Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 371/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 234 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 15, art. 138 pa. 1 pkt 1, art 10 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 17 września 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2024 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 marca 2024 roku znak KO.460.4.2024 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 12 marca 2024 r. znak: KO.460.4.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu odwołania A.S., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Sulejowa z 22 stycznia 2024 r. znak: OŚ.6331.2.2021.MN w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Z akt sprawy wynika, że pismem z 8 października 2020 r. A.S. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Piotrkowie Trybunalskim z prośbą o pomoc w następującej sprawie. Autor pisma wskazał, że 27 września 2019 r. nabył działkę rolną we wsi U. nr [...]. Na sąsiedniej działce nr [...] prowadzona była budowa domu jednorodzinnego przez B. i B. G1. W poprzek działek było obniżenie, niecka. Jesienią 2019 r. Państwo G. zniwelowali teren bezpośrednio przy domu wykorzystując ziemię z wykopanych fundamentów. Po tym terminie gromadzili ziemię z zewnątrz, formując wzniesienie. Gdy 8 września 2020 r. A.S. przybył na swoją działkę, działka sąsiadów została już zniwelowana. Do niwelowania działki użyto nawiezionej ziemi (gliny) z zewnątrz. Teren działki Państwa G. w najniższym punkcie został podniesiony o ok. 1 m. Ziemia tworząca skarpę zalega na jego działce. Państwo G. niwelując teren i spychając część ziemi na jego działkę działali bezprawnie, łamiąc prawo wodne.

Przy piśmie z 20 listopada 2020 r. PINB przekazał Burmistrzowi Sulejowa według właściwości pismo A. S. .

Po wszczęciu 31 grudnia 2021 r. postępowania administracyjnego, decyzją z 28 lutego 2022 r. Burmistrz Sulejowa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany niwelety terenu na działce nr [...] obręb [...], gmina [...].

W toku postępowania odwoławczego decyzją z 19 kwietnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające Burmistrz Sulejowa decyzją z 7 lutego 2023 r. odmówił nakazania przywrócenia stanu na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Decyzją z 11 maja 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim uchyliło zaskarżoną decyzją i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, argumentując że organ pierwszej instancji nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości czy okoliczności podnoszone przez A.S. spowodowały naruszenie stosunków wodnych ze szkodą dla jego działki.

Kontynuując postępowanie Burmistrz Sulejowa decyzją z 22 stycznia 2024 r., na podstawie art. 104 § 2 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 775 - dalej w skrócie "k.p.a.") w zw. z art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2023 r., poz. 1478 z późn.zm. - dalej w skrócie "Prawo wodne"), odmówił nakazania przywrócenia stanu na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany stanu wody na gruncie działki nr ew. [...], obr. [...] gm. S. stanowiącej własność B. i B. G1. . Według organu pierwszej instancji, właściciele gruntu B. i B. G1. nie zmienili kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na ich gruncie wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla gruntu sąsiedniego. Przyczyną problemów wodnych na gruncie w rozpatrywanym zakresie jest naturalne ukształtowanie terenu działki nr ew. [...] i działek sąsiednich, powodujące naturalny spływ wód opadowych i roztopowych do istniejącego wyrobiska (zagłębienia) na działce nr [...] . Woda w tym wyrobisku ze względu na naturalny brak możliwości odpływu stagnuje do momentu wsiąknięcia w grunt lub wyparowania. Zatem, w sprawie nie stwierdzono naruszenia art. 234 Prawa wodnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji A.S. stwierdził, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest sprzeczne z prawem wodnym i niszczy dobrosąsiedzkie stosunki. Jego zdaniem, sporządzona w toku postępowania wyjaśniającego opinia biegłego W.D. jest kłamliwa. Odwołujący 16 listopada 2023 r. zapoznał się w siedzibie organu z rzeczoną opinią, a następnie 23 listopada 2023 r. złożył pisemne uwagi do opinii oraz prośbę o powołanie drugiego biegłego. Biegły oparł swoją opinię na kłamstwach, a załączone fotografie dowodowe nie są związane z przedmiotem sprawy. Następnie w wydanej decyzji organ pierwszej instancji poinformował stronę, że 12 grudnia 2023 r. biegły przesłał pisemne stanowisko wobec zarzutów odwołującego. O piśmie biegłego odwołujący nie został poinformowany przed wydaniem decyzji. Do tej pory odwołujący nie zna treści tego pisma. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz powołał się na jego treść.

Autor odwołania podniósł również, że największym kłamstwem opinii a zarazem najważniejszym elementem całej sprawy jest podniesienie terenu działki (wg biegłego to 0-30 cm) oraz zmiana kierunku spływu wód. Cały teren działki sąsiadów jest podniesiony. Materiał dowodowy jaki został zgromadzony w organie odnośnie podniesienia terenu działki nie odpowiada temu z opinii biegłego 120 cm - 30 cm. Do odwołania strona załączyła fotografie obrazujące wielkość nawiezienia ziemi na działce P. G. Nadto, tematem przemilczanym w opinii i w uzasadnieniu decyzji Burmistrza jest sprawa spływu wód korytem drogi. Woda zawiera w swym składzie wszystkie brudy z terenu zlewni. Woda ta spływa na działkę odwołującego ciekiem o szerokości 30 cm w miejsce gdzie uprawia rośliny przeznaczone na żywność bezpośrednią dla ludzi. Przed podniesieniem tego terenu woda ta była filtrowana na terenie niewykorzystywanym rolniczo pasem 40 m. Odwołujący podkreślił także, że przy jego działce jest szambo ekologiczne ale 2 m wyżej od poziomu jego działki.

A.S. wyjaśnił, że przed podniesieniem terenu działki nr [...] zagłębienie terenu istniejące obecnie na jego działce rozciągało się na tej samej głębokości (poziomie) przez działkę P. G. (120-130 cm tyle wynosi warstwa nawiezionej ziemi) na długości jeszcze 4,0 m i dopiero na tej odległości teren się podnosił w kierunku drogi gminnej. Przez podniesienie poziomu działki P. G. nastąpiło zmniejszenie powierzchni rozlewiska na niekorzyść działki odwołującego. To tak jakby ktoś zasypał część stawu.

W piśmie z 11 lutego 2024 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania A.S. ponownie wskazał, że nie zgadza się z decyzją z 22 stycznia 2024 r. i wniósł o jej uchylenie.

Powołaną na wstępie decyzją z 12 marca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu odwołania A.S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Motywując wydane rozstrzygnięcie Kolegium przytoczyło art. 234 Prawa wodnego, a następnie wyjaśniło, że w sprawie prowadzonej w tym trybie konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności czy i jakie konkretnie czynności zostały wykonane przez właścicieli nieruchomości, z którymi skarżący wiąże zmianę stanu wody na gruncie. Następnie konieczne jest zbadanie, jak stosunki wodne kształtowały się przed wykonaniem określonych działań przez tych właścicieli oraz po wykonaniu tych czynności. Tylko ustalenie tych dwóch wartości pozwala na ocenę, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Podkreślić przy tym należy, że sama zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia jeszcze do tego, aby organ nałożył obowiązki wynikające z powołanego wyżej przepisu, bowiem potencjalne zagrożenie powstania szkody nie spełnia jeszcze przesłanki odpowiedzialności właściciela nieruchomości gruntowej. Konieczne jest zatem stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy tą zmianą, a szkodą na sąsiedniej nieruchomości, a więc dopiero zaistnienie wszystkich określonych w art. 234 ust. 3 Prawa wodnego przesłanek stwarza po stronie organu obowiązek wydania nakazu, o którym mowa w tym przepisie. W sytuacji, gdy postępowanie wyjaśniające prowadzi do wniosku, że brak jest związku przyczynowo - skutkowego między zmianą stosunków wodnych a powstaniem szkody na gruntach sąsiednich, należy wydać decyzję odmowną.

Jak podkreśliło następnie Kolegium z ustaleń organu I instancji wynika, że stronami w sprawie są A.S. i W. S. (właściciele dz. nr ew. [...] ) oraz B. G. i B. G1. (właściciele działki nr ew. [...] ).

W rozpatrywanej sprawie istotne było ustalenie, czy działania właścicieli działki nr ew. [...] rzeczywiście spowodowały zmianę stanu wody na ich gruncie, czy też nie, a jeśli tak, to czy zmiany te szkodliwie oddziałują na grunt stanowiący działkę nr ew. [...] .

Co do zakresu żądania wnioskodawca nie zgłaszał w toku postępowania żadnych dodatkowych żądań i zastrzeżeń. Podczas oględzin przeprowadzonych z udziałem biegłego 17 sierpnia 2023 r. stwierdzono, że działka [...] jest zalewana na bieżąco przez wody pochodzące z płukania filtrów ze stacji uzdatniania wody. Wody te stagnują na działce ze względu na brak możliwości odpływu, jednak zgodnie z informacją zawartą w tym protokole "sprawa zalania działki ze stacji uzdatniania wody zostanie załatwiona w odrębnym postępowaniu - zostanie wypłacone odszkodowanie.

Rozpatrując sprawę i dokonując oceny zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, że stanowisko organu I instancji, w świetle unormowania art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Materiał dowodowy w sprawie stanowią:

- protokoły z oględzin działek (z 28 grudnia 2021 r., 1 lutego 2022 r., 15 czerwca 2022 r., 17 sierpnia 2023 r.),

- protokoły z przesłuchania świadków (właścicieli działki nr ew. [...]),

- opinia geodety uprawnionego W.C. z 11 października 2023 r.,

- opinia biegłego W.D. z listopada 2023 r.,

- opinia hydrogeologiczna z października 2023 r.

Z protokołu oględzin przeprowadzonych 28 grudnia 2021 r. wynika, że nieruchomość należąca do A.S. oraz W.S. stanowi pole uprawne. W odległości ok. 20 m od drogi teren ulega naturalnemu pochyleniu tworząc nieckę. Na wysokości domu Państwa G. teren ukształtowany jest na równi z działką sąsiednią. Przy ogrodzeniu Państwa G. , od strony nieruchomości A. S. (na wysokości naturalnego obniżenia terenu) znajduje się skarpa o wys. ok. 1 m, co może wskazywać na wyrównanie terenu i jego podwyższenie przez Państwa G. A.S. podczas wizji w terenie stwierdził, że sąsiad podniósł teren swojej nieruchomości i wyrównał naturalne zagłębienie terenu. Wcześniej wody opadowe "stały" na części działki A. S. oraz w części działki Państwa G. . Po wyrównaniu i podwyższeniu działki nr [...]wody opadowe zalegają tylko w niecce znajdującej się na nieruchomości nr [...] .

W protokole z oględzin przeprowadzonych 1 lutego 2022 r. wskazano, iż na działce A.S. brak widocznego na mapie rowu melioracyjnego. Właściciel nieruchomości twierdzi, iż nabył taki stan i żadnego rowu nie zasypywał. Państwo G. stwierdzili, iż wyrównali teren swojej nieruchomości i nawieźli 3 przyczepy ziemi. Woda z dachu budynku odprowadzana jest rynnami na ich posesję. A.S. podczas oględzin stwierdził, iż przed wyrównaniem działki sąsiadów woda z nieruchomości nr [...] była odprowadzana w stronę jego nieruchomości - w naturalne zagłębienie terenu, które na mapie ew. zaznaczone jest jako W - wody stojące. Po podwyższeniu i wyrównaniu działki nr [...]woda odprowadzana jest w kierunku drogi. A.S. oczekuje, by sąsiad usunął skarpę z nieruchomości nr [...] , która powstała wzdłuż ogrodzenia działki nr [...]. Państwo G. stwierdzili, iż podnieśli teren o ok. 10 cm.

Z oględzin przeprowadzonych 15 czerwca 2022 r. wynika, że działka nr [...]należąca do B.G. i B.G1 zabudowana jest domem jednorodzinnym. Wody opadowe z dachu odprowadzane są rynnami na nieutwardzoną powierzchnię działki. Dom posadowiony jest na wschodniej części działki. Od domu, w kierunku wewnętrznej drogi gminnej teren pochylony pod kątem max. 20°. Nieruchomość ogrodzona płotem z siatki z podmurówką z płyt betonowych. Słupki ogrodzenia zabetonowane. Działka nr [...] należąca do A.S. i W.S. stanowi pole uprawne obsiane rzepakiem ozimym. Przy granicy działek nr [...] i nr [...]jest skarpa porośnięta chwastami w pasie ok. 1,5 do 2 m. Różnica w wysokości terenu pomiędzy dwiema działkami w najniższym punkcie działki nr [...] wynosi 1,2 m. Wzdłuż działki nr [...] od drogi asfaltowej ul. [...] biegnie wewnętrzna droga gminna nieutwardzona z naturalnym spadkiem od ul. [...] w kierunku wschodnim (do dz. nr [...]). Działka nr [...] posiada nierównomierne ukształtowanie terenu. Podczas oględzin nie stwierdzono zastoin wodnych. Pan G. oświadczył, iż ogrodzenie swojej nieruchomości wybudował w odległości ok. 20 cm od granicy (granica północna od strony dz. nr [...]) oraz od strony wewnętrznej drogi gminnej (kierunek południowy) ok. 50 cm od granicy - płot w całości znajduje się na nieruchomości B.i B. G1.. A.S. oświadczył, że ogrodzenie od strony północnej (granicznej) usytuowane jest w granicy nieruchomości. Podniósł, że podczas ulewnych deszczy woda opadowa z sąsiednich działek spływała przez działkę Państwa G. na działkę skarżącego, po podniesieniu terenu oraz postawieniu ogrodzenia przez P. G. wody opadowe płyną wewnętrzną drogą gminną na działkę nr [...] . Podniesienie działki [...] spowodowało zmianę kierunku odpływu wód, jednak A. S. nie potrafi wskazać jaką powoduje szkodę dla sąsiednich działek.

W trakcie oględzin przeprowadzonych 17 sierpnia 2023 r. z udziałem biegłego W.D. oraz geodety W.C. , A.S. wskazał, iż przed osadzeniem się Pana G. woda opadowa z działek przyległych od strony południowej spływała do jego działki całą szerokością wyrobiska po działce Pana G. Przed październikiem 2020 r. Pan G. gromadził ziemię z zewnątrz przez okres ok. 1 roku, a następnie przed 8 października 2020 r. rozgarnął zgromadzoną ziemię co podniosło poziom działki nr [...] od strony południowej o ok. 30 cm, a od strony działki A. S. w najniższym punkcie 1,20 m. Skarpę (od strony jego działki) P. G. usytuował na działce A. S. szerokością do 2 m. Obecnie woda spływa z sąsiednich działek na drogę gminną za ogrodzeniem działki w najniższym punkcie i tworzy rów, którym spływa woda. W okresie nadmiaru wody tworzy zastoisko, którego poprzednio nie było. Powyższą działkę A. S. nabył pod koniec września 2019 r., na działce nie było rowów, strona nie zakopywała żadnych rowów oraz nie niwelowała terenu.

B. G. podał natomiast, iż nawiózł 3 wywrotki ziemi, a ziemia z wykopów posłużyła do wyrównania terenu po budowie. Zdaniem Pana G. , nie zmieniło to kierunku oraz natężenia spływu wód opadowych. Działkę nr [...] podniósł o ok. 30 cm. Na działce nr [...] nie było żadnego leja. Skarpa, która jest granicą między działkami nr [...] i [...], jest skarpą naturalną, która istniała w momencie zakupu działki. Twierdzenie A. S. , że wody opadowe z drogi gminnej spływały na jego działkę po całej szerokości działki P. G. jest nieprawdziwe, gdyż naturalny spadek terenu jego działki jest delikatnie skierowany w stronę południową czyli w kierunku drogi gminnej, a więc woda nie mogła płynąć pod górkę.

W toku postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji przesłuchał świadków.

Z protokołu przesłuchania świadka S.Z. z 12 sierpnia 2022 r. wynika, że świadek nie pamięta dokładnie kiedy Państwo G. zaczęli budowę domu (ok. 3 lata temu). Nie widział, aby ziemia z zewnątrz była dowożona na działkę Państwa G. . Uważa, że najprawdopodobniej teren został podrównany ziemią pozyskaną z wykopów fundamentów. Działania Państwa G. nie zaburzyły stosunków wodnych - nie ma wiedzy na temat spływu wód opadowych. Jego zdaniem, wody opadowe zarówno przed działaniami na działce Państwa G. , jak i po, spływały tak samo. Kierunek spływu wód nie zmienił się. Odkąd świadek pamięta zawsze wody opadowe płynęły drogą na działkę nr [...] .

Z protokołu przesłuchania E.Z. wynika natomiast, że świadek nie pamięta kiedy Państwo G. zaczęli budowę domu i wszystkie prace z tym związane na działce nr [...]. Świadek nie widział aby ziemia z zewnątrz była nawożona. Ukształtowanie terenu nie zmieniło się. Świadek nie zna się na spływie wód opadowych i nie wie czy spływ się zmienił czy nie.

Zdaniem Kolegium, przesądzające znaczenie dla spornego postępowania ma opinia biegłego W.D. z listopada 2023 r. Została ona sporządzona w oparciu o akta postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie udostępnione przez Urząd Gminy w S., protokół z oględzin spornych nieruchomości z 17 sierpnia 2023 r., dokumentację fotograficzną wykonaną w dniu oględzin, dokumentację geodezyjną (pomiary aktualizacyjne) wykonane przez uprawnionego geodetę z 17 sierpnia 2023 r. i 6 października 2023 r., pozyskane mapy z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Piotrkowie Tryb., literaturę fachową, własną wiedzę i doświadczenie wykonującego ekspertyzę.

Powyższa opinia wykazała, że nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie w rozumieniu art. 234 Prawa wodnego, tj. właściciele działki nr [...] obręb [...] nie wykonali na swojej działce prac, które naruszyły stan wody na tej działce ze szkodą dla działki sąsiedniej nr [...] obręb [...].

Biegły ustalił stan pierwotny gruntów oraz stan obecny, na podstawie mapy sytuacyjno-wysokościowej z 30 grudnia 2011 r. (zał. nr 5 do opinii), mapy do celów projektowych z 27 listopada 2018 r. (zał. nr 6 do opinii), mapy porównania z terenem z 14 listopada 2023 r. (zał. nr 7 do opinii) pozyskanych z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Piotrkowie Trybunalskim oraz aktualizacji mapy sytuacyjno-wysokościowej wykonanej przez geodetę (zał. nr 2 do opinii), stwierdzając, iż spływ wód opadowych i roztopowych z dz. nr [...] oraz terenów sąsiednich dz. nr [...] , [...],[...] i [...],[...] następuje w kierunku dz. nr [...] , a w szczególności do istniejącego na działce zaniżenia (wyrobiska).

W sprawie nie można zgodzić się z odwołującym, że opinia biegłego W.D. jest "kłamliwa". Dokonując analizy mapy z 30 grudnia 2011 r. należy stwierdzić, iż na działce nr [...]rzędne terenu przy granicy z działką nr [...] wynoszą 193,0 m n.p.t. w jej zachodniej części, przez 191,5 m n.p.t. do 191,8 m n.p.t. w jej wschodniej części. W środkowej części działki rzędna wynosi 192,1 m n.p.t. Natomiast rzędne na działce nr [...] na wysokości działki nr [...] wynoszą 193,1 m n.p.t., 190,8 m n.p.t. po 192,2 m n.p.t. w północnej części działki.

Na mapie z 27 listopada 2018 r. na działce nr [...]rzędne kształtują się w jej zachodniej części 193,0 m n.p.t. (przy granicy z działką nr [...] ) przez 192,9 i 192,7 m n.p.t., po czym w stronę wschodnią ulegają zmniejszeniu i wynoszą 192,2, 192,1, 191,9 i 192,0 m n.p.t.

Zaś na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] rzędne kształtują się od zachodu 193,2, 193,2, 191,9 i 191,6 m n.p.t. Najniżej położony teren na tej działce ma rzędne 190,1 m n.p.m. Znajdują się one na obszarze oznaczonym na mapie jako wody (W).

Należy wobec tego zgodzić się z biegłym co do przedstawionych na mapie stanowiącej załącznik nr 2 do opinii pierwotnych kierunków spływu wód opadowych na działkach nr [...]i [...]. Różnica w ukształtowaniu terenu między spornymi działkami w najniżej położonym punkcie na działce nr [...] (190,1 m n.p.t.) i najniżej położonym punkcie na działce nr [...](191,6 m n.p.t.) wynosiła 1,5 m. Pierwotne ukształtowanie terenu i występowanie na działce nr [...] niecki potwierdzają wydruki map z geoportalu powiatu piotrkowskiego, których dane pochodzą z pomiarów LIDAR (rok danych 2018).

W wyniku prac dokonanych przez B. i B. G. na działce nr [...](niwelacja terenu działki po zakończonej budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego) dokonano podwyższenia terenu tej działki w jej północno-zachodniej części graniczącej z działką nr [...] i działką drogową nr [...] podnosząc ją od 0,00 m do 30 cm.

Obecne kierunki spływu wód opadowych na działkach nr [...]i [...]obrazuje aktualizacja mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 w zakresie punktów wysokościowych sporządzona 11 października 2023 r. przez geodetę uprawnionego W.C. Jak wynika z pomiarów geodezyjnych wykonanych przez geodetę W.C. rzędne terenu działki nr [...] przy granicy z działką nr [...] wynoszą od strony zachodniej do drogi 192,92, 192,59, 192,38, 192,31, 191,90, 191,91 191,88, 191,83, 192,02 m n.p.t. Natomiast na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] wynoszą 191,78, 191,59, 191,72, 191,78 m n.p.t. i czym dalej na północ rzędne terenu ulegają zmniejszeniu do 190,93 i 190,86 m n.p.t.

Analiza podkładów mapowych przed zgłoszeniem szkody i aktualnych podkładów mapowych wskazują jednoznacznie, że właściciele działki nr [...] dokonali niwelacji terenu swojej działki w jej północno-zachodniej części graniczącej z działką nr [...] i działką drogową nr [...] podnosząc ją od 0,00 m do 30 cm.

Organ odwoławczy porównując treść mapy zasadniczej otrzymanej z zasobu geodezyjnego oraz mapy sporządzonej w wyniku pomiarów stwierdził, że naturalne ukształtowanie terenu powoduje spływ wody powierzchniowej ze wszystkich kierunków do istniejącej niecki na działce nr [...] . W ocenie Kolegium, należy zgodzić się z biegłym W.D. , że w wyniku przeprowadzonych prac ziemnych - niwelacji terenu i podniesienia terenu działki nr [...]nie uległ zmianie pierwotny kierunek spływu wód z działki nr [...].

Z opinii biegłego wynika, iż również wody opadowe z działki nr [...] z zachodniej jej części płyną na wschód w kierunku do istniejącego zaniżenia (wyrobiska), z zabudowanej, wschodniej części działki z kierunku wschodniego ku zachodniemu do istniejącego zaniżenia (wyrobiska), w północnej części działki w kierunku południowym do istniejącego zaniżenia (wyrobiska), w południowej części od strony działek nr [...], [...] i [...] z kierunku południowego w kierunku północnym do istniejącego zaniżenia (wyrobiska).

Aktualnie kierunek i natężenie spływu wód po wykonanych pracach niwelacyjnych na działce nr [...]nie uległ zmianie. W wyniku przeprowadzonych prac ziemnych (niwelacji terenu i podniesienia terenu działki nr [...]od 0,00 m do 0,30 m) nie uległ zmianie pierwotny kierunek spływu wód z działki nr [...]. Wody opadowe tak jak do tej pory spływają z działki nr [...]w kierunku drogi wewnętrznej działki nr [...], z której wpływają na działkę nr [...] i gromadzą się w istniejącym zagłębieniu (wyrobisku). Z tego też względu - w ocenie organu - A.S. nie poniósł żadnych strat, gdyż wody opadowe przed wykonaniem robót niwelacyjnych i po tych robotach gromadzą się w tym samym miejscu - istniejącym wyrobisku na działce nr [...] .

Wbrew temu - co wskazuje odwołujący - biegły odniósł się do kwestii wód płynących drogą wskazując, iż naturalny spadek terenu następuje z kierunku południowego w kierunku północnym, w kierunku istniejącego zaniżenia (wyrobiska) na działce nr [...] .

Kwestia spływu wód z terenu zlewni, zgodnie z informacjami zawartymi w protokole, będzie przedmiotem odrębnego postępowania. Również kwestia zanieczyszczenia wody z popłuczyn filtrów w związku z pracami remontowymi ujęcia wody oraz istnienie szamba ekologicznego przy działce skarżącego nie ma znaczenia dla tej sprawy.

W rozpatrywanej sprawie Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że przyczyną problemów wodnych na działce nr [...] jest naturalne ukształtowanie terenu i działek sąsiednich, powodujące naturalny spływ wód opadowych i roztopowych do istniejącego wyrobiska (zagłębienia) na działce nr [...] . Woda w tym wyrobisku ze względu na naturalny brak możliwości odpływu stagnuje do momentu wsiąknięcia w grunt lub wyparowania. Dla udokumentowania podłoża gruntowego spornych działek została opracowana opinia hydrogeologiczna z charakterystyką warunków hydrogeologicznych przez geologa uprawnionego. Wynika z niej, iż grunt w wyrobisku jest gliniasty. Na podstawie wykonanych odwiertów, ustalono, że od głębokości 0,3 metra od poziomu terenu do 2,0 m występuje glina (grunt bardzo słabo przepuszczalny).

Kolegium podkreśliło, że w sprawach dotyczących naruszenia stosunków wodnych na gruncie opinia biegłego jest podstawowym dowodem. W rozpatrywanej sprawie opinia biegłego W.D. zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno podstawy opinii, sposób motywowania wyrażonego w niej stanowiska, poparty pomiarami, pozwalają na dokonanie niebudzących wątpliwości ustaleń stanu faktycznego. Opinia biegłego jest kompletna, spójna, rzetelna. Przedstawiono w niej stan istniejący, ustalenia i wnioski. Biegły przeprowadził oględziny na przedmiotowych nieruchomościach oraz wykonał dokumentację fotograficzną stanowiącą załącznik do opinii. Opinia jest jasna w zakresie poczynionych ustaleń co do stanu pierwotnego wód, ustalonego naturalnego kierunku spływu wód. Zawarte w opinii wnioski są klarowne, jednoznaczne, logiczne i wynikają z zebranego materiału dowodowego. Opinia oprócz części tekstowej zawiera również załączniki graficzne w tym mapę przedstawiającą rzędne terenu i naturalny kierunek spływu wód.

Prawidłowo więc organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie o ekspertyzę wykonaną przez biegłego W.D. .

Zdaniem Kolegium, nie ma racji odwołujący zarzucając biegłemu podanie nieprawdy co do wielkości podniesienia terenu. Wielkość podniesienia terenu przez właścicieli działki nr [...]jest czym innym niż różnica wysokości terenu między najniżej położonym punktem działki nr [...] i działką nr [...]. W protokole z oględzin terenu dokonanych przez organ 15 czerwca 2022 r. wskazano, że "różnica w wysokości terenu pomiędzy dwiema działkami w najniższym punkcie działki [...]wynosi 1,2 m". Natomiast biegły w swojej opinii wskazał, że B. i B. G. właściciele dz. nr [...]podczas prac ziemnych niwelacyjnych terenu działki po zakończonej budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego dokonali niwelacji terenu swojej działki w jej północno-zachodniej części graniczącej z działką nr [...] i działką drogową nr [...] podnosząc ją od 0,00 m do 30 cm. Przy czym, jak wyżej wskazano na podstawie analizy map, różnica w terenie między ww. działkami istniała już przed nawiezieniem ziemi i dokonaną niwelacją terenu przez właścicieli działki nr [...].

Nadto Kolegium stwierdziło, że biegły wobec uwag odwołującego, odniósł się do nich w piśmie z 14 grudnia 2023 r. Co prawda organ I instancji nie zapoznał skarżącego z odpowiedzią biegłego, lecz zacytował jej zasadnicze elementy w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na poczynione w sprawie kompleksowe wyjaśnienia, żądanie odwołującego powołania kolejnego biegłego jest zbędne i zmierza jedynie do przedłużenia postępowania administracyjnego. Jeżeli odwołujący nie zgadza się z twierdzeniami biegłego, miał możliwość przedstawienia kontropinii, sporządzonej przez osobę uprawnioną, bądź też innych dowodów, które podważyłyby stanowisko biegłego. Bez stosownego przeciwdowodu, np. w postaci kontropinii sporządzonej przez osobę posiadającą wiadomości specjalne, nie jest możliwe kwestionowanie ustaleń przyjętych na podstawie opinii sporządzonej przez biegłych.

Sam fakt odmiennej oceny rozpatrywanych w toku postępowania kwestii oraz podważanie prawidłowości opinii nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że zaskarżona decyzja oparta na ustaleniach zawartych w opinii biegłych jest wadliwa. Fakt braku zmian stanu wody na gruncie oparty jest na pełnej i wszechstronnej opinii biegłego, co stanowi wystarczający materiał dowodowy dla wydania w sprawie decyzji administracyjnej.

W tych stanie rzeczy Kolegium, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.S. reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, podnosząc zarzuty:

1. dokonania nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego poprzez uznanie, jakoby właściciele działki nr ew. [...] nie dokonali zmiany stosunków wodnych, powodujących szkodliwy wpływ dla nieruchomości sąsiedniej - działki nr [...] , podczas gdy z oględzin działek jednoznacznie wynika, iż właściciele działki nr [...]Państwo G. oświadczyli, iż nawieźli 3 przyczepy ziemi oraz wyrównali teren nieruchomości, przy ogrodzeniu działki Państwa G. znajduje się skarpa o wysokości ok. 1 metra, co może wskazywać na wyrównanie terenu oraz jego podwyższenie, czego skutkiem jest różnica wysokości terenu między działką nr [...] i [...], która obecnie w najniższym punkcie wynosi ok. 1,2 m;

2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 17 § 3 (powinno być art. 107 § 3 k.p.a., polegające na:

- niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz oparcie ustaleń w sprawie o dowolnie rozpatrzony materiał dowodowy, potraktowany instrumentalnie, celem uzyskania wyniku zbieżnego z treścią decyzji I instancji, polegające m.in. na: pominięciu wyjaśnienia kwestii, że naturalne ukształtowanie terenu działki nr [...] dotychczas nie przyczyniało się do tworzenia zastoisk wodnych, zaś ukształtowanie terenu działki nr [...]przed dokonaniem przez właścicieli tejże działki nawiezienia ziemi oraz wyrównania terenu, nie przyczyniało się do naruszenia stosunków wodnych, tj. spowodowania nadmiernego zalania działki nr [...] ;

- braku zbadania przez organ II instancji, a wcześniej także organ I instancji możliwości wpływu podniesienia gruntów na zalanie terenów należących do skarżącego, braku zgromadzenia wyczerpującego i kompletnego materiału dowodowego, nie dokonując dodatkowych oględzin w okresach zwiększonej intensywności opadów;

- błędnym przyjęciu za biegłym, że właściciele działki nr [...]nie doprowadzili do zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na ich gruncie wód, a także że nie odprowadzali oni wód opadowych na grunty sąsiednie, w tym w szczególności na działkę nr [...] ;

- braku wyjaśnienia, skąd pojawia się wzrost poziomu wody na działkach stanowiących własność skarżącego, przez przyjęcie w pełni za prawidłową treści opinii sporządzonej przez biegłego;

- bezrefleksyjnym przyjęciu przez organ II instancji prawidłowości stanowiska organu I instancji, opartego w znacznym stopniu na sporządzonej przez biegłego opinii skupiającej się na "naturalnym ukształtowaniu powierzchni terenu działki nr [...] , podczas gdy dotychczas, tj. przed dokonaniem przez właścicieli działki nr [...]nawiezienia ziemi oraz wyrównania terenu, naturalne ukształtowanie terenu działki nr [...] nie przyczyniało się do wzrostu poziomu wód na tej działce;

- braku ustalenia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy nawiezieniem ziemi na działkę nr [...]a zalewaniem działki nr [...] ;

- błędnym przyjęciu, że nie doszło do zmian w zakresie stosunków wodnych tj. w odpływie wody powstałych na gruncie stanowiącym własność B. oraz B. G. , co skutkowało sprzecznym z prawem przyjęciem, że nie ciąży na nich obowiązek usunięcia przeszkód w sytuacji, kiedy to niewątpliwie doszło do nawiezienia ziemi na działce nr [...], co przyczyniło się do wzrostu poziomu wody opadowej na sąsiednich nieruchomościach;

b) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a w szczególności uniemożliwienie zapoznania się z nowym materiałem dowodowym, tj. opinią uzupełniającą biegłego W.D. ;

c) art. 15 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, a to poprzez ograniczenie się do kontroli legalności decyzji organu I instancji, zamiast ponownego zbadania sprawy w całości;

d) art. 79a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewskazanie przesłanek, które mogą skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony;

e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Burmistrza Sulejowa z 22 stycznia 2024 r. w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

3. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 234 ust. 3 Prawa wodnego poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie odmowę nakazania właścicielom działki nr [...]przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w sytuacji, gdy spowodowane przez właścicieli owej działki zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Postanowieniem z 18 czerwca 2024 r. Sąd oddalił wniosek organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i skierował sprawę do rozpoznania w trybie zwykłym na rozprawę.

Na rozprawie 17 września 2024 r. skarżący wraz ze swoim pełnomocnikiem poparli skargę. Uczestnicy postępowania B.G1 i B. G. wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli z punktu widzenia legalności A.S. uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Sulejowa odmawiającą nakazania przywrócenia stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Problematyka zmian stanu wody na gruncie unormowana została przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1478). Zgodnie z art. 234 ust. 1 Prawa wodnego, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 234 ust. 2 Prawa wodnego). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (art. 234 ust. 3 Prawa wodnego). Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt (art. 234 ust. 5 Prawa wodnego).

Z przytoczonego wyżej unormowania jasno wynika, że warunkiem wydania przez organ decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, jest ustalenie w toku postępowania wyjaśniającego, że doszło do zmiany stanu wody na gruncie i zmiana ta wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie. Zwrot normatywny "zmiana ta wpływ" wskazuje, że zarówno zmiana jak i jej szkodliwy wpływ powinny realnie wystąpić. Gdyby ustawodawca miał zamiar objąć powyższą regulacją także stany faktyczne, w których doszło do zmiany stanu wody na gruncie, a nie wystąpiło szkodliwe odziaływanie tej zmiany na grunt sąsiedni (szkoda rzeczywista), to wskazałby to wyraźnie w przepisie, posługując się np. trybem przypuszczającym: "mogą szkodliwie wpływać".

W orzecznictwie sądów administracyjnych, wypracowanym na tle art. 234 Prawa wodnego, które Sąd w pełni podziela, wskazuje się na konieczność badania związku pomiędzy zmianą stanu wody a szkodą (szkodliwym oddziaływaniem) na gruncie sąsiednim. Stosuje się w tym przypadku konstrukcję związku przyczynowo -skutkowego, który w sprawach z zakresu stosunków wodnych dotyczy nie tylko określonych działań ludzkich i ich skutków, ale zaistnienia określonych zjawisk przyrodniczych (zmiana stanu wody - np. kierunku lub intensywności spływu, zalanie gruntu, podtopienie budynku itp.). Nieuprawnione jest badanie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy zdarzeniami, z których jedno nastąpiło, a drugie jeszcze nie nastąpiło. Tym bardziej nie jest dopuszczalne badanie związku przyczynowo -skutkowego między zdarzeniami, o których mowa w art. 234 ust. 1 Prawa wodnego, gdy brak podstaw do przyjęcia, że którekolwiek z tych zdarzeń nastąpiło i wypowiadać się w oparciu o ten przepis o ewentualnych, tylko hipotetycznych następstwach mogących, ale nie muszących wystąpić w przyszłości zmianach w stosunkach wodnych spowodowanych wykonanymi robotami budowlanymi. W takim przypadku nie można w ogóle mówić o przyczynie i skutku. Stanowisko w kwestii wykładni przepisu art. 234 ust. 3 Prawa wodnego znajduje potwierdzenie w orzeczeniach sądów administracyjnych, wydanych w zdecydowanej większości na tle art. 29 ust. 3 nieobowiązującej już ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, które pozostają nadal aktualne, ponieważ przepis art. 234 ust. 3 Prawa wodnego jest niemal dosłownym powtórzeniem tego unormowania. W wyrokach z 17 stycznia 2017 r., II OSK 1035/15 oraz z 17 października 2017 r., II OSK 248/16 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jednoznacznie, że z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego wynika kompetencja organu do nałożenia na właściciela gruntu obowiązków o charakterze naprawczym, a więc przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom, co dotyczy szkód już powstałych, a nie tych, jakie mogą powstać w przyszłości. Przepis ten może zostać zastosowany jedynie, jeżeli spowodowane już przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. W tym duchu wypowiedział się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 lipca 2017 r., II OSK 2795/15 (Lex nr 2342647) wskazując, że organy nie są zobligowane do ustalania ani też badania, czy i na ile prawdopodobne jest wystąpienie szkód w przyszłości oraz jakiego rodzaju będą to szkody. Organy powinny zbadać, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości, powodującym zmiany w stosunkach wodnych, a stwierdzoną szkodą na innych gruntach istnieje związek przyczynowo - skutkowy. Powyższe stanowisko co do wykładni art. 234 ust. 3 Prawa wodnego znalazło w pełni potwierdzenie w wydanych już pod rządami nowej ustawy Prawo wodne wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2021 r., III OSK 530/21; 1 czerwca 2022 r., III OSK 5094/21; 6 lutego 2024 r., III OSK 3406/23, 14 grudnia 2023 r., III OSK 2947/23; 8 listopada 2023 r., III OSK 2582/21; 7 kwietnia 2022 r., III OSK 4782/21, 26 sierpnia 2020 r., II OSK 1002/20 (dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

A zatem, dla zastosowania art. 234 ust. 3 Prawa wodnego niezbędne jest zaistnienie łącznie dwóch przesłanek, zdarzeń wywołanych przez właścicieli gruntu, powodujących zmianę naturalnych stosunków wodnych oraz skutków w postaci szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie. Prowadzone przez organy postępowanie wyjaśniające ma wykazać, czy zmiana nastąpiła oraz czy miała ona wpływ na panujące na gruncie stosunki wodne. Konieczne jest także ustalenie, czy zaistniała zmiana pozostaje w związku przyczynowo - skutkowym z powstałą na sąsiednim gruncie szkodą.

W sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy - jak twierdzi skarżący - B. i B. G1. współwłaściciele działki nr [...] poprzez nawiezienie ziemi na swoją działkę i zniwelowanie jej terenu (wyrównanie) spowodowali zmianę stanu wody na gruncie, która szkodliwie oddziałuje na grunt sąsiedni (działkę nr [...] ) stanowiący współwłasność skarżącego A.S. i jego żony W.S. , czy też - jak twierdzi organ - nawiezienie ziemi i niwelacja terenu działki nr [...] przez sąsiadów skarżącego nie spowodowała zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki A.S., ponieważ wody opadowe i roztopowe przed wykonaniem robót niwelacyjnych i po tych robotach gromadzą się w tym samym miejscu - istniejącym wyrobisku na działce nr [...]. Naturalny spadek terenu następuje z kierunku południowego w kierunku północnym, do istniejącego wyrobiska na działce nr [...] .

Sąd po szczegółowej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego przyznał w tym sporze rację organowi.

W przekonaniu Sądu, w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym celu zebrały kompletny materiał dowodowy, który poddały następnie wnikliwej i wszechstronnej ocenie, ustalając na jego podstawie niewadliwy stan faktyczny sprawy stanowiący dostateczną podstawę do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji z 22 stycznia 2024 r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją z 12 marca 2024 r. Chybione są tym samym podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W sprawie niespornym jest, że współwłaścicielami działki nr [...] są B. G. i B.G.1, którzy jesienią 2019 r. na terenie swojej nieruchomości prowadzili roboty budowalne związane z budową domu jednorodzinnego. Dom posadowiony jest we wschodniej części działki. Nieruchomość ogrodzona jest płotem z siatki z podmurówką z płyt betonowych, słupki ogrodzenia są zabetonowane. Woda z dachu budynku odprowadzana jest rynnami na teren nieruchomości stanowiącej ich własność. Jesienią 2019 r. Państwo G. zniwelowali teren bezpośrednio przy domu wykorzystując ziemię z wykopanych fundamentów. Po tym terminie nawieźli ziemię z zewnątrz, którą następnie wykorzystali do zniwelowania terenu działki nr [...].

Okolicznością dotychczas nie kwestionowaną jest również fakt, że A.S. wraz z małżonką W.S. są współwłaścicielami działki rolnej nr [...] we wsi U. , którą nabyli 27 września 2019 r. Nieruchomość stanowi pole uprawne obsiane rzepakiem ozimym. Działka nr [...] posiada nierównomierne ukształtowanie terenu. Zalewana jest na bieżąco wodami pochodzącymi z płukania filtrów ze stacji uzdatniania wody. Wody te z uwagi na brak możliwości odpływu stagnują na działce skarżącego. Kwestia zalewania działki wodami ze stacji uzdatniania wody ma zostać załatwiona w odrębnym postępowaniu, nie stanowi wobec tego przedmiotu zainteresowania Sądu w kontrolowanej sprawie. Skarżący nie neguje również faktu, że na jego działce znajduje się naturalne zagłębienie terenu, oznaczone na mapie jako W - wody stojące i dotychczas wody opadowe oraz roztopowe spływały na jego działkę i stagnowały dopóki nie wyparowały.

Z twierdzeń Państwa G. wynika, że podnieśli teren swojej działki o około 30 cm. Na granicy działek nr [...]i [...]usytuowana była skarpa, która jest skarpą naturalną, istniejącą w momencie zakupu działki. Skarpa nie powstała na skutek nawiezienia ziemi na działkę nr [...], a następnie jej zepchnięcia w kierunku działki nr [...] , nadto na działce nr [...]nigdy nie było żadnego leja, w którym zalegała woda. Powyższe stanowisko neguje skarżący, który uważa, że sąsiedzi uformowali na granicy działek nr [...] i [...] skarpę, podnosząc teren swojej nieruchomości o ok. 1m. Tymi działaniami spowodowali również zmianę kierunku spływu wód opadowych i roztopowych, która stagnuje tylko na jego działce, a wcześniej zalegała także na działce sąsiedniej.

Przytoczone wyżej okoliczności sporne jak i bezsporne zostały ustalone przez organy orzekające na podstawie analizy wniosku skarżącego inicjującego sporne postępowanie administracyjne z 8 października 2020 r. oraz czterokrotnych oględzin nieruchomości przeprowadzonych 28 grudnia 2021 r., 1 lutego 2022 r., 15 czerwca 2022 r., 17 sierpnia 2023 r., których przebieg dokumentują załączone do akt sprawy protokoły wraz z dokumentacją fotograficzną. W toku kontrolowanego postępowania organ celem rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy przesłuchał w charakterze świadków właścicieli działki nr [...] - S.Z. i E.Z. , którzy w zasadzie nie wnieśli nic istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy.

Kluczowe dla ustalenia czy doszło, czy też nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie nr [...] ze szkodą dla działki nr [...] okazały się natomiast sporządzone dla potrzeb rozpatrywanej sprawy opinie, a mianowicie opinia geodety uprawnionego W.C. z 11 października 2023 r., opinia biegłego W.D. z listopada 2023 r. oraz opinia hydrogeologiczna z października 2023 r.

Zgodnie z opinią hydrogeologiczną, opracowaną przez uprawnionego geologa M.F. , której celem było rozpoznanie warunków gruntowo-wodnych na działce nr [...] , sporządzoną na podstawie wizji lokalnej w terenie, analizy geotechnicznej, polowych badań próbek gruntu, mapy topograficznej w skali 1:50 000, mapy geologicznej w skali 1: 50 000, mapy sytuacyjnej w skali 1:500, fachowej literatury i obowiązujących norm, badany teren stanowi nieckę bezodpływową, w której okresowo zalega woda. Grunt w wyrobisku jest gliniasty (grunt bardzo słabo przepuszczalny).

Z opinii geodety uprawnionego W.C. sporządzonej celem aktualizacji mapy zasadniczej w skali 1:500 terenu położonego w obrębie [...] przy ul. [...], działka nr [...] oraz działek sąsiednich, na podstawie porównania treści mapy zasadniczej otrzymanej z zasobu geodezyjnego oraz mapy sporządzonej w wyniku pomiarów wynika, że naturalne ukształtowanie terenu powoduje spływ wody powierzchniowej ze wszystkich kierunków do istniejącego stawu na działce nr [...] (kolor niebieski). Różnica wysokości na stosunkowo niewielkim obszarze wynosi ok. 2 metrów. Dokonano również pomiaru kontrolnego zabudowanej działki nr [...] pod kątem wysokości terenu i nie stwierdzono większych różnic w stosunku do istniejących. Do opinii załączono kopię mapy zasadniczej pozyskaną ze Starostwa do wykonywanej pracy. Na mapie tej widnieje rów mający połączenie ze stawem, którego aktualnie brak w terenie oraz kontur stawu, którego obszar uległ zmianie.

Z załączonej do akt sprawy ekspertyzy autorstwa W.D. posiadającego uprawnienia w specjalnościach konstrukcyjno-budowlanej, wodno-melioracyjnej, instalacyjno-inżynieryjnej, budowli wodnych, sporządzonej w listopadzie 2023 r. na okoliczność prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie tj. na działce nr [...]obręb [...], miejscowość U., gm. S. ze szkodą dla działki sąsiedniej nr [...] obręb [...], miejscowość U. , gm. S. wynika, że opinia została wykonana na podstawie akt postępowania administracyjnego udostępnionych przez Urząd Gminy w S., protokołu z oględzin spornych nieruchomości przeprowadzonych 17 sierpnia 2023 r., dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas oględzin, dokumentacji geodezyjnej (pomiarów aktualizacyjnych) wykonanych przez uprawnionego geodetę z 17 sierpnia 2023 r. i 6 października 2023 r., pozyskanych map z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Piotrkowie Trybunalskim, literatury fachowej, własnej wiedzy i doświadczenia wykonującego ekspertyzę.

W rozważanym dokumencie biegły rzeczowo przedstawił cel opracowania, podstawę prawną opracowania, akty normatywne, dokumenty i dane służące do opracowania, metodykę wykonania ekspertyzy, stan istniejący (opis istniejącego stanu na gruncie), analizę spływu wód opadowych i roztopowych na rozpatrywanym terenie w ramach stanu pierwotnego oraz aktualnie istniejącego stanu spływu wód opadowych i roztopowych, wnioski.

Biegły po dokonaniu oględzin nieruchomości przeprowadzonych 17 sierpnia 2023 r., przeanalizowaniu: dokumentów otrzymanych z organu prowadzącego postępowanie, map archiwalnych pozyskanych z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z Piotrkowa Trybunalskiego - mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:1000 z 30 grudnia 2011 r. (załącznik nr 5 do ekspertyzy), mapy do celów projektowych w skali 1:500 z 27 listopada 2018 r. (załącznik nr 6), mapy porównania terenu z terenem w skali 1:500 z 14 listopada 2023 r. (załącznik nr 7), otrzymanych wyników pomiarów geodezyjnych i opinii hydrogeologicznej ustalił, że w dniu oględzin 17 sierpnia 2023 r. działki nr [...] , [...], [...]i [...] (stanowiąca wewnętrzną drogę gminną) były częściowo zalane wodą, co obrazuje mapa opracowana przez geodetę uprawnionego z oznaczeniami kolorem zielonym, która stanowi załącznik nr 2 do ekspertyzy oraz zdjęcie nr 1. Częściowe zalanie działek spowodowane było pracami remontowymi prowadzonymi na pobliskim gminnym ujęciu wody. Sprawa tego zalania nie stanowi przedmiotu opinii.

Według biegłego na działce nr [...] w odległości ok. 60 mb od drogi gminnej dz. nr [...], w części południowej znajduje się wyrobisko, zaniżenie terenu, w którym gromadzi się woda opadowa i roztopowa po opadach deszczu, co obrazują zdjęcia nr 2, 3, 4, 6.

Naturalne spadki terenu według biegłego kształtują się odpowiednio, w zachodniej części działki, z zachodu na wschód w kierunku istniejącego wyrobiska; z zabudowanej, wschodniej części działki z kierunku wschodniego ku zachodniemu do istniejącego zaniżenia (wyrobiska); w północnej części działki w kierunku południowym do istniejącego zaniżenia (wyrobiska); w południowej części działki od strony działek nr [...], [...], [...] z kierunku południowego w kierunku północnym do istniejącego zaniżenia (wyrobiska). Układ spadków na działce nr [...] został pokazany na aktualizacji mapy sytuacyjno-wysokościowej, stanowiącej załącznik nr 2 do ekspertyzy. Z powyższej analizy wynika - zdaniem biegłego - że wody opadowe i roztopowe z sąsiednich działek spływają naturalnie po terenie i gromadzą w istniejącym zaniżeniu (wyrobisku) na działce nr [...] do momentu wsiąknięcia w grunt lub wyparowania, co spowodowane jest naturalnym brakiem terenowego odpływu. Biegły na terenie działki nr [...] nie stwierdził występowania rowu, co potwierdza wykonana aktualizacja mapy sytuacyjno-wysokościowej, stanowiąca załącznik nr 2 do ekspertyzy.

Jeśli chodzi o działkę nr [...], która stanowi wewnętrzną drogę gminną biegnącą wzdłuż południowo-zachodniej części działki nr [...], biegły ustalił, że dalej droga wewnętrzna stanowi pas utwardzony w działce nr [...] i zachodniej części w działce nr [...] do momentu połączenia z drogą gminną publiczną nr [...]. Naturalny spadek terenu następuje z kierunku południowego w kierunku północnym, w kierunku istniejącego zaniżenia (wyrobiska) na działce nr [...] .

W przypadku działki nr [...] biegły ustalił, że aktualny spadek terenu działki jest z kierunku wschodniego do zachodniego.

Biegły analizując pierwotny spływ wód opadowych i roztopowych na działkach nr [...] , [...] i [...] na podstawie mapy sytuacyjno-wysokościowej z 30 grudnia 2011 r. (załącznik nr 5), mapy do celów projektowych z 27 listopada 2018 r. (załącznik nr 6), mapy porównania z terenem z 14 listopada 2023 r. (załącznik nr 7), pozyskanych z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Piotrkowie Trybunalskim oraz aktualizacji mapy sytuacyjno-wysokościowej wykonanej przez geodetę uprawnionego na potrzeby niniejszego opracowania (załącznik nr 2) stwierdził, że spływ wód opadowych i roztopowych z działki nr [...] oraz terenów sąsiednich - działek nr [...] , [...], [...] i [...],[...] następuje w kierunku działki nr [...] , a w szczególności do istniejącego zaniżenia (wyrobiska). Wody te stagnują w wyrobisku ze względu na brak możliwości odpływu (takie ukształtowanie terenu) do momentu aż wsiąkną w grunt lub wyparują. Ze względu na to, że grunt jest gliniasty, zgodnie z opracowaną opinią hydrogeologiczną (załącznik nr 3), która wskazuje na podstawie wykonanych odwiertów, że od głębokości 0,3m od poziomu terenu do 2,0m występuje glina (grunt bardzo słabo przepuszczalny), co wskazuje jednoznacznie, że wsiąkanie jest bardzo utrudnione, a stagnujące wody tworzą rozlewisko. Niewątpliwie takie ukształtowanie terenu jest uciążliwe dla właściciela działki i uniemożliwia w pełni jej wykorzystanie do celów rolniczych.

Zdaniem biegłego, aktualny kierunek spływu wód po wykonanych pracach niwelacyjnych na działce nr [...]nie uległ zmianie. Wody spływają z działki nr [...]w kierunku dz. drogowej nr [...], z której wpływają na działkę nr [...] . W wyniku przeprowadzonych prac ziemnych (niwelacji i podniesienia terenu działki nr [...]od 0,00m do 0,30m) nie uległ zmianie pierwotny kierunek spływu wód z działki nr [...]. Wody opadowe tak jak do tej pory spływają z działki nr [...] w kierunku drogi wewnętrznej - działki nr ew. [...], z której spływają na działkę nr [...] i gromadzą się w istniejącym (zagłębieniu) wyrobisku. W opinii biegłego przyczyną problemów wodnych na gruncie w rozpatrywanym zakresie jest naturalne ukształtowanie terenu działek nr [...] i działek sąsiednich, powodujące naturalny spływ wód opadowych i roztopowych do istniejącego wyrobiska (zagłębienia na działce nr [...] . Woda w tym wyrobisku ze względu na naturalny brak możliwości odpływu stagnuje do momentu wsiąknięcia w grunt lub wyparowania. W podsumowaniu biegły stwierdził, że nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie nr [...] ze szkodą dla działki sąsiedniej nr [...] .

Sporządzona przez biegłego W.D. ekspertyza została następnie uzupełniona o pismo z 12 grudnia 2023 r., w którym biegły ustosunkował się do zarzutów skarżącego podniesionych w piśmie z 23 listopada 2023 r. Treść udzielonej przezeń odpowiedzi organ pierwszej instancji przytoczył niemalże w całości w motywach zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu, rację ma wobec tego Kolegium twierdząc, że sporządzona w toku postępowania wyjaśniającego opinia biegłego W.D. stanowi wiarygodny dowód w sprawie. Lektura rozważanego dokumentu pozwala krok po kroku prześledzić tok rozumowania biegłego. Uzasadnia przy tym konkluzję, że ekspertyza jest rzeczowa, jasna, logiczna i spójna. Wyciągnięte przez biegłego wnioski mają pełne oparcie w dokumentach źródłowych stanowiących podstawę sporządzenia opracowania (fotografie, mapy przedstawiające rzędne terenu i naturalny kierunek spływu wód).

Celem rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy niniejszej godzi się w tym miejscu zwrócić szczególną uwagę na rzędne wysokościowe terenu uwidocznione na załączonych do sprawy mapach. Jak wynika z mapy z 30 grudnia 2011 r. (a więc mapy sporządzonej przed nawiezieniem ziemi przez uczestników postępowania B. i B. G1. ) na działce nr [...] rzędne terenu przy granicy z działką nr [...] wynoszą 193,0 m n.p.t. w jej zachodniej części, przez 191,5 m n.p.t. do 191,8 m n.p.t. w jej wschodniej części. W środkowej części działki rzędna wynosi 192,1 m n.p.t. Natomiast rzędne terenu na działce nr [...] na wysokości działki nr [...] wynoszą 193,1 m n.p.t., 190,8 m n.p.t., 192,2 m n.p.t. aż po 192,6 m n.p.t.

Jak z kolei wynika z mapy z 27 listopada 2018 r., pochodzącej analogicznie jak wcześniejsza mapa z okresu poprzedzającego nawiezienie ziemi i zniwelowanie terenu działki nr [...]przez B.i B. G1. , rzędne terenu na działce nr [...] są następujące: w jej zachodniej części 193,0 m n.p.t. (przy granicy z działką nr [...] ) przez 192,9 i 192,7 m n.p.t., po czym w stronę wschodnią ulegają zmniejszeniu i wynoszą 192,2, 192,1, 191,9 i 192,0 m n.p.t. Na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] rzędne kształtują się od zachodu 193,2 m n.p.t., 193,2 m.n.p.t., 191,9 i 191,6 m n.p.t. Najniżej położony teren na tej działce ma rzędne 190,1 m n.p.m. Jest to obszar oznaczony na mapie literą W - wody.

Z porównania obu map wynika jednoznacznie, że różnica poziomu ukształtowania terenu pomiędzy działkami nr [...](191,6 m.n.p.t.) i nr [...] (190,1 m n.p.t.) w najniżej położonych punktach tych działek wynosi 1,5m. Analiza rzędnych terenu na granicy obu działek nr [...] i [...]dowodzi zaś, że nie doszło, jak twierdzi skarżący, do utworzenia skarpy przez B. i B.G. , ponieważ skarpa została ukształtowana naturalnie, a co za tym idzie sporna skarpa istniała w dacie zakupu działki przez skarżącego.

Jak wynika z mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 w zakresie punktów wysokościowych sporządzonej 11 października 2023 r. przez geodetę W.C. rzędne terenu działki nr [...] przy granicy z działką nr [...] wynoszą od strony zachodniej do drogi 192,92, 192,59, 192,38, 192,31, 191,90, 191,91 191,88, 191,83, 192,02 m n.p.t. Natomiast na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] rzędne terenu wynoszą 191,78, 191,59, 191,72, 191,78 m n.p.t. i czym dalej na północ rzędne terenu ulegają zmniejszeniu do 190,93 i 190,86 m n.p.t.

Analiza podkładów mapowych z okresu poprzedzającego zgłoszenie szkody w zestawieniu ze stanem aktualnym dowodzi dobitnie, że Państwo G. na swojej działce nr [...] dokonali niwelacji jej terenu w północno-zachodniej części graniczącej z działką nr [...] i działka drogową nr [...] podnosząc ją od 0,00m do 0,30m.

Trzeba przy tym dostrzegać różnicę pomiędzy wielkością podniesienia terenu przez współwłaścicieli działki nr [...]a wysokością poziomu ukształtowania terenu między najniżej położonym punktem działki nr [...] i działką nr [...], uwidocznioną na poddanych analizie mapach z naniesionymi rzędnymi wysokościowymi.

Zebrany w sprawie materiał aktowy - w przekonaniu Sądu - pozwala ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w wyniku przeprowadzonych przez uczestników postępowania B. i B. G1. prac ziemnych związanych z nawiezieniem ziemi, niwelacją terenu działki nr [...] i jej podniesieniem, nie uległ zmianie pierwotny kierunek i natężenie spływu wód opadowych i roztopowych z działki nr [...]. Przyczyn zalewania działki skarżącego, co z oczywistych względów nie stanowiło przedmiotu niniejszego postępowania, należy przede wszystkim upatrywać w naturalnym ukształtowaniu terenu, trudnych warunkach geologicznych (ziemia gliniasta o słabej przepuszczalności) oraz braku możliwości odpływu tych wód z terenu działki skarżącego, czego przyczyną jest najprawdopodobniej zakopany w przeszłości rów melioracyjny (uwidoczniony na mapach z 2011 r. i 2018 r.), który odprowadzał wodę z wyrobiska na działce skarżącego.

Twierdzenia skarżącego, jakoby działania podjęte przez sąsiadów spowodowały zmianę stanu wody na gruncie, w świetle zgromadzonego w sprawie, kompletnego materiału dowodowego, wszechstronnie ocenionego przez organy i szczegółowo omówionego na wcześniejszym etapie rozważań, należy w tym stanie rzeczy ocenić, jako gołosłowne. Co istotne, skarżący w toku całego postępowania administracyjnego, a następnie sądowego, poza ferowanymi konsekwentnie gołosłownymi zarzutami, nie zdołał skutecznie podważyć poczynionych przez organy ustaleń, przedkładając chociażby kontropinię biegłego sporządzoną na własne zlecenie, z której wynikałyby wnioski przeciwne aniżeli z opinii biegłego W.D. . Przedłożenie takiej opinii nakładałoby na organ obowiązek dokonania oceny jej wartości dowodowej zgodnie z regułami procesowymi określonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, iż sam fakt, że skarżący nie zgadza się z opinią autorstwa W.D. , uznając ją za kłamliwą, nie nakłada na organ obowiązku powołania kolejnego biegłego, co niewątpliwie przyczyniłoby się również do przedłużenia postępowania administracyjnego. Nie jest rzeczą organów przeprowadzanie kolejnych dowodów celem wykazania trafności stanowiska skarżącego, skoro zgromadzony dotychczas materiał aktowy sprawy przeczy twierdzeniem A.S.. Dodać w tym miejscu trzeba, że sprawy z zakresu zmiany stanu wody na gruncie są sprawami stosunkowo skomplikowanymi, wymagającymi wiadomości specjalnych z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, melioracji wodnych, postępowań wodnoprawnych, którymi dysponują co do zasady biegli. Jest to wiedza specjalistyczna, wykraczająca poza wiedzę pracowników organu, ale także i Sądu, którą dysponują biegli. Regułą w sprawach tego rodzaju jest przeprowadzenie przez organ dowodu z opinii biegłego na okoliczność tego, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie, czy na gruncie sąsiednim nastąpiła szkoda.

Inne dowody takie jak oględziny, czy zeznania świadków nieposiadających fachowej wiedzy, nie zawsze są wystarczające i miarodajne dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy, tj. dla wyjaśnienia, czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w tym czy istnieje związek przyczynowo - skutkowy między dokonaną zmianą, a wynikłą szkodą. Z tego też względu do skutecznego podważenia opinii biegłego nie wystarczy formułowanie w toku postępowania gołosłownych zarzutów, nie mających oparcia w wiarygodnych dowodach. Wiarygodną opinię biegłego można podważyć wyłącznie przedkładając kontropinię sporządzoną przez innego biegłego. W procedurze administracyjnej ciężar wykazania okoliczności istotnych dla sprawy spoczywa co do zasady na organie, co zresztą organy orzekające w rozpatrywanej sprawie uczyniły. Jednakże podważenie ustaleń organu wymaga inicjatywy strony. W tej sprawie skarżący nie zdołał skutecznie podważyć poczynionych ustaleń, na podstawie których organy obu instancji wydały swoje rozstrzygnięcia.

Niezasadne jest również stanowisko pełnomocnika skarżącego, jakoby w tej sprawie zachodziła podstawa do przeprowadzenia dodatkowych oględzin nieruchomości skarżącego w okresie zwiększonej intensywności opadów. Z akt sprawy wynika, że oględziny zostały przeprowadzone czterokrotnie w różnych porach roku, dając pełen obraz sprawy.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. stwierdzić trzeba, że uchybienie organu pierwszej instancji polegające na braku powiadomienia skarżącego o treści pisma biegłego stanowiącego odpowiedź na zarzuty A.S. podniesione pod adresem opinii W.D. pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Akta sprawy dowodzą ponad wszelką wątpliwość, że skarżący aktywnie uczestniczył w kontrolowanym postępowaniu (składał pisma, uczestniczył w oględzinach, robił kopie dokumentów, zapoznawał się z aktami). Dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Warunki te na gruncie rozpatrywanej sprawy nie zostały jednak spełnione.

Wobec poczynionych wyżej rozważań Sąd stwierdził, że podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W sprawie ponad wszelką wątpliwość nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, wobec czego zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu i brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżący. Sam fakt, że skarżący nie zgadza się z opinią biegłego W.D. i wydaną na jego podstawie decyzją nie świadczy automatycznie o jej wadliwości. Błędne jest również poczynione przez skarżącego z góry założenie, że w każdym przypadku nawiezienie ziemi i zniwelowanie terenu działki prowadzi do naruszenia stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki sąsiedniej.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.

IB