Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 143/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Odrzucono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art.101 ust. 7
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art.1
journal: Dz.U. 2015 poz 1805
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.
article: art.4 art 15 § 1 pkt 4 i § 2 art 58 § 1 pkt 6 i § 3 art 193 art 232 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie NSA Elżbieta Kremer NSA Zygmunt Zgierski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem B. a Burmistrzem S. przez wskazanie organu właściwego do poniesienia wydatków związanych z wypłaceniem zasiłku okresowego postanawia: 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić Burmistrzowi B. z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od wniosku.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] września 2022 r. Burmistrz B. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego między tym organem a Burmistrzem S. w sprawie wskazania organu właściwego do poniesienia wydatków związanych z wypłaceniem zasiłku okresowego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z [...] czerwca 2022 r. Ośrodek Pomocy Społecznej w S. przyznał B.W. zasiłek okresowy. Pismem z [...] czerwca 2022 r. wskazany powyżej Ośrodek wystąpił do Burmistrza B. o zwrot wydatków poniesionych na realizację tego świadczenia. Pismem z [...] czerwca 2022 r. Ośrodek Pomocy Społecznej w B. poinformował, że jego zdaniem organem właściwym w sprawie jest Ośrodek w S. Pismem z [...] sierpnia 2022 r. Ośrodek w S. ponownie wystąpił o zwrot wydatków poniesionych na realizację świadczenia, wskazując, że jego zdaniem ostatnim miejscem zamieszkania zainteresowanej jest B. Wnioskodawca wskazał, że zainteresowana zameldowana była do dnia [...] czerwca 2022 r. na pobyt okresowy w B., a obecnie przebywa u rodziny w S.

W odpowiedzi na wniosek Burmistrz S. podtrzymał swoje stanowisko, wskazując, że organem właściwym w sprawie jest Burmistrz B. W uzasadnieniu wskazał, że zainteresowana do [...] kwietnia 2022 r. zamieszkiwała z dziećmi i konkubentem w B., tam też jej dzieci uczęszczały do przedszkola, a sama zainteresowana zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. jako osoba bezrobotna. W dniu [...] kwietnia 2022 r. B.W. wraz z dziećmi w asyście policji opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania i uzyskała schronienie u rodziny w S., deklarując, że będzie tam przebywać do końca maja 2022 r., po czym przeprowadzi się do swojego ojca do N. w gminie R. Burmistrz podniósł przy tym, że dzieci zainteresowanej w dalszym ciągu korzystały z usług przedszkola w B., w związku z czym w tej gminie koncentrowała się aktywność życiowa zainteresowanej, a wyprowadzkę należało uznać za sytuację nagłą i kryzysową. Podkreślił przy tym, że Ośrodek Pomocy Społecznej w S. przyznał zainteresowanej świadczenie okresowe na maj 2022 r. z uwagi na jej szczególną sytuację życiową.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 ppsa, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Rozstrzygnięcie tego rodzaju sporu sprowadza się do wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy w postępowaniu jurysdykcyjnym. W konsekwencji spór o właściwość może powstać wyłącznie na gruncie indywidualnej sprawy administracyjnej o stanie faktycznym przedstawionym w piśmie skierowanym do organu, która podlega władczemu rozstrzygnięciu organów administracji publicznej, szczególności w drodze decyzji administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze, należy odnotować, że Burmistrz B. wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość nie w ramach indywidualnej sprawy administracyjnej, ale w związku z domaganiem się zwrotu kosztów poniesionych przez inny organ. Kwestia zwrotu wydatkowanych środków uregulowana została w art. 101 ust. 7 ustawy 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 2268, z późn. zm.), dalej: ups, zgodnie z którym gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu. Analiza tego przepisu wskazuje, że nie odnosi się do organów administracji publicznej, lecz do samych gmin (osób prawnych). Rozliczenia między gminami następujące na podstawie art. 101 ust. 7 ups nie są załatwiane w formie decyzji administracyjnej. Nie można mówić o wystąpieniu w tych sprawach sporu o właściwość, do którego rozstrzygnięcia właściwy byłby Naczelny Sąd Administracyjny. Spór o zwrot wydatków nie ma bowiem charakteru administracyjnego, gdyż stanowi sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 kpc (por. postanowienie NSA z 3 grudnia 2013 r., sygn. akt I OW 248/13).

W świetle powyższych ustaleń Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.

O zwrocie całego uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 ppsa.