Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 715/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 14c § 1 o.p. i art. 14c § 2,
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 7, art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 2022 poz 931
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t. j.)
article: art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200 i art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie: WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) WSA Barbara Rennert Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi S. Ś. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 19 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 5 kwietnia 2023 r. wpłynął wniosek S. Ś. (dalej: [...], wnioskodawca, podatnik, strona, skarżący) o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczył podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania wnoszonych składek członkowskich przez członków S.Ś.. Wniosek został uzupełniony pismem z 9 maja 2023 r.

We wniosku przedstawiono następujący opis zdarzenia przyszłego.

Stowarzyszenie jest osobą prawną zarejestrowaną w K. R. S., działającą na terytorium [...]. Jego działalność oparta jest przede wszystkim na pracy społecznej członków. Do prowadzenia swych spraw może zatrudniać pracowników lub zlecać określone zadania innym podmiotom. Celem działalności jest:

a) poszukiwanie dla swoich członków ochrony ubezpieczeniowej w zakresie ubezpieczeń osobowych i majątkowych nie stanowiących dystrybucji ubezpieczeń w rozumieniu ustawy z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń (Dz.U. z 2017 r. poz. 2486 ze zm.),

b) rozwijanie świadomości i wiedzy ubezpieczeniowej konsumentów,

c) informowanie społeczeństwa o korzyściach wynikających z ubezpieczeń oraz o prawach i obowiązkach osób korzystających z ubezpieczeń,

d) szerzenie wiedzy prawniczej przydatnej w życiu codziennym z zakresu prawa krajowego,

e) upowszechnianie wiedzy i praktyki sprawiedliwości naprawczej, w szczególności mediacji i negocjacji,

f) inicjowanie, prowadzenie i wspieranie działań na rzecz krzewienia edukacji finansowej,

g) wszechstronna działalność w kierunku rozwoju promocji zdrowia, edukacji zdrowotnej, kształtowania podstaw i zachowań zdrowotnych ogółu społeczeństwa oraz

uświadamianie zakresu odpowiedzialności za zdrowie własne i najbliższych.

Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez:

a) zawieranie grupowych lub generalnych umów ubezpieczenia na cudzy rachunek z zakładami ubezpieczeń także przy udziale agenta lub brokera ubezpieczeniowego, których celem jest określenie warunków szczególnych dla poszczególnych rodzajów ubezpieczeń, korzystniejszych niż oferowane przez zakłady ubezpieczeń dla pojedynczej osoby fizycznej. Na podstawie tych grupowych lub generalnych umów ubezpieczenia członkowie Stowarzyszenia będą mogli przystąpić do grupowych umów ubezpieczeń majątkowych lub osobowych,

b) promowanie i organizowanie ubezpieczeń grupowych osobowych i majątkowych,

c) rozpowszechnianie materiałów informacyjnych oraz broszur związanych z ubezpieczeniami, wiedzą prawniczą, ekonomiczną i zdrowotną,

d) udzielanie informacji i pomocy w sprawach dotyczących praw i obowiązków ubezpieczonego,

e) organizowanie szkoleń o tematyce ubezpieczeniowej, prawniczej, ekonomicznej i zdrowotnej,

f) promowanie korzyści wynikających z zawierania ubezpieczeń majątkowych i osobowych,

g) udzielanie informacji i pomocy poszkodowanym i ich rodzinom,

h) ochronę interesów konsumenckich.

Organami Stowarzyszenia są Walne Zebranie C., Zarząd oraz Rada Stowarzyszenia. Wnioskodawca uzyskuje środki finansowe na działalność statutową w sposób określony w art. 33 ustawy Prawo o Stowarzyszeniach, m.in. ze składek członkowskich, wnoszonych przez członków. C. Stowarzyszenia mogą być zarówno osoby fizyczne jak i prawne. Statut Stowarzyszenia przewiduje istnienie członków zwyczajnych, wspierających, honorowych i specjalnych. Członkowie zwyczajni opłacają, przystępując do Stowarzyszenia, składkę członkowską (składka roczna). Członkowie wspierający mogą zostać zwolnieni z opłacania składek, jeżeli aktywnie działają na rzecz Stowarzyszenia. Członkowie specjalni nie opłacają składek, lecz są zobowiązani do aktywnego działania na rzecz Stowarzyszenia. W związku z przynależnością do Stowarzyszenia członkowie mogą na preferencyjnych zasadach korzystać z niektórych świadczeń. Na moment składania wniosku członkowie Stowarzyszenia mogą na preferencyjnych warunkach przystąpić do ubezpieczenia, gdzie wnioskodawca działa jako ubezpieczający.

Pismem z 9 maja 2023 r. Stowarzyszenie uzupełniło opis sprawy informując dodatkowo, że nie jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz że każdy z członków Stowarzyszenia może zostać objęty grupowymi umowami ubezpieczeń majątkowych lub osobowych, jednak to do członków Stowarzyszenia należy decyzja, czy chcą przystąpić do jakiegokolwiek ubezpieczenia. Ponadto członkowie mogą skorzystać z promocyjnych ofert prezentowanych na stronie internetowej Stowarzyszenia przez podmioty zewnętrzne. Jednak również w tym przypadku to do członków Stowarzyszenia należy decyzja, czy chcą przystąpić do jakiegokolwiek ubezpieczenia lub skorzystać z innej oferty. Stowarzyszenie podkreśliło również, że składka członkowska nie jest wprost powiązana z tymi świadczeniem. Jeśli członek Stowarzyszenia wyrazi wolę przystąpienia do jakiegokolwiek z ubezpieczeń grupowych, to składki ubezpieczeniowe finansuje we własnym zakresie. Stowarzyszenie nie pobiera wynagrodzenia od członków Stowarzyszenia za wyszukanie i przedstawienie jakichkolwiek ofert. Składki członkowskie są wyłącznie pobierane ze względu na przynależność do Stowarzyszenia. Z założenia jest to element zrzeszający osoby zainteresowane działalnością Stowarzyszenia, a składka członkowska jest jedną z form (obok m.in. darowizn, spadków, dotacji, dochodów z działalności własnej lub majątku Stowarzyszenia) finansowania działalności Stowarzyszenia. Członkowie Stowarzyszenia nie mają bezpośredniego wpływu na spożytkowanie składek członkowskich, wspierają oni cele Stowarzyszenia i uczestniczą w jego działalności (są wybierani do władz Stowarzyszenia, jakimi są Zarząd, Rada Stowarzyszenia oraz Walne Zebranie C. Stowarzyszenia). W ramach funkcji sprawowanych w organach członkowie Stowarzyszenia decydują o działalności Stowarzyszenia, w tym o celach na jakie wydatkowane będą środki Stowarzyszenia, w tym zgromadzone ze składek członkowskich. Nie są to jednak indywidualne bezpośrednie decyzje poszczególnych członków Stowarzyszenia.

W związku z tym Stowarzyszenie zadało pytanie:

Czy w przedstawionym stanie faktycznym składki członkowskie wnoszone przez członków Stowarzyszenia podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT?

W ocenie Stowarzyszenia, składki członkowskie pozostają poza zakresem opodatkowania VAT. Wnoszenie ich nie wiąże się bowiem z zobowiązaniem wnioskodawcy do podjęcia skonkretyzowanego, wzajemnego ekwiwalentnego działania na rzecz jego członków, z którego członkowie osiągaliby bezpośrednią korzyść. Wobec tego składki członkowskie nie stanowią kwoty pieniężnej/wartości przekazanej w zamian za określoną usługę/usługi. Są one ustalone ryczałtowo i są jednakowe dla wszystkich członków (zwyczajnych i wspierających) Stowarzyszenia. Wpływy z nich są przeznaczone na działalność statutową Stowarzyszenia, czyli realizację celów określonych w statucie. Statut nie nakłada na wnioskodawcę podejmowania konkretnych działań, tj. świadczenia zindywidualizowanych usług na rzecz konkretnych członków w zamian za składkę płaconą przez danego członka. Wprawdzie z tytułu przynależności do Stowarzyszenia, członkowie mogą lub będą mogli korzystać z preferencyjnych świadczeń, rozwiązań na ich rzecz, np. przystąpienie do korzystniejszej umowy ubezpieczenia w porównaniu do umów zawieranych indywidualnie, to jednak nie zmienia to charakteru składki członkowskiej. Nie jest ona wnoszona w zamian, czy w związku z otrzymaniem preferencyjnego świadczenia. Ma charakter obligatoryjny, należy ją wnosić, niezależnie od otrzymywanych preferencji. Składki członkowskiej nie można powiązać z określoną, konkretną usługą wykonywaną przez Stowarzyszenie na rzecz jej członków. Zdaniem wnioskodawcy skoro składka członkowska przeznaczona jest na cele statutowe Stowarzyszenia, nie ma ona charakteru ekwiwalentnego - nie powoduje, że członkowie Stowarzyszenia otrzymają jakąś konkretną usługę ze strony wnioskodawcy, to składki członkowskiej nie można uznać za wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług. Zapłata składki członkowskiej związana jest wyłącznie z przynależnością do Stowarzyszenia. Wobec tego, składki członkowskie nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

W dniu 19 lipca 2023 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację indywidualną, w której uznał stanowisko Stowarzyszenia za nieprawidłowe.

Organ analizując przedstawione okoliczności wskazał, że wniesienie przez osobę fizyczną/prawną składki członkowskiej uprawnia członka Stowarzyszenia do korzystania z preferencyjnych świadczeń, rozwiązań na ich rzecz np. przystąpienia do korzystniejszej umowy ubezpieczenia w porównaniu do umów zawieranych indywidualnie. Powyższe uprawnienia członka powodują po stronie Stowarzyszenia wyszukanie korzystniejszej umowy ubezpieczeń lub innych preferencyjnych rozwiązań, które zawiera grupowe lub generalne umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek z zakładami ubezpieczeń, których celem jest określenie warunków szczególnych dla poszczególnych rodzajów ubezpieczeń, korzystniejszych niż oferowane przez zakłady ubezpieczeń dla pojedynczej osoby fizycznej. Na podstawie grupowych lub generalnych

umów ubezpieczenia członkowie Stowarzyszenia będą mogli przystąpić do grupowych umów ubezpieczeń majątkowych lub osobowych. Członkowie Stowarzyszenia mogą na preferencyjnych warunkach przystąpić do ubezpieczenia, gdzie Stowarzyszenie działa jako ubezpieczający. Bez dokonania wpłaty składki członkowskiej na rzecz Stowarzyszenia osoba fizyczna/prawna nie mogłaby przystąpić na korzystniejszych warunkach do umowy ubezpieczenia, a zatem zachodzi w ocenie organu ścisła relacja pomiędzy wpłatą składki członkowskiej, a możliwością przystąpienia do umowy na korzystniejszych warunkach.

Reasumując, organ stwierdził, że w opisanych przez Stowarzyszenie okolicznościach zajdzie sytuacja, w której wystąpią skonkretyzowane świadczenia udzielane przez Stowarzyszenie na rzecz kupującego/członka Stowarzyszenia w zamian za określone wynagrodzenie. Określona wpłata w postaci składki członkowskiej na rzecz Stowarzyszenia będzie w rzeczywistości wypłatą wynagrodzenia za świadczenie w postaci poszukiwania dla swoich członków korzystnej ochrony ubezpieczeniowej w zakresie ubezpieczeń osobowych i majątkowych w związku z przynależnością do stowarzyszenia i opłacaną składką członkowską. W wyniku czego członkowie Stowarzyszenia mają prawo przystąpić na korzystnych warunkach do umowy ubezpieczenia. W przedmiotowym przypadku Stowarzyszenie otrzyma więc od kupującego określoną kwotę (opłatę za członkostwo na rzecz Stowarzyszenia), w zamian za poszukiwanie dla niego korzystnej ochrony ubezpieczeniowej w zakresie ubezpieczeń osobowych i majątkowych, którą należy traktować jako skonkretyzowane świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ spełniona jest przesłanka istnienia związku pomiędzy wpłatą należności, a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że wypłata tej kwoty podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W konsekwencji, zdaniem organu wpłata składki członkowskiej w Stowarzyszeniu przez osobę fizyczną/prawną (członka Stowarzyszenia) na rzecz Stowarzyszenia, stanowi wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 931 ze zm.- dalej jako: "u.p.t.u.") i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.

Pismem z 22 sierpnia 2023 r., Stowarzyszenie reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika wniosło skargę na powyższą interpretację indywidualną, zarzucając jej naruszenie:

1) przepisów postępowania, tj. art. 14c § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm. - dalej: "O.p."), poprzez dokonanie wybiórczej oceny stanowiska skarżącego z pominięciem całokształtu okoliczności wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego odnoszących się do zasad płatności składek członkowskich, ich przeznaczenia, a także braku zależności pomiędzy uiszczaniem składek członkowskich a korzystaniem przez członków stowarzyszenia z preferencyjnych warunków ochrony ubezpieczeniowej, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania tego przepisu, polegającą na uznaniu, że poszukiwanie przez Stowarzyszenie dla swoich członków korzystnej ochrony ubezpieczeniowej w zakresie obowiązkowych ubezpieczeń osobowych i majątkowych stanowi odpłatne świadczenie usług w związku z opłacaną przez członków Stowarzyszenia składką członkowską a w konsekwencji, że podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust 1 u.p.t.u., podczas, gdy w świetle całokształtu wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego okoliczności, nie jest możliwe uznanie, że Stowarzyszenie wykonuje na rzecz swoich członków jakiekolwiek czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, pełnomocnik Stowarzyszenia wniósł o uchylenie zaskarżonej Interpretacji oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ten ostatni przepis stanowi, że skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zdaniem Sądu, oceniając sprawę w tak zakreślonych granicach, należało uznać za prawidłowe stanowisko Stowarzyszenia, że składki członkowskie w przedstawionych w opisie zdarzenia przyszłego okolicznościach pozostają poza zakresem opodatkowania VAT. W związku z tym zasadny jest podniesiony przez Stowarzyszenie zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.

Stosownie do treści art. 8 ust. 1 u.p.t.u. przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów w myśl art. 7 ustawy. Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym łącznie spełnione następujące warunki:

- w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

- świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Na uwagę zasługuje tutaj orzeczenie z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, gdzie podkreślono, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.

Uwzględniając powyższe, jak również stanowisko Trybunału zaprezentowane w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development, zgodnie z którym korzyści wynikające z wykonywanych przez usługodawcę zadań muszą mieć bezpośredni związek z usługobiorcą, zaś w sytuacji, gdy taki związek nie istnieje (np. związek ma wyłącznie charakter pośredni, bo usługobiorcą jest cała branża a nie konkretny plantator), nie można uznać takich czynności za usługi opodatkowane VAT, stwierdzić należy, że co do zasady nie jest wynagrodzeniem w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług płatność (składka członkowska), która dokonywana jest jedynie w związku z przynależnością do określonej organizacji. Szczególnie gdy, jak w ostatnim z powołanych wyroków, organizacja ma dowolność co do przeznaczenia otrzymanych środków, zaś jej członkowie nie mają bezpośredniego wpływu na ich spożytkowanie. W tym bowiem przypadku nie można uznać, że składka członkowska ma charakter zapłaty za usługę, bowiem brak było bezpośredniego związku pomiędzy płatnością a korzyściami jakie osiągają poszczególni jej członkowie.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że czynność uznaje się za odpłatną, gdy są spełnione następujące warunki:

- istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

- wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

- istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

- odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

- istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Aby więc ustalić zasady opodatkowania danej czynności, dokonanej w zamian za wynagrodzenie, niezbędne jest rozstrzygnięcie, czy czynności te skutkują uzyskaniem bezpośrednich korzyści przez wpłacającego - tj. w tym przypadku przez członka Stowarzyszenia, który dokonał zapłaty składki członkowskiej.

We wniosku o wydanie interpretacji wskazano, że składki członkowskie są pobierane z tytułu przynależności do Stowarzyszenia, zaś Stowarzyszenie nie pobiera oddzielnego wynagrodzenia za poszukiwanie preferencyjnych ofert ubezpieczenia. Nadto, wszyscy członkowie Stowarzyszenia są uprawnieni do skorzystania z preferencyjnych ofert ubezpieczenia, bez względu na to, czy uiszczają składkę członkowską, czy nie. Ze składek zwolnieni są członkowie wspierający oraz członkowie specjalni. Wnioskodawca wskazał, że Stowarzyszenie przeznacza otrzymane składki członkowskie wyłącznie na działalność statutową Stowarzyszenia, a członkowie Stowarzyszenia nie mają bezpośredniego wpływu na ich spożytkowanie. Co istotne, w przypadku chęci skorzystania z preferencyjnej ochrony ubezpieczeniowej, członkowie stowarzyszenia finansują to we własnym zakresie zaś Stowarzyszenie nie pobiera odrębnego wynagrodzenia od członków za wyszukiwanie i przedstawienie jakichkolwiek ofert.

Umowy o przystąpienie do grupowych umów ubezpieczeń majątkowych lub osobowych zawierane są przez członków Stowarzyszenia bezpośrednio z ubezpieczycielem. Nie ma bezpośredniej korelacji pomiędzy zapłaceniem składki przez konkretnego członka Stowarzyszenia, a przystąpieniem przez niego do grupowych umów ubezpieczeń majątkowych lub osobowych, gdyż nie wszyscy członkowie Stowarzyszenia, którzy opłacają składki członkowskie przystępują do tych umów.

W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, że składka członkowska nie jest wnoszona w zamian za wykonanie określonych czynności przez Stowarzyszenie na rzecz swoich członków. W szczególności, okoliczność posiadania statusu członka Stowarzyszenia nie powoduje powstania żadnego stosunku prawnego pomiędzy członkiem a Stowarzyszeniem, brak jest również bezpośredniego związku pomiędzy możliwością skorzystania z preferencyjnych ofert ubezpieczenia a uiszczaną składką członkowską.

A zatem, składka członkowska wnoszona przez członków Stowarzyszenia nie ma charakteru ekwiwalentnego. Nie dochodzi bowiem do sytuacji w której w zamian za uiszczoną składkę członkowską dochodzi do określonego świadczenia przez Stowarzyszenie na rzecz swoich członków. Uiszczanie składki członkowskiej wynika wyłącznie z faktu przynależności do Stowarzyszenia a nie z faktu korzystania z preferencyjnych ofert ubezpieczenia. Na marginesie, należy wskazać, że do skorzystania z preferencyjnych ofert ubezpieczenia uprawnieni są wszyscy członkowie Stowarzyszenia bez względu na to czy uiszczają oni składkę członkowską czy też nie.

W konsekwencji opisanych we wniosku o wydanie interpretacji składek członkowskich nie będzie można uznać za wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług, gdyż nie będzie istniał bezpośredni związek pomiędzy świadczonymi usługami na rzecz konkretnego członka stowarzyszenia, a otrzymanym z tego tytułu wynagrodzeniem. Zapłata składki członkowskiej związanej z przynależnością do Stowarzyszenia będzie umożliwiała Stowarzyszeniu realizację celów statutowych, nie będzie rodziła jednak po jego stronie jakiegokolwiek zobowiązania do dokonywania określonych świadczeń na rzecz konkretnego podmiotu - członka uiszczającego ww. składkę. Wprawdzie członkowie będą mogli uzyskać określone korzyści wynikające z przynależności do Stowarzyszenia (określone w Statucie), ale będą one miały charakter pośredni. Pomiędzy opłacaniem składki członkowskiej na działalność statutową, a ewentualnym uzyskaniem konkretnej korzyści przez konkretnego członka Stowarzyszenia - nie zachodzi bezpośredni związek. Wskazanemu przez Stowarzyszenie świadczeniu nie można w żaden sposób przypisać waloru ekwiwalentności. Składki członkowskie przeznaczone będą bowiem na finansowanie statutowej działalności Stowarzyszenia.

W rezultacie składki członkowskie finansujące działalność statutową Stowarzyszenia, nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 8 ust. 1 u.p.t.u. W toku ponownego postępowania obowiązkiem organu interpretacyjnego będzie przyjęcie wykładni prawa zawartej w niniejszym wyroku.

W ocenie Sądu, organ nie naruszył natomiast art. 14c § 1 o.p. i art. 14c § 2 O.p.

Specyfiką postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest to, że organ, w przeciwieństwie do postępowania podatkowego, nie dokonuje samodzielnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, tylko dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy w kontekście przedstawionego we wniosku stanu faktycznego. Oznacza to, że ocena prawna stanowiska wskazanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej powinna być dokonana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności przedstawionych w opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, które mogą mieć wpływ na określoną kwalifikację prawną tego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.

W zaskarżonej interpretacji indywidualnej organ dokonał oceny stanowiska skarżącego, biorąc pod uwagę wszelkie elementy przedstawionego zdarzenia przyszłego. Zatem zarzut wybiórczej oceny stanowiska skarżącego z pominięciem całokształtu okoliczności wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego, jest niezasadny. Fakt, że organ dokonał oceny prawnej stanowiska skarżącego jako stanowisko nieprawidłowe, nie może świadczyć o naruszeniu wskazanych przez skarżącego przepisów.

W związku z tym, Sąd, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.

O kosztach postępowania sądowego, Sąd orzekł, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę [...]zł składa się wpis od skargi ([...] zł), opłata skarbowa za przedłożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa ([...] zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem ([...] zł), zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).