Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 611/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2007-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: artr. 24 ust. 3
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Teza: Posiadane prawo własności nie jest jedyną przesłanką uzasadniającą wydanie wyrysów z operatu ewidencyjnego. Z treści bowiem art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne  wynika, iż wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego oprócz właścicielom wydawane są również osobom fizycznym i prawnym, w których władaniu znajdują się grunt, budynek lub lokal oraz osobom fizycznym, prawnym i innym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie.

Przepisy ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nie definiują pojęcia "władania" nieruchomością, to jednak nie budzi wątpliwości, iż pojęcie to jest tożsame z "posiadaniem" w rozumieniu kodeksu cywolnego.

TEZY

Posiadane prawo własności nie jest jedyną przesłanką uzasadniającą wydanie wyrysów z operatu ewidencyjnego. Z treści bowiem art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne  wynika, iż wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego oprócz właścicielom wydawane są również osobom fizycznym i prawnym, w których władaniu znajdują się grunt, budynek lub lokal oraz osobom fizycznym, prawnym i innym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie.

Przepisy ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nie definiują pojęcia "władania" nieruchomością, to jednak nie budzi wątpliwości, iż pojęcie to jest tożsame z "posiadaniem" w rozumieniu kodeksu cywolnego.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wypisów i wyrysów działek 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. na rzecz skarżącego M. O. kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] o odmowie wydania wypisów i wyrysów działek położonych w obrębie H., gm. Dz. oznaczonych numerami: [...],[...],[...],[...] i [...], których właścicielami są G. M. c. F. i A. - udział 5/8, S. P. M. s. A. i G. - udział 1/8, W. M. s. A. i G. - udział 1/8 i W. M. s. A. i G. - udział 1/8.

U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2005 r. M. O. zwrócił się do Starosty S. o wydanie wyrysu działek nr: [...],[...],[...],[...] i [...] położonych we wsi H., gm. Dz. stanowiących jego własność. Wnioskodawca wyjaśnił, iż właścicielem wymienionych działek został na podstawie umowy o przekazaniu gospodarstwa następcy, zawartej w Urzędzie Gminy dnia [...] lipca 1978 r. (nr aktu [...]) pomiędzy nim a rodzicami, to jest F. i A. O.. Przedmiotowy wyrys potrzebny jest mu w celu przedłożenia sądowi.

W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego organ I instancji, decyzją z dnia [...] marca 2006r. odmówił wydania wnioskowanego wyrysu wskazując, iż zgodnie z treścią art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100, poz. 1086) – zwanej dalej ustawą, z przedmiotowym żądaniem może wystąpić jedynie właściciel gruntów i budynków. Tymczasem jak ustalono w konkretnej sprawie wnioskodawca takiego warunku nie spełnia.

Od powyższej decyzji M. O. odwołał się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podnosząc, iż na działce nr [...] położonej w obrębie H., gm. Dz. znajduje się budynek, którym włada nieprzerwanie od [...] r., a tytuł prawny posiada na podstawie umowy przekazania mu gospodarstwa rolnego przez rodziców.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zalecił, aby Starosta S. przeprowadził postępowanie wyjaśniające w kwestii ustalenia czy M. O. w myśl art. 24 ust. 3 ustawy posiada interes prawny w tym, aby otrzymać wyrys na wnioskowane działki, na których położony jest budynek oraz czy rzeczywiście włada on budynkiem i na której działce lub działkach jest on posadowiony.

Nie godząc się z tym stanowiskiem G. M. – uczestniczka postępowania wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. podnosząc, iż M. O. nie jest właścicielem przedmiotowych działek, stąd nie przysługuje mu prawo do otrzymania żądanych dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia [...] listopada 2006 r., sygn. akt [...] oddalił powyższą skargę uznając ją za bezzasadną. Sąd stwierdził, iż posiadane prawo własności nie jest jedyną przesłanką uzasadniającą wydanie wypisów i wyrysów z operatu ewidencyjnego, gdyż zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy oprócz właścicielom wydawane są one również osobom fizycznym i prawnym, w których władaniu znajdują się grunt, budynek lub lokal oraz osobom fizycznym, prawnym i innym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie.

W następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] odmówił wydania wyrysów na wskazane we wniosku działki. Organ ustalił, iż zobowiązania podatkowe za zabudowaną nieruchomość położoną we wsi H, gm. Dz reguluje G M, zaś pod adresem H 53 nie ma zameldowanych osób ani na pobyt stały, ani czasowy. Ponadto do dnia wydania przedmiotowej decyzji M O nie dostarczył dokumentu potwierdzającego własność budynków posadowionych na działce nr [...], władanie nieruchomościami nr [...],[...],[...],[...] i [...] oraz miejsce zameldowania pod adresem, który wskazuje do odbioru korespondencji. W tych uwarunkowaniach zdaniem organu I instancji M. O. nie jest właścicielem wskazywanych działek, nie przedłożenie zaś żądanych dokumentów świadczy również, iż nie ma on interesu prawnego w otrzymaniu żądanych wyrysów.

Od tej decyzji M. O. odwołał się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. zarzucając jej naruszenie art. 24 ust. 3 ustawy poprzez odmowę wydania wyrysu działki z operatu ewidencji gruntów na żądanie strony, a także naruszenie zasady praworządności - art. 6 kpa, zasady prawdy obiektywnej - art. 7 kpa, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej - art. 8 kpa.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie podzielił powyższych zarzutów i decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ wyjaśnił, iż rodzice M. O. – F. i A. O. stali się właścicielami działek o nr [...] i [...] o powierzchni [...] ha, położonych we wsi H., gm. Dzi. na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] grudnia 1974 r. Nr [...]. Następnie umową przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia [...] lipca 1978 r. Nr [...] zawartą w Urzędzie Gminy w Dz. przekazali na rzecz M. O. wyżej wskazane gospodarstwo rolne położone na terenie wsi H.. Tą samą umową zgodnie z aktem własności ziemi z dnia [...] lutego 1975 r. Nr [...] wydanym przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w S. przekazano ponadto powierzchnię [...] ha składającą się z działek nr [...],[...],[...],[...][...],[...],[...] i [...] zapisaną w rejestrze gruntów wsi L., gm. M.. Organ podkreślił, iż w § 3 pkt 2 omawianej umowy zamieszczono informacja, iż "szczegółowy opis części składowych i przynależności gospodarstwa zawiera załącznik stanowiący integralną część niniejszej umowy". Opis zaś gospodarstwa rolnego sporządzony w dniu [...] lipca 1978 r. dotyczył gruntów położonych na terenie wsi H., gm. Dz. (działki nr [...] i [...]) i na terenie wsi L., gm. M. (działki nr [...],[...],[...],[...][...],[...],[...] i [...]). Dalej ustalono, iż M. O. zbył własność gospodarstwa rolnego położonego we wsi H. wraz z zabudowaniami oraz działkę nr [...] o powierzchni [...] ha położoną we wsi L. wraz z zabudowaniami na rzecz M. Ch.. Natomiast na działki o nr: [...],[...][...][...][...] położone w H., gm. Dz. tytuł własności w postaci aktu własności ziemi z dnia [...] grudnia 1974 r. Nr [...] otrzymała G. M.. Powyższy akt własności jest nadal obowiązujący, albowiem nikt nie podważył jego prawomocności.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania wskazano, iż organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z art. 6, 7 i 8 kpa i wydał właściwą decyzję. W szczególności wobec faktu nie dostarczenia przez M. O. żądanych dokumentów, potwierdzających jego interes prawny zarzut o naruszeniu art. 24 ust. 3 ustawy nie znajduje uzasadnienia.

Końcowo podniesiono, iż prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Bielsku P. I Wydział Cywilny z dnia [...] maja 2007 r., sygn. akt [...] po rozpoznaniu niejawnym sprawy z powództwa M. O. przeciwko G. M., W. M., S.M. i W. M. "o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, postanowiono oddalić wniosek powoda o udzielenie zabezpieczenia.

Nie godząc się z powyższą decyzją M. O. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wnosząc o jej uchylenie w całości, jak również uchylenie decyzji Starosty S. z dnia [...] kwietnia 2007 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Skarżący analogicznie jak w postępowaniu odwoławczym zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez odmowę wydania wyrysu działki na żądanie strony, a także zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady praworządności oraz kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu, prawdy obiektywnej oraz uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli - art. 7 kpa, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa - 8 kpa.

W uzasadnieniu skargi wskazał, iż zgodnie z art. 24 ust. 3 powołanej wyżej ustawy, aby otrzymać wyrys działek nie musi być ich właścicielem, wystarczy, że włada gruntem lub nawet nie władając przedmiotowym gruntem czy budynkiem ma prawo otrzymać wyrys działek z uwagi na interes prawny w uzyskaniu informacji znajdujących się w posiadaniu organu. Skarżący stwierdził, iż ustalony przez organy obu instancji stan faktyczny nie odpowiada rzeczywistości. W szczególności podniósł, iż od ponad 30 lat włada domem, którego posadowienia na konkretnej działce nie może wskazać, gdyż do chwili obecnej nie dostał żądanych wyrysów. W domu tym urodził się, mieszkał z rodzicami a potem z żoną i dziećmi, a następnie dom ten otrzymał w posiadanie mocą umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia [...] lipca 1978 r. Wskazaną umową rodzice przekazali mu gospodarstwo rolne składające się między innymi z przedmiotowego budynku w zamian za świadczenia rentowe. Fakt władania tym domem jest niezaprzeczalny i niepodważalny. Mieszkając w nim wykonywał wiele czynności we wsi H., znają go najbliżsi sąsiedzi, tu odbiera wszelką korespondencję. Od ponad 35 lat dba o ten budynek i posesję wokół, sprząta ją, kosi trawę, ścina drzewa. Od dwóch lat intensywnie remontuje budynek, dokonując znacznych nakładów. Posiada rachunki opłacane w związku z jego użytkowaniem, ma założony telefon, klucze do budynku są w wyłącznym jego posiadaniu. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych zdaniem skarżącego żądanie przedstawienia przez niego dokumentów potwierdzających własność tego budynku oraz zameldowanie nie mają znaczenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazano, iż powoływanie się skarżącego na umowę przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia [...] lipca 1978 r. Nr [...] jako dowód na potwierdzenie jego interesu prawnego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż umowa ta dotyczy innych działek, które nie są objęte postępowaniem. Zobowiązanie zaś M. O. przez organ I instancji do dostarczenia określonych dokumentów miało na celu potwierdzenie interesu prawnego dotyczącego wydania wypisów i wyrysów działek nr [...];[...],[...],[...] i [...] lub wykazania, że znajdują się one w jego władaniu. Organ podniósł, iż w aktach sprawy znajduje się oświadczenie G. M. z dnia 6 maja 2006 r. o nie wyrażeniu zgody na wydanie jakichkolwiek dokumentów M. O. na nieruchomości stanowiące jej własność oraz na zameldowanie się skarżącego w jej domu, użytkowaniu go czy remontowaniu. Do akt dołączono wezwanie z dnia [...] marca 2007 r. G. M. i W. M., skierowane do M. O. na adres B., ul. O. 8/2 do opuszczenia samowolnie zajętej nieruchomości i zabudowań do dnia [...] kwietnia 2007 r., z uwagi na fakt, iż to oni są właścicielami działek nr [...];[...],[...],[...] i [...] wraz z zabudowaniami, dla których jest założona księga wieczysta KW Nr [...]. Ponadto G. M. wspólnie z synem W. M. w dniu [...] marca 2007 r. przedłożyła Staroście S. zaświadczenie Wójta Gminy w Dz. z dnia [...] listopada 2006 r. Nr Dz. [...] o nie zaleganiu w podatkach oraz zawiadomienie i decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] września 1992 r. Nr [...] zezwalającą na budowę przyłącza sieci wodociągowej. Wobec powyższych ustaleń, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zarzuty M. O. pod adresem skarżonej decyzji są niesłuszne, bowiem nie uprawdopodobnił on w myśl art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne faktu, że posiada interes prawny w otrzymaniu wyrysu działki nr 55/2, położonej w obrębie H., gm. Dz.. Argument zaś skarżącego o konieczności przedłożenia wyrysu do sądu nie został poparty żadnym zobowiązaniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią w art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu prawnego, to jest jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.

Stosownie zaś do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony (vide: wyroki WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt I SA 2027/02, Lex 146756 i z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 2819/02, Lex 146750).

W przedmiotowej sprawie na pierwszy plan wysuwają się kwestie proceduralne, co w zasadzie czyni bezprzedmiotową merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. Ta, bowiem narusza przepisy prawa procesowego w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W myśl art. 138 § 1 pkt 1 kpa, organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, gdy w wyniku rozpoznania sprawy stwierdzi, iż ta jest prawidłowa. Inaczej mówiąc, gdy uzna, że rozstrzygnięcie organu II instancji pokrywa się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Podkreślić przy tym należy, iż w myśl zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozpatrzoną decyzją organu I instancji. W wyroku z dnia 23 marca 1996r., sygn. akt SA/Wr 1996/95 (ONSA 1997, Nr 1, poz. 35) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż "istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji".

W tym stanie prawnym organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz jak wskazano wyżej, zobligowany jest do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) winien dokonać ponownej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed I instancją i w zależności od wyników tej oceny dokonać jego ewentualnego uzupełnienia i wydać stosowne orzeczenie.

Tymczasem zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie doszło do ponownego rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy administracyjnej i zbadania decyzji z punktu widzenia słuszności podjętego rozstrzygnięcia.

Podstawą materialnoprawną skarżonej decyzji stanowił przepis art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) – zwanej ustawą. Wedle jego treści wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane przez organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków odpłatnie na żądanie właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunt, budynek lub lokal, osób fizycznych, prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych nieposiadającym osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie, a także na żądanie organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżący nie jest w właścicielem działek, których wyrysu się domaga. Jak wynika z akt sprawy działki o nr: [...][...].,[...] [...] i [...] położone w H, gm. Dz na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] grudnia 1974 r. Nr [...] otrzymała na własność G. M.. Wskazana okoliczność została potwierdzona również wyrokiem tutejszego Sądu z dnia [...] listopada 2006 r. sygn. akt [...] oddalającym skargę na decyzję organu odwoławczego w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy wydania M. O. wnioskowanych wyrysów i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W tym miejscu podnieść należy, iż w uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, iż posiadane prawo własności nie jest jedyną przesłanką uzasadniającą wydanie wyrysów z operatu ewidencyjnego. Z treści bowiem art. 24 ust. 3 ustawy wynika, iż wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego oprócz właścicielom wydawane są również osobom fizycznym i prawnym, w których władaniu znajdują się grunt, budynek lub lokal oraz osobom fizycznym, prawnym i innym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, które mają interes prawny w tym zakresie. W tym stanie rzeczy zdaniem Sądu celem ponownie toczącego się postępowania przed Starostą S. winno być ustalenie czy M. O. pomimo tego, iż nie jest właścicielem przedmiotowych działek przysługuje prawo żądania wypisów i wyrysów z uwagi na spełnianie jednego z pozostałych dwóch warunków, to jest posiadania interesu prawnego w tym zakresie lub władania budynkiem.

Zgodnie zaś z art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Stąd orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie zaś samego sądu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Sąd nie może powracać do kwestii już wcześniej przesądzonych (vide: wyrok NSA z dnia 22 marca 1999r., IV SA 527/97, LEX nr 47275). Ocena prawna, o której mowa w powołanym przepisie dotyczy zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, natomiast wskazania mają wytyczyć kierunek działalności organu przy ponownym orzekaniu w sprawie.

Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż organy administracji publicznej przeprowadzając ponownie postępowanie w przedmiotowej sprawie związane były ustaleniami prawnymi oraz wytycznymi opisanego wyroku. Tymczasem w ocenie Sądu, organ I instancji nie zastosował się w pełni do przedstawionych zaleceń Sądu. Powyższego błędu nie naprawiono również w drugiej instancji. Wprawdzie organ odwoławczy dokonywał badania zebranego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o art. 24 ust. 3 ustawy, to jednak uznać należy, iż wyniki tej oceny nie przesądziły w sposób niebudzący wątpliwości o poprawności podjętego rozstrzygnięcia. Nadal bowiem nie ustalono jednoznacznie czy skarżący spełnia warunki do otrzymania żądanych wyrysów na podstawie przesłanki interesu prawnego w ich otrzymaniu bądź z uwagi na władanie gruntem lub budynkiem.

Zdaniem organu II instancji nie przedstawienie dokumentu potwierdzającego: własność budynków posadowionych na działce nr [...], władanie nieruchomościami nr [...],[...],[...],[...] i [...] oraz miejsce zameldowania pod adresem, który wskazuje do odbioru korespondencji dowodzi, iż M. O. nie ma interesu prawnego w otrzymaniu żądanego wyrysu. Podczas, gdy zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2007 r. I OSK 560/2006, Lex Polonica nr 1500536, Gazeta Prawna 2007/137 str. A11). Wprawdzie z akt sprawy nie wynika, aby skarżący powoływał się na taki przepis, to jednak również i organy zgodnie z zasadą ustalenia prawdy obiektywnej oraz obowiązkiem udzielania informacji faktycznej i prawnej o stanie sprawy nie wzywały strony do uwidocznienia takiego przepisu. Wezwanie z dnia [...] kwietnia 2007 r. skierowane do skarżącego o dostarczenie dokumentów, o których mowa wyżej nie spełnia tych wymogów, w szczególności nie zawiera pouczenia o znaczeniu żądanych dokumentów na wynik sprawy, jak również o negatywnych skutkach niedopełnienia tej czynności (art. 9 kpa)

Odnosząc się natomiast do trzeciej podstawy uzyskania żądanych wyrysów, uznać należy, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie potwierdza, aby organy ustalały czy skarżący rzeczywiście włada spornym budynkiem. Wprawdzie przepisy ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nie definiują pojęcia "władania" nieruchomością, to jednak nie budzi wątpliwości, że pojęcie to jest tożsame z "posiadaniem" w rozumieniu kodeksu cywilnego". Takie stanowisko zostało wyrażone między innymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 października 2005 r., IV SA/Wa 1321/05, Lex nr 217393). A zatem władanie oznacza stan faktyczny niezależny od tytułu prawnego. Tymczasem organy poprzestając na ustaleniu, iż skarżący nie jest właścicielem spornych działek wraz z zabudowaniami na nich się znajdującymi nie zajął stanowiska odnośnie ewentualnego władania przez skarżącego budynkiem w powyższym rozumieniu tego pojęcia. W szczególności zupełnie pominięto argumenty podnoszone przez skarżącego w odwołaniu na okoliczność spełniania przesłanki władania. Jeżeli zatem organ nie dawał wiary tym twierdzeniom, to powinien wskazać, z jakich powodów odmówił im prawdziwości. Co więcej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia o ile podjęto próbę wyjaśnienia kwestii braku interesu prawnego skarżącego w otrzymaniu żądanych wyrysów, to przesłanka władania budynkiem w ogóle nie była rozważana. W tym okolicznościach przedstawione podczas rozprawy przez skarżącego dokumenty wystawione na niego bądź małżonkę na adres H. 53 - w postaci: ubezpieczenia spornego budynku mieszkalnego od ognia i kradzieży w okresie od sierpnia 2007 do 2008 r., rachunku za wywóz śmieci z terminem płatności do 7 stycznia 2007 r., faktury za energię elektryczną, opłaty za telefon - w zestawieniu z treścią odwołania wskazują, iż należało tę kwestię pogłębić w postępowaniu wyjaśniającym.

Mimo powyższych braków organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Starosty S. o odmowie wydania żądanych wyrysów, co stanowi zdaniem Sądu naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym.

Pamiętać bowiem należy, iż fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego jest spoczywający na organie obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy - art. 7 kpa. Właściwe ustalenie stanu faktycznego - niezbędne dla prawidłowości podejmowanych decyzji - wymaga z kolei wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego - art. 77 kpa. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia skodyfikowanej w art. 7 kpa zasady dokonania niezbędnych ustaleń tak, aby w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnić stan faktyczny sprawy i pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa.

W konsekwencji powyższego wydanie decyzji nastąpiło również z uchybieniem art. 107 § 3 kpa, z którego jednoznacznie wynika, iż uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 kpa), a także objaśniać tok myślenia prowadzący do konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie. Motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu (vide: wyrok NSA OZ w Gdańsku z dnia 6 maja 1999r. II SA/Gd 134/97, Lex nr 44166, wyrok z dnia 29 września 1987r. IV SA 220/87). Takie uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W konkretnym przypadku zdaniem Sądu zabrakło tych elementów. Natomiast uzasadnieniem decyzji ponad wszelką wątpliwość nie może być - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – stanowisko organu wyrażone w tym zakresie w odpowiedzi na skargę oraz ustne podczas rozprawy.

Wskazane uchybienia postępowaniu administracyjnemu uniemożliwiły Sądowi dokonanie merytorycznej oceny zarzutów skargi, albowiem ocena taka byłaby równoznaczna z zastąpieniem przez sąd jurysdykcji zastrzeżonej organom administracyjnym, której działanie sąd administracyjny jedynie kontroluje pod względem zgodności z prawem, o czym już była mowa na wstępie. Na wyłączną kompetencję sądów administracyjnych do dokonywania oceny legalności zaskarżanych decyzji niejednokrotnie wskazywał już Naczelny Sąd Administracyjny, między innymi w wyroku z dnia 13 lutego 2007r. sygn. akt II OSK 12/06, wyroku z dnia 20 grudnia 2006r. sygn. akt I FSK 259/06.

Wobec stwierdzonego naruszenia wyżej wymienionych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy winien w sposób jednoznaczny ustalić czy skarżący spełnia warunek posiadania interesu prawnego w otrzymaniu żądanych wyrysów i czy faktycznie włada budynkiem w rozumieniu przepisów art. 336 kc i dopiero wówczas orzec, co do istoty sprawy, w tym, jeżeli stwierdzi potrzebę przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, o którym mowa w art. 136 kpa - po uprzednim przeprowadzeniu takiego postępowania uzupełniającego. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. –