Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 406/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 124 ust. 1a i ust. 2 i 3, art. 9
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2023 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] maja 2023 r. [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda Świętokrzyski decyzją z 23 maja 2023 r. [...], po rozpatrzeniu odwołań R. C. i M. C. od decyzji Starosty Jędrzejowskiego z 27 marca 2023 r., orzekającej o udzieleniu [...] Dystrybucja S.A. z siedzibą w L. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, oznaczonej numerami działek: [...] o pow. 1,0688 ha, [...] o pow. 1,1200 ha, [...] o pow. 0,6300 ha, [...] o pow. 3,3800 ha i [...] o pow. 3,5000 ha, położonych w obr. [...], gm. S. J., przez udzielenie zezwolenia na przebudowę linii 110 kV relacji S. - S. w zakresie zgodnym z decyzją Starosty [...] z 23 marca 2023 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z części ww. nieruchomości gruntowych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 1 i 2 kpa oraz art. 9a w związku z art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 344), zwanej dalej: u.g.n., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wnioskiem z 19 maja 2022 r. [...] Dystrybucja S.A. z siedzibą w L., wystąpiła do Starosty [...] o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej numerami działek: [...], [...], [...], [...] i [...], położonych w obr. W. , gm. S. J., przez udzielenie zezwolenia [...] Dystrybucja S.A. na realizację inwestycji polegającej na przebudowie napowietrznej linii 110 kV relacji S. - S. oraz o wydanie w dalszej kolejności decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wniosku o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie podano, że przebudowa powyższej linii realizowana jest w ramach inwestycji celu publicznego mającej znaczenie ponadlokalne. Dzięki realizacji inwestycji na terenie powiatu jędrzejowskiego, dojdzie do zwiększenia pewności zasilania, poprawy jakości energii dostarczanej do odbiorców oraz zmniejszenia zagrożenia przeciążeniami linii mogącymi powodować braki w dostawach. Przebudowa linii poprawi niezawodność sieci dystrybucyjnej oraz ułatwi przeciwdziałanie skutkom poważnych awarii systemu energetycznego, jakie mogą być następstwem różnych zdarzeń losowych. Dodatkowo wskazano, że inwestor w realizację przedsięwzięcia zaangażował duże nakłady finansowe, a możliwość opóźnienia realizacji inwestycji poważnie godzi w podstawy ekonomiczne inwestora, będącego stroną postępowania. Realizacja inwestycji jest również wypełnieniem przez [...] nałożonych na nią ustawowych obowiązków w zakresie: dystrybucji energii, odpowiedzialności za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym, zapewnienia bieżącego i długoterminowego bezpieczeństwa funkcjonowania systemu, oraz eksploatacji, konserwacji i remontów sieci dystrybucyjnej. W kwestii rygoru natychmiastowej wykonalności, powołano interes społeczny - korzyści społeczeństwa powstałe na skutek realizacji inwestycji oraz ważny interes strony - terminowość jej realizacji.

Starosta [...] po rozpatrzeniu powyższego wniosku uznał, że udzielenie w drodze decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, po wydaniu decyzji z 23 marca 2023 r. ograniczającej sposób korzystania z części działek oznaczonych numerami: [...], [...], [...], [...] i [...], jest uzasadnione z uwagi na wystąpienie przesłanek określonych w art. 124 ust. 1a u.g.n. i decyzją z 27 marca 2023 r. orzekł o udzieleniu zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części przedmiotowej nieruchomości oraz o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wojewoda ostateczną decyzją z 18 maja 2023 r., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 23 marca 2023 r. Jednak na chwilę obecną decyzja ta nie podlega wykonaniu, gdyż zgodnie z art. 9 u.g.n., wykonanie decyzji wydanej m.in. na podstawie art. 124 u.g.n. następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Dalej organ II instancji zaznaczył, że z wniosku [...] Dystrybucja S.A. z 11 lipca 2022 r. wynika, że przebudowa linii 110 kV Sędziszów-Szczekociny jest konieczna z uwagi na fakt, że istniejąca linia została wybudowana w 1966 r., a jej stan techniczny skutkuje koniecznością pilnej realizacji modernizacji. Omawiana inwestycja jest inwestycją celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym. Całkowita długość linii wynosi ok. 19,7 km i przebiega przez obszary należące do powiatów zawierciańskiego i jędrzejowskiego. Dzięki realizacji inwestycji w tych powiatach, dojdzie do zwiększenia pewności zasilania, poprawy jakości energii dostarczanej do odbiorców oraz zmniejszenia zagrożenia przeciążeniami linii mogącymi powodować braki w dostawie energii elektrycznej. Budowa linii poprawi także niezawodność sieci dystrybucyjnej oraz ułatwi przeciwdziałanie skutkom poważnych awarii systemu energetycznego, jakie mogą być następstwem rożnych zdarzeń losowych. Poprawa warunków oraz pewności zasilania to także zwiększone możliwości nowych inwestycji w tym regionie i w rezultacie powstanie nowych miejsc pracy.

Zdaniem organu, podane w piśmie okoliczności, co do znaczenia inwestycji w kontekście zapobiegania awariom sieci i przerwom w zasilaniu odbiorców, przemawiają za przyjęciem, że spełnione zostały przesłanki interesu społecznego i ważnego interesu gospodarczego, uzasadniające wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu i nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ dodał, że podjęcie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości wydana w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. Oznacza to, że decyzja umożliwiająca zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji ograniczającej sposób korzystania z tej nieruchomości. Obie decyzje stanowią podstawę nadania inwestorowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest niezbędnym elementem procesu budowlanego, dotyczącego konkretnej inwestycji. Ponadto istotne jest, że wnioskodawca jest podmiotem specjalizującym się w przesyłaniu i dostawach energii, a co za tym idzie posiada wiedzę fachową pozwalającą na dokonanie oceny, czy zachodzi konieczność przebudowy linii 110 kV w związku z jej złym stanem technicznym. Podmiot eksploatujący linię energetyczną nie planowałby kosztownej przebudowy w sytuacji, gdyby nie zachodziła taka konieczność.

Odnośnie zarzutów dotyczących rokowań oraz zakresu upoważnienia pełnomocnika do ich podjęcia, organ odwoławczy stwierdził, że nie mogą one być przedmiotem analizy niniejszego postępowania, prowadzonego w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n., gdyż dotyczą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, a nie niezwłocznego zajęcia wymienionych gruntów i nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Zaznaczył, że wydanie decyzji niezgodnej z oczekiwaniem właściciela, nie może świadczyć o naruszeniu zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej.

Dalej organ uznał, że zarzucanie, że zaskarżona decyzja jest związana z decyzją Starosty [...] z 5 października 2022 r. jest niesłuszne. Wojewoda decyzją z 16 grudnia 2022 r., uchylił w całości decyzję Starosty [...] z 5 października 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości powiązana jest z uprzednio wydaną decyzją Starosty [...] z 23 marca 2023 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a nie jak twierdzą odwołujący, z decyzją z 5 października 2022 r.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, R. C. zarzucił naruszenie:

1. art. 124 ust. 1 u.g.n., poprzez wydanie decyzji dotyczącej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, nie przed rozpoczęciem na danej, ściśle określonej nieruchomości konkretnego procesu inwestycyjnego, a dotyczącej istniejącej częściowo już sieci, co przeczy ww. normie;

2. art. 124 ust. 1 w zw. z art. 124 ust. 3 u.g.n., polegające na braku przeprowadzenia obowiązkowych rokowań przez wnioskodawcę, w szczególności poprzez brak przekazania wszystkich danych i elementów przyszłej umowy, a także poprzez brak zapewnienia stronie udziału w procesie rokowań;

3. art. 7 kpa polegające na niepodjęciu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności poprzez brak zbadania czy w sprawie doszło do rokowań i czy zostały one przeprowadzone w sposób prawidłowy;

4. art. 7 kpa, polegające na niepodjęciu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności poprzez brak zbadania zakresu upoważnienia - pełnomocnika profesjonalnego do możliwości podjęcia i udziału w rokowaniach, z uwagi na brak takiego umocowania w treści pełnomocnictwa;

5. art. 8 kpa polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej;

6. art. 80 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak dążenia do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony postępowania, a także niewzięcie przez organ pod uwagę całokształtu materiału dowodowego i niewywiązanie się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego materiału, w wyniku czego zostały wyprowadzone nieuzasadnione wnioski i wydana błędna decyzja;

7. art. 107 § 1 i 3 kpa, poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności;

8. art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 1 i 2 kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji, w zakresie postępowania, co do którego uprzednio uchylono decyzję i umorzono postępowanie, pomimo że nowe postępowanie w przedmiocie wydania decyzji nie zostało wszczęte.

W oparciu o przedstawione powyżej zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odmowę wydania decyzji; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu skargi, jej autor podniósł, że w niniejszej sprawie nie zostały przeprowadzone rokowania, a wszelkie działania wnioskodawcy w tej materii były pozorne. Wnioskodawca jednostronnie określił swoje żądanie, bez określenia jak ma wyglądać ograniczenie sposobu korzystanie z działek przez jej współwłaścicieli, jakie czynności mają być tam dokonane, w jakim okresie, czy i jakie mogą nastąpić szkody oraz w jaki sposób mają być naprawione.

Wnoszący skargę także zarzucił, że pełnomocnictwo inwestycyjno- substytucyjne w swej treści nie zawierało umocowania dla P. T. do podjęcia rokowań. Wobec czego, nie było osoby uprawnionej do przeprowadzenia negocjacji. Wszelkie czynności w tym zakresie należy więc uznać za nieważne, a nigdy też nie zostały potwierdzone przez wnioskodawcę.

Skarżący dalej podkreślił, że działka [...] jest działką siedliskową, na której prowadzone jest gospodarstwo rolne z produkcją zwierzęcą. Produkcja ta wymaga zagospodarowania dużej powierzchni działki pod infrastrukturę. W latach 2014- 2020 skarżący chciał skorzystać z funduszy unijnych na modernizację gospodarstwa i rozbudować budynki inwentarskie i towarzyszącą infrastrukturę. Po konsultacji z biurami projektowymi okazało się, że ze względu na blisko przebiegającą sieć energetyczną, która przecina działkę w poprzek i biegnie w bliskiej odległości od istniejących zabudowań, nie ma możliwości budowy i rozbudowy istniejących budynków inwentarskich. Z kolei budowa za linią jest niemożliwa ze względu na duży spadek terenu. W związku z tym, skarżący ma ograniczone możliwości rozwoju gospodarstwa w obecnej lokalizacji.

Autor skargi podniósł, że ograniczenie prawa własności nieruchomości i związana z tym niniejsza decyzja, może odnosić się jedynie do przyszłych, dopiero planowanych budów, nie może być natomiast stosowane do uregulowania korzystania z nieruchomości w związku ze zwykłą eksploatacją już istniejących na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń. Zezwolenie wynikające z art. 124 ust. 1 u.g.n. może zatem zostać wydane przed rozpoczęciem na danej, ściśle określonej nieruchomości konkretnego procesu inwestycyjnego lub wyjątkowo w trakcie realizacji inwestycji. Wydanie na podstawie art. 124 ust 1 u.g.n. zezwolenia odnoszącego się do już istniejących urządzeń jest niedopuszczalne (zob. wyrok NSA z 22 sierpnia 2017 r., I OSK 2960/15). W niniejszej sprawie na przedmiotowych działkach częściowo istnieje już ciąg przebiegającej sieci, są słupy energetyczne, a zatem decyzja wydana na podstawie przedmiotowego wniosku jawi się tym bardziej jako iluzoryczna, która chce częściowo usankcjonować istniejący stan faktyczny. Skarżący dodał również, że uprzednia decyzja w niniejszej materii została uchylona i postępowanie w tym zakresie zostało umorzone, jako bezprzedmiotowe. Wobec powyższego nowe postępowanie w niniejszej sprawie nie zostało wszczęte i nie został ponowiony żaden wniosek co do rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022.2492 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (2023.1634 t.j. z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tak rozumianej kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 t.j. ze zm.), w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Decyzja o niezwłocznym zajęciu wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa własności nieruchomości. Celem tego unormowania jest umożliwienie wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu w sytuacji, kiedy pierwotna decyzja o ograniczeniu nie może być wykonywana. Rozwiązanie powyższe może znaleźć zastosowanie zarówno w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym, jak i w przypadkach przewidzianych w art. 108 ust. 1 k.p.a. Dotyczy to sytuacji, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

Zezwolenie powyższe może zostać udzielone tylko po uprzednim wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z tej nieruchomości (na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.). Obie decyzje są bowiem integralnie ze sobą związane. Tak więc podjęcie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja zobowiązująca właściciela do udostępnienia nieruchomości. Oznacza to, że decyzja umożliwiająca zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji zobowiązującej do jej udostępnienia. Ocena przy tym, czy ta druga decyzja pozostaje w obrocie prawnym, dokonywana jest według stanu istniejącego w dacie wydawania ostatecznej decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości.

Rozpatrując wniosek o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości organ orzekający nie sprawdza po raz kolejny spełnienia przesłanek do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, ale uwzględnia sam fakt wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23 czerwca 2022 r., II SA/Ol 153/22). Podważanie na etapie udzielania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wyników wcześniejszych koniecznych etapów procesu inwestycyjnego, z których każdy podlegał możliwości poddania kontroli zgodności z prawem, jest bezskuteczne (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 lutego 2015 r., II SA/Bk 1099/14).

W postępowaniu toczącym się w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n., nie prowadzi się szczegółowego postępowania dowodowego, a podstawowym materiałem jest wniosek inwestora i zawarta w nim argumentacja, które determinują ocenę organu. W szczególności bez znaczenia jest kwestia prawidłowości prowadzenia negocjacji przez inwestora z właścicielem nieruchomości, w odniesieniu do której został złożony wniosek o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że rozstrzygnięcia organów administracji podjęte w sprawie są prawidłowe.

Przede wszystkim w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, w obrocie prawnym znajdowała się ostateczna decyzja Wojewody Świętokrzyskiego z 18 maja 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty Jędrzejowskiego z 23 marca 2023 r. ograniczającą sposób korzystania z części działek oznaczonych numerami: [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie W., gmina S. J., której właścicielami są R. i M. C., poprzez udzielenie zezwolenia [...] Dystrybucja S.A. z siedzibą w L., na realizację inwestycji polegającej na przebudowie linii 110 kV relacji S. – S. (wymiana istniejących przewodów fazowych i przewodu odgromowego wraz z demontażem istniejącej konstrukcji wsporczej na działce nr [...] i wymiana istniejącego słupa elektroenergetycznego na działce nr [...]). Decyzja ta, ani w dacie podejmowania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji z 23 maja 2023 r., ani też w dacie wyrokowania, nie podlegała wykonaniu, ponieważ 28 czerwca 2023 r. wpłynęła na nią skarga do WSA w Kielcach, która nieprawomocnym wyrokiem WSA w Kielcach z 20 września 2023 r. została oddalona (sygnatura akt II SA/Ke 407/23) – notatka urzędowa k. 51). Stosownie natomiast do treści art. 9 u.g.n., w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, (a więc między innymi w sprawach, w których wydano na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. decyzje ograniczające sposób korzystania z nieruchomości), wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.

Bez znaczenia w kontekście pozostawania w obrocie prawnym w dacie wydania zaskarżonej decyzji wspomnianej decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z 18 maja 2023 r. jest to, czy przed wydaniem tamtej decyzji doszło do obowiązkowych rokowań, o jakich mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. i czy zostały one przeprowadzone prawidłowo. Jak to już wyżej wskazano, przeprowadzenie takich rokowań nie może być kontrolowane w sprawie dotyczącej wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, o jakiej mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n. Warunkiem wydania tej ostatniej decyzji nie jest bowiem poprzedzenie jej rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., ale wydanie decyzji z art. 124 ust. 1 ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, która to decyzja musi być poprzedzona rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1 (art. 124 ust. 3 u.g.n.). Dlatego wszystkie zarzuty skargi dotyczące tych rokowań, zarówno formułowane jako odnoszące się do prawa materialnego jak i do przepisów postępowania - nie mogły być w niniejszej sprawie uwzględnione. Ubocznie więc tylko można dodać, że w decyzji z 18 maja 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty Jędrzejowskiego z 23 marca 2023 r. ograniczającą sposób korzystania z części przedmiotowych działek, Wojewoda Świętokrzyski odniósł się do analogicznych zarzutów dotyczących rokowań, a pogląd organu w tym zakresie został zaakceptowany przez WSA w Kielcach w nieprawomocnym wyroku z 20 września 2023 r. oddalającym skargę R. C. (sygnatura akt II SA/Ke 407/23).

Stosownie do przedstawionego wyżej zakresu kontroli prze sąd administracyjny przesłanek wydania decyzji z art. 124 ust. 1a u.g.n. odnoszących się do powodów, które mogą uzasadniać zezwalanie inwestorowi na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, Sąd ocenił wskazane we wniosku i w toku postępowania administracyjnego motywy takiego rozstrzygnięcia.

Z wniosku uczestnika postępowania z dnia 19 maja 2022 r. wynika, że za niezwłocznym zajęciem nieruchomości skarżącej przemawia wyjątkowo ważny interes strony, interes społeczny oraz niezbędność niezwłocznego zajęcia nieruchomości.

Interes społeczny został uzasadniony tym, że realizowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego, co oznacza, że ma służyć interesowi ogółu. Całkowita długość przebudowywanej linii wynosi około 19,7 km i przebiega przez obszary należące do powiatu jędrzejowskiego i zawierciańskiego. Dzięki realizacji inwestycji dojdzie do zwiększenia pewności zasilania, poprawy jakości energii dostarczanej do odbiorców oraz zmniejszenia zagrożenia przeciążeniami linii mogącymi powodować braki w dostawie energii elektrycznej. Realizacja inwestycji zaspokoi potrzeby i będzie służyć mieszkańcom ww. powiatów, a więc większej liczbie ludności.

Wyjątkowo ważny interes strony polega natomiast na umożliwieniu [...] Dystrybucja S.A., tj. spółce należącej do grupy kapitałowej [...] [...] Grupa energetyczna będącej w większości własnością Skarbu Państwa, realizacji inwestycji, która jest wypełnieniem powinności nałożonych na [...] przez ustawodawcę, w szczególności w przepisach ustawy z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (t.j. Dz.U.2020 poz. 830) oraz nałożonych w wyniku decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 31 sierpnia 2010 r. ustanawiającej [...] operatorem systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego na terytorium Rzeczypospolitej [...]. Chodzi o: dystrybucję energii elektrycznej, odpowiedzialność za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym, zapewnienie bieżącego i długookresowego bezpieczeństwa funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację i remonty sieci dystrybucyjnej oraz jej niezbędną rozbudowę, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznym (art. 3 pkt 25 Prawa energetycznego).

Niezbędność wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości inwestor uzasadnił tym, że w kontekście ograniczeń możliwości wykonania decyzji ograniczających sposób korzystania z nieruchomości wynikających z treści art. 9 u.g.n., jest to rozwiązanie gwarantujące ograniczenie do minimum okresu potrzebnego dla wystąpienia przez [...] z wnioskiem o pozwolenie na budowę lub zgłoszenie robót, a następnie realizację inwestycji zaspokajającej interes społeczny ludności kraju oraz zabezpieczającej wyjątkowo ważny interes strony.

Podzielając taką argumentację, zaakceptowaną również przez organy obu instancji, należy zauważyć, że zaistnienie w sprawie tych właśnie przesłanek uprawniających organ do wydania decyzji wyrażającej zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, nie wymaga łącznego ich wystąpienia, a tym samym wykazywania ich wszystkich przez organ. Już zaistnienie jednej z nich uprawnia do wydania decyzji wyrażającej zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Ze stylistyki przepisu art. 124 ust. 1a u.g.n. wynika, że przesłanki w nim wymienione są rozłączne, o czym świadczy użycie spójnika "lub", co oznacza, że wystąpienie którejkolwiek z nich skutkuje spełnieniem dyspozycji uregulowanej tym przepisem (wyrok NSA z 16 maja 2023 r., I OSK 2306/22).

Trzeba też dostrzec, że ani w toku postępowania administracyjnego, ani też w skardze R. C. nie kwestionował spełnienia przez inwestora omawianej przesłanki.

Nie można również podzielić kolejnego zarzutu skargi dotyczącego "wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, nie przed rozpoczęciem na danej, ściśle określonej nieruchomości konkretnego procesu inwestycyjnego a dotyczącej istniejącej częściowo już sieci, co przeczy ww. normie".

Ponownie należy zwrócić uwagę na subsydiarny charakter decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, wydawanej w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n., w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa własności nieruchomości. Omawiany zarzut mógłby ewentualnie mieć znaczenie przy rozstrzyganiu wniosku o wydanie decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. Skoro taka decyzja została wydana, to dopuszczalność ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości między innymi przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, nie może być rozważana w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n. Należy zauważyć, że oba wskazane w skardze wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, mające uzasadniać omawiany zarzut skargi (wyrok NSA z dnia 13 lipca 2021 r., I OSK 2637/20 i wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2017 r., I OSK 2960/15), dotyczyły ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, a nie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, o jakim mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n. Ubocznie tylko można zauważyć, że przedmiotem inwestycji, której dotyczy rozpatrywana sprawa jest przebudowa napowietrznej linii 110 kV relacji S. – S.. Mając natomiast na uwadze cel uregulowania zawartego w art. 124 ust. 1 u.g.n. i jego usytuowanie w ustawie, nie powinno budzić wątpliwości, że bez znaczenia pozostaje czy prowadzone prace mają stanowić budowę nowej infrastruktury, czy też przebudowę infrastruktury już istniejącej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 listopada 2018 r., II SA/Łd 540/18).

Niezasadny jest w ocenie Sądu również zarzut skargi dotyczący "utrzymania w mocy decyzji, w zakresie postępowania co do którego uprzednio uchylono decyzje i umorzono postępowanie, pomimo iż nowe postępowanie w przedmiocie wydania decyzji nie zostało wszczęte".

Formułując taki zarzut, a także odnosząc się do niego w uzasadnieniu skargi, profesjonalny pełnomocnik skarżącego nie wyjaśnił, uchylenie jakiej konkretnie decyzji i umorzenie jakiego postępowania ma na myśli. Mogło to wywoływać wątpliwości co identyfikacji tej decyzji, ponieważ w sprawie inwestycji na działkach: [...] o pow. 1,0688 ha, [...] o pow. 1,1200 ha, [...] o pow. 0,6300 ha, [...] o pow. 3,3800 ha i [...] o pow. 3,5000 ha, położonych w obr. Wywła, gm. S. J., stanowiących własność R. C. i M. C., polegającej na przebudowę linii 110 kV relacji S. – S., zapadały i były uchylane decyzje zarówno w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z tej nieruchomości w celu realizacji tej przebudowy, jak i decyzje zezwalające na niezwłoczne zajęcie tej samej nieruchomości w celu realizacji tej samej inwestycji. Jak wynika jednak z wyjaśnień organu zamieszczonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, uchylenie przez Wojewodę i umorzenie postępowania w I instancji dotyczyło tylko decyzji Starosty [...] z 6 października 2022 r. orzekającej o udzieleniu [...] Dystrybucja S.A. z siedzibą w L. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości wskazanych we wniosku z 19 maja 2022 r. Jednak omawiane, zarzucane w punkcie ósmym skargi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 1 i 2 k.p.a., nie mogło spowodować uwzględnienia skargi, ponieważ nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Wniosek inwestora z 19 maja 2022 r. nie został bowiem cofnięty po umorzeniu postępowania pierwszej instancji decyzją Wojewody z 16 grudnia 2022 r., ale był w dalszym ciągu podtrzymywany i doprowadził do ponownego wydania w dniu 23 marca 2023 r. decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości i następnie zależnej od niej decyzji Starosty [...] z 27 marca 2023 r. utrzymanej w mocy decyzją Wojewody z 23 maja 2023 r., zaskarżoną w niniejszej sprawie.

Uwzględniając powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.