Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 par. 1,  art. 120
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2012r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. działając na podstawie art. 119, art. 120 § 1, art. 121 § 5 oraz art. 122 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. w związku z art. 123 kodeksu postępowania administracyjnego nałożył na E.K. – inwestorkę robót budowlanych związanych z budową budynku gospodarczego położonego przy ul. D. [...] we W. (dz. nr [...], [...], [...], AM-[...], obręb K.), wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę i zobowiązaną do rozbiórki opisanego budynku gospodarczego – grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 63.548 zł 20 gr (słownie: sześćdziesiąt trzy tysiące pięćset czterdzieści osiem złotych dwadzieścia groszy), a ponadto wezwał do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia na podany numer rachunku bankowego, pouczając, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej o charakterze pieniężnym oraz wezwał do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] r. Nr [...] , doręczonego w dniu [...]r., w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, uprzedzając, że w razie niewykonania obowiązku w wymienionym terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Z uzasadnienia tego postanowienia wynika m.in., że decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nakazał E.K. rozbiórkę zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego położonego przy ul. D. [...] we W. (działka nr[...], [...], [...], AM-[...], obręb K.), a decyzja ta stała się ostateczna wobec niezaskarżenia jej w toku instancji.

Ponadto organ orzekający wyjaśnił, że w dniu 28 lutego 2010 r. na opisanej powyżej nieruchomości przeprowadzona została kontrola, w toku której ustalono, że obowiązek orzeczony ostateczną decyzją z dnia [...] r. nie został wykonany.

W tych okolicznościach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W., działając jako wierzyciel przystąpił do czynności określonych w powołanej wcześniej ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił tryb czynności egzekucyjnych oraz istotę i funkcję postępowania egzekucyjnego.

Wskazał przy tym, że poprzednio wydane w tej sprawie w dniu [...] r. postanowienie Nr [...] nakładające na E. K. grzywnę w celu przymuszenia zostało uchylone postanowieniem D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] z powodu zmiany stanu prawnego.

Ponadto w uzasadnieniu organ orzekający przedstawił możliwości zastosowania grzywny w celu przymuszenia i wykonania zastępczego jako środków egzekwowania obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz omówił istotę środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu egzekucyjnym.

W zakończeniu uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że w trakcie egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, organ egzekucyjny powinien, w razie bezskutecznego upływu terminu określonego w art. 15 § 1 zd. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w pierwszej kolejności nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, na podstawie art. 119 § 1 lub § 2 tej ustawy, uwzględniając dyspozycje przepisów art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 § 2 pkt 2 in fine. Wykonanie zastępcze, unormowane w art. 127, może być orzeczone, gdy mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona obowiązku, albo gdy uwzględniając zarzut zobowiązanego, że grzywna jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym (art. 33 pkt 8) organ postanowi o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, o czym mowa w art. 34 § 4 omawianej ustawy (np. wyrok NSA z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 767/08).

Organ orzekający wskazał również, że dla oceny uciążliwości obu porównywanych środków egzekucyjnych, zasadnicze znaczenie ma możliwość umorzenia nieuiszczonej lub nieściągniętej grzywny w trybie art. 125 § 1 i 2 powołanej ustawy oraz możliwość zwrócenia grzywny uiszczonej lub ściągniętej, na podstawie art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Mając zatem powyższe, argumenty na uwadze, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. ustalił wysokość grzywny w celu przymuszenia jako kwotę wyliczoną na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślił, że ww. decyzją nałożono na inwestorkę robót, na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane obowiązek rozbiórki budynku gospodarczego przy ul. D.[...] we W. Zgodnie z art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy organ orzekający wyjaśnił, że komunikatem z dnia 25 sierpnia 2011 r., w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za II kwartał 2011 r., Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie art. 3b ust. 4 ustawy z dnia 30 listopada 1995r., o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłacanych premii gwarancyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2003r., Nr 119, poz. 1115, z późn. zm.) ogłosił, że cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za II kwartał 2011 roku wyniosła 3819 zł. Organ wskazał, iż 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego w myśl powyższego wynosi 763 zł 80 gr, przy czym w protokole oględzin nr [...] z dnia [...] r., zapisano, że budynek gospodarczy przy ul. D. [...] we W. ma wymiary 13 mx 6,40 m. Powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku wynosi wobec tego 83,2 m2.

Stosując zatem kalkulację określoną w art. 121 § 5 powoływanej ustawy, kwota grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego przy ul. D. [...] we W., po zaokrągleniu, o którym mowa w art. 27a § 3 pkt 2 ustawy wynosi: 63.548 zł 20 gr (słownie: sześćdziesiąt trzy tysiące pięćset czterdzieści osiem złotych dwadzieścia groszy). W uzasadnieniu przedstawiony został sposób wyliczenia matematycznego kwoty grzywny.

W postanowieniu zamieszczone zostały również wymagane ustawowo klauzule pouczające.

Na opisane powyżej postanowienie zażalenie wniosła E. K. Ze szczegółowych wyjaśnień zawartych w uzasadnieniu zażalenia wynika, że nabyła nieruchomość położoną przy ul. D. [...] we W. bez wiedzy o wadzie prawnej, która ujawniona została dopiero, gdy podjęła czynności zmierzające do zalegalizowania wybudowanego bez pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. E. K. podała także w uzasadnieniu zażalenia, że od ośmiu lat bezskutecznie usiłuje uregulować stan prawny posiadanej nieruchomości.

Po rozpatrzeniu zażalenia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając podjęte orzeczenie organ odwoławczy wyjaśnił, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Zgodnie z art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Działania te mają na celu doprowadzenie do wykonania obowiązków przez zobowiązanego. Organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej (organ egzekucyjny) nie jest władny uchylać, zmieniać bądź w inny sposób weryfikować decyzji administracyjnej, która w przypadku uzyskania statusu decyzji ostatecznej (od której nie przysługują już zwykłe środki odwoławcze), podlega przymusowemu wykonaniu. W przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko dwa środki egzekucyjne: grzywnę w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze.

Przepis art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje zasadę stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, zwaną też zasadą najłagodniejszego środka. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe dla zobowiązanego. Pozostawia się to ocenie organów egzekucyjnych. W ocenie tutejszego organu grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym. Zgodnie bowiem z art. 125 u.p.e.a., w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Ponadto, na mocy art. 126, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte, mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości, za zgodą organu wyższego stopnia. W przypadku natomiast wykonania zastępczego, obowiązek objęty tytułem wykonawczym jest wykonywany w trybie postępowania egzekucyjnego zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo, co oznacza, że zobowiązany ponosi nie tylko koszty wykonania zastępczego, ale również w określonych okolicznościach organ egzekucyjny i wykonawca nie ponoszą odpowiedzialności cywilnej. W konsekwencji koszty wykonania zastępczego mogą znacznie przewyższyć koszty poniesione przez osobę zobowiązaną, która samodzielnie wykonałaby obowiązek. Powyższe okoliczności wskazują, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego, gdyż zobowiązany może uchylić się od poniesienia kosztów zastosowania tego środka egzekucyjnego, w przeciwieństwie do wykonania zastępczego.

Organ orzekający zwrócił uwagę, że bezspornym jest fakt prawomocności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. Nr [...]w przedmiocie nakazania E. K. rozbiórki budynku gospodarczego położonego przy ul. D. [...] we W. W związku z niewykonaniem zawartego w niej obowiązku, czego potwierdzeniem jest protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu 28 grudnia 2010r., organ I instancji zastosował środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia. Jednocześnie wskazał, że postępowanie dotyczy budynku gospodarczego, zatem – jak prawidłowo dokonał tego powiatowy organ nadzoru budowlanego – kwotę grzywny w celu przymuszenia należało wyliczyć na podstawie art. 121 § 5 powoływanej wcześniej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wysokość grzywny w przypadku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Wskazać w tym miejscu należy, iż cena 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego podawana jest przez –Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego raz na kwartał. Organ pierwszej instancji ustalając wysokość grzywny wziął od uwagę obowiązującą również aktualnie cenę 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za II kwartał 2011 roku ogłoszoną przez Prezesa GUS w dniu 25 sierpnia 2011 r., wynoszącą 3819 zł. Powierzchnia zabudowy budynku wynosi 83,2 m2 (13m x 6,40). Podstawiając te wartości do wzoru określonego w art. 121 § 5 ustawy (83,2 x1/5 x 3819) uzyskuje się kwotę 63 548 zł 16 gr, a po zaokrągleniu wynikającym z art. 27a § 3 pkt 2 u.p.e.a, uzyskuje się kwotę 63 548 zł 20 gr.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za zgodne z prawem i celowe zastosowanie przez organ egzekucyjny grzywny w celu przymuszenia celem wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku gospodarczego położonego przy ul. D. [...] we W. Wyjaśnił przy tym, że kwota grzywny została wyliczona prawidłowo zgodnie ze wzorem ustalonym art. 121 § 5 ustawy i przy uwzględnieniu obowiązującego wskaźnika ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego.

Organ orzekający podał również w uzasadnieniu, że w razie wykonania obowiązku przed uiszczeniem grzywny będzie ona podlegała umorzeniu zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji natomiast w razie uiszczenia grzywny będzie ona mogła zostać zwrócona w całości lub w 75 % w przypadku wykonania obowiązku przez zobowiązaną.

Wskazał ponadto, że zarzuty podniesione w zażaleniu nie mogą zostać uwzględnione. W toku postępowania egzekucyjnego organ nie może badać, czy egzekwowana decyzja jest prawidłowa. Celem egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej a nie weryfikacja tej decyzji. Weryfikacja decyzji administracyjnej może nastąpić w trybach administracyjnych określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a nie w ramach postępowania egzekucyjnego. Zebrany materiał dowodowy nie wskazuje aby istniały przesłanki do wszczęcia z urzędu postępowań nadzwyczajnych w sprawie egzekwowanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r. Nr[...].

Prawidłowość postanowienia wydanego w postępowaniu zażaleniowym zakwestionowała E. K. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi E. K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz wstrzymanie jego wykonania na podstawie art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu skargi jest w istocie zbieżna z argumentacją zamieszczoną uprzednio w zażaleniu i zawiera przede wszystkim szczegółowy opis kilkuletnich działań skarżącej, które mogłyby doprowadzić do usunięcia wady prawnej przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 2 stycznia 2012 r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do motywów przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, stwierdzając jednocześnie, że skarga nie zawiera zarzutów, które mogłyby wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia.

Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 9 maja 2012 r. pełnomocnik skarżącej apl. adw. D. E. oświadczyła, że podtrzymuje skargę i argumenty w niej zawarte oraz wniosła o zawieszenie postępowania na zgodny wniosek stron.

Pełnomocnik skarżącej R. D. oświadczył, że podtrzymuje skargę w całości, a ponadto, że w Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieście rozpoznawana jest sprawa z powództwa skarżącej wniesionego w trybie art. 231 kodeksu cywilnego (sygn. akt I C 836/11).

Wyjaśnił też, że w tej sprawie odbyły się już dwa posiedzenia Sądu, a na jednym z nich pełnomocnik Gminy W. przyznał okoliczności podane przez powódkę.

Oświadczył ponadto, że teren zajęty przez skarżącą ma powierzchnię 58 m2.

Pełnomocnik D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oświadczył, że podtrzymuje stanowisko przyjęte w zaskarżonym postanowieniu i w odpowiedzi na skargę, a ponadto, że nie wyraża zgody na zawieszenie postępowania na zgodny wniosek stron.

Sąd postanowił zobowiązać pełnomocnika skarżącej apl. adw. D.E. do doręczenia w terminie 3 dni odpisu pozwu skierowanego przez skarżącą do Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieście, a dowód z tego dokumentu przeprowadzić poza rozprawą.

Po zamknięciu rozprawy Sąd odroczył termin ogłoszenia orzeczenia w sprawie i wyznaczył go na dzień 15 maja 2012 r. Termin ten został ponownie odroczony i wyznaczony na dzień 18 maja 2012 r.

Na posiedzeniu w dniu [...] r. Sąd postanowił: zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo, zobowiązać pełnomocnika organu do doręczenia w terminie jednego miesiąca kompletu akt administracyjnych sprawy dotyczącej legalizacji robót budowlanych zrealizowanych na nieruchomości przy ul. D. [...] we W., zakończonej nakazem rozbiórki, a rozprawę odroczyć i nowy termin wyznaczyć z urzędu.

Na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. pełnomocnik skarżącej złożyła do akt kserokopię wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieście wydanego w sprawie o sygn. I C 836/11 oddalającego powództwo oraz kserokopię apelacji wniesionej od tego wyroku w dniu 1 sierpnia 2012 r., a ponadto wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku w tym przedmiocie i po zamknięciu rozprawy Przewodniczący ogłosił wyrok.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] nie narusza przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, co powoduje, że skarga wniesiona przez E. K. nie została uwzględniona.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia stanowią przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm./, zwanej dalej "u.p.e.a.", w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia.

Podkreślić przy tym należy, że postępowanie egzekucyjne jest odrębnym postępowaniem od postępowania orzekającego. Tym samym zasadność obowiązku czy też prawidłowość prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, w którym wydano decyzję nakładającą obowiązek mogą być wyłącznie kwestionowane w postępowaniu orzekającym (z możliwości wniesienia odwołania skarżąca nie skorzystała) lub przez żądanie uruchomienia postępowania nadzwyczajnego.

Przepis art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, "nie ma natomiast zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym ze skargi na postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym w odniesieniu do decyzji stanowiącej źródło obowiązku realizowanego w trybie egzekucji administracyjnej, ponieważ przedmiotem postępowania egzekucyjnego w administracji jest sprawa odmienna od sprawy będącej przedmiotem administracyjnego postępowania atrybucyjnego." (zob. J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 296). Jeżeli zatem decyzja nakładająca na stronę określony obowiązek nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, korzysta ona z domniemania prawidłowości, które nie może być obalone przez organ egzekucyjny.

Należy zauważyć, że przedmiotem postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie jest wykonanie ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. Nr[...], wydanej na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), nakazującej E. K. rozbiórkę budynku gospodarczego położonego przy ul. D. [...] we W. (dz. nr [...], [...], [...] AM-[...], obręb K.), wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Od powyższej decyzji E. K. nie wniosła odwołania, natomiast obowiązek nią nałożony nie został wykonany.

Zgodnie natomiast z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Takie upomnienie Nr [...] w niniejszej sprawie zostało wydane w dniu 19 stycznia 2011 r. i w sposób prawidłowy doręczone skarżącej w dniu 31 stycznia 2011 r.

W myśl zaś art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (§ 5).

Organ egzekucyjny (PINB dla miasta W.) przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony (art. 32 u.p.e.a.).

W myśl zaś art. 122 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu:

1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;

2) postanowienie o nałożeniu grzywny.

W rozpatrywanej sprawie wystawiony w dniu [...] r. (Nr[...]) tytuł wykonawczy spełnia wszelkie wymogi formalne określone w art. 27 § 1 i § 3 u.p.e.a., podobnie jak postanowienie o nałożeniu grzywny posiada wszelkie elementy określone w art. 122 § 2 u.p.e.a., tj.:

1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;

2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na przepis art. 1a pkt 12b u.p.e.a., który stanowi, iż w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym (a do takich należy zaliczyć obowiązki wynikające z przepisów Prawa budowlanego) można orzec grzywnę w celu przymuszenia bądź wykonanie zastępcze. W niniejszej sprawie organ zastosował środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia, wymierzając ją w wysokości 63.548,20 zł. W ocenie Sądu wysokość wymierzonej grzywny jest zgodna z określonymi w przepisach ustawy regułami oraz orzeczona została z zachowaniem zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasadami racjonalnego działania i zasady niezbędności.

Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). W myśl art. 120 § 1 grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. W rozpoznawanej sprawie istotne jest również, że egzekwowany obowiązek wynika z przepisów prawa budowlanego, zatem zgodnie z art. 121 § 4 powoływanej wcześniej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, a sposób jej wyliczenia określa przepis art. 121 § 5 wskazanej powyżej ustawy, w myśl którego wysokość jednorazowej grzywny, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.

Kwota grzywny orzeczona w rozpoznawanej sprawie została wyliczona prawidłowo wg reguły określonej w tym przepisie.

Nadto w myśl art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (§ 2). Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy (§ 3).

W niniejszej sprawie na skarżącą została nałożona grzywna w celu przymuszenia w wysokości 63.548,20 zł. Organ egzekucyjny I instancji wskazał przy tym, że celem jej nałożenia jest doprowadzenie do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej, jest to konieczne, gdyż grzywna, która ma doprowadzić do wykonania obowiązku, musi być dolegliwa aby zmusić zobowiązanego do wykonania obciążającego go obowiązku orzeczonego ostateczną decyzją właściwego organu administracji publicznej.

Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem dyscyplinującym do wykonania określonego obowiązku. Jest ona środkiem, który z uwagi na dolegliwość natury finansowej powinien realnie wpływać na dobrowolne jego wykonanie przez zobowiązanego. W sytuacji zatem, gdy obowiązek nie jest wykonany, jak w rozpoznawanej sprawie, a grzywna może być nałożona tylko raz, wymierzenie jej jest uzasadnione.

Należy przy tym zaznaczyć, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem najmniej uciążliwym dla zobowiązanego, bowiem w przypadku wykonania zastępczego, obowiązek objęty tytułem wykonawczym jest wykonywany w trybie postępowania egzekucyjnego zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. W rezultacie koszty wykonania zastępczego mogą znacznie przewyższyć koszty poniesione przez osobę zobowiązaną, w sytuacji gdyby samodzielnie wykonała obowiązek.

Skarżąca może zatem wykonując obowiązek zwolnić się z konieczności uiszczenia wymierzonej grzywny, bowiem zgodnie z art. 125 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Ponadto, na mocy art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości, za zgodą organu wyższego stopnia.

Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem, a to obligowało do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

H.B.10.10.2012r.