Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 437/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 916
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 725/22 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 28 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie bez zgody drzewa 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 22 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: spółka) uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 28 czerwca 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Pabianickiego z 10 maja 2022 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Starosta Pabianicki decyzją z 10 maja 2022 r. wymierzył spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 23.490,00 zł za usunięcie drzewa bez zgody posiadacza nieruchomości z działki nr ewid. [...]/19, obr. [...].

Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z 28 czerwca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 85 ust. 1, art. 88 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3 oraz art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2022 r., poz. 916, dalej: u.o.p.) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330).

Spółka wniosła skargę na decyzję z 28 czerwca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Uwzględniając skargę Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest nałożenie administracyjnej kary administracyjnej na spółkę będącej wykonawcą robót budowlanych, za usunięcie drzewa bez zgody posiadacza nieruchomości będącej w trwałym zarządzie Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Pabianicach (posiadacz) i własnością Gminy Miejskiej Pabianice. Spółka wskazuje, że posiadała zgodę posiadacza nieruchomości, natomiast posiadacz nieruchomości w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego wskazywał, że nie udzielił takiej zgody. Jednocześnie Prezydent Miasta Pabianice wyjaśnił, że udzielił zgody m.in. na wycinkę przedmiotowego drzewa, ale nie spółce, ale posiadaczowi nieruchomości na skutek wniosku o uzyskanie decyzji na wycinkę drzewa.

Sąd I instancji wyjaśnił, że stroną postępowania w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew nie jest wyłącznie ten podmiot, który dopuścił się czynu zagrożonego tą karą, ale zarówno posiadacz nieruchomości, jak i osoba, która dokonała usunięcia, względnie zniszczenia drzewa. Krąg stron tego postępowania powinien być ustalony w oparciu o art. 28 k.p.a. Rodzi to oczywistą konkluzję, że status strony zawsze przysługuje posiadaczowi nieruchomości, na której dokonano usunięcia lub zniszczenia drzew, nawet jeśli to nie on dopuścił się przedmiotowego deliktu administracyjnego. W związku z tym Sąd I instancji uznał, że stroną tego postępowania powinien być także posiadacz nieruchomości.

Zdaniem Sądu I instancji, w tej sprawie istotne znaczenie dla przypisania odpowiedzialności ma rozstrzygnięcie co do istnienia zgody posiadacza nieruchomości na usunięcie drzewa. Z treści uzasadnień decyzji organów obu instancji wynika, że przedmiotem dokonywanej w tym zakresie oceny było m.in. oświadczenie inspektora nadzoru inwestorskiego z 2 kwietnia 2019 r., zawarte w dzienniku budowy nr 89/2019. W oświadczeniu tym inspektor miał wskazać m.in., że wykonawca dysponuje wstępną zgodą na usunięcie drzewa, ale niezbędne jest uzyskanie ostatecznej decyzji. W aktach sprawy jednak brak jest dokumentu, na podstawie którego organy poczyniły swoje ustalenia. Znajduje się w nich jedynie kserokopia strony dziennika budowy obejmująca wpis z 2 kwietnia 2019 r., ale zawierająca adnotacje o innym brzmieniu niż przytoczone powyżej. Sąd I instancji podkreślił, że pomimo wezwania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi nie uzupełniło akt sprawy o powołany dokument. Uniemożliwiało to Sądowi I Instancji kontrolę twierdzeń organów opartych na ocenie oświadczenia wiedzy złożonego przez inspektora nadzoru inwestorskiego, na które powołuje się zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd I instancji uznał za uzasadnione uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej art. 88 ust. 2 u.o.p., art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ.

W pierwszej kolejności organ zarzucił naruszenie prawa materialnego.

Po pierwsze, art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492, dalej: p.u.s.a) przez niewłaściwe zastosowanie, ponieważ dokonano dowolnej oceny, która nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego. Spowodowane było to błędną wykładnią norm prawa materialnego i procesowego.

Po drugie, art. 88 ust. 2 u.o.p. w związku z art. 28 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przez błędną wykładnię. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika jednoznacznie odpowiedzialność określonego podmiotu za usunięcie drzewa bez zezwolenia oraz w trakcie prowadzonego - przez ponad 3 lata - postępowania kierowano do właściciela oraz posiadacza nieruchomości liczne wezwania oraz otrzymano liczne odpowiedzi na te wezwania. Wynika z nich, że brak było zgody właściciela i posiadacza nieruchomości na usunięcie drzewa bez zezwolenia, a zatem ustalono, że usunięcia drzewa bez zezwolenia dokonała spółka. Nie istniała zatem podstawa do uchylenia decyzji organów obu instancji z uwagi na wadliwe ustalenie kręgu stron postępowania. Ponadto, polegało to na błędnym przyjęciu, że organ I instancji był zmuszony do uznania, że stronami postępowania powinien być również właściciel i posiadacz nieruchomości, podczas gdy Sąd I Instancji sam dostrzegł, że w świetle przytoczonego w zaskarżonym wyroku orzecznictwa stronami postępowania "niekoniecznie muszą być wszystkie podmioty wymienione w art. 88 ust. 2 ustawy". W ocenie organu, skoro wykazano, że podmioty te nie były odpowiedzialne za usunięcie drzewa bez zezwolenia, to nie można przyjąć, że brak uznania ich za strony postępowania może stanowić naruszenie uzasadniające uchylenie decyzji organów administracji. Błędnie także przyjęto, że brak uwzględnienia właściciela oraz posiadacza nieruchomości jako stron postępowania mogło skutkować naruszeniem ich praw w sytuacji, gdy podmioty te wykazały, że brak było ich zgody na usunięcie drzewa bez zezwolenia, a zatem skutecznie "ekskulpowały się" (jak to określił Sąd I Instancji) od odpowiedzialności. Ich interes prawny nie mógł zostać zatem naruszony, skoro nie została na nie nałożona sankcja. Ponadto, wadliwe określenie kręgu stron postępowania stanowi de facto podstawę do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., a nie "lit. a czy c" tego przepisu.

Po trzecie, art. 88 ust. 2 u.o.p. w związku z art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. przez utożsamienie zgody, którą należy załączyć do wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa ze zgodą na usunięcie drzewa bez zezwolenia (tj. niezgodnym z prawem działaniem, za które w przepisach u.o.p. została przewidziana administracyjna kara pieniężna) i uznanie, że w warunkach tej sprawy, skoro właściciel i posiadacz nieruchomości wyrazili zgodę niezbędną do złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa to istniała "wstępna zgoda" na usunięcie drzewa bez zezwolenia, a zatem zgody z art. 88 ust. 2 u.o.p. i art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. są tożsame.

Ponadto organ zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego.

Po pierwsze, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez uchylenie decyzji, podczas gdy stanowisko organów administracji jest zgodne z literalną, celowościową i systemową wykładnią przepisów prawa materialnego i procesowego tj. art. 88 ust. 1 i 2 u.o.p., a przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziło do ustalenia sprawcy czynu i nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podmiot, który był odpowiedzialny za usunięcie drzewa bez zezwolenia, w sytuacji, gdy brak było zgody właściciela i posiadacza nieruchomości na usunięcie drzewa bez zezwolenia.

Po drugie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 88 ust. 2 u.o.p. i art. 7, art. 77 k.p.a. przez uchylenie decyzji ostatecznej, podczas gdy stanowisko organów administracji zostało wyjaśnione w treści decyzji organu odwoławczego. Trudno zatem wywodzić naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a., jeżeli kwestia podmiotu odpowiedzialnego za usunięcie drzewa i braku zgody właściciela oraz posiadacza na usunięcie drzewa bez zezwolenia została potwierdzona znajdującym się w aktach sprawy materiałem dowodowym. Dotyczy to w szczególności protokołu z 6 maja 2019 r., pisma przedstawiciela posiadacza nieruchomości z 13 listopada 2019 r., umowy z 12 września 2018 r. zawartej przez właściciela nieruchomości ze spółką, wniosku posiadacza nieruchomości o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa, a także pisma Prezydenta Miasta Pabianic z 28 marca 2019 r. W ocenie organu odwoławczego, Sąd I instancji pominął wskazane dowody, natomiast uchylił decyzje organów obu instancji powołując się na brak w aktach sprawy "oświadczenia inspektora nadzoru inwestorskiego z dnia 2 kwietnia 2019 r", co nie jest zgodne z prawdą, jak i nie stanowi uzasadnienia uchylenia decyzji.

Po trzecie, art. 106 § 3 p.p.s.a. przez podjęcie działań zmierzających do przeprowadzenia dowodu z dokumentu ("oświadczenie inspektora nadzoru inwestorskiego z dnia 2 kwietnia 2019 r."), który nie mógł być jedynym dowodem mogącym doprowadzić do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, bowiem w aktach sprawy znajdowało się 58 przekazanych przez organ I instancji dokumentów, których ocena umożliwia merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że nie mógł uzupełnić materiału dowodowego o wskazane oświadczenie bowiem strona z dziennika budowy z 2 kwietnia 2019 r. (na którą w swojej decyzji powoływał się organ I instancji) znajdowała się w aktach sprawy, które znajdowały się w sądzie i podlegały ocenie dokonywanej przez Sąd I instancji.

Po czwarte, art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. przez niepełne przedstawienie stanu faktycznego i prawnego, przedstawienie oceny prawnej niespójnej i nielogicznej w zakresie własnych rozważań, schematyzm uzasadnienia, a w ostateczności również wytyczne, które są całkowicie niezrozumiałe. Organ odwoławczy zauważył, że Sąd I instancji nie dostrzegł potrzeby prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a więc nie jest zatem jasne, w jakim celu organy mają przeprowadzić ponownie ocenę jednego oświadczenia i czym ma się ona różnić od poprzedniej.

Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpatrzenia. Organ wniósł ponadto o orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, wobec zrzeczenia się prawa do rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnej według norm prawem przewidzianych. Ponadto spółka oświadczyła, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Zamierzonego skutku nie mógł odnieść zarzut podnoszący naruszenie art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. W ocenie organu, naruszenie tego przepisu polegało na jego niewłaściwym zastosowaniu, ponieważ dokonano dowolnej oceny, która nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego, co z kolei było spowodowane błędną wykładnią norm prawa materialnego i procesowego. Podkreślenia jednak wymaga, że art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. stanowią normy o charakterze ustrojowym, określającym zakres kognicji sądów administracyjnych i nie mogą samodzielnie stanowić podstawy kwestionowania oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Organ zarzucił także naruszenie art. 88 ust. 2 u.o.p. w związku z art. 28 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przez błędną wykładnię. Zarzut ten ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, stanowisko Sądu I instancji sprowadza się w istocie do dwóch kwestii. Z jednej strony, błędnego pominięcia Gminy Pabianice i MOSiR w Pabianicach jako stron postępowania, a z drugiej strony, kwestii wpisu w dzienniku budowy z 2 kwietnia 2019 r.

Odnosząc się do pierwszej z tych kwestii należy na wstępie zaznaczyć, że zgodnie z art. 88 ust. 1 u.o.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za:

1) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;

2) usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości;

Są to zatem dwa odrębne delikty administracyjne, które korespondują z art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p., stanowiącym, że usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości.

Ponadto administracyjna kara pieniężna, o której stanowi art. 88 ust. 1 u.o.p., jest nakładana na posiadacza nieruchomości [...] albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości, co wynika wprost z art. 88 ust. 2 u.o.p. Ustawodawca posłużył się zatem alternatywą rozłączną (spójnik "albo"), co oznacza, że administracyjna kara pieniężna może być nałożona wyłącznie na jeden z podmiotów wymienionych w art. 88 ust. 2 u.o.p.

Zgodnie z poglądem wyrażanym w nauce prawa cywilnego - znajdującym oparcie w przepisach ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r., poz. 1061) i akcentujących odrębność posiadania od stanu prawnego (zob. np. art. 153, art. 341 i art. 344 § 1 k.c.) - posiadanie (łac. possessio), będąc formą władztwa faktycznego nad rzeczą, nie jest prawem podmiotowym, lecz stanem faktycznym, który ewentualnie może powodować następstwa prawne przewidziane w ustawie (por. J. Gołaczyński (w:) System Prawa Prywatnego. Tom 3. Prawo rzeczowe, pod red. E. Gniewka, Warszawa 2013, s. 93-95). Posiadanie może wiązać się i być wynikiem wykonywania przez posiadacza określonego prawa podmiotowego (rzeczowego albo obligacyjnego, np. prawa własności, dzierżawy, itd.), ale też może nie opierać się na żadnym tytule prawnym (posiadanie niezgodne ze stanem prawnym). W konsekwencji należy przyjąć, że w sprawach administracyjnych dotyczących nieruchomości samo posiadanie - oderwane od ewentualnie leżącego u jego podstaw tytułu prawnego - co do zasady może być źródłem wyłącznie interesu faktycznego posiadacza, a nie jego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., chyba że w konkretnym przypadku możliwe będzie zidentyfikowanie szczególnego przepisu prawnego (normy prawnej), z których wynikać będzie materialnoprawne powiązanie pomiędzy rozstrzygnięciem zapadającym w danej kategorii spraw administracyjnych, a sytuacją prawną (prawami lub obowiązkami) posiadacza nieruchomości.

Konstrukcja prawna przepisów regulujących wymierzanie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew prowadzi zatem do wniosku, że co do zasady stroną postępowania w tym przedmiocie jest albo posiadacz nieruchomości albo inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. W przypadku wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zgody posiadacza nieruchomości, posiadacz ten ma interes wyłącznie faktyczny, ponieważ nie może być adresatem decyzji nakładającej tego rodzaju karę. Natomiast, jeżeli w postępowaniu w tym przedmiocie okaże się, że dany podmiot dysponował zgodą posiadacza nieruchomości, to dopiero wtedy możliwe jest prowadzenie postępowania zmierzającego do wyjaśnienia, czy posiadacz dysponował zezwoleniem na wycinkę i nie ulega wątpliwości, że w takim postępowaniu posiadacz nieruchomości jest stroną, ponieważ może zostać na niego nałożona administracyjna kara pieniężna za wycinkę drzew bez zezwolenia. Ogólne rozważania Sądu I instancji dotyczące tej kwestii, oparte na orzecznictwie sądów administracyjnych, są co do zasady spójne z wyrażonym wyżej stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tej sprawie. Natomiast Sąd I instancji na podstawie tych ogólnych rozważań wyprowadził nieprawidłowy, przedwczesny wniosek, że "organ winien uwzględnić jako strony postępowania Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Pabianicach i Gminę Miejską w Pabianicach". Przede wszystkim przedmiotowa nieruchomość została oddana w trwały zarząd MOSiR w Pabianicach, a sam MOSiR jest jednostką budżetową Gminy Miejskiej Pabianice, więc oba te podmioty nie mogą być odrębnie stronami postępowania w sprawie. Ponadto, Sąd I instancji podkreśla, że w sprawie spór dotyczy posiadania przez spółkę zgody na wycinkę drzewa, a jednocześnie nie dokonuje w żadnej mierze kontroli legalności zaskarżonej decyzji pod kątem oceny wyrażonej w niej w tym zakresie. Jednocześnie Sąd I instancji zwraca uwagę na brak w aktach sprawy wpisu w dzienniku budowy z 2 kwietnia 2019 r. odnoszącego się według organu I Instancji do zgody na wycinkę drzewa, a zatem wskazuje na wątpliwości w zakresie tej zgody, co wyklucza kategoryczne przesądzenie na tym etapie postępowania, że Gmina Miejska Pabianice lub MOSiR powinny być stronami postępowania. Jedynie ubocznie zauważyć należy, że przedstawiciele zarówno Gminy Miejskiej Pabianice, jak i MOSiR brali czynny udział w postępowaniu i składali stosowne wyjaśnienia na żądanie organów.

W tym znaczeniu uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie poddaje się kontroli instancyjnej, ponieważ jest wewnętrznie sprzeczne i w istocie nie pozwala na odkodowanie argumentacji Sądu I instancji leżącej u podstaw uwzględnienia skargi. Należy przy tym zauważyć, że jak wynika z tzw. części historycznej uzasadnienia zaskarżonego wyroku, skarga do Sądu I instancji zawierała liczne zarzuty (str. 6-10). Do większości z nich Sąd I instancji w ogóle się nie odniósł, podczas gdy do zarzutu podnoszącego działanie spółki w stanie wyższej konieczności odniósł się wyłącznie jednym zdaniem, nie wyrażając w istocie żadnej oceny prawnej w tym zakresie.

W tym też znaczeniu zarzut naruszenia art. 88 ust. 2 u.o.p. w związku z art. 28 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. zasługiwał na uwzględnienie, chociaż nie w takim zakresie, w jakim oczekiwałby tego organ, który wskazuje, że podmiot odpowiedzialny za wycinkę drzewa został już ustalony i nie budziło to wątpliwości. Trafnie jednak organ zauważył, że wadliwe określenie kręgu stron postępowania stanowi podstawę do uwzględniania skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., a nie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c) p.p.s.a. Na uwzględnienie zasługiwał także zarzut podnoszący naruszenie art. 88 ust. 2 u.o.p. w związku z art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. przez utożsamienie zgody, którą należy załączyć do wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa ze zgodą na usunięcie drzewa bez zezwolenia. Są to niewątpliwie dwie instytucje prawne, których jednoznaczne rozróżnienie jest konieczne w tego rodzaju sprawach.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 88 ust. 2 u.o.p. i art. 7, art. 77 k.p.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku, ponieważ w tej sprawie brak jest w istocie oceny prawnej Sądu I instancji w zakresie zastosowania powyższych przepisów. Ponadto, Sąd I instancji powołuje się na ich naruszenie, ale wyłącznie w kontekście braku wpisu w dzienniku budowy z 2 kwietnia 2019 r., nie dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w zakresie pozostałych, zebranych w sprawie dowodów.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut podnoszący naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. przez podjęcie działań zmierzających do przeprowadzenia dowodu z dokumentu (oświadczenie inspektora nadzoru inwestorskiego z 2 kwietnia 2019 r.). Przede wszystkim nie ulega wątpliwości, że pomimo tego, że Sąd I instancji dysponował aktami postępowania administracyjnymi, w tym stroną z dziennika budowy, która zawiera wpis z 2 kwietnia 2019 r., to jednak brak jest w aktach sprawy oświadczenia dotyczącego zgody na wycinkę drzewa, na które powołał się organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dziennik budowy zawierający wpis z 2 kwietnia 2019 r. znajdujący się w aktach sprawy dotyczy bowiem całkowicie innej kwestii i nie pokrywa się z cytatem przytoczonym w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Stąd też Sąd I instancji podjął działania zmierzające do wyjaśnienia tej kwestii, które okazały się bezskuteczne wobec bierności organu odwoławczego w tym zakresie. Bierności tej nie może usprawiedliwiać twierdzenie, że w aktach sprawy znajdują się inne dokumenty potwierdzające stanowisko organu, chociaż oczywiście dokumenty te powinny być przedmiotem oceny Sądu I instancji, a uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie pozwala na stwierdzenie, czy tego rodzaju oceny Sąd I instancji dokonał.

W świetle wcześniejszych rozważań, na uwzględnienie zasługiwał zarzut podnoszący naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. Ocena prawna Sądu I instancji jest niepełna i wewnętrznie sprzeczna. Ponownie dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd I instancji dokona pełnej oceny akt sprawy i jej okoliczności prawnych i faktycznych, co znajdzie odzwierciedlenie w uzasadnieniu wyroku, które pozwoli na poddanie rozstrzygnięcia Sądu I instancji ewentualnej kontroli instancyjnej. Jedynie ubocznie zauważyć należy, że nie wszystkie podnoszone w ramach tego zarzutu argumenty organu były uzasadnione. Przykładowo, brak jest sprzeczności w stanowisku Sąd I instancji odnoszącym się do kwestii stanu wyższej konieczności. Sąd I instancji w pierwszej kolejności wskazał, że "Skarżący podnosi w skardze, iż dokonując wycinki drzewa działał w stanie wyższej konieczności, chroniąc życie i zdrowie pracowników, co zostało pominięte przez organ w wyniku błędnych ustaleń faktycznych, z naruszeniem art. 7 k.p.a." Następnie Sąd I instancji stwierdza, że "Zarzuty skarżącego odnośnie wystąpienia w niniejszej sprawie stanu wyższej konieczności nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym przez organ oraz przedstawionym przez skarżącego materiale dowodowym". Pierwsze zdanie jest zacytowaniem stanowiska skarżącego, a drugie jest stanowiskiem Sądu I instancji, stąd też nie można mówić o wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia Sądu I instancji w tym zakresie. Odrębną kwestią jest lakoniczność tego stanowiska, na co Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie zwrócił uwagę we wcześniejszych rozważaniach.

Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnej Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. uznając, że w tej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi ten przepis.