Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SAB/Gl 59/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 3, par. 1a
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 37 par. 1, art. 35 par. 1-3, art. 36 par. 1, art. 12 par. 1,
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi S. M. (M.) na bezczynność Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach w przedmiocie odwołania od decyzji w kwestii nakazu wykonania określonych robót budowlanych 1. stwierdza, że Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji w określonym terminie, 3. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżącego 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem nadanym dnia 17 marca 2023 r. S.M. (dalej: "Strona", "Skarżący"), wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego (dalej: "ŚWINB"), w sprawie wydania decyzji dotyczącej wykonania remontu domu przy ulicy [...] w J., wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie miesiąca oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Skarżący podał, iż w dniu 14 lipca 2022 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2176/21, uchylił w całości własną decyzję z dnia 6 lipca 2021 r. i stwierdził nieważność decyzji ŚWINB z dnia 22 października 2020 r. Dnia 8 lipca 2022 r. Skarżący wysłał zapytanie o stan sprawy [...] droga mailową. Pismem organu z dnia 18 sierpnia 2022 r. otrzymał odpowiedź, iż organ oczekuje na przekazanie akt sprawy od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Dnia 16 stycznia 2023 r., z uwagi na brak jakichkolwiek działań ze strony organu, Skarżący wysłał pismo do ŚWINB w sprawie podjętych działań. Wobec braku odpowiedzi Skarżący skierował pismo do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z prośbą o interwencję w sprawie znak: [...]. W odpowiedzi otrzymał kopię pisma Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego skierowaną do ŚWINB.

Skarżący podał, iż do dnia wniesienia skargi nie otrzymał żadnej odpowiedzi od ŚWINB na temat stanu sprawy. Od lipca 2022 r. organ administracji nie podjął żadnych działań zmierzających do zakończenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji. Podkreślił, że sprawa jest bardzo pilna z uwagi na fakt, iż dotyczy budynku wymagającego przeprowadzenia natychmiastowego remontu oraz zabezpieczenia budynku będącego współwłasnością Skarżącego. Z uwagi na przewlekłość postępowania Skarżący ponosi stratę polegającą na dalszym pogarszaniu się stanu budynku, a wydanie prawomocnej decyzji administracyjnej w sprawie nakazania niezbędnego remontu budynku pozwoli Skarżącemu "przymusić" drugiego współwłaściciela nieruchomości do wykonania niezbędnych napraw budynku. W ocenie Skarżącego ŚWINB swym działaniem dopuścił się naruszenia art. 12 oraz art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a."). Do skargi przedłożył kserokopie pism oraz decyzji powołanych w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenia. Wyjaśnił, iż po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, decyzją z dnia 22 października 2020 r. znak: [...] ŚWINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. (dalej: "PINB") z dnia 10 sierpnia 2020 r. znak: [...], którą nałożono na Z.M. oraz Skarżącego obowiązek usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na dz. nr [...], obr. [...] przy ul. [...] w J. poprzez wykonanie wyszczególnionych w decyzji prac naprawczych. Organ odwoławczy nie rozpatrzył jednak odwołania Z.M.

Następnie ŚWINB podał, iż:

- postanowieniem z dnia 25 maja 2021 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") po rozpatrzeniu wniosku Z.M. o wstrzymanie wykonania decyzji ŚWINB z dnia 22 października 2020 r., znak: [...] odmówił wstrzymania jej wykonania,

- decyzją z dnia 6 lipca 2021 r. znak: [...] GINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ŚWINB z dnia 22 października 2020 r., znak: [...],

- decyzją z dnia 18 sierpnia 2021 r. znak: [...] GINB utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 6 lipca 2021 r. znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji ŚWINB z dnia 22 października 2020 r.,

- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2176/21, po rozpoznaniu skargi Z.M., uchylił decyzję GINB z dnia 18 sierpnia 2021 r. znak: [...],

- decyzją z dnia 14 lipca 2022 r. znak: [...] GINB uchylił w całości własną decyzję z dnia 6 lipca 2021 r. znak: [...] i stwierdził nieważność decyzji ŚWINB z dnia 22 października 2020 r. znak: [...],

- dnia 26 lipca 2022 roku ŚWINB zwrócił się do GINB z prośbą o udzielenie informacji czy ww. decyzja GINB z dnia 14 lipca 2022 r. została zaskarżona,

- dnia 10 sierpnia 2022 roku GINB poinformował ŚWINB, iż ww. decyzja nie została zaskarżona, a akta przedmiotowej sprawy zostaną zwrócone do organu wojewódzkiego po upływie terminu do wniesienia skargi,

- dnia 7 października 2022 r. do ŚWINB wpłynęły akta przedmiotowej sprawy,

- dnia 16 stycznia 2023 r. Skarżący przesłał do ŚWINB wyjaśnienia w sprawie,

- dnia 8 marca 2023 r. ŚWINB wezwał Z.M. do złożenia podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego lub podpisu osobistego pod odwołaniem z dnia 14 września 2020 r. od decyzji PINB w J. z dnia 10 sierpnia 2020 r., znak: [...],

- dnia 17 marca 2023 r. Skarżący złożył skargę na przewlekłość działania ŚWINB w przedmiotowej sprawie.

- dnia 21 marca 2023 r. do ŚWINB wpłynęło ww. odwołanie podpisane przez Z.M.,

- decyzją z dnia 31 marca 2023 r. ŚWINB uchylił zaskarżoną decyzję PINB w J. z dnia 10 sierpnia 2020 r. znak: [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. ŚWINB przedstawił również przyczyny, które legły u podstaw takiego rozstrzygnięcia.

W dniu 29 maja 2023 r. do akt sprawy wpłynęła kopia pisma Skarżącego z dnia 25 maja 2023 r., wystosowanego w związku z pismem PINB z dnia 4 maja 2023 r., którym Skarżący zwraca się o niezwłoczne załatwienie sprawy [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z kolei zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie wymóg złożenia ponaglenia do właściwego organu został spełniony. Skarga jest zatem dopuszczalna.

Zgodnie z brzmieniem art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

W sprawach o przedmiocie objętym skargą uwzględnienia wymaga zasada szybkości postępowania, zawarta w treści art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy spoczywa na organach administracji publicznej prowadzących postępowanie w sprawie (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Natomiast stosownie do regulacji art. 35 k.p.a., określającej terminy załatwiania spraw administracyjnych, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki - art. 35 § 1 k.p.a., a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania - art. 35 § 3 k.p.a. Ustawodawca przewidział przy tym ewentualną sytuację niezałatwienia sprawy w terminie, nakładając na organ administracji publicznej na mocy art. 36 § 1 k.p.a. obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. Przepisy szczególne mogą przewidywać inne, niż wymienione w k.p.a. terminy rozpoznania spraw przez właściwe organy administracji publicznej.

W obowiązującym stanie prawnym, bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie nie ma znaczenia czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2016 r. sygn. I OSK 2567/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. I OSK 2936/16 zgodnie z którymi: "bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten będąc właściwym w sprawie – nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu", "w przypadku bezczynności badaniu zasadniczo nie podlega sposób procedowania, a jego efekt (czy jego brak) w postaci rozstrzygnięcia (braku) sprawy"). Przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa (A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021).

Analiza przeprowadzona w niniejszym postępowaniu, na skutek wniesionej skargi, pomimo sformułowania skargi jako wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, prowadzi do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie pozostawania organu w bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd na podstawie akt administracyjnych przedłożonych do sprawy ustalił co następuje.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 sierpnia 2021 r. znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 6 lipca 2021 r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ŚWINB z dnia 22 października 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję PINB z dnia 10 sierpnia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia na Z.M. oraz Skarżącego obowiązek usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego (akta administracyjne, karta bez numeru).

Na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2176/21 uchylającego ww. decyzję GINB z dnia 18 sierpnia 2021 r. znak: [...], którym stwierdzono nierozpoznanie przez ŚWINB odwołania złożonego przez Z.M. od decyzji organu I instancji z dnia 10 sierpnia 2020 r. (akta administracyjne sprawy), GINB decyzją z dnia 14 lipca 2022 r. znak: [...] uchylił w całości własną decyzję z dnia 6 lipca 2021 r. znak: [...] i stwierdził nieważność decyzji ŚWINB z dnia 22 października 2020 r. znak: [...] (akta administracyjne, karta bez numeru). W związku z wydanym rozstrzygnięciem dnia 7 października 2022 r. do ŚWINB wpłynęły akta przedmiotowej sprawy.

Przed zwrotem akt sprawy do ŚWINB, Skarżący w dniu 8 sierpnia 2022 r. zwrócił się do ŚWINB z zapytaniem o stan sprawy, uzyskując w odpowiedzi nadanej pismem z dnia 18 sierpnia 2022 r. informację, iż organ oczekuje na akta sprawy, które zostaną zwrócone do organu po upływie terminu do wniesienia skargi, dopiero wtedy ŚWINB będzie mógł podjąć czynności w sprawie. Pismem nadanym dnia 16 stycznia 2023 r. Skarżący ponownie zwrócił się z prośbą o udzielenie informacji o podjętych czynnościach w sprawie. Z akt przedłożonych do sprawy nie wynika, aby ŚWINB odniósł się do nadesłanego pisma. Następnie pismem z dnia 14 lutego 2023 r. Skarżący zwrócił się o "interwencję" w sprawie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który pismem z dnia 22 lutego 2023 r. skierował do ŚWINB pismo o odniesienie się do stanowiska Skarżącego w terminie 14 dni.

W dniu 8 marca 2023 r. zostało skierowane do Z.M. wezwanie do złożenia podpisu pod odwołaniem z dnia 14 września 2020 r. wniesionym od decyzji PINB z dnia 10 sierpnia 2020 r. (akta administracyjne sprawy). Podpisane odwołanie wpłynęło do organu w dniu 21 marca 2023 r.

Dnia 17 marca 2023 r. Skarżący nadał skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez ŚWINB.

ŚWINB, po rozpoznaniu wniesionych w sprawie odwołań, decyzją z dnia 31 marca 2023 r. znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję PINB z dnia 10 sierpnia 2020 r. znak: [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Jak wynika z powyższego akta sprawy wpłynęły do organu odwoławczego w dniu 7 października 2022 r., natomiast dopiero w dniu 8 marca 2023 r. ŚWINB wezwał Z.M. do złożenia podpisu pod odwołaniem z dnia 14 września 2020 r. od decyzji PINB w J. z dnia 10 sierpnia 2020 r. znak: [...]. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez ŚWINB została nadana w dniu 17 marca 2023 r., natomiast decyzja ŚWINB wydana dopiero w dniu 31 marca 2023 r.

Ponadto organ nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z treści art. 36 § 1 k.p.a., zaniechał bowiem zawiadomienia Strony o przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, jednocześnie nie zostały wypełnione pozostałe obowiązki w zakresie podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. Nie zyskuje akceptacji bierna postawa organu odwoławczego przyjmowana przez kilka miesięcy oraz zaniechanie uczynienia zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 36 § 1 k.p.a.

W kontekście powyższych rozważań Sąd stwierdza, że termin, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. został zatem znacznie przekroczony, uzasadniając wydane w sprawie rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu niedopuszczalna jest sytuacja, w której przez kilka miesięcy od doręczenia akt organowi odwoławczemu, organ ten nie kieruje do strony wezwania do uzupełnienia braków formalnych środka zaskarżenia w sytuacji, gdy wezwanie to nie wymagało dodatkowych czynności czy ustaleń, a obowiązek ten wynikał wprost z orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2176/21 oraz z decyzji uchylającej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lipca 2022 r.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy Sąd nie miał zatem wątpliwości co do tego, że organ nie dotrzymał terminów załatwienia sprawy administracyjnej, naruszając tym zasady określone w art. 12 § 1 k.p.a.

Należy zwrócić uwagę, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wyjaśniano, że rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. - jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. I OSK 675/12, z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. I OSK 2075/14). Można dodać, że jest to stan, w którym naruszenie to jest także istotne, a więc niedające się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając charakter bezczynności nie można pominąć więc charakteru sprawy, jak i specyfiki trybu jej załatwienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2015 r. sygn. I OSK 585/15). W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. I OSK 237/15). Tym samym stwierdzić należy, że bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności oraz znacznie dłużej niż jest to niezbędne, a zarazem nie zachodzą okoliczności wyłączające tę bezczynność lub przewlekłość organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2023 r. sygn. III OSK 2787/21). Podkreśla się także, iż rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2023 r. sygn. III OSK 3701/21 i powołane tam orzecznictwo).

Jednocześnie należy zauważyć, iż organ nie podał jakichkolwiek okoliczności, które spowodowały zwłokę oraz stopień przekroczenia terminów, a które mogłyby mieć wpływ na ocenę zasadności skargi w tym sensie, że Sąd zobowiązany byłby je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie.

Na gruncie niniejszej sprawy nie budziło wątpliwości Sądu, iż opóźnienie w podjęciu pierwszej czynności przez organ odwoławczy, od dnia doręczenia akt 7 października 2022 r. do dnia przesłania wezwania 8 marca 2023 r., pozbawione było uzasadnienia. Należy jedynie odnotować, że właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 sierpnia 2022 r. sygn. I SAB/Wr 134/22).

Mając na względzie opisane wyżej podstawy prawne oraz opisaną postawę organu, Sąd doszedł do przekonania, że organ nie dotrzymując terminów załatwienia sprawy oraz nie zachowując przy tym obowiązku poinformowania Strony, bez żadnej wątpliwości dopuścił się bezczynności. Stąd też Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku stwierdzając, że bezczynność w okolicznościach niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Na dzień orzekania przez tut. Sąd, organ rozpoznał sprawę wydając decyzję dnia 31 marca 2023 r, mocą której uchylił decyzję PINB w J. z dnia 10 sierpnia 2020 r. znak: [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W rezultacie obowiązek zobowiązania organu do rozpoznania sprawy w określonym terminie wynikający z treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stał się bezprzedmiotowy. Uzasadnione stało się umorzenie postępowania w tej części (pkt 2 sentencji orzeczenia).

W odniesieniu natomiast do instytucji sumy pieniężnej oraz grzywny, podkreślenia wymaga, że wymienione środki mają charakter fakultatywny a ich stosowanie pozostawiono uznaniu sądu. W tym zakresie ocenie podlegają konkretne okoliczności danej sprawy. W doktrynie podkreśla się, że środek w postaci przyznania sumy pieniężnej ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania i pełni funkcję prewencyjną (M. Jagielska, J. Jagielski, M. Grzywacz, R. Stankiewicz, Wymierzenie grzywny lub zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2017, s. 636). Uwzględniając, iż Skarżący nie wnioskował oraz nie przedstawił w skardze okoliczności uzasadniających przyznanie żądanej sumy pieniężnej w ujęciu jej funkcji kompensacyjnej, Sąd nie znalazł uzasadnienia dla działania w tym zakresie z urzędu. Natomiast grzywna, o jakiej mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., ma charakter przede wszystkim prewencyjny, jej celem jest oddziaływanie mobilizujące, ale również represyjne, bowiem grzywna ma także stanowić karę za szczególnie naganny przypadek zwłoki. Sąd uwzględniając całokształt sprawy, nie znalazł podstaw do oddziaływania prewencyjno-dyscyplinującego, a tym samym do działania w tym zakresie z urzędu.

Na podstawie art. 205 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Sąd przyznał od organu na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania w wysokości 100 zł, na które składa się uiszczona opłata sądowa (pkt 3 sentencji orzeczenia).

Sąd zauważa również, że wszystkie przedłożonego do skargi załączniki znajdowały się już w aktach administracyjnych sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na mocy art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, umarzając postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji w określonym terminie.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 p.p.s.a., stosownie do którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.