Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 294/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1 pkt 2a
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi T. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 4 lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez T. F. (dalej jako: strona, skarżący, wnioskodawca, zobowiązany), jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 4 lipca 2017 r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. - dalej w skrócie "kpa"), którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 30 marca 2018 r., w przedmiocie odmowy umorzenia w całości należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego z dnia 18 lipca 2017 r. seria [...] nr [...] w wysokości 100 zł.

Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 29 listopada 2017 r. zobowiązany zwrócił się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu o umorzenie w całości należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze w/w mandatu karnego, uzasadniając wniosek trudną sytuacją materialną oraz życiową. Wskazał, że utrzymuje się z zasiłku z opieki społecznej i jest osobą spełniającą przesłanki ubóstwa. Zamieszkuje w mieszkaniu rodziców, które użytkuje w zamian za ponoszone opłaty, tj. czynsz, prąd, gaz itp. Do wniosku załączył: zaświadczenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie (dalej MOPR) w [...] z dnia 30 października 2017 r. o korzystaniu z pomocy finansowej tamtejszego Ośrodka; kserokopie decyzji MOPR z dnia: 9 sierpnia 2017 r., 21 sierpnia 2017 r., 13 września 2017 r. przyznające świadczenia pieniężne (zasiłek opiekuńczy z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, zasiłki okresowe i celowe); zaświadczenie lekarskie przychodni lekarskiej z dnia 19 października 2017 r. (leczenie z powodu chorób przewlekłych); dokument medyczny z dnia 30 października 2016 r. ([...]); orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności z dnia 10 listopada 2014 r.; postanowienie Sądu Rejonowego w [...] Wydział [..] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 sierpnia 2017 r. w sprawie o ustalenie stopnia niepełnosprawności; informację Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 18 września 2017 r. o nieopłaconej należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego oraz oświadczenie o stanie majątkowym z dnia 29 listopada 2017 r., w którym strona oświadczyła, że źródłem jej dochodu są zasiłki z opieki społecznej w łącznej wysokości 566,10 zł miesięcznie, a na wydatki bieżącego utrzymania składają się: czynsz (360 zł), energia elektryczna (45 zł), gaz (20 zł), dojazd do miejsca leczenia (50 zł), spłata pożyczek (121,96 zł), telefon (25 zł), wydatki na lekarstwa i leczenie (50 zł) oraz wydatki na wyżywienie (250 zł), tj. łącznie 921,96 zł. W rubryce "posiadane nieruchomości" zobowiązany wskazał mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni 42 m2, należące do jego rodziców (umowa użyczenia bezpłatna w zamian za ponoszenie opłat). Dodatkowo, na wezwanie organu o przedłożenie kserokopii faktur lub rachunków potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków, wnioskodawca wskazał, że nadal korzysta z pomocy społecznej w formie zasiłków celowych okresowych m.in. z powodu ubóstwa, a także, że w dalszym ciągu prowadzi samotnie gospodarstwo domowe. Dodał, że sytuacja zdrowotna nie uległa zmianie. Pobiera zasiłek okresowy z tytułu długotrwałej choroby. Ponadto wskazał, że nie będzie już pobierał zasiłku opiekuńczego na matkę oraz ojca z powodu śmierci obydwojga rodziców. Zobowiązany poinformował także, że od [...] 2018 r. będzie zmuszony samodzielnie ponosić wszystkie opłaty. W związku z powyższym złożył wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej jako MOPS) o dodatek mieszkaniowy i energetyczny. Jednocześnie, aby móc korzystać z opieki lekarskiej zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy - bez prawa do zasiłku. Dodał, że ze względu na zły stan zdrowia nie może podjąć pracy. Wskazał także miesięczne obciążenia (czynsz, prąd, gaz, bilety komunikacji miejskiej, Internet + telefon, pożyczka, żywność oraz leki) w łącznej wysokości około 896,96 zł i wniósł o dołączenie do akt sprawy dokumentacji z poprzedniej sprawy (co dotyczyło odrębnego postępowania, wszczętego uprzednio z wniosku strony o umorzenie należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym). Końcowo zobowiązany ponownie zwrócił uwagę na fakt korzystania z pomocy społecznej z tytułu ubóstwa oraz na sytuację zdrowotną, bezrobocie i zdarzenia losowe, tj. śmierć obydwojga rodziców, skutkujące pozostawaniem bez jakiegokolwiek wsparcia ze strony rodziny. Dodatkowo wyjaśnił, że oryginały faktur na wydatki mieszkaniowe (czynsz, media) złożył w MOPS, rachunki za Internet + telefon, podobnie jak bilety MZK opłaca w kiosku Ruchu, natomiast kserokopia pożyczki znajduje się w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w Opolu. Do wniosku dołączył również kserokopie odpisu skróconego aktu zgonu ojca i matki, zaświadczenie MOPR w [...] z dnia 16 lutego 2018 r. o korzystaniu z pomocy finansowej tamtejszego Ośrodka, kserokopie decyzji tego Ośrodka z dnia: 22 stycznia 2018 r. oraz 6 lutego 2018 r. przyznające świadczenia pieniężne (zasiłek celowy na zakup żywności, środków czystości, opłaty mieszkaniowe oraz zasiłek okresowy z powodu długotrwałej choroby).

Decyzją z dnia 30 marca 2018 r., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu odmówił umorzenia należności z tytułu w/w grzywny.

We wniesionym od tej decyzji odwołaniu skarżący podniósł, że w jego przypadku wystąpiła przesłanka ważnego interesu zobowiązanego, gdyż w dalszym ciągu utrzymuje się z pomocy opieki społecznej z racji ubóstwa i bezrobocia i nie posiada majątku, z którego możliwe byłoby zaspokojenie należności. Wskazał również na zdarzenie losowe (śmierć obydwojga rodziców) oraz konieczność specjalistycznego leczenia, a tym samym brak możliwości podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. Ponadto wyjaśnił, iż przyjmując mandat myślał, że bez problemu ureguluje należność. Jednakże, ze względu na konieczność opieki nad chorymi rodzicami (rezygnacja z zatrudnienia) oraz zły stan własnego zdrowia, nie jest w stanie uregulować należności ze środków pomocowych, które zaledwie pozwalają na minimum egzystencji. Podniósł również, że istotny jest interes publiczny, gdyż absurdem byłoby przeznaczenie środków z opieki społecznej, pochodzących z budżetu Państwa na "spłatę grzywny Państwu". Zobowiązany ponownie podkreślił, że ze względu na zły stan zdrowia i konieczność specjalistycznego leczenia nie jest w stanie, mimo młodego wieku, podjąć zatrudnienia, a tym samym uregulować przedmiotowy mandat. Końcowo, odnosząc się do argumentów organu I instancji, że nie wykazał woli zapłaty należności, poinformował, że ze względów zdrowotnych swoich, jak i rodziców, a także rezygnacji z zatrudnienia - nie był w stanie opłacić należności. Przyjmując mandat nie był w stanie przewidzieć tak radykalnej zmiany w swoim życiu. Do odwołania dołączył decyzję MOPR w [...] z dnia 15 marca 2018 r. o przyznaniu zasiłku okresowego z powodu bezrobocia oraz kserokopię decyzji Ośrodka z dnia 4 kwietnia 2018 r. o przyznaniu bezzwrotnej pomocy społecznej w formie jednego gorącego posiłku dziennie - obiadu.

W toku postępowania odwoławczego Dyrektor Izby zwrócił się do strony o przesłanie aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia sądu o zakończonym postępowaniu dotyczącym ustalenia stopnia niepełnosprawności. W odpowiedzi zobowiązany poinformował, że Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia 22 listopada 2017 r. oddalił odwołanie w sprawie o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Jednocześnie podał, że 30 maja 2018 r. ponownie złożył wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Końcowo dodał, że ze względu na obecny stan zdrowia nie jest w stanie podjąć zatrudnienia oraz spłacić należności. Do pisma dołączył wyrok z dnia 22 listopada 2017 r., zaświadczenie MOPR z 30 maja 2017 r., kserokopie: wniosku z dnia 28 maja 2018 r. o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zaświadczenie lekarskie z dnia 28 maja 2018 r., skierowanie do szpitala z 10 maja 2018 r., informację o wyznaczonym terminie leczenia w Klinice [...] w [...] na dzień 17 września 2018 r., decyzję MOPR z dnia 8 maja 2018 r. przyznającą zasiłek okresowy w wysokości 317 zł miesięcznie do dnia 30 czerwca 2018 r. oraz bezzwrotną pomoc społeczną w formie jednego gorącego posiłku dziennie. Dodatkowo zobowiązany przesłał do tutejszego organu zawiadomienie Miejskiego Ośrodka ds. Orzekania o niepełnosprawności w [...] z dnia 4 czerwca 2018 r., informujące, iż w dniu 25 czerwca 2018 r. zostanie rozpatrzony wniosek strony o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wskazaną na wstępie decyzją z dnia 4 lipca 2018 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że w myśl art. 64 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 - zwanej dalej "ufp") właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może umarzać w całości należności, o których mowa w art. 60 tej ustawy - w tym należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia (art. 60 pkt 6a ufp) - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Dokonując wykładni tego przepisu organ wskazał, że opiera się on na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że ustawodawca pozostawił organowi wybór, czy należność zostanie umorzona czy nie. Wskazane w tym przepisie przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego" lub "interesu publicznego" są pojęciami nieostrymi, wymagają zatem każdorazowo dogłębnej analizy w kontekście argumentów podnoszonych przez stronę, okoliczności stanu faktycznego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy. Kryterium "ważnego interesu zobowiązanego" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania zobowiązanego (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa i które to w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów administracyjnych. Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata należności spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego do środków pomocy Państwa.

Organ zwrócił również uwagę na na szczególny charakter należności, z tytułu której strona została zobowiązana do zapłaty na rzecz budżetu państwa kwoty 100 zł. Zaznaczając, że sama zasadność ukarania, jak również wysokość zastosowanej kary nie jest kwestią podlegającą ocenie organów rozstrzygających w przedmiocie wniosku o ulgę, organ odwoławczy podkreślił, że nałożenie na stronę grzywny było konsekwencją jej zachowania - traktowanego, w myśl przepisów karnych, jako podlegającego karze wykroczenia, zaś celem wystawienia mandatu karnego było obciążenie zobowiązanego obowiązkiem poniesienia konkretnego wydatku, tak by nastąpiło po jego stronie odczucie straty materialnej. Z uwagi bowiem na wynikającą z art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 z późn. zm.) zasadę nieuchronności odpowiedzialności karnej, w przypadku nałożenia na konkretną osobę grzywny, powinno dojść do rzeczywistego poniesienia przez nią wydatku. Zastosowanie instytucji umorzenia należności z tytułu mandatu prowadzi natomiast do sytuacji przeczącej założeniom i istocie kary grzywny. Umorzenie grzywny byłoby w pewien sposób poparciem dla dążenia przez stronę do uniknięcia kary.

Odnosząc powyższe do stanu rozpatrywanej sprawy organ II instancji w pełni zaakceptował wnioski zawarte w zaskarżonej decyzji o braku wystarczających podstaw do zastosowania wnioskowanej ulgi. Wskazał na okoliczność, że zobowiązany wcześniej był karany mandatami karnymi z dnia 27 maja 2016 r. w łącznej wysokości 1.000 zł, które uregulował częściowo, a wstosunku do nieuregulowanej części zwrócił się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z prośbą o ich umorzenie w łącznej kwocie 550 zł wraz z kosztami upomnienia w wysokości 23,20 zł. Wniosek ten został pozytywnie rozpatrzony decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 stycznia 2018 r. Przy czym w uzasadnieniu tej decyzji podkreślono, że decyzja wydana w przedmiocie umorzenia mandatów karnych, będących karą za popełnione wykroczenia, jest decyzją uznaniową, która nie powinna być stosowana powszechnie, lecz należy traktować ją jako wyjątek. Mając zatem na uwadze, że skarżący występuje po raz kolejny o udzielenie mu ulgi w postaci umorzenia mandatu karnego, organ podkreślił, że nie może być to środek służący uchyleniu się od konsekwencji prawnych popełnionego wykroczenia. Szczególny bowiem charakter i rola należności w sprawach wykroczeń powoduje, że ważniejsze - z punktu widzenia interesu publicznego - jest utrzymanie obowiązku zapłaty, jako kary, niż umorzenie w celu ochrony interesu zobowiązanego, skoro to on sam, składając podpis na blankiecie mandatu wybrał rodzaj kary powodujący obowiązek poniesienia wydatku i żadne szczególne okoliczności nie zmieniły jego zdolności do zapłaty od chwili przyjęcia tego zobowiązania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 978/16). Organ zwrócił również uwagę na postawę skarżącego, który nie przyczynił się w jakimkolwiek stopniu do spełnienia ciążącego na nim obowiązku, będącego skutkiem nagannego zachowania, poprzez spłatę - choćby w części - przedmiotowego zadłużenia, mimo że w dniu 12 lutego 2018 r. otrzymał na rachunek bankowy zwrot nadpłaty w wysokości 424 zł.

Analizując następnie sytuację finansową, materialną i zdrowotną wnioskodawcy organ wskazał, że prowadzi on samodzielnie jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z zasiłków z opieki społecznej. Zgodnie z zaświadczeniem MOPR w [...] z 30 maja 2018 r. miesięczny dochód zobowiązanego jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (wynoszącego 634 zł), w rezultacie z uwagi na ubóstwo przyznano mu pomoc finansową w formie zasiłków okresowych i celowych na żywność, odzież, środki czystości, obuwie oraz opłaty mieszkaniowe. Decyzją tego Ośrodka z dnia 8 maja 2018 r., skarżący pobiera świadczenie pieniężne w formie zasiłku okresowego w wysokości 317 zł miesięcznie z powodu bezrobocia oraz bezzwrotną pomoc społeczną w formie gorącego posiłku dziennie. Ustalono również, że skarżący ma problemy zdrowotne. Zgodnie z dokumentem wystawionym przez specjalistę [...] zdiagnozowano u niego [...]. Z oświadczeń skarżącego wynika również, że w Sądzie Rejonowym w [...] toczy się postępowanie mające na celu ustalenie, czy występujące u niego schorzenia wywołały niepełnosprawność. Dalej wskazano, że z posiadanych z urzędu informacji wynikało, iż wcześniej, tj. do końca 2016 r. wnioskodawca był zatrudniony w A w [...]. Zgodnie z treścią deklaracji podatkowych PIT-11 za 2016 r. i PIT-37 za 2017 r., skarżący w 2016 r. uzyskał dochód w wysokości 38.139,07 zł, a w 2017 r. z tytułu wynagrodzenia ze stosunku pracy - w wysokości 3.010,08 zł oraz ze świadczeń wypłaconych z Funduszu Pracy - w wysokości 4.457,10 zł (łącznie 7.467,18 zł). Przy czym, od stycznia 2017 r. zrezygnował z zatrudnienia ze względu na konieczność sprawowania opieki nad schorowanymi rodzicami, będącymi osobami w podeszłym wieku z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności. Z uwagi na fakt, iż rodzice wymagali stałej, długotrwałej opieki i pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, zobowiązany nie mógł podjąć zatrudnienia, gdyż w takiej sytuacji musiałby zapewnić im pobyt i opiekę w domu pomocy społecznej, na co nie pozwalały uzyskiwane przez niego oraz jego rodziców dochody. Aktualnie skarżący przedstawił dowody, z których wynika, że obydwoje rodzice zmarli na początku 2018 r. ([...] 2018 r. ojciec, a [...] 2018 r. matka). Zgodnie z oświadczeniem o stanie majątkowym zobowiązany nie posiada żadnego majątku ruchomego, nieruchomości, ani innych składników majątku. Mieszka w mieszkaniu po zmarłych rodzicach. Miesięczne wydatki ponoszone na bieżące utrzymanie kształtują się na poziomie 800 zł, plus comiesięczna spłata pożyczki w kwocie 121,96 zł.

Oceniając powyższe okoliczności organ stwierdził, że aktualna sytuacja finansowa, materialna, rodzinna i zdrowotna wnioskodawcy jest trudna w stopniu uzasadniającym stwierdzenie, że spełniona została przesłanka ważnego interesu zobowiązanego. Niemniej jednak, zdaniem organu, łączna ocena wszystkich okoliczności sprawy nie dawała podstaw do przyznania ulgi w postaci umorzenia. Jak bowiem podkreślił organ, egzystencja skarżącego nie jest zagrożona, gdyż ze względu na brak źródeł dochodów podlegających zajęciu (świadczenia z opieki społecznej zwolnione są spod egzekucji), postępowanie ezgekucyjne wobec skarżącego nie zostało wdrożone. Ponadto, nawet w przypadku zaistnienia podstaw do egzekucji, będzie ona podlegała ograniczeniu do kwoty wolnej od zajęcia, uwzględniającej minimum egzystencji. Stąd fakt, że obecnie zobowiązany nie posiada środków finansowych na jednorazową zapłatę grzywny w wysokości 100 zł, nie może automatycznie przesądzać o pozytywnym załatwieniu żądania. Zobowiązany ma zapewnione warunki bytowe zamieszkując w mieszkaniu o powierzchni 42 m2, które przysługuje mu po rodzicach. Ponadto organ zwrócił uwagę, że w związku ze śmiercią obojga rodziców sytuacja strony uległa zmianie, albowiem nieaktualny jest już argument o braku możliwości podjęcia zatrudnienia ze względu na konieczność sprawowania opieki nad obłożnie chorymi rodzicami. Na chwilę obecną wnioskodawca ma więc sposobność podjęcia zatrudnienia adekwatnego do posiadanego - młodego nadal - wieku oraz możliwości zdrowotnych i w tym celu wywiązania się z powinności względem Skarbu Państwa. Jednocześnie, jak zauważył organ, na obecnym rynku pracy istnieją różne sposoby zarobkowania, nie tylko w systemie codziennym, ale również w formie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, gdzie w większości prace są lekkie i wykonywane są w domu. Jednocześnie organ podkreślił, że istnieje możliwość starania się o ulgę w formie rozłożenia zapłaty należności na dogodne raty, której udzielenie z jednej strony nie unicestwi istoty ukarania, a z drugiej pozwoli na uregulowanie przedmiotowej należności na zasadach odpowiadających zobowiązanemu i zarazem pozwoli na uniknięcie dodatkowego obciążenia w postaci kosztów egzekucyjnych.

Końcowo organ, mając na względzie fakt ponownego wystąpienia przez stronę z wnioskiem o umorzenie kolejnego madatu, wskazał, że stan faktyczny, na podstawie którego rozpatrywano poprzedni wniosek i w oparciu o który umorzono stronie należność, nie można uznać za tożsamy z ustalonym w rozpatrywanej sprawie. Przede wszystkim zobowiązany w dniu otrzymania przedmiotowego mandatu znajdował się już w trudnej sytuacji finansowej (dochody ograniczone do świadczeń z opieki społecznej) i rodzinnej (konieczność sprawowania opieki nad rodzicami). Borykał się już także z problemami zdrowotnymi (w dniu 10 listopada 2014 r. został uznany za osobę niepełnosprawną zaliczoną do lekkiego stopnia niepełnosprawności, przy czym orzeczenie wydano do dnia 31 grudnia 2016 r.; w dniu 30 października 2016 r. rozpoznano [...]). Był zatem w pełni świadomy, że dopuszczając do kolejnego naruszenia przepisów prawa, będzie miał trudności z zapłatą nałożonego mandatu, mimo to nie zadbał, by taka sytuacja nie miała miejsca. Co prawda po otrzymaniu mandatu zobowiązanego dotknęło zdarzenie mające charakter wyjątkowy, nadzwyczajny (śmierć rodziców). Nie stanowi to jednak, zdaniem organu, okoliczności przemawiającej za przyznaniem wnioskowanej ulgi całkowicie zwalniającej z odpowiedzialności za naganne zachowanie. Istotne także jest, że orzeczenie o niepełnosprawności wydane zostało do 31 grudnia 2016 r., natomiast strona, mimo wezwania, nie przedstawiła innego orzeczenia. Tym samym, zdaniem organu, w sprawie nie wystąpiły wystarczające podstawy do udzielenia wnioskowanej ulgi. Brak bowiem wskazywanych wcześniej przeszkód do podjęcia zatrudnienia stwarza szansę na pozyskanie przez zobowiązanego źródła dochodu, a tym samym na zapłatę mandatu. Umorzenie w tej sytuacji grzywny pozostawałoby w sprzeczności z interesem publicznym, a zatem przesłanka ta nie wystąpiła w sprawie.

Decyzja powyższa stała się przedmiotem skargi wniesionej do tut. Sądu, w której skarżący wniósł o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, zarzucając organom błędne ustalenia faktyczne i prawne. Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że organy niewłaściwie wyważyły istniejącą bezspornie przesłankę ważnego interesu zobowiązanego z przesłanką interesu publicznego, skupiając się głównie na aspekcie ukarania dłużnika. Zdaniem skarżącego, podejmując negatywne dla niego rozstrzygnięcie, organy kierowały się przede wszystkim niewyrażonymi w przepisie art. 64 ufp kryteriami, mianowicie prawnokarnym charakterem ciążącej na nim należności. Tymczasem okoliczność ta nie może być zasadniczym powodem odmowy umorzenia i dla sprawy obojętnym pozostaje z jakich przyczyn mandat karny został nałożony i jak można oceniać zachowanie zobowiązanego. Ponadto skarżący argumentował, że w przypadku uznania, że zaistniał ważny interes dłużnika (co w sprawie miało miejsce), nie można odmówić umorzenia, przeciwstawiając ważnemu interesowi dłużnika interes publiczny. Obie te przesłanki uznawane są bowiem w orzecznictwie za równoważne i nie ma podstaw do przeciwstawiania interesu publicznego jako sprzecznego z indywidualnym interesem obywatela, jak błędnie przyjęto w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się z kolei do interesu publicznego skarżący zauważył, że koszty trwającego postępowania, w tym również sądowoadministracyjnego, wielokrotnie przekroczyły już kwotę dochodzonej należności, czego nie można uznać za dbanie o stan finansów publicznych. W rezultacie, zdaniem skarżącego, stanowisko organów nie zostało oparte na dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy i cechuje się dowolnością. Poza tym, skoro organy uznały, że spełnione zostały warunki do umorzenia należności, odmawiając jednak umorzenia, to takie postępowanie trudno pogodzić z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy (art. 8 kpa).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za niezasadną.

W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej jako: [ppsa], zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym tu zastosowania).

Badając prawidłowość zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów, Sąd nie stwierdził, by została ona podjęta z naruszeniem przepisów prawa, które to naruszenie uzasadniałoby uwzględnienie skargi.

Przedmiotem sporu jest kwestia zasadności odmowy umorzenia skarżącemu należności z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego seria [...] nr [...] z dnia 18 lipca 2018 r., w wysokości 100 zł.

W kontrolowanej sprawie podstawę do analizy zasadności żądania strony o umorzenie przedmiotowej należności stanowił prawidłowo powołany przez organ przepis art. 64 ust. 1 pkt 2a upf, którego treść stanowi, że w przypadku zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 (wśród których ustawodawca wymienił m.in. należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe - pkt 6a art. 60) właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może je umarzać w całości, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym.

Użyte w omawianym przepisie sformułowanie "może" wskazuje, że organ orzekający w przedmiocie umorzenia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia wyraża się w tym, iż organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanek umorzenia uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Oznacza to, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z treści artykułów 7, 77 § 1 i 80 kpa. Uzasadnienie powinno zaś odpowiadać warunkom określonym w art. 107 kpa, tak aby strona mogła mieć pewność, a sąd mógł ocenić, że wszystkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów. W szczególności w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla wnioskującego powinno znaleźć szczegółowe omówienie kwestii istnienia lub nieistnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji umorzenia. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania tego rodzaju ulgi.

Kontrola sądowa tego rodzaju rozstrzygnięć sprowadza się do zbadania czy decyzja uznaniowa poprzedzona została prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy. Sąd bada więc, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w myśl, której organy zobligowane są do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i 77 kpa). Nadto, czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 kpa) i czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 kpa) oraz czy wydane decyzje odpowiadają wymogom określonym w art.107 § 3 kpa, w szczególności czy uzasadnienie decyzji wskazuje przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia istniejącej zaległości. Natomiast sam wybór rozstrzygnięcia, dokonany na podstawie kryteriów celowości i słuszności pozostaje poza kontrolą sądu. Ponadto wskazać należy, że Sąd dokonuje kontroli decyzji na dzień jej podjęcia. Sąd nie zastępuje organu w rozpoznaniu wniosku o umorzenie i ma obowiązek przyjąć stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jej wydania przez organ.

Biorąc pod uwagę treść art. 64 ust. 1 pkt 2a ufp wskazać trzeba, że rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności nakłada na organ obowiązek ustalenia w pierwszym rzędzie tego, czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy występuje "ważny interes zobowiązanego" lub "interes publiczny", jako dwie równorzędne przesłanki w tym przepisie wymienione. Jak bowiem trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 335/13 (dostępny, podobne jak inne, niżej powołane orzeczenia, na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl) "działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek wyważenia interesu publicznego z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego". Decyzja o charakterze uznaniowym musi więc odpowiednio wyważać interesy przeciwstawnych stron - interes obywatela z interesem publicznym, kierując się przy tym proporcjonalnością uwzględnienia obu rodzajów interesów (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 182/12).

Ustawodawca nie zdefiniował w ustawie pojęć "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego". Z tego względu konkretną treść tych pojęć ustalać należy z uwzględnieniem okoliczności rozpoznawanej sprawy. Niemniej jednak o istnieniu ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią wartości. W orzecznictwie (wypracowanym na tle tożsamego przepisu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej) przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia "ważnego interesu zobowiązanego" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Z kolei przesłankę "interesu publicznego" interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że organ prawidłowo przeanalizował sytuację strony skarżącej w kontekście przesłanek umorzenia, określonych w art. 64 ust. 1 pkt 2a upf i przekonująco uzasadnił powody, jakie legły u podstaw odmowy udzielenia wnioskowanej ulgi. Ustalenia organu, jak również wywiedzione wnioski nie uchybiły przepisom prawa procesowego ani materialnego.

Zaznaczyć należy, że nie są sporne między stronami ustalenia faktyczne dotyczące sytuacji finansowej, bytowej i życiowej skarżącego, które wynikają z przedłożonych przez stronę dowodów i składanych oświadczeń. Jak ustalono, skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie pracuje zarobkowo, utrzymując się ze świadczeń z pomocy społecznej w formie zasiłków okresowych i celowych na żywność, odzież, środki czystości, obuwie, oraz opłaty mieszkaniowe. Zgodnie z decyzją MOPR w [...] z dnia 8 maja 2018 r., skarżący pobiera świadczenie pieniężne w formie zasiłku okresowego w wysokości 317 zł miesięcznie z powodu bezrobocia oraz bezzwrotną pomoc społeczną w formie gorącego posiłku dziennie. Zobowiązany ma zapewnione warunki bytowe zamieszkując w mieszkaniu o powierzchni 42 m2, które przysługuje mu po rodzicach. Ustalono również, że skarżący ma problemy zdrowotne. Do akt sprawy włączone zostało przedstawione przez skarżącego orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na okres od listopada 2014 r. do 31 stycznia 2016 r., zgodnie z którym został on zakwalifikowany do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Ponadto, jak wynika z zawartego w aktach dokumentu, wystawionego przez specjalistę [...], u skarżącego zdiagnozowano [...]. Z oświadczeń skarżącego wynikało również, że aktualnie toczy się kolejne postępowanie o ustalenie stopnia niepełnosprawności.

Na podstawie opisanych ustaleń, znajdujących pełne oparcie w zebranym materiale dowodowym, organy uznały, że wprawdzie sytuacja życiowa, materialna i zdrowotna skarżącego dowodzi, że spełniona została przesłanka ważnego interesu zobowiązanego, jednak działając na zasadzie uznania administracyjnego stanęły na stanowisku, że w świetle pozostałych okoliczności sprawy umorzenie wnioskowanej należności nie znajdowało wystarczającego uzasadnienia i zarazem nie leżało w interesie publicznym.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze przekroczenia granic uznania administracyjnego. Zdaniem Sądu, powody, jakimi kierowały się organy odmawiając stronie umorzenia należności, zostały poparte racjonalną, przekonującą argumentacją, z zachowaniem należytej proporcji pomiędzy interesem społecznym, a ważnym interesem strony. Wbrew też stawianym w skardze zarzutom organy należycie rozważyły wskazane przez stronę okoliczności i zgromadzone dowody, a odnosząc je do podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sformułowały wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów.

Nie kwestionując bowiem trudnej sytuacji bytowo – finansowej i zdrowotnej strony, zgodzić się należy z organem odwoławczym, że brak środków na jednorazową spłatę należności oraz aktualne trudności w jej spłacie nie mogą przesądzić o konieczności umorzenia należności, która jest najdalej idącą formą ulgi, skutkującą uchyleniem w całości ukarania grzywną. Podkreślić w tym miejscu należy, że umorzenie w całości należności, czego domagała się strona nie jest jedyną, przewidzianą prawem formą udzielenia pomocy w jej spłacie. Jak bowiem zasadnie wskazał organ, możliwe są także inne rodzaje ulg (w tym ozłocenie należności na raty) których udzielenie nie unicestwia istoty ukarania i zarazem zmniejsza obciążenia finansowe. Owszem, jak podnosi skarżący, w sprawie niniejszej przedmiotem złożonego przez niego wniosku było żądanie umorzenia grzywny, a nie jej rozłożenie na raty. Nie czyni to jednak przedstawionego przez organ argumentu o możliwości rozłożenia na raty z tego powodu bezprzedmiotowym, gdyż został on użyty jako wskazanie pewnej możliwości poprawy sytuacji skarżącego (czyli sugestii, że może wystąpić również z wnioskiem o udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty), zamiast od razu sięgać po najbardziej radykalne rozwiązanie w postaci umorzenia, skutkującego definitywną rezygnacją z przysługującej budżetowi Państwa należności.

Sąd nie podziela również zarzutów skarżącego, że organy oparły rozstrzygnięcie przede wszystkim na argumentacji dotyczącej wychowawczego charakteru ciążącej na nim grzywny, wychodząc tym samym poza przesłanki przewidziane w art. 64 ust. 1 pkt 2a upf. Należy zauważyć, że jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, prawnokarny charakter należności był jednym z wielu powodów, na podstawie którego organy uznały, że udzielenie ulgi nie jest zasadne, przy czym, wbrew temu co uważa skarżący, wcale nie miał on przesądzającego znaczenia dla rozstrzygnięcia. O negatywnym rozpatrzeniu wniosku skarżącego zdecydowała bowiem ocena wszystkich okoliczności faktycznych w ich wzajemnym powiązaniu, w tym także to, że skarżący otrzymał już poprzednio wsparcie ze strony organów w postaci umorzenia części należności wynikających z nałożonej na niego wcześniej grzywny w drodze mandatów karnych, że umorzenie po raz kolejny należności wynikającej z przyjętego mandatu karnego mogłoby powodować poczucie bezkarności, co jest sprzeczne z interesem publicznym, że nieaktualny okazał się argument skarżącego o braku możliwości podjęcia pracy w związku ze sprawowaniem opieki nad chorymi rodzicami oraz wreszcie, że odmowa umorzenia nie prowadziłaby do skutku w postaci zachwiania podstawami egzystencji skarżącego, albowiem ze względu na brak dochodów podlegających egzekucji dochodzenie należności z tytułu grzywny w drodze przymusu nie jest obecnie możliwe.

Ponadto, zdaniem Sądu, oceniając zasadność żądania skarżącego, nie można też całkowicie abstrahować od szczególnego charakteru należności nałożonych w drodze mandatów karnych jak i faktu, że nałożenie na skarżącego grzywny było konsekwencją określonego jego zachowania, traktowanego, w myśl przepisów karnych, jako podlegające karze wykroczenie, zaś celem wystawienia mandatu karnego było obciążenie skarżącego obowiązkiem poniesienia konkretnego wydatku, tak by nastąpiło po jego stronie jako kara odczucie straty materialnej. Sąd dostrzega, że w orzecznictwie prezentowane są poglądy, na których oparł swą argumentację skarżący, w myśl których "podstawą odmowy umorzenia zobowiązań na rzecz budżetu nie może być zasadniczo argumentacja odwołująca się do oceny charakteru należności objętej postępowaniem i dla wydania decyzji w sprawie umorzenia należności w trybie art. 64 ust. 1 ufp nie ma znaczenia wychowawczy charakter ciążącej na stronie należności." (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 1755/16). Nie negując co do zasady tego stanowiska, Sąd stwierdza - również kierując się wielokrotnie wyrażanymi w orzecznictwie poglądami - że mając na uwadze wyjątkowy i uznaniowy charakter instytucji umorzenia, okoliczności związane z powstaniem należności nie są bez znaczenia przy ocenie legalności decyzji organów administracji publicznej, a ustalenia dotyczące okoliczności powstania należności u wnioskującego o jej umorzenie lub rozłożenie na raty mieszczą się w zakresie badania istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie ulgi płatniczej, w szczególności zaś w zakresie przesłanki interesu publicznego. W takim też kontekście, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zostały one przywołane przez organ odwoławczy, który oceniał zachowanie skarżącego właśnie pod kątem badania przesłanki interesu publicznego. Wbrew więc temu, co uważa skarżący, nie można zarzucać organom oparcia rozstrzygnięcia o pozaustawowe przesłanki, albowiem ustalenie okoliczności dotyczących spełnienia (bądź nie) interesu publicznego niewątpliwie leży w zakresie normy z art. 64 ust 1 pkt 2a upf.

Nie można zgodzić się także z zarzutem skargi, że organy niewłaściwie wyważyły interes publiczny z ważnym interesem zobowiązanego, dając prymat tej pierwszej przesłance. W ocenie Sądu, organy podatkowe wszechstronnie rozważyły i oceniły wszystkie aspekty faktyczne i prawne niniejszej sprawy, biorąc przy tym pod uwagę okoliczności podnoszone przez skarżącego. Dyrektor Izby, wskazując na deklarowaną trudną sytuację finansową oraz problemy zdrowotne strony ocenił, że spełniona została przesłanka ważnego interesu zobowiązanego, co jednak nie przesądzało automatycznie o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o umorzenie należności. Przyczyny przemawiające za negatywnym rozpatrzeniem wniosku skarżącego zostały wyżej przedstawione i Sąd ocenia je jako racjonalne, spójne i nie noszące znamion dowolności. Zdaniem Sądu, wbrew temu, co sądzi skarżący, organy zachowały proporcję między obiema przesłankami z art. 64 ust. 1 pkt 2a upf, należycie ważąc okoliczności związane z interesem strony i interesem publicznym. Oceniając sytuację skarżącego w kontekście jego ważnego interesu strony organy ustaliły, że mimo jego niewątpliwie trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, ma on zapewnione warunki bytowe, zamieszkując w mieszkaniu po rodzicach, przy czym wydatki związane z utrzymaniem lokalu są pokrywane z przyznanego zasiłku celowego. Skarżący ma także zapewnione wyżywienie w formie gorącego posiłku dziennie. Słusznie zatem w tych okolicznościach organy stwierdziły, że odmowa umorzenia nie będzie powodować zagrożenia dla istotnego interesu strony, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych. Tym bardziej, że w realiach rozpatrywanej sprawy istnienie należności z tytułu grzywny nie zagraża pogorszeniu sytuacji skarżącego, skoro jedynym źródłem jego dochodu są świadczenia z pomocy społecznej, które są chronione przed egzekucją. Dług bowiem wprawdzie istnieje, ale jego przymusowa spłata pozostaje wstrzymana. Zapłata możliwa jest jedynie w drodze dobrowolnych wpłat, gdyż rodzaj otrzymywanych przez skarżącego dochodów uniemożliwia egzekucję, a zatem nie istnieje ryzyko przymusowego wykonania zobowiązań. Nie pozbawione racji jest także stwierdzenie organu, że w dłuższej perspektywie czasowej, mając na uwadze stosunkowo młody wiek skarżącego, nie jest wykluczona poprawa jego sytuacji finansowej, poprzez podjecie zatrudnienia. Chociaż bowiem skarżący zmaga się z poważną chorobą, zasadnie organ wskazał, że na rynku pracy można także znaleźć adekwatne do różnych stanów chorobowych propozycje zatrudnienia, np. w formie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, gdzie w większości prace są lekkie i wykonywane są w domu.

Przychylając się w pełni do opisanej wyżej argumentacji organu, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do czynienia organom zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego, zwłaszcza, że udzielenie skarżącemu ulgi w postaci umorzenia nie leżało zarazem w interesie publicznym. Słusznie w tym aspekcie organy podkreśliły, że skarżący już raz skorzystał ze wsparcia w spłacie grzywny z tytułu poprzednio otrzymanych mandatów karnych i występuje po raz kolejny o udzielenie takiego wsparcia, co należy postrzegać jako próbę uchylenia się od konsekwencji prawnych popełnionego wykroczenia. Ewidentnie natomiast w interesie publicznym nie leży sytuacja, w której popełniający wykroczenie pozostawałby w poczuciu bezkarności, licząc na to, że jego trudna sytuacja materialna uzasadnia automatycznie umorzenie należności wynikających z grzywien.

Za nietrafny należało uznać również zarzut naruszenia art. 8 kpa, uzasadniany przez skarżącego tym, że organ odmówił udzielenia ulgi, mimo stwierdzenia przesłanek warunkujących umorzenie. Jak już bowiem wyżej wskazano, istotą uznania administracyjnego jest, że mimo stwierdzenia przesłanek umorzenia organy podatkowe miały swobodę wyboru rozstrzygnięcia, przy czym aby dokonany wybór nie był dowolny, organy zobowiązane były wykazać istotne, przekonujące przyczyny, uzasadniające przyjęty sposób rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej warunek ten został spełniony, o czym przekonuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji, spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 kpa.

Reasumując, Sąd stwierdza, że organ odwoławczy prawidłowo, tj. w sposób logiczny, spójny, w nawiązaniu do ustalonych prawidłowo (w dacie podejmowania rozstrzygnięcia) okoliczności sprawy, uzasadnił odmowę zastosowania wnioskowanej przez skarżącego ulgi. Nie zachodzą zatem podstawy do tego, aby uchylić zaskarżoną decyzję, jak o to wnioskuje skarżący. Wbrew zarzutom skargi organ uwzględnił stan zdrowotny, sytuację ekonomiczną oraz rodzinną skarżącego, w tym zdarzenie losowe w postaci śmierci rodziców, wskazując, z jakich powodów wydał zaskarżoną decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym. Prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem reguł w nim obowiązujących, a w szczególności z poszanowaniem art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 kpa. Organ ustosunkował się do wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania, a także ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób kompletny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czyniąc tym samym zadość art. 107 § 3 kpa.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykraczało poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.