Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 288/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145, art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Anna Ostrowska Protokolant Referent Kinga Kościejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 10 stycznia 2024 r., znak: SKO.PS/40/1410/2023 w przedmiocie skierowania do domu opieki społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy Batorz z dnia 14 listopada 2023 r., znak: OPS.5120.2.2023.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 stycznia 2024 r., znak: SKO.PS/40/1410/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, po rozpatrzeniu odwołania A. P. reprezentowanego przez pełnomocnika - K. M., utrzymało w mocy decyzję 14 listopada 2023 r., znak: OPS.5120.2.2023 wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Batorz orzekającą o odmowie skierowania A. P. do Domu Pomocy Społecznej "[...]" w J. L..

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

Pismem, które wpłynęło do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w dniu 24 października 2023 r., A. P. wniósł o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej ". " w J. L.. W treści pisma wskazał, iż ze względu na swój podeszły wiek oraz stan zdrowia potrzebuje pomocy innych osób przy codziennych. czynnościach takich, jak utrzymywanie higieny, ubieranie się oraz przygotowywanie posiłków.

W następstwie otrzymania ww. wniosku przeprowadzony został ze stroną wywiad środowiskowy, gdzie ustalono, iż jest osobą prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Obok jego domu, w kuchni przy budynku gospodarczym zamieszkuje jego siostra, która pomaga mu w codziennym funkcjonowaniu m.in. przygotowując posiłki. Wnioskodawcą opiekuje się również jego siostrzenica - K. M., która wykupuje mu leki oraz pomaga w utrzymaniu higieny osobistej. Jednocześnie, A. P. porusza się samodzielnie, przy pomocy laski. Nie jest osobą leżącą, nie wymaga pampersów.

Z uwagi na pomoc ze strony osób najbliższych, organ orzekający uznał za zasadne odmówić skierowania zainteresowanego do Domu Pomocy Społecznej "[...]" w J. L., o czym orzekł decyzją z dnia 14 listopada 2023 r.

W wyniku odwołania wniesionego przez A. P. reprezentowanego przez pełnomocnika K. M., w sprawie orzekało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, które decyzją z dnia 10 stycznia 2024 r., znak: SKO.PS/40/1410/2023 utrzymało w mocy rozstrzygniecie organu I instancji o odmowie skierowania A. P. do Domu Pomocy Społecznej "[...]" w J. L..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odwołując się do przepisu art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, wyjaśniło, że z treści tego przepisu wynika bowiem to, iż wiek, choroba lub niepełnosprawność osoby starającej się o skierowanie musi być tego rodzaju, że uniemożliwia tej osobie nie tylko samodzielne funkcjonowanie w dotychczasowym środowisku, ale uniemożliwia tej osobie prawidłowe funkcjonowanie pomimo innych możliwości pomocy, a więc w przypadku ustalenia, że rozmiar i zakres usług opiekuńczych byłby niewystarczający. W związku z powyższym osoba potrzebująca opieki może ubiegać się o umieszczenie w domu pomocy społecznej tylko w razie niemożności zapewnienia jej niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych oraz w sytuacji, gdy jej niepełnosprawność, uniemożliwia jej samodzielne funkcjonowanie w środowisku.

Jak stwierdziło Kolegium przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zasadne jest wskazanie, iż zaświadczenia oraz decyzja, o których pisze w swoim odwołaniu skarżący nie może przesądzać o konieczności umieszczenia Go w domu pomocy społecznej, w sytuacji, gdy w toku wywiadu środowiskowego w niniejszej sprawie ustalono, iż pomimo swoich schorzeń, odwołujący się dobrze funkcjonuje na co dzień, w miejscu swojego zamieszkania. Przede wszystkim samodzielnie się porusza oraz nie jest osobą leżącą. Skarżący nie jest również pozbawiony pomocy ze strony środowiska - opiekę nad nim sprawuje Jego siostra oraz siostrzenica. Tutejsze Kolegium podziela zatem pogląd organu I instancji, zgodnie z którym nie jest konieczne skierowanie skarżącego do domu pomocy społecznej w sytuacji, gdy ma zapewnioną opiekę w miejscu swojego zamieszkania. Ponadto z treści decyzji organu I instancji wynika, że stronie zaproponowano pomoc w formie usług asystenckich lub usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, w celu jak najdłuższego pozostania w swoim środowisku zamieszkania.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Zamościu została zaskarżona przez A. P. reprezentowanego przez pełnomocnika K. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Jako, że K. M., będąca siostrzenicą A. P., nie należy do kręgu osób, które w postępowaniu sądowoadministracyjnym mogą występować w charakterze pełnomocnika, postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 288/24, na podstawie art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), odmówiono dopuszczenia K. M. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze pełnomocnika skarżącego A. P. (k.20 akt sądowych).

W wyniku wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi do akt sprawy złożono skargę podpisaną przez A. P..

W skardze wskazano, że skarga ta dotyczy decyzji odmawiającej umieszczenia mojego wuja A.. P. w domu pomocy społecznej. Stan wuja jest następujący. A.. P. jest osobą samotnie mieszkającą w miejscowości W. S. i jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Nie jest w stanie sam przynieść sobie drewna, aby napalić w kuchni kaflowej a nie mówiąc o przygotowaniu drewna na zimę, nie jest w stanie samodzielnie się ubrać, nie jest w stanie samodzielnie zrobić zakupy, nie jest w stanie samodzielnie przygotowywać sobie posiłków ani samodzielnie dbać o higienę. Nie jest w stanie sam pojechać do lekarza. W tej chwili musi być przy nim ktoś, kto będzie mu codziennie wydzielał leki Od jakiegoś roku trzeba tak robić, ponieważ jak miał wydzielane w pudełeczku tygodniowym, potrafił brać je na raz z kilku dni jednorazowo. Sąsiedzi wówczas wydzwaniali do nas, że nie świeci się u niego w domu światło np od 2 dni. Po naszym przyjeździe na miejsce okazywało się że wziął leki z kilku dni jednorazowo, potem spał dwie doby i nie było z nim żalnego kontaktu. A.. P. bardzo często traci równowagę i przewraca się, mimo tego że porusza się po domu z laską. Sytuacja ta jest szczególnie groźna w miesiącach zimowych przy minusowych temperaturach w drodze jaką pokonuje A.. P. do ubikacji, która jest usytuowana na dworze. Traci równowagę również w domu i leży wiele godzin dopóki ktoś go nie podniesie, a jedna osoba nie jest w stanie tego zrobić. Do pomocy angażujemy sąsiadów i jest to uciążliwe, chociażby ze względu na to że w W. S. miejscu zamieszkania wuja mieszka zaledwie kilka rodzin.

Jak podkreślono w skardze w decyzji jest wiele nieścisłości. Należy zacząć od tego że A. T. z Ośrodka Pomocy Społecznej, będąc na wywiadzie środowiskowym nie wszystko ujęła tak jak należy i zgodnie z prawdą. A mianowicie z wywiadu środowiskowego wywnioskować można ze moja mama A. W. a siostra A. P. mieszka obok w oddzielnym domu i może sprawować nad nim należytą opiekę jak również to że utrzymuje dobre - relacje z bratem, lecz to nie jest prawda. Brat mojej mamy A.. P. nie utrzymuje z nią dobrych relacji, są to tylko i wyłącznie wymuszone jego stanem zdrowotnym i niemożnością wykonywania przez niego czynności niezbędnych w codziennym funkcjonowaniu. Zdarza się tak, że nie rozmawia z nią tygodniami, robi wszelkiego rodzaju sprzeciwy jak np. nie chce się dać umyć nawet przez okres miesiąca ani ogolić. Moja mama mieszka w J. L. tj. 30 km od miejsca zamieszkania brata A.. P., nie posiada samochodu ani prawa jazdy i za każdym razem musi do wyjazdu angażować inną osobę. Sama ma 73 lata i nie może sprawować opieki nad osobą wymagająca całodobowej opieki i niezdolną do samodzielnej egzystencji Razem z moją mamą mieszka również moja siostra, która jest chora na schizofrenie paranoidalną. Jej stan ze względu na częstą nieobecność matki i brak również należytej pomocy w ciągu ostatnich 4 lat znacznie się pogorszył, przez co w sierpniu 2023 r. musiała zostać hospitalizowana na oddziale psychiatrycznym w Szpitalu w J. L.. Moja mama sama nie jest w stanie pełnić opieki nad swoim bratem i należytej opieki nad swoja chorą rei schizofrenię córką w dwóch miejscach oddalonych od siebie o 30 km jednocześnie.

Następną rzeczą o której powiadomiona była również A.. T. będąc na wywiadzie rodzinnym jest laki że od 3 lat moja mama ma skierowanie na operacje na która sama nie może pójść, bo nie ma się kto zająć A.. P.. Moja mama początkowo dojeżdżała raz w tygodniu do brata, potem sporadycznie nocowała u brata, w usytuowanej przy budynku gospodarczym kuchni ale z biegiem czasu sporadyczne noclegi zamieniły się w całodobową opiekę i kontrole nad wujem ponieważ nie może liczyć na adekwatną do sytuacji pomoc ze strony GOPS B. i jakiegokolwiek zainteresowania mieszkańcem. Każda nasza wizyta w GOPS kończyła się tym, że nic mu się nie należy a pracownice GOPS nie wykazywały jakiejkolwiek chęci pomocy bądź wskazania co należy poczynić dalej. Ja sama już od 17 lat sprawuję nad A.. P. opiekę w postaci pomocy w zakupach, dowożenia do lekarza, opłacania wszelkich rachunków, aleja również zamieszkuję 30 km od jego miejsca zamieszkania. Mając własną pięcioosobową rodzinę, dzieci w wieku 1, 6 i 9 lat, jak również schorowanych rodziców którzy oboje są już w wieku 73 i 74 lata oraz siostrę, która od ponad 10 lat choruje na schizofrenię paranoidalną, nie jestem w stanie pełnić należytej opieki nad z A.. P.. Miesiąc temu przeszłam operację całkowitego usunięcia tarczycy, przebywam na zwolnieniu lekarskim i najbliższe miesiące nie mogę dźwigać, ani angażować się w pomoc wymagającą wysiłku. Ze względu na powyższe okoliczności nie jestem w stanie ani ja, ani moja mama nadal zajmować się wujem A.. P. w odpowiedni sposób. W gestii GOPS w B. leży opieka nad samotnym mieszkańcem gminy, nieposiadającym rodziny i który prowadzi jednoosobowe gospodarstwo, tak jak mój wuj. Stan wuja z każdym dniem się pogarsza, a GOPS w B. odmawia pomocy zdając sobie również sprawę z tego, że doraźna pomoc w formie usług asystenckich lub usług opiekuna zleconego z GOPS na wizyty 2 godzinne 5 razy w tygodniu nie ma racji powodzenia chociażby z tego powodu, że nie można zapewnić mu należytej opieki, ponieważ mój wuj wymaga stałej i całodobowej opieki. Należy również zauważyć, że usługi opiekuńcze zostały zaproponowane dopiero w momencie złożenia przeze mnie wniosku o skierowanie A.. P. do domu pomocy społecznej, przy wcześniejszych wizytach w GOPS B., pracownice twierdziły słownie, że taka opieka nie należy się A.. P..

W skardze wniesiono o uchylenie w całości decyzji poprzez zmianę decyzji w sposób uwzględniający wniosek i umieszczenie uczestnika A. P. w domu pomocy społecznej, lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ze wskazaniem okoliczności jakie powinna wyjaśnić Gmina [...] w celu prawidłowego rozpoznania sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu zasadnicza wadliwość orzekania w sprawie polegała na wadliwym przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz niewłaściwym wypełnieniu kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie skierowania A. P. do Domu Pomocy Społecznej "[...]" w J. L..

Prawnomaterialną podstawę wydanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 901 ze zm. – dalej jako: "ustawa o pomocy społecznej" lub "u.p.s."), w tym przede wszystkim art. 54 ust. 1 tej ustawy.

U podstaw odmowy umieszczenia skarżącego w domu pomocy społecznej legło m.in. ustalenie, że pomimo swoich schorzeń, odwołujący się dobrze funkcjonuje na co dzień, w miejscu swojego zamieszkania, przede wszystkim samodzielnie się porusza oraz nie jest osobą leżącą, skarżący nie jest również pozbawiony pomocy ze strony środowiska - opiekę nad nim sprawuje jego siostra oraz siostrzenica.

Ustaleń takich dokonano na podstawie przeprowadzonego w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Niewątpliwie więc podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała prawidłowość przeprowadzonego w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz dokonanych w jego ramach ustaleń faktycznych.

Kwestie związane z rodzinnym wywiadem środowiskowym reguluje przede wszystkim art. 107 ustawy o pomocy społecznej.

Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej (art. 107 ust. 1 u.p.s.).

Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza pracownik socjalny, po okazaniu legitymacji pracownika socjalnego (art. 107 ust. 3 u.p.s.).

Kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego wypełnia się w postaci papierowej lub elektronicznej za pomocą systemu teleinformatycznego udostępnianego bezpłatnie przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (art. 107 ust. 5e u.p.s.).

System teleinformatyczny, o którym mowa w ust. 5e, zapewnia, po zatwierdzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, niezmienność i integralność danych uzyskanych od osoby, z którą został przeprowadzony rodzinny wywiad środowiskowy. W przypadku wypełnienia kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego w postaci elektronicznej, po zatwierdzeniu jego treści przez pracownika socjalnego, osoba, z którą przeprowadza się wywiad, podpisuje oświadczenie, w którym potwierdza zapoznanie się z treścią przeprowadzonego wywiadu, prawdziwość danych zawartych w wywiadzie oraz zapoznanie się z pouczeniem o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań(art. 107 ust. 5f i 5g u.p.s.).

W przypadku rodzinnego wywiadu środowiskowego wypełnianego w postaci papierowej wzór kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego przewiduje obowiązek podpisania kwestionariusza wywiadu przez osobę, z którą przeprowadzono wywiad, w tym złożenia w taki sposób oświadczenia o tym, że podane w wywiadzie informacje są zgodne z prawdą (wzór kwestionariusza wywiadu stanowiący załącznik Nr 1 do rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2021 r., poz. 893)).

Kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego musi zapewniać niezmienność i integralność danych uzyskanych od osoby, z którą przeprowadzono rodzinny wywiad środowiskowy.

W obu przypadkach, tj. zarówno, gdy kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego wypełnia się w postaci papierowej, jak i elektronicznej, konieczne jest uzyskanie oświadczenia podpisanego przez osobę, z którą przeprowadzono rodzinny wywiad środowiskowy. Oświadczenie to potwierdza zapoznanie się z treścią przeprowadzonego wywiadu oraz prawdziwość danych zawartych w wywiadzie.

Niewątpliwie więc także przy kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego wypełnianym w postaci papierowej, konieczne jest podpisanie kwestionariusza wywiadu przez osobę, z którą przeprowadzono wywiad.

Celem takiego podpisu jest potwierdzenie zapoznanie się z treścią przeprowadzonego wywiadu oraz potwierdzenie prawdziwości danych zawartych w wywiadzie.

W przedmiotowej sprawie kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego wypełniony został w postaci papierowej, pismem ręcznym, przez pracownika socjalnego. Kwestionariusz został podpisany przez osobę, z którą przeprowadzono wywiad (k.5v akt administracyjnych).

Wewnątrz kwestionariusza wywiadu znajduje się jednakże dodatkowa strona, która została wypełniona w całości pismem komputerowym oraz która została podpisana jedynie przez pracownika socjalnego (k.8-8v akt administracyjnych).

Biorąc pod uwagę szatę graficzną tych dokumentów, w tym to, że kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego został wypełniony pismem ręcznym, na urzędowym druku w kolorze niebieskim, zaś dodatkową stronę wywiadu sporządzono w całości pismem komputerowym w kolorze czarnym, przyjąć należy, że ta dodatkowo strona nie została sporządzona w tym samym czasie, gdy pozostała część wywiadu, lecz dopiero później, gdy pracownik socjalny uzyskał dostęp do sprzętu komputerowego.

Powyższe wskazywałoby zaś na to, że złożony na kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego podpis osoby, z którą przeprowadzono wywiad nie może odnosić się do tych dodatkowych informacji, które zostały sporządzone dopiero później i nie istniały w momencie podpisywania kwestionariusza przez osobę, z którą przeprowadzano wywiad.

Dane zawarte w tym dodatkowym uzupełnieniu wywiadu obarczone są więc istotną wadliwością polegającą na braku oświadczenia osoby, z którą przeprowadzono wywiad, potwierdzającego zapoznanie się z treścią przeprowadzonego wywiadu oraz prawdziwość danych zawartych w wywiadzie.

Uchybienie to nie ma przy tym jedynie charakteru formalnego, albowiem dane zawarte w obu tych częściach kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego w części istotnie się różnią.

W dodatkowym, sporządzonym pismem komputerowym, uzupełnieniu wywiadu wskazano m.in., że obok wnioskodawcy na tej samej działce zamieszkuje jego siostra, która mu pomaga, w tym pomaga mu w codziennych czynnościach takich jak: przygotowanie posiłków, sprzątanie, pranie odzieży i bielizny oraz dawkowanie leków (k.8-8v akt administracyjnych).

Natomiast w zasadniczej, wypełnionej pismem ręcznym, części wywiadu wskazano jedynie, że siostra wnioskodawcy zamieszkuje w J. L., jednakże w ostatnim czasie pomieszkuje w domku gospodarczym u wnioskodawcy (k.9v akt administracyjnych).

Istnieje więc zasadnicza różnica pomiędzy tym, czy siostra wnioskodawcy na stałe mieszka na tej samej działce co wnioskodawca i stale się nim opiekuje, czy też jedynie pomieszkuje tam, a więc – jak można wnioskować – jedynie czasowo tam przebywa.

Ustalenie tej okoliczności miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy albowiem same organy uznały, że skarżący nie powinien zostać skierowany do domu opieki społecznej również ze względu na to, że może liczyć i korzysta z pomocy innych osób, w tym m.in. z pomocy własnej siostry.

Niewątpliwie zaś to, czy osoba, która ubiega się o skierowanie do domu pomocy społecznej może liczyć na stałą i bezpośrednią opiekę ze strony swych krewnych jest istotną okolicznością dla rozstrzygnięcia sprawy o umieszczenie w domu pomocy społecznej.

Organ odwoławczy nie wyjaśnił i nie rozpatrzył w żaden sposób tej rozbieżności, czym naruszył dyspozycje art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem dotyczyło okoliczności, która w sposób istotny warunkowała potrzebę umieszczenie wnioskodawcy w domu pomocy społecznej. Stwierdzone naruszenie zakwalifikować należy jako naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Ponieważ analogicznych uchybień dopuścił się również organ I instancji, na podstawie art. 135 p.p.s.a., uchyleniu podlega również i jego rozstrzygnięcie.

Dodatkowo organowi I instancji zarzucić należy wadliwe przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz niewłaściwe wypełnienie kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego, zaś Samorządowym Kolegium Odwoławczemu nie wychwycenie i nie skorygowanie tej nieprawidłowości, a więc wadliwe przeprowadzenie w sprawie kontroli odwoławczej rozstrzygnięcia oraz sposobu procedowania organu I instancji.

Skutkiem wyroku Sądu będzie powrót sprawy do etapu postępowania przed organem I instancji, celem ponownego rozpatrzenia.

Obowiązkiem organów rozpoznających sprawę będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej (art. 153 p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy, organ powinien ponownie przeprowadzić rodzinny wywiad środowiskowy.

Kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego powinien zostać wypełniony bądź w postaci papierowej, bądź alternatywnie w postaci elektronicznej za pomocą systemu teleinformatycznego.

Przy wypełnianiu kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego w postaci papierowej organ powinien zadbać o to, by w sprawie nie budziło wątpliwości to, czy umieszczany na kwestionariuszu podpis osoby, z którą przeprowadza się wywiad, potwierdzający zapoznanie się z treścią przeprowadzonego wywiadu i prawdziwość danych zawartych w wywiadzie, odnosi się do wszystkich informacji podanych w wywiadzie.

W wywiadzie organ powinien przede wszystkim ustalić, czy skarżący może liczyć na stałą pomoc i opiekę ze strony innych osób, w tym w szczególności swoich krewnych w postaci siostry i siostrzenicy.

W tym kontekście organ wyjaśni także co dokładnie oznacza podana w wywiadzie informacja, że skarżący ma prawo dożywotniego użytkowania domu, który przepisał swojej siostrzenicy, w tym w szczególności czy oznacza to, że skarżący przeniósł na siostrzenicę własność nieruchomości w drodze umowy dożywocia, o której mowa w art. 908 kodeksu cywilnego.

O ile jest to faktycznie umowa dożywocie to organ powinien zapoznać się z jej treścią albowiem zgodnie z art. 908 § 1 kodeksu cywilnego jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

O ile więc w samej umowie dożywocie kwestii tych nie uregulowano inaczej to nabywca nieruchomości powinien przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie.

Co do zasady z umowy dożywocie wynika więc prawny obowiązek przyjęcia zbywcy jako domownika, jak też zapewnienia mu opieki, pielęgnacji i potrzeb bytowych, tak w chorobie, jak i w życiu codziennym.

Jest to okoliczność bardzo istotna przy rozstrzyganiu sprawy o umieszczenie w domu pomocy społecznej albowiem obowiązek taki jest obowiązkiem o charakterze prawnym, zaś wiek, choroba lub niepełnosprawność osoby starającej się o skierowanie musi być tego rodzaju, że uniemożliwia tej osobie nie tylko samodzielne funkcjonowanie w dotychczasowym środowisku, ale uniemożliwia tej osobie prawidłowe funkcjonowanie pomimo innych możliwości pomocy, a więc także pomocy osób trzecich, w tym krewnych oraz ewentualnie dodatkowo pomocy w formie usług opiekuńczych.

Organy rozpatrzą następnie cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i uwzględnią przy rozstrzyganiu sprawy wszystkie przeprowadzone dowody, dbając o to, by dokonane ustalenia faktyczne wynikały z przeprowadzonych w postępowaniu środków dowodowych.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.