Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 687/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 19 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2013 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu G. F. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy Al. [...] kwotę 300 (trzysta) złotych zawierającą w sobie należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], nr [...], którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) stwierdzono brak podstaw do nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych przez R. J. polegającego na zamurowaniu wykonanego od strony wschodniej otworu okiennego o wym. 120 x 165cm.

Jak wynika z akt administracyjnych pismem z dnia 17 listopada 2005r. J. G. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o nieprawidłowościach powstałych podczas inwestycji pn. "Dobudowa klatki schodowej do istniejącego budynku mieszkalnego wg projektu indywidualnego", realizowane na terenie nieruchomości położonej w K. przy ul. A [...], stanowiącej własność R. J. Skarżący stwierdził, że w wyniku "remontu klatki schodowej" zostało osadzone w jej wschodniej ścianie okno w zbliżeniu do granicy z działką sąsiednią oraz od strony zachodniej został wybudowany zadaszony taras o wymiarach 1,64 x 6,70m, zamiast balkonu o wymiarach 1,10 x 3,00m.

W toku postępowania organ I instancji ustalił, że R. J., działając na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...], wykonał w 1975r. roboty budowlane, polegające na dobudowaniu klatki schodowej do istniejącego budynku mieszkalnego oraz wykonaniu zadaszonego tarasu. Odległość od granicy działki sąsiada do wschodniej ściany fundamentowej w dobudowanej klatce schodowej przed ociepleniem wynosiła 2,85 m, co było zgodne z zatwierdzonym planem realizacyjnym, stanowiącym załącznik graficzny do decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...], wydanej przez Urząd Miejski w K. Natomiast po wykonaniu ocieplenia styropianem o grubości 8 cm, odległość od ww. ściany do granicy działki sąsiada wynosiła 2,77 m. Ustalono również, iż zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu polegały na zlikwidowaniu w poziomie parteru okna o wym. 242x168 cm od strony granicy działki nr 626 (strona wschodnia) oraz zlikwidowaniu jednego z trzech okien o wymiarach 65x165 cm od strony podwórza (strona północna). Ponadto inwestor dokonał zmian w poziomie piętra, które polegały na zlikwidowaniu jednego z trzech okien o wymiarach 65x165 cm od strony podwórza, oraz na zmniejszeniu okna o wymiarach 242x168 na okno o wymiarach 120x165 na poziomie piętra od strony granicy działki sąsiada, a także dokonano zmiany kierunku biegu klatki schodowej.

W ocenie organu I instancji zrealizowane przez inwestora odstępstwa od projektu budowlanego w usytuowaniu i wymiarach oraz ilości otworów okiennych w dobudowanej klatce schodowej były nieistotne, zatem prowadzenie dalszego postępowania w sprawie stało się bezprzedmiotowe, dlatego decyzją z dnia [...], nr [...], organ umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...]. Wyrokiem z dnia 14 listopada 2008r., sygn. akt II SA/Łd 452/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił ww. decyzje organów nadzoru budowlanego I i II instancji. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie zgromadzony materiał dowodowy był niekompletny i nie pozwalał na konstatację, iż postępowanie administracyjne w przedmiocie poczynionych w trakcie dobudowy spornej klatki schodowej odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego było bezprzedmiotowe.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o oświadczenie E. S. z dnia 6 maja 2009r., który stwierdził, iż w 2001r. wykonywał ocieplenie całego budynku mieszkalnego (wraz z dobudowaną klatką schodową) oraz zadaszony taras w poziomie piętra (od strony zachodniej). Na tej podstawie za wiarygodne uznał oświadczenie R. J. z dnia 4 maja 2009r., iż roboty budowlane związane z dobudową klatki schodowej i wykonaniem otworów okiennych zostały wykonane w 1979r. Poza wskazanymi wcześniej zmianami w stosunku do zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu, zlikwidowano także w poziomie parteru i piętra po jednym z trzech okien o wymiarach 65 x 165 cm od strony podwórza (strona północna). Natomiast w miejsce projektowanych otworów okiennych zamontowano na parterze dwa okna o wymiarach 79 x 145 cm, a na piętrze dwa okna o wymiarach 79 x 165 cm, a więc mniejsze niż przewidywał projekt.

Ustalono ponadto, iż w sprawie wykonanego przez R. J. ocieplenia było prowadzone odrębne postępowanie, które zostało zakończone decyzją z dnia [...], nr [...] o umorzeniu postępowania. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji decyzją z dnia [...], nr [...]. Również kwestia wykonania tarasu i ustalenia daty jego powstania stała się przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego I instancji.

Mając powyższe na uwadze organ I instancji ponownie uznał dokonane przez inwestora odstępstwa od projektu budowlanego za nieistotne i decyzją z dnia [...], nr [...] umorzył na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. postępowanie w sprawie zmian wprowadzonych podczas realizacji inwestycji polegającej na dobudowie klatki schodowej do istniejącego budynku mieszkalnego stanowiącego własność R. J., zlokalizowanego w K. przy ul. A [...] w zakresie wykonanego do strony wschodniej otworu okiennego o wymiarach 120 x 165 cm. Decyzją z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wyrokiem z dnia 8 października 2010r., sygn. akt II SA/Łd 275/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił ww. decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż organ odwoławczy trafnie podniósł, iż wadliwe pozbawione podstaw prawnych było umorzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., gdyż nie można mówić w tej sprawie o bezprzedmiotowości postępowania. Sąd podzielił również uwagi generalne dotyczące nieustalenia przez organ I instancji kręgu stron postępowania. Niemniej zdaniem Sądu, organ odwoławczy winien wprzódy wyjaśnić, czy istotnie wskazana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji H. J. nadal jest współwłaścicielką nieruchomości objętej inwestycją i czy służy jej przymiot strony. Podobnie nie wyjaśniono, czy uczestnikami postępowania nie powinni zostać również inni właściciele nieruchomości przy ul. A [...] w K. Jak wynikało bowiem z protokołu z dnia 6 marca 2009 roku "w sprawie zapoznania się z dokumentami" nabywcą tej nieruchomości była także B. G. Zdaniem Sądu dopiero pozytywne ustalenie przez organ odwoławczy, że nie brały udziału w postępowaniu osoby, którym służy przymiot strony, czyniło skutecznym zarzut nieustalenia kręgu stron postępowania i uzasadnia uchylenie decyzji organu stopnia podstawowego.

Przede wszystkim jednak, niezależnie od zarzutów podnoszonych przez skarżącego Sąd stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zawęził przedmiot postępowania. Skarżący wskazywał bowiem na niezachowanie przez inwestora wymaganych prawem odległości od granicy z jego nieruchomością. Zdaniem skarżącego dobudowana klatka narusza w tym zakresie normy prawa budowlanego. Ta okoliczność wskazywała w ocenie Sądu, że postępowaniem nie objęto wszystkich okoliczności faktycznych, niezbędnych do wyczerpującego wyjaśnienia sprawy.

Rozpatrując sprawę po raz kolejny organ I instancji wyjaśnił, iż wg stanu na dzień 2 lutego 2010r. w odpisie zupełnym księgi wieczystej nr [...], prowadzonej w Sądzie Rejonowym w K. V Wydział Ksiąg Wieczystych, widnieje zapis, że współwłaścicielami nieruchomości położonej w K. przy ul. A [...] są J. G. i B. G. Wobec powyższego PINB w K. zgodnie z art. 28 K.p.a. uznał oboje małżonków tj. J. i B. G. za strony w prowadzonym postępowaniu. Analizując natomiast odpis zupełny księgi wieczystej nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ustalił ponad wszelką wątpliwość, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości i jednocześnie stroną w prowadzonym postępowaniu jest wyłącznie R. J., pomimo, że zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...] o pozwoleniu na budowę wydaną przez Naczelnika Miasta K. inwestorami byli wówczas H. i R. J.

W celu ustalenia czasu wykonanych robót budowlanych R. J. w swoim oświadczeniu zawartym w notatce służbowej sporządzonej w dniu 4 maja 2009r. stwierdził, że całość robót budowlanych została przerwana w 1979r. tzn. dobudowano wówczas klatkę schodową wg zatwierdzonego projektu budowlanego, wykonując przy tym także, jako roboty wykraczające poza udzielone pozwolenie na budowę, żelbetowe fundamenty pod obecnie zadaszony taras oraz częściowo zamurowano istniejący otwór okienny o wymiarach 242x166cm, aby zamontować okno o wymiarach 120x165cm. Powyższe fakty potwierdził bezpośredni wykonawca tychże robót. Dalej organ I instancji wspomniał, iż kwestia wykonania tarasu w poziomie piętra wraz z jego zadaszeniem w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w K. przy ul. A [...], stanowiącym własność R. J. była przedmiotem postępowania zakończonego decyzją z dnia [...], nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego. Natomiast sprawa ocieplenia została przez organ l instancji umorzona decyzją z dnia [...], nr [...], która z kolei została utrzymana decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...].

Następnie organ I instancji, odnosząc się do wskazań zawartych w uzasadnieniu do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 października 2010r., sygn. akt II SA/Łd 275/10, dotyczących sprawdzenia wymaganych przepisami odległości budynku od granicy nieruchomości sąsiedniej przeprowadził w dniu 16 lutego 2011r. na nieruchomości przy ulicy A [...] w K. oględziny, na podstawie których ustalono, iż odległość ocieplonej wschodniej ściany fundamentowej w dobudowanej klatce schodowej od ogrodzenia wynosi 2,74m, a odległość ocieplonej wschodniej ściany (na kondygnacjach nadziemnych) od ogrodzenia wynosi 2,70m. Wiedząc, że ocieplenie całego budynku odpowiednio wynosi 10cm i 15cm (tj. 10cm - ocieplenie fundamentów i 15cm - ocieplenie ścian zewnętrznych nadziemnych kondygnacji) organ I instancji stwierdził, że lokalizacja dobudowanej klatki schodowej do istniejącego budynku mieszkalnego, choć jest zgodna z zatwierdzonym pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...] projektem budowlanym oraz planem realizacyjnym, to nie jest zgodna z § 12 ust. 1 pkt 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U., Nr 75, poz. 690 ze zm.).

Organ I instancji uznał, iż w opisywanym przypadku klatki schodowej - odnośnie położenia jej wschodniej ściany z otworem okiennym o wymiarach 120 x 165cm zwróconej w kierunku sąsiedniej działki w stosunku do granicy, mają zastosowanie przepisy § 9 ust. 4 ww. rozporządzenia. Zatem po dokonaniu pomiaru odległości podczas ponownych oględzin w dniu 16 lutego 2011r. stwierdzono, że odległość ocieplonej ściany wschodniej w dobudowanej klatce schodowej od krawędzi płyty betonowej (od strony działki R. J.) stanowiącej wspólne ogrodzenie wynosi 2,74m, zaś po uwzględnieniu docieplenia styropianem o grubości 10cm i tynku cienkowarstwowego owa odległość jest zgodna z zatwierdzonym w 1975r. planem realizacyjnym dla przedmiotowej inwestycji i wynosi 2,85m do ściany fundamentowej, co jest zgodne z § 9 ust. 4 ww. rozporządzenia, które dopuszcza wykonanie pomiaru przy określeniu takiej odległości bez uwzględnienia grubości warstw izolacyjnych. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że lokalizacja dobudowanej klatki schodowej do istniejącego budynku mieszkalnego wg projektu indywidualnego jest zgodna z zatwierdzonym w 1975r. projektem budowlanym. Z danych zamieszczonych w książkach ruchu budowlanego (ewidencji ruchu budowlanego) brak było natomiast informacji, jakoby dobudowana klatka schodowa została kiedykolwiek oddana do użytkowania (zawiadomiono o zakończeniu budowy).

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ I instancji wskazał, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów technicznych dotyczących sytuowania budynków, jakie obowiązywały w dacie wszczęcia postępowania, nie jest wystarczające, aby przyjąć, że to naruszenie automatycznie stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Naruszenie przepisów prawa jest niewątpliwie działaniem wielce nagannym, ale nie musi prowadzić do niebezpieczeństwa, które jest warunkiem orzekania o rozbiórce obiektu budowlanego. Warunki techniczne zawarte w § 12 obecnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określają zasady sytuowania budynków. Naruszenie tych zasad nie może być utożsamiane z "niebezpieczeństwem", które powinno pociągać za sobą rozbiórkę zrealizowanej części budynku mieszkalnego, może ono natomiast wskazywać na konieczność ustalenia, czy takie naruszenie nie pociąga za sobą niebezpieczeństwa, ponieważ nie są spełnione warunki ochrony przeciwpożarowej, zdrowotnej itp. Pomimo więc stwierdzenia przez organ, że inwestor podczas dobudowy klatki schodowej w latach 1975-1979 naruszył normy dotyczące usytuowania budynków, brak jest podstaw do wysnuwania tylko z tego faktu skutków, jakie niesie dyspozycja art. 48 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, a więc rozbiórki części ściany wschodniej dobudowanej klatki schodowej.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji postanowieniem z dnia [...], nr [...], nałożył w trybie art. 81 c ust. 4 ustawy Prawo budowlane na R. J. obowiązek uzupełnienia oceny technicznej złożonej w dniu 16 sierpnia 2006r. zakresie ewentualnego naruszenia § 12 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. (Dz.U. z 1980r, Nr 17, poz. 62) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, na które J. G. wniósł zażalenie. Organ nadzoru budowlanego II instancji postanowieniem z dnia [...], nr [...] stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez J. G. zażalenia. Natomiast inwestor złożył wymagane uzupełnienie do ww. oceny technicznej w zakresie stworzenia ewentualnego zagrożenia pożarowego dobudowanej klatki schodowej w zbliżeniu do granicy działki sąsiada dla budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 626 przy ul. A [...] w K., który stanowi własność J. i B. G. Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych w uzupełnieniu do złożonej oceny technicznej opierając się na przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stwierdził, że odległość pomiędzy dobudowaną klatką schodowa z otworem okiennym stanowiącym własność R. J., a ścianą sąsiedniego budynku będącego własnością J. i B. G., z punktu widzenia ochrony przeciwpożarowej spełnia wymagania oddzielenia przeciwpożarowego. Na tej podstawie organ I instancji stwierdził brak podstaw do nałożenia obowiązku wykonania jakichkolwiek robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Od decyzji organu I instancji odwołanie wniósł J.

G., według którego odległość ściany budynku ze spornym otworem okiennym znajduje się od granicy z nieruchomością stanowiącą jego współwłasność jest niezgodna z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 ze zm.), jak również z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm.). Jednocześnie w toku postępowania odwoławczego skarżący wystąpił z żądaniem przeprowadzenia kontroli na spornej nieruchomości przez przedstawicieli organu II instancji oraz wydania nakazu zamurowania przedmiotowego okna.

Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał je za niezasadne i wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji wyjaśnił, iż po stwierdzeniu, że w zebranej dokumentacji sprawy brak jest dowodów świadczących o dokonaniu ustaleń w zakresie grubości ocieplenia wykonanego na przedmiotowym budynku mieszkalnym, dlatego postanowieniem z dnia [...], nr [...] zlecił organowi I instancji w trybie art. 136 K.p.a. uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dodatkowych oględzin budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości położonej w K. przy ul. A [...], w celu jednoznacznego ustalenia grubości warstwy ocieplenia, wykonanej na ścianie wschodniej omawianego budynku. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 18 listopada 2011r. przez przedstawiciela organu I instancji ustalono, że ocieplenie wykonane na ścianie nadziemnej wschodniej spornego obiektu budowlanego wynosi 8cm, z kolei ocieplenie wykonanego na ścianie fundamentowej wynosi 4cm. Z kolei ocieplenie wykonane na ścianie północnej budynku ma 15cm.

Uwzględniając powyższe ustalenia stwierdzono, że odległość ściany wschodniej rozbudowanej części budynku mieszkalnego zlokalizowanego w K. przy ul. A [...] wynosi (z pominięciem warstwy ocieplenia) 2,78m, natomiast projekt zagospodarowania działki położonej w K. przy ul. A [...] zatwierdzał usytuowanie ściany wschodniej rozbudowywanego budynku mieszkalnego w odległości 2,85m w odniesieniu do granicy z nieruchomością sąsiednią.

Organ odwoławczy podniósł następnie, iż uzupełniająca ekspertyza opiera się na aktualnie obowiązujących przepisach dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), choć sporny obiekt został zrealizowany - na podstawie ostatecznej decyzji pozwoleniu na budowę wydanej w [...], zatem prawidłowość wykonania spornego obiektu budowlanego należy oceniać pod kątem wymogów określonych w zarządzeniu Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (tj. przepisów obowiązujących w dacie jego realizacji, dalej zwanego zarządzeniem), a nie przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, a tym bardziej przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie można bowiem oczekiwać, aby obiekt zrealizowany w 1979r. spełniał aktualnie obowiązujące wymogi dotyczących warunków technicznych. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Zdaniem organu odwoławczego opinia wyrażona w ekspertyzie uzupełniającej zawiera ponadto informacje, które nie są zgodne ze stanem faktycznym sprawy. Odległość ściany, w której znajduje się przedmiotowy otwór okienny, do granicy z sąsiednią nieruchomością wynosi bowiem nie 2,85 m, lecz 2,52 m, na co wskazuje szkic inwentaryzacji geodezyjnej sporządzony w dniu 9 lipca 2007r. przez uprawnionego geodetę. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do pisma Urzędu Miasta K. z dnia [...] do "zasobu geodezyjnego został przyjęty ostatni pomiar wykonany przez geodetę uprawnionego w 2007 roku i obowiązuje on na dzień dzisiejszy".

W toku postępowania odwoławczego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. rozpoznał zatem sporną sprawę na nowo, i stwierdził, że przepisy dotyczące warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie obowiązujące w dacie wykonania spornego budynku tj. zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego przy uwzględnieniu ówcześnie istniejącej zabudowy działki o nr ewid. 625 oraz 626, położonych w K. przy ul. A, nie sprzeciwiają się dobudowie do istniejącego budynku mieszkalnego klatki schodowej, w której ścianie skierowanej, w odległości 2,52 m do granicy z sąsiednią znajduje się otwór okienny. Nie ulega wątpliwości, że pierwotnie w ścianie tej istniały dwa otwory okienne, jednakże w 2001r. przy spornym obiekcie dokonano wymiany stolarki okiennej (na okna plastikowe) oraz drzwiowej, w ścianie wschodniej klatki schodowej na kondygnacji parteru zamurowano otwór okienny, z kolei na kondygnacji piętra zmieniono istniejący otwór okienny o wym. 2,42 x 1,65 m na otwór okienny o wym. 1,20 x 1,65 m. Przepis § 20 ust. 2 ww. zarządzenia przewidywał minimalne odległości pomiędzy budynkami zaliczonymi do III, IV i V kategorii niebezpieczeństwa pożarowego i o wysokości do 5 kondygnacji w budynkach mieszkalnych lub o wysokości do 15 m w innych budynkach, a budynkami wolno stojącymi, nie osłoniętymi ścianą przeciwpożarową. Z kolei § 73 ust. 6 zarządzenia określał zasady konstrukcji dachu i podłoża oraz stropodachu budynku niższego wznoszonego w pobliżu budynku wyższego, zwróconego do niego ścianą z otworami.

Następnie organ odwoławczy stwierdził, iż z planu realizacyjnego, stanowiącego załącznik do dokumentacji budowlanej, na podstawie której H. i R. J. uzyskali prawo do przeprowadzenia budowy klatki schodowej wynika, że na sąsiedniej nieruchomości - działka o nr ewid. 626, położona w K. przy ul. A [...] - istnieje budynek mieszkalny, który przylega do budynku mieszkalnego położonego w K. przy ul. A [...] (obiektu, do którego dobudowano sporną klatkę schodową). Z dokumentacji tej wynika nadto, że wówczas naprzeciwko projektowanej klatki schodowej nie istniał na sąsiedniej posesji żaden obiekt budowlany lub jego część. Wobec powyższego w ocenie organu II instancji w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania przepis ani § 20 ust. 2 ani § 73 ust. 6 ww. zarządzenia.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy doszedł do przekonania, że ówcześnie wolą ustawodawcy nie wprowadzono minimalnych odległości, jakie dany obiekt musiał spełniać w odniesieniu do granicy z działką sąsiednią, lecz wymagano zachowania minimalnych odległości, które były wyznaczane w odniesieniu do sąsiednich budynków. Ponadto zgodnie z § 20 ust. 13 zarządzenia w razie braku ustalenia zabudowy na sąsiedniej działce odległość budynku w zabudowie wolno stojącej od granicy tej nieruchomości powinna wynosić co najmniej połowę odległości wymaganych dla dwóch budynków identycznych. Z kolei ust. 14 cyt. przepisu stanowi, że w razie gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną obowiązujące odległości pomiędzy budynkami, właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego, może zezwolić na usytuowanie budynków wymienionych w ust. 1 i 2 na granicy nieruchomości albo w odległości co najmniej 1 m od granicy.

W ramach postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że na sąsiedniej nieruchomości - działka o nr ewid. 626 – wg punktu VI części opisowej projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] do istniejącego tam budynku mieszkalnego dobudowany został wiatrołap. Inwestorzy B. i J. G. realizując nowe przedsięwzięcie musieli wykonać je zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania pozwolenia na budowę). Plan zagospodarowania działki o nr ewid. 626, stanowiący część składową decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego w K. przy ul. A [...], uwzględniał istnienie na terenie działki o nr ewid. 625, położonej w K. przy ul. A [...], klatki schodowej, stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania. Udzielając zatem pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego Państwa G., Starosta [...] stwierdził, że projektowane usytuowanie wiatrołapu względem istniejącej na sąsiedniej nieruchomości zabudowy (a zatem również spornej klatki schodowej), zapewnia bezpieczeństwo przeciwpożarowe. Nie można zatem aktualnie oczekiwać od istniejącej od 1979r. inwestycji, że prócz warunków technicznych obowiązujących w dacie jej wzniesienia, będzie również spełniała wymogi określone w warunkach technicznych wprowadzonych w życie po 23 latach od jej istnienia. Gdyby przedmiotowa inwestycja została wykonana w warunkach samowoli budowlanej - tj. bez uzyskania stosownego pozwolenia na budowę - wówczas legalizacja takiego obiektu budowlanego przebiegałaby na podstawie przepisów obowiązujących w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, iż z uwagi na fakt, iż organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do wydania decyzji nakazowej opartej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tym samym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zasadnie stwierdził brak podstaw do nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych przez R. J., zam. w K. przy ul. A [...], polegającego na: zamurowaniu wykonanego od strony wschodniej otworu okiennego o wym. 120 x 165cm.

Odnosząc się zaś do wniosku J. G., dotyczącego przeprowadzenia kontroli na spornej nieruchomości, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyjaśnił, że nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia, bowiem wszelkie wątpliwości związane z lokalizacją spornego budynku zostały dokonane na podstawie szkiców inwentaryzacyjnych, wykonanych przez uprawnionych geodetów. Pomiary te są zatem precyzyjne i wiążące dla organów administracji publicznej. Przedstawiciele organu nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego nie byliby w stanie dokonać ich w sposób bardziej szczegółowy, bowiem nie posiadają takich kwalifikacji i uprawnień, jak geodeci.

Wskazano również, że w toku postępowania II-instancyjnego wyjaśnione zostały wątpliwości związane z grubością zastosowanego przez ówczesnych Inwestorów ocieplenia klatki schodowej, które to roboty zostały wykonane w 2001r. Organ odwoławczy zaznaczył natomiast, iż postępowanie w sprawie wykonania tarasu zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego w Ł. ostatecznej decyzji z dnia [...], nr [...], którą uchylono decyzję organu I instancji z dnia [...], nr [...] i jednocześnie orzeczono o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], nr [...]. Z kolei prawidłowość wydanego przez organ II instancji rozstrzygnięcia będzie przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego, w wyniku złożenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2010r., sygn. akt II SA/Łd 1524/10.

Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do sądu administracyjnego wniósł J. G. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stan faktyczny sprawy, podnosząc jednocześnie, iż organy nadzoru budowlanego w toku postępowania były negatywnie nastawione do jego osoby, nie uwzględniały składanych przez niego wniosku o przeprowadzenie kontroli w zakresie usytuowania dobudowanej klatki schodowej, a ponadto zebrany w sprawie materiał jest niepełny, bowiem brak jest w nim wszystkich dokumentów dotyczących dobudowania przedmiotowej ww. klatki schodowej na nieruchomości sąsiada.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).

Zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest to, czy organ nadzoru budowlanego miał obowiązek orzeczenia nakazu wykonania robót budowlanych w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Na wstępie należy jednak podkreślić, iż niniejsza sprawy dotyczy wyłącznie prawidłowości wykonania przez R. J. otworu okiennego o wymiarach 120 x 165cm, wykonanego od strony wschodniej dobudowanej klatki schodowej na poziomie piętra. Natomiast jak wynika z akt administracyjnych, postępowania w zakresie pozostały robót budowlanych, w tym m.in. zadaszenia tarasu, z uwagi na wykonanie ich w różnych okresach czasowych, jak również podlegających załatwieniu w innych trybach, zostały wyłączone do odrębnych postępowań administracyjnych. Jak wiadomo Sądowi z urzędu wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013r., sygn. akt II OSK 1632/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2011r., sygn. akt II SA/Łd 1524/10.

Przede wszystkim podnieść trzeba, iż organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że przedmiotowa klatka schodowa wraz ze spornym oknem została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...], natomiast realizacja inwestycji nastąpiła w latach 1975-1979. Z kolei roboty budowlane polegające na zmianie parametrów otworu okiennego o wymiarach 120 x 165cm, wykonanego od strony wschodniej dobudowanej klatki schodowej na poziomie piętra, zostały zrealizowane w roku 2001, przy okazji wymiany stolarki okiennej i drzwiowej.

W konsekwencji powyższych ustaleń, jak również wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 października 2010r., sygn. akt II SA/Łd 275/10, co do usytuowania spornej klatki schodowej w odległości od granicy z działką skarżącego należało zatem stwierdzić, iż zasadnie organ odwoławczy wyjaśnił, że skoro w okresie budowy klatki schodowej brak było przepisów sprzeciwiających się usytuowaniu dobudowywanej części w odległości od granicy z sąsiednią działką, wskazanej w pozwoleniu na budowę, to nie można w tym zakresie czynić inwestorowi zarzutów zrealizowania inwestycji niezgodnie z przepisami. Podobnie należy się odnieść do spornego otworu okiennego. Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji otwór ten pierwotnie został zrealizowany zgodnie z udzielonym inwestorom pozwoleniem na budowę. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego słusznie zatem oceniły, że zmniejszenie tego otworu w 2001r. nie stanowiło istotnego odstępstwa od projektu budowlanego z 1975r., a skoro tak, to nie było podstaw do nakładania na inwestora obowiązku dostosowania otworu okiennego to stanu zgodnego z przepisami (a właściwie do stanu zgodnego z projektem budowlanym) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a tym bardziej jego likwidacji poprzez zamurowanie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, iż organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie naprawcze na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, gdy dopuszczono się samowoli budowlanej, obowiązany jest wydać decyzję merytoryczną, nie zaś decyzję o umorzeniu postępowania. Decyzja merytoryczna w postępowaniu naprawczym może mieć – w zależności od stanu faktycznego – sentencję nakazującą inwestorowi zaniechania dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, w zakresie samowolnie wykonanych robót budowlanych, bądź orzekającą o braku podstaw do nałożeniu takich obowiązków (por. wyroki NSA z dnia 8 stycznia 2013r., sygn. akt II OSK 1604/11 oraz II OSK 1605/11, a także wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK 485/10 – orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Dlatego zaskarżoną decyzję organu odwoławczego, jak również decyzję organu I instancji, stwierdzającą brak podstaw do nałożenia na R. J. obowiązku wykonania robót polegających na zamurowaniu otworu okiennego o wymiarach 120 x 165cm, znajdującego się we wschodniej ścianie dobudowanej klatki schodowej należy ocenić, jako prawidłową.

Odnosząc się zaś do zarzutów skarżącego, dotyczących odmowy przeprowadzenia kontroli na spornej nieruchomości, podzielić należy stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., iż wszelkie wątpliwości związane z lokalizacją spornego budynku zostały dokonane na podstawie szkiców inwentaryzacyjnych, wykonanych przez uprawnionych geodetów, które są wiążące dla organów administracji publicznej.

Natomiast w zakresie zarzutów odnoszących się do braku wszystkich dokumentów w sprawie wskazać należy, że sam fakt braku tych dokumentów nie może przesądzać o samowolnie wykonanych robotach budowlanych. Przypomnieć należy, iż w dacie ich wykonywania inwestor legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy nie można bezspornie ustalić, czy wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku zawiadomienia o zakończeniu budowy, bowiem w tamtym okresie było to traktowane jako zwykła czynność techniczna. W ówczesnym okresie przepisy dotyczące przechowywania (archiwizowania) przez właściwy organ administracji publicznej dokumentacji budowlanej, określały wywiązywanie się z tego obowiązku przez okres pięciu lat. Zatem brak takiej dokumentacji nie może automatycznie świadczyć o tym, że inwestor nie wywiązał się z wszystkich ciążących na nim obowiązków związanym z procesem inwestycyjnym. Taka sytuacja powoduje natomiast pewne problemy dowodowe, jednak jak wynika z akt administracyjnych sprawy wątpliwości wywołane brakiem odpowiednich dokumentów zostały wyjaśnione na podstawie oświadczeń złożonych przez strony i świadków.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji.

O kosztach dla pełnomocnika orzeczono na podstawie art. 250 w zw. z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

LP