Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 24/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 37 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. RL 137, art. RL147
journal: Dz.U. 2007 nr 108 poz 744
law: Regulamin Poczty Listowej, Światowy Związek Pocztowy sporządzony w Bernie dnia 28 stycznia 2005 r.

SENTENCJA

Dnia 5 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Asesor WSA Małgorzata Kowalska Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2019 roku sprawy ze skargi G. S. na bezczynność Rektora Politechniki [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji o skreśleniu z listy słuchaczy studiów doktoranckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn.. akt III SA/Łd 736/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi G. S. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia [...],nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że Rektor Politechniki [...] nie dokonał oceny warunków formalnych odwołania wniesionego przez skarżącego od decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału Mechanicznego Politechniki [...] z dnia [...] i rozpoznał niepodpisane przez stronę odwołanie. Tymczasem w sytuacji braku formalnego odwołania, tj. braku własnoręcznego podpisu strony organ odwoławczy winien wezwać skarżącego, w trybie art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 3 k.p.a. do usunięcia w terminie siedmiu dni braku formalnego odwołania przez jego podpisanie, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Rozpoznając niepodpisane odwołanie Rektor Politechniki [...] działał z rażącym naruszeniem prawa, a co za tym idzie zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Rektor Politechniki [...] przeprowadził postępowanie odwoławcze, zainicjowane wniesionym odwołaniem, które nie spełniało wymagań formalnych określonych w cyt. powyżej art. 63 § 3 k.p.a. Wydanie w przedstawionych okolicznościach przez organ odwoławczy merytorycznej decyzji było przedwczesne i zostało dokonane z naruszeniem wskazanego art. 63 § 3 oraz art. 64 § 2 k.p.a. Bez bowiem skutecznego uruchomienia postępowania odwoławczego, Rektor Politechniki [...] wystąpił w kontrolowanej sprawie w charakterze organu odwoławczego co oznacza, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ drugiej instancji wydał decyzję pomimo braku prawidłowo wniesionego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ drugiej instancji winien usunąć dostrzeżone uchybienia przez wezwanie skarżącego do usunięcia braku formalnego odwołania, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. i w razie uzupełnienia braków przez skarżącego rozpoznać sprawę merytorycznie ustosunkowując się do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów.

W związku z powyższym Rektor Politechniki [...] działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwaniem z dnia 10 grudnia 2018 r. wezwał G.S. do usunięcia braków formalnych odwołania od decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału Mechanicznego z dnia 26 marca 2018 r. poprzez złożenie podpisanego odwołania w terminie siedmiu dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania.

Wezwanie zostało wysłane na dwa adresy podane przez G. S. , tj. na adres zamieszkania w [...] i wskazany przez stronę adres do korespondencji w Niemczech. Wezwania zostały wysłane listami poleconymi. Jak wynika z dokumentacji przesyłka polecona skierowana na adres w [...] była awizowana i nie została podjęta przez adresata w terminie, wobec tego została zwrócona nadawcy. Przesyłka polecona skierowana na adres w Niemczech również była awizowana - jak wynika z dokumentacji nie została podjęta w okresie awizacji przez adresata i zwrócona do nadawcy 31 stycznia 2019 r. Wobec nie podjęcia przesyłek w terminie organ stwierdził, że doręczenie nastąpiło w trybie art. 44 § 4 k.p.a.

Zawiadomieniem z dnia 27 lutego 2019 r. Rektor Politechniki [...] poinformował G. S. o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. Zawiadomienie zostało wysłane na dwa adresy podane przez G. S., tj. na adres zamieszkania w [...] i wskazany przez stronę adres do korespondencji w Niemczech.

W dniu 5 marca 2019 r. skarżący skierował do Rektora Politechniki [...] ponaglenie.

Postanowieniem z dnia 15 marca 2019 r. Rektor Politechniki [...] na podstawie art. 123 i art. 37 § 8 k.p.a., stwierdził, że nie doszło do bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania. Organ działał z zachowaniem wymaganych terminów i skierował właściwe pisma do G. S., nie dopuszczając się ani przewlekłego prowadzenia postępowania ani bezczynności.

W dniu 25 maja 2019 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Rektora Politechniki [...] polegającą na bezzasadnym uchylaniu się od rozpoznania odwołania skarżącego z dnia 7 maja 2018 r. pomimo, że nie zachodzą okoliczności uwalniające organ od obowiązku prowadzenia postępowania w sprawie. Zarzucając naruszenie

- art. 44 § 4 k.p.a. poprzez przyjęcie skutku doręczenia pomimo niespełnienia przesłanek określonych w art. 44 k.p.a.;

- art. 64 § 2 k.p.a. poprzez pozostawienie podania bez rozpoznania pomimo niewystąpienia przesłanek wskazanych w tym przepisie.

Wniósł o zobowiązanie Rektora Politechniki [...] do wezwania skarżącego do usunięcia braku formalnego odwołania, z zachowaniem określonych w k.p.a. zasad prawidłowego doręczania, w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku tut. sądu; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie organowi grzywny w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, a także przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 12 250 zł i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pełnomocnictwa, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że organ mylnie przyjmuje, iż wystąpiły okoliczności zwalniające go z obowiązku prowadzenia postępowania. Pozostawienie odwołania bez rozpoznania było niezasadne, albowiem skarżący nie został prawidłowo wezwany do usunięcia braku formalnego odwołania. Skutek doręczenia przewidziany w art. 44 § 4 k.p.a. nie nastąpił. Przyjęcie domniemania doręczenia w oparciu o art. 44 § 4 k.p.a. jest uwarunkowane prawidłowym dokonaniem wszystkich czynności wymienionych w tym przepisie, tj. pozostawienie zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni, a w razie jej niepodjęcia w tym terminie pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Wszystkie wskazane przesłanki muszą zostać spełnione łącznie, w przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych. (...)

Nie można przyjąć skutku doręczenia w przypadku wysłania wezwania pod niewłaściwy adres. Skarżący wskazał, że organowi znany był aktualny adres zamieszkania skarżącego wskazany również jako adres dla doręczeń, wobec powyższego na powyższy adres powinna być kierowana wszelka korespondencja. Organ nie może zatem powołać się na domniemanie doręczenia w związku z wysłaniem przesyłki pod adres stałego zameldowania skarżącego, skoro był świadomy, że skarżący tam nie przebywa i przesyłka nie zostanie przez niego odebrana.

Odnośnie natomiast wysyłania korespondencji pod adres zagraniczny pojawia się wątpliwość czy dokonanie awizowania takiej przesyłki przez operatora pocztowego państwa odbiorcy stanowi odpowiednik polskiej regulacji, pozwalający na przyjęcie fikcji doręczenia. Aby można było przyjąć jednak skuteczność takiego doręczenia zastępczego, należałoby co najmniej ustalić, czy sposób dokonania awizacji przesyłki odpowiada określonym w prawie polskim regułom co do czasu pozostawienia przesyłki z możliwością jej odbioru, sposobu dokonania powiadomienia o miejscu, terminie i samej możliwości odbioru takiej przesyłki, a ponadto ustalić także, czy prawo obce przewiduje taki sposób doręczenia oraz czy dokonane przez operatora zagranicznego awizowanie przesyłki spełnia wymogi stawiane także przez regulację prawa obcego.

W przypadku zatem wysłania pisma na adres zamieszkania skarżącego w Niemczech organ winien mieć zatem na uwadze, jakie obowiązują w tym kraju procedury doręczania przesyłek. Warunki awizacji przesyłek w Niemczech nie są tożsame z warunkami obowiązującymi w Polsce. W Niemczech adresat nie otrzymuje powtórnego zawiadomienia, zaś przesyłkę przechowuje się w placówce pocztowej jedynie przez 7 dni roboczych. Wynika to z Ogólnych warunków regulujących kwestie przesyłania listów w granicach kraju. Skoro zatem skarżący nie został dwukrotnie zawiadomiony o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, ani też nie miał możliwości odebrania przesyłki w ciągu 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia, to tym samym nie spełniono warunków określonych w art. 44 k.p.a., i nie można uznać, iż nastąpiło skuteczne doręczenie wezwania.

W konsekwencji stwierdzić należy, że wezwanie organu wystosowane do skarżącego na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. było wadliwe, a pozostawienie podania bez rozpoznania w związku z niespełnieniem przesłanek warunkujących podjęcie tej czynności materialno-technicznej stanowi o bezczynności organu, a okoliczności sprawy wskazują ponadto, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Bezczynność organu w rozpoznaniu odwołania trwa ponad 5 miesięcy i niewątpliwie jest efektem unikania podejmowania rozstrzygnięcia. O rażącym naruszeniu prawa świadczy także lekceważenie praw skarżącego.

Organ, przyjmując domniemanie doręczenia, powinien mieć bowiem pewność co do tego, że adresat został prawidłowo zawiadomiony o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej przez określony czas. Muszą istnieć niezbite dowody, że doręczyciel wykonał obowiązki, jakie w tym zakresie obciążają go z mocy prawa. Doręczenie musi być więc pewne i prawidłowe. Wszelkie natomiast uchybienia w realizacji tych czynności, w tym uchybienia doręczycieli zewnętrznych (np. poczty), stanowią przeszkodę dla przyjęcia, że doręczenie zostało dokonane. Organ dokonujący doręczenia w rozumieniu art. 44 k.p.a., który w tym zakresie wyręcza się osobami trzecimi, przejmuje odpowiedzialność za ich działania na zasadzie ryzyka przez co fakt, że nie ma on wpływu na działania tych osób (instytucji) nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla oceny prawidłowości doręczenia. W niniejszej sprawie organ nie uczynił zadość ciążącym na nim obowiązkom, nie sprawdził, jaki jest sposób awizacji przesyłek w kraju zamieszkania skarżącego, nie upewnił się, że adresat został prawidłowo zawiadomiony o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej ani w jakim terminie było możliwe odebranie przez niego przesyłki. Przyjęcie skutku doręczenia pomimo braku jakiejkolwiek weryfikacji w zakresie spełnienia przesłanek z art. 44 k.p.a. świadczy jednoznacznie o lekceważeniu praw skarżącego.

Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma również okoliczność, że skarżący jako uczestnik studiów doktoranckich w ramach programu "Doktorat wdrożeniowy", zgodnie z § 11 ust. 1 - 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania, przekazywania oraz rozliczania środków finansowych na naukę, trybu wyznaczania opiekuna pomocniczego i przyznawania stypendium doktoranckiego w ramach programu "Doktorat wdrożeniowy", otrzymywał stypendium doktoranckie w wysokości 2 450 zł miesięcznie. Przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia przewidywał, że w razie skreślenia uczestnika studiów z listy uczestników zaprzestanie wypłaty stypendium doktoranckiego z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzja o skreśleniu stała się ostateczna. Pozostawienie odwołania bez rozpoznania, a w konsekwencji uznanie decyzji organu l instancji za ostateczną, doprowadziło zatem do pozbawienia skarżącego należnego mu w okresie 5 miesięcy stypendium, w łącznej wysokości 12 250 zł. Wskazać w tym miejscu należy, że pomimo nieobowiązywania obecnie ww. rozporządzenia, zgodnie z art. 318 ust. 2-3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669, ze zm.) program "Doktorat wdrożeniowy" realizowany jest do dnia 31 grudnia 2019 r., a środki finansowe przyznane w ramach tego programu przekazuje się do dnia 31 grudnia 2024 r. na zasadach dotychczasowych. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 12 250 zł w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. jest zatem w pełni uzasadniony, skoro bezczynność organu spowodowała uszczerbek w majątku skarżącego. W niniejszej sprawie jako zasadne, zdaniem skarżącego uznać również należy wymierzenie organowi grzywny w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim.

W odpowiedzi na skargę Rektor Politechniki [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie pozostawał w bezczynności ani nie dopuścił się żadnego naruszenia prawa, które mogłoby być ocenione jako rażące. Nie ma podstaw do wymierzenia organowi grzywny ani nie ma podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 12 250,00 zł.

Organ skierował wezwanie z dnia 10 grudnia 2018 r. na dwa adresy skarżącego - na adres zamieszkania w [...] (ul. [...]) oraz na wskazany przez skarżącego adres do doręczeń w Niemczech. Skarżący nie wskazał jako drogi komunikacji doręczeń za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Skarżący wskazał jako miejsce do doręczeń adres na terenie Unii Europejskiej co oznacza, że z art. 40 § 4 k.p.a. nie miał obowiązku wskazać na terenie Rzeczypospolitej pełnomocnika do doręczeń.

W ocenie organu wskazując adres do doręczeń w Niemczech skarżący chciał i godził się na doręczenia pod tym adresem, wobec powyższego organ był uprawniony i zobowiązany do kierowania pism pod wskazany adres do doręczeń.

Przesyłka na adres w Niemczech została przyjęta przez Urząd Pocztowy w Łodzi w dniu 19 grudnia 2018 r. W kraju przeznaczenia, tj. w Niemczech, została przyjęta w dniu 27 grudnia 2018 r., zaś z dniem 28 grudnia 2018 r. podjęta została próba doręczenia. Przesyłka po awizacji w Niemczech powróciła do Polski w dniu 28 stycznia 2019 r..

Organ prawidłowo skorzystał z usług operatora pocztowego Poczta Polska S.A. w szczególności biorąc pod uwagę, że doręczenie za pośrednictwem operatora pocztowego w przedmiotowej sprawie winno być standardem.

Doręczenie dokonane przez operatora zagranicznego nastąpiło w ramach kontynuacji usługi Poczty Polskiej i winno być uznane za równoważne doręczeniu przez Pocztę Polską ewentualnie wprost jako odręczenie przez Pocztę Polską, gdyż wezwanie zostało przyjęte do doręczenia przez Pocztę Polską, a następnie Poczta Polska, w ramach obowiązujących międzynarodowych procedur pocztowych przekazała przesyłkę operatorowi pocztowemu państwa, w którym skarżący wskazał adres do doręczeń.

Z oczywistych względów różnice wskazane w skardze w regulacjach polskich i niemieckich nie mogły być przez organ w żaden sposób zniesione, w tym organ nie miał żadnej możliwości zmiany terminów awizacji obowiązujących na terenie Niemiec w świetle przepisów niemieckich. Skarżącemu znane są zasady awizacji przesyłek w Niemczech, stąd spodziewając się doręczenia wezwania do uzupełnienia braków winien zachować w tym zakresie właściwą staranność i odebrać awizowaną przesyłkę.

Poczta Polska S.A. przekazała przesyłkę zgodnie z międzynarodowymi procedurami pocztowymi operatorowi niemieckiemu, który podjął próbę doręczenia i przesyłkę awizował. W ocenie organu doszło więc do doręczenia w trybie awizo przez operatora pocztowego.

Przebieg doręczenia wynika zapisów na kopercie i w ocenie organu jest zgodny z Regulaminem poczty listowej Światowego Związku Pocztowego, sporządzonym w Bernie w dniu 28 stycznia 2005 r. (Dz.U. z 2007 r., poz. 744).

Jak wynika z adnotacji na zwróconej przesyłce nie została ona podjęta do dnia 14 stycznia 2019 r. pomimo awizacji (zapis "non reclame"/ "Nicht abgeholt" i datownik 14.-1. 19 18 i dopisek ręczny 14.01). Z adnotacji na przesyłce wynika, że proces doręczenia przebiegł prawidłowo i wyżej wskazany Regulamin naruszony nie został.

Na gruncie polskiego postępowania administracyjnego, jak i przepisów unijnych nie istnieje żadna regulacja w przedmiocie doręczeń pocztowych przesyłek w postępowaniu administracyjnym, w przeciwieństwie do doręczeń w sprawach cywilnych, handlowych i karnych. Nie ma też podstaw, aby stosować w postępowaniu administracyjnym rozporządzenie nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 roku, dotyczące doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000. Nie ma także regulacji mogącej być odpowiednikiem Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych, sporządzonej w Strasbourgu 25 stycznia 1988 roku (Dz.U. 1988 nr 141 póz. 913), zaś Konwencja w sprawie niniejszej zastosowania nie znajdzie.

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r.- Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2188) do świadczenia usług pocztowych w obrocie zagranicznym stosuje się przepisy ustawy, jeżeli międzynarodowe przepisy nie stanowią inaczej. Za międzynarodowe przepisy pocztowe, zgodnie z art. 3 pkt 7 -Prawo pocztowe uznaje się wiążące Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowe dotyczące świadczenia usług pocztowych oraz wiążące regulaminy Światowego Związku Pocztowego.

Uwzględniając fakt, że umowy międzynarodowej pomiędzy Rzecząpospolitą Polską i Niemcami w przedmiocie doręczeń w postępowaniu administracyjnym nie ma, stosować można jedynie przepisy wyżej wskazanego Regulaminu poczty listowej Światowego Związku Pocztowego, te zaś w przedmiotowej sprawie naruszone nie zostały. Brak jest więc podstaw do stawiania organowi zarzutu naruszenia przepisów regulujących doręczanie przesyłek w postępowaniu administracyjnym.

Tym samym organ poprawnie i zachowując wymaganą staranność skierował wezwanie do uzupełnienia braku we właściwym terminie i pod właściwe adresy podane przez skarżącego. Pomimo poprawnego skierowania do skarżącego wezwań w drodze listów poleconych, w wyznaczonym przez organ terminie wskazany brak odwołania nie został przez skarżącego usunięty.

Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze organ nie dopuścił się naruszenia prawa, a w szczególności nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Znając treść orzeczenia WSA skarżący winien spodziewać się, że organ będzie w pierwszej kolejności wzywał skarżącego do uzupełnienia braku odwołania. Tymczasem skarżący nie odebrał ani przesyłek pod adresem w Polsce, ani w Niemczech i to wielokrotnie, taka sama sytuacja dotyczy przesyłek z 27 lutego 2019 roku - zawiadomień o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania, które także były awizowane i nie zostały odebrane.

O bezczynności organu administracji można mówić jedynie w przypadku, gdy w terminie prawem przewidzianym organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub prowadząc postępowanie nie podejmuje wymaganych czynności. Jeśli strona nie dopełniła czynności od których dokonania jest uzależnione rozstrzygnięcie sprawy nie można mówić o bezczynności organu.

W niniejszej sprawie organ podjął wymagane czynności w odpowiednich terminach, bowiem skierował niezwłocznie do skarżącego konieczne wezwania i to na oba posiadane adresy skarżącego; sprawdził proces doręczania przesyłek przesłanych jako przesyłki polecone priorytetowe i zawiadomienia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania

Wszelkie czynności podejmowane były terminowo celem sprawnego i efektywnego przeprowadzenia postępowania. Spełnienie przez organ oczekiwań skarżącego, iż organ zapewni zastosowanie polskich terminów awizacji w niemieckim porządku prawnym jest niewykonalne, a brak regulacji międzynarodowych i wspólnotowych w sprawach administracyjnych nie może obciążać organu.

Organ prawidłowo dokonał doręczenia przez polskiego operatora pocztowego i skorzystał ze wszystkich dostępnych możliwości sprawdzenia, czy proces doręczenia był poprawny.

Nie ma podstaw do wymierzenia organowi grzywny, ani przyznania skarżącemu kwoty pieniężnej w wysokości 12.250,00 złotych. Stypendium doktoranckie w ramach programu "Doktorat wdrożeniowy" przysługuje tylko osobom spełniającym przesłanki i rzeczywiście uczestniczącym w studiach doktoranckich. Przebieg studiów skarżącego, tj. absencje i brak zaliczeń skutkowały skreśleniem z listy doktorantów, stąd jakiekolwiek roszczenia o wypłatę stypendium nie mogą być uznane za zasadne, co nie jest jednak przedmiotem niniejszej sprawy.

Politechnika [...] została zobowiązana do zwrotu na rzecz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego kwoty 21.315,00 złotych tytułem środków na stypendium skarżącego i dofinansowania kosztów wykorzystania infrastruktury badawczej przez Skarżącego. Zwrot był konieczny z uwagi na niewykonanie przez Skarżącego obowiązków w ramach "Doktoratu wdrożeniowego". Pozostawienie odwołania bez rozpoznania wbrew twierdzeniom skargi nie skutkowało pozbawieniem skarżącego należnego mu w okresie 5 miesięcy stypendium w łącznej wysokości 12.250,00 złotych, ponieważ dopiero złożenie odwołania z uzupełnionym brakiem w postaci podpisu umożliwiłoby organowi dalsze jego badanie. W niniejszej sprawie nie ma też podstaw do dyscyplinowania organu, bowiem podjął wszelkie działania jakie w sprawie były możliwe i nie działał z żadnym opóźnieniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej: p.p.s.a.), uprawniony jest do orzekania w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

Należy w tym miejscu podnieść, że stosownie do treści art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

Ponaglenie wnosi się:

1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;

2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.1).

Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustawowo przewidzianym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt lub czynność) nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 3 września 2013 r., sygn. I OPS 2/13, na pozostawienie podania bez rozpoznania przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały podniesiono m.in., że w przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na "bezczynność władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu. Prowadzi to do wniosku, że z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, spośród wymienionych w przepisach art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Prowadzi to do wniosku, że organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania z naruszeniem obowiązujących przepisów, pozostaje w bezczynności, ponieważ bezzasadnie uchyla się od rozpoznania sprawy i wydania decyzji. Również w literaturze przedmiotu dominuje pogląd, że środkiem zaskarżenia zapewniającym obronę przed bezprawnym nadużywaniem instytucji usunięcia braków podania jest skarga na bezczynność organu (por. np. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 311; G. Łaszczyca [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. I, Warszawa 2013, s. 626; P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 177-178; A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Lex, Warszawa 2011, s. 452).

W niniejszym przypadku, jak wynika z akt administracyjnych skarżący pismem z 5 marca 2019 r. wniósł do Rektora Politechniki [...] ponaglenie, podnosząc dopuszczenie się przez Rektora bezczynność w sprawie odwołania z dnia 7 maja 2018 r. Tym samym spełniona została przesłanka przewidziana w art. 53 § 2b p.p.s.a., warunkująca wniesienie skargi na bezczynność organu.

W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Rektor Politechniki [...] nie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu odwołania od decyzji o skreśleniu skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich.

Zgodnie z wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 5 grudnia 201 r. sygn. akt SA/Łd 736/18 rektor wezwał w dniu 10 grudnia 2018 r. skarżącego do uzupełnienia braków formalnych odwołana. Wezwane to należało skierować na wskazany przez stronę w piśmie z dnia 21 marca 2018 r. adres do korespondencji, to jest G. S. Am Schenkenfeld 21 970209 Veitshochheim, Niemcy. Zbędne zatem było wysłanie kolejnego wezwania na polski adres w [...].

Dla oceny doręczenia przesyłek kierowanych do skarżącego na jego adres do korespondencji w Niemczech konieczne jest odwołanie się do Regulaminu poczty listowej Światowego Związku Pocztowego sporządzonego w Bernie dnia 28 stycznia 2005 r. (Dz. U. z 2007r. Nr 108, poz. 744). Rzeczypospolita Polska, w myśl Oświadczenia Rządowego z dnia 20 marca 2007 r., jest związana tym Regulaminem (v. oświadczenie Dz.U. z 2007 r., nr 108. poz. 746).

Z zapisów zawartych w art. RL 137 ust. 3 pkt 3.1 Regulaminu poczty potwierdzenie odbioru powinno zostać podpisane w pierwszej kolejności przez adresata, a gdy to nie jest możliwe przez inną osobę do tego upoważnioną na mocy przepisów kraju przeznaczenia. W przypadku zatem podpisania zwrotnego potwierdzenia odbioru można przyjąć, że pracownik urzędu pocztowego kraju przeznaczenia doręczył przesyłkę osobie upoważnionej w myśl tych przepisów we wskazanej w tym potwierdzeniu, dacie.

Ponadto z art. RL 147 wynika, że: 1. Administracje pocztowe zapewniają zwrot przesyłek, które nie mogły zostać z jakiegokolwiek powodu doręczone adresatom.

2. Termin przechowywania przesyłek podany jest w poniższych ustępach. (...)

Zgodnie z art. RL 147 ust. 5 pkt 5.1 Z zastrzeżeniem przepisów kraju przeznaczenia, przesyłki niedoręczalne zwraca się do administracji pocztowej kraju nadania, której znaki opłaty znajdują się na przesyłce.

Z kolei, z treści ust. 8 pkt 8.1 w/w artykułu wynika, że przed zwróceniem do administracji kraju nadania przesyłek niedoręczonych z jakiegokolwiek powodu, urząd przeznaczenia powinien podać, po francusku, przyczynę niedoręczenia. Wyraźną i zwięzłą informację o przyczynie umieszcza się, o ile to możliwe, na przedniej stronie przesyłki, w następującej formie: "inconnu" ("nieznany"), "refusé" ("odmówił przyjęcia"), "déménagé" ("wyprowadził się"), "non réclamé" ("nie podjął"), "adresse insuffisante" ("niewystarczający adres") itp. Na kartkach pocztowych i drukach w kształcie kartek przyczynę niedoręczenia podaje się w prawej części przedniej strony. Informację tę podaje się za pomocą odcisku stempelka lub przyklejonej, właściwie wypełnionej nalepki CN 15. Każda administracja ma prawo dodać w jej własnym języku tłumaczenie przyczyny niedoręczenia i inne przydatne informacje. W obrocie między administracjami, które wyraziły na to zgodę, informacje te można podawać w jednym wybranym języku. Tak samo odręczne adnotacje o niedoręczeniu odnotowane przez pracowników poczty lub przez urzędy pocztowe można, w takim przypadku, uznać za wystarczające ( ust. 8 pkt 8.2.).

Ogólne warunki Poczty Niemieckiej określające zasady doręczania listów ((Allgemeine Geschaftsbedingungen der Deutschen Post AG – Brief Natonal) w punkcie 4.4. przewidują przechowywanie przesyłek niedostarczonych w ciągu siedmiu dni roboczych (w tym soboty), począwszy od następnego dnia po próbie pierwszej dostawy, do odbioru przez odbiorcę. Przepisy ww. warunków nie przewidują doręczania adresatowi powtórnego zawiadomienia.

Z adnotacji poczynionych na kopercie zawierającej skierowane do strony wezwanie z dnia 10 grudnia 2018 r. oraz informacji zamieszczonych w systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej wynika, że nie uchybiono powyższym wymogom zapisanym w Regulaminie poczty listowej Światowego Związku Pocztowego oraz Allgemeine Geschaftsbedingungen der Deutschen Post AG – Brief Natonal.

W dniu 28 grudnia 2018 r. niemiecki operator pocztowy podjął próbę doręczenia ww. przesyłki. W związku z faktem, że nie została odebrana, złożono ją we właściwym dla adresata urzędzie pocztowym. Po upływie terminu 7 dni, w którym strona mogła odebrać korespondencję, operator zagraniczny rozpoczął procedurę jej zwrotu do nadawcy. Przesyłka powróciła do Polski w dniu 28 stycznia 2019 r.

Powyższe znajduje odzwierciedlenie w zapisach znajdujących się na kopercie, na której zaznaczono pole "non reclame" (nie podjęto) i wpisano przy nim datę 14 stycznia 2019 r. W tym stanie rzeczy, Rektor Politechniki [...] zasadnie uznał, że wezwanie doręczono zgodnie z zasadami określonym przez Pocztę Niemiecką. Szczególnie w sytuacji, gdy przesyłka w niemieckiej placówce pocztowej złożona była na okres 16 dni, czyli dłuzszy niż okres 7 dni przewidziany w punkcie 4.4. ogólnych warunków określających zasady doręczania przesyłek listowych przez Niemiecką Pocztę.

W ocenie sądu niezasadne jest twierdzenie skarżącego, iż rektor nie mógł uznać przedmiotowego wezwania za doręczone ze względu na brak podwójnej awizacji. Skoro przepisy ww. Regulaminu poczty listowej Światowego Związku Pocztowego oraz ogólnych warunków doręczania listów przez pocztę niemiecką nie przewidują dwukrotnej awizacji przesyłek, to domaganie się takiej awizacji nie może być uznane za uzasadnione. Skarżący wskazał adres do doręczeń na terenie innego państwa, a zatem powinien brać pod uwagę, że doręczenie będzie realizowane na zasadach obowiązujących operatora pocztowego w tym państwie, także w przypadku gdy doręczenie to jest kontynuacją czynności podjętych przez polskiego operatora pocztowego.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że Rektor Politechniki [...] w przypadku nieusunięcia przez skarżącego braków odwołania prawidłowo skierował do niego w dniu 27 lutego 2019 r. zawiadomienie o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania.

Wobec ustalenia przez sąd, że organ nie pozostawał w bezczynności bezzasadne okazały się zawarte w skardze żądania dotyczące zobowiązania rektora do wezwania strony do usunięcia braku odwołania, wymierzenia grzywny oraz przyznania skarżącemu sumy pieniężnej.

Uwzględniając poczynione ustalenia Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

ab/