Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 253/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 132,
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 148 par. 1 pkt 1 lit. c.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odsetek za zwłokę w zapłacie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej E. S. kwotę 7417 (siedem tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. nakazuje ściągnąć od Wojewody na rzecz Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 7009 (siedem tysięcy dziewięć) złotych tytułem brakującego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. Prezydent Miasta L. ustalił E. S. odszkodowanie w kwocie [...]zł z tytułu przejęcia nieruchomości pod drogi publiczne, która została przelana na wskazany przez była właścicielkę rachunek bankowy w dniu [...]. W dniu [...]. do Prezydenta miasta L. wpłynął jej wniosek o zapłatę odsetek za zwłokę w okresie od [...]. do dnia [...]. w zapłacie odszkodowania. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że stosownie do art. 12 ust.4b ustawy z dnia [...]. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, powinien w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, wydać decyzję ustalającą wysokość odszkodowania. Decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi powiatowej i gminnej stała się ostateczna w dniu [...]., zatem ustalenie odszkodowania powinno nastąpić do dnia [...]. wypłata natomiast w terminie 14 dni od dnia, w którym stała się ostateczna tj. do [...]. Tymczasem Prezydent postępowanie w tym zakresie wszczął dopiero po upływie roku, o czym zawiadomił ja pismem z dnia [...]. Mimo tego nadal nie ustalił odszkodowania, co skłoniło ją do złożenia skargi na przewlekłe postępowanie organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia [...] ( II SAB/Lu 135/14 ) sąd stwierdził przewlekle prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania, które miało charakter rażący i wyznaczył termin do jej załatwienia. Zdaniem wnioskodawczyni art. 132 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, według którego do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, w tym art. 481, daje podstawę do żądania odsetek nie tylko za zwłokę w samej technicznej czynności wypłaty odszkodowania, ale także za zwłokę lub opóźnienie w jego ustaleniu. Podkreśliła, że od dnia [...]. nie mogła korzystać z kapitału, który powinien najpóźniej w tej dacie zostać jej wypłacony. W ten sposób pozbawiono ją możliwości zainwestowania w inną nieruchomość, papiery wartościowe czy założenia lokaty bankowej. Natomiast organ korzystał z kapitału, który w ujęciu ekonomicznym stanowił już kapitał cudzy.

Prezydent Miasta L. decyzją dnia [...]. odmówił ustalenia i wypłaty żądanych odsetek. Organ zwrócił uwagę, że w świetle art. 481 § 1 kc, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Roszczenie o odsetki powstaje od chwili opóźnienia i obejmuje okres aż do momentu, gdy dłużnik spełni świadczenie pieniężne. Opóźnienie ma miejsce wówczas, gdy wypłata świadczenia pieniężnego nastąpiła po terminie wymagalności tego świadczenia. Wymagalność określa najwcześniejsza chwila, w której wierzyciel jest uprawniony do żądania spełnienia świadczenia, a dłużnik ma obowiązek je spełnić. Termin płatności świadczenia wyznacza końcowy moment, do którego dłużnik nie popada w opóźnienie względnie zwłokę. Jeśli chodzi o zobowiązanie terminowe, to regułą jest początkowa zbieżność wymagalności i terminu płatności. Stosownie do art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietni 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. 2003 Nr 80 poz. 721 ze zm.) wysokość odszkodowania o jakim stanowi art. 12 ust.4a ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Zdaniem organu prawo do odszkodowania powstało z datą wydania decyzji ustalającej tj, w dniu [...]., a z dniem [...]., kiedy powinno być wypłacone, odszkodowanie stało się wymagalne. Żądanie zatem odsetek za zwlokę dotyczy w części okresu, kiedy odszkodowanie jeszcze nie powstało i okresu zanim świadczenie stało się wymagalne. Odszkodowanie zostało zapłacone dnia [...]. tj. zgodnie z terminem określonym w decyzji. W związku z tym, w wypłacie przedmiotowego odszkodowania nie zachodzi opóźnienie czy zwłoka w zapłacie. W ocenie organu odmiennego wniosku nie można opierać na treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...]. ( I OSK 2440/12 ). Przyjęto w nim bowiem, że art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi samodzielną podstawą do żądania odsetek, ale nie za samo powstanie zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania, lecz za skutki, które wynikły z zaistniałego opóźnienia lub zwłoki w zapłacie odszkodowania. Przepis ten stanowi zatem lex specialis w stosunku do art. 417ą § 3 kc, ponieważ nie odnosi się tylko do faktu zaistnienia zwłoki lub opóźnienia, ale do czasowych skutków zwłoki lub opóźnienia. Oznacza to, że na gruncie art. 132 ust. 2 ugn strona może dochodzić w postępowaniu administracyjnym odsetek za skutki zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania.

Organ zaznaczył, że określony w art. 12 ust.4b ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych trzydziestodniowy termin przeprowadzenia postępowania administracyjnego podlega zasadom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego i jest terminem procesowym. Zgodnie z art. 35 § 5 kpa do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Do czasu trwania postępowania nie można zaliczyć opóźnień spowodowanych zarówno koniecznością wyłonienia w przetargu publicznego rzeczoznawcy majątkowego, jak i sporządzenia samej wyceny nieruchomości. W niniejszym postępowaniu, zamówienie publiczne na wyłonienie rzeczoznawcy majątkowego było przeprowadzane w okresie od [...] r. do [...] r. Zlecenie wykonania operatu szacunkowego z wyceny nieruchomości nastąpiło z dniem [...]. Pierwszy operat szacunkowy został przedstawiony organowi z dniem [...]. Następnie dnia [...]. pełnomocnik strony złożył zastrzeżenia do operatu szacunkowego, dnia [...]. rzeczoznawca majątkowy przedstawił poprawiony operat i wyjaśnienia do zastrzeżeń strony. Również nowy poprawiony operat zawierał błędy. W związku z tym organ wystąpił do Komisji ds. opiniowania operatów szacunkowych przy Regionalnym Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Majątkowych w L. z wnioskiem o ocenę poprawności sporządzonego operatu, które dnia [...]. przedstawiło negatywną ocenę. Postanowieniem z dnia [...]. organ na skutek przeprowadzenia kolejnego przetargu na wyłonienie rzeczoznawcy powołał kolejnego rzeczoznawcę majątkowego do sporządzenia operatu z wyceny nieruchomości. Ostatecznie prawidłowy operat został złożony dnia [...] r. W związku z tym okres przeprowadzenia postępowania przetargowego na wyłonienie rzeczoznawcy, a także okres sporządzenia prawidłowej wyceny nieruchomości jest czasem nie wliczanym do trwania postępowania administracyjnego. Wprawdzie zawiadomienie o wszczęciu postępowania miało miejsce dopiero w dniu [...]. tj. po ustawowo określonym terminie, jednakże zdaniem organu takie opóźnienia nie stanowią podstawy do ustalenia odsetek za zwłokę za okres poprzedzający wydanie decyzji.

Po rozpoznaniu odwołania E. S. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Zdaniem organu żądanie skarżącej nie jest objęte dyspozycją art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, lecz może być dochodzone przed sądem powszechnym na podstawie art. 417 § 3 k.c, zgodnie z którym, jeżeli szkoda została wyrządzona przez nie wydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem nie wydania decyzji lub orzeczenia, chyba, że przepisy odrębne stanowią inaczej. Niezasadny jest więc zarzut odwołania dotyczący naruszenia przez organ art. 481 Kodeksu cywilnego. Z przepisu tego wynika, że odsetki za opóźnienie są świadczeniem ubocznym warunkiem powstania uprawnienia do ich żądania jest istnienie wymagalnego długu pieniężnego. Brak wymagalności świadczenia pieniężnego powoduje brak możliwości żądania odsetek. Nie można zatem żądać odsetek od odszkodowania za okres przed wydaniem samej decyzji ustalającej to odszkodowanie. Stąd też należało uchylić decyzję i umorzyć postępowanie przed organem I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. S. zarzuciła decyzji Wojewody błędne przyjęcie, że na podstawie art. 481 § 1 kodeksu cywilnego właściciel wywłaszczonej nieruchomości ma prawo żądać zapłaty odsetek ustawowych jedynie z tytułu opóźnienia lub zwłoki w zapłacie już ustalonego odszkodowania, tj. za okres przypadający po upływie 14 dni od daty, w której decyzja ustalająca wysokość odszkodowania stała się ostateczna, a tym samym nie ma prawa żądać zapłaty odsetek za opóźnienie lub zwłokę w przedmiocie ustalenia wysokości tego odszkodowania na drodze administracyjnej. Skarżący przekonywał, że opóźnienie w zapłacie odszkodowania może stanowić - a nawet z reguły stanowi - następstwo opóźnienia w ustaleniu odszkodowania, dlatego obejmuje także opóźnienie ustalenia wysokości odszkodowania, a nie tylko opóźnienie w technicznej czynności, jaką jest wypłata już ustalonego odszkodowania. Wykładnia literalna art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uzasadnia przyjęcia, że przepis ten dotyczy skutków opóźnienia jedynie w zapłacie już ustalonego odszkodowania, przeciwnie pod terminem "zapłata odszkodowania" należy rozumieć wszystkie czynności, których skutkiem jest wypłata uprawnionemu odszkodowania, w tym także czynności prowadzące do ustalenia wysokości odszkodowania, które ma zostać wypłacone. Wykładnia literalna nie dostarcza argumentu, aby termin ten zawęzić tylko do technicznej czynności wypłaty odszkodowania, czyli w praktyce sprowadzić do przelewu odszkodowania na rachunek bankowy uprawnionego.

Z kolei wykładnia systemowa powinna mieć na względzie wszystkie przepisy statuujące terminy, w których powinno dojść do ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, nawet jeżeli terminy te mają walor terminów procesowych i mogą ulegać przedłużeniu na zasadach wskazanych w ustawie. Terminy wskazane w tych przepisach, z uwzględnieniem ich ewentualnego prawidłowego przedłużenia, statuują wspólnie z art. 132 ust. 1 ustawy termin zapłaty odszkodowania w rozumieniu art. 132 ust. 2. Art. 12 ust. 4b specustawy taki termin wyraźnie wskazuje - 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Wykładnia powołanego art. 132 ust. 2 nie może następować w oderwaniu od tego przepisu i traktować go jako nieistniejący, w to miejsce przywiązując wagę jedynie do 14 dniowego terminu na podjęcie czysto technicznej czynności wypłaty już ustalonego odszkodowania.

Zdaniem skarżącej wykładnia systemowa wymaga uwzględnienia faktu, że ustalenie wysokości odszkodowania może wyjątkowo nastąpić w drodze odrębnej decyzji, która może zostać wydana nawet w znacznym odstępie czasu po decyzji wywłaszczeniowej. O ile zatem w przypadku jednoczesności wywłaszczenia i ustalenia wysokości odszkodowania można zaaprobować tezę, że odsetki należą się dopiero za okres przypadający po 14 dniowym terminie na zapłatę odszkodowania, o tyle w przypadku rozszczepienia obu tych czynności, nie można twierdzić, że okres ustalania wysokości odszkodowania jest zupełnie irrelewantny dla okresu odsetkowego. Za powyższym rozumowaniem przemawia w jej ocenie także wykładnia celowościowa. Niewątpliwie bowiem wskazywane w ustawach szczególnych terminy ustalenia wysokości odszkodowania mają charakter dyscyplinujący organy i mają na celu słuszny interes wywłaszczonego właściciela, aby nie musiał oczekiwać na wypłatę odszkodowania zbyt długo. Tymczasem wykładnia zawarta w zaskarżonej decyzji niemal zupełnie pozbawia ten przepis jego dyscyplinującego charakteru i znacznie osłabia ochronę interesu prawnego właściciela wywłaszczonej nieruchomości. Gdyby bowiem ochronę tę sprowadzić tylko do odpowiedzialności deliktowej wywiedzionej z art. 417ą § 3 kc, to zbędne byłyby szczególne terminy ustalenia odszkodowania i zbędne byłoby rozstrzyganie na drodze administracyjnej o skutkach opóźnienia w zapłacie odszkodowania. Trudno też przyjąć, aby jedynym celem art. 132 ust. 2 ustawy była regulacja skutków opóźnienia w samej tylko technicznej wypłacie odszkodowania, skoro i bez tego przepisu z art. 481 § 1 k.c. wynika obowiązek zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu wymagalnego świadczenia pieniężnego. Nie wiadomo więc dlaczego tak rozumiany art. 132 ust. 2 miałby dublować dyspozycję art. 481 § 1 k.c. Trudno też racjonalnie wyjaśnić, dlaczego ustawodawca miałby przywiązywać tak dużą wagę do technicznej czynności samej wypłaty już ustalonego odszkodowania i wprowadzać w tym zakresie mechanizmy ochronne i zarazem deprecjonować znaczenie okresu postępowania ustalającego wysokość odszkodowania, pozostawiając zainteresowanym jedynie drogę procesu cywilnego o naprawienie szkody deliktowej. Jeżeli zaś weźmie się pod uwagę, że główną przyczyną niekiedy bardzo długiego oczekiwania na zapłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jest właśnie przewlekłe prowadzenie postępowań w przedmiocie ustalenia jego wysokości, to podane powyżej argumenty celowościowe nabierają szczególnego znaczenia.

Skarżąca ponownie podkreśliła, że termin wymagalności wierzytelności o zapłatę odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną w celu realizacji inwestycji drogowej następuje już w dniu, w którym prawidłowo procedujący organ administracji publicznej dokonałby zapłaty odszkodowania przy poszanowaniu terminu określonego w art. 12 ust. 4b specustawy, ewentualnie przedłużonego na podstawie art. 36 § 1 kpa. Już od tego dnia należą się odsetki za opóźnienie lub zwłokę w zapłacie odszkodowania. Według skarżącej nie uwzględniono również argumentacji przedstawionej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...]. ( I OSK 2440/12 ). Tymczasem w tym wyroku NSA przesądził, że art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami odnosi się także do okresu zwłoki w postępowaniu ustalającym wysokość odszkodowania (a nie tylko opóźnienia w wypłacie już ustalonego odszkodowania) oraz, że skutki zwłoki, objęte powołanym przepisem mogą być przedmiotem postępowania administracyjnego. W konsekwencji skarżąca uznała za wadliwe umorzenie postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowego.

Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stanowiska Wojewody nie można podtrzymać. Rzeczywiście kwestia dochodzenia odsetek od odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość budziła istotne kontrowersje. Ich przyczyną była uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...]. W 14/94 (OTK 1995/1 poz. 19) oraz wyrok z dnia [...]. SK 12/99 (OTK ZU 2000/5 poz. 143), w którym Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, iż sprawami cywilnymi - w rozumieniu art. 1 kpc - są nie tylko sprawy ze stosunków cywilnoprawnych w rozumieniu art. 1 kc, gdyż działaniem lub zaniechaniem, którego skutki mogą być rozpoznawane na drodze sądowej są nie tylko zdarzenia cywilnoprawne regulowane w Kodeksie cywilnym, takie jak czynność prawna, czy też czyn niedozwolony, ale także akty administracyjne wywołujące skutki w zakresie prawa cywilnego. Konsekwencją stanowiska Trybunału było postanowienie Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyższym z dnia [...]200l r. III KKO 5/2000 (OSNAPiUS 2002/5 poz. 128) w którym uznano, że do rozpoznania sprawy o odsetki z tytułu opóźnienia lub zwłoki w wypłacie odszkodowania, o którym mowa w art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (w wymienionym przepisie mowa jest o odszkodowaniu za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne, którego wypłata następuje według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczaniu nieruchomości), właściwy jest sąd powszechny. W wyroku z dnia [...]. ( I OSK 525/05 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jednak, że wspomniany wyrok Trybunału dotyczy sytuacji, gdy roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródłem jest decyzja administracyjna, w ogóle nie są unormowane w przepisach prawa. Luka prawna zaś nie może wyłączać dochodzenia roszczeń na zasadach ogólnych przed sądem powszechnym. Stanowisko zaprezentowane w omawianym orzeczeniu nie oznacza automatycznego objęcia pojęciem "sprawy cywilnej" wszystkich roszczeń pieniężnych ustalanych w drodze aktu administracyjnego. Jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny powoływany zarówno przez organy jak i skarżącą art. 132 ustawy z dnia [...]. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 651 ze zm.) jednoznacznie reguluje kwestię wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej oraz skutki zwłoki lub opóźnienia w jego wypłacie, wskazując, że stosuje się w tym zakresie odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego (art. 132 ust. 2 ). Odesłanie do stosowania odpowiedniego przepisów kodeksu cywilnego nie oznacza jednak, że sprawę o roszczenie o odsetki powstałe w związku ze stosunkiem administracyjnoprawnym należy każdorazowo uważać za sprawę o charakterze cywilnoprawnym. W orzecznictwie uważa się, że wywłaszczenie nieruchomości stwarza stosunek prawny o cechach wyraźnie administracyjnych, bowiem polega na odjęciu lub ograniczeniu w drodze decyzji prawa własności lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości (art. 112 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Jest zatem przykładem nierówności stron stosunku prawnego i działania władczego organu administracji. Wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem, a samo odszkodowanie jest elementem koniecznym decyzji o odszkodowaniu. Roszczenie o odsetki za zwłokę lub opóźnienie w wypłacie tego odszkodowania jest oczywiście roszczeniem akcesoryjnym. Obowiązek zapłaty odsetek jest przecież pochodny od obowiązku zapłaty sumy głównej. Skoro zatem obowiązek zapłaty odszkodowania powstał na tle stosunku administracyjnoprawnego, to również obowiązek zapłaty odsetek od tego odszkodowania zachowuje administracyjny charakter. Odesłanie w art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego nie powoduje zmiany charakteru prawnego roszczenia. Pozwala ono jedynie na odpowiednie posługiwanie się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym na użytek rozpoznawanej sprawy administracyjnej. Za taką wykładnią przemawia również to, że art. 132 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera regulację podstaw działania administracji publicznej a nie sądu powszechnego, odsyłając jedynie do odpowiedniego stosowania w działaniu administracji publicznej przepisów kodeksu cywilnego ( tak też w wyroku NSA [...]. I OSK 1460/11 oraz podane w nim orzecznictwo i doktryna prawnicza opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Również sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela ten punkt widzenia. Oznacza to jednak wadliwość poglądu Wojewody, według którego sprawa ustalenia odsetek od wypłaconego odszkodowania nie podlega rozstrzygnięciu w administracyjnym toku postępowania. W konsekwencji brak było podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w trybie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa. Zgodzić należy się przy tym ze skarżącą, że art. 132 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozwala domagać się odsetek także za okres poprzedzający wydanie decyzji o odszkodowaniu. Wniosek ten znajduje potwierdzenie w powołanym przez skarżącą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...]. ( I OSK 2440/12 opubl. w CBOSA, por. także podobne okoliczności sprawy rozstrzygnięte postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...]. I OSK 232/12 także opubl. w CBOSA). Słusznie bowiem sąd zauważył, że w przypadku ustalenia odszkodowania odrębną decyzją, co ma miejsce także w trybie art. 12 ust.4b ustawy z dnia [...]. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, przewidziany w nim 30 dniowy termin na wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie często może nie zostać dochowany. Może zatem ulegać przedłużeniu na podstawie art. 36 § 2 kpa. Wynika to z tego, że z reguły przeprowadzenie procedury zmierzającej do ustalenia wysokości odszkodowania będzie wymagało dłuższego okresu czasu, chociażby w związku z procedurą przetargową celem wyłonienia rzeczoznawcy majątkowego (por. wyrok NSA z dnia [...] r., I OSK 1621/12, publ. LEX nr 1285997). Niewątpliwie pomimo skutku w postaci pozbawiania dotychczasowego właściciela prawa własności może dojść do przedłużenia terminu do wydania decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania i w konsekwencji do późniejszej wypłaty odszkodowania. Nie można więc wykluczać, że w wyniku różnych zdarzeń, w tym zawinionych lub niezawinionych, ale zaistniałych już po wywłaszczeniu, w praktyce może dojść do powstania zwłoki lub opóźnienia w jego wypłacie. W ocenie sądu, co wydaje się oczywiste, z uwagi na przedłużanie terminów w ustaleniu wysokości odszkodowania w stosunku do już wywłaszczonej nieruchomości, licząc od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, nie można zatem wykluczać, że zaistnieją skutki (czyli różne rodzaje czasowego następstwa) zwłoki lub opóźnienia w finalnej wypłacie odszkodowania. Zdaniem sądu z punktu widzenia zastosowania art. 132 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami istotne jest jednak nie tylko ustalenie, że doszło do opóźnienia w wypłacie odszkodowania lub wydania decyzji o odszkodowaniu z naruszeniem 30 dniowego terminu o jakim mowa w art. 12 ust.4b specustawy, ale decydujące znaczenie ma ustalenie skutków takiego opóźnienia. Przepis ten stanowi bowiem lex specialis w stosunku do art. 417ą § 3 kc i nie odnosi się tylko do samego faktu zaistnienia zwłoki lub opóźnienia, ale do ich czasowych skutków. Stąd też należy odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku o wypłatę odsetek, mającą przemawiać za zasadnością takiego żądania.

W tych okolicznościach, jak już wspomniano, nie było podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa z powodu jego bezprzedmiotowości. O formie załatwienia przez organ sprawy administracyjnej decydują przepisy prawa materialnego. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kpa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne – pozytywne, czy negatywne – staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia [...] r. I OSK 967/05 opubl. w CBOSA). Rzeczą Wojewody będzie zatem merytoryczne rozpoznanie odwołania skarżącej, z uwzględnieniem powyższych uwag.

Sąd uznał natomiast, że wobec odrębnej decyzji o odmowie ustalenia odsetek za zwłokę w wydaniu decyzji o odszkodowaniu za nieruchomość wywłaszczoną w trybie ustawy z dnia [...]. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych od skargi powinien zostać pobrany wpis stosunkowy, liczony od wartości przedmiotu sporu, w tym wypadku od kwoty [...]złotych podanej w skardze. Wobec nieuiszczenia wpisu w wymaganej wielkości należało orzec o jego ściągnięciu od Wojewody.

Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c ) ustawy z dnia [...]. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zmianami ) należało uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 w związku z § 6 pkt.7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...]. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( tekst jedn. Dz. U z 2013r. poz. 490 ze zmianami ). O ściągnięciu brakującego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 223 § 2 wspomnianej ustawy.