Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 482/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 11 a ust. 1, art. 11e, art. 11f ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 176
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2023 r. sprawy ze skarg J. S., I. T. i K. T. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 31 stycznia 2022 r. nr I-III.7821.14.2022 w przedmiocie zgody na realizację inwestycji drogowej - skargi oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 31 stycznia 2023 r. nr I-III.7821.14.2022 w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.

W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a.").

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.

Wnioskiem z 7 lipca 2022 r. Burmistrz Miasta [...] (dalej: "Organ I instancji", "Burmistrz") zwrócił się o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Decyzją z 30 sierpnia 2022 r. nr 7/2022 Starosta [...] zezwolił Burmistrzowi Miasta [...], na realizację inwestycji drogowej pn.: Rozbudowa drogi gminnej Nr [...] ul. [...] w [...] oraz drogi gminnej Nr [...] ul. [...] w [...] wraz z rozbudową skrzyżowania z drogą powiatową ul. [...] w [...] wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w ramach zadania pn.: "Rozbudowa skrzyżowania dróg gminnych Nr [...] ul. [...] w [...], Nr [...] ul. [...] w [...] z drogą powiatową ul. [...] w [...]" na działkach położonych w liniach rozgraniczających teren inwestycji drogowej: jednostka ewidencyjna [...] - miasto, obręb ewidencyjny: [...]: działki nr ewid. [...], zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i zatwierdził podział nieruchomości.

Od powyższej decyzji J. S., I. T. i I. T1., K. T. (dalej: "Skarżący") złożyli odwołania.

J. S. w swoim odwołaniu zarzucił, że decyzja została wydana dla osoby niebędącej stroną w postępowaniu, nie została ona doręczona, a także, że ukształtowanie i nachylenie terenu nie rozwiązuje problemu ruchu na tym skrzyżowaniu według pomysłu geodety. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

I. T. i I. T1. w swoim odwołaniu podały, że już sama nazwa inwestycji wskazuje, że jest to "rozbudowa" drogi gminnej i skrzyżowania, tymczasem droga [...] i skrzyżowanie są budowane od podstaw, a nie rozbudowywane, na ich działce.

Skarżące wskazały również, że Inwestor buduje nowe skrzyżowanie, nową drogę, na ich działce informując, że jest to rozbudowa, a w ten sposób buduje drogę ślepą, przeznaczoną dla 4 domostw, natomiast ich działkę (prawie hektarową) pozbawia w najważniejszej części charakteru działki budowlanej. W ocenie Skarżących projektowana inwestycja nie ma nic wspólnego z obowiązującym prawem, konstytucyjnie chronionym prawem własności czy dobrem wspólnym. Skarżące domagają się wyjaśnienia, dlaczego tak dużą powierzchnię przeznacza się pod inwestycję drogową oraz wskazania celowości i motywów takiej inwestycji.

W swoim odwołaniu Skarżąca K. T. poinformowała m.in., że jest współwłaścicielką działki nr ewid. [...] położonej w [...] wraz z mamą i rodzeństwem. Wskazała, że na ww. działce do 2020 r. znajdował się budynek mieszkalny i gospodarczy, które zostały rozebrane ze względu na zły stan techniczny, a w ich miejsce planowana jest budowa nowego budynku mieszkalnego przez współwłaściciela A. I. Skarżąca wskazała również, że ulica [...] stanowi ciąg pieszo-jezdny pomiędzy jej działką a działką nadleśnictwa. Jej zdaniem ulica zwana [...] nie jest ulicą, gdyż prowadzi w "pola", czyli do działek rolnych. W jej ocenie droga gminna [...] jest za wąska, aby przekształcić ją na drogę dla przejazdów innych niż do kilku domów i do pól.

Skarżąca wskazała, że trudno jest jej sobie wyobrazić rozbudowę skrzyżowania, które nie istnieje a więc planowana inwestycja ma powstać tylko kosztem ich nieruchomości na co nie wyrażają zgody.

Wojewoda Podkarpacki, po rozpatrzeniu złożonych odwołań, opisaną na wstępie decyzją z 31 stycznia 2023 r. nr I-III.7821.14.2022 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy wskazał, że po dokonaniu analizy zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego uznał, że wniosek inwestora o wydanie przedmiotowej decyzji jest kompletny. Przed złożeniem wniosku o wydanie ww. decyzji, inwestor uzyskał wymagane opinie, tj. opinię Zarządu Województwa Podkarpackiego; opinię Zarządu Powiatu [...] oraz opinię Burmistrza Miasta [...]. Ponadto do wniosku inwestor dołączył opinię Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 29 września 2021 r. nr Rz-IRN.5152.406.2021.BW, opinię Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z 7 lutego 2022 r. nr RZ.RPP.430.3.2022.MW, opinię Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z 1 lutego 2022 r. Nr 272/22; opinię Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z 27 stycznia 2022 r. nr ZS.2215.4.2022; opinię Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] z 4 lutego 2022 r. nr KRO.5120.35.2022.GK oraz opinię P. z 27 stycznia 2022 r. nr IZ07D1.2133.14.2022.KB.2.

Wraz z wnioskiem inwestor przedłożył komplet dokumentów wymaganych na podstawie art. 11d ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 176; dalej: "specustawa drogowa"), a w szczególności mapę w skali 1:500 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu. Załączył także analizę powiązania projektowanej drogi z innymi drogami publicznymi, określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu, mapę zawierającą projekty podziału nieruchomości wraz z wykazem zmian gruntowych. Do wniosku inwestor dołączył również decyzję Ministra Cyfryzacji z [...] marca 2022 r. nr [...] zwalniającą Burmistrza Miasta [...] z obowiązku budowy kanału technologicznego w ramach realizacji przedmiotowej inwestycji. Inwestor do wniosku dołączył również trzy egzemplarze projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego wraz z wymaganymi uzgodnieniami i opiniami.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że Starosta [...] zgodnie z dyspozycją art. 11d ust. 5 specustawy drogowej, pismem z [...] lipca 2022 r. nr [...] r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji wnioskodawcę oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości wskazanych we wniosku o wydanie tej decyzji, wysyłając zawiadomienia na adres widniejący w katastrze nieruchomości. W powyższym zawiadomieniu o wszczęciu postępowania Organ I instancji podał jego podstawę prawną, poinformował strony o możliwości zapoznania się z planowanym zamierzeniem inwestycyjnym oraz zgłoszenia ewentualnych zastrzeżeń i wniosków, a także wskazał nieruchomości lub ich części, objęte wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o jego wszczęciu w drodze obwieszczenia zamieszczonym w BIP, na tablicach ogłoszeń oraz w prasie lokalnej.

Zgodnie z dyspozycją art. 11f ust. 3 specustawy drogowej, Organ I instancji doręczył decyzję wnioskodawcy, tj. inwestorowi, natomiast dotychczasowych właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości objętych ww. decyzją Starosty poinformowano o jej wydaniu w drodze zawiadomienia wysłanego na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. Ponadto pozostałe strony postępowania organ powiadomił o wydaniu ww. decyzji w drodze obwieszczenia zamieszczonego na: tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w [...], w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w [...]; na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w [...]; w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w [...]; w prasie lokalnej - gazeta codzienna [...].

W ocenie Wojewody zaskarżona decyzja czyni zadość wymogom określonym w art. 11f ust. 1 specustawy drogowej, gdyż zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji, a także zatwierdzenie podziału nieruchomości. W decyzji określono nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością Gminy Miejskiej [...], określono termin wydania nieruchomości oraz ustalono obowiązek budowy i przebudowy sieci uzbrojenia terenu oraz przebudowy innych dróg publicznych, zezwolono na wykonanie ww. obowiązków i ograniczono w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji ww. obowiązków. Ponadto ustalono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa, określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, a także szczegółowe warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, jak również szczegółowe wymagania dotyczące nadzoru na budowie. Zaskarżoną decyzją zatwierdzono również projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany. Ponadto zaskarżonej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 17 ust. 1 specustawy drogowej.

Wojewoda, odnosząc się do zarzutu J. S. dotyczącego braku doręczenia zaskarżonej decyzji, wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją art. 11f ust. 3 specustawy drogowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręcza decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamia o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Ponadto wysyła zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości. W przypadku, o którym mowa w art. 11a ust. 2, zawiadomienie to wysyła się wojewodom albo starostom, na których obszarze właściwości znajdują się nieruchomości lub ich części objęte wnioskiem o wydanie tej decyzji. Doręczenie zawiadomienia na adres wskazany w katastrze nieruchomości jest skuteczne. Ponadto zgodnie z ust. 4 ww. przepisu zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji.

Odnosząc się do podnoszonego w odwołaniu J. S. zarzutu, że ukształtowanie i nachylenie terenu nie rozwiązuje problemu ruchu na tym skrzyżowaniu wg pomysłu geodety, Wojewoda wyjaśnił, że organ prowadzący postępowanie zmierzające do wydania decyzji zrid bada, czy zostało złożone przez projektanta oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, a pełną odpowiedzialność za zgodność tego projektu z prawem ponoszą projektanci oraz ewentualnie osoba sprawdzająca projekt, na których spoczywa także odpowiedzialność cywilna za wady dokumentacji projektowej. Merytoryczna kontrola projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego przez organ nie jest uzasadniona, kontrola ta ma charakter wyłącznie formalny. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu Skarżącego, że decyzja została wydana dla osoby nie będącej stroną w sprawie, Organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżona decyzja Starosty została wydana na rzecz Burmistrza Miasta [...], tj. zarządcy ww. dróg gminnych (ul. [...] i ul. [...] w [...]), co jest zgodne z treścią art. 11a ust. 1 specustawy drogowej. W myśl art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 poz. 1693 ze zm.) zarządcą dróg gminnych jest wójt (burmistrz lub prezydent miasta).

Wojewoda uznał, że zarzut odwołania I. T. i I. T1., że przedmiotowa inwestycja nie stanowi rozbudowy drogi gminnej i skrzyżowania, bowiem droga [...] i skrzyżowanie są budowane od podstaw, a nie rozbudowywane na ich działce jest bezzasadny. W części opisowej do projektu zagospodarowania terenu (str. 23 pkt 2) wskazano, że w stanie istniejącym wchodzącym w zakres niniejszego opracowania zlokalizowane jest skrzyżowanie dróg gminnych Nr [...] - ul. [...] oraz Nr [...] - ul. [...] w [...] z drogą powiatową ul. [...] w [...] (dawniej DW [...]). Ponadto jeżeli w wyniku projektowanej inwestycji drogowej następuje zmiana granic istniejącego pasa drogowego (co ma miejsce w niniejszej sprawie) mamy do czynienia z rozbudową drogi, wymagającą uzyskania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Odnosząc się natomiast do zarzutu Skarżących dotyczącego zasadności i celowości przeznaczenia pod projektowaną inwestycję drogową części nieruchomości, Organ odwoławczy wyjaśnił, że Organy obu instancji pełnią w procesie inwestycyjnym funkcję organów, które będąc właściwe do wydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, nie są jednocześnie uprawnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji drogowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 1 specustawy drogowej, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji zrid decyduje o przebiegu drogi oraz wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg drogi. Zarówno starosta jak i organ odwoławczy mogą działać tylko w granicach tego wniosku i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji. Ocenie dokonanej przez Organy obu instancji może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach specustawy drogowej. Zatem to inwestor jest kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonywanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego, zakreślającego te granice. Zadaniem organu jest bowiem sprawdzenie, czy wyznaczone przez wnioskodawcę linie rozgraniczające pas drogowy oraz zaproponowane rozwiązania techniczne odpowiadają woli ustawodawcy wyrażonej w innych regulacjach prawnych, mających znaczenie dla wydania decyzji zrid.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli: J. S., I. T1., K. T. oraz I. T.

Skarga J. S. została zarejestrowana pod niniejszą sygnaturą, skarga K. T. została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Rz 483/23, skarga I. T1. została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Rz 484/23, natomiast skarga I. T. została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Rz 481/23.

Postanowieniem z 4 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 481/23 tut. Sąd odrzucił skargę I. T. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych i fiskalnych skargi.

Skarżący J. S. w swojej skardze zarzucił, że w toku postępowania nie ustalono stron, droga nie jest drogą gminną a działką prywatną, gdyż nigdy nie została wykupiona. Skarżący zarzucił również, że wzdłuż drogi został opracowany szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego z podziałem na działki i nikt tego nie badał, natomiast w doręczonej decyzji brakuje planu realizacyjnego inwestycji podpisanego przez osobę mającą stosowne uprawnienia budowlane. Skarżący podniósł również, że na tym terenie znajduje się piwnica, która prawdopodobnie wpisana jest do rejestru zabytków, a także wskazał, że nie zostały uwzględnione jego roszczenia odnośnie zabudowy działki i inne.

Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżący wniósł o zasądzenie kwoty 5.000 zł za przewlekłość postępowania, o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

I. T1. w swojej skardze zarzuciła naruszenie art. 11f ust. 1 pkt 1 i 4 specustawy drogowej i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono, w którym momencie droga [...] w [...] stała się drogą publiczną. Czy stało się to w momencie ogłoszenia Zarządzenia Wojewody [...] z 17 kwietnia 1996 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Przemyskiego z 16 maja 1996 r. - zarówno w tym czasie, wcześniej, jak i przez kolejne dekady była to droga polna stanowiąca dojazd do 4 domostw. Czy stało się to w momencie, kiedy Burmistrz [...] bez ich (współwłaścicieli działki nr [...] w [...]) wiedzy i zgody, bez pomiarów działek sąsiednich, w tym również jej, wyasfaltował drogę tzw. [...] niedługo przed pandemią, bez uwzględnienia wszelkich okoliczności stanu faktycznego i prawnego.

Skarżąca podniosła również, że sprawdzenia wymaga również kwestia dlaczego projektowana droga na tym etapie projektowania tak obszernej i drogiej inwestycji nie zostanie połączona z drogą "[...]" jako, że okazałoby się, że ze względu na ukształtowanie terenu jest to niemożliwe. Czyli jak dotychczasowa stara droga [...], ze względu na ukształtowanie terenu pozostanie drogą "ślepą" Droga [...] nigdy nie miała parametrów drogi publicznej, a nie mogła się nią stać jedynie z nazwy, dlatego też tym bardziej nie można było jej "rozbudować", kiedy rzut planu (załącznik nr 2) pokazuje, że jest to budowa nowej drogi i nowego skrzyżowania wraz z infrastrukturą.

Skarżąca podniosła również, że w decyzji nie wyjaśniono dlaczego projektowana droga prowadzi, jak dotychczas tylko do 4 domostw i tylko je zabezpiecza. Nie wyjaśniono również dlaczego usytuowano ten projekt tylko na jej działce nr [...], bez uwzględnienia innych działek wokół, co tym samym pozbawia jej działkę statusu działki budowlanej.

W zaskarżonej decyzji nie podano motywacji i celu tak potężnej inwestycji drogowej dla użytku jedynie 4 domostw, a ponadto nie powołano się na jakiekolwiek przyczyny braku połączenia nowo zaprojektowanej drogi z drogą "[...]". Ponadto nie wyjaśniono dlaczego przeznaczono tak wielkie środki finansowe i również jej działkę nr [...] (posiadającą status działki budowlanej) na dojazd do zaledwie 4 domostw. Dojazd do Lasów Państwowych do tej pory nie stanowił problemu. Wobec powyższego doszło do naruszenia obiektywnej oceny subiektywnych interesów osób trzecich. Ponadto zarówno interes prawny, jak i faktyczny współwłaścicieli działki nr [...] doznał uszczerbku w związku z projektowaną budową nowej drogi [...] i nowego skrzyżowania wraz z infrastrukturą. Nie dokonano wyważenia interesów inwestora i właścicieli nieruchomości sąsiednich, przy uwzględnieniu nie tylko istniejącej zabudowy, ale także możliwości zabudowy działek sąsiednich w przyszłości. Interesy te muszą być stosownie wyważone, jak wynika to zarówno z zasad postępowania administracyjnego, jak i Konstytucji RP, które nakazują równe traktowanie stron. Ochrona prawa własności dotyczy wszystkich podmiotów prawa w równym stopniu, a wolność zabudowy i pozostawanie przez Inwestora kreatorem sposobu i kształtu realizacji inwestycji nie upoważnia do budowania obok wąskiej dróżki ([...]) olbrzymiej drogi z dużym skrzyżowaniem, jako że nie jest to droga szybkiego ruchu, a jedynie dojazd dla 4 domostw. Tym bardziej nie upoważnia to do lekceważenia uzasadnionych interesów prawnych innych podmiotów.

Z kolei K. T. w swojej skardze wskazała, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy specustawy drogowej, jednak w sprawach nieuregulowanych w specustawie stosuje się przepisy m.in. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazała, że decyzja z.r.i.d. skutkuje przede wszystkim odebraniem praw rzeczowych przysługujących do nieruchomości (np. prawa własności lub użytkowania wieczystego), czyli jest wywłaszczeniem nieruchomości. Dlatego też winna spełniać przesłanki wywłaszczenia określone w art. 112 u.g.n., z którego wynika, że wywłaszczenie może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy.

W jej ocenie niedopuszczalne wydaje się odebranie właścicielowi działki budowlanej przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe pod "rozbudowę" -budowę zjazdu z drogi o szerokości jak dla drogi co najmniej wojewódzkiej, która jest oznakowana jako "ślepa droga" i która faktycznie prowadzi w pola. Trudno się tu dopatrzeć realizacji celu publicznego.

Skarżąca zarzuciła, że Organ prowadzący postępowanie w ogóle nie zadał sobie trudu analizy, czy sporna inwestycja może rzeczywiście zostać w całości zrealizowana na podstawie specustawy drogowej. Już powierzchowny przegląd projektu zagospodarowania terenu inwestycji, nasuwa zasadnicze wątpliwości, czy sporna inwestycja wymaga rzeczywiście rozbudowy czy jedynie przebudowy i czy ma to uzasadnienie w świetle celu publicznego i interesu lokalnego - skoro parametry drogi przed przebudową spełniają warunki techniczne określone w przepisach i nie wymagają aż takich parametrów (nie jest to teren niezbędny). Organy orzekające w sprawie powinny zbadać legalność tego przedsięwzięcia, tj. zweryfikować, czy dokumentacja złożona przez inwestora jest kompletna, rzetelna i odpowiada wymogom przewidzianym przez ustawodawcę. Nie tylko inwestor, lecz także organy administracji publicznej mają zatem obowiązek sprawdzenia wspomnianej dokumentacji.

Skarżąca podniosła, że przedmiotowa inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego, gdyż nie wykazano, że w stanie faktycznym sprawy spełnione są łącznie dwie przesłanki: przedmiot inwestycji jest zgodny z art. 6 u.g.n. oraz podjęte działania mają co najmniej znaczenie lokalne, ponadlokalne lub krajowe.

W ocenie Skarżącej wydzielenie działek z nieruchomości pod poszerzenie istniejącej drogi gminnej z pewnością mogło być realizowane w inny sposób, obejmujący przede wszystkim mniejszy zakres (niezbędny) i winno odbyć się więc się na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami a nie z.ri.d., gdyż nie jest to "inwestycja drogowa" w rozumieniu ustawy z.r.i.d. i w żaden sposób nie uzasadnia wywłaszczenia.

W odpowiedzi na skargi, Wojewoda wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 5 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 483/23 tut. Sąd zarządził na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. II SA/Rz 482/23 i II SA/Rz 483/23 i prowadzić je dalej pod sygnaturą II SA/Rz 482/23.

Postanowieniem z 5 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 484/23 tut. Sąd zarządził na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. II SA/Rz 482/23 i II SA/Rz 484/23 i prowadzić je dalej pod sygnaturą II SA/Rz 482/23.

Postanowieniem z 5 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 482/23 tut. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 5 października 2023 r. sygn. akt II OZ 546/23 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na ww. postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli sąd administracyjny ocenia czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne, uwzględniając stan faktyczny i prawny sprawy w dacie orzekania przez organy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd stwierdził, że odpowiada ona prawu, a zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Przedmiotem postępowania jest realizacja inwestycji drogowej – budowa publicznej drogi kategorii gminnej o klasie technicznej "D".

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów administracji w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022r. poz. 176 z późn. zm., "specustawa drogowa").

Na podstawie art. 11 a ust. 1 specustawy drogowej: wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych, wydają decyzję o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi.

Ustawa zawiera ogólne i powszechne rozwiązania dotyczące zasad realizacji dróg publicznych w Polsce, celem jej uchwalenia było uproszczenie procedur związanych z wydawaniem aktów administracyjnych warunkujących rozpoczęcie budowy lub przebudowy dróg publicznych, co w zamyśle ustawodawcy ma poprawić efektywność realizacji zadań publicznych dotyczących rozbudowy dróg, a co za tym idzie usprawnienia komunikacji i poprawy jej bezpieczeństwa. Ustawa przewiduje zintegrowanie w jednej decyzji administracyjnej rozstrzygnięć o ustaleniu lokalizacji dróg, zatwierdzeniu podziału nieruchomości, przejmowaniu nieruchomości na własność publiczną i zatwierdzeniu projektu budowalnego.

Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ma charakter związany. Oznacza to, że w sytuacji, gdy wnioskodawca spełni wszystkie przewidziane prawem wymagania, dołączy przewidziane opinie organ nie może odmówić wydania decyzji pozytywnej. Zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie można przy tym uzależniać od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami- art. 11e specustawy drogowej. W ramach postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy specustawy drogowej organy orzekające badają jedynie kwestie formalnoprawne i kompletność wniosku o wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że budowa drogi gminnej jako drogi publicznej jest inwestycją celu publicznego z mocy prawa, niezależnie od tego, jaka część mieszkańców gminy będzie z tej drogi korzystać (wyrok NSA z 23 kwietnia 2010 r., II OSK 704/09 wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Bez znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji jest też fakt, że właściciele działki na której droga się kończy, posiadają dostęp do drogi publicznej (z innej strony). Organ administracyjny jest związany treścią wniosku o udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej i nie może oceniać racjonalności dokonania takiej inwestycji, np. ze względów finansowych, czy też innych. Regulacja zawarta w art. 11a ust. 1, art. 11e oraz art. 11f ust. 1 pkt 2 specustawy drogowej wskazuje na związanie organu określeniem linii rozgraniczających teren, w tym granicami pasów drogowych. Organ nie może dokonywać jakichkolwiek zmian, np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji. Organ wydający zezwolenie realizacyjne nie może więc w ramach tych przepisów uznaniowo modyfikować przebiegu linii rozgraniczających oraz linii podziału, jeżeli zaproponowane rozwiązanie projektowe nie narusza prawa. ( Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2023 r. II OSK 740/23 ).

Kwestia dopuszczalności zastosowania ingerencji w prawo własności na gruncie specustawy drogowej jest ukształtowana odmiennie niż w ramach postępowania wywłaszczeniowego prowadzonego w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Celem tej ustawy jest bowiem uproszczenie procedur dotyczących podejmowania aktów administracyjnych warunkujących rozpoczęcie budowy drogi publicznej. Akt ten przewiduje zintegrowanie w jednej decyzji administracyjnej rozstrzygnięć o ustaleniu lokalizacji drogi, zatwierdzeniu podziału nieruchomości, przejmowaniu nieruchomości na własność publiczną i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Proporcjonalność rozwiązań przyjętych w specustawie drogowej w zakresie ograniczenia prawa własności była przedmiotem badania Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z 16 października 2012 r., sygn. akt K 4/10. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że budowa bezpiecznych dróg w Polsce stanowi priorytetowy cel publiczny, gdyż jest konieczna zarówno dla ochrony środowiska, jak i zdrowia, wolności i praw konstytucyjnych całych społeczności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP); jest kwestią dobra wspólnego. Trybunał zwrócił uwagę, że po pierwsze, drogi są budowane nie w interesie państwa, jednostki samorządu terytorialnego czy zarządcy drogi, lecz w interesie wszystkich członków społeczeństwa. Po drugie, uproszczona procedura wywłaszczenia z mocy prawa podczas realizacji inwestycji liniowych, obejmujących wiele nieruchomości, jest metodą skuteczną. Po trzecie, lokalizacja (wytyczenie) drogi niejako narzuca listę nieruchomości, które muszą być zajęte, a zatem - wywłaszczone. Jeśli przyjmujemy, że przebieg drogi jest wyznaczany w sposób racjonalny przez grono specjalistów z zakresu transportu, geologii, ochrony środowiska, musimy też przyjąć nieuchronność zajęcia ściśle oznaczonych gruntów pod budowę drogi. Liniowy charakter inwestycji drogowych dyktuje w sposób naturalny pewne rozstrzygnięcia, w szczególności co do wyboru nieruchomości objętych decyzją. W żadnym razie nie może być w takiej sytuacji mowy o niedopuszczalnej ingerencji.

Zaznaczenia również wymaga, że decyzja ustalająca lokalizację inwestycji drogowej zastępuje pozwolenie na budowę z tego powodu organ związany był art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b., zgodnie z którym przed wydaniem tego typu decyzji organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami w tym techniczno -budowlanymi.

Dokonując kontroli w wyżej wskazanych granicach Sąd nie stwierdził żadnych naruszeń.

Do wniosku o zezwolenie na realizację inwestycji inwestor załączył komplet dokumentów wymaganych na podstawie art. 11 d ust. 1 specustawy drogowej, w tym mapę w skali 1:500 przedstawiającej proponowany przebieg drogi z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu, a także dokumenty geodezyjne, tj. mapę zawierającą projekt podziału nieruchomości wraz z wykazami zmian gruntowych. Inwestor przedłożył także po 3 egzemplarze projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno -budowlanego, spełniające warunki rozporządzenia Ministra Rozwoju z 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz.U. z 2020 r., poz. 1609) opracowanych i sprawdzonych przez uprawnionych projektantów, legitymujących się zaświadczeniami, o których mowa w art. 12 ust. 7 P.b. aktualnymi na dzień opracowania projektu budowalnego. Zgodnie z art. 34 ust. 3d do projektów dołączono oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Inwestor udokumentował spełnienie obowiązku określonego w art. 11b ust. 1 specustawy drogowej przedkładając stosowne opinie: Zarządu Województwa Podkarpackiego w [...] z [...] lutego 2022 r., Nr [...], uchwala Zarządu Powiatu [...] z [...] lutego 2022 r., Nr [...], pismo Burmistrza Miasta [...] z [...] lipca 2021 r., nr [...]. Przedłożono również opinie wskazane w art. 11 d ust. 1 pkt 8 specustawy drogowej:

- opinia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] lutego 2022 r. nr [...],

-opinia Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] Delegatura w [...] z [...] września 2021 r., Nr [...],

- opinia Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z [...] lutego 2022 r., nr [...],

-pismo Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] o braku podstaw do wydania opinii z [...] stycznia 2022 r., nr [...] ( z uwagi na to, że w analizowanym obszarze brak jest gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa będących w zarządzie Lasów Państwowych),

- pismo Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] z [...] lutego 2022 r. nr [...] o braku podstaw do wydania opinii,

-pismo [...], [...] w [...],z [...] stycznia 2022 r., Nr [...] informujące o niezajęciu stanowiska w sprawie, z uwagi na znaczą odległość planowanej inwestycji od granicy terenu kolejowego zarządzanego przez spółkę.

Inwestor przedłożył również ostateczną decyzję Ministra Cyfryzacji z [...] marca 2022 r., Nr [...] zwalniającą zarządcę drogi z obowiązku budowy kanału technologicznego w ramach realizacji inwestycji. W odniesieniu do pozostałych opinii, wymienionych w art. 11 d ust. 1 pkt 8 specustawy drogowej, ze względu na przebieg inwestycji w przedmiotowym przypadku nie są one wymagane.

Inwestycja ze względu na całkowitą długość nawierzchni twardej poniżej 1 km, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzeniem Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz.U. z 2019 r., poz. 1839) nie jest zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W przedmiotowej sprawie projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania o odpowiednich specjalnościach. Jednocześnie projektanci złożyli oświadczenia o zgodności projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.

Konfrontując następnie treść decyzji z wymogami określonymi w art. 11 f specustawy drogowej Sąd stwierdził, że decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy.

W związku z powyższym Organy obu instancji prawidłowo uznały, że spełnione zostały warunki formalne wniosku o wydanie decyzji ZRID.

Nie budzi również wątpliwości Sądu kompletność przedłożonego projektu budowlanego.

Odnosząc się do podniesionych w skargach zarzutów: nieprawidłowo prowadzonego postępowania, pominięcia należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, pominięcie zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, nieprawidłowej kwalifikacji przedsięwzięcia, nieprawidłowego ustalenia przebiegu inwestycji Sąd nie stwierdził tych naruszeń.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że droga, której dotyczy inwestycja, wbrew stawianym zarzutom ma charakter drogi publicznej.

Zgodnie z art. 7 ustawy o drogach publicznych:

1. Do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych.

2. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu.

3. Ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy.

Nie ulega wątpliwości, że objęte inwestycją drogi na działce nr [...] ul. [...] jak i na działce [...] ul. [...] stanowią drogi publiczne o nr odpowiednio DG [...] i DG [...].

Z wypisu z ewidencji gruntów wynika, że obie wskazane działki mają przeznaczenie drogowe, dodatkowo znajdują się we własności Gminy. Jako niezaliczone do innej kategorii dróg stanowią zgodnie z powołanym przepisem drogi gminne. Wskazać przy tym należy, że kwestia kwalifikacji drogi jako drogi publicznej nie podlega weryfikacji w tym postępowaniu.

Zatem niewątpliwie prace dotyczące położonych na tych działkach szlaków komunikacyjnych dotyczą dróg publicznych. Prawidłowo również zakwalifikowano inwestycję jako rozbudowę skrzyżowania dróg, a nie jak chciała Skarżąca budowy, przy czym odnotować należy, że zgodnie z art. 3 pkt 6 P.b. pod pojęciem budowy mieści się również rozbudowa. Zgodnie z powołanym przepisem: przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Argumentacja ta przeczy zatem zarzutom stawianym w skardze przez K. T., że inwestycja nie jest inwestycją drogową ani nie służy realizacji inwestycji celu publicznego w związku z czym nie powinna mieć do niej zastosowania procedura przewidziana przez specustawę drogową. Zatem bezzasadna jest zarówno argumentacja I. T1., że przez lata działki te były wykorzystywane jako polne drogi, jak również zarzuty J. S., że droga jest drogą prywatną i nigdy nie została wykupiona.

Bez znaczenia pozostają również zarzuty I. T1, że projektowana rozbudowa dotyczy ślepej drogi ponieważ nie łączy się z ul. "[...]". Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu obie drogi łączą się ze znajdującą się na działce nr [...] droga powiatową ul. [...]. Ponadto zgodnie z tym, co wskazano na wstępie Organ jest związany przebiegiem lokalizacji inwestycji wskazanym przez inwestora. Przy czym przepisy ustawy nie określają obowiązku przedstawienia przez wnioskodawcę różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji.

Wbrew zarzutom J. S. opracowany w sprawie projekt podziału działek wpisany do operatu został poddany analizie i zatwierdzony decyzją Organu I instancji. Organ I instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji wnioskodawcę oraz właścicieli lub użytkowników wieczystych na adresy wskazane w katastrze nieruchomości zgodnie z dyspozycja art. 11 d ust. 5 specustawy drogowej. Pozostałe strony zostały zawiadomiono w drodze obwieszczeń. Również o wydaniu decyzji Organ I instancji zawiadomił w sposób wyżej przyjęty.

Ponadto wbrew zarzutom skargi J. S. do decyzji dołączono jako załącznik projekt zagospodarowania terenu jak również projekt architektoniczno – budowlany opatrzone w stosowne podpisy upoważnionych do ich sporządzenia projektantów, o czym była mowa wyżej. Odnośnie znajdującego się w obszarze realizacji inwestycji zabytku podkreślić należy, że decyzja została pozytywnie zaopiniowana przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Oceniając, czy decyzja w sposób prawidłowy zapewnia poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich należy mieć na względzie, że inwestor realizujący inwestycję drogową działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza jego interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem.

Nie można w związku z tym mówić, że doszło do naruszenia prawo własności, którego ochronę zapewniają przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP. Prawo własności nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń (zarzuty podniesione w uzasadnieniu skargi co do naruszenia Konstytucji RP). Dopuszcza je Konstytucja, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być zatem ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Taki właśnie charakter ma ustawa z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, na mocy której organy administracji zostały upoważnione do ingerencji w prawo własności innych podmiotów w celu przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, za słusznym odszkodowaniem (art. 12 ust. 4b). Ustawa dopuszcza zatem ingerencję w prawa własności i co więcej, czyni to w zgodzie z przepisami Konstytucji. Podobny pogląd wyraził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 października 2012 r. (K 4/10, OTK ZU nr 9/A/2012, poz. 106), w którym wskazał, że ze względu na sprawne realizowanie ważnego celu publicznego, jakim jest rozbudowa infrastruktury drogowej, wprowadzone w ustawie o inwestycjach drogowych modyfikacje i uproszczenia dotyczące podstawowych regulacji prawnych są uzasadnione i nie naruszają istoty praw konstytucyjnych. Co więcej, ograniczenia te są zgodne z zasadą proporcjonalności, ponieważ "budowa bezpiecznych dróg w Polsce stanowi nadal priorytetowy cel publiczny, gdyż jest konieczna zarówno dla ochrony środowiska, jak i zdrowia, wolności i praw konstytucyjnych całych społeczności (art. 31 ust. 3 Konstytucji); jest kwestią dobra wspólnego". Charakteryzując postępowanie o udzielenie zezwolenia na inwestycję drogową, Trybunał podkreślił, że trzeba mieć na względzie liniowy charakter inwestycji drogowych, który dyktuje w sposób naturalny pewne rozstrzygnięcia, w szczególności co do wyboru nieruchomości objętych decyzją i - w następstwie jej wydania - wywłaszczonych. Wydaje się oczywiste, że przy założonym przebiegu drogi z jednej strony, wybór działek, przez które ma ona przebiegać, jest bardzo ograniczony albo wręcz wybór taki nie istnieje, z drugiej strony wypadnięcie choćby jednej z grupy wywłaszczanych nieruchomości może unicestwić całą inwestycję. W ocenie Trybunału, to spostrzeżenie natury faktycznej musiało być uwzględnione przez racjonalnego ustawodawcę w toku tworzenia ustawy będącej podstawą organizacji procesu inwestycyjnego. Do powyższych uwag Trybunału nawiązał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2012 r. (II OSK 208/12) zwracając uwagę, że skoro w postępowaniu prowadzonym na podstawie specustawy drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym to tym samym strona nie może powoływać się skutecznie na ochronę własności nieruchomości, jaką przewidują przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w przypadku uchwalenia planu miejscowego. W ocenie sądu przepisy tej ustawy jednoznacznie wskazują, że "interes społeczny" nie uzyskał w tym przypadku prymatu, pierwszeństwa w odniesieniu do interesu jednostki. Oznacza to obowiązek rozważnego wyważenia praw indywidualnych (interesów obywateli) i interesu społecznego. Ma to szczególne znaczenie w przypadku kolizji interesu ogólnopaństwowego lub interesu gminy z interesem obywateli wynikającym z prawa własności nieruchomości, w tym nieruchomości gruntowych. Natomiast przyjęte w ustawie rozwiązania prawne oparte są na regule dominacji interesu społecznego nad interesem indywidualnych obywateli. W tym stanie rzeczy w postępowaniu o ustalenie lokalizacji drogi publicznej z uwagi na prymat interesu ogólnego nie ma zastosowania, w takim zakresie, jak w przypadku ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nakaz wyważenia wszystkich interesów, jakie występują w danej sprawie. Stąd też organ wydający decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie jest władny nakazać inwestorowi innej lokalizacji drogi czy zawężenia jej szerokości. Prawdą jest, że art. 11f ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej nakłada na organ obowiązek uwzględnienia uzasadnionych interesów osób trzecich, podkreśla się jednak, że chodzi tu o interesy obiektywnie uzasadnione (wyrok NSA z 3 września 2014 r., II OSK 1730/14).

Wydzielone działki znajdują się w ciągu rozbudowywanej drogi i są konieczne do jej realizacji.

Tym samym za bezzasadne ocenić należy zarzuty składane w tym zakresie przez K. T.

W związku z tym choć sporna inwestycja będzie miała wpływ na korzystanie przez Skarżących z prawa własności, to nie może to jednak uzasadniać ingerowania w jej rozwiązania, gdyż leży to w gestii inwestora. ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 lutego 2021 r. II SA/Bk 834/20 ).

Podsumowując Sąd stwierdza, że szybka i sprawna budowa dróg publicznych w Polsce, poprawa infrastruktury drogowej jest potrzebą niecierpiącą zwłoki i niewątpliwie leży w dobrze pojętym interesie społecznym i gospodarczym. Te okoliczności uzasadniają z jednej strony znaczne zwiększenie uprawnień inwestora i co za tym idzie - ograniczenie uprawnień właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze inwestycji. W kontrolowanym postępowaniu nie naruszono zasad postępowania, a ingerencja w prawo własności jest w tym przypadku prawnie dopuszczalna i usprawiedliwiona realizacją celu publicznego.

Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.