Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 886/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6164 Wspólnoty gruntowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek - Krzywicka, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), , Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chrzanowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 6 września 2023 roku nr RT-II.7511.5.2023 w przedmiocie odmowy uznania nieruchomości za mienie gromadzkie oddala skargę. MR


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 6 września 2023 r. , nr RT-II.7511.5.2023 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 775) – dalej: k.p.a.; art. 8 ust. 1, art. 8m ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 140) – dalej: u.z.w.g.; Wojewoda Łódzki utrzymał decyzje Starosty Tomaszowskiego z dnia 20 czerwca 2023 r., znak ZRO.6847.3.2023 o odmowie uznania za mienie gromadzkie działki ew. nr [...], o powierzchni 0,33 ha, obręb [...], gm. C..

Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2023 r. Gmina C. wystąpiła do Starosty Tomaszowskiego z wnioskiem o uznanie przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 8 ust. 1 u.z.w.g., za mienie grodzkie(gminne). Uzasadniając strona wskazywała, iż nieruchomość ta począwszy od lat 50 ubiegłego wieku pozostaje w posiadaniu Gminy C.. Została ona przekazana przez gromadę [...] [...] na rzecz gminy, na potrzeby budowy remizy Ochotniczej Straży Pożarnej w S., która powstała około 1956 r. W latach 80 tych ubiegłego wieku budynek ten został poddany przebudowie i w takim kształcie pozostaje do dnia dzisiejszego, nadal pełniąc dotychczasową funkcje. Władztwo nad nieruchomością od początku lat 50 wykonywane jest przez gminę, co nie jest kwestionowane zarówno przez lokalna społeczność, jaki wynika z posiadanych przez gminę dokumentów związanych między innymi z wydawanymi na przestrzeni lat decyzjami udzielającymi pozwolenia na budowę. W ocenie strony wnioskującej, brzmienie powołanych przez nią przepisów , jak również bezsporny fakt, iż przedmiotowa nieruchomość w dacie wejścia w życie przepisów ustawy u.z.w.g., to jest w dniu 5 lipca 1963 r. była faktyczne wykorzystywana jako gruntu użyteczności publicznej – remiza strażacka i świetlica wiejska – uzasadnia uwzględnienie zgłoszonego żądania w oparciu o przepis art. 8 ust. 1 ustawy, poprzez podjęcie deklaratoryjnego rozstrzygnięcia potwierdzającego stan prawny nieruchomości istniejący w dacie wejścia w/w ustawy.

Wskazaną wyżej decyzją z dnia 20 czerwca 2023 r. Starosta Tomaszowski odmówił uznania działki ew. nr [...], o powierzchni 0,33 ha, obręb [...], gm. C. za mienie gromadzkie. Wskazując na motywy podjętego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż ze znajdującej się w jego posiadaniu dokumentacji wynika, iż przedmiotowa nieruchomość o nr ew. [...], ostateczną decyzja Starosty Tomaszowskiego z dnia 14 września 1999 r., znak ROŚ.6010/13/99 uznana została za Wspólnotę Gruntową [...] [...]. Powyższe skutkuje stwierdzeniem, że status prawny przedmiotowej nieruchomości został już ustalony, a pozytywne rozpatrzenie żądania Gminy C. prowadziłoby do nieuprawnionej sytuacji , w której doszłoby do ustalenia nowego właściciela nieruchomości. Jednocześnie organ podkreślił, iż zgodnie z art. 8o u.z.w.g. do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych wydanych na podstawie niniejszej ustawy nie stosuje się art. 145-145b oraz art. 154-156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym stała się ostateczna, decyzja o ustaleniu, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową, ustaleniu wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykazu obszarów gospodarstw rolnych przez nich posiadanych i wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie.

Kwestionując zasadność powyższego rozstrzygnięcia Gmina C., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucała naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 , art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.; art. 1 ust. 2, art. 3, art. 8 ust. 1, ust. 6, art. 8o u.z.w.g. oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Wskazując na zasadność podniesionych zarzutów strona skarżąca kwestionowała poprawność dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych oraz niezasadne pominiecie zgłaszanych dowodów, w szczególności pominięcie, iż sporna nieruchomość nieprzerwanie, począwszy od lat 50 - tych ubiegłego wieku do czasów obecnych pozostawała we władaniu Gminy C. i stanowiła grunt użyteczności publicznej – remiza strażacka i świetlica wiejska, jak również pominięcie tej okoliczności, że część powierzchni nieruchomości zajmuje zbiornik wodny. Strona podkreślała, iż publiczny charakter nieruchomości istniał w dacie wejścia w życie przepisów u.z.w.g., a co za tym idzie brak jest podstaw do stosowania w sprawie powoływanej przez organ normy z art. 8o ustawy. Zaznaczyła jednocześnie, że Gmina nabyła prawo własności przedmiotowa nieruchomości z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. Z uwagi na powyższe strona wnosiła o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżoną niniejszą skargą decyzja z dnia 6 września 2023 r. Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie organ odwoławczy, mając na uwadze dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz przedstawioną argumentację stron, wskazał, iż zasadniczą kwestią uniemożliwiającą pozytywne rozpatrzenie żądania skarżącej jest ta okoliczność, iż w obrocie w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Starosty Tomaszowskiego z dnia 14 września 1999 r., znak ROŚ.6010/13/99 orzekająca o uznaniu między innymi przedmiotowej nieruchomości o nr ew. [...] za Wspólnotę Gruntową [...]. Organ podkreślił, iż wydanie tej decyzji poprzedzone zostało rozprawą administracyjną, w której, na co wskazuje załączony do akt sprawy protokół brał udział przedstawiciel Gminy C., który nie zgłaszał jakichkolwiek uwag, a w przewidzianym prawem terminie gmina nie skorzystała z możliwości zaskarżenia powyższej decyzji. Tym samym stosownie do wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych, której istota jest ochrona praw nabytych strony, jak i ochrony istniejącego porządku prawnego brak jest możliwości ponownego ustalenia statusu prawnego przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie Gmina C. nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu, który podważyłby domniemanie prawidłowości w/w decyzji z dnia 14 września 1999 r. Stąd też stawiane zarzuty, co do naruszenia zarówno wskazanych przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, jak również argumentacja strony przedstawiona na zasadność tych zarzutów pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Wojewoda podkreślił, iż wbrew podnoszonemu zarzutowi naruszenia art. 8o u.z.w.g., od dnia 1 stycznia 2016 r. nastąpiła istotna zmiana obowiązujących przepisów ustawy, skutkująca, jak słusznie wskazuje organ I instancji brakiem możliwości wzruszenia w/w decyzji z dnia 14 września 199 r. w trybie nadzwyczajnych postępowań administracyjnych uregulowanych przepisami k.p.a., z uwagi na upływ 5 letniego okresu od daty, w którym decyzja stała się ostateczną. Natomiast, co do podnoszonego argumentu strony, co do nabycia przez Gminę prawa własności przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa, na podstawie art. 7 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy z dnia 10 maja 1990 r., Wojewoda Łódzki stwierdził, iż wtórny charakter postępowania komunalizacyjnego uregulowanego tą ustawą, w stosunku do art. 8 u.z.w.g. prowadzi do stwierdzenia, iż dla skutecznego nabycia prawa własności nieruchomości w powyższym trybie Gmina winna dysponować tytułem prawnym do nieruchomości w postaci jej uznania za mienie grodzkie, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Gmina C., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, ponowiła przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzuty, co do naruszenia:

- art. 7, art. 77, art. 80 , art. 107 § 3 k.p.a.. poprzez błędne ustalenie, że: przedmiotowa nieruchomość oznaczona nr ew. [...] nie stanowi mienia grodzkiego, w sytuacji gdy takiemu stwierdzeniu przeczy pełniona nieprzerwanie od początku lat 50 -tych ubiegłego stulecia funkcja publiczna i społeczna (remiza strażacka oraz świetlica wiejska); nieuprawnione pominięcie, iż przedmiotowa nieruchomość przed dniem wejścia w życie przepisów u.z.w.g., to jest 5 lipca 1963 r. stanowiła ogólnodostępny grunt użyteczności publicznej i społecznej, co wyłączało możliwość jej uznania za Wspólnotę Gruntowa [...] [...]; niezasadne pominięcie przekazania przedmiotowej nieruchomości na rzecz gminy w roku 1951 na cele publiczne na potrzeby Ochotniczej Straży Pożarnej oraz faktu ponoszenia przez gminę kosztów inwestycji realizowanych na nieruchomości; pominięcie, że część nieruchomości stanowi nieruchomość wodną (zbiornik wodny), co wyklucza uznanie jej za mienie Wspólnoty Gruntowej;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

- art. 1 ust. 2, art. 3, art. 8 ust. 1, ust. 6 u.z.w.g. poprzez nieuprawnione uznanie, że nieruchomość nr ew. [...] nie stanowi mienia gromadzkiego, pomimo, że w świetle art. 3 powołanej ustawy jest to mienie grodzkie;

- art. 8o u.z.w.g. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wydanie decyzji o uznaniu nieruchomości za mienie gromadzkie jest niedopuszczalne, podczas gdy Gmina z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa nabyła prawo własności do przedmiotowej nieruchomości;

- art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż ma on charakter wtórny w stosunku do przepisu art. 8 u.z.w.g., co prowadzi do wadliwego stwierdzenia, że dana nieruchomość staje się mieniem gminnym nie z mocy prawa, a z mocy decyzji organu administracji.

Z uwagi na powyższe strona wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, względnie o uznanie przedmiotowej działki o nr ew. [...] za mienie gromadzkie. Strona wnosiła nadto o zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik Gminy argumentował zasadność podniesionych zarzutów, podkreślając ogólnodostępny charakter przedmiotowej nieruchomości, wykorzystywanej jako grunty użyteczności publicznej, w sposób nieprzerwany począwszy od lat 50-tych ubiegłego wieku, co w powiązaniu z przywołanymi przepisami u.z.w.g., jak i wskazanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę (...) bezspornie pozwala na uznanie spornej nieruchomości za mienie gromadzkie, które co istotne z dniem 27 maja 1990 r. , z mocy prawa stało się mieniem gminnym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 10 stycznia 2024 r. obecny na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej popierał wniesioną skargę. Oświadczył, że w dacie wystąpienia z wnioskiem o uznanie przedmiotowej nieruchomości za mienie gromadzkie Gmina nie miała świadomości, co do pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Starosty Tomaszowskiego z dnia 14 września 1999 r. Wskazał nadto, iż obecnie toczy się postępowanie w sprawie ustalenia uprawnień do udziału we Wspólnocie Gruntowej [...] [...]. Strona oświadczyła również, że ma świadomość, iż ostateczna decyzja z 1999 r. pozostaje w obrocie prawnym i zgodnie z obowiązującym stanem prawnym brak jest możliwości jej wzruszenia w nadzwyczajnych trybach postępowania, przewidzianych w k.p.a. W jego ocenie w zastanym stanie faktycznym i prawnym zasadność wniosku skarżącej należy wywodzić z treści art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Obecny na rozprawie pełnomocnik organu wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 258) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi Gmina C., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uczyniła decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 6 września 2023 r. utrzymującą w mocy decyzje Starosty Tomaszowskiego z dnia 20 czerwca 2023 r. o odmowie uznania za mienie gromadzkie działki ew. nr [...], o powierzchni 0,33 ha, obręb [...], gm. C..

Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 775) oraz ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 140) – dalej: u.z.w.g.

Natomiast zasadniczą kwestią sporną pomiędzy stronami pozostaje możliwość uznania przedmiotowej nieruchomości, w trybie określonym art. 8 ust. 1 u.z.w.g., za mienie gromadzkie.

Wskazać na wstępie należy, iż wykaz obszarów, które mogą zostać uznane za wspólnoty gruntowe podlegające zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w przepisach u.z.w.g. zawarto w art. 1 ust. 1 pkt 1-7 wskazanej ustawy. Ponadto jak wynika z art. 1 ust. 2 u.z.w.g. oprócz wspólnot gruntowych (ust. 1) podlegają zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie także nieruchomości rolne, leśne i obszary wodne, stanowiące mienie gromadzkie w rozumieniu przepisów o zarządzie takim mieniem, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy były faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi.

Dalej należy wskazać, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 u.z.w.g. starosta wydaje decyzję o ustaleniu, które spośród nieruchomości, o których mowa w art. 1 ust. 2 i 3, stanowią mienie gromadzkie. Decyzja taka ma charakter deklaratoryjny - poświadcza bowiem stan prawny istniejący w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 5 lipca 1963 r. Z mocy art. 8m u.z.w.g., Wojewoda, jako organ wyższego stopnia, jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania.

Natomiast jak wynika z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania (Dz. U. Nr 64, poz. 303 z późn. zm.) przez określenie mienie gromadzkie należy rozumieć mienie, które do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych (Dz. U. Nr 43, poz. 191) stanowiło majątek dawnych gromad jako majątek gromadzki, dobro gromady oraz inne prawa majątkowe. Pod pojęciem dawne gromady (§ 1 pkt 3) należy rozumieć gromady istniejące do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 25 września 1954 r. Trzeba zaznaczyć, że na mocy tej ustawy w miejsce dotychczasowych gmin i gromad, które - stosownie do zapisów ustawy z dnia 23 marca 1933 r. o częściowej zmianie samorządu terytorialnego (Dz. U. R.P. Nr 35 poz. 294 z późn. zm.) - nie będąc jednostkami samorządu terytorialnego miały osobowość prawną oraz były podmiotami majątku i dobra gromadzkiego - utworzono nowe gromady jako jednostki podziału administracyjnego wsi, a gromadzkie rady narodowe stały się organami władzy państwowej w gromadach. Jak przyjmowano, całkowita zmiana poprzedniego charakteru gromad pociągnęła za sobą przejście majątku (mienia) gromadzkiego na własność państwa.

Tym samym, na co słusznie wskazuje strona skarżąca, dla ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość stanowiła mienie gromadzkie na dzień 5 lipca 1963 r. niezbędne jest wykazanie, że do 1954 r. była ona mieniem gromady oraz że przed 5 lipca 1963 r. była faktycznie użytkowana przez mieszkańców wsi S. W tym też kierunku, co nie uchodzi uwadze Sądu, zmierza prezentowana konsekwentnie, zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego argumentacja strony.

Jednakże u podstaw negatywnego rozpatrzenia żądania skarżącej, zawartego we wniosku z dnia 14 kwietnia 2023 r., czego strona skarżąca zdaje się nie dostrzegać, legły nie tyle wątpliwości, co do prawdziwości twierdzeń Gminy C. odnośnie co do nieprzerwanego posiadania przez skarżącą , począwszy od początku lat 50-tych ubiegłego stulecia, przedmiotowej nieruchomości i wykorzystywania jej jako ogólnodostępny grunt użyteczności publicznej (budynku remizy Ochotniczej Straży Pożarnej pełniącego również funkcję świetlicy wiejskiej oraz zlokalizowania na jej części zbiornika wodnego), lecz fakt, iż w obrocie prawnym pozostaje ostateczna i prawomocna decyzja właściwego organu, orzekająca o statusie prawnym tej nieruchomości.

Jak wynika bowiem z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych Starosta Tomaszowski decyzją z dnia 14 września 1999 r., znak ROŚ.6010/13/99, podjętą na podstawie art. 8 ust. 1 u.z.w.g. orzekł o uznaniu za Wspólnotę Gruntową [...] [...] gm. C. nieruchomości rolnych o nr [...] o pow. 0,03 ha oraz o nr [...] o pow. 0,33 ha. Decyzja ta, co wynika z naniesionej na niej adnotacji i co nie jest kwestionowane przez stronę skarżącą, stała się ostateczna z dniem 19 października 1999 r. Zaznaczyć należy również, iż wydanie powyższej decyzji poprzedzono przeprowadzoną w dniu 22 czerwca 1999 r. rozprawą administracyjną, w której uczestniczył przedstawiciel Urzędu Gminy C., który jak wynika z załączonego do akt protokołu rozprawy "nie zajął stanowiska w przedmiotowej sprawie". Nie jest również kwestionowane przez żadną ze stron postępowania, że w zakreślonym prawem terminie Gmina C. nie skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia powyższej decyzji.

Ponadto, jak wynika ze złożonego na rozprawie w dniu 10 stycznia 2024 r. oświadczenia pełnomocnika strony skarżącej, a co potwierdza zamieszczone na stronie BIP Urzędu Gminy C. ogłoszenie Starosty Tomaszowskiego z dnia 17 listopada 2023 r., znak [...] aktualnie w toku pozostaje postępowanie w sprawie ustalenia uprawnień do udziału we Wspólnocie Gruntowej [...] [...], obejmującej działki nr [...] i nr [...] położone we [...] [...].

Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż wynikająca z powołanego wyżej art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji administracyjnych służy realizacji podstawowych dla porządku ustrojowego i państwowego zasad prawa, a mianowicie, bezpieczeństwa prawnego, pewności prawa, zaufania do państwa i stanowionego prawa oraz ochrony praw nabytych, co motywowane jest potrzebą zapewnienia stabilności i pewności stosunków administracyjnoprawnych w przestrzeni czasu (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2022 r., I OSK 814/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W swoim formalnym aspekcie zasada ta wyraża się w tym, że ostateczne decyzje obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Zasada trwałości decyzji administracyjnej powinna skutkować honorowaniem stanu prawnego wynikającego z ostatecznej decyzji. Oznacza to, że ani sąd, ani organ administracyjny nie są uprawnieni do jej kwestionowania, w szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności i są nią związani dopóki ostateczna decyzja rozstrzygająca określoną kwestię pozostaje w obrocie prawnym. Jej adresaci mają natomiast prawo oczekiwać, że decyzja ponownie rozstrzygająca tę sprawę, co do jej istoty nigdy nie zapadnie. Zasada ta, zwana res iudicata (tj. powaga rzeczy osądzonej) zapewniająca stabilizację i pewność obrotu prawnego została zabezpieczona sankcją nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.) przed ponownym rozstrzygnięciem tożsamej sprawy (wyrok WSA w Poznaniu z 28 lipca 2023 r., II SA/Po 155/23; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 maja 2021 r., II SA/Bk 319/21; www.orzecenia.nsa.gov.pl). Decyzja organu administracji publicznej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tego organu, a nie stanowiąca o eliminacji tej pierwszej z obrotu prawnego na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Ewentualne ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy tożsamej (podmiotowo i przedmiotowo) z załatwioną wcześniej decyzją ostateczną, możliwe jest bowiem wyłącznie po wyeliminowaniu tej pierwszej w ustalonym przez prawo trybie. Zatem, dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2021r., VII SA/Wa 1014/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że pozostająca w obrocie prawnym decyzja ostateczna nie może być wzruszona w trybie złożenia kolejnego wniosku, a organ nie może być zobowiązany do ponownego rozstrzygnięcia już raz rozpatrzonej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2022 r., I OSK 2007/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec powyższego w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę procedujące w sprawie organy administracji zasadnie uznały, iż fakt pozostawania w obrocie prawnym powołanej wyżej decyzji Starosty Tomaszowskiego z dnia 14 września 1999 r. orzekającej między innymi o uznaniu nieruchomości o nr ew. [...] za Wspólnotę Gruntową [...] [...] uniemożliwiał podjęcie rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony skarżącej. Prowadziłoby to bowiem do ponownego ustalenia statusu prawnego przedmiotowej nieruchomości, który to status został już ustalony, pozostającą w obrocie prawnym ostateczną decyzją właściwego organu. Decyzją, której domniemania prawidłowości, co należy podkreślić skarżąca w żaden sposób nie zakwestionowała.

Stąd też zarzuty skargi, co do naruszenia wskazanych w niej art. 1 ust. 2, art. 3, art. 8 ust. 1 i ust. 6 u.z.w.g. nie zasługują na uwzględnienie.

Wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącej w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 8o u.z.w.g., zgodnie z którym do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych wydanych na podstawie niniejszej ustawy nie stosuje się art. 145-145b oraz art. 154-156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym stała się ostateczna, decyzja o ustaleniu, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową, ustaleniu wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykazu obszarów gospodarstw rolnych przez nich posiadanych i wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż od dnia, w którym decyzja Starosty Tomaszowskiego z dnia 14 września 1999 r. stała się ostateczną, upłynął okres znacznie przekraczający wskazany wyżej 5 letni termin. Ponadto zarówno z treści wniosku skarżącej z dnia 14 kwietnia 2023 r., jak i z żadnego innego pisma procesowego składanego w toku postępowania nie wynika, iż intencją strony było wzruszenie w/w decyzji w nadzwyczajnych trybach postępowania przewidzianych przepisami k.p.a.

Natomiast, co do zarzucanego naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 1990 r. Nr 32 poz. 191) wskazać należy, iż przepis ten, poprzez odesłanie do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy, w celu określenia mienia gminnego do art. 98 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r., gdzie przewidziano, iż dotychczasowe mienie gromadzkie stało się mieniem gminnym. Zgodnie z powołanym już wyżej rozporządzeniem Rady Ministrów z 29 listopada 1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania, przez mienie gromadzkie należy rozumieć mienie, które do dnia wejścia w życie ustawy z 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego [...] i powołaniu gromadzkich rad narodowych stanowiło majątek dawnych gromad, jako majątek gromadzki, dobro gromady oraz inne prawa majątkowe (§ 1 pkt 1). Natomiast przez dawne gromady rozumieć należy natomiast gromady istniejące do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego [...] i powoływaniu gromadzkich rad narodowych (§ 1 pkt 2). Stąd też, Sąd rozpoznający niniejszą skargę podziela argumentacje Wojewody Łódzkiego, co do wtórnego charakteru postępowania komunalizacyjnego uregulowanego ustawą z dnia 10 maja 1990 r. w stosunku do art. 8 u.z.w.g. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, iż dla skutecznego nabycia prawa własności nieruchomości w trybie art. 7 ust. 1 ustawy Gmina C. winna dysponować tytułem prawnym do nieruchomości w postaci jej uznania za mienie grodzkie, a co nie ulega wątpliwości w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

Z uwagi na powyższe zarzut skargi, co do naruszenia art. 7 ust. 1ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd stwierdza nadto, iż wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącej procedujące w sprawie organy obu instancji działały w granicach obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.), w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienie wydanych w sprawie rozstrzygnięć odpowiadały minimum wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.