Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1401/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Agnieszka Szymańczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi T. K. i E. K. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Minister Inwestycji i Rozwoju (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu odwołania T. K. i E. K. (dalej "Skarżących") od decyzji Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], orzekającej o odmowie ustalenia odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania z tytułu przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, utrzymał decyzję Wojewody w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] marca 2018 r., przedstawia się następująco:

1. Decyzją z dnia [...] września 2013 r. znak [...], dalej także "pierwszą decyzją odszkodowawczą", Wojewoda orzekł o:

(-) ustaleniu na rzecz Skarżących, na zasadach wspólności ustawowej majątkowej, odszkodowania w kwocie [...] zł z tytułu nabycia przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości, położonej w [...], obręb [...] - [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] [...] o pow. [...] ha, na której posadowiony jest budynek, w którym znajduje się lokal mieszkalny oznaczony nr [...],

(-) zobowiązaniu Prezydenta Miasta – [...] (dalej "Prezydenta") do wypłaty w/w odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Powyższa decyzja stała się ostateczna z dniem 23 października 2013 r.

Utrata przez Skarżących prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiła na skutek objęcia nieruchomości ostateczną decyzją Wojewody nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nieruchomość położona w [...], obręb [...].

2. Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 73/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej WSA (we Wrocławiu)), wydanym po rozpatrzeniu skargi Prokuratora Okręgowego w [...], uchylił pierwszą decyzję odszkodowawczą oraz stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu. Uzasadniając w/w rozstrzygnięcie, WSA wskazał, że podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania winien być Skarb Państwa - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.

3. Decyzją z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], dalej także "drugą decyzją odszkodowawczą", Wojewoda ponownie orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz Skarżących, wskazując tym jako dłużnika odszkodowawczego Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej "GDDKiA". Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] października 2014 r.

4. W wykonaniu w/w decyzji GDDKiA wypłacił Skarżącym ustalone odszkodowanie, zaksięgowane na wskazanym przez nich rachunku bankowym w dniu [...] października 2014 r.

5. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. Skarżący zwrócili się do Wojewody o ustalenie w drodze decyzji administracyjnej odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie należnego odszkodowania.

7. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Wojewoda orzekł o odmowie ustalenia żądanych odsetek.

8. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Skarżący wnieśli do Ministra odwołanie od decyzji Wojewody, wskazując na niezgodność rozstrzygnięcia z normami konstytucyjnymi.

III. Jak już wskazano, zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] marca 2016 r., Minister rozpatrzył odwołanie Skarżących o decyzji Wojewody, utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze, Minister wskazał w szczególności, co następuje:

1. Przepis art.12 ust. 4b ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1496 ze zm.), dalej "specustawy drogowej", stanowi, że decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

Stosownie do art.12 ust, 5 specustawy drogowej, do ustalenia i wypłacenia w/w odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami z zastrzeżeniem art. 18.

Stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.), dalej "u.g.n.", zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b. Zgodnie z ust. 1a cytowanego przepisu w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. Do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego (art. 132 ust. 2 u.g.n.).

Dłużnik, czyli podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania, dopuszcza się opóźnienia w każdej sytuacji, gdy odszkodowanie w ustawowym (bądź umownym) terminie nie zostanie spełnione.

Zgodnie z art. 476 k.c. dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu wierzyciela. Stosownie do art. 481 § 1 kc, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

2. W świetle postanowień pierwszej decyzji odszkodowawczej z dnia [...] września 2013 r. pomiotem pierwotnie zobowiązanym do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji był Prezydent. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można jednakże pominąć faktu, iż w/w decyzja została w ramach kontroli sądowoadministracyjnej uchylona wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2014 r., przesądzającym że właściwym dłużnikiem odszkodowawczym jest Skarb Państwa – GDDKiA.

Podkreślić należy, iż dopiero z chwilą wydania przez Wojewodę drugiej decyzji odszkodowawczej z dnia [...] września 2014 r., wskazującej prawidłowo zidentyfikowanego dłużnika odszkodowawczego, tj. Skarb Państwa – GDDKiA, ustalona została ostateczna treść stosunku odszkodowawczego, na który składa się: wysokość odszkodowania, osoby uprawnione do uzyskania odszkodowania oraz podmiot zobowiązany do jego wypłaty.

Nie jest możliwe rozdzielenie kwestii ustalenia wysokości odszkodowania i podmiotów uprawnionych do jego uzyskania od rozstrzygnięcia zobowiązującego ściśle określony podmiot do wypłaty należnej kwoty, ponieważ decyzja pozbawiona któregokolwiek z tych elementów byłaby niewykonalna. Ustalenie wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość i rozdzielenie ustalonej kwoty stosownie do udziałów w prawie własności nieruchomości wraz ze zobowiązaniem właściwego podmiotu do jego wypłaty stanowi nierozerwalną całość. Ustalenie podmiotu właściwego do wypłaty odszkodowania nie może stanowić odrębnego rozstrzygnięcia posiadającego samodzielny byt prawny. A zatem rozstrzygnięcie kształtujące w pełni treść stosunku odszkodowawczego stanowi dopiero druga decyzja odszkodowawcza Wojewody z dnia [...] września 2014 r.

Brak jest zatem podstaw do rozważenia, czy doszło do opóźnienia w wypłacie przez Prezydenta odszkodowania ustalonego przez Wojewodę pierwszą decyzją odszkodowawczą z dnia [...] września 2013 r., w sytuacji, gdy finalnie Prezydent nie został do wypłaty w/w odszkodowania zobowiązany, a w/w decyzja utraciła moc prawną. Brak jest zatem podstaw do egzekwowania wynikających z tychże postanowień zobowiązań, które stały się bezskuteczne.

W sytuacji, w której zgodnie z ostatecznie ukształtowaną treścią stosunku odszkodowawczego podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad to niezasadnym jest przyjęcie, że podmiotem "czasowo" zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest również Prezydent i poddawanie na tej podstawie kontroli jego działań w zakresie zachowania terminu w wypłacie odszkodowania, co mogłoby skutkować ustaleniem odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie należnej kwoty. Należy również podkreślić, że płatnikiem odszkodowania może być tylko jeden ściśle określony podmiot. Niedopuszczalnym jest uznanie obowiązku wypłaty odszkodowania wobec jednego podmiotu, a następnie ustalenie w stosunku do innej jednostki obowiązku zapłaty odsetek na podstawie przejściowo istniejącego zobowiązania. Za terminowość w wypłacie odszkodowania winien bowiem odpowiadać wyłącznie ten podmiot, który ostatecznie został uznany za płatnika odszkodowania.

Druga decyzja odszkodowawcza, zobowiązująca GDDKiA do wypłaty odszkodowania stała się ostateczna w dniu [...] października 2014 r., a zatem GDDKiA zobowiązany był do dokonania w/w wypłaty na rzecz Skarżących do dnia [...] października 2014 r., który to termin został przez dłużnika dotrzymany. Podmiot ten nie dopuścił się zatem opóźnienia w wypłacie należnego odszkodowania.

IV. Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do tut. Sądu skargę na decyzję Ministra z dnia [...] marca 2018 r., zarzucając tej decyzji:

- rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 12 ust. 4b ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 481 k.c. poprzez uznanie, że wypłata odszkodowania nastąpiła bez opóźnienia,

- rażące naruszenie art. 2 oraz art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantującym ochronę własności i prawa dziedziczenia, a wywłaszczenie na celo publiczne dopuszczające i za słusznym odszkodowaniem,

- rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy a to przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kpa przez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny i wyczerpujący stanu faktycznego sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Uzasadniając zarzuty skargi, Skarżący podnieśli, co następuje:

(i) Z przepisów ustawy o drogach publicznych i według ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych podmiotem właściwym do wypłaty odszkodowań jest podmiot, który był zarządcą drogi w dniu, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna. W niniejszej sprawie zarządcą drogi był wówczas GDDKiA. Natomiast decyzja ostateczna Wojewody [...] o zezwoleniu na budowę obwodnicy miasta [...], drogi krajowej nr [...] zapadła [...] kwietnia 2012 r., a stała się ostateczna - [...] lipca 2012 r. Adresatem tej decyzji był GDDKiA jako inwestor, który otrzymał na ten cel na wypłatę odszkodowań - środki finansowe.

W tej sytuacji podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowań jest i od samego początku był inwestor, dlatego, że na jego wniosek zostało wydane ostateczne zezwolenie na budowę drogi. Tylko GDDKiA była uprawniona do objęcia w posiadanie przejętej nieruchomości i rozpoczęcia prac budowlanych. Skoro budowa obwodnicy [...] ujęta jest w programie " Budowy Dróg Krajowych na lata 2011-2015" z projektowanym finansowaniem w wysokości [...] min zł z Krajowego Funduszu Drogowego , jedynym beneficjentem tych środków jest GDDKiA. Przywrócenie miastu statusu powiatu nie wiązało się z transferem środków do budżetu gminy.

Tym samym to na GDDKiA od samego początku tj. po upływie 14 dni od dnia wydania pierwszej decyzji odszkodowawczej ciążyło zobowiązanie do zapłaty odszkodowania. W/w błędna decyzja Wojewody nie może ujemnie wpływać na interesy Skarżących. Skutki wadliwego ustalenia w decyzji odszkodowawczej osoby dłużnika, zobowiązanego do wypłaty odszkodowania (nawet przyjmując obiektywnie usprawiedliwionego niejasnym stanem prawnym), a zatem okoliczność leżącą całkowicie po stronie organu odszkodowawczego, nie mogą obciążać wierzyciela, który byłby zmuszony do nieograniczonego w czasie oczekiwania na zmianę decyzji w drodze nadzwyczajnej. Wstrzymanie skutków wynikającej z decyzji odszkodowawczej byłoby dopuszczalne tylko w sytuacji wstrzymania wykonania tej decyzji, do czego w niniejszej sprawie bezspornie nie doszło. W tej sytuacji roszczenie odsetkowe skarżących jest w pełni zasadne.

(ii) Zgodnie z treścią art. 132 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. W niniejszej sprawie jak przyznaje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji taką decyzją była decyzja Wojewody z dnia [...] września 2013 r. Organ II instancji podobnie jak organ I instancji milczeniem pomija okoliczność mającą istotne znaczenie dla niniejszej sprawy, iż jej wykonanie nie zostało wstrzymane przez organy odwoławcze. Wobec czego odszkodowanie to winno zostać wypłacone najpóźniej w terminie do dnia [...] listopada 2013 r. (decyzja prawomocna [...] października 2013 r. + 14 dni).

Spór jaki toczył się później , w trybach nadzwyczajnych, ze skargi Prokuratora Okręgowego w [...] w sprawie wskazania płatnika odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone pod budowę obwodnicy miasta [...], dla której GDDKiA uzyskał zezwolenie na realizację inwestycji drogowej nie może negatywnie wpływać Htt uprawnienia skarżących. Nie mogą oni w konsekwencji ponosić ujemnych skutków takich działań. Sprzeczne byłoby to z art. 2 Konstytucji RP, który wskazuje, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej gwarantującym ochronę własności i prawa dziedziczenia; a wywłaszczenie na cele publiczne- dopuszczające i za słusznym odszkodowaniem i jest to podstawowy standard w demokratycznym państwie prawnym. Zasada słusznego odszkodowania nie odnosi się wyłącznie do samej kwoty przyznanej wywłaszczonym tytułem odszkodowania, ale także da procedury jej ustalania i wypłacania a zatem również do skutków opóźnienia w jego wypłacie. Rażąco długa procedura wypłacania odszkodowania w oczywisty sposób narusza prawa majątkowe wywłaszczonego, który w okresie pomiędzy pozbawieniem go nieruchomości a wypłatą odszkodowania nie może czerpać pożytków ani ze swojej nieruchomości, ani z środków finansowych należnych za nią. Te potencjalnie utracone korzyści, w sytuacji gdy wypłata odszkodowania następuje po upływie terminu ustawowego do jego wypłaty nie mogą zostać zrekompensowane samym odszkodowaniem za wywłaszczone nieruchomości co znajduje potwierdzenie w treści art. 132 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 481 kc. Pozostawałoby to w sprzeczności również z art. 1 Pierwszego Protokołu Dodatkowego do Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonego w dniu 20 marca 1952 r. a ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 26, poz. 175), który podkreśla konieczność utrzymywania uzasadnionego prawnie zaufania obywateli do Państwa i prawa pochodzącego od Państwa, jako elementu składającego się na zasadę praworządności i zobowiązującego władze do eliminowania dysfunkcyjnych regulacji z systemu prawnego i naprawiania pozaprawnych praktyk.

(iii) W dniu 21 lutego 2018 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2697/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie również w sprawie ustalenia odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości pod budowę obwodnicy miasta [...] uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa i poprzedzająca ją decyzję Wojewody [...] orzekającą o odmowie ustalenia odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania z powyższego tytułu, uznając iż edycje te są nieprawidłowe a skarżącym takie odsetki się należą albowiem doszło do opóźnienia w ich wypłacie.

V. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stawisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji prowadzi do następujących wniosków.

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art.132 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art.12 ust.5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, było rozstrzygnięcie, czy Skarżącym przysługują odsetki za opóźnienie w wypłacie na ich rzecz odszkodowania, należnego z tytułu utraty na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W ocenie organów obu instancji, rozpatrujących żądanie Skarżących, jest ono nieuzasadnione, albowiem pomimo zaistniałej w sprawie konieczności powtórzenia samego postępowania odszkodowawczego, należne odszkodowanie zostało ostatecznie wypłacone Skarżącym w terminie wynikającym z art.132 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. w terminie czternastu dni od dnia uzyskania ostateczności przez decyzję odszkodowawczą Wojewody z dnia [...] września 2014 r. Stanowisko organów jest w ocenie Sądu prawidłowe.

2. Stan prawny, regulujący kwestię ustalania i wypłaty odszkodowań należnych podmiotom objętym skutkami wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej (dalej "decyzji zrid"), przedstawia się następująco:

Stosownie do art. 12 ust. 4f specustawy drogowej za nieruchomość, która w związku z wydaniem decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej przeszła na własność Skarbu Państwa bądź odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego dotychczasowym właścicielom tejże nieruchomości, użytkownikom wieczystym oraz osobom uprawnionym z tytułu ograniczonych praw rzeczowych przysługuje odszkodowanie. Stosowną decyzję odszkodowawczą wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art.12 ust.4a).

W myśl art.12 ust.5 specustawy do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18 specustawy, zgodnie z którym wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania.

Przepis art.12 ust. 4b specustawy zobowiązuje organ wydający decyzję zezwalającą na realizację inwestycji drogowej do wydania decyzji odszkodowawczej w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Z kolei z art.132 ust.1a u.g.n. wynika, iż w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna.

Przepis art.132 ust.2 u.g.n. stanowi, iż do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.

Nie ulega wątpliwości, że rozstrzyganie o odsetkach, należnych na podstawie art.132 ust.2 u.g.n., następuje w formie decyzji administracyjnej. Jak bowiem trafnie skonstatował WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 406/10, publ. LEX "Wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem, a samo ustalenie odszkodowania jest elementem koniecznym decyzji o wywłaszczeniu. Roszczenie o odsetki za zwłokę lub opóźnienie w wypłacaniu tego odszkodowania jest roszczeniem akcesoryjnym. Obowiązek zapłaty odsetek jest pochodny od obowiązku zapłaty sumy głównej. Skoro obowiązek zapłaty odszkodowania powstaje na tle stosunku administracyjnego, to również obowiązek zapłaty odsetek od tego odszkodowania zachowuje administracyjny charakter. Zawarte w art. 132 ust. 2 u.g.n. odesłanie do przepisów k.c. nie powoduje zmiany charakteru prawnego roszczenia. Pozwala ono jedynie na odpowiednie posługiwanie się regulacjami zawartymi w k.c. na użytek sprawy administracyjnej.".

Przyjąć natomiast należy, iż roszczenie o odsetki, przewidziane w art.132 ust.2 u.g.n., nie odnosi się do zwłoki w samym wydaniu decyzji odszkodowawczej przez właściwy organ, tj. do faktu wydania takiej decyzji z naruszeniem ustawowego, trzydziestodniowego terminu, wskazanego w art.12 ust.4b specustawy. W sytuacji bowiem, w której art.132 ust.2 u.g.n. reguluje następstwa prawne zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania, to chodzi tu o następstwa wynikające wyłącznie z niedochowania przez dłużnika odszkodowawczego czternastodniowego terminu zapłaty odszkodowania, liczonego stosownie do art.132 ust.1 u.g.n. od dnia uzyskania przez decyzję przymiotu wykonalności. Dopuszczalność podnoszenia roszczeń o odsetki jest w tej sytuacji uzależniona od: (-) istnienia w obrocie prawnym wykonalnej decyzji odszkodowawczej, (-) niewywiązania się przez dłużnika odszkodowawczego z obowiązku zapłaty tak ustalonego odszkodowania w terminie wynikającym z art.132 ust.1 u.g.n. i może dotyczyć wyłącznie okresu następującego po upływie w/w terminu. Sąd orzekający obecnie podziela tym samym stanowisko wyroku WSA w Łodzi z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 146/15, publ. LEX), w myśl którego zarzut nieustalenia w zaskarżonej decyzji odsetek z tytułu opóźnienia w zapłacie odszkodowania oparty na argumencie, iż decyzja o ustaleniu odszkodowania nie została wydana w terminie określonym w art. 12 ust. 4b specustawy nie może zasługiwać na uwzględnienie (podobnie WSA w Łodzi w orzeczeniu z 23.06.2015 r., II SA/ Łd 146/15).

3. Odnosząc w/w uwarunkowania prawne do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że:

Nie ulega kwestii, iż z przyczyn nie leżących po stronie Skarżących wypłata na ich rzecz należnego im odszkodowania ([...] października 2014 r.) nastąpiła po upływie znacznego okresu czasu od dnia, w którym winna ona nastąpić, mając na uwadze rygory wynikające z art.12 ust. 4b specustawy oraz art.132 ust.1 u.g.n., w tym w szczególności nastąpiła po upływie znacznego okresu od dnia wykonalności pierwszej decyzji odszkodowawczej ([...] listopada 2013 r.).

Trafnie podnosi skarga, że Prezydent, tj. podmiot wskazany jako zobowiązany do zapłaty odszkodowania Skarżącym w pierwszej decyzji odszkodowawczej, nie wywiązał się z obowiązku ciążącego na nim z mocy art.132 ust.1 u.g.n., tj. nie wypłacił przedmiotowego odszkodowania nie tylko we w/w przepisie czternastu dni od dnia uostatecznienia się decyzji odszkodowawczej, ale nie wypłacił go w ogóle (pomimo tego, iż z formalnego punktu widzenia obowiązek ten ciążył na Prezydencie aż do dnia poprzedzającego wydania przez WSA we Wrocławiu wyroku uchylającego pierwszą decyzję odszkodowawczą oraz wstrzymującego jej wykonanie do czasu uprawomocnienia się w/w wyroku). Tym samym nie ulega wątpliwości, że pomimo faktu, iż do dnia wydania w/w wyroku pierwsza decyzja odszkodowawcza pozostawała w pełni wykonalna, z czego wynika, iż pomiędzy [...] listopada 2013 r. (piętnasty dzień od dnia uostatecznienia się w/w decyzji) a [...] czerwca 2014 r. (dzień poprzedzający wydanie wyroku przez WSA we Wrocławiu), tj. w okresie blisko ośmiu miesięcy Prezydent był zobowiązany do wypłaty przedmiotowego odszkodowania Skarżącym, obowiązku tego nie wykonał.

W konsekwencji powyższych zdarzeń prosta subsumpcja art.132 ust.2 u.g.n. do stanu faktycznego niniejszej sprawy nakazywałaby uznać Prezydenta za zobowiązanego do uiszczenia Skarżącym stosownych odsetek (wraz z kwotą główną). Nie może jednakże ulegać wątpliwości, że w świetle takich okoliczności, jak: (-) stwierdzona we właściwym trybie prawnym wadliwość wskazania Prezydenta jako dłużnika odszkodowawczego w pierwszej decyzji odszkodowawczej, skutkująca prawomocnym wyeliminowaniem tej decyzji odszkodowawczej z obrotu prawnego, co nastąpiło na podstawie w/w wyroku WSA we Wrocławiu, (-) ostateczne ustalenie w kolejnej, tj. drugiej decyzji odszkodowawczej, innego podmiotu (tj. GDDKiA) jako dłużnika odszkodowawczego Skarżących, (-) nałożenie w art.132 ust.3a u.g.n. na osobę, której wypłacono odszkodowanie na podstawie decyzji administracyjnej, następnie wyeliminowanej z obrotu prawnego, obowiązku zwrotu tego odszkodowania po jego waloryzacji na dzień zwrotu (obowiązek ten należy rozciągnąć również na zwrot ewentualnie wypłaconych odsetek) - roszczenia Skarżących o odsetki z tytułu zwłoki czy też opóźnienia w wypłacie odszkodowania, kierowane przeciwko Prezydentowi, należy zakwalifikować jako roszczenia o świadczenie nienależne. Jest to bowiem roszczenie o świadczenie akcesoryjne w stosunku do świadczenia głównego, do spełnienia którego Prezydent został zobowiązany wadliwie (która to wadliwość została następnie usunięta we właściwym trybie) i które to oba świadczenia, w razie ich wyegzekwowania przez Skarżących, obligatoryjnie podlegałyby zwrotowi na rzecz Prezydenta.

Jednocześnie nie ulega kwestii, iż w/w roszczenia odsetkowe nie mogą być skutecznie podnoszone przez Skarżących również przeciwko GDDKiA, tj. podmiotowi prawidłowo wskazanemu jako dłużnik odszkodowawczy w drugiej decyzji odszkodowawczej, ostatecznie regulującej stosunki miedzy stronami, albowiem dłużnik ten spełnił obciążające go świadczenie w terminie wskazanym w art.132 ust.1 u.g.n.

W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy oczywistym jest, iż blisko roczny odstęp pomiędzy piętnastym dniem od dnia nabycia przymiotu wykonalności przez pierwszą decyzję odszkodowawczą a datą wypłaty należnego Skarżącym odszkodowania przez dłużnika wskazanego w drugiej decyzji odszkodowawczej jest następstwem wadliwości pierwszej decyzji odszkodowawczej, nieprawidłowo wskazującej osobę dłużnika i wynikającej stąd konieczności powtórnego przeprowadzenia postępowania odszkodowawczego. Co do zasady stwierdzić należy, iż odpowiedzialność za tego rodzaju okoliczności obciąża organ odszkodowawczy (przy czym, co zasygnalizowano wcześniej, nie może być ona dochodzona na drodze administracyjnej na podstawie art.132 ust.2 u.g.n., natomiast może być dochodzona w postępowaniu przed sądem powszechnym na podstawie art.4171 § 2 kodeksu cywilnego), nie zaś występujących w niniejszej sprawie dłużników wskazanych w kolejnych decyzjach odszkodowawczych.

W świetle powyższych okoliczności wniesioną skargę należy uznać za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw i podlegającą oddaleniu na podstawie art.151 p.p.s.a.