Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 4057/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Szpitala
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.3 ust.1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: asystent sędziego Ewelina Gee-Milan po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Szpitala [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 731/20 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Dyrektora [...] Szpitala [...] z dnia 20 maja 2020 r. nr 3/2020 w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 9 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 731/20, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...], uchylił decyzję Dyrektora [...] Szpitala [...] z dnia 20 maja 2020 r., nr 3/2020 wydaną w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Wnioskiem z dnia 27 marca 2020 r., przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, Stowarzyszenie zwróciło się do Dyrektora [...] Szpitala [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1. informacji, u jakiej liczby osób hospitalizowanych w placówce w czasie od 4 marca do daty otrzymania wniosku potwierdzono zakażenie wirusem SARS-CoV-2;

2. informacji, ilu pacjentów zakażonych SARS-CoV-2 jest hospitalizowanych na dzień otrzymania wniosku?

3. informacji, jaka liczba osób, które zmarły w szpitalu od 4 marca do dnia poprzedzającego dzień wykonania wniosku, miało dodatni wynik testu na SARS-CoV-2?

4. informację o tym, czy w placówce funkcjonuje izba przyjęć/szpitalny oddział ratunkowy, w którym mogą być przyjmowane osoby z podejrzeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2:

a. jeśli tak, prosimy o podanie nazwy takiego oddziału lub oddziałów,

b. jeśli tak, prosimy o udostępnienie dokumentu określającego procedury na wypadek konieczności przyjęcia takiego pacjenta na izbie przyjęć/oddziale ratunkowym;

5. informację czy przyjmowanie pacjenta z podejrzeniem SARS-CoV-2 odbywa się w budynku placówki, czy jest oddzielne miejsce wyznaczone do tego działania;

6. treści wszystkich dokumentów opisujących procedury na oddziałach i w poradniach szpitalnych oraz na blokach operacyjnych i porodowych, wprowadzone w placówce w odniesieniu do zagrożenia epidemicznego związanego z wirusem SARS-CoV-2;

7. informacji o rodzaju środków ochrony osobistej, dostępnych w placówce: ich wykaz, ich ilość na dzień otrzymania niniejszego wniosku;

8. informacji, czy w szpitalu przeprowadza się testy na obecność wirusa SARS-CoV-2?

a. jeśli tak to jaki to jest typ testu i jaki jest średni czas oczekiwania na wynik?

b. jeśli tak, to ile testów na obecność SARS-CoV-2 wykonano w szpitalu do dnia otrzymania wniosku?

9. informacji, jaka jest procedura postępowania z pacjentem podejrzanym o zakażenie SARS-CoV-2, w czasie oczekiwania na wynik testu;

10. informacji, czy wobec personelu zatrudnionego w Państwa szpitalu wprowadzono zakaz wypowiadania się o sytuacji w szpitalu, jeżeli tak to prosimy o udostępnienie treści komunikatu przekazanego personelowi Szpitala.

Stowarzyszenie zwróciło się o przesłanie odpowiedzi na wskazany adres poczty elektronicznej.

Pismem z dnia 21 maja 2020 r., Dyrektor, odnośnie do pkt 10 wniosku, udostępnił informację wskazując, że wobec zatrudnionego personelu nie wprowadzono zakazu wypowiadania się o sytuacji w Szpitalu. W pozostałym zakresie Dyrektor pismem z tej samej daty poinformował, że z uwagi na konieczność przeprowadzenia stosownych czynności celem ustalenia, czy informacje w żądanym zakresie stanowią informację publiczną, a jeżeli tak to czy żądana informacja w zakresie takim jak we wniosku nie znajduje ograniczenia wynikającego z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej: "u.d.i.p.") lub ustaw odrębnych, udostępnienie informacji w zakresie określonym jak we wniosku nie jest możliwe w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Jednocześnie poinformowano o przewidywanym terminie rozpatrzenia wniosku.

Następnie Dyrektor decyzją z dnia 20 maja 2020 r., nr 3/2020, działając na podstawie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 104 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., odmówił udostępnienia informacji w zakresie pkt 1-9 wniosku. W ocenie organu, wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną. Przygotowanie stosownych pisemnych informacji, zestawień dokumentów, opisów we wnioskowanym zakresie wymagało podjęcia przez pracowników Szpitala działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w posiadaniu Szpitala informacji i danych. Koniecznym byłoby przetworzenie informacji, tj. ich zebranie lub zsumowanie pojedynczych wiadomości oraz sporządzenie stosownych opisów, zsumowań i zestawień. Przetworzenie tego typu, jest związane z koniecznością zestawienia informacji, ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny. Organ dodał, że wnioskodawca nie podał w jakim zakresie udzielenie tego typu informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Sporządzenie wnioskowanego zestawienia nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Uprawnienie to nie służy wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, by ją móc następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego.

Skargę na powyższą decyzją złożyło Stowarzyszenie, wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o odrzucenie skargi w całości, ewentualnie oddalenie. Zdaniem organu, skarga jest niedopuszczalna i jako taka winna podlegać odrzuceniu na mocy art. 58 ust. 1 pkt 2 i pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i art. 53 § 1 P.p.s.a. Wnioskodawca, przed złożeniem skargi nie wyczerpał trybu, tj. nie złożył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w myśl art. 17 ust. 2 u.d.i.p. Tym samym, nie miał legitymacji do wniesienia skargi. Ponadto zdaniem organu, skarga została złożona po terminie, a więc winna podlegać odrzuceniu. Odnosząc się natomiast do wniosku o oddalenie skargi Dyrektor podkreślił, że decyzja jest prawidłowa i odpowiada prawu.

Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej P.p.s.a.) uznał, że skarga jest zasadna.

Sąd pierwszej instancji przypomniał, że udostępnianie informacji publicznych odbywa się w trybie u.d.i.p., chyba że dostęp do informacji publicznej następuje w innym trybie. W zasadzie, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje według u.d.i.p. w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji, o czy stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Przepis ten stosuje się odpowiednio do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, a niebędących organami władzy publicznej (art. 17 ust. 1 u.d.i.p.).

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie budzi wątpliwości że wniosek Stowarzyszenia obejmował informację publiczną oraz, że Dyrektor Szpitala jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępniania. Przedmiotem pytań ujętych w pkt 1 – 9 wniosku strony skarżącej były informacje obrazujące dane publiczne o stanie działań Szpitala w obliczu pandemii zakaźnej choroby COVID-19 wywoływanej przez koronawirusa SARS-CoV-2. Uzyskaniu tych informacji miały służyć pytania m.in. o liczbę osób hospitalizowanych w placówce w czasie od 4 marca do daty otrzymania wniosku z potwierdzonym zakażeniem wirusem SARS-CoV-2. Działania podejmowane wobec świadczeniobiorców usług leczniczych mają niewątpliwie charakter publiczny, o czym decyduje powszechny rozmiar tych działań oraz podstawy materialne w postaci majątku publicznego. Ponadto, Szpital jest samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej, utworzonym przez organy samorządu Województwa Podkarpackiego, co potwierdza nadesłany do Sądu odpis z KRS. Dyrektor Szpitala jest więc kierownikiem wojewódzkiej osoby prawnej, czyli podmiotem reprezentującym samorządową osobę prawną, o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.i.d.p.

Wobec tych ustaleń, Dyrektor był zobowiązany, aby wobec zgłoszonego żądania stosować przepisy u.d.i.p., a w tym regulację art. 13 ust. 1 tej ustawy, przewidującą obowiązek niezwłocznego udostępnienia tej informacji, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Wyjaśnione zagadnienia nie stanowiły sporu pomiędzy stronami, kontrowersje wzbudziło zakwalifikowanie wnioskowanych danych do informacji publicznej przetworzonej i w konsekwencji wydanie decyzji o odmowie dostępu, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Odnosząc się do wniosku Dyrektora o odrzucenie skargi, WSA w Rzeszowie wyjaśnił, że w myśl art. 17 ust. 2 u.d.i.p. wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.d.i.p. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania. Oznacza to, że w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie w sprawie wydaje podmiot nie będący organem władzy publicznej, a takim jest dyrektor samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, strona niezadowolona z tego rozstrzygnięcia może skorzystać z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest środkiem zaskarżenia zastępującym odwołanie, jednak nie ma charakteru dewolutywnego. Organ tymczasem powinien zauważyć, że zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest konsul. W tej sytuacji to od strony zależało, czy skorzysta z przysługującego jej uprawnienia do wyczerpania środków zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego. Stowarzyszenie, mając do tego prawo, zdecydowało się na wniesienie skargi bez składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co wyraźnie przewiduje powołana wyżej regulacja P.p.s.a.

Skarga Stowarzyszenia została także wniesiona w przewidzianym w przepisach P.p.s.a. terminie. Na mocy art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Dyrektor w odpowiedzi na skargę zauważa, że zaskarżona decyzja została skarżącemu doręczona na wskazany przez niego adres poczty elektronicznej w dniu 21 maja 2020 r. Tak dokonany sposób doręczenia pisma w postępowaniu administracyjnym nie odpowiada właściwym w tym względzie przepisom k.p.a. Otóż według treści art. 46 § 4 k.p.a., w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) wskazanie, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma; 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. W przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w art. 46 § 4 pkt 3 k.p.a. (zob. art. 46 § 3 k.p.a.). Tak więc, skoro sposób doręczenia decyzji, polegający na wysłaniu jej elektronicznej wersji na adres poczty elektronicznej Stowarzyszenia nie odpowiadał w oczywisty sposób treści wskazanej regulacji k.p.a., to jako skuteczne uznać należało doręczenie decyzji dokonane za pomocą Poczty Polskiej w dniu 29 maja 2020 r., co potwierdza nadesłany do WSA zwrotny dowód doręczenia tego dokumentu. Skarga wniesiona została drogą elektroniczną, a z urzędowego poświadczenia przedłożenia wynika, iż doręczenie skargi miało miejsce dnia 23 czerwca 2020 r. Skarga została więc złożona w terminie 30 dni, licząc od dnia prawidłowego doręczenia skarżonej decyzji.

Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia zasadności zarzutów skargi Sąd pierwszej instancji przypomniał, że jako przyczynę odmowy udostępnienia żądanej przez Stowarzyszenie informacji publicznej, że wnioskodawca nie podał we wniosku, w jakim zakresie udzielenie żądanej przez niego informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Uzasadnienie decyzji podkreśla, iż ogólnikowe wskazania, jakimi posługuje się strona wnioskująca o dostęp, nie wskazują, że udzielenie informacji poprzez sporządzenie zestawienia jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Twierdzenia wnioskodawcy są, zdaniem organu, bardzo ogólnikowe i w żaden sposób nie uprawdopodobniają, że ma on realne i konkretne możliwości wykorzystania informacji dla dobra ogółu. Odpowiedź na wyrażone żądanie Stowarzyszenia wiązałaby się z koniecznością przetworzenia informacji, tj. ich zebrania lub zsumowania pojedynczych wiadomości oraz sporządzenia stosownych odpisów, zsumowania zestawień. Dlatego, zdaniem organu, wnioskowana informacja jest informacją publiczną przetworzoną. Z tych przyczyn, Dyrektor przy odmowie udostępnienia żądanej informacji zastosował w sprawie art. 16 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Według Sądu, ma rację Stowarzyszenie, że w sytuacji, gdy organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, po dokonaniu wstępnej analizy wniosku uzna, że żądaną informację należy zakwalifikować do informacji publicznej przetworzonej – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - to powinien wezwać wnioskodawcę do wskazania szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu takich informacji. Wnioskodawca nie musi bowiem wiedzieć na wstępnym etapie formułowania i składania wniosku o dostęp, jaki charakter ma żądana informacja, to bowiem podlega wyjaśnianiu przez właściwy organ, który w sytuacji, gdy uzna że posiadane informacje mają taki charakter, winien wezwać wnioskodawcę o wyjaśnienie przesłanki warunkującej dopuszczalność jej udostępnienia w świetle powołanego przepisu u.d.i.p.

W rozpoznawanej sprawie Dyrektor nie wezwał Stowarzyszenia do wykazania, iż uzyskanie żądanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, dlatego też skontrolowana przez Sąd decyzja odmowna jako przedwczesna narusza art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Błędne zastosowanie tych regulacji uniemożliwiło skarżącej stronie ustosunkowanie się do oceny Dyrektora wyrażonej na temat charakteru prawnego żądanej informacji publicznej. Stwierdzone zaniechanie organu uniemożliwiło także Sądowi jednoznaczne wypowiedzenie się na temat tego, czy nieudostępnione dane odpowiadają ustawowemu pojęciu informacji publicznej przetworzonej, czyli informacji jakościowo nowej, nieistniejącej dotychczas w ostatecznej treści i postaci, której wytworzenie wymagałoby podjęcia przez Dyrektora określonych czynności analitycznych, porządkujących w odniesieniu do posiadanego zbioru danych.

W dniu 14 grudnia 2020 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok Dyrektor [...] Szpitala [...], zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości, odrzucenie skargi i umorzenie postępowania z uwagi na fakt, iż skarga została wniesiona uchybieniem terminu oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. art. 53 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2) P.p.s.a. poprzez brak odrzucenia skargi w sytuacji wniesienia jej po terminie - trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.;

2. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) P.p.s.a. poprzez ich zastosowanie, w sytuacji gdy organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji:

a. nie był zobowiązany do stosowania art. 46 § 4 k.p.a., albowiem przepis art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, iż do decyzji wydawanych w oparciu o przepisy ustawy stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a to jedynie co do warunków formalnych takiej decyzji - jej formy i treści, nie obliguje do stosowania innych przepisów Kodeksu, w szczególności, w zakresie doręczeń, ponieważ postępowanie dotyczące udostępniania informacji publicznej jest co do zasady odformalizowane, co potwierdza chociażby forma złożenia wniosku przez stronę skarżącą;

b. nie naruszył art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. albowiem zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Żaden przepis ustawy o dostępie do informacji publicznej nie obliguje także podmiotu dysponującego informacją publiczną do wezwania wnioskodawcy zmierzającego do w uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej, iż jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, a przepis art. 2 ust. 2 u.d.i.p. zabrania wzywania wnioskodawcy do wykazania interesu prawnego lub faktycznego.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

WSA w Rzeszowie prawidłowo uznał, że w sprawie brak jest podstaw do odrzucenia skargi, ponieważ zaskarżoną decyzję doręczono Stowarzyszeniu w dniu 29 maja 2020 r. Zatem nie uchybiło ono określonemu w art. 53 § 1 P.p.s.a. trzydziestodniowemu terminowi do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Należy bowiem podkreślić, że w aktach zarówno administracyjnych jak i sądowoadministracyjnych brak jest informacji, że organ doręczył zaskarżoną decyzję najpierw w formie elektronicznej na adres: [...]. W aktach znajduje się jedynie zwrotne poświadczenie odbioru, z którego wynika, że decyzja została odebrana w dniu 29 maja 2020 r., a więc złożenie przez Stowarzyszenie skargi w dniu 23 czerwca 2020 r. oznacza, że nie uchybiło ono terminowi z art. 53 § 1 P.p.s.a.

Nadto wbrew zarzutom skargi kasacyjnej odformalizowanie udostępnienia informacji publicznej nie oznacza, że w ogóle nie stosuje się w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w sytuacji, gdy organ ma zamiar wydać decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej stosuje się wówczas przepisy o postępowaniu administracyjnym ogólnym (k.p.a.), w tym również przepisy w zakresie doręczeń. Tak więc, w sytuacji, gdy organ wydał decyzję administracyjną, to powinien był doręczyć ją zgodnie z regułami statuowanymi w rozdziale 8 działu I k.p.a., a Kodeks nie przewiduje doręczeń na zwykły adres mailowy, w tym bowiem zakresie obowiązują zasady określone w art. 39¹ k.p.a.

Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał, że organ przed wydaniem decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej przetworzonej powinien wezwać wnioskodawcę do wykazania, stosowanie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., że legitymuje się "szczególnie istotnym interesem publicznym". W tym bowiem zakresie w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że w przypadku, gdy zdaniem podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, żądane dane zawierają w istocie wniosek o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej powinien on zwrócić się do wnioskodawcy o wykazanie, że jego działanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Dopiero, gdy wnioskodawca tego nie uczyni, wówczas wniosek o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej winien zostać rozpoznany zarówno, gdy brak w nim będzie jakiegokolwiek uzasadnienia "szczególnego interesu publicznego", jak również, kiedy wnioskodawca w ogóle nie zareaguje na wezwanie, by ten interes wykazać (por. wyrok NSA z dnia 18 paździren9ikja 2022 r. sygn. akt III OSK 5382/21). W takiej sytuacji podmiot zobowiązany powinien samodzielnie zbadać przesłanki przemawiające za istnieniem szczególnej istotności dla interesu publicznego. Jeżeli uzna, że takie przesłanki wystąpią wówczas powinien udzielić informacji. Natomiast w sytuacji, jeśli ocena przeprowadzona przez podmiot zobowiązany będzie negatywna - powinien na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2021 r., III OSK 3142/21. Oczywistym jest bowiem, że wnioskodawca, występujący o udostępnienie informacji publicznej, na etapie składania wniosku nie musi wiedzieć, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powinien zatem poinformować wnioskodawcę, że dana informacja jest, w jego ocenie, informacją przetworzoną, wobec czego jej udostępnienie jest możliwe w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca musi mieć bowiem realną możliwość uzyskania informacji, a co za tym idzie - możliwość wykazania, w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2018 r., I OSK 2622/16.

W niniejszej sprawie Dyrektor Szpitala zaniechał wezwania Stowarzyszenia do wykazania, czy legitymuje się ono szczególnym interesem społecznym. Pozbawił zatem Stowarzyszenie możliwości przedstawienia argumentacji, która pozwoliłaby na udostępnienie żądanych danych. Organ, tym samym, przedwcześnie uznał, że wnioskodawca nie legitymuje się interesem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.