Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1939/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Rada Radców Prawnych
Treść wyniku: Uchylono uchwałę I  i II  instancji
Powołane przepisy: article: art. 60 pkt 11
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1059
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi P. G. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu opłaty uiszczonej w postępowaniu o wpis na listę radców prawnych 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia [...] maja 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych na rzecz skarżącego P. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2009 r. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych utrzymało w mocy uchwałę Nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. w sprawie odmowy zwrotu P. G. (dalej jako skarżący) kwoty 2.500 zł tytułem opłaty wpisowej.

Do wydania powyższej uchwały doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z dnia [...] października 2007 r. skarżący złożył w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w W. wniosek o wpis na listę radców prawnych.

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w W. odmówiła wpisu skarżącego na listę radców prawnych.

Skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. wniósł odwołanie od ww. uchwały do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w W., która uchwałą Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymała w mocy uchwałę Nr [...] Rady Okręgowej Radców Prawnych w W.

Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. skarżący wniósł odwołanie od uchwały Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. do Ministra Sprawiedliwości, który decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] uchylił uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych Nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu skarżącego na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.

Postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte ze skargi Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych zostało ostatecznie zakończone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2008 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1141/08), umarzającym postępowanie sądowoadministracyjne. Decyzja Ministra Sprawiedliwości stała się ostateczna, co spowodowało zwrot akt do organu I instancji, celem ponownego rozpatrzenia sprawy.

Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w W. uchwałą Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. odmówiła skarżącemu wpisu na listę radców prawnych. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego z dnia [...] marca 2009 r. od ww. uchwały, Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w W. uchwałą Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. uchyliło uchwałę Nr [...], a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpoznania z zaleceniem przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie.

W toku prowadzonego postępowania skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. cofnął wniosek o wpis na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. z dnia [...] października 2007 r., wnosząc jednocześnie o zwrot kwoty 2.500 złotych, uiszczonej tytułem wpisu na listę radców prawnych.

Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w W. uchwałą Nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. umorzyła postępowanie o wpis na listę radców prawnych skarżącego, zaś uchwałą Nr [...] z tej samej daty odmówiła skarżącemu zwrotu opłaty wpisowej w kwocie 2.500 złotych pobranej za postępowanie o wpis na listę radców prawnych, prowadzonego na wniosek skarżącego.

Rozpoznając odwołanie skarżącego od uchwały Nr [...] Krajowa Rada Radców Prawnych w uzasadnieniu uchwały Nr [...] podała, że wpis ma charakter bezzwrotnej opłaty uiszczanej stosownie do uchwały Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie wysokości opłat związanych z wpisem na listę radców prawnych lub na listę aplikantów radcowskich, wydanej na podstawie art. 60 pkt 11 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), nazywanej dalej: "u.r.p.". Podstawa ustawowa do wydania uchwały regulującej wysokość opłaty wpisowej opisana jest jako "opłata związana z decyzją w sprawie wpisu". Dokonując wykładni systemowej oraz funkcjonalnej tej normy, organ stwierdził, że jest to świadczenie pieniężne uiszczane przez zainteresowanego wpisem na listę radców prawnych, które podlega wpłacie razem z wnioskiem o dokonanie wpisu.

Organ odwoławczy stwierdził, że opłata wnoszona przy składaniu wniosku o wpis na listę radców prawnych nie jest "opłatą za wpis", w szczególności nie istnieje związek pomiędzy faktem wpłaty, a pozytywnym załatwieniem wniosku wpisowego. Powyższe świadczenie jest opłatą o charakterze techniczno -administracyjnym, manipulacyjnym i stanowi ekwiwalent zwrotu kosztów postępowania wpisowego (praca biura Rady OIRP, praca zespołu kwalifikacyjnego Rady, koszty korespondencji, ewentualne koszty postępowania odwoławczego, w tej kwestii E. Ruśkowski, C. Kosikowski. "Finanse publiczne i prawo finansowe" Warszawa 2003). Z powyższego punktu widzenia opłata wpisowa nie różni się w istocie od opłaty skarbowej pobieranej przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2006 r. Nr 225 poz. 1635 ze zm.).

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji o niemożliwości zwrotu opłaty administracyjnej uiszczanej przy składaniu wniosku o wpis na listę radców prawnych, gdyż ww. opłata nie ma charakteru świadczenia cywilnoprawnego, którego zwrotu można dochodzić w oparciu o zasadę ekwiwalentności świadczeń.

W związku ze złożeniem wniosku wpisowego przez skarżącego, Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych (organ I instancji), a także organ odwoławczy oraz jego biuro, dokonały szeregu czynności technicznych określonych postanowieniami Regulaminu postępowania rad okręgowych izb radców prawnych i Krajowej Rady Radców Prawnych w sprawach wpisu na listy radców prawnych i aplikantów radcowskich, prowadzenia tych list oraz wzorów stosowanych w tych sprawach, stanowiącego Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] września 2002 r. wraz ze zmianą wprowadzoną uchwałą Nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] października 2006 r. o zmianie uchwały w sprawie postępowania rad okręgowych izb radców prawnych i Krajowej Rady Radców Prawnych w sprawach wpisu na listę radców prawnych i listę aplikantów radcowskich, prowadzenia tych list oraz stosowanych wzorów dokumentów.

Wspomniane postępowanie wymaga również czynności rozstrzygających, które mają na celu stwierdzenie, czy wniosek o wpis spełnia ustawowe kryteria określone w art. 24 lub 25 u.r.p.

Brak jest możliwości zwrotu administracyjnej opłaty uiszczonej przy składaniu wniosku o wpis na listę radców prawnych bez względu na ilość czynności podejmowanych w sprawie. Fakt umorzenia postępowania na wniosek skarżącego - w sytuacji, gdy skarżący z własnej inicjatywy powstrzymał się od złożenia dokumentów mających potwierdzić okoliczności faktyczne wcześniej przez niego podnoszone - w żaden sposób nie uzasadnia żądania zwrotu wniesionej opłaty wpisowej.

Postępowanie wpisowe ma charakter rozpoznawczo - orzekający, zatem jego wynik nie jest jednoznaczny w dacie złożenia wniosku. A zatem, gdyby opłata wpisowa miała być opłatą jedynie za dokonanie wpisu, treść art. 60 pkt 11 u.r.p. powinna ten fakt jednoznacznie wskazywać.

Konkludując, organ odwoławczy podkreślił, że uiszczona opłata wpisowa nie ma charakteru cywilnoprawnego świadczenia, którego zwrotu można dochodzić w oparciu o zasadę ekwiwalentności świadczeń, gdyż jest to opłata o charakterze techniczno-administracyjnym, stanowiąca dla organu administracji bezzwrotny przychód, przeznaczany na finansowanie czynności technicznych i administracyjnych oraz pokrycie kosztów postępowania w ramach wykonywania przez organy samorządu zawodowego funkcji publicznych. Brak jest również podstawy prawnej - tak dla zwrotu tej kwoty skarżącemu przez organ wpisowy, jak i dla wystąpienia o jej zwrot, kierowanego przez skarżącego do organu wpisowego.

Organ odwoławczy nie podzielił językowo-semantycznych wywodów skarżącego w kwestii wykładni art. 60 u.r.p. ze względu na ich odbieganie od odczytania "wprost" treści tej normy. Stanowisku skarżącego organ przeciwstawiał wskazane powyżej rozumienie zwrotu "decyzja w sprawie wpisu".

Zdaniem organu, twierdzenie skarżącego, że postępowanie prowadzone przy ponownym rozpatrzeniu sprawy znosi skutki wcześniejszego postępowania instancyjnego, jak również postępowania prowadzonego przed Ministrem Sprawiedliwości i przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jest prawdziwe w sensie wyłącznie proceduralnym, materialnie zaś nie czyni "niebyłymi" dokonanych przez organy samorządu i ich biura czynności w ramach uiszczonej przez wnioskodawcę opłaty wpisowej.

Pismem z dnia [...] października 2009 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Nr [...] Krajowej Rady Radców Prawnych w W., wnosząc o jej uchylenie oraz o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.

Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania tj. art. 60 pkt 11 u.r.p. oraz uchwały nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie: wysokości opłat związanych z wpisem na listę radców prawnych lub listę aplikantów radcowskich poprzez błędną wykładnię oraz art. 9 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej przez niezastosowanie i art. 7 i 8 k.p.a.. przez rażące naruszenie;

b) naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik postępowania, tj. art. 75 §1, 77 §1 i 78 §1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie.

Uzasadniając zarzut naruszenia przez organ prawa materialnego, tj. art. 60 pkt 11 u.r.p. oraz uchwały Nr [...], skarżący, kwestionując pogląd Krajowej Rady Radców Prawnych uznał, iż wykładnia językowa art. 60 pkt 11 u.r.p. prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż opłatę pobiera się wyłącznie za dokonanie wpisu na listę radców prawnych, gdyż jest to opłata "za wpis" i powinna być zwracana w przypadku braku merytorycznego rozpoznania sprawy, gdy postępowanie zostało umorzone na skutek cofnięcie wniosku. Zdaniem skarżącego, z powyższego przepisu nie wynika, by wspomniana opłata była opłatą "za postępowanie". Ani art. 60 u.r.p., ani uchwała nr [...] nie dotyczy opłat związanych z samym zainicjowaniem postępowania o wpis na listę radców prawnych, a jedynie z merytorycznym rozpoznaniem sprawy wpisu na listę, czego organ II instancji nie dostrzegł.

Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych nie przeprowadziła żadnych czynności wyjaśniających polegających na badaniu przesłanek ustawowych jakie trzeba spełnić, by móc wykonywać zawód radcy prawnego. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w W. uchwałą Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. uchyliło uchwałę Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Tym samym, postępowanie toczy się od początku, a więc poprzednie czynności organu rozpatrującego uważa się za niebyłe. Bezpośrednio po otrzymaniu ww. uchwały uchylającej i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania, tj. dnia [...] kwietnia 2009 r. skarżący cofnął swój wniosek o wpis na listę radców prawnych. Skarżący podkreślił, że przed cofnięciem wniosku, Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w W. nie przeprowadziła żadnego postępowania wyjaśniającego, tj. merytorycznego rozpoznania sprawy polegającego na dokonaniu oceny czy skarżący spełnia ustawowe warunki do wpisu na listę radców.

Wydane w stosunku do skarżącego postanowienie o umorzeniu postępowania nie jest z decyzją w sprawie wpisu na listę radców prawnych i nie ma charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia. Skutki decyzji umarzającej mają charakter procesowy i polegają na zniweczeniu dotychczas toczącego się postępowania.

W związku z powyższym niezrozumiałe jest, w opinii skarżącego, twierdzenie organu, iż "fakt negatywnego załatwienia wniosku nie ma znaczenia dla prawa organu wpisowego do zatrzymania wpisowej opłaty".

Wskazując na naruszenie art. 9 ustawy o opłacie skarbowej, skarżący za nietrafny uznał pogląd organu II instancji, że opłata w kwocie 2.500 złotych była w istocie opłatą skarbową pobieraną na podstawie ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej. Zdaniem skarżącego, opłata ta nie ma charakteru administracyjnego, gdyż jest opłatą cywilnoprawną. Wskazać należy, iż gdyby organ korporacyjny przez niedopatrzenie nie pobrał ww. kwoty, to nie miałby podstaw prawnych by w drodze decyzji administracyjnej nakazać zapłatę opłaty wpisowej po dokonaniu wpisu i dochodzić jej zapłaty w drodze administracyjnego postępowania egzekucyjnego, gdyż sprawa o wpłatę opłaty wpisowej ma charakter sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 k.p.c.

Konsekwencją uznania, że opłata za wpis jest opłatą skarbową, powinno być zastosowanie przez organ art. 9 ustawy o opłacie skarbowej, zgodnie z którym opłata skarbowa podlega zwrotowi:

od dokonania czynności urzędowej - jeżeli mimo zapłacenia opłaty nie dokonano czynności urzędowej;

od wydania zaświadczenia lub zezwolenia (pozwolenia, koncesji) - jeżeli mimo zapłacenia opłaty nie wydano zaświadczenia lub zezwolenia (pozwolenia, koncesji).

2. Zwrot opłaty skarbowej następuje na wniosek.

Wpis na listę radców prawnych należy uznać za czynność urzędową polegającą na stwierdzeniu przez organ korporacji, iż wnioskodawca spełnia określone ustawowo warunki, aby wykonywać zawód radcy prawnego, a więc w przypadku nie dokonania wpisu - opłata powinna być zwrócona.

Wskazując na naruszenia prawa procesowego: art. 75 § 1,77 § 1 i 78 § 1 k.p.a., skarżący podał, że na etapie postępowania odwoławczego przed Krajową Radą Radców Prawnych wniósł o dopuszczenie dowodu z informacji uzyskanej od Rady OIRP w W., że w latach 2006-2009 w przypadku umorzenia postępowania o wpis na listę radców prawnych dokonywała ona zwrotu opłat w kwocie 2.500 złotych. Pomimo złożonego wniosku dowodowego, organ odwoławczy w ogóle się do niego nie odniósł w zaskarżonej decyzji, ani nie poinformował skarżącego o trybie jego załatwienia. Organ powinien przedstawić argumenty, którymi kierował się zajmując stanowisko (tak wyrok WSA w Warszawie z 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1622/05).

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 17 ust. 2 Konstytucji RP, skarżący powołał się na pismo Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia [...] grudnia 2008 r., którym wystąpił do Prezesa Krajowej Rady Radców Prawnych o zajęcie stanowiska w sprawie wysokości opłat za wpis na listę radców prawnych i zasad ich ustalania, podnosząc jednocześnie, iż pobierana opłata 2.500 złotych nie ma żadnego związku z rzeczywistymi kosztami występującymi w ww. postępowaniu. Stanowi ona w istocie dochód izb radcowskich. Ponadto, nieznane są kryteria, w oparciu o które rady okręgowych izb radców prawnych, w razie niewpisania kandydata na listę, nie zwracają uiszczonej opłaty.

W związku z powyższym, w ocenie skarżącego, odmowa zwrotu opłaty 2.500 złotych nie ma żadnej podstawy prawnej, zaś samo pobranie opłaty w takiej wysokości jest rażąco wygórowane, albowiem nie uwzględniało faktycznych kosztów postępowania o wpis, które w niniejszym przypadku polegały na wydaniu postanowienia o umorzeniu postępowania. Tym samym, art. 60 pkt 11 u.r.p. w związku z przepisami uchwały nr [...] w zakresie w jakim ustala wysokość takiej opłaty na kwotę 2.500 nie znajduje żadnego uzasadnienia i jest rażąco wygórowana. Kwestia wysokości opłat związanych z wpisem w odniesieniu do organów samorządu adwokackiego była już przedmiotem orzekania Sądu Najwyższego, który w wyroku z dnia 12 stycznia 2006 r. (w sprawie o sygn. akt III ZS 2/05) stwierdził, że organy te nie są uprawnione do wyliczania i pobierania tych kosztów w nadmiernej lub nieuzasadnionej wysokości, a jedynie w wysokości rzeczywiście poniesionych kosztów czynności sprawdzających wypełnienie przez kandydata ustawowych kryteriów dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata, wpisania na listę adwokatów.

W związku z powyższym, skarżący złożył wniosek o skierowanie przez Sąd na gruncie przedmiotowej sprawy pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o:

- zgodność art. 60 pkt 11 u.r.p. z art. 17 pkt 2 zdanie 1 Konstytucji RP, gdyż przepis ustawy w obecnym brzmieniu umożliwia samorządowi zawodowemu całkowicie dowolne ustalenie wysokości opłaty wpisowej co może naruszać wolność podejmowania wykonywania zawodu w przypadku ustalenia wysokiej opłaty wpisowej.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Izba Radców Prawnych wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej uchwale Nr [...] z dnia [...] września 2009 r.

Organ zakwestionował wykładnię art. 60 pkt 11 u.r.p. dokonaną przez skarżącego, która nie jest zgodna z literalnym brzmieniem tego przepisu.

Krajowa Rada Radców Prawnych wskazała, że dostrzega różnicę, która mogłaby powstać w przypadku cofnięcia wniosku o wpis przed przystąpieniem przez organ samorządu do jego rozpoznania, a przypadkiem cofnięcia wniosku przy ponownym jego rozpoznawaniu, po uchyleniu uchwał obu instancji samorządu radców prawnych. Są to dwa znacznie zróżnicowane stany faktyczne rodzące odmienne skutki prawne w zakresie zwrotu opłaty wpisowej. O ile w pierwszym przypadku wnioskodawca byłby uprawniony do żądania zwrotu, bo nie doszło do decyzji w sprawie wpisu na listę radców prawnych, to w drugim przypadku stan faktyczny nie uprawnia do takiego żądania, bo postępowanie się już obyło i były podejmowane decyzje w sprawie wpisu.

Organ podkreślił, że nigdy nie twierdził, że opłata wpisowa jest opłatą skarbową pobieraną na podstawie ustawy o płacie skarbowej. Organ wskazywał jedynie na podobieństwo obu opłat.

Za całkiem chybiony został uznany zarzut naruszenia art. 17 ust. 2 Konstytucji RP, gdyż powyższym przepisem ustawodawca dokonuje podziału w statusie prawnym samorządów zawodowych: zaufania publicznego i innych zawodów. Samorząd radców prawnych objęty jest regulacją art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, tym samym niezasadny jest wniosek o skierowanie przez Sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność art. 60 pkt 11 u.r.p. z art. 17 ust. 2 Konstytucji RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Istotą sądowej kontroli jest ocena zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z normą prawną. W tym celu sąd administracyjny dokonuje wykładni przepisów prawnych, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Następnie ocenia prawidłowość zastosowania odpowiednio rozumianego przepisu prawnego do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Badając legalność zaskarżonej decyzji, w tym drugim aspekcie, Sąd musi więc odnieść się do ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu administracyjnym. W tym sensie Sąd zajmuje się zatem kwestią ustaleń faktycznych sprawy i weryfikuje ich prawidłowość. Tylko bowiem gdy stan faktyczny w sprawie jest wyczerpująco i prawidłowo ustalony (i strony go nie kwestionują) możliwe jest stwierdzenie czy prawo materialne zostało właściwie zastosowane.

Badając legalność zaskarżonej uchwały i utrzymanej nią w mocy uchwały Sąd uznał, że zostały one wydane z naruszeniem art. 60 pkt 11 ustawy o radcach prawnych.

Akty korporacji zawodowych, zgodnie z założeniami konstytucyjnego systemu źródeł prawa, nie mogą być źródłami prawa powszechnie obowiązującego, a tym samym stosowanego do osób niewchodzących jeszcze w skład korporacji zawodowej. Podstawę prawną decyzji w ich sprawach mogą stanowić jedynie akty powszechnie obowiązujące, wymienione w art. 87 Konstytucji RP, a nie akty o charakterze wewnętrznym, jakimi są uchwały korporacji. Fakt ich wydania na podstawie art. 60 pkt 11 u.r.p. nie zmienia ich natury prawnej i nie nadaje im przymiotu aktów powszechnie obowiązujących.

Zgodnie z art. 60 pkt 11 u.r.p., Krajowa Rada Radców Prawnych mogła m.in. określić wysokość opłat związanych z decyzją w sprawie wpisu na listę radców prawnych.

W oparciu o powyższy przepis została podjęta przez Krajową Radę Radców Prawnych uchwała nr [...] z [...] listopada 2005 r. w sprawie wysokości opłat związanych z wpisem na listę radców prawnych lub listę aplikantów radcowskich.

W § 1 tejże uchwały określono wysokość opłaty w postępowaniu o wpis na listę radców prawnych lub listę aplikantów radcowskich prowadzonym przez radę okręgowej izby radców prawnych. Jak wynika z porównania treści powyższego przepisu uchwały i treści przepisu ustawy, uchwała wychodzi poza zakres delegacji ustawowej. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że przepisy zawierające delegację ustawową muszą być ściśle interpretowane. Akt wydany w oparciu o taką delegację nie będzie miał waloru legalności, jeżeli zostanie wydany z przekroczeniem upoważnienia zawartego w ustawie. Sądy administracyjne są przy tym uprawnione do badania czy taki akt jest zgodny z ustawą, tzn. czy mieści się w granicach delegacji ustawowej.

Ustawa o radcach prawnych wyraźnie precyzuje, że organy samorządu radcowskiego mogą określić jedynie wysokość opłaty związanej z decyzją w sprawie wpisu na listę radców prawnych. Oznacza to, że taka opłata może być pobierana jedynie wówczas, gdy w wyniku rozpoznania wniosku o wpis na listę radców prawnych zostanie podjęta uchwała (decyzja) wpisująca kandydata na tę listę, bądź też odmawiająca takiego wpisu. Nie może to być natomiast opłata, jak wynika z ww. uchwały, w postępowaniu o wpis. Tego typu opłata obejmuje bowiem więcej sytuacji niż to wynika z przepisu ustawy, w tym m.in. i taką jak w rozpoznawanej sprawie. W tej sytuacji należy, zdaniem Sądu, przyjąć, że ww. uchwała nr [...] nie mieści się w granicach delegacji ustawowej.

Konsekwencją powyższej oceny jest uznanie, że skoro w rozpoznawanej sprawie nie została podjęta decyzja (uchwała) w sprawie wpisu na listę radców prawnych, gdyż postępowanie w przedmiotowej sprawie uchwałą Nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. zostało umorzone w związku z cofnięciem wniosku przez skarżącego o wpis na listę radców prawnych, nie było podstaw do pobierania opłaty, o której stanowi ustawa o radcach prawnych. Zatem za niezasadne należy uznać stanowisko organu, że sam fakt podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności administracyjno – technicznych czy tez biurowych daje prawo do pobierania wpisu na podstawie wspomnianego przepisu ustawy o radcach prawnych.

Należy wskazać, iż analogiczne do zajętego w niniejszym wyroku stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 października 2009 r. w sprawie sygn. akt: VI SA/Wa 882/09.

W tych okolicznościach sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji orzeczenia.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zostało wydane w oparciu o art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.