Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 310/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 1948 nr 20 poz 138
law: Dekret z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Piotr Fronc Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi D. G., E. G., G. K. i J. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 15 grudnia 2023 r. nr WS-VI.7534.3.47.2023.BP w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 28 lutego 2023 r. nr [...] znak: [...] orzekł o odmowie zwrotu części działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,4802 ha obr. [...] jedn. ewid. [...] (objętej księgą wieczystą [...]) w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa parceli l. kat. [...] była gmina katastralna N. na rzecz J. K., G. K., E. G. i D. G.. W uzasadnieniu organ wskazał, że cel na jaki została przejęte przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako parcela l. kat. [...], b. gm. kat. N. , został zrealizowany, a zatem roszczenie o jej zwrot nie przysługuje.

Od tej decyzji odwołanie złożyła D. G., E. G., G. K. i J. K..

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 15 grudnia 2023 r. nr WS-VI.7534.3.47.2023.BP utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 9 grudnia 1998 r. J. K. wystąpiła do Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie z wnioskiem o zwrot parceli l. kat. [...], b. gm. kat. N. , stanowiącej poprzednio własność H. G.. W dniu 6 maja 2003 r. (data wpływu) J. K., I. G., G. K., E. G. i D. G. złożyły wniosek o zwrot działek nr [...], nr [...] i nr [...], w granicach wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa parceli l. kat. [...], b. gm. kat. N. . Pismem z 11 lipca 2007 r. pełnomocnik wnioskodawców poinformowała, że złożony wniosek dotyczy "części parceli l. kat. [...], które: odpowiadają części działki ewidencyjnej nr [...] usytuowanej pomiędzy budynkami nr [...] na działce nr [...] i nr [...] na działce nr [...] a stacją "trafo" na działce nr [...] i działką nr [...], ponadto wnoszą o zwrot tej części parceli 1. kat. [...], która odpowiada części działki: nr [...], nr [...] i nr [...], czyli tych części parceli l. kat. [...], która jest wolna od zabudowy budynkami mieszkalnymi ul. [...] nr [...] i ul. [...] nr [...] oraz L. ". Parcela l. kat. [...], obj. Lwh 51 b. gm. kat. N. , została przejęta na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 18 marca 1952 r. znak: [...], [...], wydanego w oparciu o przepisy dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945. Zgodnie z widniejącą na ww. orzeczeniu klauzulą stało się ono ostateczne w dniu 4 grudnia 1969 r. Na podstawie mapy stanu prawnego wykonanej przez geodetę uprawnionego 15 marca 2007 r., jak również na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej ustalono, iż wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa parcela l. kat. [...], b. gm. kat. N. , stanowi obecnie części działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] Ostateczną decyzją z 24 czerwca 1996 r. Kierownik b. Urzędu Rejonowego w Krakowie orzekł o zwrocie działki nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...], odpowiadającej części parceli l. kat. [...], b. gm. kat. N. . Mając na uwadze treść złożonego wniosku o zwrot oraz opierając się na znajdującej się w aktach dokumentacji geodezyjnej ustalono, że przedmiotem postępowania jest sprawa zwrotu części działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...], w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. N. . Postanowieniem z 19 października 2007 r. Wojewoda Małopolski wyznaczył Starostę [...] do załatwienia sprawy zwrotu części działek: nr [...], nr [...] i nr [...], pół. w obr. [...], jedn. ewid. [...], stanowiących własność Gminy K.. W zakresie działki nr [...] orzeczono decyzją nr [...] Prezydenta [...] z 30 września 2019 r. Wskutek rozpatrzenia odwołań, decyzją z 12 grudnia 2019 r. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] Prezydenta [...]. Przedmiotem niniejszego postępowania jest sprawa zwrotu części działki nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...], objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa - Komendy Wojewódzkiej Policji w K. , w granicach parceli 1. kat. [...], b. gm. kat. N. . Decyzją z 12 marca 2008 r. znak: [...], orzeczono o odmowie zwrotu części działek nr [...] i nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...], wskazując, iż tryb w jakim dokonano wywłaszczenia potwierdza realizację celu wywłaszczenia jeszcze przed wydaniem orzeczenia wywłaszczeniowej, wskutek działań okupanta niemieckiego. W wyniku rozpatrzenia odwołania wnioskodawców, Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 10 grudnia 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja organu II instancji została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z 26 października 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 231/09 sąd oddalił skargę. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 695/10 uchylił zaskarżony wyrok, wskazując iż wbrew stanowisku organów należy uznać, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona. Wskutek ponownego rozpatrzenia sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 869/11 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołanego wyroku NSA stwierdził: "Mając zatem na uwadze, że w niniejszej sprawie decyzja wywłaszczeniowa z dnia 18 marca 1952 r. oparta została o przepisy dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. oraz o przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 września 1934 r. Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym, należy przyjąć, że w niniejszej sprawie doszło do wywłaszczenia sensu stricto. Tym samym, ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji powinien zbadać, czy zachodzą przesłanki umożliwiające zwrot wywłaszczonej nieruchomości wymienione w art. 137 w związku z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami". Decyzją z 2 kwietnia 2015 r. znak: [...], orzeczono o odmowie zwrotu części działek nr [...] i nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...]. W wyniku rozpatrzenia odwołania wnioskodawców, Wojewoda Małopolski decyzją z 2 marca 2016 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie, skargę na decyzję odwoławczą złożyła Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 495/16 skarga została oddalona. Wyrokiem z dnia 16 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2733/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną AGH wobec ww. wyroku WSA. Decyzją nr [...] z 6 lipca 2020 r. znak: [...], Prezydent Miasta Krakowa orzekł o zwrocie działki nr [...] o pow. 0,0381 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...], zaprojektowanej do wydzielenia z działki nr [...] o pow. 0,4802 ha, na rzecz: J. K., G. K., E. G. i D. G.. Odwołanie od ww. decyzji wniosła Komenda Wojewódzka Policji w K. . Decyzją z 3 grudnia 2020 r. Wojewoda Małopolski utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Skargę do WSA w Krakowie złożyła Komenda Wojewódzka Policji w K. . Prawomocnym wyrokiem z 8 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 160/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Jak stwierdził sąd w ww. wyroku: "(...) organ nie zastosował się do obligujących go wytycznych, zgodnie z którymi zobowiązany był do ustalenia, czy cel na który nieruchomość została wywłaszczona został faktycznie zrealizowany oraz kiedy ewentualnie do jego realizacji doszło, przy uwzględnieniu poglądów zawartych w wyroku Trybunatu Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 dotyczących znaczenia terminów z art. 137 ust. l u.g.n. Dlatego przeprowadzając ponowne postępowanie, organ zastosuje się do wiążących go wytycznych i poglądów prawnych, przedstawionych zarówno w niniejszym uzasadnieniu jak i w uzasadnieniach wyroków, które wcześniej zapadły w niniejszej sprawie. Dokonując dodatkowych ustaleń stanu faktycznego oraz dokonując oceny, czy zrealizowano cel wywłaszczenia organ ponadto uwzględni, że to, iż jakiś fragment nieruchomości nie jest zabudowany budynkami, nie oznacza automatycznie, że nie został na nim zrealizowany cel wywłaszczenia. Jest bowiem oczywiste, że do budynku, czy garażu musi istnieć konieczne dojście, czy w przypadku garażu także dojazd, ewentualnie plac manewrowy, który z natury rzeczy nie jest zabudowany". W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że niewątpliwie w omawianej sprawie spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Ze zgromadzonych w aktach sprawy postanowień spadkowych wynika, że wnioskodawczynie są spadkobiercami H. G. - właściciela wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. N. . Odnośnie drugiej z przesłanek organ I instancji zwrócił uwagę, iż parcela l. kat. [...], b. gm. kat. N. , przejęta została orzeczeniem wydanym na podstawie przepisów dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945. Za wywłaszczenie przyjmuje się w doktrynie przejęcie nieruchomości przez państwo (Skarb Państwa, jednostkę samorządu terytorialnego) na cel publiczny za odszkodowaniem na podstawie indywidualnego aktu o charakterze administracyjnym. Jakkolwiek przepisy powołanego dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. przewidywały odszkodowanie tylko na wniosek (art. 4 pkt 6) to ww. orzeczenie uznać należy bez wątpienia za orzeczenie o charakterze wywłaszczeniowym. Odnośnie przesłanki trzeciej organ I instancji przeprowadził ponowne postępowanie dowodowe, w celu ustalenia czy objęta wnioskiem o zwrot część działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,4802 ha, obr. [...], jedn. ewid. [...], jest zbędna na cel wywłaszczenia. Jak wskazuje Prezydent Miasta Krakowa, kluczowym problemem w przedmiotowej sprawie pozostaje jednak mała dostępność materiału dowodowego, który pozwoliłby rozstrzygnąć czy w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka zbędności na cel wywłaszczenia. Wynika to z upływu czasu od tego zdarzenia, a także specyfiki spraw wywłaszczeniowych z lat 40. i 50. XX-go wieku. Podkreślić należy, iż prowadzone w tym zakresie postępowanie dowodowe uzupełniono przed wydaniem zaskarżonej decyzji wystąpieniem o dodatkowe materiały do Archiwum Narodowego w Krakowie, Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Komendy Wojewódzkiej Policji w K. oraz archiwów zakładowych Urzędu Miasta Krakowa i Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego. Ocenić należy, iż pozyskane jak dotąd materiały wyczerpują całkowicie możliwości dowodowe w przedmiotowej sprawie. W szczególności na okres ponad 70 lat, który upłynął od daty wywłaszczenia, za niemożliwe należy uznać pozyskanie świadków, którzy mogliby naświetlić sposób wykorzystania przedmiotowej działki bezpośrednio po dacie wywłaszczenia. Podobnie mało realne jest także pozyskanie innych dowodów z dokumentów, zdjęć czy zapisków z tego okresu. Organ I instancji zwrócił także uwagę na specyfikę spraw o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w sytuacji, gdy przedmiotem wywłaszczenia była nieruchomość zajęta w czasie II wojny światowej, na której to nieruchomości okupacyjne władze niemieckie zrealizowały inwestycje o charakterze publicznym. W okresie trwania Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej istotny jest także inny (niższy) poziom gwarancji prawnych w przypadku dokonywanych wywłaszczeń. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1417/13 odnośnie pierwszej z podniesionych kwestii: "działka może być także przed wywłaszczeniem wykorzystywana na cel określony w akcie wywłaszczającym – wówczas wywłaszczenie ma na celu zachowanie tej funkcji także na przyszłość". W tym samym orzeczeniu NSA wypowiedział się także w zakresie różnic standardu prawnego obecnie i w przeszłości. Jak stwierdzono: "Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zaznaczyć, na tle art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, że wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej powinny być oceniane - przy jej kontroli - proporcjonalne do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania rzeczonej kontroli. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności. Należy bowiem zaznaczyć, że inne (wyższe) wymagania dotyczące określoności celu wywłaszczenia będą istnieć na tle aktów wywłaszczeniowych dokonywanych pod rządami obowiązującej Konstytucji RP, zwłaszcza w świetle procesu stałego jej rozwoju i precyzowania norm przez Trybunał Konstytucyjny, a inne (niższe) wymagania należy odnosić do celu wywłaszczenia określanego w aktach z wcześniejszego okresu. Następuje bowiem zasadniczo stały wzrost standardu prawnego i wymagań prawnych - fakt ten musi być uwzględniony przy stosowaniu art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż regulacja zawarta w tych przepisach wiąże się z zasady z kwestiami natury historycznej". Przedstawiwszy wstępne uwagi Prezydent Miasta Krakowa stwierdził, iż dla oceny czy trzecia z przesłanek zwrotu została spełniona w przedmiotowej sprawie konieczne jest po pierwsze ustalenie celu wywłaszczenia, a następnie zbadanie czy cel ten został istotnie zrealizowany - z uwzględnieniem stanowiska Trybunału Konstytucyjnego - przed datą złożenia wniosku o zwrot. Dodać należy w tym miejscu, iż zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wyrażone w wyroku z 8 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 160/21, dotyczyły właśnie kwestii określenia celu wywłaszczenia i oceny czy został on zrealizowany. Jak stwierdził sąd: "Z powyższych dosłownie przytoczonych poglądów, które zostały zaakceptowane przez NSA w wyroku z dnia 16.10.2018 roku, sygnatura akt I OSK 2733/16 wynika, że organ nie zastosował się do obligujących go wytycznych, zgodnie z którymi zobowiązany był do ustalenia, czy cel, na który nieruchomość została wywłaszczona został faktycznie zrealizowany oraz kiedy ewentualnie do jego realizacji doszło, przy uwzględnieniu poglądów zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 dotyczących znaczenia terminów z art. 137 ust. 1 ugn. Dlatego przeprowadzając ponowne postępowanie, organ zastosuje się do wiążących go wytycznych i poglądów prawnych, przedstawionych zarówno w niniejszym uzasadnieniu jak i w uzasadnieniach wyroków, które wcześniej zapadły w niniejszej sprawie. Dokonując dodatkowych ustaleń stanu faktycznego oraz dokonując oceny, czy zrealizowano cel wywłaszczenia organ ponadto uwzględni, że to, iż jakiś fragment nieruchomości nie jest zabudowany budynkami, nie oznacza automatycznie, że nie został na nim zrealizowany cel wywłaszczenia. Jest bowiem oczywiste, że do budynku, czy garażu musi istnieć konieczne dojście, czy w przypadku garażu także dojazd, ewentualnie plac manewrowy, który z natury rzeczy nie jest zabudowany". Organ I instancji ustalił, że objęta wnioskiem (niezabudowana) część działki nr [...] stanowi fragment wybetonowanego placu przylegającego bezpośrednio do budynku warsztatowego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. , przy czym zachodnia granica terenu objętego wnioskiem biegnie po ścianie ww. budynku. Teren jest ogrodzony i stanowi parking. Na wspomniany teren prowadzą dwa wjazdy - bramy metalowe ze strony budynku. Również w ogrodzeniu wschodnim przedmiotowego terenu znajduje się brama wjazdowa. Stan powyższy potwierdzają protokoły z przeprowadzonych rozpraw administracyjnych połączonych z oględzinami nieruchomości - przeprowadzone w dniu 05.09.2019 r. i w dniu 26.11.2019 r. Z kolei z protokołu z rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami nieruchomości, przeprowadzonej w dniu 31 października 2013 r., wynika że objęta wnioskiem część działki nr [...] stanowi wybetonowany plac przylegający do budynku warsztatowego (garaże samochodowe) Komendy Wojewódzkiej Policji w K. . Jak słusznie zauważył organ I instancji, istnienie garaży jest o tyle istotne, iż stan zbędności niezabudowanych części działki nr [...] należy oceniać szeroko, uwzględniając również sąsiadujące z nimi obiekty budowlane, o ile istnieje związek między wspomnianymi obiektami, a objętymi wnioskiem fragmentami gruntu. Na istnienie takiego związku wskazuje fakt, iż objęta wnioskiem część działki nr [...] stanowi parking przylegający do zabudowań zajmowanych przez Komendę Wojewódzką Policji w K. . Jak wynika z pozyskanych dokumentów z zasobów Archiwum Państwowego w Krakowie, decyzją z 27 października 1950 r. Rejonowy Urząd Likwidacyjny w Krakowie postanowił uznać nieruchomość obj. LWH 51 N. za majątek opuszczony w rozumieniu przepisów dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, a ponadto stwierdził iż budynki wzniesione na tej nieruchomości, tj. budynek mieszkalny oraz garaże, stanowią nakład okupanta. Ponadto ze sprawozdania z delegacji służbowej z 22 stycznia 1949 r. pracownika Rejonowego Urzędu Likwidacyjnego wynika, iż garaże zajmuje Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Krakowie. Wskazał także, iż były one wówczas administrowane przez Miejski Zarząd Nieruchomości w Krakowie. W kolejnym sprawozdaniu z 5 kwietnia 1950 r. wskazał z kolei właścicieli parcel oraz stwierdził, iż omawiane parcele mają być wywłaszczone na potrzeby Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego zgodnie z wnioskiem z 18 stycznia 1950 r. Są to dokumenty chronologicznie starsze niż decyzja o wywłaszczeniu, jednak stanowią istotny przyczynek do ustalenia celu wywłaszczenia. Z uzasadnienia orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 18 marca 1952 r. wynika, że parcela l. kat. [...] wraz z innymi parcelami "zostały zajęte przez okupanta w okresie wojny. Na powyższych parcelach stanowiących jedną całość gospodarczą okupant wybudował garaże samochodowe i budynek administracyjny. Garaże te po ustąpieniu okupanta zostały zajęte przez Skarb Państwa i po ich remoncie od zniszczeń wojennych są w dalszym ciągu w posiadaniu Skarbu Państwa". Prezydent Miasta Krakowa trafnie wskazał, iż przedmiotowa decyzja nie wymienia wprost konkretnego celu wywłaszczenia, rozumianego jako przyszłe przeznaczenie nieruchomości. Opierając się jednak na ww. sprawozdaniach Rejonowego Urzędu Likwidacyjnego oraz innych materiałach, w tym przesłanych przez Komendę Wojewódzką Policji w K. (za pismem z l września 2022 r.) wskazać należy, iż w istocie nieruchomość objęta wnioskiem przeznaczona była na potrzeby Milicji Obywatelskiej. Co więcej od stania działań wojennych w 1945 roku do dnia dzisiejszego nieprzerwanie była wykorzystywana na potrzeby ww. podmiotu, a po jego przekształceniu -jak wynika z ustaleń z rozpraw administracyjnych prowadzonych w terenie - wciąż użytkowana była i jest na potrzeby Policji. Jak wynika bowiem z treści decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] w Krakowie z 12 grudnia 1980 r. o przekazaniu na rzecz Milicji Obywatelskiej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0,4930 ha, "nieruchomość [ta] wraz z budynkiem pozostaje we władaniu jednostek organizacyjnych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych od czasu ostatniej wojny, bezpośrednio po zakończeniu działań wojennych". Dodać w tym miejscu należy, że obecnie istniejąca działka nr [...] powstała z działki nr [...] - operatem KERG [...] z 25 września 1996 r. działka nr [...] o pow. 0,4930 ha zmieniła oznaczenie na działkę nr [...] o pow. 0,4933 ha, a następnie została podzielona na działki nr [...] o pow. 0,0131 ha i nr [...] o pow. 0,4802 ha. Zwrócić należy też uwagę na pozyskane z Archiwum Narodowego w Krakowie dokumenty Rejonowego Urzędu Likwidacyjnego dotyczące kompleksu budynków zlokalizowanego w rejonie ulic Konarskiego i Królewskiej (ówcześnie: ul. 18 Stycznia) obejmującego m.in. przedmiotową parcelę l. kat. [...]. Wedle zawartego w tych materiałach pisma z 8 sierpnia 1949 r. przedmiotowa nieruchomość była administrowana przez Miejski Zarząd Nieruchomości - Rejon II, garaże zajmował Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego, zaś mieszkania w budynkach zajęte były częściowo przez prywatnych lokatorów, częściowo "z ramienia Urzędu Bezp". Jak już stwierdzono powyżej, decyzją Naczelnika Rejonowego Urzędu Likwidacyjnego z 27 października 1950 r. orzeczono o uznaniu parceli obj. LWH 51, tj. parceli l. kat. [...], b. gm. kat. N. za majątek opuszczony w rozumieniu przepisów dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Punkt b) decyzji stwierdza, że "budynki wzniesione na tej parceli stanowią nakład okupanta", zaś w uzasadnieniu wskazano: "Parcelę objęły w posiadanie władze okupacyjne i zbudowały na tej i na sąsiednich parcelach domy mieszkalne i garaże". Na fakt zajmowania obiektów przez Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego wskazuje również raport z 18 lutego 1946 r., znajdujący się wśród wspomnianych materiałów - zgodnie z nim po 18 stycznia 1945 r. przez okres około 3 tygodni teren zajmowały wojska radzieckie, a następnie organu bezpieczeństwa. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji prawidłowo ustalił, że obiekty wzniesione na parceli l. kat. [...] zostały zajęte bezpośrednio po ustaniu działań wojennych przez organy b. Urzędu Bezpieczeństwa. Taki wniosek jest uprawniony pomimo, iż w najstarszych dokumentach zgromadzonych w przedmiotowej sprawie pojawia się wyłącznie hasłowe określenie "garaże", z całą pewnością jednak - na co wskazuje zdjęcie lotnicze pozyskane w sprawie - przeznaczenie wybetonowanego placu, który jest przedmiotem niniejszej decyzji i stanowi fragment działki nr [...] nie zmieniło się co najmniej od końca lat 1940. Przywołać należy ponownie zacytowane wyżej stanowisko WSA w Krakowie, w którym sąd podkreślił, iż jest "oczywiste, że do budynku, czy garażu musi istnieć konieczne dojście, czy w przypadku garażu także dojazd, ewentualnie plac manewrowy, który z natury rzeczy nie jest zabudowany".

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła D. G., E. G., G. K. i J. K. zarzucając naruszenie:

1/ art. 136 ust. 1 i 3 oraz art. 137 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 września 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez orzeczenie o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] pomimo, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy przemawiają za uznaniem spełnienia ustawowych przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a mianowicie w sytuacji, gdy: a) organ wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażonego w wyroku z dnia 8.04.202 Ir., sygn.. akt II SA Kr 160/21 nie wykazał na jaki cel nieruchomość została wywłaszczona, że cel został faktycznie zrealizowany oraz kiedy ewentualnie do jego realizacji doszło, a zatem aby odmowa zwrotu nieruchomości była zasadna b) ww. nieruchomość stanowi mienie komunalne a więc znajduje się we władaniu publicznym i wykorzystywana jest na cele inne niż cel wywłaszczenia tj. miejsce parkingowe nazywane błędnie przez organ I instancji placem manewrowym, który jest ogrodzony prowizorycznym płotem a nie murem jak pozostała część budynków komendy; c) organ nie wyjaśnił w jakim okresie przedmiotowa część działki został wybetonowana i ogrodzona prowizorycznym płotem i czy nastąpiło to na skutek realizacji celu wywłaszczenia czy dopiero kilkadziesiąt lat później w innym celu np. znalezienia miejsca parkingowego dla pracowników, które w okresie wywłaszczenia nie było potrzebne wobec małej ilości pojazdów (dostępności pojazdów), d) organ nie wyjaśnił czy nieruchomość objęta wnioskiem w dacie realizacji celu wywłaszczenia została tak zagospodarowana aby miała związek z pozostałymi budynkami czy też wykorzystywanie ich nastąpiło po kilkudziesięciu latach i tylko ze względu na wygodę w dojeździe do budynku wobec zwiększonej ilości pojazdów, tym bardziej że dostęp do budynków był od innej strony kompleksu budynków od samego początku, e) Wojewoda Małopolski w decyzji z dnia 3.12.2020 r. powołując się na orzeczenia Sądów Administracyjnych jednoznacznie wskazała, iż wywłaszczenie parceli l. kat [...] (z której powstała działka nr [...]) na podstawie decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 18.03.1952r., (decyzji również wskazanej w niniejszej sprawie) na cele w niej wskazane tj. na służby bezpieczeństwa publicznego nie stanowi wywłaszczenia na cele użyteczności publicznej, f/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 08.04.2021r., sygn. akt II SA/Kr 160/21 jednoznacznie wskazała, iż wywłaszczenie parceli l. kat [...] z której powstała działka nr [...] na podstawie decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 18.03.1952r. powinno skutkować decyzją o zwrocie w sytuacji kiedy wywłaszczenie na cele związane z funkcjonowaniem Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego nie stanowiło realizacji celu publicznego; g) organ administracyjny II i I instancji sam przyznaje, iż to "okupant wybudowała garaże samochodowe i budynki administracyjne" dla służb bezpieczeństwa co potwierdza stanowisko skarżących, iż nie były to cele użyteczności publicznej tj. służące ogółowi, przeznaczone dla wszystkich, lecz wyłączenie dla służb bezpieczeństwa, które nie można uznawać za organ spełniający cele użyteczności publicznej, a wręcz przeciwnie; h/ organ administracyjny nie wskazał w precyzyjnie przeznaczenia nieruchomości objętej skargą, a same stwierdzenie organu w zakresie' "aktualnego" wykorzystania terenu na cele parkingu nie może świadczyć o zrealizowaniu celu wywłaszczenia, gdyż zebrany materiał dowodowy może pozwolić na dokonanie innej oceny niż ta, że nieruchomość była wykorzystywana na cele wywłaszczenia, co już raz zrobił organ l i II instancji orzekając o zwrocie nieruchomości, i) decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie została wydana dnia 18.03.1952 r" a zatem okres 10 lat na zrealizowania celu wywłaszczenia winien zostać zrealizowany z upływem dnia 18.03.1962 r., w materiale dowodowym brak dowodów potwierdzających zrealizowanie częściowego lub całego celu wywłaszczenia ww. okresie. Pierwsze zdjęcia nieruchomości pochodzą dopiero z roku 1969 tj. 17 lat po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej i nie potwierdzają, aby widoczne zabudowania stanowiły realizację celu użyteczności publicznej oraz aby cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej został zrealizowany do dnia dzisiejszego, gdyż cele w niej wskazane tj. cele na służby bezpieczeństwa publicznego nie stanowi wywłaszczenia na cele użyteczności publicznej, (brak widocznego wybetonowania czy trwałego ogrodzenia terenu);

2/ art. 7 K.p.a., 7b K.p.a., 8 K.p.a., 11 K.p.a., 77 § 1 K.p.a., 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i a) błędne przyjęcie, iż celem wywłaszczenia nieruchomości było zorganizowanie dojścia do garaży/ miejsca do parkowania/placu manewrowego, pomimo nie określenia daty wybetonowania tej nieruchomości czy też powstania prowizorycznego ogrodzenia, w sytuacji kiedy organ administracyjny nie poczynił żadnych ustaleń pozwalających na posługiwanie się ww. słownictwem oraz w sytuacji kiedy organ sam nie może się zdecydować jaki cel wywłaszczenia wybrać na potrzeby wydania zaskarżonej decyzji, plac manewrowy, parking, dojście do garaży/ budynków przekazanych do funkcjonowanie Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego; b) zaniechanie ustalenia w postępowaniu administracyjnym rzeczywistego stanu prawnego i faktycznego nieruchomości objętych decyzja o wywłaszczenie nieruchomości i rozpatrzeniu materiału dowodowego przyjmując, iż cel został zrealizowany, pomimo braku ustalenia takiego celu, c) błędna interpretacja materiału dowodowego na niekorzyść skarżących w zakresie zakwalifikowania przedmiotowej nieruchomości jako dojścia/placu manewrowego, parkingu dla budynków i garaży dla funkcjonowanie Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego jako celu publicznego, pomimo braku materiału dowodowego potwierdzającego aby tak wykorzystywane budynki i place miała przeznaczenie pod cel publiczny, co w szczególności godzi w naczelne zasady k.p.a. tj. m.in. prawo do rozstrzygania wątpliwości na korzyść obywatela, sprawy powinny być prowadzone w sposób budzący zaufanie (co obejmuje również uzasadnienie decyzji zapadających w sprawie), wyczerpując wyjaśnić przesłanki swojej decyzji (brak jest wyczerpującego uzasadnienie dla dlaczego cel wywłaszczenia dla funkcjonowania Urzędu Bezpieczeństwa ma być uznany za cel publiczny;

3/ art 138 § 2 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, oparte na dowolnym przeświadczeniu Wojewody, iż zgromadzony w sprawie przez organ I instancji materiał dowodowy nie był wystarczający dla podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie poprzez orzeczenie o zwrocie przedmiotowej nieruchomości wobec niezrealizowania celu wywłaszczenia.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji, o odmowie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, w oparciu o przepisy dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. (Dz.U 1948.20.138, dalej; dekret), a zajętej w tym okresie przez okupanta niemieckiego na cele warsztatowo - garażowe. W ocenie organu, cel wywłaszczenia dokonanego w 1952 r. został zrealizowany. Nieruchomość ta bowiem ta wykorzystywana była, jako teren przyległy do warsztatu samochodowego i garaży a stanowiła parking, z którego początkowo korzystała służba bezpieczeństwa, później milicja obywatelska a aktualnie policja. Zdaniem sądu, stanowisko to zasługuje na aprobatę.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 w/w/ dekretu dopuszczalne jest wywłaszczenie nieruchomości zajętych w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1) i znajdujących się w dniu wejścia w życie niniejszego dekretu we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Z kolei przepis art. 2 ust 1 pkt 1 dekretu stanowił, iż wywłaszczenie przewidziane w art. 1 ust. 1 dotyczyć może tylko tych nieruchomości, które: zajęte zostały: a) na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej, b) na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa, c) na cele wojskowe, d) pod ulice i place publiczne, skwery, zieleńce, parki, place sportowe i cmentarze, e) pod zalesienia lub na melioracje, f) na cele użyteczności publicznej.

Niewątpliwie nieruchomość parcela l. kat. [...], b. gm. kat. N. , w skład których wchodziła także działka będąca przedmiotem niniejszego postępowania, została zajęta w czasie II wojny światowej przez okupanta niemieckiego na cele warsztatowo-garażowe z realizacją tego typu zabudowy tj. zabudowy warsztatowo-garażowej. Po wojnie nieruchomość ta (w tym przedmiotowa działka nr [...]) była w użytkowana przez urząd bezpieczeństwa, później milicję obywatelską, a po jej przekształceniu w policję, jako teren warsztatu, garaży i przylegającego do budynków warsztatu parkingu, a więc zgodnie z celem na jaki została zajęta. W tym znaczeniu cel wywłaszczenia został osiągnięty. Decyzja z dnia 18 marca 1952 r. jedynie potwierdzała fakt, jaki zaistniał wcześniej tj. że po zajęciu przez okupanta niemieckiego nieruchomości, parceli l. kat. [...], b. gm. kat. N. , na cele warsztatowo-garażowe, nieruchomość ta (w tym przedmiotowa działka) w dalszym ciągu wykorzystywana jako warsztat samochodowy i garaże, a teren przedmiotowej działki nr [...] przylegający do budynku warsztatowo-garażowego pełnił funkcję parkingu i był we władaniu Skarbu Państwa.

Podkreślenia wymaga także ta okoliczność, iż przedmiotowa sprawa dotyczy wywłaszczenia jakie dokonało się w latach 50-tych ubiegłego wieku, wywłaszczenia które dokonane było w zupełnie innym porządku prawnym niż porządek aktualnie obowiązujący. Obecnie wywłaszczenie to akt indywidualny z jasno określonym celem publicznym, na jaki ma być ono dokonane i polega na pozbawieniu albo ograniczeniu prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. W przeszłości wywłaszczenie (przejęcie na własność) było często aktem zbiorowym - skierowanym do wielu podmiotów a cel, na jaki wywłaszczenia (odjęcia własności) dokonywano, określany był przeważnie w bardzo ogólnikowy sposób, czy jak w niniejszej sprawie (o czym niżej) cel ten nie był w ogóle wskazywany. Jak stanowi w art. 216 ust 2 ustawy przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych, między innymi na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Podkreślić przy tym należy, że wprawdzie art. 216 ustawy, dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 nie wymienia jako podstawy do odpowiedniego stosowania przepisów rozdziału 6 dział III (dotyczących zwrotu nieruchomości, zbędnych na cel wywłaszczenia) jednak wydane w sprawie orzeczenie Naczelnego Sądu Admiracyjnego (wyrok z dnia 16 marca 2011 r. I OSK 695/10 przesądza, że przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Odpowiedzenie stosowanie przepisu dopuszcza jednak pewne modyfikacje, jeżeli nie co do samego brzmienia normy prawnej wywodzonej z danego przepisu to z pewnością do określenia szczegółowości kwestii normowanych tym przepisem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 marca 2013 r. II SA/Ke 119/13).

Wskazać też należy, iż przepisy dekretu o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. nie wymagały aby występowała tożsamość wykorzystania terenu zajętego na cele użyteczności publicznej w okresie wojny z wykorzystaniem go po wojnie. Przesłankami wywłaszczenia było jedynie zajęcie terenu w okresie wojny 1939-1945 r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1 dekretu cele, tj. na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej, na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, będących przedsiębiorstwami państwowymi lub przejętych na własność Państwa, na cele wojskowe, pod ulice i place publiczne, skwery, zieleńce, parki, place sportowe i cmentarze, pod zalesienia lub na melioracje i na cele użyteczności publicznej. Przesłanką wywłaszczenia było także to, by nieruchomości te znajdowały się w dniu wejścia w życie dekretu we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych i były użytkowane na cele użyteczności publicznej o których mowa wyżej. Sposób wykorzystania tych nieruchomości mógł być zatem różny od sposobu, w jaki wykorzystywano teren w dniu zajęcia – tym bardziej, jeżeli zajęcie było dokonane w sposób czysto faktyczny bez zachowania jakiejkolwiek zasad prawnych. Istotne było jedynie, aby było to zajęcie na wskazane cele (w tym użyteczności publicznej) a nieruchomość znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych i była nadal użytkowana na wskazane w dekrecie cele.

Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Parcela l. kat. [...], b. gm. kat. N. została w sposób faktyczny zajęta przez okupanta niemieckiego, bez zachowania pozorów legalności, a następnie zagospodarowana przez realizację budynków warsztatów i garaży. Celu wywłaszczenia nie można upatrywać zatem w zaistniałym fakcie tj. bezprawnych wejściu w posiadanie nieruchomości i wykorzystaniu go w określony sposób. Istotnym jest, że nieruchomość została zajęta w okresie 1939 – 1945 r. na cele użyteczności publicznej a po wojnie, także na te cele była wykorzystywana i była w posiadaniu podmiotów o których mowa w art. 1 pkt 1 dekretu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2018 r. II SA/Kr 974/17).

Podkreślić też należy, że użyty w dekrecie zwrot "na cele użyteczności publicznej" nie należy identyfikować z aktualnym rozumieniem tego pojęcia. Z założenia bowiem, bezprawne przejęcie nieruchomości przez okupanta, na jakikolwiek cel związany z realizacją celu okupacji, jak choćby serwisowanie, garażowanie czy parkowanie pojazdów, służących do realizacji tego celu (okupacyjnego), nie można by uznać, za cel publiczny w aktualnym rozumieniu tego pojęcia, który normatywnie precyzuje przepis art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie sądu, cel publiczny o jakim mowa w tym przepisie, to cel inny, niż cel związany z realizowaniem celów indywidualnych decydentów ówczesnych władz okupacyjnych.

Decyzja z dnia 18 marca 1952 r. jedynie "legalizowała" fakt zajęcia nieruchomości przez ówczesne władze państwowe, które to zajęcie było poprzedzone zajęciem dokonanym przez okupanta niemieckiego. Podkreślić jeszcze raz należy, że przepisy dekretu nie nakazywały wskazywania celu wywłaszczenia. Przepisy te określały jedynie przesłanki wywłaszczenia tj. zajęcie nieruchomości w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1 dekretu., dalsze ich użytkowanie na te cele po tym okresie oraz fakt, że są we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych.

Kwestia zwrotu nieruchomości wywłaszczonych na mocy dekretu była już przedmiotem orzeczeń sądów administracyjnych, w których analizowano kwestię określenia celu wywłaszczenia i realizacji celu wywłaszczenia realizowanych w oparciu o zapisy tego aktu. W wyroku z dnia 3 marca 2010 r. I OSK 881/09 Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na stanowisko zajęte przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku 9 grudnia 2008 r. sygn. akt SK 43/07 wskazał, iż "przepisów art. 1 ust. 1 i art. 2 pkt 1 i 2 omawianego dekretu nie wynika, aby wywłaszczeniu podlegały wyłącznie nieruchomości, na których cel "użyteczności publicznej" został już uprzednio zrealizowany. W świetle wskazanych przepisów należy bowiem rozróżnić "zajęcie nieruchomości na określone cele" od "wykorzystywania na te cele" i "zrealizowania określonego celu". Samo zajęcie nieruchomości na określony cel nie oznaczało, że już w chwili wywłaszczenia była ona faktycznie wykorzystywana na ten cel, a w konsekwencji, że cel ten został zrealizowany. Zajęcie na określony cel stanowi przejaw zamiaru określonego korzystania z nieruchomości, natomiast wykorzystywanie zgodne z zamierzonym celem jest faktyczną realizacją uprzednio podjętego zamiaru". Przytoczyć też należy pogląd prawny wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2020 r. I OSK 2135/18 gdzie przeczono, iż "dla oceny, czy nieruchomość została zajęta na cele publiczne, miarodajny jest stan prawny i faktyczny nieruchomości istniejący w okresie od dnia 1 września 1939 r. do dnia 9 maja 1945 r., zaś późniejszy stan prawny i faktyczny nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu może mieć znaczenie jedynie dla ustalenia, czy nieruchomość ta "znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych" i jest "nadal użytkowana" w rozumieniu art. 2 pkt 2 dekretu z 1948 r., o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r."

W tym stanie rzeczy, zajęcie przez okupanta niemieckiego parceli l. kat. [...], w skład której wchodziła przedmiotowa działka, na cele warsztatowo-garażowe oraz teren przyległy - parking, o czym świadczy zabudowa tego terenu i jego faktyczne wykorzystanie, oraz późniejsze zajęcie tego terenu przez organy bezpieczeństwa publicznego, następnie milicję obywatelską, a jeszcze później policje, z wykorzystaniem na ten sam cel, czyli warsztatowo-garażowy oraz parkingowy, świadczy o realizacji celu wywłaszczenia, jakiego dokonano decyzją z dnia 18 marca 1952 r., która to decyzja, jak mowa wyżej, celu wywłaszczenia nie określała, a legalizowała jedynie zaistniały stan faktyczny (stan już istniejący). Stanowisko to jest zgodne z wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2021 r. II SA/Kr 160/21, który uchylając decyzję o zwrocie przedmiotowej nieruchomości, wyraźnie zaznaczył, że "Dokonując dodatkowych ustaleń stanu faktycznego oraz dokonując oceny, czy zrealizowano cel wywłaszczenia organ ponadto uwzględni, że to, iż jakiś fragment nieruchomości nie jest zabudowany budynkami, nie oznacza automatycznie, że nie został na nim zrealizowany cel wywłaszczenia. Jest bowiem oczywiste, że do budynku, czy garażu musi istnieć konieczne dojście, czy w przypadku garażu także dojazd, ewentualnie plac manewrowy, który z natury rzeczy nie jest zabudowany".

Co do zarzutów skargi, wskazać należy że, jak o tym mowa wyżej, pojęcie "celu publicznego" o jakim mowa w dekrecie nie można utożsamiać z aktualnym rozumieniem tego pojęcia, czy jego definicji normatywnej. Nawet jeżeli przyjąć by, za stroną skarżącą, że zajęcie nieruchomości przez powojenne służby bezpieczeństwa nie można rozumieć jako realizację celu publicznego, to okoliczność ta jest bez znaczenia. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2014 r. P 38/11 orzekł bowiem, że art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenie to na nowo zdefiniowało pojęcie zbędności na cel wywłaszczenia nieruchomości wywłaszczonych przed 27 maja 1990 r. Jeżeli bowiem cel wywłaszczenia został zrealizowany po upływie terminów, o których mowa w art. 137 ust. 1 u.g.n., ale przed złożeniem wniosku o zwrot tej nieruchomości i przed datą 22 września 2004 r., brak podstaw by uznać, iż nieruchomość stałą się zbędna na cel wywłaszczenia, a co za tym idzie, że żądanie jej zwrotu było uprawnione.

Nawet jeżeli by uznać, że milicja obywatelska także nie spełniała kryteriów, by uznać, że teren jej przekazany służy interesowi publicznemu, to z uwagi, że służba ta w roku 1990 została przekształcona w policję, oraz na wyżej wskazane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, uznać należy, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, przejęty bowiem został przez policję na cele warsztatowo-garażowe oraz przylegający parking a przejęcie to dokonane zostało przed złożeniem wniosku o zwrot tej nieruchomości i przed datą 22 września 2004 r. Co do kwestii wybetonowania przedmiotowej działki (kiedy wybetonowania dokonano) w ocenie sądu kwestia ta nie ma znaczenia prawnego. Badając cel wywłaszczenia w rozumieniu przepisów dekretu o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. liczy się przede wszystkim sposób wykorzystania nieruchomości, a nie konkretny sposób jej zagospodarowania. Jeżeli przed wybetonowaniem placu (terenu przedmiotowej działki) stanowiła ona utwardzony, w jakakolwiek sposób, plac który służył jako teren parkingu (co uwidocznione jest choćby na zdjęciu lotniczym z 14 września 1970 r.) uznać należy, że cel wywłaszczenia na tej działce, w rozumieniu przepisów dekretu, został zrealizowany.

Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.