Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 30/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant referent-stażysta Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005r sprawy ze skargi P. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę /-/ E. Kręcichwost - Durchowska /-/ B. Popowska /-/ E. Makosz – Frymus


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (DzU. Z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432 – dalej rozporządzenie) w związku z ustaleniami w protokole nr [...] z dnia [...] r. godz. 23:06 (karta pojazdu [...]) z kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej obciążył [...] S.A. karą pieniężną w wysokości 1.560 zł.

Uzasadniając wskazano, że stosownie do art. 64 ust. 1 prawa o ruchu drogowym przejazd pojazdami ponadnormatywnymi jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała. Kara została nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, co zostało wykazane w protokole (k. 5 akt administracyjnych) stanowiącym integralną część decyzji.

W przewidzianym ustawą terminie pełnomocnik [...] S.A. złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, wnosząc o uchylenie jej w całości oraz umorzenie postępowania. Podniesiono, że protokół nr [...], w oparciu o który wydał decyzję organ I instancji zawiera nieprawdziwe ustalenia. Wskazano, że [...] S.A. nie była przewoźnikiem, a kierowca pojazdu T. K. nie był pracownikiem Spółki. Zarzucono, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 28 kpa, poprzez bezpodstawne uznanie skarżącej spółki za stronę.

Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] (k. 27 akt administracyjnych) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając wskazano, iż zgodnie z art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych, pojazdów o których mowa w ust. 2 pkt 3 bez zezwolenia określonego przepisami prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu oraz za nieuiszczenie opłat, o których mowa w ust. 2 pkt 4 pobiera się kary pieniężne.

Stosownie do art. 40b ust. 1 ustawy o drogach publicznych osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego są uprawnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami prawa o ruchu drogowym. Art. 40b ust. 2 stanowi, że w razie przekroczenia dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiarów pojazdów, urzędy celne pobierają opłaty ustalone zgodnie z art. 13 ust. 4 i kary pieniężne ustalone zgodnie z art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z § 5 ust. 4 rozporządzenia dopuszczalny nacisk osi pojedynczej wynosi 100 kN. W przedmiotowej sprawie nacisk na drugą oś wyniósł w trakcie ważenia 109,69 kN, a więc o 9,69 więcej niż wynosi dopuszczalna norma. Stosownie do art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych, wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2a, określa załącznik do ustawy, wedle którego za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach gdzie dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 100 kN, dla osi pojedynczej ponad 105 kN do 115 kN, kara pieniężna wynosi 1.560 zł. Czynność ważenia została dokonana wagą samochodową posiadająca ważne świadectwo legalizacji z dnia 9 października 2001 r.

W odniesieniu do zarzutu nieważności wydanej decyzji, organ wskazał, że art. 61 § 3 kpa nie reguluje daty wszczęcia postępowania z urzędu. Za datę tę należy uznać pierwszą czynność w postępowaniu. Zauważono, że w rozpatrywanej sprawie czynnością taką było rozpoczęcie i przeprowadzenie procesu mierzenia i ważenia pojazdu przez organ celny, a w czynnościach tych uczestniczył kierowca pojazdu.

Wskazano, że dokumentem na podstawie, którego przewoźnik dokonuje międzynarodowego transportu drogowego jest koncesja, a jak wynika z posiadanych przez organ akt, koncesja (na podstawie, której dokonywano przewozu w niniejszym przypadku) nr [...] (k. 8 akt administracyjnych) została wydana firmie [...] S.A. na czas nieoznaczony dnia [...] r.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i podniesiono zarzut naruszenia przepisu art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych przez bezpodstawne wskazanie, że przewoźnikiem kontrolowanej przesyłki była [...] S.A., wskazując na 6 ust. 1 lit c Konwencji CMR , a także podniesiono "uchybienia proceduralne w postępowaniu organów celnych, ograniczające prawa strony".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadną.

Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.).

Bezspornym w sprawie jest, że [...] r. podczas kontroli ciągnika z naczepą nr rej. [...], należącego do firmy przewozowej [...] S.A. stwierdzono, że nacisk na drugą oś przekracza dopuszczalną normę, a organowi celnemu nie przedstawiono zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Należy podkreślić, że w odwołaniu nie sformułowano żadnych zarzutów odnośnie do przeprowadzonych pomiarów i wysokości kary. Natomiast zdaniem skarżącego – to nie [...] powinien być adresatem decyzji obciążającej karą, gdyż [...] nie był w tym przypadku przewoźnikiem. Argumentem wspierającym to stanowisko jest, zdaniem skarżącego treść listu przewozowego, normowana art. 6 Konwencji CMR. Sąd nie podziela tego poglądu.

Zgodnie z art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. 2000 Nr 71 poz. 838 ze zm.) za przejazd po drogach publicznych pojazdów o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, pobiera się kary pieniężne, których wysokość, zgodnie z art. 13 ust. 2b, określa załącznik do ustawy. Zgodnie z treścią tego załącznika, w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli pojazdu oraz w dniu wydania zaskarżonej decyzji, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, gdzie dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 100 kN, dla osi pojedynczej ponad 105 kN do 115 kN kara pieniężna wynosi 1.560 zł (pkt 5 podpunkt 1 lit. c załącznika do ustawy o drogach publicznych).

Z treści protokołu kontroli wynika, że przekroczony został nacisk na drugą oś, gdyż wynosił 109,69 kN (przy dopuszczalnym 100 kN). Wysokość naliczonej kary ustalona została z uwzględnieniem wyżej wskazanych wielkości przekroczenia oraz stawek kary pieniężnej wynikającej z treści załącznika do ustawy.

W niniejszej sprawie decyzja o nałożeniu kary została wydana w oparciu o wystarczający materiał dowodowy - prawidłowo przeprowadzoną kontrolę pojazdu, a w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji w sposób szczegółowy wyjaśniono, z jakich powodów argumenty podnoszone w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji nie mogły zostać uwzględnione.

Odnośnie do zarzutu skargi naruszenia art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych, w związku z art. 6 ust. 1 lit. c Konwencji CMR.(Dz.U. 62 Nr 49, poz. 238 ze zm.) zgodnie, z którym "list przewozowy powinien zawierać nazwę i adres przewoźnika", należy stwierdzić co następuje.

Z akt sprawy wynika, iż w trakcie kontroli kierowca samochodu okazał koncesję wystawioną [...] r. na \ [...] S.A., ul. [...], dla pojazdu marki [...] o nr rej. [...] (k. 8 akt administracyjnych). Koncesja ta została wydana na czas nieoznaczony, pod rządami ustawy z dnia 2 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego (Dz.U. Nr 106, poz. 677 ze zm. – dalej ustawa o warunkach), uchylonej z dniem 1 stycznia 2002 r. przez ustawę z 6 września 2001 o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) Koncesje i zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego, udzielone podmiotom gospodarczym przed dniem wejścia w życie ustawy o transporcie drogowym, zachowały moc ( art. 35 ust. 1 ustawy o warunkach). W myśl art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorca, który posiada licencję na wykonywanie transportu drogowego uznawany jest za przewoźnika drogowego. Ponieważ skarżący nie przedstawili dokumentu, z którego wynikałoby przeniesienie uprawnień z koncesji na inny podmiot, wobec tego wniosek, iż skarżący był przewoźnikiem jest trafny. Wskazania wymaga też, że w świetle obowiązujących przepisów, przewoźnik jest obowiązany użyć środków transportowych odpowiednich do danego przewozu (art. 3 ust. 2 prawa przewozowego), i może powierzać wykonanie przewozu innym przewoźnikom na całej przestrzeni przewozu lub jej części, jednakże ponosi odpowiedzialność za ich czynności jak za swoje własne (art. 5 prawa przewozowego).

W świetle powyższego nie powinno budzić wątpliwości, iż [...] S.A. słusznie wymierzono karę pieniężną za przejazd pojazdem ponadnormatywnym bez zezwolenia. Wobec wątpliwości strony skarżącej można też wskazać, na orzecznictwo sądowe, wyjaśniające, iż przewoźnikiem jest prowadzący przedsiębiorstwo (zakład przewozowy) na własny rachunek i może nim być osoba fizyczna lub prawna, działająca w tym charakterze faktycznie, bez względu na rodzaj tytułu prawnego (własność, użytkowanie, dzierżawa, leasing) - wyrok NSA z dn. 23.04.1999 r., sygn. II SA 1838/98). Co zaś tyczy się Konwencji CMR i unormowanej w niej treści listu przewozowego, to przekonywujące wyjaśnienia złożył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę. Konwencja reguluje warunki umowy międzynarodowego przewozu towarów, zaś uprawnienia i obowiązki publicznoprawne związane z tym przewozem – przepisy krajowe stron Konwencji, w tym wskazane wyżej.

W odniesieniu do podniesionego w odwołaniu zarzutu, iż kierowca nie był pracownikiem [...] S.A. należy wskazać, że zarówno osoba fizyczna, jak i przedsiębiorca zajmujący się przewozem towarów, ma obowiązek w zakresie prowadzonej działalności przestrzegać obowiązujących przepisów prawa, a z obowiązku tego nie zwalnia go wykonywanie transportu przez pracowników lub osoby, które w jego zastępstwie wykonują usługi przewozu. Wymierzenie kary było obligatoryjne, a odpowiedzialności z tytułu braku wymaganego zezwolenia nie można przenosić na osoby, które wykonują pracę kierowcy w przedsiębiorstwie lub na osoby, które zajmowały się załadunkiem pojazdu.

W odniesieniu do wszystkich zarzutów proceduralnych, należy wskazać, że Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, a organ odwoławczy prawidłowo wskazał i zakwalifikował podstawy prawne czynności kontrolnych i rozstrzygnięć.

Z wymienionych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), skarga podlega oddaleniu.

/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ B. Popowska /-/ E. Makosz-Frymus

KP/