Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 385/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 19 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant : st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2023 roku sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej zatrzymania prawa jazdy, po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 5 kwietnia 2023r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018r., poz. 570) i § 1 pkt 15 lit.b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925), art. 145 § 1 pkt 1, pkt 7, pkt 8, art. 145 a, art. 146, art. 147, art. 148 § 1, art. 149, art. 150, art. 151 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2022.2000) po rozpatrzeniu wniosku M. B. (dalej: skarżący) w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 maja 2021r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia 8 kwietnia 2021r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat B na okres 3 miesięcy odmówiło uchylenia ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 maja 2021r., Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia 8 kwietnia 2021r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat B na okres 3 miesięcy.

Uzasadniając organ podał, że decyzją z 8 kwietnia 2021r. Starosta na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1c, 1 da, 1 e ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2020, poz. 1268 z późń. zm.) w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 2 lit a, art. 135 b ust. 1, art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. 2021, poz. 450 z późń. zm.) zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kat B na okres 3 miesięcy od dnia 17.03.2021r. do dnia 17.06.2021r. włącznie. Organ I instancji w uzasadnieniu podał, że 19.03.2021r. otrzymał informację z Komendy Miejskiej w K. z 17.03.2021r. o zatrzymaniu M. B. na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy Prawo o ruchu drogowym prawa jazdy kat. B. Dokument został zatrzymany elektronicznie 17.03.2021r. za kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym tj w miejscowości S. w dniu 17.03.2021r. (112 km/h). Wraz z zawiadomieniem przesłana została do organu kopia świadectwa legalizacji ponownej przyrządu do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym.

W odwołaniu skarżący zakwestionował dokonany miernikiem Iskra pomiar, twierdząc, że nie przekroczył dopuszczalnej prędkości. Rozpatrując odwołanie SKO decyzją z dnia 25 maja 2021r. utrzymało w mocy decyzję Starosty . Uzasadniając Kolegium podało, że podstawą wydania decyzji jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 2 a ustawy Prawo o ruchu drogowym (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych ustaw). Ustawodawca jasno sprecyzował, co stanowi źródło ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h. Przepis ten jednoznacznie przesądza, że jedyną i wyłączną okolicznością, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest wymieniona informacja. W takich przypadkach nie jest konieczne prawomocne skazanie (wystarczy "ujawnienie popełnienia wykroczenia"), bowiem ustawodawca przewiduje tu środek administracyjny, nie karny. Stąd art. 7 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy zmieniającej jednoznacznie wskazuje, że okolicznością, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest w/w informacja. Informacja ma charakter dokumentu urzędowego (art. 76 § 1 k.p.a.), stanowiąc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zatrzymanie prawa jazdy ma bowiem w tym przypadku charakter prewencyjny, mający służyć zapobieganiu dalszym naruszeniom we wskazanym okresie, przez co decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ podał, że na podjęte rozstrzygnięcie nie może mieć wpływu kwestionowanie prawidłowości działania urządzenia pomiarowego ani też prawidłowe wykonanie pomiaru przez policjanta. Wątpliwości takie mogą zostać podnoszone ewentualnie na etapie postępowania przed sądem powszechnym. Organy administracyjne nie posiadają uprawnień do prowadzenia postępowania wyjaśniającego okoliczności popełnienia wykroczenia przeciwko przepisom ruchu drogowego na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Wnioskiem z dnia 5.12.2022r. (data wpływu do organu I instancji: 7.12.2022r.) pełnomocnik skarżącego podał, że skarżący został prawomocnie uniewinniony w sprawie o kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W związku z tym wnosi o wznowienie postępowania, uchylenie decyzji a nadto oczekuje na propozycję finansowej rekompensaty za wydaną bezprawnie decyzję z dnia 8.04.2021r. Do wniosku dołączył kserokopię wyroku Sądu Okręgowego z dnia 4.11.2022r. (sygn. [...]).

Wniosek został skierowany przez organ I instancji do SKO , który wydał decyzję w ostatniej instancji.

Pismem z dnia 12 stycznia 2023r. pełnomocnik skarżącego uzupełniając braki wniosku podał, że o wyroku dowiedział się 5.11.2022r. z informacji zawartej na Portalu Informacji Sądowej. O wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13.12.2022r. K4/21 dowiedział się w dniu jego publikacji, tj. 19.12.2022r. Jako podstawę wniosku o wznowienie w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego z 4.11.2022r., [...] uniewinniającego M. B. od zarzutu popełnienia wykroczenia z art. 92 a k.w., tj. od zarzutu, że w dniu 15 marca 2021r. o godzinie 15.40 w miejscowości S. kierował pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, wskazał art. 145 § 1 pkt 1, 7 i 8 k.p. W związku z wyrokiem TK z 13.12.2022r., K 4/21- art. 145 a k.p.a.

Organ ustalił, że pełnomocnik skarżącego był obecny na rozprawie 4.11.2022r. (pismo SO z 26.01.2023r.)

Z dołączonych prawomocnych wyroków wynikało, że dotyczyły one zdarzenia z 17 marca 2021r. w miejscowości S. a nie jak podał pełnomocnik skarżącego z 15 marca 2021r. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 30 listopada 2021r. (sygn. [...] uznał skarżącego za winnego zarzucanego mu wykroczenia z art. 92 a kw a wyrokiem z dnia 4 listopada 2022r. (sygn. [...]) Sąd Okręgowy (sygn. [...]) zmienił wyrok sądu I instancji w ten sposób, że uniewinnił skarżącego od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego we wniosku o ukaranie, tj. wykroczenia z art. 92 a kw.

SKO postanowieniem z dnia 6 marca 2023r. na podstawie wznowiło postępowanie w niniejszej sprawie, nie wskazując w rozstrzygnięciu konkretnej podstawy wznowienia. Podstawa z art. 145 § 1 pkt 1, 7 i 8 oraz art. 149 § 1 k.p.a. zawarta została w części wstępnej postanowienia.

Organ podał, że skarżący zachował termin do złożenia wniosku, o wyroku dowiedział się na rozprawie 4.11.2022r. a wniosek złożył 5.12.2022r. (4.12.2022r. to był niedziela, miesięczny termin upływał więc 5.12.2022r.). Wniosek o wznowienie na podstawie art. 145 a § 1 k.p.a. również został złożony z zachowaniem terminu. Wyrok TK był opublikowany 21.12.2022r. a uzupełniony wniosek złożony został 12.01.2023r. – w terminie.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał, że był związany wskazanymi przez stronę podstawami wznowienia, tj. z art. 145 § 1 pkt 1, 7, 8 i art. 145 a § 1 k.p.a. i tylko w tym zakresie rozpatrzył wniosek.

Odnosząc się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. organ podał, że strona nie przedłożyła żadnych dowodów, z których wynikałoby, że właściwy organ stwierdził sfałszowanie dokumentów stanowiących podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Takim dowodem z pewnością nie jest wyrok Sądu Okręgowego uniewinniający skarżącego od popełnienia wykroczenia z art. 92 a k.w. Wyrok ten nie stanowi bowiem o sfałszowaniu informacji policji z 17 marca 2021r. Ustalenie faktu, że dowody na których zostało oparte rozstrzygniecie zostały sfałszowane nie należy do właściwości organu rozpatrującego wniosek o wznowienie postępowania. W niniejszej sprawie nie ma żadnych przesłanek do uznania, że informacja w oczywisty sposób jest sfałszowana.

Odnosząc się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. organ podał, że w sprawie nie występowało zagadnienie wstępne (art. 100 § 2 k.p.a), W uchwale 7 sędziów NSA (I OPS 3/18) wyjaśniono, że podstawę zatrzymania prawa jazdy może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W uchwale tej NSA orzekł, że prawomocne rozstrzygniecie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej w przypadku omawianego przekroczenia prędkości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. NSA podkreślił, że w świetle treści analizowanych przepisów celem ustawodawcy nie było oczekiwanie na prawomocne zakończenie postępowania dowodowego powyższego naruszenia lecz niezwłoczne podjęcie czynności administracyjnych o charakterze prewencyjnym i zabezpieczającym. W niniejszej sprawie Kolegium wydało swoją decyzję z 25 maja 2021r. w oparciu o informację uzyskaną z Policji, która to informacja stanowiła, zgodnie z przepisami prawa źródło ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h. Mając na uwadze uchwałę w sprawie I OPS 3/18 NSA, Kolegium uznało, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją ostateczną, nie pojawiło się żadne zagadnienie wstępne, które skutkowałoby obowiązkiem zawieszenia postępowania i stosownie do obowiązujących przepisów prawa wystąpieniem do właściwego organu lub sądu o jego rozstrzygnięcie. Zdaniem Kolegium nie spełniła się przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a.

Kolegium uznało, że nie został również spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Między decyzją z 25 maja 2021r. a wyrokiem Sądu Okręgowego nie zachodzi związek przyczynowy wskazany w tym przepisie. Decyzja nie została wydana w oparciu o wyrok, który następnie został zmieniony.

Odnośnie przesłanki z art. 145 a k.p.a. organ wyjaśnił, że wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13.12.2022r. K 4/21 ma charakter interpretacyjny, zawiera wskazówki jak należy rozumieć badany przepis z uwzględnieniem wskazanych przez Trybunał zasad konstytucyjnych, jego skutkiem nie jest zatem wyeliminowanie przepisu z obrotu prawnego. Wyrok Trybunału nie ma charakteru prawotwórczego, nie ingeruje w tekst przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 541), nie eliminuje go z porządku prawnego, ani nie zmienia obowiązującego przepisu. Wyrok Trybunału nie wywołał bezpośredniej zmiany normatywnej w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 marca 2015r,, a zatem nie może również stanowić podstawy do uchylenia decyzji Kolegium z 25 maja 2021r. i odmiennego rozstrzygnięcia, gdyż podstawa normatywna tej decyzji nie uległa zmianie. Zdaniem Kolegium wyrok TK nie dokonał zmiany normatywnej art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 marca 2015r. a uczynić to może jedynie ustawodawca, którego w tej roli nie może zastąpić Kolegium. Organ zauważył, że rozstrzygnięcie TK dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prowadzonym przez starostę postępowaniem administracyjnym w przedmiocie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy za określone naruszenia. Została zakwestionowana sama procedura, pewien automatyzm. Zaś sama idea zatrzymania prawa jazdy przez Trybunał Konstytucyjny nie została zakwestionowana. Organ podał, że podstawą wydania decyzji z 25 maja 2021r. o zatrzymaniu prawa jazdy jest również art. 135 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który nie był przedmiotem rozważań Trybunału w kontekście zgodności z Konstytucją RP. Skoro zatem wskazana przez wnioskodawcę podstawa wznowienia postępowania, tj. wyrok TK z 13.12.2022r. nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, to uznać należy, że nie ziściła się podstawa wznowieniowa określona w art. 145 a k.p.a.

Uwzględniając powyższe na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odmówił uchylenia decyzji SKO z 25 maja 2021r.

W terminowo wniesione skardze skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o uchylenie decyzji SKO z dnia 25 maja 2021r. i poprzedzającej jej decyzji Starosty z dnia 8 kwietnia 2021r. w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy kat B na okres 3 miesięcy oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.

Zaskarżonej decyzji z 5 kwietnia 2023r. zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wyrok karny Sądu Okręgowego z dnia 4.11.2022r. w sprawie [...] uniewinniający skarżącego od zarzutu popełnienia przez niego czynu z art. 92 a kodeksu wykroczeń, tj. przekroczenia dozwolonej prędkości na obszarze zabudowanym o 62 km/h nie jest dowodem na to, że "informacja" policjanta, którą Starosta otrzymał 19.03.2021r. opisująca przekroczenie dozwolonej prędkości w obszarze zabudowanym przez niego o 62 km/h była dokumentem jako dowód, który okazał się fałszywy w znaczeniu tym, że podawał nieprawdę,

- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez przyjęcie, że w/w wyrok nie spowodował wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych, z których jedynym logicznym wnioskiem jest to, że "informacja" policjanta, którą Starosta otrzymał w dniu 19.03.2021r. opisująca przekroczenie dozwolonej prędkości w obszarze zabudowanym przez skarżącego o 62 km/h nie tylko nie mogła stwierdzić tej okoliczności (faktu) ale nawet żadnej której twierdzeniem byłoby to, że skarżący przekroczył w ogóle dozwoloną prędkość w jakimkolwiek nawet minimalnym stopniu.

2. naruszenie prawa materialnego art. 2, 45 ust. 1, 78 Konstytucji, przy których przestrzeganiu, na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji SKO powinien pominąć, przy rozstrzyganiu wniosku o wznowienie postępowania, regulacje art. 102 ustawy o kierujących pojazdami w zakresie w jakim przepis ten wymusza wydanie decyzji o charakterze " związanym" o zatrzymaniu prawa jazdy przez organ administracji publicznej na podstawie informacji od policjanta o tym, że kierujący pojazdem przekroczył dozwoloną w obszarze zabudowanym prędkość.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona aczkolwiek nie wszystkie wskazane w niej zarzuty okazały się zasadne.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 kwietnia 2023r. odmawiającej uchylenia ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 maja 2021r., Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia 8 kwietnia 2021r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat B na okres 3 miesięcy.

Organ kierując się podstawami wznowieniowymi wskazanymi przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z 5.12.2022r. uzupełnionego 12.01.2023r. oceniał ziszczenie się przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1, 7 i 8 k.p.a. oraz art. 145 a k.p.a.

Uznał zasadnie, że nie ziściły się przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 1, 7 i 8 k.p.a.

Zgodnie z w/w przepisem:

art. 145.

§ 1. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Słusznie organ uznał, że wyrok uniewinniający skarżącego od popełnienia wykroczenia z art. 92 a k.w., tj. przekroczenia dozwolonej prędkości na obszarze zabudowanym o 62 km/h. nie oznacza, że informacja policji o przekroczeniu prędkości, na podstawie której wydano decyzję zatrzymującą skarżącemu prawo jazdy, okazała się fałszywa. Skarżący w toku postępowania kwestionował prawidłowość pomiaru prędkości miernikiem "ISKRA", który jego zdaniem był urządzeniem wadliwym. Zarzucał więc wady urządzenia pomiarowego a nie fałszowanie informacji przez policjantów. W toku postępowania nie złożył żadnych dowodów wskazujących na fałszowanie informacji o przekroczeniu prędkości. Wyrok uniewinniający Sądu Okręgowego załączony został przez pełnomocnika skarżącego bez uzasadnienia, z samej sentencji nie można wywieść twierdzeń o np. stwierdzonym w innym postepowaniu fałszerstwie dowodu jakim była informacja o przekroczeniu prędkości stwierdzonej urządzeniem pomiarowym ISKRA. Zasadą jest to, że wznowienie postępowania ze względu na fałszerstwo dowodów jest możliwe dopiero po stwierdzeniu ich fałszerstwa orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Taka sytuacja w niniejszej sprawie miejsca nie miała. Odstąpienie od tej zasady dopuszczalne jest w wyjątkowych sytuacjach, gdy fałszerstwo jest oczywiste a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 k.p.a.), bądź gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa (art. 145 § 3 k.p.a.). Żadna z tych wyjątkowych sytuacji w sprawie nie wystąpiła.

Sformułowane w tym zakresie zarzuty skargi nie były zasadne. W art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. mowa jest o fałszywych a nie podważonych w toku postępowania dowodach. Czym innym jest bowiem nieprawdziwość będąca wynikiem sfałszowania danych a czym innym pozbawienie jakiegokolwiek waloru dowodowego przedstawionej informacji. Z tych względów zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych ustalenie faktu, że dowody, na których zostało oparte rozstrzygnięcie, zostały sfałszowane, nie należy do właściwości organu rozpatrującego wniosek o wznowienie postępowania. Okoliczność sfałszowania dowodów powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem właściwego sądu lub organu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 1123/99, z 27 października 2016 r., sygn. akt I OSK 1663/16, z 14 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 440/16, z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1539/18, czy z 9 października 2019 r., sygn. akt I OSK 511/18). Organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania nie może bowiem wstępować w kompetencje nieprzewidziane dla niego, ryzykując dodatkowo dokonanie odmiennej oceny od oceny przeprowadzonej przez powołane do tego sądy i organy.(wyrok NSA z 16 lutego 2022r., sygn. I OSK 664/19).

Słusznie organ uznał, że nie ziściła się przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. Ustalenie przez sąd, że skarżący popełnił wykroczenie z art. 92 a k.w. nie stanowiło zagadnienia wstępnego do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Prawidłowo również organ uznał, że nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy nie została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Błędnie jednak organ w swoich rozważaniach pominął przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a .

Artykuł 145 § 1 pkt 1 k.p.a. przewiduje, że wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Na tej podstawie wznawia się zatem postępowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki:, a mianowicie; po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych, bowiem zarówno nowe okoliczności, jak i nowe środki dowodowe muszą być tego rodzaju, aby powoływanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy Po drugie, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie, okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Oznacza to, że podstawą wznowienia postępowania administracyjnego mogą być tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy administracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania.

Pełnomocnik skarżącego w podaniu o wznowienie z 5.12.2022r. powoływał się na wyrok uniewinniający skarżącego od popełnienia wykroczenia. W piśmie uzupełniającym z 12.01.2023r. nieprawidłowo podał przepisy art. 145 § 1 pkt 1, 7 i 8 k.p.a. ale przy wszystkich formalnie podanych podstawach prawnych wskazywał na taką samą, jedną okoliczność, czyli wydanie wyroku uniewinniającego z 4.11.2022r., co stanowi nową okoliczność faktyczną a także wskazuje na istnienie nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję.

Nieprawidłowe zakwalifikowanie przez stronę danego zdarzenia prawnego pod określony przepis nie zwalnia organu od rozpoznania wniosku strony w sposób właściwy.

Oczywistym jest, że postępowanie wznowieniowe prowadzone jest na wniosek strony a organ jest związany podstawami wznowieniowymi zawartymi we wniosku inicjującym takie postępowanie i nie może odnosić się do innych podstaw nie wskazanych przez stronę. Podana przez stronę w podaniu o wznowienie podstawa tego wznowienia wiążąco wyznacza granice tego nadzwyczajnego postępowania (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2022r., I OSK 2396/20). Nie oznacza to jednak, że wiążące jest błędne wskazane jednostek redakcyjnych art. 145 § 1 k.p.a. Podstawa wznowieniowa wyznaczająca granice postępowania to podawane przez stronę okoliczności, które jej zdaniem uzasadniają wznowienie zakończonego ostateczną decyzją postępowania. W niniejszej sprawie skarżący konsekwentnie wskazywał na jedną okoliczność, która jego zdaniem uzasadniała wznowienie postępowania, a było nią wydanie prawomocnego wyroku uniewinniającego z 4.11.2022r. I choć okoliczność ta nie wskazywała na fałszerstwo dowodów, odmienne rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego czy uchylenie lub zmianę decyzji lub orzeczenia w oparciu o które wydana została decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 145 § 1 pkt 1, 7 i 8 k.p.a), to powinna być przez organ również rozpatrzona pod kątem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nawet jeśli tego przepisu pełnomocnik skarżącego w toku postępowania wznowieniowego wyraźnie nie podał. W cytowanej przez organ uchwale 7 sędziów NSA z 1 lipca 2019r. (I OPS 3/18) wskazano, że jeżeli po wydaniu ostatecznej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy zostanie ustalone, że pomiar prędkości został błędnie dokonany będzie to uprawniało stronę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem wyjdzie na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który wydał decyzję. Z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11 października 2016r. (K 24/15) wynika wprost, że "wykazanie błędnego pomiaru prędkości możliwe jest również w postępowaniu w sprawach o wykroczenie i wówczas jego skutkiem może być nawet uniewinnienie obwinionego od zarzucanego mu czynu, [...] w razie uprzedniego zakończenia postępowania administracyjnego ostateczną decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy, będzie uprawniało stronę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem ustalenie, że pomiar prędkości został błędnie dokonany jest nową okolicznością faktyczną istotną dla tej sprawy. W ramach tej nadzwyczajnej procedury wznowieniowej możliwe byłoby zatem uchylenie wspomnianej decyzji"

Wydanie prawomocnego wyroku uniewinniającego skarżącego od popełnienia wykroczenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości w dniu 17 marca 2021r. w miejscowości S. o godz. 15.40 w sytuacji gdy zatrzymania prawa jazdy dokonano na podstawie informacji policji o przekroczeniu prędkości w tym dniu i miejscu, wymaga rozpatrzenia jako przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Niedopuszczalna jest bowiem sytuacja, w której zastosowano sankcję administracyjną na podstawie informacji policji, która w postępowaniu przed sądem karnym skutkowała uniewinnieniem od popełnienia zarzucanego czynu.

Termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania z analizowanych przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1, 7 i 8 k.p.a jest tożsamy z terminem do złożenia takiego podania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Skoro okoliczność wydania wyroku uniewinniającego z 4.11.2022r. została zawarta w podaniu z 5.12.2022r. ( a 4.12.2022r. był dniem wolnym od pracy), miesięczny termin z art. 148 § 1 k.p.a. w zw. z art. 57 § 4 k.p.a. został zachowany. Odnoszenie się do twierdzeń skargi o nieobecności pełnomocnika strony na ogłoszeniu wyroku w dniu rozprawy, na której był obecny, są zbędne.

Organ w zaskarżonej decyzji analizował przesłankę wznowieniową wskazaną w art. 145 a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem: można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Zgodnie ze wskazanym w skardze o wznowienie postępowania wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r. o sygnaturze K 4/21, "Art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 u.k.p., stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".

Trybunał wyraźnie zawęził swoją wypowiedź wyłącznie do sytuacji faktycznych nieprzyjęcia mandatu przez kierowcę (punkt 4.3.2. uzasadnienia wyroku). Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Skarżący nie przyjął mandatu i został skierowany wniosek o ukaranie w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, które zakończyło się wyrokiem uniewinniającym z dnia 4.11. 2023 r. (prawomocnym), wskazanym przez stronę w skardze o wznowienie postępowania. Trybunał zakwestionował możliwość wydania przez starostę decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy wyłącznie na podstawie informacji przekazanej przez Policję bez zapewnienia kierującemu prawa do przedstawienia swoich racji w toku postępowania administracyjnego, bądź gdy prawo do przedstawienia dowodów zostało co prawda zagwarantowane ale wyłącznie formalnie. Trybunał zwrócił uwagę, że jeśli w ramach tego postępowania strona kwestionuje fakt popełnienia naruszenia prawa, wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu zdarzenia powinny być rozstrzygnięte zanim nałożona zostanie sankcja.

Zdaniem sądu, właśnie z taką sytuacją zagwarantowania skarżącemu prawa do kwestionowania informacji Policji o przekroczeniu prędkości w obszarze zabudowanym o ponad 50 km/h (pomiar wskazał 112 km/h) mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Z akt sprawy zakończonej decyzją Kolegium z 25 maja 2021 r. o zatrzymaniu prawa jazdy wynika, że skarżący konsekwentnie, od wniesienia odwołania kwestionował fakt przekroczenia prędkości o wskazaną w informacji Policji wielkość . Podał, że nie przyjął mandatu i oczekuje na orzeczenie sądu.

Organy mimo podejmowanych przez skarżącego prób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przeciwko treści tej informacji, zastosowały sposób rozumienia art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej dominujący wówczas w orzecznictwie sądów administracyjnych, wynikający też z uchwały siedmiu sędziów NSA z 1 lipca 2019 r. w sprawie I OPS 3/18. Tymczasem według wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 4/21, taki sposób argumentowania był nieprawidłowy. Z uwagi na to, że powyższe standardy zasady sprawiedliwości proceduralnej nie zostały dochowane w postępowaniu administracyjnym w trybie zwykłym, w którym wydano decyzję o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, zdaniem sądu ziściła się podstawa wznowienia z art. 145a § 1 k.p.a. w związku z wydanym przez Trybunał Konstytucyjnym wyrokiem z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21.

Odnosząc się do stanowiska organu o interpretacyjnym charakterze w/w wyroku należy zauważyć, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważa pogląd, zgodnie z którym zakresowe i interpretacyjne wyroki Trybunału Konstytucyjnego stanowią podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, a nie jedynie wskazówkę interpretacyjną. Podkreśla się, że w przypadku wieloznaczności normy prawnej, badanej w aspekcie jej zgodności z Konstytucją, Trybunał Konstytucyjny może w sentencji wydanego orzeczenia nadać jej określone znaczenie i ocenić konstytucyjność w ten sposób wyprowadzonej normy prawnej, a uznając przepis za niezgodny z Konstytucją pod warunkiem rozumienia go w określony sposób, Trybunał w istocie deroguje część treści normatywnej interpretowanego przepisu, co umożliwia wznowienie postępowania, jeżeli kończące je orzeczenie podjęto z zastosowaniem przepisu rozumianego w sposób niekonstytucyjny (por.m.in. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 973/18, a także Postępowanie przed sądami administracyjnymi. Komentarz, R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Warszawa 2015, s. 1104-1106 wraz z przytoczonym tam orzecznictwem i literaturą).

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że wobec stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Ponownie prowadząc postępowanie organy zastosują się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w treści niniejszego uzasadnienia, a w szczególności rozważą przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i wydadzą stosowną decyzję. W sytuacji zaistnienia tej podstawy wznowieniowej skutkującej uchyleniem decyzji i rozstrzygnięciem sprawy organ nie będzie zobowiązany do analizowania ziszczenia się podstawy wznowieniowej z art. 145 a § 1 k.p.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając w punkcie 2 wyroku od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535), wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.) oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa