Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 60/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2024-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono, ze ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo
Powołane przepisy: article: art. 9; art. 11; art. 11a ust. 1 pkt 2; art. 11a ust. 5; art. 12
journal: Dz.U. 2019 poz 1167
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności.
article: art. 85 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 1079
law: Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Referent Elwira Szymaniuk-Szkodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Lokalnej Grupy Działania "Z. " z siedzibą w R. P. na uchwałę Komisji do spraw wyboru strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w zakresie Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 działającej w imieniu Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 12 grudnia 2023 r. nr 11/2023 w przedmiocie odmowy wyboru lokalnej strategii rozwoju Stowarzyszenia Lokalnej Grupy Działania "Z. " z siedzibą w R. P. I. stwierdza, że ocena wniosku została przeprowadzona w sposób naruszający prawo; II. zasądza od Zarządu Województwa Lubelskiego na rzecz Lokalnej Grupy Działania "Z. " z siedzibą w R. P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr 11/2023 z dnia 12 grudnia 2023 r. Komisja do spraw wyboru strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w zakresie Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 nie wybrała Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego Przez Społeczność (LSR) złożonej przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "Z. " w R. P. (LGD), w ramach konkursu na wybór strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny i prawny przedstawiał się następująco:

Uchwałą nr CDXXXIV/7659/2023 z dnia 28 lutego 2023 r. Zarząd Województwa Lubelskiego ogłosił konkurs na wybór Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność. W dniu 7 czerwca 2023 r. wniosek o dokonanie wyboru opracowanej przez nią LSR złożyła skarżąca Lokalna Grupa Działania "Z. " z siedzibą w R. P.. Oceny wniosków i wyboru dokonała działająca przy Zarządzie Województwa Lubelskiego – Komisja do Spraw Wyboru Strategii Rozwoju Lokalnego kierowanego przez społeczność w zakresie Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.

Pismem z dnia 28 lipca 2023 r. organ wezwał skarżącą do uzupełnienia braków wniosku. W odpowiedzi na wezwanie do pisma z dnia 2 sierpnia 2023 r. skarżąca dołączyła poprawiony wniosek oraz statut z prawidłową numeracją w § 15. W dniu 7 sierpnia 2023 r. skarżąca wycofała dokumentację złożoną w dniu 2 sierpnia 2023 r. i ponownie złożyła uzupełnienia do wniosku. Jednocześnie wyjaśniła, że numeracja statutu jest właściwa, natomiast błędnie został sformatowany tekst, dlatego poprawiono formatowanie i ponownie dołączono kompletną wersję załącznika.

Uchwałą nr 6 z dnia 19 października 2023 r. Komisja do spraw strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w zakresie Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 w sprawie oceny lokalnej strategii rozwoju przyznała skarżącej łącznie 81,67 pkt, w tym w ramach kryterium oceny 1.3 Wartość dodana podejścia LEADER w realizacji LSR – przyznano 2 punkty, a w zakresie kryterium 1.11 Wsparcie pozarolniczych funkcji gospodarstw rolnych przyznano – 1 punkt.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozstrzygnięciem z dnia 7 grudnia 2023 r. uwzględnił odwołanie skarżącej od wyniku oceny LSR w części, tj. w zakresie kryteriów 1.3 i 1.11. W przypadku kryterium 1.3 przyznano ostatecznie 6 punktów, a w zakresie kryterium 1.11 przyznano 2 punkty. W ramach pozostałych kryteriów objętych odwołaniem tj. 2.1 i 3 – nie uwzględniono odwołania.

Uchwałą nr 11/2023 z dnia 12 grudnia 2023 r. Komisja do spraw wyboru strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w zakresie Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 nie wybrała do realizacji Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność złożoną przez Lokalną Grupę Działania "Z. " w R. P., w ramach konkursu na wybór strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność ogłoszonego przez Zarząd Województwa.

W uzasadnieniu tej uchwały Komisja wskazała, że suma uzyskanych punktów za LSR to 86,67 pkt. W zakresie kryterium 1.3 Komisja wskazała, że uzasadnienia przedstawione w LSR są precyzyjne i szczegółowe. Część uzasadnień zawarta jest w rozdziałach II-IV, gdzie zawarta jest analiza potrzeb społeczności lokalnej i możliwości ich zaspokojenia. Punkt 3.1 przedstawia dane z przeprowadzonych konsultacji, które zostały wykorzystane do zbudowania LSR. Także w rozdziale IV szczegółowo odniesiono się do analizy potrzeb społeczności lokalnej oraz do możliwego potencjału lokalnej grupy działania (LGD). W ten sposób szczegółowo i precyzyjnie zaprezentowano uzasadnienie doboru zakresów wsparcia, które z kolei determinują (uzasadniają) wybór źródeł finansowania. Projekty będą współfinansowane ze środków własnych beneficjentów, przez partnerów, jednostki samorządowe. Dodatkowo wsparcie pochodzić ma także z Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Inicjatyw Obywatelskich. Uzasadnieniem dla dodatkowego wsparcia jest szeroki zakres LSR w odniesieniu do środków możliwych do uzyskania w ramach tego konkursu, co także znalazło odzwierciedlenie w LSR. Uzasadnieniem doboru dostępnych metod wdrażania operacji jest zapewnienie ich synergii i komplementarności, co w szczegółowy sposób zostało omówione w rozdz. V LSR. Budowanie zasobów wiedzy i doświadczenia oraz promocje swoich działań i osiągniętych efektów. LGD określiła jako sposób na wzmocnienie planowanych do osiągnięcia efektów. W LSR zawarte zostało podtrzymanie zaangażowania społecznego i zapewnienie wiedzy i doświadczenia w realizacji kolejnych projektów realizowanych przez LGD. W związku z powyższym w ramach kryterium 1.3 przyznano 6 punktów. Odnośnie do kryterium 1.11 Wsparcie pozarolniczych funkcji gospodarstw rolnych, Komisja stwierdziła, że odwołanie uwzględnia się. Zgodnie z tym kryterium, aby otrzymać maksymalną liczbę punktów (2 punkty) w LSR należało przewidzieć wsparcie dla rolników prowadzących działalność rolniczą w małych gospodarstwach w zakresie: agroturystyki, zagród edukacyjnych, gospodarstw opiekuńczych lub wsparcie rolników w zakresie krótkich łańcuchów żywnościowych. Zapis ten wskazuje, że za każdą z wymienionych zakresów wsparcia można było uzyskać po 1 pkt, ale nie więcej niż 2 punkty, tzn. aby otrzymać 2 punkty w LSR należy przewidzieć wsparcie co najmniej 2 spośród 4 wskazanych w tym kryterium zakresów wsparcia. W ramach ocenianej LSR przewidziano wsparcie rolników w zakresie tworzenia gospodarstw agroturystycznych oraz zagród edukacyjnych (2 zakresy wsparcia). W związku z powyższym w ramach kryterium 1.11 przyznano ostatecznie 2 punkty.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na wskazaną uchwałę wniosła skarżąca Lokalna Grupa Działania "Z. " w R. P. działająca przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika procesowego.

Zaskarżyła uchwałę w całości i zarzuciła jej rażącą niezgodność z prawem, tj. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) § 1 pkt 7 Regulaminu Konkursu – poprzez błędne uznanie przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, że kobiety stanowią grupę interesu w rozumieniu ww. przepisu, podczas gdy zgodnie z definicją zawartą w tym przepisie oraz zgodnie z interpretacją Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (wyrażoną w piśmie z dnia 7 grudnia 2023 r. – w załączeniu), kobiety ani mężczyźni nie stanowią grupy interesu;

2) art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2023 r. poz. 1554, dalej jako: ustawa RLKS) – poprzez wadliwe (sprzeczne z ww. przepisami) zredagowanie postanowień regulaminu pracy Komisji, tj. organu, który wydał zaskarżoną uchwałę;

3) art. 3 ust. 3 ustawy RLKS w zw. z art. 85 ust. 3 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079) oraz § 9 Regulaminu pracy Komisji do spraw wyboru strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w zakresie Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – poprzez dopuszczenie członka Komisji (będącego ekspertem, o którym mowa m.in. w art. 3 ustawy RLKS), w osobie Pana J. E., do udziału w ocenie LSR skarżącej, pomimo zachodzących okoliczności, które budziły wątpliwości co do jego bezstronności;

4) art. 10 ust. 5d i 6 ustawy RLKS – poprzez wadliwe (sprzeczne z ww. przepisami) zredagowanie postanowień regulaminu pracy Komisji, tj. organu, który wydał zaskarżoną uchwałę;

5) art. 11 ustawy RLKS – poprzez wadliwe (sprzeczne z ww. przepisami) zredagowanie postanowień regulaminu pracy Komisji, tj. organu, który wydał zaskarżoną uchwałę – w zakresie procedury oceny i wyboru LSR oraz poprzez przydzielenie uprawnień w tym zakresie również Zarządowi Województwa – wbrew przepisowi art. 11, a także art. 10 ust. 6 ustawy RLKS.

W świetle podniesionych zarzutów skarżąca na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości oraz obciążenie organu kosztami postępowania w sprawie, wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując na bezzasadność podniesionych w skardze zarzutów.

W piśmie procesowym z dnia 16 kwietnia 2024 r. pełnomocnik skarżącej, podtrzymując zarzuty, wnioski i argumentację zawartą w skardze, podniósł dodatkowo zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.:

1) art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2023 r. poz. 1554, dalej jako: ustawa RLKS) w zw. § 11 ust. 6 Regulaminu Konkursu Na Wybór Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego Przez Społeczność (dalej jako: Regulamin Konkursu) w zw. z § 11 ust. 7 i 8 Regulaminu pracy Komisji do spraw wyboru strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w zakresie Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (dalej jako: Regulamin pracy Komisji) – poprzez dokonanie błędnej oceny punktowej wniosku o wybór LSR złożonego przez skarżącą, tj. ustalenie wyniku punktowego oceny poniżej średniej ocen, a ponadto w sposób rażąco niższy od konkurencyjnej LSR (wyłącznie w zakresie oceny dokonanej przez eksperta, którego udział w ocenie LSR skarżącej był wątpliwy – o czym mowa była w skardze z 28 grudnia 2023 r.);

2) § 8 ust. 11 pkt 2 i 4 Regulaminu pracy Komisji – poprzez wadliwe sporządzenie protokołu z II posiedzenia Komisji do spraw wyboru strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w zakresie Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 z dnia 19 października 2023 r., na którym to posiedzeniu rozpatrywany był konflikt obszarowy pomiędzy skarżącą a Lokalną Grupą Działania "M. ", tj. sporządzenie ww. protokołu w sposób zbyt ogólny – bez wyszczególnienia terminów i formy podjętych decyzji, a przede wszystkim poprzez brak zawarcia w protokole informacji o trybie i sposobie rozstrzygnięcia rozbieżności punktowych w ocenie wniosku o wybór LSR skarżącej, tj. brak informacji o przeprowadzonych głosowaniach, dyskusjach oraz brak jakiegokolwiek uzasadnienia rozstrzygnięcia ww. rozbieżności, a także brak załączenia do ww. protokołu wymaganych dokumentów (zgodnie z § 8 ust. 11 pkt 4 Regulaminu pracy Komisji) w postaci kart ocen, uchwał Komisji oraz informacji o przebiegu dyskusji, podczas gdy z pisma organu z dnia 15 marca 2024 r. wynika, że została rzekomo przeprowadzona w tym zakresie (tj. w zakresie rozstrzygnięcia ww. rozbieżności) dyskusja przez członków Komisji oraz zostało przeprowadzone tajne głosowanie – o których brak jest mowy w ww. protokole.

Ponadto, w razie nie uznania (albo niemożności uznania) wniosków zawartych w skardze z dnia 28 grudnia 2023 r. – na podstawie art. 11a ust. 5 RLKS pełnomocnik procesowy skarżącej wniósł o stwierdzenie przez Sąd, że ocenia wniosku LSR została przeprowadzona z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu tego stanowiska skarżąca podniosła, że wynik oceny jej wniosku wyniósł 81,67 pkt. Natomiast poszczególni członkowie Komisji przyznali następujące punkty: członek pracownik DRiROW: 88,67 pkt, ekspert I: 90,67 pkt, zaś ekspert II (J. E.): 83,67 pkt. Powołując się na § 11 ust. 7 Regulaminu pracy Komisji podkreślono, że ostateczny otrzymany przez stronę wynik wyniósł 81,67 pkt i był niższy nie tylko od średniej wyników, ale także od najniższej cząstkowej oceny otrzymanej przez skarżącą. W ocenie skarżącej brak było uzasadnienia i podstawy prawnej w treści Regulaminu pracy Komisji, które usprawiedliwiałyby dokonanie ostatecznej oceny poniżej najniższej oceny cząstkowej. Najniższej oceny (niżej o 5 pkt od drugiej najniższej oceny) dokonał ekspert Pan J. E., co do którego zachodziły wątpliwości, o których mowa w skardze z dnia 28 grudnia 2023 r. Ponadto skarżąca przedstawiła poglądowo ocenę punktową wniosku konkurencyjnej LGD M. , której przyznano 89,67 pkt, a poszczególni członkowi komisji przyznali następujące oceny: 84,67 pkt członek – pracownik DRiROW, 89,67 pkt – ekspert I, 89,67 pkt – członek II (J. E.). Natomiast wynik oceny LGD M. był tożsamy z najwyższą oceną cząstkową (powyżej średniej ocen cząstkowych), podczas gdy dla skarżącej ocena ta była poniżej średniej, a nawet poniżej najniższej oceny cząstkowej. Pan J. E. dokonał oceny wniosku LGD "M. " aż o 6 pkt wyżej niż wniosku skarżącej. Zdaniem skarżącej powyższe dane wskazują, że skarżąca i konkurencyjna LGD "M. " nie zostały ocenione na tych samych zasadach. Wynik oceny LGD "M. " mieścił się w granicach wyznaczonych przez oceny cząstkowe, ale odpowiadał maksymalnej ocenie cząstkowej.

Skarżąca zwróciła również uwagę na fakt, że powyższe rozbieżności w ocenie zostały rozpatrzone w sposób, który uniemożliwia jakąkolwiek ocenę oraz analizę przyczyn i podstaw takiego rozstrzygnięcia. W protokole II posiedzenia Komisji do spraw wyboru strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w zakresie Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 z dnia 19 października 2023 r., nie zostały w żaden sposób wskazane forma i podstawa rozstrzygnięcia rozbieżności w ocenie wniosku skarżącej o wybór LSR, ani też podstawy rozstrzygnięcia konfliktu obszarowego pomiędzy skarżącą a LGD "M. ". Protokół nie zawierał opisu przebiegu dyskusji nad tymi rozbieżnościami dotyczącymi oceny wniosku skarżącej o wybór LSR, a także nie zawierał wymaganych przez Regulamin pracy Komisji dokumentów, w szczególności kart ocen. Odnosząc się do pisma organu z dnia 15 marca 2024 r., w którym organ wyjaśnił, że w zakresie oceny rozbieżności Komisja przeprowadziła rzekomo dyskusję oraz głosowanie tajne, skarżąca zauważyła, iż brak o tym jakiejkolwiek wzmianki w protokole oraz dokumentów w tym zakresie.

Skarżąca poinformowała również, że obecnie w Prokuraturze Rejonowej Lublin-Południe w L. toczy się śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień w związku z tym konkursem. W uzupełnieniu zarzutu podniesionego w pkt 3 skargi, to jest dopuszczenia członka komisji będącego ekspertem, o którym mowa w art. 3 ustawy RLKS w osobie J. E. do udziału w ocenie LSR skarżącej, pomimo zachodzących okoliczności, które budziły wątpliwości co do jego bezstronności strona wskazała, że wybór eksperta w osobie J. E. niezależnie od naruszenia art. 3 ust. 3 ustawy RLKS w zw. z art. 85 ust. 3 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079), stanowił również naruszenie art. 24 § 3 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy RLKS, z uwagi na niewyłączenie pracownika organu w sytuacji, gdy zachodziły inne niż wymienione w art. 24 k.p.a. okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co od bezstronności pracownika. Wymieniony ekspert powiązany jest bowiem z osobami związanymi z ocenianymi przez niego LGD, a powiązania te mogą budzić wątpliwości co do bezstronności eksperta. Wskazano w szczególności, że:

. prezes a następnie wiceprezes LGD "M. " - M. Z. jest bezpośrednim następcą J. E. na fotelu wicestarosty r. ; w 2018 r. startował z J. E. do Rady Powiatu z tej samej listy, a w latach 2018-2023 byli razem w klubie radnych partii "P. " (okoliczności notoryjne);

. członek Rady LGD "M. " - J. B. w 2018 r. startował z J. E. do Rady Powiatu z tej samej listy, zasiadał razem z nim jako Wicestarostą w Zarządzie Powiatu - jako Członek Zarządu Powiatu (od 2018 r.); w latach 2018-2023 byli razem w klubie radnych partii "P. " (okoliczności notoryjne);

. członek Komisji Rewizyjnej LGD "M. " - G. K., w 2018 r. startował z J. E. do Rady Powiatu z tej samej listy, zasiadał razem z nim jako Wicestarostą w Zarządzie Powiatu - jako Członek Zarządu Powiatu (od 2018 r.); w latach 2018-2023 kolegą z Zarządu Powiatu był kolegą z klubu radnych P. , bronił też J. E. przed wygaszeniem mandatu (okoliczności notoryjne);

. członek Rady LGD "M. " R. M. jest kolegą z P. , w 2018 r. startował z J. E. do Rady Powiatu z tej samej listy i w tym samym okręgu, w latach 2018-2023 byli razem w klubie radnych partii "P. " (okoliczności notoryjne);

. członek LGD "M. " Pan J. R. jest burmistrzem R. P. i liderem powiatowych struktur partii "P. ", a zarazem (jak wskazano powyżej) - członkiem LGD "M. "; oznacza to, że J. R. jest bezpośrednim zwierzchnikiem J. E. jako prezesa Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w R. P. oraz był jego zwierzchnikiem partyjnym (okoliczności notoryjne).

Ponadto skarżąca podniosła, że mąż założycielki LGD "Z. " doprowadził do złożenia mandatu radnego J. E. (jeszcze przed uprawomocnieniem się wygaszającego mandat ostatecznego orzeczenia Wojewody L. w związku z naruszeniem przez J. E. przepisów antykorupcyjnych).

W piśmie z dnia 22 kwietnia 2024 r. pełnomocnik organu odniósł się do nowych zarzutów strony skarżącej, zawartych w piśmie z dnia 16 kwietnia 2024 r. Wyjaśnił, że odwołanie skarżącej od oceny LSR pod względem spełniania kryteriów wyboru zostało w części uwzględnione przez Instytucję Zarządzającą (Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi). Rozstrzygnięcie IZ zostało uwzględnione podczas podejmowania uchwały Nr 2/2023 Komisji z dnia 12 grudnia 2023 r. w sprawie aktualizacji oceny lokalnej strategii rozwoju Lokalnej Grupy Działania "Z. ". Skarżąca w odwołaniu zakwestionował cztery kryteria: 1.3, 1.11, 2.1 i 3 i jedynie w tych kryteriach nie uzyskała w ramach oceny poszczególnych kryteriów maksymalnej możliwej do otrzymania liczby punktów, w pozostałych kryteriach w ramach oceny skarżąca uzyskała maksymalną możliwą do otrzymania liczbę punktów. Skarżąca nie odwołała się od pozostałych kryteriów w których nie otrzymała maksymalnej liczby punktów, a którymi są kryteria: 5.2, za które otrzymała 3,45 pkt na 5 pkt możliwych; 5.3 gdzie otrzymała 3,87 pkt na 5 pkt możliwych; 5.4 gdzie otrzymała 4,74 pkt na 5 pkt możliwych; 5.5 gdzie otrzymała 4,55 pkt na 5 pkt możliwych; 5.6 gdzie otrzymała 4,74 pkt na 5 pkt możliwych; 5.7 gdzie otrzymała 3,32 pkt na 5 pkt możliwych; 5.8 gdzie otrzymała 2 pkt na 4 możliwe do uzyskania. W pozostałych kryteriach (w karcie oceny) w ramach oceny skarżąca uzyskała maksymalną możliwą do otrzymania liczbę punktów. Organ podniósł również, że ostateczna ocena punktowa to wynik głosowania na posiedzeniu wszystkich obecnych członków komisji w ramach poszczególnych kryteriów, a wynik nie stanowi średniej punktowej. Różnica punktowa w sprawie pomiędzy konkurencyjnymi LSR wyniosła ostatecznie, po aktualizacji – 3 punkty, gdyż skarżąca otrzymała 86,67 pkt, a konkurencyjna LGD "M. " 89,67 pkt, a zatem trudno uznać, że ocena LSR skarżącej została dokonana w sposób rażąco niższy od oceny konkurencyjnej LSR. Odnosząc się do zarzutu wadliwości protokołu z II posiedzenia Komisji, na którym rozpatrywany był konflikt obszarowy pomiędzy skarżącą a LGD "M. ", organ wyjaśnił, że protokół został sporządzony z uwzględnieniem postanowień § 8 i 11 Regulaminu pracy Komisji.

Organ wskazał, że z treści protokołu II posiedzenia Komisji do spraw wyboru strategii rozwoju lokalnego z dnia 19 października 2023 r. wynika, że rozpatrywany był konflikt pomiędzy LGD:

1) Stowarzyszeniem "N. i T." a Stowarzyszeniem Lokalna Grupa Działania "R. ",

2) Lokalna Grupa Działania "Z. " a Lokalną Grupą Działania "R. ",

3) Lokalną Grupą Działania "M. " a Lokalną Grupą Działania "Z. ",

4) Stowarzyszeniem Lokalna Grupa Działania "S. " a Lokalną Grupą Działania "Z. B.",

5) Stowarzyszeniem Lokalna Grupa Działania I. a Stowarzyszeniem Lokalna Grupa Działania "D. ".

Organ podniósł także, że nie zostały wybrane LSR dwóch z pięciu nowych LGD, nie wybrano LSR Stowarzyszenia "N. " oraz LGD "I. ", w sytuacji gdy LSR funkcjonującej już LGD (tzw. "starej") uzyskało wyższą sumę punktów to zostało wybrane do realizacji LSR.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 24 § 3 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy RLKS, poprzez dobór eksperta do oceny LSR w osobie J. E. pomimo występowania okoliczności, które co najmniej budziły wątpliwości co do jego bezstronności, organ powołując się na art. 85 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 wyjaśnił, że do eksperta stosuje się odpowiednio przepisy art. 24 § 1 i 2 k.p.a. Natomiast wskazany przez skarżącą art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, odnosi się do stosowania przepisów k.p.a. w zakresie wyłączenia pracowników organu, a ekspert nie był pracownikiem organu. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego braku dostępu do dokumentów konkurencyjnej LGD "M. ", organ powołując się na art. 12 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności wskazał, że reguluje on ograniczony zakres zastosowania k.p.a. do postępowania w sprawie wyboru LSR, a zgodnie z k.p.a. strona ma dostęp jedynie do swoich akt sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga oraz zarzuty podniesione w toku postępowania zasługiwały na uwzględnienie, bowiem oparte zostały na usprawiedliwionych podstawach wskazujących na to, że ocena wniosku LSR złożonego przez skarżącą została przeprowadzona z naruszeniem prawa.

Stosownie do przepisu art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2023 r. poz. 1554, ze zm. – dalej jako: "ustawa o rozwoju lokalnym" lub "ustawa"), LGD przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę, o której mowa w art. 11 ust. 1, a zatem na będącą przedmiotem skargi uchwałę komisji w przedmiocie wyboru LSR – na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 i 803). Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 ustawy wybór LSR jest dokonywany w drodze uchwały komisji.

Wymaga na wstępie wyjaśnienia, że z projektu ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności wynika, że zasadniczym celem projektowanej regulacji było stworzenie podstaw prawnych realizacji rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (RLKS), o którym mowa w części drugiej w tytule II w rozdziale II (art. 32-35) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L nr 347 z 20.12.2013, str. 320), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1303/2013". To z kolei umożliwiło wdrożenie m.in. działania LEADER, o którym mowa w art. 42-44 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE nr L 347 z 20.12.2013, str. 487), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (PROW 2014-2020). Powyższe wynikało zaś z celu nadrzędnego, jakim było wprowadzenie do krajowego porządku prawnego regulacji dotyczących wsparcia w ramach instrumentu RKLS, w tym wykonanie dyspozycji skierowanych do państw członkowskich Unii Europejskiej (UE), a wyrażonych w art. 32-35 rozporządzenia nr 1303/2013. Mając na uwadze, że przepisy rozporządzenia nr 1303/2013 posługują się pojęciem "strategia rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", a za sprawą realizacji podejścia LEADER w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013) w Polsce, dla określenia strategicznego dokumentu mającego zastosowanie w oddolnym podejściu utrwaliło się użycie nazwy "lokalna strategia rozwoju" (w skrócie LSR), w projektowanej ustawie (w art. 1 pkt 2 lit. b) wprowadzono skrót "LSR" (zamiast "SRLKS"), konsekwentnie stosowany w jej przepisach.

Należy zwrócić również uwagę, że zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Z kolei w świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości - między innymi - przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Według zaś art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zauważyć na wstępie należy, że Komisja dokonująca wyboru strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (LSR) powoływana jest przez zarząd województwa (art. 3 ust. 1 ustawy o rozwoju lokalnym). Natomiast wyboru LSR dokonuje się na wniosek Lokalnej Grupy Działania (LGD) w ramach konkursu ogłoszonego przez zarząd województwa (art. 6 ustawy). Wybór LSR jest dokonywany w drodze uchwały komisji. O wyniku wyboru LSR Komisja informuje LGD przesyłając uchwałę o wyborze LSR zawierającą informację o liczbie punktów otrzymanych w ramach oceny poszczególnych kryteriów wyboru LSR, uzasadnienie tej oceny i pouczenie o możliwości wniesienia skargi (art. 11 ust. 1, ust. 3 i ust. 6 ustawy).

Według art. 9 ust. 1 ustawy o rozwoju lokalnym, zarząd województwa przeprowadza wybór LSR na podstawie regulaminu konkursu. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy, regulamin konkursu w szczególności określa:

1) tryb składania wniosków o wybór LSR i sposób uzupełniania w tych wnioskach braków, usuwania w nich uchybień, udzielania wyjaśnień lub przedkładania dokumentów niezbędnych do oceny warunków dostępu oraz poprawiania oczywistych omyłek;

1a) warunki dostępu;

2) kryteria wyboru LSR wraz z podaniem sposobu ich oceny;

3) uchylony;

4) sposób ustalania wysokości dostępnych środków przeznaczonych na realizację LSR;

5) sposób podania do publicznej wiadomości wysokości środków dostępnych w ramach konkursu przeznaczonych na realizację LSR;

6) sposób podania do publicznej wiadomości wyników konkursu;

7) formę i sposób udzielania LGD wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu;

8) wytyczne w zakresie sposobu podejmowania rozstrzygnięcia o wyborze LSR w sytuacji, o której mowa w art. 5 ust. 7;

9) wytyczne w zakresie sposobu rozszerzania obszaru LSR w sytuacji, o której mowa w art. 14 ust. 7 pkt 1.

Wymaga też zwrócenia uwagi, że kognicja sądu administracyjnego w zakresie kontroli legalności uchwały Komisji w przedmiocie wyboru wniosku LSR ukształtowana została w określonych przypadkach w sposób szczególny. Zgodnie bowiem z art. 11a ust. 5 ustawy o rozwoju lokalnym, w przypadku, o którym mowa w art. 5 ust. 7, lub jeżeli zostaną wyczerpane środki przeznaczone na wybór LSR, lub jeżeli nie jest spełniony warunek określony w art. 5 ust. 3 pkt 1a, sąd, uwzględniając skargę, stwierdza tylko, że ocena wniosku LSR została przeprowadzona z naruszeniem prawa i nie uchyla rozstrzygnięcia komisji, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, albo uchwały, o której mowa w art. 11 ust. 1.

Regulamin konkursu może określić minimalną liczbę punktów dla danego kryterium wyboru, której uzyskanie jest niezbędne do wyboru LSR. Zarząd Województwa podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na stronie internetowej województwa, regulamin konkursu. Do czasu rozstrzygnięcia konkursu niedopuszczalna jest zmiana regulaminu konkursu skutkująca nierównym traktowaniem LGD (art. 9 ust. 3 i 4 ustawy).

Według art. 12 ust. 1 ustawy o rozwoju lokalnym, do postępowania w sprawie oceny spełniania warunków wyboru i w sprawie wyboru LSR nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących:

1) właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń, udostępniania akt, skarg i wniosków,

2) wezwań - w przypadku postępowania w sprawie oceny spełniania warunków wyboru - o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

Przepis art. 12 ust. 2 ustawy stanowi zaś, że w postępowaniu w sprawie wyboru LSR, w tym w zakresie oceny spełniania warunków dostępu i oceny LSR, zarząd województwa oraz komisja, przed którymi toczy się postępowanie:

1) stoją na straży praworządności;

2) są obowiązane w sposób wyczerpujący rozpatrzyć wniosek o wybór LSR i załączone do niego dokumenty oraz dowody przedstawione przez LGD w toku postępowania w sprawie oceny spełniania warunków dostępu i oceny LSR;

3) zapewniają równe traktowanie wszystkich LGD.

W postępowaniu w sprawie wyboru LSR, w tym w zakresie oceny spełniania warunków dostępu i oceny LSR, w postępowaniu w sprawie sprzeciwu oraz w postępowaniu w sprawie odwołania zarząd województwa lub IZ, przed którymi toczą się te postępowania, udziela LGD, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem tych postępowań (art. 12 ust. 3 ustawy). LGD uczestnicząca w postępowaniu w sprawie oceny spełniania warunków dostępu i oceny LSR, w postępowaniu w sprawie sprzeciwu oraz w postępowaniu w sprawie odwołania, jest obowiązana przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 12 ust. 4 ustawy).

W § 11 Regulaminu Konkursu określono natomiast zasady oceny LSR. Zgodnie z tym postanowieniem Regulaminu:

1. Komisja, o ile spełnione są warunki dostępu, ocenia LSR pod względem spełniania kryteriów opisanych w załączniku nr 5 do regulaminu.

2. Ocenę LSR przeprowadza niezależnie co najmniej dwóch członków komisji, w tym jeden ekspert, przy użyciu załącznika nr 7 do regulaminu, z zastrzeżeniem ust. 3.

3. W sytuacji zaistnienia konfliktu obszarowego, ocena skonfliktowanych LSR obejmujących obszar co najmniej jednej gminy dokonywana jest przez co najmniej jednego i tego samego eksperta.

4. Członkowie komisji są obowiązani podać liczbę punktów wraz z uzasadnieniem jej przyznania dla poszczególnych kryteriów, przy zastosowaniu załącznika nr 7 do regulaminu.

5. Ocena LSR polega na ustaleniu liczby punktów w ramach poszczególnych kryteriów, zgodnie z ich opisem zawartym w załączniku nr 5 do regulaminu.

6. W przypadku rozbieżności w ocenach LSR pomiędzy członkami komisji o ostatecznej ocenie spełnienia danego kryterium decyduje się w sposób określony w regulaminie pracy komisji.

7. Członkowie komisji są zobowiązani do złożenia stosownego oświadczenia o bezstronności i poufności.

8. W terminie 4 miesięcy od dnia upływu terminu składania wniosków o wybór LSR komisja informuje wnioskodawcę na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej o wyniku oceny LSR, podając liczbę punktów otrzymanych w ramach poszczególnych kryteriów i uzasadnienie tej oceny oraz pouczając o możliwości wniesienia odwołania.

9. Informacja, o której mowa w ust. 8 powinna zawierać także informację czy dla danej LSR zachodzi konflikt obszarowy z inną LSR.

Powyżej wskazano podstawowe reguły postępowania konkursowego w przedmiocie wyboru zgłoszonych przez LGD wniosków w zakresie LSR w danym konkursie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była negatywna uchwała nr 11/2023 Komisji do spraw wyboru strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w zakresie Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 z dnia 12 grudnia 2023 r. w sprawie wyboru lokalnej strategii rozwoju Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Stowarzyszenie Lokalnej Grupy Działania "Z. " w R. P.. Na mocy tej uchwały nie wybrano Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego Przez Społeczność (LSR) złożonej przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "Z. " (LGD), w ramach konkursu na wybór strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność ogłoszonego przez Zarząd Województwa Lubelskiego uchwałą nr CDXXXIV/7659/2023 z dnia 28 lutego 2023 r. Z treści pisma organu z dnia 14 marca 2024 r. wynika, że środki przeznaczone na wybór LSR w województwie lubelskim mogły zostać wyczerpane.

Skargę na uchwałę wniósł legitymowany podmiot, tj. Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "Z. " z siedzibą w R. P., w terminie określonym w art. 11a ust. 2 ustawy o rozwoju lokalnym.

W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie, biorąc w szczególności pod uwagę uzasadnioną argumentację pełnomocnika skarżącej zawartą w piśmie stanowiącym uzupełnienie skargi, stwierdzić można, że zawarta w zaskarżonej uchwale ocena wniosku nastąpiła z naruszeniem przepisów ustawy i reguł konkursowych, przy preferowaniu w postępowaniu konkursowym z przyczyn pozamerytorycznych nowopowstałej na tym terenie innej LGD (LGD "M. "). Biorąc pod uwagę zasady, według których należy badać zaskarżony akt, to wyłącznie okoliczność wyczerpania środków finansowych na realizację LSR w województwie lubelskim nie mogła decydować o bezzasadności skargi, bowiem przedmiotem skargi było zbadanie legalności wydania zaskarżonego aktu (uchwały Komisji) o negatywnej dla skarżącej treści, a informacja tego rodzaju rzutować mogła co najwyżej na podstawę prawną rozstrzygnięcia sądu.

Z cytowanego już wyżej (na str. 13 uzasadnienia) art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o rozwoju lokalnym wynika, że w postępowaniu w sprawie wyboru LSR zarząd województwa oraz komisja, przed którymi toczy się postępowanie są obowiązane w sposób wyczerpujący rozpatrzyć wniosek o wybór LSR i załączone do niego dokumenty oraz dowody przedstawione przez LGD w toku postępowania w sprawie oceny spełniania warunków dostępu i oceny LSR. Warunki te zostały określone w ustawie o rozwoju lokalnym oraz regulaminie konkursu. O ile zatem spełnione zostały warunki udziału w konkursie, Komisja dokonuje oceny LSR pod względem spełnienia kryteriów wyboru opisanych w załączniku nr 2 do regulaminu konkursu. Stąd też kontrola sądu dotyczyć winna prawidłowości dokonania oceny LSR z punktu widzenia zasad i kryteriów określonych w regulaminie konkursu na wybór strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność.

Przede wszystkim należy zaakcentować, że zasadnie skarżąca zwróciła uwagę na kwestię zaistnienia podstaw do wyłączenia jednego z ekspertów dokonujących oceny je wniosku w niniejszej sprawie. Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079 – dalej jako "ustawa wdrożeniowa"), do eksperta stosuje się odpowiednio przepisy art. 24 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Ekspert składa właściwej instytucji oświadczenie, że nie zachodzi żadna z ustalonych na podstawie ust. 1 okoliczności powodujących wyłączenie go z możliwości wykonywania zadań, o których mowa w art. 80 ust. 1. Oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o czym należy pouczyć składającego przed złożeniem oświadczenia (art. 85 ust. 2 powołanej ustawy). Jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności innych niż ustalone na podstawie ust. 1, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności eksperta, właściwa instytucja wyłącza eksperta z udziału w wykonywaniu zadań, o których mowa w art. 80 ust. 1, albo ujawnia te okoliczności (art. 85 ust. 2 ustawy).

W tym kontekście, według art. 24 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie:

1) w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki;

2) swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia;

3) osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;

4) w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3;

5) w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji;

6) z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne;

7) w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej.

Stosownie do art. 24 § 2 k.pa. powody wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu trwają także po ustaniu małżeństwa (§ 1 pkt 2), przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 1 pkt 3).

Poza spełnieniem wymogów formalnych ekspert musi także dawać gwarancję niezależności i bezstronności w zakresie oceny projektów. W tym celu, tak jak i pozostali członkowie komisji oceniającej projekt, przed przystąpieniem do oceny składa oświadczenie o bezstronności. W przypadku gdyby zachodziła przesłanka jakiegokolwiek związku bezpośredniego lub pośredniego z projektem bądź wnioskodawcą, ekspert zobowiązany jest do wyłączenia się z prac w komisji. W przypadku pojawienia się wątpliwości co do bezstronności eksperta biorącego udział w procedurze oceny wniosku, należy dokonać jego wyłączenia.

Wymaga w tym miejscu zwrócenia uwagi, że przepis art. 24 k.p.a., który dotyczy pracownika organu, znajduje względem eksperta dokonującego oceny wniosków LSR, który pracownikiem organu nie jest – odpowiednie zastosowanie na wskazanej wyżej podstawie prawnej (art. 85 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Z mocy art. 24 § 1 k.p.a. ekspert podlega wyłączeniu z postępowania z mocy samego prawa, a w konsekwencji jest on niezdolny do udziału w postępowaniu z racji wypełnienia dyspozycji tej normy prawnej. Przede wszystkim poza innymi przypadkami, w świetle tego przepisu ekspert podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sytuacji, gdy pozostaje z wnioskodawcą w takim stosunku prawnym, który w sposób niebudzący żadnych wątpliwości ma wpływ na jego prawa lub obowiązki (art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a.) oraz w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej (art. 24 § 1 pkt 7 k.p.a.). Zatem powodem wyłączenia nie jest jakikolwiek stosunek prawny między ekspertem a wnioskodawcą, ale taki, który ma wpływ na jego prawa lub obowiązki, także w wyniku podległości służbowej eksperta nawet wobec podmiotu (ocenianego wnioskodawcy), którego członkiem jest jego bezpośredni przełożony. Ekspert wyłączony jest z procedury oceny projektu w każdej sytuacji, gdy zachodzi podejrzenie, że jego ocena nie będzie obiektywna w związku z relacjami, jakie go łączą z wnioskodawcą, bądź brał udział w jakiejkolwiek roli na etapie przygotowywania wniosku. Zgodnie z art. 85 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, ekspert składa właściwej instytucji oświadczenie, że nie zachodzą przesłanki wyłączenia wymienione w przepisach prawa. Oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, o czym należy pouczyć eksperta przed złożeniem oświadczenia. Natomiast przepis art. 85 ust. 3 ustawy wdrożeniowej wymaga, żeby w sytuacji, gdy dojdzie choćby do uprawdopodobnienia okoliczności, które będą wywoływać wątpliwości co do bezstronności eksperta, to właściwa instytucja z urzędu wyłączyła eksperta z postępowania oceny wniosków (Kuligowski [w:] Rafał Perkowski Maciej (red.), Poździk Rafał (red.), Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027. Komentarz, WKP 2023).

Tymczasem z analizy akt sprawy wynika, że podniesionym w skardze zarzutom – wobec eksperta J. E. oceniającego wniosek skarżącej, a w szczególności jego powiązaniom z konkurencyjnym wobec skarżącej innym wnioskodawcą w konkursie (LGD "M. " – utworzonym stosunkowo niedawno przez przedstawicieli jednej z partii politycznych, z którą ekspert jest lub był bezspornie związany), którego wniosek także oceniał – organ nie przeczył, co w świetle przedłożonych dokumentów uznać należało za zarzuty oparte na faktach. Dodatkowo na podstawie okoliczności zeszłych wprawdzie już po wydaniu zaskarżonej uchwały odnotować jednak należało, że postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej Lublin-Południe w L. z dnia 25 marca 2024 r. zostało wszczęte śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień oraz niedopełnienia obowiązków służbowych przez przedstawicieli Zarządu Województwa Lubelskiego oraz Komisji do spraw rozwoju strategii rozwoju lokalnego w Departamencie Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego w L., w związku z przeprowadzeniem konkursu na wybór strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność dla lokalnych grup działania, w związku z naruszeniem Regulaminu konkursu oraz niezasadne faworyzowanie jednych uczestników względem pozostałych – z pominięciem kryteriów merytorycznych – wpływające na wynik konkursu, czym działano na szkodę interesu publicznego w postaci zgodnego z prawem działania organów władzy publicznej oraz prawidłowego wydatkowania środków publicznych, a także działano na szkodę interesu prywatnego uczestników konkursu, tj. Lokalnej Grupy Działania "R. " z siedzibą w Ł., a także Lokalnej Grupy Działania "Z. " z siedzibą w R. P., tj. o czyn zabroniony z art. 231 § 1 k.k.

W konsekwencji – w ocenie sądu – skarżąca w piśmie z dnia 16 kwietnia 2024 r. trafnie podniosła, że w niniejszej sprawie zachodziły uzasadnione podstawy do wyłączenia przez organ eksperta w osobie J. E. od oceny wniosków w postępowaniu konkursowym, ale do takiego wyłączenia – wobec naruszenia prawa – nie doszło.

Zgodnie z § 11 ust. 8 Regulaminu pracy Komisji do spraw wyboru strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w zakresie Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały Zarządu Województwa Lubelskiego, Komisja dokonuje wyboru LSR w oparciu o zatwierdzone Karty oceny w formie uchwały. Analizując punktację wniosku skarżącej trzeba zauważyć, że odbyła się ona w sposób całkowicie oderwany od wyników dokonanej oceny. Pracownik przyznał skarżącej – 88,67 pkt, ekspert I – 90,67 pkt, zaś ekspert II (J. E.) – 83,67 pkt, a pomimo tego ostateczny wynik oceny wniosku skarżącej wyniósł – 81,67 pkt. Doszło zatem nie tylko do rozbieżności w ocenach pracownika i ekspertów, ale również do tego, że ostateczny wynik strony był niższy od średniej wyników oceniających, jak również od najniższej cząstkowej oceny otrzymanej przez skarżącą, co nie znajdowało logicznego uzasadnienia. Nawet późniejsza korekta tego punktowego wyniku oceny na skutek odwołania do Instytucji Zarządzającej nie sanowała tego, że oceny dokonywał ekspert, względem którego zaistniały podstawy wyłączenia.

Z § 11 ust. 7 Regulaminu pracy Komisji wynika, że w przypadku rozbieżności w ocenie spełnienia danego kryterium, decyzje w drodze głosowania podejmuje komisja na posiedzeniu. W przypadku równej liczby głosów decyduje głos Przewodniczącego Komisji. Komisja informuje LGD o wyniku wyboru LSR, przesyłając LGD uchwałę zawierającą liczbę punktów otrzymanych w ramach oceny poszczególnych kryteriów wyboru LSR, uzasadnienie tej oceny i pouczenie o możliwości odwołania oraz informację czy dla danej oceny zachodzi konflikt obszarowy z inną LSR. Natomiast w protokole z obrad Komisji brak jest uzasadnienia podstawy prawnej, która uzasadniałyby dokonanie ostatecznej oceny punktowej równej najniższej ocenie cząstkowej. Stąd uzasadniony jest wniosek, że skarżąca i konkurencyjna LGD "M. " nie zostały ocenione na tych samych zasadach. Ocena punktowa wniosku konkurencyjnej LGD to: 84,67 pkt – pracownik, 89,67 pkt – ekspert I oraz 89,67 – ekspert II (J. E.). Ostateczny wynik w karcie to 89,67 pkt. Tym samym wynik konkurencyjnej LGD "M. " był tożsamy z najwyższą oceną cząstkową (powyżej średniej ocen cząstkowych), natomiast dla skarżącej ocena była ustalona poniżej średniej, a nawet poniżej najniższej oceny cząstkowej.

Jednocześnie trzeba zwrócić uwagę również na to, że w protokole II posiedzenia Komisji do spraw wyboru strategii rozwoju lokalnego z dnia 19 października 2023 r. nie zostały w żaden sposób wskazane ani forma i podstawy rozstrzygnięcia rozbieżności w ocenie wniosku skarżącej o wybór LSR, ani podstawy rozstrzygnięcia konfliktu obszarowego między skarżącą a LGD "M. ". Protokół nie zawierał opisu przebiegu dyskusji nad rozbieżnościami dotyczącymi oceny wniosku skarżącej oraz wymaganych przez Regulamin pracy Komisji dokumentów, takich jak karty ocen. Powyższe uchybienia stanowią naruszenie § 8 ust. 11 Regulaminu pracy Komisji, które miało wpływ na ostateczną ocenę punktową wniosku skarżącej, a w konsekwencji prawidłowość wyboru LSR w postępowaniu konkursowym.

Reasumując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie odmowa wyboru złożonego przez skarżącą wniosku LSR wprost wynikała z przyznanej mu, ale zaniżonej oceny punktowej. Natomiast wyczerpanie albo niewyczerpanie środków finansowych na realizację LSR nie może decydować o zasadności lub bezzasadności skargi. Mimo odwołania skarżącej, na skutek którego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozstrzygnięciem z dnia 7 grudnia 2023 r. w ramach kryterium 1.3 przyznał skarżącej 6 pkt (o 4 pkt więcej) i w zakresie kryterium 1.11 przyznał 2 pkt (o 1 pkt więcej), a łącznie skarżącej przyznano 86,67 pkt, co stanowiło mniej niż łączna liczba punktów przyznana konkurencyjnej LGD (89,67 pkt), która w toku oceny była przez oceniających faworyzowana.

W konsekwencji powyższych uwag, Sąd doszedł do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia w zaskarżonej uchwale Komisji postanowień Regulaminu Konkursu. Obowiązkiem Komisji było bowiem wyczerpujące rozpatrzenie wniosku o wybór LSR oraz należyte uzasadnienie swojej oceny. Niezrozumiały jest natomiast przyjęty przez Komisję sposób przyznawania punktów skarżącej, tym bardziej w odniesieniu do konkurencyjnej LGD.

Mając powyższe rozważania na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był – na podstawie art. 11a ust. 5 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności – stwierdzić, że zawarta w zaskarżonej uchwale ocena wniosku LSR skarżącej została przeprowadzona z naruszeniem prawa, bowiem niekwestionowana przez skarżącą informacja organu o wyczerpaniu środków przeznaczonych na wybór LSR wykluczała w takich okolicznościach możliwość uchylenia rozstrzygnięcia komisji na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego zawarte w pkt II sentencji wyroku wydane zostało na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz strony skarżącej łączną kwotę 697 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania złożyły się: 1) uiszczony przez stronę wpis od skargi w kwocie 200 zł, 2) wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w kwocie 480 zł, którego wysokość ustalona została na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) oraz 3) kwota 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego strony skarżącej.