Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2840/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 215
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant referent stażysta Kamila Lewikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi W. S., K. J., A. S., A. S., H. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 20 września 2022 r. nr 3047/2022 w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda Mazowiecki decyzją z [...] września 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] kwietnia 2022 r. nr [...] odmawiającą przyznania K. J., A. S.(1), A. S.(2), W. S. i H. G. odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. nr [...], stanowiącą obecnie część działek ewid. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w obrębie [...].

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Nieruchomość położona w rejonie ul. [...], hip. nr [...] objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z art. 1 dekretu przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność gminy m.st. Warszawy, a następnie z mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stała się własnością Skarbu Państwa.

Z zaświadczenia Sądu Okręgowego w Warszawie, Wydziału Hipotecznego z [...] marca 1948 r. nr [...] wynika, że nieruchomość hip. nr [...] uregulowana była jawnym wpisem na imię J. J..

Prezydent m. st. Warszawy decyzją z [...] kwietnia 2022 r. odmówił następcom prawnym dawnego właściciela przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość uznając, że w sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z treści art. 215 ust. 2 u.g.n. warunkująca pozytywne rozstrzygnięcie, tj. poprzedni właściciel został pozbawiony faktycznej możliwości władania nią przed 5 kwietnia 1958 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że ze znajdujących się w aktach dokumentów (w tym zdjęcia z 1945 r. oraz zdjęcia z 2021 r. z naniesioną siatką działek ewidencyjnych oraz opracowania geodezyjnego z 7 września 2015 r.) wynika, że dawna nieruchomość hipoteczna znajduje się na rogu ulic [...] i [...] (na północ od kompleksu budynków ministerstw) i obecnie znajdują się na niej części wybudowanych pod koniec lat 40-tych i na początku lat 50-tych budynków o aktualnych adresach - ul. [...]i [...] . Na znajdującym się w aktach zdjęciu pozyskanym z Wojskowego Biura Historycznego z 1951 r. ([...]) widać, że budynek położony pod obecnym adresem [...] był wybudowany. Natomiast budynek położony pod obecnym adresem ul. [...] znajdował się w fazie budowy. Z kolei teren przedmiotowej nieruchomości hipotecznej nie zajęty bezpośrednio pod bryłę ww. budynków stanowił zaplecze budowy. Organ I instancji wskazał również, że ze znajdujących się w aktach dokumentów wynika, że ww. budynkach w latach 50-tych znajdowały się siedziby instytucji państwowych. Z treści znajdującego się w aktach fragmentu Spisu telefonów m.st. Warszawy i województwa Warszawskiego, rok [...] wynika, że w budynku położnym po adresem ul. [...] w tym czasie mieściło się Ministerstwo Przemysłu Maszynowego.

W świetle powyższego organ I instancji uznał, że dawny właściciel utracił możliwość władania nieruchomością położoną przy ul. [...], hip. nr [...] w chwili przejęcia gruntu pod inwestycję w postaci budynków biurowych w latach 40- tych i 50-tych, tj. przed dniem 5 kwietnia 1958 r.

K. J., A. S.(1), A. S.(2), W. S. oraz H. G. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji.

Wojewoda Mazowiecki rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Zdaniem organu odwoławczego analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, że w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. zabudowania znajdujące na nieruchomości przy ul. [...]ozn. nr hip. [...] nie wchodziły w zakres pojęcia budynku dekretowego, o którym mowa w art. 5 dekretu warszawskiego i należało w niniejszej sprawie zbadać, czy przedmiotowa nieruchomość, przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz, czy poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Wojewoda Mazowiecki zaznaczył, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie dokonał oceny w zakresie spełnienia pierwszej z przesłanek wymaganych do przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. za nieruchomość niezabudowaną, czyli przeznaczenia nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne. Jednakże w aktach sprawy znajduje się Plan Zabudowania m.st. Warszawy zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r., obowiązujący w dacie wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., zgodnie z którym nieruchomość hipoteczna położona w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...] znajdowała się w strefie IV, w której obowiązywała zabudowa zwarta do 4 kondygnacji oraz 70% powierzchni zabudowania. Przedmiotowa nieruchomość stanowiącą obecnie część działek ewid. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w obrębie [...] mogła być przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a zatem spełnia pierwszą przesłankę umożliwiającą przyznanie odszkodowania za działkę budowlaną.

W zakresie spełnienia drugiej przesłanki wynikającej z art. 215 ust. 2 u.g.n., czyli utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością Wojewoda Mazowiecki zaznaczył, że w aktach sprawy znajduje się szereg dokumentów, które potwierdzają ustalenia organu I instancji, że poprzedni właściciel utracił faktyczną możliwość władania przedmiotową nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r.

Organ odwoławczy wskazał, że zaświadczeniem lokalizacyjnym wydanym przez Biuro Odbudowy Stolicy Dyrekcji Nadzoru Budowlanego Nr W-6 z [...] listopada 1950 r. znak [...] wyrażono zgodę na lokalizację szczegółową budynku biurowego dla Centralnego Zarządu Przemysłu Chemicznego i Tworzyw Sztucznych na terenie posesji nr [...] (część), nr [...], [...] , w tym nr [...] przy ul. [...]. Szkic stanowiący załącznik do ww. zaświadczenia wskazuje, że na przedmiotowej nieruchomości zaprojektowano budynek w granicach oznaczonych literami G, H, I, J, K, L, Ł, M, G dla Centralnego Zarządu Przemysłu Elektrotechnicznego. Na szkicu lokalizacyjnym budynku biurowego do zaświadczenia lokalizacyjnego wstępnego Nr [...] z 11 sierpnia 1953 r. wykonanego dla nieruchomości położonej przy ul. [...] i [...] (część) widać, iż na rogu ul. [...] i ul. [...] jest umiejscowiony w kolorze szarym budynek oznaczony jako istniejący, o takiej samej bryle i kształcie, jak przedstawia to ww. szkic stanowiący załącznik do zaświadczenia z 16 listopada 1950 r. znak: [...]. Zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji Nr [...] z 26 listopada 1973 r. ustalono lokalizację inwestycji polegającej na nadbudowie budynku administracyjnego przy ul. [...]. Porównanie szkicu Nr [...] stanowiącego załącznik do ww. decyzji ze szkicami stanowiącymi załączniki do zaświadczenia z 16 listopada 1950 r. oraz zaświadczenia lokalizacyjnego wstępnego Nr [...] z dnia 11 sierpnia 1953 r. wskazuje, że planowana budowa zaprojektowanego budynku na rogu ul. [...] i [...] została zrealizowana. Na szkicu Nr [...] wykreślono już istniejący budynek, którego położenie i kształt pokrywa się z projektami budynku położonego na rogu ul. [...] i [...].

Wybudowanie budynku według projektu oznaczonego na szkicach z 1950 r. i 1953 r. potwierdza także znajdujący się w aktach sprawy szkic Nr [...] stanowiący załącznik do decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z 6 marca 1964 r. ustalającej lokalizację szczegółową dla inwestycji budowy budynku biurowego przy ul. [...] oraz szkic Nr [...] będący załącznikiem do decyzji lokalizacji inwestycji nr [...] z 2 sierpnia 1971 r. ustalającej lokalizację Centrum Obliczeniowego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów na terenie położonym przy ul. [...]. W aktach sprawy znajduje się także opis techniczny budynku przy ul. [...] Przedsiębiorstwa Projektowania Usług Technicznych i Handlu "[...]", w którym podano informację, iż przy wskazanej ulicy znajduje się budynek w zabudowie zwartej, murowany, całkowicie podpiwniczony 7 - kondygnacyjny wybudowany w 1953. Ostatnia kondygnacja budynku została nadbudowana w latach siedemdziesiątych. Ponadto, z treści znajdującego się w aktach fragmentu Spisu telefonów m. st. Warszawy i województwa Warszawskiego z roku 1956-57 wynika, iż w budynku położnym po adresem ul. [...] w tym czasie mieściło się Ministerstwo Przemysłu Maszynowego.

W aktach sprawy znajduje się także zdjęcie lotnicze nadesłane przez Wojskowe Biuro Historyczne wykonane w 1951 r. ([...]), na którym widać, że część budynku wyrysowanego na ww. szkicach, położonego pod obecnym adresem [...] był już wybudowany. Natomiast pozostała część budynku wykreślonego na powołanych wyżej szkicach (obecnie jest to teren położony pod adresem ul. [...]) znajdowała się w fazie budowy. Z kolei teren przedmiotowej nieruchomości hipotecznej nie zajęty bezpośrednio pod bryłę ww. budynków stanowił zaplecze budowy.

Wojewoda Mazowiecki podkreślił, że porównanie zdjęcia lotniczego wykonanego w 1951 r. ze znajdującym się w aktach sprawy wydrukiem aktualnego zdjęcia przedmiotowego terenu z naniesionymi siatkami aktualnych działek ewidencyjnych oraz powołanymi szkicami geodezyjnymi z lat 1950-1973 potwierdza, że budynek o aktualnym adresie ul. [...] również został wybudowany. Ponadto ze szkicu do zaświadczenia lokalizacyjnego wstępnego Nr [...] z 11 sierpnia 1953 r. wynika, że zarówno budynek położony przy aktualnym adresie ul. [...], jak i ul. [...] istniał co najmniej w 1953 r.

Organ odwoławczy zaznaczył, że pozyskane przez organ I instancji zdjęcie lotnicze wskazuje, że przedmiotowy teren stanowił plac budowy, na którym realizowane są elementy budowy instytucji państwowych. Na zdjęciu widać, że na części przedmiotowej nieruchomości wzniesiono już wielkogabarytowy budynek, a część opisywanej nieruchomości była wykorzystywana jako plac budowy.

W aktach sprawy znajduje się ponadto wydruk zdjęcia oznaczony odręcznie jako [...] prawdopodobnie ukazujący przedmiotową nieruchomość w 1955 r.. W aktach sprawy brak jest informacji w zakresie źródła, z którego pozyskany wydruk pochodzi. Nie mniej jednak na zdjęciu tym widać, że teren przy ul. [...], który na zdjęciu lotniczym z 1951 r. był w fazie placu budowy, został zabudowany budynkiem. Budynek ten stanowi identyczną bryłę budynku, który został wyrysowany na szkicach z roku 1950-1973.

Wojewoda Mazowiecki wskazał dodatkowo, że budowa wielokondygnacyjnych budynków musi zajmować większy teren, niż ten, na którym ostatecznie posadowiono budynek ponieważ roboty budowlane, w wyniku których budynek zostaje wzniesiony, wymagają zajęcia dużo większej powierzchni, która jest potrzebna do realizacji budowli. W ocenie organu odwoławczego teren na którym nie posadowiono budynków, a który znajdował się w ich obrębie stanowił zaplecze budowy, co potwierdza pozyskane przez organ I instancji zdjęcie z 1951 r.

Stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości widoczny na zdjęciu wskazuje, że wchodziła ona w skład terenu budowy instytucji państwowych i taki stan zagospodarowania przedmiotowego terenu koresponduje z powołaną wyżej dokumentacją zdarzeń prawnych, dotyczącą przejęcia wskazanego gruntu pod realizację widocznych na zdjęciu budynków dla instytucji państwowych (Centralny Zarząd Przemysłu Chemicznego i Tworzyw Sztucznych, Centralny Zarząd Przemysłu Elekrotechnicznego, Ministerstwo Przemysłu Maszynowego).

Obrys budynków i ich umiejscowienie w rejonie ulic [...] i [...], naniesionych na szkic stanowiący załącznik do opinii geodezyjnej z 7 września 2015 r. pokrywa się z obrysem budynku widocznym na zdjęciu lotniczym z 1951 r. oraz szkicami wykonanymi w latach 1950-1973.

Organ odwoławczy zaznaczył, że znajdujące się w aktach sprawy zdjęcie nie zostało opisane przez biegłego fotogrametrę uprawnionego do tego zgodnie z posiadaną wiedzą i doświadczeniem specjalistycznym i jako takie nie może w myśl art. 75 k.p.a. stanowić samodzielnego dowodu w ramach oceny spełnienia przesłanki odszkodowawczej z art. 215 ust. 2 u.g.n. Jednakże zdjęcie to nie stanowi jedynego dowodu na utratę posiadania przez dawnego właściciela nieruchomości przy ul. [...], zaś pozostały materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji pozwala na uznanie, że utrata faktycznego władania nastąpiła przed 5 kwietnia 1958 r. Przeciwne twierdzenie, w tym sama okoliczność władania przedmiotową nieruchomością choćby w części przed datą określoną w art. 215 ust. 2 u.g.n., powinna podlegać inicjatywnie dowodowej stron skarżących na podstawie art. 7 k.p.a., co nie miało miejsca w sprawie.

Za bezzasadny Wojewoda Mazowiecki uznał zarzutu odwołania o potraktowaniu przez organ I instancji zdjęcia lotniczego z 1951 r. jako jedynego dowodu na stan zagospodarowania nieruchomości przed dniem 5 kwietnia 1958 r. gdyż, jak wykazano, materiał dowodowy zawiera szereg dokumentów potwierdzających utratę faktycznej możliwości władania gruntem przez osoby fizyczne przed ww. datą.

W ocenie organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, że dawny właściciel utracił możliwość władania przedmiotową nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. Uwidocznione na zdjęciu lotniczym z 1951 r. zagospodarowanie terenu wskazuje na zaawansowane prace budowlane wielkogabarytowych budynków na przedmiotowym terenie i potencjalna możliwość przebywania na terenie budowy, a następnie kompleksu instytucji państwowych, nie daje podstaw do uznania, że dawny właściciel nie utracił możliwości władania nieruchomością.

Wojewoda Mazowiecki wskazał ponadto, że w toku prowadzonego postępowania nie uzyskano takich dokumentów jak decyzja lokalizacyjna obejmująca obszar trwającej budowy widocznych na szkicach budynków pod aktualnym adresem [...] i [...], czy pozwolenia na budowę, ustalono jednak ponad wszelką wątpliwość, że budynki o aktualnych adresach ul. [...] i ul. [...] powstały co najmniej w 1951 r. i 1953 r. Powyższy fakt potwierdza zdjęcie lotnicze z 1951 r., szkic do zaświadczenia lokalizacyjnego wstępnego Nr [...] z 11 sierpnia 1953 r. w korelacji z aktualnym zdjęciem znajdującym się w aktach sprawy.

Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego całkowicie dowolnym i niezgodnym z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania jest twierdzenie, iż teren na którym powstawał kompleks z zabudowaniami instytucji państwowych wraz z przestrzenią między budynkami mógł być wykorzystywany przez dotychczasowego właściciela nieruchomości.

Wojewoda Mazowiecki stwierdził ponadto, że w niniejszej sprawie brak jest podstawy do zastosowania art. 136 § 2 i 3 k.p.a. w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie wiarygodności dowodowej przedstawionego przez organ I instancji zdjęcia lotniczego z 1951 r. Znajdujące się w aktach zdjęcie lotnicze, obrazujące teren przedmiotowej nieruchomości, zostało pozyskane przez organ I instancji z Wojskowego Biura Historycznego, w którym znajduje się Centralne Archiwum Wojskowe zajmujące się gromadzeniem, opracowywaniem i przechowywaniem cennych materiałów proweniencji wojskowej na rzecz obrony narodowej. W związku z powyższym należy uznać, że dokumenty pochodzące z powołanego archiwum są wiarygodnym materiałem dowodowym w sprawie.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że słusznie organ I instancji stwierdził, że jedna z przesłanek wynikających z art. 215 u.g.n. nie została spełniona, w związku z utratą przez dawnych właścicieli faktycznego władania przedmiotową nieruchomością, przed 5 kwietnia 1958 r. Stwierdzenie braku spełnienia jednej z przesłanek uniemożliwia ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

W. S., K. J., A. S.(1), A. S.(2) i H. G. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., z uwagi na przekroczenie zasady swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przez błędne uznanie przez organ zdjęć znajdujących się w aktach sprawy za dowód pozwalający na ustalenie, iż dawny właściciel nieruchomości utracił faktyczne władanie nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r., podczas gdy ww. zdjęcia, niepoświadczone certyfikatem oraz datą ich wykonania, nie mogły stanowić dowodu w sprawie, co skutkowało błędnym ustaleniem, iż dawny właściciel został pozbawiony możliwości władania przedmiotową nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r.;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 i 3, 75 § 1, 80 i 84 k.p.a. w zw. z art. 136 § 2 i 3 k.p.a., z uwagi na zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, brak podjęcia przez organ wyczerpującej ilości czynności procesowych, w tym brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu fotogrametrii oraz brak przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, w tym zbadania wiarygodności dowodowej przedstawionych zdjęć lotniczych oraz przez arbitralne i wykraczające poza zakres swobodnej oceny dowodów uznanie, że dawny właściciel nieruchomości utracił faktyczne władanie nieruchomością przed datą 5 kwietnia 1958 r., podczas, gdy faktyczna utrata władania nieruchomością nastąpiła po dniu 5 kwietnia 1958 r., co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych odnośnie przedstawionego faktu;

3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, podczas gdy organ odwoławczy powinien był uchylić tę decyzję i orzec co do istoty sprawy, poprzez ustalenie odszkodowania w wysokości ustalonej przez biegłego rzeczoznawcę.

W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczyli argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Badając sprawę w ramach art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego a jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację przytoczoną przez organ oraz ustalenia faktyczne i ocenę prawną, jakiej dokonano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Podstawę prawną w sprawie stanowił art. 215 u.g.n. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Zgodnie z ww przepisem, w ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego.

Przesłanki określone w art. 215 ust. 2 u.g.n. muszą być spełnione łącznie. Faktyczna możliwość władania, o której mowa w art. 215 ust. 2 u.g.n. odnosi się do stanu faktycznego, tzn. takiego, w którym poprzedni właściciel lub jego następcy prawni mogli korzystać z nieruchomości. Możliwość władania nieruchomością to nie tylko efektywne z niej korzystanie, lecz także sama tylko możliwość takiego korzystania, choćby władający nie czynił z niej użytku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. I SA/Wa 2138/05 LEX nr 219405, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 1998 r. sygn. IV SA 311/96 LEX nr 45948).

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy potwierdza, że sporna nieruchomość znajdująca się na rogu ulic [...] i [...], stanowiąca obecnie część działek nr [...], [...], [...], i [...], dawniej oznaczona hip. Nr [...], objęta została działaniem dekretu Bieruta a jej właściciele zostali pozbawieni możliwości władania nią przed 5 kwietnia 1958r.

Objęta postępowaniem działka hipoteczna zabudowana jest budynkami zlokalizowanymi przy ul [...] oraz przy ul [...] wzniesionymi na początku lat 50 – tych, dla potrzeb instytucji państwowych. Wbrew zarzutom skargi, materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego w pełni potwierdza, że budynki te zostały wzniesione i oddane do użytku przed 5 kwietnia 1958 r. co oznacza, że uprzedni właściciele nieruchomości utracili możliwość władania nią przed tą datą. To zaś oznacza, że nie została spełniona przesłanka pozwalająca na uwzględnienie zgłoszonego przez Skarżących wniosku o odszkodowanie.

Wojewoda Mazowiecki szczegółowo wymienił i ocenił zebrane w sprawie dokumenty, ocenę tą Sąd, w składzie orzekającym, w pełni podziela i akceptuje.

Znajduje ona potwierdzenie w takich dokumentach jak:

1. zaświadczenie lokalizacyjne wydane przez Biuro Odbudowy Stolicy Dyrekcji Nadzoru Budowlanego Nr [...]z [...] listopada 1950 r. znak [...], którym wyrażono zgodę na lokalizację szczegółową budynku biurowego dla Centralnego Zarządu Przemysłu Chemicznego i Tworzyw Sztucznych na terenie posesji nr [...] (część), nr [...], [...] , w tym nr [...] przy ul. [...] oraz szkic stanowiący załącznik do ww. zaświadczenia, gdzie wskazano, że na przedmiotowej nieruchomości zaprojektowano budynek w granicach oznaczonych literami G, H, I, J, K, L, Ł, M, G dla Centralnego Zarządu Przemysłu Elektrotechnicznego.

2. szkic lokalizacyjny budynku biurowego do zaświadczenia lokalizacyjnego wstępnego Nr [...] z 11 sierpnia 1953 r. wykonanego dla nieruchomości położonej przy ul. [...] i [...] (część), gdzie widać, iż na rogu ul. [...] i ul. [...]jest umiejscowiony w kolorze szarym budynek oznaczony jako istniejący, o takiej samej bryle i kształcie, jak przedstawia to ww. szkic stanowiący załącznik do zaświadczenia z 16 listopada 1950 r.

3. decyzja o lokalizacji inwestycji Nr [...] z 26 listopada 1973 r., którą ustalono lokalizację inwestycji polegającej na nadbudowie budynku administracyjnego przy ul. [...]. Porównanie szkicu Nr [...] stanowiącego załącznik do ww. decyzji ze szkicami stanowiącymi załączniki do zaświadczenia z 16 listopada 1950 r. oraz zaświadczenia lokalizacyjnego wstępnego Nr [...] z dnia 11 sierpnia 1953 r. wskazuje, że planowana budowa zaprojektowanego budynku na rogu ul. [...] i [...] została zrealizowana. Na szkicu Nr [...] wykreślono istniejący budynek, którego położenie i kształt pokrywa się z projektami budynku położonego na rogu ul. [...] i [...].

4. szkic Nr [...] stanowiący załącznik do decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z 6 marca 1964 r. ustalającej lokalizację szczegółową dla inwestycji budowy budynku biurowego przy ul. [...]oraz szkic Nr [...] będący załącznikiem do decyzji lokalizacji inwestycji nr [...] z 2 sierpnia 1971 r. ustalającej lokalizację Centrum Obliczeniowego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów na terenie położonym przy ul. [...].

5. opis techniczny budynku przy ul. [...] Przedsiębiorstwa Projektowania Usług Technicznych i Handlu "[...]", w którym podano informację, iż przy wskazanej ulicy znajduje się budynek w zabudowie zwartej, murowany, całkowicie podpiwniczony 7 - kondygnacyjny wybudowany w 1953. Ostatnia kondygnacja budynku została nadbudowana w latach siedemdziesiątych.

6. fragment Spisu telefonów m.st. Warszawy i województwa Warszawskiego z roku 1956-57, z którego wynika, iż w budynku położnym po adresem ul. [...] w tym czasie mieściło się Ministerstwo Przemysłu Maszynowego.

7. zdjęcie lotnicze nadesłane przez Wojskowe Biuro Historyczne wykonane w 1951 r. ([...]), na którym widać, że część budynku wyrysowanego na ww. szkicach, położonego pod obecnym adresem [...] była już wybudowana. Natomiast pozostała część budynku wykreślonego na powołanych wyżej szkicach (obecnie jest to teren położony pod adresem ul. [...]) znajdowała się w fazie budowy. Z kolei teren przedmiotowej nieruchomości hipotecznej nie zajęty bezpośrednio pod bryłę ww. budynków stanowił zaplecze budowy.

8. szkic do zaświadczenia lokalizacyjnego wstępnego Nr [...] z 11 sierpnia 1953 r., z którego wynika, że zarówno budynek położony przy aktualnym adresie ul. [...], jak i ul. [...] istniał co najmniej w 1953 r.

9. wydruk zdjęcia oznaczony odręcznie jako [...] prawdopodobnie ukazujący przedmiotową nieruchomość w 1955 r., na którym widać, że teren przy ul. [...], który na zdjęciu lotniczym z 1951 r. był w fazie placu budowy, został zabudowany budynkiem. Budynek ten stanowi identyczną bryłę budynku, który został wyrysowany na szkicach z roku 1950-1973.

Skarżący zarzucają w skardze naruszenie przez Wojewodę Mazowieckiego wymienionych w niej przepisów postępowania, w szczególności wskutek błędnej interpretacji zdjęcia lotniczego z 1951 r., które organy uznały za dowód umożliwiający ustalenie daty utraty władania sporną nieruchomością przez jej właścicieli, gdy tymczasem, zdaniem Skarżących, nie mogło ono stanowić dowodu w sprawie wobec jego niepoświadczenia certyfikatem i datą wykonania oraz zaniechania przez organy administracji przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego fotogrametry oraz postępowania wyjaśniającego w celu zbadania jego wiarygodności.

Zdaniem Sądu wskazane zarzuty nie są zasadne. Sąd dostrzega, że pomimo treści zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji Wojewoda Mazowiecki ponownie rozpoznając sprawę nie przeprowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego na powyższe okoliczności. Pozostaje to jednak, zdaniem Sądu bez wpływu na prawidłowość dokonanego w sprawie rozstrzygnięcia. Istotnym jest bowiem, że tezę organu o utracie władania sporną nieruchomością przez jej właścicieli przed 5 kwietnia 1958r. potwierdza w całej rozciągłości pozostały, obszerny i cytowany wyżej materiał dowodowy. To oznacza, że przeciwnie do argumentów skargi, organ administracji nie oparł swojej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy na podstawie kwestionowanego przez Skarżących zdjęcia. Skorelował bowiem tą ocenę z pozostałymi, w/w, dokumentami, które wspólnie z omawianym zdjęciem lotniczym tworzą konsekwentną i logiczną całość z zachowaniem chronologii budowy omawianych obiektów oraz wzajemnie się uzupełniają. Faktem jest także, że kwestionowane zdjęcie pochodzi z zasobów instytucji państwowej. Pozyskane zostało z Wojskowego Biura Historycznego, Centralnego Archiwum Wojskowego tj. placówki, która jak słusznie podkreślił Wojewoda gromadzi, opracowuje i przechowuje materiały istotne z punktu widzenia obrony narodowej. To oznacza, że dokonana przez organ ocena znajduje w pełni oparcie w całym materiale dokumentacyjnym sprawy. Powyższe zaś prowadzi do wniosku, że nieprzeprowadzenie przez Wojewodę dowodu z opinii biegłego fotogrametry nie stanowi uchybienia mającego wpływ na wynik sprawy. Zgromadzone w aktach dokumenty jednoznacznie dowodzą objęcia spornej nieruchomości zamierzeniami inwestycyjnymi opisanymi wyżej w latach 1951 – 1953 a zdjęcie lotnicze z 1951r. potwierdza powyższe przedstawiając budowę obiektów objętych lokalizacjami. Faktycznej prawdziwości i prawidłowości tej tezy dowodzi nawet zapis książki telefonicznej m.st. Warszawy i województwa warszawskiego z lat 1956- 1957 z którego wynika, że przy ul. [...]mieściło się w tym czasie Ministerstwo Przemysłu Maszynowego.

Faktem jest także, że będąca przedmiotem postępowania działka została przeznaczona pod budowę wielkogabarytowych, jak na ówczesne czasy budynków, przeznaczonych na potrzeby instytucji państwowej. Biorąc pod uwagę skalę inwestycji oraz treść dokumentów lokalizacyjnych, nie można mieć wątpliwości co do tego, że w całości wraz z innymi nieruchomościami stanowiła konieczne zaplecze realizowanej budowy. Jako nieprawdopodobne w realiach lat 50- tych ubiegłego wieku Sąd ocenia ewentualne domniemanie, że nieruchomość ta mogła pozostawać w tych latach we władaniu jej poprzednich właścicieli ani w dacie trwania budowy ani także po jej zakończeniu. Zdaniem Sądu brak jest tym samym podstaw do uznania, że poprzednicy prawni Skarżących nie byli pozbawieni możliwości władania nią w okresie istotnym z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy.

Tym samym uznać należy, że organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy pod kątem właściwych przepisów prawa materialnego, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Z uwagi na powyższe Sąd ocenia, że organy obu instancji prawidłowo uznały, że wobec nie spełnienia jednej z przesłanek wynikających z art. 215 ust. 2 u.g.n. Skarżącym nie przysługuje odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Sąd w pełni podziela ustalenia organów w tym zakresie. Potwierdzają je także opisane w decyzji dokumenty znajdujące się w aktach sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie.