Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 837/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 16 par. 1, art. 28, art. 77 par. 1, art. 129 par. 2, art. 157 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 27 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 27 marca 2013 roku sprawy ze skargi W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej plan podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz W. R. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1958 r. nr [...], na podstawie art. 8 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarze miast i niektórych osiedli (Dz.U. Nr 35, poz. 240), zatwierdzono plan podziału nieruchomości położonej przy ul. N. [...] obręb M. w B., stanowiącej własność M. K. M., z dnia [...] października 1958 r. z zastrzeżeniem dopełnienia warunków: 1. wydzielenia katastralnie i hipotecznie działek oznaczonych na planie podziału numerami od 1 do 7 jako budowlane i utworzenia dla nich odrębnego wykazu hipotecznego, 2. wydzielenia katastralnie i hipotecznie działek oznaczonych na planie podziału numerem 8 pod zieleń publiczna oraz działki od 9 do13 pod projektowaną ulicę i zgodnie z art. 13 pkt 1 ustawy odda je bezpłatnie i bez ciężarów Skarbowi Państwa pod użytek publiczny.

W. R. (wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r.) zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, na podstawie art. 156 ust. 1 pkt 2 K.p.a., ewentualnie w zw. z art. 16 § 1 K.p.a. o stwierdzenie, że została wydana z naruszeniem prawa. Wnioskodawca wskazał, że jest spadkobiercą ówczesnego właściciela nieruchomości tj. M. M.. Jego zdaniem cel wywłaszczenia dla działek oznaczonych numerami od [...] do [...] (obecnie [...],[...],[...],[...],[...] i [...]) nie został zrealizowany, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie bowiem z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w przypadku gdy nieruchomość stanie się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, istnieje możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Poważne naruszenie prawa stanowiło jednak zobowiązanie do oddania nieruchomości bez jakiegokolwiek świadczenia ekwiwalentnego, co narusza art. 64 ust. 3 konstytucji RP.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1958 r. znak: [...]. W uzasadnienie organ administracji stwierdził, że zarzuty przedstawione przez wnioskodawcę nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji, a kwestia zwrotu nieruchomości, nabytych na własność Skarbu Państwa i ich niewykorzystanie na określony cel nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania. Organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości byłby w tym przypadku prezydent miasta w trybie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Dla organu przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, wydanej na wniosek M. M., nie był również fakt, iż nabycie gruntów nastąpiło nieodpłatnie, gdyż wynikało to z obowiązujących w dniu wydania decyzji przepisów (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli Dz.U. Nr 35, poz. 240). Jednocześnie organ wskazał, że nabycie gruntów przez Skarb Państwa nastąpiło na podstawie aktu notarialnego, a nie decyzji podziałowej.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. R. ponownie wskazał, iż cel na który działki miały zostać wywłaszczone nie został zrealizowany, co stanowi naruszenie prawa w zakresie wydania decyzji i tym samym daje podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Podniósł, iż poprzednia właścicielka nieruchomości – M. M. została wprowadzona w błąd co do celu przekazania gruntów. Odnosząc się do wskazania organu w sprawie właściwości organu orzekającego o zwrocie nieruchomości zaznaczył, że organ ten dysponując prawomocną decyzją o wywłaszczeniu, nie ma podstaw do zwrotu nieruchomości i w pierwszej kolejności należy stwierdzić nieważność decyzji z [...] października 1958 r.

Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 158 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2012r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że decyzja podziałowa, której stwierdzenia nieważności domaga się wnioskodawca wydana została w oparciu o obowiązujące w dacie jej wydania przepisy i brak jest podstaw do twierdzenia, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie stwierdził również przesłanek wymienionych w 156 § 1 K.p.a. Jednocześnie ponownie wskazał, iż zwrot nieruchomości nie może być przedmiotem tego postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy W. R. zarzucił powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2012r. naruszenie przepisów:

- art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego niezastosowanie odnośnie zwrotu nieruchomości niewykorzystanych zgodnie z celem, na który zostały przekazane,

- Kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7 poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, co do pełnienia straży praworządności w toku postępowania i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, art. 8 poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej, art. 10 poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowania i art. 77 poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Z tych powodów W. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2012 r. oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2012r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1958 r. oraz o zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący podobnie jak we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wskazał, iż M. M. została wprowadzona w błąd przez organy władzy państwowej, gdyż mimo upływu 34 lat od dnia oddania nieruchomości cel, na który zostały one przekazane, nie został zrealizowany, a dodatkowo nie otrzymała za przekazanie działek żadnego świadczenia ekwiwalentnego wskazując na naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Zarzucił organowi, że ten nie dokonał rzetelnej analizy w zakresie ustalenia podstawy prawnej, tj. nie zastosował przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, która w przepisie art. 7 przewidywała odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości. Powołując się na art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami podniósł, że w przypadku gdy wywłaszczenie nastąpiło bez ustalenia odszkodowania, starosta wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu. Skarżący podniósł, że organ nie dotrzymał terminu 14 dni na wypowiedzenie się strony co do zebranego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie. Organ zaznaczył, iż nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a kwestia ewentualnego zwrotu nieruchomości nie może być przedmiotem niniejszego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne powołane są zasadniczo do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości albo w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b); inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (ust. 2).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, co prowadzi do uchylenia obydwu wydanych w niniejszej sprawie decyzji. W ocenie Sądu postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn.zm., powoływanej dalej jako: "K.p.a.")., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczenia wymaga, iż zastosowanie przepisów prawa materialnego uzależnione jest od uprzednio prawidłowo przeprowadzonego postępowania, gdyż tylko dokładne ustalenie stanu faktycznego, daje możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1958 r. nr [...].. Stosownie do art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Podstawowym obowiązkiem organu administracji, który na żądanie strony wszczyna postępowanie nadzwyczajne, a takim jest postępowanie mające na celu stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jest ustalenie czy podmiot wnioskujący o wszczęcie postępowania może zostać uznany za stronę sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 28 K.p.a., a więc czy legitymuje się własnym interesem prawnym opartym na normie prawa materialnego.

Z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją zostało wszczęte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na wniosek W. R. z [...] marca 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1958 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia planu podziału nieruchomości położonej przy ul. N. [...], obręb M. z dnia [...] października 1958 r. Stwierdzić należy, iż z treści decyzji podziałowej z [...] października 1958 r. wynika, że właścicielem nieruchomości była M. K. M., adresatem tej decyzji była M. M.. W aktach sprawy znajduje się również potwierdzony za zgodność z oryginałem uwierzytelniony odpis księgi wieczystej Kw nr [...] z dnia [...] października 1964 r., z którego wynika, że w dziale II jako właściciel nieruchomości położonej przy ul. N. [...] w B. ujawniona była M. K. M., córka W. i W..

We wniosku o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji skarżący wskazuje, iż w dacie wydania decyzji z [...] października "1948 r." (prawdopodobnie błąd pisarski) właścicielem przedmiotowej nieruchomości była M. M., której jest on spadkobiercą. Na dowód powyższej okoliczności, po uprzednim wezwaniu przez organ, wnioskodawca powołał się na postanowienie Sądu Rejonowego w B. Wydział II Cywilny z dnia [...] lipca 2008 r. sygn. akt II [...] o stwierdzeniu nabycia spadku, przesyłając do organu kserokopię tego orzeczenia. Jednak jak wynika z załączonej do akt administracyjnych kserokopii tego postanowienia W. R. nabył w całości spadek po "M. M.", a nie "M." M. wskazanej w decyzji z [...] października 1958 r. Powstał więc obowiązek wyjaśnienia czy M. M. i M. M. to te same osoby, czy W. R. jest w istocie następcą prawnym (spadkobiercą) ówczesnej właścicielki spornej nieruchomości. Tej istotnej dla sprawy okoliczności z pewnością nie można domniemywać. Z akt sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwracało się do wnioskodawcy o wyjaśnienie tej kwestii (pisma z [...] maja, [...] sierpnia i [...] października 2011 r.), jednak W. R. rozbieżności tych nie wyjaśnił, przesyłając jedynie kserokopię postanowienia sądu o nabyciu spadku. Pismem z dnia [...] października 2011 r. organ zwrócił się do wnioskodawcy o przesłanie oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem postanowienia o nabyciu spadku po M. M.. Również w zawiadomieniu z dnia [...] maja 2012 r., na etapie postępowania drugoinstancyjnego organ wezwał W. R. do przesłania oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem postanowienia o nabyciu spadku po M. M., pod rygorem umorzenia postępowania. Niemniej jednak z przesłanych do sądu akt administracyjnych nie wynika, by skarżący dokument ten przedłożył. Powyższe nie przeszkodziło jednak organowi w dwukrotnym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy. Pomijając brak tożsamości oznaczenia osoby M. M. i M. M. Kolegium bezrefleksyjnie utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r. ponownie wskazując (co nie znajduje żadnego potwierdzenia w aktach sprawy), że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wystąpił "syn M. M. A. H.", z kolei jako występującego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało W. R.. W toku postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą W. R. zarządzeniem z dnia [...] października 2012 r. sąd wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze m.in. do uzupełnienia akt administracyjnych sprawy, wskazania na jakiej podstawie organ ustalił, że wnioskodawca posiada legitymację do żądania stwierdzenia nieważności decyzji oraz czy z tożsamym wnioskiem występował A. H.. Organ jednak nie udzielił na powyższe pytanie odpowiedzi, co pozwala przyjąć, iż zaniechał dalszych kroków zmierzających do ustalenia legitymacji procesowej W. R. w niniejszej sprawie.

Jak już wyżej wskazano postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w myśl art. 157 § 2 K.p.a. wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu, natomiast w stosownie do art. 28 K.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W rozpoznawanej sprawie doszło więc do sytuacji, w której Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzyło wniosek W. R. wydając decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, nie ustalając nawet czy wnioskodawca może być stroną tego postępowania. Już powyżej wskazane działanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowi naruszenie przepisów K.p.a., które skutkować powinno wyeliminowaniem takiej decyzji z obrotu prawnego. Stosownie bowiem do art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast art. 77 ww. ustawy zobowiązuje organ do wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Niedopuszczalne jest, by w wyniku nierzetelnego ustalenia czy wnioskodawca może być stroną postępowania w myśl art. 28 K.p.a. organ wydawał decyzję w stosunku do osoby, która może nie mieć legitymacji procesowej w rozpatrywanej sprawie. Brak wykazania interesu prawnego wnioskodawcy, poprzez nieprzedłożenie oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem postanowienia o nabyciu spadku po M. M., bądź innego źródła indywidualnego interesu prawnego w niniejszej sprawie skutkować powinno wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 61a § 1 K.p.a. Na obecnym etapie postępowania ujawnione braki w postępowaniu dowodowym organu uniemożliwiają jednoznaczne ustalenie, czy skarżący jest/nie jest w istocie stroną uprawnioną do zainicjowania postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności spornej decyzji podziałowej. Podkreślić jednak przyjdzie, iż zasada trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 K.p.a.) obliguje organ administracji publicznej do jednoznacznego wyjaśnienia tej okoliczności, a nadto, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. decyzja skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie dotknięta jest wadą nieważności.

Niezależnie od powyższego w okolicznościach niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, ze zgodnie z zasada ogólną wyrażoną w art. 10 § 1 K.p.a. organ administracji zobowiązany jest do zapewnienia wszystkim stronom postępowania administracyjnego czynnego udziału w każdym jego stadium, a przed wydaniem decyzji umożliwieniu im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. W celu urzeczywistnienia tej normy wszczynając postępowanie administracyjne, zarówno na wniosek jak i z urzędu organ administracji publicznej zobligowany jest ustalić krąg stron tego postępowania. W przypadku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zasadą jest, że stroną w takim postępowaniu, jest osoba, która była uznana za stronę w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w pierwotnym postępowaniu. Jednak nie zawsze osoba, która miała status strony w tym postępowaniu, musi zostać uznana za stronę w postępowaniu nadzwyczajnym. Może też zdarzyć się sytuacja odwrotna, a mianowicie, że podmiot, który nie był uznany za stronę w postępowaniu zwykłym, będzie miał taki status w postępowaniu nadzwyczajnym. Kwestie te należy rozważyć w kontekście interesu prawnego lub faktycznego osób, których mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej podziału nieruchomości powinny więc być również osoby, których podział nieruchomości lub też stwierdzenie nieważności decyzji o jej podziale dotyczy pośrednio, jednak tylko w takim zakresie w jakim decyzja ta ingeruje w ich prawa (wyrok NSA z 16 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 1288/09, wyrok NSA z 14 września 2010r. sygn. akt. II OSK 1343/09). W rozpoznawanej sprawie stronami postępowania mogą więc być nie tylko strony pierwotnego postępowania (lub ich następcy prawni), a więc tego zakończonego decyzją podziałową z dnia 25 października 1958 r. lecz również inne podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy owe postępowanie. W szczególności, mając także na uwadze znaczny upływ czasu, ustalenia wymagało jakim przekształceniom, podziałom itp. podlegała nieruchomość objęta sporną decyzją podziałową z 25 października 1958 r. i jakie osoby, podmioty obecnie dysponują tytułem prawnym do tych terenów.

W celu ustalenia tych osób pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do Prezydenta Miasta B. o udzielenie informacji, kto jest aktualnym właścicielem gruntów objętych postępowaniem. Jak wynika z pisma z dnia [...] września 2011 r., załączonego do akt administracyjnych w odpowiedzi Wydział Mienia i Geodezji Urzędu Miasta B. przekazał dokumentację z Miejskiej Pracowni Geodezyjnej Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. dotyczącą ustalenia aktualnego terenu objętego postępowaniem zakończonym decyzją z [...] października 1958 r. oraz aktualny wykaz właścicieli i władających tym terenem. Niemniej jednak w aktach przesłanych do sądu, pomimo wezwania do ich uzupełnienia, nie stwierdzono powyższych dokumentów. Dokumentacja zawarta w aktach administracyjnych sprawy w żaden sposób nie pozwala na zweryfikowanie poprawności ustalenia przez organ statusu osób, którym doręczał on decyzje. Wobec powyższego wątpliwym jest by organ, poza zwróceniem się do Prezydenta Miasta B. podejmował jakiekolwiek własne starania mające na celu ustalenie kręgu osób mających uprawnienie do występowania w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony oraz ich miejsca zamieszkania lub siedziby, celem dokonywania doręczeń korespondencji w sprawie. Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do stwierdzenia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze bez jakiejkolwiek analizy, oparł się na spisie osób przedstawionych przez podmiot mający interes prawny w negatywnym rozstrzygnięciu wniosku o stwierdzenie nieważności. Zadaniem organu administracji publicznej właściwego do załatwienia sprawy jest ustalenie stron postępowania nieważnościowego. To, że organ zwrócił się w tym celu o pomoc do Urzędu Miasta B., nie oznacza, że nie powinien dokonać weryfikacji przekazanych danych, oraz przedłożenia dokumentacji źródłowej np. ewidencji gruntów, czy tez ustalić krąg stron postępowania na podstawie ksiąg wieczystych poszczególnych nieruchomości. W niniejszej sprawie owo zaniechanie organu budzi zastrzeżenia zwłaszcza wobec nieskutecznych prób doręczenia pism niektórym osobom, wskazującym jednoznacznie na wadliwość posiadanych danych. W aktach spawy bowiem znajduje się szereg niedoręczonych korespondencji zawierających decyzję, z adnotacjami operatora publicznego wskazującymi, iż "adresat pod tym adresem nieznany", "nie ma takiego adresu", "brak numeru domu", "błędne dane adresowe". Brak jest również w aktach sprawy jakichkolwiek dowodów pozwalających na ustalenie, które z osób którym organ doręczył decyzję i dlaczego organ uznał za strony postępowania.

Ustalając tożsamość osób mających interes prawny w rozstrzygnięciu o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1958 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia planu podziału nieruchomości położonej przy ul. N. [...], organ powinien w pierwszej kolejności ustalić jaki jest aktualny stan prawny nieruchomości objętych tą decyzją oraz jakim osobom przysługuje tytuł prawny do nieruchomości objętych przedmiotową decyzją. Jakie konkretnie numery ewidencyjne działek odpowiadają nieruchomości dzielonej sporną decyzją. W tym zakresie organ winien zweryfikować twierdzenia wnioskodawcy, w szczególności wyjaśnienia wymaga, czy domaga się on stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej w całości, czy w części. Dopiero te ustalenia pozwolą dokładnie zweryfikować, którym osobom (podmiotom) należy przyznać przymiot strony postępowania nieważnościowego. Okoliczności powyższe winny zostać ustalone na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego.

Wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie zbadania interesu prawnego wnioskodawcy, właściwego określenia zakresu żądania stwierdzenia nieważności decyzji, aktualnego sprecyzowania terenu objętego skarżona decyzja podziałową oraz ustalenia stron tego postępowania, czyniło przedwczesnym rozstrzygnięcie merytoryczne o żądaniu wniosku. Zasadne okazały się zarzuty skargi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 K.p.a., aczkolwiek w innym zakresie, niż podnosił to skarżący. W konsekwencji stwierdzonych uchybień proceduralnych, na obecnym etapie postępowania, przedwczesna byłaby także sądowa ocena prawidłowości rozstrzygnięcia organu administracji co do istoty sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę organ w pierwszej kolejności winien zastosować się do powyższych wskazań i prawidłowo ustalić krąg osób mających interes prawny w przedmiotowej sprawie, zapewniając im czynny udział we wszystkich etapach postępowania. Zweryfikowania wymaga również legitymacja W. R. do wniesienia wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] października 1958 r. Dopiero w wyniku dokonania tych czynności organ rozpatrzy przedmiotowy wniosek.

Na marginesie powyższych rozważań wobec konsekwentnie prezentowanego przez skarżącego w przedmiotowym postępowaniu stanowiska stwierdzić jednak przyjdzie, iż zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazuje, że przedmiotowe postępowanie dotyczy wyłącznie stwierdzenia nieważności decyzji o podziale nieruchomości podjętej na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarze miast i niektórych osiedli (Dz.U. Nr 35, poz. 240). Istota tego postępowania jest wyłącznie stwierdzenie, czy kwestionowana decyzja jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a., w szczególności czy została wydana z rażącym naruszeniem obowiązującego wówczas prawa. Wobec tego zarzuty i argumenty skarżącego dotyczące zasadności zwrotu nieruchomości, bądź prawa do ewentualnego odszkodowania, wynikające z późniejszych przepisów (w tym przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami), nie mogą być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu. Jak wynika z ustaleń organu właściwe w tym zakresie postępowanie zostało już wszczęte. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, że postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości, przyznania odszkodowania lub nieruchomości zamiennej z wniosku W. R. zakończyło się ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty M. dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], który orzekł w pkt 1 o odmowie zwrotu na rzecz skarżącego nieruchomości poł0ozonych w B. w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonych aktualnie w ewidencji gruntów jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], w punkcie drugim zaś o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za w/w nieruchomości, natomiast w punkcie trzecim o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania nieruchomości zamiennej za w/w nieruchomości. Wyrokiem z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 941/11 tutejszy Sąd oddalił skargę W. R. na powyższą decyzję Wojewody [...]. Wyrok nie jest prawomocny, bowiem skarga kasacyjna strony nie została jeszcze rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. I OSK 498/12).

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2012r. O wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a., a kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej samej ustawy.