Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1016/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 2a
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
article: art. 162 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 19 października 2023 r. nr SKO.4162.1002.2023 w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 9 marca 2023 r. Wójt Gminy Szczecinek na podstawie art. 162 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) działając z urzędu uchylił decyzję znak RN.6831.29.2021.PB z dnia 30 sierpnia 2021 r. w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej numerem działki [...], położonej w obrębie ewidencyjnym D. , stanowiącej własność Państwa B. i W. N..

W motywach rozstrzygnięcia przywołano regulacje art. 162 § 2 kpa w myśl, której organ administracji publicznej, o którym mowa w § 1, uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie. Jak podano w uzasadnieniu decyzji warunkiem wydania decyzji o podziale działki nr [...] na działki nr [...] oraz nr [...] było przeniesienie praw do wydzielonej działki nr [...] o pow. 0,0329 ha w terminie 6 miesięcy liczonym od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, skoro zatem decyzja o podziale została doręczona 2 września 2021 r., a stała się ostateczna z dniem 17 września 2021 r. termin przeniesienia praw do wydzielonej działki nr [...] minął 17 marca 2021 r. W konsekwencji powyższego organ I instancji działając na podstawie art. 162 § 2 kpa decyzję podziałową uchylił.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, B. N. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, które decyzją z dnia 19 października 2023 r. na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z art. 162 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 775 ze zm.), art. 93 ust.2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.), art. 1 ust. 1 i ust.2, art. 2 art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018, poz.580) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 30 sierpnia 2021 r. znak RN.6831.29.2021.PB wydaną przez Wójta Gminy Szczecinek po rozpatrzeniu wniosku Państwa B. i W. N. o podział działki nr [...] obręb D. orzeczono w pkt 1 o zatwierdzeniu podziału nieruchomości oznaczonej nr [...] wpisanej do kw [...], położonej w obrębie ewidencyjnym D. stanowiącej własność wyżej wymienionych na działki:

-130/7 o pow. 0,0329ha;

-130/8 o pow. 0,1510 ha.

W punkcie 2 decyzji Wójt Gminy Szczecinek orzekł, że działki nr [...] oraz nr [...] położone są na terenie oznaczonym symbolem RO - tereny produkcji rolnej, nadto podając, że działka oznaczona nr [...] zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości działki [...].

W puncie 3 stwierdził, że nowopowstałe działki nr [...] oraz nr [...] posiadają dostęp do drogi publicznej oznaczonej nr [...] poprzez ustanowioną służebność drogową na działce nr [...] opisaną w księdze wieczystej nr [...].

W punkcie 4 rozstrzygnięcia orzeczono, iż przeniesienie praw do wydzielonej działki oznaczonej numerem nr [...] nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna.

Organ I instancji ustalił, że przedmiotowa decyzja ostateczna stała się po upływie 14 dni od jej doręczenia stronom tj. w dniu 17 września 2021 r. zatem sześciomiesięczny termin określony w pkt 4 rozstrzygnięcia upłynął z dniem 17 marca 2022 r. Organ odwoławczy powołując się na art. 92, art. 93 ust.2a, art. 96 ust.1, art. 97 ust.1 oraz 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. nr 268, poz. 2662), wyjaśnił, że podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami (art. 93 ust.2a u.g.n.). W decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości określa się termin na przeniesienie praw do wydzielonych działek gruntu, który nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Przepisu nie stosuje się w przypadku podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 95. Wskazany w analizowanym przepisie termin 6 miesięcy jest terminem maksymalnym. Określenie tego terminu w decyzji podziałowej traktowane jest jako wydanie decyzji z zastrzeżeniem dokonania przez stronę czynności zbycia wydzielonej działki gruntu w wyznaczonym jej terminie.

Kolegium zauważyło, że przepis ten oraz inne przepisy ustawy nie określają skutków naruszenia wskazanego terminu, jednakże nie sposób uznać, że takich skutków nie ma, bowiem brak jakichkolwiek konsekwencji prawnych uczyniłby ten przepis blankietowym i pozbawionym znaczenia normatywnego. Stąd zdaniem organu odwoławczego jego zastosowanie należy wiązać z ogólną regułą wyrażoną w przepisie art. 162 § 2 kpa., zgodnie z którym właściwy organ administracji publicznej uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.

Organ II instancji uznał, że strona nie dokonała zbycia wydzielonej działki gruntu w terminie wyznaczonym na podstawie art. 93 ust. 2a zd. 2 u.g.n., to organ, który wydał decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, po upływie tego terminu miał obowiązek uchylić tę decyzje na podstawie art. 162 § 2 kpa.

Pismem z dnia 23 listopada 2023 r. skarżąca B. N. wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 19.10.2023 r. Zdaniem strony skarżącej zarówno decyzja I jak i II instancji zostały wydane z naruszeniem prawa i wniosła o ich uchylenie. Przepis nie określa, że skutkiem niedochowania terminu jest uchylenie decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Ponadto decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości została wydana w okresie ograniczeń związanych z pandemią covid 19 i na skutek obaw o zdrowie, a także kłopotów zdrowotnych skarżącej dalsze czynności zostały odłożone w czasie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie, z którym prawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Przechodząc do rozpoznania sprawy Sąd uznał, że okolicznością bezsporną jest, iż decyzją z dnia 30 sierpnia 2021 r. wydaną na wniosek B. i W. N., Wójt Gminy Szczecinek dokonał podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...], położonej w obrębie ewidencyjnym D. na dwie nieruchomości o numerach [...] i [...], przy czym działka oznaczona nr [...] zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości działki numer [...] (pkt 2 decyzji), a przeniesienie praw do wydzielonej działki oznaczonej numerem [...] nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna (pkt 4 decyzji).

Zgodnie z art. 93 ust. 2a u.g.n. podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. W decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości określa się termin na przeniesienie praw do wydzielonych działek gruntu, który nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Przepisu nie stosuje się w przypadku podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 95.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy określenie tego terminu w decyzji podziałowej traktowane jest jako wydanie decyzji z zastrzeżeniem dokonania przez stronę czynności zbycia wydzielonej działki gruntu w wyznaczonym jej terminie i jest to termin maksymalny. Przepis ten oraz inne przepisy ustawy nie określają jednak skutków naruszenia wskazanego terminu. Nie sposób jednak uznać, że takich skutków nie ma, bo brak jakichkolwiek konsekwencji prawnych uczyniłby bowiem ten przepis blankietowym, pozbawionym znaczenia normatywnego. Zatem zdaniem Sądu organy prawidłowo uznały, że jego zastosowanie należy wiązać z ogólną regułą wyrażoną w przepisie art. 162 § 2 k.p.a., zgodnie z którym właściwy organ administracji publicznej uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.

Zapis art. 93 ust.2a u.g.n. należy rozumieć jako zlecenie dokonania określonej czynności przez wnioskodawcę podziału. Z tych względów należy uznać, że jeśli strona nie dokona zbycia wydzielonej działki gruntu w terminie wyznaczonym na podstawie art. 93 ust. 2a zd. 2 u.g.n., to organ, który wydał decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, po upływie tego terminu ma obowiązek wszcząć z urzędu postępowanie i uchylić tę decyzje na podstawie art. 162 § 2 k.p.a.

Podstawę prawną kwestionowanych decyzji stanowi przepis art. 162 § 2 kpa, w myśl którego organ administracji publicznej, o którym mowa w § 1, uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie. W zaistniałej sytuacji faktycznej i prawnej organ nie mógł orzec inaczej, niż w trybie zastosowanego w toku postępowania art. 162 § 2 kpa. Zgodnie z przywołanym przepisem uchylenie się strony od wykonania zlecenia (czynności) daje podstawę tylko do uchylenia decyzji, a nie dopuszcza możliwości jej zmiany. (por. Kodeks postępowania administracyjnego z komentarzem,. B. Adamiak A Borkowski s. 693).

W art. 162 § 2 k.p.a. wprowadzono tryb uchylania decyzji, które zostały wydane z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a adresat tego aktu nie dopełnił tych czynności w wyznaczonym terminie. Pod pojęciem "zastrzeżenia dopełnienia określonych czynności" kryje się klauzula zlecenia. Jest to klauzula dodatkowa, która jest wprowadzana do treści decyzji na podstawie przepisów szczególnych (art. 93 ust.2a ug.n.). Zlecenie jest w rzeczywistości nałożeniem dodatkowych obowiązków na adresata aktu, które wiążą się czy też są warunkiem uprawnienia przyznanego w rozstrzygnięciu decyzji. Te dodatkowe obowiązki mogą polegać na spowodowaniu pewnego zdarzenia, wywołaniu określonego skutku lub podjęciu określonych działań albo powstrzymaniu się przed określonymi działaniami, np. tak jak w niniejszej sprawie obowiązku przeniesienia praw do wydzielonej działki oznaczonej numerem [...] w terminie nie dłuższym niż 6 miesiecy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Termin dokonania określonych czynności upłynął 17 marca 2022 r. i na jego bieg nie miała wpływu sytuacja zdrowotna skarżącej spowodowana zagrożeniem SARS-Co-2.

W tym stanie rzeczy wobec braku pod staw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.