Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 511/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2024 r. sprawy ze skargi I. Z. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego I. Z. z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Sprawiedliwości nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz I. Z. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi I.Z. (dalej: Skarżący) jest bezczynność Ministra Sprawiedliwości (dalej: Organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] czerwca 2023 r.

Z akt sprawy wynika, że dnia [...] czerwca 2023 r. na adres mailowy Ministerstwa Sprawiedliwości wpłynęło anonimowe pismo następującej treści:

"wnoszą o udzielenie informacji w zakresie.

1.Czy Minister Sprawiedliwości utworzył system teleinformatyczny, obsługujący postępowania egzekucyjne i zabezpieczające prowadzone przez komorników, w którym jest prowadzona i przechowywana dokumentacja, o której mowa w art. 158 ustawy o komornikach

2.Czy wszyscy komornicy mają możliwość korzystania z tego systemu.

3.Ilu komorników korzysta z tego systemu".

Pismem z dnia [...] lipca 2023 r. Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd) skargę na bezczynność Organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] czerwca 2023 r, w której wniósł o:

"Uznanie że organ skarżony dopuścił się bezczynności

Zobowiązanie organu skarżonego do wydania w określonym terminie informacji publicznych określonych wnioskiem.

Zasądzenie od organu skarżonego zwrotu wszystkich ewentualnych kosztów podstępowania sądowego".

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że do dnia wniesienia skargi Organ nie udostępnił mu żądanej informacji.

Dnia [...] sierpnia 2023 r. Organ w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] czerwca 2023 r. wystosował pismo następującej treści:

"W odpowiedzi na wniosek z [...] czerwca br. informuję, że Ministerstwo Sprawiedliwości wskazało Portal Informacyjny Sądów Powszechnych (PI) jako pełniący funkcję systemu teleinformatycznego służącego do udostępniania sądom akt komorniczych na podstawie art 155 ust. 3 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (na żądanie sądu i innych organów nadzoru komornik udostępnia akta w systemie teleinformatycznym, a gdy zachodzi taka potrzeba, przesyła także pomocniczy zbiór dokumentów). Należy przy tym podkreślić, iż przepisy ustawy o komornikach referują do różnych systemów i PI nie jest systemem, o którym mowa w art. 158 ustawy o komornikach sądowych. Natomiast Ministerstwo, współpracując z Krajową Radą Komorniczą, udostępnia część akt sądowych wymaganych do prowadzenia postępowa-nia egzekucyjnego i zabezpieczającego prowadzonych przez komorników w systemach dziedzinowych takich jak EPU (Elektroniczne Postępowania Upominawcze https://www.e-sad.gov.pl/) czy KRZ (Krajowy Rejestr Zadłużonych https://krz.ms.gov.pl).

Komornicy mogą korzystać z dedykowanych funkcjonalności ww. systemów po założeniu konta, po spełnieniu warunków formalnych.

Pytanie dotyczące liczby komorników korzystających z systemów zapewniających dostęp do akt spraw należy skierować do Krajowej Rady Komorniczej".

Następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Swoje stanowisko uzasadnił tym, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej jakoby należało pozostawić bez rozpoznania z uwagi na jego anonimowy charakter. Organ podniósł fakt, że pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r., po tym jak Skarżący ujawnił swoje dane, odpowiedział na wniosek, zatem skarga na bezczynność stała się bezprzedmiotowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przedmiotem skargi jest bezczynność organu, dlatego sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z dyspozycją art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie odpowiedniego aktu bądź nie podjął stosownej czynności (por.: T. Woś [red.], pkt 107 komentarza do art. 3 p.p.s.a. w:"Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz ", Warszawa 2016).

Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 poz. 902, dalej: u d i.p.) bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc w posiadaniu żądanej informacji, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia

informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia lub umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), względnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) bądź że żądana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informa-cji publicznej obowiązkiem sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki podmiotowe i przedmiotowe prawa dostępu do informacji publicznej. Dopiero bowiem ustalenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja ma walor informacji publicznej, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

W kwestii podmiotowej, ani Strony, ani Sąd nie poddają w wątpliwość faktu, że Organ jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Wniosek ten wynika z literalnego brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Minister Sprawiedliwości należy w sposób bezsprzeczny do kategorii organów władzy publicznej jako centralny organ administracji rządowej.

W kwestii przedmiotowej, również fakt, że żądana przez Skarżącego informacja posiada przymiot publicznej, nie podlega kwestionowaniu ani przez Strony, ani przez Sąd. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne lub do nich odnoszona jest informacją publiczną (por. węzłowy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02; wszystkie przytaczane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wiadomość o tym, czy Organ utworzył system teleinformatyczny, o którym mowa w art. 158 ust. 1 in principia ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. 2023 1691 ze zm.) oraz czy wszyscy komornicy sądowi mają możliwość korzystania z ww. systemu dotyczy sfery publicznej, a nie prywatnej, a zatem podlega udostępnieniu jako informacja publiczna.

Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Organ nie dochował ustawowego terminu, w związku z czym trwał w bezczynności - nie zmienia tego fakt, że załatwił sprawę w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Termin na załatwienie sprawy upływał z dniem [...] lipca 2023 r., a Organ odpowiedział na wniosek Skarżącego dopiero [...] sierpnia 2023 r. (do tego po wniesieniu skargi na bezczynność), natomiast zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Jednocześnie zgodnie z treścią art. 149 § 1a p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd i stwierdzenia stanu bezczynności jest on jednocześnie zobowiązany do stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, oraz z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14).

W sprawach o udostępnienie informacji publicznej judykatura stwierdza rażące naruszenie prawa w sytuacjach, gdy organ np. uporczywie ignoruje wiążące wskazówki organu wyższego stopnia co do sposobu rozpoznania wniosku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Bk 40/21) lub przez długi czas bez uzasadnienia okolicznościami sprawy nie dokonuje żadnej żadnych czynności, a nawet jeżeli ich dokonuje, to dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 533/23).

Choć postępowanie Organu w niniejszej sprawie (a właściwie jego brak) do czasu wniesienia skargi, w oczywisty sposób jest naganne, to nie sposób dopatrzyć się w nim cech rażącego naruszenia prawa.

Na marginesie rozważań w niniejszej sprawie należy dostrzec słuszność tego argumentu Organu, że udostępnienie informacji publicznej powinno dokonywać się na rzecz konkretnie określonego podmiotu. Organ zasadnie wywodzi wniosek z przywołanego w odpowiedzi na skargę orzecznictwa - skarżący powinien był podać swoje dane osobowe, aby Organ mógł zidentyfikować anonimowego wnioskodawcę. Tym niemniej to na Organie spoczywał obowiązek wezwania Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku - czego zaniechał, a co tylko potwierdza, że trwał w bezczynności.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jak w punkcie 1 sentencji oraz na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. jak w punkcie 2 sentencji, natomiast o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. jak w punkcie 3 sentencji.

-----------------------

* Uygn. akt li £AH/Wa

* Uygn. akt li £AH/Wa

#

#

#

* Sygn. akt II SAB/Wa 511/23

Sygn. akt U SAB/Wa 511/23

#

#

#