Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 233/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 31 zq ust. 8
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 12 października 2020r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020r. poz. 256, ze zm. dalej-K.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r. poz. 374, ze zm. dalej-ustawą o COVID -19) utrzymał w mocy decyzję z 27 sierpnia 2020r., numer [...], o odmowie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał, że na mocy z art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19, od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 138§1 pkt 1 K.p.a., Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.

Wniosek o zwolnienie z obowiązku-opłacania składek strona złożyła w dniu 3 czerwca 2020r.

W dniu 27 sierpnia 2020r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. wydał decyzję numer [...] o odmowie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020r. Uzasadnieniem wydania zaskarżonej decyzji było ustalenie, że strona nie złożyła w ustawowym terminie do 30 czerwca 2020r. dokumentacji rozliczeniowej za kwiecień 2020r.

W dniu 11 września 2020r. oraz 24 września strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy za kwiecień 2020r. We wniosku poinformowała że sam prowadzi rachunkowość oraz kadry i spóźniła się ze złożeniem deklaracji za ten okres. Opóźnienie w wysyłaniu deklaracji o 1 dzień nie było świadomym wyborem, lecz wynikło z przyczyn obiektywnych niezależnych od strony. Dlatego pismem z 23 września 2020r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu na złożenie deklaracji.

Warunki uzyskania zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek, zostały określone w art. 31 zq pkt 1-4 ustawy o COVID -19:

1.za marzec, kwiecień i maj 2020r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba, że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania.

2.Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwalnia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięczny należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek.

3.Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020r., chyba, że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

4.Zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art.31zo, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek.

Podstawowy, wynikający z ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020r. poz. 266, ze zm. dalej-u.s.u.s.) termin na złożenie dokumentacji rozliczeniowej za marzec, kwiecień i maj 2020r. upływał kolejno 15 kwietnia, 15 maja i 15 czerwca 2020r. Terminy te, na potrzeby działań związanych z pomocą w ramach Tarczy Antykryzysowej zostały wydłużone do 30 czerwca 2020r., aby z rozwiązań w niej przyjętych mogło skorzystać jak najwięcej płatników. Art. 47 u.s.u.s. zwanej dalej usus, określa terminy przesyłania dokumentacji rozliczeniowej i brak jest podstaw prawnych umożliwiających przywrócenie terminu do ich złożenia. Termin złożenia DRA za kwiecień 2020r. upłynął 15 maja 2020r. Na podstawie wskazanego art. 47 u.s.u.s. strona miała obowiązek złożenia DRA za kwiecień 2020r. w tym właśnie terminie. Z uwagi na zagrożenia epidemiczne, płatnicy uzyskali możliwość ubiegania się o różne formy wparcia w ramach tzw. Tarczy Antykryzysowej oraz prawo do złożenia wszelkiej wymaganej dokumentacji w terminie wydłużonym do 30 czerwca 2020r.

Deklarację za kwiecień 2020r. strona mogła składać od 15 maja do 30 czerwca 2020r. Podkreśla strona, że z uwagi na stan zagrożenia epidemicznego funkcjonowała strona w ogromnym stresie, co wpłynęło na nieterminowe złożenie [...]. W takiej samej sytuacji funkcjonowały jednak wszystkie firmy, starając się jednak realizować także obowiązki publicznoprawne, w tym w zakresie składania dokumentacji.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami ZUS sporządza dokumentację rozliczeniową z urzędu tylko za osoby prowadzące działalność gospodarczą, nie zatrudniające pracowników. To rozwiązanie jednak nie dotyczy strony, gdyż zatrudnia pracowników. Dlatego strona ma obowiązek składania imiennych raportów miesięcznych za ubezpieczonych. W tych raportach relacjonuje się faktyczny przebieg zatrudnienia i przerw w świadczeniu pracy przez ubezpieczonych. ZUS nie ma dostępu do takich danych faktycznych a wpływają one na wysokość należnej miesięcznej składki płatnika. Dlatego każdy płatnik zatrudniający pracowników ma obowiązek samodzielnego sporządzania dokumentacji rozliczeniowej, aby uwzględnić w niej różne okoliczności faktycznie występujące w związku z zatrudnianiem pracowników. Przepisy nie nakładają przy tym na ZUS obowiązku aby przypominać lub wzywać płatników do złożenia wymaganej dokumentacji rozliczeniowej. Stosowanie rozwiązań Tarczy Antykryzysowej uregulowane zostało w ustawie o Covid-19. Art. 31 2g pkt 3 tej ustawy podtrzymał obowiązek składania dokumentacji rozliczeniowej u tych płatników, którzy nie są z tego zwolnieni. ZUS działa na podstawie i w granicach przepisów prawa, a te-jeżeli chodzi o składanie dokumentacji - są jednoznaczne. Zatem skoro strona złożyła dokumentację rozliczeniową po obowiązującym terminie, to ZUS nie mógł uwzględnić jej do ustalenia prawa do zwolnienia. Płatnik odpowiada za terminowość składania dokumentacji do ZUS, nawet jeśli zleca to biuru księgowemu.

W oparciu o wyżej wskazane przepisy ustawy o COVID - 19 stwierdzono, że sposób postępowania w sprawie wniosku z 3 czerwca 2020r. oraz decyzji z 27 sierpnia 2020r. numer [...], były prawidłowe, dlatego orzeczono jak w osnowie.

W skardze do Sądu, skarżący podniósł, że w związku ze wzrostem zagrożenia pandemią koronawirusa COVID-19 oraz wprowadzonymi przez władze RP obostrzeniami zarówno wobec osób fizycznych jak i przedsiębiorstw znalazłem się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Od marca do czerwca 2020r. musiał codziennie pilnować zasad i porządku, zgodnie z wprowadzonymi obostrzeniami, na budowie w zakresie bezpieczeństwa pracowników oraz sprzętu i materiałów. W tym okresie zatrudniałem 5-6 pracowników. Był bardzo wyczerpany fizycznie i psychicznie, a obawa o zakażenie moje lub pracowników spowodowała depresję.

Z uwagi na fakt, że sam prowadzi rachunkowość oraz kadry i płace spóźniłem się ze złożeniem deklaracji za ten okres o 1 dzień. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zazwyczaj przypomina, że nie złożenie deklaracji spowoduje wymiar składek z urzędu (czyli za miesiąc poprzedni), o którym mowa w art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Dlaczego ZUS oddział w N. nie wymierzył składek z urzędu z poprzedniego miesiąca (były bardzo podobne), tym bardziej, że rozpatrzenie moich wniosków o zwolnienie nastąpiło dużo później. Z dokumentów wynika, że w miesiącu sierpniu 2020r. W tym czasie można było skorygować kwoty składek zgodnie z przesłaną spóźnioną deklaracją ZUS.

Ponadto ZUS bardzo często przywraca spóźnione terminy wpłat składek do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego właścicieli firm.

W rządowej instrukcji dotyczącej Tarczy Antykryzysowej w sprawie zwolnienia ze składek ZUS, nie było nawet wzmianki o terminie złożenia miesięcznych deklaracji ZUS, wykluczających prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek ZUS. ZUS oddział w N. utrzymuje w decyzji, że wniosek o zwolnienie z opłacania składek złożył 3 czerwca 2020r. co jest nieprawdą. Wniosek o zwolnienie z opłacania składek za marzec 2020r. złożył w dniu 15 kwietnia 2020r. Po rozmowie z pracownikiem ZUS w dniu 24 kwietnia 2020r. złożyłem drogą mailową korektę wniosku o zwolnienie, polegającą na usunięciu przychodu w punkcie 2 blok 2 (było O a powinno być puste miejsce). Obecnie nie ma w jego działalności w ulgach i pomocy ze strony rządu. W najgorszym wypadku bez pomocy ze strony Sądu zwalniającej mnie z opłacenia składek ZUS za miesiące: kwiecień 2020r. moja sytuacja gospodarcza będzie bardzo trudna, do likwidacji włącznie.

Wobec powyższego, a także biorąc pod uwagę bardzo trudny okres dla przedsiębiorców, którzy chcą utrzymać firmę, a nawet podwyższyć stan zatrudnienia pracowników, uprzejmie proszę o ponowne rozpatrzenie mojego wniosku o przywrócenie terminu złożenia deklaracji i zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres kwiecień 2020r.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem.

Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145§1 pkt 1 lit. a–c ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022r., poz. 329 ze zm. dalej-p.p.s.a.) – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a.).

Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy". Skarżący w piśmie z dnia 11 marca 2022r. złożył wniosek o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym. Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień 6 kwietnia 2022r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem Sąd stwierdził, że decyzja ta narusza prawo ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, utrzymująca w mocy decyzję o odmowie skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy za kwiecień 2020r. Organ podniósł, że skarżący w terminie tj. do 30 czerwca 2020r. nie dostarczył dokumentów rozliczeniowych za marzec 2020r., ze złożenia których nie był zwolniony, w związku z tym nie ma prawa do zwolnienia. Dokumenty te, na co wskazał Zakład, zostały złożone 1 lipca 2020r.

Skarżący złożył także wniosek ( w dniu 23 września 2020r.) o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych nie wynika by wniosek ten został rozpatrzony.

W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ powołał m.in. art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19, w którym uregulowano tryb zaskarżenia decyzji o odmowie zwolnienia z opłacania składek.

Jednocześnie zgodnie z art. 31zq ust. 3 powołanej ustawy z dnia 2 marca 2020r. warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych za kwiecień 2020r. nie później niż do 30 czerwca 2020r.

Wskazać należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją w myśl art. 180 K.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Jest to o tyle istotne, ponieważ o uchyleniu zaskarżonej decyzji przesądziły stwierdzone przez Sąd uchybienia natury proceduralnej.

W niniejszej sprawie skarżący nie kwestionowała faktu braku złożenia dokumentów rozliczeniowych w wymaganych terminie lecz złożył nawet wniosek o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów.

Analizując powyższe, podkreślić należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 K.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s. mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 K.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8§1 K.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 K.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10§1 K.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12§1 K.p.a.). Ponadto należy zauważyć, że stosownie do art. 77§1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Ze wskazanego przepisu wynika obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy i zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń lub wystąpienia do innych organów albo instytucji o zajęcie stanowiska w sprawie. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.).

W niniejszej sprawie zastosowanie winien również znaleźć art. 7 K.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ winien uwzględnić także treść art. 9 K.p.a., stosownie do którego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Istotne znaczenie ma w sprawie również art. 79a K.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

Oceniając postępowanie prowadzone przez organ rozpoznający wniosek strony o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec 2020r., stwierdzić należy, że nie spełnia ono wymogów wynikających z wyżej powołanych przepisów. Należy podkreślić, że celem ustawodawcy wprowadzającego przepisy ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych było umożliwienie przedsiębiorcom przetrwania trudnego czasu pandemii i związanych z nią ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej. W tym czasie wielu przedsiębiorców znalazło się w sytuacji dla nich nowej, wymagającej zadbania o zaspokojenie środków podstawowej egzystencji, ale również dopełnienia formalności dotychczas im nieznanych, wprowadzonych nowymi regulacjami prawnymi, z których uprzednio nie korzystali.

W tych okolicznościach szczególne znaczenie ma wynikający z art. 9 K.p.a. obowiązek wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, by osoby uczestniczące w tym postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że realizacja obowiązków wynikających z art. 9 K.p.a. polega, między innymi, na powinności organu administracji poinformowania strony w sposób szczegółowy o tym, od jakich okoliczności zależy rozstrzygnięcie sprawy i jakie dowody powinny być przedstawione przez stronę, aby zostało wydane rozstrzygnięcie o treści żądanej przez stronę. Ponadto obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (por. wyrok NSA z 6 września 2001r. sygn. akt: V SA 44/01, teza pierwsza wyroku NSA z 25 czerwca 1997r. sygn. akt: SA/Lu 2087/95).

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organ w sposób rażący nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 9 K.p.a. W następstwie złożenia przez stronę wniosku z 1 lipca 2020r. doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym, organ mając na uwadze zasadę informowania stron zawartą w powyższym przepisie, powinien był udzielić skarżącej należytego i wyczerpującego wyjaśnienia m. in. o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ, kierując się treścią art. 9 K.p.a., powinien czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek w sprawie, a więc konkretnie wskazać, jakich dokumentów niezbędnych do pozytywnego załatwienia wniosku brakuje.

Tymczasem wbrew nakazowi wynikającemu z art. 9 K.p.a., organ nie poinformował strony o braku deklaracji rozliczeniowych mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Nie wezwał strony do złożenia wymaganych dokumentów, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, i nie czuwał tym samym, aby strona nie poniosła szkody na skutek swojej niewiedzy prawnej. W aktach sprawy brak jest dowodów, które mogłyby świadczyć o tym, że organ podjął starania, by w porę poinformować skarżącego, że bez złożenia brakujących dokumentów jej wniosek nie będzie pozytywnie rozpatrzony.

Naruszenie wyżej wskazanych przepisów uniemożliwiło zatem skarżącej uzyskanie wiedzy, że nieprzedłożenie dokumentów rozliczeniowych w wymaganym terminie wyłączy jej prawo do uzyskania zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za kwiecień 2020r. i w konsekwencji doprowadziło do negatywnego dla strony rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, organ II instancji rozstrzygając w przedmiocie wniosku strony i odmawiając jego uwzględnienia z uwagi na niezłożenie wymaganych dokumentów rozliczeniowych w terminie, tj. do 30 czerwca 2020r., nie odniósł się także w sposób wyczerpujący do argumentacji skarżącego. Uzasadnienie decyzji wydanej w niniejszej sprawie ma charakter lakoniczny i nie czyni zadość wymogowi z art. 107 K.p.a.

Wskazać także należy, że z art. 133§1 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że rozstrzygnięcie sądu musi znajdować oparcie w faktach prawidłowo udokumentowanych w aktach sprawy. Sąd zatem orzeka na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej, a stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z 27 lipca 2021r. sygn. akt: II GSK 774/21). Zauważyć należy, że akta administracyjne przekazane Sądowi przez ZUS nie zawierają informacji czy wniosek o przywrócenie terminu został w ogóle rozpoznany.

Ponownie rozpatrując sprawę organ przeprowadzi postępowanie zgodnie z wymogami wynikającymi z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, mając na uwadze, że skarżąca nie może ponosić negatywnych skutków wadliwego działania organu. Ponadto, uwzględniając cel zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek, jakim jest zniwelowanie skutków kryzysu gospodarczego oraz trwający nadal stan epidemii, organ rozważy zastosowanie instytucji przewidzianej w obowiązujących od 16 grudnia 2020r. przepisach art. 15zzzzzn˛ ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy, dodanych ustawą z 9 grudnia 2020r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r. poz. 2255 ze zm.). Wskazane przepisy nakazują, by w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadomił stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powołane przepisy weszły w życie 16 grudnia 2020r., lecz obejmują zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii – Dz. U. poz. 491). Uwzględniając powyższą regulację w ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie miał na względzie obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i wyznaczenia jej terminu 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję gdyż było to koniczne do końcowego załatwienia sprawy.