Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1165/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 b
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. M. i K. M. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 23 czerwca 2022 r. nr N-VI.7581.2.9.2022 w przedmiocie udostępnienia nieruchomości - skargę oddala –


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1165/22

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi A.M. i K.M. jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z 23 czerwca 2022 r. nr N-VI.7581.2.9.2022 dotycząca udostępnienia nieruchomości.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wnioskiem z 13 grudnia 2021 r. A. Sp. z o.o. Oddział [...] w [...] z [...] wystąpiła do Starosty [...] o wydanie decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], w celu wymiany legalizacyjnej gazomierza usytuowanego na budynku nr [...] przy ul. [...], na sąsiedniej działce nr [...]. We wniosku wskazano, że przedmiotowy licznik zlokalizowany jest na ścianie budynku nr [...] usytuowanego na granicy z działką nr [...], która stanowi jedyny dostęp do tego licznika. Wielokrotne próby wejścia na posesję były nieudane z powodu braku zgody jej właścicieli.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy (w wyniku uchylenia przez Wojewodę Podkarpackiego decyzją z 10 lutego 2022 r. nr N-V1.7581.2.1.2022 pierwotnej decyzji Starosty [...] z 27 grudnia 2021 r. nr GN.6852.1.2021 o udostępnieniu nieruchomości), Starosta [...] decyzją z 13 kwietnia 2022 r. nr GN.6852.1.2021 – wydaną na podstawie art. 124b ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899, dalej: u.g.n.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) - zobowiązał właścicieli działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...], tj. A. i K.M., do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z wymianą legalizacyjną gazomierza na budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] wraz z zapewnieniem przejścia umożliwiającego wykonanie tych czynności na czas niezbędny do wykonania prac eksploatacyjnych wynoszący 1 dzień od dnia zajęcia nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A.M. i K.M., podnosząc, że Starosta [...] w dalszym ciągu nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości stanu faktycznego i prawnego sprawy. Brak jest powodów wymiany gazomierza, informacji czy wymianie podlega wyłącznie gazomierz, czy też inne elementy, np. szafka gazowa, reduktor lub zawór odcinający a w treści decyzji nie ujawniono, że budynek przy ul. [...] stanowi samowolę budowlaną.

Wojewoda Podkarpacki opisaną na wstępie decyzją z 23 czerwca 2022 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję Starosty z 13 kwietnia 2022 r. i jednocześnie na podstawie art. 124b ust. 1, 2, 2a i 3 u.g.n. zobowiązał właścicieli nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...], obręb [...], jako działka nr [...] o pow. [...] ha, tj. A.M. i K.M., do jej udostępnienia A. sp. z o.o., Oddziałowi w [...] w [....], w celu wykonania czynności związanych z wymianą legalizacyjną gazomierza usytuowanego na budynku nr [...] przy ul. [...] w [...].

Przepis art. 124b ust. 1 u.g.n. zawiera następujące przesłanki umożliwiające jego zastosowanie, których spełnienie powoduje konieczność wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości: cel udostępnienia nieruchomości musi być związany z konserwacją, remontami lub usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, urządzenia przesyłowe nie mogą należeć do części składowych nieruchomości i właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża zgody na wykonanie tych czynności.

W niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie trzy przesłanki wymienione powyżej: wymiana gazomierza mieści się w definicji czynności remontowych określonych w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej "P.b."), wnioskodawca przedłożył dokumenty potwierdzające, że przewidziany do wymiany gazomierz stanowi jego własność, a wnioskodawca nie porozumiał się z właścicielami nieruchomości w kwestii dobrowolnego udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z wymianą gazomierza. Ponadto gazomierz zlokalizowany jest na ścianie budynku nr [...] usytuowanego na granicy z działką nr [...], która stanowi jedyny dostęp do tego urządzenia, a właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na wykonanie na ich nieruchomości czynności o których mowa wyżej, co skutkowało koniecznością wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości. Z kolei podnoszona przez strony skarżące kwestia legalności wybudowania budynku nr [...] przy ul. [...], kwestia przebudowy przyłącza gazu i zmiany lokalizacji skrzynki z gazomierzem oraz powody wymiany gazomierza nie podlegają ocenie w przedmiotowym postępowaniu. Z uwagi na okoliczność, że rozstrzygnięcie decyzji pierwszoinstancyjnej nie uwzględniło nakazu nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności określonego w art. 124b ust. 2a u.g.n., konieczne było jej uchylenie w całości i orzeczenie przez organ odwoławczy co do istoty sprawy w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

W skardze do WSA w Rzeszowie na decyzję Wojewody z 23 czerwca 2022 r. A.M. i K.M. zarzucili:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

1) art. 124b ust. 1, 2, 2a i 3 u.g.n. poprzez jego zastosowanie w wyniku błędnej oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie i uznanie, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie prawa, uprawniające organ do wydania zaskarżonej decyzji,

2) art. 3 pkt 8 P.b. poprzez uznanie, że wymiana legalizacyjna gazomierza mieści się w katalogu prac wymienionych w art. 3 pkt 8 P.b. oraz że nie wpłynie na zmianę parametrów użytkowych lub technicznych obiektu.

II. Naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 7 k.p.a. poprzez dowolną i swobodną ocenę materiału dowodowego, przyjęcie błędnej wykładni naruszonych przepisów, brak wyjaśnienia wszystkich istotnych kwestii mających znaczenie dla podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegającym na błędnym założeniu, że spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 124b u.g.n.,

2) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowo i nie podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie sprawy budowy przyłącza gazu i skrzynki gzowej do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę znak: GT-II-8381/I/16/89 z 1989 r., tj. poprzez zmianę lokalizacji i budowę przyłącza gazu i skrzynki na terenie działki przy ul. [...] w [...],

3) art. 8 § 1 i art. 107 § 1 pkt 4 i 6 i § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zupełny brak uzasadnienia prawnego decyzji oraz zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń lub nie odniesienie się w ogóle do podnoszonych przez nas zarzutów, co uniemożliwia realizację pogłębiania zaufania do organów państwa, w szczególności niewyjaśnienia stanu prawnego działki na której znajduje się przedmiot postępowania.

4) art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi należytego uzasadnienia decyzji w zakresie argumentacji faktycznej i prawnej oraz brak wyjaśnień, dlaczego organ zastosował określony przepis prawa do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy,

5) art. 12 k.p.a. poprzez brak wnikliwości w rozpoznaniu sprawy, przydanie pierwszeństwa zasadzie szybkości i prostoty postępowania nad zasadą prawdy obiektywnej, brak wyjaśnienia przesłanki niezbędności wejścia na teren naszej działki w celu wymiany legalizacyjnej gazomierza.

Mając na uwadze wskazane zarzuty, wnieśli o uznanie skargi za zasadną i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).

Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z 23 czerwca 2022 r. zobowiązująca właścicieli nieruchomości położonej w [...] oznaczonej jako działka nr [...] tj. A.M. i K.M. do jej udostępnienia A. sp. z o.o. Oddziałowi w [...], w [...]. w celu wykonania czynności związanych z wymianą legalizacyjną gazomierza usytuowanego na budynku nr [...] przy ul. [...] w [...], zlokalizowanym na sąsiedniej działce nr [...].

Dokonując pod względem wskazanych wyżej kryteriów kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Sąd stwierdził, że odpowiadają one prawu.

Zgodnie ze stanowiącym materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji art. 124b ust. 1 u.g.n., starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody.

Z istoty tego przepisu wynika, że aby możliwe było jego zastosowanie, niezbędne jest spełnienie określonych w nim przesłanek, tj. cel udostępnienia nieruchomości musi być związany z konserwacją, remontami lub usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, urządzenia przesyłowe nie mogą należeć do części składowych nieruchomości i właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża zgody na wykonanie tych czynności.

W niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko Wojewody co do spełnienia wszystkich w/w przesłanek: wymiana gazomierza mieści się w definicji czynności remontowych określonych w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej "P.b."), wnioskodawca przedłożył dokumenty potwierdzające, że przewidziany do wymiany gazomierz stanowi jego własność, wnioskodawca nie porozumiał się z właścicielami nieruchomości w kwestii dobrowolnego udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z wymianą gazomierza.

W opisanej sytuacji, skoro podlegający wymianie gazomierz zlokalizowany jest na ścianie budynku nr [...] usytuowanego na granicy z działką nr [...] (własności skarżących) przez którą możliwy jest jedyny dostęp do tego urządzenia, a jej właściciele nie wyrazili zgody na wykorzystanie ich nieruchomości do wykonania czynności o których mowa wyżej, musiało to skutkować koniecznością wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości.

Sąd w pełni akceptuje także stanowisko organu, że odnoszona przez strony skarżące kwestia legalności wybudowania budynku nr [...] przy ul. [...], kwestia samowolnej przebudowy przyłącza gazu i zmiany lokalizacji skrzynki z gazomierzem (jakkolwiek trudno w tym zakresie kwestionować zasadność żądań skarżących) nie podlegają ocenie w przedmiotowym postępowaniu, pozostając bez znaczenia dla zastosowania w sprawie art. 124b u.g.n.

Reasumując, planowane, jednorazowe wykorzystanie działki stanowiącej własność skarżących w celu wymiany legalizacyjnej gazomierza na ścianie budynku położonego na sąsiedniej działce, aczkolwiek w granicy z działką skarżących, nie może odbyć się w inny sposób, niż z wykorzystaniem ich nieruchomości. W tej sytuacji, wobec spełnienia wszystkich przesłanek o jakich mowa w art. 124b u.g.n. obligowało organ do wydania decyzji o której mowa w tym przepisie.

Orzekający merytorycznie w sprawie organ II instancji dokonał dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a ich ocena skutkująca zobowiązaniem skarżącego do udostępnienia części jego nieruchomości niezbędnej do wykonania planowanych czynności została w świetle zgromadzonego materiału dowodowego należycie wykazana i uzasadniona, spełniając wymogi określone w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Wyklucza to uznanie skuteczności zarzutów skargi naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa procesowego i materialnego, skutkując jej oddaleniem.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.