Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1022/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 239b par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Borys Marasek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 5 czerwca 2023 r. nr 2401-IEW2.4253.17.2023.2 UNP: 2401-23-120630 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2019 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. B. sp. z o.o. w K. (dalej: skarżąca lub spółka) wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji) z 5 czerwca 2023 r. nr 2401IEW2.4253.17.2023.2 w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2019 r.

2. Stan sprawy.

2.1. Decyzją z 9 grudnia 2022 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego we W. określił skarżącej w podatku od towarów i usług : za styczeń 2019 r. - nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 122.467,00 zł, za luty 2019 r. - zobowiązanie podatkowe w wysokości 298.817,00 zł, za marzec 2019 r. - nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 2.073,00 zł, za kwiecień 2019 r. - zobowiązanie podatkowe w wysokości 198.799,00 zł, za maj 2019 r. - zobowiązanie podatkowe w wysokość 24.130,00 zł, za czerwiec 2019 r. - nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 60.931,00 zł, a także ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń 2019 r. w wysokości 228.729,00 zł, za luty 2019 r. w wysokości 272.966,00 zł, za marzec 2019 r. w wysokości 260.638,00 zł, za kwiecień 2019 r. w wysokości 96.658,00 zł, za maj 2019 r. w wysokości 34.380,00 zł, za czerwiec 2019 r. w wysokości 16.680,00 zł

Łączna kwota zaległości wynikających z ww. decyzji wynosi 1.431.797,00 zł.

Decyzja została doręczona 3 stycznia 2023 r., natomiast 16 stycznia 2023 r. wpłynęło odwołanie od tej decyzji, które dotychczas nie zostało rozpatrzone, zatem decyzja ta nie jest ostateczna.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej: organ pierwsze instancji) postanowieniem z 9 marca 2023 r. nadał ww. decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

2.2. Po rozpatrzeniu zażalenia na ww. postanowienie, organ drugiej instancji zaskarżonym w nn. sprawie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że w pierwszej kolejności zbadał wymagalność zobowiązania objętego zaskarżonym rygorem z 9 marca 2023 r.

Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm. – o.p.) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Zatem termin przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2019 r. upłynie najwcześniej 31 grudnia 2024 r., natomiast termin ustalonego dodatkowego zobowiązania za ww. okres przedawni się najwcześniej 31 grudnia 2027 r., o ile nie wystąpią inne okoliczności wydłużające termin przedawnienia.

Dalej organ podał, że w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 2 o.p., gdyż udowodniono, że skarżąca nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.

Z akt sprawy wynika, że w stosownych rejestrach nie ujawniono nieruchomości i pojazdów, których skarżąca byłaby właścicielem. Także w ostatnim złożonym sprawozdaniu finansowym za 2021 r. skarżąca nie ujawniła majątku, który spełniałby powyższy warunek.

W odniesieniu natomiast do ustalenia czy została również spełniona przesłanka z art. 239b § 2 o.p. - tj., czy istnieje prawdopodobieństwo niewykonania przedmiotowych zobowiązań podano, że przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku, gdy organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Głównym celem nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest bowiem ochrona interesów Skarbu Państwa w sytuacji, gdy okoliczności sprawy wskazują na to, że podatnik nie dopełni dobrowolnie ciążącego na nim zobowiązania podatkowego.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca złożyła sprawozdanie finansowe za 2021 r. Z tego sprawozdania wynika, że w 2021 r. spółka nie osiągnęła żadnych przychodów, ani nie poniosła kosztów. Ponadto zawiesiła działalność gospodarczą od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2023 r. W sprawozdaniu finansowym za 2021 r. wykazano zobowiązania finansowe w wysokości 2.179.414,99 zł, środki trwałe w wysokości 29.879,16 zł, środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w wysokości 103.856,38 zł, zapasy w wysokości 40.899,04 zł.

Ze złożonych w latach 2019-2021 r. zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych CIT-8 wynika, spółka od 2020 r. nie uzyskała żadnych dochodów.

Spółka dnia 27 sierpnia 2019 r. została wykreślona z "Wykazu podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT" publikowanego na stronie Ministerstwa Finansów. Ostatnia złożona przez spółkę deklaracja VAT dotyczy rozliczenia za 12/2019 r.

Przypomniano, że łączna kwota zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2019 r., wynikających z decyzji, której nadano przedmiotowy rygor natychmiastowej wykonalności wynosi 1.431.797,00 zł.

Wskazane powyżej okoliczności uprawdopodobniają, że ww. zaległości nie zostaną przez spółkę zapłacone.

3.1. Powyższe postanowienie wydane w drugiej instancji zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Skarżąca wniosła dwie skargi datowane na dzień 20 czerwca 2023 r. i 7 lipca 2023 r. Skargi są w zasadzie w swej części tożsame zarówno, co do podniesionych zarzutów i argumentacji. Przy czym skargę z 20 czerwca 2023 r. rozszerzono o zarzut "pominięcia wyroku TSUE 114/22".

Skarżąca zarzuciła:

- niewłaściwie wykonaną kontrolę instancyjną,

- pominięcie wyroku TSUE 114/22 - zdaniem Trybunału regulacje unijne nie pozwalają na kwestionowanie odliczenia tylko z tego powodu, że fiskus uznał transakcję, do której faktycznie doszło, za pozorną, zatem polski przepis (chodzi o art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) ustawy o VAT) jest niezgodny z dyrektywą 2006/112/WE - on jest podstawą decyzji której nadano rygor natychmiastowej wykonalności,

- brak podstaw do wydania tego postanowienia wobec braku istnienia zaległości opisanej w decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego we W.

- naruszenie art. 239 b § 1-3 o.p. poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego we W. z dnia 9 grudnia 2022 r. podczas gdy nie wykazano istnienia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2019 r. do czerwca 2019 r. co jest podstawową przesłanką możliwości nadania rygoru, a sam fakt wydania decyzji nie przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego we W. nie zwalniał Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w S. z analizy jej treści bez ograniczenia się do samego rozstrzygnięcia.

W związku z czym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.

3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził, aby naruszało ono prawo.

5. Na wstępie godzi się wskazać, że zgodnie z art. 239b § 1 o.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności gdy:

1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub

2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub

3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub

4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

Należy także podkreślić, iż zgodnie z dyspozycją art. 239b § 2 o.p. rygor natychmiastowej wykonalności zostanie nadany, gdy organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Jak wynika z brzmienia zacytowanych wyżej przepisów - przesłanki uzasadniające nałożenie rygoru natychmiastowej wykonalności określone w art. 239b § 1 i § 2 o.p. dzielą się na dwie kategorie: po pierwsze - związane z sytuacją majątkową podatnika; po drugie zaś - z upływem terminu przedawnienia.

Wobec treści art. 239b § 1 i § 2 o.p., musi wystąpić przynajmniej jedna z czterech przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 o.p., przy czym, w przypadku tychże przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 o.p. organ podatkowy obowiązany jest ustalić ich wystąpienie przez udowodnienie, natomiast w przypadku przesłanki określonej w art. 239b § 2 o.p. wystarczy uprawdopodobnienie, przez które należy rozumieć takie działanie, które ma na celu sprawienie, że coś stanie się prawdopodobne, czyli że przypuszczalnie nastąpi.

W ocenie Sądu uzasadniona jest zatem teza, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek tj. jednej ze wskazanych w art. 239b § 1 pkt 1-4 o.p. oraz przewidzianej w § 2 art. 239b o.p. Warunkiem koniecznym dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w trybie art. 239b § 1 o.p. jest bowiem jednoczesne uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 o.p.).

Podkreślić też należy, że w orzecznictwie ukształtował się pogląd, iż dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy nie ma obowiązku wykazywać tego, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest, że wykaże, iż podatnik nie posiada takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Postępowanie dowodowe nie musi więc prowadzić do dokładnego ustalenia stanu majątkowego i ujawnienia wszystkich posiadanych przez podatnika składników majątkowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy sam podatnik nie wykazał żadnych należących do niego składników majątku. Ciężar poszukiwania takiego dowodu obciąża podatnika, gdyż jedynie wówczas możliwe będzie przeprowadzenie dowodu przeciwstawnego przez organ podatkowy (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1156/10).

Należy także wskazać, że postępowanie w przedmiocie nadania rygoru sprowadza się do oceny przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i jego zasadności, w kontekście wystąpienia wymaganych ustawowo przesłanek, według daty nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a nie daty późniejszej. W tym znaczeniu nowe zdarzenia nie rzutują na byt postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej.

6. W ocenie Sądu, organy w prawidłowy sposób wykazały istnienie w niniejszej sprawie przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 o.p. odnosząc wysokość określonych decyzją zaległości podatkowych (1.431.797,00 zł) do majątku podatnika.

Organ podatkowy ustalił bowiem, że spółka nie posiada zarejestrowanych na siebie pojazdów, ani nieruchomości, nie posiada też środków trwałych odpowiadających wartości zaległości wraz z odsetkami. Zatem uznano, że podatnik nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Dokonane ustalenia w niniejszej sprawie oparto na zebranym materiale dowodowym, w tym na podstawie systemów (baz danych), do których dostęp posiadają organy podatkowe.

7. Z kolei w 239b § 2 o.p. ustawodawca wskazał natomiast, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że uprawdopodobnienie, o którym mowa w tym przepisie oznacza, iż obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek nie zostanie zapłacony. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, ze swej istoty nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu (wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 583/15). Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych, pozwalający na przyśpieszenie postępowania (por. wyrok NSA z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt II FSK 578/11, wyrok NSA z dnia 18 marca 2016 r. sygn. akt I FSK 1160/120).

W ocenie Sądu, organ w prawidłowy sposób wykazał istnienie w niniejszej sprawie obawy niewykonania zobowiązania podatkowego wynikającego z nieostatecznej decyzji podatkowej, również odnosząc wysokość określonych decyzją zaległości podatkowych (1.431.797,00 zł) do majątku podatnika, który nie daje gwarancji możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji skutkującej zaspokojeniem wierzyciela podatkowego.

Organ ustalił także, że ze sprawozdania finansowego za 2021 r. wynika, że w 2021 r. spółka nie osiągnęła żadnych przychodów, ani nie poniosła kosztów. Ponadto zawiesiła działalność gospodarczą od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2023 r. W sprawozdaniu finansowym za 2021 r. wykazano zobowiązania finansowe w wysokości 2.179.414,99 zł, środki trwałe w wysokości 29.879,16 zł, środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w wysokości 103.856,38 zł, zapasy w wysokości 40.899,04 zł.

Ze złożonych w latach 2019-2021 r. zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych CIT-8 wynika, że spółka od 2020 r. nie uzyskała żadnych dochodów. Nadto została wykreślona z "Wykazu podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT" publikowanego na stronie Ministerstwa Finansów. Ostatnia złożona przez spółkę deklaracja VAT dotyczy rozliczenia za 12/2019 r.

8. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organ trafnie oparł swoje rozstrzygnięcie na przesłance z art. 239b § 1 pkt 2 oraz § 2 o.p., a co za tym idzie, zarzuty sformułowane w skardze należało uznać za niezasadne. W ocenie Sądu, organy podatkowe działały praworządnie, tj. na podstawie wskazanych przepisów prawa, powołując istotne w sprawie okoliczności faktyczne.

Należy na koniec zauważyć, że w przedmiotowym postępowaniu organ nie badał poprawności decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem nie mieści się to w graniach przedmiotowej sprawy.

W niniejszym postępowaniu organy podatkowe badały jedynie spełnienie przesłanek wynikających z art. 239 b § 1 o.p. Organy nie były władne do oceny zasadności wydanej decyzji z 9 grudnia 2022 r.

9. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) oddalił skargę.