Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 255/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 7,
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 10 września 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 lipca 2008r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. C. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 lipca 2008r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o braku podstaw prawnych do wydania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nakazu nałożenia na G., J. i M. J. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych - rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie działki nr 189, położonej w T. przy ulicy Tuwima 9.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 12 czerwca 2006r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy przez G. i J. J. budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego przy ulicy Tuwima 9 w T. (dz. nr 189).

Wizja lokalna przeprowadzona w dniu 28 czerwca 2006r. wykazała, że G. i J. J. wykonali roboty budowlane polegające na wymurowaniu ścian pierwszego piętra z pustaków gazobetonowych na przybudówce istniejącego budynku oraz ułożeniu na ścianach krokwi z częściowym ich odeskowaniem pod dach dwuspadowy. W głównej części obiektu inwestorzy rozebrali dach kopertowy i wykonali podmurówkę z pustaków gazobetonowych na wysokość 24 cm wokół wszystkich ścian zewnętrznych.

Inwestorzy uzyskali decyzję udzielającą pozwolenia na budowę wydaną przez Starostę dnia 16 maja 2006 r. w związku ze zmianą konstrukcji dachu przedmiotowego budynku mieszkalnego, które to zostało następnie przeniesione na G., J. i M. J. decyzją Starosty z dnia 22 czerwca 2006r. G. i J. J. zawiadomili w dniu 19 czerwca 2006r. organ o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych. Prace zostały rozpoczęte w dniu 26 czerwca 2006r., co potwierdza wpis dokonany przez kierownika budowy w dzienniku budowy nr 239/06, wydanym przez Starostwo Powiatowe w dniu 19 czerwca 2006 roku.

Z projektu budowlanego wynika, że konstrukcja dachu budynku powinna opierać się na murłacie osadzonej bezpośrednio na wieńcu. W rzeczywistości inwestor na wieńcu wokół budynku nadbudował ściankę z pustaków o wysokości 24 cm.

Po przeprowadzeniu wizji lokalnej organ uznał, że inwestycja jest realizowana niezgodnie z pozwoleniem na budowę, w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu. W związku z tym postanowieniem z dnia 3 listopada 2006 r. nakazał G., J. i M. J. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych polegających na zmianie konstrukcji dachu przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu sprawy na skutek zażalenia E. C. postanowieniem z dnia 28 grudnia 2006r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji wskazał, iż w opisie technicznym projektu budowlanego założono podmurowanie ścianek kolankowych do wysokości 0,24 m z wykonaniem wieńca opaskowego o wymiarach 24/24 cm. Ponadto stwierdził, że udzielone pozwolenie na budowę dotyczyło zmiany konstrukcji dachu natomiast zatwierdzony projekt budowlany obejmuje również rozbudowę i nadbudowę powyższego obiektu. Odrębnym pismem organ odwoławczy wystąpił do Wojewody o podjęcie działań w trybie nadzwyczajnym w odniesieniu do decyzji Starosty z dnia 16 maja 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenie na budowę. W związku z tym wskazał, że dalsze działania w przedmiotowej sprawie organ I instancji winien podjąć po zakończeniu procedury w trybie nadzwyczajnym.

Wojewoda decyzją z dnia 9 listopada 2007 r. stwierdził nieważność decyzji Starosty z dnia 16 maja 2006 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

W dniu 10 czerwca 2008 r. przeprowadzono kolejną wizję lokalną celem ustalenia aktualnego stanu zaawansowania robót budowlanych. Podczas te wizji ustalono, że:

1. inwestor wykonał nadbudowę istniejącej przybudówki domu o wymiarach 9,65 m x 3,50 m, wys. nadbudowanych pustaków 1,76 m, wys. do kalenicy 3 m,

2. inwestor rozbudował istniejąca przybudówkę o wymiarach 1,60 m x 3,50 m wys. 3,80

3. zmieniono konstrukcję dachu na istniejącym budynku poprzez wykonanie podmurówki na wys. 24 cm wokół wszystkich ścian zewnętrznych oraz wykonali krokwie i ułożyli dachówkę.

Wymienione roboty budowlane zostały zakończone. Inwestor kontynuował i zakończył roboty budowlane, gdyż postanowienie wstrzymujące roboty budowlane zostało uchylone przez organ II instancji, co skutkowało prawem do kontynuacji robót i w konsekwencji ich zakończenia.

Ponieważ roboty budowlane zostały zrealizowane na podstawie pozwolenia na budowę wyeliminowanego następnie z obrotu prawnego organ prowadził postępowanie naprawcze. Wskazał przy tym, że inwestor, który prowadził roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Zachodzi wtedy przypadek, o którym mowa wart. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, a mianowicie inny niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1. Tym samym podstawą prawną orzekania przez organ był przepis art. 50 i 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego. W związku z tym, że roboty budowlane zostały zakończone nie miał zastosowania art. 50 dotyczący wstrzymania robót budowlanych. Zatem organ rozpatrzył sprawę w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 stanowiący, że właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Stwierdzony podczas wizji lokalnych zakres robót budowlanych został ujęty w projekcie budowlanym, który był zatwierdzony decyzją wyeliminowaną z obrotu prawnego.

I tak w odniesieniu do zmiany konstrukcji dachu na istniejącym budynku poprzez wykonanie podmurówki na wys. 24 cm wokół wszystkich ścian zewnętrznych oraz wykonanie krokwi i ułożenie dachówki, organ wskazał na opis techniczny w pkt. 3.0 "Podstawowe dane techniczne obiektu projektowanego", który zawiera informację o demontażu istniejącego pokrycia dachowego wraz z więźbą dachu, podmurowaniu ścianek kolankowych do wysokości 0,24 m z wykonaniem wieńca opaskowego o wymiarach 24/24 cm.

W zakresie wykonania nadbudowy istniejącej przybudówki domu o wymiarach 9,65 m x 3,50 m, wys. nadbudowanych pustaków 1,76 m, wys. do kalenicy 3 m oraz rozbudowy istniejącej przybudówki o wymiarach 1,60 m x 3,50 m wys. 3,80 m, organ stwierdził, że te roboty budowlane zostały ujęte na rysunkach nr 8, nr 9, nr 11, nr 12.

Wskazał przy tym, że zamontowanie przez inwestorów w połaci dachu trzech okien zamiast dwóch oraz dodatkowego okna w elewacji od strony północnej na I piętrze jest zgodnie z art. 36 a ust. 5 ustawy - Prawo budowlane nieistotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Nadto organ stwierdził, że roboty budowlane były prowadzone pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane H. R. - kierownika budowy. Kierownik budowy sprawował nadzór nad wykonywanymi pracami ewidencjonując je w dzienniku budowy, natomiast po zakończeniu prac budowlanych oświadczył zapisem dokonanym w dzienniku budowy, że wykonane roboty budowlane kwalifikują się do odbioru końcowego.

Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że wykonane roboty budowlane nie pociągają za sobą obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Odnosząc się do wniosków E.C. zawartych w piśmie z dnia 17 czerwca 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że zgodnie z § 13 ust. 1 pkt. 1 lit. a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania.

Analizując wykonane roboty budowlane pod kątem tego paragrafu organ stwierdził, że między ramionami kąta 60° wyznaczonego w taki sposób nie znajduje się żadna część tego samego budynku lub inny obiekt w odległości mniejszej niż wysokość przesłania, które miały by przesłaniać budynek E. C.

W kwestii zamurowania drzwi balkonowych na ścianie szczytowej usytuowanej w odległości 3,5 m od granicy działki 188/3 oraz zlikwidowania balustrady na dachu werandy wyjaśnił, iż dobudowa werandy oraz wykonanie tarasu miało miejsce podczas budowy przez inwestorów domu mieszkalnego jednorodzinnego, który został oddany do użytkowania w 1981 r. Inwestorzy dokonali zawiadomienia o oddaniu obiektu budowlanego do użytku w dniu 6 stycznia 1981r., co wyklucza stosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Tym samym brak jest podstaw do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego, jednorodzinnego w T. przy ulicy Tuwima 9 przez G. i J. J. w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego, co w dalszej konsekwencji wyklucza nakazanie przez organ wykonania zamurowania drzwi balkonowych na ścianie szczytowej usytuowanej w odległości 3,5 m od granicy działki 188/3, zlikwidowania balustrady na dachu werandy oraz zamurowanie okna w bocznej ścianie werandy. W sprawie płotu postawionego na granicy działek została natomiast wydana odrębna decyzja.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. C. domagając się doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca podniosła, że stwierdzono nieważność decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, z uwagi na fakt, że została wydana z naruszeniem prawa.

Decyzją z dnia 16 marca 2009r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że przedmiotowa sprawa dotyczy przypadku, gdy inwestor posiadał pozwolenie na budowę, lecz zostało ono wyeliminowane z obiegu prawnego - stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę. Jest to przypadek inny niż określony w art.48 lub w art.49b Prawa budowlanego z 1994r. tj. gdy inwestor w ogóle nie posiadał pozwolenia na budowę.

Mając na uwadze art.51 ust.7 Prawa budowlanego, (zgodnie z którym przepisy art.51 ust.1 pkt 1 i 2 oraz ust.3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1) w odniesieniu do przedmiotowych robót budowlanych właściwe jest wydanie stosownego rozstrzygnięcia na podstawie przepisów art.51 Prawa budowlanego tj. albo decyzji na podstawie art.51 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo na podstawie art.51 ust.1 pkt 2 nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w pierwszej kolejności obowiązkiem organów budowlanych jest nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, natomiast wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego nie ma charakteru bezwzględnego, winien on być orzekany jedynie wówczas, gdy wykluczona jest możliwość do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem ( wyrok z dnia 2005.09.13 NSA W-wa OSK 782/04 LEX nr 194993).

Natomiast gdyby organ nadzoru budowlanego w następstwie oceny zebranego materiału dowodowego uznał, że wykonane roboty budowlane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, winien orzec o braku podstaw do nałożenia na inwestora na podstawie art.51 ust.1 pkt 2 obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Decyzja w której organ po ustaleniu stanu faktycznego dokonuje oceny istnienia przesłanek wydania lub odmowy wydania nakazu rozbiórki i stwierdza brak podstaw do jego wydania, jest decyzją merytoryczną rozstrzygającą sprawę co do istoty.

W omawianym przypadku organ I instancji stwierdził, że roboty polegające na wymianie konstrukcji dachu z podniesieniem ścian kolankowych o 24cm oraz nadbudowie o 1 piętro przybudówki przylegającej do bryły głównej budynku, były przewidziane w zatwierdzonym projekcie, a wykonane dodatkowe okno połaciowe nie stanowi istotnego odstępstwa od tego projektu. Organ odwoławczy wskazał, że powyższe argumenty organu I instancji nie mogą mieć znaczenia w sprawie, albowiem z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przestał być wiążący projekt budowlany stanowiący załącznik do tej decyzji. Brak jest podstaw do analizy wykonanych robót budowlanych w aspekcie zgodności z tym projektem. Jednakże informacje zawarte w tej dokumentacji, odzwierciedlającej zakres wykonanych robót, mogą być materiałem dowodowym w postępowaniu prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego.

Natomiast istotnym faktem, jaki wskazał organ I instancji jest to, iż roboty budowlane były prowadzone pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, która po zakończeniu robót oświadczyła, że roboty kwalifikują się do odbioru końcowego. Ponadto organ I instancji w trakcie przeprowadzonych wizji nie stwierdził, aby roboty budowlane naruszyły bądź wpłynęły negatywnie na elementy istniejącej konstrukcji budynku oraz aby obiekt budowlany po wykonaniu przedmiotowych robót budowlanych zagrażał życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku. Przedmiotowe roboty budowlane nie budzą zastrzeżeń co do prawidłowości ich wykonania, a także nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych. Powyższe czynniki wykluczają także konieczność nakładania w postępowaniu dowodowym na inwestora obowiązku przedłożenia ocen technicznych i ekspertyz wykonanych robót, w celu dokonania oceny tych robót.

Istotna jest również zgodność wykonanych robót z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta T. zatwierdzonego Uchwałą nr XXXV/318/05 Rady Miejskiej w T. z dnia 25.08.2005r, dotyczącego terenu na której leży działka nr 189, która to analizę pominął organ I instancji. Zgodnie z ustaleniami planu w obrębie istniejących zespołów mieszkaniowych dopuszcza się rozbudowę, nadbudowę i przebudowę istniejących budynków z zachowaniem określonych wskaźników i parametrów kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania działki. Przedmiotowa inwestycja nie wpłynęła na zmianę powierzchni zabudowy i wynikające z tego parametru wskaźniki, natomiast intensywność zabudowy po wykonaniu piętra przybudówki nie przekracza wartości dopuszczalnej 1=0,5 (wg informacji opisie technicznym do projektu zagospodarowania działki 1=0,48).

Organ odwoławczy wskazał, że uwzględniając zebrany materiał dowodowy i własną ocenę wykonanych robót budowlanych organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw aby kwestionować te roboty i nie zachodzi konieczność nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych już robót do stanu zgodnego z prawem.

W świetle przedstawionych okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 04 lipca 2008r. orzekająca o braku podstaw prawnych do wydania na podstawie art.51 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nakazu wykonania określonych czynności lub obrót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie działki nr 189, położonej w T. przy ul. Tuwima 9, jest prawnie uzasadniona.

Jednocześnie wyjaśnił, że zawarty w odwołaniu zarzut dotyczący usytuowania otworów okiennych w ścianie przedmiotowego budynku od strony działki nr 188/3, nie może być brany pod uwagę, albowiem przedmiotem niniejszego postępowania i zaskarżonego rozstrzygnięcia jest rozbudowa budynku, wykonana jako odrębna inwestycja w okresie późniejszym na podstawie pozwolenia na budowę, zatem kwestionowanie tej zabudowy nie jest uzasadnione.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. C,. zarzucając, że organy nie wzięły pod uwagę, że rozbudowany budynek jest zbliżony do granicy działki skarżącej, co z pewnością kwalifikować należy jako samowolę budowlaną. Skarżąca wskazała nadto, że poprzez wykonaną rozbudowę dachu jej mieszkanie straciło na wartości, z powodu większego zacienienia od strony południowo-zachodniej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Niniejsza sprawa dotyczy rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie działki nr 189, położonej w T. przy ulicy Tuwima 9.

Bezsporne jest, że inwestorzy wykonywali roboty budowlane w oparciu o pozwolenie na budowę Starosty dnia 16 maja 2006 r., przeniesione na nich decyzją również Starosty z dnia 22 czerwca 2006r.

W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma nadto fakt, że decyzją z dnia 9 listopada 2007 r. Wojewoda na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa stwierdził nieważność decyzji Starosty z dnia 16 maja 2006 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

W tej sytuacji, jak prawidłowo przyjęły orzekając w sprawie organu administracji, zastosowanie miał art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku art.51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane przewidujący możliwość nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Rozpatrując niniejszą sprawę organ I instancji analizował roboty budowlane wykonane przy rozbudowie przedmiotowego budynku. Odwoływał się przy tym wyłącznie do treści projektu budowlanego, wskazując, że stwierdzony podczas wizji lokalnych zakres robót budowlanych został ujęty w projekcie budowlanym, który był zatwierdzony decyzją wyeliminowaną z obrotu prawnego. Nadto akcentował, że roboty te były prowadzone pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia, tj. kierownika budowy, który sprawował nadzór nad wykonywanymi pracami ewidencjonując je w dzienniku budowy, natomiast po zakończeniu prac budowlanych oświadczył zapisem dokonanym w dzienniku budowy, że wykonane roboty budowlane kwalifikują się do odbioru końcowego. Z uwagi na powyższe organ I instancji stwierdził, że wykonane roboty budowlane nie pociągają za sobą obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Organ odwoławczy wskazał natomiast zasadnie, że z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przestał być wiążący projekt budowlany stanowiący załącznik do tej decyzji, co powoduje, że brak jest podstaw do analizy wykonanych robót budowlanych w aspekcie zgodności z tym projektem. Informacje zawarte w dokumentacji, odzwierciedlającej zakres wykonanych robót, mogą być natomiast materiałem dowodowym w postępowaniu prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego.

Jednakże organ odwoławczy poprzestał na zaakceptowaniu odwołania się przez organ I instancji w zakresie oceny wykonanych robót do faktu, że nadzorowała je osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane, która po zakończeniu robót oświadczyła, że roboty kwalifikują się do odbioru końcowego. Wskazał przy tym, że organ I instancji w trakcie przeprowadzonych wizji nie stwierdził, aby roboty budowlane naruszyły bądź wpłynęły negatywnie na elementy istniejącej konstrukcji budynku oraz aby obiekt budowlany po wykonaniu przedmiotowych robót budowlanych zagrażał życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku. Przedmiotowe roboty budowlane nie budzą zastrzeżeń co do prawidłowości ich wykonania, a także nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych. Powyższe okoliczności w ocenie organu odwoławczego wykluczają także konieczność nakładania w postępowaniu dowodowym na inwestora obowiązku przedłożenia ocen technicznych i ekspertyz wykonanych robót, w celu dokonania oceny tych robót.

Organ odwoławczy stwierdził także, że uwzględniając zebrany materiał dowodowy i własną ocenę wykonanych robót budowlanych organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw aby kwestionować te roboty i nie zachodzi konieczność nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych już robót do stanu zgodnego z prawem.

Wskazać jednakże należy, że zarówno w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, jak i uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, brak jest jakichkolwiek własnych ustaleń i własnych ocen wykonanych robót budowlanych w aspekcie ich zgodności z przepisami prawa budowlanego. Organ I instancji wskazał wprawdzie, że odległość między rozbudowaną częścią budynku inwestorów i budynkiem skarżącej nie narusza przepisów warunków technicznych dotyczących wymogu oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, jednakże uzasadnienie w tym zakresie jest niezrozumiałe, co nie pozwala na jego kontrolę przez Sąd.

Organ prowadzący postępowanie administracyjne, zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji, obowiązany jest przestrzegać zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 Kpa. Oznacza to, że powinien on podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Zgodnie bowiem z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 Kpa). Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa).

Ponadto stosownie do art. 80 Kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 Kpa).

Z przedstawionych wyżej przepisów postępowania wynika, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych spoczywa na organie administracji. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a stronie zostanie zapewniony czynny udział w każdej fazie postępowania.

W ocenie Sądu przedmiotowa niniejsza sprawa nie została w sposób należyty wyjaśniona, skutkiem czego nie można dokonać oceny, czy roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z prawem.

Podkreślić przy tym należy, że na skutek stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej inwestorom pozwolenia na budowę, zatwierdzony uprzednio projekt budowlany przestał być tytułem do wykonania robót budowlanych. Pozostał jedynie dziennik budowy, który był dowodem w prowadzonym postępowaniu. Niewystarczające jednakże było w takiej sytuacji poprzestanie na oświadczeniu kierownika budowy, który zakwalifikował roboty do odbioru końcowego, skoro inwestorzy nie dysponowali już projektem budowlanym. Ocena prawidłowości wykonanych robót należy do organu administracji prowadzącego postępowanie (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2007r., II OSK 167/06, ONSAiWSA 2007/6/132, Lex nr 327397).

Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy

Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.