Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3748/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Wznowiono postępowanie, uchylono wyrok WSA oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 272 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Protokolant Joanna Bańbura, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi H. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 1459/08 oddalającym skargę kasacyjną Heleny Pawłowskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Go 888/07 w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 4 lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. wznawia postępowanie, 2. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 1459/08, 3. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Go 888/07, 4. uchyla decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 4 lipca 2007 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 4 grudnia 2006 r. nr [...], 5. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 6. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze na rzecz H. P. kwotę 10.317 (słownie: dziesięć tysięcy trzysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu pozostałych kosztów postępowania sądowego w sprawie.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 lutego 2010 r. r. (sygn. akt II FSK 1459/08) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną H. P. – nazywanej dalej "Skarżącą", od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Go 888/07 w przedmiocie zryczałtowanego podatku od osób fizycznych za 2000 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych.

Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. decyzją z dnia 4 grudnia 2006 r. ustalił Skarżącej zryczałtowany podatek dochodowy do osób fizycznych za 2000 r. od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Decyzję wydano na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późń. zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.".

Rozpoznawszy odwołanie Skarżącej, decyzją z 4 lipca 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Z. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim Skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji, podnosząc przy tym zarzut naruszenia m.in. art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.

Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i ją oddalił.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżąca podniosła między innymi zarzut naruszenia art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f.

Wspomnianym na wstępie wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.

Od powyższego wyroku Skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego, żądając uchylenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skargę wniesiono na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późń. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". W jej uzasadnieniu wskazano, że

decyzje organów zostały wydane na podstawie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Tymczasem wyrokiem z 18 lipca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny, w sprawie o sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 2013, poz. 985), uznał wspomniany przepis, w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.

Pismem z dnia 10 lipca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Z. - odpowiadając na wezwanie Sądu - poinformował, że w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją tego organu z dnia 4 lipca 2007 r., nie wznawiał postępowania administracyjnego na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 O.p.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r. (sygn. akt II GPS 1/10), art. 272 § 1 P.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa Skarżącego do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 P.p.s.a.).

Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie uwzględnia skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2010 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 1459/08, jak również zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz organów podatkowych (art. 282 § 2 P.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, których sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Skoro decyzję wydano na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny, należy uznać, że jest ona sprzeczna z prawem. Okoliczność ta przesądza o konieczności uchylenia – poza zapadłymi w sprawie wyrokami sądowymi – także decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 4 lipca 2007 r., nr [...], jak też poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z dnia 4 grudnia 2006 r. nr [...].

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpiono od zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Za "przypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu wymienionego przepisu Sąd uznał to, że w dacie orzekania zarówno przez organ podatkowy, jak i sąd administracyjny pierwszej instancji, art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. pozostawał w obrocie prawnym i korzystał z domniemania zgodności z Konstytucją. O pozostałych kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 276 P.p.s.a.