Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 245/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 148 par. 2
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)

SENTENCJA

Dnia 22 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.), Asesor WSA Marcin Olejniczak, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2024 roku sprawy ze skarg I. M. i A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 15 stycznia 2024 r. znak: SKO 4151.35-37.2023 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego 1. uchyla pkt 1 i pkt 2 zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 31 października 2023 r. nr DPRG-UA-VI.714.2023 w zakresie dotyczącym odmowy wznowienia postępowania w stosunku do I. M. i A. M.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącej I. M. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego A. M. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ał


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z dnia 23 października 2023 r. I. M., A. B. i A. M., reprezentowani przez r.pr. P. M., zwrócili się o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 10 maja 2023 r. nr DPRG-UA-VI.112.P.2023 o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie osiedlowej sieci ciepłowniczej przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. [...], [...], [...] na fragmentach działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...] oraz nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...]. We wniosku wskazano jako przesłankę art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 6 K.p.a., bowiem posiadając uprawnienia stron bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu, a decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu.

2. Postanowieniem z dnia 31 października 2023 r. znak DPRG-UA-VI.714.2023 Prezydenta Miasta Łodzi odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją znak DPRG-UA-VI.112.P.2023 z dnia 10 maja 2023 r. z uwagi na niedochowanie terminu z art. 148 K.p.a.

3. Na powyższe postanowienie wnioskodawcy złożyli zażalenie.

1. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 4 i 6 w zw. z art. 148 § 1 i 2 oraz art. 149 § 3 K.p.a. poprzez: 1) nieuzasadnioną odmowę wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w wyniku wadliwego ustalenia, że wnioskodawczynie – I. M. i A. B. złożyły podanie po terminie, choć jak wynika z ich wyjaśnień, dowodów i prowadzonej kwerendy, wnioskodawcy o decyzji w sposób umożliwiający im identyfikację organu oraz treść rozstrzygnięcia pozwalający na złożenie wniosku o wznowienie postępowania dowiedzieli się dopiero 17 października 2023 r.; 2) nieuzasadnioną odmowę wznowienia postępowania z wniosku A. M., pomimo, iż wskazał on, że decyzji nigdy nie otrzymał, korespondencję kierowano na adres niebędący jego adresem zamieszkania, a odbiorca korespondencji – Z. K. nie jest ani jego dorosłym domownikiem, ani nawet sąsiadem; 3) nieprzeprowadzenie jakichkolwiek ustaleń na etapie wstępnej weryfikacji przesłanek wznowienia postępowania w kierunku ustalenia podstawy z art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a. pomimo obszernej argumentacji zawartej we wniosku w tym przedmiocie; 4) wykroczenie poza dopuszczalny zakres wstępnej analizy w ramach weryfikacji podstaw do wznowienia postępowania zgodnie z art. 149 K.p.a.

2. Wobec powyższego strony wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

4. Zaskarżonym do tutejszego Sądu postanowieniem z dnia 15 stycznia 2024 r. znak SKO 4151.35-37.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi 1. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji w stosunku do I. M., 2. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji w stosunku do A. M., 3. uchyliło zaskarżone postanowienie w stosunku do A. B. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

1. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika bezspornie, iż krąg stron postępowania ustalono w oparciu o wypisy z Ewidencji Gruntów i Budynków prowadzonej przez [...] Ośrodek Geodezji. W wypisie wykonanym dla działki nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w Ł. jako współwłaściciele figurują W. i S. Ż. ze wskazanym adresem. W KW [...] w dziale II dla tego lokalu wymienieni są jako współwłaściciele W. Ż., A. B. i I. M.

2. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego zostało przesłane do W. i S. Z. na adres ul. [...] w Ł. Jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy, korespondencję zarówno za W. Ż. jak i za S. Ż. odebrała ich córka I. M. Nie poinformowała ona ani listonosza, ani Prezydenta Miasta Łodzi o tym, że W. i S. Ż. nie żyją. Ponadto, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji I. M. odebrała pismo z wyraźną adnotacją, że doręczone zostało dorosłemu domownikowi. Dorosłym domownikiem jest taki domownik, który ze względu na rozwój umysłowy daje rękojmię, że zdaje sobie sprawę z aktu doręczenia i poinformuje adresata o doręczeniu. Zdaniem organu w tej sytuacji przyjęcie przez I. M. korespondencji stanowi o poświadczeniu nieprawdy.

3. Organ stanął na stanowisku, że skoro art. 148 K.p.a. stanowi o dowiedzeniu się o decyzji, a nie o jej treści to dzień 16 maja 2023 r. należy w przypadku I. M. uznać za dzień, w którym powzięła wiedzę o decyzji. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ stwierdził tym samym, że składając przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania w październiku 2023 r. wnioskodawczyni nie dochowała terminu z art. 148 K.p.a.

4. Ponadto, organ zauważył, że w wypisie z Ewidencji Gruntów i Budynków prowadzonej przez [...] Ośrodek Geodezji dla A. M. podany jest adres: ul. [...] w Ł. Identyczny adres widnieje w Ewidencji Ludności jako adres jego zameldowania.

5. W KW dla lokalu w Ł. przy ul. [...] widnieje wpis w dziale II - właściciel F. M. Bezspornie zatem organ prawidłowo skierował zawiadomienie o wszczęciu postępowania na adres ul. [...] w Ł. Na ten adres organ przesłał również decyzję nr DPRG-UA-VI. 112.P.2023 z dnia 10 maja 2023 r. W aktach sprawy widnieje zwrotne potwierdzenie odbioru tej decyzji z 15 maja 2023 r. pokwitowane przez Z. K. Organ podkreślił, że skoro art. 148 K.p.a. stanowi o dowiedzeniu się o decyzji, a nie o jej treści, to dzień 15 maja 2023 r. należy w przypadku A. M. uznać za dzień, w którym powziął wiedzę o decyzji. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Tym samym organ uznał, że składając wniosek o wznowienie postępowania w październiku 2023 r. wnioskodawca nie dochował terminu z art. 148 K.p.a.

6. Organ dodatkowo wskazał, że w wypisie wykonanym dla działki nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w Ł. jako współwłaściciele figurują P. W. i S. Ż. ze wskazanym adresem. W KW [...] w dziale II dla tego lokalu wymienione są jako współwłaściciele W. Ż., A. B. i I. M. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego zostało przesłane do W. i S. Ż. na adres ul. [...] w Ł.

7. Organ zaznaczył, że ze zwrotnych potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy, wynika, iż korespondencję zarówno za W. Ż. jak i za S. Ż. odebrała ich córka I. M.

8. Organ ten przyjął, że o ile można kierować się założeniem, że skoro I. M. była w posiadaniu zaskarżonej decyzji od dnia 16.05.2023 r. i powzięła wiedzę o tejże decyzji, to nie można założyć iż bezsprzecznie zapoznała z treścią odebranej korespondencji siostrę – A. B., współwłaścicielkę mieszkania nr [..] przy ul. [...] w Ł. W odniesieniu do A. B. należało zatem, zdaniem Kolegium, uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, nie przesądzając o podjętym rozstrzygnięciu, zwłaszcza z uwagi na pismo inwestora z dnia 27 grudnia 2023 r., z którego wynika, że od lipca do września 2023 r. organizowane były liczne spotkania z mieszkańcami bloków terenu inwestycji (w tym rejestrowane videokonferencje) z przedstawicielami inwestora oraz Spółdzielni Mieszkaniowej. Na spotkaniach tych były podawane wszelkie informacje związane z planowaną inwestycją. Jak wynika z informacji uzyskanych przez Kolegium, sporządzone są listy lokatorów, z podpisami osób obecnych. Odnosząc się do kwestii nieprzeprowadzenia jakichkolwiek ustaleń na etapie wstępnej weryfikacji przesłanek wznowienia postępowania w kierunku ustalenia podstawy z art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a. organ wyjaśnił, że stwierdzenie, wedle którego żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a., stanowi przeszkodę dla wznowienia postępowania i zmusza organ do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., to jest do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Tym samym nie podlegają rozważaniu pozostałe przesłanki wskazane przez strony we wniosku.

5. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli I. M. i A. M., reprezentowani przez r.pr. P. M.

1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: a) 7, 77 § 1 oraz 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez: - wyprowadzenie z zebranego w sprawie materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających, a mianowicie, iż I. M. nie poinformowała operatora pocztowego, ani Prezydenta Miasta Łodzi o śmierci rodziców, podczas gdy obsługujący budynek zamieszkiwany przez I. M. listonosz posiada taką wiedzę od lat przekazaną mu wprost, ale także choćby z racji na zaprzestanie doręczenia pod ten adres świadczeń emerytalnych, czy sam fakt zamieszkiwania pod adresem I. M., a nie jej rodziców, zaś organ I instancji taką wiedzę posiada z urzędu (z innych postępowań) oraz z dostępnych baz danych m.in. ewidencji ludności; b) sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania przyjęcie, że I. M. odebrała przesyłkę kierowaną do Państwa Ż. jako "dorosły domownik" nieżyjących osób, a zatem nieposiadających zdolności prawnej, a co za tym idzie nie mogła poinformować "adresatów" o nadejściu przesyłki; c) sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego ustalenie przez organ, że I. M. celowo podjęła przesyłkę kierowaną do zmarłych rodziców, jak wskazał organ wadliwie "poświadczając nieprawdę", choć to na operatorze pocztowym, a nie odbiorcy ciąży obowiązek należytego oznaczenia odbiorców przesyłek, czy przyczyn niedoręczenia, a jak pokazuje doświadczenie życiowe obsługujący odbiorców listonosze działający w pośpiechu nie dochowują w tym zakresie należytej staranności, nie czyniąc odpowiednich adnotacji, niejednokrotnie naciskają na odebranie przesyłki nawet przez osoby nieuprawnione (tak też było w tej sprawie) i nie sprawiając nad tym odpowiedniej kontroli, zaś organ nie przeprowadził w tym zakresie żadnych dowodów, w szczególności nie zwrócił się do właściwego dla I. M. Urzędu Pocztowego celem poczynienia ustaleń w tym zakresie, a jedynie oparł się o własne, niczym nie poparte domniemania; d) pominięcie twierdzeń i dowodów wskazywanych przez skarżących w zakresie w jakim wskazywali oni, że organ ma wiedzę o danych podmiotów będących stronami postępowania oraz adresatami decyzji, w szczególności o fakcie śmierci Państwa Ż., a także o prawidłowym adresie zamieszkania (a nie zameldowania) A. M.; e) wyprowadzenie z zebranego w sprawie materiału dowodowego wniosków z niego nie wynikających, a mianowicie, iż I. M., która nie była adresatem decyzji, a zatem nie miała obowiązku zapoznania się z treścią korespondencji kierowanej do jej zmarłych rodziców, dowiedziała się o decyzji 16 maja 2023 r., podczas gdy I. M. mając wiedzę, że organ w innych sprawach kieruje swe rozstrzygnięcia do następców prawnych Państwa Ż. nie zapoznała się z korespondencją, zwłaszcza, że koperta oznaczona została adnotacją "ul. [...], dec. 112.P.2023", a co za tym idzie ciężko przyjąć, aby I. M. jako laik domyślać miała się, że jest to decyzja (skrót "dec." nie stanowi żadnego formalnego skrótu), zwłaszcza, że pismo dotyczyło ul. [...], a brak jakichkolwiek informacji dotyczących ul. [...], co mogłoby wówczas wzbudzić uzasadnione przeświadczenie I. M., co do istotnej wagi korespondencji; f) wadliwe ustalenie, że adres zameldowania A. M. jest również jego adresem zamieszkania; g) wadliwe ustalenie, iż Z. K. jest dorosłym domownikiem A. M., który od lat zamieszkuje pod adresem przy ul. [...], a zatem nie może być ona domownikiem A. M., który podjął się przekazania mu korespondencji zawierającej zaskarżoną decyzję, wskutek czego nie można mówić o doręczeniu zastępczym korespondencji, a przy tym organ nie przeprowadził żadnych dowodów w przeciwnym kierunku ustaleń; g) błędne przyjęcie, iż skoro korespondencja kierowana do A. M. została podjęta przez Z. K. to datą, w której A. M. dowiedział się o decyzji jest data odbioru korespondencji przez osobę niebędącą jej adresatem; h) przyznanie bezwzględnej wiarygodności twierdzeniom V. Ł. S.A. (zawartym w piśmie z 27 grudnia 2023 r.), niepopartym żadnym materiałem dowodowym, które są gołosłowne i sprzeczne z opartym o złożone organowi dowody stanowiskiem wnioskodawców oraz pozostałych stron tego postępowania.

2. Zdaniem strony powyższe doprowadziło organ do błędnego ustalenia stanu rzeczy, iż decyzja wydana przez Prezydenta Miasta Łodzi nie jest dotknięta wadą o charakterze kwalifikowanym.

3. Skarżący zarzucili ponadto zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt 4 i 6 w zw. z art. 148 § 1 i 2 oraz art. 149 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez: a) nieuzasadnioną odmowę wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w wyniku wadliwego ustalenia, że wnioskodawczym I. M. złożyła podanie po terminie, choć jak wynika z wyjaśnień, dowodów i prowadzonej kwerendy, o decyzji w sposób umożliwiający identyfikację organu oraz treść rozstrzygnięcia pozwalający na złożenie wniosku o wznowienie postępowania dowiedziała się dopiero 17 października 2023 r.; b) nieuzasadnioną odmowę wznowienia postępowania z wniosku A. M., pomimo iż wykazał on, że decyzji nigdy nie otrzymał, korespondencję kierowano na adres niebędący jego adresem zamieszkania, a odbiorca korespondencji – Z. K. nie jest ani jego dorosłym domownikiem, ani nawet sąsiadem, który mógł podjąć się przekazania mu korespondencji w trybie tzw. doręczenia zastępczego; 2) art. 42 § 1 i art. 43 K.p.a. poprzez: a) wadliwe przyjęcie, że przesyłka kierowana do Państwa Ż. mogła być podjęta przez I. M. jako dorosłego domownika osób nieżyjących, a zatem wobec braku ich podmiotowości, a odpowiedzialność za prawidłowe doręczenie korespondencji i stosowne adnotacje ponosi I. M., choć przepisy obowiązkiem tym obarczają organ oraz operatora pocztowego; b) nieuzasadnione przyjęcie, że przesyłka kierowana do A. M. została mu doręczona w trybie doręczenia zastępczego, choć przepis wprost wymienia, że doręczenie zastępcze może nastąpić do rąk dorosłego domownika, a zatem osoby wspólnie zamieszkującej (nie zameldowanej) z adresatem korespondencji i dopiero ta osoba może podjąć się przekazania korespondencji adresatowi - co w sprawie nie ma miejsca; 3) art. 41 § 1 i 2 K.p.a. poprzez pominięcie, że o zmianie adresu strony mają obowiązek zawiadomić organ w toku postępowania, a zatem przed zawiadomieniem o pierwszej czynności w sprawie organ winien prawidłowo sam ustalić adresy stron postępowania, co w niniejszej sprawie uczynił pobieżnie, pochopnie i wadliwie.

4. Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodów z dokumentów: wniosków o ustanowienie służebności przesyłu z 22 listopada 2023 r. wniesionych przez V. Ł. S.A., wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez I. M. oraz A. B. celem wykazania charakteru prowadzonej inwestycji, metodyki postępowania inwestora, wyciągania skutków prawnych z wydanej decyzji przez inwestora, kształtowania przez inwestora roszczeń wobec wnioskodawców w oparciu o decyzję, istoty wydanej decyzji, naruszenia praw wnioskodawców.

5. Wnieśli także o uchylenie zaskarżonego postanowienia w stosunku do I. M. oraz A. M. w całości, jak również poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta Łodzi z 31 października 2023 r. na zasadzie z art. 135 p.p.s.a.; a ponadto zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

6. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

7. Skargi zasługiwały na uwzględnienie.

1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.",, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu administracji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

2. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek w powyższym zakresie został sformułowany w skardze oraz w odpowiedzi organu na skargę.

3. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 31 października 2023 r. znak DPRG-UA-VI.714.2023 Prezydent Miasta Łodzi odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją znak DPRG-UA-VI.112.P.2023 z dnia 10 maja 2023 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie osiedlowej sieci ciepłowniczej przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. [...], [...], [...] na fragmentach działek nr [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...] w obrębie [...] oraz nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...], z uwagi na niedochowanie terminu z art. 148 K.p.a.

4. Od ww. postanowienia I. M., A. B. i A. M. wnieśli zażalenie, a SKO w Łodzi postanowieniem z dnia 15 stycznia 2024 r. znak SKO 4151.35-37.2023: 1. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji w stosunku do I. M., 2. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji w stosunku do A. M., 3. uchyliło zaskarżone postanowienie w stosunku do A. B. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

5. Przedmiotem skarg w niniejszym postępowaniu I. M. [dalej: "skarżąca"] i A. M. [dalej: "skarżący"] uczynili ww. postanowienie SKO w Łodzi z dnia 15 stycznia 2024 r. znak SKO 4151.35-37.2023.

6. W przedmiotowej sprawie kwestią sporną jest ustalenie czy wniosek I. M. i A. M. o wznowienie postępowania oparty na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w sprawie dotyczącej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 10 maja 2023 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, został złożony w terminie wskazanym w art. 148 § 2 K.p.a.

7. Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż strona może żądać wznowienia postępowania w szczególności w przypadku, gdy bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.). W takim przypadku wniosek o wznowienie postępowania należy złożyć z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 2 w związku z art. 148 § 1 K.p.a. Przywołane przepisy wskazują, iż miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

8. Uwzględniając stan faktyczny przedmiotowej sprawy należy zauważyć, iż decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma wykładnia zawartego w art. 148 § 2 K.p.a. sformułowania "strona dowiedziała się o decyzji".

9. W judykaturze panuje ugruntowany pogląd, iż przepis art. 148 § 2 K.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Ww. sformułowanie "strona dowiedziała się o decyzji", należy interpretować w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające jej zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane jak nazwa organu, który wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy (tak np. wyrok NSA z 8.02.2018 r., II OSK 1661/17; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

10. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy naruszyły art. 7, 77 § 1 i 80 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 148 § 2 K.p.a., bowiem nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości kiedy skarżący dowiedzieli się o decyzji, a tym samym czy zachowany został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Ponadto naruszono w sprawie art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a., bowiem organy nie uzasadniły stosownie do ww. norm wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

11. Bezsporne w sprawie jest, że skarżący był uznany za stronę w postępowaniu w ww. przedmiocie ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, natomiast skarżąca stroną tegoż postępowania nie była.

12. Skarżący stoi na stanowisku, że decyzja nie została mu doręczona, bowiem została skierowana na adres, pod którym nie zamieszkuje. Korespondencja została bowiem doręczona Z. K. na adres ul. [...] w Ł., bez wskazania kim to osoba jest dla adresata, jedynie ze wskazaniem, iż jest to dorosły domownik.

13. Podkreślenia wymaga, że analiza akt postępowania administracyjnego nakazuje w ocenie Sądu stwierdzić, że w odniesieniu do skarżącego nie wiadomo w oparciu o jakie dokumenty organ I instancji ustalał jego adres zamieszkania. W aktach postępowania poprzedzającego postępowanie nadzwyczajne brak jest takich informacji wbrew jednoznacznym twierdzeniom organu II instancji w tym zakresie, najwyraźniej powtórzonymi za organem I instancji. W załączonej informacji z rejestru gruntów (k. 49) brak jest bowiem wskazanego adresu skarżącego. Adres ten znajduje się jedynie w wykazie stron postępowania (k. 97), ale z akt postępowania nie wynika na jakiej podstawie został on ustalony.

Trzeba natomiast zauważyć, że dopiero po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania (data wpływu do organu I instancji to 26 października 2023 r.) pracownik organu I instancji (dnia 27 października 2023 r. – k. 343) dokonał ustaleń w zakresie zameldowania skarżącego w oparciu o informacje z Ewidencji Ludności oraz Ewidencję Gruntów i Budynków, stwierdzając jednocześnie, że są one zgodne z danym w ewidencji ludności. Ustalenia te zdaniem Sądu, abstrahując od tego, że zostały poczynione dopiero po złożeniu wniosku o wznowienie, nie mają jednak znaczenia w sprawie, bowiem z punktu widzenia doręczenia przez organ pism stronie kluczowe znaczenie ma miejsce zamieszkania (faktyczne zamieszkiwanie - przebywanie z zamiarem stałego pobytu), a nie zameldowania strony. Co istotne, zameldowanie nie dowodzi jeszcze zamieszkiwania w danej miejscowości, a tym samym adres zameldowania nie przesądza jeszcze o miejscu zamieszkania osoby fizycznej. Osoba zameldowana w jednym miejscu może zamieszkiwać w innym miejscu, w którym koncentruje się całość jej istotnych spraw życiowych, nie dokonując obowiązku meldunkowego, tj. wymeldowania się z poprzedniego miejsca pobytu stałego i zameldowania w nowym miejscu pobytu stałego. W konsekwencji zastosowanie przepisu art. 43 K.p.a. i uznanie, że doszło do doręczenia decyzji w sytuacji, gdy odebrał ją dorosły domownik, może nastąpić jedynie wtedy, gdy doręczenia dokonano na właściwy adres strony (por. wyrok NSA z 13 października 2020 r., I OSK 3003/18; wyrok WSA w Białymstoku z 6.04.2023 r., II SA/Bk 112/23). W przekonaniu Sądu akt postępowania administracyjnego jednoznacznie wskazują, że organy jednak w żaden sposób nie ustaliły czy adres, na który kierowały korespondencję dla skarżącego był jego adresem właściwym to jest adresem jego zamieszkania, a co za tym idzie, czy doszło do doręczenia decyzji skarżącemu, czy jednak nie brał on udziału w postępowaniu bez własnej winy, a finalnie czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 § 2 K.p.a. Nie można też nie zauważyć, że organ II instancji powielił w zasadzie argumentację przedstawioną przez organ I instancji.

14. Z kolei w odniesieniu do skarżącej organy stwierdziły, że skoro skarżąca odebrała korespondencję skierowaną do swoich nieżyjących rodziców W. Z. i S. Z. uznanych przez organ za strony postępowania, to musiała się zapoznać z treścią tej korespondencji, zwłaszcza, że na korespondencji widniał zapis "ul. [...], dec. 112.P.2023". Sporna jest zatem kwestia daty uzyskania informacji przez skarżącą o wydanej decyzji. Sąd zauważa ponadto w tym miejscu, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ używa zamiennie pisowni "Z." i "Ż."; Sąd uznaje, że jest to oczywista omyłka pisarska, gdyż z treści Działu II KW [...] jednoznacznie wynika, że chodzi o nazwisko "Z.".

15. W przekonaniu Sądu przedwczesne jest przyjęcie przez organ, że wniosek skarżącej o wznowienie postępowania jest spóźniony. Warto bowiem zaznaczyć, że zawarty w art. 148 § 2 K.p.a. zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 8.02.2018 r., II OSK 1661/17; wyrok NSA z 28.11.2018 r., II OSK 2952/16). Tymczasem z adnotacji zawartej na korespondencji, na którą powołuje się organ II instancji, nie wynika żaden sposób rozstrzygnięcie sprawy. Co prawda skarżąca, w sytuacji błędnego przyjęcia korespondencji w imieniu zmarłych rodziców (w chwili przyjęcia korespondencji nie była już dorosłym domownikiem strony), winna zwrócić do organu błędnie odebraną korespondencję.

Na marginesie należy zauważyć, że z akt organu pierwszej instancji, a mianowicie ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wydanej w sprawie decyzji wynika (k. 317 i 329), że przedmiotem doręczenia była "ul. [...], dec. 112.P.2023", natomiast w aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru (k. 145 i 167), z których wynika, że przedmiotem doręczenia było pismo "ul. [...], [...], [...], zaw. art. 61, 10 kpa". Powyższe wskazuje na rozbieżność co do oznakowania kierowanej przez organ korespondencji.

Niemniej jednak podkreślenia wymaga przede wszystkim, że przewidziana w art. 43 K.p.a. zastępcza forma doręczenia, rodzi domniemanie prawne, wedle którego osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako dorosły domownik, która pokwitowała odbiór, przyjęła je w celu oddania adresatowi. W konsekwencji przyjmuje się, że pismo zostało doręczone adresatowi. Powołane domniemanie nie wskazuje jednak żadnych konsekwencji dla tegoż dorosłego domownika (w tym wypadku skarżącej), zwłaszcza nie powoduje uznania, że miał on możliwość zapoznania się z jego treścią. Z akt sprawy nie wynika przy tym w żaden sposób, że skarżąca zapoznała się z korespondencją skierowaną do jej zmarłych rodziców. Organ w żaden sposób tego także nie wykazał. Tym samym, w ocenie Sądu z akt nie wynika, aby skarżąca dowiedziała się o wydanej decyzji w dacie wcześniejszej niż w dacie przez nią podawanej tj. 17 października 2023 r. Wobec tego, w ocenie Sądu również w przypadku skarżącej organy przedwcześnie oceniły, że jej wniosek o wznowienie postępowania jest spóźniony.

16. Zgodzić natomiast należy się z Kolegium co do tego, że to na stronie żądającej wznowienia postępowania, spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy konkretnie dowiedziała się o wydaniu decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.). Jednak zdaniem Sądu nie zwalnia to organu administracyjnego z obowiązku weryfikacji twierdzeń strony i przedłożonych przez nią dowodów oraz przedstawienia swojego stanowiska, w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Tymczasem organy w niniejszej sprawie nie odniosły się do twierdzeń skarżących dotyczących daty uzyskania przez nich informacji o wydanej decyzji. Należy tu zauważyć, że wniosek o wznowienie postępowania zwierał bardzo szczegółowo określone zarzuty i argumentację na ich poparcie. Wobec tego w związku z niezgromadzeniem w całości materiału dowodowego oraz niedokonaniem pełnej jego oceny w sprawie wydane w sprawie postanowienia uznać należy za przedwczesne.

17. Na marginesie wskazać należy, że organ II instancji nie wyjaśnił charakteru pisma mieszkańców nieruchomości położonej przy ul. [...] oraz [...], którzy "przyłączyli się" m.in. do wniosku o wznowienie postępowania. Autorzy w większości byli uznani przez organ za stronę postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, poza S. K. (co do której pozostawiono wniosek bez rozpoznania), niemniej jednak z akt nie wynika, w jaki sposób organ potraktował to pismo i czy wydał w stosunku do niego jakiekolwiek rozstrzygnięcie albo czy przekazał wniosek organowi I instancji według właściwości. Budzi też wątpliwości prawidłowość pozostawienia przez SKO bez rozpoznania wspomnianego pisma w zakresie wniosku o wznowienie postępowania m.in. S. K. Właściwym organem w tej sprawie był bowiem w I instancji Prezydent Miasta Łodzi (art. 150 § 1 K.p.a.) i to on winien ewentualnie wzywać do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

18. Reasumując, mając na względzie poczynione wyżej rozważania, w ocenie Sądu należy uznać, że skarga jest w pełni zasadna. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powtórzył w zasadzie argumentację przytoczoną przez organ I instancji i podobnie jak ten organ nie odniósł się do podnoszonych we wniosku o wznowienie postępowania zarzutów i dowodów mogących mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co świadczy o naruszeniu art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

19. Rozpatrując sprawę ponownie organy administracji będą zobowiązane do uwzględnienia dokonanej przez Sąd powyżej oceny prawnej i szczegółowego wyjaśnienia, zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W dalszej zaś kolejności winny uzasadnić wydane w sprawie postanowienia stosownie do art. 107 § 3 w związku z art. 126 K.p.a.

20. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

21. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., w tym zasądzając od organu odwoławczego na każdego ze skarżących zwrot kosztów postępowania w kwocie po 680 zł, na które składają się: 200 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego - wynagrodzenia reprezentującego skarżącego radcy prawnego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935), o czym Sąd orzekł odpowiednio w pkt 2 i 3 sentencji wyroku.

es