Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 842/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 255 ust. 4, art. 255 (1) ust. 3 pkt 3, art. 169 ust. 2, art. 172
journal: Dz.U. 2017 poz 776
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło –Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 30 października 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej O. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 2277/19 w sprawie ze skargi O. w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 lipca 2019 r. nr Sp. 125.2018 w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz O. w S. 3.700 (trzy tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2277/19, oddalił skargę O. w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 lipca 2019 r. nr Sp. 125.2018 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.

I

W dniu 8 czerwca 2018 r. do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP, organ) wpłynął wniosek O. w S. (dalej: wnioskodawca) o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "KRÓLEWSKIE" o numerze R.250546 udzielonego na rzecz U. z siedzibą w K., L. (dalej: uprawniony) w zakresie takich towarów jak: jaja, mleko, produkty mleczne, oleje i tłuszcze jadalne z klasy 29 - z powodu ich nieużywania. Prawo ochronne na znak t. zostało udzielone przez UP w dniu 5 września 2012 r.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 16 lipca 2019 r. wnioskodawca jako datę żądania stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy wskazał ostatecznie dzień 5 września 2017 r. Uprawniony przychylił się do wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa w żądanym zakresie. Uprawniony wskazał, że ani on ani jego poprzednik prawny nie używali spornego oznaczenia w zakresie w zakresie takich towarów jak jaja, mleko, produkty mleczne, oleje i tłuszcze jadalne z klasy 29.

Decyzją z dnia 23 lipca 2019 r. Urząd Patentowy - działając na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 776 ze zm.; dalej: p.w.p.) - oddalił wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na ww. znak towarowy.

Na wstępie UP stwierdził, że zgodnie ze znowelizowanym ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2015 poz. 1615) art. 169 ust. 2 p.w.p. w sprawach wniosków o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy wnioskodawca nie musi legitymować się posiadaniem interesu prawnego.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt. 1 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. Powyższy przepis jest precyzyjnie sformułowany i wynika z niego wprost, że prawo ochronne wygasa po upływie 5 lat, a termin ten rozpoczyna swój bieg najwcześniej w dniu następującym po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy. Oznacza to, że żądanie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego nie może dotyczyć okresu wcześniejszego niż 5 letni liczony po dniu udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy. Zatem w przypadku braku dowodów na używanie znaku towarowego, stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy powinno nastąpić w dacie, w której upłynęło pięć lat liczonych od dnia następującego po dniu wydania decyzji.

W rozpatrywanej sprawie prawo ochronne na znak towarowy KRÓLEWSKIE" o numerze R.250546 zostało udzielone w dniu 5 września 2012 r., zaś wnioskodawca żądał stwierdzenia jego wygaśnięcia z dniem 5 września 2017 r. Zatem w dniu 5 września 2017 r. nie upłynął jeszcze nieprzerwany okres 5 lat liczony po dniu udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, tj. liczony od dnia 6 września 2012 r. W świetle powyższych rozważań, wnioskodawca mógłby żądać stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa najwcześniej z datą 6 września 2017 r.

Wobec tego, wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na ww. znak towarowy podlegał oddaleniu, jako zawierający przedwczesne żądanie.

Ponadto organ podkreślił, że zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. był związany żądaniem wygaśnięcia spornego prawa ochronnego z dniem 5 września 2017 r. wyrażonym przez wnioskodawcę, tym bardziej, że był on reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

WSA w Warszawie oddalając skargę wnioskodawcy wyjaśnił, że bieg pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., będzie rozpoczynał się po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego przy niepodjęciu w ogóle używania znaku lub od dnia zaprzestania jego używania. Zatem w przypadku braku dowodów na używanie znaku towarowego, stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy powinno nastąpić w dacie, w której upłynęło pięć lat liczonych od dnia następującego po dniu wydania decyzji. Przepis art. 172 p.w.p. wyraźnie bowiem stanowi, że prawo ochronne wygasa w dniu, w którym nastąpiło zdarzenie, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego, a data ta powinna być potwierdzona w decyzji.

Następnie WSA podkreślił, że wygaszenie nieużywanego znaku następuje w trybie spornym zatem wymaga zachowania zasady kontradyktoryjności z której to zasady wynika oddanie inicjatywy w ustaleniu meritum sporu stronom. Służy temu reguła związania UP granicami wniosku (art. 255 ust 4 p.w.p.). To na wnioskującym spoczywa obowiązek określenia m.in. zakresu wygaszenia i momentu od którego ma ono wywoływać skutki prawne. Urzędowi Patentowemu nie przysługuje swoboda ustalenia daty z którą następuje wygaśnięcie. Na tę datę ma wpływ jedynie wnioskodawca występujący o wygaśnięcie prawa.

Według Sądu I instancji Urząd Patentowy, wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo przyjął, że w analizowanej sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy albowiem prawo ochronne zostało udzielone w dniu 5 września 2012 r., zaś profesjonalny pełnomocnik wnioskodawcy żądał stwierdzenia jego wygaśnięcia z dniem 5 września 2017 r., w którym to dniu nie upłynął jeszcze nieprzerwany okres 5 lat liczony po dniu udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy. W stanie faktycznym niniejszej sprawy wnioskodawca mógłby żądać stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa ochronnego najwcześniej z datą 6 września 2017 r., czego jednak nie uczynił i co jest bezsporne.

II

W skardze kasacyjnej wnioskodawca zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji UP z dnia 23 lipca 2019 r., ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. Na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego, tj.:

1.1. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez błędną wykładnię przepisu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w następstwie przyjęcia przez WSA, że dla znaku, który w ogóle nie był używany, terminem początkowym liczenia 5-letniego okresu, o którym mowa w przepisie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., jest następny dzień po dniu udzieleniu prawa ochronnego, podczas gdy pomimo użycia w przepisie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. niefortunnego sformułowania "po dniu wydania decyzji", jego wykładnia prounijna i autentyczna oraz obowiązek używania znaku towarowego już od momentu udzielenia prawa ochronnego wskazują, że bieg 5 letniego okresu nieużywania, przewidzianego w przepisie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., dla znaków, które nie były w ogóle używane, rozpoczyna się z dniem wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak;

1.2. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 169 ust. 1 pkt 1) p.w.p., będące skutkiem jego błędnej wykładni, o której mowa w pkt 1.1. wyżej, w następstwie przyjęcia przez WSA w Warszawie, że UP wydając decyzję z dnia 23 lipca 2019 r., nr Sp.125.2018, prawidłowo uznał, że prawo ochronne na znak towarowy "KRÓLEWSKIE" o numerze R.250546, udzielone w dniu 5 września 2012 r., nie mogło wygasnąć z dniem 5 września 2017 r., tak jak żądał profesjonalny pełnomocnik skarżącej, gdyż w dniu tym nie upłynął jeszcze nieprzerwany okres 5 lat liczony po dniu udzielenia prawa ochronnego na ten znak oraz w stanie faktycznym sprawy skarżąca mogła żądać stwierdzenia wygaśnięcia najwcześniej z datą 6 września 2017 r., czego nie uczyniła, podczas gdy z prawidłowej wykładni przepisu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. wynika, że prawo ochronne na znak towarowy "KRÓLEWSKIE" o numerze R.250546 wygasło już z dniem 5 września 2017 r., tak jak żądała tego skarżąca, gdyż w dniu tym upłynął 5- letni okres nieużywania tego znaku liczony od dnia udzielenia tego prawa w dniu 5 września 2012 r.;

1.3. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 172 p.w.p. w brzmieniu sprzed jego nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 20 lutego 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2019 r. poz. 501; dalej: ustawa zmieniająca p.w.p.), poprzez błędną wykładnię przepisu art. 172 p.w.p. w następstwie przyjęcia przez WSA, że w świetle przepisu art. 172 p.w.p., w którym "mowa o zdarzeniu, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego, nie zaś o zdarzeniu, z którym ustawa wiąże dopuszczalność stwierdzenia wygaśnięcia prawa - wydania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie" i z uwagi na związanie UP granicami wniosku zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p., to na wnioskującym o wygaszenia spoczywa obowiązek określenia momentu, od którego ma ono wywołać skutki prawne, a UP "nie przysługuje swoboda ustalenia daty z którą następuje wygaśnięcie", gdyż na datę tą ma wpływ jedynie wnioskodawca występując o wygaśniecie prawa, podczas gdy jeśli został złożony wniosek o wygaśniecie prawa, to w świetle jednoznacznego brzmienia przepisu art. 172 p.w.p. w sytuacji spełnienia przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, określonych w podstawie prawnej wniosku dla towarów/usług nim objętych, UP ma obowiązek stwierdzić to wygaśnięcie w dacie rzeczywistej określonej w przepisie art. 172 p.w.p., nawet gdyby była ona inna aniżeli wskazana we wniosku, gdyż prawo ochronne na znak towarowy wygasa z mocy prawa w dacie określonej przepisem art. 172 p.w.p. oraz potwierdzenie tej daty w decyzji jest obowiązkiem UP, niezależnie od daty wygaśnięcia wskazanej przez wnioskodawcę, gdyż wchodzi w zakres oceny przesłanek wygaśnięcia prawa ochronnego z punktu widzenia prawa materialnego - subsumpcji, która bezsprzecznie należy do wyłącznej kompetencji organu;

1.4. art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 172 p.w.p. w brzmieniu sprzed jego nowelizacji, dokonanej ustawą zmieniającą p.w.p., w następstwie niewłaściwego zastosowania przepisu art. 172 p.w.p. w brzmieniu sprzed jego nowelizacji dokonanej ustawą zmieniającą p.w.p., a właściwie brak zastosowania tego przepisu, będącego skutkiem jego niewłaściwej wykładni, o której mowa w pkt 1.3. wyżej, w następstwie przyjęcia przez WSA, że UP prawidłowo oddalił wniosek o wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy "KRÓLEWSKIE" o numerze R.250546, które udzielone zostało w dniu 5 września 2012 r. skoro nie mogło ono wygasnąć z dniem 5 września 2017 r., tak jak żądał profesjonalny pełnomocnik skarżącej, a najwcześniej z datą 6 września 2017 r., podczas gdy w razie gdy zgromadzony materiał faktyczny i dowodowy w postępowaniu spornym pozwala na stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na podstawie prawnej wskazanej we wniosku, to UP ma obowiązek stwierdzić to wygaśnięcie w dacie rzeczywistej, wynikającej z przepisu art. 172 p.w.p., nawet jeżeli jest ona inna aniżeli wskazana przez wnioskodawcą oraz potwierdzić tę datę w decyzji;

2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,tj.:

2.1. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 2551 ust. 3 pkt 3) p.w.p. w zw. z art. 169 ust. 2 p.w.p. poprzez błędną wykładnię przepisu art. 2551 ust. 3 pkt 3) p.w.p. w zw. z art. 169 ust. 2 p.w.p. w następstwie przyjęcia przez WSA, że na wnioskującym w postępowaniu spornym o wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy ciąży obowiązek określenia daty, z którą ma nastąpić wygaśnięcie prawa ochronnego, podczas gdy nie jest to wymóg formalny takiego wniosku, gdyż data wygaśnięcia prawa ochronnego określona została w przepisie art. 172 p.w.p. i obowiązkiem UP jest jej ustalenie i potwierdzenie w decyzji. Powołane naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jeżeli WSA dokonałby prawidłowej wykładni przepisu art. 2551 ust. 3 pkt 3) p.w.p. i prawidłowo przyjął, że to nie na wnioskodawcy, a na UP ciąży obowiązek ustalenia daty wygaśnięcia prawa ochronnego, to nie mógłby stwierdzić prawidłowości decyzji UP z dnia 23 lipca 2019 r. i oddalić złożonej na nią skargi;

2.2. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 255 ust. 4 p.w.p. w zw. z art. 169 ust. 2 p.w.p. poprzez:

2.2.1. niewłaściwą wykładnię przepisu art. 255 ust. 4 p.w.p. w następstwie przyjęcia przez WSA, że w postępowaniu spornym o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy UP jest związany datą wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy wskazaną przez wnioskodawcę i nie ma możliwości ustalenia innej daty, z którą następuje wygaśnięcie, gdyż na datę tą wpływ ma jedynie wnioskodawca, podczas gdy:

2.2.1.1. pojęcie "granice" wniosku, którym posługuje się art. 255 ust. 4 p.w.p., w odniesieniu do wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, nie obejmuje daty wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy wskazanej przez wnioskodawcę, gdyż przedmiotem postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy jest ustalenie czy doszło do spełnienia przesłanek wygaśnięcia prawa ochronnego, określonych w podstawie prawnej wskazanej we wniosku dla towarów i usług nim objętych, w świetle okoliczności faktycznych sprawy, powodujących nastąpienie z mocy prawa skutku w postaci wygaśnięcia/utraty prawa ochronnego z dniem określonym w przepisie prawa, jakim jest art. 172 p.w.p.;

2.2.1.2. "granice" wniosku, o których mowa w art. 255 ust. 4 p.w.p., wynikają jedynie z okoliczności faktycznych sprawy przedstawionych przez wnioskodawcę i jego podstawy prawnej, a także żądania w zakresie jego przedmiotu, tj. prawa wyłącznego, którego ono dotyczy oraz zakresu, tj. w całości czy w części;

2.2.1.3. wykładnia przepisu art. 255 ust. 4 p.w.p. w zestawieniu z jednoznacznym brzmieniem przepisu art. 172 p.w.p. w wersji sprzed nowelizacji dokonanej ustawą zmieniającą p.w.p., jak i po jej dokonaniu, wskazuje że to obowiązkiem UP było i jest ustalenie i potwierdzenie w decyzji daty wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, które następuje z mocy prawa z datą, wskazaną w art. 172 p.w.p.;

2.2.1.4. wykładnia systemowa przepisu art. 255 ust. 4 p.w.p. sprzeciwia się ewidentnie możliwości przyjęcia stanowiska o związaniu UP datą wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy wskazaną przez wnioskodawcę, skoro jak wynika z uchwały SN z dnia 19 października 2018 r., III CZP 1/18 - związanie sądu granicami żądania w sprawie o zasiedzenie nie obejmuje wskazania w nim daty, z której nadejściem ma nastąpić nabycie prawa w wyniku zasiedzenia, gdyż przedmiotem tego postępowania cywilnego jest ustalenie, czy doszło do spełnienia przesłanek powodujących, iż w określonej chwili nastąpił z mocy prawa skutek w postaci nabycia określonego prawa przez posiadacza;

2.2.2. niewłaściwe zastosowanie przez WSA przepisu art. 255 ust. 4 w zw. z art. 169 ust. 2 p.w.p., będącego skutkiem niewłaściwej wykładni tych przepisów, o której mowa w pkt 2.2.1. wyżej, poprzez przyjęcie przez WSA, że UP jest związany datą wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy wskazaną przez wnioskodawcę w postępowaniu w tym przedmiocie i w niniejszej sprawie UP prawidłowo uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "KRÓLEWSKIE" o numerze R.250546, gdyż zostało ono udzielone w dniu 5 września 2012 r., a profesjonalny pełnomocnik skarżącej żądał jego wygaśnięcia z dniem 5 września 2017 r., w którym to dniu jeszcze nie upłynął okres 5 lat liczony po dniu udzielenia prawa ochronnego na ten znak i można było żądać stwierdzenia wygaśnięcia tego prawa najwcześniej z datą 6 września 2017 r., co powoduje że prawidłowa jest decyzja UP z dnia 23 lipca 2019 r., Sp.125.2018 oddalająca ten wniosek.

Wskazane w pkt 2.2.1. i 2.2.2. naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 255 ust. 4 p.w.p. w zw. z art. 169 ust. 2 p.w.p. polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 255 ust. 4 w zw. z art. 169 ust. 2 p.w.p. miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby WSA dokonał prawidłowej wykładni i zastosowania tych przepisów, to skarga na decyzję UP z dnia 23 lipca 2019 r. Sp.125.2018 o oddaleniu wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "KRÓLEWSKIE" o numerze R.250546 powinna być uwzględniona poprzez uchylenie tej decyzji, skoro UP zobowiązany był uwzględnić wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na ww. znak towarowy nawet w przypadku przyjęcia jako najwcześniejszej daty wygaśnięcia znaku dnia 6 września 2017 r. w miejsce 5 września 2017 r. wskazywanego przez skarżącą, gdyż mieściło się to w granicach żądania skarżącej i jego podstawy prawnej;

2.3. art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. i art. 172 p.w.p. w brzmieniu sprzed nowelizacji, dokonanej ustawą zmieniającą p.w.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w następstwie uznania przez WSA, że:

2.3.1. UP prawidłowo przyjął, że skarżąca mogła żądać wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "KRÓLEWSKIE" o numerze R.250546 na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. najwcześniej z datą 6 września 2017 r., podczas gdy skarżąca mogła tego żądać już z datą 5 września 2017 r., gdyż dla znaku, który w ogóle nie był używany, terminem początkowym liczenia 5-letniego okresu, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., jest dzień wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, a nie dzień po wydaniu tej decyzji;

2.3.2. UP prawidłowo przyjął, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "KRÓLEWSKIE" o numerze R.250546, podczas gdy bezspornym jest że nie podjęto nigdy używania tego znaku, na który prawo ochronne zostało udzielone w dniu 5 września 2012 r., a zatem upłynął 5-letni okres jego nieużywania, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., z dniem określonym w art. 172 p.w.p. w wersji sprzed nowelizacji dokonanej ustawą zmieniającą p.w.p.;

2.3.3. UP prawidłowo uznał, że wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "KRÓLEWSKIE" o numerze R. 250546 należało oddalić jako zawierający przedwczesne żądanie stwierdzenia wygaśnięcia tego prawa, którym UP był związany, podczas gdy UP jako organ administracji publicznej zobowiązany był ocenić stan faktyczny i prawny sprawy według chwili wydania decyzji administracyjnej, a w tym momencie w niniejszej sprawie żądanie stwierdzenia wygaśnięcia ww. prawa ochronnego nie było przedwczesne, skoro materiał dowodowy sprawy wskazywał bezspornie, że znak nie był w ogóle używany po dokonaniu jego rejestracji, a zatem chodziło jedynie o określenia daty tego wygaśnięcia, którą była data wystąpienia zdarzenia z którą ustawa wiąże skutek wygaśnięcia i którą organ zobowiązany był potwierdzić niezależnie od treści wniosku w tym zakresie, gdyż jest to kwestia subsumpcji - oceny przesłanek wygaśnięcia prawa ochronnego z punktu widzenia prawa materialnego, należącej bezsprzecznie do organu.

Wskazane w pkt 2.3. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. i art. 172 p.w.p. w brzmieniu sprzed nowelizacji, dokonanej ustawą zmieniającą p.w.p., miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż:

a) przyjęcie przez WSA daty 5 września 2017 r. jako daty, od której skarżąca mogła żądać stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "KRÓLEWSKIE" R.250546, determinowało konieczność uwzględnienia skargi na decyzję UP z dnia 23 lipca 2019 r. Sp. 125.2018 i jej uchylenie;

b) uznanie przez WSA, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "KRÓLEWSKIE" o numerze R.250546, powodowało konieczność uchylenia decyzji UP z dnia 23 lipca 2019 r. Sp.125.2018 oddalającej wniosek w tym przedmiocie;

c) uznanie przez WSA, że żądanie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "KRÓLEWSKIE" o numerze R. 250546 nie było przedwczesne, powodowało wadliwość decyzji UP z dnia 23 lipca 2019 r. Sp.125.2018 i konieczność jej uchylenia;

2.4. art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak merytorycznego odniesienia się przez WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skargi z dnia 4 października 2019 r., które wskazane zostały w pkt 1,2,3,4. petitum tej skargi na jej stronach 2-4 oraz w konsekwencji nierozpoznanie istoty sprawy.

Wskazane naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jeżeli WSA odniósłby się do zarzutów skargi w sposób merytoryczny, to mógł skargę uwzględnić poprzez uchylenie decyzji UP z dnia 23 lipca 2019 r. Sp.125.2018 z uwagi na jej wydanie z naruszeniem art. 172 p.w.p. w brzmieniu sprzed jego nowelizacji dokonanej ustawą zmieniającą p.w.p., art. 255 ust. 4 p.w.p., art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. art. 256 ust. 1 p.w.p.;

2.5. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. przez oddalenie skargi zaskarżonym wyrokiem pomimo naruszenia przez UP, przy wydaniu decyzji z dnia 23 lipca 2019 r. Sp.125.2018, przepisów art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., art. 255 ust. 4 p.w.p. w zw. z art. 169 ust. 2 p.w.p. i art. 172 p.w.p. w wersji sprzed jego nowelizacji dokonanej ustawą zmieniającą p.w.p. oraz art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 i art. 172 p.w.p. w wersji sprzed jego nowelizacji dokonanej ustawą zmieniającą p.w.p.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów wnioskodawca przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie jej zarzuty okazały się usprawiedliwione.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, zawarte w pkt 2 ppkt 2.3., 2.4. i 2.5. petitum skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej w ramach podstawy prawnej z art. 174 pkt 2 p.w.p. zarzuca naruszenie szeregu przepisów, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p.

Odnosząc się do tych zarzutów NSA wskazuje i stwierdza, że są one formalnie wadliwe i to w taki sposób, że NSA nie może dokonywać oceny zaskarżonego wyroku z punktu widzenia podniesionych w nich naruszeń. Jest tak dlatego, że skarga kasacyjna jako formalny i profesjonalny środek prawny musi spełniać prawem określone wymogi. Autor skargi kasacyjnej podniósł naruszenie wielu przepisów, jednakże nie wyjaśnił w odniesieniu do każdego z tych przepisów, na czym polegało naruszenie każdego z tych przepisów oraz nie wykazał czy ewentualne uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak to wymaga przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

W tym zakresie przypomnieć należy, że art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymaga dla poprawności skargi kasacyjnej nie tylko określenia naruszonych przepisów, ale uzasadnienia tych naruszeń. Uzasadnienie ma wyjaśniać, w jaki sposób został naruszony przepis objęty zarzutem oraz jaki jest wpływ naruszenia na rozstrzygnięcie. Skonstruowanie zarzutów procesowych skargi kasacyjnej w przedstawiony sposób jest istotne, dlatego że to ono wyznacza zakres i kierunek weryfikacji zaskarżonego wyroku. Sąd drugiej instancji nie może samodzielnie ustalać tych parametrów postępowania kasacyjnego.

Zatem wynikającym z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik. Jednakże autor skargi kasacyjnej tego nie uczynił, czego konsekwencją jest niemożliwość merytorycznego ich rozpatrzenia.

Za nieusprawiedliwione należy uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazane w pkt 1 ppkt 1.1. i 1.2. petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez błędną wykładnię przepisu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w następstwie przyjęcia przez WSA, że dla znaku, który w ogóle nie był używany, terminem początkowym liczenia 5-letniego okresu, o którym mowa w przepisie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., jest następny dzień po dniu udzieleniu prawa ochronnego, podczas gdy - zdaniem autora skargi kasacyjnej - bieg 5 letniego okresu nieużywania, przewidzianego w przepisie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., rozpoczyna się z dniem wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak t.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tej kwestii stanowisko Sądu I instancji oraz Urzędu Patentowego. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji bieg pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., będzie rozpoczynał się po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Zatem stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy powinno nastąpić w dacie, w której upłynęło pięć lat liczonych od dnia następującego po dniu wydania decyzji, czyli 6 września 2017 r., nie zaś 5 września 2017 r., jak podnosi autor skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z poglądem wyrażonym w tym zakresie przez tenże Sąd w wyroku z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 918/15, CBOSA, gdzie stwierdzono, że bieg nieprzerwanego okresu pięciu lat nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego przez uprawnionego uzasadniający stwierdzenie przez Urząd Patentowy wygaśnięcia prawa ochronnego na ten znak rozpoczyna się – stosownie do art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. po dniu wydania przez organ decyzji o udzieleniu prawa ochronnego.

Natomiast za usprawiedliwione należało uznać zarzuty wskazane w pkt 1 ppkt 1.3. i 1.4. oraz w pkt 2 ppkt 2.1. i 2.2. petitum skargi kasacyjnej w zakresie błędnej wykładni art. 255 ust. 4, art. 2551 ust. 3 pkt 3, art. 169 ust. 2 oraz art. 172 p.w.p.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko autora skargi kasacyjnej, zaś nie podziela stanowiska zajętego przez Sąd I instancji, który zaakceptował pogląd Urzędu Patentowego, że organ z uwagi na treść art. 255 ust. 4 p.w.p. jest związany wskazaną przez wnioskodawcę datą wygaśnięcia prawa. Bowiem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wskazania daty wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, zaś organ jest związany datą określoną przez wnioskodawcę we wniosku i nie może jej zmienić. Sąd I instancji aprobując stanowisko Urzędu Patentowego dopuścił się błędnej wykładni przepisów art. 255 ust. 4, art. 2551 ust. 3 pkt 3, art. 169 ust. 2 oraz art. 172 p.w.p.

Odnosząc się do tej kwestii na wstępie zaznaczyć należy, że okoliczność nieużywania znaku w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, o którym stanowi art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., była bezsporna w rozpoznawanej sprawie. Z treści pisma z 16 lipca 2019 r. skierowanego przez uprawnionego do Urzędu Patentowego, uprawniony oświadczył, że przychyla się do wniosku o wygaśnięcie prawa ochronnego na sporny znak t. dla towarów z klasy 29: jaja, mleko, produkty mleczne, oleje i tłuszcze jadalne. Uprawniony oświadczył również, że ani on ani poprzedni uprawniony nie używali spornego znaku t. dla ww. towarów, w tym zwłaszcza w okresie pięciu lat po wydaniu decyzji o udzieleniu prawa ochronnego.

Ma rację autor skargi kasacyjnej, że w sytuacji spełnienia przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, określonych w podstawie prawnej wniosku dla towarów/usług nim objętych, UP ma obowiązek stwierdzić to wygaśnięcie w dacie rzeczywistej określonej w art. 172 p.w.p., nawet gdyby była ona inna aniżeli wskazana we wniosku przez wnioskodawcę, gdyż prawo ochronne na znak towarowy wygasa z mocy prawa w dacie określonej w art. 172 p.w.p., zaś potwierdzenie tej daty w decyzji jest obowiązkiem Urzędu Patentowego, niezależnie od daty wygaśnięcia wskazanej przez wnioskodawcę. Jak bowiem wynika z art. 172 zd. 2 p.w.p. datę wygaśnięcia prawa ochronnego na znak t. potwierdza się w decyzji, co oczywiście należy do kompetencji organu, a nie wnioskodawcy.

Ponadto - wbrew stanowisku Sądu I instancji i Urzędu Patentowego - z art. 255 ust. 4 p.w.p. nie wynika, że Urząd Patentowy jest związany datą wygaśnięcia prawa wskazaną przez wnioskodawcę. Przypomnieć należy, że postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, w przypadkach określonych w art. 169 p.w.p., prowadzone jest w trybie postępowania spornego, zatem w tym postępowaniu znajduje zastosowanie art. 255 ust. 4 p.w.p., który określa zasadę związania organy granicami wniosku. Przy czym w tym postępowaniu Urząd Patentowy jest związany – jak to wynika z wykładni literalnej tego przepisu – podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę, czyli w rozpoznawanej sprawie podstawą wygaśnięcia prawa ochronnego.

Należy nadto zauważyć, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych - wskazuje nieprawidłowo na granice wniosku o unieważnienie prawa zamiast - jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie - wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa.

Trafnie twierdzi również kasator, że stanowisko Sądu I instancji i organu co do konieczności wskazania obligatoryjnie daty wygaśnięcia prawa przez wnioskodawcę i związania nią organu - nie znajduje również potwierdzenia w art. 2551 ust. 3 p.w.p., który określa treść wniosku o wszczęcie postępowania spornego, którego elementem nie jest wskazanie daty wygaśnięcia prawa. Ustawodawca nie wskazał na obowiązek wskazania daty wygaśnięcia prawa także w dokumentach dołączanych do wniosku, co wynika z art. 2551 ust. 4 p.w.p.

Zatem – wbrew stanowisku Sądu I instancji – Urząd Patentowy powinien był merytorycznie rozpatrzeć wniosek O. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy i ponieważ okoliczność nieużywania spornego znaku t. przez wskazany w ustawie okres była bezsporna, co potwierdził sam uprawniony – organ powinien wydać decyzję stwierdzającą wygaśnięcie tego prawa z dniem 6 września 2017 r. – stosownie do art. 169 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 169 ust. 2 i art. 172 p.w.p.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona w rozumieniu art. 188 p.p.s.a. i w oparciu o ten przepis uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego wydanej w niespornych okolicznościach stanu faktycznego sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, a błędu dopuścił się zarówno Sąd I instancji, jak i Urząd Patentowy, a zatem - działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. - uchylił zaskarżony wyrok, a następnie rozpoznał skargę uznając, że zaskarżona decyzja został wydana z naruszeniem prawa materialnego, co skutkowało jej uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Ze wskazanych wyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Zasądzoną na rzecz O. w S. kwotę 3700 zł stanowi: równowartość wpisu sądowego od skargi (1000 zł), opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku (100 zł), wpis od skargi kasacyjnej (500 zł), wynagrodzenie pełnomocnika za udział w postępowaniu przed WSA (1200 zł), wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przez pełnomocnika, który prowadził sprawę w postępowaniu przed WSA (900 zł).