Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 782/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2024 poz 725
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi H. M. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 28 maja 2024 r., nr WOP.7721.48.2024.HB w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia 6 lutego 2024 r., nr PINB-7141/045-1/03/PO, 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz skarżącej H. M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Pismem z 7 maja 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pucku (dalej: "PINB", "organ pierwszej instancji"), na podstawie art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98,

poz. 1071 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy działki nr [...] w O., gmina W.

W dniu 26 maja 2003 r. pracownicy PINB przeprowadzili oględziny na działce

nr [...], w trakcie których stwierdzono m.in., że w 2001 r. H. M. (dalej: "Inwestorka", "Skarżąca") wybudowała na tej działce obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach 4,45 m x 9,10 m.

Postanowieniem z 18 listopada 2004 r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) - dalej: "Prawo budowlane", wstrzymał roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 4,45 m x 9,10 m, na terenie działki nr [...] w O., gmina W. oraz nałożył na Inwestorkę obowiązek przedstawienia do 30 lipca 2005 r. dokumentów legalizacyjnych, w tym m.in. zaświadczenia Burmistrza Miasta Władysławowa o zgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z przepisami

o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: "m.p.z.p.") albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy lub zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego m.p.z.p.

Postanowieniem z 4 listopada 2005 r. PINB zmienił z urzędu swoje postanowienie

z 18 listopada 2004 r. w zakresie terminu do dostarczenia dokumentów wydłużając go do 30 grudnia 2005 r.

Decyzją z 3 kwietnia 2006 r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał Inwestorce rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 4,45 m

x 9,10 m, pobudowanego na terenie działki nr [...] w O., gmina W. od strony północnej.

W wyniku odwołania wniesionego od powyższego rozstrzygnięcia przez Inwestorkę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej: "PWINB", "organ odwoławczy") decyzją z 1 lutego 2007 r. utrzymał ją w mocy.

Na decyzję organu odwoławczego Inwestorka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej: "WSA w Gdańsku"), który wyrokiem z 27 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 98/08 uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję PINB z 3 kwietnia 2006 r. oraz postanowienie PINB z 18 listopada 2004 r.

W uzasadnieniu WSA w Gdańsku wskazał, że wyrokiem z 20 grudnia 2007 r.

w sprawie P 37/06 Trybunał Konstytucyjny (dalej: "TK") orzekł, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b

i art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

WSA w Gdańsku wyjaśnił, że ww. wyrok oznacza, iż w odniesieniu do samowoli budowlanych dokonanych na terenach, dla których nie ma obecnie obowiązującego m.p.z.p. zgodność samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego z tzw. porządkiem planistycznym, która to zgodność jest warunkiem legalizacji, może być stwierdzona również decyzją o warunkach zabudowy uzyskaną przez inwestora także po wszczęciu postępowania rozbiórkowego.

W ocenie WSA w Gdańsku ww. wyrok ma zastosowanie do sytuacji Skarżącej, która włada jako właściciel wybudowanym w warunkach samowoli obiektem budowlanym na terenie, co do którego w dacie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie było ustaleń w zakresie obowiązywania na terenie objętym samowolą m.p.z.p. i która w dacie wszczęcia tego postępowania nie dysponowała ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. W chwili obecnej, na skutek wydanego przez TK wyroku, o ile na terenie obejmującym przedmiotową nieruchomość brak planu, istnieje możliwość legalizacji dokonanej samowoli w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy wydaną już po wszczęciu postępowania.

Postanowieniem z 14 listopada 2008 r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wstrzymał roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,45 m x 9,10 m, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę,

w części północnej działki nr [...] w O., gmina W. oraz nałożył na Inwestorkę obowiązek przedstawienia do 31 marca 2009 r. dokumentów legalizacyjnych, w tym m.in. zaświadczenia Burmistrza Miasta Władysławowa o zgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym,

w szczególności z ustaleniami m.p.z.p.

Decyzją z 15 kwietnia 2010 r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał Inwestorce rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego

z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,45 m x 9,10 m, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę w części północnej działki nr [...] w O., gmina W.

W wyniku odwołania wniesionego od powyższego rozstrzygnięcia przez Inwestorkę PWINB decyzją z 9 sierpnia 2010 r. uchylił ją w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w związku ze zbyciem udziału w działce nr [...] przez C. i A. W. na rzecz S. O. status strony powinien uzyskać nowy współwłaściciel. Ponadto PINB w sposób niewłaściwy doręczał pisma (łącznie małżonkom W. zamiast każdemu z nich osobno). Organ pierwszej instancji uchybił również obowiązkowi wynikającemu z art. 10 k.p.a. nie zapewniając stronom czynnego udziału w postępowaniu. Zdaniem PWINB zawarte w sentencji decyzji organu pierwszej instancji stwierdzenie, że obiekt jest "nietrwale związany z gruntem" nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na znaczny upływ czasu od przeprowadzenia oględzin nieruchomości (26 maja 2003 r.) do dnia wydania decyzji (15 kwietnia 2010 r.) oraz zmiany współwłaścicieli, konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie ponownej wizji lokalnej, podczas której zostanie precyzyjnie ustalona funkcja obiektu.

W dniu 9 maja 2011 r. pracownicy PINB przeprowadzili oględziny na działce

nr [...], w trakcie których Inwestorka oświadczyła, że w 2001 r. w części północnej tej działki posadowiła bez wymaganego pozwolenia na budowę obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję rekreacji indywidualnej

o wymiarach 4,45 m x 9,10 m.

Postanowieniem z 26 maja 2011 r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wstrzymał roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,45 m x 9,10 m, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę,

w części północnej działki nr [...] w O., gmina W. oraz nałożył na Inwestorkę obowiązek przedstawienia do 31 grudnia 2012 r. dokumentów legalizacyjnych, w tym m.in. zaświadczenia Burmistrza Miasta Władysławowa o zgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym,

w szczególności z ustaleniami m.p.z.p.

W dniu 11 czerwca 2023 r. pracownicy PINB przeprowadzili kolejne oględziny na działce nr [...], w trakcie których ustalono m.in., że w części północnej tej działki Inwestorka pobudowała w 2001 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budynek z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej posadowiony na punktowych fundamentach betonowych zagłębionych częściowo w gruncie, posiadający instalację wodociągową ze studni głębinowej, kanalizacyjną do szczelnego zbiornika na ścieki

i elektroenergetyczną z sieci energetycznej, pełniący funkcję rekreacji, o wymiarach 4,45 m x 9,10 m.

Decyzją z 6 lutego 2024 r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazał Inwestorce rozbiórkę budynku dwukondygnacyjnego z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej trwale związanego z gruntem (posadowionego na punktowych fundamentach betonowych zagłębionych częściowo w gruncie), posiadającego instalację wodociągową ze studni głębinowej, kanalizacyjną do szczelnego zbiornika na ścieki i elektroenergetyczną z sieci energetycznej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,45 m x 9,10 m, posadowionego bez wymaganego pozwolenia na budowę w części północnej działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym O., gmina W.

W wyniku odwołania wniesionego od powyższego rozstrzygnięcia przez Inwestorkę PWINB decyzją z 28 maja 2024 r. utrzymał ją w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r.

o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r.,

poz. 471) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed 19 września 2020 r., przepisy Prawa budowlanego stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. PWINB zwrócił uwagę, że z uwagi na wszczęcie postępowania

w niniejszej sprawie w 2003 r, tj. przed dniem wejścia w życie ww. ustawy nowelizującej, mają do niego zastosowanie przepisy dotychczasowe.

Organ odwoławczy przytoczył następnie treść przepisów art. 3 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego definiujących pojęcie obiektu budowlanego i budynku, a także art. 29 ust. 1 pkt 2a tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r)., zgodnie

z którym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia,

o którym mowa w art. 30, budowa wolnostojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku,

o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki.

PWINB wskazał, że z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, iż przedmiotowy budynek posadowiony w 2001 r., o wymiarach 4,45 m x 9,10 m, jest dwukondygnacyjny, posiada konstrukcję drewnianą i dach dwuspadowy. Jest posadowiony na punktowych fundamentach betonowych, zagłębionych częściowo w gruncie, zatem spełnia definicję budynku określoną w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego ustalenia te pozwalają stwierdzić, że organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował powyższy obiekt jako budynek.

PWINB przyznał, że do czasu wydania postanowienia z 26 maja 2011 r. wstrzymującego roboty przy budowie ww. obiektu i nakładającego na Inwestorkę obowiązek przedłożenia określonych dokumentów PINB uznawał ten obiekt za nietrwale związany z gruntem, natomiast na etapie wydawania zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stanowisko sądów administracyjnych, zmienił tę kwalifikację i stwierdził, że obiekt jest posadowiony na punktowych fundamentach betonowych, zagłębionych w gruncie, czyli posiada fundament. Zatem jest trwale związany z gruntem.

Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ odwoławczy podniósł, że cecha trwałego związania z gruntem jako jedna z cech budynku zdefiniowanego w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Przy czym wyznacznikami tego, czy obiekt wolnostojący jest trwale związany z gruntem są wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. O tym zaś, czy dany obiekt jest trwale powiązany z gruntem czy nie, decyduje nie tyle sposób

i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce, ale to, czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Sposób połączenia z gruntem, technika, czy technologia z tym związane nie mogą świadczyć o tym, czy jest to w rozumieniu Prawa budowlanego trwałe czy też nietrwałe połączenie z gruntem. Skoro obiekt posiada fundament, ściany i dach uznać należy, że spełnia definicję budynku z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.

Odnosząc powyższe uwagi do obiektu będącego przedmiotem postępowania PWINB wskazał, że jest to budynek dwukondygnacyjny o powierzchni zabudowy około 40,5 m2, zatem nie podlegał zgłoszeniu w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego, natomiast jego budowa wymagała pozwolenia na budowę.

Odwołując się do judykatury organ odwoławczy podniósł, że sama okoliczność, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną podlega ocenie z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji jest oceniania na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej.

Za bezsporną PWINB uznał okoliczność, że budynek będący przedmiotem postępowania powstał z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, ponieważ jego budowa wymagała uzyskania decyzji o pozwolenia na budowę, zaś jego brak uzasadniał wdrożenie procedery legalizacyjnej określonej w przepisach art. 48 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy wskazał, że Inwestorka jako strona zobowiązana nie wykonała obowiązku przedłożenia dokumentów ściśle określonych w postanowieniu PINB z 26 maja 2011 r. PWINB wyjaśnił, że postępowanie legalizacyjne poprzedza wydanie nakazu rozbiórki, a skorzystanie z możliwości legalizacji obiektu jest prawem inwestora. Jeśli inwestor nie wykona nałożonych na niego obowiązków w toku postępowania legalizacyjnego przyjmuje się, że zrezygnował z możliwości legalizacji obiektu. Ustalenie to skutkuje wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki. Dodano, że zasadniczym celem legalizacji, o której mowa w art. 48 ust. 2-4 oraz art. 49 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych samowolnie robót do stanu zgodności z prawem, o ile nie są one niezgodne np. z zapisami m.p.z.p. czy innymi przepisami prawa.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu nie była możliwa, ponieważ Inwestorka nie przedkładając wymaganych dokumentów uniemożliwiła jego legalizację. Skoro zobowiązana nie przedłożyła żądanych dokumentów przez trzynaście lat, organ pierwszej instancji był zobligowany do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku.

Jako bezzasadny PWINB ocenił zarzut niezagwarantowania przez organ pierwszej instancji dostępu do dokumentów poprzez nie przesłanie Inwestorce kopii akt sprawy.

W tym zakresie wyjaśniono, że organy nadzoru budowlanego nie wydają, ani tym bardziej nie przesyłają kopii dokumentów i nie ma tu znaczenia ani podeszły wiek stron, stan ich zdrowia, ograniczone dochody, czy też odległość organu od miejsca zamieszkania. Podkreślono, że art. 73 k.p.a. zobowiązuje organ do zapewnienia stronie wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich kopii i notatek w siedzibie organu, a nie do ich sporządzania

i dostarczania.

Również za niezasadny organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego. W tym zakresie wskazano, że postanowieniem z 26 maja 2011 r. PINB wstrzymał budowę i zobowiązał Inwestorkę do przedłożenia określonych w tym postanowieniu dokumentów, wyznaczając termin do 31 grudnia 2012 r., a Inwestorka przez dwanaście lat tego obowiązku nie wypełniła. Zatem termin 20 lat od budowy tego budynku upłynął po wydaniu ww. postanowienia. Zgodnie zaś z art. 49f ust. 5 Prawa budowlanego nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1. Zatem brak jest podstaw prawnych do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.

W skardze na decyzję organu odwoławczego H. M. zarzuciła jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, oderwaną od zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania polegającą na tym, że:

– pominięto dowody zaoferowane przez Skarżącą w toku postępowania w postaci jej wyjaśnień, dokumentów złożonych dla wykazania, że istniejący budynek nigdy nie stanowił obiektu budowlanego czy budynku trwale związanego z gruntem na datę jego realizacji i nie jest budynkiem trwale związanym z gruntem i zawsze istniała

i nadal istnieje możliwość jego przesunięcia czy przeniesienia w inne miejsce, gdyż jest to budynek z okresu PRL typu "BRDA", które na terenie kraju istniały i nadal są użytkowane jako rekreacyjne, które nie wymagały i nie wymagają pozwoleń budowlanych, co wskazuje jednoznacznie na to, że nie oparto decyzji na całokształcie zebranego materiału dowodowego;

– nie dopuszczono wszystkiego, co mogłoby doprowadzić do prawidłowego wyjaśnienia sprawy, w tym m.in. dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa dla określenia, czy przedmiot postępowania z uwagi na jego charakter, usytuowanie na gruncie, czasookres budowy, traktowany jako obiekt przenośny, spełnia wymogi obiektu budowlanego opisanego w zaskarżonej decyzji, albowiem ocena inspektorów organów jest bardzo ogólnikowa, w sposób istotny różni się od siebie (jedni twierdzili, że obiekt nie jest trwale związany z gruntem a inni, że jest), co

w konsekwencji powoduje, że ocena dokonana w zaskarżonej decyzji jest bardzo pochopna a organy obu instancji nie wyjaśniły i logicznie nie uzasadniły takowych rozbieżności, zwłaszcza że poglądy orzecznictwa sądów w tym zakresie nie są jednoznaczne, zaś definicja obiektu wskazana w Prawie budowlanym jest interpretowana dowolnie, gdyż nie posiada zakreślonych ram ocennych;

– błędnie opisano i oceniono podczas oględzin przedmiot sporu w stosunku do rzeczywistego stanu na gruncie przejawiającego się w tym, że nie ustalono, co to jest za obiekt, a w szczególności, czy jest to obiekt typu "BRDA", którego posadowienie nie wymagało w dacie jego usytuowania ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia i czy jest on obiektem przenośnym, a także, co należy rozumieć pod pojęciem "fundamentów", skoro nie dokonano odkrycia fundamentów, a przecież są to punktowe elementy nietrwale związane z gruntem, podłożone tylko pod konstrukcje w celu wypoziomowania obiektu, które to na skutek wieloletniego użytkowania zagłębiły się lekko w gruncie, co jest czysto naturalne i nie stoi

w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego (zgodnie z przepisami Prawa budowalnego oraz aktami wykonawczymi fundament to część obiektu budowlanego, który musi spełniać wymogi konstrukcyjne związane z zagłębieniem w gruncie

w związku ze strefą przemarzania gruntu oraz być trwale powiązane z obiektem na nim wybudowanym, a taka sytuacja nie istnieje w niniejszej sprawie i nie wynika ona z protokołów oględzin działki nr [...]);

2. art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 1 i 2 oraz art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności niemożności uczestnictwa podczas przeprowadzonych w sprawie dowodów oraz niemożliwości wypowiedzenia się co do tak zebranego przez organ materiału dowodowego, przed wydaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, mimo że nie występowała w sprawie okoliczność mogąca usprawiedliwić zastosowanie przez organ art. 10 § 2 k.p.a., tj. odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania;

3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie przez organ drugiej instancji

i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy istniały podstawy zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., tj. uchylenia decyzji w całości i przekazania do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, gdyż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie albo też uzupełnienie materiału dowodowego pozwalającego na merytoryczne rozstrzygnięcie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe stosowanie, tj. art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że skoro obiekt posiada ściany, dach oraz "fundament", którego charakteru nie wyjaśniono, to jest to obiekt budowlany dwukondygnacyjny, pomimo że rodzaj obiektu należy oceniać w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dacie jego usytuowania na działce, a przecież obiekt typu "BRDA" wykonywany w okresie PRL-u nie był traktowany jako obiekt budowlany w rozumieniu ww. przepisu prawa budowlanego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie - stwierdzenie nieważności ww. decyzji w całości. Wniesiono również o rozważenie możliwości zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia skargi na uchwałę Rady Miasta Władysławowo w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań

i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Władysławowo.

PWINB w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z 19 września 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 782/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił zawieszenia postępowania.

Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. Skarżąca podtrzymała skargę wnosząc

o zasądzenie zwrotu kosztów na wypadek, gdyby Sąd uwzględnił jej skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,

że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został

w skardze podniesiony.

Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 28 maja 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pucku

z 6 lutego 2024 r. nakazującą H. M. rozbiórkę budynku dwukondygnacyjnego

z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej trwale związanego z gruntem (posadowionego na punktowych fundamentach betonowych zagłębionych częściowo

w gruncie), posiadającego instalację wodociągową ze studni głębinowej, kanalizacyjną do szczelnego zbiornika na ścieki i elektroenergetyczną z sieci energetycznej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach 4,45 m x 9,10 m, posadowionego bez wymaganego pozwolenia na budowę w części północnej działki nr [...] położonej

w obrębie ewidencyjnym O., gmina W.

Zasadniczą kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest to, czy ww. obiekt

o konstrukcji drewnianej posadowiony na betonowych bloczkach zagłębionych częściowo w gruncie jest budynkiem trwale związanym z gruntem - jak uznały organy. Kwestia ta ma istotny wpływ na sytuację prawną Skarżącej jako sprawcy samowoli, a przez to również na wynik sprawy.

Rozstrzygając powyższy spór Sąd doszedł do wniosku, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo, albowiem organy nie dokonały prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji wadliwie zastosowały przepisy prawa materialnego uznając, że sporną zabudowę można zakwalifikować jako budynek.

W judykaturze podkreśla się, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jest najdalej idącą, najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów prawa budowlanego, dlatego też należy wcześniej rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez przepisy, pozwalające na legalizację obiektu. Tego rodzaju sankcji nie można stosować zwłaszcza w tych sytuacjach, w których nie do końca jest jasny

i jednoznaczny stan faktyczny sprawy. W postępowaniu w przedmiocie orzeczenia nakazu rozbiórki organy nadzoru budowlanego zobowiązane są zatem do szczególnie starannego

i dokładnego wyjaśnienia wszystkich aspektów faktycznych i prawnych danej sprawy

(zob. wyroki: WSA w Olsztynie z 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Ol 526/17, WSA

w Łodzi z 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 744/17, czy WSA we Wrocławiu

z 23 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wr 523/22, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Regulacja skutków samowoli budowlanych jest konsekwencją obowiązującej

w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.) generalnej zasady, wyrażonej w art. 28, przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31.

Mając to na uwadze stwierdzić trzeba, że warunkiem zainicjowania postępowania legalizacyjnego jest stan faktyczny konkretnej sprawy, z którego wynika, że inwestor pomimo obowiązku nie dokonał zgłoszenia bądź nie uzyskał pozwolenia na budowę obiektu, dopuszczając się tym samym samowoli budowlanej. W tej sytuacji najistotniejszą kwestią jest kwalifikacja prawnobudowlana samowolnej zabudowy i ocena jej z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że naruszenia Prawa budowlanego powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady,

że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/6/89, wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1974/10).

Powyższe oznacza, że ustalenia, czy dane roboty budowlane podlegały reglamentacji Prawa budowlanego, w tym w szczególności czy na ich wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, dokonanie zgłoszenia, czy też można ich było dokonać bez jakichkolwiek formalności, należy dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących w okresie wybudowania danego obiektu.

Jak już wyżej wskazano - dla sprawy, której przedmiotem jest ocena legalności zabudowy, istotne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, albowiem pozwala to na dokonanie adekwatnej kwalifikacji prawnobudowlanej zabudowy, a następnie oceny, czy jej realizacja wymagała wcześniejszego zgłoszenia, czy pozwolenia na budowę, czy też mamy do czynienia z zabudową niepodlegającą reglamentacji Prawa budowlanego. Wreszcie, prawidłowe ustalenia faktyczne determinują warunki legalizacji, w tym wysokość opłaty legalizacyjnej stanowiącej warunek sine qua non skutecznego procesu legalizacji oraz uwarunkowania ewentualnej rozbiórki. W toku postępowania wyjaśniającego konieczne jest zatem szczegółowe scharakteryzowanie obiektu objętego działaniami kontrolnymi, w tym dokładne określenie jego usytuowania na nieruchomości, wskazanie jego parametrów oraz szczegółów konstrukcyjnych mających wpływ na kwalifikację jako określonego rodzaju obiektu budowlanego, tj. budynku, budowli, obiektu małej architektury, bądź tymczasowego obiektu budowlanego.

Ze względu na charakter rozbiórki jako sankcji prawnej pociągającej za sobą najbardziej dotkliwe dla tzw. samowolnika skutki faktyczne, jej zastosowanie wymaga wszechstronnych i niewątpliwych ustaleń oraz oceny stanu faktycznego z uwzględnieniem wszystkich kontekstów prawnych niezbędnych do tego, aby inwestor, który znalazł się

w sytuacji odbiegającej od wzorca normatywnego, mógł rzeczywiście skorzystać

z dobrodziejstwa legalizacji oferowanej przez prawo, a nie wskutek wieloaspektowości tego procesu napotykał tylko na bariery w realizacji swojego uprawnienia. To organy nadzoru budowlanego kształtują postępowanie legalizacyjne, w toku którego również i inne uprawnione organy podejmują działania jurysdykcyjne niezbędne dla skutecznej legalizacji (warunki zabudowy, decyzja środowiskowa) i powinny postrzegać je w całokształcie okoliczności sprawy.

W takich sytuacjach organy administracji publicznej powinny ze starannością realizować obowiązki wynikające z zasady prawdy obiektywnej (art. 7 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572)), stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie zaś do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

W niniejszej sprawie organy uznały, że zrealizowana przez Skarżącą zabudowa to budynek pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, którego posadowienie na działce

nr [...] wymagało pozwolenia a budowę (art. 28 Prawa budowlanego). Organ odwoławczy wskazał również, że obiekt jest posadowiony na punktowych fundamentach betonowych, zagłębionych częściowo w gruncie, zatem spełnia definicję budynku określoną w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. PWINB wywiódł, że skoro obiekt jest posadowiony na punktowych fundamentach betonowych, zagłębionych w gruncie, czyli posiada fundament, zatem jest trwale związany z gruntem.

W ocenie Sądu stanowiska organów nie można zaakceptować, albowiem jest ono sprzeczne z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, którego brzmienie na przestrzeni lat nie uległo zmianie. Wskazany przepis stanowi, że przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z definicji legalnej pojęcia budynku wyraźnie wynika, że zasadniczymi jego determinantami są: ściany, dach

i fundamenty, których istnienie w efekcie prowadzi do trwałego związania z gruntem obiektu. Związanie z gruntem jest więc konsekwencją zastosowania fundamentów, nie zaś cechą samą w sobie. Najbardziej powszechnym sposobem trwałego związania obiektu budowlanego z gruntem jest zagłębienie go w ziemi poprzez wykonanie fundamentów

(tak: NSA w wyroku z 26 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 2344/19).

Ustawa - Prawo budowlane nie zawiera definicji fundamentu, nie odsyła również do żadnego innego aktu ustawowego określającego definicję fundamentu. Dlatego też, w celu przesądzenia czy w sprawie mamy do czynienia z fundamentem, należy określić podstawową cechę lub cechy charakteryzujące fundament, w oparciu o zakres semantyczny tego pojęcia, jaki ma ono w języku potocznym. Zgodnie z encyklopedyczną definicją przez pojęcie "fundament" należy rozumieć "osadzoną w gruncie dolną część budowli lub podstawę konstrukcji (np. maszyny)", fundamenty mogą być różne,

np. "stopowe - pod słupy, ławowe - pod ściany, płytowe - pod całe obiekty, na gruntach

o niedostatecznej nośności fundamenty opiera się na palach, studniach, kesonach" (Encyklopedia Popularna PWN, Warszawa 1982, s. 223).

W świetle powyższej definicji fundamentem będzie "osadzona w ziemi dolna część budynku". Dolna płaszczyzna fundamentu musi znajdować się pod powierzchnią ziemi, zaś przeniesienie fundamentu w inne miejsce musi wymagać prac ziemnych. Fundament jest elementem konstrukcyjnym budynku, który zapewnia jego stabilność i trwałość (istotą budynku jest m.in. to, że niezmiennie znajduje się w tym samym miejscu) i przenosi ciężar budynku na grunt.

Z przekazanych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu

26 maja 2003 r. pracownicy PINB przeprowadzili oględziny na działce nr [...], w trakcie których stwierdzono m.in., że w 2001 r. Skarżąca wybudowała na tej działce obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach 4,45 m x 9,10 m. Kolejne oględziny na działce nr [...] zostały przeprowadzone 9 maja 2011 r. W ich trakcie Skarżąca oświadczyła, że w 2001 r. w części północnej tej działki posadowiła bez wymaganego pozwolenia na budowę obiekt budowlany nietrwale związany z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,45 m x 9,10 m. Ustalenia te były podstawą do wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia z 26 maja 2011 r., którym PINB wstrzymał roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego "nietrwale związanego z gruntem". Natomiast z protokołu ostatnich przeprowadzonych w sprawie oględzin (11 czerwca 2023 r.) wynika, że w części północnej działki nr [...] Skarżąca wybudowała w 2001 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budynek z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej posadowiony na punktowych fundamentach betonowych zagłębionych częściowo

w gruncie. Po tych oględzinach organ pierwszej instancji zmienił swoje dotychczasowe stanowisko i w decyzji z 6 lutego 2024 r. nakazał Skarżącej rozbiórkę "budynku dwukondygnacyjnego z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej trwale związanego z gruntem (posadowionego na punktowych fundamentach betonowych zagłębionych częściowo w gruncie)".

Zdaniem Sądu bloczki betonowe ustawione na gruncie (a nawet częściowo w nim zagłębione pod wpływem ciężaru obiektu) nie zapewniają obiektowi stabilności i trwałości, dlatego nie można ich uznać za fundament.

O ile kwestia ustalenia, czy dany obiekt posiada przegrody budowlane i dach co do zasady nie budzi wątpliwości, o tyle kwestia trwałego związania z gruntem była przedmiotem licznych wypowiedzi judykatury formułowanych na potrzeby oceny robót budowlanych polegających na wykonaniu innych obiektów budowlanych niż budynki, w tym urządzeń reklamowych (zob. np. wyroki NSA: z 8 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1005/10, czy z 11 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 323/11). W orzeczeniach tych wskazywano, że cecha "trwałego związania z gruntem" oznacza posadowienie obiektu na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że stanowisko judykatury wypracowane w odniesieniu do urządzeń reklamowych, ze względu na ich charakter, nie może być bezwarunkowo recypowane do innego rodzaju obiektów, w tym do budynków, które posiadając obligatoryjnie fundamenty z ich istoty są trwale związane z gruntem. Trwałe związanie z gruntem budynków jest cechą immanentnie związaną z posiadaniem fundamentów. Tymczasem urządzenia, o których mowa wyżej, dla związania z gruntem nie potrzebują fundamentów.

Z okoliczności ujawnionych w niniejszej sprawie, potwierdzonych zgromadzonym materiałem dowodowym wynika, że obiekt będący przedmiotem postępowania jest posadowiony na bloczkach betonowych ustawionych bezpośrednio na gruncie, czego - jak już wskazano - nie można uznać za fundament w rozumieniu zaprezentowanym powyżej. Samo bowiem posadowienie na betonowych bloczkach nie jest wystarczające do przypisania mu cech fundamentu i takiego związania z gruntem, które wynika z ich występowania i determinuje uznanie za budynek. Cechy trwałego związania z gruntem nie można natomiast osiągnąć, jeżeli obiekt został posadowiony tylko na betonowych bloczkach, których wykonanie nie wymaga prac ziemnych i samo ustawienie na nich obiektu nie ma charakteru niewzruszalnego. W takim wypadku betonowe bloczki pełnią jedynie funkcję podpór (czasami izolacji obiektu od podłoża), nie zaś fundamentu trwale wiążącego obiekt z gruntem, dającego pewność jego niewzruszalności.

Powyższych okoliczności nie uwzględniły jednak orzekające w sprawie organy,

w szczególności niewłaściwie oceniły betonowe bloczki w kontekście funkcji fundamentów. Organy nie dostrzegły, że w świetle art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego sama cecha trwałego związania obiektu z gruntem nie determinuje kwalifikacji obiektu jako budynku. Jednym bowiem z elementów współkształtujących budynek są fundamenty, za pomocą których osiąga się owo związanie. Istnieć musi więc taka konstrukcja, która spełniać będzie rolę fundamentu i dopiero jego obecność pozwala na osiągnięcie trwałości związania

z gruntem, a co za tym idzie pozwala na kwalifikację zabudowy jako budynku - przy spełnieniu pozostałych ustawowych wymogów, tj. wydzielenia go z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i posiadania dachu.

Zdaniem Sądu sformułowane w wydanych w sprawie decyzjach wnioski organów wynikały z nieprawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. o istotnym dla wyniku sprawy charakterze, albowiem nieuwzględnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i nieprawidłowa ocena dowodów uniemożliwiała dokonanie prawidłowej kwalifikacji spornej zabudowy. Ta zaś - jak wskazano - była kluczowa dla stwierdzenia samowoli, a następnie trybu usunięcia jej skutków i wreszcie wysokości opłaty legalizacyjnej.

Należy bowiem zauważyć, że postępowanie legalizacyjne stanowi zorganizowaną, spójną całość, której poszczególne elementy są niezbędne do osiągnięcia zamierzonego

w legalizacji skutku, a mianowicie przywrócenia zaburzonego samowolą stanu zgodności

z prawem. Co do zasady, bez prawidłowej kwalifikacji obiektu będącego przedmiotem samowoli organy nie mogą prawidłowo określić zasad ustalania i wysokości opłaty legalizacyjnej, której uiszczenie jest przesłanką skutecznego zakończenia legalizacji.

Z art. 49d ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że wysokość opłaty legalizacyjnej jest uzależniona od tego, czy wybudowany samowolnie obiekt wymagał pozwolenia na budowę lub jest budową, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 (pkt 1), czy też jest budową, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 4-10, 12 oraz 14-18 i 29, pkt 11, 13, 19-21 i 28 (pkt 2) bądź instalowaniem, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a i b (pkt 3).

Prawidłowa kwalifikacja obiektu, determinująca ocenę wymogów Prawa budowlanego, przekłada się na uwarunkowania rozbiórki, orzekanej w okolicznościach przewidzianych hipotezą art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego, w tym m.in. w razie niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie, co jest nieodzownym warunkiem przeprowadzenia legalizacji. Decyduje bowiem o stosowaniu środków egzekucyjnych

w razie braku dobrowolnego spełnienia obowiązku rozbiórki.

Zgodnie z art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) - dalej: "u.p.e.a.", grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. W myśl art. 121 § 2 u.p.e.a. każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych

i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia (§ 4). Natomiast z art. 121 § 5 u.p.e.a. wynika, że wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.

Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że zasadniczo wysokość grzywny dla osób fizycznych nie może przekroczyć 10.000 zł, z wyjątkiem grzywny nakładanej w razie egzekucji obowiązku rozbiórki budynku, której wysokość nie jest w ten sposób ograniczona i zależy od powierzchni budynku oraz ustalonej ceny za 1 m2. Nie ulega zatem wątpliwości, że prawidłowa kwalifikacja prawnobudowlana samowolnie wykonanego obiektu ma zasadnicze znaczenie dla samego procesu legalizacji, jak i dla dalszych jego losów w razie zakończenia procesu legalizacji rozbiórką.

Wobec powyższego dostrzeżone przez Sąd naruszenia proceduralne

i materialnoprawne miały wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy nie dawał bowiem podstaw do kwalifikacji wybudowanego obiektu jako budynku ze wszystkimi tego konsekwencjami, ale jako obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, który istnieje na nieruchomości od 2001 r.

Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy będą związane oceną prawną wyrażoną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku dotyczącą wykładni art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego dokonanej na tle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a. zasądzając od PWINB na rzecz Skarżącej kwotę 500 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi.[pic]