Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 207/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od spadków i darowizn
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 121 par. 1, art. 187 par. 1, art. 191, art. 208 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 1 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1043
law: Ustawa o podatku od spadków i darowizn (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 18 grudnia 2023 r. nr 2401-IOD-2.4104.156.2023 UNP: 2401-23-274401 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku od spadków i darowizn oddala skargę.


UZASADNIENIE

Kontroli Sądu podlegała decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "DIAS", "Dyrektor", "organ odwoławczy") z 18 grudnia 2023 r. Nr 2401-IOD-2.4104.156.2023 UNP: 2401-23-274401 wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 - dalej: "o.p.") oraz przepisów ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1043 ze zm. – dalej: "u.p.s.d.") w następstwie rozpoznania odwołania A. K. (dalej: "strona", "skarżący") od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik", "organ podatkowy I instancji") z 28 kwietnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku od spadków i darowizn.

Poddana kontroli decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżący 13 stycznia 2023 r. złożył w organie podatkowym I instancji zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-3. W opisie przedmiotu opodatkowania podano środki pieniężne w kwocie 240.000,00 zł w związku z "darowizną przekazaną gotówką", przy czym w całości korzystać miały ulgi podatkowej. Jako datę powstania obowiązku podatkowego wskazał 1 lipca 2021 r. Łącznie z zeznaniem złożono zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia skarbowego z wnioskiem o odstąpienie od ścigania (tzw. czynny żal).

Naczelnik decyzją z 28 kwietnia 2023 r. umorzył postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od spadków i darowizn w związku z darowizną środków pieniężnych, w kwocie 240.000 zł otrzymanych od D. K.. Organ podatkowy I instancji po przeprowadzeniu postępowania dowodowego przyjął, że nie miała miejsca czynność (darowizna), w związku z którą złożone zostało zeznanie SD-3 o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych. Naczelnik wyjaśnił, że w pierwotnie złożonym zeznaniu nie wskazano daty w jakiej dojść miało do dokonania darowizny. Na wezwanie organu podatkowego, skarżący podał, że do darowizny doszło 2 lipca 2020 r. nanosząc zmianę w treści zeznania podatkowego. W trakcie postępowania prowadzonego przez Naczelnika przeprowadzono dowody z wyjaśnień strony jako obdarowanego oraz zeznań świadka (D. K. – ojca skarżącego) będącego darczyńcą. Organ podatkowy I instancji ustalił na podstawie zeznań ojca skarżącego, że pomiędzy nim a synem nie doszło do przekazania środków pieniężnych. Podobnie skarżący wyjaśnił, że nie doszło do przekazania środków pieniężnych.

Strona, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, pismem z 10 maja 2023 r. wniosła odwołanie od wspomnianej decyzji organu podatkowego I instancji. W odwołaniu zarzucono, że decyzja Naczelnika wydana została z naruszeniem:

1) art. 122 o.p., art. 187 § 1 o.p. i art. 191 o.p. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego, tj. z uwagi na przyjęcie przez organ podatkowy I instancji, co polegało na:

- bezkrytycznym przyjęciu zeznań D. K. mimo, że zeznania te stoją w sprzeczności z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a to z zeznaniami, w szczególności w zakresie deklaracji o złożeniu zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa w postaci podrobienia podpisu oraz z treścią umowy sprzedaży samochodu Mercedes GLE,

- nieprawidłowości i niespójności, co do daty powstania obowiązku podatkowego podanej przez skarżącego, mimo późniejszej poprawy wcześniej złożonych wyjaśnień, oraz posiadania przez organ dokumentów potwierdzających wskazaną przez datę, tj. deklaracji dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych związanych z zakupem samochodu będącego przedmiotem darowizny oraz umowy sprzedaży Mercedesa GLE 63SAMG z 2 lipca 2020 r.;

2. art. 890 § 1 Kodeksu Cywilnego poprzez niezastosowanie tego przepisu, co wynika z błędnie ustalonego stanu faktycznego polegającego na przyjęciu przez organ podatkowy I instancji nieistnienia umowy darowizny dokonanej przez Pana D. K. jako darczyńcę w stosunku do skarżącego jako obdarowanego, ze względu na ustny charakter przedmiotowej umowy, i w oparciu o zeznania D. K..

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Naczelnika i wydanie decyzji o ustaleniu wysokości podatku od spadków i darowizn.

W odwołaniu wskazano, że 2 lipca 2020 r. D. K. dokonał z własnych środków zakupu samochodu marki Mercedes-Benz GLE 63 rok produkcji 2016 bez wiedzy skarżącego jako obdarowanego. Za takim przebiegiem zdarzeń świadczyć miało to, że jak wskazywał skarżący, to nie on podpisał się pod umową sprzedaży samochodu, ani też nie był obecny przy tej transakcji (w związku z czym wniesione zostało zawiadomienie o możliwości zaistnienia przestępstwa). Wskazał też, że w dniu zawarcia umowy sprzedaży samochodu nie posiadał on środków pozwalających na jego zakup, co wskazuje, iż było to przesunięcie majątkowe z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Darczyńca dobrowolnie wyprowadził określony składnik ze swojego majątku (tj. środki pieniężne potrzebne do zakupu opisanego pojazdu), co pozwala przyjąć, że działał w warunkach pozwalających na podjęcie prawidłowej decyzji, której skutki mają dla niego wymierny charakter. W odwołaniu wskazano, że wybrana forma darowizny odbiega od przepisów kodeksu cywilnego oraz powszechnie przyjętych standardów, tym niemniej nie wpływa to na ocenę intencji skarżącego. Strona wskazała, że umowa darowizny zawarta bez zachowania formy aktu notarialnego staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione, a zebrane wtoku postępowania wyjaśniającego dowody w sprawie w wystarczający sposób potwierdzają spełnienie świadczenia.

Dyrektor decyzją z 18 grudnia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja Naczelnika wydana została w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od spadków i darowizn z tytułu darowizny środków pieniężnych w kwocie 240.000,00 zł. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną dokonaną przez Naczelnika. Dyrektor stwierdził, że darowizna wykazana w zeznaniu (ustna umowa darowizny środków pieniężnych, które miały być przekazane gotówką 2 lipca 2020 r.), w ogóle nie miała miejsca. Wskazano, że zarówno skarżący jak i jego ojciec, zgodnie zeznali, iż nie doszło darowizny środków pieniężnych.

Za nieuzasadnione uznano zarzuty naruszenia art. 890 § 1 k.c. oparte na twierdzeniu, że organ błędnie przyjął nieistnienie umowy darowizny środków pieniężnych ze względu na ustny charakter umowy, kierując się w tym zakresie wyłącznie zeznaniami ojca skarżącego. W tym zakresie organ odwoławczy wyjaśnił, że Naczelnik umorzył postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia darowizny środków pieniężnych w kwocie 240.000 zł, nie z uwagi na brak zachowania formy umowy darowizny, lecz ze względu na ustalenie, iż w ogóle do takiej umowy nie doszło. W ocenie organu odwoławczego nie doszło do zarzucanego w odwołaniu naruszenia przez organ podatkowy I instancji przepisów postępowania.

Strona, działając przez pełnomocnika wykonującego zawód adwokata, wniosła do tut. Sądu skargę na wspomnianą decyzję Dyrektora, zarzucając że została wydana z naruszeniem:

1) art. 122 o.p., art. 187 § 1 o.p., art. 191 o.p. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego, tj. "z uwagi na przyjęcie przez organ podatkowy pierwszej instancji:"

a. bezkrytycznie zeznań D. K. (K.), mimo że zeznania te stoją w sprzeczności z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a to z zeznaniami skarżącego, w szczególności w zakresie jego deklaracji o złożeniu zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa w postaci podrobienia jego podpisu oraz z treścią umowy sprzedaży samochodu Mercedes GLE,

b. nieprawidłowości i niespójności co do daty powstania obowiązku podatkowego podanej przez skarżącego, mimo późniejszej poprawy wcześniej złożonych wyjaśnień, oraz posiadania przez organ dokumentów potwierdzających wskazaną przez Skarżącego datę, tj. deklaracji dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych związanych z zakupem samochodu będącego przedmiotem darowizny oraz umowy sprzedaży Mercedesa GLE 63SAMG z 2 lipca 2020 r.

2) art. 208 § 1 o.p. poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy w realiach niniejszej sprawy nie wystąpiły przesłanki do jego zastosowania;

3) art. 890 § 1 k.c. poprzez niezastosowanie przedmiotowego przepisu, co wynika z:

a. błędnie ustalonego stanu faktycznego polegającego na przyjęciu przez organ podatkowy pierwszej instancji nieistnienia umowy darowizny dokonanej przez D. K. (K.) jako darczyńcy w stosunku do Skarżącego jako obdarowanego, ze względu na ustny charakter przedmiotowej umowy, i w oparciu o zeznania D. K.; mimo tego, iż z treści omawianego przepisu bezpośrednio wynika, iż umowa darowizny zawarta bez zachowania formy aktu notarialnego staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione, a zebrane w toku postępowania wyjaśniającego dowody w sprawie w wystarczający sposób potwierdzają spełnienie przedmiotowego świadczenia,

b. błędnej wykładni wskazanego przepisu, co polegało na przyjęciu że darowizna jakiej dokonał D. K. miała charakter rzeczowy, tymczasem aby uznać przedmiotową darowiznę za rzeczową (tj. przeniesienie własności samochodu), samochód musiałby wcześniej znajdować się w majątku darującego, podczas gdy w okolicznościach sprawy taka sytuacja nie miała miejsca. W związku z powyższym, z racji niemożności uznania, że darowizna była rzeczowa - zdaniem skarżącego - pozostaje jedynie uznać, że miała ona charakter pieniężny.

Uzasadniając zarzuty skargi pełnomocnik skarżącego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Jednakże zaznaczył, że pierwotnie wskazał, iż darowizna dokonana przez D. K. miała charakter rzeczowy, a aktualnie stoi na stanowisku, że miała ona charakter pieniężny. Dla poparcia swojego stanowiska skarżący podniósł, że aby darowizna miała charakter rzeczowy stanowiący jej przedmiot samochód wpierw musiałby się znaleźć w majątku darczyńcy, i dopiero z tego majątku musiałoby dojść do przeniesienia własności do majątku obdarowanego. Skoro natomiast nie miało to miejsca, to zrealizowany został schemat, w którym zakup samochodu nastąpił ze skutkiem przeniesienia jego własności do majątku obdarowanego. W pozostałej części skarżący podtrzymał argumentację na jaką powoływał się w odwołaniu, w tym dotycząca braku konieczności zachowania formy aktu notarialnego w obliczu wykonania darowizny.

W odpowiedzi na skargę udzielonej pismem z 15 lutego 2024 r. Dyrektor podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł, o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja podlega kontroli sądu stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. – zwana dalej "p.p.s.a.").

W sprawie osią sporu jest to, czy doszło do zgłoszonego przez stronę zdarzenia skutkującego powstaniem obowiązku podatkowego, a w konsekwencji czy organ podatkowy powinien prowadzić postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego.

Organy podatkowe rozstrzygając w sprawie zastosowały art. 208 § 1 o.p. Przepis ten stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przedmiotem postępowania podatkowego jest wydanie rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej (art. 207 § 2 o.p.), a zatem dokonanie wiążącej dla stron konkretyzacji sytuacji prawnopodatkowej. Sprawa podatkowa obejmuje zespół okoliczności prawnych i faktycznych, w których organ podatkowy stosuje normy prawa podatkowego w celu określenia/ustalenia zobowiązania podatkowego lub innych uprawnień/obowiązków podatkowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2021 r. sygn. akt I GSK 1/18 – powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne poprzez Centralną Bazę Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Celem postępowań podatkowych (sprawdzającego, kontrolnego, jurysdykcyjnego) jest weryfikacja prawnopodatkowego stanu faktycznego. W nauce wskazuje się, że na postępowanie podatkowe w wąskim rozumieniu tego pojęcia składają się unormowane działania organów podatkowych zmierzające do ustalenia obowiązku podatkowego i konkretyzacji zobowiązania podatkowego (por. D. Mączyński [w:] A. Gomułowicz, D. Mączyński Podatki i prawo podatkowe, Warszawa 2016, s. 495).

Zauważyć należy, co jest szczególnie widoczne w sprawach dotyczących podatków majątkowych, że skutkiem realizacji norm prawa cywilnego bywa powstanie stanów faktycznych rodzących obowiązek podatkowy (por. R. Mastalski Prawo podatkowe, Warszawa, 2021, s. 21). Istotne dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej może być zatem ustalenie okoliczności faktycznych i wywiedzenie konsekwencji prawnych o jakich mowa w przepisach prawa cywilnego.

Zadaniem organu podatkowego jest zbadanie czy stan faktyczny występującego w sprawie, daje podstawę do zastosowania normy prawa podatkowego. Bezprzedmiotowość postępowania podatkowego występuje wówczas, gdy nie stwierdzono stanu faktycznego dającego podstawę do zastosowania normy prawa podatkowego albo też, gdy dla stwierdzonego stanu faktycznego brak jest odnośnej normy prawa podatkowego. W rozpoznawanej sprawie występuje pierwsza ze wspomnianych sytuacji.

W świetle art. 1 ust. 1 pkt. 2 u.p.s.d. opodatkowaniu podlega nabycie drogą darowizny przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższy przepis wyznacza zasadnicze granice przedmiotowe postępowania podatkowego dotyczącego opodatkowania darowizny podatkiem od spadków i darowizn. Organ podatkowy w takim postępowaniu powinien zweryfikować, czy zaistniał przedmiot opodatkowania w rozumieniu przywołanego przepisu. Ustalenie, że wystąpił przedmiot opodatkowania warunkuje, przejście do badania pozostałych okoliczności doniosłych dla konstrukcji zobowiązania podatkowego (podmiotów, podstawy opodatkowania, stawek, zwolnień i ulg).

Z art. 888 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 – dalej: "k.c.") wprost wynika, że darowizna jest umową. Jej istota sprowadza się do tego, że darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Zawarcie umowy następuje poprzez złożenie przez jej strony oświadczeń woli zmierzających do wywołania określonych skutków prawnych. Oświadczenia te powinny dotyczyć okoliczności istotnych dla zawarcia danej umowy. Dodatkowo jej skuteczność obwarowana może zachowaniem odpowiedniej formy (art. 890 k.c.). Stosownie do art. 890 § 1 k.c. oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego, jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Dla potrzeb postępowania podatkowego relewantne jest to, że (1) zawarto umowę darowizny, a (2) w jej wykonaniu doszło do nabycia przez darczyńcę rzeczy lub praw.

Darowizna jest wprawdzie czynnością prawną pod tytułem darmym lecz przede wszystkim jest czynnością dwustronną, a więc wymaga dla jej skuteczności złożenia zgodnych oświadczeń woli zmierzających do osiągnięcia określonego skutku prawnego. Konieczne to współdziałania darczyńcy i obdarowanego. Kluczowe znaczenie ma tutaj przede wszystkim zachowanie darczyńcy, z którego powinno wynikać, że zamierza przenieść prawo kosztem swojego majątku na obdarowanego. Obdarowany powinien natomiast taką darowiznę przyjąć. Z materiału sprawy wynika, że w sprawie zgodność taka nie występowała.

Sąd w tym miejscu wskazuje, że organy podatkowe (przede wszystkim organ podatkowy I instancji) nie pozostawały bierne w sprawie i podejmowały czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego. Strona została wezwana do złożenia wyjaśnień, przeprowadzono dowody z zeznań świadka – ojca skarżącego mającego być darczyńcą, strona składała na potrzeby postępowania dokumenty i wyjaśnienia. Wskazuje to na to, że decyzja o umorzeniu postępowania podatkowego, nie była oparta na z góry powziętym przekonaniu o braku podstaw do jego prowadzenia. Postępowanie podatkowe prowadzone było z poszanowaniem prawa strony do czynnego w nim udziału. Strona była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika procesowego, skorzystała z uprawnienia do zapoznania się z materiałem dowodowym.

Zgromadzone dowody poddano całościowej ocenie, a tok rozumowania organów podatkowych został przedstawiony w uzasadnieniu wydanych przez nie decyzji. Wywiedzione przez organy podatkowe wnioski są spójne, zgodne z zasadami racjonalnego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. Stąd chybione okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania zarówno dotyczących zakresu prowadzonego postępowania dowodowego (art. 121 o.p., art. 187 § 1 o.p.), jak też prawidłowości oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe i wywiedzione na ich podstawie konsekwencje prawne. Zaskarżona decyzja okazała się wydana w zgodzie z przepisami prawa, a wyrażone w niej rozstrzygnięcie trafne, co Sąd stwierdził ze względu, na to co następuje.

Po pierwsze strona w toku postępowania przedstawiała rozbieżne relacje odnośnie tego, co miało by być przedmiotem świadczenia na rzecz darowizny – strona raz twierdzi, że chodziło o własność pojazdu, a innym razem że przeniesienie środków pieniężnych, przy czym temu ostatniemu zaprzecza świadek (ojciec skarżącego). Strona nie przedstawia spójnej i stałej wersji okoliczności mających towarzyszyć "zawarciu umowy", a także jej przedmiotu czy były to środki pieniężne, czy też pojazd. Skarżący oświadczył, że do przekazania środków pieniężnych nie doszło (protokół przesłuchania strony – w aktach organu podatkowego I instancji k.11). Powyższe czyni to niewiarygodnymi twierdzenia strony zawarciu darowizny i jej realizacji.

Po drugie strona skarżąca oprócz ogólnikowego i zmiennego opisu na czym według niej polegać miała darowizna nie przedstawiła żadnych konkretnych dowodów albo wyjaśnień dla wykazania rzeczywistego charakteru umowy darowizny. Darowizna, której wartość wynosiła 200.000,00 zł (wartość pojazdu w umowie sprzedaży) nie została, w żaden sposób potwierdzona na piśmie. Nie potwierdzone zostało na piśmie, ani w żaden inny sposób (np. potwierdzeniem przelewu), że środki w tej kwocie zostały skarżącemu przekazane, albo przeniesiono własność pojazdu. Nie może umknąć uwadze, że na podstawie umowy z 2 lipca 2020 r., która wedle twierdzeń strony składanych w toku postępowania podatkowego została sfałszowana, zarejestrowano pojazd na imię i nazwisko skarżącego. Zarejestrowanie pojazdu wiążę się z kolejnymi czynnościami, które podejmowane mogą być osobiście przez właściciela jako obowiązanego zarejestrowania pojazdu, albo przez osobę działającą w jego imieniu i na jego rzecz. Zebrany materiał nie dostarczył przesłanek, aby uznać powyższą umowę za nierzeczywistą. W praktyce rejestracji dokonuje osoba widniejącą jako właściciel na dokumencie potwierdzającym tytuł prawny do pojazdu albo jej pełnomocnik.

Powodów do uznania umowy sprzedaży z 2 lipca 2020 r. jako potwierdzającej zawarcie darowizny tego nie dostarcza "Zawiadomienie o możliwości zaistnienia przestępstwa" adresowane do Prokuratury Rejonowej w R. i podpisane przez skarżącego. Dokument ten pozbawiony jest daty i potwierdzenia złożenia. Sama jego treść nie świadczy natomiast, że w istocie doszło oszustwa. (w aktach organu podatkowego I instancji - k.7)

Po trzecie nie podobna przyjąć, jak forsuje to strona skarżąca, że okolicznością świadczącą o przekazaniu pieniędzy skarżącemu tytułem darowizny było to, iż po ich przekazaniu skarżącemu ojciec skarżącego zawarł podszywając się pod skarżącego umowę na podstawie której nabył samochód marki Mercedes Benz model GLE63SAMG. Wynikałoby z argumentacji strony zamieszczonej w skardze, że ojciec jako darczyńca przekazał pieniądze skarżącemu jako obdarowanemu, aby następnie bez zgody i wiedzy fałszując umowę sprzedaży zakupić pojazd ze wskazaniem jako właściciela skarżącego. Sąd wskazuje w tym miejscu, że w kontekście stosowania zwolnienia przewidzianego w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., utrwalił się pogląd zgodnie z którym warunkiem koniecznym dla skorzystania ze zwolnienia jest, udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych tytułem darowizny na rzecz małżonka, zstępnego, wstępnego, pasierba, rodzeństwa, ojczyma i macochy, dowodem potwierdzającymi ich przekazanie na rachunek płatniczy nabywcy (obdarowanego), na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2023 r., sygn. akt III FPS 3/22).

Po czwarte, co najistotniejsze, faktowi darowizny w czasie w jakimi zgodnie ze stanowiskiem strony miałoby do niej dojść zaprzecza osoba mająca być darczyńcą tj. D. K.. Otóż, zeznał on że wiosną 2021 r. doszło do darowizny na rzecz skarżącego "starego samochodu Mercedes", który został sprowadzony z zagranicy. Świadek zaprzeczył, aby darował skarżącemu pieniądze (protokół przesłuchania - akta organu podatkowego I instancji k. 13). Tymczasem samochód nabyty przez skarżącego to pojazd zarejestrowany w Polsce, rok produkcji 2016 r., a do darowizny miałoby dojść 2 lipca 2020 r. Strona skarżąca nie zaoferowała, ani nie wskazała dowodu bądź okoliczności podważającej treść zeznań świadka, kosztem którego majątku miałoby dojść do darowizny. Okolicznością taką nie może być wcześniejsze działanie świadka w stosunku do skarżącego polegające na "wpisaniu syna jako współwłaściciela działki". Nie można z takiego jednostkowego zdarzenia, czynić uniwersalnego schematu kształtowania stosunków majątkowych pomiędzy spokrewnionymi ze sobą stronami.

Podsumowując, z materiału sprawy wynika, że skarżący (syn-"obdarowany") pozostaje w konflikcie ze świadkiem (ojcem-"darczyńcą"), co jednak nie zmienia tego, iż w rzetelnie prowadzonym postępowaniu podatkowym nie ustalono aby doszło w ogóle do zawarcia umowy darowizny. Skoro natomiast nie doszło do zawarcia umowy, to nieistotne jest czy i w jaki sposób miałoby, dojść do spełnienia świadczenia w wykonaniu umowy. Do urzeczywistnienia się hipotezy art. 890 § 1 k.c. (wykonanie świadczenia będącego przedmiotem darowizny uwalniające od konieczności zachowania formy aktu notarialnego), może dojść bowiem dopiero wówczas gdy zawarta została sama umowa darowizny. Stąd chybione okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia wspomnianego przepisu przez organy podatkowe.

Jeżeli nie stwierdzono zdarzenia w postaci darowizny rodzącego obowiązek podatkowy, to brak było przedmiotu postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od spadków i darowizn. W tej sytuacji wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 208 § 1 o.p. i umorzenia postępowania podatkowego. W obliczu powyższego nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia art. 208 § 1 o.p.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.