Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 874/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] października 2005 r., podjętą na zasadzie art. 68 ust. 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.– Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058) postanowiono odmówić wnioskowi p. W. G. o wpis na listę adwokatów Izby Adwokackiej w K.

W uzasadnieniu stwierdzono, iż wnioskodawca wniósł o wpis na listę adwokatów Izby Adwokackiej w K. podnosząc, że po ukończeniu studiów prawniczych na Uniwersytecie [...] odbył aplikację prokuratorską, a następnie złożył egzamin prokuratorski w 2004 r. To, w ocenie wnioskodawcy, uprawnia go do wpisu na listę adwokatów i do wykonywania zawodu adwokata.

Rozpoznając wniosek o wpis na listę adwokatów Okręgowa Rada Adwokacka w K. rozważyła, iż zgodnie z przepisem 68 ust. 4 ustawy – Prawo o adwokaturze Okręgowa Rada Adwokacka może odmówić wpisu tylko wtedy, gdy wpis narusza przepis art. 65 pkt 1-3 lub art. 67 Prawa o adwokaturze. W ocenie Okręgowej Rady Adwokackiej w K. wnioskodawca nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata, a to dlatego, że nie spełnia przesłanki z art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze.

Okręgowa Rada Adwokacka w K. aby wszechstronnie ocenić kwestię rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata przez wnioskodawcę powołała spośród swego grona komisję, która po rozmowie z kandydatem na wpis przedstawiła swoje uwagi w postaci pisemnego sprawozdania. Po zadaniu kilku podstawowych pytań wnioskodawca podważył zasadność prowadzenia tego rodzaju rozmów.

W ocenie komisji wynikało, że wnioskodawca w żadnym stopniu nie jest przygotowany do świadczenia pomocy prawnej, nie wie czy i kiedy adwokatowi wolno odmówić przyjęcia sprawy, nie wie o tym, że nadrzędnym jest dobro klienta. Zdaniem komisji, występujący u wnioskodawcy rażący brak przygotowania do wykonywania zawodu może stanowić poważne zagrożenie dla klientów, którzy chcieliby powierzyć mu swoje życiowe sprawy.

Odwoływanie się wnioskodawcy do ustawodawcy, który rzekomo daje mu prawo do wpisu na listę adwokatów jest sprzeczne z duchem zmian w ustawie, które wprowadzono po to, by zapewnić społeczeństwu szerszy dostęp do profesjonalnej pomocy prawnej. Skutkiem wpisu na listę jest to, że adwokat od zaraz musi być gotowy do świadczenia profesjonalnej pomocy prawnej, ze wszystkimi tego konsekwencjami – we wszystkich dziedzinach prawa. Nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata osoba, która nie tylko nie ma poczucia odpowiedzialności za zleconą sprawę, dla której dobro klienta nie jest dobrem nadrzędnym i która ubiegając się o wykonywanie określonego zawodu w sposób wręcz demonstracyjny okazuje temu zawodowi brak szacunku.

Oceniając powyższe sprawozdanie komisji, jak i uzupełniające wypowiedzi osób, które przeprowadziły rozmowę z wnioskodawcą, Okręgowa Rada Adwokacka w K. uznała, że nie daje on rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata. Dokonując takiej oceny wzięto pod uwagę także to, że rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata w rozumieniu art. 65 pkt 1 ocenia się wedle cech charakteru i dotychczasowego zachowania, mogącego świadczyć o poziomie umiejętności udzielana pomocy prawnej.

Odwołanie od powyższej uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w K. odmawiającej wpisu na listę adwokatów złożył zainteresowany, wnosząc na podstawie art. 68 ust. 6 w związku z art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze o uchylenie zaskarżonej uchwały i podjęcie uchwały w przedmiocie wpisu na listę adwokatów.

W uzasadnieniu zainteresowany stwierdził, że spełnia wymagania przewidziane przez art. 65 ust. 1-3 w związku z art. 66 ust. 2 powołanej uchwały, jako że skończył etatową aplikację prokuratorską z wynikiem ogólnym dobrym. Natomiast w załączniku do odwołania stwierdził, iż spotkanie z członkami komisji miało "nieco inny" przebieg, niż to wynika z uzasadnienia. Według zainteresowanego, po pytaniach z zakresu etyki adwokackiej, na które odpowiedział, komisja zaczęła zadawać pytania z poszczególnych dziedzin prawa, przekształcając rozmowę w egzamin. Kandydat przedstawił swoją wersję odpowiedzi na zadane mu przez komisję pytania stwierdzając w konkluzji, że Rada kpi sobie z obowiązującego prawa, powołując komisję, dokonując czynności procesowych w sposób rażąco sprzeczny ze zdrowym rozsądkiem (sprawozdanie w miejsce protokołu, który czyta i podpisuje kandydat) i podejmując sprzeczne z prawem uchwały. Zdaniem kandydata, rozmowa służyła tylko jednemu celowi – napisaniu takiego a nie innego sprawozdania, które wykaże, że kandydat nie daje rękojmi; miała tu miejsce – zdaniem kandydata – próba ochrony własnych (korporacji) interesów w sposób bezprawny.

Uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] grudnia 2005 r., po rozpoznaniu odwołania postanowiono jednomyślnie utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę.

W uzasadnieniu Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej stwierdziło, że zgodnie z § 21 ust. 4 Regulaminu organizacji i funkcjonowania okręgowych rad adwokackich z dnia 28 września 2002 r., ze zmianą z dnia 3 września i 8 października 2005 r., ..."przed rozpoznaniem wniosku o wpis na listę dziekan lub inni wyznaczeni adwokaci przeprowadzają z zainteresowanym rozmowę." Zdaniem Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej rozmowa taka winna polegać na wnikliwym zbadaniu czy rzeczywiście kandydat swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata i czy można go określić jako osobę nieskazitelnego charakteru. Dla wypełnienia tego zadania konieczne jest m.in. zbadanie nie tylko doświadczenia zawodowego i właściwości osobistych, ale zwłaszcza znajomości wymagań etycznych stawianych adwokatowi. Zawód adwokata jest zawodem zaufania publicznego, co oznacza, że czynności wykonywane przez adwokata w ramach jego działalności zawodowej wymagają szczególnego przygotowania merytorycznego oraz odpowiedniego poziomu moralnego. Cechy te powinny podlegać nadzorowi ze strony ustanowionych w ustawie organów, przy czym należy mieć na uwadze przepis art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, upoważniający samorządy zawodów zaufania publicznego do sprawowania pieczy "... nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony." W przypadku zawodu adwokata interes publiczny wyraża się w konieczności utrzymania świadczenia usług prawniczych na wysokim poziomie, gdyż od poziomu tych usług uzależnione jest poczucie praworządności w państwie. Celem opisanej powyżej weryfikacji przesłanek umożliwiających wpis na listę adwokatów jest właśnie zapewnienie odpowiedniego poziomu usług prawniczych poprzez eliminację kandydatów, którzy nie spełniają warunków wpisu na listę. Weryfikacja ta nie powinna być natomiast stosowana jako narzędzie blokowania dostępu do zawodu adwokata. Zdaniem Rady, taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały zawiera obszerne rozważania na temat braku rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata przez zainteresowanego i Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w całości je podziela, podkreślając równocześnie staranne sporządzenie przez komisję protokołu z przeprowadzonej rozmowy. Użyte przez zainteresowanego w odwołaniu argumenty, kwestionujące treść protokołu, nie mogą podważyć zaufania do dwóch członków samorządu adwokackiego, nie mających żadnego interesu w nieprawdziwym przedstawieniu przebiegu rozmowy.

W zakończeniu uchwały zawarto pouczenie, iż od uchwały przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.

Odwołanie od powyższej uchwały złożył zainteresowany wnosząc, na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze o uchylenie uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w K. oraz Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, odmawiających zainteresowanemu wpisu na listę adwokatów i zarządzenie o wpisie na listę adwokatów.

W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy skarżący odwołał się do kilku wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego (bez podania miejsca publikacji), a w szczególności do: - wyroku z dnia 6 grudnia 1989 r., sygn. akt IV SA 861/89, (teza: "Korporacja samorządowa jaka jest adwokatura ma prawo, a nawet obowiązek wymagać od swoich członków znajomości zasad działania tej korporacji oraz praw i obowiązków wynikających z przystąpienia do niej, skoro ma obowiązek dbać o należyte wykonywanie zadań adwokatury. Korporacja nie może natomiast, poprzez negatywną ocenę rozmowy kwalifikacyjne pozbawić osoby, której ex lege przysługuje wpis na listę, uprawnienia przyznanego przez ustawę."); - wyroku z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt II SA 3093/95, (teza: "Art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze nie daje żadnych podstaw do sprawdzania znajomości prawa przez osobę ubiegającą się o wpis na listę adwokatów."); - z dnia 26 marca 1990 r., sygn. akt IV SA 87/90, (teza: "...Rękojmia do wykonywania zawodu, to (...) "nieskazitelny charakter" i "dotychczasowe zachowanie kandydata", a zatem cechy wartościujące konkretna osobę nie w sferze intelektualnej i profesjonalnej, lecz wyłącznie etyczno-moralnej."). Z przytoczonych tez wynika, zdaniem skarżącego, iż: - uzasadnienie odmowy wpisu brakiem znajomości przez kandydata zasad etyki i organizacji adwokatury jest bezpodstawne; - oparcie uchwały odmawiającej wpisu na listę adwokatów na podstawie negatywnej oceny wyników rozmowy kwalifikacyjnej jest bezprawne; - ponieważ brak jest dowodów, iż kandydat nie dysponował odpowiednimi cechami etyczno-moralnymi, w związku z tym należy uznać, że zgodnie z powołaną ustawą daje rękojmie wykonywania zawodu adwokata.

Ponadto skarżący odniósł się do zarzutu demonstracyjnego braku szacunku do zawodu adwokata.

Postanowieniem Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 134 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego postanowiono stwierdzić niedopuszczalność odwołania.

W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy stwierdzono, że stosownie do ustawy z dnia 26 maja 1982 r.– Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, z późn. zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361), od ostatecznej decyzji odmawiającej wpisu na listę adwokatów zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego. W rozumieniu tego przepisu decyzją ostateczną jest uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej.

Zapis ten, zgodnie z art. 10 cytowanej ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r., obowiązuje od dnia 10 września 2005 r.

Jednocześnie podniesiono, iż przed dniem 10 września 2005 r. w omawianych sprawach istniała również możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Jednakże skarga ta przysługiwała od decyzji Ministra Sprawiedliwości, do którego w myśl art. 47 ust. 2 Prawa o adwokaturze służyło odwołanie od ostatecznej decyzji odmawiającej wpisu na listę adwokatów, to jest decyzji Naczelnej Rady Adwokackiej. Odwołanie do Ministra Sprawiedliwości należało wnieść w trybie i terminie przewidzianym przez K.p.a.

Ustawodawca, nadając nowe brzmienie art. 68 Prawa o adwokaturze , nie uchylił art. 47 ust. 2 tej ustawy. W ten sposób pozostawił w ustawie – Prawo o adwokaturze zapisy wzajemnie się wykluczające.

Jednakże stosownie do ogólnych reguł kolizyjnych prawa intertemporalnego i zasady, iż lex posteriori derogat legi priori, należy przyjąć, że wejście w życie nowego przepisu, tj. art. 68 ust. 7 ustawy – Prawo o adwokaturze uchyliło regulację wcześniejszą, nadal formalnie obowiązującą, to jest przepis art. 47 ust. 2 Prawa o adwokaturze.

Dodatkowo podniesiono, iż w myśl art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest oparte na zasadzie dwuinstancyjności. Wyczerpanie tej możliwości powoduje niedopuszczalność odwołania, z zastrzeżeniem sytuacji, gdy przepisy prawa przewidują wyjątki od zasady dwuinstancyjności postępowania. Skoro zatem p. W. G. – po wyczerpaniu dwuinstancyjnego trybu administracyjnego – wniósł do Ministra Sprawiedliwości odwołanie od decyzji, od której nie można już odwołać się na podstawie przepisów K.p.a., należał orzec jak w sentencji.

Skargę na powyższe postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zainteresowany wnosząc o uchylenie powołanego wyżej postanowienia Ministra Sprawiedliwości jako naruszającego przepisy postępowania, a to art. 47 ust. 2 Prawa o adwokaturze, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącego, Minister Sprawiedliwości winien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne, nie zaś kończące postępowanie orzeczenie formalne.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż Minister Sprawiedliwości błędnie uznał, że przepisy art. 47 ust. 2 i art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.– Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, z późn. zm.) wzajemnie się wykluczają. Zdaniem skarżącego, rozpatrując zaistniałą sytuację należało dokonać wykładni przy użyciu dyrektyw językowych, nie zaś za pomocą reguły kolizyjnej lex posteriori derogat legi priori. Zdaniem skarżącego:

- art. 15 K.p.a. stanowiący, iż postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, jest lex generalis w stosunku do art. 47 ust 2 ustawy-Prawo o adwokaturze, który jako lex specialis derogat legi generali;

- zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu służących skarżącemu środków zaskarżenia przed organem właściwym: przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie; zgodnie zaś z art. 47 ust. 2 Prawa o adwokaturze skarżącemu służy odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, a skarga wniesiona w trybie art. 68 powołanej ustawy zostałaby przez sąd administracyjny odrzucona na postawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;

- zgodnie z art. 68 ust. 7 Prawa o adwokaturze odwołanie służy od ostatecznej decyzji, nie zaś uchwały, co potwierdza wniosek, iż ustawodawca świadomie pozostawił w ustawie – Prawo o adwokaturze art. 47 ust. 2. Zauważyć należy, iż organy adwokatury podejmują decyzję w formie uchwały, a Minister Sprawiedliwości, zgodnie z art. 47 ust. 2 powołanej ustawy wydaje decyzję; odwołanie z art. 68 Prawa o adwokaturze służy więc od wydanej decyzji Ministra lub niepodjęcia uchwał przez organy adwokatury – taka interpretacja jest zgodna z zasadami wykładni językowej, a przepisy art. 47 i 68 powołanej ustawy w pełni ze sobą współgrają regulując przedmiotową materię.

W konkluzji skarżący stwierdził, że sytuację prawną i wzajemne relacje ustaw: Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy – Prawo o adwokaturze oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać należy za w pełni przez ustawodawcę przemyślane, zamierzone i wzajemnie korespondujące ze sobą.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy stwierdzono, że wbrew twierdzeniom skarżącego art. 47 ust. 2 i art. 68 ust. 7 ustawy – Prawo o adwokaturze nie określają współgrających ze sobą środków odwoławczych od ostatecznych decyzji odmawiających wpisu na listę adwokatów. Każdy z wymienionych przepisów wskazuje odmienny środek, to jest: art. 47 ust. 2 – odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z przepisami K.p.a., a art. 68 ust. 7 – skargę do sądu administracyjnego. Nie można równocześnie stosować obu instrumentów na tym samym etapie postępowania administracyjnego.

Obecnie procedura dokonywania wpisów i odwołań od uchwał organów samorządu adwokackiego jest kompleksowo uregulowana w art. 68 powołanej ustawy. Natomiast przed dniem 10 września 2005 r., kiedy w tym zakresie weszła w życie ustawa z dnia 30 czerwca 205 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, procedurę związaną z wpisem na listę adwokatów i aplikantów adwokackich regulowały art. 46, 47 i 69 ustawy – Prawo o adwokaturze. Ustawodawca, dokonując w Prawie o adwokaturze całkowitej zmiany treści art. 68, uchylił ust. 1 w art. 47 i nadał nowe brzmienie art. 69, a nie uchylił ust. 2 art. 47 tej ustawy. Pozostawił w ten sposób w ustawie – Prawo o adwokaturze wzajemnie wykluczające się zapisy. Zarówno w treści art. 47 ust. 2, jak i w art. 68 ust. 7 – w brzmieniu obowiązującym obecnie – znajduje się zapis: "od ostatecznej decyzji odmawiającej wpisu na listę adwokatów." Wymienione przepisy w żaden sposób nie wskazują, że regulują inną materię.

W tej sytuacji, wbrew wywodom skarżącego, stosownie do ogólnych reguł kolizyjnych prawa intertemporalnego i zasady lex posteriori derogat legi priori, należało przyjąć, że wejście w życie nowego przepisu, tj. art. 68 ust. 7 Prawa o adwokaturze uchyla regulację wcześniejszą, nadal formalnie obowiązującą, tj. przepis art. 47 ust. 2 powołanej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2006 r., którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] grudnia 2005 r., utrzymującej w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] października 2005 r., odmawiającą skarżącemu wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w K.

Rozpoznawana sprawa ma charakter intertemporalny i proceduralny. Mają do niej zastosowanie przede wszystkim przepisy art. 47 ust. 2 oraz art. 68 ust. 7 ustawy – Prawo o adwokaturze, ale również art. 112, 127 § 1, 134 i in. K.p.a. jak również – choć w innym kontekście - przywołane przez skarżącego przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 52 § 1 i 2, art. 58 § 1 pkt 6).

W sprawie nie ulega wątpliwości, że od dnia 10 września 2005 r. w ustawie – Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw sprawę odwołań od ostatecznej decyzji odmawiającej wpisu na listę adwokatów regulowały dwa przepisy. Był to art. 47 ust. 2 ustawy, w myśl którego "Od ostatecznej decyzji odmawiającej wpisu na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich służy zainteresowanemu odwołanie do Ministra Sprawiedliwości zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego", oraz art. 68 ust. 7 ustawy, stanowiący, że "Od ostatecznej decyzji odmawiającej wpisu na listę adwokatów oraz w wypadku niepodjęcia uchwały przez okręgową radę adwokacką w terminie 30 dni od złożenia wniosku o wpis lub niepodjęcia uchwały przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w terminie 30 dni od doręczenia odwołania zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego."

Pierwszy z wymienionych przepisów ma charakter przepisu szczątkowego, pozostałego po uchyleniu ust. 1 tegoż artykułu, natomiast drugi – art. 68 ust. 7 – jest przepisem dodanym przez ustawę zmieniającą, niejako wieńczącym obszerny przepis regulujący wpis na listę adwokatów i aplikantów adwokackich.

Strony różnią się zasadniczo w poglądach dotyczących obowiązywania powołanych przepisów.

Zdaniem organu, wymienione przepisy regulują tę samą materię, zawierają zapisy wzajemnie się wykluczające, a kolizja między nimi powinna zostać usunięta zgodnie z zasadą, iż przepis późniejszy (art. 68 ust. 7) wyłącza działanie przepisu wcześniejszego (art. 47 ust. 2). Argumentując to stanowisko Minister powołał się na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, będącą zasadą konstytucyjną (art. 78 Konstytucji RP), przyjętą w art. 15 K.p.a.

Skarżący stwierdził natomiast, że wzajemne relacje ustaw: Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy – Prawo o adwokaturze oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (która jego zdaniem ma również zastosowanie w sprawie) są przez ustawodawcę w pełni przemyślane, zamierzone i wzajemnie korespondujące ze sobą. W szczególności błędne jest uznanie, że przepisy art. 47 ust. 2 i art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.– Prawo o adwokaturze wzajemnie się wykluczają. Do takich wniosków prowadzi, zdaniem skarżącego, zastosowanie w zaistniałej sytuacji wykładni językowej, nie zaś wspomnianej reguły kolizyjnej.

Swój wywód skarżący opiera na stwierdzeniu, iż przepis art. 47 ust. 2 ustawy-Prawo o adwokaturze ma wobec art. 15 K.p.a. charakter przepisu szczególnego, uchylającego przepis ogólny. Z twierdzeniem tym nie można się zgodzić, gdyż zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, mająca – jak wspomniano - charakter konstytucyjny, uważana jest za fundamentalna zasadę postępowania administracyjnego, której pogwałcenie jest rażącym naruszeniem prawa (B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", C. H. Beck, Warszawa 2000, wyd. 3, str. 81 i n.). Wątpliwości budzi również twierdzenie skarżącego, oparte chyba na zbyt jednostronnej wykładni językowej, iż zgodnie z art. 68 ust. 7 Prawa o adwokaturze odwołanie służy od ostatecznej decyzji, nie zaś uchwały. Skarżący pomija w ten sposób w całości przyjęty w orzecznictwie i teorii prawa pogląd, iż uchwały organów kolegialnych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji państwowej mają – niezależnie od swojej nazwy - charakter decyzji administracyjnych. W tym kontekście stwierdzenie, iż skarga wniesiona w trybie art. 68 powołanej ustawy –Prawo o adwokaturze zostałaby przez sąd administracyjny odrzucona na postawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z powodu zarzutu niewyczerpania środków zaskarżenia – mimo podjęcia stosownych uchwał przez właściwe organy samorządu zawodowego, jest po prostu sprzeczne z literalnym brzmieniem całego art. 68 ustawy - Prawo o adwokaturze, w który to właśnie uchwały organów samorządu w przedmiocie wpisu na listę adwokatów bądź aplikantów adwokackich określa się mianem decyzji.

Należy przy tym zauważyć, że przyjęcie wykładni proponowanej przez skarżącego oznaczałoby możliwość czterokrotnego rozpatrywania sprawy na listę, o której mowa.

W konsekwencji należy zgodzić się z wykładnią kolizyjną, zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z którą ma tu miejsce wyraźny błąd ustawodawcy, sprawiający, że określona sytuacja prawna (odwołanie od odmowy wpisu na listę adwokatów) została dwukrotnie uregulowana w tej samej ustawie w odmienny sposób. Wyjściem z tej sytuacji, zgodnym z powołaną zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest uznanie, że przepis późniejszy (art. 68 ust. 7) powoduje zawieszenie stosowania przepisu wcześniejszego (art. 47 ust. 2), pozostającego zresztą w wyraźnej sprzeczności z charakterem rozwiązań przyjętych w ustawie – Prawo o adwokaturze, w brzmieniu nadanym jej przez ustawę z dnia 30 czerwca 2005 r.

Przyjmując przedstawiony wyżej pogląd nie można nie zauważyć i uznać, że skarżący został nieprawidłowo pouczony o trybie odwoławczym. Zgodnie zaś z art.112 K.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do odwołania (...) lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Oznacza to, że stronie na jej wniosek należy przywrócić termin do złożenia skargi do sądu administracyjnego.

W przedstawionej sytuacji nie ma potrzeby rozpatrywania zarzutów merytorycznych podniesionych w sprawie wpisu na listę adwokatów.

Ponadto oceniając zaskarżone postanowienie Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.