Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2208/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6366 Tabele wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub artystycznych wykonań
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 621/19 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 3 stycznia 2019 r. nr DWIM-WA.551.9.2017.MC w przedmiocie wyznaczenia organizacji do wykonywania wspólnego poboru wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 października 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 621/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia A. z siedzibą w W., [...], na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 3 stycznia 2019 r., znak: DWIM-WA.551.9.2017.MC, którą utrzymano w mocy własną decyzję organu z dnia 2 czerwca 2016 r., znak: DWIM/527/16, o wyznaczeniu Związku A. z siedzibą w W., [...], do wykonywania wspólnego poboru wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji odtwarzanie.

W ocenie Sądu, zaistniały podstawy do działania Ministra na podstawie art. 1071 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 666), zwanej dalej "p.a.", a wybór wskazanej przez Ministra organizacji zbiorowego zarządzania nie był dowolny. Nie można w tym zakresie doszukać się naruszenia prawa materialnego.

Sąd stwierdził, że dla powyższej oceny nie ma znaczenia częściowy brak zatwierdzenia tabeli wynagrodzeń (tu: dotyczący hoteli oraz tańca), ponieważ w pozostałej części zatwierdzenie tabeli stało się prawomocne. W tych warunkach zaistniały przesłanki z ww. przepisu, ponieważ mamy do czynienia z prawomocnie zatwierdzonymi tabelami wynagrodzeń oraz nie doszło do zawarcia przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami pokrewnymi na polu eksploatacji odtwarzanie porozumienia dotyczącego poboru wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych na tym polu w ciągu 6 miesięcy od daty prawomocnego zatwierdzenia tabel. Tym samym, zarzut skargi sprowadzający się do twierdzenia, że Minister nie był uprawniony do wszczęcia i prowadzenia postępowania w powyższym zakresie jest niezasadny. Wobec tego nie doszło do naruszenia powołanych przez skarżącego przepisów prawa materialnego.

Ponadto Sąd I instancji dokonał oceny, czy dokonując wyznaczenia jednej organizacji do wykonywania wspólnego poboru wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji odtwarzanie, tj. Związek A., Minister kierował się wytycznymi wskazanymi dla niego przez ustawodawcę oraz czy w tym zakresie rozstrzygnięcie nie było dowolne. Sąd zwrócił uwagę, że oceny w powyższym zakresie Minister dokonał w odniesieniu do organizacji, które wyraziły zainteresowanie pełnieniem funkcji organizacji wyznaczonej do wykonywania wspólnego poboru wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji odtwarzanie, tj. w stosunku do Związku P. z siedzibą w W., [...], oraz Związku A.. Analizy, w jakim stopniu Związek A. i Związek P. spełniają kryteria wskazane w ustawie Minister dokonał w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w toku całego postępowania administracyjnego, w tym w oparciu o odpowiedzi – udzielone na 22 pytań skierowanych do organizacji. Dokonana analiza struktury organizacyjnej, dokonana analiza rzeczywistego funkcjonowania systemu informatycznego, faktycznego posiadania struktury obejmującej swym zasięgiem obszar całego kraju (umowy najmu, oświadczenia Związki A.) oraz faktycznego funkcjonowania placówek terenowych Związku A. (umowy zawierane z użytkownikami na terenie Polski) oraz dostrzeżone nierównomierne rozlokowanie placówek Związku A., stanowiło podstawę do oceny, że Związek A. jest w stanie sprawować zbiorowy zarząd na obszarze całej Polski w przypadku praw pokrewnych na polu eksploatacji odtwarzanie, mając możliwość dotarcia do użytkowników z całego kraju. Zdaniem Sądu, skarżący powyższego stanowiska nie podważył, a wnioski Ministra nie są dowolne. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że w sprawie miała też znaczenie ocena zawartych pomiędzy organizacjami porozumień do wykonywania zbiorowego zarządu na polu eksploatacji odtwarzanie. Niemniej kwestia rozwiązania porozumienia z 2009 r. między Związkiem A., a Stowarzyszeniem A. i wydany wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie powództwa informacyjnego, nie potwierdzają tezy, że Związek A. wykonał porozumienie niezgodnie z jego treścią. Ponadto Związek A. i Stowarzyszenie A. 26 października 2015 r. zawarły jeszcze inne porozumienie, które zostało przedłużone. Minister ocenił w odrębnym postępowaniu, że nienależyte wykonywanie tego porozumienia przez Związek A. miało charakter incydentalny. Natomiast Stowarzyszenie P. z siedzibą w Warszawie, [...], swoje porozumienie ze Związek A. ocenił bardzo dobrze. Natomiast co do porozumienia Związku P. i Stowarzyszenia A., Stowarzyszenie A. nie zgłaszał w toku postępowania administracyjnego jakichkolwiek zastrzeżeń co do wykonywania tego porozumienia przez Związek P., co więcej oceniał współpracę bardzo pozytywnie.

Wyjaśniając zaś kwestię pobierania stawek wynagrodzeń po zawarciu przez Stowarzyszenie A. i Związek A. porozumienia z roku 2015, Minister wezwał Związek A. i Związek P. do przedstawienia umów zawieranych z użytkownikami oraz złożenia wyjaśnień w kwestii stosowanych stawek (wezwania z dnia 30 listopada 2016 r. oraz 10 maja 2017 r. wraz z odnośnymi wyjaśnieniami Związek A. i Związek P. w odpowiedzi na te wezwania i załączonymi do nich dokumentami). Z wyjaśnień tych wynika, że Związek A. co do zasady stosował się do zasad uzgodnionych w porozumieniu.

Co istotne także w sprawie, Minister dokonując wyboru jednej organizacji do wykonywania wspólnego poboru wynagrodzeń dostrzegł, że w działaniu każdej z objętych analizą organizacji są pewne uchybienia, czemu dał wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji.

Minister negatywnie ocenił działania zarówno Związek A i Związek P. w odniesieniu do kwestii arbitralnego ustalenia stawki, wynikającej z zatwierdzonej tabeli w odniesieniu do artystów wykonawców, jaka była pobierana przez każdą z organizacji przed zawarciem porozumienia pomiędzy Stowarzyszenie A. i Związkiem A.. Organ odwoławczy wskazał, że żadna z organizacji nie miała prawa do pobierania wynagrodzenia w wysokości 100% z tytułu publicznych odtworzeń artystycznych wykonań czy 85%. Przy czym z ustaleń dokonanych w toku postępowania administracyjnego przez Ministra wynika, że w przypadku Związku A. stawka 100% pobierana była w jednostkowych przypadkach, zaś Związku P. z pobierania stawki w wysokości 100% (do czasu zawarcia porozumienia pomiędzy Związkiem A., a Stowarzyszeniem A. uczynił zasadę). Organ wskazał, że uwzględniając, iż żadna z organizacji nie miała prawa do pobierania wynagrodzenia w ww. wysokości fakt, że Związek P. (w porozumieniu z Stowarzyszeniem A.) podjął – jak twierdzi Stowarzyszenie A. – odwetowe działania polegające na bezpodstawnym pobieraniu pełnej stawki z zatwierdzonej tabeli wynagrodzeń na rzecz artystów wykonawców, w żadnym razie nie usprawiedliwia takiego działania i nie zasługuje na akceptację.

Sąd wskazał, że wbrew zarzutom skargi Minister dokonał także kontroli rozliczeń realizowanych przez Związek A. na rzecz artystów zagranicznych. Pismem z dnia 10 maja 2017 r. Minister wezwał Związek A. m.in. do wskazania na rzecz ilu artystów wykonawców Związek A. naliczył wynagrodzenia w roku 2014 i 2015 oraz ilu organizacjom zbiorowego zarządzania (w tym zagranicznym) przekazał należne wynagrodzenia w tym okresie. W piśmie z dnia 31 maja 2017 r. Związek A., odpowiadając na powyższe, wskazał, że w roku 2014 naliczył należne wynagrodzenia na rzecz 26 217 artystów, a w roku 2015 dla 28 673 artystów. Związek A. przekazał w roku 2014 wynagrodzenia 8 organizacjom zbiorowego zarządzania, a w roku 2015-19. W toku postępowania Minister ustalił także, że Związek A. na koniec roku 2016 ma zawartych 41 umów o wzajemnej reprezentacji z organizacjami zagranicznymi.

W odniesieniu do Związku P. Minister ustalił natomiast, że Związek P. na koniec roku 2016 (co wynika z rocznego sprawozdania Związku P.) miał zawartych 16 takich umów, zawartych bezterminowo. Związek P. wyjaśnił, że w zakresie praw do fonogramów i wideogramów muzycznych, w odróżnieniu od innych typów chronionych praw – większość repertuaru zagranicznego reprezentowana jest nie przez zagraniczne organizacje, lecz przez polskie podmioty – licencjobiorców, które reprezentują repertuar zagraniczny i rozliczają się bezpośrednio ze Związkiem P..

Ponadto Sąd wskazał, że Minister, wydając zaskarżoną decyzję, miał także na uwadze wynik rocznych sprawozdań z działalności składanych przez Związek A. i Związek P.. I tak, w roku 2014 Związek A. przekazał 7 770 551,42 zł do zagranicznych organizacji zbiorowego zarządzania (liczba uprawnionych – 9 890 artystów) oraz 343 619,39 zł innym podmiotom zagranicznym reprezentującym uprawnionych (liczba uprawnionych artystów wyniosła 1 029); w roku 2015 – 9 380 822,97 zł łącznie zagranicznym organizacjom zbiorowego zarządzania oraz innym podmiotom reprezentujących uprawnionym, w roku 2016 – 11 858 556,94 zł, zaś w roku 2017 – 11 459 197,43 zł. W odniesieniu natomiast do Związku P. są to następujące wartości: w roku 2014 – 152 964,00 zł, w roku 2015 – 152 622,67 zł, w roku 2016 – 456 934,25 zł, w roku 2017 – 1 225 392,00 zł.

Z wyjaśnień Związku A. i Związku P. wynika, że z racji zarządzania przez obie organizacje innymi kategoriami praw pokrewnych, odmiennie ukształtowała się specyfika obrotu tymi prawami w relacjach z zagranicznymi organizacjami zbiorowego zarządzania. O ile, w przypadku organizacji zbiorowego zarządzania prawami pokrewnymi do artystycznych wykonań regułą jest wzajemne powierzanie reprezentowanych praw pomiędzy siostrzanymi organizacjami zbiorowego zarządzania na terytorium działania tych organizacji, o tyle w przypadku organizacji zbiorowego zarządzania prawami pokrewnymi do fonogramów i wideogramów muzycznych regułą jest, że większość repertuaru zagranicznego reprezentowana jest nie przez zagraniczne organizacje, lecz przez krajowe podmioty – licencjobiorców, które reprezentują repertuar zagraniczny.

Minister podkreślił, że każda z organizacji zarządza co do zasady odmienną kategorią praw. Odmienność praw sprawia, że zupełnie inaczej wygląda w praktyce zarządzenie nimi (w szczególności w kontekście ustalania kręgu uprawnionych, docierania do nich, podziału i wypłaty należnych wynagrodzeń) na rozdrobnionym rynku praw pokrewnych do artystycznych wykonań w zestawieniu ze skonsolidowanym rynkiem praw pokrewnych do fonogramów i wideogramów muzycznych.

Zdaniem Sądu, powyższe warunkuje, że nie można porównywać obu organizacji na podstawie liczb bezwzględnych, a należy oceniać ich działalność wieloaspektowo.

W konsekwencji, Sąd stwierdził, że dokonana przez Ministra analiza wszystkich aspektów sprawy, pod kątem oceny dwóch kryteriów ustawowych, nie jest dowolna.

Wbrew zarzutom skargi, Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania przeprowadzonego postępowania dowodowego i trafności oceny przeprowadzonych dowodów.

W kontrolowanej sprawie, w ocenie Sądu, podjęte zostały wszelkie niezbędne działania ze strony Ministra, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i uzasadnione. Poszczególne dowody poddano szczegółowej analizie i ocenie, dowody zostały także ocenione we wzajemnej łączności. Ocenie zebranego materiału dowodowego nie sposób zarzucić dowolności. Organ dokonał również oceny argumentów i dowodów przedstawianych przez strony postępowania. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do organów.

W tym stanie rzeczy, także zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.) wywiedzione w skardze, Sąd ocenił jako te, które nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyło Stowarzyszenie A. z siedzibą w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.

- art. 1071 ust. 3 p.a. w zw. z art. 129 ust. 1 ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi (Dz. U. 2018 r. poz. 1293), zwanej dalej "u.z.z.", przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że organ miał prawo wydać decyzję w odniesieniu do odtworzeń artystycznych wykonań, w sytuacji gdy nie została zatwierdzona tabela wynagrodzeń w tym zakresie, w związku z czym zaskarżoną decyzję organu w stanie faktycznym sprawy należało uznać jako przedwczesną i pozbawioną podstawy prawnej;

- art. art. 1071 ust. 3 p.a. w związku z art. 104 ust. 1 i 4 p.a., art. 3 pkt 1 u.z.z., art. 105 ust. 1 p.a. (obecnie art. 5 ust. 1 u.z.z.), art. 79 ust. 1 p.a. w zw. z art. 129 ust. 1 u.z.z. przez niewłaściwe zastosowanie art. 1071 ust. 3 p.a. i nieuwzględnienie, że organ oparł zaskarżoną decyzję jedynie o część przesłanek wymienionych w tym przepisie oraz niezastosowanie przepisów art. 104 ust. 1 i 4 p.a., art. 3 pkt 1 u.z.z., art. 105 ust. 1 p.a. (obecnie art. 5 ust. 1 u.z.z.), art. 79 ust. 1 p.a. w zw. z art. 129 ust. 1 u.z.z. w sytuacji, gdy kształtują one pełen zakres obowiązków jakie powinny pełnić organizacje zbiorowego zarządzania.

Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie, podczas gdy zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji organu ze względu na naruszenie przez ten organ przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy organ dokonał dowolnej oceny i interpretacji materiału dowodowego, pominął jego istotną część, nie wyjaśnił dostatecznie wnikliwie stanu faktycznego sprawy, nie dopuścił dowodu z dokumentów na okoliczności wskazywane przez skarżącego, co łącznie doprowadziło do błędnej oceny działania podmiotów ubiegających się o wyznaczenie do wykonywania wspólnego poboru wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych na polu odtwarzania, pod kątem dawania rękojmi należytego wykonywania zbiorowego zarządzania w zakresie poboru wynagrodzeń z pola odtworzeń artystycznych wykonań;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. przez odniesienie się w uzasadnieniu wyroku wyłącznie do wybranych zarzutów skargi, co nie było uzasadnione ani granicami sprawy, ani też nie wynikało z innych okoliczności podniesionych w uzasadnieniu.

Sąd I instancji na podstawie art. 66 p.p.s.a. zwrócił Ministrowi odpowiedź na skargę kasacyjną.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wyznaczeniu Związku A. z siedzibą w W. wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku pełnomocnika Stowarzyszenia A. o odroczenie terminu rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego.

Z istoty administracyjnego postępowania odwoławczego wynika, że jest ono oparte na zasadzie skargowości, a tym samym, organ odwoławczy nie może działać z urzędu. Co prawda art. 127 § 1 K.p.a. nie stanowi wyraźnie o możliwości zaskarżenia tylko części orzeczenia, ale nie wprowadza również ograniczeń co do możliwości zakwestionowania decyzji w części lub też uchylenia decyzji w części w wyniku rozpatrzenia odwołania. Wprawdzie powyższe jest możliwe tylko wtedy, gdy decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, mogące samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym, ale jeśli taka sytuacja zachodzi, rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji, w części w której nie zostało skutecznie podważone w postepowaniu odwoławczym, staje się ostateczne (art. 16 § 1 K.p.a.). Taka możliwość wynika chociażby z treści art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Jeżeli zatem organ odwoławczy jednoznacznie kwestionuje tylko określoną część rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, to pozostała część rozstrzygnięcia uzyskuje walor ostateczności. Wynika z tego, że z samej istoty postepowania administracyjnego możliwy jest skutek prawny w postaci uzyskania przez części decyzji administracyjnej statusu rozstrzygnięcia ostatecznego, o jakim mowa w art. 16 § 1 K.p.a.

Do tych ogólnych reguł postępowania administracyjnego nawiązują odpowiednio uregulowania dotyczące tabeli wynagrodzeń (art. 11014 p.a. w związku z art. 1071ust. 3 p.a. w zw. art. 129 ust. 1 u.z.z.).

W okolicznościach niniejszej sprawy tabela wynagrodzeń była kwestionowania tylko w części odnoszącej się do hoteli i tańca, co oznacza, że w pozostałym zakresie stała się ostateczna i jako taka w tej części podlegała wykonaniu. Należy wskazać, że w omawianym zakresie przepisy ustawy o prawie autorskim regulowały powyższe kwestie w sposób szczególny, co oznacza, że mają w tej sytuacji zastosowanie uzupełniająco reguły postępowania zawarte w tej ustawie. A mianowicie, wprost z art. 11014 ust. 1 p.a. wynikało, że możliwym było złożenie wniosku o zatwierdzenie albo odmowę zatwierdzenia tabeli wynagrodzeń, w całości albo w części. Zaś z art. 11014 ust. 4 zd. 2 i 3 p.a. wynikało, że w razie złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, orzeczenie Komisji o zatwierdzeniu tabeli wynagrodzeń staje się prawomocne w części co do której nie złożono wniosku. W zakresie, w którym orzeczenie odmawia zatwierdzenia tabeli wynagrodzeń, prawomocne stają się zawarte w orzeczeniu propozycje zmian w przedłożonej do zatwierdzenia tabeli, w części co do której nie złożono wniosku, o którym mowa w ust. 1.

Wynika z tego, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, iż nie ma znaczenia częściowy brak zatwierdzenia tabeli wynagrodzeń (tu: dotyczący hoteli oraz tańca), ponieważ w pozostałej części zatwierdzenie tabeli stało się prawomocne. Dlatego w przypadku braku zawarcia porozumienia dotyczącego udzielania licencji na korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych oraz poboru wynagrodzeń z tytułu tego korzystania na zasadach określonych w tych porozumieniach, Minister związany był treścią art. 1071 ust. 3 p.a., a więc jego obowiązkiem było wyznaczenie, w drodze decyzji, jednej organizacji zbiorowego zarządzania spośród organizacji reprezentujących uprawnionych z tytułu praw pokrewnych, do wykonywania wspólnego poboru.

Jak trafnie wskazał Sąd I instancji, przy wydaniu takiej decyzji Minister obowiązany był wziąć pod uwagę konieczność zapewnienia efektywnego poboru wynagrodzeń i ich wypłaty uprawnionym oraz ocenę skuteczności i prawidłowości działania organizacji zbiorowego zarządzania prawami pokrewnymi na polu odtworzeń. W tym też zakresie Minister dokonał stosownej oceny, dlatego brak jest podstaw do twierdzenia, że organ w tym zakresie dokonał dowolnej oceny. Jeśli chodzi o organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, to podjęcie przez organizację działalności określonej w ustawie wymagało zezwolenia ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego udzielał takiego zezwolenia organizacjom dającym rękojmię należytego zarządzania powierzonymi prawami. Ten wymóg spełniała organizacja Związek A., uznana za stronę postępowania. W trybie art. 104 ust. 5 p.a. minister mógł cofnąć tego rodzaju zezwolenie. Skarżąca organizacja Stowarzyszenie A. nie wykazała zaś aby takie cofnięcie zezwolenia nastąpiło w odniesieniu do wyznaczonej przez Ministra organizacji Związku A.. Aby móc odebrać zezwolenie nie wystarczy więc samo argumentowanie, że zostało wszczęte postępowanie w sprawie nieprawidłowości działania organizacji. Poza tym, po dokonaniu wskazania organizacji, następcze wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia nie ma znaczenia dla oceny legalności wyboru organizacji i nie skutkuje niejako z automatu bezprzedmiotowością postępowania o wyznaczeniu organizacji do wykonywania wspólnego poboru wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji odtwarzanie. Tak czy inaczej, dla stwierdzenia cofnięcia zezwolenia wymagane jest potwierdzenie nieprawidłowości stosownym orzeczeniem organu; zaś skarżąca Stowarzyszenie A. nie wykazał aby przeciwko Związkowi A. takie orzeczenie zapadło. Samo więc argumentowanie na istniejące "nieprawidłowości" co do zakresu działalności udzielonego Związkowi A. zezwolenia nie niweczy rękojmi należytego zarządzania powierzonymi prawami, o czym świadczy fakt udzielonego zezwolenia; zaś zgodnie z art. 105 ust. 1 p.a. domniemywało się, że organizacja zbiorowego zarządzania jest uprawniona do zarządzania i ochrony w odniesieniu do pól eksploatacji objętych zbiorowym zarządzaniem, oraz że ma legitymację procesową w tym zakresie. Skarżąca organizacja Stowarzyszenie A. nie wykazała zatem aby wskazana przez Ministra organizacja Związek A. nie posiadała statusu organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, o jakiej mowa w art. 104 ust. 1 p.a., ani – nie mogła korzystać z ww. domniemania z uwagi gdy do tego samego utworu lub artystycznego wykonania rości sobie tytuł więcej niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania. Zresztą status organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi i cofnięcie zezwolenia to kwestie odrębne od postępowania prowadzonego w trybie 1071 ust. 3 p.a. Dopóki Minister nie cofnie Związkowi A. zezwolenia organizacja ta jest organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, niezależnie od podnoszonej przez Stowarzyszenie A. argumentacji, która w istocie powinna być formułowana, ale w sprawie ewentualnego cofnięcia zezwolenia. Ponadto z art. 104 ust. 4 p.a. wynika, że sam przypadek stwierdzenia naruszenia zakresu udzielonego zezwolenia, nie uprawnia niejako z "automatu" do cofnięcia zezwolenia przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Uprzednio minister wzywał organizację do usunięcia naruszenia w wyznaczonym terminie z zagrożeniem cofnięcia zezwolenia. Poza tym w niniejszej sprawie Minister, wydając zaskarżoną decyzję, wziął pod uwagę zaistniałe nieprawidłowości w działalności m.in. Związek A., lecz stwierdził, że miały one postać incydentalną. Tak czy inaczej, Minister nie cofnął Związkowi A. zezwolenia na zbiorowe zarządzenia prawami pokrewnymi do wykonywania wspólnego poboru wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji odtwarzanie, co czyni całą argumentację skargi kasacyjnej w odniesieniu do statusu Związku A. nieskuteczną, ponieważ tylko cofnięcie zezwolenia przez Ministra mogłoby stanowić podstawę do twierdzenia, że Związek A. nie jest podmiotem uprawnionym do wskazania w trybie art. 1071ust. 1 i 3 p.a.

Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 1071 ust. 3 p.a. w zw. z art. 129 ust. 1 u.z.z. oraz art. art. 1071 ust. 3 p.a. w związku z art. 104 ust. 1 i 4 p.a., art. 3 pkt 1 u.z.z., art. 105 ust. 1 p.a. (obecnie art. 5 ust. 1 u.z.z.), art. 79 ust. 1 p.a. w zw. z art. 129 ust. 1 u.z.z. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

Przedstawiona powyżej ocena w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego determinuje ocenę pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, a dotyczących naruszenia prawa procesowego. To bowiem normy prawa materialnego wyznaczają prawnomaterialny zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego w oparciu o zasady, które wynikają z art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Z przedstawionego powyżej wywodu wynika, że Sąd I instancji niewadliwie ocenił postępowanie Ministra, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji i wyznaczenia Związku A. z siedzibą w W. do wykonywania wspólnego poboru wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji odtwarzanie. Po pierwsze, Sąd ocenił, że Minister kierował się wytycznymi wskazanymi dla niego przez ustawodawcę, oraz że w tym zakresie rozstrzygnięcie organu nie było dowolne. Po drugie, Minister dokładnie uzasadnił w swojej decyzji wyznaczenie organizacji, przy czym oceny w powyższym zakresie Minister dokonał w odniesieniu do organizacji, które wyraziły zainteresowanie pełnieniem funkcji organizacji wyznaczonej do wykonywania wspólnego poboru wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji odtwarzanie – a do takich organizacji nie zaliczała się skarżąca organizacja Stowarzyszenie A., a jedynie takie organizacje jak Związek A. i Związek P.. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wskazał z jakich względów istniały podstawy do stwierdzenia, że Związek A. posiada taką strukturę organizacyjną zapewnienia efektywnego poboru wynagrodzeń i ich wypłaty uprawnionym. W skardze kasacyjnej nie wykazano aby tego rodzaju ocena nie była wystarczająca do wyznaczenia organizacji. Nie wystarczy bowiem w tym zakresie wskazać na poszczególne uchybienia w działalności organizacji, lecz w odniesieniu do całokształtu działalności organizacji, czy jej organizacja jest wystarczająca, tym bardziej, że w zestawieniu z drugą organizacją spośród uczestniczących w wyborze, Związek A. miała rozbudowaną w porównaniu z Związkiem P. strukturę organizacyjną. Podobnie w sprawie oceniono drugą przesłankę, tj. ocenę skuteczności i prawidłowości działania organizacji zbiorowego zarządzania prawami pokrewnymi na polu odtworzeń, co pozwoliło Ministrowi na niebudzące wątpliwości wskazanie Związku A.. W ramach tej zaś oceny brak jest podstaw do stwierdzenia, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów z art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten dotyczy bowiem elementów konstrukcyjnych uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, a nie tego jaka powinna być merytoryczna ocena sądu administracyjnego. Jeżeli Sąd I instancji nie uwzględnił skargi "zwykłej", to oznacza to, że przedstawiona w tej skardze argumentacja na poparcie zarzutów nie znalazła akceptacji Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Te wszystkie elementy zawiera uzasadnienie zaskarżonego wyroku, w szczególności wynika z niego dlaczego sformułowanie w skardze "zwykłej" zarzuty nie zostały uwzględnione przez Sąd I instancji. W skardze kasacyjnej nie podważono zaś skutecznie aby ocena merytoryczna Sądu Administracyjnego co do legalności zaskarżonej decyzji była wadliwa, w tym w ramach grupy zarzutów naruszenia prawa procesowego, nie wykazano aby tego rodzaju uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego, tj. art. 151 p.p.s.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.; oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.