Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1439/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz(spr.) Sędzia del. WSA Marek Leszczyński Protokolant Justyna Mordwiłko-Osajda po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 273/19 w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 października 2018 r. nr Sp. 34.2018 w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz L. Sp. z o.o. w K. 1500 (słownie: tysiąc pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 273/19, oddalił skargę L. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 października 2018 r. nr Sp. 34.2018 w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia:

I

W dniu 15 marca 2017 r. J. W. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe J.W. z siedzibą w N. (dalej: wnioskodawca) wystąpił do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UPRP, organ) z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Kurtka" nr Rp.22328 (sporny wzór przemysłowy) udzielonego na rzecz L. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: uprawniony, skarżący), z pierwszeństwem od dnia 18 września 2015 r.

Swój interes prawny wnioskodawca wywodził z faktu dochodzenia od niego roszczeń z tytułu m.in. naruszenia spornego prawa z rejestracji przed Sądem Okręgowym w K., sygn. akt [...]. Ponadto, strony są konkurentami w zakresie wprowadzania do obrotu odzieży męskiej, w tym kurtek o cechach spornego wzoru.

Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał przepisy art. 102 - 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.; dalej: p.w.p.) podnosząc, że w dacie jego zgłoszenia do rejestracji sporny wzór nie spełniał wymogów nowości i indywidualnego charakteru.

Na dowód braku nowości oraz braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego wnioskodawca przedłożył materiały wskazane w zaskarżonej decyzji.

Uprawniony zarówno w odpowiedzi na wniosek, jak i w pozostałych pismach procesowych i na rozprawie podnosił, że dowody przedłożone przez wnioskodawcę nie dowodzą braku zdolności rejestrowej spornego wzoru przemysłowego. Twierdził, że przedłożony na okoliczność braku nowości materiał dowodowy ogranicza się w istocie do jednego zdjęcia, przy czym nie ma pewności, w jakiej dacie kurtka pokazana na tym zdjęciu została wprowadzona do obrotu. Fakturom, które zostały przedłożone nie towarzyszą żadne materiały wizualne, a także brak jest katalogu przedstawiającego kurtkę A. wnioskodawcy. Pozostałe faktury to faktury wewnętrzne, które nie dowodzą faktu upublicznienia wzoru. O nowości i indywidualnym charakterze spornego wzoru, zdaniem uprawnionego, decydują detale.

Decyzją z dnia 9 października 2018 r. Urząd Patentowy - działając na podstawie art. 103 w zw. z art. 102 ust. 1 p.w.p. - unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Kurtka" nr Rp.22328.

Według organu materiał dowodowy przedłożony na okoliczność braku nowości spornego wzoru dowodzi, że wzór ten nie cechuje się nowością.

Organ stwierdził, że zgodnie z art. 89 ust. 1 w zw. z art.117 ust. 1 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. Urząd Patentowy uznał, że wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, co wynika z tego, że strony są konkurentami w zakresie wprowadzania do obrotu odzieży męskiej, w tym kurtek o cechach spornego wzoru. Ponadto, swój interes prawny wnioskodawca wywodził z faktu dochodzenia od niego roszczeń z tytułu m.in. naruszenia spornego prawa z rejestracji przed Sądem Okręgowym w K., sygn. akt [...].

Urząd Patentowy postanowieniem dopuścił dowód z przesłuchania w charakterze świadka A.F. na okoliczności tworzenia, realizacji oraz sprzedaży kurtki wnioskodawcy. Organ uznał, że w świetle zeznania tego świadka, rozpatrywany łącznie materiał dowodowy przedłożony na okoliczność braku nowości spornego wzoru przemysłowego dowodzi, że sporny wzór nie cechuje się nowością. W szczególności, załącznik nr 12/2014 do Umowy Kooperacyjnej nr [...], dotyczący zmian w kontrakcie na 980 sztuk modelu W. o kodzie [...], świadczy o tym, że wnioskodawca zamówił w firmie K. wykonanie 980 sztuk kurtek modelu W., o kodzie wykonawcy [...], których wygląd przedstawiają zdjęcia kurtki oznaczonej w przywieszce jako V. seria W. A. (zał. 7 do wniosku - k.90-92 akt Sp.34.2018). Szkice odręczne dotyczące szczegółów wykonawczych kurtki, opisane jako A. W., szwalnia K., L., które świadek A.F. zgodnie z jego zeznaniem, wykonał w tej szwalni własnoręcznie jako uprawniony pracownik wnioskodawcy, świadczą o współpracy wnioskodawcy z firmą K. przy realizacji kontraktu na wykonanie kurtek A. W. Faktura VAT nr [...] z dnia 20.04.2015 r. dotycząca m.in. zakupu przez wnioskodawcę od Firmy K. 980 sztuk kurtek o kodzie [...], dowodzi (łącznie z zeznaniem świadka), że w dniu 20.04.2015 r. wnioskodawca odebrał od firmy K. 980 sztuk kurtek A. W. o kodzie wykonawcy [...]., o wyglądzie jak na zdjęciach w zał. 7 do wniosku (k.90-92 akt Sp.34.2018). Następnie wprowadzał te kurtki do obrotu, przy czym, zgodnie z zestawieniem sprzedaży kurtek A. W. przed dniem 23.09.2015 r., do dnia 23.09.2015 r. sprzedał 235 egzemplarzy kurtek A. W. różnym firmom. W szczególności kurtki te zostały sprzedane firmom wymienionym w przedłożonych fakturach VAT: nr [...] z dnia 27.04.2015 r., nr [...] z dnia 28.04.2015 r. i nr [...] z dnia 29.04.2015.

Kurtka męska V. seria W.A. (zał. 7 do wniosku - k. 90-92 akt Sp.34.2018), ujawniona publicznie co najmniej dnia 28.04.2015 r., tak jak kurtka według spornego wzoru charakteryzuje się tym, że klapa kieszeni zapinanych na zatrzaski oraz podłużne nacięcie kieszeni są obszyte kontrastową pomarańczową nicią, która dalej skierowana jest ku górnej środkowej części kurtki oraz tym, że na rękawach przez które podłużnie przebiega kontrastowa nić w kolorze pomarańczowym umieszczony jest materiał obszyty kilkoma kręgami nici, zaś na ramionach korpusu kurtki umieszczone są prostokątne pagony przeszyte pomarańczową kontrastową nicią, a także podłużny pas z tyłu kurtki, którego krawędzie otoczone są pomarańczową nicią.

Ta tożsamość wszystkich cech wskazanych jako istotne (postaciowe) w dokumentacji rejestrowej spornego wzoru i ujawnionych przed datą pierwszeństwa spornego wzoru (dnia 18 września 2015 r.), tj. co najmniej dnia 28 kwietnia 2015 r. kurtki V. seria W.A. - dowodzi braku nowości spornego wzoru.

Organ odstąpił od rozpatrywania zarzutu braku indywidualnego charakteru spornego wzoru w świetle przedłożonego materiału z uwagi na fakt, że brak nowości jest samodzielną przesłanką wystarczającą do unieważnienia spornego wzoru.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł uprawniony.

Sąd I instancji oddalając skargę stwierdził, że zgodnie z art. 89 ust 1 w zw. z art. 100 p.w.p. prawo ochronne na wzór użytkowy może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. Z treści ww. przepisów wynika, że wystąpienie z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy jest uzależnione od wykazania interesu prawnego wnioskodawcy.

Następnie rozważał szeroko interes prawny wnioskodawcy w postępowaniu o unieważnienie prawa, Stwierdził, że interes prawny wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie wynika z ograniczenia jego działalności gospodarczej przez przedmiotowe prawo ochronne, gdyż jest konkurentem uprawnionego, a w szczególności produkuje i wprowadza do obrotu kurtkę niemal identyczną do spornego wzoru przemysłowego.

Sąd I instancji przytoczył treść art. 102 ust. 4 p.w.p. i wskazał, że w przypadku wzoru stosowanego lub zawartego w części składowej wytworu złożonego, w rozumieniu ust. 3 pkt 1 art. 102 p.w.p., ocena nowości i indywidualnego charakteru dotyczy tylko jego widocznych cech. Następnie WSA przytoczył treść art. 103 ust. 1-3 p.w.p.

W ocenie Sądu I instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dowodzi, że sporny wzór nie cechuje się nowością. W tym zakresie WSA w całości podzielił argumentację zaprezentowaną przez Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. WSA podkreślił, że tożsamość wszystkich cech wskazanych jako istotne (postaciowe) w dokumentacji rejestrowej spornego wzoru i cech ujawnionej przed datą pierwszeństwa spornego wzoru (dnia 18 września 2015 r.), tj. co najmniej dnia 28 kwietnia 2015 r. kurtki V. seria W.A. dowodzi braku nowości spornego wzoru. Mając na uwadze fakt, że brak nowości jest samodzielną przesłanką wystarczającą do unieważnienia spornego wzoru, organ zasadnie odstąpił od rozpatrywania zarzutu braku indywidualnego charakteru spornego wzoru w świetle przedłożonego materiału.

W ocenie Sądu I instancji, wbrew twierdzeniom strony skarżącej Urząd Patentowy RP dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego w sprawie i do ustalonego stanu faktycznego w sprawie zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

II

W skardze kasacyjnej uprawniony zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia z dnia 9 października 2019 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1.1. art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 117 w zw. z art 103 ust. 1 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu powyższych przepisów jako podstawy rozstrzygnięcia, podczas, gdy pojęcie "wykazania, że nie zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji wzoru przemysłowego" oznacza, iż wnioskujący o unieważnienie prawa z rejestracji musi udowodnić brak spełnienia przesłanek rejestracji, a udowodnienie implikuje konieczność niewątpliwego wykazania, iż wzór o określonej postaci i cechach wzorniczych był ujawniony publicznie w określonej prawnie relewantnej dacie, co wyklucza możliwość rozstrzygania w przedmiocie unieważnienia wzoru przemysłowego w oparciu o: (a) szkice i rysunki nie dokumentujące wszystkich cech wzorniczych przeciwstawionego wzoru i nie przedstawiające finalnego produktu, (b) faktury sprzedaży hurtowej wskazujące na same kody niepowiązane z określonym produktem i nie wskazujące na cechy wzornicze, (c) zdjęcia przeciwstawionego produktu bez ustalonej daty ich sporządzenia i bez ustalenia czy przedstawiają produkt wyprodukowany przed lub po dacie zgłoszenia wzoru przemysłowego do rejestracji;

1.2. art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 117 p.w.p. w zw. z art. 103 ust. 1 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż wykazanie, że nie zostały spełnione warunki do uzyskania prawa z rejestracji wzoru przemysłowego może nastąpić bez wykazania daty pewnej upublicznienia rozwiązania szkodzącemu nowości zarejestrowanego wzoru przemysłowego, podczas gdy z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż dokumenty stanowiące podstawę unieważnienia wzoru przemysłowego muszą w sposób jednoznaczny i niewątpliwy dowodzić datę w jakiej nastąpiło wcześniejsze publiczne ujawnienie wzoru;

1.3. art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 117 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ciężar dowodu wykazania braku niespełnienia przesłanek do uzyskania prawa z rejestracji wzoru przemysłowego spoczywa na uprawnionym z wzoru przemysłowego, a nie na wnioskodawcy wnioskującym o jego unieważnienie, skutkiem czego było błędne zastosowanie powyższych przepisów poprzez nałożenie na skarżącą obowiązku kwestionowania zeznań świadka w postępowaniu karnym, podczas, gdy to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek udowodnienia, że nie zostały spełnione przesłanki do udzielenia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego;

1.4. art. 103 ust. 1 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż w przypadku wzoru przemysłowego kurtki szczegóły dotyczące, nici, przeszyć czy oznakowania wewnętrznej części kurtki są jedynie "nieistotnymi szczegółami", podczas, gdy w branży odzieżowej tego typu detale mają istotne znaczenie, a zatem stanowią istotne szczegóły wzoru przemysłowego, których zidentyfikowanie w porównywanych wzorach wyklucza ich identyczność, a tym samym uniemożliwia przyjęcie tezy o braku nowości wzoru Rp.22328, gdyż z orzecznictwa sądów administracyjnych i utrwalonych poglądów doktryny wynika obowiązek porównania "krok po kroku" spornego wzoru z wzorem przeciwstawionym, a w wypadku stwierdzenia zaistnienia różnic obowiązek uzasadnienia uznania ich za nieistotne szczegóły;

1.5. art. 102 ust. 1 p.w.p w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 3 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na oparciu oceny cech wzorniczych wzoru wyłącznie na opisie wzoru z pominięciem wewnętrznej części wzoru Rp.22328 i umieszczonego tam znaku firmowego uprawnionego zawierającego oznaczenie "L" z elementem wieńca, skutkującą nieprawidłowym zastosowaniem powołanego przepisu w przedmiotowej sprawie tzn. uznaniu, iż kurtka "A." jest identyczna z kurtką objętą wzorem Rp.22328;

1.6. art. 103 ust. 1 i 2 w zw. z art. 102 ust. 1 p.w.p poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu do oceny cech wzorniczych wzoru Rp.22328 podmiotowego modelu specjalisty z branży odzieżowej uwzględniającego detale cech wzorniczych porównywanych wzorów w postaci przeszyć, kolorów nici czy znaków firmowych umieszczonych w wewnętrznej części kurtek, skutkiem czego było przyjęcie identyczności wzoru Rp.22328 z kurtką "A." w oparciu o ogólne porównanie cech wzorniczych bez ich dokładnej analizy i wpływu poszczególnych cech wzorniczych na ocenę identyczności wzoru, co skutkowało nieprawidłowym przyjęciem, iż wzór Rp.22328 nie posiada cechy nowości, podczas gdy w doktrynie przyjmuje się, że porównania wzorów dokonuje nie przeciętny konsument, a projektant wzoru jako profesjonalista, co implikuje, że jest on zdolny zapamiętać nie tylko istotne różnice, lecz nawet niewielkie różnice występujące pomiędzy wzorami. (J. Sieńczyło-Chlabicz, Unieważnienie i wygaśnięcie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, Warszawa 2013 r. s. 88);

1.7. art. 102 ust. 4 p.w.p. w zw. z art. 102 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 103 ust. p.w.p. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na zastosowaniu powyższego przepisu do oceny kurtki z pominięciem oceny wszystkich cech wzorniczych wzoru przemysłowego Rp.22328 w postaci wewnętrznej części kurtki oraz pominięciu oceny wewnętrznej części kurtki wnioskodawcy, w której znajduje się napis "V.", podczas gdy wzór Rp.22328 nie jest częścią składową produktu złożonego, a zatem art. 102 ust. 4 p.w.p. nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania, co skutkowało nieprawidłowym przyjęciem, iż wzór Rp.22328 nie posiada cechy nowości;

1.8. art. 102 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 103 ust. 1 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż we wzorze przemysłowym w postaci kurtki, wewnętrzna część kurtki jest niewidoczna podczas normalnego używania produktu przez końcowego użytkownika i nie należy jej badać przy ocenie nowości wzoru, podczas, gdy w branży odzieżowej, wewnętrzna część płaszczy lub kurtek, w tym sposób ich wykończenia lub oznakowania posiada istotne znaczenie dla użytkownika końcowego, skutkującą nieprawidłowym zastosowaniem powołanego przepisu w przedmiotowej sprawie tzn. uznaniu, iż kurtka "A." jest identyczna z kurtką objętą wzorem Rp.22328;

1.9. art. 89 ust. 1 w zw. z art. 100 p.w.p. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na zastosowaniu powyższego przepisu do oceny spełnienia przesłanek unieważnienia wzoru przemysłowego, podczas gdy ww. przepis dotyczy wzorów użytkowych, a zatem art. 89 ust. 1 w zw. z art. 100 p.w.p. nie ma w niniejszej sprawie zastosowania;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

2.1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.; dalej: p.u.s.a.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na:

(i) bezzasadnym dokonaniu oceny prawnej oraz rozstrzyganiu kwestii interesu prawnego stron, która to kwestia nie była sporną między stronami na żadnym z etapów postępowania;

(ii) braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionych przez skarżącą w skardze zarzutów w zakresie: (a) prawdziwości faktur przedstawionych przez wnioskodawcę stanowiących podstawę decyzji organu, (b) braku daty pewnej wprowadzenia produktu wnioskodawcy do obrotu, (c) zaniechania ustalenia daty sporządzenia zdjęć przedstawiających kurtkę strony przeciwnej lub/i daty wyprodukowania tej kurtki wobec faktu, iż wnioskodawca wprowadzał do obrotu takie same kurtki po dacie pierwszeństwa wzoru Rp.22328, (d) zaniechania zbadania egzemplarza kurtki wnioskodawcy na okoliczność cech wzorniczych, (e) wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy fakturami wnioskodawcy z postępowania cywilnego dołączonymi do akt sprawy przed organem, z których wynika, że pierwsza sprzedaż płaszcza "A." nastąpiła 11.02.2016 r., podczas, gdy strona przeciwna dowodzi, iż sprzedaż ta miała miejsce w kwietniu 2015 r. (f) braku oceny zarzutu oparcia decyzji na podstawie dokumentów niepoświadczonych za zgodność z oryginałem wobec zaprzeczenia ich prawdziwości przez skarżącą, (g) braku ustalenia różnic pomiędzy wzorami i oceny czy różnice te przekraczają próg istotności;

(iii) nieskonfrontowaniu zarzutów podniesionych przez skarżącą w skardze ze stanowiskiem UPRP oraz zgromadzonym materiałem dowodowym, poprzez brak w uzasadnieniu jakiejkolwiek wzmianki na temat ich oceny, zasadności lub bezzasadności;

(iv) braku odniesienia się do całości materiału dowodowego w sprawie, poprzez pominięcie dowodów przedłożonych przez skarżącą wraz z pismem z dnia 5 kwietnia 2018 r., tj:

- postanowienia SO w K. z dnia 30 września 2016 r., sygn. akt. [...],

- postanowienia SA w K. z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt [...],

- wydruków z bazy UPRP i EUIPO,

- faktur sprzedaży uzyskanych od wnioskodawcy,

- zdjęć metki dotyczącej kurtki "A." wnioskodawcy wraz z dowodami zakupu kurtki "A." w salonie w Sosnowcu;

(v) braku wyjaśnienia kluczowych kwestii prawnych mających znaczenie dla zastosowania prawa materialnego takich jak: rozumienie pojęcia wykazania, braku spełnienia przesłanek rejestracji prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, publicznego udostępnienia wzoru przemysłowego, pojęcia widocznych cech wzorniczych w branży odzieżowej, kryterium podmiotowego, według którego należy oceniać nowość wzoru; wskazania, z jakich przyczyn sąd powołuje w uzasadnieniu przepisy art. 102 ust. 4 p.w.p. o częściach składowych, przy zdawkowym powieleniu uzasadnienia decyzji organu i przytoczeniu samych przepisów bez ich wykładni, co uniemożliwia skarżącej zrozumienie motywów i rozumienie przepisów, którymi kierował się Sąd przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia i przyczyn, dla których Sąd nie wyjaśnił sprzeczności pomiędzy dowodami w sprawie;

(vi) uzasadnieniu wyroku z przytoczeniem przepisów dotyczących wzorów użytkowych;

co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy prawidłowo przeprowadzona analiza prawa, faktów i dowodów prowadzi do wniosku, iż dowody w niniejszej sprawie nie dowodzą braku nowości wzoru Rp.22328 ani nie zachodzą podstawy do unieważnienia wzoru Rp.22328;

2.2. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji UPRP, pomimo iż decyzja ta została wydana bez:

(i) zebrania przez UPRP materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie daty pewnej wprowadzenia do obrotu produktu strony przeciwnej o tożsamych cechach istotnych ze wzorem Rp.22328;

(ii) rozważenia przez UPRP całości materiału dowodowego, poprzez pominięcie faktów i dowodów przemawiających za oddaleniem wniosku o unieważnienie, a oparciu decyzji wyłącznie na dowodach przedstawionych przez wnioskodawcę i przez niego wygenerowanych, wobec braku jakichkolwiek dowodów zewnętrznych w postaci dokumentów czy zeznań świadków niepowiązanych z wnioskodawcą;

(iii) oceny mocy i wiarygodności dowodu w postaci zeznań jedynego świadka A.F. będącego pracownikiem wnioskodawcy i przerzucenie ciężaru kwestionowania tych zeznań na skarżącą w postępowaniu karnym;

(iv) ustalenia daty sporządzenia zdjęć przedstawiających kurtkę wnioskodawcy stanowiących podstawę decyzji organu, wobec faktu, iż wnioskodawca wprowadzał swoją kurtkę do obrotu również po dacie zgłoszenia do UPRP wzoru skarżącej, a zatem zdjęcie mogło dokumentować kurtkę wyprodukowaną już po dacie zgłoszenia wzoru uprawnionego do UPRP;

(v) zbadania egzemplarza kurtki wnioskodawcy na okoliczność cech wzorniczych kurtki;

(vi) wszechstronnego rozważania materiału dowodowego poprzez niewyjaśnienie sprzeczności pomiędzy faktem, że faktury sprzedaży kurtki wnioskodawcy przedłożone w postępowaniu cywilnym, a dołączone do niniejszego postępowania, wskazują, iż pierwsza sprzedaż kurtki "A." nastąpiła 11.02.2016 r., podczas, gdy w toku postępowania strona przeciwna dowodzi, że sprzedaż tej kurtki miała miejsce w kwietniu 2015 r., a więc blisko rok wcześniej;

co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało nie odniesieniem się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich dowodów oraz wyjaśnień przedłożonych w toku postępowania przez skarżącą, podczas gdy wszechstronne rozważenie materiału dowodowego, a zwłaszcza braki w zaoferowanym przez skarżącą materiale dowodowym, nie mogą stanowić podstawy unieważnienia wzoru Rp.22328;

2.3. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji UPRP, pomimo przyjęcia przez UPRP za podstawę rozstrzygnięcia kserokopii dokumentów bez ich poświadczenia za zgodność z oryginałem wobec zaprzeczenia prawdziwości tych dokumentów przez skarżącą, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało oparciem decyzji na budzących wątpliwości co do swojej prawdziwości dokumentach, podczas gdy prawidłowa ocena tych dokumentów musiała wykluczać uznanie ich za podstawę unieważnienia wzoru przemysłowego Rp.22328;

2.4. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 117 p.w.p. w zw. z art. 103 ust. 1 p.w.p. poprzez brak zbadania przez Sąd sprawy w odpowiednim zakresie polegający na braku uwzględnienia założenia, że ciężar udowodnienia braku przesłanek rejestracji wzoru przemysłowego spoczywa na wnioskodawcy, a nie na skarżącej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ Sąd orzekł w oparciu o materiał dowodowy nie dowodzący upublicznienia wzoru oraz zaaprobował stanowisko UPRP o obowiązku kwestionowania zeznań świadka w postępowaniu karnym, co stanowi sprzeczne z prawem przerzucenie ciężaru dowodu na skarżącą, podczas gdy obowiązek dowodzenia przesłanek uzasadniających unieważnienie spoczywa na wnioskodawcy;

2.5. art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi na decyzję organu, w sytuacji, w której decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 76a § 2, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w decyzji organu skutkowałoby uwzględnieniem skargi skarżącej.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Przedmiotem kontroli jest wyrok Sądu I instancji, który oddalił skargę uprawnionego na decyzję UPRP unieważniającą prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego z uwagi na brak nowości z art. 103 p.w.p.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie za uzasadniony należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazany w ppkt 2.1. petitum skargi kasacyjnej.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na: niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia; nieprzeprowadzeniu kontroli decyzji Urzędu Patentowego według kryterium zgodności z prawem; bezkrytycznym przyjęciu przez Sąd I instancji stanowiska Urzędu Patentowego RP, czego wyrazem jest ograniczenie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyłącznie do dosłownego powtórzenia wybranych fragmentów z uzasadnienia decyzji Urzędu Patentowego; nierozpoznaniu zarzutów skargi podniesionych przez uprawnionego do spornego wzoru przemysłowego; braku dokonania oceny stanowiska skarżącego w konfrontacji ze stanowiskiem organu i wnioskodawcy oraz braku odniesienia się do całości materiału dowodowego przedstawionego zarówno przez wnioskodawcę, jak i skarżącego; braku wyjaśnienia, dlaczego argumenty jednej ze stron Sąd I instancji uznał za prawidłowe, całkowicie pomijając argumenty drugiej strony, tj. skarżącego, co uniemożliwia skarżącemu zrozumienie motywów rozstrzygnięcia Sądu I instancji i tym samym uniemożliwia merytoryczną polemikę z treścią rozstrzygnięcia, zaś Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę instancyjną wyroku.

W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej regulacji prawnej. W myśl tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie.

Uzasadnienie wyroku, stanowiąc integralną część rozstrzygnięcia sądowego realizuje istotne, przypisane mu funkcje, w tym funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda tego, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 620/11; wyrok NSA z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 661/14).

Uzasadnienie wyroku w każdym przypadku powinno być jasne i przekonywujące dla strony, która wnosiła o jego sporządzenie, a ponadto nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego w razie wniesienia skargi kasacyjnej, że zaskarżone orzeczenie zostało podjęte po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Ponieważ Sąd II instancji w zasadzie opiera się na ustaleniach Sądu I instancji i jest związany granicami skargi kasacyjnej, kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia sprowadza się w praktyce do analizy i oceny postępowania Sądu I instancji, przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Jak wynika z orzecznictwa NSA wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia: 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 1839/17; 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 5209/16; 3 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1488/15). Przyjmuje się w orzecznictwie, że uzasadnienie wyroku sporządzone zostało w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z wymienionych w przepisie elementów konstrukcyjnych albo nie pozwala w sposób pewny ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny. Treść uzasadnienia powinna umożliwić prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności lub braku zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Nie jest bowiem możliwa kontrola orzeczenia, którego elementy wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. formułuje się w sposób lakoniczny, niejasny czy nielogiczny (zob. wyroki NSA z: 10 lipca 2012 r., II GSK 1807/11; 17 lutego 2012 r., II FSK 1547/10; 19 marca 2012 r., II GSK 85/11; 12 stycznia 2012 r., II FSK 1301/10; 10 października 2007 r., II GSK 204/07; 18 października 2011 r., II FSK 173/11; 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; 4 listopada 2008 r., II FSK 1041/07; 9 marca 2006 r., II OSK 632/05; A. Jakubowski, Konsekwencje prawotwórstwa sądów administracyjnych dla uzasadnień wydawanych przez nie orzeczeń i ich publikacji, CASUS 2013/4/51-57; M. Kiełbowski, Zarzuty wobec uzasadnienia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Glosa do uchwały siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, Przegląd Podatkowy 2011, nr 11, s. 51 - 55).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie wadliwość uzasadnienia uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku Sądu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji przede wszystkim nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia na tle konkretnego stanu faktycznego. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku błędnie powołał się i zacytował przepisy prawa, które nie odnoszą się do rozpoznawanej sprawy. Mianowicie jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd powołał art. 89 ust. 1 w zw. z art. 100 p.w.p., które to przepisy dotyczą unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy, zaś przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest instytucja unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, co oznacza, że Sąd I instancji powinien wskazać art. 89 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 p.w.p. Całkowicie niezrozumiałe i bez związku z rozpoznawaną sprawą jest cytowanie przez Sąd I instancji przepisów art. 102 ust. 3 i 4 p.w.p., które dotyczą wytworu złożonego oraz części składowych wytworu złożonego, z którymi nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie i które nie były stosowane przez Urząd Patentowy.

Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze przez uprawnionego do spornego wzoru przemysłowego. Trudno bowiem uznać za ustosunkowanie się do tych zarzutów jednozdaniowe arbitralne stwierdzenie przez Sąd I instancji, że: "Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy", dodatkowo bez wskazania aktu prawnego, z którego te przepisy pochodzą, tj. ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

Natomiast Sąd I instancji poświęcił bezzasadnie wiele miejsca w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na ocenę interesu prawnego wnioskodawcy w postępowaniu o unieważnienie prawa, podczas gdy na żadnym etapie postępowania nie była to kwestia sporna między stronami.

Ponadto Sąd I instancji - zamiast przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji UPRP według kryterium zgodności z prawem - bezkrytycznie przyjął stanowisko Urzędu Patentowego RP, czego wyrazem jest ograniczenie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do dosłownego zacytowania kilku wybranych fragmentów z uzasadnienia zaskarżonej decyzji UPRP - bez jakiegokolwiek ustosunkowania się i oceny tej decyzji. Sąd I instancji nie ustosunkował się do stanowiska skarżącego oraz wnioskodawcy oraz nie wyjaśnił, dlaczego uważa, że stanowisko Urzędu Patentowego RP w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego jest zgodne z prawem, a tym samym uniemożliwił ocenę przez Naczelny Sąd Administracyjny przyjętego przez siebie sposobu rozumowania, a zarazem dokonanie kontroli prawidłowości zawartego w zaskarżonym wyroku rozstrzygnięcia.

Podkreślenia wymaga również brak jakiegokolwiek odniesienia przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kluczowych kwestii dla prawidłowego przeprowadzenia kontroli decyzji UPRP, na mocy której organ unieważnił prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego z uwagi na brak nowości z art. 103 p.w.p. Te kwestie obejmują w szczególności: dokonanie oceny porównania spornego wzoru przemysłowego kurtki z przeciwstawionym wzorem kurtki pochodzącym od wnioskodawcy; oceny, czy mamy do czynienia z identycznością przeciwstawionych wzorów przemysłowych; ustalenia istotnych cech przeciwstawionych wzorów oraz nieistotnych szczegółów, o których stanowi art. 103 ust. 1 p.w.p. i które nie mają znaczenia dla stwierdzenia identyczności przeciwstawionych wzorów przemysłowych; odniesienia się do modelu zorientowanego użytkownika, przez pryzmat którego dokonywana jest ocena spełnienia przez sporny wzór przesłanki nowości; oceny czy doszło do publicznego ujawnienia przeciwstawionego wzoru przemysłowego przed datą pierwszeństwa spornego wzoru przemysłowego, wskazania w jakiej dacie to nastąpiło oraz w jaki sposób doszło do publicznego ujawnienia, a także czy mogło to dotrzeć do wiadomości osób zawodowo zajmujących się dziedziną, której dotyczy wzór.

Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że Sąd I instancji nie wywiązał się z obowiązków procesowych, określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a w konsekwencji zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej, że sporządzone przez Sąd I instancji uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów wynikających z art. 141 § 4 p.p.s.a., przez co naruszony został ten przepis w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu należy również podkreślić, że przedstawione wyżej stanowisko uzasadnia tezę, że stwierdzone uchybienie przepisowi art. 141 § 4 p.p.s.a w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyni bezprzedmiotowym zajmowanie się pozostałymi zarzutami skargi kasacyjnej.

Z powyższych względów, uwzględniając skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.

Orzekając o kosztach Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącej spółki kwotę 1500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, na podstawie art. 203 pkt 1 i § 11 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1431). Na kwotę tę składa się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku (100 zł), uiszczony wpis od skargi kasacyjnej (500 zł) oraz wynagrodzenie rzecznika patentowego, który reprezentował skarżącą spółkę w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed Sądem I instancji (900 zł).