Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 3442/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska As. Sąd. Edyta Podrazik (spr.) Protokolant sekr.sąd. Justyna Frankowska-Sarbak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zajęcia pasa drogowego; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Zarządu Miasta G. z dnia [...] r. Nr [...] w części dotyczącej nakazu natychmiastowego przywrócenia pasa drogowego do stanu pierwotnego, II. w pozostałym zakresie skargę oddala, III. określa, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Zarządu Miasta G. z dnia [...] r. Nr [...] w części określonej w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu, IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego. na rzecz skarżącej kwotę 50 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E. Podrazik /-/ P. Miładowski /-/ A. Łaskarzewska


UZASADNIENIE

4/II SA/Po 3442/01

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].06.2001 r. Zarząd Miasta G. na podstawie art. 36 i 40 ustawy o drogach publicznych, § 11 ust. 3, 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.01.1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych i art. 108 § 1 kpa nałożył na Z.K. karę pieniężną w kwocie 1.820 zł za nielegalne umieszczenie obiektu handlowego w pasie drogowym ulicy [...], nakazał natychmiastowe przywrócenie pasa drogowego do stanu poprzedniego poprzez usunięcie obiektu handlowego umieszczonego w wyżej wskazanym pasie drogowym oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu podał, iż Z.K. miała zezwolenie na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w G. do dnia [...].06.2001 r., po tym terminie skarżąca nie usunęła z pasa drogowego obiektu handlowego, dalsze zajmowanie przez skarżącą pasa drogowego wstrzymuje zaplanowane prace remontowe związane z regulacją rzeki K. i wprowadzenie docelowej funkcji tego terenu zgodnej z planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego śródmieścia G., tj. ciągu pieszego w zieleni bez możliwości prowadzenia działalności handlowej.

Decyzją z dnia [...].08.2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania Z.K., uchyliło zaskarżoną decyzję w części nadającej orzeczeniu o nałożeniu grzywny rygoru natychmiastowej wykonalności, w pozostałym zakresie zaś utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, iż decyzja zezwalająca na umieszczenie w pasie drogowym ul. [...] obiektu handlowego wygasła z dniem [...].06.2001 r., przekroczenie terminu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego powoduje obowiązek pobrania kary pieniężnej, przedmiotowy obiekt handlowy znajduje się na działce nr [...], która w całości jest drogą-ul. [...], zgodnie z definicją zawartą w ustawie o drogach publicznych każda ulica jest drogą, a pojęcia drogi i pasa drogowego są tożsame, przedmiotowa ulica stanowi zaplecze budowy prac remontowych mostu na rzece K. i jest niezbędna do ustawienia sprzętu, jest ona także placem manewrowym budowy, wszystko to stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego osób przebywających na terenie budowy i uzasadnia nałożenie rygoru natychmiastowej wykonalności odnośnie obowiązku przywrócenia pasa drogowego do stanu pierwotnego, natomiast brak uzasadnienia dla takiego rygoru w części odnoszącej się do obowiązku zapłaty kary pieniężnej.

Od powyższej decyzji skargę złożyła Z.K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji SKO . W uzasadnieniu skarżąca wyraziła wątpliwość odnośnie wielkości bądź istnienia pasa drogowego na ul. [...], zakwestionowała nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w zakresie nakazu przywrócenia pasa drogowego do stanu pierwotnego, jak również twierdzenie organu I instancji, że plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje dla tego terenu żadnej działalności handlowej, podniosła iż w zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego nie wskazano terminu usunięcia obiektu oraz że organy obu instancji nie ustosunkowały się do jej propozycji czasowego zamknięcia obiektu na czas remontu.

Samorządowe Kolegium odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się częściowo zasadna, choć z innych względów niż w niej podniesiono.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Jednocześnie w myśl art. 135 w/w ustawy sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów lub czynności wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Sąd kontroluje więc legalność nie tylko zaskarżonej decyzji organu II instancji, ale także m.in. poprzedzającej jej decyzji wydanej w I instancji.

Zarzuty podniesione w skardze uznać należy za nieuzasadnione. Z mapy sytuacyjnej i wypisu z rejestru gruntów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż obiekt handlowy należący do skarżącej ustawiony jest na działce nr [...], działka ta zaś jest drogą i nosi nazwę ul. [...]. Zgodnie definicjami zawartymi w art. 4 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 71 poz. 838 z 2000 r.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji przez organy obu instancji, ulica jest drogą na terenach zabudowy miast i wsi, natomiast pojęcia drogi i pasa drogowego są tożsame. Wbrew temu co zdaje się sugerować skarżąca droga (pas drogowy, ulica) jest pojęciem szerszym niż jezdnia, jezdnia jest jedynie jednym z elementów drogi (pasa drogowego, ulicy). W myśl art. 39 ust. 1 i 3 powołanej wyżej ustawy lokalizowanie w pasie drogowym urządzeń lub obiektów nie związanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu jest zabronione i może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem zarządcy drogi. W przedmiotowej sprawie skarżąca miała zezwolenie zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego pod obiekt handlowy do dnia [...].06.2001 r. Przekroczenie terminu określonego w zezwoleniu ma charakter zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia w rozumieniu art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych i § 11 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.01.1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. Nr 6 poz. 33 z 1986 r.), co skutkuje obligatoryjnym nałożeniem na podmiot zajmujący pas drogowy kary pieniężnej. W świetle treści wskazanego powyżej art. 39 ustawy o drogach publicznych dla rozstrzygnięcia skargi bez znaczenia pozostaje fakt, iż skarżąca do 1998 r. zajmowała część ulicy [...] pod obiekt handlowy na podstawie umowy dzierżawy, a dopiero od 1998 r. otrzymywała od zarządcy drogi kolejne zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, podobnie jak okoliczność czy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje dla przedmiotowego terenu możliwość prowadzenia działalności handlowej.

Natomiast w przedmiotowej sprawie decyzje organów obu instancji były wadliwe w części nakazującej przywrócenie pasa drogowego do stanu pierwotnego poprzez usunięcie obiektu handlowego z pasa drogowego, bowiem wydano je z naruszeniem art. 36 ustawy o drogach publicznych. W myśl tego przepisu zarządca drogi orzeka o przywróceniu pasa drogowego do stanu pierwotnego w razie jego samowolnego naruszenia. Przez samowolne naruszenie pasa drogowego należy rozumieć jego zajęcie lub inne naruszenie bez uprzedniego uzyskania od zarządcy drogi zezwolenia. Natomiast sytuacja, gdy zezwolenie na zajęcie pasa drogowego zostało wydane, a następnie przekroczony został termin zajęcia określony w zezwoleniu, jest wprawdzie naruszeniem ustawy o drogach publicznych, nie ma jednak charakteru samowoli. Na takie rozumienie przepisu art. 36 ustawy o drogach publicznych wskazuje treść § 11 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych. Ostatni z wymienionych przepisów wyraźnie rozróżnia jako dwa odrębne stany faktyczne samowolne zajęcie pasa i przekroczenie terminu zajęcia lub zajęcie większej powierzchni niż w określona w zezwoleniu. W przypadku przekroczenia terminu zajęcia możliwe jest jedynie wymierzenie kary pieniężnej, nie można jednak nakazać przywrócenia pasa drogowego do stanu pierwotnego.

Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uwzględnić skargę w części dotyczącej nakazu przywrócenia pasa drogowego do stanu pierwotnego i w tym zakresie uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Miasta G. z dnia [...].06.2001 r. Natomiast w pozostałym zakresie skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na mocy art. 151 powołanej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś o wykonalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na mocy art. 152 tejże ustawy.

/-/ E. Podrazik /-/ P. Miładowski /-/ A. Łaskarzewska

AF