Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2748/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Gabriela Nowak sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) asesor WSA Anna Fyda-Kawula Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2023 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 25 sierpnia 2022 r. nr KKU-102/21 w przedmiocie odmowy przekazania prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 25 sierpnia 2022 r., nr KKU-102/21, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej: "KKU", "Komisja", "organ odwoławczy") - po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] - utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda, "organ I instancji") z 16 kwietnia 2021 r., nr N-V.7532.4.2021 w przedmiocie odmowy przekazania prawa własności nieruchomości.

Decyzja KKU została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Wnioskiem z 8 stycznia 2021 r. Wójt Gminy [...] zwrócił się do organu I instancji o nieodpłatne przekazanie prawa własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w jednostce ewidencyjnej S., obręb ewidencyjna T., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...], [...] oraz [...] o łącznej powierzchni 42 5080 ha.

Powołaną na wstępie decyzją z 16 kwietnia 2021 r. Wojewoda odmówił przekazania na rzecz Gminy [...] (dalej: "Gmina") nieodpłatnie prawa własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w jednostce ewidencyjnej S., obręb ewidencyjna T., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: [...] o pow. 33 3358 ha, [...] o pow. 8 2422 ha, [...] o pow. 0,5233 ha, [...] o pow. 0,4067 ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że Gmina wyjaśniła, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi lasy, a jedynie działka nr [...] jest łąką, na której rosną liczne krzaki i młode drzewa. Z nieruchomości, poza działką nr [...], Gmina [...] pozyskuje drewno. Działka nr [...] jest działką leśną, działki nr [...] i [...] są gruntami zadrzewionymi i zalesionymi; natomiast działka nr [...] stanowi także grunt pod stawami.

W dniu 4 marca 2021 r. w Starostwie Powiatowym w [...] przeprowadzono, z udziałem stron, rozprawę administracyjną. W jej trakcie przedstawiciel Gminy oświadczył, że "działka nr [...] w T. jest działką leśną, dla której obowiązuje uproszczony plan urządzenia lasu na lata 2018 - 2027. W 2016 r. wykonano odnowienie lasu na powierzchni około 0,80 ha i co roku pozyskuje się drewno, dokonuje pielęgnacji oraz zabezpieczenia istniejących upraw przed uszkodzeniem. W ewidencji gruntów figuruje Skarb Państwa - Urząd Gminy [...] - mienie wsi T., co uzasadnia wniosek o komunalizację. Działka nr [...] jest w użytkowaniu Gminy [...], jest to działka zadrzewiona. Na bieżąco usuwane są przewrócone i połamane drzewa. Kilka razy do roku kontrolowany jest stan zadrzewienia w ramach nadzoru z racji użytkowania przedmiotowej działki. Działka nr [...] w ewidencji gruntów to łąka, jest także w użytkowaniu Gminy [...]. W terenie działka ta stanowi grunty rolne, częściowo zadrzewione i zakrzaczone. Z działki tej nie pozyskuje się drewna z uwagi na zbyt młody drzewostan. Działka nr [...] nie jest działką leśną. Jest w użytkowaniu Gminy [...]. Są to grunty rolne częściowo zadrzewione i zakrzaczone. Drzewostan jest zbyt młody i nie nadaje się do pozyskiwania drewna. Z racji użytkowania jej przez Gminę działka jest częściowo wykaszana."

Pismem z 17 marca 2021 r. Wójt Gminy [...] przesłał do organu I instancji: 1) świadectwa legalności pozyskania drewna z działki nr [...] w miejscowości T., 2) rejestr działek leśnych i gruntów do zalesienia wg właścicieli, w którym wymieniona jest m.in. działka nr [...] w miejscowości T., 3) plany urządzenia gospodarstwa leśnego lasu wsi T., 4) program zagospodarowania lasów położonych na terenie wsi T.

W oparciu o powyższy materiał dokumentacyjny Wojewoda stwierdził, że brak jest podstaw do przekazania Gminie [...] prawa własności wnioskowanej nieruchomości, gdyż Gmina nie realizuje na niej zadań własnych wymienionych w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 713, z późn. zm.). Podniósł, że prowadzenie gospodarki leśnej czy rolnej (wykaszanie) na nieruchomościach nie zostało wymienione w art. 7 ust. 1 ww. ustawy - jako działanie związane z zaspokajaniem zbiorowych potrzeb wspólnoty należących do zadań własnych gminy. Jednocześnie organ I instancji wyjaśnił, że decyzja wydawana w trybie art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej jest decyzją konstytutywną i ma charakter uznaniowy.

Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] z 16 kwietnia 2021 r. wniosła Gmina, zarzucając naruszenie: art. 6, 7 i 8, 77 § 1, 79a § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 6 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Wraz z odwołaniem Gmina złożyła także: 1) 4 mapy z G., 2) protokół odbioru robót z 25 października 2016 r., 3) pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z 7 grudnia 2017 r. znak: WPN.410.4.19.2017.AKw.2, 4) Rejestr pomiarowo-klasyfikacyjny gruntów użytkowanych wykonany w dniu 10 października 1961 r., 5) Rejestr pomiarowo-klasyfikacyjny po przebudowie wykonanej w czerwcu 1965 r., (działka nr [...] przed podziałem), 6) protokół z 25 września 1992 r., 7) decyzję Starosty [...] z 14 kwietnia 1999 r. (działki [...] i [...]), 8) dwa zawiadomienia o zmianie stanu posiadania z 7 czerwca 1969 r. i 6 czerwca 1969 r., 9) protokół z 23 września 1967 r. (działki ujęte w starych numerach [...]-[...]), 10) plan lasu wsi T. 1961-70, 11) Program zagospodarowania lasów położonych na terenie wsi T. na okres od 1 stycznia 1981 r. do 31 grudnia 1990 r., 12) "decyzję" Urzędu Rejonowego w [...], Biuro w L. z 9 października 1992 r., nr GiGG[?]L-6017/4/92, wydaną m.in. na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.

W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa ww. decyzją z 25 sierpnia 2022 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

W pierwszej kolejności KKU stwierdziła za Wojewodą, że przekazanie nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej jest dokonywane w ramach uznania administracyjnego. Po drugie przekazanie powinno nastąpić w celu realizacji zadań własnych Gminy. Komisja podzieliła i uznała za własne ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym, okoliczności - czy mienie objęte wnioskiem gminy jest związane z realizacją jej zadań jak i przesądzenie o celowości i racjonalności przekazania na tej podstawie mienia ogólnonarodowego gminie, zostały pozostawione ocenie i uznaniu organu orzekającego o tym przekazaniu (np. wyrok NSA z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1542/19, por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1993 r., sygn. akt I SA 1473/92). Dalej podkreśliła, że podstawą oceny w takich sprawach jest ocena celowości i racjonalności, a nie wykazanie, że Gmina posiada plany związane z zagospodarowaniem spornej nieruchomości czy też uważa je za własne mienie.

KKU podkreśliła, że Skarb Państwa jak każdy inny podmiot (osoba prawna lub fizyczna) może być właścicielem - tu wnioskowanej nieruchomości (co jest okolicznością bezsporną) - i nie jest wyłączony spod konstytucyjnej ochrony tego prawa (por. art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 64, zwłaszcza ust. 2, Konstytucji RP). Nierozłączną zaś częścią prawa własności jest przy tym prawo do decydowania o rozporządzaniu lub nierozporządzaniu tym prawem. Komisja ponadto zwróciła uwagę, że obecnie wnioskowana nieruchomość pozostaje w zarządzie Starosty Powiatowego, który także realizuje swoje zadania określone ustawowo.

KKU wskazała, że o ile rację ma Gmina, że katalog zadań własnych gminy wymieniony w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym nie jest katalogiem zamkniętym to jednakże zadania, na które wskazuje Gmina [...], tj.: wycinka drzew, plany urządzania lasu, wykaszanie - niewątpliwie nie stanowią zadań własnych i także nie służą bezpośrednio ich realizacji. Zdaniem Komisji, organ I instancji słusznie uznał, że pozyskiwanie drewna i jego sprzedaż, a także przeznaczanie uzyskanych środków na potrzeby Gminy nie jest związany bezpośrednio z aktualnymi, ustawowymi zadaniami Gminy.

Komisja wyjaśniła, że zadania własne Gminy to takie, które służą bieżącemu i nieprzerwanemu zaspokajaniu potrzeb ludności w drodze świadczenia powszechnie dostępnych usług. Tymczasem, dokumenty przedłożone dopiero na etapie postępowania odwoławczego w żadnej mierze nie potwierdzają, że przedmiotowa nieruchomość jest niezbędna do prowadzenia aktualnych zadań własnych. Nie jest też w sposób bezpośredni z tymi zadaniami związana.

Zdaniem organu odwoławczego podstawą przekazania w trybie art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej nie może być także twierdzenie Gminy że sporna nieruchomość może być wykorzystana na planowane przez Gminę zadania, w tym te wynikające z programu "[...]".

KKU wskazała, decyzja, w zakresie uznania zasadności przekazania mienia Skarbu Państwa na rzecz wnioskującej gminy, nawet w sytuacji ustalenia, że dane mienie Skarbu Państwa służy realizacji zadań wnoszącej gminy i nie służy aktualnie celom ponadlokalnym, należy ostatecznie do organu, a ten podejmuje ją w ramach prowadzonej przez siebie polityki w tym zakresie, kierując się przykładowo ponadgminnym interesem społecznym, a decyzja ma w tym przypadku charakter fakultatywny.

Odnosząc się do "decyzji" Urzędu Rejonowego w [...] Biuro w L. z 9 października 1992 r. uznającej za mienie gminne m.in. działki objęte niniejszym postępowaniem, KKU stwierdziła, że przesłany egzemplarz decyzji jest nieuwierzytelnioną kserokopią, ponadto nie zawiera podpisu wydającego, nie jest również zaopatrzona w klauzulę prawomocności. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, ww. decyzja nie posiada znamion dokumentu, którego mocą można dokonać zmian w prawie własności. Ponadto KKU podniosła, że postępowanie prowadzone w oparciu o art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej dotyczy nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa. Zatem, decyzja Urzędu Rejonowego nie może być w żaden sposób uznana jako materiał dowodowy w niniejszym postępowaniu.

Odnosząc się zaś do twierdzenia Gminy, że przedmiotowe działki należą do niej od lat 60 tych XX w, organ odwoławczy podkreślił, że takie twierdzenie zaprzecza wnioskowi Gminy, który może być złożony wyłącznie gdy nieruchomość objęta wnioskiem jest własnością Skarbu Państwa. Natomiast, jeżeli w ocenie Gminy wnioskowana nieruchomość jest już jej własnością (co ma potwierdzać dołączona do odwołania kserokopia "decyzji" - pismo Urzędu Rejonowego w [...] z 9 października 1992 r., nr GiGG-L-6017/4/9 bez podpisu zatytułowane "decyzja"), KKU stwierdziła, że Gmina ma możliwość przeprowadzenia postępowania w trybie art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.

Tym samym, KKU nie podzieliła zarzutów odwołania co do naruszenia przez Wojewodę art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej. Podniosła także, że nie każdy teren państwowy nadający się do realizacji zadań własnych gminy, winien być na jej wniosek bezwzględnie przekazany.

Skargę na powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 25 sierpnia 2022 r. wniosła Gmina [...] (dalej: "skarżąca’), zarzucając naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191 ze zm.);

2) przepisów postępowania, tj. art. 6, 7 i 8, art. 61 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 79a § 1, art. 107 § 1 pkt 6 w związku z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 poz. 2000) - co miało wpływ na treść orzeczenia.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów. W konsekwencji wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z 16 kwietnia 2021 r. Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów powołanych w odwołaniu.

Pismem procesowym z 26 lutego 2923 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uzupełniła stanowisko skargi, zarzucając naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania w tym brak należytego i przekonywującego uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 25 sierpnia 2022 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z 16 kwietnia 2021 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja ta nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub też stwierdzenie jej nieważności.

Materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji stanowi art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, z późn. zm.). Zgodnie z nim gminie, na jej wniosek, może być także przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w ust. 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Wskazać przy tym należy, że przejęcie przez gminę nieruchomości w powołanym trybie nie jest tożsame z nabyciem, z mocy prawa przez gminę, prawa własności określonej nieruchomości w trybie art. 5 ust. 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Decyzja wydawana w trybie art. 5 ust. 1 tej ustawy jest decyzją deklaratoryjną stwierdzającą nabycie przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. Natomiast decyzja wydawana w trybie art. 5 ust. 4 tej ustawy jest decyzją konstytutywną, o charakterze uznaniowym.

Przy czym należy podkreślić, że możliwość nabycia przez gminę mienia w trybie przepisu art. 5 ust. 4 ww. ustawy uzależniona jest od ustalenia w pierwszej kolejności, czy mienie to stanowiło własność Skarbu Państwa a następnie od ustalenia, czy mienie związane jest z realizacją zadań danej gminy (jak zwraca się uwagę w judykaturze, gminie może być przekazane mienie związane z obecnie realizowanymi przez nią zadaniami). Przepis ten nie ma natomiast zastosowania do mienia, które dopiero mogłoby być wykorzystywane do realizacji zadań gminy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 4077/18). Jeżeli te dwie przesłanki nie zachodzą, organ zobligowany jest do wydania decyzji odmawiającej przyznania prawa własności. Natomiast po ustaleniu, że mienie objęte wnioskiem było własnością Skarbu Państwa oraz, że jest związane z realizacją zadań gminy, organ wydaje decyzję w ramach uznania administracyjnego, na mocy której przyznaje gminie prawo własności danego mienia bądź też odmawia jego przyznania.

Prawidłowe użycie art. 5 ust. 4 ustawy z 10 maja 1990 r. wymaga zatem prawidłowego zastosowania zasady uznania administracyjnego określonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, (...) podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca nie przesądził, któremu z wymienionych interesów należy nadać pierwszeństwo, nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony. Oznacza to, że istnienie takiego interesu powinno być wykazane przez organ.

Jak wynika z wypisu z rejestrów gruntów, według stanu na dzień 27 maja 1990 r., działki o komunalizację których wystąpiła Gmina [...] (nr [...], [...], [...], [...]) stanowiły własność Skarbu Państwa, gospodarzem zaś zasobu nieruchomości była Gmina [...]. W rejestrze działek leśnych i gruntów do zalesienia z 15 września 1997 r. jako właściciel działki nr [...] widniał także Skarb Państwa. Z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej obecnie dla powyższej nieruchomości (data zapisania księgi 22 października 2008 r., data zamknięcia księgi – brak adnotacji) w dziale II jako właściciel wpisany jest nadal Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę [...]. Stan ten jest zgodny ze znajdującym się w aktach sprawy wypisem z rejestru gruntów na dzień 27 lipca 2020 r., gdzie Gmina [...] widnieje jako władająca - gospodarująca zasobem nieruchomości SP oraz gminnymi, powiatowymi i wojewódzkimi zasobami nieruchomości.

Jeśli chodzi o sposób użytkowania powyższych działek został on sprecyzowany w rejestrze gruntów, gdzie: 1) działka nr [...] stanowi - lasy; 2) działka nr [...] - grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych (8,2316 ha), pastwiska trwałe (0,0106 ha); 3) działka nr [...] - łąki trwałe (0,4667 ha), grunty pod stawami (0,0566 ha); 4) działka nr [...] - grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych (0,3964 ha), grunty orne (0,0103 ha). Uzasadniając wniosek o przekazanie Gmina [...] wskazała, że zostanie uregulowany stan prawny tych gruntów oraz zapewni to realizację niezbędnych zadań własnych gminy – zgodnie z podjętą Uchwałą Rady Gminy [...] z dnia 30 grudnia 2020 r. nr XXXXII/334/20.

I tak, jak wyżej wskazano, komunalizacja w trybie w art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. dopuszczalna jest gdy dotyczy mienia stanowiącego własność Skarbu Państwa, i to takiego, które związane jest z realizacją zadań własnych danej gminy. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że zarówno na dzień 27 maja 1990 r., jak i aktualnie, sporne nieruchomości stanowiły i stanowią własność Skarbu Państwa. Wobec powyższych dokumentów (przedłożonych do wniosku o komunalizacje przez Gminę [...]), przywoływana w odwołaniu decyzja Urzędu Rejonowego w [...] z 9 października 1992 r., nr GiGG[?]L-6017/4/92 (nie podpisana, nie potwierdzona za zgodność z oryginałem oraz bez klauzuli ostateczności), orzekająca o uznaniu za mienie gminne Gminy [...] wskazanych tam nieruchomości – nie ma znaczenia w sprawie. Stanowisko KKU w tym zakresie Sąd podziela.

Zatem, ocenie Sądu podlegało to - czy mienie objęte wnioskiem Gminy o komunalizację związane jest obecnie (a nie w przyszłości) z realizacją jej zadań własnych i w zależności od tych ustaleń ocena co do podstaw zastosowanego rozstrzygnięcia.

Gmina wskazała, że czynności takie jak: 1) odnowienie w 2016 r. lasu na powierzchni 0,80 ha na działce nr [...], pozyskiwanie drewna z działki, pielęgnacja oraz zabezpieczanie istniejących upraw przed uszkodzeniem; 2) na bieżąco usuwanie przewróconych i połamanych drzew z działki nr [...]; 3) wykaszanie działki nr [...] – niewątpliwie należą do zadań własnych Gminy. W odwołaniu podniosła, że art. 7 ustawy o samorządzie gminnym zawiera tylko przykładowe wyliczenie zadań własnych gminy. W jej ocenie wadliwość stanowiska Wojewody przejawia się w tym, że część zadań nie może być realizowana na podstawie tego przepisu, gdyż są przepisy określające sposób realizacji danego zadania, zawarte w odrębnych ustawach np. w zakresie utrzymania porządku i czystości, zbiorowego zaopatrzenia w wodę, polityki przestrzennej, itd. Skupienie się więc przez Wojewodę na art. 7 stanowi zawężenie analizy zadań własnych gminy. Wyjaśniając pojęcie "zaspokajanie", Gmina wskazała, że las przynosi mieszkańcom gminy wymierne korzyści, więc prowadzenie gospodarki leśnej jako ustawowy obowiązek właściciela lasu jest realizacją zadania własnego gminy (art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o lasach). W skardze, stanowisko powyższe Gmina poparła, podnosząc także, że KKU lakonicznie stwierdziła, iż Wojewoda nie naruszył art. 79a k.p.a. Zdaniem skarżącej, KKU błędnie uznała, że dowody złożone w sprawie są irrelewantne dla przedmiotowego postępowania, nie potwierdzają w żadnej mierze, że przedmiotowa nieruchomość jest gminie niezbędna do prowadzenia aktualnych zadań własnych, nie jest też w sposób bezpośredni z tymi zadaniami związana.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 713, dalej: "u.s.g."), obowiązującym na dzień wydania decyzji przez organ I instancji: "Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy:

1) ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej;

2) gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego;

3) wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz;

3a) działalności w zakresie telekomunikacji;

4) lokalnego transportu zbiorowego;

5) ochrony zdrowia;

6) pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych;

6a) wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej;

7) gminnego budownictwa mieszkaniowego;

8) edukacji publicznej;

9) kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami;

10) kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych;

11) targowisk i hal targowych;

12) zieleni gminnej i zadrzewień;

13) cmentarzy gminnych;

14) porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego;

15) utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych;

16) polityki prorodzinnej, w tym zapewnienia kobietom w ciąży opieki socjalnej, medycznej i prawnej;

17) wspierania i upowszechniania idei samorządowej, w tym tworzenia warunków do działania i rozwoju jednostek pomocniczych i wdrażania programów pobudzania aktywności obywatelskiej;

18) promocji gminy;

19) współpracy i działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (...);

20) współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw."

Zgodnie zaś z art. 7 ust. 3 "Przekazanie gminie, w drodze ustawy, nowych zadań własnych wymaga zapewnienia koniecznych środków finansowych na ich realizację w postaci zwiększenia dochodów własnych gminy lub subwencji. Przepis art. 8 ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio."

Jak wskazuje się w doktrynie zadania własne od zleconych charakteryzuje to, że: 1) ustawa definiuje je jako zadania dotyczące zbiorowych potrzeb wspólnoty, które gmina wykonuje w imieniu i w interesie korporacji samorządowej; 2) nakładane są na gminę na zasadzie decentralizacji; 3) są finansowane w zasadzie z dochodów własnych gminy lub subwencji (Komentarz: Ustawa o samorządzie gminnym, redakcja naukowa Paweł Chmielnicki, 2022 r.).

Jak słusznie podniosła skarżąca i na co zwróciła uwagę KKU, wymienione w art. 7 ust. 1 u.s.g. zadania, nie są jedynymi, jakie ustawodawca wyznaczył do realizacji gminie, gdyż wiele przepisów szczególnych określa gminne zadania publiczne, o których realizacji nie wspomina ustawa o samorządzie gminnym. Analizując charakter oraz zakres realizowanych i wskazanych zadań przez Gminę, podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że są to czynnościami związane z prowadzeniem gospodarki leśnej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 września 1991 r. o lasach, "gospodarka leśna to działalność leśna w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizacja pozaprodukcyjnych funkcji lasu." Potwierdza to dołączona dokumentacja jak: zapytanie ofertowe z 11 lutego 2016 r., umowa z 4 marca 2016 r. na usługi z zakresu gospodarki leśnej na terenie miejscowości T. i P. - przewidziane do wykonania w 2016 r., jak i oświadczenia przedstawiciela Gminy podczas rozprawy administracyjnej z 4 marca 2021 r.

Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku skargi, wykonywanie powyższych czynności należy powiązać tylko i wyłącznie z faktem, że Gmina [...] – jako władająca – gospodaruje zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, reprezentowanym przez Starostę [...]. Nie jest to zadanie własne, jak wskazuje skarżąca, wynikające z powierzenia ustawą o lasach - art. 6 ust. 1 pkt 3. Są to zadania wykonywane w powszechnym interesie ogólnospołecznym a nie dotyczącym tylko bezpośrednio zbiorowych potrzeb Gminy [...]. Na ten aspekt zwróciła także uwagę KKU podnosząc, że zadania związane z gospodarką leśną nie służą zaspakajaniu bieżących potrzeb mieszkańców Gminy, w drodze świadczenia powszechnie dostępnych usług. W konsekwencji, słusznie Komisja podzieliła stanowisko organu I instancji, który odmówił Gminie [...] przekazania wnioskowanego mienia. W sytuacji bowiem jeżeli nie zachodzą dwie przesłanki wynikające z art. 5 ust. 4 ustawy, organ zobligowany jest do wydania decyzji odmawiającej przyznania prawa własności w trybie tego przepisu.

Co istotne Komisja także podkreśliła, że nawet w sytuacji ustalenia, że wnioskowane mienie Skarbu Państwa służy realizacji zadań wnoszącej gminy i nie służy aktualnie celom ponadlokalnym, decyzja w tym zakresie należy ostatecznie do organu, który ją podejmuje w ramach prowadzonej przez siebie polityki w tym zakresie, a decyzja ma w tym przypadku charakter fakultatywny, aczkolwiek nie oparty na dowolności.

Reasumując, Sąd stwierdza, że dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia nie dopatrzył się naruszeń wskazanych w skardze przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy, ani też przepisów prawa materialnego – art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W ocenie Sądu, wydane rozstrzygnięcie zostało poprzedzone ustaleniem wszelkich koniecznych dla rozstrzygnięcia okoliczności i poddane słusznej ocenie nie noszącej znamion dowolności.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.