Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 557/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 56
journal: Dz.U. 2015 poz 858
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - tekst jedn.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2016 r. sprawy ze skarg R. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma A w J na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 19 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego z dnia 23 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu skargi oddala.


UZASADNIENIE

1/ Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 19 lutego 2016 r. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania R. A. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] 2015 r., znak [...] określającą kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu (typ-AOO), w wysokości 84.644,00 złotych, z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2010 r., do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...] i powiadomieniu o retrospektywnym zaksięgowaniu w/w kwoty długu celnego - utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy

2/ Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 23 lutego 2016 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania R. A. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z [...] 2015 r., znak [...] określającej kwotę podatku od towarów i usług (typ-BOO) w wysokości 181.690,00 złotych z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD OGL [...] z dnia [...] 2010 r., oraz stwierdzającą, że do zapłaty pozostaje kwota 173.804,00 złotych - utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy.

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] 2010 r. Oddział Celny przyjął zgłoszenia celne SAD OGL [...] dokonane przez Firmę A R. A., dotyczące objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu towaru w pozycji:

a/ 1 SAD opisanego w polu 31 SAD jako "KURTKI MĘSKIE Z WŁÓKIEN CHEMICZNYCH, TKANINA POZ. l NA FAKT. 18384 NAR (ilość sztuk), PA 1100 BRAK Kontenery: [...]

b/ 2 Sad opisanego w polu 31 SAD jako "KURTKI DAMSKIE Z WŁÓKIEN CHEMICZNYCH TKANINA POZ. 2 na fakt. 3300 NAR (ilość sztuk), PA 220 BRAK Kontenery: [...].

Towar został zgłoszony na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 27.12.2010 r., o wartości 10.408,32 USD. Faktura ta została wystawiona przez firmę W z N (Cypr), będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin. Do zgłoszenia celnego dołączono fakturę nr [...] z 22.11.2010 r. wystawioną przez w/w chiński podmiot na W w N na kwotę 10.191,48 USD, zawierającą koszty transportu, zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF HAMBURG. W załączeniu zgłoszenia celnego przedstawiono również świadectwo pochodzenia nr: CN [...] z dnia 22.12.2010 r., B (konosament) [...] z dnia 22.11.2010 r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr [...] zawarty pomiędzy B a W z N, CMR dotyczącą. usługi transportu kontenera z towarem na trasie H /DE/ - S /PL/), oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [...] z dnia 27.12.2010 r.

Powyższe towary zostały zwolnione do deklarowanej procedury w dniu [...] 2010 r. Rewizji celnej nie przeprowadzono, zgłoszenie celne przyjęto bez weryfikacji.

Następnie Naczelnik Urzędu Celnego przeprowadził kontrolę (protokół kontroli z 20 listopada 2014 r. nr [...]) w zakresie prawidłowości obrotu towarowego z krajami trzecimi w zakresie wartości celnej importowanych towarów za okres od 01.01.2011 r. do 31.01.2012 r., rozszerzonym w części dotyczącej okresu kontroli do przedziału czasu od 01.01.2010 r. do 31.01.2012 r. w związku z poleceniem Prokuratury Okręgowej nr [...] (p) z dnia 19 października 2012 r.

W dniu [...] 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania celnego zmierzającego do weryfikacji wskazanych zgłoszeń celnych i w dniu [...] 2015 r. wydał decyzje nr [...], którą określił R. A. kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 84.644,00 zł, powiadomił o jej retrospektywnym zaksięgowaniu.

Równolegle do postępowania celnego, postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015 r., znak: [...], Naczelnik Urzędu Celnego, wszczął postępowanie podatkowe dotyczące wskazanego wyżej zgłoszenia celnego. Postępowanie to zakończyło się w dniu [...] 2015 r. wydaniem przez Naczelnika Urzędu Celnego decyzji nr [...], w której R. A. określono podatek od towarów i usług w prawidłowej wysokości to jest 181,690,00 zł.

R. A. złożył odwołanie od tych decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.

Dyrektor Izby Celnej rozpoznając odwołanie stwierdził, że zgodnie art. 29 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 181 a RWKC, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Jeżeli organy celne mają wątpliwości określone w ust. 1 mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust.4 przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organ celne powinny przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadomić daną osobę na piśmie, o ile o to się zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnić jej odpowiednią możliwość uzyskania odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz z uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie. Podkreślić więc należy, że przepis art. 181 a RWKC stanowi wyjątek od zasady, że wartość celna ustalana jest tzw. metodą wartości transakcyjnej i w oparciu o dokumenty związane ściśle z zakupem towaru.

Naczelnik Urzędu Celnego mając na uwadze treść art. 181 a RWKC w związku z uzasadnionymi wątpliwościami czy zadeklarowana wartość celna stanowi faktycznie zapłaconą sumę określoną w art. 29 WKC zakwestionował wartość transakcyjną podaną przez zgłaszającego.

Jedną z podstaw uzasadnionych wątpliwości co do towarów z poz. l oraz poz. 2 zgłoszenia celnego: [...] z dn. [...] 2010 r., o których mowa w art. 181 a RWKC były informacje przekazane przez chińskie władze celne, uzyskane w ramach międzynarodowej pomocy prawne, wskazujące na wielokrotne zaniżenie wartości celnych importowanych towarów przez R. A.

Organ celny pozyskał informacje z EUROSTATU na temat średniej ceny jednostkowej towarów o kodzie CN 6201 93 00 (póz. l ww. zgłoszenia celnego) sprowadzonych z Chin w okresie od września 2010 roku do marca 2011 roku (zgłoszenie celne jest z dn. 30.12.2010 r.) do państw członkowskich Unii Europejskiej. Średnia cena wahała się od 8,25 do 9,61 EUR/szt. (tj. ok. od 25,37 do 29,55 zł). Natomiast cena za sztukę towaru zgłoszonego przez Stronę w rozpatrywanej sprawie kształtowała się na poziomie 0,48 USD (ok. 1,48 zł).

Odnośnie towarów o kodzie CN 6202 93 00 (póz. 2 ww. zgłoszenia celnego), organ celny ustalił, na podstawie informacji z EUROSTATU, że średnia cena jednostkowa tych towarów sprowadzonych z Chin w okresie od września 2010 roku do marca 2011 roku do państw członkowskich Unii Europejskiej. Średnia cena wahała się od 7,4 do 11,9 EUR/szt. (tj. ok. od 29 do 47 zł). Natomiast cena za sztukę towaru zgłoszonego przez Stronę w rozpatrywanej sprawie kształtowała się na poziomie 0,48 USD (ok. 1 ,48 zł).

Mając na uwadze powyższe oraz porównując dane otrzymane od Chińskiej Republiki Ludowej, Dyrektor Izby Celnej jednoznacznie stwierdził, iż wątpliwości Naczelnika Urzędu Celnego były uzasadnione, a więc zaistniały przesłanki określone w art. 181a RWKC, pozwalające nie ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że art. 30 ust. 1 WKC stanowi, że jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29, ustala sieją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, z wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego; to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem. Natomiast zgodnie z ust. 2 lit. b ww. przepisu wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. W związku z faktem odrzucenia zadeklarowanej przez Stronę wartości celnej, Naczelnik Urzędu Celnego mając na uwadze powyższe przepisy ustalił wartość celną towarów objętych zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2010 r. jako wartość transakcyjną podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnot i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Organ celny przyjął, że chińska deklaracja eksportowa: nr [...] jest odpowiednim materiałem porównawczym w stosunku do towarów dopuszczonych do obrotu za zgłoszeniem celnym z dn. [...] 2010 r. Wobec powyższego organ celny za podstawę ustalenia wartości celnej towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym w pozycji: a/ 1 i 2 SAD [...] z dnia [...] 2010 r., przyjął wartość transakcyjną towarów objętych chińską deklaracją wywozową nr [...], która dotyczyła towarów podobnych, odprawionych następnie na podstawie SAD [...] z dnia [...] 2011 r. Przyjęto dla towaru oznaczonego na fakturze jako poz. 1 ww. zgłoszenia celnego: kurtki cenę 11.00 USD za sztukę na warunkach FOB mnożąc ilość towaru (18.384 sztuk) razy cenę jednostkową otrzymano całkowitą cenę dla danej ilości sztuk: 202.224,00 USD. Przyjęto dla towaru oznaczonego na fakturze jako (póz. 2 ww. zgłoszenia celnego): kurtki cenę 10,50 USD za sztukę na warunkach FOB mnożąc ilość towaru (3.300 sztuk) razy cenę jednostkową otrzymano całkowitą cenę dla danej ilości sztuk: 34.650,00 USD

Naczelnik Urzędu Celnego do ww. kwot doliczył koszty transportu (odpowiednio: 2.365,58 oraz 534,42 USD). Uzasadnił to tym, że kwoty wykazane w materiale porównawczym odzwierciedlają transakcję realizowaną na warunkach dostawy FOB, a zakwestionowana wartość celna towaru obejmowała dostawę na warunkach CIF Hamburg. Przyjmując kurs z dnia dokonania zgłoszenia celnego w wysokości 1 USD=3,0753 PLN, wyliczono podstawę wymiaru należności celnych: dla poz. l ww. zgłoszenia celnego z dnia [...] 2010 r. w wysokości: 629.174 zł. Stawka celna dla kodu 6201 93 00 wynosi 12%, zatem prawnie należna kwota należności celnych dla poz. l zgłoszenia celnego OGL [...] wynosi 75.501 zł. dla poz. 2 ww. zgłoszenia celnego z dnia 30.12.2010 r. w wysokości: 108.203 zł. Stawka celna dla kodu 6202 93 00 wynosi 12%, zatem prawnie należna kwota należności celnych dla poz. 2 zgłoszenia celnego OGL [...] wynosi 12.984 zł.

W niniejszej sprawie, na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu celnym (podanych przez zgłaszającego) została zaksięgowana kwota należności celnych 3.841 zł, tj. kwota niższa od prawnie należnej (88.485 zł.- od. poz. l do poz. 2 ww. zgłoszenia celnego) o 84.644 zł. Zgodnie z cyt. .art. 220 ust. l WKC organ celny dokonał w dniu [...] 2015 r. retrospektywnego zaksięgowania kwoty należności celnych przywozowych w wysokości 84.644,00 zł., tj. w dniu wydania zaskarżonej decyzji, w której również określił dłużnika, tj. Firmę A i powiadomił Stronę o kwocie należności zgodnie z odpowiednią procedurą (zgodnie z art. 221 WKC). W swojej decyzji Naczelnik Urzędu Celnego poinformował także o terminie uiszczenia kwoty należności celnych, co czyni za dość postanowieniom art. 222 ust. l lit. a) WKC.

Organ odwoławczy stwierdził, że z analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy wynika, iż kluczowym zagadnieniem dla rozstrzygnięcia, sporu o zgodność z prawem zaskarżonej decyzji jest właściwa interpretacja przepisów art. 221 ust. 3 i 4 WKC, określających terminy, w których organy celne mogą powiadomić dłużnika o kwocie zaksięgowanych należności celnych. W świetle tych przepisów powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej (art. 221 ust. 3 WKC). Jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat określonych w ust. 3 (art. 221 ust. 4 WKC). Termin ten jest ograniczony przepisem art. 56 Prawa celnego, zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC stosuje się odpowiednio.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy prawa celnego nie definiują pojęcia czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, jednakże problematyka ta była przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach C-62/06. W sprawach C-124/08 i C- 125/08 TSUE wskazał, że odstępstwo od trzyletniego terminu przedawnienia ma zastosowanie, gdy "organy celne stwierdzą, że przyczyną braku możliwości określenia dokładnej kwoty prawnie należnych wobec danego towaru opłat celnych przywozowych lub opłat celnych wywozowych był czyn podlegający postępowaniu sądowemu w sprawach karnych". Stanowisko TSUE podtrzymał już na tle art. 221 WKC w wyroku z 16 lipca 2009 r.

W ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwie zarówno Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, krajowych sądów administracyjnych, jak również wykładnia językowa przepisu art. 221 ust. 4 WKC, wskazują, że do zastosowania tego przepisu nie jest konieczne: ani stwierdzenie prawomocnym wyrokiem popełnienie czynu zabronionego, ani nawet wszczęcie postępowania karnego, lecz stwierdzenie wystąpienia czynu, który zaledwie podlega wszczęciu postępowania karnego. Tak więc podkreślenia wymaga fakt, iż już stwierdzenie wystąpienia czynu, który zaledwie podlega wszczęciu postępowania karnego wywiera skutek, w postaci możliwości powiadomienia dłużnika o retrospektywnym zaksięgowaniu należności celnych po upływie trzech lat od daty powstania długu celnego. Kwalifikacji danego czynu organy celne dokonują we własnym zakresie oceniając, czy miał miejsce czyn podlegający w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego. Dokonywana przez organy celne kwalifikacja danego czynu jako "czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego" jest realizowana wyłącznie na użytek postępowania celnego zmierzającego do ustalenia prawidłowej kwoty należności celnych przywozowych. Nie stanowi stwierdzenia, że rzeczywiście popełnione zostało przestępstwo. Dlatego też wystarczającą przesłanką do zastosowania przepisu art. 221 ust. 4 WKC jest wykazanie przez organ celny, że cz>n. który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną. W razie zaistnienia tej przesłanki organ celny może zawiadomić dłużnika o kwocie długu celnego, po upływie trzech lat, nie później jednak niż przed upływem lat pięciu (art. 221 ust. 4 WKC w związku z art. 56 Prawa celnego). Zatem w świetle obowiązujących przepisów fakt postawienia lub niepostawienia zarzutów, nie ma znaczenia dla stosowania postanowień art. 221 ust. 4 WKC. Wyjaśnić należy, że do obowiązków strony (importera, eksportera) należy zbadanie i zaznajomienie się z obowiązującymi przepisami (w szczególności przepisami publikowanymi w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, a do takich należy bez wątpienia Wspólnotowy Kodeks Celny) stosowanymi do dokonywanych przez podmiot czynności. Taka konstrukcja art. 221 ust. 4 WKC, zgodnie z wolą prawodawcy unijnego, służy ochronie interesów finansowych Unii Europejskiej

Organ wskazał, że dnia 20 września 2012r., postanowieniem sygn. akt [...], prokurator Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej, po zapoznaniu się z materiałami w sprawie z zawiadomienia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, na podstawie art. 151 a § 1 wz. z art.37 § 1 kks, postanowił wszcząć śledztwo w sprawie: wprowadzenia w okresie od l stycznia 2010 roku do 30 stycznia 2012 roku w K, funkcjonariuszy Izby Celnej w błąd, co do rzeczywistej wartości importowanej - za pośrednictwem między innymi spółek W z Cypru i L z Belgii - z Chin odzieży tekstylnej, skutkiem czego doszło do uszczuplenia należności celnej nie mniejszej niż 850 350 złotych , to jest o przestępstwo z art.87 par. 1 kks w zw. z art.37 par. 1 pkt 1 kks w zw. z art.6 par.2 kks oraz w sprawie narażenia, w okresie od 1 stycznia 2010 roku do 30 stycznia 2012 r. Skarbu Państwa, na uszczuplenie podatku od towarów i usług (...) to jest o przestępstwo z art.56 par. 1 kks i art. 76 par. 1 kks i art.55 par. 1 kks w zw. z art.7 par. 1 kks i a art.6 par.2 kks. Informację o tym fakcie zawarł również Naczelnik Urzędu Celnego w zaskarżonej decyzji.

Zatem nie ma racji strona twierdząc, że "wskazana decyzja ogranicza się jedynie do niejasnego i gołosłownego wskazania, iż "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego".

W uzasadnieniu postanowienia o wszczęciu śledztwa prokurator wyjaśnił m.in., że w dniu 18 września 2012 r. do Wydziału Prokuratury Okręgowej wpłynęły materiały z zawiadomienia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dotyczące nieprawidłowości w zakresie rozliczania należności celnych dużej wartości przez A, a polegających na zaniżaniu wartości importowanych z Chin ubrań tekstylnych w ilościach hurtowych, za pośrednictwem firmantów- spółek W z Cypru i L z Belgii, które to działania miało wpływ również na określenie podatku VAT należnego Skarbowi Państwa.

Organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu I instancji stwierdził, iż w sprawie zachodzą przesłanki z art. 221 ust. 4 WKC, tj. w sprawie istnieje wyraźny związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a czynem polegającym na wprowadzeniu w błąd organu celnego oraz czyn, który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną.

Dyrektor Izby Celnej rozpatrując odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu celnego z dnia [...] 2015 r. znak [...] stwierdził, że konsekwencją wydania decyzji w sprawie celnej było wydanie przez Naczelnika Urzędu Celnego decyzji nr [...], którą określono prawidłową kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w łącznej wysokości 181.690,00 zł.

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług import towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego, z zastrzeżeniem ust. 8 i 9 (które dotyczą procedur celnych innych niż procedura dopuszczenia do obrotu, którą objęte zostały towary wg zgłoszenia celnego j w.) - art. 19 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług.

Na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług ustalenie podstawy opodatkowania dla potrzeb rozliczenia czynności importu towarów powinno zasadniczo następować przy uwzględnieniu wartości celnej towarów przywożonych do kraju powiększonej o należne cło (art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym w dniu powstania obowiązku podatkowego). Dla poprawnej kalkulacji podatku koniecznym jest również uwzględnienie składników wymienionych w art. 29 ust. 15 cyt. ustawy. Z przepisu tego wynika, że podstawa opodatkowania importu towarów obejmuje - o ile elementy takie nie zostały już do niej włączone - prowizję, opakowania, transport i koszt ubezpieczenia. Dolicza się również opłaty oraz inne należności określone w odrębnych przepisach, jeżeli organy celne zostały zobowiązane do ich poboru (art. 29 ust. 16 ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym w dniu powstania obowiązku podatkowego). Niektóre koszty dodatkowe wymienione w art. 29 ust. 15 w/w ustawy tj. transport, ubezpieczenie, zwiększają podstawę opodatkowania, jeżeli zostały one poniesione do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju.

Podatnikami, stosownie do art. 17 ust. 1 pkt l ustawy są osoby, na których ciąży obowiązek uiszczenia cła, również w przypadku gdy na podstawie przepisów celnych importowany towar jest zwolniony od cła albo cło na towar zostało zawieszone w części lub w całości, albo zastosowano preferencyjną, obniżoną lub zerową stawkę celną.

Zaskarżona i utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r., nr [...] w sprawie celnej wywołuje skutki prawne do momentu jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Oznacza to, iż z momentem doręczenia decyzji, jako prawidłowe należy przyjąć elementy zgłoszenia celnego, które zmieniono zaskarżoną decyzją i jako prawidłową należy przyjąć prawnie należną kwotę cła.

Mając więc na uwadze prawidłowe ustalenie wartości celnej towarów, określenie prawnie należnej kwoty cła, zmianę elementów zgłoszenia celnego, kierując się brzmieniem przepisu art.29 ust. 13 i ust. 15 ustawy o podatku od towarów i usług (w brzmieniu obowiązującym w dniu powstania obowiązku podatkowego), zaistniały przesłanki do zmiany podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, jako że kwota tego podatku obliczona i wykazana w zgłoszeniu celnym była nieprawidłowa.

W związku z tym, że Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r., w której określono kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 84.644 zł., stwierdzić należy, że w zaskarżonej decyzji podatkowej znak [...] z dnia [...] 2015 r., w prawidłowy sposób określono kwotę podatku od towarów i usług w kwocie 181.690,00 złotych oraz poinformowano, że do zapłaty pozostaje kwota w wysokości 173.804,00 złotych.

Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż określenie podatku od towarów i usług za towar objęty zgłoszeniem celnym w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nastąpiło w prawidłowej wysokości.

Na powyższe decyzje skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł R. A. – Firma A. Decyzji w przedmiocie określenia długu celnego zarzucił naruszenie:

1/ art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 roku ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz całkowicie dowolnym, jak również gołosłownym przyjęciu wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania podatkowego, iż "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego", bez jakiegokolwiek wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego w wyniku którego dług celny miał powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia iż wymieniony wyżej czyn stanowi przestępstwo, kwalifikacji prawnej wymienionego wyżej czynu – przestępstwa, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego przez organ długu celnego, wskazania czy toczy się postępowanie przygotowawcze w tejże sprawie – względnie, czy organ złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa

2/ art. 29. ust. 1. rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz art. 23. ust. 3. ustawy – Prawo celne, poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2010 r. w oparciu o nieprawomocną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r., dotyczącą innych towarów, podczas gdy skarżący przedłożył szereg dokumentów właściwych dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej przedmiotów objętych zgłoszeniem celnym,

3/ art. 30. ust. 2 lit b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na:

a/ ustaleniu wartości celnej towarów objętych zgłoszeniem z dnia [...] 2010 r. w oparciu o wartość celną, a nie wartość transakcyjną towarów podobnych;

b/ przyjęcie, iż towary objęte nieprawomocną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r. są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. l lit d) Rozporządzenia Komisji (Ewg) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (Ewg) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny;

4/ artykułu 123 § 1. ordynacji podatkowej w zw. z art. 73. ust. 1. ustawy prawo celne poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] 2010 r. przez organ I instancji bez udziału skarżącego polegającym na całkowicie bezkrytycznym oparciu zaskarżonej decyzji na "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" wystawionym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej bez zapewnienia stronie możliwości jakiegokolwiek uprzedniego odniesienia się do treści przedmiotowego dokumentu, zweryfikowania jego poprawności jak również wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wskazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" przedłożonym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej,

5/ artykułu 86. ust. 1. prawa celnego poprzez całkowicie wadliwe nadanie przez organy I instancji mocy dokumentu urzędowego "wydrukowi z ewidencji administracji chińskiej" otrzymanego od organów Chińskiej Republiki Ludowej w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy wskazany dokument stanowić może jedynie dowód tego, jaką kwotę eksporter deklarował w swym rozliczeniu podatkowym, jak i tego, że organ celny Chińskiej Republiki Ludowej odebrał od eksportera oświadczenie treści wynikającej z ww. pisma, a w żadnym wypadku, iż wskazana kwota stanowi urzędowo stwierdzoną cenę transakcyjną oraz nienadania takiego waloru świadectwu pochodzenia wystawionego przez organy administracyjne Chińskiej Republiki Ludowej, które potwierdzało wartość transakcyjną towaru,

6/ obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 29. ust. 13., art. 41 ust. 1, art. 146a ustawy o podatku od towarów i usług, w zw. z art. 29. ust. 1., art. 30 - art. 32 WKC oraz art. 23. ust. 3 ustawy prawo celne z dnia 19 marca 2004 r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie.

Z powyższych względów skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonych decyzji i przekazania spraw do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W skargach odnoszących się do decyzji w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług podniósł następujące zarzuty naruszenia:

1/ artykułu 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z artykułu 56 prawa celnego w zw. z art. 221. ust. 3 oraz 4. rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwą, nieostateczną i zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r.,

2/ artykułu 56 prawa celnego w zw. z art. 221. ust. 3 oraz 4. rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz całkowicie dowolnym, jak również gołosłownym przyjęciu wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania podatkowego, iż "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego" bez jakiegokolwiek wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego w wyniku którego ww. dług celny miał powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia, iż ww. czyn stanowi przestępstwo, kwalifikacji prawnej ww. czynu - przestępstwa, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego przez organ długu celnego, wskazania czy toczy się postępowanie przygotowawcze w tejże sprawie - względnie czy organ złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa,

4/ art. 30. ust. 2 lit b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na: ustaleniu wartości celnej towarów objętych zgłoszeniem z dnia [...] 2010 r. w oparciu o wartość celną, a nie wartość transakcyjną towarów podobnych, przyjęcie, iż towary objęte nieprawomocną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r. są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. l lit d) Rozporządzenia Komisji (Ewg) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (Ewg) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.

5/ artykułu 123. § 1. ordynacji podatkowej w zw. z art. 73. ust. 1. ustawy prawo celne poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego zgłoszeniem celnym [...] 2010 r. przez organ I instancji bez udziału skarżącego polegającym na całkowicie bezkrytycznym oparciu zaskarżonej decyzji na "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" wystawionym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej bez zapewnienia stronie możliwości jakiegokolwiek uprzedniego odniesienia się do treści przedmiotowego dokumentu, zweryfikowania jego poprawności jak również wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wskazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" przedłożonym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej.

Z powyższych względów skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonych decyzji i przekazania spraw do ponownego rozpatrzenia organowi I - ej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, wojewódzki sąd administracyjny, po ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i prawnych nie stwierdził, aby zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji uzasadniały zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu skutkującym ich uchyleniem.

W ocenie Sądu postępowania we wszystkich sprawach administracyjnych, jakie toczyły się przed organami celnymi, zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy i z poszanowaniem wszelkich zasad wynikających z Ordynacji podatkowej, której przepisy art. 12 oraz działu IV w świetle postanowień art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2015 r., poz. 858 ze zm.), stosuje się odpowiednio do postępowania w sprawach celnych, z uwzględnieniem zmian wynikających z prawa celnego, a także zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, póz. 535 ze zm., zwanej dalej ustawą o podatku od towarów i usług).

Podkreślić zatem należy, że zgodnie z treścią art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne z 2004 r., roz. 2, t. 4 str.307, z późn. zm., zwanego dalej "WKC") "... po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, po dokonaniu zwolnienia towarów organy mogą przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone bezpośrednio jak i pośrednio, tj. wyłącznie z dokumentów posiadanych przez inne podmioty a dotyczące towarów, nie wyłączając rewizji towarów."

W świetle tych regulacji nie ulega wątpliwości, że organy celne w sytuacji, gdy przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe dane, podejmują zgodne z tymi przepisami niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji w oparciu o dane, którymi dysponują. W takich sytuacjach organy celne są więc uprawnione do przeprowadzenia postimportowej kontroli towarów.

Zgodnie z art. 67 WKC jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, datą która należy uwzględnić przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której są zgłaszane towary, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne. Przepisy celne dotyczące wartości celnej zostały zawarte w art. 28 do 36 WKC.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalona, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 WKC.

Jednakże, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, zgodnie z art. 181 a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE. L. z 1993 r. Nr 253.1 ze zm., zwanym dalej RWKC), nie muszą ustalać wartości celnej sprowadzanych towarów z zastosowaniem metody transakcyjnej. W art. 181a RWKC ustanowiono bowiem wyjątek od ogólnej zasady ustalania wartości celnej sprowadzanych towarów metodą transakcyjną, a więc w oparciu o dokumenty związane ściśle z dokonaną transakcją, czy też dokonanymi transakcjami - zakupu towaru. Organ celny ma uprawnienia więc do dokonania badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale również ich wiarygodność w zakresie podanej w nich ceny transakcyjnej. Realizację tego uprawnienia umożliwia właśnie regulacja zawarta w art. 78 WKC.

W sytuacji zatem, gdy dokumenty handlowe dołączone przez stronę do dokumentów celnych wskazują na zbyt niską cenę transakcyjną towarów, to organy celne są uprawnione do podjęcia decyzji o zakwestionowaniu wskazanych w tych dokumentach cen transakcyjnych.

W przypadku kwestionowania zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej towarów, organy celne postępują, zgodnie z postanowieniami art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. dopuszczają wszelkie dowody, które przyczynią się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem.

Konsekwencją zakwestionowania zadeklarowanej wartości transakcyjnej towarów, jest konieczność ustalenia wartości celnej towaru metodami zastępczyni. Stosownie bowiem do postanowień art. 30 ust. 1 WKC, jeżeli wartość celna towaru nie może być ustalona na podstawie art. 29 WKC, to ustala się ją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ust. 2 art. 30, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, za wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego, to jest wtedy, gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie konkretnej litery, a więc gdy mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem.

W myśl art. 30 ust. 2 lit. a) WKC, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie metody transakcyjnej ustala się ją w oparciu o metodę wartości transakcyjnej towarów identycznych. Metoda ta polega na ustaleniu wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych do tych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary dla których jest ustalana wartość celna. Towary można uznać za identyczne, gdy zostały wytworzone w tym samym kraju, co towary podlegające wycenie oraz są takimi samymi pod każdym względem, to jest pod względem: cech fizycznych, jakości, posiadanej renomie.

Jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie wartości transakcyjnej i wartości transakcyjnej towarów identycznych ustala się ją w oparciu o metodę wartości transakcyjnej towarów podobnych, jak to stanowi art. 30 ust. 2 lit. b) WKC. Ta z kolei metoda polega na ustaleniu wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych, sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Za podobne można uznać towary, które zostały wytworzone w tym samym kraju co towary podlegające wycenie oraz, nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i skład materiałowy, co pozwala im spełniać te same funkcje i być towarami handlowo wymiennymi. Przy ustalaniu podobieństwa powinno się wziąć pod uwagę jakość, znak handlowy i opinie o towarach.

Analiza wyżej przedstawionych regulacji Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz przepisów wykonawczych, pozwala zatem wyodrębnić w postimportowej kontroli towarów dwa zasadnicze etapy. Pierwszy - obejmujący badanie wiarygodności zadeklarowanej przez stronę w zgłoszeniu celnych wartości celnej towaru (tj. czy zadeklarowana w zgłoszeniu celnym cena może być uznana za wartość celną przywiezionego towaru w rozumieniu art. 29 WKC). Drugi etap, to ustalenie wartości celnej towaru z wykorzystaniem metod zastępczych, określonych w WKC, gdy zadeklarowana cena nie może być uznana za wartość celną przywiezionego towaru, zgodnie z art. 29 WKC.

Zdaniem Sądu orzekające organy trafnie uznały, że zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawy do powzięcia przez organy celne uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana przez skarżącego wartość celna towaru w zgłoszeniach celnych: SAD OGL [...] z dnia [...] 2010 r. stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 29 WKC.

Przede wszystkim podstawę tych wątpliwości stanowiły informacje przekazane przez Prokuraturę oraz Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Również chińskie władze celne, w ramach międzynarodowej pomocy prawnej, przekazały informacje wskazujące na wielokrotne zaniżanie wartości celnej importowanych towarów przez firmę skarżącego, które to wyniki organ l instancji przedstawił w tabeli na str. 7 uzasadnienia decyzji. W związku z tym organy celne pozyskały informacje z EUROSTATU odnośnie średniej ceny jednostkowej towarów o podanych w zgłoszeniu celnym kodach CN 62019300 i CN 62029300, sprowadzonych z Chin w okresie od września 2010 r. do marca 2011 r., by określić średnią cenę dla towarów zakwalifikowanych do wskazanych kodów CN, zestawiając je z cenami towarów ze wszystkich krajów unijnych na podstawie kodu taryfy celnej, sprowadzonych z Chin w okresie zbliżonym do daty zgłoszenia celnego, porównując je jeszcze dodatkowo ze średnią ceną podaną w SAD przez skarżącego. Nadto, mając na względzie, że należy ustalić najbardziej wiarygodną, rzetelną cenę transakcyjną przedmiotowych towarów organy, w ramach współpracy celnej przewidzianej decyzją Rady z dnia 16 listopada 2004 r. w sprawie zawarcia umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, zwróciły się o weryfikację wskazanych przez nie faktur. Posiadając uzyskane w ramach tej współpracy dokumenty z chińskich deklaracji eksportowych, w ramach których znane były warunki dostawy przedmiotowych towarów, jako dostarczone na statek (Free On Board, w skrócie FOB), mając na względzie okoliczność, że w zgłoszeniu celnym wskazano, że towar był dostarczony w warunkach CIF(tj. Cost, Insurance, Freight - koszt, ubezpieczenie i fracht), organy ustaliły, zwracając się do firmy, która zgodnie z konosamentem B o wskazanym nr, dokonywała usługi transportu towaru drogą morską, średnią cenę frachtu z portów chińskich do Hamburga, jak to wskazano w konosamencie i w okresie kiedy był on sporządzany z uwzględnieniem wysokości kosztów transportu i sytuacji, kiedy warunki dostawy zostały określone. Pozwoliło to obliczyć organom wartość towaru przy realizacji transakcji na warunkach FOB, ustaloną w wyniku odjęcia od wartości towaru określonej w SAD przez firmę W z N, uprzednio uzyskanej średniej ceny frachtu morskiego. Powyższe dało podstawę do zakwestionowania wiarygodności w zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej towarów i uznania, że podana bowiem przez skarżącego w zgłoszeniu celnym wartość celna towaru nie mogła stanowić ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, której mowa w art. 29 WKC, gdyż podana wielkość w obliczu powyższego jest nieobiektywna.

Takie działania organów celnych Sąd uznał za wystarczające do podważenia wiarygodności zgłoszenia celnego, a dokonane wnioski w wyniku analizy pozyskanego materiału porównawczego za spójne i logiczne. Zgodzić się więc trzeba z organami, że poddane analizie materiały porównawcze oraz wskazane przez nie dokumenty były wystarczające i miarodajne do zakwestionawania wartości transakcyjnej przedmiotowego towaru. Postanowienia umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych wyraźnie stanowią, że celem jej zawarcia było dążenie do dokładnego ustalania wysokości ceł i innych podatków, w szczególności w celu właściwego stosowania przepisów dotyczących wartości celnej, pochodzenia klasyfikacji taryfowej, by ograniczyć wszelkie działania sprzeczne z przepisami celnymi, które szkodzą interesom ekonomicznym, podatkowym i handlowym umawiających się stron. Organy celne stron udzielają więc sobie wzajemnej pomocy, przekazując informacje służące właściwemu stosowaniu przepisów celnych, zapobieganiu naruszeniom, prowadzeniu dochodzeń oraz zwalczaniu wszelkich działań sprzecznych z przepisami celnymi, a pomoc ta dotyczy wszystkich organów

administracyjnych umawiających się stron. Wyraźnie wynika z postanowień art. 11 ust. 2 ww. umowy, że na żądanie organu wskazującego organ otrzymujący wniosek udziela informacji pozwalających stwierdzić - co należy z całą stanowczością podkreślić - prawdziwość dokumentów urzędowych okazanych przy zgłoszeniu towaru organom celnym wnioskującej strony, czy towary zostały prawidłowo wywiezione bądź odpowiednio wwiezione na terytorium jednej z umawiających się stron. Organ otrzymujący wniosek przekazuje na piśmie wyniki badania organowi wnioskującemu wraz z odpowiednimi dokumentami i uwierzytelnionymi kopiami. Podstawą weryfikacji tej wartości nie mogły, być więc, wbrew twierdzeniom skarżącego, wartości wskazane w świadectwie pochodzenia, jak i faktury, czy też inne wskazane przez niego dokumenty, co do których istnieje podejrzenie, że są nieprawidłowe lub sfałszowane. Podkreślić należy, że zasadnie organy podnoszą, iż świadectwo pochodzenia nie jest dokumentem odzwierciedlającym wartość celną jako cenę faktycznie należną lub zapłaconą, lecz jest jedynie dokumentem potwierdzającym pochodzenie towaru. Wobec powyższego nie było też konieczności prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność zawarcia przez skarżącego transakcji dotyczącej przedmiotowego towaru. Trafnie bowiem podnosi NSA w wyroku z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. akt V SA 1802/02; niepubl., że: "Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Ponieważ o wartości transakcyjnej decyduje cena zapłacona lub należna to nie może być traktowana jako wyłączny dowód określający tę wartość wadliwie podana w dokumentach celnych cena towaru. Organ celny nie jest związany treścią składanych dokumentów ani deklarowaną wartością, lecz obowiązany jest wartość tę ustalić samodzielnie, w granicach zasady swobodnej oceny dowodów i w określonym przepisami celnymi trybie." Z tegoż też względu organy celne nie miały konieczności poddawania analizie treści umowy (transakcji), zawartej przez skarżącego z chińskim sprzedawcą.

Skoro więc wartość celna wwiezionego do Wspólnoty przedmiotowego towaru nie mogła zostać ustalona na podstawie art. 29 WKC wskutek zakwestionowania wiarygodności zgłoszenia celnego, to organy miały w pełni podstawy do odmowy zastosowania ustalenia jej metodą wartości transakcyjnej, zgodnie z postanowieniami art. 181 a RWKC. W takim wypadku zasadnie organy przeszły do drugiego etapu - ustalania wartości celnej towaru, zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 WKC - stosując w kolejności litery: a), b), c), d) ust. 2 tego przepisu, aż do pierwszej litery na podstawie której jest możliwe ustalenie tej wartości z wyjątkiem przypadku, gdy taka wartość nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery.

Również i na tym etapie postępowania postimportowego orzekające organy w sposób przekonywujący wykazały, że nie mogły ustalić wartości celnej przedmiotowego towaru w postaci kurtek, spodni, sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty, plasującej się na tym samym poziomie handlu - metodą zastępczą - wartości transakcyjnej towarów identycznych, gdyż mimo, że są to towary tego samego typu, posiadające ten sam skład surowcowy i są klasyfikowane w tej samej pozycji taryfy celnej, nie można było z całą stanowczością uznać ich za spełniające cechy towarów identycznych. Pozostało więc organom ustalenie wartości celnej towarów metodą wartości transakcyjnej towarów podobnych, a więc towarów, które zostały wytworzone w tym samym kraju, co towary podlegające wycenie, nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadającymi podobne cechy i skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo wymiennymi. Także i w tym zakresie organy wykazały, że uzyskane dokumenty w postaci chińskich deklaracji eksportowych były wystarczającym materiałem porównawczym do ustalenia tą metodą wartości celnej przedmiotowych towarów, wobec postanowień wskazanej już umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych.

Za każdym razem, jak wykazał organ, brano pod uwagę towary sprzedane przez chińską firmę B w celu wywozu do Wspólnoty, pochodzące z Chin, tego samego rodzaju, posiadające ten sam skład surowcowy, taki sam opis towaru, ten sam kod CN, jednakową jakość i renomę, sprzedawane na tym samym poziomie handlu. Trafnie więc organy uznały, że powyższe wyszczególnienie bezsprzecznie dowodzi, że porównywane towary były towarami podobnymi w myśl art. 30 ust. 2 lit b) WKC. Także tutaj, skoro zakwestionowana wartość celna obejmowała dostawę bez frachtu, to przy jej obliczeniu uwzględnioną średnią cenę frachtu morskiego doliczając kwoty tego rodzaju transportu. Przedstawiony przez organy sposób wyliczenia wartości celnej metodą wartości transakcyjnej towarów podobnych nie budzi więc w świetle odpowiednich w tym zakresie regulacji WKC wątpliwości.

Wobec tego nie mogły zostać uznane za wiarygodne dokumenty w postaci deklaracji celnych, zgłoszonych przez skarżącego, gdyż wskazane w nich ceny towarów, jak się okazało, nie odzwierciedlały faktycznej ceny ich zakupu.

Całkowicie chybione są więc zarzuty naruszenia w tym względzie przepisów postępowania. Postępowanie natomiast weryfikacyjne jest postępowaniem specyficznym i racje mają organy celne wskazując, że biorą w nim udział jedynie organy celne państwa importującego i eksportującego. Wynik tej weryfikacji może być pozytywny bądź negatywny. Postępowanie to nie kończy się więc wydaniem decyzji, rozstrzygającej istotę sprawy, czy też w inny sposób kończącej postępowanie. Nie jest to więc "klasyczne postępowanie celne", w którym obowiązkiem organów byłoby zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym jego stadium. Podnoszenie zatem zarzutu w tym względzie jest całkowicie pozbawione racji. Natomiast w postępowaniu, zakończonym kontrolowanymi decyzjami w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, czy podatku od towarów i usług z tytułu importu, skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Pełnomocnik skarżącego, ani sam skarżący, nie zgłosili żadnych wniosków dowodowych na okoliczność, że zadeklarowana w zgłoszeniu celnym cena transakcyjna towarów jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną mimo, że organ powiadomił pełnomocnika skarżącego o możliwości ustosunkowania się do zebranych dowodów. Ograniczono się jedynie do twierdzeń, że skarżący udokumentował, dołączonymi do zgłoszeń celnych dokumentami, że wskazana w nich cena, jest ceną faktycznie zapłaconą i zgodną z zadeklarowaną.

Wbrew zarzutom skargi, organy zebrały materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do wydania decyzji i materiał ten potwierdza zasadność tych rozstrzygnięć. Ocena tego materiału mieści się w granicach swobodnej oceny i nie jest oceną dowolną, jak zarzuca skarżący.

Wszystkie dokumenty sporządzone w językach obcych, istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia, zostały przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego, a organ w toku postępowania wyjaśnił rozbieżności związane z ich tłumaczeniem.

Racje mają również organy celne, że w myśl art. 65 ust. 5 Prawa celnego organ celny pobiera odsetki, w przypadku gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych, podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, chyba że dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Odsetki pobierane są od niezaksięgowanej i niepobranej na podstawie zgłoszenia celnego kwoty należności wynikającej z długu celnego, od dnia następującego po dniu powstania długu celnego do dnia powiadomienia o tej kwocie.

Wobec tego trafne jest stanowisko organów, że w sytuacji gdy dłużnik nie udowodnił, iż podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania, zasadnym było naliczenie przedmiotowych odsetek.

Reasumując należało stwierdzić, że decyzje określające kwoty należności wynikających z długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu z tytułu importu towarów objętych wszystkimi, przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi, obliczone od ustalonych przez organy celne wartości celnych towarów - są zgodne z prawem.

Wbrew twierdzeniom skargi nie zostały naruszone przepisy ust. 3 i 4 art. 221 WKC. Trafnie bowiem stwierdziły organy, że wystarczające jest dokonanie przez organ celny na poczet prowadzonego postępowania o zaksięgowanie długu celnego jedynie kwalifikacji czynu jako zabronionego bez potwierdzenia tego rodzaju dokonań prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt l GZK 908/12, czy NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt l GSK 739/13).

Prawidłowe są również decyzje, wydane w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Zmiana wartości celnej oraz kwoty długu celnego, dokonane decyzjami wydanymi w tym zakresie, obligowały bowiem organy celne do prawidłowego określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Treść decyzji podatkowej jest ściśle związana z treścią decyzji celnej. Zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, póz. 1054) podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Podniesione zarzuty wobec organów, które wydały decyzje w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu, koncentrują się na zarzutach dotyczących postępowania celnego i w związku z tym, jako nieuzasadnione, nie mogły wywrzeć zamierzonego skutku.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżone decyzje naruszają przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.