Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 78/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 13
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Izabela Paluszyńska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi K.P. na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do dokonania czynności – udzielenia informacji publicznej; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w dokonaniu czynności; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie skargę oddala; 5. zasądza od Prezydenta Miasta K. na rzecz K. P. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2015 r. K. P. za pośrednictwem poczty elektronicznej zwrócił się do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie: 1) na jakich umowach cywilno-prawnych zatrudniony jest obecnie w Urzędzie Miasta p. A. i od kiedy zostały one nawiązane; 2) na jaką kwotę w umowach opiewa wynagrodzenie p. A.; 3) jakie zlecenia, obowiązki czy wykonanie konkretnych usług otrzymał od Urzędu do zrealizowania p. A., które wynikają z zawartych z Urzędem umów; 4) jeżeli Urząd nie zatrudnia p. A. na umowę cywilno-prawną to czy jego obecność i wypowiadanie się na spotkaniach, w tym Urzędzie, czy w mediach jest przez Urząd opłacana, czy p. A. robi to społecznie; 5) czy w Urzędzie istnieje stanowisko koordynatora Biura ds. Promocji i Informacji Miejskiej Urzędu Miejskiego i jaki zakres obowiązków jest temu stanowisku przydzielony.

Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. K. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta K. w zakresie rozpoznania jego wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r. wnosząc o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji i wymierzenie organowi grzywny.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymał odpowiedzi na swój wniosek.

W dniu [...] czerwca 2015 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej organ udzielił skarżącemu wnioskowej informacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie ewentualnie oddalenie skargi.

Organ podniósł, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej został wysłany przez K. P. za pośrednictwem poczty elektronicznej dnia [...] czerwca 2015 r., dzień przed świętem Bożego Ciała, który rozpoczynał wydłużony weekend. Pracownik odpowiedzialny za obsługę skrzynki mailowej, na którą wpłynął wniosek, sporządził wydruk przedmiotowej korespondencji dnia [...] czerwca 2015 r. po powrocie z dwudniowego urlopu. Tego samego dnia wniosek K. P. został zarejestrowany w sekretariacie Prezydenta Miasta K..

Udostępnienie informacji publicznej nastąpiło [...] czerwca 2015 r. drogą elektroniczną, na podany we wniosku adres mailowy. Dwudniowe opóźnienie wynikło z faktu, że pracownik merytoryczny odpowiedzialny za udzielenie odpowiedzi omyłkowo za datę wpływu wniosku do Urzędu przyjął datę wydruku korespondencji i datę na pieczęci sekretariatu Prezydenta Miasta K., zamiast daty wpływu wniosku na skrzynkę mailową. Należy podkreślić, że owo minimalne opóźnienie w udostępnieniu informacji publicznej nie było celowe, nie wynikało też z opieszałości, czy braku poczucia obowiązków pracownika, a było jedynie wynikiem zwykłej ludzkiej omyłki.

Organ zwrócił również uwagę, że w ostatnich miesiącach do Urzędu Miejskiego w K. kierowana jest duża ilość wniosków o udostępnienie informacji publicznej, w tym także od K. P.. Należy podkreślić, że częściowej odpowiedzi na niektóre zadane we wniosku pytania, K. P. otrzymał pismem sygn. [...] z dnia [...] maja 2015 r. będącym odpowiedzią na wniosek zainteresowanego z dnia [...] maja 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej "Ppsa"), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 201`4 r., poz.782 ze zm), przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a zatem Kodeks nie ma zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. Wprawdzie art. 52 § 3 Ppsa stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a skoro ustawa nie przewiduje żadnych dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w ramach udzielania informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania), należy uznać, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 Ppsa (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05, LEX nr 236545 – wyrok dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uznając, że niniejsza skarga jest dopuszczalna stwierdzić należy, iż jej przedmiotem jest bezczynność Prezydenta Miasta w zakresie udostępnienia informacji wskazanych we wniosku z dnia [...] czerwca 2015 r.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku automatycznego udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on stwierdzić, czy przepisy komentowanej ustawy znajdują zastosowanie w danej sytuacji, a następnie w przypadku pozytywnej odpowiedzi powinien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Tak więc, mając na uwadze ograniczenie badania merytorycznego sprawy jakim podlega skarga na bezczynność organu, należało przede wszystkim wyjaśnić czy informacja, o której udostępnienie wystąpił skarżący stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy, a podmiot do którego o udzielenie informacji się zwrócił jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

W pierwszej kolejności Sąd postanowił się odnieść do aspektu podmiotowego sprawy tzn. czy Prezydent Miasta jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych określony został w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 4. ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Prezydent Miasta w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, mieści się jako organ w zakresie podmiotowym stosowania tej ustawy, w związku z czym zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Oceniając natomiast aspekt przedmiotowy tzn. czy żądana informacja stanowi informację publiczną wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej określone jest w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne należy przy ich wykładni kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2007r. sygn. akt IV SAB/Gl 28/07, dostępny w Internecie jw.).

Na gruncie niniejszej sprawy należy również mieć na względzie, że zakres pojęcia informacji publicznej interpretować przy tym należy szeroko, uwzględniając okoliczność, iż prawo do dostępu do informacji publicznej jest konstytucyjnym prawem podmiotowym wyrażonym w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zgodnie, z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

W orzecznictwie sądów administracyjnych za ugruntowany należy uznać pogląd, w myśl którego informację publiczną stanowią w szczególności materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym, w tym treść i postać umów cywilnoprawnych dotyczących takiego majątku (por. np. wyrok NSA z 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 903/12, wyroki WSA w Kielcach z 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SAB/Ke 14/08, wyrok WSA w Opolu z 30 września 2010 r., sygn. akt II SAB/Op 12/10, WSA w Poznaniu z 11 października 2012 r. sygn. akt IV SAB/Po 65/12 dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kwestii, iż żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną nie kwestionuje organ, który informacji tej udzielił.

Przechodząc natomiast do oceny czy w przedmiotowej sprawie organ pozostawał w bezczynności wskazać należy, iż aktualnie, uwzględniając poglądy orzecznictwa i doktryny, należy przyjąć, że z bezczynnością organu administracji mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie dokonał stosownej czynności. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie.

Ustawodawca w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazał, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 3 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Wobec powyższego należy stwierdzić, że skoro wniosek o udzielenie informacji wpłynął do organu dnia [...] czerwca 2015 r., to w tym dniu rozpoczął się bieg 14 dniowego terminu do załatwienia tej sprawy przez organ.

Z akt sprawy wynika, iż wnioskowana przez skarżącego informacja została mu udzielona za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu [...] czerwca 2015 r., a wiec po upływie 14 dniowego terminu.

Ponadto wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie nie występuje w dacie orzekania przez sąd bezczynność organu, albowiem wniosek strony skarżącej został załatwiony przez fakt dokonania czynności materialno-technicznej udzielenia informacji publicznej. W konsekwencji więc zachodziły podstawy do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie dotyczącym zobowiązania strony skarżonej do załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej ze względu na bezprzedmiotowość orzekania. Nie można bowiem zobowiązać organu do załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej gdy w momencie orzekania przez sąd wniosek taki został już załatwiony udzieleniem informacji, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do dokonania wskazanej czynności. Z tych przyczyn postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do załatwienia wniosku stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa, o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku.

Fakt udzielenia informacji publicznej po upływie terminu określonego w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej prowadzi do wniosku, iż organ dopuścił się bezczynności. Oceniając natomiast charakter zaistniałej bezczynności Sąd uznał, iż nie miała ona charakteru rażącego. Dokonując powyższej oceny Sąd miał przede wszystkim na uwadze, iż organ udostępnił skarżącemu wnioskowaną informację wyłącznie z 2 dniowym opóźnieniem.

W związku z powyższym, mając na uwadze poczynione ustalenia i działając w oparciu o art. 149 § 1 Ppsa Sąd (w pkt 2 i 3 sentencji wyroku) orzekł, że bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się do wniosku skarżącego wniosku o wymierzenie organowi grzywny Sąd uznał go za bezzasadny. W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że organ ostatecznie udzielił wnioskowanej informacji publicznej i uczynił to z nieznacznym przekroczeniem terminu. Ponadto nie załatwienie wniosku w zakreślonym terminie wynikało nie z lekceważenia przepisów prawa lecz było wynikiem zwykłej omyłki.

Z powyższych względów na podstawie art. 149 § 2 Ppsa orzekł jak w pkt 4 wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 5 wyroku na podstawie art. 200 Ppsa.