Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 61/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3 § 1, art. 145 § 1, art. 151, art. 239 § 1 pkt 1 lit. b, art. 250
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 46, art. 76 ust. 7
journal: Dz.U. 2023 poz 735
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
article: § 3, § 4 ust. 3,  § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2024 poz 763
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu  terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

SENTENCJA

Dnia 13 sierpnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sekretarz sądowy Marta Duda, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2024 roku sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 28 listopada 2023 roku nr RPS-II.8642.30.2023 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu niedotrzymania warunków umowy o dofinansowanie w formie przyznawania bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi J. G. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu J. M. z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z 28 listopada 2023 r., nr RPS-II.8642.30.2023, Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 5 września 2023 r. nr GW.5710.184/14/279.985.2023.KG.M o odmowie umorzenia należności z tytułu niedotrzymania warunków umowy nr [...] o dofinansowanie w formie przyznawania bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej z 11 lipca 2014 r., tj. umorzenia części zobowiązania wynikającego z tytułu wykonawczego – postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt [...] dotyczącego nadania klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu z 17 lipca 2014 r., Repertorium [...], w wysokości 17 679,00 zł według stanu na 5 września 2023 r. oraz umorzenia kwoty 3 949,31 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 20 029,00 zł od 11 sierpnia 2017 r. do dnia zapłaty wynikającej z tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z 18 września 2017 r., sygn. akt [...].

W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że J.M. 7 lutego 2014 r. wystąpił do Powiatowego Urzędu Pracy w Łodzi z wnioskiem o dofinansowanie w formie przyznania bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej.

11 lipca 2014 r. Prezydent Miasta Łodzi, w którego imieniu działał Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Łodzi, zawarł ze skarżącym, jako bezrobotnym, umowę nr [...] o dofinansowanie w formie przyznawania bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej w kwocie 20 029,00 zł. Zabezpieczeniem zwrotu przyznanego dofinansowania w przypadku niedotrzymania warunków umowy był akt notarialny o poddaniu się egzekucji przez dłużnika w trybie art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.

W związku z niewywiązaniem się przez J.M. z postanowień zawartej umowy Powiatowy Urząd Pracy w Łodzi pismem z 9 maja 2016 r., wezwał go do zapłaty kwoty 22 027,51 zł, na którą składały się: kwota dofinansowania w wysokości 20 029,00 zł oraz kwota odsetek ustawowych naliczonych od całości kwoty dofinansowania za okres od dnia otrzymania dofinansowania do dnia wezwania do zapłaty w wysokości 1 998,51 zł.

Wobec braku spłaty żądanej kwoty, w celu uzyskania możliwości jej wyegzekwowania, Powiatowy Urząd Pracy w Łodzi wystąpił na drogę postępowania sądowego.

Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi postanowieniem z 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt [...] nadał klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu z 17 lipca 2014 r., Repertorium A nr [...] w zakresie obowiązku zapłaty na rzecz Powiatowego Urzędu Pracy w Łodzi kwoty 20 029,00 zł przez skarżącego oraz zasądził kwotę 170,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z 18 września 2017 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi zasądził od J.M. kwotę 4 349,31 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 20 029,00 zł od 11 sierpnia 2017 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 630,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Powiatowy Urząd Pracy w Łodzi dwukrotnie wnosił o wszczęcie egzekucji wobec skarżącego. Postanowieniem z 28 czerwca 2018 r. Komornik Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne z uwagi na jego bezskuteczność. Kolejne postępowanie egzekucyjne zakończone zostało postanowieniem Komornika Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z 4 listopada 2021 r. o umorzeniu postępowania wobec bezskuteczności egzekucji.

6 maja 2021 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek skarżącego o umorzenie zadłużenia wynikającego z tytułu niedotrzymania warunków umowy zawartej 11 lipca 2014 r.

Skarżący opisał swoją trudną sytuację zdrowotną i życiową wskazując, że w styczniu 2021 r. uległ poważnemu wypadkowi, w wyniku którego przeszedł operację miednicy i nadal nie może chodzić. Rehabilitację może rozpocząć najwcześniej po czterech miesiącach od operacji. Aktualnie nie ma żadnych oszczędności, żadnego majątku osobistego i nie ma możliwości samodzielnego utrzymywania się.

Organ pierwszej instancji pismem z 11 maja 2021 r. wezwał skarżącego do przedłożenia niezbędnych oświadczeń i dokumentów celem przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Uchwałą z 17 grudnia 2021 r., nr 5/IV/2021 Powiatowa Rada Rynku Pracy w Łodzi negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu jednorazowo przyznanych środków na podjęcie działalności gospodarczej.

Prezydent Miasta Łodzi decyzją z 19 stycznia 2022 r. orzekł o odmowie umorzenia należności wynikającej z postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt [...] w wysokości 20 029,00 zł, w tym: kwota dofinansowania – 20 029,00 zł według stanu na 19 stycznia 2022 r.

Decyzją z 16 marca 2022 r. Wojewoda Łódzki orzekł o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji z 19 stycznia 2022 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W związku z tym, że w treści odwołania skarżący wskazywał, że wnosi o umorzenie w części odsetek oraz większości kwoty głównej i rozłożenie pozostałej części zobowiązania na raty po 50 zł lub 100 zł organ drugiej instancji stwierdził, że nie mógł rozpatrzeć na etapie postępowania odwoławczego tego wniosku, gdyż nie był on wcześniej przedmiotem rozważania organu pierwszej instancji. Wniosek skarżącego zawarty w treści odwołania został przekazany do organu pierwszej instancji celem jego rozpoznania.

Pismem z 8 kwietnia 2022 r. organ pierwszej instancji wezwał skarżącego do okazania dokumentów, na podstawie których będzie możliwe ustalenie jego sytuacji materialnej, majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej oraz osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Wezwał także skarżącego do wypowiedzenia się, czy podtrzymuje pierwotny wniosek o umorzenie należności, a jeśli go modyfikuje, to w jakim zakresie: czy wnioskuje o umorzenie zobowiązania w całości (należność główna wraz z odsetkami), czy umorzenie ma nastąpić w części (jeśli tak, to w jakiej wysokości), czy wnioskuje o "dobrowolne wpłaty" (jaka część zadłużenia miałaby zostać spłacona i w jakiej wysokości deklaruje miesięczne wpłaty).

W związku z tym, że skarżący nie opatrzył podpisem oświadczenia majątkowego i nie przedłożył dokumentów dotyczących sytuacji osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, organ pierwszej instancji pismem z 13 maja 2022 r., wezwał go do uzupełnienia podpisu oraz brakującej dokumentacji. Organ pierwszej instancji poinformował skarżącego o tym, że zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta może umorzyć w całości lub w części zwrot jednorazowo przyznanych środków na podjęcie działalności gospodarczej. Koszty procesu, opłaty komornicze, jak i koszty zastępstwa w egzekucji nie mieszczą się w kategorii należności wymienionych w powyższym przepisie, a zatem nie podlegają umorzeniu. W związku z tym wezwał skarżącego do doprecyzowania wniosku poprzez jednoznaczne określenie – jaka część zobowiązania – należność główna, czy odsetki – ma być spłacona i w jakiej wysokości, a jaka umorzona.

30 maja 2022 r. skarżący wraz z dokumentacją złożył pismo, w którym wniósł o umorzenie tych roszczeń, które podlegają możliwości umorzenia, w takim stopniu aby razem z kosztami procesu, opłatami komorniczymi, jak i kosztami zastępstwa w egzekucji, w miarę możliwości nie przekraczało wskazanej przez niego kwoty dwóch tysięcy złotych, którą byłby z pomocą rodziny w stanie spłacać w ratach.

30 maja 2022 r. skarżący złożył także oświadczenie, w którym wniósł o umorzenie kwoty głównej 20 029 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 11 sierpnia 2017 r. do dnia zapłaty oraz kwoty 2 349,31 zł wynikającej z nakazu zapłaty z 18 września 2017 r., sygn. akt [...]. Jednocześnie wniósł o wyrażenie zgody na dokonywanie dobrowolnych wpłat tytułem spłaty kwoty 2 000 zł wynikającej z nakazu zapłaty sygn. akt [...] począwszy od miesiąca czerwca 2022 r. Miesięczna spłata w wysokości 50 zł.

Pismem z 6 czerwca 2022 r. organ pierwszej instancji poinformował skarżącego, że wyraża zgodę na dokonywanie dobrowolnych wpłat tytułem spłaty części należności w wysokości 2 000,00 zł, zasądzonej nakazem zapłaty Sądy Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z 18 września 2017 r., sygn. akt [...], zgodnie z deklaracją skarżącego, po 50,00 zł miesięcznie, począwszy od czerwca 2022 r. do września 2025 r., bezpośrednio na rachunek bankowy wierzyciela.

10 czerwca 2022 r. skarżący złożył pismo, w którym wyjaśnił jakie posiada długi.

13 czerwca 2022 r. skarżący złożył oświadczenie, w którym doprecyzował okoliczności wypadku, który wpłynął na aktualną jego sytuację zdrowotną.

20 czerwca 2022 r. i 22 lipca 2022 r. dostarczył dodatkową dokumentację.

Uchwałą z 22 września 2022 r., nr 5/III/2022 Powiatowa Rada Rynku Pracy w Łodzi negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu jednorazowo przyznanych środków na podjęcie działalności gospodarczej.

Pismem z 5 października 2022 r. organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego.

18 października 2022 r. skarżący złożył oświadczenie, w którym potwierdził, że zapoznał się z materiałem dowodowym i nie wnosi uwag. Wyjaśnił, że jego sytuacja materialna, majątkowa i rodzinna nie uległa zmianie w stosunku do uprzednio złożonych dokumentów.

Decyzją z 20 października 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi orzekł o odmowie umorzenia należności z tytułu niedotrzymania warunków umowy o dofinansowanie w formie przyznawania bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej z 11 lipca 2014 r., tj. umorzenia w całości kwoty 20 029,00 zł wynikającej z tytułu wykonawczego – aktu notarialnego z 17 lipca 2014 r., Repertorium [...], któremu Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi postanowieniem z 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt [...] nadał klauzulę wykonalności, umorzenia kwoty 2 349,31 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 20 029,00 zł od 11 sierpnia 2017 r., które według stanu na 20 października 2022 r. wynoszą 7 401,93 zł wynikającej z tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z 18 września 2017 r., sygn. akt [...].

Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie.

Decyzją z 15 grudnia 2022 r. Wojewoda Łódzki uchylił decyzję organu pierwszej instancji z 20 października 2022 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ drugiej instancji zobowiązał organ pierwszej instancji do ponownego przyjęcia od skarżącego oświadczenia odnośnie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności, ponieważ skarżący odwołał swoje oświadczenie złożone 30 maja 2022 r. w siedzibie organu pierwszej instancji. Wskazał, że skarżący powinien doprecyzować, czy zależy mu na tym, aby organ pierwszej instancji wydał decyzję jedynie w kwestii umorzenia należności (w całości, czy w części), czy aby wydał decyzję w kwestii rozłożenia na raty części należności (np. w kwocie 2 000 zł) i umorzenia pozostałej kwoty, którą jest obowiązany zwrócić w związku z niedotrzymaniem warunków umowy z 11 lipca 2014 r.

Organ pierwszej instancji pismem z 2 stycznia 2023 r. wezwał skarżącego do okazania dokumentów, na podstawie których będzie możliwe ustalenie jego sytuacji materialnej, majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej oraz do wypowiedzenia się w sposób jednoznaczny, o jaką ulgę w spłacie należności wnioskuje i w jakim zakresie.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący przekazał oświadczenie majątkowe oraz dokumenty potwierdzające uzyskiwane bieżące dochody, oświadczenia osób udzielających pomocy finansowej, dokumenty dotyczące wysokości opłat za media, inne dokumenty dotyczące sytuacji materialnej i majątkowej. Dodatkowo dołączył oświadczenie o otrzymaniu świadczeń pieniężnych i niepieniężnych z MOPS oraz zaświadczenia lekarskie. Doprecyzował swój wniosek dotyczący ulg w spłacie należności i zwrócił się z prośbą o wydanie decyzji w kwestii rozłożenia na raty po 50 zł miesięcznie części należności głównej w wysokości 2 000 zł (jako spłata części kwoty głównej 20 029 zł) i jednoczesne umorzenie reszty należności głównej wraz z odsetkami zasądzonymi nakazem zapłaty wraz z dalszymi odsetkami.

Decyzją z 26 stycznia 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi orzekł o rozłożeniu na raty wnioskowanej kwoty należności w wysokości 2 000,00 zł w następujący sposób: 40 rat po 50,00 zł każda, płatnych do ostatniego dnia każdego miesiąca, począwszy od lutego 2023 r.

Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie.

Decyzją z 14 marca 2023 r. Wojewoda Łódzki uchylił decyzję organu pierwszej instancji z 26 stycznia 2023 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ drugiej instancji zobowiązał organ pierwszej instancji do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego i uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego oraz dokonania analizy sytuacji skarżącego.

11 maja 2023 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo skarżącego stanowiące odpowiedź na wezwanie z 18 kwietnia 2023 r. Do pisma tego skarżący załączył decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 1 marca 2023 r. o przyznaniu partnerce dodatku mieszkaniowego na okres od 1 marca 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. w wysokości 326,79 zł miesięcznie, zawiadomienie o wysokości opłat od 1 kwietnia 2023 r. oraz umowę o pracę z 20 kwietnia 2023 r. potwierdzającą zatrudnienie skarżącego w firmie M. na okres próbny od 20 kwietnia 2023 r. do 19 lipca 2023 r. Skarżący poinformował, że rodzice jego partnerki zaprzestali udzielać im dotychczasowej pomocy finansowej. Pensja, świadczenie 500+ i świadczenie rodzinne daje dochód 3 304 zł netto.

17 sierpnia 2023 r. skarżący przedłożył kolejne dokumenty dotyczące stanu majątkowego na 16 sierpnia 2023 r. Skarżący poinformował, że umowa o pracę została mu przedłużona do 19 lipca 2024 r. Jego partnerka ma przyznany dodatek mieszkaniowy do 31 sierpnia 2023 r. w wysokości 326,79 zł miesięcznie i świadczenie rodzinne w wysokości 95 zł do 31 października 2023 r. Będzie składać wnioski o przyznanie tych świadczeń na nowe okresy. Skarżący podkreślił, że sumiennie, comiesięcznie dokonywane są wpłaty po 50 zł na poczet jego długu.

Uchwałą z 11 lipca 2023 r., nr 4/II/2023 Powiatowa Rada Rynku Pracy w Łodzi podjęła negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu jednorazowo przyznanych środków na podjęcie działalności gospodarczej.

30 sierpnia 2023 r. J.M. został zapoznany z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania. Skarżący oświadczył, że wniosek dotyczy umorzenia kwoty głównej i rozłożenia na raty kwoty 2 000 zł po 50 zł miesięcznie. Sytuacja materialna jego i rodziny nie uległa zmianie.

Decyzją z 5 września 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi orzekł o odmowie umorzenia należności z tytułu niedotrzymania warunków umowy nr [...] o dofinansowanie w formie przyznawania bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej z 11 lipca 2014 r., tj. umorzenia części zobowiązania wynikającego z tytułu wykonawczego – postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt [...] dotyczącego nadania klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu z 17 lipca 2014 r., Repertorium [...], w wysokości 17 679,00 zł według stanu na 5 września 2023 r. oraz umorzenia kwoty 3 949,31 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 20 029,00 zł od 11 sierpnia 2017 r. do dnia zapłaty wynikającej z tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi z 18 września 2017 r., sygn. akt [...].

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej zmianę i umorzenie długu ponad spłacane przez niego 2 000 zł w ratach po 50 zł począwszy od czerwca 2022 r. Skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji "bezduszność" i "brak empatii". Opisał po raz kolejny swoją sytuację zdrowotną, rodzinną i materialną.

Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji podniósł, że została ona wydana na podstawie art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o promocji zatrudnienia". Decyzje wydawane przez starostę na podstawie art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia są decyzjami opartymi na konstrukcji uznania administracyjnego. Umorzenie należności możliwe jest jedynie wówczas, gdy spełniona została jedna z czterech przesłanek wymienionych w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia. Z przyczyn oczywistych nie można mówić o spełnieniu przesłanki wymienionej w art. 76 ust. 7 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia (osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2-3, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należność). Ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji i ich ocena nie wykraczają poza granice uznania administracyjnego. Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w ramach, którego ustalono sytuację materialną i rodzinną skarżącego. Organ pierwszej instancji wielokrotnie wzywał skarżącego do złożenia oświadczeń majątkowych oraz przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację rodzinną i majątkową. Jednakże zainteresowany do listopada 2020 r. nie kontaktował się z urzędem pracy i nie podejmował żadnej próby spłaty ratalnej zobowiązania. W pierwszej kolejności złożył wniosek o umorzenie należności. Skarżący dopiero w 2022 r. zadeklarował chęć spłaty 2 000 zł z całości zadłużenia zastrzegając przy tym, że spłata kwoty 2 000 zł ma sens jedynie w przypadku umorzenia pozostałej, znacznej części długu. Zobowiązany nie wykazał woli spłaty zasądzonej należności z tytułu niedotrzymania warunków umowy, uznając że jego sytuacja materialna skłoni organ do zastosowania ulgi umorzenia. W przypadku postępowania o przyznanie zwolnienia z obowiązku zwrotu świadczenia wypłaconego ze środków publicznych ciężar dowodu spoczywa w istotnej mierze na wnioskodawcy. Skarżący złożył 17 sierpnia 2023 r. oświadczenie dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej. Sytuację majątkową i rodzinną skarżącego szczegółowo omówiono w decyzji organu pierwszej instancji z 5 września 2023 r. analizując wcześniej zebrany materiał dowodowy i dodatkowe dokumenty uzyskane w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.

Organ drugiej instancji podniósł dalej, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika między innymi, że skarżący posiada wykształcenie gimnazjalne. Od marca 2020 r. do kwietnia 2023 r. był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Łodzi jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wraz z partnerką i córką mieszka w lokalu, który jest własnością rodziców partnerki. Partnerka wnioskodawcy jest słuchaczem szkoły policealnej. Nie jest obecnie nigdzie zatrudniona. Skarżący od 20 kwietnia 2023 r. podjął zatrudnienie jako pracownik ogólnobudowlany. Obecnie rodzina utrzymuje się z zasiłku rodzinnego – 95 zł, świadczenia 500+ 500 zł, wynagrodzenia za pracę, które otrzymuje wnioskodawca w wysokości 2 784,00 zł (najniższa krajowa netto). Łączny dochód miesięczny rodziny wynosi 3 379,00 zł. Stała miesięczna kwota wydatków wynosi 773,00 zł, w tym: czynsz 376,50 (całość opłaty za czynsz wynosi 703,29 zł, partnerka skarżącego ma przyznany dodatek mieszkaniowy w wysokości 326,79 zł, do zapłaty faktycznie pozostaje różnica 376,50 zł), energia elektryczna 84,47 zł, gaz 42,50 zł, Internet 65 zł, ubezpieczenie 104,50 zł, abonamenty telefoniczne 100 zł. Po odjęciu stałych miesięcznych wydatków na utrzymanie rodziny miesięcznie pozostaje kwota 2 606,00 zł. Rodzina nie korzysta z pomocy rzeczowej z pomocy społecznej. Nie otrzymuje pomocy finansowej od osób trzecich. Skarżący w piśmie z 16 sierpnia 2023 r. wskazał, że rodzina korzysta ze świadczenia rodzinnego na dziecko oraz dodatku mieszkaniowego. W decyzji organu pierwszej instancji znajdują się wyliczenia kryterium dochodowego na podstawie art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 901 ze zm.) zgodnie, z którymi dochód rodziny wynosi 3 379 zł netto. Prezydent Miasta Łodzi błędnie wskazał tę kwotę, gdyż doliczył do niej świadczenie z pomocy społecznej w wysokości 95 zł z tytułu przyznanego świadczenia rodzinnego oraz 500 zł z tytułu świadczenia wychowawczego. Natomiast zgodnie z kryteriami ustawy o pomocy społecznej dochód na członka rodziny wynosi 1 036,93 zł (pensja + dodatek mieszkaniowy). Nadal zatem przewyższa on kwotę kryterium dochodowego 600 zł na członka rodziny. Skarżący, zgodnie ze złożonym oświadczeniem, nie jest właścicielem żadnej nieruchomości. Nie posiada również żadnych wartościowych rzeczy ruchomych. Skarżący w styczniu 2021 r. uległ wypadkowi. Z tytułu wypadku zostało mu przyznane przez P. S.A. odszkodowanie w wysokości 2 500 zł, które przeznaczył na leczenie. Zgodnie z oświadczeniem z 29 maja 2021 r. rodzice partnerki skarżącego pokrywali koszty leczenia związane z wydatkami na leczenie bezpośrednio po wypadku (175,00 zł miesięcznie – wynajem sprzętu medycznego). W obecnej chwili skarżący nie ponosi żadnych wydatków na zakup leków, sprzętu ortopedycznego i medycznego. Z przedłożonej dokumentacji medycznej wynika, że stan zdrowia skarżącego znacznie poprawił się. Skarżący posiada majątek (dochody), z którego można dochodzić należności. Uruchamiając działalność gospodarczą wykazał w specyfikacji wydatków dołączonej do "Wniosku o dofinansowanie bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej" z 7 lutego 2014 r. zakup środków trwałych, urządzeń i maszyn na kwotę 18 029` zł. Należy zatem uznać, że nie została spełniona przesłanka pierwsza z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia.

Zdaniem organu drugiej instancji nie została także spełniona druga przesłanka, gdyż skarżący w chwili obecnej nie osiąga dochodów, które podlegają zajęciu komorniczemu. W związku z powyższym dziecko będące na jego utrzymaniu nie zostanie pozbawione uzyskiwanych przez niego środków finansowych. Odnosząc się do czwartej przesłanki organ wskazał, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji wierzyciel poniósł koszty egzekucyjne w wysokości 331,21 zł. Ostateczna wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego ustalana jest przez komornika na koniec postępowania. Koszty te obciążają dłużnika. Z uwagi na okoliczność, że skarżący spłaca w ratach zadłużenie należy uznać, że koszty te nie przewyższą dochodzonego zobowiązania.

Skarżący 11 lipca 2014 r. r. zawarł z Prezydentem Miasta Łodzi (z upoważnienia, którego działał W.P.B. – Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Łodzi), umowę w celu dofinansowania w formie przyznawania bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej w zakresie: wykonywanie pozostałych robót budowlanych wykończeniowych, PKD-43.39. Umowa ta została zabezpieczona "aktem notarialnym o poddaniu się egzekucji". W umowie zostały wskazane obowiązki i prawa dla obu stron. Wobec powyższego skarżący miał świadomość konsekwencji niewywiązania się z przyjętych na siebie obowiązków wynikających z tej umowy. Wskazane powyżej jednorazowe środki udzielone skarżącemu ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, miały na celu pomoc na pokrycie wydatków związanych z podjęciem działalności gospodarczej i były udzielone pod określonymi warunkami, które nie zostały spełnione.

Reasumując organ drugiej instancji stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie skarżącemu należności z tytułu zwrotu przyznanych jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej. Decyzja odmawiająca umorzenia zobowiązania została podjęta przez organ pierwszej instancji po zasięgnięciu opinii Powiatowej Rady Rynku Pracy w Łodzi (uchwała nr 4/II/2023 z 11 lipca 2023 r.). Skarżącemu zapewniono czynny udział w postępowaniu oraz możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżył powyższą decyzję Wojewody Łódzkiego z 28 listopada 2023 r. w całości i wniósł o jej zmianę poprzez uwzględnienie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił sprzeczność uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że przy tak niskich dochodach (zważywszy też na stale rosnące ceny) każda nadwyżka ponad kwotę zwolnioną od egzekucji byłaby bardzo potrzebna dla uzupełnienia niedoborów w finansowaniu wychowania dziecka. W kolejnych latach życia dziecka jego potrzeby rosną. Wskazane będą, np. dodatkowo płatne zajęcia edukacyjne rzutujące na całą przyszłość dziecka, co ma również swoją wartość prospołeczną. Gdyby owa nadwyżka, w której Wojewoda Łódzki upatruje w bliżej nieokreślonej przyszłości możliwość dochodzenia należności, sięgnęła nawet 500 zł, to większość z niej pokryje bieżąco narastające odsetki. Nawet więc przy sprzyjających okolicznościach skarżący nie będzie mieć szansy na spłatę zobowiązania przed osiągnięciem pełnoletności dziecka. Pominięto, że raty po 50 zł, które skarżący wpłaca zgodnie ze swoim zobowiązaniem, stanowią zaledwie ułamek bieżąco narastających odsetek. Podejmując ten wysiłek skarżący liczył na umorzenie reszty długu. W chwili obecnej bowiem, pomimo wywiązywania się z zadeklarowanych spłat, dług i tak powiększa się. Jego inwalidztwo powoduje, że w pracy dostaje tylko Iżejsze zajęcia i z tego względu nie może liczyć na podwyżkę. Poza tym z tego powodu musi, np. dużo chodzić po schodach, co z kolei powoduje ból kolan. Nie są to jedyne dolegliwości zdrowotne na całe życie. Skarżący pesymistycznie widzi swoją sprawność fizyczną w kolejnych latach. Są to dodatkowe okoliczności, z powodu których skarżący uważa zaskarżoną decyzję za krzywdzącą. Decyzja Wojewody Łódzkiego jest niesprawiedliwa i pomija pozytywne, prospołeczne zalety ewentualnego zwolnienia z tak dużego obciążenia finansowego za kolejne lata.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie 13 sierpnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu oświadczył, że popiera skargę. Pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że nie zostały one pokryte w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części.

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy. Posiadają jedynie uprawnienia kasacyjne. Na podstawie akt sprawy badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części.

Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby została ona wydana z naruszeniem prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Materialnoprawną podstawę przyznania bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej stanowi art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, zgodnie z którym środki te starosta może przyznać z Funduszu Pracy w wysokości określonej w umowie. Nie budzi wątpliwości, że przyznanie tych środków na rzecz bezrobotnego na podjęcie działalności gospodarczej stanowi formę aktywizacji zawodowej. Prowadzenie działalności gospodarczej przez okres krótszy niż 12 miesięcy albo naruszenie innych warunków umowy dotyczącej przyznania tych środków zobowiązuje osobę, która otrzymała z Funduszu Pracy jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarcze do ich zwrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania wraz z odsetkami ustawowymi (art. 46 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia).

Zawarcie umowy jest cywilnoprawną, dwustronną czynnością prawną, a zatem wszelkie roszczenia z niej wynikające nie mogą być dochodzone w trybie administracyjnym (przez wydanie decyzji jako jednostronnego, indywidualnego, władczego aktu organu administracji publicznej), lecz właściwym dla rozstrzygnięcia sporów wynikających z takiej umowy jest sąd powszechny.

Jakkolwiek dochodzenie roszczeń z tytułu zawartej umowy następuje w drodze postępowania cywilnego, to w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia wprowadzono możliwość zastosowania przez organ ulg w spłacie należności.

W myśl art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek :

1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundacje lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności;

2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania;

3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;

4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Z analizy przytoczonych przepisów wynika, że starosta wobec osoby, która otrzymała z Funduszu Pracy jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej może stosować instrumenty prawne przewidziane w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia, o ile istnieje dla niej obowiązek zwrotu otrzymanych świadczeń. Obowiązek ten powstaje wówczas, jeżeli osoba prowadziła działalność gospodarczą przez okres krótszy niż 12 miesięcy albo naruszone zostały inne warunki umowy dotyczące przyznania tych środków (art. 46 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia).

W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że w oparciu o wniosek skarżącego z 7 lutego 2014 r. Prezydent Miasta Łodzi przyznał skarżącemu, jako bezrobotnemu, jednorazowo dofinansowanie na podjęcie działalności gospodarczej i 11 lipca 2014 r. zawarł ze skarżącym umowę o dofinansowanie w formie przyznania bezrobotnemu jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej w wysokości 20 029,00 zł na pokrycie wydatków związanych z podjęciem działalności gospodarczej w zakresie: wykonywanie pozostałych robót budowlanych wykończeniowych, PKD – 43,39. W § 7 ust. 1 umowy przewidziano jako zabezpieczenie zwrotu przyznanego dofinansowania w przypadku niedotrzymania warunków umowy akt notarialny o poddaniu się egzekucji przez dłużnika w trybie art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c. w kwocie 30 043,50 zł stanowiącej 150% przyznanych środków, z klauzulą wykonalności na okres minimum 2 lat od dnia sporządzenia tego aktu.

17 lipca 2014 r. skarżący złożył w formie aktu notarialnego oświadczenie o poddaniu się egzekucji w związku z § 7 wskazanej umowy, co do obowiązku zapłaty sumy pieniężnej do kwoty 30 043,50 zł (§ 2).

Z uwagi na niedotrzymanie przez skarżącego warunków umowy prawomocnym postanowieniem z 8 sierpnia 2016 r., [...] Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi II Wydział Cywilny nadał klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu z 14 lipca 2014 r. w zakresie § 2 co do obowiązku zapłaty kwoty 20 029,00 zł przeciwko skarżącemu. Następnie prawomocnym nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z 18 września 2017 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, VIII Wydział Cywilny nakazał skarżącemu zapłatę kwoty 4 349,31 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 20 029,00 zł od dnia 11 sierpnia 2017 r. do dnia zapłaty.

Należy podkreślić, że samo spełnienie przesłanek określonych w art. 76 ust. 7 pkt 1-4 ustawy o promocji zatrudnienia nie zobowiązuje organu do umorzenia należności z tytułu zwrotu jednorazowo przyznanych środków.

Dopiero zaistnienie jednej z czterech przesłanek opisanych w art. 76 ust. 7 pkt 1-4 ustawy o promocji zatrudnienia powoduje, że "starosta może" umorzyć należności. Użycie przez ustawodawcę słowa "może" oznacza, że mamy do czynienia z tzw. decyzją uznaniową. Istota takiego rodzaju decyzji polega natomiast na tym, że nawet w przypadku, jeżeli dojdzie do sytuacji opisanej przez ustawodawcę, organ nie jest zobowiązany dokonać rozstrzygnięcia w jeden, określony sposób, ale ma możliwość swobodnego wyboru jednego z możliwych rozwiązań. W przypadku nie wystąpienia żadnej z powołanych przesłanek organ pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności.

Podkreślić trzeba, że decyzje podejmowane na zasadzie uznania administracyjnego podlegają wprawdzie kontroli sądowej, ale ze względu na specyficzny charakter spraw, których dotyczą, kontrola ta ma ograniczony zakres. Jeżeli zatem organ poprawnie przeprowadzi postępowanie dowodowe i dokonana przez niego ocena stanu faktycznego jest właściwa, to samo wyprowadzenie wniosku przesądzającego o wyniku sprawy jest zagadnieniem natury słusznościowej, które pozostaje poza zakresem kontroli sądowej. Sąd administracyjny bada bowiem zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydania decyzji w ramach uznania administracyjnego i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego też względu kontrola sądowa jest ograniczona jedynie do ustalenia, czy na podstawie określonych przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2006, s. 505).

Organ administracji przed podjęciem decyzji jest zobowiązany tak prowadzić postępowanie, aby jak najwszechstronniej wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy oraz jak najstaranniej wyjaśnić podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Jednakże pomimo obowiązywania w polskim prawie administracyjnym zasady oficjalności, obligującej organ do zebrania materiału dowodowego, to nie może ona jednak zastąpić aktywności dowodowej samego wnioskodawcy. W postępowaniu o udzielenie ulgi to podmiot zainteresowany powinien wskazać wszelkie dowody i okoliczności wiążące się z dochodzonym umorzeniem ciążących na niej zobowiązań. Skoro zatem skarżący domaga się uznania jego argumentów, wskazujących na szczególne okoliczności w sprawie, to powinien okazać dowody potwierdzające te twierdzenia, bądź wskazać gdzie takowe organ może pozyskać. Prawidłowość postępowania dowodowego nie zależy od tego, czy zapadła decyzja jest satysfakcjonująca dla skarżącego. O wyjątkowości okoliczności podnoszonych przez skarżącego nie może przesądzać jego subiektywne przekonanie, gdyż muszą to być takie okoliczności, które ze względów obiektywnych mogą być potraktowane jako szczególne.

W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji. Uwzględniły okoliczności wskazane przez skarżącego we wniosku i jego oświadczeniach. Oceniły przedłożone przez skarżącego oświadczenia i dokumenty, w tym pismo z 8 maja 2023 r. i załączone do niego dokumenty (decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o przyznaniu dodatku mieszkaniowego z 1 marca 2023 r., zawiadomienie z 7 marca 2023 r. o wysokości opłat od 1 kwietnia 2023 r., umowę o pracę z 20 kwietnia 2023 r.), jego aktualną sytuację rodzinną (skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z partnerką i małoletnią córką), uzyskiwane dochody (z tytułu zatrudnienia skarżącego – wynagrodzenie za pracę w wysokości 2 784,00 zł, świadczenie wychowawcze 500+, zasiłek rodzinny 95 zł) i wykazane stałe, miesięczne wydatki (czynsz w wysokości 376,50 zł po uwzględnieniu dodatku mieszkaniowego w wysokości 326,79 zł, energia elektryczna 84,47 zł, gaz 42,50 zł, Internet 65 zł, ubezpieczenie 104,50 zł, abonamenty telefoniczne 100 zł). Organy administracji wzięły pod uwagę, że rodzina skarżącego nie korzysta z form pomocy przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej i oceniły, że dochód na osobę w rodzinie w wysokości 1 036,93 zł (wynagrodzenie i dodatek mieszkaniowy) przekracza określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz.1296) kryterium dochodowe na osobę w rodzinie uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, tj. 600 zł na osobę w rodzinie. Zwróciły uwagę na to, że skarżący w 2021 r. uległ wypadkowi i uzyskał z tego tytułu odszkodowanie w wysokości 2 500 zł, które przeznaczył na leczenie, a koszty leczenia bezpośrednio po wypadku pokryli rodzice partnerki. Trafnie organ drugiej instancji ocenił, że stan zdrowia skarżącego znacznie się poprawił. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący ponosił jakieś wydatki związane z dalszym leczeniem (brak jest dokumentów o tym świadczących). Z kolei orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z 3 marca 2023 r. został on zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności i zostało ono wydane na czas określony do 3 marca 2024 r. W zakresie wskazań dotyczących odpowiedniego zatrudnienia w orzeczeniu tym określono, że ma być ono zgodne z psychofizycznymi możliwościami. Z umowy o pracę z 20 lipca 2023 r. z kolei wynika, że skarżący został zatrudniony jako pracownik ogólnobudowlany na pełen etat.

Organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji 5 września 2023 r., stosownie do powołanego art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia, zwrócił się do Powiatowej Rady Rynku Pracy w Łodzi, która uchwałą z 11 lipca 2023 r., nr 4/II/2023 negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu jednorazowo przyznanych środków na podjęcie działalności gospodarczej.

Z akt sprawy wynika także, że decyzją z 6 września 2023 r. organ pierwszej instancji orzekł o rozłożeniu na raty należności w wysokości 2 000 zł. Decyzję tę doręczono skarżącemu 13 września 2023 r.

Podkreślić trzeba, że do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z 5 września 2023 r. skarżący nie załączył żadnych nowych dokumentów.

Przed wydaniem decyzji organy administracji obu instancji zawiadomiły skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżący został poinformowany przez organ drugiej instancji o możliwości złożenia dodatkowych dokumentów w celu uzupełnienia akt sprawy (zawiadomienie 17 sierpnia 2023 r., doręczone 23 sierpnia 2023 r. i zawiadomienie z 12 października 2023 r., doręczone 16 października 2023 r.). Żadnych nowych dokumentów przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie przedłożył.

Organy administracji zasadnie zatem uznały, że sytuacja rodzinna i finansowa skarżącego nie daje podstaw do wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zwrotu jednorazowo przyznanych środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej. Skarżący bowiem, pomimo powoływania się na zły stan zdrowia, uzyskuje stałe dochody z wynagrodzenia za pracę i nie wykazał, aby spełnione zostały przesłanki umorzenia należności, o których stanowi art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia. W uzasadnieniu decyzji dokonano analizy sytuacji materialnej skarżącego w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy.

Nadto należy zaznaczyć, że każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie należności, bowiem odmowa jej umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i zobowiązany do zwrotu należności może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo należność ta istnieje, zwłaszcza zaś, jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Zobowiązany może również wystąpić do organu o rozłożenie tej należności na raty.

Z powyższych względów sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Dodatkowo wyjaśnić trzeba, że z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., z uwagi na przedmiot sprawy, skarżący nie miał obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zaś postanowieniem z 14 maja 2024 r., sygn. akt III SPP/Łd 42/24 Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał mu prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata. Wobec tego skarżący w rozpoznawanej sprawie nie poniósł żadnych kosztów postępowania.

Pełnomocnik skarżącego wnosząc o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczył, że nie zostały one pokryte w całości ani w części. W związku z tym o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 3, § 4 ust. 3 i § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 763).

d.j.