Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 504/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.1 ust.1, art.3 ust.1 pkt 1, art.16 ust.1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art.145§1 lit.a, art.200, art.205§1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającego do zwrotu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego A. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2020 r. A. M., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą B. A. M. złożył wniosek o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 na okres 3 miesięcy, z datą wypłaty świadczeń od [...] października 2020 r., w łącznej wysokości [...] PLN, obejmującej wynagrodzenia dziesięciu pracowników w kwocie [...] PLN oraz składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie [...] PLN. Wypłata środków nastąpiła w trzech równych transzach – [...] listopada 2020 r. (dwie transze), oraz [...] grudnia 2020 r.

Zgodnie z art. 15gg ust. 19 oraz ust. 20 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1327, dalej "ustawa COVID-19") przedsiębiorca był zobowiązany do złożenia rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z FGŚP oraz dokumentów potwierdzających prawidłowość wykorzystania dofinansowania zgodnie z przeznaczeniem w terminie 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń. Dnia [...] stycznia 2021 r., przedłożył formularz rozliczeniowy przyznanych środków na podstawie art. 15gg, następnie [...] listopada 2020 r. przedłożył skorygowany formularz rozliczeniowy przyznanych środków wraz z kalkulatorem rozliczeniowym oraz dokonał zwrotu środków w wysokości [...] PLN.

Na podstawie zgromadzonych dokumentów, pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] przeprowadzili weryfikację rozliczenia otrzymanych środków na rzecz ochrony miejsc pracy z FGŚP i dokumentacji potwierdzającej wykorzystanie przekazanych świadczeń i środków zgodnie z przeznaczeniem.

Ustalono, iż strona poza wsparciem przyznanym na podstawie art. 15gg otrzymała również dofinansowanie z art. 31zo ustawy COVID-19, tj. zwolnienie z opłacania składek ZUS. Ponadto w ocenie organu podmiot przedstawił do rozliczenia niestałe składniki wynagrodzeń pracowników, które nie mogły być objęte dofinansowaniem z FGŚP.

Dnia [...] grudnia 2023 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] wszczął z urzędu wobec przedsiębiorcy postępowanie w sprawie zwrotu części dofinansowania przyznanego na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP.

Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r., nr [...],[...] organ ten, na podstawie m.in. art. 15gg ust. 28 pkt 2, art. 15gg ust. 6, ust. 7, ust. 23c oraz ust. 23d ustawy COVID-19, a także art. 60, art. 61 ust. 1, art. 67 oraz art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm., dalej u.f.p.), a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej k.p.a.) określił A. M. przypadającą do zwrotu kwotę [...] zł stanowiącą dofinansowanie przyznane na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników nieobjętych przestojem, przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, na która złożyły się: 1) środki pobrane nienależnie w wysokości [...] PLN wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi: dla kwoty [...] PLN od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia zapłaty; dla kwoty [...] PLN od dnia [...] grudnia 2020 r. do dnia zapłaty; 2) środki niewykorzystane w wysokości [...] PLN wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia [...] lutego 2021 r. do dnia zapłaty.

Jak wynika z uzasadnienia w/w decyzji, podmiot otrzymał wsparcie z art. 31zo ustawy COVID-19 z ZUS w postaci zwolnienia ze składek w dniach [...] maja 2020 r. oraz [...] czerwca 2020 r. Nadto 10 pracowników (A. B., M. D., P. G., K. H., P. K., B. M., P. M., K. P., A. S. oraz A. Ż.) było zatrudnionych u przedsiębiorcy w okresie, w którym otrzymał on wsparcie z art. 31zo ustawy COVID-19. W rezultacie kwota otrzymana na dofinansowanie składek ZUS (po stronie pracodawcy i pracownika) 10 pracowników przedsiębiorcy podlega zwrotowi wraz z odsetkami.

W wyniku weryfikacji list płac przedstawionych przez stronę ustalono, iż w w/w dokumentach występuje składnik wynagrodzenia pod nazwą "Premia" w przypadku: A. B. za październik 2020 r. – [...] PLN, za listopad 2020 r. – [...] PLN, za grudzień 2020 r. – [...] PLN, M. D. za październik 2020 r. – [...] PLN, za listopad 2020 r. – [...] PLN, za grudzień 2020 r. – [...] PLN, P. G. za październik 2020 r. – [...] PLN, za listopad 2020 r. – [...] PLN, za grudzień 2020 r. – [...] PLN, K.H. za październik 2020 r. – [...]PLN, za listopad 2020 r. – [...] PLN, za grudzień 2020 r. – [...] PLN, P. K. za październik 2020 r. – [...] PLN, za listopad 2020 r. – [...]PLN, za grudzień 2020 r. – [...] PLN, B. M. za październik 2020 r. – [...] PLN, za listopad 2020 r. – [...] PLN, za grudzień 2020 r. – [...] PLN, P. M. za październik 2020 r. – [...] PLN, za listopad 2020 r. – [...] PLN, K. P. za październik 2020 r. – [...] PLN, za listopad 2020 r. – [...] PLN, za grudzień 2020 r. – [...] PLN, A. S. za październik 2020 r. – [...] PLN, za listopad 2020 r. – [...] PLN, za grudzień 2020 r. – [...] PLN, A. Ż. za październik 2020 r. – [...] PLN, za listopad 2020 r. – [...] PLN, za grudzień 2020 r. – [...] PLN.

Podmiot w celu rozliczenia wniosku sporządził kalkulator rozliczeniowy (przekazany dnia 11 lutego 2021 r.), w którym w kolumnach "L", "P", oraz "T" o nazwie "Kwota brutto wynagrodzenia za dany miesiąc pomniejszona o wynagrodzenie chorobowe oraz zasiłki (chorobowy, opiekuńczy), premie/nagrody uznaniowe" uwzględnił premie uznaniowe dla ww. pracowników. Ponadto zgodnie z Instrukcją wypełniania formularza zamieszczoną wraz z kalkulatorem rozliczeniowym na stronie internetowej WUP w [...] wskazano, iż w wynagrodzeniu brutto "należy uwzględnić stałe elementy wynagrodzenia (wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, premie regulaminowe, inne stałe dodatki, nie należy uwzględniać premii uznaniowych, prowizji, ekwiwalentu za urlop)".

Dnia [...] października 2023 r. wezwano przedsiębiorcę do złożenia dokumentów (list płac za okres lipiec – wrzesień 2020 r.) potwierdzających stały charakter wypłacanych pracownikom premii. Tego dnia beneficjent przekazał wyjaśnienia wraz z dokumentami oświadczając jednocześnie, iż premia uznaniowa wynika z umowy o pracę i przedsiębiorca nie ma obowiązku mieć regulaminu premiowania i wynagradzania. Podobnie w dniach [...] oraz [...] listopada 2023 r. strona i jej pracownik telefonicznie poinformowali organ o uznaniowym charakterze premii wypłacanych pracownikom przedsiębiorstwa, przy czym przedsiębiorca rozliczał premie uznaniowe w listach płac. Dnia [...] listopada 2023 r. organ zwrócił się o przesłanie umów o pracę 10 pracowników beneficjenta, co strona uczyniła w dniu [...] listopada 2023 r.

Organ ustalił, iż w umowach o pracę zawartych między poszczególnymi pracownikami a stroną jako element wynagrodzenia wskazano "premię uznaniową" bez określenia kryteriów jej przyznania. Zgodnie z w/w wyjaśnieniami pracodawca nie wprowadził w przedsiębiorstwie regulaminu premiowania. Ponadto weryfikacja list płac zarówno za okres przed przyznaniem wsparcia (lipiec – wrzesień 2020 r.), jak i za wnioskowany okres (październik – grudzień 2020 r.) wskazuje na niestały – uznaniowy charakter premii. Pracodawca w sposób swobodny określał jej wysokość dla poszczególnych pracowników. Mając na uwadze powyższe organ dokonał korekty kwot brutto wynagrodzenia w kalkulatorach rozliczeniowych. Ponadto ustalono kwotę środków niewykorzystanych związanych z wykazaniem przez przedsiębiorcę w kalkulatorze rozliczeniowym kwot wynagrodzenia chorobowego oraz wynagrodzeń brutto niższych niż w wykazie pracowników w przypadku 6 pracowników. Reasumując, kwota środków niewykorzystanych wynikająca w rozliczenia dofinansowania otrzymanego przez przedsiębiorcę wyniosła łącznie [...] PLN.

W ocenie organu przedsiębiorca nie może otrzymać wsparcia, jeśli uprzednio skorzystał z innych dofinansowań wypłacanych w związku z ochroną miejsc pracy, nawet tych nieprzewidzianych przez tarczę antykryzysową. Określenie "tytuły wypłat" odnosi się do środków przeznaczonych na dofinansowanie do wynagrodzeń, czyli uzyskanie ze środków publicznych na podstawie przepisów ustawy COVID-19 dofinansowania wynagrodzeń tych samych pracowników lub przyznania środków na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne tych pracowników należnych od pracodawcy. Wprowadzone przepisy o pomocy przedsiębiorcom mają charakter konkurencyjny i to po stronie przedsiębiorcy leży wybór jednego, najkorzystniejszego dla siebie rozwiązania, gdyż nie ma możliwości kumulatywnego korzystania przez niego z w/w instrumentów pomocy dla tego samego pracownika w zakresie tego samego tytułu wypłaty. W ocenie organu I instancji "łączny okres 3 miesięcy" w art. 15gg ust. 6 ustawy COVID-19 odnosi się do okresu 3 miesięcy kalendarzowych pobierania wsparcia na określony tytuł wypłaty, w tym przypadku dofinansowania na pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, który jednocześnie stanowi limit, górną granicę tego składnika. Dla danych pracowników limit wypłat na dofinansowanie do wynagrodzeń wynosi maksymalnie 3 miesiące, pod warunkiem braku uzyskania pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takiego samego tytułu wypłaty na rzecz ochrony miejsc pracy (art. 15gg ust. 6 i 7 ustawy COVID-19).

Zdaniem przedsiębiorcy w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 15gg ustawy COVID-19. Nadto kwestionowane przez organ świadczenia wypłacane pracownikom traktowane były przez obie strony stosunku pracy jako świadczenia stałe, co potwierdziła osoba prowadząca dokumentację księgowo-płacową przedsiębiorcy. Zgodny zamiar stron stosunku pracy w tym zakresie ważniejszy aniżeli zapisy umowy i dokumentacja płacowa (art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego).

Tymczasem w ocenie organu, z uwagi na treść art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19, podmiot może otrzymać pomoc z FGŚP, jeśli nie uzyskał wcześniej pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie tych samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Pojęcie "takich samych tytułów wypłat" należy przy tym rozumieć jako wynagrodzenie pracownika i składkę na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzenia w sensie generalnym, tj. wynagrodzenie za marzec nie jest innym tytułem w rozumieniu art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 niż wynagrodzenie za grudzień. Przyznanie świadczenia z art. 15gg ustawy COVID-19, które nie może być kumulowane z innymi świadczeniami publicznymi na ten sam cel, możliwe byłoby do udzielenia (obok innego świadczenia) jedynie jako uzupełnienie do pełnych 3 miesięcy. Środki na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników i składek ZUS należnych od pracodawcy miały obejmować maksymalnie okres 3 miesięcy, niezależnie od tego, na podstawie którego przepisu dokonano pierwszej wypłaty ("łączny limit"). Przedsiębiorca nie może otrzymać dofinansowania w części, w której te same koszty zostały albo zostaną sfinansowane z innych środków publicznych, tym samym nie ma przeszkód do łączenia tych instrumentów, z zastrzeżeniem że dofinansowanie do wynagrodzeń z różnych źródeł nie może dotyczyć tych samych pracowników, w tym samym okresie oraz nie może przekraczać łącznie 3 miesięcy. W badanym przypadku, jeśli przedsiębiorca skorzystał przez okres 3 miesięcy ze wsparcia w ramach art. 31 zo ustawy COVID-19, to nie może uzyskać dofinansowania składek ZUS w ramach art. 15gg ustawy COVID-19 na kolejne 3 miesiące dla tych samych pracowników.

Jak wynika z list płac przekazanych przez przedsiębiorcę, składową wynagrodzenia jego pracowników była premia. Jednak z zgodnie z umowami o pracę na wynagrodzenie wszystkich 10 pracowników składała się płaca zasadnicza oraz premia uznaniowa. W związku z powyższym, w przedmiotowym zakresie dokonano korekty wartości wynagrodzenia brutto wprowadzonych do kalkulatora rozliczeniowego. W związku z korektą tych danych, zmianie uległa wysokość udzielonego wsparcia dla przedsiębiorcy – w wykazie pracowników, którym przekazano pomoc otrzymaną z FGŚP za każdy miesiąc, w którym została przyznana pomoc, a w konsekwencji w zakładce "Dane" zmianie uległa również kwota do zwrotu. Ostatecznie beneficjent zobowiązany był do zwrotu środków w łącznej wysokości [...] PLN, w tym środki niewykorzystane w kwocie [...] PLN.

Premia uznaniowa to rodzaj gratyfikacji finansowej, która może zostać przyznana jednemu pracownikowi lub grupie osób. Kodeks pracy nie reguluje zasad przyznawania i wysokości premii uznaniowej, jedynie art. 105 tej ustawy określa, iż pracownikom, którzy przez wzorowe wypełnianie swoich obowiązków, przejawianie inicjatywy w pracy i podnoszenie jej wydajności oraz jakości przyczyniają się szczególnie do wykonywania zadań zakładu, mogą być przyznawane nagrody i wyróżnienia. Oznacza to, że zarówno częstotliwość wypłat jak i ich kwota są uzależnione wyłącznie od woli pracodawcy. Tym samym rozliczenie i finansowanie ze środków pomocowych, publicznych (przeznaczonych na utrzymanie miejsc pracy zagrożonych likwidacją) premii uznaniowych zależnych jedynie od oceny pracodawcy jest niezasadne. Wnioskodawca winien był dochować należytej staranności w wydatkowaniu przedmiotowych środków, gdyż stanowiły one środki publiczne, a nie środki przedsiębiorcy. Na organie ciąży obowiązek zweryfikowania zasadności wydatkowania przedmiotowych środków. Zgodnie z art. 44 u.f.p. wydatki publiczne powinny być wydatkowane w sposób celowy i oszczędny oraz w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań. Zatem zawarta w umowie o pracę premia uznaniowa bez określenia jej wysokości, pozostawia pracodawcy dobrowolność w jej zastosowaniu i dowolność w ustalaniu jej wysokości w uzależnieniu od kondycji finansowej przedsiębiorcy.

Przedsiębiorca nie był uprawniony do wnioskowania z FGŚP o środki na pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne 10 pracowników, gdyż otrzymał wcześniej wsparcie z ZUS w przedmiotowym zakresie, a także o środki na pokrycie premii uznaniowych. Tym samym składki na ubezpieczenie społeczne 10 pracowników w łącznej wysokości [...] PLN stanowią środki pobrane nienależnie i podlegają zwrotowi na podstawie art. 15gg ust 23c ustawy COVID-19. Ponieważ podmiot dokonał wpłaty w wysokości [...] PLN, środki te zostały zaliczone proporcjonalnie na należność główną i odsetki. Do zwrotu pozostała kwota [...] PLN z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od [...] listopada 2020 r. dla kwoty [...] PLN oraz od [...] grudnia 2020 r. dla kwoty [...] PLN (środki nienależnie pobrane) oraz od [...] lutego 2021 r. dla kwoty [...] PLN (środki niewykorzystane) do dnia zapłaty.

Kwota [...] PLN stanowi środki pobrane nienależnie i na podstawie art. 15gg ust 23c ustawy COVID-19 podmiot zobowiązany jest do ich zwrotu do wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych (art. 15gg ust. 23c ustawy COVID-19 w zw. z art. 169 ust. 1-6 u.f.p.). Ponieważ kwota [...] PLN została uznana za środki niewykorzystane, wynikające ze złożonego rozliczenia, które stanowią konsekwencję nieprawidłowo wskazanych przez beneficjenta do objęcia dofinansowaniem składników wynagrodzeń, tj. premii uznaniowych, które nie były stałymi elementami na liście płac, rozliczeniem wynagrodzenia chorobowego oraz niższych niż założono, kwot wynagrodzeń brutto 6 pracowników podmiotu w okresie otrzymywania wsparcia przez przedsiębiorcę, w ocenie organu nie można mówić o ostatecznym rozliczeniu otrzymanego wsparcia (art. 15gg ust. 23d ustawy COVID-19 w zw. z art. 60 i art. 67 u.f.p.). W konsekwencji podmiot zobowiązany był do zwrotu kwoty [...] PLN z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Po wniesieniu przez A. M. odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora WUP w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...],[...].

W uzasadnieniu Kolegium, powołując się na wyjaśnienia Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2020 r., znak: [...] wywiodło, iż wprowadzone instrumenty pomocy dla przedsiębiorców mają charakter konkurencyjny i to po stronie przedsiębiorcy leży wybór jednego, najkorzystniejszego dla siebie rozwiązania. Nie ma możliwości kumulatywnego korzystania przez przedsiębiorcę z instrumentów pomocy dla tego samego pracownika w zakresie tego samego tytułu wypłaty, w przypadku poruszonego zagadnienia- kosztów ponoszonych na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne pracownika. Potwierdzają to wprowadzone przepisami m.in. art. 15gg ust. 7 czy art. 15zzb ust. 12 możliwości przyznania wsparcia dla przedsiębiorcy ograniczenia. W przypadku gdy uzyskano pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek wymienionych w w/w przepisach na okres 3 miesięcy, brak jest możliwości przyznania pomocy z FGŚP w zakresie takiego samego tytułu wypłaty, tj. przyznania środków na opłacenie składek tych samych pracowników na ubezpieczenia społeczne należnych od pracodawcy. Przedsiębiorca występując z wnioskiem o udzielenie wsparcia na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19, składa we wniosku oświadczenie o nieubieganiu się i rezygnacji z ubiegania się o pomoc w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy oraz o skorzystaniu ze zwolnień w opłacaniu składek na ZUS, o których mowa w ustawie. Zgodnie z art. 15gg ust. 6 oraz art. 15zzb ust. 5 ustawy COVID-19 świadczenia, o których mowa w ust. 1 oraz środki, o których mowa w ust. 2, przysługują przez łączny okres 3 miesięcy przypadających od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, może otrzymać pomoc z FGŚP wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy (art. 15gg ust. 7 ustawy). Skoro tak, to podmiot, który otrzymał dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, nie może wypowiedzieć umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika w okresie pobierania świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia (art. 15gg ust. 8). Zważywszy na treść art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19, aby określony podmiot mógł otrzymać pomoc z FGŚP, musi być ustalone, czy nie uzyskał on wcześniej pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy. Pojęcie "takich samych tytułów wypłat" należy rozumieć jako wynagrodzenie pracownika i składkę na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzenia. W sytuacji, gdy podmiot uprawniony otrzymał w ramach działań osłonowych Państwa w trakcie epidemii SARS-CoV-2 dofinansowanie na wynagrodzenia i składki ubezpieczenia społecznego określonych pracowników, nie może uzyskać on na ten sam cel ponownie środków z FGŚP (również w ramach świadczenia określonego w art. 15gg ustawy COVID-19). Nie jest również istotne, czy pierwsze dofinansowanie dotyczyło innego okresu (innych 3 miesięcy) niż okres wskazany w kolejnym wniosku (art. 15gg ust. 6 ustawy COVID-19). Pogląd organu I instancji o niemożności łączenia wypłat z art. 15zzb czy zwolnienia z art. 31zo z wypłatą z art. 15gg ustawy COVID-19 w sytuacji skorzystania już przez przedsiębiorcę z pomocy na tych samych pracowników przez okres 3 miesięcy – jest prawidłowy.

Kolegium nie podzieliło argumentacji strony w zakresie premii uznaniowej. Z uwagi na to, że zarówno częstotliwość wypłat jak i ich kwota uzależnione są wyłącznie od woli pracodawcy, a kodeks pracy nie reguluje zasad przyznawania i wysokości premii uznaniowej, rozliczenie i finansowanie ze środków pomocowych (przeznaczonych na utrzymanie miejsc pracy zagrożonych likwidacją) premii uznaniowych zależnych jedynie od oceny pracodawcy, jest nieuzasadniony. Wnioskodawca winien dochować należytej staranności w wydatkowaniu środków publicznych. Zawarta w umowie o pracę premia uznaniowa pozostawia pracodawcy dobrowolność w jej zastosowaniu i dowolność w ustalaniu jej wysokości w uzależnieniu od kondycji finansowej przedsiębiorcy. W tym zakresie Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji i nie znalazło podstaw do uwzględnienia argumentacji strony.

Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie:

I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1) art. 15 gg ust. 6, ust. 7, ust. 23c i ust. 23d ustawy COVID-19 przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

a) w przypadku wcześniejszego otrzymania dofinansowania przeznaczonego na wynagrodzenia i składki z ubezpieczenia społecznego dla określonych pracowników, nie można uzyskać na ten sam cel ponownie środków z FGŚP na podstawie art. 15 gg ustawy COVID-19 za inny okres;

b) dofinansowanie wynagrodzenia i składek na ubezpieczenia społeczne udzielane jest maksymalnie na okres 3 miesięcy i nie może być przyznane, gdy podmiot starający się o takie świadczenie uzyskał uprzednio ze środków publicznych (FGŚP) dofinansowanie do wynagrodzenia/składki na ubezpieczenie społeczne tych pracowników za inny okres;

c) nie można łączyć wypłat z art. 15zzb, czy zwolnienia z art. 31zo z wypłatą z art. 15gg ustawy COVID-19 w sytuacji skorzystania już przez przedsiębiorcę z pomocy na tych samych pracowników przez okres 3 miesięcy,

d) pojęcie "takich samych tytułów wypłat" obejmuje składki na ubezpieczenia społeczne bez względu na okres którego składki te dotyczą, gdy tymczasem dla przyjęcia "takich samych tytułów wypłat" konieczna jest także tożsamość okresu, którego dotyczą składki na ubezpieczenia społeczne;

2) art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pozbawienie skarżącego prawa do otrzymania na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19 wsparcia na opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne z powodu skorzystania ze zwolnienia z opłacania składek na podstawie art. 31zo cyt. ustawy za inny okres, gdy tymczasem brak jest racjonalnego uzasadnienia na różnicowanie sytuacji podmiotów, w zakresie możliwości skorzystania/lub braku możliwości skorzystania z pomocy za różne okresy od tego, na podstawie którego z przepisów powołanej ustawy wnioskowały o pomoc;

3) art. 15 gg ust. 1, ust. 6, ust. 23c i ust. 23d ustawy COVID-19 poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że premie uznaniowe nie stanowią przedmiotu wsparcia na podstawie art. 15gg ustawy, gdy tymczasem przepis ten nie wyłącza premii uznaniowej z zakresu wsparcia;

4) art. 65 § 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p. poprzez błędną wykładnię łączących skarżącego z jego pracownikami umów o pracę i przyjęcie, że otrzymywane przez pracowników dodatkowe należności nie miały charakteru stałego, co jest niezgodne z uzgodnieniami skarżącego i jego pracowników, a nadto sprzeczne z oświadczeniem biura rachunkowego prowadzącego na rzecz skarżącego obsługę kadrowo-płacową;

II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

a) brak odniesienia się przez organ do argumentów skarżącego wskazanych w odwołaniu, w tym m.in. w kwestii interpretacji pojęcia "takich samych tytułów wypłat", o którym mowa w art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19,

b) brak wyjaśnienia, dlaczego organ oparł rozstrzygniecie wyłącznie na wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lutego 2023 r., I SA/Kr 1207/22, pozostającego w opozycji do dominującego orzecznictwa, w tym orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego powołanego przez skarżącego w odwołaniu;

2) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie o założenia własne organu, niepoparte żadnymi dowodami i pozostające w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym, tj. poprzez hipotetyczne przyjęcie, że otrzymywane przez pracowników skarżącego dodatkowe należności nie miały charakteru stałego, gdy tymczasem jest to niezgodne z uzgodnieniami skarżącego i jego pracowników, a nadto sprzeczne z oświadczeniem biura rachunkowego prowadzącego na rzecz skarżącego obsługę kadrowo-płacową;

3) art. 6 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez brak przyczynienia się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ustawa COVID-19 przewidywała różne formy pomocy przedsiębiorcom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji w związku z epidemią SARS-CoV-2. Wsparcie to co do zasady obejmowało ochronę miejsc pracy przy współudziale finansowania przez wskazane w ustawie podmioty wynagrodzeń oraz świadczeń im towarzyszących. Ochrona miejsc pracy stanowiła jeden z celów omawianej ustawy, dlatego poszczególne jej przepisy (w tym przykładowo art. 15g, 15gg i 15zzb) dotyczą dofinansowania wynagrodzenia zatrudnianych przez przedsiębiorcę pracowników, ustalając określone warunki tych świadczeń.

Stosownie do treści art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19, podmioty, o których mowa w art. 15g ust. 1, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozumieniu art. 15g ust. 9, w następstwie wystąpienia COVID-19, mogą zwrócić się z wnioskiem do dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, właściwego ze względu na swoją siedzibę, o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, o których mowa w art. 15g ust. 4, nieobjętych:

1) przestojem, o którym mowa w art. 81 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, lub

2) przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5, lub

3) obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19, o którym mowa w art. 15g ust. 5.

Podmiotom tym przysługują środki z FGŚP na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne pracowników należne od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od przyznanych świadczeń, o których mowa w ust. 1 (art. 15gg ust. 2). Świadczenia, o których mowa w ust. 1 przywołanego przepisu oraz środki, o których mowa w ust. 2, przysługują przez łączny okres 3 miesięcy, przypadających od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1 (art. 15gg ust. 6). Podmiot, o którym mowa w ust. 1 może otrzymać pomoc z FGŚP wyłącznie w przypadku, jeśli nie uzyskał pomocy w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy (art. 15gg ust. 7). Przepisu ust. 7 nie stosuje się do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, chyba że zwolnienie dotyczy tych samych miesięcy, na które podmiot, o którym mowa w ust. 1, zwrócił się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników (art. 15gg ust. 7a). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, który złożył oświadczenie dotyczące spełniania warunku spadku obrotów, o którym mowa w art. 15g ust. 9, lub kryteriów, o których mowa w art. 15g ust. 3, niezgodnie ze stanem faktycznym lub nie sporządził na dzień złożenia wniosku wykazu pracowników objętych wnioskiem, lub nie poddał się kontroli, jest obowiązany do zwrotu na rachunek bankowy wojewódzkiego urzędu pracy, z którego otrzymał środki, całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków wykorzystanych niezgodnie z warunkami określonymi w ustawie. W takim przypadku dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie (art. 15gg ust. 23). Dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wzywa podmiot, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w ust. 19 lub 20, do wywiązania się z niego w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie (art. 15gg ust. 23a). W przypadku niewywiązania się z obowiązku określonego w ust. 8 podmiot jest obowiązany do zwrotu całego otrzymanego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika, któremu wypowiedziano umowę z przyczyn niedotyczących tego pracownika, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków wykorzystanych niezgodnie z warunkami określonymi w ustawie (art. 15gg ust. 23b). Od decyzji dyrektora wojewódzkiego urzędu pracy, o których mowa w ust. 28, przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego (art. 15gg ust. 27).

Z kolei zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Istota sporu między skarżącym a organem sprowadzała się do wykładni art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19. Poza świadczeniem otrzymanym na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19 na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzenia 10 pracowników w okresie od października do grudnia 2020 r., skarżący wcześniej uzyskał świadczenie określone w art. 31zo ustawy COVID-19 w postaci zwolnienia z opłacania składek ZUS w odniesieniu do tych pracownic, za miesiące od marca do maja 2020 r. W okolicznościach niniejszej sprawy organy uznały, że skarżący w sposób niedozwolony uzyskał pomoc przyznaną na podstawie art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19.

W ocenie Sądu redakcja powyższych przepisów, ale też innych przepisów ustawy COVID-19 wskazuje na fakt, że stanowisko organu o maksymalnym terminie dla wszystkich świadczeń przyznawanych na ich podstawie (3 miesiące) nie jest prawidłowe. Przepisy tej ustawy odrębnie wskazują bowiem terminy, na które określone w nich świadczenia mogły zostać udzielone (art. 15g ust. 16, art. 15ga ust. 7, art. 15gg ust. 6, art. 15zzb ust. 5 ustawy COVID-19). Termin 3 miesięcy nie jest, jak wywodzą to organy orzekające w sprawie, terminem wspólnym dla wszystkich świadczeń. Każde z nich korzysta z odrębnej regulacji tej kwestii, chociaż dla niektórych ze świadczeń maksymalny okres ich udzielenia jest analogiczny. Trzymiesięczny termin świadczenia liczony jest każdorazowo od miesiąca złożenia konkretnego wniosku, z odpowiednim zastrzeżeniem, charakterystycznym dla poszczególnych świadczeń (art. 15g ust. 18, art. 15gg ust. 7 i art. 15zzb ust. 12). W przypadku dofinansowania, jakie otrzymał skarżący w niniejszej sprawie, chodzi o zastrzeżenie zawarte w art. 15gg ust. 7.

Kluczowe znaczenie dla sprawy ma interpretacja przepisu art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19. Argumentacja organów orzekających w sprawie prowadzi do wniosku, że zwrot "takich samych tytułów wypłat" oznacza, iż w przypadku, gdy np. podmiot ubiegający się o pomoc uzyskał już dofinansowanie na podstawie jednego z przepisów ustawy w postaci dofinansowania wynagrodzenia za pracę i składek ZUS od tego wynagrodzenia dla konkretnych pracowników za okres trzech miesięcy, to już z tego tytułu nie może uzyskać pomocy finansowej w postaci dofinansowania wynagrodzeń tych pracowników i składek ZUS od tego wynagrodzenia za inne okresy. Według powyższej argumentacji zwrot "takie same tytuły wypłat" oznacza wynagrodzenie oraz składki na ubezpieczenia społeczne od tych wynagrodzeń na rzecz ochrony miejsc pracy w sensie generalnym.

Analogiczny problem był już kilkakrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach różnych trybów i rodzajów udzielania pomocy z Tarczy Antykryzysowej COVID-19 dla przedsiębiorców. Ustawa COVID-19 zawiera bowiem różne rodzaje pomocy, jednocześnie określa ona mechanizm kolizyjny dla przyznawania pomocy z różnego tytułu. Oczywistym jest, że z tego samego tytułu przedsiębiorca nie może uzyskać pomocy w różnych trybach przewidzianych w ustawie COVID-19. Rzecz jednak w tym, jak należy rozumieć zwrot "pomoc w zakresie (...) takich samych tytułów wypłat", tzn. czy należy jego rozumienie ograniczyć do samych pracowników bez względu jakiego elementu wypłaty oraz okresu dotyczy, czy też należy go rozumieć dodatkowo w kontekście elementów (składników) wypłaty, objętej wnioskiem o pomoc.

Nie można zgodzić się z organami orzekającymi w sprawie, że przyznanie dofinansowania na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19 na tych samych pracowników przez okres 3 miesięcy eliminuje możliwość przyznania świadczenia na innej podstawie, w tym na podstawie przepisu art. 31zo ustawy COVID-19. Żaden z przepisów w/w ustawy nie wskazuje, że omawiane przepisy wzajemnie się wykluczają, co oznaczałoby, że przyznanie świadczenia na podstawie jednego z nich eliminuje możliwość jego udzielenia na podstawie drugiego (por. wyroki NSA z 2 marca 2022 r., I GSK 21/22, I GSK 19/22, z 27 kwietnia 2022 r., I GSK 284/22; wyrok WSA w Gdańsku z 22 października 2022 r., I SA/Gd 1082/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie NSA wskazuje się, iż w przypadku złożenia wniosków o pomoc finansową na podstawie różnych przepisów ustawy COVID-19, pomoc w postaci dofinansowania wynagrodzenia za pracę oraz należności składkowych od tego wynagrodzenia – przysługuje do wynagrodzeń tych samych pracowników na podstawie poszczególnych wskazanych podstaw prawnych, zatem za więcej niż jeden okres trzymiesięczny (por. przykładowo wyrok NSA z 27 kwietnia 2022 r., I GSK 251/22). Prawidłowa wykładnia przepisu art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 powinna prowadzić do wniosku, że przepis ten zakazuje wielokrotnego dofinansowywania wyłącznie tych samych świadczeń ponoszonych przez przedsiębiorców w związku z zatrudnianiem pracowników ze środków publicznych. Zawarte w art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 pojęcie "takich samych tytułów wypłat" należy interpretować w ten sposób, iż obejmują one jednocześnie trzy elementy: tożsamy przedmiot, podmiot oraz okres konkretnego wniosku, na podstawie którego uzyskano dofinansowanie. Zwrot ten oznacza, iż uprawnione jest dofinansowanie wynagrodzeń i składek ZUS tych samych pracowników za inny trzymiesięczny okres. W konsekwencji art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 nie stoi na przeszkodzie uzyskaniu przez przedsiębiorcę dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS pracowników na podstawie innych przepisów tej ustawy, w sytuacji otrzymania już przez tego przedsiębiorcę dofinansowania wynagrodzeń i składek ZUS tych samych pracowników, jeżeli dofinansowanie to dotyczyło innego okresu.

Podkreślić w kontekście powyższego należy, że z żadnego przepisu ustawy COVID-19 nie wynika, aby przyznanie pomocy na podstawie jednego przepisu tej ustawy eliminowało możliwość uzyskania dofinansowania na podstawie innej regulacji tego aktu, oczywiście w przypadku spełnienia wskazanych w przepisach warunków przyznawania takiej pomocy.

Stanowisko takie jest również dominujące w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych wydawanych na gruncie stosowania art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19 (por. m.in. wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. z 6 marca 2024 r., II SA/Go 759/23, WSA w Poznaniu z 19 czerwca 2024 r., III SA/Po 173/24, WSA w Szczecinie z 14 lutego 2024 r., I SA/Sz 478/24, WSA w Łodzi z 30 stycznia 2024 r., I SA/Łd 844/23).

Podczas interpretacji przepisów ustawy COVID-19 nie można pomijać celu ustawy, jakim jest ochrona miejsc pracy i pomoc przedsiębiorcom w tym zakresie, w tym zachowanie zasady sprawiedliwości podziału środków publicznych w szczególnym okresie pandemicznym. Przedstawiona powyżej interpretacja przepisów ustawy o COVID-19 uwzględniająca zasadę sprawiedliwości społecznej oraz zasadę równości, w ocenie Sądu realizuje wskazane cele.

Potwierdzeniem powyższej argumentacji jest doprecyzowanie art. 15gg ustawy COVID-19, polegające na wprowadzeniu do ustawy dodatkowego art. 15gg ust. 7a, w myśl którego przepisu ust. 7 nie stosuje się do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, chyba że zwolnienie dotyczy tych samych miesięcy, na które podmiot, o którym mowa w ust. 1, zwrócił się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników. Jednoznacznie zatem ustawodawca w tym przepisie stwierdził, że przepisu ust. 7 nie stosuje się do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, chyba że zwolnienie dotyczy tych samych miesięcy. Tym samym regulacja ta potwierdza, że ograniczenie wynikające z art. 15gg ust. 7 dotyczy tego, iż nie można podwójnie dofinansowywać tego samego okresu (por. powołany wyżej wyrok NSA z 27 kwietnia 2022 r., I GSK 251/22).

Uznać zatem należało, że w odniesieniu do pracownic objętych wnioskiem złożonym na podstawie art. 15gg ust. 1 ustawy COVID-19 skarżący nie uzyskał pomocy w zakresie takich samych tytułów wypłat, skoro uprzednio uzyskane wsparcie, na podstawie, art. 31zo dotyczyło innych miesięcy. Nie można tym samym skutecznie obronić sformułowanej przez organy tezy o otrzymaniu przez skarżącego podwójnego dofinansowania, z naruszeniem przepisu art. 15gg ust. 7 ustawy COVID-19.

Odrębnym zagadnieniem stanowiącym przedmiot sporu między skarżącym a organem jest kwestia finansowania ze środków pomocowych wypłaconych z FGŚP składników wynagrodzeń pracowników określonych jako "premia uznaniowa".

Zdaniem organu podstawa prawna weryfikacji zasadności wydatkowania środków publicznych na ten cel wynika z art. 44 u.f.p., przy czym zawarta w umowach o pracę premia uznaniowa, bez określenia jej wysokości, pozostawia pracodawcy dobrowolność w jej zastosowaniu i dowolność w ustalaniu jej wysokości. Z kolei zdaniem skarżącego świadczenia te traktowane były przez skarżącego i jego pracowników jako stały element wynagrodzenia, wszystkie wypłacone pracownikom wynagrodzenia były uwzględniane w podstawie ustalenia ich wynagrodzenia urlopowego, zaś zgodny zamiar stron stosunku pracy jest ważniejszy niż zapisy umowy i dokumentacja płacowa, co wynika z art. 65 § 2 k.c. Strona podniosła również w skardze, iż prowadzi działalność gospodarczą polegającą na przygotowaniu dokumentacji projektowej w szeroko rozumianej branży budowlanej. Realizując dany projekt ustala z góry z pracownikami danego zespołu, jaki procent wynagrodzenia za projekt otrzyma każdy z pracowników po jego zakończeniu. Wysokość dodatkowego wynagrodzenia każdego z pracowników zależna jest od rodzaju projektu, jego wartości oraz wkładu pracy danego pracownika, odrębnie dla każdego projektu. Po zakończeniu projektu roszczenie pracownika do dodatkowego wynagrodzenia w ustalonej wcześniej wysokości staje się wymagalne. Nabycie prawa do tego składnika i jego wysokość nie są uzależnione od następczej woli pracodawcy, tym samym składnik ten ma charakter roszczeniowy. Częstotliwość wypłat uzależniona była i jest natomiast od realizacji danego projektu. Składnik ten jest stałym elementem wynagrodzenia pracowników, pomimo, nie został wskazany w umowach o pracę.

Odnosząc się do powyższej kwestii wskazać należy, iż stosownie do treści art. 44 ust. 3 u.f.p. wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. W wynikającym z akt administracyjnych stanie faktycznym sprawy powołanie się na powyższy zapis ustawy było niewystarczające, zaś ustalenia organu w tym zakresie oraz ich ocena nie czynią zadość wymogom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Nie ustalono bowiem, jakie konkretnie okoliczności stanowiły podstawę przyznania i wypłaty premii, na jakich zasadach i w oparciu o jakie kryteria ustalana była wysokość tych premii, w oparciu o jakie podstawy skarżący wywodzi ich roszczeniowy charakter, zaś jeśli istotnie omawiane składniki wynagrodzeń mają charakter roszczeniowy, to w jakich granicach i w oparciu o jakie okoliczności pracownicy mogą domagać się ich zapłaty.

Stąd też kontekście omawianego składnika wynagrodzeń pracowników skarżącego wymagane będzie ustalenie przez organ I instancji, w szczególności poprzez wezwanie skarżącego do udokumentowania bądź wykazania przy pomocy innych środków: w związku z jakimi konkretnie okolicznościami, według jakich zasad, w oparciu o jakie kryteria oraz w jaki konkretnie sposób kalkulowane były premie dla poszczególnych pracowników, a także jeśli premie mają charakter roszczeniowy, to w jakich granicach i w oparciu o jakie okoliczności pracownicy mogą się domagać jej zapłaty. Istotne w ustaleniu tych okoliczności będzie współdziałanie strony postępowania. Dopiero wówczas organ winien ocenić, czy środki przyznane na podstawie art. 15gg ustawy COVID-19 mogły zostać przeznaczone na gratyfikacje dla pracowników związane z wypracowaniem zysku dla przedsiębiorcy, tzn. czy wydatki te mogły zostać pokryte z udzielonego dofinansowania oraz czy były to wydatki określone i udokumentowane w sposób umożliwiający kontrolę prawidłowości wydatkowania przyznanego dofinansowania na podstawie przepisów ustawy COVID-19 (w szczególności art. 15gg) oraz przepisów u.f.p. Ponadto – nie przesądzając obecnie o sposobie rozstrzygnięcia sprawy po ponownym jej rozpoznaniu – w przypadku ponownego określenia stronie kwoty do zwrotu z tytułu powyższego składnika wynagrodzeń pracowników organ winien przedstawić w uzasadnieniu decyzji szczegółowe wyliczenia tej kwoty, celem umożliwienia ewentualnej kontroli prawidłowości tego rozstrzygnięcia (art. 153 p.p.s.a.).

Wobec powyższych okoliczności uznać należało, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem omówionych wyżej przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 15gg ust. 7 oraz ust. 7a ustawy COVID-19 poprzez ich błędną wykładnię, a także z naruszeniem przepisów postępowania, tzn. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., a także § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535 ze zm.) oraz § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Na zasądzoną tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę złożyła się również opłata skarbowa od złożonego przez skarżącego dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.