Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 710/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 52 ust. 1 i 2, art. 96 ust. 1, art. 97, art. 100 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 61 poz 283
law: Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej.
article: par. 3 ust. 1 i 2, par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 14 poz 137
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia  zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej.

SENTENCJA

Dnia 1 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2009 roku sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie uposażenia zasadniczego i dodatku za wysługę lat oddala skargę.


UZASADNIENIE

Jak wynika z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Dyrektor Aresztu Śledczego w B. decyzją personalną nr "[...]" z dnia "[...]" ustalił A. Z. z dniem 1 stycznia 2009 r. uposażenie zasadnicze w wysokości 1.864 zł i dodatek za wysługę lat w wysokości 280 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 8 kwietnia 2009r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2009r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej, zmieniające od 1 stycznia 2009r. stawki uposażeń zasadniczych funkcjonariuszy. Organ podniósł, że uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, w tym dodatku stałego za wysługę lat. W myśl powołanego rozporządzenia, funkcjonariuszowi pełniącemu służbę na stanowisku starszego strażnika przysługuje uposażenie zasadnicze w wysokości wskazanej w decyzji, a dodatek za wysługę lat po 10 latach służby wynosi 15% uposażenia zasadniczego, co po zaokrągleniu do pełnego złotego daje kwotę 280 zł. Organ wskazał również, że na podstawie art. 108 § 1 Kpa decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, z uwagi na konieczność niezwłocznej wypłaty przyznanych świadczeń.

W odwołaniu od tej decyzji A. Z. wniósł o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności. Zarzucił, że zaskarżoną decyzją organ odniósł się jedynie do uposażenia zasadniczego i dodatku za wysługę akt, a nie rozstrzygnął o innych dodatkach o charakterze stałym. Podniósł ponadto, że organ decyzją powinien był orzec o należnych odsetkach od przyznanego uposażenia, ponieważ nowe rozporządzenie weszło w życie z dniem 8 kwietnia 2009r., decyzja została wydana w dniu "[...]", a wypłata świadczeń nastąpiła dopiero w dniu "[...]", co świadczy o pozostawaniu organu w zwłoce. Zarzucił, że organ nie orzekł o dodatku za stopień, mimo iż, w jego ocenie, musiał o nim bezwzględnie rozstrzygnąć. Zakwestionował także celowość nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z dnia "[...]" nr "[...]", po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że Dyrektor Aresztu Śledczego w B. był właściwym przełożonym do podjęcia decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości przysługującego uposażenia i dodatków do uposażenia funkcjonariuszom pełniącym służbę w podległej mu jednostce organizacyjnej. Organ wskazał podstawę prawną ustalenia nowej stawki uposażenia i dodatku za wysługę lat, odniósł się również do kwestii dodatku za stopień i wywiódł, że dodatek ten ustalany jest w relacji procentowej do najniższego uposażenia, najniższe uposażenie to uposażenie funkcjonariusz ustalone według stawki przewidzianej dla najniższej grupy zaszeregowania, a ponieważ po zmianie przepisów stawka ta nie uległa zmianie, nie uległy również zmianie stawki otrzymywanych przez funkcjonariuszy dodatków za stopnie służbowe. Odnosząc się do żądania rozstrzygnięcia w decyzji o odsetkach za opóźnienie w wypłacie uposażenia, Dyrektor wskazał, że roszczenie odsetkowe jest sprawą cywilną i do jej rozpoznania właściwy jest sąd pracy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję A. Z. wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, błędną interpretację przepisów ustawy o Służbie Więziennej oraz nieuwzględnienie przepisów tej ustawy i przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 stycznia 2003r. w sprawie szczegółowego trybu nadawania stopni funkcjonariuszom Służby Więziennej. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w decyzji organu I instancji brak jest szczegółowego wskazania podstawy prawnej przyznanych mu świadczeń, nie wskazano, do której kategorii osób zaliczono skarżącego przy ustalaniu jego uposażenia zasadniczego, ani w jaki sposób ustalono okres służby, w oparciu o który wyliczono dodatek za wysługę lat oraz nie wskazano wymiaru dodatku za stopień służbowy. Podniósł ponadto, że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia ogólnych zasad tego postępowania w odniesieniu do jego osoby, w szczególności art. 6,7,8, 10,11,77 i 80 Kpa. Na poparcie swych twierdzeń przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych. Uchybienia proceduralne podniósł przede wszystkim co do kwestii nierozważenia zwiększenia dodatku za stopień służbowy. Podobnie jak w odwołaniu, skarżący zarzucił, iż organy obu instancji nie odniosły się do kwestii należnych mu odsetek z tytułu zwłoki w wypłacie uposażenia i dodatków do uposażenia, mimo, że jego zdaniem, określenie ich wysokości powinno znaleźć się w decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kwestii stopnia służbowego organ stwierdził, że w związku z treścią § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 stycznia 2003r w sprawie szczegółowego trybu nadawania stopni funkcjonariuszom Służby Więziennej, zgodnie z którym z wnioskiem o nadanie wyższego stopnia występuje przełożony funkcjonariusza właściwy w sprawach osobowych, sprawa ta ma charakter uznaniowy, a funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie o nadanie wyższego stopnia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań podnieść należy, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W związku z tym sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie

w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Tym samym sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu, wobec czego skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, utrzymująca w mocy decyzję personalną Dyrektora Aresztu Śledczego w B., ustalającą "[...]" A. Z., starszemu strażnikowi działu ochrony Aresztu Śledczego w B. uposażenie zasadnicze w kwocie 1.864 zł i dodatek za wysługę lat w kwocie 280 zł.

Zgodnie z art. 96 ust.1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (tekst jedn. Dz. U. z 2002r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.) z tytułu służby funkcjonariusz otrzymuje uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Natomiast art. 97 powołanej ustawy stanowi, że uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia.

Szczegółowe regulacje dotyczące uposażenia zawarte są w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2009r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej ( Dz. U. Nr 57, poz. 474), wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 98 ustawy o Służbie Więziennej. Z § 2 tego rozporządzenia wynika, że przyznane nim uposażenie przysługuje od dnia 1 stycznia 2009r. Stawki uposażenia zasadniczego zawarte są w załączniku do rozporządzenia i na stanowisku służbowym starszego strażnika uposażenie to wynosi 1.864 zł (tabela nr 3, poz. 17). Ponieważ w dacie wydania decyzji A. Z. zatrudniony był na stanowisku starszego strażnika, zatem prawidłowo organ przyznał mu uposażenie zasadnicze we wskazanej w decyzji kwocie.

Zgodnie z regulacją zawartą w art.100 ust.1 ustawy funkcjonariusze otrzymują następujące dodatki o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego:

1) dodatek za wysługę lat w wysokości:

a) 5% uposażenia zasadniczego - po 2 latach służby,

b) 10% uposażenia zasadniczego - po 5 latach służby,

c) 15% uposażenia zasadniczego - po 10 latach służby,

d) 20% uposażenia zasadniczego - po 15 latach służby,

e) 25% uposażenia zasadniczego - po 20 latach służby;

2) dodatek za stopień;

3) dodatek służbowy;

Jak wynika z akt osobowych A. Z. został przyjęty do służby z dniem "[...]", a zatem na dzień 1 stycznia 2009r. jego staż w Służbie Więziennej wynosił 10 lat i "[...]". Wbrew przypuszczeniom skarżącego zgłaszanym na rozprawie, w aktach osobowych nie ma żadnej wzmianki na temat okoliczności mogących mieć wpływ na skrócenie tego okresu, zatem przyznany dodatek za wysługę lat odpowiada pełnemu (maksymalnemu) okresowi służby skarżącego. Organ zatem nie musiał w uzasadnieniu decyzji szczegółowo opisywać, w jaki sposób wyliczył ten okres, gdyż odpowiada on pełnemu stażowi skarżącego. Szczegółowego uzasadnienia z całą pewnością wymagałoby ewentualne skrócenie tego okresu i przyznanie dodatku za wysługę lat w niższej wysokości. W tym zakresie zatem zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania nie jest zasadny.

Uchybieniem organu, ale nie mającym istotnego wpływu na wynik sprawy, było niezawarcie w decyzji zapisu dotyczącego dodatku za stopień i dodatku służbowego, choćby w postaci stwierdzenia, że pozostałe składniki uposażenia pozostają bez zmian. Uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia, gdyż dodatek za stopień, w myśl § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 14, poz. 137), funkcjonariusz otrzymuje w wysokości ustalonej w relacji procentowej do najniższego uposażenia. Przez "najniższe uposażenie" rozumie się miesięczne uposażenie zasadnicze funkcjonariusza ustalone według stawki przewidzianej dla najniższej grupy zaszeregowania, odrębnie dla funkcjonariuszy objętych i nieobjętych obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym (§ 3 ust.2). Natomiast rozporządzenie z dnia 7 kwietnia 2009r. pozostawiło najniższe uposażenie na takim samym poziomie (1055zł), na jakim było ono ustalone w uchylonym tym rozporządzeniem rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 lutego 2008r. w sprawie uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 31 poz.191).

Odnośnie do dodatku służbowego, to kwestię tę reguluje § 4 rozporządzenia w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej, zgodnie z którym funkcjonariuszowi przysługuje dodatek służbowy w wysokości do 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień, a jego wysokość jest uzależniona od wyników uzyskiwanych w służbie, posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz charakteru i zakresu wykonywanych zadań służbowych, a w szczególności powierzenia nowych lub dodatkowych zadań albo obowiązków służbowych. W dużej mierze zatem dodatek ten ma charakter uznaniowy. Z akt osobowych wynika, że skarżący miał przyznany dodatek służbowy, który był obniżany i ponownie przyznawany w wyższej kwocie. Dodatek ten przyznawany był kwotowo a nie procentowo, zatem nowa wysokość uposażenia zasadniczego wprowadzona rozporządzeniem z dnia 7 kwietnia 2009r. nie ma wpływu na wysokość tego dodatku.

Żądanie skarżącego, aby organ w trakcie postępowania o ustalenie uposażenia w związku ze zmianą przepisów regulujących wysokość tego uposażenia przeprowadził postępowanie skutkujące awansem na wyższy stopień służbowy nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Przesłanki nadania kolejnego wyższego stopnia określa art. 52 ust.1 i ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej. Wynika z niego, że nadanie kolejnego wyższego stopnia następuje stosownie do zajmowanego stanowiska służbowego i posiadanego wykształcenia oraz w zależności od opinii służbowej i nie może nastąpić wcześniej niż po upływie okresów wskazanych w tym przepisie. Tryb postępowania w sprawie przyznanie stopnia służbowego regulują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu nadawania stopni funkcjonariuszom Służby Więziennej (Dz. U. Nr 14, poz.143 ze zm.) Dopiero po zakończeniu tej procedury funkcjonariusz uzyskuje stopień służbowy, co skutkuje ustaleniem nowej wysokości jego uposażenia. W dacie orzekania przez organy obu instancji nie toczyło się postępowanie o nadanie skarżącemu wyższego stopnia, zatem również ten zarzut skargi należy uznać za chybiony. Jeśli natomiast skarżący uważa, że awans na wyższe stanowisko ma charakter obligatoryjny a organy w tym zakresie nie wywiązują się z obowiązków w stosunku do niego, to może domagać się stosownych działań inicjując odrębne postępowanie administracyjne.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego niewydania przez organ rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek od wypłaconego uposażenia, to stwierdzić należy, iż rację ma organ odwoławczy twierdząc, że roszczenie odsetkowe funkcjonariusza Służby Więziennej ma charakter sprawy cywilnej i może być dochodzone przed sądem pracy. Pogląd ten jest utrwalony zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2001r., sygn. akt OPS 17/00, ONSA z 2001r.n Nr 3, poz. 100, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2006r. sygn. akt III PZP 1/05, OSNP z 2006r., Nr 15-16, poz.227, oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt II PK 8/08, LEX nr 442834).

Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela ten pogląd w całości.

Dodatkowo należy wskazać skarżącemu, że wytoczenie powództwa przed sądem powszechnym o zapłatę odsetek nie wymaga wcześniejszego wydania przez organ decyzji administracyjnej.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę jako niezasadną, po myśli art. 151 p.p.s.a.