Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 17/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 137, art. 216 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) Protokolant Referent Agnieszka Komajda po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi L. M. i E. T. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 17 listopada 2022 r. znak: GN-V.7534.2.66.2022 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia 17 listopada 2022 r. znak: GN-V.7534.2.66.2022 po rozpatrzeniu odwołania L. M. oraz E. T., Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Lubelskiego w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją Prezydenta Miasta Lublin z dnia 11 września 1975 r. znak: GTO.V11.6602/67/74 w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości działka nr [...] o pow. 0,3608 ha, stanowiąca własność H. M., została wywłaszczona na cele budowy trasy W-Z.

Wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2020 r. L. M. (jako jeden ze spadkobierców byłej właścicielki nieruchomości, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 20 września 1995 r. Sygn. akt [...] i z dnia 28 października 2003 r. Sygn. akt [...]) wystąpił do Prezydenta Miasta Lublin o zwrot wywłaszczonej działki. Wnioskodawca podniósł, że nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia; działkę przejęto pod budowę trasy [...], a na gruncie powstały ogrody działkowe. W uzupełnieniu wniosku, L. M. wskazał, że ubiega się o zwrot terenu położonego w obszarze aktualnej działki ewidencyjnej nr [...], położonej w L. przy ul. [...]. Do powyższego wniosku dołączyła się w dniu 7 czerwca 2021 r. współwłaścicielka E. T., której zgodnie ze znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami, przysługują prawa do spadku po byłej właścicielce nieruchomości. Wyznaczony do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy Starosta Lubelski postanowieniem z dnia 15 czerwca 2021 r. przywrócił na wniosek E. T. termin do wystąpienia z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w szczególności ustaleniu stron postępowania oraz zgromadzeniu dowodów w postaci dokumentacji odnoszącej się do postępowania wywłaszczeniowego, lokalizacji działki i jej byłego oraz obecnego przeznaczenia, a także po dokonaniu w dniu 9 czerwca 2021 r. oględzin organ I instancji wydał decyzję w dniu 7 grudnia 2021 r. Na podstawie decyzji orzeczono zwrot nieruchomości oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o pow. 0,36194 ha wchodzącej w skład aktualnej działki nr [...] położonej w L. przy ul. [...], na rzecz E. T. T. oraz L. B. M. w udziale po ˝ części. Jednocześnie organ zobowiązał ww. osoby do zwrotu łącznej kwoty 26 714,72 zł, ustalonej tytułem odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, zwaloryzowanej według wskaźników GUS, ustalonej proporcjonalnie do zwracanej powierzchni na dzień wydania decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w dniu 16 grudnia 2021 r. Prezydent Miasta Lublin oraz w dniu 22 grudnia 2022 r. Polski Związek Działkowców, zarzucając jej naruszenie art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 141 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 poz. 1899 ze zm., dalej jako u.g.n.) oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Po rozpatrzeniu odwołań, Wojewoda Lubelski decyzją z dnia 4 kwietnia 2022 r. znak: GN-V.7534.2.12.2022.MJC uchylił decyzję organu I instancji. Organ wyższego stopnia wskazał przede wszystkim na nierozpoznanie całego wniosku o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, pominięcie osób, którym przysługiwał statut strony w postępowaniu oraz braków w materiale dowodowym w zakresie ustalenia celu wywłaszczenia nieruchomości.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta Lubelski decyzją z dnia 29 sierpnia 2022 r. odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako dawna działka nr [...], położonej w L. przy ul. [...] w obszarze aktualnej działki ewidencyjnej nr [...] (obr. 3, ark 10)

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewodę Lubelskiego po rozpatrzeniu odwołania L. M. oraz E. T. na podstawie orzeczenia z dnia 17 listopada 2022 r.

Organy obu instancji zgodnie uznały, że wbrew twierdzeniom skarżących cel publiczny, na jaki została wywłaszczona żądana do zwrotu nieruchomość został zrealizowany, a w związku z tym brak jest podstaw do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz spadkobierców byłej właścicielki H. M..

Zdaniem Wojewody Lubelskiego nie ma podstaw do podzielenia opinii wnioskodawców, o zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia. Wniosek taki wynika z treści decyzji z dnia 11 września 1975 r., znak: GK.IV.6602/67/74, na mocy której odjęto prawo własności dawnej właścicielce, zgodnie z którą nieruchomość oznaczona dawniej nr [...] nie została wywłaszczona pod budowę Trasy [...], jak to opisano we wniosku Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami [...] z dnia 21 sierpnia 1974 r., ale "zgodnie z lokalizacją budowy Trasy [...] ustaloną przez organ ds. planowania przestrzennego i uwzględnioną w zatwierdzonych planach gospodarczych miasta Lublin ". Określony w ten sposób cel wywłaszczenia był znacznie szerszy, niż sama budowa trasy i obejmował szereg inwestycji, które nie były związane bezpośrednio z inwestycją drogową, ale tworzyły także elementy całej infrastruktury ją otaczającej.

Dokonana w sprawie analiza materiału dowodowego pozwoliła na wyczerpujący i kompletny ogląd problematyki realizacji tak złożonej inwestycji, jaką była budowa Trasy [...] wraz z towarzyszącą infrastrukturą. Organ odwoławczy podkreślił, że zawnioskowany do zwrotu teren w dacie wywłaszczenia objęty był Ogólnym Planem Zagospodarowania Przestrzennego "P.", zatwierdzonym uchwałą nr 111/1406/69 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z dnia 3 czerwca 1969 r., zgodnie z którym obszar ten oznaczony był symbolem "[...] - Trasa [...] oraz "[...]" - szkoła średnia - możliwość przesunięcia lokalizacji w oparciu o plan szczegółowy, a także Planem Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego Osiedla "[...] zatwierdzonym uchwałą nr 10/645/68 Prezydium Miejskiej Rady Narodowej [...] z dnia 27 marca 1968 r., zgodnie z którym teren ten położony był w obszarze przeznaczonym pod ogródki działkowe, określonym symbolem "[...]". Powstanie w 1977 r. zlokalizowanego na przedmiotowym terenie rodzinnego ogrodu działkowego im. [...] było więc konsekwencją realizacji założeń planistycznych ustalonych dla tego obszaru miasta. Zawarcie w nich pozycji takich jak "ogrody działkowe", "baza zieleni", czy "zieleń publiczna, izolacyjna" wskazują, że organizowanie w mieście tego typu stref było działaniem intencjonalnym, nakierowanym na osiągnięcie konkretnych, z góry założonych celów.

Ustalenia te, zdaniem organu, niewątpliwie dowodzą tego, że budowa Trasy [...] obejmowała nie tylko pasy drogowe ale i otoczenie a zlokalizowanie terenów zielonych na wywłaszczonych terenach przyległych do trasy było uzasadnione koniecznością ochrony od uciążliwości odbywającego się stale ruchu pojazdów. Analiza sprawy pozwoliła organom na wniosek, że odmowa zwrotu zawnioskowanej nieruchomości jest uzasadniona.

W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik E. T. i L. M. zarzucił decyzji naruszenie:

I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. przez przyjęcie, że cel wywłaszczenia nieruchomości dokonanego zgodnie z lokalizacją budowy Trasy [...] był znacznie szerszy, niż sama budowa trasy i obejmował szereg inwestycji, które nie były związane bezpośrednio z inwestycją drogową, ale tworzyły także elementy całej infrastruktury ją otaczającej, w tym ogrody działkowe;

II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, skutkującą błędnymi ustaleniami faktycznymi w zakresie celu, w związku z realizacją którego doszło do wywłaszczenia nieruchomości;

2) art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez stwierdzenie, że zebrane w sprawie dokumenty stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo zaświadczone, w sytuacji gdy część dokumentów, w oparciu o które organy dokonały ustaleń faktycznych w zakresie celu wywłaszczenia nieruchomości nie posiada waloru dokumentu urzędowego.

Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny i prawny sprawy oraz obszerną argumentację świadczącą zdaniem skarżących o zasadności złożonego środka zaskarżenia. W podstawowym zakresie podniesiono w nim, że organy zaczęły doszukiwać się w materiale dowodowym treści uzasadniających wniosek o zgodności sposobu zagospodarowania nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu z celem wywłaszczenia, ujmowanym przez organy w możliwie najszerszy sposób. W ocenie skarżących poczynione przez organ wnioski w zakresie realizacji celu wywłaszczenia są zanadto daleko idące. Organy dokonały bowiem niedopuszczalnego "poszerzenia" celu wywłaszczenia.

Zdaniem skarżących funkcjonowanie na zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości ogrodu działkowego nie jest warunkiem funkcjonowania Trasy W-Z - inwestycji drogowej (drogi krajowej) spełniającej zasadniczo funkcje komunikacyjne. Podobnie, do funkcjonowania ogrodu działkowego nie jest niezbędne sąsiedztwo dwujezdniowej drogi krajowej. Za chybiony należy uznać argument, w świetle którego ogrody działkowe urządzone zostały na terenie zawnioskowanym do zwrotu w celu ochrony od uciążliwości odbywającego się stale ruchu pojazdów. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 18, poz. 117) stanowił, że celem pracowniczego ogrodu działkowego jest stworzenie ludziom pracy i ich rodzinom możliwości wykorzystania wolnego czasu z pożytkiem dla zdrowia oraz poprawa ich sytuacji gospodarczej drogą uzyskania ziemiopłodów na potrzeby własnego gospodarstwa domowego. Nadto urządzenia takie jak ogród działkowy, ze swej natury nie mogą znajdować się w pasie drogowym (w przeciwieństwie do np. zieleni izolacyjnej). Nie są to również urządzenia obsługi ruchu.

W uzasadnieniu dodatkowo zarzucono, że wydane przez Wojewodę Lubelskiego rozstrzygnięcie, w którym "utrzymuje zaskarżoną decyzję w całości", jest w istocie rozstrzygnięciem nieznanym ustawie. W oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa, wskazanym w podstawie prawnej decyzji, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, nie zaś "utrzymuje decyzję". Powyższe stanowić może asumpt do rozważenia stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, jako wydanej bez podstawy prawnej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W rozpatrywanej sprawie istotą sporu prawnego jest ocena, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że cel publiczny, na jaki dokonano wywłaszczenia spornej nieruchomości, został zrealizowany.

Przed przejściem do rozważań odnoszących się do prawidłowości zastosowania w sprawie przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego w zakresie zarzucanym w skardze należy odnieść się do zawartego w uzasadnieniu skargi zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które zdaniem autora skargi mogło stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Lubelskiego.

Słusznie zwrócił uwagę skarżący, że w sentencji decyzji organ odwoławczy posłużył się nieznanym kodeksowi postępowania administracyjnego zwrotem "utrzymuję zaskarżoną decyzje w całości" zamiast "utrzymuję w mocy zaskarżoną decyzję", jednakże sam błąd w sformułowaniu rozstrzygnięcia ma charakter omyłki pisarskiej, a nie uchybienia, które można interpretować jako rażące naruszenie prawa, czy brak podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Należy podkreślić, że organ prawidłowo powołał w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a treść uzasadnienia wyroku nie pozostawia żadnych wątpliwości, co do intencji Wojewody Lubelskiego. Rozważanego błędu nie można traktować jako istotne naruszenie prawa, chociaż popełniony przy formułowaniu treści rozstrzygnięcia błąd jest oczywisty i niezgodny z treścią art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Jednakże pomimo przedmiotowej omyłki pisarskiej bez żadnej wątpliwości można uznać, że wolą organu było uznanie prawidłowości rozstrzygnięcia podjętego w pierwszej instancji przez Starostę Lubelskiego i co za tym idzie utrzymanie w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji.

Przechodząc do meritum, czyli uznania, czy w przedmiotowej sprawie zaszły przesłanki do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości określone w art. 136 i art. 137 u.g.n. właściwym jest przyjęcie, że w prawidłowo ustalonym w sprawie stanie faktycznym nie jest możliwe wydanie pozytywnej dla skarżących decyzji. Rozpatrując sprawę należy w pełni podzielić stanowisko zaprezentowane przez organy obu instancji, że realizacja na działce nr [...] o pow. 0,3608 ha, stanowiącej przed wywłaszczeniem własność H. M., ogrodów działkowych wypełniała cel wywłaszczenia, a zatem nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 u.g.n.

Zgodnie z tym przepisem - ust. 1 nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1. pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2. pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Należy podkreślić, że cel wywłaszczenia określony w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości został zrealizowany, a interpretacja przedstawiona przez organy administracji w tym zakresie jest prawidłowa w świetle zabranego, kompletnego materiału dowodowego. Sąd nie dopatrzył się uchybień procesowych w zakresie dotyczącym ustalenia stanu faktycznego.

Zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości (art. 136 i n. u.g.n.) jest bezsporne, z uwagi na dyspozycję art. 216 ust. 1 u.g.n. (przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości).

Odnosząc się do konkretnych elementów stanu faktycznego istotne jest wskazanie, że żądana do zwrotu nieruchomość przez spadkobierców byłego właściciela L. M. oraz E. T. została wywłaszczona na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia 11 września 1975 r. znak: GTO.V11.6602/67/74 (k. 43-49 akt org. I inst.). Nieruchomości przeznaczone do wywłaszczenia, między innymi należąca do H. M., zostały wymienione w sentencji decyzji, natomiast cel na jaki organ administracji dokonał wywłaszczenia został określony w uzasadnieniu do decyzji.

W uzasadnieniu tym stwierdzono, że "wywłaszczenie przedmiotowych nieruchomości nastąpiło, zgodnie z lokalizacją budowy Trasy [...], ustaloną przez organ ds. planowania przestrzennego i uwzględnioną w zatwierdzonych planach gospodarczych-urbanistycznych miasta [...]". Wobec ustalonego w powołany sposób celu wywłaszczenia precyzyjna ocena, czy lokalizacja na wywłaszczonej działce ogródków działkowych realizuje określony w decyzji cel wywłaszczenia, wymaga odniesienia się do innych decyzji w zakresie lokalizacji budowy Trasy [...] oraz dokumentów planistycznych. Dlatego też nie można uznać, że poszukiwanie przez organy dokumentów odnoszących się do lokalizacji i realizacji Trasy W-Z jest niedopuszczalnym poszerzeniem celu wywłaszczenia (na co wskazywano w skardze). Decyzja wywłaszczeniowa bowiem w sposób częściowo odsyłający określiła cel wywłaszczenia, którym była w podstawowym zakresie budowa drogi publicznej. Jednakże sama okoliczność, że przez działkę, o której zwrot wystąpiono, nie przebiega droga lub szerzej pas drogowy nie świadczy o braku realizacji określonego w decyzji celu publicznego. Czym innym jest bowiem budowa drogi, a czym innym lokalizacja Trasy [...], w ramach której oprócz infrastruktury typowo drogowej mogą pojawić się inne elementy pomocnicze oraz odnoszące się do zagospodarowania przestrzeni rozbudowywanego w tym okresie miasta. Teren, na którym zlokalizowano Trasę [...] był wówczas w zasadzie terenem podmiejskim, częściowo wykorzystywanym rolniczo (co wynika m.in. z uzasadnienia decyzji wywłaszczeniowej, k. 43 akt org. I inst.). Dlatego też nie można jedynie na podstawie treści decyzji wywłaszczeniowej wykluczyć, że organizacja ogrodów działkowych na terenie przylegającym do drogi publicznej, dokonana w ramach całej, złożonej inwestycji publicznej była niezgodna z celem wywłaszczenia.

Pogląd powyższy zgodny jest ze stanowiskiem tut. Sądu wyrażonym w dwóch prawomocnych wyrokach z dnia 26 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Lu 298/14 oraz II SA/Lu 300/14 (orzeczenia dostępne w CBOSA), które odnosiły się wprost do problemu lokalizacji trasy W-Z w kontekście realizacji celu wywłaszczenia. W wyrokach tych stwierdzono mi.in., że zagospodarowania trasy W-Z nie można ograniczać jedynie do budowy urządzeń związanych z samym prowadzeniem i obsługą ruchu drogowego. Jakkolwiek trudno odmówić racji stwierdzeniu, że cel wywłaszczenia nie może być rozumiany rozszerzająco, to przecież przy takim jego określeniu jak w rozpoznawanej sprawie, nie ma także żadnych podstaw do jego ograniczenia. Należało zatem sięgnąć do innych dowodów, pozwalających na precyzyjniejsze jego ustalenie.

Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy pozwala na jednoznaczny wniosek, że realizacja w ramach analizowanej inwestycji, trasy [...], ogródków działkowych, które powstały w 1977 roku, mieści się w celu wywłaszczenia określonym w decyzji wywłaszczeniowej. Prawidłowo w tym zakresie organy obu instancji odwołały się do dokumentów w postaci Ogólnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego "P.", zatwierdzonego uchwałą nr 111/1406/69 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z dnia 3 czerwca 1969 r., a przede wszystkim Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego O. "S.", zatwierdzonego uchwałą nr 10/645/68 Prezydium Miejskiej Rady Narodowej [...] z dnia 27 marca 1968 r. Zgodnie z Ogólnym Planem Zagospodarowania Przestrzennego "P." zawnioskowany do zwrotu obszar oznaczony był symbolem "161 KP" - Trasa [...] oraz "[...] szkoła średnia - możliwość przesunięcia lokalizacji w oparciu o plan szczegółowy (k. 107, 318-319 akt org. I inst.). W planie szczegółowym osiedla teren ten położony był w obszarze przeznaczonym pod ogródki działkowe, określonym symbolem [...]". (k. 344-347 akt org. I inst.).

Zgodnie z decyzją z dnia 8 czerwca 1977 r. nr GTO.III-8380/2/52/77 Prezydent Miasta Lublin zatwierdził plan realizacji zagospodarowania terenu ogródków działkowych im. P. w L. (k. 298 akt org. I inst.). Na terenie tych ogródków znajduje się sporna działka. W aktach sprawy znajduje się Plan realizacyjny zagospodarowania ogrodów działkowych przy ulicy [...] w L. z maja 1977 r., gdzie w punkcie 4 – Koncepcja zagospodarowania terenu – wskazano, że: "Cały zespół ogrodów działkowych jako jednej z elementów zagospodarowania parkowego Trasy [...] projektowany jest docelowo jako ogród otwarty. Do czasu realizacji całości ciągu parkowego ogrody są zamknięte (k. 293 akt org. I inst.).

Z całokształtu materiału dowodowego zgormadzonego w sprawie przez organy administracji wynika, że realizacja ogrodów działkowych na terenie spornej działki była związana z lokalizacją trasy [...], a szerzej z koncepcją zagospodarowania tej części miasta L., którą realizowano w związku z kluczową dla miasta trasą ruchu pospiesznego NW-SE. Inwestycja ta w sposób istotny i trwały zmieniła charakter terenów leżących w sąsiedztwie przedmiotowej trasy. W ramach inwestycji drogowej realizowano w kolejnych latach szereg różnych urządzeń infrastruktury, a także utworzono tereny zielone oraz popularne w ówczesnym okresie ogródki działkowe.

Należy przy tym podkreślić, że w dotychczasowym orzecznictwie nie budził wątpliwości, z uwagi na zasadę wynikającą z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, że nie jest dopuszczalna zmiana celu wywłaszczenia. Warto jednak wskazać na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2008 r., o sygn. SK 43/07 (OTK-A 2008, nr 10, poz. 175), w którym podkreślono, że obowiązująca regulacja konstytucyjna pozostawia ustawodawcy szeroką swobodę normowania zasad zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, co oznacza, że obowiązek dopuszczenia w ustawodawstwie zwrotu nieruchomości w określonych sytuacjach nie zawsze musi oznaczać obowiązek dokonania zwrotu. W szczególności nieruchomość wywłaszczona na określony cel publiczny nie musi zostać zwrócona w sytuacji, w której jest ona niezbędna dla realizacji innego celu publicznego, który również uzasadnia wywłaszczenie. Istotne jest natomiast, aby inwestycja nadal wypełniała pojęcie celu publicznego, dla którego realizacji dokonano przecież wywłaszczenia. Istotnym, zdaniem Trybunału, jest czynnik czasu i konieczność zapewnienia trwałości ukształtowanych stosunków i sytuacji prawnych.

Ponadto, jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2012 r. (P 12/11, OTK-A 2012, nr 11, poz. 132) "cele publiczne" nie zostały wprawdzie zdefiniowane w samej Konstytucji, jednak z systemowej wykładni art. 21 ust. 2 Konstytucji wynika, że są to cele ponadjednostkowe, zbiorowe, pozostające w pewnej opozycji do prywatnego interesu indywidualnego obywatela. "Celem publicznym", zgodnie z art. 21 ust. 2 Konstytucji, nie może być zatem indywidualny interes lub suma interesów indywidualnych wielu osób prywatnych. Dokonywanie wywłaszczenia wyłącznie w majątkowym interesie wywłaszczyciela lub na cel, którego nie można zakwalifikować jako cel publiczny, stanowi przekroczenie art. 21 ust. 2 Konstytucji i tym samym naruszenie konstytucyjnych gwarancji ochrony własności. Dopuszczenie przez ustawodawcę do przymusowego odjęcia praw i do ich nabycia przez podmioty publiczne jest wówczas niezgodne z art. 21 ust. 2 Konstytucji, nawet jeśli nastąpiło za słusznym odszkodowaniem i było konieczne z innych przyczyn.

W ocenie Sądu, przytoczone wyżej zapisy dokumentów planistycznych odnoszących się do zagospodarowania Trasy W-Z oraz szczegółowo lokalizujących w jego ramach ogródki działkowe pozwalają na jednoznaczny wniosek, że wywłaszczenie spornej nieruchomości taki właśnie cel publiczny spełniało, a organizacja tych ogródków, pomimo ich zamkniętego charakteru, mieści się w ramach decyzji wywłaszczeniowej. Nie bez znaczenia jest również fakt, że sporna nieruchomość nadal należy do Gminy [...] i stale funkcjonuje na niej ogród działkowy zarządzany obecnie przez Polski Związek Działkowców stowarzyszenie ogrodowe w W., Okręg L..

Zdaniem składu orzekającego szczegółowe zarzuty skargi wskazujące na brak realizacji celu publicznego na spornej działce, a tym samym na ziszczeniu się przesłanki zbędności określonej w art. 137 u.g.n. stanowią jedynie próbę odmiennej interpretacji zgromadzonej w sprawie dokumentacji planistycznej. Całokształt czynności dowodowych oraz zgromadzony materiał był wystarczający do podęcia zaskarżonej decyzji, a równocześnie w sposób jednoznaczny wskazuje na niespełnienie ustawowych przesłanek umożliwiających zwrot na rzecz L. M. i E. T. wywłaszczonej działki.

W zakończeniu należy jeszcze raz podkreślić, że skład orzekający potwierdził w swym wyroku stanowisko wyrażone przez tut. Sąd w powołanych powyżej orzeczeniach z dnia 26 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Lu 298/14 oraz II SA/Lu 300/14, które również odnosiły się do zagadnienia realizacji celu wywłaszczenia przy realizacji inwestycji jaką była lokalizacja i budowa trasy W-Z [...]. Nadmienić należy, że stanowisko wyrażone w tych wyrokach spotkało się z aprobatą Naczelnego Sądu Administracyjnego – zob. wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1983/15 oraz wyrok NSA z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2470/15, dostępne w CBOSA.

Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji, sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259).