Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 561/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia 7 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 7 czerwca 2024 r. nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr [...], w sprawie uznania M. S. za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9.04.2024 r., w wysokości 100% zasiłku na okres 180 dni.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy:

W dniu 9 kwietnia 2024 r. M. S. (dalej jako "skarżąca") została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. jako osoba bezrobotna. W dniu rejestracji złożyła m.in. kopię świadectwa pracy, dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku zarządzanie i marketing, odpis skrócony aktu urodzenia dziecka oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

Decyzją z dnia 17 kwietnia 2024 r. Starosta P. orzekł o uznaniu skarżącej z dniem 9 kwietnia 2024 r. za osobę bezrobotną oraz przyznaniu prawa do zasiłku na okres od dnia 9 kwietnia 2024 r. w wysokości brutto [...] zł miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku, w wysokości brutto [...] zł miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu organ wskazał, że z przedstawionych dokumentów wynika, iż w dniu rejestracji spełniała wnioskodawczyni warunki do przyznania prawa do zasiłku oraz uznania za osobę bezrobotną.

Pismem z dnia 9 maja 2024 r. skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji, podkreślając, że jej staż pracy wynosi powyżej 20 lat co uprawnia ją do zasiłku 120 %.

Decyzją z dnia 7 czerwca 2024 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia 17 kwietnia 2024 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, że zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475), powoływanej dalej również jako "u.p.z.", prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Natomiast, stosownie do art. 72 ust. 1 u.p.z. wysokość zasiłku wynosi: 1) [...] zł miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku; 2) [...] zł miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku.

W myśl art. 72 ust. 3 u.p.z. bezrobotnemu, którego okres uprawniający do zasiłku wynosi co najmniej 20 lat, przysługuje zasiłek w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w ust. 1.

Na podstawie zgromadzonej dokumentacji wraz z raportem [...], okres uprawniający do zasiłku na dzień 09.04.2024 r., wynosił 17 lat 8 miesięcy i 1 dzień, a z tymi danymi skarżąca zapoznała się potwierdzając własnoręcznym podpisem. Dostarczone w dniu 16 kwietnia 2024 r. świadectwa pracy : z dnia 14.06.2018 r. wystawione przez P. Sp. Jawna potwierdzające zatrudnienie w okresie od 1.01.2018 r. do 9.06.2018 r. w wymiarze Ľ etatu; z dnia 14.06.2018 r. wystawione przez S. Sp. z o.o. potwierdzające zatrudnienie w okresie od 1.01.2018 r. do 9.06.2018 r. w wymiarze [...] etatu; z dnia 4.12.2019 r. wystawione przez M. Sp. z o.o. potwierdzające zatrudnienie w okresie od 18.12.2018 r. do 30.11.2019 r. w wymiarze całego etatu, zwiększyły okres uprawniający do zasiłku do 19 lat i 23 dni, zgodnie z raportem z systemu [...] z dnia 17.04.2024 r. Przedłożone dokumenty dotyczące okresu zatrudnienia w wymienionych spółkach nie dają jednak Skarżącej prawa do zasiłku w wysokości 120%. Dalej organ wskazał, że dokumentacja przekazana mailowo w dniu 22.04.2024 r. wskazuje na udokumentowany okres co najmniej 20 lat uprawniający do zasiłku wynoszącego 120%. Jednak zgodnie z art.71 ust.6 ustawy o promocji zatrudnienia, prawo do zasiłku w wyższej wysokości można ustalić dopiero od dnia 22.04.2024 r.

Skargę na powyższą decyzję wniosła M. S. domagając się prawidłowego obliczenia jej stażu pracy, z uwzględnieniem całego okresu zatrudnienia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej: "p.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga okazała się zasadna.

Kwestia spełnienia przez skarżącą przesłanek do zarejestrowania jej i uznania za osobę bezrobotną z dniem 09.04.2024 r. jest bezsporna i nie budzi wątpliwości w świetle art. 33 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. Niekwestionowane przez skarżącą i niebudzące zastrzeżeń organu oraz Sądu jest także przyznanie skarżącej prawa do zasiłku, zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit a u.p.z.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi natomiast ocena rozstrzygnięcia w zakresie wysokości przyznanego skarżącej zasiłku. Wysokość zasiłku przysługującego bezrobotnemu, spełniającemu przesłanki do jego przyznania została określona w art. 72 ust. 1 u.p.z. Stosownie do tego przepisu, wysokość zasiłku wynosi:

1) [...] zł miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku;

2) [...] zł miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku.

W art. 72 ust. 3 u.p.z. wskazano jednocześnie, że bezrobotnemu, którego okres uprawniający do zasiłku wynosi co najmniej 20 lat, przysługuje zasiłek w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w ust. 1.

Decyzją Starosty P. z dnia 17.04.2024 r., orzeczono o uznaniu M. S. za osobę bezrobotną z dniem 09.04.2024 r., oraz przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 09.04.2024 r., w wysokości [...] zł miesięcznie (100 %) w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku, w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku.

W odwołaniu skarżąca wskazała, że nie został zaliczony do stażu okres 1.01.2018- 9.06.2018 r., co daje jej 20 lat stażu i wyższy zasiłek w wysokości 120 %

Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłki przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli:

1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz

2) w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:

a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni.

Wojewoda w uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie zgromadzonej dokumentacji wraz z raportem [...], okres uprawniający do zasiłku na dzień 09.04.2024 r., wynosił 17 lat 8 miesięcy i 1 dzień, a z tymi danymi Skarżąca zapoznała się potwierdzając je własnoręcznym podpisem. W związku z powyższym mimo zmiany okoliczności sprawy w mniemaniu Wojewody Skarżąca mimo, iż osiągnęła ponad 20 letni staż pracy nie zasługuje na zasiłek w wysokości 120 %.

Zgodnie z art. 71 ust. 6 ustawy W przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa na okres, o którym mowa w art. 73 ust. 1.

Przepis ten różnicuje zatem skutki prawne przedstawienia dokumentów potwierdzających prawo do zasiłku, w zależności od momentu ich przedstawienia organowi. Przedłożenie stosownych dokumentów po upływie siedmiu dni od dnia rejestracji powoduje przyznanie bezrobotnemu zasiłku na mniej korzystny dla niego okres. Przepis art. 71 ust. 6 u.p.z. powinien być interpretowany na korzyść zainteresowanych w ten sposób, że za datę udokumentowania okresu uprawniającego do zasiłku należy przyjąć datę przedłożenia kopii dokumentu, w szczególności gdy treść merytoryczna dokumentu przedłożonego w formie kopii z treścią później dostarczonego dokumentu jest tożsama, w zakresie dokonywanej na jego podstawie przez organ oceny istotnych dla sprawy okoliczności związanych z nabyciem prawa do zasiłku dla bezrobotnych (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2020 r., III SA/Gd 844/19).

W ocenie Sądu Wojewoda naruszył zasadę wyrażoną w art. 15 k.p.a. oraz inne przepisy postępowania administracyjnego. Uszło zatem uwadze organu II instancji, że postępowanie w sprawach z zakresu statusu osób bezrobotnych i przysługujących im uprawnień jest postępowaniem administracyjnym, regulowanym przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako "k.p.a." .Organ II instancji w ogóle nie rozpoznał sprawy merytorycznie i pomimo posiadanej wiedzy o zmianie okresu uprawniającego do wyższego zasiłku zlekceważył tą okoliczność, wskazując jedynie, że racje ma Skarżąca, iż przysługuje jej wyższy zasiłek ale dopiero od 22.04.2024 r. Mimo to utrzymał decyzję Starosty P. w mocy.

Jest też absolutną nieprawdą, jak podaje Organ II instancji w odpowiedzi na skargę, że w dacie wydania decyzji nie był w posiadaniu wydruku [...],, bowiem w aktach sprawy znajduje się ten ów wydruk z datą 15.05.2024 r. (k. 66 akt adm.). Zresztą o tej okoliczności informował też Starosta w piśmie z 15.05.2024 r. (k. 69 akt adm.).

O ile ciężar udowodnienia okresu uprawniającego do zasiłku spoczywa na bezrobotnym, to organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest przestrzegać zasady praworządności wyrażonej w art. 7 k.p.a., tj. z urzędu lub na wniosek strony podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Na organie spoczywa również obowiązek poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 k.p.a.) oraz zapewnienia czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji (art. 10 k.p.a.). Ponadto, przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji organ nie może pominąć obowiązku wynikającego z dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

W ocenie sądu, organ nie wywiązał się z powyższych obowiązków. W postępowaniu w sprawach bezrobotnych i przysługujących im uprawnień zastosowanie ma również art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z powyższego przepisu wynika, że nawet nieuwierzytelniona kopia określonego dokumentu może stanowić dowód w sprawie. Jeżeli jednak organ uznał przedstawiony przez Skarżącą dowód za niewystarczający, to w myśl art. 10 w związku z art. 75 § 1 k.p.a., powinien wezwać Skarżącą do złożenia jego oryginału lub dodatkowych dokumentów, potwierdzających istotne dla sprawy okoliczności. Takie postępowanie jest o tyle uzasadnione, że powołane powyżej przepisy u.p.z. oraz rozporządzenia, w celu udokumentowania uprawnień bezrobotnego odwołują się m.in. do świadectwa pracy oraz innych dokumentów. Żaden z przepisów wskazanych regulacji nie definiuje jednak użytego w § 5 ust. 1 pkt 3 zwrotu "inne dokumenty". Oznacza to, że podmiot ubiegający się o przyznanie statusu bezrobotnego i przyznania mu w związku z tym określonych uprawnień może posłużyć się nie tylko świadectwem pracy, ale także każdym innym dokumentem potwierdzającym jego okres zatrudnienia.

Naruszenie art. 10 i art. 79a § 1 k.p.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma treść art. 71 ust. 6 u.p.z., w myśl którego – w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa na okres, o którym mowa w art. 73 ust. 1 u.p.z. Z treści tego przepisu wynika a contrario, że w przypadku udokumentowania prawa do zasiłku po dniu rejestracji, ale przed upływem siedmiu dni od dnia zarejestrowania w urzędzie pracy, prawo do zasiłku przysługuje za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania w urzędzie pracy. Przepis ten różnicuje zatem skutki prawne przedstawienia dokumentów potwierdzających prawo do zasiłku, w zależności od momentu ich przedstawienia organowi. Przedłożenie stosownych dokumentów po upływie siedmiu dni od dnia rejestracji powoduje przyznanie bezrobotnemu zasiłku na mniej korzystny dla niego okres. Przepis art. 71 ust. 6 u.p.z. powinien być interpretowany na korzyść zainteresowanych w ten sposób, że za datę udokumentowania okresu uprawniającego do zasiłku należy przyjąć datę przedłożenia kopii dokumentu, w szczególności gdy treść merytoryczna dokumentu przedłożonego w formie kopii z treścią później dostarczonego dokumentu jest tożsama, w zakresie dokonywanej na jego podstawie przez organ oceny istotnych dla sprawy okoliczności związanych z nabyciem prawa do zasiłku dla bezrobotnych (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2020 r., III SA/Gd 844/19). Powyższe stanowisko podziela w całości skład orzekający w niniejszej sprawie.

W rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 10 k.p.a., art.9 k.p.a., art. 77 § 1k.p.a., art. 79a § 1k.p.a. i art. 80 k.p.a.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę Organ II instancji dostosuje się do przedstawionych wskazań i wyda rozstrzygnięcie, z uwzględnieniem zaprezentowanej wykładni art. 71 ust. 6 u.p.z.