Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 1613/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia

SENTENCJA

Dnia 29 sierpnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka, , , po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku H. B. i P. B. o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 9 marca 2022 r., znak: [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej H. B. i P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 832/22 w sprawie ze skargi H. B. i P. B. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 2 sierpnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 832/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę skarżących – H. B. i P. B. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 2 sierpnia 2022 r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 9 marca 2022 r, znak; [...], o nałożeniu obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej w kwocie 50000 zł, za wybudowanie tarasu o wymiarach 2,7 x 4,7 m przy budynku mieszkalnym położonym na nieruchomości w m. [...] gm. T., na terenie działki oznaczonej nr ew. [...], bez pozwolenia na budowę.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku wnieśli skarżący, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania ww. postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G.

W ocenie skarżących, zachodzi wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia wnoszonego środka odwoławczego (skargi kasacyjnej). Najistotniejszym jest jednak fakt, iż wymierzenie tak wysokiej "kary" wiązać się będzie ze spowodowaniem znacznej szkody po stronie skarżących. Uzyskanie tak wysokich środków jest dla nich niemożliwe ze względu na wskazywaną sytuację i stanowi zbyt daleko idące, i nie znajdujące w przepisach prawa, nadużycie. Podkreślili, że w przypadku niewstrzymania wykonania postanowienia organu, skarżący pozostaliby bez jakichkolwiek środków na utrzymanie siebie oraz rodziny (skarżący posiadają na utrzymaniu dwójkę dzieci). Stawianie skarżących w tak dramatycznej sytuacji, szczególnie w obliczu możliwego, korzystnego dla nich rozstrzygnięcia nie znajduje żadnego uzasadnienia. Wobec powyższego, nawet prawdopodobny zwrot wymierzonej opłaty wyrządziłby niepowetowaną szkodę, bowiem znacząco wpłynęłoby to na zdolność utrzymania rodziny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wniosek nie podlega uwzględnieniu.

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "p.p.s.a.", w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ nie zaistniały w tej sprawie skutki prawne, o jakich mowa w art. 61 § 6 p.p.s.a. (dotychczas nie doszło do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia lub postanowienia organu pierwszej instancji).

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia organu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie. Nie jest więc rolą sądu administracyjnego na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku czynić ustalenia w zakresie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia organu administracyjnego. W oparciu o ww. przepis to sąd ocenia czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania postanowienia.

W związku z tym zauważyć należy, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w istocie powołali się na prawdopodobieństwo uwzględnienia ich skargi kasacyjnej, a więc na okoliczność, która dla wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie ma istotnego znaczenia. Z kolei twierdzenie o wpływie zapłacenia opłaty legalizacyjnej na ich budżet domowy nie zostało poparte żadną przekonującą argumentację. W tym miejscu zauważyć też należy, że przepisy prawa nie przewidują bezwzględnego obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej. W razie jej nieuiszczenia w terminie organ administracji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego.

Niezależnie od tego należy zauważyć, na co też wskazują w skardze kasacyjnej skarżący, że zgodnie z art. 49c ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 marca 2020 r. (z uwagi na treść art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw) do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.

Natomiast według art. 49c ust. 2 Prawa budowlanego, złożenie wniosku, o którym mowa w art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, powoduje zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 48, art. 49 i art. 49b do dnia rozstrzygnięcia wniosku.

Przepisy art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej stanowią zaś, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Nie przesądzając skuteczności ewentualnych działań skarżących opartych na powołanych przepisach art. 49c Prawa budowlanego w związku z art. 67a Ordynacji podatkowej, stwierdzić należy, że istnienie tego trybu umacnia tezę o braku zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Skarżący mogą bowiem skorzystać ze szczególnego trybu, w którym ocenie będzie podlegało to, czy nałożony na nich obowiązek zapłaty nie jest nadmierny. (por. postanowienia NSA: z 25 stycznia 2022 r., II OSK 2878/21; z 1 października 2021 r., II OSK 1887/21; z 16 kwietnia 2021 r., II OZ 236/21).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.