Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 391/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 66 ust 1 pkt 1, pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. Ż. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 25 stycznia 2024 r. nr OA.7721.19.46.2023 w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 24 listopada 2023 r., nr NB-OK.5162.3.2.2023.AP; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie na rzecz skarżącej M. Ż. kwotę 997 zł /słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.Ż. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB" lub "organ odwoławczy") z dnia 25 stycznia 2024 r. nr OA.7721.19.46.2023, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta R. (dalej: "PINB" lub "organ I instancji") z dnia 24 listopada 2023 r. nr NB-OK.5162.3.2.2023.AP, wydaną w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 24 maja 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę stanu technicznego kamienicy usytuowanej na działce nr [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w R. W trakcie ww. czynności kontrolnych ustalono, że przedmiotowy budynek składa się z dwóch części: zachodniej dwukondygnacyjnej (parter i piętro) częściowo podpiwniczonej z poddaszem nieużytkowym (część od strony ul. [...]) oraz wschodniej trzykondygnacyjnej (parter, I piętro i poddasze użytkowe). Ściana południowa części trzykondygnacyjnej budynku usytuowana jest w granicy z działkami nr ewid. [...] i nr ewid. [...]. Stwierdzono, że w części wschodniej na ścianie zewnętrznej południowej w poziomie piętra, widoczne jest wyraźne pionowe zarysowanie na styku ściany południowej i ściany wschodniej budynku, a także w poziomie poddasza widoczna jest ukośna rysa. Ściana wschodnia budynku w poziomie stropu nad parterem, w pasie podokiennym I piętra oraz w poziomie podłogi parteru, podparta jest stalowymi stemplami. W poziomie piętra ściana południowa i ściana wschodnia są stężone dwoma stalowymi płaskownikami. Na ścianie południowej w poziomie parteru widoczne są dwa łukowe nadproża. Pod jednym z nich bliższym ściany wschodniej, wykonany jest otwór, zabezpieczony od zewnątrz płytą OSB. W pomieszczeniach w poziomie I piętra i poddasza, zlokalizowanych przy ścianie zewnętrznej wschodniej, widoczna jest podłużna szczelina na styku podłogi poddasza i ściany zewnętrznej wschodniej oraz ukośna szczelina o szerokości 20 mm na ścianie zewnętrznej południowej, której przebieg widoczny jest również na ww. ścianie od zewnątrz. Na piętrze w pomieszczeniu zlokalizowanym w narożu południowo-wschodnim, na styku ściany wschodniej i południowej widoczna jest pionowa szczelina na całej wysokości kondygnacji, o szerokości 15 mm - 20 mm, a także pod stropem zarówno na ścianie południowej i wschodniej, widoczne są poziome nieregularne zarysowania. W opisanych pomieszczeniach jak i w pozostałych pomieszczeniach części trzykondygnacyjnej budynku, widoczne są również inne zarysowania ścian zarówno wewnętrznych jak i zewnętrznych i o różnym przebiegu. Ustalono, że pomieszczenia piętra i poddasza nie są użytkowane.

Decyzją z dnia 7 czerwca 2023 r. nr NB-OK.5162.3.2.2023.AP, organ I instancji nakazał M.P. i Skarżącej przeprowadzenie kontroli bezpiecznego użytkowania budynku. Odrębną decyzją z dnia 7 czerwca 2023 r. nr NB-OK.5162.3.2.2023.AP, PINB nakazał wykonanie doraźnego zabezpieczenia budynku oraz zakazał użytkowania wschodniej części budynku. Uwzględniając wniesione odwołanie, decyzją z 10 sierpnia 2023 r. nr OA.7721.19.24.2023, PWINB uchylił ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji decyzją z dnia 21 sierpnia 2023 r. nr NB-OK.5162.3.2.2023.AP, nakazał Skarżącej i M.P. wykonanie doraźnych zabezpieczeń budynku, w sposób wskazany w "projekcie konstrukcyjnym doraźnego wzmocnienia ściany szczytowej R., ul. [...]" opracowanym w czerwcu 2023 r. przez mgr inż. P.J. (przedłożonym w toku prowadzonego postępowania do akt sprawy). Jednocześnie nakazał ww. decyzją zbicie odspojonych tynków na wszystkich elewacjach budynku oraz podstemplowanie nadproża nad wejściem w piwnicy. Z uwagi na ochronę zdrowia i życia ludzkiego decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Na wykonanie nakazanych robót wyznaczono termin do 30 września 2023 r. Ponadto organ I instancji ww. decyzją zakazał użytkowania wschodniej części budynku (skrzydło od ulicy [...]) do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Na skutek wniesionego odwołania, PWINB decyzją z dnia 5 października 2023 r. nr OA.7721.19.33.2023, uchylił ww. decyzję PINB z dnia 21 sierpnia 2023 r. nr NB-OK.5162.3.2.2023.AP, w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i jednocześnie wyznaczył nowy termin do dnia 31 października 2023 r., zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na powyższą decyzję PWINB została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. WSA w Rzeszowie, wyrokiem z 7 maja 2024r., II SA/Rz 1985/23 uchylił zaskarżoną decyzję PWINB z 5 października 2023 r. nr OA.7721.19.33.2023 i decyzję PINB z 21 sierpnia 2023 r. nr NB-OK.5162.3.2.2023.AP.

Niezależnie od powyższego organ I instancji kontynuował prowadzone postępowanie w sprawie złego stanu technicznego ww. budynku, z uwagi na doraźny charakter obowiązków nałożonych decyzją z dnia 21 sierpnia 2023 r., które nie doprowadzą przedmiotowego budynku do prawidłowego i zgodnego z przepisami stanu technicznego. PINB przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym przede wszystkim przedłożoną w trakcie postępowania przez współwłaścicieli przedmiotowego budynku "Ekspertyzę aktualnego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w R." opracowaną w lipcu 2023 r. przez inż. B.S. i mgr inż. G.C. Organ I instancji stwierdził, że w celu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, jakimi są zarysowania ścian i otwór w ścianie południowej na parterze, konieczne jest wykonanie prac naprawczych.

Wobec powyższego PINB, działając w oparciu o art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 66 ust. 1 pkt 3, ust. 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.; dalej: "u.U.P.b."), decyzją z dnia 24 listopada 2023 r. nr NB-OK.5162.3.2.2023.AP, nakazał M.Ż. i M.P., w budynku usytuowanym na działce nr [...] obr. [...] położonej w R. przy ul. [...], usunąć stwierdzone nieprawidłowości poprzez:

1. naprawę konstrukcji części wschodniej obiektu przez ankrowanie lub zszycie rys zbrojeniem wraz z ich przemurowaniem, w sposób opisany w wyciągu z ww. Ekspertyzy, stanowiącym załącznik do decyzji, zgodny z opracowanym na podstawie ww. załącznika projektem wykonawczym, w terminie do dnia 30 czerwca 2024 r.;

2. zamurowanie cegłą pełną gr. 25 cm otworu wykonanego na parterze budynku, we wnęce ściany południowej, w terminie do dnia 30 czerwca 2024 r.,

3. wymianę na nowe, skorodowanego nadproża z kształtownika stalowego, nad wejściem w piwnicy, w terminie do dnia 30 czerwca 2024 r.

W wyniku rozpoznania odwołań Skarżącej oraz M.P., PWINB opisaną na wstępie decyzją z dnia 25 stycznia 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu dotyczącego adresata nałożonych nakazów. W tym zakresie organ odwołał się do treści art. 61 pkt 1 u.U.P.b., wyjaśniając, że przepisu tego wynika, że adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 u.U.P.b. może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Zaznaczył przy tym, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 u.U.P.b., organ nie ustala przyczyn zaistniałego stanu faktycznego, ani też kto ponosi odpowiedzialność za zły stan techniczny obiektu budowlanego. Wskazał, że ewentualne przyczynienie się osoby trzeciej do powstania złego stanu technicznego budynku może stanowić podstawę do dochodzenia przez właściciela roszczeń odszkodowawczych. Nie może natomiast zwalniać właściciela z odpowiedzialności administracyjnoprawnej za stan techniczny budynku. Nie może również stanowić podstawy do nałożenia przez organy nadzoru nakazów z art. 61 pkt 1 u.U.P.b. na osobę trzecią, niebędącą właścicielem lub zarządcą obiektu.

PWINB uznał również za słuszne posłużenie się przez organu I instancji ww. Ekspertyzą, celem sformułowania koniecznych do wykonania robót budowlanych. Organ wskazał, że autorzy przedłożonego opracowania w punkcie VI. zasugerowali trzy metody wzmocnień, jednakże zaznaczył, że sposób przedstawiony w pkt 3, tj. przebudowa i rozbudowa kamienicy, która polegałaby, m.in. na rozbiórce uszkodzonych elementów ścian poprzez wzmocnienie ich żelbetowymi rdzeniami i podciągami, z uwagi na zakres robót budowlanych wykraczający poza możliwe do nakazania w ramach art. 66 u.U.P.b., uniemożliwia jego zastosowanie. W ocenie PWINB, z uwagi na wskazane w ekspertyzie nieprawidłowości, również słusznie organ I instancji nakazał zamurowanie cegłą pełną gr. 25 cm otworu wykonanego na parterze budynku, we wnęce ściany południowej i wymianę na nowe, skorodowanego nadproża z kształtownika stalowego, nad wejściem w piwnicy. Zaznaczył, że przedmiotowy obowiązek ma charakter naprawczy i dotyczy stwierdzonych nieprawidłowości wskazanych przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, a stanowiska tego nie zakwestionował również Wojewódzki Konserwator Zabytków informowany o podejmowanych w sprawie czynnościach.

W ocenie PWINB, organ I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, czy nie wyjaśnienie zasadności przesłanek przemawiających za wydaniem zaskarżonej decyzji. Zaznaczył, że Skarżąca w toku prowadzonego postępowania składała pisma oraz była informowana o wszelkich działaniach organu. Końcowo wskazał, że nie znajduje również podstaw do zastosowania wobec PINB przepisu art. 304 § 2 Kodeksu karnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika - radcę prawnego, zaskarżając ww. decyzję PWINB w całości, zarzuciła organowi naruszenie:

1. przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a. oraz 77 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a także liczne błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, tj.:

a. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym – sprzecznym z rzeczywistym stanem faktycznym:

- ustaleniu miejsc rzeczywistego występowania uszkodzeń obiektu znajdującego się na działce nr [...] obr [...] , w R., przy ul. [...]; a w związku z tym,

- ciągłym myleniem ścian południowych budynku ze ścianami wschodnimi - wbrew ustaleniom wynikającym z zalegającej w aktach sprawy Ekspertyzy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnego nakazu określonego w pkt 1 decyzji PINB, podczas gdy wskazane w przywołanej ekspertyzie prace naprawcze dotyczą, ściany południowej, a nie wschodniej budynku;

- wadliwe, a przez to w sposób uniemożliwiający ich wykonanie - określenie w pkt 1 decyzji PINB, zakresu nakazanych robót, poprzez brak jasnego i precyzyjnego wskazania, ścian i/lub miejsc "części wschodniej obiektu", której konstrukcja ma według organu zostać naprawiona;

b. wydanie decyzji, bez uprzedniego wydania wobec M. i Z.K., decyzji nakazującej rozbiórkę ściany północnej wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę obiektu budowlanego na działce nr [...] i części działki nr [...], celem umożliwienia Skarżącej dostępu do uszkodzonej ściany południowej przedmiotowego budynku, w celu wykonania robót naprawczych;

c. wydanie decyzji niewykonalnej w dniu jej wydania, ponieważ odległość pomiędzy wymagającą przeprowadzenia prac naprawczych ścianą południową przedmiotowego budynku, a ścianą północną wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę budynku na działce nr [...] i części działki nr [...], wynosi zaledwie 20 cm, co czyni niemożliwym pod względem technicznym przeprowadzenie wskazanych prac naprawczych;

2. przepisów postępowania, tj. przepisu art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i w istocie dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w wyniku czego doszło do:

a. błędnego ustalenia, wymagających naprawy uszkodzeń przedmiotowego budynku, poprzez wskazanie w treści decyzji PINB, jako wymagającej naprawy części wschodniej obiektu (bez wskazania, której ściany części wschodniej), podczas gdy naprawy poprzez ankrowanie lub zszycie rys zbrojeniem wraz z ich przemurowaniem wymaga ściana południowa budynku, co wprost wskazano w Ekspertyzie;

b. zobowiązania współwłaścicieli obiektu, do wykonania niemożliwych ze względów technicznych czynności naprawczych, bez uprzedniego wydania decyzji o rozbiórce obiektu posadowionego na działce nr [...].

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PWIB i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Ponadto wniosła o dopuszczenie przeprowadzenie dowodów z dołączonych do skargi trzech fotografii przedstawiającej ścianę południową budynku i wydruku mapy z Geoportalu miasta R. przedstawiającego widok z odcinka ściany południowej budynku oraz wydruku mapy z dnia 25 lutego 2024 r., których analizy i oceny nie dokonały organy nadzoru budowlanego, dla wykazania, że nakazane prace naprawcze nie są technicznie możliwe do wykonania.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że stan faktyczny sprawy został błędnie ustalony, ponieważ naprawy wymaga ściana południowa budynku, a organy nadzoru zobligowały do przeprowadzenia naprawy części wschodniej obiektu. Ponadto w obecnym stanie faktycznym, ze względów technicznych, nie jest możliwe przeprowadzenie jakichkolwiek czynności naprawczych, a zwłaszcza prac wskazanych w treści Ekspertyzy, w tej części budynku, która jest w stanie awaryjnym i wymaga naprawy. Skarżąca wyjaśniła, że w chwili obecnej dostęp do ściany zewnętrznej południowej budynku przy ul. [...], w R. jest niemożliwy, z uwagi na nowo wybudowany budynek na działce nr [...], obr. [...], znajdujący się w odległości zaledwie 20 cm od budynku objętego nakazem. Uniemożliwia to wykonanie ankrowania lub przemurowania i zszycie ściany południowej. Skarżąca zaznaczyła, że PINB był wielokrotnie informowany o powyższej sytuacji oraz konieczności uprzedniego wstrzymania robót przy realizowanej bez prawem wymaganego pozwolenia na budowę inwestycji na działce nr [...], jednak nie wstrzymał prowadzonych robót budowlanych. W związku z powyższym decyzja PINB była niewykonalna w dniu jej wydania i taka pozostaje do tej pory.

W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna. Sąd podzielił przedstawione w skardze zarzuty, dotyczące naruszenia przepisów postępowania – tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym, zgromadzonym w toku postępowania, jak również treścią skargi i przedstawionych do niej załączników Sąd stwierdził, że zasadny jest kluczowy zarzut skargi dotyczący braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji.

W niniejszej sprawie podstawę skierowanego do Skarżącej nakazu wykonania robót budowlanych stanowił art. 66 ust 1 pkt 3 u.P.b. Należy przy tym wyjaśnić, że Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie kierowały względem Skarżącej nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w oparciu o art. 66 ust 1 pkt 3 u.P.b. Na podstawie decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 października 2023 r. nr OA.7721.19.33.2023 na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.P.b., nakazano Skarżącej i M.P.:

1. wykonanie doraźnych zabezpieczeń budynku, w sposób wskazany w "projekcie konstrukcyjnym doraźnego wzmocnienia ściany szczytowej R., ul. [...]" opracowanym w czerwcu 2023 r. przez mgr inż. P.J.;

2. skucie odparzonych tynków na wszystkich elewacjach budynku;

3. podstemplowanie nadproża nad wejściem w piwnicy.

Ww. decyzja PWINB z 5 października 2023 r. nr OA.7721.19.33.2023 wraz z poprzedzającą decyzją PINB z 21 sierpnia 2023 r. nr NB-OK.5162.3.2.2023.AP zostały uchylone wyrokiem WSA w Rzeszowie z 7 maja 2024r. II SA/Rz 1985/23. W obecnie kontrolowanym postępowaniu Organy również w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 u.P.b. skierowały do Skarżącej oraz M.P. nakaz naprawy konstrukcji wschodniej obiektu. PINB stanął na stanowisku, że wykonanie doraźnego zabezpieczenia zapobiega wystąpieniu katastrofy budowlanej ale nie usuwa stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu, tj. powstałych szczelin w ścianach części wschodniej obiektu.

Art. 66 ust. 1 u.P.b., stanowiący podstawę prawną do sformułowanego wobec Skarżącej nakazu stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Adresatem togo rodzaju obowiązków winien być co do zasady właściciel lub zarządca obiektu. Określając przesłanki, których wystąpienie uzasadnia ingerencję organu nadzoru budowlanego, ustawodawca zastosował zwroty niedookreślone (nieostre). Ma to ten skutek, że organ, analizując i oceniając, czy dana przesłanka znajduje zastosowanie w konkretnym przypadku (w danej sprawie), ma pewien zakres swobody. Odnosi się to zwłaszcza do pierwszej przesłanki, tj. możliwości zagrożenia nieodpowiednim stanem technicznym czy też nieodpowiednim sposobem użytkowania dobrom chronionym tym przepisem. Kwestia nieodpowiedniego stanu technicznego będzie zazwyczaj wynikiem technicznego zużycia obiektu budowlanego, do którego dochodzi w miarę upływu czasu, a niekiedy nieodpowiedniego użytkowania, a także braku dbałości o obiekt, nieprzeprowadzania okresowych obowiązkowych kontroli lub koniecznych napraw. Stan ten może być także wynikiem naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Przesłanka ta zatem pozostaje w sferze sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Może się też wiązać z użytkowaniem obiektu budowlanego niezgodnie z jego przeznaczeniem (A. Kosicki [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, LEX/el. 2023, art. 66). O prawidłowym zastosowaniu art. 66 ust 1 u.P.b. na gruncie danej sprawy będzie decydować wyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w oparciu o kompletny materiał dowodowy, aktualny na dzień wydania decyzji, stosownie do wymogów, wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W realiach niniejszej sprawy tym obowiązkom Organy nadzoru budowlanego nie sprostały. Organy sformułowały wobec Skarżącej oraz Uczestnika (M.P.) nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości przy budynku usytuowanym na działce nr [...] w R., poprzez w szczególności w pkt 1: naprawę konstrukcji części wschodniej obiektu przez ankrowanie lub zszycie rys zbrojeniem wraz z ich przemurowaniem, w sposób opisany w wyciągu z "Ekspertyzy aktualnego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w R." opracowanej w lipcu 2023r. przez inż. B.S. i mgr inż. G.C., stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji, zgodny z opracowanym na podstawie ww. załącznika projektem wykonawczym, w terminie do dnia 30 czerwca 2024r.,

Podstawą sformułowania nakazu w zakresie naprawy konstrukcji ściany był więc dowód w postaci Ekspertyzy aktualnego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w R. autorstwa inż. B.S. i mgr inż. G.C., opracowanej w lipcu 2023r. Kluczowe w niniejszej sprawie jest jednak to, że stan faktyczny, który stanowił podstawę sporządzenia ww. ekspertyzy podlegał istotnym zmianom w toku postępowania i na dzień wydania zaskarżonej decyzji uległ znaczącej dezaktualizacji w wyniku prac postępujących na sąsiedniej działce nr [...] w związku z prowadzoną tam inwestycją.

Należy wskazać, że w ww. ekspertyzie Autorzy stwierdzili m.in.(cyt. za PINB w decyzji z 24 listopada 2023r., str. 4), po przeprowadzeniu inwentaryzacji i analizie pęknięć i rys ścian w części południowo-wschodniej budynku, że główną przyczyną powstania ww. uszkodzeń jest rozpoczęta budowa na działce sąsiedniej (dz. Nr [...] obr. [...] przy ul. [...]) polegająca na rozbiórce oraz budowie nowego budynku usługowo-mieszkalnego. Z monitorowania odczytów zamontowanych szczelinomierzy "jednoznacznie wynika, że została naruszona konstrukcja budynku, która cały czas pracuje i następuje ciągły progres rozwarstwiania się ścian na skutek trwającej budowy. Proces ten będzie najprawdopodobniej postępował aż do ustabilizowania się gruntu pod nowym budynkiem." Wskazali również, że "nieprawidłowe zabezpieczenie już powstałych uszkodzeń oraz postępująca budowa nowego obiektu uniemożliwiają wykonanie prac doraźnych-naprawczych przedmiotowego budynku, a w szczególności docelowych prac naprawczych zaleconych w ekspertyzie. (...) Aby zapobiec mogącej powstać katastrofie budowlanej zagrażającej życiu i mieniu należy natychmiast wstrzymać prace budowlane na dz. [...] obręb [...] w R., wykonać prace zabezpieczająco-naprawcze budynku przy ul. [...] i dopiero wtedy można kontynuować budowę obiektu na ww. działce." Należy przy tym podkreślić, że w stanie faktycznym stanowiącym podstawę sporządzenia ekspertyzy ściana południowa części wschodniej budynku, na której doszło do powstania ww. rys i pęknięć nie była jeszcze zabudowana ścianą północną nowo powstałego budynku na działce nr [...], co obrazuje zdj. 15 załącznika do decyzji Organu I instancji. Dostęp do tej ściany byłyby więc zapewniony pod warunkiem wstrzymania robót budowlanych na działce nr [...] (na co wskazali autorzy ekspertyzy) a nakaz możliwy do wykonania.

Odnośnie do robót budowlanych, prowadzonych na działce nr [...] i częściowo na dz. nr [...], przy nadbudowie, przebudowie i rozbudowie istniejącego budynku usługowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał ich wykonanie postanowieniem z 14 listopada 2023 roku, nr NB-OK.5160.6.2.2023.AP. Jednak postanowieniem z 12 grudnia 2023 roku nr NB- OK.5160.6.2.2023.AP, PINB dla Miasta R. wstrzymał wykonanie postanowienia z 14 listopada 2023 roku o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, mając wiedzę z urzędu o tym, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych obowiązywało Inwestorów w stosunkowo krótkim odstępie czasu (niecałego miesiąca) winien był ustalić aktualny stan faktyczny na dzień wydania decyzji z dnia 24 listopada 2023r. a w szczególności, w jakim stopniu została zrealizowana inwestycja na działce nr [...] i na cz. działki nr [...], która objęta była pozwoleniem na budowę nr [...] na nadbudowę, przebudowę i rozbudowę istniejącego budynku usługowego na działce nr [...] i części działki nr [...]. Powyższych czynności wyjaśniających PINB nie dokonał, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem mieć na uwadze, że Organy powołują się na ustalenia kontroli, jaka miała miejsce w maju 2023r. natomiast ustaleń co do stanu istniejącego w listopadzie 2023r., w którym doszło do wydania decyzji przez Organ I instancji zabrakło. Ustaleń w tym zakresie nie poczynił również Organ II instancji, rozpoznając odwołanie Skarżącej oraz M.P. Do wyjaśnienia powyżej kwestii PWINB również by zobowiązany mając na uwadze, że zaskarżona decyzja wydana została 25 stycznia 2024r. a postanowienie wstrzymujące postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane zostało 12 grudnia 2023r. Brak powyższych ustaleń doprowadził do sytuacji, w której Organ II instancji utrzymał w mocy nakaz naprawy konstrukcji budynku mimo, że jest on niewykonalny. Ankrowanie lub zszycie rys zbrojeniem wraz z przemurowaniem dotyczy ściany południowej części wschodniej budynku na działce nr [...], która w trakcie trwających postępowań została zabudowana ścianą północną budynku, znajdującego się na działce nr [...]. Jak wykazała dokumentacja zdjęciowa wraz z wydrukiem z Geoportalu Miasta R. – stanowiąca załączniki do skargi, pomiędzy ścianą południową budynku na ul. [...], który winien podlegać naprawie a ścianą północną nowo wybudowanego budynku przy ul. [...] istnieje odstęp niecałych 20cm. Nie budzi więc wątpliwości, że utrzymany zaskarżoną decyzją nakaz ankrowania lub zszycia rys zbrojeniem wraz z ich przemurowaniem jest niewykonalny z powodu braku technicznego dostępu do ściany zewnętrznej południowej budynku przy ul. [...]. Brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku o konieczności jej wyeliminowania wraz z decyzją Organu I instancji z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu w toku ponownego rozpoznania sprawy Organ, decydując o możliwości zastosowania art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane winien będzie uwzględnić ustalenia faktyczne, jakie poczynione zostaną w toku postępowania, jakie toczy się w sprawie wstrzymania robót budowlanych na działce nr [...] i częściowo na dz. nr [...] w szczególności co do dalszego istnienia obiektu na ww. działkach i związanej z tym możliwości dostępu do uszkodzonej ściany.

Uznając więc, że w sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. z przyczyn powyżej wskazanych Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta R. z 24 listopada 2024r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., obejmując nimi kwotę należnego wpisu w wysokości 500 zł, koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika strony skarżącej, o których mowa w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa.