Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 315/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. J. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 kwietnia 2016 r. nr [...].

Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wójt Gminy wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji nakazującej likwidację spiętrzenia wody na działce nr [..] w N.

W toku postępowania wyjaśniającego, w dniu 11 czerwca 2015 r., organ przeprowadził dowód z oględzin, podczas którego stwierdził, że: na działce nr [..] D. i J. R. zabezpieczyli urządzenie wodne tj. rurociąg ø 20 cm, wykonując studnię przelotową z osadnikiem. Na istniejącym fragmencie rowu ułożono rurę PCV zabezpieczoną na wlocie kratką, którą włączono do wybudowanej studni. Przy użyciu poziomicy nie stwierdzono spiętrzenia wody w stosunku do rzędnej rurociągu ułożonego z drenarki. Nie stwierdzono również przepływu wody, ponieważ poziom wody w rowie był niższy o około 20 cm od wlotu studni. Na podstawie dokumentacji fotograficznej, wykonanej przy budowie studni a przekazanej przez właścicieli działki nr [..], organ stwierdził, że nie dokonano spiętrzenia wody. Następnie, w dniu 17 lipca 2015 r., organ dokonał pomiarów rzędnej wlotu do rurociągu od strony rowu melioracyjnego ustalając, że wynosi ona H = 24,00 m n.p.m. Z operatu wodnoprawnego, sporządzonego w listopadzie 2012 r. na potrzeby wydania pozwolenia wodnoprawnego, również wynikało, że po zniwelowaniu rzędnej dna istniejącego rurociągu, wykonanego w czasach przedwojennych z rur ceramicznych 20 cm, wynosi on H = 24 m n.p.m. W dniu 24 czerwca 2015 r. organ dokonał ponownej wizji w terenie, podczas której stwierdził, że pomimo intensywnych i kilkudniowych opadów poziom wody w rowie melioracyjnym jest nadal niższy niż wlot nowego rurociągu.

Wójt Gminy N., decyzją z dnia 28 lipca 2015 r., odmówił wydania decyzji nakazującej likwidację spiętrzenia wody na działce nr [..] w N. Decyzja ta została jednakże uchylona mocą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 września 2015 r. a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ze wskazaniem konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.

W toku ponownie prowadzonego postępowania, w dniu 10 grudnia 2015 r., organ I instancji przeprowadził oględziny z udziałem biegłego. Dzień wcześniej dokonano pomiarów geodezyjnych, które stanowiły podstawę dla biegłego do przeprowadzenia analizy w zakresie ewentualnego naruszenia stosunków wodnych na działkach sąsiednich, w tym na działce nr [..]. W trakcie oględzin dokonany został pomiar geodezyjny w obrębie studzienki betonowej na działce nr [..]. W dniu 30 grudnia 2015 r. biegły sporządził opinię techniczną dotyczącą zmiany stanu wody na gruncie na działce nr [..] w N. oraz ewentualnego szkodliwego wpływu tych zmian na działki sąsiednie, w tym na działkę stanowiącą własność A. J. Jak wskazał autor opinii, na kształtowanie się stosunków wodnych na działce nr [..] i przyległym terenie decydujący wpływ ma rzędna wlotu do istniejącego rurociągu ø 200 mm, która według projektu zbiornika wodnego wynosi 24 m n.p.m. Wody powierzchniowe z terenu zlewni wynoszącej 8,0 ha, transformujące się z opadów deszczowych i wód poroztopowych, spływające grawitacyjnie w kierunku wlotu rurociągu, mogą osiągnąć poziom wyznaczony rzędną dna wlotu do rurociągu tj. 24 m n.p.m. Z wyliczeń dokonanych przez biegłego w punkcie 7 opinii wynika, że przy przyjętych przez biegłego opadach atmosferycznych poziomy napełnienia wody w zbiorniku wodnym są mniejsze od różnicy wysokości wyznaczonej rzędnymi maksymalnego i normalnego zwierciadła wody w zbiorniku. Z kolei obliczenia hydrauliczne istniejącego rurociągu odpływowego ø 200 mm wskazują, że spływ zimowy nie przekracza jego przepustowości. Z punktu 9 opinii wynika, że zarówno w stanie przed wykonaniem zbiornika wodnego, jak i po jego wykonaniu, zwierciadło wody gruntowej przyległego terenu jest kształtowane rzedną dla wlotu istniejącego rurociągu odpływowego, co oznacza, że wody wsiąkające w grunt w rejonie przyległym do zbiornika, osiągną poziom poniżej terenu równy poziomowi wlotu rurociągu odpływowego. Biegły wskazał także, że z punktu widzenia technicznego, wykonane roboty na wlocie do rurociągu ceramicznego ø 200 mm obejmujące rurociąg wlotowy i wylotowy, studnię oraz zabezpieczenie w kratkę ochronną są w pełni uzasadnione i przyczynią się do dalszej, właściwej jego pracy.

W piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 15 stycznia 2016 r., A. J. wniósł uwagi co do rzetelności i merytorycznej prawidłowości opinii sporządzonej przez biegłego na potrzeby postępowania i do uwag tych biegły ustosunkował się w piśmie z dnia 20 stycznia 2016 r.

W konsekwencji, Wójt Gminy, decyzją z dnia 21 stycznia 2016 r. nr [..], wydaną na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469), odmówił wydania decyzji nakazującej likwidację spiętrzenia wody na działce nr [..] w N. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że na podstawie przeprowadzonych analiz przez biegłego i wykonanych pomiarów, jednocześnie po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego, stwierdził, iż wykonane zmiany na działce nr [..], obejmujące wykonanie studni drenarskiej rurociągu PCV 200, nie spowodowały naruszenia stosunków wodnych na działkach sąsiednich, w tym na działce nr [..], stanowiącej własność A. J.

Od decyzji Wójta Gminy A. J. wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia i zarzucając, że wydana została ona z naruszeniem: art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 kpa - poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego polegające na przyjęciu nieprawdziwych i niezgodnych ze stanem faktycznym wniosków; art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - poprzez jego błędną wykładnię a także jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż stan faktyczny w niniejszej sprawie nie stanowi podstawy do zastosowania przedmiotowego przepisu i nakazania właścicielowi likwidacji spiętrzenia wody. Uzasadniając przedstawione zarzuty odwołujący się wskazał na zależność opinii wykonanej na potrzeby niniejszego postępowania przez biegłego w dniu 30 grudnia 2015 r. od ekspertyzy sporządzonej w dniu 15 października 2014 r., która dotyczyła zbiornika wodnego na działce nr [..]. Biegły nie ustosunkował się bowiem, w ocenie odwołującego się, do argumentu odnoszącego się do podniesienia rurociągu o około 1,2 m a ponadto do sporządzonej opinii załączył "szkic polowy" z pomiarów geodezyjnych, który nie potwierdza twierdzenia o ułożeniu wylotu rurociągu na wysokości 23,63 m n.p.m. Opinia sporządzona w sprawie jest zdaniem odwołującego się wyłącznie stwierdzeniem tego, co zostało aktualnie wykonane na działce nr [..]. Odwołujący się podkreślił również, że w przeszłości z obniżenia na przedmiotowej działce woda była odprowadzana rowem otwartym o głębokości około 1,5 m i dlatego też rurociąg, w miejsce tego rowu, powinien zostać ułożony na jego dnie, czyli na rzędnej około 22,81 m n.p.m. Ponadto, w ocenie odwołującego się, w niniejszej sprawie nie ma zastosowania ustawa prawo wodne, ponieważ teren na działce nr [..] jest terenem zalewowym, który pokazuje swoje znaczenie dopiero w sytuacjach kryzysowych. Ostatnie szkodliwe oddziaływanie miało miejsce w 2010 r.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 7 kwietnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia 21 stycznia 2016 r. (punt 1 decyzji) oraz odmówiło nakazania D. R. i J. R. wykonania na działce nr [..], położonej w N. obowiązków, o których mowa w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne (punkt 2 decyzji).

Kolegium uznało bowiem, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dowodzi, iż budowa studni drenarskiej i rurociągu PVC ø 200 mm na działce nr [..] nie spowodowała zmiany stanu wody w gruncie. Z opinii biegłego, która jest logiczna i spójna, wynika, że wykonane zmiany na działce nr [..] nie spowodowały naruszenia stosunków wodnych na działkach sąsiednich, zaś rzędne dna rurociągów zapewniają utrzymanie zwierciadła wody projektowanego zbiornika wodnego na projektowanym poziomie wynoszącym 24,00 m n.p.m. Jak wskazał biegły nie ma uzasadnienia technicznego twierdzenie o podniesieniu rurociągu z rur PVC na działce nr [..] o 1,2 m, wskazując, że gdyby w istocie miał on przebiegać, jak domaga się tego odwołujący się, tj. na wysokości 22,81 m n.p.m. to niemożliwe byłoby podłączenie go do istniejącego wlotu rurociągu ceramicznego na działce nr [..] a ponadto nie zostałby zachowany spadek grawitacyjny w stosunku do wylotu rurociągu ceramicznego na działce [..]. W istocie więc, jak stwierdził biegły, do spiętrzenia poziomu wody dojść nie mogło, bowiem na działce nr [..] jej lustro zawsze musiało osiągnąć taki poziom, by móc znaleźć ujście na działce nr [..] na wysokości 23,63 m n.p.m.

Jednocześnie Kolegium uznało, że w niniejszej sprawie nie nastąpił negatywny wpływ dokonanych przez właściciela zmian na grunty sąsiednie. Sam odwołujący się złożył do protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 10 grudnia 2015 r. oświadczenie, z którego wynika, że "na dzień dzisiejszy nie występuje naruszenie stosunków wodnych na jego działce". Ponadto, z wniosków zawartych na stronie 17 opinii biegłego wynika, że: "przeprowadzone w ekspertyzie [4.10] obliczenia odpływu dla opadu o prawdopodobieństwie wystąpienia p = 10% wskazują, że jego skutki nie spowodują naruszenia stosunków wodnych w rejonie zbiornika wodnego, a wydatek istniejącego rurociągu jest wystarczający dla jego odprowadzenia. Warunki odprowadzania wód istniejącym rurociągiem ø 20 cm po wykonaniu zbiornika nie ulegną zmianie w stosunku do warunków, jakie mają miejsce przed jego wykonaniem. Będą to w dalszym ciągu wody opadowe i poroztopowe ze zlewni o powierzchni ok. 8,0 ha". Zastosowanie zaś sankcji z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne możliwe jest, jak wskazało Kolegium, jedynie w przypadku, gdy szkodliwe skutki zaistniały faktycznie, nie zaś gdy są one przewidywane, czy też hipotetyczne.

Z uwagi na powyższe, Kolegium uznało, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do nałożenia na D. i J. R. obowiązków, o których mowa w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Jednocześnie, Kolegium podkreśliło, że decyzja organu I instancji musiała zostać uchylona z uwagi na obowiązek działania przez organy administracji na podstawie przepisów prawa a przepis art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne do jego zastosowania wymagał ustalenia czy zaistniała zmiana stanu wody w gruncie, spowodowana przez właściciela tego gruntu a także ustalenia, czy wystąpił negatywny wpływ zmian dokonanych przez właściciela na grunty sąsiednie.

Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że dokonanie oceny stanu wody w gruncie działki nr [..] przez tę samą osobę, która wykonywała wcześniejszą opinię w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla zbiornika wodnego, nie można uznać za błąd świadczący o nierzetelności poczynionych ustaleń. Osoba, która prowadziła badania na tym terenie w przeszłości, będzie posiadała bowiem szerszą wiedzę odnośnie problemu, który jest przedmiotem ustaleń, niż osoba, która na nowo rozpatrywałaby ten problem. Kolegium stwierdziło ponadto, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie ustawa Prawo wodne. W przypadku naruszenia stosunków wodnych, wyłączną bowiem podstawą działania organów administracji jest właśnie ta ustawa.

We wniesionej do Sądu skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 kwietnia 2016 r. skarżący domaga się jej uchylenia, zarzucając jej, że wydana została z naruszeniem: art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa - poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego, a także nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności w szczególności na przyjęciu błędnej informacji o rzędnej dna rurociągu drenarskiego założonego w miejscu odkrytego rowu melioracyjnego na terenie o dominującej rzędnej 24 m n.p.m.; art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - poprzez jego błędną wykładnię a także jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż stan faktyczny w niniejszej sprawie nie stanowi podstawy do zastosowania przedmiotowego przepisu i nakazania właścicielowi przywrócenia stanu poprzedniego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i stwierdzając, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób rzetelny i wszechstronny.

W piśmie z dnia 26wrzesnia 2016 r. skarżący wskazał, że rurociąg odprowadza nadmiar wód ze zbiornika wodnego na działce [..], jednakże po dużych opadach nastąpiło zablokowanie odpływu wód tym rurociągiem. Do pisma tego zostały dołączone zdjęcia zbiornika wodnego.

Na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. uczestniczka postępowania oraz skarżący wyjaśnili, że zbiornik wodny na działce nr [..] został już wybudowany w styczniu 2016 r. i wybudowane wcześniej urządzenia wodne zostały z tym zbiornikiem połączone. Według skarżącego zbiornik ten został wybudowany bez pozwolenia, natomiast uczestniczka twierdziła, że zbiornik wodny wybudowano na podstawie ostatecznej decyzji RZGW. Nadto oświadczyła ona, że po ponadnormatywnych opadach w lipcu 2016 r. zbiornik spełnia swoją funkcję prawidłowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zarówno zaskarżona decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania dotyczących gromadzenia i oceny materiału dowodowego – art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawą orzekania przez organ odwoławczy stanowił art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469).

Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1. zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródła na szkodę dla gruntów sąsiednich,

2. odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.

Natomiast z art. 29 ust. 3 ustawy wynika, że jeśli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie wójt, burmistrz, prezydent miasta może, w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodzie. Dla zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne niezbędne było ustalenie, czy właściciele działki nr [..] w N., swym działaniem spowodowali zmianę stanu wody na gruncie oraz, czy zmiana ta szkodliwie oddziałuje na grunty sąsiednie, w szczególności zaś na działkę skarżącego nr [..]. Oznacza to, że pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a szkodliwym oddziaływaniem zachodzić musi związek przyczynowo – skutkowy. Ustalenie tego związku przyczynowego jest najistotniejszym elementem postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 3 prawa wodnego, a ciężar dowodowy w tym zakresie spoczywa na organach orzekających w sprawie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 25 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 420/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ustawa Prawo wodne nie zawiera definicji "zmiany stanu wody na gruncie". Jednakże analiza przepisu art. 29 ustawy prowadzi do wniosku, że spowodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie, dające organom podstawę do zastosowania sankcji, o jakiej mowa w art. 29 ust. 3 ustawy, to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi (tak m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 27 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 556/12, dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Będzie to również działanie polegające na zniszczeniu istniejącej melioracji wodnej, w tym urządzeń służących odprowadzaniu wody opadowej, bądź innego systemu drenażu.

Sąd podziela zaprezentowane przez organy obu instancji pogląd, że nałożenie na właściciela nieruchomości obowiązku, o którym mowa w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne jest możliwe jedynie wobec jednoznacznego stwierdzenia, że jego działania spowodowały zmianę stosunków wodnych na gruncie i zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Dodać jednak należy, że jak w każdym postępowaniu administracyjnym i na gruncie tego typu postępowania niezbędne jest wyczerpujące zebranie i dokładna analiza materiału dowodowego. Zakresu postępowania uregulowanego w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne nie zakreśla jedynie kwestia nałożenia obowiązku na właściciela nieruchomości. Ratio legis tego przepisu wiązać bowiem należy z ochroną prawa własności sąsiednich nieruchomości.

W niniejszej sprawie organy winny były zatem ustalić, czy właściciele działki nr [..] w N. dopuścili się działania skutkującego zmianą stosunków wodnych na gruncie oraz czy zmiany te miały wpływ na działkę skarżącego.

W zaskarżonej decyzji organ, opierając się na opinii biegłego, stwierdził że przeprowadzone w ekspertyzie obliczenia odpływu dla opadu o prawdopodobieństwie wystąpienia p = 10% wskazują, że jego skutki nie spowodują naruszenia stosunków wodnych w rejonie zbiornika wodnego, a wydatek istniejącego rurociągu jest wystarczający dla jego odprowadzenia. Warunki odprowadzania wód istniejącym rurociągiem ø 20 cm po wykonaniu zbiornika nie ulegną zmianie w stosunku do warunków, jakie mają miejsce przed jego wykonaniem. Kolegium uznało, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że budowa studni drenarskiej i rurociągu PVC ø 200 mm na działce nr [..] nie spowodowała zmiany stanu wody w gruncie. Z opinii biegłego, która jest logiczna i spójna, wynika bowiem, że wykonane zmiany na działce nr [..] nie spowodowały naruszenia stosunków wodnych na działkach sąsiednich, zaś rzędne dna rurociągów zapewniają utrzymanie zwierciadła wody projektowanego zbiornika wodnego na projektowanym poziomie wynoszącym 24,00 m n.p.m.

Biorąc pod uwagę wskazane powyżej przesłanki organ uznał, że nie ma podstaw do nałożenia na właścicieli działki nr [..] obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodzie.

Skarżący konsekwentnie utrzymywał, że na terenie działki nr [..] doszło do zmian powodujących zmiany stosunków wodnych, a stan ten ma związek ze zmianą zagospodarowania działki nr [..].

Analizując zakres przeprowadzonego w rozpatrywanej sprawie postępowania dowodowego, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wyjaśnił prawidłowo czy na terenie działki nr [..] doszło do zmiany stosunków wodnych, w szczególności poprzez wykonanie rurociągu, oraz czy zmiana ta miała wpływ na nieruchomość skarżącego.

Organ stwierdził w zaskarżonej decyzji, że brak jest możliwości by wykonanie studni i rurociągu na działce nr [..] wpłynęło na zalewanie gruntu skarżącego po wykonaniu projektowanego przez uczestników postępowania zbiornika wodnego. Takie właśnie wnioski zawarte zostały w opinii biegłego sporządzonej w grudniu 2015 r. Nie ulega wątpliwości, że kwestia ta wymagała wiadomości specjalnych, skutkiem czego w sprawie celowe było dopuszczenie dowodu za opinii biegłego w tym zakresie.

Gdyby ustalenie takie było prawidłowe, to brak byłoby podstaw do wydania wobec właścicieli tej nieruchomości nakazów z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. W tym zakresie stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji jest słuszne. Niemniej jednak organ, wbrew treści art. 77 § 1 i 80 k.p.a., nie wyjaśnił dokładnie sprawy w tym zakresie.

W sprawie niniejszej bezsporne bowiem jest, że zbiornik wodny został już wykonany przez uczestników postępowania w styczniu 2016 r. Ta okoliczność nie została jednakże uwzględniona przez organ przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. W opinii z grudnia 2015 r. ustalano bowiem wpływ przeprowadzonych prac na stosunki wodne i analizę w kontekście projektowanego dopiero zbiornika wodnego. W szczególności zaś wymagały wyjaśnienia okoliczności dotyczące budowy tego zbiornika i w tym kontekście ocena skutków realizacji rurociągu oraz studni drenarskiej, które są z tym zbiornikiem powiązane. Uczestnicy postępowania powoływali się przy tym na legalność tego obiektu i uzyskanie stosownych pozwoleń. Kwestia ta została zupełnie pominięta przez organ. Brak jest zatem oceny stanu faktycznego aktualnego w dacie orzekania organu, w którym to na działce nr [..] zbudowany był już zbiornik wodny, o którym hipotetycznie tylko wypowiadał się biegły w swojej opinii. W efekcie sprawa pozostaje niewyjaśniona. Stąd też rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji nie może być uznane za prawidłowe.

Organ odwoławczy, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ w pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji a wydaniem decyzji przez organ odwoławczy (zob. wyrok NSA z 25 września 2009 r. w sprawie II OSK 1441/08 opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie www.nsa.gov.pl).

Organ prowadzący postępowanie administracyjne, zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji, obowiązany jest przestrzegać zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 Kpa. Oznacza to, że powinien on podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Zgodnie bowiem z art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują z urzędu lub na wniosek stron wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 Kpa). Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa).

Ponadto stosownie do art. 80 Kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 Kpa).

Z przedstawionych wyżej przepisów postępowania wynika, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych spoczywa na organie administracji. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a stronie zostanie zapewniony czynny udział w każdej fazie postępowania.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpatrując ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, zawarte w niniejszym uzasadnieniu.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.