Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 524/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2025-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 34 par. 2 pkt 1, art. 33, art. 34
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Asesor WSA Dominik Dymitruk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 kwietnia 2024 r. Nr 473/2024 w przedmiocie oddalenia zarzutu wniesionego w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2024 r. Nr 473/2024, podjętym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej "K.p.a.") w związku z art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. – o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.; dalej zwana "u.p.e.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.; dalej "Pr.bud.") po rozpatrzeniu zażalenia M. B. (dalej "skarżący) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia 28 lutego 2024 r. Nr 428/2024 o oddaleniu wniesionych zarzutów na tytuł wykonawczy z dnia 10 listopada 2023 r. nr [...] wystawiony w celu wyegzekwowania od skarżącego należności pieniężnej, tj. zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego obowiązku polegającego na usunięciu występujących nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] we W. (dz. nr [...] AM-[...] obręb S.) poprzez wykonanie robót budowlanych wymienionych w 7 punktach wskazany w tytułach wykonawczych z 19 sierpnia 2021 r. nr [...] i [...].

Przedstawiając przebieg postępowania administracyjnego rozpoczętego wydaniem przez Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia decyzji z dnia 8 maja 2020 r. Nr 973/2020, którą nakazano skarżącemu i pozostałym współwłaścicielom ww. budynku usunięcie występujących nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu mogących stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi mienia poprzez wykonanie określonych robót budowlanych, oraz postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania ww. obowiązku, DWINB wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Analizując pismo wniesione przez skarżącego do Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław Śródmieście i kwestie w nim podnoszone dotyczące postępowania przed organami nadzoru budowlanego oraz wyjaśnienie, że kwestionuje obowiązek określony w tytule wykonawczym, organ DWINB wskazał, że wniesiony zarzut należało rozpoznać na gruncie art. 33 § 2 pkt 1, pkt 2, pkt 5 i pkt 6 u.p.e.a.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów, w pierwszej kolejności organ drugiej instancji stwierdził, że przepis art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., który mówi o nieistnieniu obowiązku, odnosi się to do sytuacji, w której obowiązek nigdy nie powstał (np. z mocy prawa) albo nie wydano/nie wysłano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana/wysłana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie. Egzekwowany obowiązek, o którym mowa w tytule wykonawczym, to wpłata zaliczki na poczet wykonania zastępczego. Wynika on z postanowienia DWINB z dnia 12 października 2022 r. Nr 1020/2022 którym utrzymano w mocy postanowienie PINB z dnia 29 lipca 2022 r. Nr 1556/2022 o zastosowaniu wykonania zastępczego i wzywające do wpłacenia zaliczki na poczet kosztów jego wykonania. Jak wskazał w tym miejscu organ, WSA we Wrocławiu wyrokiem z dnia 11 maja 2023 r. (sygn. akt II SA/Wr 862/22) oddalił skargę na ww. postanowienie, następnie stały się one prawomocne w związku z niewniesieniem skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. W związku z powyższym w takiej sytuacji prawnej nie ma mowy – zdaniem DWINB – o nieistnieniu obowiązku w rozumieniu ww. przepisu.

Jak stanowi natomiast art. 33 § 2 pkt 2 u.p.e.a., zarzut może być zasadny w momencie, gdy określono obowiązek niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a., dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a., przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu. Jak już wskazywano powyżej postanowienie, którym orzeczono zastosowanie wykonania zastępczego i zaliczki na poczet kosztów z nim związanych, jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 3 u.p.e.a. (w zw. z art. 134 i art. 2 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Ponadto, właściwie wskazano kwoty podlegające egzekucji, a które wynikały z postanowienia PINB z dnia 29 lipca 2022 r. Nr 1556/2022 oraz udziałów zobowiązanego w nieruchomości wspólnej.

Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., podstawą zarzutu może być wygaśnięcie obowiązku (w całości albo w części). W przepisie tym chodzi o przypadki, gdy obowiązek stanie się bezprzedmiotowy (np. ze względu na śmierć osoby zobowiązanej, na którą wystawiono tytuł wykonawczy), albo gdy odpadnie podstawa prawna do jego dochodzenia (np. wyeliminowane ze skutkiem ex nunc zostanie orzeczenie nakładające obowiązek albo uchylony zostanie przepis, z którego bezpośrednio wynikał obowiązek, czy też zajdzie inne zdarzenie powodujące wygaśnięcie obowiązku np. z uwagi na termin jego obowiązywania), a przede wszystkim, gdy dochodzony obowiązek wygaśnie na skutek jego wykonania, umorzenia, przedawnienia. Z taką sytuacją w badanej sprawie – zdaniem DWINB – nie mamy do czynienia, gdyż do dnia wydania orzeczenia w sprawie nie wykazano, żeby dokonano zapłaty egzekwowanej zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a., tj. braku wymagalności obowiązku, który związany jest z odroczeniem terminu wykonania obowiązku, czy też z rozłożeniem na raty spłaty należności pieniężnych, jak i z innej przyczyny niż wcześniej przytoczona (np. wstrzymanie wykonania orzeczenia, którym nałożono na zobowiązanego obowiązek), to żadna – w ocenie DWINB – z przesłanek braku wymagalności w badanym postępowaniu egzekucyjnym nie wystąpiła, w szczególności w żadnym orzeczeniu organu lub Sądu nie wstrzymano wykonania postanowienia, którym przystąpiono do zastosowania wykonania zastępczego i orzeczonego obowiązek zapłaty zaliczki.

Dodatkowo organ wskazał, że z orzeczenia PINB z dnia 8 sierpnia 2023 r. Nr 1540/2023 (utrzymanego w mocy postanowieniem DWINB z dnia 12 października 2023 r. Nr 964/2023) oraz postanowienia PINB z dnia 29 lipca 2022 r. Nr 1556/2022 (utrzymane w mocy postanowieniem DWINB z dnia 12 października 2022 r. Nr 1020/2022), którym orzeczono o zastosowaniu wykonania zastępczego obowiązku usunięcia występujących nieprawidłowości w stanie technicznym budynku poprzez wykonanie robót budowlanych wymienionych w 7 punktach wskazany w tytułach wykonawczych nr [...] i [...] z dnia 19 sierpnia 2021 r., wynika, że skarżący jest osobą zobowiązaną do zapłaty zaliczki określonej w postanowieniach dotyczących wykonania zastępczego. A zatem również nie wystąpiła okoliczność określona w art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.

W związku z powyższym słusznie – zdaniem DWINB – organ pierwszej instancji ocenił, że wniesione zarzuty są niczym nie uzasadnione i należy je oddalić, zgodnie z art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Odnosząc się natomiast do kwestii podnoszonych w zażaleniu, organ drugiej instancji wyjaśnił, że rozpoczęcie wykonania obowiązku niepieniężnego nie powoduje braku wymagalności obowiązku pieniężnego, jakim jest zapłata zaliczki na poczet wykonania zastępczego. Jedynie na skutek wykonania w całości obowiązku podlegającego egzekucji (roboty budowlane w związku ze złym stanem technicznym budynku) będzie zasadnym zwrócenie zapłaconej zaliczki w ramach niezastosowania wykonania zastępczego. Równocześnie nie wystąpiły inne przyczyny powodujące brak wymagalności obowiązku, który dotyczy zapłaty zaliczki. W ocenie DWINB, na gruncie niniejszego postępowania jedynie doprowadzenie budynku do właściwego stanu technicznego mogłoby stanowić o braku wymagalności zapłaty zaliczki, z czym w sprawie nie mamy do czynienia. Działania dotyczące uzyskania zgód od odpowiednich organów, mając na uwadze całokształt sprawy, wskazuje jedynie na powielanie działań pozornych niemających na celu doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. Odnośnie zaś możliwości wstrzymania postępowania egzekucyjnego, organ wskazał, że prowadzone postępowanie egzekucyjne nie jest w żadnej mierze niczym wyjątkowym, w którym uzasadnione byłoby jego wstrzymanie. Okoliczności sprawy jasno wskazują na to, że zobowiązani uchylają się od wykonania obowiązku, a ponadto wszystkimi dostępnymi środkami próbują przedłużyć postępowanie w celu dalszej zwłoki w wykonaniu obowiązku głównego. Nadto, na niniejszym etapie postępowania nie mogły już być rozpoznawane kwestie wysokości zaliczki jak i zakresu prac koniecznych do wykonania.

W skardze na wyżej opisane postanowienie skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 15 w zw. z art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez naruszenie zasad dwuinstancyjności postępowania, pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej oraz wyjaśniania zasadności przesłanek, którym organ drugiej instancji kierował się przy wydawaniu decyzji, a także naruszenie wymogów, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie faktyczne i prawne wydanej decyzji. Uchybienia powyższe wyrażają się w zaniechaniu powtórnego, merytorycznego rozpoznania sprawy w instancji odwoławczej oraz przedstawienia wywodów uzasadniających wydanie przez DWINB decyzji o zaskarżonej treści, w tym zwłaszcza polegają na zaniechaniu:

a) rozpoznania zarzutów skarżącego odnośnie wydania zaskarżonej decyzji PINB, a w konsekwencji zaskarżona decyzja organu drugiej instancji pozbawiona jest w tym zakresie również należytego uzasadnienia, które pozwalałoby poznać motywy przemawiające za nieuwzględnieniem zarzutów skarżącego;

b) uwzględnienia pisma skarżącego z dnia 18 listopada 2022 r. zawierającego opinię techniczną sporządzoną w dniu 27 kwietnia 2022 r., która podważa opinię techniczną, na której PINB oparł swoją decyzję Nr 973/2020, i w związku z tym wynikające z niej działania wobec skarżącego;

c) uwzględnienia działań skarżącego w kierunku realizacji nakazanych przez PINB remontów wobec sprzeciwu Wydziału Architektury i Zabytków przy Urzędzie Miejskim we Wrocławiu, który odmówił wydania pozwolenia konserwatorskiego na rozpoczęcie prac budowlanych wobec braku podpisu współwłaścicieli budynku;

d) odniesienia się do wysokości zaliczki żądanej od skarżącego, który zawarł umowę na przedmiotowe remonty opiewającą na 54000 zł, podczas gdy PINB żąda od współwłaścicieli 100000 zł i to tylko na zaliczkę.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał ponadto, że DWINB pominął fakt dostarczenia przez skarżącego organowi pierwszej instancji opinii technicznej dotyczącej stanu technicznego stropu. Opinia techniczna, na której oparł się PINB odnośnie zagrożeń w przedmiotowej nieruchomości, została wykonana nierzetelnie i błędnie, zaś jej autorzy błędnie dokonali obliczeń obciążeń. Przedłożona przez skarżącego opinia jednoznacznie podważa podstawy decyzji PINB Nr 973/2020, która była oparta na błędnych obliczeniach i zawyżyła znacznie rzekome zagrożenia. Obowiązkiem PINB było zauważenie i odniesienie się do tak oczywistego błędu, zaś obowiązkiem DWINB – odniesienie się do powyższej opinii i jej wpływu na decyzje PINB. Organ drugiej instancji zupełnie zignorował fakt, że skarżący był w trakcie wykonywania nakazów PINB (dowód: kopia umowy zawartej pomiędzy skarżącym a firmą budowlaną na wykonanie wymiany dachu, wniosek o zezwolenie na użytkowanie terenu wzdłuż przedmiotowej nieruchomości na czas remontu, dwa wnioski o przyspieszenie wydania odpowiedzi na w/w wniosek, wniosek do Wydziału Architektury i Zabytków przy Urzędzie Miejskim o udzielenie zezwolenia konserwatorskiego na remont). Ponadto, zdaniem skarżącego w przedmiotowej nieruchomości nie ma żadnych zagrożeń życia, zdrowia i mienia – nieruchomość nadaje się do bezpiecznego użytkowania, co potwierdzają ekspertyzy i opinie techniczne znajdujące się w aktach PINB.

W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że zarzuty skargi są bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 w związku z § 1 tego artykułu ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem dokonywanej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa. Sąd czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; zwana dalej "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Badając pod tym kątem zaskarżone postanowienie, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa, o jakim mowa w przywołanych wyżej przepisach P.p.s.a.

Kontrolą sądową objęte zostało postanowienie organu egzekucyjnego o oddaleniu zgłoszonego zarzutu. Podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty sformalizowany środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Podniesione w treści zarzutów okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Z przepisu art. 33 § 2 u.p.e.a. wynika, że podstawą zarzutu jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Stosownie do art. 34 § 1-3 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.):

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). Zarzut jest zatem środkiem prawnym o jednolitym charakterze, co powoduje, że wnosząc go zobowiązany zamierza wykazać zaistnienie jednej z przesłanek z art. 33 § 2 u.p.e.a, czym kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Co istotne, z uwagi na podnoszone w skardze twierdzenia odnoszące się do prawidłowości wymierzenia grzywny jak i jej adresata należy zaznaczyć, że postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego nie dotyczy sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionujący dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (wyrok NSA z dnia 29 marca 2022 r., IIl FSK 546/21). Ponadto, w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a.

W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł zarzuty w piśmie z dnia 15 lutego 2024 r. Podkreślić w tym miejscu należy, że nie wskazał w nim żadnego konkretnego punktu art. 33 § 2 u.p.e.a., opisując w nim działania podjęte w celu realizacji nałożonego pierwotnie obowiązku i postępowanie dotyczące uzyskania zgody konserwatorskiej, a także podając przyczyny opóźnienia w wykonaniu obowiązku polegającego na usunięciu nieprawidłowości w stanie technicznym budynku i kwestionując wysokość kosztów wykonania zastępczego. Organy orzekające w sprawie przyjęły słusznie, że podstawę wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym stanowią przepisy art. 33 § 2 pkt 1 (nieistnienie obowiązku), pkt 2 (określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku), pkt 5 (wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części) i pkt 6 (brak wymagalności obowiązku) u.p.e.a.

Przechodząc do kontroli przesłanek wniesienia w postępowaniu egzekucyjnym zarzutu, podkreślenia wymaga fakt, że w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutu przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tego zarzutu. W odniesieniu do zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), stwierdzić należy, że pojęcie "nieistnienie obowiązku" oznacza przede wszystkim egzekucję, w której obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa, bądź też obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie. Przepis art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. odnosi się również – jak wskazał DWINB – do sytuacji, w której nie wydano/nie wysłano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana/wysłana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie. Przy czym zobowiązany, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydania aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku (wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1222/22). W tym miejscu należy za organem drugiej instancji wskazać, że egzekwowany obowiązek, o którym mowa w tytule wykonawczym nr [...], to zastosowanie wykonania zastępczego i wpłata zaliczki na poczet kosztów jego wykonania wynikająca z postanowienia DWINB z dnia 12 października 2022 r. Nr 1020/2022, którym utrzymano w mocy postanowienie PINB z dnia 29 lipca 2022 r. Nr 1556/2022 o. Należy wskazać jednocześnie, że WSA we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 11 maja 2023 r. (sygn. akt II SA/Wr 862/22) oddalił skargę skarżącego na ww. postanowienie. Powyższe okoliczności jak i analiza treści pisma skarżącego z dnia 15 lutego 2024 r. nie pozwala na stwierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z nieistnieniem obowiązku. Zatem zarzut w tym zakresie – jak słusznie stwierdziły organy – nie mógł zostać uwzględniony.

Również zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu (art. 33 § 2 pkt 2) nie znajduje w przedmiotowej sprawie uzasadnienia. Postanowienie, którego dotyczy kontrolowane postępowanie egzekucyjne, jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 3 w zw. z art. 2 § 1 pkt 3 i art. 134 u.p.e.a.. Jak stanowi art. 3 § 1 u.p.e.a., egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Egzekucji administracyjnej podlegają następujące obowiązki: należności pieniężne, inne niż wymienione w pkt 1 i 2, jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej (art. 2 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). Jeżeli zobowiązany nie wpłacił w oznaczonym terminie określonej w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego (art. 128 § 2) lub kwoty na pokrycie kosztów wykonania zastępczego wskazanej w wykazach doręczonych zobowiązanemu w myśl art. 133, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję tych należności stosownie do przepisów o egzekucji administracyjnej należności pieniężnych (art. 134 u.p.e.a.).

Niezależnie od powyższego w rozpoznawanej sprawie nie było również podstaw do uwzględnienia przez organy zarzutów wniesionych na podstawie pkt 5 i pkt 6 art. 33 § 2 u.p.e.a. Nie można bowiem stwierdzić, że nałożony na skarżącego obowiązek wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego wygasł w całości albo w części (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.) ani, że obowiązek nie jest wymagalny (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.). Jak słusznie wskazał DWINB, w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. jest mowa o przypadkach, gdy obowiązek stanie się bezprzedmiotowy (np. ze względu na śmierć osoby zobowiązanej, na którą wystawiono tytuł wykonawczy), albo gdy odpadnie podstawa prawna do jego dochodzenia (np. wyeliminowane ze skutkiem ex nunc zostanie orzeczenie nakładające obowiązek albo uchylony zostanie przepis, z którego bezpośrednio wynikał obowiązek, czy też zajdzie inne zdarzenie powodujące wygaśnięcie obowiązku np. z uwagi na termin jego obowiązywania), a przede wszystkim, gdy dochodzony obowiązek wygaśnie na skutek jego wykonania, umorzenia, przedawnienia. Taka sytuacja jednak w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała, gdyż do dnia wydania orzeczenia drugoinstancyjnego skarżący nie wykazał, że dokonał wpłaty egzekwowanej zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego. Skarżący w istocie w piśmie z dnia 15 lutego 2024 r. – jak zaakcentowano to powyżej – skupił się na kwestiach związanych z wykonaniem "pierwotnego" obowiązku, tj. nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, nie zaś na wykonaniu obowiązku polegającego na wpłacie zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego, który jest przedmiotem kontrolowanego obecnie postępowania egzekucyjnego. To czyni również twierdzenia zawarte w skardze związane z zasadnością nałożenia obowiązku podlegającego na usunięciu powyższych nieprawidłowości, opinią techniczną przedstawianą przez skarżącego czy też odmową uzyskania pozwolenia konserwatorskiego nieuzasadnionymi. Wprawdzie jednocześnie skarżący zakwestionował w powyższym piśmie, jak również w skardze, wysokość zaliczki, jednakże ta kwestia nie może być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w obecnie procedowanej sprawie. Była ona zresztą przedmiotem oceny zarówno w postępowaniu przed organem drugiej instancji (postanowienie DWINB z dnia 12 października 2022 r. Nr 1020/2022) jak i tut. Sądu (wyrok z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 862/22).

Ponadto, nie zaistniały w niniejszej sprawie przesłanki, o których mowa w art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a., tj. nie odroczono terminu wykonania nałożonego obowiązku, nie rozłożono na raty spłaty orzeczonej zaliczki, ani nie wystąpiła żadna inna przyczyna mająca wskazywać na brak wymagalności nałożonego obowiązku.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia oddalenie skargi w całości. Na takie stwierdzenie nie miały wpływu zarzuty podniesione w skardze, które należało uznać za bezzasadne. Wbrew twierdzeniom skarżącego, to właśnie organ drugiej instancji uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w sposób© rzetelny i kompleksowy z zachowaniem wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 K.p.a., czyniąc jednocześnie zadość zasadzie pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), zasadzie przekonywania i wyjaśniania zasadności przesłanek, którym organ drugiej instancji kierował się przy wydawaniu decyzji (art. 11 K.p.a.), oraz zasadzie dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.).

W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.