Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1181/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2018 poz 1614
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit aic P.p.s.a., art. 200 i art. 205 par. 2 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi D. B. i K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie terminu wykonania nasadzeń zastępczych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżących D. B. i K. B. solidarnie kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. (zmienioną decyzją nr [...]

z dnia [...] kwietnia 2016 r., a następnie decyzją nr [...] r. z dnia [...] maja 2016 r.,) Prezydent Miasta S. działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 83a

ust. 1, art. 83c ust. 1, 2, 3, art. 83d ust. 1,2,4,5, art. 84 ust. 1-3, art. 85 ust. 2 pkt 1,

art. 86 ust. 1 pkt 7a, 10 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

(Dz.U. z 2015 r., poz. 1652) zezwolił D. i K. B. na usunięcie, pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę, z zastrzeżeniem art. 52 ustawy

o ochronie przyrody, drzew opisanych w decyzji (pkt 1,4 i 9 decyzji), rosnących na terenie nieruchomości dz. nr [...] i dz. nr [...] obręb [...] w S..

Za usunięcie drzew wymienionych w pkt 1 decyzji ustalono opłatę na rzecz Gminy Miasta S. w wysokości [...] zł (pkt 2).

Za usunięcie drzew ujętych w pkt 4 decyzji ustalona została opłata w kwocie

[...] zł (pkt 5 decyzji), której płatność została odroczona na podstawie art. 84 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na wykonanie nasadzeń zastępczych tj. do dnia [...] grudnia 2020 r., w związku z zastąpieniem usuwanych drzew nowymi nasadzeniami w ilości – wg tabeli (pkt 6 decyzji).

W pkt 7 decyzji organ określił, że termin realizacji warunku nasadzeń upływa

z dniem [...] grudnia 2017 r.

W dniu [...] kwietnia 2018 r. D. i K. B. zwrócili się do organu

o prolongatę terminu dla dokonania nasadzeń zastępczych do dnia [...] grudnia 2019 r. i zmianę w tym zakresie ostatecznej decyzji nr [...] na podstawie art. 155 k.p.a.

Prezydent Miasta S. decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. działając na podstawie art. 155 w związku z art. 104 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.),

po rozpatrzeniu wniosku w zakresie zmiany terminu wykonania nasadzeń zastępczych, odmówił zmiany ww. decyzji w zakresie przesunięcia terminu dla wykonania nasadzeń zastępczych ustalonego na dzień [...] grudnia 2017 r.

Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, że decyzja zezwalająca na wycięcie drzew, wydana pod warunkiem dokonania nasadzeń zastępczych, wywołuje skutki tylko przez pewien okres czasu, czas jej obowiązywania jest ograniczony określonym w niej terminem dokonania nowych nasadzeń. Decyzja taka mogłaby być zmieniona na podstawie art. 155 k.p.a., ale tylko przed upływem wyznaczonego w niej terminu. W przedmiotowej sprawie określony w decyzji termin dokonania nowych nasadzeń upłynął z dniem [...] grudnia 2017 r., a wniosek o zmianę decyzji w tej części został złożony w dniu [...] kwietnia 2018r., a zatem po upływie wyznaczonego terminu.

Zdaniem organu I instancji, art. 155 k.p.a. nie znajduje zastosowania do decyzji terminowej, której ważność wygasła na skutek upływu terminu. Ma on zastosowanie jedynie do takich decyzji, które nie zostały jeszcze "skonsumowane". Skoro zatem po upływie zastrzeżonego w decyzji terminu decyzja nie określa już sytuacji prawnej jej adresata w znaczeniu przyznania mu uprawnienia lub nałożenia obowiązku, to niemożliwa staje się jej zmiana przy zastosowaniu art. 155 k.p.a.

D. B. i K. B. wnieśli odwołanie od ww. decyzji. wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie w całości wniosku o zmianę decyzji w trybie art.155 k.p.a., ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Odwołujący się zarzucili organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania tj. art. art. 6, 9, 84 § 1, 89, 81a § 1, 7a § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie się do wytycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w treści decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. i art. 155 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że upływ terminu na wykonanie nasadzeń zastępczych uniemożliwia zmianę przedmiotowej decyzji, w sytuacji, kiedy decyzja ta nadal obowiązuje, zmianie miał ulec jedynie termin nałożonego na stronę zobowiązania.

Ponadto odwołujący się zarzucili naruszenie przepisu prawa materialnego, który legł u podstaw skarżonej decyzji, tj. art. 83d ust. 5 ustawy o ochronie przyrody poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że funkcją wyżej wskazanego przepisu nie jest uzyskiwanie przez organy państwowe lub samorządowe należności z tytułu niewykonania nasadzeń zastępczych, a ich wykonanie. Zdaniem strony, należności wskazane w treści decyzji mają zmobilizować podmiot do wykonania nasadzeń i nie stanowią ekwiwalentu finansowego za usunięte drzewa, bowiem organ nie jest

w stanie takiego ekwiwalentu wyliczyć.

Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r.,

poz. 2096 ze zm.) w zw. z art. 83 ust. 2 i 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r., poz. 1614), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S..

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, wnioskowany do zmiany

w analizowanym trybie termin wykonania nasadzeń zastępczych upłynął przed złożeniem wniosku w tym przedmiocie, a zatem orzeczenie w tym zakresie zostało skonsumowane, a skutkiem jego niewypełnienia jest dalsza regulacja ustawy

o ochronie przyrody zmierzająca do realizacji obowiązku opłaty.

Kolegium zgodziło się ze stroną skarżącą, że w pierwszej kolejności organy uczestniczące w procesie rozstrzygania o potrzebie usunięcia drzew lub krzewów winny uwzględniać cele wskazane w art. 2 ustawy o ochronie przyrody, przy poszanowaniu także zasady zrównoważonego rozwoju i proporcjonalności. Jednakże, w jego ocenie, cele te, w szczególności wyrażone w zastosowanej instytucji kompensacji przyrodniczej, zostały uwzględnione w niniejszym postępowaniu. Wyrazem powyższego jest uzależnienie usunięcia drzew od dokonania nasadzeń zastępczych. Niedopełnienie zaś terminu wykonania nasadzeń skutkuje uruchomieniem podstaw do przeliczenia opłaty ustalonej za usunięcie drzew, co nie może być postrzegane jako naruszenie przez organ pierwszeństwa celów ochrony przyrody, jak też istotne naruszenie interesu strony postępowania.

Organ odwoławczy wyjaśnił też, iż odmowa wnioskowanej zmiany decyzji nie jest podyktowana brakiem wiarygodności podnoszonych przez stronę wnioskującą przyczyn niedopełnienia nałożonego obowiązku, ale spóźnionym w tym zakresie wnioskiem, złożonym po upływie terminu jego realizacji określonego w zezwoleniu na usunięcie drzew. Sugerowana zmiana terminu stałaby w sprzeczności z art. 84 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody, którego obowiązek zastosowania wynika z bezwzględnie sformułowanej normy prawnej. Z tego też powodu nie uwzględniono wniosków dowodowych z odwołania, jako zmierzających do wykazania obiektywnych przyczyn niewykonania nasadzeń zastępczych, które to okoliczności są obojętne dla niniejszego rozstrzygnięcia.

Na powyższą decyzję D. B. i K. B., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie skargę, w której podnieśli zarzuty naruszenia procedury administracyjnej i prawa materialnego, analogiczne jak zawarte w odwołaniu. Dodatkowo skarżący zgłosili zarzut naruszenia art. 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez nieuwzględnienie słusznych celów ochrony przyrody, wśród których zamiast funkcji przymuszeniowej jaką niewątpliwie posiada opłata za usunięcie drzew, znaleźć można obowiązek zachowania, zrównoważonego użytkowania oraz odnawiania zasobów, tworów i składników przyrody. Ponadto wskazali, że wobec faktu, iż w chwili obecnej wyłącznym właścicielem działek nr [...] i [...] położonych w S. oraz inwestorem, a także wyłącznym dysponentem pozwolenia na budowę hotelu wraz z infrastrukturą publiczną jest wyłącznie "A." Sp. z o.o. z siedzibą w S., a zatem nie mogą być adresatem skarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślili, że przesłanką dopuszczalności wydania decyzji jest istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu stron. Niedopuszczalne jest zatem całkowite pominięcie tych aspektów, zwłaszcza że mamy do czynienia z oczywistym interesem społecznym, który realizuje się w wykonaniu nasadzeń zastępczych, nie zaś w uzyskaniu dochodu przez Gminę, który w żadnym wypadku nie zrekompensuje wyciętych drzew. Celem ustawy o ochronie przyrody nie jest ponoszenie opłat za wycinane drzewa, a kompensata przyrodnicza polegająca na dokonywaniu nowych nasadzeń, które nie spowodują uszczerbku w zasobie przyrodniczym kraju. Opłata za usunięcie drzew ma mobilizować stronę do wykonania nasadzeń zastępczych, nie zaś stanowić źródło dochodu gminy.

Zdaniem skarżących, wskazywane przez nich okoliczności powinny budzić wątpliwości organu II instancji co do słuszności forsowanego stanowiska

o niemożności zmiany terminu na wykonanie nasadzeń zastępczych po jego upływie. Wątpliwości te powinny być rozpatrywane na korzyść skarżącej. Nie sposób też pominąć okoliczności, że termin wskazany w decyzji na wykonanie wspomnianych nasadzeń nie był możliwy do spełnienia z przyczyn obiektywnych, nieleżących po stronie skarżącej. W konsekwencji organ II instancji skupił się jedynie na prawnej możliwości dokonania zmiany decyzji powołując się na jedno stanowisko sądu administracyjnego, nie badając żadnych innych okoliczności związanych z niniejszą sprawą. Poza tym, w ocenie strony, upływ terminu na dokonanie nasadzeń zastępczych nie powoduje, że decyzja nie oddziałuje w jakimkolwiek zakresie na sferę praw i obowiązków adresatów decyzji. Decyzja nadal obowiązuje i nie jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 162 k.p.a.

W piśmie uzupełniającym skargę z dnia [...] listopada 2019 r. skarżący wskazali, że Kolegium pominęło fakt, iż uiścili już kwotę [...]zł z pkt 3 decyzji, której chcą zmiany, co w kontekście celów ustawy o ochronie przyrody powoduje, że wniosek o zmianę terminu nasadzeń jest tym bardziej uzasadniony.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. skarżący ponownie wskazali, że nie są już właścicielem nieruchomości i inwestorem i nie mogą być adresatem kwestionowanych obowiązków.

Ponadto, z zeznań świadka przesłuchanego w dniu [...] października 2018 r. wynika, że nasadzenia są ostatnim elementem realizacji inwestycji po wykonaniu budynków i podziemnego garażu i na dzień składania tych zeznań nie było żadnej możliwości wykonania nasadzeń, z uwagi na konieczność wykonania garażu podziemnego gdzie spód wykopu będzie na głębokości 4,20 m. Dodatkowo, ściany zewnętrzne garażu podziemnego "idą po granicy działek", co powodowałoby,

że wykonanie garaży zniszczyłoby nasadzenia.

Na rozprawie w dniu 3 czerwca 2020 r., skarżący wyjaśnił, że nie złożył

wniosku o zmianę terminu nasadzeń zastępczych przed jego upływem albowiem - jako inwestor - zmieniał projekt budowlany, a także decyzje o pozwoleniu na budowę

w związku z prośbą Miasta S. o zbudowanie garaży podziemnych pod zespołem hoteli, co wymagała dużych wykopów i uniemożliwiało jakiekolwiek prace związane z wykonaniem nasadzeń. W przypadku innych podmiotów starających się w tym samym czasie o pozwolenie na budowę, organ wskazywał inny teren do nasadzeń zastępczych natomiast w wypadku skarżącej pomimo obietnic takiego miejsca nie wskazano.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach swej kognicji, Sąd uznał,

że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta S., naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Kwestionowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wydano na podstawie

art. 155 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem – w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) – nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 1997 r. (sygn. akt III SA 854/96).

W niniejszej sprawie wniosek skarżących z dnia [...] kwietnia 2018 r. (złożony

w organie w dniu [...] kwietnia 2018 r.) dotyczył zmiany decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] zezwalającej m.in. na wycinkę drzew określonych w punkcie 4 z odroczeniem ustalonej z tego tytułu opłaty na okres trzech lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na wykonanie nasadzeń zastępczych, tj. od dnia [...] grudnia 2017 r. Strona wniosła o zmianę wspomnianego terminu wykonania nasadzeń zastępczych na koniec 2019 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. Prezydent Miasta S. odmówił wnioskowanej zmiany nie badając przesłanek określonych w art. 155 k.p.a., a jedynie wskazując, że nie jest możliwa zmiana terminu, który już upłynął. Skoro bowiem nasadzenia miały zostać wykonane do dnia [...] grudnia 2017 r., zaś wniosek o zmianę tego terminu złożono w dniu [...] kwietnia 2018 r., to nastąpiło to już po upływnie wspomnianego terminu.

Zdaniem organu, art. 155 k.p.a. nie znajduje zastosowania do decyzji terminowej, której ważność wygasła na skutek upływu terminu. Zastrzeżenie terminu w decyzji ma bowiem ten skutek, że po jego upływie decyzja wygasa.

Powyższy pogląd podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w Szczecinie, podnosząc, że skoro wnioskowany do zmiany termin wykonania nasadzeń upłynął przed złożeniem wniosku w tym przedmiocie, to orzeczenie

w tym zakresie zostało skonsumowane, a skutkiem jego niewypełnienia jest dalsza regulacja ustawy o ochronie przyrody zmierzająca do realizacji obowiązku opłatowego.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, z takimi poglądami organów nie sposób się jednak zgodzić.

Podzielając w pełni stanowisko wyrażone w uzasadnieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2019 r. (sygn. akt II OSK 2488/17) należy wskazać, że postępowanie prowadzone na podstawie 155 k.p.a. ma dostarczyć odpowiedzi na pytanie, czy zaistniały wskazane w tym przepisie przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, co oznacza, że postępowanie to prowadzone jest

w nowej co do przedmiotu sprawie, choć jej rozstrzygnięcie dotyczy praw lub obowiązków, które już doznały konkretyzacji w formie decyzji, o której uchylenie bądź zmianę zabiega podmiot je inicjujący. Powołany przepis art. 155 k.p.a. stanowi podstawę do zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, dopuszcza więc odstępstwo od zasady trwałości decyzji, ustanowionej w art. 16 k.p.a. Nie pozostaje to bez znaczenia dla prawidłowego stosowania omawianej instytucji procesowej. Organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. powinien mieć na względzie, że podejmuje działania zmierzające do ingerencji w prawa adresata wynikające z wydanej wcześniej decyzji, które – co do zasady – podlegają ochronie. Uruchamiając omawiany tryb nadzwyczajny organ nie jest uprawniony do jednostronnego, arbitralnego kształtowania praw i obowiązków strony – tak, jakby czynił to po raz pierwszy w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Uprzednio doszło bowiem do rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji, która pozostaje w obiegu prawnym i co do której należy zakładać, że nie jest obarczona wadą prowadzącą do jej wyeliminowania w innym trybie nadzwyczajnym. Ustanowiony w art. 155 k.p.a. warunek zgody strony na uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji przez organ administracji publicznej powoduje, że organ zobligowany jest do merytorycznej analizy podnoszonych przez stronę argumentów i propozycji dotyczących kierunku, czy sposobu zmiany decyzji (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. II GSK 4224/17, LEX nr 2656553).

Z przepisu art. 155 k.p.a. wynika, że w przewidzianym w nim trybie nadzwyczajnym mogą być uchylane lub zmieniane wszelkie decyzje ostateczne

(o ile zostaną spełnione pozostałe przesłanki ustawowe), niezależnie od tego, czy wydane zostały w sprawach wszczętych z urzędu, czy w sprawach wszczętych na wniosek strony; czy wydane zostały w sprawach załatwianych decyzją uznaniową, czy związaną; czy są prawidłowe pod względem prawnym, czy też dotknięte są wadami niekwalifikowanymi. Skoro przepis art. 155 k.p.a. nie zawiera żadnych ograniczeń ani wyłączeń w tych kwestiach, to brak jest podstaw do wprowadzania do wykładni tego przepisu takich elementów, które z jego treści nie wynikają. Zmiana oceny stanu faktycznego sprawy, następująca po wydaniu w sprawie decyzji ostatecznej, która nie prowadzi do wadliwości lub bezprzedmiotowości tej decyzji, stanowi uzasadnienie dla istnienia trybu, o którym mowa w art. 155 k.p.a.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wspomniano organy obu instancji odmówiły dokonania zmiany decyzji nie oceniając zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 155 k.p.a., od których ustawodawca uzależnił możliwość uchylenia lub dokonania zmiany decyzji ostatecznej w trybie omawianego przepisu. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w na podstawie decyzji objętej wnioskiem o zmianę strona nabyła prawo, zaś złożenie wspomnianego wniosku jest równoznaczne z wyrażeniem przez nią zgody na dokonanie zmiany decyzji. Należało zatem ocenić, czy za zmianą wskazanej decyzji przemawia słuszny interes strony i interes społeczny oraz, czy przepisy szczególne się temu nie sprzeciwiają. Tym samym należało stwierdzić, czy w niniejszej sprawie zachodzą wszystkie przesłanki konieczne do dokonania zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej i czy występują negatywne przesłanki uniemożliwiające uwzględnienie złożonego wniosku.

Nie sposób przy tym zgodzić się ze stanowiskiem organów, że upływ, zastrzeżonego w decyzji ostatecznej terminu, dokonania nasadzeń powoduje,

że decyzja została skonsumowana i nie pozostaje już w obiegu prawnym,

co uniemożliwia jej zmianę w trybie art. 155 k.p.a.

Nie ulega bowiem wątpliwości, że decyzja w dalszym ciągu pozostaje w obrocie prawnym, gdyż nie została z niego wyeliminowana przy zastosowaniu dopuszczalnych, szczególnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznej.

Podkreślenia wymaga przy tym, że w oparciu o art. 84 ust. 3 ustawy z dnia

16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 55) organ w punkcie 6 decyzji odroczył termin uiszczenia opłaty ustalonej w jej punkcie 5 – na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na wykonanie nasadzeń zastępczych, tj. do dnia [...] grudnia 2020 r., który to termin jeszcze nie upłynął.

Wobec powyższego, za nietrafny należy uznać pogląd Kolegium o możliwości realizacji obowiązku opłatowego z uwagi jedynie na sam upływ terminu do wykonania nasadzeń zastępczych określonego w decyzji. Stanowisko to nie uwzględnia bowiem innych okoliczności – w tym, chociażby zawartego w niej wniosku o odroczenie terminu uiszczenia opłaty z tego tytułu.

Na poparcie takiego stanowiska organ I instancji przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 753/17, pomijając jednak całkowicie, że rozstrzygnięcie to zostało uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt II OSK 3351/17. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wspomnianego wyroku wskazał, że upływ terminu wskazanego w decyzji wydanej na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, nie przesądza o ustaniu mocy obowiązującej tej decyzji, lecz aktualizuje możliwość stosowania środków egzekucyjnych. Oznacza to, że cel, dla którego decyzja została wydana, nie został jeszcze zrealizowany, a zatem możliwe jest zastosowanie w niniejszej sprawie procedury przewidzianej w art. 155 k.p.a.

Jak zaznaczył ten Sąd, odmowa zmiany decyzji objętych wnioskiem skarżącego może nastąpić nie dlatego, że upłynął zakreślony w nich termin, co spowodowało utratę mocy obowiązującej tych decyzji, ale ze względu na fakt, że za ich zmianą nie przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przy czym organy takich rozważań nie zawarły w kontrolowanych przez Sąd I instancji decyzjach.

Mając na uwadze powyższe, należy uznać za zasadny zawarty

w skardze zarzut naruszenia art. 155 k.p.a. – poprzez uznanie, że upływ terminu do wykonania nasadzeń zastępczych definitywnie eliminuje możliwość zmiany decyzji administracyjnej w tym zakresie.

Prezentując takie stanowisko, organ nie dokonał oceny, czy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 155 k.p.a. Kolegium jednoznacznie wskazało przy tym, że odmowa wnioskowanej zmiany decyzji nie jest podyktowana brakiem wiarygodności podnoszonych przez stronę wnioskującą przyczyn niedopełnienia nałożonego obowiązku, ale spóźnionym – zdaniem organu – wnioskiem w tym zakresie.

Dodać należy, że skarżący zarówno w odwołaniu jak i w skardze konsekwentnie wskazywali na oczywisty interes społeczny realizujący się w wykonaniu nasadzeń zastępczych, zaznaczając ze takie działanie jest zgodne z ustawą o ochronie przyrody a żadne inne nie zrekompensuje środowisku dokonanej wycinki.

Do kwestii tych – jak już wspomniano organ w żaden sposób się nie odniósł, uznając, że nie mają one znaczenia wobec upływu terminu do wykonania nasadzeń.

Natomiast za niezrozumiały należy uznać podnoszony przez stronę zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że organ I instancji po uchyleniu pierwotnej decyzji w niniejszej sprawie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nie zastosował się do pierwotnych wytycznych Kolegium. Decyzja ta zapadła bowiem w innej sprawie dotyczącej orzeczenia o pobraniu opłaty ustalonej w punkcie 5 decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. za usunięcie 37 sztuk drzew różnego gatunku rosnących na działce nr [...] obręb [...] w S. Wskazania Kolegium bez wątpienia dotyczyły decyzji w tym właśnie przedmiocie, nie zaś w przedmiocie zmiany decyzji z dnia [...] maja 2016 r.

Nie jest też zasadny zarzut strony w zakresie niewłaściwego adresata zaskarżonej decyzji. Adresatem zezwolenia i obowiązków zawartych w decyzji

nr [...] i następnie wnioskodawcą o zmianę terminu wykonania tej decyzji

w zakresie terminu nasadzeń zastępczych są skarżący, a zatem, pomimo zmiany inwestora, nadal pozostają stroną postępowania w przedmiocie zmiany, na ich wniosek, terminu wykonania nałożonych na nich obowiązków dokonania nasadzeń zastępczych drzew i adresatem decyzji rozstrzygających to postępowanie.

Powyższe nie zmienia jednak faktu, że z przyczyn, o których była mowa powyżej, w sprawie doszło do naruszenia art. 155 k.p.a.

Z tego względu, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzekł jak w pkt I sentencji.

O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Organ ponownie rozpatrując sprawę, uwzględni przedstawione wyżej uwagi,

a zwłaszcza oceni czy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki wymienione

w art. 155 k.p.a. Analiza w tym zakresie winna znaleźć swoje odzwierciedlenie

w uzasadnieniu rozstrzygnięcia skonstruowanym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.