Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 512/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9g pkt 1, art. 3aa pkt 1, art. 9x ust. 2 pkt 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1469
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
article: art. 189f par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 lutego 2024 r. nr SKO.OS/41.9/58/2024/1755/AK w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia niektórych frakcji odpadów komunalnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia 29 grudnia 2023 r. Prezydent Miasta J. (dalej: organ pierwszej instancji), na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 9g ust. 1, art. 3aa pkt 1 oraz art. 9 zb ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1469 z późn. zm., dalej: ustawa), art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: k.p.a.), nałożył na spółkę F. Sp. z o.o. (dalej: Skarżąca Spółka) - podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości, karę pieniężną w wysokości 481 zł za niewykonanie w 2020 r. obowiązku osiągnięcia w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo.

W pierwszej części uzasadnienia organ przywołał brzemiennie przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie. Wskazał, iż Spółka w 2020 roku odbierała odpady komunalne z terenu miasta J. na podstawie umów zawartych z właścicielami nieruchomości i w związku z tym na podstawie art. 9g pkt 1 w zw. z art. 3aa pkt 1 ustawy zobowiązana była do osiągnięcia w 2020 roku w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo. Jak wynika ze złożonego przez Spółkę sprawozdania osiągnięty w 2020 roku poziom wyniósł 11,83%, zatem Spółka nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku.

Następnie organ podał, iż jak wynika ze zweryfikowanego sprawozdania,

- łączna masa odpadów papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła poddanych recyklingowi i przygotowanych do ponownego użycia wynosiła 0,5518 Mg,

- łączna masa odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości wynosiła 9,46 Mg,

- udział łączny odpadów papieru, metali, tworzyw sztucznych, szkła i wielomateriałowych w składzie morfologicznym odpadów komunalnych wynosił 0,493 (49,3%),

- łączna masa wytworzonych odpadów papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła obliczona na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2167) wynosiła 4,6638 Mg,

- poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, obliczony na podstawie § 3 rozporządzenia wyniósł 11,83%.

Różnica pomiędzy wymaganym do osiągnięcia poziomem (50%), a osiągniętym poziomem (11,83%) wyniosła 38,17%.

Następnie organ przywołał podstawę prawną obliczania kary pieniężnej dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, tj. art. 9x ust. 3 ustawy. Na podstawie tego przepisu ustalił iloczyn: jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku (która zgodnie z załącznikiem nr 2 do obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2020, M. P. z 2019 r. poz. 866, wnosiła 270 zł za umieszczenie na składowisku 1 Mg niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych) i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (38,17% x4,6638 Mg /100% =1,7802 Mg). Wysokość kary pieniężnej została zatem obliczona na 481 zł (270 zł x 1,7802 Mg).

Następnie organ poddał analizie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Zwrócił przy tym uwagę, że Spółka jako profesjonalny podmiot powinna znać obowiązujące ją przepisy prawne i w jej interesie prawnym było rozważenie możliwości wykonania ciążących na niej obowiązków związanych z odbieraniem odpadów komunalnych, miała również wpływ na zapisy zawieranych przez siebie umów, tak aby ich postanowienia nie utrudniały osiągnięcia wymaganych przepisami poziomów, a zawierając umowy na odbiór jedynie niesegregowanych odpadów komunalnych (co wykazały kontrole) miała świadomość ryzyka nieosiągnięcia wymaganego w 2020 roku poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. W odniesieniu do zapisów art. 189f § 1 k.p.a. organ stwierdził, że naruszenie będące podstawą wszczęcia postępowania ma charakter nieusuwalny, nie zachodzi także przesłanka znikomości naruszenia prawa. Organ zauważył, że do obliczenia poziomu osiągniętego przez Gminę wlicza się również masę ww. odpadów poddanych recyklingowi i przygotowania do ponownego użycia pochodzących od innych wytwórców odpadów komunalnych, co ma wpływ na niewykonanie obowiązku osiągnięcia przedmiotowego poziomu przez Gminę. W konsekwencji na mocy decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nr [...] z dnia 4 maja 2022 r. na Gminę została nałożona kara pieniężna. Ponadto osiągnięty przez Spółkę poziom 11,83% nie stanowił nawet połowy wymaganego do osiągnięcia poziomu tj. 50%, zatem nie został zrealizowany nawet w połowie ciążący na niej obowiązek. W uznaniu organu w sprawie brak było również podstaw do zastosowania § 2 i § 3 art. 189f k.p.a. Decyzja została doręczona w dniu 2 stycznia 2024 r.

Skarżąca Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła w ustawowym terminie (dnia 12 stycznia 2024 r.) odwołanie od opisanej wyżej decyzji podnosząc, szczegółowo zredagowane w odwołaniu, zarzuty naruszenia:

- art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach odwołania,

- art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez oparcie uzasadnienia decyzji na nieprawomocnych wyrokach, co jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych oraz zasadą przekonywania,

- art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., poprzez: zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek, wadliwe ustalenie stanu faktycznego, uzasadnienie decyzji nieodpowiadające wymogom art. 107 § 3 k.p.a., nieuwzględnienie wpływu stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii Covid-19 na obiektywną możliwość wywiązania się przez Stronę z obowiązku osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów;

- art. 189c w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak analizy, które przepisy powinny zostać zastosowane w sprawie w sytuacji, gdy w dacie wydawania decyzji obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa,

- art. 189e w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że zapisy art. 189e k.p.a. przewidują możliwość odstąpienia od nałożenia kary oraz niedokonanie analizy wpływu działania siły wyższej, tj. stanu epidemii Covid-19 na nieosiągnięcie ww. poziomów, a w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej pomimo, iż do naruszenia doszło wskutek działania siły wyższej,

- art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu,

- art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9g pkt 1, art. 3aa pkt 1, art. 9zb ust. 1 ustawy poprzez ich zastosowanie i bezzasadne nałożenie kary pieniężnej, w sytuacji, gdy Spółka nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego,

- art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 9zf ustawy, poprzez brak doręczenia Spółce decyzji do dnia 31 grudnia 2023 r., w konsekwencji czego nałożenie na Stronę administracyjnej kary pieniężnej pomimo przedawnienia ukarania,

- art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców poprzez naruszenie zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło: uznania, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu nie wynika z przyczyn niezależnych od Strony, a także uznanie, że: "zapisy art 189e ww. ustawy przewidują możliwość odstąpienia od nałożenia kary. W wyniku przeprowadzonej analizy dokumentów i dowodów nie znaleziono przesłanek umożliwiających zastosowania tego przepisu", gdy w sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, w związku z czym Strona nie podlega ukaraniu,

- art. 8 Prawa przedsiębiorców poprzez obciążenie Strony odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania Strona nie miała wpływu.

W uzasadnieniu odwołania przedstawiła obszerną argumentację na poparcie podniesionych zarzutów, z powołaniem orzecznictwa sądów administracyjnych.

Skarżąca nie zakwestionowała danych przyjętych do obliczenia kary wynikających ze złożonych sprawozdań w związku z prowadzoną działalnością. Zaakcentowała natomiast, że nie miała wpływu na wykonanie obowiązku osiągnięcia w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Brak osiągnięcia tych poziomów wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od Spółki. Zdaniem Spółki wpływ na nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu miała również pandemia Covid-19. Wskazała, że odbierane odpady stanowiły wyłącznie odpady komunalne odbierane od właścicieli nieruchomości niezamieszkanych i były w istotnym zakresie odpadami zanieczyszczonymi. Nadto Spółka nie miała wpływu na segregację odpadów przez właścicieli nieruchomości. Odnosząc się do art. 189c k.p.a. podkreśliła, że organ nie zawarł w uzasadnieniu decyzji analizy czy zmiana przepisów w okresie od naruszenia prawa do daty orzekania miała wpływ na sytuację Spółki, w szczególności które przepisy są dla Spółki korzystniejsze. Wskazała także, iż nie można wykluczyć zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. do kary pieniężnej wymierzanej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy. Zdaniem Spółki w sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, wobec czego Strona nie podlega ukaraniu.

Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, działając w oparciu o art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. z 2018 r., poz. 570 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzją nr SKO.OS/41.9/58/2024/1755/AK z dnia 27 lutego 2024 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał dotychczasowy przebieg postępowania oraz przedstawił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, iż w sprawie nie nastąpiło przedawnienie prawa do wydania decyzji, ponieważ najwcześniejszym momentem wydania decyzji za rok 2020 jest luty 2021 r., zatem termin przedawnienia, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy) upływa 31 grudnia 2024 r. Tym bardziej nie upłynął termin pięcioletni przewidziany w art. 189g § 1 k.p.a., który stanowi, że administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Następnie Kolegium, w oparciu o akta sprawy, dokonało takich samych ustaleń dowodowych jak organ pierwszej instancji, oraz w sposób tożsamy dokonało ustaleń osiągniętego przez Spółkę w roku 2020 poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła (11.83%), brakującej masy odpadów komunalnych wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania i recyklingu przez Spółkę (1,7801 Mg), a także wysokości obliczonej kary pieniężnej (481 zł). Kolegium oceniło, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że w sprawie został popełniony delikt administracyjny, określony w art. 9x ust. 2 pkt 1, który podlega karze obliczanej zgodnie z art. 9x ust. 3 ustawy.

W ocenie Kolegium brak było również podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, bowiem naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego, a ponadto przedmiotowe naruszenie ma charakter nieusuwalny. W tym kontekście organ odwoławczy zauważył, iż również Gmina nie osiągnęła wymaganego poziomu 50% przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych i została na nią nałożona administracyjna kara pieniężna, ponadto adresatem obowiązków z art. 9g ustawy jest podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, a przedsiębiorca jest zobowiązany do osiągnięcia tych samych wskaźników jak gmina. Jednocześnie dzięki tym obowiązkom gminy mogą w sposób kompleksowy monitorować działania podejmowane zarówno przez właścicieli nieruchomości, jak i przez przedsiębiorców odbierających odpady komunalne. Z obowiązku osiągnięcia tych poziomów nie zwalnia fakt podpisania umowy jedynie na odbiór odpadów komunalnych zmieszanych. Nadto dla oceny realizacji obowiązku osiągnięcia ustawowych poziomów przez przedsiębiorcę nie ma również znaczenia, czy nieruchomość - z właścicielem której została zawarta umowa - jest zamieszkała, czy niezamieszkała.

Podnoszone przez stronę argumenty, w ocenie Kolegium, nie przekonują o zasadności zastosowania instytucji odstąpienia i poprzestania na pouczeniu. Obowiązek osiągnięcia wymaganych poziomów zgodnie z przepisami ustawy, spoczywa na Spółce, która powinna tak zorganizować działania by spełnić wymagania ustawowe. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie wystąpiła także przesłanka zaniechania naruszenia prawa, ponieważ z powodu upływu czasu nie jest już możliwe osiągnięcie wymaganego poziomu za dany rok. Strona powinna przedsięwziąć zatem we własnym zakresie wszelkie działania umożliwiające osiągnięcie wymaganych poziomów, których podejmowania nie wykazała m.in. nie wykazała by podejmowała działania mobilizujące właścicieli nieruchomości zbierających (oddających) odpady selektywne do właściwego wywiązywania się z tego obowiązku, czy też by zwracała się do Gminy o podjęcie konkretnych i zgodnych z ustawą działań polepszających możliwości osiągnięcia przez Stronę wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania odpadów do ponownego użycia. Także w kwestii pandemii Covid-19 organ odwoławczy uznał, że wpływ tych okoliczności nie został przez Spółkę wykazany, pandemia nie doprowadziła bowiem do sytuacji, w której Spółka nie odbierała odpadów. Strona odpady odbierała i winna była tak zorganizować swoją działalność, aby osiągnąć za ten rok ustawowe poziomy. W okolicznościach sprawy organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Spółki, by do naruszenia prawa doszło w wyniku działania siły wyższej. Końcowo Kolegium zwróciło uwagę, iż w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189c k.p.a., gdyż przepisy dotyczące nieosiągnięcia przez Stronę w 2020 roku wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych frakcji odpadów komunalnych oraz sposobu obliczenia kary nie uległy zmianie zarówno w momencie popełnienia deliktu administracyjnego, jak i orzekania o wymierzeniu kary za jego popełnianie. Decyzja została doręczona w dniu 29 lutego 2024 r.

Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca Spółka wnosząc w dniu 25 marca 2024 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Względem zaskarżonej decyzji sformułowała zarzuty naruszenia:

- art. 6 k.p.a. – jak w odwołaniu,

- art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 15 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów odwołania, oparcia decyzji organu pierwszej instancji na nieprawomocnych wyrokach sądów administracyjnych,

- art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. – jak w odwołaniu,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1 w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 189e k.p.a. uznanie, że pandemia Covid-19 nie miała wpływu na dopełnienie przez Skarżącą obowiązku osiągnięcia w 2020 roku wymaganych poziomu przygotowania oraz recyklingu,

- art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, gdy w sprawie nastąpiło przedawnienie ukarania, i postępowanie powinno zostać umorzone,

- art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym bez uzasadnionej przyczyny i ustalenie, że poziom przygotowania przez Skarżącą do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2020 r. wynosi 11,83%, podczas gdy dokładny poziom to 11,8316044%, a żaden z przepisów nie daje podstawy do dokonania zaokrąglenia ww. poziomu do dwóch miejsc po przecinku,

- art. 189c w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 15 k.p.a. poprzez akceptację działania organu pierwszej instancji związanego z brakiem analizy, które przepisy powinny zostać zastosowane w sprawie w sytuacji, gdy w dacie wydawania decyzji obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa,

- art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. – jak w odwołaniu,

- art. 9x ust. 2 pkt 1, art. 9g pkt 1 ustawy – jak w odwołaniu,

- art. 9g pkt 1 ustawy w zw. z § 3 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 2016 r. poprzez nieprawidłowe dokonanie obliczenia poziomu przygotowania przez Skarżącą do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2020 r. i ustalenie, że poziom ten wynosi 11,83%, podczas gdy dokładny poziom to 11,8316044%, a przepisy nie dają podstawy do dokonania ww. zaokrąglenia,

- art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 9zf ustawy – jak w odwołaniu,

- art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez naruszenie zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło uznania, że dopuszczenie się przez Skarżącą naruszenia nie miało miejsca wskutek działania siły wyższej tj. stanu epidemii, gdy Spółka nie miała obiektywnej możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów,

- art. 8 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez utrzymanie decyzji w mocy, gdy decyzja została wydana z naruszeniem tego przepisu przez obciążenie Strony odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania Strona nie miała wpływu.

Przy tych tak sformułowanych zarzutach pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania, a także zasądzenie zawrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącej podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Ponowił również argumentację przedstawioną na etapie złożonego odwołania, przywołując szeroko orzecznictwo sądów administracyjnych oraz uzasadnienia ostatecznych decyzji organów odwoławczych.

Akcentował, iż zwiększenie ilości odebranych odpadów opakowaniowych z terenu nieruchomości zamieszkałych oraz zmniejszenie ilości odpadów opakowaniowych na nieruchomościach niezamieszkałych było efektem wielu czynników, w tym także panującej sytuacji związanej z wystąpieniem pandemii Covid-19. Był to czynnik, na który Skarżąca nie miała wpływu. Naruszenie prawa w ocenie strony skarżącej stanowiło następstwo działania siły wyżej w postaci stanu epidemii. Pełnomocnik Skarżącej kwestionował również dokonaną przez organy ocenę przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary, o których mowa w art. 189f § 1 k.p.a.

Dodatkowo wskazał m.in. na problemy z uruchomieniem nowych instalacji, które zapewniałyby procesy recyklingu, odzysku i przygotowania odpadów do ponownego użycia, a także czynniki zewnętrzne pozostające poza wpływem Skarżącej jak przekazywanie odpadów do punktów skupu z pominięciem Spółki pomimo zawartej umowy, ilości przekazywanych odpadów gromadzonych selektywnie.

Podkreślił także, iż w niniejszej sprawie, momentem początkowym biegu terminu przedawnienia jest dzień 31 grudnia 2020 r., jako ostatni moment działania sprawcy. Złożenie sprawozdania jedynie potwierdza osiągnięcie konkretnego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, a nie kreuje (tworzy) stanu osiągnięcia tego poziomu. W związku z brakiem doręczenia Skarżącej do dnia 31 grudnia 2023 r. decyzji organu, zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 9zf ustawy, ukaranie uległo przedawnieniu.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenia podnosząc aktualność stanowiska zawartego w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 512/24 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach wskazanej kontroli sąd administracyjny poddaje badaniu zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego kreującymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi określającymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Uwzględniając tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszania decyzji organów administracji publicznej, Sąd uznał, że rozstrzygnięcia organów pierwszej i drugiej instancji odpowiadają prawu.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu uczyniona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 lutego 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia 29 grudnia 2023 r, mocą której organ nałożył na Skarżącą Spółkę - podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości, karę pieniężną w wysokości 481 zł za niewykonanie w 2020 r. obowiązku osiągnięcia w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo, wbrew obowiązkowi nałożonemu w art. 9g ustawy.

Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z jej art. 9g pkt 1, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Stosownie do art. 3aa pkt 1, gminy są obowiązane osiągnąć za rok 2020 poziom: przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo. Z kolei w myśl art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g, podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu, przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.

Karę pieniężną oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 ustawy). Zgodnie z Załącznikiem Nr 2 do Obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2020 (M.P. z 2019 r., poz. 866) wydanego na podstawie art. 291 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396) - jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, wynoszą 270,00 zł/Mg (kod odpadów: 15 01 01, 15 01 04, 19 12 01, 15 01 07, 15 01 02, 19 12 02). Poziomy recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła oblicza się na podstawie § 3 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2167). Poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła oblicza się łącznie dla wszystkich podanych frakcji odpadów komunalnych.

Uwzględniając, iż w rozpoznawanej sprawie: łączna masa odpadów papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła poddanych recyklingowi i przygotowanych do ponownego użycia wyrażona w Mg (Mr pmts) wyniosła 0,5518 Mg (Sprawozdanie podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, Dział IV Sprawozdania, Tabela A), natomiast łączna masa wytworzonych odpadów papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła wyrażona w Mg (Mw pmts) wyniosła 4,6638 Mg, tj. Mw pmts = Mo (łączna masa odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, 9,4600 Mg - Sprawozdanie podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, Dział IV Sprawozdania, Tabela B) x Um pmts (udział łączny odpadów papieru, metali, tworzyw sztucznych, szkła i wielomateriałowych w składzie morfologicznym odpadów komunalnych; 0,493, Krajowy Plan Gospodarki Odpadami), zatem poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia ww. frakcji (P= Mr/Mw x100% = 0,5518 Mg /4,6638 Mg x 100%) wyniósł 11,83%.

Wynikający z art. 3aa pkt 1 ustawy, poziom wymagany 50%, prowadzi do ustalenia różnicy poziomów w wysokości 38,17%. W rezultacie iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku w wysokości 270,00 zł/Mg i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg (BMO), wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania w wysokości 1,7802 Mg (BMO = Rp (poziom osiągnięty, 38,17%) x Mw (łączna masa wytworzonych odpadów, 4,6638 Mg) /100%), daje kwotę 481 zł, stanowiąc wysokość administracyjnej kary pieniężnej dla wskazanego naruszenia. Prawidłowość obliczenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej nie budzi wątpliwości. Przedmiotem skargi nie były również ustalenia w zakresie: łącznej masy odpadów papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła poddanych recyklingowi i przygotowanych do ponownego użycia wyrażonej w Mg (Mr pmts), łącznej masy wytworzonych odpadów papieru, metalu, tworzyw sztucznych i szkła wyrażonej w Mg (Mw pmts), łącznej masy odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (Mo), udziału łącznego odpadów papieru, metali, tworzyw sztucznych, szkła i wielomateriałowych w składzie morfologicznym odpadów komunalnych (Um pmts), ani też przyjętej jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku czy też brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg (BMO).

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Skarżąca Spółka w roku 2020 była podmiotem odbierającym odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości na terenie J., złożyła również stosowne Sprawozdanie podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za rok 2020.

Nie budziło zatem wątpliwości Sądu, iż w kontrolowanej sprawie na Skarżącej Spółce ciążył obowiązek, o którym mowa w art. 9g ust. 1 ustawy. W sprawie nie pozostaje sporne, że Spółka nie osiągnęła w roku kalendarzowym 2020 w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych (9,4600 Mg) wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonego w art. 3aa pkt 1, tj. poziomu 50%.

Zgodnie z przywołanymi wyżej regulacjami administracyjna kara pieniężna, o której mowa w art. 9x ust. 3 ustawy, za niewykonanie przez podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości obowiązku osiągnięcia w danym roku kalendarzowym, w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oraz jednostkowej stawki opłaty.

W związku z powyższym Skarżąca Spółka podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 obliczonej zgodnie z jego ust. 3 ustawy, zaś organy orzekające w sprawie dokonały w tej materii stosownych obliczeń.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone przez tut. Sąd w wyroku z dnia 31 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1714/22, w którym podkreślono, że przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g ustawy. W konsekwencji należy uznać, że prowadząc postępowanie w sprawie organ właściwy nie bada innych okoliczności sprawy, takich jak stopień przyczynienia się przedsiębiorcy do nieosiągnięcia przewidzianych ustawą poziomów recyklingu, zawinienia zobowiązanego, czy też sytuacji rynkowej. Bez znaczenia jest tu również fakt osiągnięcia poziomu recyklingu przez daną jednostkę samorządu terytorialnego, czy też adekwatność podejmowanych przez nią działań (podobnie: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 września 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 680/23, z dnia 12 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1339/23). Wobec powyższego niezasadne są w tym zakresie wszelkie zarzuty skargi oraz argumentacja na ich poparcie dotyczące braku winy Skarżącej Spółki odnośnie nieosiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, podobnie zarzuty oparte o podnoszony zarzut naruszenia art. 9g pkt 1 oraz art. 9x ust. 3 ustawy. Zauważenia również wymaga, że Skarżąca Spółka, jako podmiot profesjonalny, wiedziała jakie zasady obowiązują przy prowadzeniu tego rodzaju działalności oraz jakie wiążą się z tym konsekwencje. Planując swoją działalność powinna czynić to w taki sposób, aby wypełnić wymagania prawem przewidziane. Jeśli bowiem podmiot chce wykonywać działalność gospodarczą, czyli zarobkową, przyjmuje na siebie zobowiązania wynikające z przepisów i ponosi odpowiedzialność za ich niewypełnienie (zob. m.in. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 20 września 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 680/23 oraz z dnia 17 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1538/22).

W tym miejscu odnotować należy, iż zgodnie z Uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt III OPS 1/21 do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stosuje się art. 189f k.p.a. Stosownie do treści § 1 tego przepisu organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (pkt 1) lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (pkt 2). Instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (zob. A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex el. 2020). Przesłanka określona w pkt 2 przywołanego przepisu nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, do jej zastosowania konieczne jest bowiem spełnienie przesłanki tożsamości (identyczności) zachowania będącego przedmiotem odrębnych postępowań.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonując analizy "wagi naruszenia" organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż również Gmina nie osiągnęła wymaganego poziomu 50% przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych i została na nią nałożona administracyjna kara pieniężna, podkreślił, że obowiązek wynikający z art. 9 ustawy spoczywa na podmiotach odbierających odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielami nieruchomości, a przedsiębiorca jest zobowiązany do osiągnięcia tych samych wskaźników jak Gmina. Wypełnianie wskazanych obowiązków pozwala natomiast na monitorowanie działań podejmowanych przez właścicieli nieruchomości oraz przedsiębiorców odbierających odpady komunalne. Od obowiązku nie zwalnia podpisanie przez przedsiębiorcę umowy jedynie na odbiór odpadów komunalnych zmieszanych ani też okoliczność czy dana nieruchomość jest zamieszkała. W tym kontekście akcentował również, że to obowiązkiem Spółki pozostawało takie zorganizowanie działań by zostały spełnione wymagania ustawowe, zaś Spółka nie wykazała by podejmowała działania mobilizujące w tej tematyce właścicieli nieruchomości, ani też by zwracała się do Gminy o podjęcie działań ukierunkowanych na zwiększenie możliwości osiągnięcia przez Spółkę wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania odpadów do ponownego użycia. Organ odwoławczy ocenił również, że Spółka nie wykazała by pandemia Covid-19 miała wpływ na osiągnięty poziom, zauważając, że pandemia nie doprowadziła do sytuacji, w której Spółka nie odbierała odpadów. Dokonując tej analizy wyjaśnił również aspekt ochrony środowiska, zauważając, że recykling to odzysk w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym celu lub w innych (art. 3 pkt 23 ustawy o odpadach). Służy zatem zmniejszaniu ilości odpadów i zużycia surowców naturalnych, staje się zatem jedną z najistotniejszych metod ochrony środowiska (str. 7 - 11 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Jak zauważył ponadto organ pierwszej instancji Spółka zawierając umowy głównie na odbiór niesegregowanych odpadów komunalnych, miała świadomość ryzyka nieosiągnięcia wymaganego w 2020 roku poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła (str. 6 uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji). Zdaniem organów orzekających w sprawie zaistniałe naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego.

W rozpoznawanej sprawie, organy administracji dokonały zatem analizy możliwości zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary. Wyniki tych rozważań doprowadziły organy do stwierdzenia, że brak było podstaw na gruncie rozpoznawanej sprawy do zastosowania tej instytucji. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Należy pamiętać, że w tym przypadku wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości, wynosił 50% wagowo. Oznacza to, że Spółka nawet w połowie nie zrealizowała ciążącego na niej obowiązku, co słusznie podkreśliły organy orzekające w sprawie.

Odnotować również trzeba, że instytucja przewidziana w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być stosowana ze szczególną rozwagą. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek, to podmiot jest zobowiązany ten obowiązek wykonać. Kara administracyjna jest naturalną reakcją na jego niewypełnienie.

Uzasadnione było w ocenie Sądu stwierdzenie przez organy orzekające w sprawie, że naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego, zatem nie zostały spełnione przesłanki odstąpienia od nałożenia na Spółkę administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu. Takie stanowisko zostało przez organy szczegółowo uzasadnione w zapadłych decyzjach.

W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. W sprawie podjęto czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), który nie wymagał uzupełnienia, a jego ocena nie naruszyła zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Organ odwoławczy rozpoznał ponownie sprawę. Poczynione ustalenia znalazły odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenia wskazane w zarzutach skargi (zarzut nr I.3, I.4 petitum skargi). Stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, i do tak ustalonego stanu faktycznego prawidłowo organy administracji publicznej orzekające w sprawie zastosowały przepisy prawa materialnego. Podobnie uzasadnienia decyzji z pogłębioną argumentacją czynią zadość regułom wynikającym z treści art. 107 § 3 k.p.a. Niezasadny pozostaje zatem zarzut naruszenia tego przepisu. Sąd dostrzega nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania, co jednak nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia (zarzut nr I.2 petitum skargi). Nieuzasadniony pozostawał również zarzut naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. (zarzut nr I.6 petitum skargi). Zaokrąglenie wskazanego w skardze "11,83166044%" do wartości "11,83%" nastąpiło w dół na korzyść Skarżącej Spółki (w powołanym natomiast przez Skarżącą orzeczeniu sytuacja ta była odmienna). Na prawidłowość rozstrzygnięcia nie miało żadnego wpływu niewskazanie w decyzji ustalonego poziomu z uwzględnieniem 7 liczb po przecinku, nie spowodowało to nieuprawnionego podwyższenia zastosowanej stawki, a w konsekwencji należnej opłaty. Natomiast stosowanie zaokrąglenia w odniesieniu do kar pieniężnych przewiduje art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 9zf ustawy.

Z przyczyn wskazanych szczegółowo w treści uzasadnienia, Sąd nie dopatrzył się podniesionego w skardze naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. (zarzut I.8 petitum skargi). Brak było także podstaw do przyjęcia by stan epidemii Covid-19 stanowił w stanie faktycznym sprawy okoliczność uzasadniającą niewywiązanie się przez Skarżącą Spółkę z ustawowego obowiązku, takich okoliczności, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, Skarżąca nie wykazała, odwołując się jedynie do ogólnych utrudnień związanych z ogłoszeniem epidemii (zarzut nr I.4 petitum skargi).

Brak było także podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia art. 189c k.p.a. (zarzut nr I.7 petitum skargi). Zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez Skarżącą Spółkę obowiązek osiągnięcia w 2020 roku wymaganego przepisem art. 9g ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych frakcji odpadów komunalnych. Poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzywa sztucznego oraz szkła został dla roku 2020 określony na 50%, a przepis art. 3aa w tym zakresie obowiązujący w dacie naruszenia nie uległ zmianie. Jednostkowe stawki dla roku 2020 określał natomiast załącznik nr 2 do obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2020 (stawki te stosownie do art. 290 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku "podwyższeniu"). Na gruncie rozpatrywanej sprawy miały zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie zdarzenia. Analiza w tym zakresie została przeprowadzona przez organ odwoławczy (str. 11-12 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w treści art. 15 k.p.a. Dalsze nowelizacje ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie miały jakiegokolwiek wpływu na nałożenie jak i wysokość orzeczonej kary pieniężnej. Wpływu takiego nie wykazała zresztą strona skarżąca w motywach wywiedzionej skargi jak i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

Sprawozdanie, umożliwiające kontrolę wykonania obowiązku za rok 2020 określonego w art. 9g ustawy, powinno zostać złożone przez podmiot odbierający odpady do końca stycznia 2021 r., zatem przedawnienie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, następuje z dniem 31 grudnia 2024 r., a decydujące znaczenie ma fakt wydania i doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, w którym to momencie powstaje zobowiązanie do zapłaty kary. W rozpoznawanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji o nałożeniu kary pieniężnej została niewątpliwie doręczona przed upływem terminu przedawnienia (zarzut nr I.5, II.3 petitum skargi).

W sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców (zarzut nr II.4 petitum skargi). Nie powstały bowiem wątpliwości, o których mowa w tych przepisach. Należy pamiętać, że obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym wymaganego poziomu recyklingu został wprost przewidziany przez ustawodawcę w art. 9g ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. W sprawie nie naruszono także art. 8 ustawy Prawo przedsiębiorców (zarzut nr II.5 petitum skargi). Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca nie została obciążona "konsekwencjami działań oraz zaniechań innych podmiotów", a kara była konsekwencją niewykonania własnego obowiązku ciążącego na Skarżącej Spółce.

W konsekwencji powyższego jako niezasadny jawi się zarzut naruszenia art. 6, art. 15 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (zarzut l.1, I. 5 petitum skargi).

Zaskarżone rozstrzygnięcie pozostaje zgodne z przepisami materialnoprawnymi, w tym art. 9g pkt 1 oraz art. 9x ust. 2 i 3 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (zarzut lI.1, II.2 petitum skargi).

Przywoływane natomiast przez Skarżącą Spółkę w toku postępowania rozstrzygnięcia administracyjne w innych sprawach, jako niepozostające w granicach zaskarżenia, nie mogły mieć wpływu na zapadłe w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie.

Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w treści odpowiedzi na skargę wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez stronę skarżącą (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.).

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.