Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2299/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i  lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17  ust. 1,  ust. 5
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, Protokolant starszy referent Agnieszka Stefańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania M. R., od decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2022 r., nr [...] w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z [...] lutego 2022 r. Prezydent Miasta [...]:

I. przyznał M. R. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną A. M.

- w kwocie 1 583 zł miesięcznie na okres od 1 października 2019 r. do 31 grudnia 2019 r.;

- w kwocie 1 830 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 marca

2020 r.

II. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego od 1 kwietnia 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że M. R. spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 października

2019 r. do 31 marca 2020 r. Natomiast od 1 kwietnia 2020 r. nie spełnia warunków do jego przyznania z uwagi na uprawnienie do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy - od [...] kwietnia 2020 r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. R.. Podała, że ZUS przyznał jej rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W sierpniu 2020 r. złożyła odwołanie i Komisja Lekarska w orzeczeniu z [...] września 2020 r. ustaliła, że odwołująca się nie jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Wnioskodawczyni wskazała, że całodobowo opiekuje się córką A.. Córka zgodnie z orzeczeniem sądu wymaga opieki do 10 września 2022 r. Wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od 1 kwietnia 2020 r. do 10 września 2022 r. Do odwołania załączyła Orzeczenie Komisji Lekarskiej z [...] września 2020 r. ustalające, że odwołująca się nie jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, decyzję ZUS Oddział w [...] z [...] lipca 2020 r. przyznającą odwołującej się rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od

1 kwietnia 2020 r.

Rozpoznając sprawę Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.). Powodem odmowy przyznania odwołującej się świadczenia pielęgnacyjnego od 1 kwietnia 2020 r. do 10 września 2022 r., tj. do dnia zaliczenia jej córki A. M. do znacznego stopnia niepełnosprawności (wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2021 r., sygn. akt [...]) było ustalenie przez organ I instancji braku związku pomiędzy sprawowaną przez odwołującą się opieką nad niepełnosprawną córką, a niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia, ze względu na ustalone prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1 kwietnia 2020 r.

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności

stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Natomiast przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne, nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Zdaniem Kolegium z przywołanych unormowań wynika, że jednym z podstawowych i koniecznych warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest to, aby opiekun osoby niepełnosprawnej (w sprawie niniejszej matka) nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przy czym na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy, jeżeli niepodejmowanie aktualnie zatrudnienia jest spowodowane właśnie koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub które są zmuszone do rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.

Kolegium podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne ma zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć lub z której musi zrezygnować osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych

spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok NSA z 21 sierpnia

2018 r., sygn. akt I OSK 1124/18).

Przenosząc powyższe do niniejszej sprawy Kolegium stwierdziło, że od 1 kwietnia 2020 r. nie została spełniona przesłanka dotycząca istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez odwołującą się zatrudnienia, a sprawowaną opieką. Jak wynika z decyzji ZUS Oddział w [...] z [...] lipca 2020 r., znak [...] M. R. od 1 kwietnia 2020 r. pobiera rentę z

tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Legitymuje się także orzeczeniem wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] marca

2021 r., nr [...] zaliczającym ją do znacznego stopnia niepełnosprawności do 31 marca 2023 r. Z treści orzeczenia wynika, że odwołująca

się jest w ogóle niezdolna do zatrudnienia.

Kolegium podało, że zgodnie z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 504) - niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu (ust. 1). Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (ust. 2).

W ocenie Kolegium jeżeli odwołująca się pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, to należy przyjąć, że zarówno ze względów biologicznych jaki i ekonomicznych, utraciła ona zdolność do podjęcia pracy w ogóle. Potwierdza to treść orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z [...] marca 2021 r., w którym odnośnie wskazania odpowiedniego zatrudnienia odnotowano "niezdolna do zatrudnienia".

Organ zauważył, że zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności działają na podstawie przepisów ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 573 ze

zm.; dalej: "u.r.z.s."). Dokonują one oceny zdolności do zatrudnienia osoby niepełnosprawnej. Tak więc ocena zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności

posiada znaczenie dla oceny zdolności danej osoby do pracy w warunkach

specjalnych, organizowanych w zakładach pracy chronionej.

Na podstawie art. 4 ust. 1 u.r.z.s. do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Samo zaliczenie do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności nie wyklucza możliwości zatrudnienia osoby niepełnosprawnej u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej, w przypadkach przystosowania przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej albo zatrudnienia w formie telepracy (art. 4 ust. 5 u.r.z.s.). Tym samym nie jest wykluczone, aby osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym pracowała. Jednakże pracować mogą tylko te osoby niepełnosprawne, wobec których orzeczono, iż mogą pracować w warunkach pracy chronionej (por. wyrok NSA z 29 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1363/15). Zdaniem organu oceny tej nie zmienia załączone do odwołania orzeczenie Komisji Lekarskiej z [...] września 2020 r. ustalające, że odwołująca się nie jest niezdolna do samodzielnej egzystencji.

Ustalenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...]

zawarte w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności z [...] marca 2021 r. mają, zdaniem organu, podstawowe znaczenie dla sprawy, ponieważ wykazują w sposób niebudzący wątpliwości, że M. R. nie może, ze względu na stan zdrowia, podjąć jakiejkolwiek pracy. Dodatkowo o fakcie tym orzekł ZUS Oddział w [...] przyznając wnioskodawczyni decyzją z [...] lipca 2020 r., rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1 kwietnia 2020 r.

Skoro odwołująca się nie może podjąć jakiejkolwiek pracy, nie może także z niej zrezygnować ani też zaniechać jej podjęcia w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest posiadanie możliwości zarobkowania, z której jednak wnioskodawca świadomie rezygnuje w celu podjęcia opieki. Przez "możliwość podjęcia pracy" natomiast należy rozumieć posiadanie takich warunków osobniczych, które (przy założeniu, że istnieje praca,

której można się podjąć) w momencie decyzji w przedmiocie jej podjęcia, nie stwarzają żadnych ograniczeń do jej rozpoczęcia. W sytuacji jednak, gdy odwołująca się nawet samej "możliwości" nie posiada, nie można zaliczyć jej do osoby uprawnionej do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 kwietnia 2020 r.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2022 r. złożyła M. R..

Pismem z 6 kwietnia 2023 r. pełnomocnik z urzędu skarżącej zaskarżyła decyzję Kolegium w zakresie odmawiającym skarżącej świadczenia od 1 kwietnia 2020 r., tj.

w części dotyczącej pkt. ll.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest przeszkodą w otrzymaniu świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji, gdy zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17 art. 17 ust. 5 pkt lit. a został częściowo uznany za niezgodny z art. 71 ust. 1 zd. drugie w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP i zgodnie z tym wyrokiem z dniem 9 stycznia 2020 r. wymieniony przepis traci moc w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji

w zakresie pkt II.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy skarżąca spełnia przesłanki do skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką w sytuacji, gdy miała ona ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Zważyć przy tym należy, że z decyzji z [...] lipca 2020 r. o przyznaniu renty wynika, że renta ta przysługuje do 31 maja 2021 r. Z akt sprawy, jak również z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, czy po 31 maja 2021 r. skarżąca nadal otrzymuje świadczenie i z jakiego tytułu. Kwestia te nie była przedmiotem oceny organu. Uznać przy tym należy, że ustalenia Kolegium nie w pełni wynikają z zebranych w sprawie dowodów (o czym będzie poniżej), co czyni rozstrzygnięcie w zaskarżonej decyzji co najmniej przedwczesne.

Zdaniem Sądu nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, jakoby fakt przyznania renty

z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oznaczał, że strona wnioskująca o

świadczenie pielęgnacyjne jest definitywnie niezdolna do podjęcia pracy, a w konsekwencji nie można jej przypisać zdolności do rezygnacji z jej podjęcia i z tego powodu znajduje się w innej sytuacji, niż osoba pobierająca rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Niewątpliwie istnieje różnica w definiowaniu w ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych rodzajów niezdolności do pracy. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Nie można jednak tego stanu rozumieć w ten sposób, że osoba taka nie może podjąć jakiejkolwiek pracy, zatem nie może też z jej

podjęcia zrezygnować. Należy bowiem uwzględnić regulację art. 13 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach, zgodnie z którym, zachowanie zdolności do pracy w warunkach określonych w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu

osób niepełnosprawnych nie stanowi przeszkody do orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy. Istotnie, osoba uznana za całkowicie niezdolną do pracy nie może podjąć pracy w normalnych, typowych warunkach, odmiennie niż osoba częściowo niezdolna do pracy. Rzutuje to niewątpliwe na jej sytuację na rynku pracy i rodzaj pobieranej renty. Nie zmienia to jednak co do zasady jej sytuacji, jeżeli chodzi o samą możliwość podjęcia pracy, niezależnie od warunków jej wykonywania, a w

konsekwencji nie czyni warunku rezygnacji z zatrudnienia (lub nie podejmowania go) warunkiem, który do takiej osoby nie może mieć zastosowania (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 524/22).

Poza tym zauważyć należy, że zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach, jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Natomiast zgodnie z art.

4 ust. 2 ustawy o rehabilitacji, do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo

częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.

Tych okoliczności w niniejszej sprawie nie badano. Kolegium ograniczyło się do powołania przepisów ustawy o emeryturach i rentach oraz przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej. W aktach sprawy nie ma orzeczenia lekarza orzecznika ZUS ustalającego całkowitą niezdolność do pracy skarżącej. Jest jedynie załączone do odwołania orzeczenie lekarza orzecznika z [...] września 2020 r., z którego wynika, że skarżąca nie jest niezdolna do samodzielnej egzystencji.

Nie ma w aktach również orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o niepełnosprawności z [...] marca 2021 r. zaliczającego skarżącą do znacznego stopnia niepełnosprawności do 31 marca 2023 r., na które powołuje się Kolegium (a o którym nie wspomniał organ I instancji). Powołane dokumenty na str 5 i 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie znajdują się w aktach sprawy. Zważyć należy, że Sąd orzeka

na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Jeżeli organ powołuje się na określony dokument, to powinien on znajdować się w aktach.

W tych okolicznościach sprawy nie można stwierdzić, aby w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ustalono, że skarżąca nie była zdolna do podjęcia jakiejkolwiek pracy, a w konsekwencji nie mogła być traktowana jako osoba posiadająca możliwość wyboru: rezygnacji z ewentualnie wykonywanej pracy albo jej niepodejmowania.

Wskazane powyżej okoliczności powinny zostać wyjaśnione przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Wskazać także należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, który sprzeciwia się traktowaniu osoby mającej zabezpieczenie socjalne w postaci prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jak osoby pozbawionej prawa do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Wyrok ten odnosi się literalnie do sytuacji prawnej osoby mającej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, zawarta w nim argumentacja rzutuje jednak na dopuszczalny sposób interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy w stosunku do innych przypadków, w których podmioty znajdują się w analogicznej sytuacji, to jest mogą podejmować jakąkolwiek aktywność zarobkową, a w konsekwencji także z podejmowania tej aktywności rezygnować ze względu na konieczność opieki nad osobą

niepełnosprawną (por. wyrok NSA z 18 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 1324/22).

W orzecznictwie sądów powszechnych także przyjęto, że: "Nie ma przeszkód w ustaleniu całkowitej niezdolności do pracy, mimo zachowania zdolności do pracy, którą może wykonywać osoba o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zatrudniona w zakładzie pracy chronionej, albo w zakładzie aktywizacji zawodowej. Przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi się zatem do każdego zatrudnienia w innych warunkach, niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 14 lutego 2019 r., sygn. III AUa 839/18, Lex nr 3045034; wyrok SN z 12 sierpnia 2020 r., sygn. II UK 385/18, Lex nr 3080356).

Sąd zwraca uwagę, że wprawdzie w odwołaniu skarżąca napisała: "Odwołuję się od decyzji MOPS (...)", to jednakże w końcowych wywodach odwołania podała: "Nie zgadzam się z dalszą częścią decyzji z MOPS", co wskazuje, że przedmiotem odwołania była decyzja organu I instancji w części, w jakiej skarżącej odmówiono przyznania wnioskowanego świadczenia, tj. w zakresie pkt II. O ile Kolegium miałoby wątpliwości, jaka część decyzji była przedmiotem odwołania, to powinno zwrócić się

do skarżącej o wyjaśnienie. Tymczasem z części wstępnej decyzji wynika, że

odwołanie dotyczyło całej decyzji. Z kolei w uzasadnieniu organ podaje, że odwołująca wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od 1 kwietnia 2020 r., co wskazuje na odwołanie w części dotyczącej pkt II decyzji Prezydenta Miasta [...].

Zważyć należy, że wprawdzie przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy przewiduje, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone, m.in. prawo do renty, to podnieść należy, że jakkolwiek proces wykładni prawa zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, nie może się jednak na nich kończyć. Aktualne orzecznictwo nie ogranicza się jedynie do wykładni językowej, lecz ma na względzie głównie dyrektywy wykładni systemowej i funkcjonalnej. W orzecznictwie i doktrynie dominuje pogląd, że dyrektywy wykładni systemowej i funkcjonalnej mogą prowadzić do odrzucenia wykładni językowej, jeśli rezultat

wykładni gramatycznej burzy podstawowe założenia racjonalności prawodawcy, zwłaszcza o spójnym systemie wartości, a co wiąże się z dopuszczeniem w tej sytuacji wykładni rozszerzającej albo zwężającej.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 października 2021 r., sygn. akt I OSK 527/21 ustawodawca uchwalając w 2003 r. ustawę o świadczeniach rodzinnych wyłączył możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom, którzy mają prawo do określonych świadczeń i jednocześnie określił wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na kwotę niższą niż wysokość najniższej emerytury i innych świadczeń wyłączających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Aktualnie sytuacja ta uległa zmianie. Chodziło o to, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe.

Prawidłowa, prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy przemawia za umożliwieniem osobie uprawnionej dokonania wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Regulacja umożliwiająca wypłatę świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych znajduje się w art. 27 ust. 5 ustawy. Zbieg uprawnień

do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym, w

razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Jak stwierdził NSA w wyroku z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20 osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie emerytalno-rentowe, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie renty. Zawieszenie prawa do renty skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty tego świadczenia poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja

o wstrzymaniu wypłaty.

Ze wszystkich wyżej omówionych przyczyn uznać należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 17 ust. 1 ustawy oraz art. 7 kpa w zw. z art. 77

kpa i art. 80 kpa.

Dlatego, z mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.