Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 187/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3, art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 6h i art. 6m ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.
article: art. 20 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.
article: art. 130 i art. 132
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Beata Machcińska, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2017 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO lub Kolegium), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613, ze zm. [obecnie: Dz. U. z 2017 r., poz. 201]; dalej: O.p.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) – po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K. (dalej Wspólnota) od decyzji Prezydenta Miasta K. (dalej: organ) z dnia [...] r. nr [...], sprostowanej decyzją tego organu z dnia [...] r., nr [...], w sprawie określenia Wspólnocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r. w kwocie [...] zł miesięcznie, od 1 października 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. w kwocie [...] zł miesięcznie oraz w okresie od 1 stycznia 2014 r. do czasu zmiany danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty w kwocie [...] zł za każdy miesiąc – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny.

Pismem z dnia [...] r. organ wezwał Wspólnotę do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] oraz o przekazanie dokumentów określających osoby reprezentujące Wspólnotę (np. uchwały o powierzeniu zarządu) wskazując, że pomimo przewidzianymi przepisami prawa terminu Wspólnota nie dopełniła obowiązku złożenia deklaracji. Jednocześnie wskazała, że niezłożenie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w określonym terminie skutkować będzie określeniem w drodze decyzji wysokości tej opłaty.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie zarząd Wspólnoty pismem z dnia 3 grudnia 2014 r. poinformował organ, że nieruchomość wspólna, nad którą zarząd sprawuje Wspólnota nie jest zamieszkana, wobec czego nie została spełniona przesłanka do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W odniesieniu do lokali mieszkalnych wskazał, że stanowią one odrębną własność, a tym samym każdy z właścicieli obowiązany jest do złożenia odpowiedniej deklaracji. Jednocześnie poinformował, że z uzyskanych przez Zarząd Wspólnoty informacji wynika, iż właściciele tych lokali wywiązali się z obowiązku złożenia deklaracji.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] należącej do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K. Postanowienie to zostało doręczone zarządowi Wspólnoty w dniu 15 grudnia 2014 r.

Decyzją z dnia [...] r. organ określił Wspólnocie wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r. w kwocie [...] zł miesięcznie, od 1 października 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. w kwocie [...] zł miesięcznie oraz od 1 stycznia 2014 r. w kwocie [...] zł za każdy miesiąc. Decyzja ta została doręczona zarządowi Wspólnoty w dniu 13 kwietnia 2015 r.

Pismem z dnia 25 kwietnia 2015 r., uzupełnionym pismem z dnia 21 maja 2015 r., zarząd Wspólnoty wniósł o uzupełnienie powyższej decyzji poprzez wskazanie końcowej daty okresu obowiązywania opłaty w kwocie określonej dla okresu rozpoczynającego się od 1 stycznia 2014 r. oraz o sprostowanie pouczenia w trybie odwoławczym.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ odmówił uzupełnienia decyzji własnej z dnia [...] r. Jednocześnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] sprostował pouczenie zawarte w decyzji z dnia [...] r., co do trybu odwoławczego. Postanowienie wraz z decyzją z dnia [...] r. doręczono zarządowi Wspólnoty w dniu [...] r.

W odwołaniu od decyzji z dnia [...] r., sprostowanej decyzją z dnia [...] r., zarząd Wspólnoty wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania jako prowadzonego wobec podmiotu niebędącego stroną, a w razie nieuwzględnienia powyższego o przeprowadzenie rozprawy celem umożliwienia Wspólnocie przeprowadzenia dowodów i wypowiedzenia się w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm., w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji z dnia 28 listopada 2014 r., dalej: u.c.p.g.). Zdaniem Zarządu Wspólnoty w niniejszej sprawie, z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt K 17/12, właściciele lokali wykonują obowiązki samodzielnie. Jednocześnie podkreślono, że Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał na ograniczone kompetencje zarządu wspólnoty mieszkaniowej, z których w ocenie Zarządu Wspólnoty, jednoznacznie wynika, że nie może on występować w imieniu działających samodzielnie właścicieli. Tym samym oznaczenie Wspólnoty jako strony postępowania stanowi naruszenie art. 133 § 1 w zw. z art. 7 O.p. oraz art. 2 ust. 3, art. 6h i art. 6m ust. 1 u.c.p.g. (w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 28 listopada 2014 r.). Ponadto, zdaniem zarządu Wspólnoty, organ naruszył art. 123 § 1, art. 121 § 1 i art. 200 § 1 O.p., nie zapewniając jej czynnego udziału w sprawie, w tym możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, albowiem postanowienie o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zostało wydane we wczesnym stadium postępowania, przed zebraniem materiału dowodowego w sprawie. Podkreślił przy tym, że o całości materiału dowodowego dowiedziała się, zapoznając się z aktami z własnej inicjatywy, tj. po wydaniu decyzji w sprawie, co potwierdzają protokoły zapoznania się z aktami sprawy. Zarząd Wspólnoty zauważył przy tym, że organ naruszył również art. 132 § 1 w zw. z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. przez to, że nie wyłączył się od udziału w postępowaniu, mimo że zostało wskazane, iż jest on właścicielem części lokali, a tym samym decyzja dotyczy również jego zobowiązania podatkowego. Wskazał, że odmowa przeprowadzenia dowodów z wnioskowanych przez niego świadków jest naruszeniem art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Jednocześnie zwrócił uwagę na fakt, że z jednej strony postępowanie zostało wszczęte z urzędu z uwagi na niezłożenie deklaracji, z drugiej zaś strony odmawiając przeprowadzenia powyższego dowodu wskazano fakt posiadania deklaracji przez organ, przy czym do materiału dowodowego włączono zanonimizowane deklaracje za okres od końca stycznia 2015 r. nieposiadające danych osobowych i podpisów osób, które je sporządziły. Ponadto odmawiając wydania Wspólnocie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy organ naruszył art. 129 i art. 178 § 1 O.p., stosując bezpodstawnie art. 179 § 1 i art. 293 § 1 O.p. Wskazując na treść decyzji, zarząd Wspólnoty podniósł, że nie zakreślono okresu obowiązywania opłaty w kwocie określonej dla okresu od 1 stycznia 2014 r., mimo że Wspólnota złożyła stosowne deklaracje w związku z wejściem w życie nowelizacji u.c.p.g. z dniem 1 lutego 2015 r. Ostatecznie podkreśliła, że wytwórcami odpadów są właściciele lokali mieszkalnych, a odpady te są odbierane z pojemników znajdujących się poza nieruchomością, która zarządza Wspólnota, tj. na terenie Miasta K., co oznacza, że Wspólnota nie może być podatnikiem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającą niektóre dyrektywy. Również treść art. 2 ust. 3a pkt 1 u.u.c.p.g. wskazuje, że opłaty ponosi właściciel, co wyklucza Wspólnotę jako podatnika tej opłaty. Nowelizacja z dnia 28 listopada 2014 r. spowodowała jedynie, że Wspólnota stała się jedynie płatnikiem opłaty.

SKO po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazało, że decyzja dotyczy określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres przed nowelizacją u.c.p.g. Następnie zacytowało art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c,p.g. oraz art. 2 ust. 3 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym przed oraz po nowelizacji) dotyczący nieruchomości zabudowanych budynkami wielolokalowymi. Wskazało także na dodane do art. 2 ust. 2a ustawy regulujący sytuację, gdy obowiązki określone w ustawie mogą dotyczyć jednocześnie kilku podmiotów spośród wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy oraz ust 3a odnoszący się do zakresu ponoszenia opłat (bez ograniczeń w odniesieniu do wspólnoty i częściowego w odniesieniu do właścicieli lokali). Kolegium zwróciło także uwagę, że art. 2 ust. 3 powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed zmianą, był przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. K 17/12 uznał, że art. 6h i 6m, w związku z art. 2 ust. 3 ustawy (kwestionowane w odwołaniu) są zgodne z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał stwierdził w tym orzeczeniu, że niewątpliwie ustawodawca nie rozstrzygnął wprost, na którym z podmiotów wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. spoczywa obowiązek określony w art. 6h i art. 6m ust. 1 tej ustawy w wypadku, gdy kilka podmiotów spełnia kryteria "właściciela nieruchomości", jak również nie uregulował wprost ewentualnej solidarnej odpowiedzialności posiadaczy nieruchomości, na której powstają odpady, w przypadku niewypełnienia obowiązków wynikających z przepisów ustawy. Kolegium stwierdziło, że zdaniem Trybunału nie oznacza to jednak, że na podstawie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz innych stosowanych analogicznie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, z uwzględnieniem treści stosunków cywilnoprawnych łączących w każdym konkretnym wypadku podmioty, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy, nie jest możliwe ustalenie osób, na których ciążą przedmiotowo istotne obowiązki ustawowe oraz konsekwencje ich wadliwego dokonania albo niedokonania. Ustalenia tego rodzaju - jak wskazał Trybunał - należą do organów administracji publicznej oraz właściwych sądów. Dalej organ odwoławczy wskazał na regulacje wynikające z art. 18 i art. 20 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm., dalej: u.w.l.), stwierdzając, że w przypadku powierzenia zarządu na podstawie art. 18, zakres jego umocowania powinien wynikać z umowy zawartej w formie aktu notarialnego lub uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza. W przypadku zarządu ustawowego powoływanego w sposób wynikający z art. 20, właściciele lokali podejmują uchwałę jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lub spoza ich grona. W takim przypadku wybrany zarząd dokonuje czynności w imieniu wspólnoty, a nie w imieniu własnym. Jego upoważnienie do reprezentacji wspólnoty i kompetencje wynikają wprost z przepisów cytowanej ustawy. W przypadku zarządu wybranego na podstawie art. 18 ustawy lokalowej mamy do czynienia z reprezentacją powierniczą, która polega na powierzeniu osobie trzeciej kompetencji do składania oświadczeń woli we własnym imieniu, ale ze skutkiem prawnym dla wspólnoty mieszkaniowej. Ustanowiony w ten sposób zarządca nie jest organem wspólnoty, ale odrębnym wobec niego podmiotem, a podstawą prawną do reprezentacji jest instytucja przedstawicielstwa. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że literalna wykładnia art. 2 ust. 3 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 stycznia 2015 r., pozwala przyjąć, że na potrzeby powołanej ustawy obowiązki właściciela nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokali obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną na podstawie art. 18 ustawy, bądź osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną na podstawie art. 20 ustawy, bądź właścicieli lokali, jeżeli zarząd w żadnej z powyższych form nie został ustanowiony. Przy czym przez "właściciela" w sytuacji dotyczącej budynku wielolokalowego należy rozumieć zarówno właścicieli poszczególnych wyodrębnionych lokali, jak również właścicieli (współwłaścicieli) nieruchomości wspólnej. W takim przypadku zachodzi klasyczny zbieg osób zaliczonych do kręgu właścicieli wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy, o którym mowa w powołanym wyżej wyroku Trybunału. W ocenie Kolegium termin "obciążają" należy interpretować nie jako sposób przeniesienia obowiązków właścicieli lokali na osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, ale jako zwrot, na mocy którego osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną wykonują obowiązki właścicieli lokali, nie stając się jednocześnie adresatami tych obowiązków. Zdaniem Kolegium uzasadnieniem dla takiego stanowiska jest przede wszystkim kompleksowa analiza przepisów ustawy, która wprowadza obowiązek zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na wszystkich właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6h w związku z art. 6c ust. 1), jak również na wszystkich właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają tam odpady (o ile rada gminy postanowi o odbieraniu odpadów komunalnych z tych nieruchomości - art. 6c ust. 2). Dalej, akcentując zasadę powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, organ odwoławczy wskazał na wymóg prokonstytucyjnej wykładni przepisów. Kolegium stwierdziło, że wprawdzie opłata za gospodarowanie odpadami, jako danina publiczna, podlega egzekucji administracyjnej, jednakże nie może to skutkować tym, że ewentualna egzekucja administracyjna w przypadku braku należnych opłat będzie skierowana przeciwko osobom, które sprawują funkcje zarządu wspólnoty. Potwierdzeniem takiego stanowiska jest aktualne brzmienie art. 2 ust. 3, ust. 3a i 3b u.c.p.g. W tym stanie rzeczy adresatem decyzji powinna być Wspólnota reprezentowana przez jej zarząd. Tym samym za prawidłowe należało uznać wszczęcie postępowania wobec Wspólnoty. Kolegium dostrzegło przy tym, że organ nieprawidłowo przyjął deklaracje zarówno od Wspólnoty, jak i jej członków, przy czym jego zdaniem deklaracje członków skoro zostały złożone należało uznać co najwyżej za oświadczenia właścicieli lokali co do ilości osób zamieszkujących dany lokal i tym samym stanowić jeden z dowodów istotnych dla ustalenia wysokości opłaty.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia O.p., Kolegium wskazało, że co prawda organ w swoim piśmie z dnia 16 stycznia 2015 r. nie wskazał wprost, czy uznaje Wspólnotę za płatnika, podatnika, inkasenta, czy też występującego w innym charakterze, jednakże podał podstawę prawną do nałożenia na Wspólnotę obowiązku opłaty. Podkreśliło przy tym, że dopiero przeprowadzona analiza zebranego materiału dowodowego w sprawie w odniesieniu do obowiązujących przepisów prawa doprowadziła do ustalenia podmiotu, na którym ciąży obowiązek uiszczenia tej opłaty. W odniesieniu do zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań świadków Kolegium wskazało, że nie kwestionuje okoliczności skierowania do właścicieli lokali korespondencji dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jednakże nie były to działania prawidłowe i jeśli w ich wyniku doszło do zapłaty opłaty przez indywidualnych właścicieli lokali to jest ona nienależna. W ocenie Kolegium organ słusznie uznał, że Wspólnota jest podatnikiem i tym samym jest stroną postępowania.

W skardze sporządzonej przez zarząd Wspólnoty decyzji SKO z dnia [...] r. zarzucono naruszenie:

- art. 4, art. 5 i art. 7 O.p. poprzez uznanie, że Wspólnota podlega obowiązkowi podatkowemu w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a w konsekwencji, że ciąży na niej jako podatniku zobowiązanie podatkowe, mimo, iż zgodnie z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. podatnikiem jest właściciel lokalu;

- art. 133 § 1 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż Wspólnota nie jest żadnym z podmiotów tam wymienionych;

- art. 165 § 1 i § 4 O.p. poprzez ich błędne zastosowanie, gdyż Wspólnota nie jest stroną postępowania;

- art. 121 § 1 i § 2 oraz art. 122 O.p. poprzez wydanie decyzji, mimo, że postępowanie podatkowe było prowadzone z naruszeniem tych przepisów, wskutek czego nie został ustalony stan faktyczny i status Wspólnoty;

- art. 2 ust. 3 u.c.p.g. (w brzmieniu obowiązującym do 31 stycznia 2015 r.) poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie dotyczy on Wspólnoty, a nie właścicieli tworzących tę Wspólnotę;

- art. 2 ust. 3a oraz art. 6m ust. 1 u.c.p.g. poprzez uznanie, że przepisy te czynią podatnikiem opłaty za gospodarowanie odpadami Wspólnotę, a nie właścicieli lokali;

- art. 6h i art. 6m ust. 1 u.c.p.g. (w brzmieniu obowiązującym do 31 stycznia 2015 r.) poprzez uznanie, że w tym przypadku przepisy te dotyczą Wspólnoty, a nie poszczególnych właścicieli;

- art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającą niektóre dyrektywy przez błędne zastosowanie tego przepisu i uznanie, że podmiot nie będący wytwórcą odpadów jest podatnikiem w zakresie gospodarowania odpadami.

Tym samym Wspólnota wniosła o:

- uznanie za nieważną zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą ze względu na to, że zostały skierowane do podmiotu niebędącego stroną;

- uznanie za nieważną zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą ze względu na to, że decyzja organu została wydana przez organ podlegający wyłączeniu z uwagi na tożsamość organu podatkowego i właściciela tworzącego Wspólnotę, do której decyzja została skierowana;

- uznanie za nieważną zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą ze względu na to, że zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa,

ewentualnie o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji

i zasądzenie kosztów procesu.

W uzasadnieniu skargi Wspólnota powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu wskazując, że nie jest ani wytwórcą ani posiadaczem odpadów w rozumieniu art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającą niektóre dyrektywy, jak również wykładni wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. K 17/12 stwierdzając, że to właściciele poszczególnych lokali mieszkalnych wykonują samodzielnie obowiązki w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w stanie sprzed nowelizacji u.c.p.g. i to oni są podatnikami, nie zaś Wspólnota. W jej ocenie taką wykładnię potwierdza też uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2008 r., sygn. akt I FPS 8/07. Podtrzymała stanowisko, że nowelizacja, która weszła w życie z dniem 1 lutego 2015 r. spowodowała, że stała się płatnikiem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na treść art. 2 ust. 3 i 3a u.c.p.g. Co więcej w jej opinii nie może ona samodzielnie podpisać deklaracji ani zadeklarować za właściciela opłaty, może natomiast zażądać tych danych od właściciela, co potwierdza jej status jako płatnika. Tym samym do 2015 r. to właściciele powinni byli składać deklaracje i wnosić opłaty. Stwierdziła, że deklaracja o wysokości opłaty stanowi podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i że egzekucja powinna być prowadzona wobec podatnika, a nie wobec płatnika, jeżeli wina za niepobranie raty leży po stronie podatnika, czyli właściciela lokalu. Podkreśliła przy tym, że stanowi podmiot odrębny od właścicieli lokali. Wspólnota zaakcentowała, że postępowanie przed organem było prowadzone wadliwie, albowiem dopiero w wydanej decyzji uznano Wspólnotę za podatnika, podczas gdy w toku postępowania nie tylko nie doszło do takiego wskazania, ale również unikano jednoznacznej odpowiedzi na pytania kierowane w tym względzie przez Wspólnotę. Jednocześnie zauważyła, że decyzja organu jest wewnętrznie sprzeczna, albowiem z jednej strony organ twierdzi, że podatnikami są co do zasady właściciele lokali, by następnie stwierdzić, że w przypadku wspólnoty mieszkaniowej podatnikami są osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, przy jednoczesnym twierdzeniu, że nie jest nim zarząd wspólnoty mieszkaniowej. Wskazując na poszczególne twierdzenia zawarte jej zdaniem w decyzji organu zaprzeczyła by była zarządcą nieruchomości. Ponadto zaakcentowała, że jedynym właścicielem, który nie złożył deklaracji w toku postępowania było miasto K. i to wobec niego powinno być prowadzone postępowanie. Podkreśliła przy tym, że organ, będąc jednocześnie właścicielem lokali nie powinien był prowadzić postępowania w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stwierdziła również, że w toku postępowania organ niczego nie ustalał, a jedynie gromadził materiał dowodowy pod ściśle określoną przez siebie tezę. Nie przeprowadził przy tym dowodu z zeznań świadków, których zeznania mogłyby być pomocne przy ustalaniu statusu Wspólnoty. Jednocześnie żądając wyjaśnień co do osób zajmujących lokale mieszkalne należące do niej przeprowadził dowód niejako od samego siebie w celu ustalenia wysokości opłaty przypadającej na organ. Tym samym organ nie tylko nie próbował, ale i nie podjął żadnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również nie próbował ustalić kto jest płatnikiem opłaty.

Wskazując na zaskarżoną decyzję Wspólnota podniosła, że Kolegium nie odniosło się do jej zarzutów i argumentacji zawartej w odwołaniu, jak również nie uwzględniło jej wniosku o przeprowadzenie rozprawy. Zdaniem wspólnoty Kolegium podzielając stanowisko organu naruszyło te same wskazane uprzednio przepisy oraz stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wynikające ze wskazanego wcześniej wyroku. Odnosząc się do poszczególnych fragmentów zaskarżonej decyzji Wspólnota stwierdziła, że są one bezpodstawne, zaś organ odwoławczy ignoruje wykładnię przepisów. Powtórzyła przy tym argumentację dotyczącą jej statusu jako płatnika oraz obowiązków poszczególnych właścicieli lokali, a także wydania decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ podlegający wyłączeniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie reprezentujący Wspólnotę M. W. wnosił i wywodził jak w skardze. Podkreślił, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 1 lutego 2015 r. ustawa nie precyzowała, kto jest podatnikiem. Zwrócił uwagę, że status Wspólnoty Mieszkaniowej jako podatnika określono dopiero w decyzji organu II instancji. Ponadto zwrócił uwagę, że osoby sprawujące zarząd nie mają obowiązku ponoszenia kosztów w związku z odprowadzaniem odpadów, dlatego nie można uznać go za podatnika zaś z przepisów nie wynika, iż mógł być płatnikiem lub inkasentem. Ustawodawca także nie przewidział, kto ma gromadzić dokumentację związaną z prawidłowym wypełnianiem deklaracji, jak i wszelkiej dokumentacji związanej z omawianą sprawą. Zwrócił także uwagę na brak przepisów dotyczących ewentualnej egzekucji nieziszczonych opłat za gospodarowanie odpadami. W ocenie Wspólnoty podatnikiem winien być każdy z właścicieli lokali mieszkalnych. Ponadto zdaniem strony skarżącej postępowanie prowadzone było przez organ podlegający wyłączeniu, bowiem był bezpośrednio zainteresowanym w sprawie. Dodał, że z dniem 1 lutego 2015 r. deklaracje składa i opłaty odprowadza Wspólnota Mieszkaniowa z tym, że przekazuje opłaty uprzednio przekazane im przez właścicieli lokali.

Członek zarządu strony skarżącej M. H. dodała, że przy podejmowaniu przez Wspólnotę uchwały w przedmiocie gospodarowania i odprowadzania odpadów komunalnych oraz składania deklaracji zobowiązującej do tego każdego z właścicieli lokali uczestniczył przedstawiciel organu administracji, który jej się nie sprzeciwiał (z tego co pamięta wstrzymał się od głosu). Miasto K. nie zaskarżyło tej uchwały, natomiast każdemu z właścicieli nadano indywidualny numer rachunku bankowego celem odprowadzania opłat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej P.p.s.a.) – podlegała decyzja określająca stronie skarżącej wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od dnia 1 lipca 2013 r.

Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. do jej uchylenia jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W rozpatrywanej sprawie Sąd wskazanych wyżej wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi.

Spór w sprawie koncentruje się na ustaleniu, czy w przypadku budynku wielolokalowego, w którym ustanowiono odrębną własność lokali deklarację dotyczącą opłaty za gospodarowanie odpadami, o której mowa w art. 6m u.c.p.g., ma złożyć zarząd wspólnoty mieszkaniowej czy też poszczególni właściciele wyodrębnionych lokali, a w konsekwencji, który z podmiotów ma obowiązek wnieść opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Na tle tego sporu zrodziła się także kwestia ustalenia podmiotu będącego podatnikiem, a w szczególności ustalenie czy jest nim wspólnota mieszkaniowa, podmiot sprawujący zarząd nieruchomością wspólną wspólnoty mieszkaniowej, czy też właściciele poszczególnych lokali wchodzących w skład tej wspólnoty.

Skarżąca odpowiadając na wezwanie organu, w piśmie z dnia 3 grudnia 2014 r. wyjaśniła, że "właściciele lokali mieszkalnych (...) zobowiązali się na mocy Uchwały właścicieli lokali w nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w K. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie realizacji obowiązku w zakresie składania deklaracji i uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi do składania każdy za siebie deklaracji i regulowania każdy sam wynikających z nich zobowiązań". Jednocześnie poinformowała, że z tej powinności właściciele lokali mieszkalnych się wywiązali.

Zatem zdaniem skarżącej – w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 stycznia 2015 r. – podatnikami byli właściciele poszczególnych lokali mieszkalnych, na których spoczywał także obowiązek złożenia deklaracji w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz obowiązek indywidualnego odprowadzania z tego tytułu opłat.

Zdaniem zaś organu podatnikiem jest wspólnota mieszkaniowa, która jest reprezentowana przez jej zarząd, natomiast podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w budynku wielolokalowym były osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną zgodnie z uchwałą Wspólnoty nr [...] z dnia [...] r.

Na rozprawie skarżąca sygnalizowała, że przedstawiciel Miasta K. nie zareagował na podjętą przez Wspólnotę uchwałę zobowiązującą jej członków do indywidualnego składania deklaracji jak również rozliczania się, organ również nie zaskarżył tej uchwały. Zdaniem Sądu dowodzi to, że również organ miał wątpliwości co do właściwego określenia podmiotu, na którym ciążą obowiązki wskazane w art. 6m w związku z art. 6h u.c.p.g., jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Sygnalizowany problem był już przedmiotem analizy sądów administracyjnych, a kształtująca się na tym tle linia orzecznicza jest w zasadzie jednolita (por. wyroki: NSA z 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2663/15 a także z 21 kwietnia 2016 r., II FSK 2722/14 oraz WSA w Olszynie z 21 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 586/13; z 15 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 285/14; we Wrocławiu z 16 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 300/14; z 11 września 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 1659/14; z 28 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 1788/14 oraz z 30 stycznia 2015 r., sygn.. akt I SA/Wr 2240/14; w Łodzi z 6 maja 2015 r., I SA/Łd 171/15; w Poznaniu z 29 września 2016 r., III SA/Po 321/16; w Krakowie z 29 września 2016 r., I SA/Kr 93/16; wszystkie wymienione w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odwołać się również można do orzecznictwa dotyczącego tożsamych powinności spoczywających na spółdzielniach mieszkaniowych, do których zastosowanie znajdują te same przepisy (por. m.in. wyroki NSA: z 23 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 2889/15; z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 936/15; z 14 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2814/14). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela wrażone w nich stanowisko.

Przepis art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Zgodnie zaś z art. 6h tej ustawy właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Natomiast zgodnie z art. 6m ust. 1 właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych.

W stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 stycznia 2015 r. przepis art. 2 ust. 3 u.c.p.g. stanowił, jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany.

Właściciel nieruchomości był zatem zobowiązany do złożenia deklaracji tylko wówczas, gdy występuje autonomicznie, sam. Natomiast w przypadku, gdy jego tytuł prawny do nieruchomości wiąże się z obligatoryjnym, bądź fakultatywnym członkowstwem we wspólnocie mieszkaniowej, podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji będzie podmiot zarządzający nieruchomością wspólną. W ustawie o własności lokali, do której odsyła powołany przepis, kwestia zarządu nieruchomością wspólną uregulowana została w rozdziale 4. Małe wspólnoty, to zgodnie z art. 19 tej ustawy, te które istnieją w nieruchomościach mieszczących najwyżej 7 lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych, należących do dotychczasowego właściciela. W tych małych wspólnotach do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności, pod warunkiem jednakże, że właściciele lokali nie skorzystali z możliwości przewidzianej w art. 18 ust. 1 tej ustawy, czyli nie powierzyli zarządu osobie fizycznej lub prawnej. Duże wspólnoty, zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali, są obowiązane podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu.

Nie jest sporne w sprawie, że Wspólnota w badanej sprawie dokonała wyboru zarządu w trybie art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali.

Przepis art. 2 ust. 3 u.c.p.g. wprowadzający zasadę jednego podmiotu wykonującego obowiązki związane z gospodarowaniem odpadami komunalnymi, powstającymi na nieruchomościach zamieszkałych przez mieszkańców wskazuje na to, że także w tym przypadku celem ustawodawcy było uniknięcie sytuacji, gdy wiele osób będzie odpowiedzialnych za wykonanie obowiązków związanych z nieruchomością wspólną, co powodować może stan niepewności co do zakresu obowiązków poszczególnych podmiotów. Rozłożenie tego obowiązku na właścicieli poszczególnych lokali dopuszczalne było (w stanie prawnym obowiązującym do 31 stycznia 2015 r.) jedynie wówczas, gdy zarząd nieruchomością wspólną nie został ustanowiony. Jeżeli Wspólnota mocą podjętej uchwały powołała zarząd (w rozumieniu ustawy o własności lokali) i stosuje się do niej odpowiednio przepisy ustawy o własności lokali, to ona powinna być zgodnie z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. traktowana jako właściciel nieruchomości. Sprawowała ona bowiem zarząd w rozumieniu ustawy o własności lokali.

Niewątpliwie jednak wyprowadzona wyżej interpretacja przepisu art. 2 ust. 3 u.c.p.g. mogła budzić wątpliwości strony skarżącej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych sygnalizowano, że treść art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz art. 6h i art. 6m u.c.p.g. nie są precyzyjne, a zasadniczym mankamentem ustawy jest brak przepisu rozstrzygającego wprost, który z podmiotów jednocześnie spełniających przesłankę właściciela nieruchomości w rozumieniu ustawy, jest zobowiązany do złożenia deklaracji oraz uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Na wątpliwości w tym zakresie wskazał również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 listopada 2013 r. w sprawie o sygn. akt K 17/12 (publ. OTK-A z 2013 r., nr 8, poz. 125, Dz. U. z 2013 r., poz. 1399), stwierdzając jednak, że art. 6h i 6m ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 2 ust. 3 u.c.p.g. są zgodne z art. 2 Konstytucji RP.

W części IV uzasadnienia (pkt 1.3 oraz 1.4) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 6c ustawy o utrzymaniu czystości są zgodne z zasadą poprawnej legislacji. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że podmiotami zobowiązanymi do ponoszenia opłaty oraz do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi są właściciele nieruchomości zamieszkanych, jak i niezamieszkanych, na których powstają odpady komunalne, jeżeli gmina skorzysta z kompetencji przewidzianej w art. 6c ust. 2 u.c.p.g. Pojęcie właściciel należy zaś interpretować w świetle art. 2 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 tej ustawy.

Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego "odesłanie do ustawy o własności lokali oznacza, że nałożone na właścicieli obowiązki, o których mowa w art. 6h i art. 6m ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości, w zależności od stanu faktycznego i prawnego, są wykonywane: po pierwsze – przez osobę fizyczną albo prawną, której właściciele lokali w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną (art. 18 ust. 1 in principio ustawy o własności lokali); po drugie – przez osobę fizyczną albo prawną, której właściciele lokali w umowie zawartej w formie aktu notarialnego po ustanowieniu odrębnej własności lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną (art. 18 ust. 1 in fine ustawy o własności lokali); po trzecie – przez właścicieli samodzielnie (art. 19-20 ustawy o własności lokali). Zarząd kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz (art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali).

Z perspektywy art. 2 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości, legitymacja wymienionych podmiotów do wykonywania obowiązków właściciela nieruchomości z art. 6h i art. 6m ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości aktualizuje się z wyodrębnieniem własności lokalu w budynku wielolokalowym, a użyta przez prawodawcę liczba mnoga w wyrażeniu "jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali" nie modyfikuje reguł przyjętych w ustawie o własności lokali. Podobnie nie ma merytorycznego znaczenia posługiwanie się przez prawodawcę pojęciem "osoby sprawującej zarząd nieruchomością" w ustawie o utrzymaniu czystości i pojęciami "zarząd" lub "zarządca" w ustawie o własności lokali. Pojęcie "osoby sprawującej zarząd" użyte w art. 2 ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości nie może zostać uznane za niejasne i niekomunikatywne, gdyż jego treść i granice wyznacza zakres odesłania. Pojęcie to obejmuje zatem każdy podmiot, który sprawuje zarząd w rozumieniu ustawy o własności lokali."

Wskazać także należy, że art. 2 ust. 3 u.c.p.g. nie ulegał zmianie od uchwalenia ustawy o czystości i porządku w gminach do dnia 31 stycznia 2015 r. Obowiązek usuwania odpadów komunalnych z nieruchomości zabudowanych budynkami wielolokalowymi – zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3b u.c.p.g., ciążył przed dniem 1 stycznia 2012 r. także na właścicielu nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.c.p.g. Organ I instancji przypomniał na potrzeby tej sprawy, że do dnia 30 czerwca 2013 r. wywóz nieczystości stałych odbywał się na podstawie umowy zawartej przez Wspólnotę z Miejskim Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w K. i to Wspólnota odpowiadała za zobowiązania finansowe wynikające z tej umowy.

Zmiana art. 2 ust. 3 u.c.p.g., jaka została wprowadzona od dnia 1 lutego 2015 r. ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. poz. 87), wyraźne wymienienia podmioty, które obciążają obowiązki właściciela nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym. Zgodnie z jej brzmieniem nadanym ww. nowelą, jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową.

Nowelizacja ustawy, jak wynika z uzasadnienia jej projektu (druk nr 2404 oraz nr 2902 Sejmu VII kadencji), była bowiem skutkiem m.in. tego typu wątpliwości istniejących przed 1 lutym 2015 r. Głównym celem zmian ustawy było dostosowanie przepisów do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt K 17/12. W orzeczeniu tym TK zakwestionował dowolność, jaką dawały gminom przepisy regulujące ustalanie opłaty za gospodarowanie odpadami (nie określały jej górnej granicy). Nowelizacja doprecyzowuje również, że w przypadku kilku właścicieli nieruchomości obowiązki związane z gospodarowaniem odpadami spoczywają na podmiotach faktycznie władających nieruchomością. Podkreślenia (wynikającego także z uzasadnienia projektu) wymaga, że dokonana w ustawie zmiana jest jedynie zmianą doprecyzowującą, a nie normatywną.

Z tych powodów należy uznać za bezzasadne zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W stanie prawnym obowiązującym do 31 stycznia 2015 r. "osobą sprawującą zarząd nieruchomością wspólną" – w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.c.p.g. – był zarząd Wspólnoty powołany przez jej członków. Sformułowanie "obciążają", użyte w art. 2 ust. 3 u.c.p.g., nie czynił przy tym z osoby sprawującej zarząd nieruchomością wspólną płatnika opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z art. 8 O.p., płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczania i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Na gruncie u.c.p.g. konstrukcja płatnika nie ma zastosowania. Zgodnie z art. 7 § 1 O.p., podatnikiem bowiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Osoba sprawująca zarząd nieruchomością wspólną obciążona była zatem, na mocy art. 2 ust. 3 u.c.p.g. obowiązkami podatnika, tj. złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz zapłaty tej opłaty. Przepis art. 2 ust 3 u.c.p.g. nie daje podstaw do przypisywania osobie sprawującej zarząd nieruchomością wspólną cech płatnika nie tylko dlatego, że nie używa wprost terminu "płatnik", ale przede wszystkim dlatego, że nie powierza danemu podmiotowi wykonania czynności, o których mowa w art. 8 O.p., to jest: obliczenia opłaty, jej poboru od podatnika oraz przekazania pobranej kwoty organowi gminy (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2016 r., II FSK 2663/15 oraz z 21 kwietnia 2016 r., II FSK 936/15).

Celem art. 2 ust. 3 u.c.p.g. jest ułatwienie wykonywania obowiązków wynikających z ustawy w przypadku, gdy mamy do czynienia z budynkami wielolokalowymi, w których wydzielono odrębne lokale. W takich przypadkach obowiązki z indywidualnych podmiotów przechodzą mocą ustawy na wspólnoty (lub spółdzielnie) reprezentowane przez swoje organy (zarządy). Obowiązki te, to nie tylko złożenie deklaracji i uiszczenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ale także inne, określone w rozdziale 3 u.c.p.g. W szczególności z art. 5 ust. 1 u.c.p.g. wynika, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3, obowiązki te przejmie gmina jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Analiza przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach prowadzi do wniosku, że ustawodawca celowo dla budynków wielolokalowych przyjął odrębne uregulowanie. Przepis art. 2 ust. 3 u.c.p.g. należy zatem odczytać w ten sposób, że wolą ustawodawcy obowiązki właścicieli przerzucono na konkretną grupę podmiotów (osoby sprawujące zarząd nad nieruchomością wspólną). Podmioty te winny składać jedną deklarację (a nie osobno dla poszczególnych lokali) i uiszczać jedną opłatę (odpady są gromadzone we wspólnych pojemnikach). Omawiany przepis, wprowadzający zasadę jednego podmiotu wykonującego obowiązki związane z gospodarowaniem odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomościach zamieszkałych przez mieszkańców, wskazuje ponadto, że także w tym przypadku celem ustawodawcy było uniknięcie sytuacji, gdy wiele osób będzie odpowiedzialnych za wykonanie obowiązków związanych z nieruchomością wspólną, co powodować może stan niepewności co do zakresu obowiązków poszczególnych podmiotów.

Podsumowując powołany przepis, oznacza, że zarówno przed dniem 1 lutego 2015 r. jak i po tej dacie w przypadku wyodrębnienia lokali w budynkach wielolokalowych podatnikiem jest wspólnota mieszkaniowa, zaś osoba sprawująca zarząd nieruchomością wspólną obciążona jest na podstawie art. 2 ust. 3 u.c.p.g., obowiązkami podatnika, tj. złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz zapłaty tej opłaty. Zadecydował o tym ustawodawca, dokonując z dniem 1 lutego 2015 r. zmian do u.c.p.g. o charakterze doprecyzowującym.

Oznacza to, że ustawodawca wprowadzając nowelizację omawianego przepisu nie dokonał zmiany stanu prawnego, nie zawarł także przepisów przejściowych. Brak przepisów intertemporalnych, oznacza, że wolą ustawodawcy było zastosowanie wprowadzanych zmian do stosunków prawnych trwających w dacie wejścia w życie ustawy. W wyroku z dnia 10 maja 2004 r. SK 39/03 Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, że "ustawodawca nie regulując wyraźnie kwestii intertemporalnej otwiera drogę do tego, aby w danej sytuacji stosować zasadę tempus regit actum. Tak więc i wobec braku wyraźnej regulacji intertemporalnej kwestia międzyczasowa i tak będzie rozstrzygnięta, tyle że na korzyść zasady bezpośredniego stosowana zasady nowej, od momentu wejścia w życie, do stosunków nowopowstających i tych które trwając w momencie wejścia w życie ustawy - nawiązały się wcześniej". Podobnie w wyroku z 25 maja 2004 r. SK 44/03, (publ. OTK-A 2004/5/46; Lex nr 113003) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego (por. K. 10/93) zakres obowiązywania przepisu należy analizować funkcjonalnie, tj. w ścisłym związku z jego stosowaniem w czasie. Ujęcie to ma szczególne znaczenie wówczas, gdy brak jest oddzielnych (wyodrębnionych jako jednostki redakcyjne tekstu ustawy zmieniającej) przepisów intertemporalnych. W takim bowiem przypadku wbrew potocznym intuicjom nie zachodzi brak regulacji kwestii intertemporalnej (luka co do przepisów intertemporalnych). Sytuacja taka natomiast przesądza o bezpośrednim skutku ustawy nowej. Zatem i wobec braku regulacji intertemporalnej kwestia międzyczasowa jest rozstrzygnięta, tyle że na korzyść zasady bezpośredniego stosowania ustawy zmieniającej (zob. wyrok TK z 1 lipca 2003 r., sygn. akt P 31/02). Natomiast w sprawie W 4/93 Trybunał odwołał się do ogólnej zasady prawa intertemporalnego, według której w razie wątpliwości, czy należy stosować ustawę dawną czy nową, pierwszeństwo ma ustawa nowa. Zasadę taką tłumaczy się domniemaniem, że ustawa nowa powinna być lepszym odbiciem aktualnych stosunków normatywnych, bardziej dostosowanym do aktualnego stanu prawnego. Z całą pewnością jest ona wyrazem woli ustawodawcy, która została powzięta później aniżeli wola ustawodawcy, której wyrazem był wcześniejszy akt normatywny (zob. też wyroki Trybunału w sprawach P 2/99 i SK 21/99).

Jeśli zatem zamiarem ustawodawcy nie jest objęcie nowymi przepisami następstw zdarzeń powstałych przed wejściem w życie nowego prawa, musi to naleźć wyraźne odzwierciedlenie w treści przepisów przejściowych. Analogiczny pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1302/13 stwierdzając, że w sytuacjach kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych w orzecznictwie przyjmuje się, że nowa ustawa ma zastosowanie zarówno do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej po jej wejściu w życie (por. też uchwałę NSA z 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06).

Z tych względów Sąd nie podzielił wywodów skargi uznając, że to wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni właściciele odrębnych lokali czy też współwłaściciele części wspólnych, składają deklaracje zgodnie z art. 6m u.c.p.g. oraz są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W obowiązującej od 1 lutego 2015 r. treści ww. art. 2 ust. 3 ww. ustawy nie można doszukać się wątpliwości co do rozkładu obowiązków podatkowych (tzn. w zakresie składania deklaracji i ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi), co przyznaje także sama skarżąca. Na prawidłowość podjętych przez organy rozstrzygnięć nie mógł mieć także wpływu zarzut dotyczący braku wskazania i wyjaśniania przez organ I instancji, czy uznaje Wspólnotę za podatnika. Organ odwoławczy w ramach kontroli instancyjnej wyjaśnił tę kwestię, zaś zawartą argumentację w zaskarżonej decyzji podzielono w powyższych wywodach.

Odpowiadając na zarzut skarżącej należy ponadto wyjaśnić, że postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne (art. 127 O.p.), a organ odwoławczy w sposób merytoryczny załatwia tę samą sprawę co organ I instancji. Postępowanie odwoławcze nie jest nowym postępowaniem, a jedynie fragmentem dwuinstancyjnego postępowania podatkowego, zatem ostateczne wyjaśnienie kwestii kto jest podatnikiem w niniejszym postępowaniu na poziomie postępowania odwoławczego nie stanowi uchybienia skutkującego wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego.

Wymieniona ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wprowadziła także zmiany w przepisach art. 6q oraz 6o; omówione wyżej zasady związane z nowelizacją przepisów znajdują zastosowanie także w odniesieniu do tych przepisów.

W brzmieniu obowiązującym do dnia 1 lutego 2015 r. przepis art. 6o u.c.p.g. stanowi: w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Natomiast po nowelizacji przepis ten otrzymał brzmienie: w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze (ust. 1). Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, o której mowa w ust. 1, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty (ust. 2). Po doręczeniu decyzji, o której mowa w ust. 1, złożenie deklaracji nie jest dopuszczalne, jeżeli nie następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, w tym stawki opłaty (ust. 3). Właściciel nieruchomości wobec którego została wydana decyzja, o której mowa w ust. 1, w przypadku zmiany danych jest obowiązany do złożenia deklaracji, dotyczy to również przypadku zmiany stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (ust. 4).

Zgodnie z kolei z art. 6q u.c.p.g. do opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Po nowelizacji przepis otrzymał brzmienie: w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego (ust. 1). Kwota opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie podlega zaokrągleniu (ust. 2). W przypadku złożenia korekty deklaracji lub nowej deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stwierdza się nadpłaty w tej opłacie za miesiące, w których usługa odbierania odpadów komunalnych była świadczona (ust. 3).

Regulacja ta także potwierdza, że w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 2 ust. 3 u.c.p.g. podatnikiem w rozumieniu Ordynacji podatkowej, a nie płatnikiem jest wspólnota mieszkaniowa. Zgodnie z powoływanym art. 6o ust. 1 ww. ustawy tylko wobec osoby zobowiązanej do złożenia deklaracji (tu: wspólnoty mieszkaniowej) może zostać wydana decyzja określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i to w sytuacji gdy deklaracja nie została w ogóle złożona lub zadeklarowane dane budziły wątpliwości, co skutkowało określeniem opłaty w innej wysokości niżby to wynikało z deklaracji.

W ocenie Sądu prawidłowo decyzja organu I instancji określa opłaty za przyszłe okresy. Stosownie bowiem do art. 6o ust. 2 i 3 u.c.p.g. decyzja określająca opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter "otwarty", co oznacza, że jeżeli nie będzie zmian danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, to aktualna jest wysokość opłaty określona w decyzji. W tej sytuacji sentencja decyzji organu I instancji znajduje uzasadnienie w treści art. 6o ust. 2 i 3 ww. ustawy.

W rozpatrywanej sprawie deklaracje złożone przez właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych zostały włączone przez organ I instancji w poczet materiału dowodowego i na ich podstawie pozyskano dane niezbędne do wyliczenia opłaty. W pozostałym zakresie Komunalny Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w K. w piśmie z dnia 5 stycznia 2015 r. podał dane dotyczące osób zamieszkujących w gminnych lokalach mieszkalnych w budynku Wspólnoty. Zatem organ I instancji dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na ustalenie wysokości opłaty (stanowiącej iloczyn liczby osób zamieszkujących nieruchomość oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami) powołując w uzasadnieniu decyzji także uchwały Rady Miasta K. stanowiące podstawy jej wyliczenia. Z tych względów zbędne było przeprowadzenie dodatkowych dowodów, których domagała się skarżąca. Przesłuchanie świadków (m.in. pracownika Urzędu Miasta) czy też przeprowadzenie rozprawy przed organem administracji nie wniosłoby do sprawy istotnych, nowych okoliczności, skoro przedmiot sprawy sprowadzał się w istocie do określenia, czy w przypadku budynku wielolokalowego, w którym ustanowiono odrębną własność lokali deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami, o której mowa w art. 6 m ustawy, ma złożyć zarząd wybrany przez Wspólnotę czy poszczególni właściciele wyodrębnionych lokali, a w konsekwencji, który z podmiotów ma obowiązek wnieść opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. To, że pracownica Urzędu Miasta kierowała do właścicieli lokali korespondencję, na podstawie której uznali oni swoje dotychczasowe czynności za prawidłowe, nie oznacza braku uprawnień organu do wszczęcia i prowadzenia postępowania i wydania decyzji, jak w badanej sprawie. Organ odwoławczy zresztą przyznał, że działania pracownika nie były prawidłowe.

Z tego też względu, na marginesie tej sprawy należy wspomnieć, że z oświadczenia członków zarządu Wspólnoty wynika, że właściciele lokali mieszkalnych wywiązali się ze swej powinności i odprowadzali należne opłaty na rzecz organu (indywidualnie). Na rozprawie członek zarządu Wspólnoty podał, że nie składał wniosku o nadpłatę jako właściciel lokalu mimo, iż otrzymał takie pismo od organu I instancji. Jakkolwiek kwestia rozliczania i odzyskiwania poniesionych już wydatków na opłaty za gospodarowanie odpadami nie pozostaje w związku z poddanym sądowej kontroli rozstrzygnięciem, Sąd wyraża stanowisko, że w razie ewentualnego obciążenia Wspólnoty odsetkami za nieterminowe uiszczenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma ona możliwość skorzystania z uprawnień wynikających z art. 67a O.p. Jednakże wymaga to złożenia odrębnego wniosku.

Nie zasługuje również na uwzględnienie argumentacja skarżącej dotycząca trudności w wyegzekwowaniu części opłaty. Z faktu, że opłaty za gospodarowanie odpadami wnoszone na rzecz gmin w świetle obecnych unormowań są daniną publicznoprawną nie wynika, że zarządcy nieruchomości wspólnych nią obciążeni nie mogą następnie rozliczać tej opłaty jako kosztów utrzymania nieruchomości wspólnych.

W ocenie Sądu analiza znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazuje, że nie są one sprzeczne z przepisami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 listopada 2008 r., nr 2008/98/WE (Dz.U.UE.L.2008.312.3). W pkt 26 preambuły tej dyrektywy wyrażona została zasada tzw. "zanieczyszczający płaci", która uznana została za wiodącą na szczeblu europejskim i międzynarodowym. Zgodnie z treścią tej zasady, o której stanowi art. 14 dyrektywy, koszty gospodarowania odpadami muszą być ponoszone przez pierwotnego wytwórcę odpadów lub przez obecnego lub poprzednich posiadaczy odpadów. Zasadzie tej nie przeczy w jakikolwiek sposób obciążenie obowiązkami właściciela nieruchomości osób sprawujących zarząd nieruchomością wspólną. Ustanowienie szczegółowych zasad odpłatności z tytułu odbioru odpadów komunalnych przez gminę w Rozdziale 3a u.c.p.g, w tym nałożenie obowiązku ich uiszczenia na właściciela nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy, nie stoi na przeszkodzie możliwości rzeczywistego obciążenia obowiązkiem ich uiszczenia przez pierwotnego wytwórcę odpadów, pomimo tego, że w obecnym stanie prawnym opłata ta stanowi należność publicznoprawną. Sąd w powyższych kwestiach podzielił stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Olsztynie z 15 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 285/14.

Skarżąca zarzuciła także organowi I instancji, że nie powinien prowadzić postępowania i wydawać decyzji w sprawie, w której reprezentuje jednego z właścicieli współtworzących Wspólnotę.

Uzasadniając właściwość organu I instancji w rozpoznawanej sprawie należy ponownie odwołać się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r., w którym stwierdzono, że utrzymanie porządku i czystości w gminach, w tym zagwarantowanie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub odbioru i zagospodarowania tych odpadów, zostało ukształtowane jako zadanie własne w rozumieniu art. 166 ust. 1 Konstytucji RP. Jednocześnie uściślono, że opłata ustanowiona w art.6h u.c.p.g., do której odnoszą się art. 6k i art. 6l w związku z art. 6j ust. 2a tej ustawy, jest daniną publiczną w konstytucyjnym rozumieniu a zarazem daniną, która nie ma charakteru podatkowego. Ma ona jednocześnie charakter lokalny, gdyż w całości stanowi dochód gminy i nakładana jest w celu zaspokojenia potrzeb lokalnej społeczności. Zdaniem TK przemawiają za tym następujące argumenty: po pierwsze, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi została nałożona ustawą i ma charakter powszechnego, jednostronnie ustalanego świadczenia pieniężnego, od którego wniesienia uzależnione jest dopiero świadczenie innego podmiotu. Polega ono w szczególności na odbiorze odpadów komunalnych. Po drugie, opłata, do której odnoszą się zakwestionowane przepisy, jest świadczeniem pieniężnym o charakterze przymusowym. Obowiązek zapłaty spoczywa na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6h w związku z art. 6c ust. 1 u.c.p.g.). Po trzecie, opłata, do której odnoszą się zakwestionowane przepisy, należy do dochodów publicznych i jest przeznaczona na realizację celów publicznych. Stanowi bowiem dochód gminy, z którego pokrywa się funkcjonowanie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, a mianowicie: odbieranie, transport, zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych, tworzenie i utrzymanie punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz obsługę administracyjną tego systemu (art. 6r ust. 1 w związku z ust. 2 u.c.p.g.). Po czwarte, opłata, do której odnoszą się zakwestionowane przepisy, jest należnością podlegającą egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 6qa u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Zgodnie z art. 13 § 1 pkt 1 O.p. organem podatkowym, stosownie do swojej właściwości, jest naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celno-skarbowego, wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa - jako organ pierwszej instancji. Działający w tej sprawie organ (Prezydent Miasta K.) był organem właściwym rzeczowo i miejscowo zgodnie z art. 15 i nast. O.p. Natomiast o wyłączeniu pracownika organu podatkowego oraz organu podatkowego stanowią przepisy Działu IV, Rozdziału 3 (art. 130 i nast.) O.p.

Przyczyny wyłączenia pracownika reguluje art. 130 § 1 O.p., zgodnie z którym (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji organu I instancji): pracownik urzędu gminy (miasta), starostwa, urzędu marszałkowskiego, izby skarbowej, funkcjonariusz celny lub pracownik urzędu celnego, izby celnej, urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz członek samorządowego kolegium odwoławczego podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których: 1) są stroną; 2) pozostają ze stroną w takim stosunku prawnym, że rozstrzygnięcie sprawy może mieć wpływ na ich prawa lub obowiązki; 3) stroną jest ich małżonek, rodzeństwo, wstępny, zstępny lub powinowaty pierwszego stopnia; 4) stronami są osoby związane z nimi z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 5) byli świadkami lub biegłymi, byli lub są przedstawicielami podatnika albo przedstawicielem podatnika jest jedna z osób wymienionych w pkt 3 i 4; 6) brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji; 7) zaistniały okoliczności, w związku z którymi wszczęto przeciw nim postępowanie służbowe, dyscyplinarne lub karne; 8) stroną jest osoba pozostająca wobec nich w stosunku nadrzędności służbowej.

Przyczyny wyłączenia od załatwienia sprawy trwają także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 2). Bezpośredni przełożony pracownika lub funkcjonariusza celnego jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika lub funkcjonariusza celnego (§ 3). Jeżeli nastąpi wyłączenie pracownika lub funkcjonariusza, odpowiednio naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego, wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa, dyrektor izby skarbowej, dyrektor izby celnej lub minister właściwy do spraw finansów publicznych wyznaczają innego pracownika lub funkcjonariusza do prowadzenia sprawy (§ 4). W przypadku wyłączenia członka samorządowego kolegium odwoławczego jego prezes wyznacza osobę uprawnioną do zastąpienia osoby wyłączonej. Jeżeli samorządowe kolegium odwoławcze na skutek wyłączenia jego członków nie może załatwić sprawy z braku pełnego składu orzekającego, Prezes Rady Ministrów, w drodze postanowienia, wyznacza do załatwienia sprawy inne samorządowe kolegium odwoławcze (§ 5).

Ustawa nie wymaga przy tym uprawdopodobnienia okoliczności powodujących stronniczość pracownika lub funkcjonariusza, lecz tylko okoliczności wywołujące wątpliwości, co do ich bezstronności. Skarżąca zaś nie wskazała żadnych okoliczności wskazujących na naruszenie ww. przepisu.

Natomiast kwestie związane z wyłączeniem organu (tu: Prezydenta Miasta) uregulowano w art. 132 O.p., zgodnie z którym (w brzmieniu j.w.): wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta, marszałek województwa, ich zastępcy oraz skarbnik jednostki samorządu terytorialnego podlegają wyłączeniu od załatwiania spraw dotyczących ich zobowiązań podatkowych lub innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego (§ 1). Według § 2 przepis § 1 stosuje się również do spraw dotyczących: 1) małżonka, rodzeństwa, wstępnych, zstępnych albo powinowatych pierwszego stopnia osób wymienionych w § 1; 2) osób związanych stosunkiem przysposobienia, opieki lub kurateli z osobami wymienionymi w § 1. Natomiast według § 3 w przypadku wyłączenia organu, o którym mowa w § 1, samorządowe kolegium odwoławcze wyznacza, w drodze postanowienia, organ właściwy do załatwienia sprawy.

Katalog przesłanek powodujących wyłączenie osób wskazanych w art. 132 § 1 O.p. od załatwiania spraw jest zamknięty, a z mocy prawa następuje utrata przez organ podatkowy zdolności do rozpoznania sprawy. Należy zwrócić uwagę, że przepis dotyczy wyłączenia organu (tu: prezydenta miasta) od załatwiania spraw dotyczących jego zobowiązań podatkowych lub innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego. Takie wyłączenie obowiązywałoby np. w sytuacji, w której prezydent miasta (osobiście) byłby członkiem wspólnoty mieszkaniowej będącej podatnikiem, wobec której wydaje decyzję. W ocenie Sądu również w przedmiocie naruszenia tego przepisu skarżąca nie przedstawiła argumentacji pozwalającej na dalszą polemikę w tym zakresie. Instytucja wyłączenia (pracownika czy organu) ma ścisły związek z zasadą zaufania do organów podatkowych, celem takiego wyłączenia jest zapewnienie bezstronności i obiektywizmu w postępowaniu odwoławczym, zaś samo subiektywne przekonanie członków zarządu wspólnoty mieszkaniowej o jej naruszeniu, bez przedstawienia przekonywującej argumentacji, czyni ten zarzut nieuzasadnionym.

Powyższe wywody wskazują, że nie ma uzasadnionych powodów do uznania, że poczynione przez organ odwoławczy ustalenia były dowolne, gdyż opierały się wyłącznie na zgromadzonych w sprawie dowodach. Skoro nie ma podstaw do kwestionowania ustalenia organów podatkowych co do tego, że skarżąca jest podatnikiem w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, to należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w tym także przepisów prawa procesowego.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy na podstawie art.151 P.p.s.a oddalono skargę. Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.