Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 620/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1  i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: Art. 3  par. 1 , art.  134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: Ar. 92a ust. 1  i 7, art. 92b, art. 92c
journal: Dz.U. 2024 poz 728
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 Art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 ust. 5 lit. a, art. 12
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2024 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 lutego 2024 r., nr BP.500.216.2022.1103.ML6.529114 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12 lutego 2024 r. znak: BP.500.216.2022.1103.ML6.529114, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 lipca 2022 r. nr WITD.DI.0152.PR.VI0232/4/2022 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 20.000,00 zł (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych) na P. sp. z o.o. w O. (dalej: skarżąca, spółka).

W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 14 ust. 1, art. art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 728 z późn. zm. – dalej u.t.d.), lp. 1.5, lp. 5.1.1, lp. 5.1.2, lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.6.1, lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3, lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 6.3.5, lp. 6.3.8 oraz lp. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 ust. 5 lit. a, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/35 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006 dalej: rozporządzenie 561/2006), art. 32, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE.L Nr 60, str. 1), art. 71, art. 81 i art. 82 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 z późn. zm., dalej: p.r.d.).

Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Na podstawie upoważnienia nr SK.057.69.2022 z dnia 18 maja 2022 r. wydanego przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego przeprowadzono kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy P. sp. z o.o. w O.

Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez stronę obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym.

Zakres kontroli obejmował okres od 1.06.2021 r. do 30.04.2022 r. Zgodnie z okazanymi dokumentami, w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli przedsiębiorca zatrudniał średnio 32 kierowców. Ustalenia kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia 7.06.2022 r.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 7 lipca 2022 r. nr WITD.DI.0152.PR.VI0232/4/2022 nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł.

Podstawa faktyczną rozstrzygnięcia było:

- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który wydał świadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne, zmiany danych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę;

- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin: - o czas powyżej 15 minut do 1 godziny; - o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin;

- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: - o czas do mniej niż 1 godziny; - o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin;

- niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: - skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego - o czas do 1 godziny;

- skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: - o czas do 1 godziny; - o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin; - za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin;

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: - o czas do mniej niż 30 minut; - o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut;

- niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych; niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis;

- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd.

W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji skarżąca podniosła, że nie miała wiedzy o działaniach kierowców, które skutkowały stwierdzeniem podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy naruszeń, nie godziła się na zachowanie swoich pracowników, które doprowadziło do naruszenia prawa, na które strona nie miała wpływu. Zdaniem skarżącej, w przedmiotowej sprawie winnymi zaistniałych naruszeń są kierowcy, którzy samowolnie dopuścili się naruszeń prawa. Spółka zarzuciła, że organ I instancji nie zbadał okoliczności mogących bezpośrednio rzutować na kwestię odpowiedzialności przedsiębiorcy. W ocenie Spółki w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 92b i 92c u.t.d.

Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Ponadto wskazano, że zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f u.t.d., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.

Następnie organ wskazał, że w myśl art. 14 ust. 1 u.t.d., przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 7a nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. W wyniku kontroli ustalono, że w przypadku 14 pojazdów zmiany te nie zostały zgłoszone. Kara pieniężna za powyższe naruszenia zgodnie z treścią lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. wyniosła 11.200,00 zł, jednakże mając na względzie treść art. 139 k.p.a. została ograniczona do wysokości 2.400,00 zł.

W dalszej kolejności organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu.

W wyniku analizy danych zawartych na kartach kierowców w 5 przypadkach stwierdzono przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przy jednoczesnym braku okazania dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 350,00 złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnośnie do naruszenia polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone (lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), stwierdzono w 5 przypadkach przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu, przy jednoczesnym braku okazania dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 600,00 złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W przypadku naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku (naruszenie określone w lp. 5.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) - w 2 przypadkach stwierdzono skrócenie dziennego czasu odpoczynku. W związku z powyższym organ odwoławczy utrzymał karę pieniężną w wysokości 200 zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej (lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d.) w 2 przypadkach stwierdzono skrócenie dziennego czasu odpoczynku za co wymierzono karę pieniężną w wysokości 350 zł ( w pierwszym przypadku) i 1.650 zł (w drugim przypadku). Organ odwoławczy uznał, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 2.000,00 złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W przypadku naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d.) w 13 przypadkach stwierdzono przekroczenie maksymalnego czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy, za co wymierzono karę w wysokości 1.450,00 zł.

Co do naruszenia polegającego na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówki lub karty kierowcy, mającego wpływ na rejestrację danych (lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d.), takie działanie stwierdzono w 3 przypadkach, za co wymierzono karę w wysokości 3.000 zł.

W przypadku naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy (lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d.) - analiza danych zawartych na 4 kartach kierowców wykazała, że kierowcy nie dokonali wpisów ręcznych na kartach wskazujących aktywność kierowcy za poszczególne okresy. Za powyższe naruszenia organ odwoławczy utrzymał karę pieniężną w wysokości 1.350,00 zł.

Co do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego (lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) – w 5 przypadkach stwierdzono, że wykonywano przewozy drogowe pojazdami nie posiadającymi ważnych badań okresowych. W związku z powyższym organ odwoławczy utrzymał karę pieniężną w wysokości 10.000,00 złotych za stwierdzone naruszenia.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że na gruncie niniejszej sprawy spółka nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że nie ponosi odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, które powstały w wyniku nadzwyczajnych, niedających się przewidzieć okoliczności. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92 b u.t.d. Spółka nie wykazała bowiem, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy.

Organ odwoławczy podkreślił, że do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy wynikających z ww. aktów prawnych należy bieżący nadzór nad pracą zatrudnionych kierowców oraz pojazdami będącymi własnością przedsiębiorstwa. Podmiot wykonujący transport ma bowiem zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, a nie jedynie stworzyć warunki do przestrzegania przez kierowców czasu pracy kierowcy. Samo przeszkolenie kierowców, czy zapoznanie ich z regulaminem jest niewystarczające, jeżeli przedsiębiorca tylko pozornie egzekwuje przestrzeganie ustalonych zasad.

Do okoliczności, które nie będą podlegać wyłączeniu odpowiedzialności przedsiębiorcy na podstawie art. 92b u.t.d. nie można zaliczyć sytuacji, w której przedsiębiorca nie może nadzorować kierowcy, ponieważ prowadzi on pojazd samodzielnie. Wskazana sytuacja jest bowiem typowa w stosunkach pomiędzy podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu transportu drogowego, a zatrudnionym kierowcą, a jej wyłączenie godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać.

Jednocześnie w niniejszej sprawie Spółka nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wobec czego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

Organ podkreślił, że to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami k.p.a., organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa i podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Spółka zarzuciła:

1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli instancyjnej organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podczas gdy w sprawie niedostatecznie rozpatrzono cały materiał dowodowy oraz nie podjęto wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi nie wyważono interesu publicznego oraz słusznego interesu strony;

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w sprawie brak jest dowodów wskazujących, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wystąpienie strona mogła przewidzieć;

3. naruszenie art. 92b ust. 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż strona nie zapewniła właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającej przestrzeganie przez kierowców przepisów oraz prawidłowych zasad wynagradzania, niezawierających składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit.a tego przepisu, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Spółka zarzuciła, że z uzasadnienia decyzji organu II instancji nie wynika, by w ramach kontroli instancyjnej organ odwoławczy badał ponownie sprawę merytorycznie, by podejmował jakiekolwiek czynności mogące doprowadzić do wyjaśnienia spornych kwestii, jakie zrodziły się na kanwie postępowania administracyjnego. Organ II instancji nie zbadał sprawy merytorycznie. W istocie więc powielił jedynie argumenty organu I instancji.

Spółka nie zgodziła się także ze stanowiskiem organu zawartym w zaskarżonej decyzji, bowiem założenie organu jakoby stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości były efektem niedopełnienia przez przedsiębiorcę obowiązków, jest chybione i niepoparte żadnymi dowodami. W stanie faktycznym niniejszej sprawy przedsiębiorca nie miał wiedzy o działaniach kierowców, które skutkowały stwierdzeniem podczas kontroli nieprawidłowości, nie godził się na zachowanie swoich pracowników, które doprowadziło do naruszenia prawa i nie miał na nie wpływu. Spółka podkreśliła, że organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby możliwym było przestrzeganie przepisów, przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przez kierowcę obowiązujących przepisów oraz przeprowadza wewnętrzne szkolenia. Na skutek tak wdrożonej procedury, w przypadku stwierdzenia naruszeń, względem kierowców stosowane są kary określone w przepisach prawa pracy. Z powyższego wynika, iż przedsiębiorca w ramach prowadzonej działalności zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy, jakiej można rozsądnie od niego wymagać w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona.

W u.t.d. zawarto przepisy odnoszące się do problematyki administracyjnych kar pieniężnych, co nastąpiło w rozdziale 11 tej ustawy. Zgodnie z art. 92a ust. 1, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć kwoty 20 000 złotych dla podmiotu zatrudniającego średnio powyżej 10 do 50 kierowców w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (art. 92a ust. 5 pkt 2 u.t.d.). W myśl art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń, numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń, wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy.

Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. II GSK 2460/11, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej celem jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Sankcja administracyjna nałożona zaskarżoną decyzją, ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. II GSK 716/10, opubl. w CBOSA). Przepis ten ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. I OSK 1257/06, opubl. w CBOSA).

Należy także zauważyć, że decyzja o nałożeniu kary na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. Co więcej odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara jest więc następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Sam zaś fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca, nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2014 r., sygn. II GSK 1027/13, opubl. w CBOSA). Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego kierowców (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. II GSK 967/09 oraz powołany tam wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 r., sygn. SK 75/06, opubl. OTK-A 2008/2/30). Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Stosownie do art. 4 pkt 22 u.t.d. odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 tej ustawy dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z u.t.d., jak i wskazanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów ustawy o czasie pracy kierowców oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (dalej: rozporządzenie nr 561/2006). Odpowiedzialność ta nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego.

W niniejszej sprawie kara pieniężna została wymierzona za wykonywanie przewozu drogowego lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego polegające na:

- niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który wydał świadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne, zmiany danych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę;

- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin: - o czas powyżej 15 minut do 1 godziny; - o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin;

- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: - o czas do mniej niż 1 godziny; - o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin;

- niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: - skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego - o czas do 1 godziny;

- skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: - o czas do 1 godziny; - o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin; - za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin;

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: - o czas do mniej niż 30 minut; - o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut;

- niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych; niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis;

- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd.

Skarżąca w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego nie kwestionowała faktu zaistnienia naruszeń ustalonych przez organy, podnosząc jedynie że za ich zaistnienie nie ponosi odpowiedzialności.

Wobec tego wskazać należy, że w art. 92b i 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., określono przypadki, w których, pomimo wystąpienia naruszenia przepisów o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy nie ponosi z tego tytułu odpowiedzialności. Przepis art. 92b u.t.d. dotyczy stanów faktycznych związanych z naruszeniem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Zgodnie z przepisem art. 92b ust. 1 u.t.d.:

1. Nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,

b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,

c) Umowy AETR,

d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Pozostałe przesłanki egzoneracyjne, zostały określone w art. 92c ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym:

1. Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W rozpoznawanej sprawie, istotne znaczenie ma znajdujący się w aktach administracyjnych, protokół kontroli z dnia 7 czerwca 2022 r., sporządzony na podstawie art. 74 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, stanowiący dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., i ponieważ został sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podstawę dla określenia stanu faktycznego z pewnością stanowił protokół kontroli, w tym załączniki nr 1 i 2. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten, podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, to jest inspektora i kontrolowanego, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2017 r., sygn. II GSK 1416/15, opubl. w CBOSA). W niniejszej sprawie protokół został prawidłowo podpisany przez kontrolowanego, i to w nim stwierdzono, że doszło do szeregu naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Przedstawiony stan faktyczny niewątpliwie wskazuje, że doszło do deliktów administracyjnych. Za naruszenia te przewidziana jest nałożona kara, co wynika z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasad sporządzania protokołu, które prowadziłoby do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a sama skarżąca również nie kwestionowała jego treści.

Wskazać dalej należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że za działalność przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy, odpowiedzialność ponosi ten przedsiębiorca i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje, niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Jak wskazano powyżej, zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się między innymi w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.). Wskazane w tym przepisie przesłanki, zwalniające z odpowiedzialności, odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. II GSK 716/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. III SA/Kr 1016/11, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zastosowanie tego przepisu jest możliwe, gdy przedsiębiorca wykaże stosownymi dowodami, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub że wystąpiły zdarzenia, których nie mógł przewidzieć (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. III SA/Wr 545/12, opubl. w CBOSA) czego skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazywała żadnymi dowodami. Należy także zwrócić uwagę, że nawet gdyby działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, polegające na podjęciu decyzji o kontynuowaniu transportu pomimo przekroczenia czasu, było samowolne, to w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2022 r., sygn. II GSK 249/19, opubl. w CBOSA). Wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych kierowców nie polega tylko na szkoleniu, odbieraniu oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów, pouczaniu, lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło, sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. II GSK 246/15, opubl. w CBOSA).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2020 r. sygn. II GSK 4051/17 (opubl. w CBOSA) i orzeczeniach tam przywołanych, zgodnie z którym przepis art. 92c u.t.d. nakłada na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów, tak krajowych, jak i unijnych. Brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami swoich pracowników. Brak zastosowania właściwych rozwiązań obciąża przedsiębiorcę. Regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. Art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy, przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia, nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Sprawą przedsiębiorcy jest przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, aby do naruszeń nie dochodziło. Prowadzenie szkoleń kierowców w zakresie regulacji prawnych dotyczących zasad wykonywania transportu przez kierowców, wyznaczanie czasu, który teoretycznie jest wystarczający do wykonania danego przewozu towaru, a nawet fakt, że naruszenie nastąpiło na skutek autonomicznej decyzji kierowcy, nie znaczy, że zaistniały przesłanki egzoneracyjne z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. Sąd wskazuje, że organy zgromadziły w tej sprawie materiał dowodowy, który następnie został poddany ocenie w celu dokonania ustaleń w zakresie stanu faktycznego, co znalazło odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonych uzasadnieniach decyzji. Podkreślenia wymaga, że skarżąca, zarówno na etapie postępowania przed organem I instancji, jak i postępowania odwoławczego, dysponowała możliwością przedstawienia swego stanowiska w sprawie, a także inicjatywą dowodową. Skarżąca była także uprawniona do zapoznania się z aktami sprawy, co umożliwiało uzyskanie informacji przez stronę postępowania, jakie czynności zostały przeprowadzone przez organy, oraz jakiej treści materiał dowodowy został zgromadzony przez organy w toku postępowania. Skarżąca nie przedstawiła w tej sprawie żadnych twierdzeń, które skłaniałyby do wniosku, że organy winny prowadzić postępowanie dowodowe w szerszym zakresie niż to miało miejsce, przykładowo z tej przyczyny, że strona nie jest w stanie uzyskać pewnych informacji, czy też przedstawić organowi materiału dowodowego, a już poczynione ustalenia przemawiają za zasadnością kontynuowania postępowania dowodowego. Powyższe uzasadnia wniosek, że organy nie naruszyły art. 77 k.p.a., a w szczególności jego § 1, albowiem organy zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że naruszono w tej sprawie art. 7 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy wypełniły wymogi wynikające z treści tego przepisu. W szczególności podjęły działania zmierzające do ustalenia prawdy obiektywnej tj. ustalenia stanu faktycznego zgodnie z prawdą. Tym samym organy, poprzez przeprowadzenie dowodów, wypełniły ciążące na nich obowiązki wynikające z zasady oficjalności. Wskazany przepis przewiduje, że organy podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, także na wniosek stron. Jak już powyżej wskazano, skarżący nie podjął żadnych działań, które umożliwiłyby organom poczynienie odmiennych ustaleń faktycznych.

W niniejszej sprawie organ I instancji dokonując ustaleń faktycznych odnoszących się do danego naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d., każdorazowo wskazał na podstawie jakich dowodów czynił ustalenia będące podstawą dla wydania decyzji. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że organ I instancji niewłaściwie przypisał określony materiał dowodowy do poszczególnych naruszeń załącznika nr 3 do u.t.d. Przeciwnie, organ I instancji w sposób staranny i precyzyjny dokonał omówienia poszczególnych dowodów pod kątem możliwości przypisania skarżącej naruszenia przepisów w/w załącznika. Następnie organ I instancji szczegółowo wskazał przepisy prawa, które stanowiły podstawę do przyjęcia, że miało miejsce naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Równocześnie brak było podstaw do zakwestionowania wymienionych dowodów przez organ I instancji, skoro nie ujawniły się okoliczności przemawiające za zasadnością takiego działania. Decyzja ta została poddana kontroli przez organ II instancji, który szczegółowo odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego. Powyższe wskazuje, że zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji wypełniły także wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.