Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2141/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Protokolant ref. Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., Nr [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa orzekł o uchyleniu w całości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. w całości i orzekł o:

1. ustaleniu odszkodowania na rzecz M. J. i A. J. w wysokości 72.195,00 zł z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej na terenie Miasta [...], w obrębie [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,0199 ha, nr [...] o pow. 0,0953 ha, nr [...] o pow. 0,0448 ha, nr [...] o pow. 0,01464 ha, nr [...] 2 o pow. 0,0484 ha oraz nr [...] o pow. 0,0001 ha, przeznaczonej pod budowę obiektów/urządzeń ochrony przeciwpowodziowej dla kanału przerzutowego [...] i doliny [...] wraz z przebudową obiektów mostowych. Odcinek [...] strona lewa od mostu kolejowego w km 155,415 linii nr [...][...] do ujścia do [...]. Obiekty WWW nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],

2. ustaleniu odszkodowania na rzecz [...] S.A. w wysokości 58.170,00 zł (słownie: pięćdziesiąt osiem tysięcy sto siedemdziesiąt złotych 00/100) z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustanowionej na nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,0199 ha, nr [...] o pow. 0,0953 ha, nr [...] o pow. 0,0448 ha, położonej na terenie Miasta [...], w obrębie [...];

3. odmowie powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania do dyspozycji inwestora zgodnie z art. 21 ust. 7 o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że opisana powyżej nieruchomość została objęta decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia 22 września 2014 r., znak: [...], o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, a także decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r., znak: [...] Decyzjami tymi opisane nieruchomości zostały przeznaczone pod budowę obiektów/urządzeń ochrony przeciwpowodziowej dla kanału przerzutowego [...] i doliny [...] wraz z przebudową obiektów mostowych. Powyższej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Zgodnie z odpisami z ksiąg wieczystych działki nr [...], nr [...] i nr [...] stanowiły własność M. J. i A. J. Nieruchomość oznaczona jako działki nr [...], nr [...] i nr [...] również stanowiły własność M. J. i A. J., a ponadto w chwili wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej obciążona była hipoteką umowną w wysokości 3.310.720,85 zł na rzecz [...]S.A. w [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz M. J. i A. J. w wysokości 72.195,00 zł z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności ww. nieruchomości oraz na rzecz [...] S.A. z tytułu wygaśnięcia hipoteki.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli A. J. i M. J., wskazując iż Wojewoda [...] nietrafnie uznał, że nie zachodzi podstawa do powiększenia odszkodowania o 5% w związku z wydaniem nieruchomości w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji. Jak wyjaśniono bowiem w odwołaniu zawiadomienie o wydaniu decyzji nie zostało prawidłowo doręczone stronom – przesyłkę zawierającą przedmiotowe zawiadomienie odebrała osoba, która z uwagi na nieczytelność podpisu nie została zidentyfikowana przez odwołujących.

Minister wyjaśnił zatem, iż w myśl art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 966 ze zm.), dalej: specustawa przeciwpowodziowa, z tytułu przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego własności nieruchomości przeznaczonych pod inwestycje określone w tej ustawie, właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu tej nieruchomości przysługuje odszkodowanie, w wysokości uzgodnionej między inwestorem, a dotychczasowym właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości, od odpowiednio Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego (ust. 1). Przy tym, jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna, nie dojdzie do uzgodnienia, wysokość odszkodowania ustala wojewoda w drodze decyzji (art. 20 ust. 2 specustawy przeciwpowodziowej).

Dalej organ wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 21 ust. 2 specustawy przeciwpowodziowej jeżeli na nieruchomościach objętych decyzją o pozwoleniu na realizację inwestycji przeciwpowodziowych, są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw. Jeżeli natomiast na nieruchomościach tych jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką (art. 21 ust. 4 specustawy przeciwpowodziowej).

Minister wyjaśnił, że podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej jako działki [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] stanowią operaty szacunkowe z dnia [...] czerwca 2016 r., sporządzone na zlecenie Wojewody [...] przez rzeczoznawcę majątkowego M. R. (uprawnienia nr [...]). Biegła ustaliła cenę 1 m2 działki na kwotę 36,23 zł, co w konsekwencji pozwoliło na określenie wartości gruntu na łączną kwotę 128.580,00 zł. Wartość części składowych nieruchomości, tj. roślin jednorocznych oraz drzewostanu została wyceniona na łączna kwotę 1.785,00 zł. W ocenie organu operat szacunkowy z dnia [...] czerwca 2016 r., zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami, co czyni go prawidłowym. Autorka operatu wyczerpująco wyjaśniła przyjęty przez siebie wybór metody szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzowała przyjęty rynek transakcyjny. Opinia biegłej spełnia wszystkie wymogi formalne określone w rozporządzeniu i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym ustaleniu współczynników korygujących.

Jednocześnie Minister wyjaśnił, że w pełni uprawnionym było stwierdzenie przez Wojewodę [...] braku podstaw do powiększenia wysokości odszkodowania o kwotę równą 5% wartości nieruchomości.

W związku z faktem, że decyzji Wojewody [...] Nr [...] o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, został nadany rygor natychmiastowej wykonalności zastosowanie znalazł art. 21 ust. 7 pkt 1 specustawy przeciwpowodziowej. Zgodnie zaś z treścią art. 21 ust 7 ww. ustawy jeżeli dotychczasowy właściciel nieruchomości objętej decyzją o pozwoleniu na realizację inwestycji wyda tę nieruchomość niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji, wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości.

W postępowaniu w pierwszej instancji słusznie ustalono, że zawiadomienie o wydaniu decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji zostało skutecznie doręczone M. J. i A. J. w dniu 13 października 2014 r. Identyfikacja osoby, która odebrała przesyłkę z przedmiotowym zawiadomieniem nie nastręczała trudności – ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż osobą tą jest K. B., która – jak ustalono – jest matką T. B., który jest mężem K. B. - córki M. i A. J., zameldowanej pod adresem doręczenia przesyłki. Doręczyciel na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazał, że doręczenie nastąpiło do rąk pełnoletniego domownika.

Minister wskazał również, że zgodnie z treścią art. 43 Kpa, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Minister wyjaśnił, że pojęcie "domownika" nie zostało co prawda zdefiniowane w art. 43 Kpa, jednakże w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że za "domownika" może być uznana także osoba, która nie będąc zameldowana i posiadając inne mieszkanie, nawet gdy tylko przebywa w mieszkaniu adresata za jego zgodą okresowo, przy czym bez znaczenia jest jakiego okresu to dotyczy oraz, czy osoba ta prowadzi z adresatem wspólne gospodarstwo domowe.

Minister uznał, że doręczenie zawiadomienia o wydaniu decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji K. B. spowinowaconej z adresatem tj. M. J. i A. J., było skuteczne. Nastąpiło bowiem w miejscu zamieszkania odwołującej do rąk osoby, którą traktować należy jako dorosłego domownika. Powyższego nie może unicestwić twierdzenie jakoby żadna osoba o imieniu K. nie była zameldowana pod wskazanym adresem, gdyż jak wyjaśniono powyżej nie jest to warunek konieczny do uznania osoby odbierającej przesyłkę za domownika w rozumieniu przepisów Kpa.

Minister wyjaśnił nadto, że przewidziana w ww. art. 43 Kpa zastępcza forma doręczenia pisma rodzi domniemanie prawne, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako dorosły domownik, która pokwitowała odbiór, przyjęła je w celu oddania adresatowi. W konsekwencji przyjmuje się, że pismo zostało doręczone adresatowi. Dowodem na to jest dokument urzędowy w postaci prawidłowo wypełnionego przez pracownika operatora pocztowego zwrotnego potwierdzenia odbioru. Wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Wobec braku dowodów podważających prawdziwość okoliczności wynikających ze zwrotnego potwierdzenia odbioru Minister uznał, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na skuteczne doręczenie adresatowi zawiadomienia o wydaniu decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji w dniu wskazanym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, tj. w dniu 13 października 2014 r.

Przejęcie nieruchomości nastąpiło zaś w dniu 2 grudnia 2015 r. (protokół przejęcia nieruchomości z dnia 2 grudnia 2015 r.), a zatem po upływie terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 7 pkt 1 specustawy przeciwpowodziowej. Jednocześnie Minister wyjaśnił, że zgodnie z adnotacją zawartą w protokole z dnia 2 grudnia 2015 r. faktyczne zajęcie terenu nastąpiło w dniu 18 września 2015 r. Wydanie nieruchomości nastąpiło na pierwsze żądanie inwestora.

Uprawnienie do uzyskania odszkodowania podwyższonego o kwotę równą 5% wartości nieruchomości możliwe jest wyłącznie w wyniku faktycznego wydania nieruchomości inwestorowi bądź też w wyniku złożonego przed inwestorem oświadczenia o wydaniu nieruchomości. Organ zgodził się ze skarżącą, że wydanie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło poprzez jej faktyczne objęcie przez inwestora, tj. w dniu 18 września 2015 r. Jednakże zarówno przyjęcie, iż przedmiotowa nieruchomość została wydana w dniu 2 grudnia 2015 r. czy też, jak domagała się skarżąca, w dniu 18 września 2015 r. nie zmienia ustaleń w zakresie oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 21 ust 7 specustawy przeciwpowodziowej. Faktyczne przekazanie nieruchomości inwestorowi nastąpiło bowiem już po upływie 30 dni od dnia doręczenia stronom zawiadomienia o wydaniu decyzji pozwalającej na realizację planowanej inwestycji opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności.

Uznanie, że do wydania nieruchomości doszło w dniu 18 września 2015 r., nie zmienia zatem faktu, iż brak jest podstaw do zwiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z uwagi na brak zachowania ustawowego terminu liczonego od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności.

Organ wyjaśnił nadto, że brak daty wydania decyzji nie pozbawia pisma charakteru decyzji administracyjnej, lecz stanowi wadę, która może być usunięta w trybie art. 113 Kpa (tak WSA w Warszawie z 10 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1515/08, niepubl.).

Minister wyjaśnił również, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 września 2016 r., sygn. akt: I OSK 2864/14, wskazał, że organ odszkodowawczy powinien każdorazowo orzec o kwestii powiększenia bądź odmowy powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, w związku z jej wydaniem w ustawowym terminie. Stąd organ wywiódł, iż władny jest uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w całości i orzec o ustaleniu odszkodowania na rzecz M. J. i A. J. w wysokości 72.195,00 zł z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej na terenie Miasta [...], w obrębie [...], oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...], przeznaczonej pod budowę obiektów/urządzeń ochrony przeciwpowodziowej oraz o ustaleniu odszkodowania na rzecz [...] S.A. w wysokości 58.170,00 zł z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustanowionej na nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...], położonej na terenie Miasta [...], w obrębie [...], oraz o odmowie powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania do dyspozycji inwestora zgodnie z art. 21 ust. 7 o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych.

Skargę na ww. decyzję wniosła M. J. (dalej Skarżąca), w której imieniu działa profesjonalny pełnomocnik. Przy tym decyzja Ministra Budownictwa i Infrastruktury zaskarżona została wyłącznie w zakresie punktu 3, a sformułowano następujące zarzuty:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 43 k.p.a. poprzez uznanie, iż doszło do skutecznego doręczenia skarżącej decyzji Wojewody [...] wydanej w sprawie prowadzonej pod sygn. akt [...] na skutek doręczenia pisma dorosłemu domownikowi, podczas gdy K. B. nie jest domownikiem zamieszkującym z M. J. w jednym domu, a więc nie było podstaw do doręczenia jej pisma kierowanego do adresata;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz 136 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ I i II instancji zebrania całego materiału dowodowego w sprawie celem wyjaśnienia, czy K. B. pozostaje domownikiem adresata, w szczególności w sytuacji, kiedy ustalono, że K. B. nie jest zameldowana pod adresem miejsca zamieszkania adresata decyzji.

W oparciu o powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie punktu 3 decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w tym zakresie oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wniesiono również o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów:

1) oświadczenia p. K. B. z dnia 10-07-2017 r. dotyczącego adresu zamieszkania,

2) oświadczeń osób zameldowanych i zamieszkujących pod adresem ul. [...] w [...], tj. S. J., M. J., A. J., K. B. dotyczących adres zamieszkania p. K. B.,

3) oświadczenia S. A. z dnia 10-07-2017 r.,

4) oświadczenia A. B. z dnia 10-07-2017 r.,

5) zaświadczenia Wójta Gminy [...] z dnia 11-07-2017 r, dotyczącego adresu zameldowania K. B.,

na okoliczność: ustalenia, że p. K. B. nie jest i nigdy nie była domownikiem domu zlokalizowanego pod adresem ul. [...] w [...], ustalenia adresu zamieszkania i zameldowania p. K. B., braku podstaw do przekazania p. K. B. poczty kierowanej do adresata, niedoręczenia adresatowi zawiadomienia o wydaniu decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...]-09-2014 r. o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych.

W uzasadnieniu podkreślono, że brak było podstaw do doręczenia K. B. przesyłki adresowanej do M. J. K. B. nie jest zameldowana pod adresem [...], ul. [...], ale jest spowinowacona z adresatami przesyłki. Nie można jej jednak zdaniem Skarżącej uznać za "dorosłego domownika" w rozumieniu art. 43 k.p.a. Status "domownika" mają bowiem zamieszkujący z adresatem w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci. Powinowactwo K. B. i adresatów przesyłki jest okolicznością bezsporną. Przywołując orzecznictwo oraz stanowisko wyrażane w komentarzu do k.p.a., pełnomocnik Skarżącej wskazał, iż za domownika może być uznana osoba, która nie będąc zameldowana w jednym mieszkaniu z adresatem pisma, przebywa w jego mieszkaniu i pozostaje z adresatem pisma we wspólnym gospodarstwie domowym i dla której mieszkanie adresata jest jej aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów. Warunkiem koniecznym do uznania za domownika adresata jego krewnego powinno być zamieszkiwanie tej osoby pod wskazanym adresem. W niniejszej sprawie brak było podstaw dla zakwalifikowania K. B., jako domownika adresatów przesyłki. Osoba ta nie tylko nie jest zameldowana pod adresem P., ul. [...], , ale także nie zamieszkuje i nigdy nie zamieszkiwała pod tym adresem. K. B. prowadzi odrębne od adresatów gospodarstwo domowe i absolutnie nie należy do gospodarstwa domowego adresata. Jedynie przebywała chwilowo w jego domu w momencie wizyty listonosza, nie stanowi doręczenia pośredniego. Tym samym nie sposób uznać, zdaniem pełnomocnika, że decyzja nr [...] została skutecznie doręczona adresatom w dniu 13 października 2014 r., na skutek doręczenia pośredniego, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, a w konsekwencji że z dniem 13 października 2014 r. nie rozpoczął biegu termin do wydania nieruchomości, od którego uzależnione jest przyznanie 5% bonifikaty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem Sąd zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Natomiast niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zatem związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę inną, niż ta która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim aktów administracyjnych. Zasada niezwiązania sądu granicami skargi nie oznacza, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowane przez uprawniony podmiot.

W niniejszej sprawie skarga dotyczy wyłącznie punktu 3 decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2017 r., tj. punktu odmawiającego zwiększenia przyznanego odszkodowania o 5%. Tylko w tym zatem zakresie kontrolował Sąd legalność tej decyzji.

Przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie odszkodowanie zostało przyznane w związku z wywłaszczeniem nieruchomości stanowiącej m. in. własność skarżącej w związku przeznaczeniem jej na realizację budowli przeciwpowodziowych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (jedn. tekst Dz. U z 2015 r., poz. 966 ze zm., zwana dalej "specustawą"). Ustawa ta określa zasady przyznania odszkodowania, jak również wskazuje przypadku kiedy odszkodowanie to podlega zwiększeniu o 5%. Art. 21 ust. 7 specustawy stanowi bowiem, że jeżeli dotychczasowy właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o pozwoleniu na realizację inwestycji, odpowiednio, wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia:

1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji, o której mowa w art. 25,

2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji rygoru natychmiastowej wykonalności,

3) w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna

- wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.

W rozpoznanej sprawie, skarżąca twierdzi że decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, obejmująca nieruchomości Skarżącej, nigdy nie została prawidłowo doręczona, albowiem doręczono ją do rąk K. B., która chociaż jest osobą spowinowaconą ze Skarżącą, to jednak jako osoba z nią nie zamieszkująca ze Skarżącą, nie mogła zostać uznana za jej domownika. Tym samym nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji w trybie przewidzianym w art. 43 k.p.a. W konsekwencji zatem zdaniem Skarżącej prawidłowe jest uznanie, że dowiedziała się ona o wydaniu decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji w dniu 18 września 2015 r., tj. w dniu faktycznego zajęcia nieruchomości przez wykonawcę, w którym to dniu nieruchomość została wydana.

Organ natomiast stoi na stanowisku, że doręczenie zawiadomienia o decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji zostało dokonane prawidłowo. Rozstrzygnięcie tej kwestii zatem stanowi istotę sporu w niniejszej sprawie.

Wyjaśnić zatem należy, że stosownie do art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania

Doręczenie zastępcze może być dokonane tylko z zachowaniem kilku wymienionych w art. 43 k.p.a. przesłanek występujących łącznie. Po pierwsze, adresat jest nieobecny w lokalu mieszkalnym i jest to nieobecność w czasie samego doręczenia pisma; doręczenie będzie nieprawidłowe, jeżeli wiadomo, że adresat nie przebywa w tym lokalu i nie miało miejsca uchylenie się od obowiązku nałożonego przepisem art. 41 (por. wyrok NSA z 14 lutego 1992 r., sygn. SA/Wr 19/92, Legalis). Po drugie, pismo przyjmują osobiście za pokwitowaniem pełnoletnie osoby wymienione w przepisie, z zachowaniem kolejności w nim podanej, tzn. domownik, sąsiad, dozorca domu. Po trzecie, osoby te zobowiązują się do oddania pisma osobiście adresatowi. Przy tym w ocenie zachowania terminu do wniesienia odwołania uznaje się za miarodajną datę przyjęcia pisma przez dorosłego domownika, nie biorąc pod uwagę tego, czy domownik wywiązał się z obowiązku dostarczenia adresatowi pisma w odpowiednim czasie (por. wyrok NSA z 20 października 2016 r., II OSK 55/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej przywoływane w skrócie jako CBOSA). Nie wymaga się również, aby podjęcie się oddania pisma adresatowi miało formułę wyraźnego oświadczenia, z którego treści wynika zgoda odbiorcy na przyjęcie pisma i zobowiązanie do osobistego oddania go adresatowi (wyrok NSA z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2413/14, LEX nr 2036032, wyrok WSA w Warszawie, sygn. IV SA/Wa 3108/16 z dnia 13 czerwca 2017 r. LEX nr 2325257). Istotne jest natomiast, aby w przypadku dokonania doręczenia domownikowi, osoba która się podjęła oddania przesyłki adresatowi, mogła być za domownika uznana.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że dla uznania danej osoby za domownika nie jest konieczne to, by osoba ta była zameldowana w mieszkaniu adresata pisma (por. wyrok WSA w Szczecinie z 22 kwietnia 2015 r., I SA/Sz 1494/14, CBOSA). W jednym ze swoich wyroków NSA wskazał, że wystarczające dla uznania określonej osoby za domownika, o którym mowa w art. 43 KPA, jest aby osoba odbierająca pismo zamieszkiwała z adresatem, prowadząc z nim wspólne gospodarstwo domowe lub też, aby będąc krewnym lub powinowatym, przebywała ona w mieszkaniu adresata za jego zgodą okresowo, przy czym bez znaczenia jest, jakiego okresu to dotyczy oraz czy osoba ta prowadzi z adresatem wspólne gospodarstwo domowe (por. szerzej wyr. NSA z 15 lipca 2014 r., I GSK 58/13, CBOSA, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 668/16, LEX nr 2240940, oraz WSA w Poznaniu, z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Po 392/16 LEX nr 2110197). W innych z kolei wyrokach wskazuje się, że za domownika nie można uznać osoby, która przebywa w danym miejscu gościnnie, z wizytą i zobowiąże się oddać przesyłkę adresatowi (wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 858/16, z dnia 4 października 2016 r., LEX nr 2182959).

W przedmiotowej sprawie ze zwrotnego poświadczenia odbioru zawiadomienia o decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...] września 2014r. o pozwoleniu na realizację inwestycji, wynika że przesyłka w dniu 13 października 2014 r. została odebrana przez K. B., matkę zięcia Skarżącej. Jednocześnie doręczyciel na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazał, że doręczenie nastąpiło do rąk pełnoletniego domownika Skarżące. Zdaniem Sądu okoliczności te wskazują na prawidłowość dokonania doręczenia zgodnie z art. 43 k.p.a. Jakkolwiek bowiem nie sposób dyskutować z podnoszonymi w skardze okolicznościami, iż K. B. nie zamieszkuje wspólnie ze Skarżącą, to jednak brak jest dowodów na okoliczność, że w domu Skarżącej przebywała ona bez zgody Skarżącej. Okoliczności takich nie powołano również w skardze. Stąd przyjąć należy, że K. B. przebywała w domu M. J. gościnnie, z wizytą i za zgodą Skarżącej. W świetle powołanych wyżej wyroków natomiast, zdaniem Sądu, prawidłowe było uznanie, że jest ona domownikiem Skarżącej w potocznym rozumieniu. Jednocześnie wobec pokwitowania odbioru przesyłki, uznać należy że zobowiązała się do jej przekazania adresatowi. Tym bardziej, że Skarżąca również nie powołuje się na fakt, iż przesyłka nie została jej doręczona i w związku z tym nie posiadała wiedzy o jej treści, ale wskazuje jedynie że sposób doręczenia nie mógł być uznany za skuteczny. Wobec powyżej przedstawionej argumentacji, Sąd stanowisko Skarżącej uznał za nieuzasadnione.

Należy podkreślić, że doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. ma taki sam skutek prawny jak doręczenie dokonane bezpośrednio stronie postępowania. Osoba, która odebrała pismo w trybie doręczenia zastępczego nie może skutecznie podnieść zarzutu, że nie zna treści pisma. Określony w art. 43 k.p.a. sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się bowiem na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma (w tym wypadku matka) i która podpisała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi, oraz nadto, że pismo to zostało mu doręczone.

Opisane doręczenie zastępcze stwarza domniemanie doręczenia decyzji w dniu wskazanym na druku potwierdzenia doręczenia przesyłki. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi prawo do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności prawnej (zob. np. wyrok NSA z 3 kwietnia 1996 r., SA/Ka 1312/95, LEX nr 26708). W niniejszej sprawie Skarżąca – jak była o tym mowa powyżej – nie kwestionuje faktu doręczenia zawiadomienia. Tym samym nie obaliła domniemania doręczenia. Brak jest tym samym jakichkolwiek przesłanek do uznania, że dorosły domownik odbierający przesyłkę nie podjął się oddania pisma adresatowi.

Niezależnie od powyższego Sąd wskazuje, że w sytuacji kiedy doręczenie, nawet niezgodne z wymogami art. 43 k.p.a., bo zostało dokonane do rąk osoby, której nie można byłoby uznać za domownika (co zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca) ale osoba ta niezwłocznie przekazała pismo adresatowi, a sam adresat nie kwestionuje faktu terminowego doręczenia, to uznać należy, że uchybienie procedurze doręczenia zastępczego nie miało wpływu na skuteczność doręczenia.

Mając powyższe na względzie zgodzić się trzeba z ustaleniami organu, który w sposób uzasadniony i prawidłowy przyjął, że zawiadomienie o decyzji Wojewody [...] Nr [...] z [...] września 2014r. o pozwoleniu na realizację inwestycji, zostało doręczone w trybie art. 43 k.p.a. z zachowaniem wymogów w nim wskazanych. W tej sytuacji zatem za niezasadne uznać należało sformułowane w skardze zarzuty.

Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż okoliczności, których ustalenia żądał pełnomocnik Skarżącej w oparciu o dokumenty załączone do skargi, tj fakt że K. B. nie zamieszkuje pod adresem, na który zostało doręczone zawiadomienie, nie były sporne i nie miały wpływu na wynik sprawy z powodów przedstawionych powyżej.

Mając na względzie całość powyższych rozważań na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji