Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 762/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1 i 2, art. 127 par. 3, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 144, art.156 par. 2, art. 157 par. 1, art. 158 par. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 27 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2024 roku sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 lutego 2024 r. nr SKO.4150.178.2024 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przekazującej na czas nieokreślony teren zabudowany w nieodpłatne użytkowanie oddala skargę. ał


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 lutego 2024 r., nr SKO.4150.178.2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 61a § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023r., poz. 775 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."), utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 29 stycznia 2024 r., nr SKO.4150.475.2023, w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Łódź-[...] nr 48/79 z dnia 4 czerwca 1979 r., znak: RZGTIII-8224/4/48/79.

Z akt sprawy wynika, że ww. postanowieniem z dnia 29 stycznia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu wniosku M.P., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika Dzielnicy Łódź-[...] nr 48/79 z dnia 4 czerwca 1979 r. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, M.P. pismem z dnia 10 lutego 2024 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 20 lutego 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu powyższego wniosku, utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 29 stycznia 2024 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Łódź-[...] nr 48/79 z dnia 4 czerwca 1979 r.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Kolegium, powołując się na ustalenia poczynione w pierwszej instancji, wskazało, że decyzją nr 48/79 z dnia 4 czerwca 1979 r., w pkt I rozstrzygnięcia, Naczelnik Dzielnicy Łódź-[...] przekazał Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Dróg i Mostów w Łodzi w nieodpłatne użytkowanie na czas nieokreślony teren zabudowany, stanowiący własność Skarbu Państwa, położony w Ł. przy ul. [...], oznaczony jako działki nr: [...],[...] o łącznej powierzchni 256 m2 (KW nr [...]) i nr: [...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 2908 m2 (KW nr [...]), oraz przy ul. [...], oznaczony jako działki nr: [...],[...] o łącznej powierzchni 3409 m2 (KW nr [...]). Ponadto w pkt II rozstrzygnięcia zobowiązał Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej Łódź-[...] do przekazania Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Dróg i Mostów w Łodzi ww. terenu protokołem zdawczo-odbiorczym w terminie do dnia 30 lipca 1979 r.

W dniu 4 października 2023 r. M.P. złożył do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o stwierdzenie nieważności opisanej powyżej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. Pismem z dnia 3 listopada 2023 r., po stwierdzeniu swojej niewłaściwości w sprawie, organ będący adresatem tego podania przekazał je do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Kolegium wyjaśniło, że swoją właściwość rzeczową do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Łódź-[...] nr 48/79 z dnia 4 czerwca 1979 r. wywiodło z art. 157 § 1 k.p.a., stosownie do którego, właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest co do zasady organ wyższego stopnia. Kolegium wskazało przy tym, że grunty objęte decyzją nr 48/79 są obecnie własnością Gminy Miasta Łodzi, a zatem organem właściwym w tej sprawie w pierwszej instancji byłby obecnie Prezydent Miasta Łodzi, a organem wyższego stopnia - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, z czego wynika właściwość tego organu do rozpatrzenia ww. wniosku M.P. (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OW 179/11; dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").

Następnie Kolegium wskazało, że w celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. (sygn. P 46/13) ustawodawca dokonał zmian w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zmianę brzmienia art. 156 § 2 k.p.a. (zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1491), dalej jako: "ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r.")), oraz dodanie § 3 w art.158 k.p.a. (dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r.).

Kolegium zwróciło przy tym uwagę, że w obecnym stanie prawnym, obowiązującym od dnia 16 września 2021 r. (dzień wejścia w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r.), nie stwierdza się już nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.), jak też nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat (art. 158 § 3 k.p.a.). Zmiana wprowadzona ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. odnosi się zatem do kwestii prowadzenia (wszczęcia) postępowania nieważnościowego w ogóle jako takiego. Zdaniem Kolegium, jednoznaczny sposób zredagowania przez ustawodawcę przepisu art. 158 § 3 k.p.a. uniemożliwia zatem wnioskodawcy po upływie 30 lat żądanie wszczęcia postępowania nieważnościowego, a w konsekwencji także uzyskanie decyzji stwierdzającej nieważność kontrolowanej decyzji lub stwierdzającej wydanie takiej decyzji z naruszeniem prawa. Na mocy art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. wprowadzono zatem dodatkową, obok dotychczasowych zawartych w art. 61a k.p.a., przesłankę negatywną dla samego wszczęcia postępowania nieważnościowego (J.M., W.M., W.A., Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Opublikowano: LEX/el. 2022).

Biorąc pod uwagę dokonane ustalenia, w oparciu o dokumenty zawarte w oryginalnych aktach postępowania, w toku którego została wydana decyzja Naczelnika Dzielnicy Łódź-[...] będąca przedmiotem wniosku M.P. o stwierdzenie nieważności, Kolegium stwierdziło, że od daty wydania i doręczenia tej decyzji do daty złożenia i rozpatrzenia ww. wniosku minęły ponad czterdzieści cztery lata, czyli okres znacznie przekraczający wskazany w art. 158 § 3 k.p.a. okres trzydziestu lat, po upływie którego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji bezwzględnie nie może być wszczęte. Konkluzja ta, w ocenie Kolegium, jest w pełni uprawniona w oparciu o całokształt stwierdzonych okoliczności, niezależnie od faktu, że na podstawie akt sprawy nie da się precyzyjnie ustalić daty doręczenia decyzji nr 48/79 z dnia 4 czerwca 1979 r. stronom, tj. Przedsiębiorstwu Dróg i Mostów w Łodzi oraz Przedsiębiorstwu Gospodarki Mieszkaniowej Łódź-[...]. O doręczeniu tej decyzji niezwłocznie po jej wydaniu, a z całą pewnością o tym, że między datą jej doręczenia a datą orzekania w niniejszej sprawie upłynął okres co najmniej trzydziestu lat, świadczą bowiem łącznie następujące okoliczności:

- bezsprzeczne doręczenie decyzji stronom, które zostało potwierdzone podpisami odbierających ją osób, złożonymi na jednym z egzemplarzy decyzji załączonych do akt sprawy, przy nazwach poszczególnych stron w rozdzielniku;

- fakt wykonania decyzji, przy uwzględnieniu, że przekazanie objętego nią terenu w nieodpłatne użytkowanie Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Dróg i Mostów w Łodzi wiązało się z planowaną budową al. [...] na odcinku od ul. [...] do ul.[...], na podstawie decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w Łodzi z dnia 16 stycznia 1978 r., która to inwestycja została bezzwłocznie zrealizowana (obecnie teren ten stanowi pas drogowy al. [...]);

- fakt, że odstęp czasu pomiędzy datą wydania przedmiotowej decyzji a datą złożenia i rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie jej nieważności jest znacznie dłuższy niż okres wskazany w art. 158 § 3 k.p.a., zaś prawdopodobieństwo, iż doręczenie tej decyzji nastąpiło dopiero po upływie ponad czternastu lat od dnia jej wydania jest w istocie zerowe.

W odniesieniu do powyższego Kolegium odwołało się do orzecznictwa sądów administracyjnych, w którym wskazuje się, że sam fakt niezachowania zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji (równoznaczny z niemożnością ustalenia dokładnej daty jej doręczenia) nie oznacza, że do takiego doręczenia nie doszło. Organ może bowiem ustalać datę doręczenia decyzji (choćby przybliżoną) na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego (por. np. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2276/22 czy z dnia 6 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2578/22).

W podsumowaniu Kolegium stwierdziło, że wobec ustalenia, iż od dnia doręczenia decyzji Naczelnika Dzielnicy Łódź-[...] nr 48/79 z dnia 4 czerwca 1979r. upłynęło trzydzieści lat, było obowiązane do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności na wniosek M.P.. Dodało przy tym, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a., będącym aktem formalnym, organ administracji publicznej nie może formułować żadnych wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kolegium nie stwierdziło zatem istnienia okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku strony.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył M.P., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 29 stycznia 2024 r., nr SKO.4150.475.2023, a także o zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w jego ocenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi błędnie przyjęło, iż doszło do upływu terminu uniemożlwiającego wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Zdaniem skarżącego, z przepisu art. 158 § 3 k.p.a. wynika, że termin trzydziestu lat powinien być liczony od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. W sytuacji gdy data doręczenia decyzji stronie jest nieznana (Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi przyznało, że w aktach sprawy brakuje potwierdzenia pozwalającego ją precyzyjnie ustalić), nie ma podstaw do wyznaczenia daty początkowej. Nie wiadomo więc, kiedy ww. termin zaczął biec. Nie ma zatem, zdaniem skarżącego, możliwości wyznaczenia również daty końcowej. W związku z tym bezpodstawne jest twierdzenie, że z całą pewnością doszło do upływu terminu, a zatem odmowa wszczęcia postępowania była bezpodstawna.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 lutego 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie tego Kolegium z dnia 29 stycznia 2024 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Łódź-[...] nr 48/79 z dnia 4 czerwca 1979 r.

Rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów możliwe było na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem wydanym w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy o zażaleniu (art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a.). Dodać przy tym należy, że w przypadku skargi na tego rodzaju postanowienie skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Stąd też sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w tym trybie na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 15 października 2024 r.

Dokonując kontroli zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia w trybie uproszczonym w zakresie nakreślonej wyżej kognicji sądów administracyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie to odpowiada prawu.

Jako podstawę wydania tego postanowienia Kolegium, po uprzednim ustaleniu swojej właściwości w przedmiotowej sprawie, wskazało m.in. art. 61a § 1 i art. 158 § 3 k.p.a. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (tj. żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, przy czym przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie (art. 61a § 2 k.p.a.). Niewątpliwie "inną uzasadnioną przyczyną" w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a., stanowiącą przeszkodę we wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jest sytuacja uregulowana w art. 158 § 3 k.p.a. Stosownie do tego przepisu, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art.156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania.

Przypomnieć należy, że powołany przepis art. 158 § 3 k.p.a. został dodany do Kodeksu postępowania administracyjnego w drodze ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491), która weszła w życie w dniu 16 września 2021 r. W uzasadnieniu do tej ustawy wskazano, że ma ona na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w dniu 12 maja 2015 r. w sprawie o sygn. P 46/13, w którym stwierdzono niezgodność art. 156 § 2 k.p.a. z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W szczególności, z powołanego orzeczenia Trybunału wynika, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny wskazał również, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie podniósł, że "brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. po znacznym upływie czasu, skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać".

Trybunał Konstytucyjny zwrócił przy tym uwagę, że ustawodawca, określając przesłanki stwierdzania nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania, powinien brać pod uwagę wszystkie zasady mieszczące się w klauzuli państwa prawnego, przewidzianej w art. 2 Konstytucji RP, a odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których trzeba zaliczyć możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał zaakcentował również, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. Niezbędne jest zatem ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Z tego powodu ustawodawca wprowadził cezurę czasową uniemożliwiającą wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, jeżeli od jej doręczenia lub ogłoszenie upłynęło 30 lat.

Analiza akt kontrolowanej sprawy z perspektywy powołanych wyżej regulacji dowodzi, że decyzją nr 48/79 z dnia 4 czerwca 1979 r., w pkt I rozstrzygnięcia, Naczelnik Dzielnicy Łódź-[...] przekazał Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Dróg i Mostów w Łodzi w nieodpłatne użytkowanie na czas nieokreślony teren zabudowany, stanowiący własność Skarbu Państwa, położony w Ł. przy ul. [...], oznaczony jako działki nr: [...],[...] o łącznej powierzchni 256 m2 (KW nr [...]) i nr: [...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 2908 m2 (KW nr [...]), oraz przy ul. [...], oznaczony jako działki nr: [...],[...] o łącznej powierzchni 3409 m2 (KW nr [...]). Ponadto w pkt II rozstrzygnięcia zobowiązał Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej Łódź-[...] do przekazania Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Dróg i Mostów w Łodzi ww. terenu protokołem zdawczo-odbiorczym w terminie do dnia 30 lipca 1979 r. Decyzja ta stała się przedmiotem wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności złożonego w dniu 4 października 2023 r., w którym wskazał na nierozwiązane kwestie dojazdu do nieruchomości, którą dysponuje jako następca prawny rodziców. Skarżący wniósł o wnikliwie rozpoznanie sprawy rażąco naruszającej prawo dysponowania należącą do niego nieruchomością oraz wydanie decyzji stwierdzającej, że nie można było wykonać decyzji wskazanej we wniosku.

Odmawiając wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyjęło, że nie ulega wątpliwości, iż od daty wydania i doręczenia tej decyzji do daty złożenia i rozpatrzenia ww. wniosku minęły ponad czterdzieści cztery lata, czyli okres znacznie przekraczający wskazany w art.158 § 3 k.p.a. okres trzydziestu lat, po upływie którego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji bezwzględnie nie może być wszczęte. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że powyższa konkluzja jest w pełni uprawniona w oparciu o całokształt stwierdzonych okoliczności, niezależnie od faktu, że na podstawie akt sprawy nie da się precyzyjnie ustalić daty doręczenia decyzji nr 48/79 z dnia 4 czerwca 1979 r. stronom, tj. Przedsiębiorstwu Dróg i Mostów w Łodzi oraz Przedsiębiorstwu Gospodarki Mieszkaniowej Łódź-[...]. O doręczeniu tej decyzji niezwłocznie po jej wydaniu, a z całą pewnością o tym, że między datą jej doręczenia a datą orzekania w niniejszej sprawie upłynął okres co najmniej trzydziestu lat, świadczą bowiem łącznie następujące okoliczności: bezsprzeczne doręczenie decyzji stronom, które zostało potwierdzone podpisami odbierających ją osób, złożonymi na jednym z egzemplarzy decyzji załączonych do akt sprawy, przy nazwach poszczególnych stron w rozdzielniku, fakt wykonania decyzji, przy uwzględnieniu, że przekazanie objętego nią terenu w nieodpłatne użytkowanie Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Dróg i Mostów w Łodzi wiązało się z planowaną budową al. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...], na podstawie decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w Łodzi z dnia 16 stycznia 1978 r., która to inwestycja została bezzwłocznie zrealizowana (obecnie teren ten stanowi pas drogowy al. [...]), fakt, że odstęp czasu pomiędzy datą wydania przedmiotowej decyzji a datą złożenia i rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie jej nieważności jest znacznie dłuższy niż okres wskazany w art. 158 § 3 k.p.a., zaś prawdopodobieństwo, iż doręczenie tej decyzji nastąpiło dopiero po upływie ponad czternastu lat od dnia jej wydania, jest w istocie zerowe.

Wychodząc z powyższych ustaleń Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że w sprawie wystąpiła podstawa do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr 48/79 z dnia 4 czerwca 1979 r., o której mowa w art. 158 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu – wbrew zarzutom skargi - nie sposób przy tym zakwestionować poprawności poczynionych w tym względzie przez Kolegium ustaleń dotyczących daty doręczenia ww. decyzji i poprawności przyjętego w tej kwestii stanowiska. Jednocześnie Sąd podziela w pełni prezentowany w orzecznictwie pogląd, do którego odwołało się Kolegium motywując zaskarżoną decyzję, że sam fakt niezachowania zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji (równoznaczny z niemożnością ustalenia dokładnej daty jej doręczenia) nie oznacza, że do takiego doręczenia nie doszło. Organ może bowiem ustalać datę doręczenia decyzji (choćby przybliżoną) na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego (zob. np. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 2 lutego 2023 r., I SA/Wa 2276/22 i z dnia 6 lutego 2023r., I SA/Wa 2578/22, CBOSA).

Tym samym należało zgodzić się z Kolegium, że wobec ustalenia, że od dnia doręczenia decyzji Naczelnika Dzielnicy Łódź-[...] nr 48/79 z dnia 4 czerwca 1979r. upłynęło trzydzieści lat, było obowiązane do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności na wniosek M.P..

Na kanwie powyższych rozważań należało stwierdzić, że Kolegium zasadnie nie dostrzegając podstaw do uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 3 k.p.a. prawidłowo utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 29 stycznia 2024 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Łódź-[...] nr 48/79 z dnia 4 czerwca 1979 r.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, nie podzielając zasadności zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

dc