Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 105/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia NSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Anna Moskała, Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M.A.A. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie [...] ([...]) złotych; IV. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia wniosku skarżącej w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika) wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. (dalej: Wojewoda, organ), z wniosku złożonego [...] grudnia 2016 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Działając w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 i art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej: p.p.s.a.), zarzuciła naruszenie art. 7a, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej: K.p.a.), przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy.

Wniosła o:

1) zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie [...] dni od daty doręczenia akt organowi;

2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga;

3) przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a.;

4) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazała, że [...] grudnia 2016 r. złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy. W dniu [...] stycznia 2017 r., organ wystosowała do strony pismo informujące o przewidywanym terminie zakończenia postępowania do [...] kwietnia 2017 r. oraz konieczności uzupełnienia brakujących dokumentów. Podniosła dalej, że po uzupełnieniu dokumentów [...] marca 2017 r., pełnomocnik strony kilkukrotnie osobiście i mailowo prosił o wydanie decyzji. I tak: [...] maja 2017 r. złożył prośbę o udzielenie informacji o etapie postępowania. Z uwagi na brak jakichkolwiek informacji na temat toczącego się postępowania, [...] marca 2018 r. do postępowania zostały złożone dodatkowe aktualne dokumenty. W dniu [...] kwietnia 2018 r. pełnomocnik zwrócił się do organu z prośbą o wyjaśnienie przyczyn nie wydania decyzji, a [...] maja 2018 r. zwrócił się mailowo do nowego inspektora prowadzącego postępowanie z prośbą o wydanie decyzji. Z uwagi na brak jakiejkolwiek informacji zwrotnej, [...] maja 2018 r. zwrócił się mailowo do Dyrektora Generalnego D. Urzędu Wojewódzkiego w W. z prośbą o wsparcie w uzyskaniu decyzji. Wskazano dalej, że wobec wydania [...] maja 2018 r. decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy dla męża strony, [...] maja 2018 r. za pomocą portalu EPUAP pełnomocnik ponownie zwrócił się do inspektora z prośbą o wydanie decyzji, a [...] czerwca 2018 r., z powodu dalszego braku reakcji Urzędu Wojewódzkiego, ponownie zwrócił się do Dyrektora Generalnego z prośbą o pomoc w uzyskaniu decyzji. Następnie [...] lipca 2018 r. pełnomocnik strony wniósł zażalenie na przewlekłość postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Podniesiono w skardze, że do dnia dzisiejszego strona nie otrzymała decyzji ani nie została poinformowana o stanie sprawy czy o terminie do załatwienia sprawy. Ponadto nie uzyskała informacji, czy zażalenie zostało przekazane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wskazano, że od momentu złożenia wniosku w niniejszej sprawie minęły prawie dwa lata. W tym stanie, zdaniem skarżącej, postępowanie Wojewody narusza art. 35 § 3 K.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji zawartą w art. 8 K.p.a. oraz zasadę szybkości postępowania zawartą w art. 12 § 1 K.p.a.

Dalej podniesiono w skardze, z powołaniem na orzecznictwo, że postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie przewlekłość postępowania obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym.

Podkreślono, że w niniejszej sprawie organ działa w sposób przewlekły. Nie można nawet powiedzieć, żeby w sprawie były podejmowane jakieś czynności pozorne. Pomimo określenia w art. 35 § 1 i 3 K.p.a. terminów na załatwienie sprawy administracyjnej, w prowadzonym przez Wojewodę D. postępowaniu przekroczono wszelkie terminy. Sprawa prowadzona jest prawie dwa lata, w trakcie których nie podjęto prawie żadnych czynności. Nawet jeśli przez ten okres czasu prowadzone jest postępowanie wyjaśniające to organ administracji nie przedstawił jakie są to czynności i kiedy sprawa zostanie załatwiona.

Odnośnie przyznanie od organu na rzecz strony sumy pieniężnej, wskazano w skardze – z powołaniem na orzecznictwo, że kwota otrzymywana ma zrekompensować negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z przewlekłością postępowania oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej stanowi sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania jurysdykcyjnego oraz rekompensatę dla skarżącej za krzywdę moralną spowodowaną przewlekłością postępowania.

Podniesiono w tym kontekście, że przedłużanie trwającego postępowania w sprawie o pobyt czasowy narusza swobodę poruszania się strony oraz jej rodziny. Skarżąca pilnie potrzebuje wyjechać wraz ze swoją rodziną do kraju pochodzenia. Mąż już kilkakrotnie musiał zmieniać terminy zabukowanych biletów lotniczych.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu odpowiedzi wskazano przebiegł postępowania w sprawie. Wskazano, że [...] grudnia 2016 r. do Wojewody D. wpłynął wniosek strony o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na pobyt z cudzoziemcem. Organ [...] stycznia 2017 r. poinformował stronę o toczącym się postępowaniu, wyznaczając termin jego zakończenia na dzień [...] kwietnia 2017 r. oraz wezwał w terminie 14 dni do dostarczenia dokumentów brakujących w sprawie wraz z tytułem pobytowym męża cudzoziemki. Jednocześnie strona została poinformowana, że ostateczny termin rozpatrzenia sprawy jest uzależniony od rozstrzygnięcia spraw równoległych, w tym przypadku decyzji udzielającej zezwolenia na pobyt czasowy mężowi. Podniesiono, że [...] maja 2018 r. Wojewoda D. udzielił mężowi strony zezwolenia na pobyt czasowy do dnia [...] czerwca 2020 r.

Natomiast [...] lipca 2018 r. do organu administracji wpłynęło zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie i bezczynność organu, które organ administracji pismem z [...] sierpnia 2018 r. przesłał do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców. Z kolei [...] sierpnia 2018 r. strona została wezwana w terminie 14 dni do uzupełnienia braków wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, tj. dokumentów potwierdzających zawarcie związku małżeńskiego oraz dokumentu potwierdzającego posiadanie przez cudzoziemkę zapewnionego miejsca zamieszkania w trakcie pobytu w Polsce.

Następnie pismem z [...] sierpnia 2018 r. strona, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie.

W światle powyższego, w odpowiedzi podniesiono, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw i winna zostać oddalona. Podkreślono, że w niniejszym stanie faktycznym brak podstaw do uznania, iż miało miejsce przewlekłe prowadzenie postępowania.

Wskazano w tym zakresie, że strona została wezwana do uzupełnienia braków wniosku m.in. dostarczenia aktu zawarcia związku małżeńskiego (oryginał do wglądu). Wobec jego nieuzupełnienia, [...] sierpnia 2018 r. organ administracji ponownie wezwał do uzupełnienia tego braku. Ponadto na fakt, że termin wydania decyzji merytorycznej w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy stronie był związany z datą wydania merytorycznej decyzji pobytowej dla jej męża. Nastąpiło to [...] maja 2018 r., jednak mimo wydania tej decyzji, rozstrzygniecie w sprawie cudzoziemki nie było możliwe, gdyż wyżej wymienione braki nie zostały usunięte.

Podniesiono, że w mniejszym stanie faktycznym brak podstaw do uznania, iż miała miejsce przewlekłość w prowadzeniu postępowania z rażącym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie, stan bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania wyczerpują znamiona rażącego naruszenia prawa tylko wtedy, gdy posiadają pewne dodatkowe (szczególne) cechy względem stanu określanego jako typowe naruszenie prawa. "Rażące" naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie (nawet jeśli jest to przekroczenie dość znaczne) przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Musi ono nie znajdować żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych.

Natomiast w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy brak podstaw do uznania, iż przekroczenie terminu rozpoznania sprawy jest pozbawione racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nieznajdujące żadnego uzasadnienia. Wprost przeciwnie, sposób prowadzenia spraw przez pracowników organu, w tym czas oczekiwania na rozpatrzenie wniosków, który jest dłuższy niż przewidziany art. 35 § 1-3 K.p.a., nie wynika z opieszałości czy bezczynności pracowników organu, ale jest wynikiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców w D. Urzędzie Wojewódzkim oraz konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach. Istotne jest również to, iż Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców ma problem z dużą fluktuacją pracowników, która nie pozostaje bez wpływu na czas prowadzenia postępowania. Organ dąży do zapewnienia sprawniejszego załatwiania spraw. W Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców planowane jest bowiem znaczne zwiększenie zatrudnienia, co ma przełożyć się na skrócenie czasu prowadzenia postępowań.

Odnośnie żądania przyznania sumy pieniężnej, podniesiono – z powołaniem na orzecznictwo, że zasądzanie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia bezczynności (przewlekłego prowadzenia postępowania), lecz jest uprawnieniem sądu, a zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony, co oznacza, że w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań organu. To, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na przewlekłość, zwalczenia bezczynności organu oraz zdyscyplinowania organu. W tym kontekście w ocenie organu wniosek o przyznanie kwoty pieniężnej jest nieuzasadniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; przywoływana dalej jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Samo pojęcie przewlekłości postępowania nie zostało zdefiniowane w przepisach K.p.a., jak również w postanowieniach p.p.s.a. Stąd - dokonując jego interpretacji - należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 K.p.a. oraz wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 K.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalne rozstrzygnięcie, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

W judykaturze wskazuje się, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2013 r. (II OSK 34/13), stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto również wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.

Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.

Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy, mamy do czynienia z tak rozumianą przewlekłością. Mianowicie, z analizy akt administracyjnych i sądowych sprawy wynika, że skierowany do Wojewody wniosek skarżącej z [...] grudnia 2016 r. nie został załatwiony w przewidzianym przez prawo terminie (nawet przyjmując termin wydłużony dwumiesięczny - art. 35 § 3 K.p.a.). Nie został załatwiony, ani w sposób merytoryczny czy formalny (poprzez poinformowanie strony o pozostawieniu go bez rozpoznania), jak na to wskazują akta sprawy do dnia wpłynięcia skargi do Sądu i wydania orzeczenia w sprawie.

Jak wynika z akt sprawy, po wpłynięciu wniosku ([...]12.2016 r.), pismem z [...] stycznia 2017 r. organ wezwał stronę do przedłożenie stosownych dokumentów w terminie 14 dni. Jednocześnie poinformował skarżącą, że ostateczny termin rozpatrzenia sprawy jest uzależniony od rozstrzygnięcia spraw równoległych, w tym przypadku decyzji udzielającej zezwolenia na pobyt czasowy mężowi.

Jak wynika z akt sprawy, [...] marca 2017 r. strona uzupełniła dokumenty, natomiast [...] maja 2018 r. Wojewoda D. udzielił mężowi strony zezwolenia na pobyt czasowy. Mimo to organ nie podjął żadnego rozstrzygnięcia w sprawie wniosku skarżącej. Dopiero [...] sierpnia 2018 r. (po upływie trzech miesięcy od wydania zezwolenia mężowi) podjął działanie w sprawie – uznając, że nadal brak w sprawie uzupełnienia dokumentów, wezwał skarżąca do ich uzupełnienia.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejsza sprawę, sposób postępowania Wojewody D. w sprawie jest nie do zaakceptowania. Niewłaściwa jest bowiem sytuacja, w której organ administracji znacznie przekroczył wynikające z przepisów prawa terminy załatwienia sprawy.

Nawet w sytuacji, gdy rozpoznanie wniosku skarżącej było uzależnione od rozstrzygnięcia sprawy zezwolenia na pobyt czasowy jej męża, nie do zaakceptowanie jest zachowanie organu w sprawie. Zachowanie polegające na podjęciu działania w sprawie wniosku dopiero [...] sierpnia 2018 r. (po upływie trzech miesięcy od wydania zezwolenia mężowi), poprzez wezwanie do uzupełnienia brakujących dokumentów. Niewątpliwie organ miał wiadomość o wydanym zezwoleniu, a także o ewentualnej konieczności uzupełnienia dokumentów. Nieuprawnione jest więc zachowanie organu polegające na nie podjęciu w ogóle rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania skarżącej. Z akt sprawy nie wynika, aby jej wniosek został załatwiony, czy to w sposób merytoryczny, czy też formalny do dnia wydania orzeczenia przez Sąd. Wskazać należy, że stosownie do art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie spełnia wymagań ustalonych w przepisach prawa, gdyż strona nie usunęła braków podania w wyznaczonym terminie od otrzymania wezwania, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia organ pozostawił wniosek bez rozpoznania, o czym informuje stronę.

Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie Wojewoda D. całkowicie ignorował nałożoną na niego w art. 36 K.p.a. powinność i nie zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podał przyczyn tego stanu rzeczy i nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Jednocześnie akta sprawy nie dają żadnej podstawy do stwierdzenia, że były przez organ podejmowane jakiekolwiek działania po wydaniu zezwolenia dla męża skarżącej, uzasadnione charakterem sprawy, które uzasadniałyby taką zwłokę w załatwieniu wniosku, jak również co do tego, że do zwłoki przyczyniła się sama strona.

Powyższe stanowi, że w postępowaniu prowadzonym w sprawie zaistniała oczywista przewlekłość działania organu, przez co doszło również do naruszenie zasad i terminów określonych w art. 35 i art. 36 K.p.a. oraz w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 12 K.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Wobec nie wydania w sprawie rozstrzygnięcia, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd wyznaczył termin załatwienia przez organ sprawy ( pkt IV wyroku).

Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, tj.: złożenie wniosku [...] grudnia 2016 r., wydania zezwolenia na rzecz męża skarżącej [...] maja 2018 r., wezwania do uzupełnienie wniosku przez stronę [...] sierpnia 2018 r., nie wydania rozstrzygnięcia w sprawie do dnia rozprawy przed Sądem, nie informowania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podaniu przyczyn tego stanu rzeczy i nie wskazania terminu jej załatwienia, Sąd uznał, że przewlekłość organu w prowadzonym postępowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku. Stwierdzona przewlekłość i bezczynność wynikała z zaniechań organu. Organ nie tylko nie działał w sprawie, ale nawet nie informował strony o przyczynach zaistniałej sytuacji, do czego w myśl przepisów był zobowiązany. Nie można więc uznać, jak chce organ, że wskazanych sposób załatwiania sprawy, długość trwania przewlekłości postępowania w sprawie jest bez znaczenia w sprawie.

Jak już wskazano, w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona - pozbawiona możliwości legalnego pobytu - czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie (obecnie już prawie dwa lata), na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

Rozpoznając wniosek skarżącego, Sąd przyznał mu sumę pieniężną w kwocie [...] zł, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. uznając, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (pkt III sentencji wyroku).

W ramach przysługujących kompetencji, Sąd postanowił odstąpić od wymierzenia organowi grzywny. Powszechnie wiadomym jest bowiem, że ilość załatwianych przez Wojewodę D. wniosków w sprawie o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt i pracę dla cudzoziemców jest bardzo duża oraz, że czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie (organizacja nowych stanowisk do obsługi wniosków cudzoziemców, przesunięcia kadrowe itp.). I chociaż dla stwierdzenia bezczynności czy przewlekłości nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe, leżące po stronie organu (właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki), to jednak – w pewnych sytuacjach - winny one rzutować na rozstrzygnięcia Sądu wydawane na podstawie 149 § 2 p.p.s.a.

Z przedstawionych wyżej względów, Sąd – na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).