Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 43/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120, art. 170, art. 171, art. 153, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 146 par. 1, art, 217 par. 1 i 2, art. 218 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 18 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Rektora [...] w Ł. z dnia 8 grudnia 2023 roku nr 77/23/PSŁ w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 8 grudnia 2023 r., nr 77/23/PSŁ Rektor Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. Janusza Chechlińskiego w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie własne z 16 października 2023 r., nr 67/2023/PSŁ o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści, tj. potwierdzającego informację o zaliczeniu przez K.K. semestru III na kierunku finanse i bankowość.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

K.K. pismem z 10 października 2023 r. wniósł o wydanie zaświadczenia potwierdzającego informację o zaliczeniu semestru III na kierunku finanse i bankowość.

Postanowieniem z 16 października 2023 r. Rektor Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. Janusza Chechlińskiego w Łodzi odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia o żądanej treści.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił postanowieniu z 16 października 2023 r. wydanie z rażącym naruszeniem prawa. Podniósł, że organ działa na podstawie i w granicach przepisów prawa. Przemyślenia osób reprezentujących organ i wnioski z tych przemyśleń nie mają żadnego znaczenia w sprawie. W obrocie prawnym nie istnieje decyzja uchylająca decyzję o zaliczeniu skarżącemu semestru III w toku studiów.

Przywołanym na wstępie postanowieniem z 8 grudnia 2023 r. Rektor Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. Janusza Chechlińskiego w Łodzi utrzymał w mocy własne postanowienie z 16 października 2023 r.

Organ podniósł, że skarżący nie uzyskał zaliczenia z przewidzianego w planie studiów przedmiotu ekonomia matematyczna, co było warunkiem koniecznym do zaliczenia kolejnego semestru. Wszystkie inicjowane przez skarżącego postępowania mają na celu potwierdzenie przez organ, że uzyskał on zaliczenie wszystkich przedmiotów warunkujących dopuszczenie do egzaminu licencjackiego, a w konsekwencji, że nadanie tytułu zawodowego licencjata było skuteczne. Organ nie może jednak pominąć okoliczności sfałszowania wpisów w indeksie i karcie egzaminacyjnej potwierdzających uzyskanie przez skarżącego zaliczenia przedmiotu ekonomia matematyczna. Powyższe zostało potwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XIX Wydział Grodzki z 16 listopada 2006 r., sygn. akt XIX K 167/06, prawomocnym od 24 listopada 2006 r. W konsekwencji skarżący nie był również uprawniony do przystąpienia do egzaminu dyplomowego. Gdyby Komisja Egzaminu Dyplomowego WSFI posiadała wiedzę o tym fakcie, skarżący nie zostałby dopuszczony do egzaminu dyplomowego i nie wydano by decyzji o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego licencjata. Decyzja Komisji z 19 lipca 2005 r. o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego licencjata i wydaniu dyplomu została zresztą uchylona decyzją z 30 grudnia 2010 r. Rektora WSFI. Decyzją Dziekana WSFI nr 1/2019 z 12 września 2019 r., stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej o zaliczeniu skarżącemu semestru III na kierunku finanse i bankowość. Decyzja zaliczająca skarżącemu kolejny semestr w toku studiów została zakwestionowana przez organ z powodu pojawienia się w sprawie nowych okoliczności w postaci informacji o sfałszowaniu wpisów w indeksie i karcie egzaminacyjnej. Decyzja nie mogła być jednak uchylona ze względu na upływ terminów materialnoprawnych, o których mowa w art. 146 § 1 k.p.a. Wobec powyższego, organ ograniczył się do stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji w przedmiocie zaliczenia skarżącemu semestru III. Reasumując organ stwierdził, że nie jest możliwe wydanie zaświadczenia o żądanej treści. Oznaczałoby to, że organ toleruje fakt zaliczenia skarżącemu przedmiotu w toku studiów na podstawie sfałszowanych wpisów. Jest to nie tylko niezgodne z regulaminem studiów, ale i z zasadami współżycia społecznego. Akceptacja takiej postawy strony byłaby bowiem sprzeczna z zasadą równego i sprawiedliwego traktowania wszystkich studentów WSFI, której hołduje uczelnia.

W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K.K. podniósł, że organ odmawia wydania zaświadczenia w sprawie, która jest rozstrzygnięta prawomocną decyzją. Takie działanie jest rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Rektor Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. Janusza Chechlińskiego w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.".

Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie kończące postępowanie, a więc mieszczące się w katalogu postanowień wskazanych w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2015 r., I OSK 1110/13). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego zaliczenie przez skarżącego III semestru na kierunku finanse i bankowość.

Rozstrzygnięcie tego sporu wymaga wskazania, że stosownie do art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie w myśl art. 218 § 1 k.p.a., gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Jak stanowi art. 218 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Nie budzi wątpliwości, że wydanie zaświadczenia jest czynnością materialnotechniczną organu polegającą na urzędowym potwierdzeniu w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy, dotyczącego faktów lub prawa. Zaświadczenie wydawane przez organ stanowi oświadczenie wiedzy, a nie woli tego organu, oparte na danych będących w jego posiadaniu – w oparciu o posiadane rejestry i ewidencje bądź inne dane znajdujące się w jego posiadaniu, co wynika wprost z art. 218 § 1 k.p.a. Zakres postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia, jest w konsekwencji takiej konstrukcji ograniczony do analizy posiadanej dokumentacji oraz danych zgromadzonych w tych zasobach i oceny możliwości ich przeniesienia do treści zaświadczenia. Nie jest natomiast dopuszczalne dokonywanie w tym trybie ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających wprost z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (por. np. wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r., II OSK 1223/19).

Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnień ani obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zaświadczenie potwierdza jedynie informacje posiadane przez organ, przy czym poświadczane informacje muszą być oczywiste i bezspornie wynikać z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji, czy innych będących w jego posiadaniu danych. Zaświadczenie z uwagi na jego "naturę" nie służy rozstrzygnięciu sprawy, gdy przesłanki, z którymi przepis prawa wiąże określone skutki prawne ipso iure, nie są jasne, a zwłaszcza gdy istnieje spór, co do ich występowania w konkretnym wypadku. W przypadku zatem gdy problematyka, której dotyczy żądanie strony jest sporna, to wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem nie jest możliwe (por. wyroki NSA z 1 lipca 2010 r., II OSK 594/10; z 29 czerwca 2011 r., II OSK 1148/10).

Zakres wydawanych zaświadczeń jest ściśle reglamentowany treścią art. 217 i 218 k.p.a., a nie subiektywną oceną wnoszącego wniosek o jego wydanie. Organ ma obowiązek wydać zaświadczenie tylko wówczas, gdy żądanie zawiera się w ramach zakreślonych wspomnianymi przepisami. Podstaw do takiego stanowiska należy upatrywać w charakterze samego zaświadczenia, definiowanego jako urzędowe potwierdzenie w formie pisemnej obiektywnie istniejącego (aktualnie lub w przeszłości) stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego) dokonane przez organ administracji publicznej (w znaczeniu ustrojowym lub funkcjonalnym) na żądanie uprawnionej osoby, której interes jest oparty na prawie (por. K. Chorąży, Z. Kmieciak, Wydawanie zaświadczeń – kwestie nierozstrzygnięte w literaturze, Sam. Teryt. 2000/6, s. 70–71; zob. T. Woś [w:] Postępowanie administracyjne, red. T. Woś, Warszawa 2013, s. 72). Jest to zatem postępowanie, na które składają się czynności o charakterze materialnoprawnym. Organ zaświadcza jedynie o tym, co jest w jego ewidencji, rejestrach bądź innych danych, bez ich przetwarzania. Chodzi tu bowiem o potwierdzenie w formie dokumentu urzędowego tego, co jest aktualnie wpisane w rejestrze publicznym (por. wyrok NSA z 18 marca 1998 r., II SA 125/98).

Dopuszczalność przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. dotyczy tylko koniecznego zakresu, co oznacza, że może ono odnosić się do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca. Postępowanie wyjaśniające spełnia jedynie pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem powinno być ustalenie, jakiego rodzaju ewidencje, rejestry i inne zbiory danych będą zawierały żądane przez wnioskodawcę okoliczności i ustalenie ich dysponentów (por. wyroki NSA: z 14 marca 2019 r., I OSK 1223/17 i I OSK 1225/17; z 13 listopada 2019 r., II OSK 2794/18; z 25 lutego 2020 r., II OSK 114/19; z 19 stycznia 2021 r., III OSK 2975/21). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że postępowanie to ma zakres ograniczony. Spełnia bowiem tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem są okoliczności wynikające z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów oraz stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów (por. np. wyroki NSA: z 15 stycznia 2014 r., I OSK 1518/12; z 7 lutego 2017 r., II OSK 1270/15 oraz z 22 stycznia 2018 r., II OSK 1403/17). Oznacza to, że w sytuacji, gdy organ nie posiada w prowadzonych rejestrach danych, które mogłyby stanowić podstawę wydania zaświadczenia stosownie do żądania wnioskodawcy, oczywistym jest, że nie może wydać zaświadczenia żądanej treści. Dla braku możliwości potwierdzenia faktów lub stanu prawnego nie mają przy tym znaczenia przyczyny, dla których organ nie znajduje się w posiadaniu określonych danych. Brak ten nie obliguje również organu do prowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia faktów czy stanu prawnego (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2019 r., II OSK 3157/18).

Niezależnie od ogólnych zasad dotyczących wydawania zaświadczeń uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego, należy również brać pod uwagę stosowne przepisy materialnoprawne, z których wynika obowiązek potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w formie zaświadczenia. To ze stosownych przepisów materialnoprawnych będzie wynikać jaki organ jest uprawniony do wydania zaświadczenia i jaka okoliczność ma być stwierdzona w formie zaświadczenia. Ponadto konkretny przepis prawa materialnego musi wskazywać kto jest uprawniony lub zobowiązany do wydania zaświadczenia. Podkreślić należy, że nie można takiego uprawnienia domniemywać (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r., II OSK 1223/19).

Przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia, nie obejmuje zatem kompetencji do orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej, tj. ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, a sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych wynikających z dokumentów będących w dyspozycji organu.

W rozpoznawanej sprawie skarżący domaga się wydania zaświadczenia potwierdzającego zaliczenie semestru III na kierunku finanse i bankowość.

Organ administracji odmawiając wydania skarżącemu zaświadczenia o powyższej treści w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołał się na okoliczność sfałszowania wpisów w indeksie i karcie egzaminacyjnej skarżącego potwierdzających uzyskanie przez skarżącego zaliczenia przedmiotu ekonomia matematyczna, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XIX Wydział Grodzki z 16 listopada 2006 r., sygn. akt XIX K 167/06 w następstwie czego decyzją z 30 grudnia 2010 r. Rektor Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki w Łodzi uchylił decyzję Komisji Egzaminu Dyplomowego Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki w Łodzi z 19 lipca 2005 r. o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego licencjata i wydaniu dyplomu. Następnie Dziekan Wydziału Ekonomiczno-Społecznego wydał 12 września 2019 r. decyzję stwierdzającą wydanie decyzji o zaliczeniu skarżącemu III semestru na kierunku finanse i bankowość z naruszeniem prawa.

Wobec tego należy zwrócić uwagę, że prawomocnym wyrokiem z 20 września 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 228/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę skarżącego na decyzję Rektora Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki w Łodzi z 22 lutego 2011 r., nr L.dz. 172/11 utrzymującą w mocy decyzję własną z 30 grudnia 2010 r., nr L. Dz. 560/10 o uchyleniu decyzji Komisji Egzaminu Dyplomowego Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki w Łodzi z 19 lipca 2005 r. nadającej skarżącemu tytuł zawodowy licencjata wraz z wydaniem dyplomu oraz nienadaniu skarżącemu tytułu zawodowego licencjata i stwierdzeniu braku podstaw do wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia.

W uzasadnieniu tego wyroku sąd stwierdził, że organ uczelni, w związku z otrzymanym 7 sierpnia 2007 r. z Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia prawomocnym wyrokiem z 16 listopada 2006 r., sygn. akt XIX K 167/06 o uznaniu skarżącego za winnego tego, że w nieustalonym dniu w okresie pomiędzy czerwcem a październikiem 2005 r. w Łodzi posłużył się podrobionym dokumentem w postaci indeksu oraz karty egzaminacyjnej, które zawierały podrobione oświadczenia o uzyskaniu pozytywnej oceny z egzaminu, celem uzyskania zaliczenia rocznego, czym wyczerpał dyspozycję art. 270 § 1 k.k., miał niewątpliwie podstawy do uruchomienia procedury zmierzającej do weryfikacji ostatecznej decyzji o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego licencjata. Zgodnie bowiem z § 36 ust. 1 Regulaminu studiów Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki w Łodzi, stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr 3 Rady Naukowej Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki w Łodzi z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie zmian w Regulaminie Studiów Uczelni, obowiązującego w dniu nadania skarżącemu tytułu zawodowego licencjata i wydaniu mu dyplomu, ukończenie studiów następowało po złożeniu egzaminu dyplomowego z wynikiem co najmniej dostatecznym i absolwent otrzymywał dyplom ukończenia studiów wyższych. Natomiast stosownie do § 34 ust. 1 pkt a powołanego Regulaminu, warunkiem dopuszczenia do egzaminu dyplomowego było: a) uzyskanie zaliczenia wszystkich przedmiotów i praktyk przewidzianych w planie studiów, b) uzyskanie oceny co najmniej dostatecznej z pracy dyplomowej. Nie ulega zatem wątpliwości, iż student, który nie uzyskał zaliczenia z przedmiotu objętego planem studiów, nie był uprawniony do przystąpienia do egzaminu dyplomowego. Tymczasem skarżący przystąpił do egzaminu dyplomowego 19 lipca 2005 r. bez uzyskania zaliczenia wszystkich przedmiotów przewidzianych w planie studiów. Nie miał bowiem zaliczenia przedmiotu "ekonomia matematyczna", przewidzianego w planie studiów na kierunku "finanse i bankowość" na trzecim semestrze, ponieważ – jak zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym – przed Komisją posługiwał się podrobionym dokumentem w postaci indeksu i karty egzaminacyjnej. Skoro skarżący nie uzyskał zaliczenia wszystkich obowiązkowych przedmiotów, to nie spełnił wymagań koniecznych do ukończenia studiów, a w konsekwencji do nadania mu tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu.

Sąd ocenił, że skoro indeks i karta egzaminacyjna zawierające nieprawdziwe oświadczenia o zaliczeniu przedmiotu "ekonomia matematyczna", stanowiły dowody w oparciu, o które Komisja Egzaminu Dyplomowego Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki w Łodzi podejmowała 19 lipca 2005 r. decyzję o pozytywnym złożeniu przez skarżącego egzaminu dyplomowego i nadaniu tytułu licencjata, to stanowiło to przesłankę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji z 19 lipca 2005 r. o nadaniu tytułu zawodowego licencjata. Okoliczność, że skarżący pozytywnie złożył egzamin dyplomowy przed Komisją Egzaminu Dyplomowego Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki w Łodzi, nie może konwalidować braków i nieprawidłowości związanych z samym dopuszczeniem do egzaminu. Skoro bowiem, w myśl zapisów Regulaminu studiów Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki w Łodzi, wobec niezaliczenia wszystkich przedmiotów przewidzianych w planie studiów, brak było podstaw do udziału K.K. w egzaminie dyplomowym, to tym bardziej nie mógł on pozytywnie złożyć tego egzaminu i uzyskać tytułu zawodowego licencjata. Z cytowanego wyżej Regulaminu studiów Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki w Łodzi wynika bowiem jasno, że dla możliwości przystąpienia do egzaminu dyplomowego i uzyskania tytułu licencjata decydujące znaczenie ma fakt zaliczenia wszystkich przedmiotów przewidzianych w planie studiów, a nie okoliczność zaliczenia III semestru. Organ w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania w sprawie nadania K.K. tytułu zawodowego licencjata nie powoływał się bowiem na fakt skazania go wyrokiem karnym, lecz na okoliczność posłużenia się przez skarżącego sfałszowanymi wpisami w indeksie i karcie egzaminacyjnej, która to okoliczność wynika wprost z sentencji wyroku z 16 listopada 2006 r. Sąd podniósł nadto, że wyrok sądu karnego jest prawomocny i nie został wyeliminowany z obrotu prawnego, a zatem, w myśl art. 11 p.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa wiążą również sąd administracyjny.

Z kolei prawomocnym wyrokiem z 19 października 2022 r, sygn. akt III SA/Łd 297/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Rektora Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. Prof. Janusza Chechlińskiego w Łodzi z 1 marca 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z 17 listopada 2021 r. z uwagi na to, że nie wyjaśniono dokładnie w jakim trybie (czy w postępowaniu wznowieniowym czy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji) je wydano. Sąd podkreślił, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Dziekana Wydziału Ekonomiczno-Społecznego nr 1/2019 z 12 września 2019 r. stwierdzająca, po wznowieniu postępowania, że decyzję o zaliczeniu skarżącemu III semestru wydano z naruszeniem prawa. Postępowanie wznowieniowe zakończyło się wymienioną decyzją i nie można wydać ponownej decyzji w tym samym przedmiocie pomiędzy tymi samymi stronami. W obrocie prawnym funkcjonuje zatem decyzja Dziekana Wydziału Ekonomiczno-Społecznego z 12 września 2019 r. stwierdzająca, że decyzję o zaliczeniu skarżącemu III semestru wydano z naruszeniem prawa.

W myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Stosownie do art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Związanie prawomocnym wyrokiem sądu oznacza, że przesądzona we wcześniejszym wyroku kwestia o charakterze prejudycjalnym nie może już być w ogóle badana w postępowaniu późniejszym. Inne sądy i inne organy państwowe muszą więc brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, co implikuje w sposób bezwzględny wzięcie tego pod uwagę w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona już ponownie badana (por. J. Kunicki, Glosa do postanowienia SN z 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63). Gwarantuje to zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyroki NSA: z 19 maja 1999 r., IV SA 2543/98; z 9 czerwca 2006 r., I OSK 1268/05).

Powaga rzeczy osadzonej obejmuje sentencję orzeczenia. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego, ta zaś jest zawarta w jego uzasadnieniu, trzeba przyjąć, że powagą rzeczy osądzonej są objęte również motywy wyroku, a jej kryterium jest przedmiot rozstrzygnięcia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 394-395 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 454).

Z kolei zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 55/13, obowiązek ten może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób postępowania organów w przyszłości i wynikają z uzasadnienia wyroku. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom, stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyroki NSA: z 21 marca 2014 r., I GSK 534/12; z 15 stycznia 2014 r., II GSK 1762/12).

Organ rozpatrując wniosek o wydanie zaświadczenia zobowiązany był zatem uwzględnić okoliczność, że prawomocnym wyrokiem z 16 listopada 2006 r., sygn. akt XIX K 167/06 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia uznał skarżącego za winnego tego, że w nieustalonym dniu w okresie pomiędzy czerwcem a październikiem 2005 r. w Łodzi posłużył się podrobionym dokumentem w postaci indeksu oraz karty egzaminacyjnej, które zawierały podrobione oświadczenia o uzyskaniu pozytywnej oceny z egzaminu, celem uzyskania zaliczenia rocznego, w następstwie czego Rektor Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki w Łodzi decyzją z 30 grudnia 2010 r. orzekł o uchyleniu decyzji Komisji Egzaminu Dyplomowego Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki w Łodzi z 19 lipca 2005 r. o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego licencjata wraz z wydaniem dyplomu oraz nienadaniu skarżącemu tytułu zawodowego licencjata i stwierdzeniu braku podstaw do wydania dyplomu ukończenia studiów pierwszego stopnia, zaś Dziekan Wydziału Ekonomiczno-Społecznego decyzją z 12 września 2019 r. stwierdził po wznowieniu postępowania, że decyzję o zaliczeniu skarżącemu III semestru wydano z naruszeniem prawa, które to decyzje, (tj. decyzja z 30 grudnia 2010 r. oraz decyzja z 12 września 2019 r., pozostają w obrocie prawnym Organ administracji zobowiązany był również uwzględnić dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ocenę prawną tych okoliczności w prawomocnych wyrokach z 20 września 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 228/11 i z 19 października 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 297/22. Należy przy tym dodać, że wyrokiem z 28 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 835/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę skarżącego na decyzję Rektora Wyższej Szkoły Finansów i Informatyki im. prof. Janusza Chechlińskiego w Łodzi z 10 listopada 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z 6 października 2023 r. odmawiającą uchylenia decyzji z 22 lutego 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z 30 grudnia 2010 r.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że skoro zaświadczenie z istoty swej może dotyczyć niebudzących wątpliwości danych znajdujących się w ewidencjach organu, rejestrach czy innego rodzaju zbiorach, to w niniejszej sprawie organ administracji prawidłowo uznał, że nie może wydać zaświadczenia zgodnego z żądaniem skarżącego, gdyż z posiadanych przez niego danych wynika odmienny stan rzeczy.

Wobec tego należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i nie ma podstaw do jego uchylenia. Organ administracji nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie budzi wątpliwości.

Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

d.j.