Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 154/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 19
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2024 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 204/23 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w B. na decyzję Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 18 września 2023 r. nr 56/2023 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej, po wznowieniu postępowania postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 marca 2024 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 204/23, oddalił wniosek K. Sp. z o.o. w B. o wyłączenie referendarza sądowego A. B od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 18 września 2023 r. nr 56/2023 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej, po wznowieniu postępowania.

W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę uzasadniającą wyłączenie referendarza. Spółka nie odwołała się również do konkretnych okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na ocenę sposobu prowadzenia postępowania przez wyznaczonego referendarza sądowego. Za okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość, w rozumieniu art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) co do bezstronności referendarza sądowego nie mogą być bowiem uznane kwestie dotyczące subiektywnego poczucia strony o tym, że referendarz sądowy jest niesprawiedliwy i zastrzeżeń co do sposobu procedowania referendarza sądowego nad wnioskiem o przyznanie prawa pomocy czy też jego udziału w wydawaniu orzeczeń, z których strona jest niezadowolona.

Sąd I instancji wskazał, że z treści oświadczenia złożonego przez referendarza sądowego z 4 marca 2024 r. wynika, że nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a. lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.

Zdaniem Sądu I instancji skarżąca nie przywołała żadnych okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonego przez referendarza sądowego w tej sprawie oświadczenia.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie wniosku spółki zgodnie z żądaniem strony i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 24 § 1 p.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie referendarza sądowego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu referendarza sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza referendarza sądowego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego. Z akt sprawy wynika, że referendarz sądowy, którego wyłączenia domagała się skarżąca, złożył oświadczenie, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).

Wobec niewskazania w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczenia referendarza sądowego – stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego było zgodne z prawem.

Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., I OZ 754/14). Tym samym Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącej o wyłączenie referendarza sądowego nie zasługiwał na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

W zakresie wniosku o zasądzenie kosztów postępowania zawartego w odpowiedzi na zażalenie podnieść należy, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie bowiem z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego