Postanowienie NSA, sygn. akt II GW 95/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Wyznaczono organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 3 i ust. 5, 39 ust. 3.
journal: Dz.U. 2024 poz 320
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Prezydenta Miasta Ruda Śląska z dnia 7 sierpnia 2024 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Ruda Śląska a Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie zezwolenia na lokalizację urządzenia w pasie drogowym postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Ruda Śląska jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 7 sierpnia 2024 r., Prezydent Miasta Ruda Śląska (dalej: "wnioskodawca"), złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: "GDDKiA") dotyczącego wydania zezwolenia na lokalizację urządzenia obcego obejmującego montaż zestawu złączowo – pomiarowego ZK3a-1P wraz z wykonaniem odcinka linii kablowej nN kablem typu NA2XY-J 4x120mrrP (dalej: "zezwolenie"). Zdaniem wnioskodawcy, GDDKiA jest właściwy do wydania przedmiotowego zezwolenia.

W uzasadnieniu pisma wnioskodawca, stwierdził, że planowana inwestycja zlokalizowana będzie na działce o numerze ewidencyjnym [...] (dalej: "nieruchomość"), która nie stanowi pasa drogowego drogi publicznej nr [...] ulicy [...]. Wnioskodawca zaznaczył jednocześnie, że na tej nieruchomości jest ustanowiony trwały zarząd na rzecz GDDKiA.

W odpowiedzi na wniosek GDDKiA wskazał, że na części nieruchomości, która jest przyległa do drogi powiatowej nr [...] znajduje się chodnik, który funkcjonalnie jest powiązany z tą drogą, a zatem w tej części działka stanowi pas drogowy drogi powiatowej. GDDKiA podniósł również, iż zgodnie z informacją z Geoportal Orsip – Mapa sieci dróg w województwie śląskim, odcinek drogi od węzła drogowego "Z." do ul. [...], w tym jej skrzyżowanie z ul. [...] stanowi drogę powiatową nr [...] (bez nazwy). GDDKiA stwierdził również, że obszar skrzyżowania w ciągu drogi powiatowej nr [...] mieści się poza węzłem "Z. i nie jest utrzymywany przez GDDKiA. Ponadto GDDKiA podniósł, że w granicach miasta wnioskodawca (lub organ przez niego powołany) jest zarządcą wszystkich dróg publicznych z wyjątkiem autostrady [...], w tym węzła drogowego "Z. ", które stanowi połączenie autostrady [...] z ul. [...] (a nie ul. [...]). Zdaniem GDDKiA, granicą pasa drogowego autostrady [...] jest koniec klina pasa włączenie do drogi bez nazwy, stanowiący ostatni element węzła. W konsekwencji, w opinii GDDKiA, organem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Prezydent Miasta Ruda Śląska.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w powyższych przepisach, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W niniejszej sprawie wystąpił spór kompetencyjny o charakterze negatywnym.

Spór odnosi się do charakteru odcinek drogi od węzła drogowego "Z. " do ul. [...], w tym jej skrzyżowanie z ul. [...] stanowi drogę powiatową nr [...] (bez nazwy)

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 320 z późn. zm.), zwanej dalej u.d.p.

Zgodnie z art. 39 ust. 3 u.d.p. w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast z art. 19 ust. 3 u.d.p. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest zarządcą autostrady wybudowanej na zasadach określonych w ustawie do czasu przekazania jej, w drodze porozumienia, spółce, z którą zawarto umowę o budowę i eksploatację albo wyłącznie eksploatację autostrady. Zgodnie natomiast z ust. 5 powołanego przepisu w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych oraz dróg, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust. 2a, jest prezydent miasta.

Nie ma przy tym znaczenia status własnościowy gruntu, na którym jest zlokalizowana droga gdyż zarządzanie drogami publicznymi nie zależy od tytułu prawnego do gruntu, lecz od kategorii drogi (por. postanowienia NSA z: 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II GW 109/21; 24 listopada 2020 r., sygn. akt II GW 57/20; 30 maja 2018 r., sygn. akt II GW 12/18; 24 maja 2013 r., sygn. akt I OW 2/13).

Z kolei pasem drogowym jest wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga

Nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie, że odcinek drogi od węzła drogowego "Z." do ul. [...], w tym jej skrzyżowanie z ul. [...] stanowi drogę powiatową nr [...] (bez nazwy). GDDKiA trafnie wskazał, że obszar skrzyżowania w ciągu drogi powiatowej nr [...] mieści się poza węzłem "Z." oraz podniósł, że nie jest on utrzymywany przez GDDKiA. Granicą pasa drogowego autostrady [...] jest koniec klina pasa włączenie do drogi bez nazwy, stanowiący ostatni element węzła. W konsekwencji organem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Prezydent Miasta Ruda Śląska, który na zasadzie art. 19 ust. 5 u.d.p. jest zarządcą wszystkich dróg publicznych w granicach miast na prawach powiatu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.