sygn. akt II SAB/Gd 172/23 i z 16 listopada 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 183/23). Odnosząc powyższe uwagi do dziesiątego punktu wniosku skarżącej wypada zauważyć, że organ nie odnosi się do tej części, w której skarżąca prosi o podanie planowanego terminu przeniesienia boiska oraz wysokości kosztów i źródeł, z jakich zostaną w przyszłości pokryte. O ile zatem informacje co do planów Gminy Andrespol w tym zakresie już istnieją i zostały utrwalone – organ winien je udostępnić. W przeciwnym razie winien poinformować skarżącą, że jej wniosek w tym zakresie nie dotyczy informacji publicznej.

W ocenie Sądu zarzuty skargi odnośnie informacji zawartych w punktach 8, 9 oraz 11 nie mogły zostać uznane za zasadne. Analiza treści wniosku oraz sformułowanej przez organ odpowiedzi wskazuje, że udostępnione w tych punktach informacje w sposób wyczerpujący odpowiadają na żądania zawarte w odpowiednich punktach wniosku skarżącej.

Zasadne zatem okazały się podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przez organ art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Organ bowiem w odpowiedzi na wniosek skarżącej nie udostępnił jej pełnych informacji w żadnym z terminów określonych w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Natomiast brak podstaw do uznania zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 16 u.d.i.p., który dotyczy odmowy udostępnienia informacji publicznej. Nie miał on bowiem zastosowania w kontrolowanej sprawie.

Za nieuzasadnione Sąd uznał także podnoszone przez skarżącą zarzuty naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych poprzez nieudostępnienie informacji skutkujące ograniczeniem konstytucyjnego prawa do informacji. Należy zwrócić uwagę na rozróżnienie między ograniczeniem prawa do informacji a regulacjami dotyczącymi trybu jej udostępniania. Zgodnie z art. 61 ust. 4 Konstytucji tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy. Przepis ten "nakłada na ustawodawcę zwykłego obowiązek wydania ustaw dotyczących trybu udzielania informacji, w taki sposób, aby poprzez uregulowanie kwestii o charakterze proceduralnym i organizacyjno-technicznym, realizacja prawa do informacji określonego w art. 61 Konstytucji, była wykonalna w praktyce" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 kwietnia 2015 r., K 14/13, OTK-A 2015/4/45). Kwestie te zostały uregulowane przez ustawodawcę w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Trybunał Konstytucyjny wskazuje, że "W świetle art. 61 Konstytucji zagadnienia zakresu materialnego i granic prawa do informacji z jednej strony, zaś trybu udzielania informacji z drugiej nie są tożsame. Prawo do informacji oraz jego zakres wyznaczają bowiem bezpośrednio same przepisy art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji oraz ustawy zwykłe doprecyzowujące te treści, a także ustawy o których mowa jest w art. 61 ust. 3 Konstytucji, a które wprowadzić mogą ograniczenia prawa do informacji w zakresie tam określonym. (...) Czym innym jest przy tym samo prawo do informacji publicznej oraz kwestia jego zakresu, czym innym zaś zagadnienie dostępu do dokumentów i korzystania z nich oraz wyznaczenie odpowiednich zasad regulujących te kwestie. Zakres prawa do informacji, wyznaczony jest - jak już była mowa - bezpośrednio przez art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji oraz ustawy zwykłe. Natomiast "tryb udzielania informacji", o którym jest mowa w art. 61 ust. 4 Konstytucji, to dyrektywy proceduralne, wskazujące sposób urzeczywistniania materialnej treści tego prawa." (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 września 2002 r., K 38/01, OTK-A 2002/5/59). W kontrolowanej sprawie możemy zatem mówić o naruszeniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, regulujących tryb i terminy udostępniania informacji.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. w punkcie 1 wyroku zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącej w zakresie punktów 1 – 7 oraz punktu 10; oddalił natomiast skargę w pozostałym zakresie (punkt 3 wyroku). Sąd ustalił, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie załatwienia wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Jednakże bezczynność ta, zdaniem Sądu, nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, wykazujących oczywisty brak poszanowania prawa dostępu do informacji publicznej i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Organ bowiem nie zignorował wniosku skarżącej, poinformował o opóźnieniu i jego przyczynach zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. a następnie odniósł się do żądania wniosku, choć nieprawidłowo, w terminie wynikającym z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W takim stanie faktycznym Sąd ocenił, iż organ dopuścił się bezczynności jednakże bez rażącego naruszenia prawa, o czym orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej Sąd orzekł w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

dc