Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 912/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 191
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 116  ust. 1, art. 117, art. 120 ust. 1 i 2, art. 121 ust. 1 lit. a, art. 121 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 24 października 2022 r. nr 3201-IOA.4353.31.2022; 3201-IOA.4103.319.2022 w przedmiocie cła antydumpingowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 października 2022 r., nr 3201-IOA.4353.31.2022; 3201-IOA.4103.319.2022, sprostowaną postanowieniem z 15 grudnia 2022 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie (dalej: "organ I instancji") z dnia 27 lipca 2022 r. (omyłkowo wskazano w zaskarżonej decyzji datę 26 lipca 2022r.) nr 428000-COC.4353.48.2022; 428000-COC.4103.583.2022, którą odmówiono A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce komandytowej z siedzibą w S. (następnie noszącej nazwę: A. I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w S., a obecnie - na mocy uchwały z 22 grudnia 2022 r. - przekształconej w: A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. ; zwanej w skrócie "spółką", "podatniczką" lub "skarżącą") zwrotu różnicy w cle antydumpingowym w wysokości [...] zł oraz sprostowania danych w zgłoszeniu celnym w procedurze uproszczonej, do którego sporządzone zostało zgłoszenie celne uzupełniające nr [...] z 17 grudnia 2018 r.

Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynika,

że 17 grudnia 2018 r. przedstawiciel bezpośredni spółki - Agencja Celna [...] dokonała w imieniu i na rzecz podatniczki uproszczonego zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu poprzez wpis do rejestru zgłaszającego w pozycji 152, do którego przedstawiła zgłoszenie uzupełniające [...] z 17 grudnia 2018 r. Przedmiotem zgłoszenia były kształtki z żeliwa ciągliwego, gwintowane 31.337 szt., pochodzące z Chin i wytworzone przez spółkę J. M. C. C.., L. J..

Dla tego towaru zadeklarowano kody:

- TARIC 7307 19 10 10, który obejmuje łączniki odlewane z żeliwa gwintowane, z wyłączeniem elementów podstawowych łączników zaciskowych wykorzystujących gwinty metryczne ISO Din 13 oraz okrągłych skrzynek przyłączowych bez pokrywy, ze stawką celną erga omnes 3,7%;

- dodatkowy kod TARIC B336 ustanowiony ze względu na ostateczne cło antydumpingowe dla towarów, których eksporterem jest firma J. M. C. C.., L. J., ze stawką w wysokości 39,2% (wynikającą z rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/1146 z dnia 28 czerwca 2017 r. w sprawie ponownego nałożenia cła antydumpingowego na przywóz gwintowanych łączników rur lub przewodów rurowych, odlewanych z żeliwa ciągliwego, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, wytwarzanych przez spółkę J. M. C. C.. Ltd. – Dz.U.UE.L.2017.166.23; dalej: "rozporządzenie wykonawcze 2017/1146");

- krajowy kod dodatkowy V999 dla towarów opodatkowanych 23% stawką podatku VAT.

W zgłoszeniu zostały wykazane należności przywozowe:

- cło typ A00 – [...] zł,

- cło antydumpingowe typ A30 – [...] zł,

- podatek VAT typ B00 – [...] zł.

Pismem z 31 marca 2022 r.(wpływ do organu 5 kwietnia 2022r.), za pośrednictwem przedstawiciela bezpośredniego - Agencji Celnej [...] z siedzibą w K., spółka złożyła do organu I instancji wniosek o sprostowanie zgłoszenia celnego, w związku z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2020/1210 z dnia 19 sierpnia 2020 r. w sprawie ponownego nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego na przywóz gwintowanych łączników rur lub przewodów rurowych, odlewanych z żeliwa ciągliwego i z żeliwa sferoidalnego, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, wytwarzanych przez spółkę J. M. C. C.. Ltd. w związku z wyrokiem Sądu w sprawie T-650/17 (Dz.U.L.2020.274.20; dalej: "rozporządzenie wykonawcze 2020/1210"), w zakresie:

- stawki cła antydumpingowego z 39,2% na 36%

- kwoty cła antydumpingowego z [...] zł na [...] zł,

- podstawy VAT z [...] zł na [...] zł,

- kwoty podatku VAT z [...] zł na [...] zł

i zwrot cła antydumpingowego w kwocie [...]zł, która wynika z różnicy pomiędzy kwotą obliczoną w zgłoszeniu według stawki 39,2% i, na podstawie rozporządzenia wykonawczego 2020/1210, według stawki 36%.

Pismem z 6 kwietnia 2022 r. organ I instancji powiadomił spółkę o możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, a także o uchybieniu trzyletniego terminu na wniesienie wniosku o zwrot cła oraz możliwości przedłużenia trzyletniego terminu na wniesienie takiego wniosku, o ile spółka udowodni, że nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej uniemożliwiły jej złożenie wniosku we właściwym terminie.

Pismem z dnia 25 kwietnia 2022 r. Spółka poinformowała organ I instancji, że stan pandemii i obostrzenia antycovidowe uniemożliwiły jej dochowanie terminu na złożenie wniosku o zwrot cła. W związku z tymi okolicznościami praca w Spółce odbywała się zdalnie, wiele osób przebywało na kwarantannie i zwolnieniach lekarskich. Dotyczyło to szczególnie pracowników biurowych odpowiedzialnych za obieg dokumentów. Pracowników tych nie mogli zastąpić inni pracownicy firmy. Na dowód tych twierdzeń Podatniczka załączyła szereg dokumentów wydanych przez spółkę w okresie od kwietnia 2020 r. do stycznia 2022 r., które określają organizację pracy w firmie.

Organ I instancji ustalił na podstawie informacji uzyskanej z urzędu skarbowego, że Spółka, według stanu na grudzień 2021 r. zatrudniała 112 pracowników, terminowo składała deklaracje VAT-7,

Decyzją z 27 lipca 2022 r. organ I instancji odmówił Spółce zwrotu różnicy w cle antydumpingowym oraz sprostowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym.

Pismem z 12 sierpnia 2022 r. Spółka wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając jej naruszenie: art. 121 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady(UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.U.UE.L.2013.269.1 ze zm.; dalej: "UKC"), art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2021.1540 t.j.; dalej: "O.p."), co doprowadziło do nieuwzględnienia faktu, że nieprzewidziane okoliczności oraz siła wyższa uniemożliwiły spółce złożenie wniosku o zwrot cła antydumpingowego w przewidzianym terminie.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, odwołując się do art. 116 ust. 1 i art. 121 ust. 1 UKC, organ odwoławczy nakreślił ramy prawne sprawy. Organ wyjaśnił, że kwoty należności celnych przywozowych podlegają zwrotowi w przypadkach wymienionych w art. 116 ust. 1 UKC, w tym w przypadku zawyżenia kwot należności celnych przywozowych. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, albowiem Spółka we wpisie do rejestru pod pozycją 152 z 17 grudnia 2018 r. obliczyła należności przywozowe, w tym kwotę cła antydumpingowego z zastosowaniem stawki 39,2% (kod dodatkowy TARIC B336) wynikającej z rozporządzenia wykonawczego 2017/1146.

Wyrokiem z 20 września 2019 r. w sprawie T-650/17, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") unieważnił rozporządzenie wykonawcze 2017/1146, uznając, że Komisja niewłaściwie ustaliła margines dumpingu w przypadku wyrobów wytwarzanych przez spółkę J. M.. 19 sierpnia 2020 r. Komisja (UE) wydała rozporządzenie wykonawcze 2020/1210, zgodnie z którym stawka cła antydumpingowego na przywóz gwintowanych łączników rur z Chińskiej Republiki Ludowej, wytwarzanych przez spółkę J. M. C. C.. Ltd (dodatkowy kod TARIC B336) wynosi 36% i ma zastosowanie do ceny netto na granicy Unii przed ocleniem. W art. 2 rozporządzenia wykonawczego 2020/1210 Komisja postanowiła, że wszelkie cło antydumpingowe uiszczone przez spółkę J. M. na podstawie rozporządzenia wykonawczego (UE) 2017/1146 w stopniu przekraczającym ostateczne cło antydumpingowe w wysokości 36% podlega zwrotowi lub umorzeniu. Wnioski o zwrot lub umorzenie składa się do krajowych organów celnych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa celnego.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że zgodnie z UKC w przypadku nadpłaty kwoty należności celnych przywozowych wniosek o zwrot cła składa się organom w terminie trzech lat od dnia powiadomienia o długu celnym, a termin ten ulega przedłużeniu w przypadku, gdy wnioskodawca przedstawi dowód na to, że: nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej uniemożliwiły mu złożenie wniosku we właściwym terminie. Przy czym przewidziane w art.121 ust. 1 akapit drugi UKC odstępstwo od trzyletniego terminu na wniesienie wniosku o zwrot cła stanowi wyjątek, a zatem polega ścisłej interpretacji.

Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie spółki zgłoszenie celne zostało dokonane w formie wpisu do rejestru zgłaszającego prowadzonego w formie elektronicznej, co oznacza, że powiadomienie o długu celnym nastąpiło na etapie obsługi zgłoszenia uzupełniającego, tj. w momencie kiedy zgłaszający odebrał komunikat "Poświadczone zgłoszenie celne". Odbiór tego komunikatu jest w skutkach równoważny z odbiorem papierowej karty 8 zgłoszenia celnego, wraz z którym następuje powiadomieniem o długu celnym. Reprezentujący spółkę podmiot zgłaszający odebrał komunikat "Poświadczone zgłoszenie celne" 17 grudnia 2018 r., czyli w tym dniu jednocześnie nastąpiło powiadomienie podatniczki o długu celnym. W tej sytuacji

trzyletni termin na złożenie wniosku o zwrot cła antydumpingowego w kwocie ponad 36% od podstawy tego cła upłynął 17 grudnia 2021 r. Wniosek spółki z 5 kwietnia 2022 r. (data wpływu do organu) został zaś złożony po upływie trzyletniego terminu.

Mając na uwadze twierdzenie podatniczki, że stan pandemii COVID-19 i związane z tym obostrzenia uniemożliwiły jej złożenie wniosku o zwrot cła w trzyletnim terminie, organ odwoławczy - odwołując się do orzeczeń TSUE - przeprowadził ocenę, czy w sprawie zachodzi podstawa do przedłużenia tego terminu.

Organ odwoławczy uznał, że jakkolwiek w rozpoznawanej sprawie wystąpiła siła wyższa, gdyż pandemia COVID-19 miała charakter nagłego i nieprzewidzianego zdarzenia, o tyle nie została spełniona druga przesłanka umożliwiająca przedłużenie terminu, tj. przesłanka podmiotowa, zasadzająca się na udowodnieniu przez zainteresowany podmiot, że w następstwie zaistnienia siły wyższej nie miał on obiektywnej możliwości terminowego wykonania określonej czynności.

Organ odwoławczy przeanalizował przedstawione przez spółkę dokumenty odnośnie do wprowadzonych w związku ze stanem pandemii zmian w organizacji pracy oraz przyjętych rygorach sanitarnych w firmie. Na tej podstawie organ stwierdził np.,

że w biurze tam, gdzie to możliwe wprowadzono podział pracy na stacjonarną i zdalną w trybie tydzień na tydzień, a działy, które nie mogły pracować zdalne, pracowały z uwzględnieniem stref bezpieczeństwa, np. w różnych pokojach, w jednym pokoju pracowała tylko jedna osoba. Prace w trybie zdalnym świadczyło w: listopadzie 2021 r.

- 6 pracowników, grudniu 2021 r. - 1 pracownik, styczniu 2022 r. - 0 pracowników, lutym 2022 r. - 22 pracowników, marcu 2022 r. -5 pracowników. Jednocześnie zgodnie z § 4 Regulaminu pracy zdalnej w spółce, pracownik był zobowiązany wykonywać pracę zdalną w miejscu zamieszkania lub innym uzgodnionym z pracodawcą, zgodnie z treścią umowy łączącej go z pracodawcą oraz zakresem obowiązków. Zatem, w ocenie organu, wykonywanie pracy zdalnej, jakkolwiek mogło stwarzać pewne trudności natury organizacyjnej, to nie oznaczało, że pracownicy nie wykonywali swoich obowiązków.

Organ odwoławczy poddał także analizie dwa wykazy pracowników, którzy w okresie od 6 kwietnia 2021 r. do 17 marca 2022 r. przebywali na kwarantannie bądź w izolacji domowej, albo na zwolnieniach lekarskich związanych z COVID-19. Organ zauważył, że wykazy dotyczą tych samych pracowników i wynika z nich, że w kwietniu 2021 r. na zwolnieniu lekarskim przebywała tylko jedna osoba. Następnie dopiero od listopada 2021 r. rozpoczęła się zachorowalność pracowników spółki na COVID-19

i na zwolnieniach przebywało: w listopadzie 2021 r. - 5 osób, w grudniu 2021 r. - 6 osób, w styczniu 2022 r. - 21 osób, w lutym 2022 r. - 19 osób, w marcu 2022 r. - 6 osób. Wobec tego i biorąc pod uwagę, że trzyletni termin na złożenie wniosku o zwrot

cła upływał 7 czerwca 2021 r., organ stwierdził, że zachorowalność pracowników na COVID-19 w okresie od listopada 2021 r. do marca 2022 r. nie miała wpływu na możliwość złożenia tego wniosku.

Organ odwoławczy nie uznał przy tym zasadności argumentacji spółki, co do niemożności posłużenia się innymi osobami (w zastępstwie za pracowników biurowych) do złożenia wniosku. Wskazał, że sformułowanie wniosku o zwrot cła nie było czynnością, która wymagała wyjątkowych kompetencji bądź szczególnego zaangażowania, a sama wysyłka/złożenie wniosku do organu - osobiście bądź drogą pocztową - również nie była niemożliwa, gdy część pracowników pracowała w terenie. Poza tym istniała możliwość nadania wniosku w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP. Organ stwierdził, że powiadomienie o długu celnym nastąpiło w dniu 17 grudnia 2021 r., tj. w dniu, w którym reprezentujący spółkę podmiot odebrał komunikat "Poświadczone zgłoszenie celne". Organ zaakcentował także fakt, że w okresie od wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego 2020/1210, tj. od 22 sierpnia 2020 r. do upływu trzyletniego terminu na wniesienie wniosku o zwrot cła, tj. do 17 grudnia 2021 r., Spółka miała ustanowionych dwóch przedstawicieli celnych (Agencję Celną [...] i Agencję Celną [...] których upoważniła m.in. do składania wniosków, które podlegają rozpatrzeniu przez organy celne. Ponadto Agencja Celna [...] przez cały okres, w którym spółka mogła skutecznie złożyć wniosek o zwrot cła, aktywnie działała w imieniu i na rzecz podatniczki, tj. w okresie od 22 sierpnia 2020 r. do 17 grudnia 2021 r. w sposób regularny dokonała 171 zgłoszeń celnych do procedury dopuszczenia do obrotu. Świadczy to o tym, że pracownicy spółki przez cały czas trwania pandemii COVID-19 mieli kontakt z przedstawicielem celnym, dostarczali mu dokumenty i dane niezbędne do dokonywania zgłoszeń celnych. Wobec tego utrudnienia spowodowane pandemią COVID-19 nie uniemożliwiały spółce prowadzenia działalności gospodarczej.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że pomimo utrudnień wywołanych pandemią COVID-19, spółka miała możliwość terminowego złożenia wniosku o zwrot cła. A to oznacza, że nie zachodzi przesłanka podmiotowa zastosowania art. 121 ust. 1 akapit drugi UKC i tym samym nie jest możliwe przedłużenie trzyletniego terminu na złożenie wniosku o zwrot cła, któremu spółka uchybiła.

Wobec regulacji przyjętej w art. 121 ust. 2 UKC, organ odwoławczy zweryfikował także, czy w sprawie nie wystąpiły inne, przewidziane w art. 116 ust. 1 lit. b-d i akapicie drugim UKC, przesłanki do zwrotu należności celnych. Organ stwierdził, że przesłanki te nie zachodzą, gdyż: spółka przyjęła sprowadzone towary, czyli w chwili zwolnienia

do procedury dopuszczenia do obrotu nie były one wadliwe lub niezgodne z warunkami umowy, na podstawie której zostały przywiezione; stwierdzenie nieważności rozporządzenia wykonawczego 2017/1146 nie stanowi o tym, że organ popełnił błąd przy powiadomieniu spółki o kwocie cła antydumpingowego obliczonego na podstawie tego rozporządzenia; dług celny nie powstał w szczególnych okolicznościach, lecz w związku z dopuszczeniem towaru do obrotu, kwota cła antydumpingowego wykazana w zgłoszeniu wynikała z obowiązującego wówczas przepisu prawa, a więc spółka nie znalazła się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami, które w tamtym czasie dokonały importu analogicznego towaru; zgłoszenie nie zostało unieważnione. Organ wyjaśnił jednocześnie, że nawet gdyby spełnione zostały przesłanki do zwrotu cła z innych powodów (art. 116 ust. 1 lit. b-d lub akapit drugi), to przyznanie tego zwrotu nie byłoby możliwe z uwagi na upływ terminów, o których mowa w art. 121 ust. 1 lit. a-c UKC.

W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku spółki o zwrot cła antydumpingowego pobranego ponad poziom 36%,

a kwota cła antydumpingowego wykazana w zgłoszeniu pozostaje kwotą należną. Ponadto wskazał, że przedawnienie trzyletniego terminu na określenie nadpłaty cła antydumpingowego jest równoznaczne z tym, że nie istnieje również przesłanka do zweryfikowania podstawy i kwoty podatku od towarów i usług wykazanych w zgłoszeniu. Kwota podatku od towarów i usług wykazana w zgłoszeniu jest w prawidłowej wysokości i dlatego podzielił stanowisko organu I instancji o odmowie jej zweryfikowania.

Pismem z 23 listopada 2022 r. spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, złożyła do sadu skargę na decyzję organu odwoławczego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, oraz o zasadzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów wywołanych skargą, w tym kosztów zastępstwa prawnego, powiększonych o opłatę skarbową od pełnomocnictwa.

Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła:

1. Naruszenie przepisu postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 191 O.p., polegające na:

a) przekroczeniu granic swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie - wbrew zasadom logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, że pomimo obowiązującego w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do dnia 15 marca 2022 r. stanu epidemii COVID-19 spółka mogła wcześniej (tj. przed

9 stycznia 2022 r., powinno być 17 grudnia 2021 r. – dopisek sądu) złożyć wniosek o zwrot różnicy w cle antydumpingowym i sprostowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym, w sytuacji gdy z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika wyraźnie, że stan epidemii zmusił skarżącą do zmiany organizacji pracy w firmie i wywołał liczne trudności związane z obiegiem dokumentów i załatwianiem jej bieżących spraw;

b) nienależytym uwzględnieniu okoliczności, że to właśnie poważne ograniczenia związane z wprowadzonym stanem epidemii, które miały wpływ także na funkcjonowanie urzędów, skutkowały tym, że w Polsce wprowadzone były regulacje, które w okresie od 14 marca do 15 maja 2020 r. zawieszały bieg terminów zawitych przewidzianych przepisami prawa administracyjnego;

c) pominięciu okoliczności, że przed dniem wydania i opublikowania przez Komisję (UE) rozporządzenia wykonawczego 2020/1210, skarżąca nie miała prawa do żądania zwrotu nadpłaconego cła antydumpingowego i nie mogła o tym prawie wiedzieć.

2. Na skutek uchybienia wskazanego w punkcie pierwszym, naruszenie przepisów Unijnego Kodeksu Celnego, tj.:

- art. 121 ust. 1 UKC, co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez:

a) uznanie, że bieg terminu na złożenie wniosku o zwrot nadpłaconego cła rozpoczął się dla skarżącej w dniu 17 grudnia 2021 r. (omyłkowo wskazano w skardze datę dniu 9 stycznia 2019 r.), w sytuacji gdy co najmniej do 19 sierpnia 2020 r. (tj. do dnia wydania przez Komisję rozporządzenia wykonawczego 2020/1210) skarżąca nie miała prawa do wnioskowania o zwrot cła, które dopiero od ww. daty można było uznać za nadpłacone, a tym samym błędne przyjęcie, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o zwrot różnicy w cle antydumpingowym i sprostowanie danych zawartych w zgłoszeniu celnym;

b) błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą nieprzewidywalne okoliczności oraz siła wyższa uniemożliwiające złożenie wniosku o zwrot różnicy w cle antydumpingowym w terminie przewidzianym w art. 121 ust. 1 lit. a UKC;

- art. 116 ust. 1 UKC, co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na przyjęciu, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma zastosowania zasada słuszności, przemawiająca za uwzględnieniem wniosku skarżącej, w sytuacji gdy spółka przed dniem 19 sierpnia 2020 r. nie mogła w ogóle wiedzieć o przysługującym jej prawie do żądania zwrotu nadpłaconej kwoty cła antydumpingowego, w związku z czym liczenie przed organ biegu terminu do złożenia przez skarżącą

wniosku o zwrot różnicy w cle antydumpingowym od daty wcześniejszej niż dzień 19 sierpnia 2020 r., uchybia przywołanej zasadzie, tym bardziej, że sytuacja, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, jest incydentalna - skarżąca w prawidłowy sposób bowiem wywiązuje się ze swoich obowiązków publicznoprawnych (w tym właśnie celnych), działając w pełni w zaufaniu o organów władzy publicznej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie stawianych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy

nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.259 t.j. ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie

do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 24 października 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Szczecinie

z 27 lipca 2022 r., którą m.in. odmówiono skarżącej zwrotu ostatecznego cła antydumpingowego w kwocie [...]zł.

Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy zasadności odmowy skarżącej zwrotu różnicy w cle antydumpingowym oraz sprostowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym na podstawie wniosku skarżącej z 31 marca 2022 r. (wpływ do organu 5 kwietnia 2022 r. ), który złożony został w związku z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2020/1210 z dnia 19 sierpnia 2020 r. wydanym z uwagi na ww. wyrok Sądu w sprawie T-650/17. Skarżącej odmówiono ponadto sprostowania podstawy i kwoty podatku od towarów i usług przy uwzględnieniu cła antydupingowego obliczonego wg stawki 36% wynikającej z ww. rozporządzenia wykonawczego.

Jak bowiem uznały organy ww. wniosek skarżącej złożony został z uchybieniem

3 – letniego terminu do jego wniesienia wynikającego z art. 121 ust. 1 lit. a UKC

zaś Skarżąca nie wykazała, że spełnione zostały przesłanki do jego przedłużenia w myśl akapitu drugiego art. 121 ust. 1 UKC, tj. że nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej uniemożliwiły skarżącej złożenie wniosku we właściwym terminie. Wobec regulacji przyjętej w art. 121 ust. 2 UKC, organ stwierdził ponadto, że w sprawie

nie wystąpiły inne, przewidziane w art. 116 ust. 1 lit. b-d i akapicie drugim UKC, przesłanki do zwrotu należności celnych.

Z powyższym stanowiskiem organów nie zgadza się skarżąca, albowiem

w jej ocenie po pierwsze nie uchybiła powyższemu terminowi z art. 121 ust. 1 lit. a UKC,

po drugie zaś w sprawie ziściły się przesłanki przedłużenia ww. terminu określone

w art. 121 ust. 1 akapit 2 UKC. Jak bowiem wskazuje skarżąca organ błędnie przyjął datę, w której rozpoczął bieg ww. termin uznając, że jest to 17 grudnia 2021 r. (powiadomienie o długu celnym) - w skardze omyłkowo wskazano datę 9 stycznia 2019 r. –skoro skarżąca co najmniej do 19 sierpnia 2020 r. (wydanie rozporządzenia wykonawczego 2020/1210) nie miała prawa do wnioskowania o zwrot cła. Ponadto w ocenie skarżącej spełnione zostały i wykazane przesłanki akapitu drugiego art. 121 ust. 1 UKC. Skarżąca trafności zajętego stanowiska upatruje również odwołując się do zasady słuszności.

Wskazać zatem należy, że bezspornym w sprawie jest, że na podstawie elektronicznego zgłoszenia celnego z 17 grudnia 2018 r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towary sprowadzone przez skarżącą. Zgłoszenia celnego dokonał przedstawiciel bezpośredni skarżącej - Agencja Celna [...]. Eksporterem towarów było przedsiębiorstwo J. M. C. Co. Ltd.

z Chin. W przedmiotowym zgłoszeniu skarżąca zastosowała stawki cła wynikające

z rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/1146 z dnia 28 czerwca 2017 r.

w sprawie ponownego nałożenia cła antydumpingowego na przywóz gwintowanych łączników rur lub przewodów rurowych, odlewanych z żeliwa ciągliwego, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, wytwarzanych przez spółkę J. M. C. C.. Ltd.

Bezsporne było również, że wyrokiem z 20 września 2019 r. w sprawie T-650/17, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej unieważnił ww. rozporządzenie wykonawcze 2017/1146, uznając, że Komisja niewłaściwie ustaliła margines dumpingu w przypadku wyrobów wytwarzanych przez spółkę J. M. oraz, że19 sierpnia 2020 r. Komisja (UE) wydała rozporządzenie wykonawcze 2020/1210, zgodnie z którym stawka cła antydumpingowego na przywóz gwintowanych łączników rur z Chińskiej Republiki Ludowej, wytwarzanych przez spółkę J. M. C. C.. Ltd (dodatkowy kod TARIC B336) wynosi 36% i ma zastosowanie do ceny netto na granicy Unii przed ocleniem. W art. 2 rozporządzenia wykonawczego 2020/1210 Komisja postanowiła,

że wszelkie cło antydumpingowe uiszczone przez spółkę J. M. na podstawie rozporządzenia wykonawczego (UE) 2017/1146 w stopniu przekraczającym ostateczne cło antydumpingowe w wysokości 36% podlega zwrotowi lub umorzeniu. Wnioski o zwrot lub umorzenie składa się do krajowych organów celnych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa celnego.

Mając na uwadze powyższe bezsporne również było, że towary objęte

ww. zgłoszeniem celnym z 17 grudnia 2021 r. nie powinny podlegać cłu antydumpingowemu w wysokości 39,20 % nałożonemu ww. rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2017/1146 z dnia 28 czerwca 2017 r. lecz ostatecznie

w wysokości 36% jak to wynika z rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/1210.

Sąd zauważa, że przystąpienie do Unii Europejskiej włączyło Polskę do unijnego porządku prawnego, co spowodowało konieczność bezpośredniego stosowania norm wynikających z aktów prawnych ustanowionych przez odpowiednie organy Unii Europejskiej oraz stosowania zasady pierwszeństwa prawa unijnego wobec prawa krajowego. Przepisy celne przesądzają w sposób normatywny o konieczności jednolitego stosowania regulacji celnych. Stosownie do art. 1 ust. 1 UKC, rozporządzenie ustanawia unijny kodeks celny (kodeks) określający ogólne przepisy i procedury mające zastosowanie do towarów wprowadzanych na obszar celny Unii lub z niego wyprowadzanych. Nie naruszając prawa międzynarodowego i konwencji międzynarodowych oraz prawodawstwa unijnego w innych dziedzinach, kodeks stosowany jest w sposób jednolity na całym obszarze celnym Unii. Podobnie

w poprzednim stanie prawnym przyjmowano - że przepisy prawa celnego stosuje

się w sposób jednolity na całym obszarze celnym Wspólnoty, chyba że postanowienia umów międzynarodowych, praktyka przyjęta zwyczajowo na określonym obszarze geograficznym bądź też przepisy dotyczące stosowania przez Wspólnotę autonomicznych środków stanowią inaczej - art. 2 ust. 1 WKC (por. prawomocny wyrok WSA w Gdańsku z 20 grudnia 2017 r., III SA/Gd 599/17).

Wskazać ponadto należy, że w procesie dokonywania wykładni tych przepisów, szczególną rolę odgrywa Trybunał Sprawiedliwości UE, który dba o to by pojęciom użytym w treści prawa UE nadać znaczenie "unijne", tak by przepisy celne można było

w tożsamy sposób zastosować we wszystkich państwach członkowskich. Wykładnia prawa unijnego dokonywana przez Trybunału Sprawiedliwości UE wyjaśnia i precyzuje w miarę potrzeby znaczenie oraz zakres tych przepisów tak jak powinny być rozumiane chwili wejścia ich w życie. W związku z pozycją Trybunału Sprawiedliwości w systemie prawnym Unii Europejskiej krajowe organy administracyjne zobowiązane

są do stosowania przepisów prawa unijnego zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości (por. prawomocny wyrok WSA w Gdańsku z 20 grudnia 2017 r.,

III SA/Gd 599/17).

Wskazać zatem należy, że materialnoprawne podstawy zwrotu należności celnych uregulowane zostały w art. 116 UKC. Przepisy UKC , są aktem przyjętym przez instytucje Unii Europejskiej. O wykładni tych przepisów orzeka Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej).

Zgodnie z art. 116 ust. 1 UKC, kwoty należności celnych przywozowych

lub wywozowych podlegają zwrotowi lub umorzeniu z następujących powodów:

a) zawyżenie kwot należności celnych przywozowych lub wywozowych;

b) towary wadliwe lub niezgodne z warunkami umowy;

c) błąd właściwych organów;

d) zasada słuszności.

Skarżąca w szczególności domaga się zwrotu należności celnych na podstawie określonej w art. 116 ust. 1 lit. a z uwagi na rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/1210 z dnia 19 sierpnia 2020 r. w sprawie ponownego nałożenia ostatecznego cła antydumpingowego na przywóz gwintowanych łączników rur lub przewodów rurowych, odlewanych z żeliwa ciągliwego i z żeliwa sferoidalnego, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, wytwarzanych przez spółkę J. M. C. Co. Ltd. w związku z wyrokiem Sądu w sprawie T-650/17. Zwrot cła antydumpingowego w kwocie 2.309 zł, wynika, jak uznaje Skarżąca, z różnicy pomiędzy kwotą obliczoną w zgłoszeniu według stawki 39,2% i, na podstawie rozporządzenia wykonawczego 2020/1210, według stawki 36%. Skarżąca powołuje również ww. zasadę słuszności.

Przy czym nie było także sporne, że co do zasady, termin złożenia wniosku o zwrot należności celnych zasadniczo wynosi trzy lata od dnia powiadomienia o długu celnym.

Postępowanie w sprawie zwrotu i umorzenia należności celnych uregulowane

jest w art. 121 UKC. Zwrotu zawyżonych należności celnych przywozowych

lub wywozowych dotyczy art. 121 ust. 1 lit. a UKC. Zgodnie z tym przepisem, wniosek

o zwrot lub umorzenie zawyżonych kwoty należności celnych przywozowych składa

się organom celnym w terminie trzech lat od dnia powiadomienia o długu celnym. Wyjątek stanowi natomiast regulacja zawarta w art. 121 ust. 1 akapit 2 UKC, w myśl której terminy określone w akapicie pierwszym lit. a i b ulegają przedłużeniu, w przypadku

gdy wnioskodawca przedstawi dowód na to, że nieprzewidziane okoliczności

lub działanie siły wyższej uniemożliwiły mu złożenie wniosku we właściwym terminie. Przez nieprzewidziane okoliczności należy przede wszystkim rozumieć przeszkody, zdarzenia lub sytuacje o charakterze nadzwyczajnym, niezależne od podmiotu, który

się na nie powołuje, a które uniemożliwiły złożenie wniosku. Niewątpliwie

są to okoliczności, których nie sposób przewidzieć i które są niezależne od woli. Natomiast siła wyższa oznacza zdarzenie zewnętrzne, którego również

nie da się przewidzieć, ani mu zapobiec. Będzie to przykładowo stan klęski żywiołowej związany z działaniem sił przyrody, a także zakłócenie porządku społecznego - zamieszki czy wojna. Przy czym jak zasadnie wskazał organ – powołując się na orzecznictwo TSUE – pojęcie "siły wyższej" obejmuje, poza obiektywnym elementem dotyczącym okoliczności nadzwyczajnych i niezależnych od podmiotu, element subiektywny, polegający na obowiązku zabezpieczenia się przez zainteresowanego przed skutkami nadzwyczajnych zdarzeń poprzez przedsięwzięcie odpowiednich środków

bez konieczności nadmiernych poświęceń.

Podkreślić w tym miejscu należy, że to na wnioskodawcy, zgodnie z powołanym przepisem UKC ciąży obowiązek wykazania (udowodnienia), że nieprzewidziane okoliczności lub siła wyższa uniemożliwiły mu złożenie wniosku w terminie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 20 grudnia 2017 r., III SA/Gd 599/17).

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można uznać, aby wniosek skarżącej z 31 marca 2022 r. o zwrot cła antydumpingowego został złożony z zachowaniem terminu, o którym stanowi art. 121

ust. 1 lit. a UKC. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest bowiem, że zgłoszenie celne zostało dokonane przez Skarżącą w formie wpisu do rejestru zgłaszającego prowadzonego w formie elektronicznej a powiadomienie o długu celnym nastąpiło

na etapie obsługi zgłoszenia uzupełniającego, tj. w momencie kiedy zgłaszający odebrał komunikat "Poświadczone zgłoszenie celne". Odbiór tego komunikatu, jak zasadnie przyjęły organy, jest równoważny w skutkach z odbiorem papierowej karty 8 zgłoszenia celnego, wraz z którym następuje powiadomienie o długu celnym. Skarżąca

nie kwestionuje, że jej przedstawiciel komunikat "Poświadczone zgłoszenie celne" odebrał 17 grudnia 2018 r., czyli że w tym dniu jednocześnie nastąpiło powiadomienie Skarżącej o długu celnym.

Mając na uwadze powyższe zasadnie przyjęły organy, że co do zasady

ww. trzyletni termin, o którym stanowi art. 121 ust. 1 lit a) UKC upłynął z końcem

14 grudnia 2021 r., a zatem wniosek Skarżącej z 31 marca 2022 r. (wpływ do organu

5 kwietnia 2022 r.), złożony został z uchybieniem ww. terminu.

W ocenie Sądu, analiza przepisów prawa celnego wskazuje, że w zakresie zwrotu lub umorzenia należności celnych zawiera ono odrębne i wyczerpujące uregulowania. Zwrot lub umorzenie należności celnych następuje na podstawie decyzji organów celno-skarbowych, gdy zaistnieją okoliczności i spełnione zostaną warunki określone

w art. 116-120 UKC w przypadku złożenia wniosku w terminach wynikających

z przepisów UKC. Jak zaś wynika z przywołanego już przepisu art. 121 ust. 1 lit a) UKC wniosek o zwrot lub umorzenie zawyżonych kwoty należności celnych przywozowych składa się organom celnym w terminie trzech lat od dnia powiadomienia o długu celnym. Wyjątek stanowi natomiast regulacja zawarta w art. 121 ust. 1 akapit 2 UKC. Sąd zauważa równocześnie, że jak zasadnie wskazały organy, zgodnie w art. 2 rozporządzenia wykonawczego 2020/1210 Komisja postanowiła, że wszelkie

cło antydumpingowe uiszczone przez spółkę J. M. na podstawie rozporządzenia wykonawczego (UE) 2017/1146 w stopniu przekraczającym ostateczne

cło antydumpingowe w wysokości 36% podlega zwrotowi lub umorzeniu. Wnioski o zwrot lub umorzenie składa się do krajowych organów celnych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa celnego. A zatem podkreślić należy, że przepisy ww. rozporządzenia wykonawczego 2020/1210 nie ustanowiły jakichkolwiek innych terminów czy zasad

ich przedłużenia do złożenia wniosków w powyższym zakresie. Zasadnie zatem przyjęły w rozpoznawanej sprawie organy, że termin na złożenie ww. przez Skarżącą wynika

z art. 121 ust. 1 lit. a UKC i brak jest podstawy prawnej do przyjęcia, jak tego chce Skarżąca, że początkowy bieg tego terminu wyznaczają jakiekolwiek inne okoliczności, w tym data wydania przez Komisję (UE) rozporządzenia wykonawczego 2020/1210, aniżeli wskazane w tym przepisie, tj. dzień powiadomienia o długu celnym.

Sąd wskazuje, że w uzasadnieniu wyroku TSUE z dnia 4 lutego 2016 r.

w sprawach połączonych C-659/13 i C-34/14 (Elektroniczny Zbiór Orzeczeń zbiór ogólny, identyfikator ECLI: ECLI:EU:C:2016:74), Trybunał dokonał szczegółowej analizy

i jednoznacznej interpretacji art. 236 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (Dz.U.UE.L.1992.302.12 z 1992.10.19 ze zm., dalej: "WKC"), którego brzmienie odpowiada regulacji zawartej w art. 121 ust. 1 akapit 2 obecnie obowiązującego UKC. Zgodnie z art. 236 ust. 2 WKC należności celne przywozowe i wywozowe są zwracane lub umarzane po złożeniu wniosku przed upływem trzech lat, licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach. Wniosek należy złożyć we właściwym urzędzie celnym. Termin ten może zostać przedłużony, jeżeli osoba zainteresowana udowodni, iż ze względu na nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej

nie mogła złożyć wniosku w terminie. Trybunał Sprawiedliwości w motywach powyższego wyroku (187-194) stwierdził, że z samego brzmienia i systematyki art. 236 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, że o ile cła antydumpingowe, które nie były prawnie należne w momencie ich zapłaty, powinny co do zasady zostać zwrócone przez urzędy celne zgodnie z art. 236 ust. 1 kodeksu celnego, o tyle taki zwrot może nastąpić tylko wtedy, gdy przesłanki, którym on podlega, w tym przesłanka wskazana w art. 236 ust. 2 kodeksu celnego, zostały spełnione. Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że podmiot gospodarczy, który uiścił te cła, nie może już, co do zasady, żądać zwrotu ceł antydumpingowych, w odniesieniu do których termin trzyletni określony w art. 236 ust. 2 akapit pierwszy kodeksu celnego już upłynął oraz że przepis art. 236 ust. 2 akapit drugi kodeksu celnego przewiduje wyraźnie, że termin ten może zostać przedłużony, jeżeli osoba zainteresowana udowodni, iż ze względu na wystąpienie nieprzewidzianych okoliczności lub działanie siły wyższej nie mogła ona złożyć wniosku w terminie.

Zatem każda osoba, która zamierza skorzystać z takiego przedłużenia, musi w tym celu wykazać co najmniej jeden z tych przypadków.

Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że z art. 236 kodeksu celnego,

z uwzględnieniem jego kontekstu, wynika, że zwrot uiszczonych przez podmioty gospodarcze ceł antydumpingowych może zostać przyznany tylko na określonych warunkach oraz w precyzyjnie wskazanych okolicznościach, tak że stanowi on wyjątek od zwykłego reżimu przywozu i wywozu przewidzianego w kodeksie celnym. Trybunał wskazał, że w związku z powyższym wykładni pojęć "nieprzewidzianych okoliczności"

lub "siły wyższej" wskazanych w art. 236 ust. 2 akapit drugi kodeksu celnego

i umożliwiających przedłużenie trzyletniego terminu, licząc od dnia powiadomienia podmiotu gospodarczego o cłach antydumpingowych, w którym podmiot ten może domagać się zwrotu tych należności, należy dokonywać w sposób ścisły. W kontekście tej regulacji obydwa te przypadki charakteryzują się w szczególności obiektywnym elementem dotyczącym faktu, że wiążą się one z istnieniem nadzwyczajnych okoliczności niezależnych od osoby, która się na nie powołuje.

Ostatecznie Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł w punkcie 4, że przepis artykułu 236 ust. 2 rozporządzenia nr 2913/92 należy interpretować w ten sposób - iż okoliczność, że rozporządzenie ustanawiające cło antydumpingowe zostało uznane w pełni

lub w części za nieważne przez sąd Unii Europejskiej - nie stanowi nieprzewidzialnych okoliczności ani siły wyższej w rozumieniu tego przepisu.

Z powyższą interpretacją Trybunału Sprawiedliwości UE należy w pełni się zgodzić W związku z pozycją Trybunału Sprawiedliwości w systemie prawnym Unii Europejskiej krajowe organy administracyjne zobowiązane są do stosowania przepisów prawa unijnego zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości.

Sąd wskazuje, że również organ w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia trafnie powołała się w na analogiczne do powyższego stanowisko TSUE zawarte

m.in. w wyrokach: z 14 czerwca 2012 r.,C-533/10; z 17 listopada 1998 r., C -228/96; z 24 marca 2009 r., C-445/06; z 15 kwietnia 2010 r., C-542/08.

Wobec powyższego oraz wobec treści przywołanego wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 4 lutego 2016 r. oraz przedstawionego w nim stanowiska,

nie można uznać za zasadne zarzutów skargi w zakresie naruszenia przez organy

art. 191 O.p. i art. 121 ust. 1 U.K.C. poprzez:

- uznanie, że termin na złożenie przez Skarżącą wniosku o zwrot nadpłaconego cła rozpoczął swój bieg 17 grudnia 2018 r. (powiadomienie o długu celnym);

- błędne przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą nieprzewidywalne okoliczności oraz siła wyższa uniemożliwiające złożenie wniosku o zwrot różnicy w cle antydumpingowym w terminie przewidzianym w art. 121 ust. 1 lit. a U.K.C.;

- pominięcie okoliczności, że przed dniem wydania i opublikowania

ww. rozporządzenia wykonawczego 2020/1210, Skarżąca nie miała prawa

do zadania zwrotu nadpłaconego cła antydumpingowego i nie mogła o tym prawie wiedzieć.

Odnosząc się w dalszej kolejności do pozostałych zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 191 O.p. i oceny przez organy wstąpienia przesłanek z art. 121 ust. 1 akapit 2 UKC, w ocenie Sądu, zarzuty te nie zasługiwały na uwzględnienie. Przy czym Sąd ponownie podkreśla, że to na wnioskodawcy, zgodnie z powołanym przepisem UKC ciąży obowiązek wykazania (udowodnienia), że nieprzewidziane okoliczności lub siła wyższa uniemożliwiły mu złożenie wniosku w terminie.

Przypomnieć zatem należy, organ I instancji powiadomił Skarżącą o możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, a także o uchybieniu trzyletniego terminu na wniesienie wniosku o zwrot cła oraz możliwości przedłużenia trzyletniego terminu na wniesienie takiego wniosku, o ile Skarżąca udowodni, że nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej uniemożliwiły jej złożenie wniosku we właściwym terminie. W odpowiedzi Skarżąca poinformowała organ I instancji, że stan pandemii i obostrzenia antycovidowe uniemożliwiły jej dochowanie terminu na złożenie wniosku

o zwrot cła i wskazała na dezorganizację pracy tym wywołaną (przebywanie pracowników odpowiedzialnych za obieg dokumentów na kwarantannie, zwolnieniach lekarskich, wprowadzenie pracy zdalnej) przedkładając szereg dokumentów wydanych przez Skarżącą w okresie od kwietnia 2020 r. do stycznia 2022 r., które określają organizację pracy w skarżącej spółce.

Bezspornym jest, że w rozpoznawanej sprawie spełniona została przesłanka "działania siły wyższej", o której stanowi art. 121 ust. 1 akapit 2 UKC. Jak bowiem trafnie uznały organy pandemia COVID-19 niewątpliwie miała charakter zdarzenia zewnętrznego, nagłego i nieprzewidzianego, któremu skarżąca nie mogła zapobiec,

zaś w związku z tą chorobą w Polsce od 20 marca 2020 r. do 15 maja 2022 r. ogłoszony był stan epidemii.

Sąd zauważa jednak, że w myśl art. 121 ust. 1 akapit drugi UKC ww. przesłanka nie stanowi samoistnej przesłanki warunkującej przedłużenie terminu z art. 121 ust. 1

lit. a UKC, albowiem zgodnie z tym przepisem koniecznym jest aby nieprzewidziane okoliczności lub działanie siły wyższej nie tylko zaistniały lecz również uniemożliwiły złożenie wniosku we właściwym terminie. Ta zaś przesłanka, w ocenie sądu, zasadnie uznana została przez organy za niewykazaną przez skarżącą.

Trafnie bowiem wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że pomimo utrudnień wywołanych pandemią COVID-19, skarżąca miała możliwość terminowego złożenia wniosku o zwrot cła, co oznacza, że nie zachodzi przesłanka podmiotowa zastosowania art. 121 ust. 1 akapit drugi UKC i tym samym nie jest możliwe przedłużenie trzyletniego terminu na złożenie wniosku o zwrot cła, któremu skarżąca uchybiła.

O powyższym niewątpliwie świadczyły okoliczności związane z organizacją pracy w skarżącej spółce po wystąpieniu pandemii COVID-19 i w toku jej trwania, albowiem

w biurze tam, gdzie to możliwe wprowadzono podział pracy na stacjonarną

i zdalną w trybie tydzień na tydzień, a działy, które nie mogły pracować zdalne, pracowały z uwzględnieniem stref bezpieczeństwa, np. w różnych pokojach, w jednym pokoju pracowała tylko jedna osoba. Ponadto, jak zasadnie wskazał organ, pracę w trybie zdalnym świadczyło w: listopadzie 2021 r. - 6 pracowników, grudniu 2021 r. - 1 pracownik, styczniu 2022 r. - 0 pracowników, lutym 2022 r. - 22 pracowników, marcu 2022 r. - 5 pracowników. Jednocześnie zgodnie z § 4 Regulaminu pracy zdalnej w skarżącej spółce, pracownik był zobowiązany wykonywać pracę zdalną w miejscu zamieszkania lub innym uzgodnionym z pracodawcą, zgodnie z treścią umowy łączącej go z pracodawcą

oraz zakresem obowiązków. Trafnie zatem wskazał organ, że choć wykonywanie pracy zdalnej mogło stwarzać pewne trudności natury organizacyjnej, to jednakże

nie skutkowało to brakiem wykonywania obowiązków przez pracowników skarżącej.

Również, poddane analizie organów dwa wykazy pracowników, którzy w okresie od 6 kwietnia 2021 r. do 17 marca 2022 r. przebywali na kwarantannie bądź w izolacji domowej, albo na zwolnieniach lekarskich związanych z COVID-19, nie potwierdzały braku możliwości złożenia przez Skarżącą w terminie ww. wniosku. Organ bowiem trafnie zauważył, że wykazy dotyczą tych samych pracowników i wynika z nich, że w kwietniu 2021 r. na zwolnieniu lekarskim przebywała tylko jedna osoba i dopiero od listopada

2021 r. rozpoczęła się zachorowalność pracowników spółki na COVID-19

(na zwolnieniach przebywało: w listopadzie 2021 r. - 5 osób, w grudniu 2021 r. - 6 osób, w styczniu 2022 r. - 21 osób, w lutym 2022 r. - 19 osób, w marcu 2022 r. - 6 osób). Zasadnie zatem uznano, że biorąc pod uwagę, iż okres od wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/1210 z 19 marca 2020 r.,

czyli od 22 sierpnia 2020 r. do czasu, gdy w skarżącej spółce nastąpiła zachorowalność na COVID-19 (listopad 2021 r.) był wystarczająco długim czasem na złożenie wniosku, zaś przedsiębiorcę obowiązuje podwyższony miernik starannego działania.

Powyższe stanowisko organów uzasadnia również zaakcentowana przez organ okoliczność, że w okresie od wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego 2020/1210, tj. od 22 sierpnia 2020 r. do upływu trzyletniego terminu na wniesienie wniosku o zwrot cła, tj. do 17 grudnia 2021 r., skarżąca miała ustanowionych dwóch przedstawicieli celnych (Agencję Celną [...] i Agencję Celną [...] których upoważniła m.in. do składania wniosków, które podlegają rozpatrzeniu przez organy celne. Agencja Celna [...] przez cały okres, w którym skarżąca mogła skutecznie złożyć wniosek o zwrot cła, tj. w okresie od 22 sierpnia 2020 r. do 17 grudnia 2021 r., w sposób regularny dokonała 171 zgłoszeń celnych do procedury dopuszczenia do obrotu, co niewątpliwie świadczy o tym, że pracownicy skarżącej, pomimo wystąpienia siły wyższej w postaci pandemii COVID-19 przez cały czas jej trwania mieli kontakt z przedstawicielem celnym, aktywnie dostarczali mu dokumenty i dane niezbędne do dokonywania zgłoszeń celnych. Trafie również wskazano, że istniała możliwość nadania wniosku w formie elektronicznej

za pośrednictwem platformy ePUAP.

Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że dokonana

przez organy ocena materiału dowodowego niewątpliwie nie przekraczała ani zasad logiki, ani doświadczenia życiowego ani też wiedzy. Nie stanowiła zatem oceny dowolnej. Organy rozpatrzyły cały zebrany materiał dowodowy i dokonały prawidłowej jego oceny, odnosząc się do wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżącą. Jak wynika

z zawartych w rozstrzygnięciach organów rozważań dokonały one prawidłowej wykładni i właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego, nie naruszając przy tym przepisów postępowania, w tym wskazanych w zarzutach skargi, tj. art. 191 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zauważyć bowiem po raz kolejny należy,

że to na skarżącej jako wnioskodawcy, zgodnie z art. 121 ust. 1 akapit drugi ciążył obowiązek wykazania (udowodnienia), że nieprzewidziane okoliczności lub siła wyższa uniemożliwiły jej złożenie wniosku w terminie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 20 grudnia 2017 r., III SA/Gd 599/17).

Jednocześnie zauważyć należało, że w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19 nie nastąpiło zawieszenie biegu terminu, o którym stanowi art. 121 ust. 1 lit a UKC. Jednocześnie jednak okoliczność jej wystąpienia umożliwiała skarżącej jego przywrócenie w myśl art. 121 ust. 1 akapit drugi UKC. Zasadnie w tym zakresie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wprowadzone w Polsce przepisy, które

w okresie od 14 marca do 15 maja 2020 r. zawiesiły bieg terminu przedawnienia przewidzianych przepisami prawa administracyjnego z powodu samego wystąpienia sytuacji epidemiologicznej w kraju nie mają jednak zastosowania do spraw regulowanych unijnymi przepisami celnymi.

Odnosząc się z kolei do powołanej przez skarżącą w zarzutach skargi zasady słuszności jako podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej, sąd nie podzielił jej stanowiska również w tym zakresie.

Wskazać należy, jak stanowi art. 120 ust. 1 UKC, że w przypadkach innych niż te,

o których mowa w art. 116 ust. 1 akapit drugi oraz w art. 117, 118 i 119, kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych podlega zwrotowi lub umorzeniu na zasadzie słuszności, w przypadku gdy dług celny powstał w szczególnych okolicznościach,

w których nie można przypisać dłużnikowi oszustwa ani oczywistego zaniedbania.

Jak z kolei stanowi art. 120 ust. 2 UKC występowanie szczególnych okoliczności,

o których mowa w ust. 1, stwierdza się, jeżeli z okoliczności sprawy jasno wynika,

że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności oraz że w przypadku niewystępowania takich okoliczności nie wystąpiłyby u niego niedogodności spowodowane pobraniem kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych.

Przyjmuje się, że tzw. ogólna klauzula słuszności uregulowana w cytowanym przepisie art. 120 UKC ma na celu zapewnienie elastyczności systemu prawa celnego oraz ma zapobiegać obciążaniu należnościami celnymi podmiotów, które znalazły

się w szczególnej sytuacji, w której obciążenie ich nimi naruszałoby podstawowe zasady sprawiedliwości. Zwrot lub umorzenie należności celnych na podstawie art. 120 UKC dotyczy sytuacji wyjątkowej, w której przedsiębiorca może być porównywany do innych przedsiębiorców realizujących tę samą działalność i nie można mu przypisać żadnego oszustwa ani oczywistego zaniedbania.

Zatem dłużnik ma prawo do zwrotu lub umorzenia należności celnych przywozowych lub wywozowych, pod warunkiem, że wykaże, że spełnione są łącznie dwa warunki: istnienie szczególnej sytuacji oraz brak oczywistego zaniedbania

lub oszustwa z jego strony. Uważa się, że szczególne okoliczności istnieją, jeżeli

z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji

w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi działalność w takim samym zakresie oraz że w przypadku braku takich okoliczności, nie poniósłby szkody w wyniku pobrania należności celnych. (por. prawomocny wyrok WSA w Gdańsku z 20 października

2020 r., III SA/Gd 782/20).

Mimo, że nałożenie ostatecznego cła antydumpingowego na podstawie rozporządzenia wykonawczego z 19 sierpnia 2020 r. nr 2020/1210, w odniesieniu

do towaru wskazanego w zgłoszeniu celnym Skarżącej z 17 grudnia 2018 r. (a zatem przed wejściem w życie ww. rozporządzenia), stanowi przejaw działania prawa wstecz, to jednakże jest dopuszczalne w świetle prawa wspólnotowego, z uwagi na konieczność ochrony rynku wspólnotowego przed praktykami dumpingowymi. Zasada lex retro non agit w odniesieniu do przepisów prawa materialnego nie ma bezwzględnego charakteru. Pogląd taki jest również prezentowany w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości

(por. wyrok TS z dnia 26 kwietnia 2005 r. w sprawie C-376/02, ZOTSiS 2005/4B-/I-3445, PP 2005/6/51, ECR 2005/4B-/I-3445). Prawo unijne, z uwagi na chronione dobro (zapobieganie występowaniu nierównych warunków konkurencji na rynku wewnętrznym UE) oraz procedury obowiązujące przy badaniu działań dumpingowych, świadomie dopuszcza zatem możliwość nakładania ostatecznych ceł antydumpingowych z mocą wsteczną, pod warunkiem uprzedniego objęcia przywozu towaru rejestracją (por. wyrok WSA w Gdańsku z 20 października 2020 r., III SA/Gd 782/20).

Niezależnie od powyższych rozważań wskazać jednak należy, co zasadnie podniósł organ w odpowiedzi na skargę, że choć zasada słuszności, zgodnie

z art. 116 ust. 1 lit. d UKC może być podstawą do udzielenia zwrotu cła, to jednakże zgodnie z art. 120 ust. 1 UKC nie znajduje ona zastosowania w przypadku nadpłaconych kwot należności celnych (art. 117 UKC), które dotyczą przedmiotowej sprawy.

Sąd zauważa również, że wobec regulacji przyjętej w art. 121 ust. 2 UKC, organ odwoławczy zweryfikował także, czy w sprawie nie wystąpiły inne, przewidziane

w art. 116 ust. 1 lit. b-d i akapicie drugim UKC, przesłanki do zwrotu należności celnych. W tym zakresie zasadnie uznano, że przesłanki te nie zachodzą, gdyż: Skarżąca przyjęła sprowadzone towary, czyli w chwili zwolnienia do procedury dopuszczenia do obrotu

nie były one wadliwe lub niezgodne z warunkami umowy, na podstawie której zostały przywiezione; stwierdzenie nieważności rozporządzenia wykonawczego 2017/1146

nie stanowi o tym, że organ popełnił błąd przy powiadomieniu skarżącej o kwocie cła antydumpingowego obliczonego na podstawie tego rozporządzenia; dług celny

nie powstał w szczególnych okolicznościach, lecz w związku z dopuszczeniem towaru

do obrotu, kwota cła antydumpingowego wykazana w zgłoszeniu wynikała

z obowiązującego wówczas przepisu prawa, a więc skarżąca nie znalazła

się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami, które w tamtym czasie dokonały importu analogicznego towaru; zgłoszenie nie zostało unieważnione. Organ zasadnie ponadto wskazał, że nawet gdyby spełnione zostały przesłanki do zwrotu cła

z innych powodów (art. 116 ust. 1 lit. b-d lub akapit drugi), to przyznanie tego zwrotu nie byłoby możliwe z uwagi na upływ terminów, o których mowa w art. 121 ust. 1 lit. a-c UKC.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie organy nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego w sposób mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę.

Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).