Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 243/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Kamila Paszowska – Wojnar (sprawozdawca), Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 kwietnia 2024 r. nr 807/2024 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

M. W. (dalej jako: skarżąca, zobowiązana), wnioskiem z dnia 21 czerwca 2022 r., zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: organ) o umorzenie w całości zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek za okres od października 2012 r. do maja 2013 r. powstałych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wskazała, że działalność ta została zamknięta ze względu na wysokie koszty utrzymania. Argumentując zasadność zastosowania ulgi w spłacie zadłużenia, zobowiązana powołała się na trudną sytuację zdrowotną i materialną, wyjaśniając, że od dnia 1 lipca 2020 r. została zatrudniona w wymiarze ¼ etatu w [...], samotnie wychowuje [...] - letniego syna, na którego pobiera alimenty w kwocie 1 000 zł oraz świadczenie wychowawcze. Posiada mieszkanie, które stanowi zabezpieczenie hipoteczne dwóch kredytów. Skarżąca wyjaśniła także, że choruje na [...],[...], cierpi na [...], natomiast aktualnie oczekuje na [...]. W tym zakresie podała, że jej stan zdrowia stale się pogarsza i z tego względu, jak również z powodu wieku, nie może podjąć dodatkowej pracy.

Decyzją z dnia 2 sierpnia 2022 r. (nr 1621/2022) organ odmówił umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek w łącznej kwocie 12 284,46 zł. W pierwszej kolejności organ dokonał analizy kwestii przedawnienia i uznał, że należności z tytułu składek są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Argumentował w tym zakresie, że na zawieszenie biegu terminu przedawnienia miało wpływ wszczęcie w czerwcu 2014 r. postępowania prowadzącego do przymusowego dochodzenia należności, które nie zostało zakończone. W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że w stosunku do zobowiązanej zastosowanie mogą odnaleźć wyłącznie przepisy art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a po dokonaniu w tej mierze ustaleń organ skonkludował, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane w tym przepisie, a tym samym brak jest podstaw do umorzenia należności z tytułu składek. Powołując się natomiast na okoliczności dotyczące sytuacji materialnej i zdrowotnej zobowiązanej, organ argumentował, że uwzględnienie okoliczności szczególnych, umożliwiających umorzenie należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, możliwe jest jedynie w razie orzekania na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Ze względu jednak na rodzaj zaległości przepisy te w ocenie organu nie mają zastosowania.

Po rozpoznaniu skargi skarżącej na powyższą decyzję, tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 27 września 2023 r. wydanym w sprawie III SA/Wr 758/22 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że powołanie się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia, jako okoliczności wskazującej na istnienie przedmiotu postępowania, musi zostać wykazana przez organ. Tymczasem w aktach niniejszej sprawy, poza stwierdzeniem o nieprzedawnieniu należności, brak jest dowodu doręczenia zawiadomienia dłużnika o czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek. Zatem kwestia przedawnienia nie została należycie wyjaśniona. Dalej Sąd stwierdził, że szczególnego znaczenia w sprawie nabierają powołane w skardze okoliczności dotyczące skierowania tytułów wykonawczych pod adresem ówczesnej, nieaktualnej na dzień kierowania korespondencji, siedziby skarżącej jako przedsiębiorcy, w czym zobowiązana upatruje wadliwości powodującej przedawnienie należności z tytułu składek (skarżąca w skardze wskazywała, że zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej w dniu 30 maja 2013 r. – przyp. Sądu). Wobec tego, jak wskazał następnie Sąd, wymaga wyjaśnienia, czy organ mógł skutecznie kierować korespondencję do skarżącej na adres wskazany w dokonanym przez nią zgłoszeniu płatnika. Sąd zwrócił również uwagę, że skarżąca podlegała obowiązkom jako płatnik składek za zatrudnionych pracowników zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 u.s.u.s. Przytoczył także treść art. 36 ust. 11 u.s.u.s., zgodnie z którym w przypadku wygaśnięcia tytułu do ubezpieczeń społecznych, płatnik składek jest zobowiązany zgłosić ten fakt do ZUS w celu wyrejestrowania oraz art. 36 ust. 13 u.s.u.s., w myśl którego płatnik zobowiązany jest powiadomić ZUS o wszelkich zmianach w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniu (a więc i o zmianie miejsca zamieszkania czy adresu do korespondencji) w terminie 7 dni od zaistnienia zmian. Sąd zaznaczył, że celem wykazania, że doszło do skutecznego doręczenia zawiadomienia dłużnika o czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, a w konsekwencji do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, organ powinien szczegółowo wyjaśnić, a także poprzeć te ustalenia materiałem dowodowym, jakie dane adresowe znajdowały się w zgłoszeniu płatnika, czy i kiedy były aktualizowane, a także w jakiej dacie powziął informacje o zaprzestaniu prowadzenia przez zobowiązaną działalności gospodarczej, co skutkowało sporządzeniem przez organ z urzędu zgłoszenia wyrejestrowania płatnika składek w trybie art. 48b u.s.u.s. Jak stwierdził Sąd, powyższe ustalenia pozwolą na ocenę skuteczności dokonywanych przez organ doręczeń stosownie do zasad określonych m.in. w art. 42 w zw. z art. 44 k.p.a. Końcowo wskazano, że dopiero po ustaleniu, że zaległości skarżącej nie uległy przedawnieniu i w jakiej wysokości istnieją, organ rozważy wystąpienie przesłanek do ich umorzenia.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 15 kwietnia 2024 r. organ odmówił umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika. W uzasadnieniu tej decyzji organ w pierwszej kolejności podał okoliczności dotyczące sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącej. Następnie, wykonując wyrok tutejszego Sądu z dnia 27 września 2023 r. w sprawie III SA/Wr 758/22, organ wskazał, że w jego ocenie przedmiotowe należności są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Następnie podniósł, że w związku z powstałym zadłużeniem, ZUS Oddział we Wrocławiu w oparciu o upomnienia wystawił w dniu 17 czerwca 2014 r. tytuły wykonawcze o wskazanych numerach, a organ egzekucyjny skierował na ich podstawie zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej w [...] Bank S.A., który to bank potwierdził odbiór zajęć w dniu 23 czerwca 2014 r. Tytuły wykonawcze i zajęcia po dwukrotnym awizowaniu w dniach 23 czerwca 2014 r. i 1 lipca 2014 r. z powodu braku podjęcia przez skarżącą w terminie zostały zwrócone do nadawcy w dniu 9 lipca 2014 r. Dalej organ wskazał, że w tej sytuacji przesyłkę uznano za doręczoną na podstawie art. 44 k.p.a. Z ustaleń faktycznych organu wynika, że przesyłkę wysłano na adres siedziby płatnika składek wskazany w dokumencie zgłoszeniowym ZUS ZFA: ul. [...], [...] W. Jak następnie stwierdzono, był to jedyny adres podany przez skarżącą w tym dokumencie i dokument ten nie był w późniejszym czasie aktualizowany. Według organu, w dniu wystawienia tytułów wykonawczych i skierowania zajęć rachunku bankowego w bazie ZUS nie było widoczne wyrejestrowanie płatnika składek z działalności gospodarczej, a dokument wyrejestrowujący ZUS ZWPA został sporządzony z urzędu z datą 1 czerwca 2013 r. Kolejno organ przytoczył treść art. 36 ust. 11 i ust. 13 u.s.u.s. i wskazał, że skarżąca nie dopełniła obowiązków tam wskazanych, dotyczących zgłoszenia wygaśnięcia tytułu do ubezpieczeń społecznych oraz powiadomienia o wszelkich zmianach wykazanych w zgłoszeniu w terminie 7 dni od zaistnienia zmian. Dalej organ podał, że w dniu 25 sierpnia 2017 r. z uwagi na umorzenie postępowania w sprawie rozstrzygnięcia zbiegu egzekucji administracyjno – sądowej do rachunku bankowego w [...] Bank S.A. skierowano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego do P. S.A. , a w odpowiedzi na zajęcia bank poinformował ZUS o braku środków na rachunku i o zbiegu. W dniu 19 maja 2022 r. skierowano do skarżącej zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę. W związku z powyższymi okolicznościami wyjaśniono, że postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 17 czerwca 2014 r. nie zostało zakończone i toczy się nadal, a organ zobowiązany jest do jego kontynuowania. Następnie organ przytoczył treść przepisów u.s.u.s. dotyczących okresu przedawnienia i okoliczności powodujących jego zawieszenie i przerwę.

W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że w stosunku do zobowiązanej zastosowanie mogą odnaleźć wyłącznie przepisy art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Ich analiza w kontekście ustalonego stanu faktycznego nie pozwoliła jednak na uznanie, że zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności w rozumieniu powołanego przepisu.

Organ przyjął, że przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s., nie zachodzą, ponieważ w stosunku do zobowiązanej nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. Z przyczyn oczywistych, nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. Ponadto wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek przewyższa kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, co oznacza, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. również nie ma zastosowania. Dalej organ uznał, że choć skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, jednak nie zachodzi przesłanka braku majątku, ponieważ uzyskuje ona dochody z tytułu zatrudnienia oraz posiada majątek nieruchomy. Ustalił również, że aktualnie naczelnik urzędu skarbowego bądź komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. W tych okolicznościach organ wykluczył zaistnienia przesłanek całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 i 6 u.s.u.s. Dopóki postępowanie to się toczy nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji, jak również tego, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W konsekwencji powyższych ustaleń organ skonkludował, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., tym samym brak jest podstaw do umorzenia należności z tytułu składek. Powołując się natomiast na okoliczności dotyczące sytuacji materialnej i zdrowotnej zobowiązanej, organ wyjaśnił, że nie mogą one stanowić podstawy do umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Dalej argumentował, że uwzględnienie okoliczności szczególnych, umożliwiających umorzenie należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, możliwe jest jedynie w razie orzekania na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Ze względu jednak na rodzaj zaległości (nie są to należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem składek na te ubezpieczenia) przepisy te nie mają zastosowania.

W skardze na powyższą decyzję strona wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzuciła że w sprawie doszło do przedawnienia należności i wygaśnięcie roszczenia organu rentowego. Zwróciła uwagę, że w wyroku z dnia 27 września 2023 r. tutejszy Sąd nakazał przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie tego, jakie dane adresowe znajdowały się w zgłoszeniu płatnika, czy i kiedy były aktualizowane, w jakiej dacie organ powziął informację o zaprzestaniu prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej, skutkujących sporządzeniem z urzędu zgłoszenia wyrejestrowania płatnika składek oraz nakazał zbadać pod tym względem kwestię przedawnienia zobowiązania skarżącej. Nadto organ miał dołączyć do akt sprawy dokumenty, które będą obrazować wszystkie istotne w tej mierze okoliczności faktyczne., co pozwoli na dokonanie oceny skuteczności doręczeń zgodnie z przepisami k.p.a. Jak podniosła następnie skarżąca, z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ dokonał powyższych ustaleń, w szczególności organ nie wskazał, kiedy powziął informację o zakończeniu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, zaś ustalenia organu ograniczyły się do stwierdzenia, że na dzień wystawienia tytułów wykonawczych i skierowania zajęć rachunku bankowego, w bazie ZUS nie było widoczne wyrejestrowanie płatnika składek, a dokument wyrejestrowujący ZUS ZWPA został sporządzony z urzędu w dniu 7 września 2015 r. z datą 1 czerwca 2013 r. Biorąc pod uwagę, że organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji wykorzystał dokumentację z różnych baz danych (w tym z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej), w ocenie skarżącej miał on możliwość pozyskania tych danych już w roku 2014. Dalej skarżąca wskazała, że domniemanie doręczenia z art. 44 k.p.a. nie ma zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego. Ponadto podkreśliła, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje wprawdzie od dnia dokonania pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, o której dłużnik został zawiadomiony ale czynność ta musi być dokonana skutecznie, a skarżąca o takiej czynności nie została skutecznie powiadomiona. Zatem zdaniem skarżącej organ błędnie podnosi w decyzji, że skutecznie wszczęto wobec niej postępowanie egzekucyjne w 2014 r., a należności składkowe są przedawnione.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Wskazać w pierwszej kolejności należy, że orzekanie w sprawie niniejszej odbywa się w warunkach związania, o których mowa w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: p.p.s.a.), ponieważ niniejszy wyrok został poprzedzony prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 27 września 2023 r. wydanym w sprawie III SA/Wr 758/22, w którym Sąd zwrócił uwagę na konieczność zweryfikowania biegu i upływu okresu przedawnienia zaległości składkowych, o których umorzenie zwróciła się skarżąca.

Zgodnie z powołanym przepisem prawnym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/OI 443/09 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis Warszawa 2005, s. 472, Komentarz do art. 153 p.p.s.a.; J. Świątkiewicz, Komentarz do ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, BWP Justicia, Warszawa 1995, s. 70; T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewski, Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego, tom I, Wyd. LexisNexis Warszawa 2002, s. 826-827).

Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i sąd może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego sprawy. W toku bowiem ponownego rozpoznania sprawy organ administracji może uwzględnić nowe fakty i dowody, których strona nie mogła powołać w toku poprzedniego postępowania lub jeśli potrzeba ich powołania wynikła później (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt: II GSK 240/06).

Podkreślić należy, że pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Zauważyć również należy, że w orzecznictwie jednolicie prezentowany jest pogląd wyrażony miedzy innymi w wyroku NSA z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt: II FSK 1057/11, że sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawne oraz poglądy judykatury i doktryny stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu. Sąd stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 27 września 2023 r. wydanym w sprawie III SA/Wr 758/22, ponieważ nie doszło do wzruszenia tego wyroku w trybie przewidzianym prawem, nie doszło również do istotnej zmiany stanu prawnego.

Przechodząc natomiast do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, że istotą zawartych w powołanych wyrokach tutejszego Sądu wskazań co do dalszego postępowania było dokonanie oceny, czy w sprawie doszło i ewentualnie w jakim zakresie do przedawnienia należności. Przypomnieć zatem należy, że w uzasadnieniu przywołanego wyroku Sąd stwierdził, iż w sprawie szczególne znaczenie mają podnoszone w skardze okoliczności dotyczące skierowania tytułów wykonawczych pod adresem ówczesnej, nieaktualnej na dzień kierowania korespondencji, siedziby skarżącej jako przedsiębiorcy, w czym upatrywała ona wadliwości powodującej przedawnienie należności z tytułu składek. Wobec tego, wymagało wyjaśnienia, czy organ mógł skutecznie kierować korespondencję do skarżącej na adres wskazany w dokonanym przez nią zgłoszeniu płatnika. Sąd zwrócił również uwagę, że skarżąca podlegała obowiązkom jako płatnik składek za zatrudnionych pracowników zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 u.s.u.s. Przytoczył także treść art. 36 ust. 11 u.s.u.s., zgodnie z którym w przypadku wygaśnięcia tytułu do ubezpieczeń społecznych, płatnik składek jest zobowiązany zgłosić ten fakt do ZUS w celu wyrejestrowania oraz art. 36 ust. 13 u.s.u.s., w myśl którego płatnik zobowiązany jest powiadomić ZUS o wszelkich zmianach w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniu (a więc i o zmianie miejsca zamieszkania czy adresu do korespondencji) w terminie 7 dni od zaistnienia zmian. Sąd zaznaczył, że celem wykazania, że doszło do skutecznego doręczenia zawiadomienia dłużnika o czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, a w konsekwencji do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, organ powinien szczegółowo wyjaśnić, a także poprzeć te ustalenia materiałem dowodowym, jakie dane adresowe znajdowały się w zgłoszeniu płatnika, czy i kiedy były aktualizowane, a także w jakiej dacie powziął informacje o zaprzestaniu prowadzenia przez zobowiązaną działalności gospodarczej, co skutkowało sporządzeniem przez organ z urzędu zgłoszenia wyrejestrowania płatnika składek w trybie art. 48b u.s.u.s.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie wypełnia powyższych zaleceń, a stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu tej decyzji należy uznać za dalece niewystarczające z punktu widzenia realizacji tych zaleceń.

W tej mierze organ wskazał, że w jego ocenie przedmiotowe należności są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Podniósł, że w związku z powstałym zadłużeniem, ZUS Oddział we Wrocławiu w oparciu o upomnienia wystawił w dniu 17 czerwca 2014 r. tytuły wykonawcze o wskazanych numerach, a organ egzekucyjny skierował na ich podstawie zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej w [...] Bank S.A., który to bank potwierdził odbiór zajęć w dniu 23 czerwca 2014 r. Tytuły wykonawcze i zajęcia po dwukrotnym awizowaniu w dniach 23 czerwca 2014 r. i 1 lipca 2014 r. z powodu braku podjęcia przez skarżącą w terminie zostały zwrócone do nadawcy w dniu 9 lipca 2014 r. Dalej organ wskazał, że w tej sytuacji przesyłkę uznano za doręczoną na podstawie art. 44 k.p.a. Podano, że z ustaleń faktycznych organu wynika, iż przesyłkę wysłano na adres siedziby płatnika składek wskazany w dokumencie zgłoszeniowym ZUS ZFA: ul. [...], [...] W. Jak następnie stwierdzono, był to jedyny adres podany przez skarżącą w tym dokumencie i dokument ten nie był w późniejszym czasie aktualizowany. Według organu, w dniu wystawienia tytułów wykonawczych i skierowania zajęć rachunku bankowego w bazie ZUS nie było widoczne wyrejestrowanie płatnika składek z działalności gospodarczej, a dokument wyrejestrowujący ZUS ZWPA został sporządzony z urzędu z datą 1 czerwca 2013 r. Kolejno organ przytoczył treść art. 36 ust. 11 i ust. 13 u.s.u.s. i wskazał, że skarżąca nie dopełniła obowiązków tam wskazanych, dotyczących zgłoszenia wygaśnięcia tytułu do ubezpieczeń społecznych oraz powiadomienia o wszelkich zmianach wykazanych w zgłoszeniu w terminie 7 dni od zaistnienia zmian. Dalej organ podał, że w dniu 25 sierpnia 2017 r. z uwagi na umorzenie postępowania w sprawie rozstrzygnięcia zbiegu egzekucji administracyjno – sądowej do rachunku bankowego w [...] Bank S.A. skierowano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego do P. S.A. , a w odpowiedzi na zajęcia bank poinformował ZUS o braku środków na rachunku i o zbiegu. W dniu 19 maja 2022 r. skierowano do skarżącej zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę. W związku z powyższymi okolicznościami wyjaśniono, że postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 17 czerwca 2014 r. nie zostało zakończone i toczy się nadal, a organ zobowiązany jest do jego kontynuowania.

Biorąc to pod uwagę, Sąd stwierdza, że organ, wbrew zaleceniom Sądu, w dalszym ciągu nie wyjaśnił jednej z kluczowych w sprawie okoliczności, a mianowicie, w jakiej dacie powziął informację o zaprzestaniu prowadzenia przez zobowiązaną działalności gospodarczej i nie przedstawił odpowiedniego materiału dowodowego. W tym zakresie organ w treści decyzji wskazuje jedynie, że w dniu wystawienia tytułów wykonawczych i skierowania zajęć rachunku bankowego w bazie ZUS nie było widoczne wyrejestrowanie płatnika składek z działalności gospodarczej, a dokument wyrejestrowujący ZUS ZWPA został sporządzony z urzędu z datą 1 czerwca 2013 r. Organ nie odnosi się w ogóle do kwestii uzyskania informacji o zakończeniu prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej, zamiast tego podaje okoliczności związane z wyrejestrowaniem skarżącej jako płatnika składek. Nie wyjaśnia przy tym organ, z jakich przyczyn do wyrejestrowania skarżącej doszło z datą wsteczną (jak wskazano, dokument ZUS ZWPA został sporządzony z urzędu w dniu 7 września 2015 r., a do wyrejestrowania doszło z dniem 1 czerwca 2013 r.), co mogłoby sugerować, że organ z tą wcześniejszą datą mógł powziąć informację o zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą. Okoliczności te są o tyle istotne, że, jak podaje organ, tytuły wykonawcze i zajęcia rachunku bankowego skarżącej, wysłane zostały na adres działalności gospodarczej i zwrócone do nadawcy z powodu braku podjęcia w terminie w dniu 9 lipca 2014 r., gdy tymczasem skarżąca wskazywała, że zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej znacznie wcześniej, bo już w dniu 30 maja 2013 r., a ponadto organ wyrejestrował skarżącą z dniem 1 czerwca 2013 r. Przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia powyższej przesyłki, skutkowało stwierdzeniem przez organ, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia przedmiotowych należności w oparciu o treść art. 24 ust. 5b u.s.u.s. W tym stanie rzeczy zdaniem Sądu skarżąca słusznie podnosi, że w sprawie nie dokonano ustaleń, o których mowa w wiążącym organ wyroku Sądu i nie zbadano pod tym kątem kwestii przedawnienia omawianych należności. W ocenie Sądu na uwagę zasługują przy tym zawarte w skardze argumenty, że organ miał możliwość pozyskania danych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej o zakończeniu przez nią działalności gospodarczej zanim wystosował do niej przesyłkę zawierającą tytuły wykonawcze i zajęcia rachunku bankowego.

Powyższe kwestie wymagają zatem wyjaśnienia w ramach nakazanego już uprzednio przez Sąd wykazania, że w sprawie rzeczywiście doszło do skutecznego doręczenia zawiadomienia skarżącej o czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, a w konsekwencji do zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Nadto trzeba zauważyć, że, jak nakazano w wyroku Sądu z dnia 27 września 2023 r., organ miał dołączyć do akt sprawy dokumenty, które będą obrazować istotne w tej mierze okoliczności faktyczne, co pozwoli m.in. na dokonanie oceny skuteczności doręczeń zgodnie z przepisami k.p.a. Tymczasem organ, wbrew zaleceniom zawartym w przywołanym wyroku, nie przedstawił w tej mierze odpowiedniej dokumentacji.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.