Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1201/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Wojciech Gapiński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 4 lipca 2022 r. nr IFXIV.7840.13.4.2022 w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia 24 lutego 2022 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

S. J., wnioskiem z dnia 20 grudnia 20201 r. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę budynku usługowego (biurowo-magazynowego), na działkach o nr ewid. 1, 2, 3, położonych w miejscowości P., gm. W. Następnie, postanowieniem z dnia 25 stycznia 2022 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, organ zobowiązał inwestora, w terminie do dnia 21 marca 2022 r., do doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] r., w zakresie konstrukcji dachu planowanego do realizacji projektu. Zgodnie bowiem z tym planem (§ 7 pkt 2 lit. e) tiret pierwszy) wprowadzono nakaz stosowania w budynkach dachów symetrycznych dwu - lub wielospadowych i kącie nachylenia połaci dachowych od 25° do 45°, z dopuszczeniem: realizacji dachów jednospadowych w przypadku realizacji zabudowy przy granicy działki oraz zmniejszenia kąta nachylenia połaci budynków gospodarczych, garażowych i inwentarskich oraz budynków położonych w drugiej linii zabudowy (w głębi działki budowlanej). Zobowiązano również stronę do dołączenia zaświadczenia projektanta budynku o wpisie do właściwej izby samorządu zawodowego, aktualne na dzień sporządzenia projektu.

Pismem z dnia 27 stycznia 2022 r., inwestor wyjaśnił, że "Zaprojektowany budynek usługowy (biurowo-magazynowy) posiada dach dwuspadowy, o kącie nachylenia połaci dachowej 14,1 stopnia. Dach ten jest symetryczny względem płaszczyzn "Y, X" oraz zachowuje symetrię jako odbicie względem punktu "P" (obrót względem punktu "P"). Ponadto połać odbijana i połać odbita posiada taki sam kształt, geometrię i takie same spadki połaci dachowej. Jako zobrazowanie symetrii zaprojektowanego dachu załączono rysunek zatytułowany "symetria dachu - analiza". Jednocześnie załączył do pisma zaświadczenie projektanta o wpisie do właściwej izby samorządu zawodowego, aktualne na dzień sporządzenia projektu.

Starosta [...] decyzją z dnia 24 lutego 2022 r., nr: [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku usługowego (biurowo-magazynowego), wskazując na niezgodność przedmiotowej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Odwołanie od tej decyzji złożył jej adresat. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji. Wskazał, że przedmiotowy plan miejscowy nie zawiera definicji "dachu symetrycznego". Przedstawił również argumentację wskazującą, że zaprojektowany dach jest symetryczny.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda Śląski utrzymał rozstrzygnięcie Starosty [...] w mocy w pełni podzielając jego ustalenia oraz wywiedzione z nich skutki prawne. Podkreślił, że zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno- budowlanego sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innymi aktami prawa miejscowego albo decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu (pkt 1 lit. a.).

W odniesieniu do nieruchomości przeznaczonej do zainwestowania miejscowy plan ( § 7 pkt 2 lit. e) tiret pierwszy ww. uchwały) stanowi iż "jeżeli ustalenia szczegółowe nie regulują inaczej, wprowadza się wymóg: - stosowania w budynkach dachów symetrycznych dwu - lub wielospadowych i kącie nachylenia połaci dachowych od 25° do 45°, z dopuszczeniem: realizacji dachów jednospadowych w przypadku realizacji zabudowy przy granicy działki oraz zmniejszenia kąta nachylenia połaci dachowych budynków: produkcyjnych, usługowych, gospodarczych, garażowych i inwentarskich oraz budynków położonych w drugiej linii zabudowy (w głębi działki budowlanej)".

Organ odwoławczy wskazał, że zarówno w prawie budowlanym jak i obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, czy przepisach techniczno-budowlanych, brak definicji dachu symetrycznego. Należy zatem odwołać się w tej kwestii do stanowiska prezentowanego w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, w tym m.in. do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 100/14, w którym analizując pojęcie "dachu symetrycznego" Sąd wskazał, iż "Pojęcie symetryczności dachu należy interpretować poprzez odniesienie do tej figury geometrycznej, jakim jest dach dwuspadowy stromy. Taki dach posiada bowiem połacie dachowe i kalenicę jako linię oddzielającą obie te połacie. Połacie dachowe w sensie geometrycznym mają swoją długość, szerokość i kąt nachylenia względem kąta prostego. Przyjęcie bowiem, że dach symetryczny dwuspadowy to dach, którego połacie dachowe mogą mieć różne długości i szerokości i kąty nachylenia tych postaci mogą być różne sprowadza się do tego, że pomiędzy dachem dwuspadowym symetrycznym, a dachem dwuspadowym niesymetrycznym nie ma różnic. W istocie zawsze przy takim dachu (dwuspadowym i stromym) da się znaleźć oś symetrii".

Jak zaś wynika z akt przedmiotowej sprawy zaprojektowany budynek usługowy posiada dach dwuspadowy o jednakowym kącie nachylenia połaci dachowej wynoszącym 14,1° i tej samej długości połaci, ale już o różnej ich szerokości. Patrząc na dach, zarówno od strony elewacji północnej, jak i południowej, z przedłożonego projektu zauważyć można, iż jedna połać dachu ma szerokość wynosząca ok. 10.75 m, natomiast druga połać dachu bliska jest wartości 0 m. W przedmiotowym dachu połacie dachowe mają równą szerokość wyłącznie w jednym punkcie, tj. na środku dachu. Natomiast w pozostałej części, szerokości połaci dachowych na całej ich długość, poza tym jednym ww. punktem, są różne. Zatem skoro w tej sprawie zaprojektowany dach ma różne szerokości połaci dachowych to nie jest to dach symetryczny, ale dach niesymetryczny. Podkreślić należy, że nie wystarczy, aby w zaprojektowanym dachu połacie dachowe charakteryzowały się tym samym kątem nachylenia, aby dach taki zakwalifikować jako symetryczny. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 21 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1226/20: "Fakt, że dach ten ma jednakowe kąty nachylenia pozwala wysnuć wniosek, że jego połacie mają symetryczny spadek, jednakże zapis mpzp odnosi się do całego dachu wskazując, że ma być on symetryczny".

Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył jej adresat. Wskazał, że obowiązujący plan miejscowy nie definiuje pojęcia "dachu symetrycznego" zatem celowo, nie ograniczając projektanta i inwestora do jednego rodzaju symetrii. Dał im większe pole do popisu, chcąc aby powstałe realizacje były różnorodne ale jednocześnie mieściły się w szeroko pojętym rygorze "symetrii".

Jednocześnie wskazał na wieloznaczność pojęcia symetrii. Opierając się na definicji zawartej w encyklopedii internetowej podniósł, że pojęcie to oznacza właściwość figury, bryły lub ogólnie dowolnego obiektu matematycznego (można mówić np. o symetrii równań), polegająca na tym, iż istnieje należące do pewnej zadanej klasy przekształcenie niebędące identycznością, które odwzorowuje dane obiekty na niego samego. W zależności od klasy dopuszczalnych przekształceń wyróżnia się rozmaite rodzaje symetrii. Wskazywana tu jest:

- symetria środkowa - przekształceniem jest odbicie zwierciadlane figury względem ustalonego punktu zwanego środkiem symetrii. Na płaszczyźnie symetria środkowa jest złożeniem dwóch symetrii osiowych o prostopadłych osiach (łub obrót o kąt 180 stopni), w przestrzeni jest złożeniem trzech symetrii płaszczyznowych o wzajemnie prostopadłych płaszczyznach symetrii,

- symetria osiowa - przekształceniem jest odbicie zwierciadlane figury względem zadanej prostej zwanej osią symetrii. Symetria osiowa występuje m.in. w trójkącie Sierpińskiego,

- symetria płaszczyznowa - przekształceniem jest odbicie zwierciadlane figury względem płaszczyzny zwanej płaszczyzną symetrii. Symetria płaszczyznowa występuje m.in. w piramidzie Sierpińskiego oraz kostce Mengera,

- symetria obrotowa (gwiaździsta) - przekształceniem jest na płaszczyźnie obrót figur wokół zadanego punktu o kąt będący podwielokrotnością kąta pełnego, a w przestrzeni wokół zadanej prostej (można wykazać, że musi być to środek masy i prosta przez niego przechodząca,

- symetria z obrotem (zwierciadlano-obrotowa) - na płaszczyźnie jest to złożenie symetrii względem prostej z obrotem o dowolny kąt wokół zadanego punktu. W przestrzeni jest złożeniem symetrii płaszczyznowej z obrotem wokół osi symetrii (symetria cylindryczna). [Niektóre pozycje książkowe podają, że w przestrzeni oś obrotu musi być prostopadła do płaszczyzny symetrii],

- symetria sferyczna - przekształceniem jest dowolny obrót bryły wokół zadanego punktu. Własność tę posiada m.in. kula,

- symetria parzysta - złożenie parzystej liczby symetrii osiowych (na płaszczyźnie) lub płaszczyznowych (w przestrzeni). Przykładem jest symetria środkowa (złożenie dwóch prostopadłych osi symetrii),

- symetria nieparzysta - złożenie nieparzystej liczby symetrii osiowych (na płaszczyźnie) łub płaszczyznowych (w przestrzeni),

- symetria ukośna - uogólnienie symetrii osiowej.

Zgodnie z przedstawioną definicją, zaprojektowany budynek, posiada dach symetryczny utworzony na skutek zastosowania "symetrii środkowej". Jest to klasyczny przykład takiej symetrii.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 poz. 2351) "przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:

a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,

b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:

a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

b) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b,

c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,

d) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;

4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7".

W rozstrzyganej sprawie istotą sporu jest to, czy proponowana w projekcie budowlanym konstrukcja dachu jest symetryczna, jak wymaga tego plan miejscowy. Dach ten, w rzucie pionowym jest prostokątem. Jednakże zastosowano tu inne niż tradycyjne rozwiązanie. Otóż kalenica przebiega po przeciwległych rogach tego prostokąta. Zatem połacie dachu stanowią identyczne figury – trójkąty prostokątne.

Organy administracji architektoniczno-budowlanej uznały, opierając się na orzecznictwie sądów administracyjnych, że "lustrzaną" koncepcję symetrii, gdzie połacie dachu powinny wzdłuż linii kalenicy stanowić swoje idealne odbicie. W ocenie Sądu takie podejście może być prawidłowe, jednakże nie w każdym przypadku.

Ogólne zasady wykładni prawa, w przypadku braku definicji legalnej, nakazują sięgnięcie do językowego znaczenia "badanego" pojęcia. Skarżący odwołał się tu do definicji zawartej w encyklopedii internetowej. Doceniając znaczenie techniki należy mieć jednak świadomość, że "Wikipedia" nie jest słownikiem ani encyklopedią tworzoną przez specjalistów, wedle określonych reguł. Może zatem zawierać nieścisłości lub przekłamania. Można jednak sięgnąć do Encyklopedii PWN, gdzie symetria jest definiowana, jako (1) "własność figury geometrycznej polegająca na tym, że przy pewnych zmianach jej położenia nowe położenia pokrywają się z położeniem pierwotnym; dokładniej: figura geometryczna w przestrzeni (na płaszczyźnie) ma symetrię, jeżeli istnieje przekształcenie ortogonalne (różne od tożsamościowego) przestrzeni (płaszczyzny) przeprowadzające tę figurę w nią samą. Na płaszczyźnie rozróżnia się: symetrię względem prostej, zwanej osią symetrii; symetrię względem punktu, zwanego środkiem symetrii. W przestrzeni rozróżnia się: symetrię względem płaszczyzny, zwanej płaszczyzną symetrii; symetrię względem prostej, zwanej osią symetrii; symetrię względem punktu, zwanego środkiem symetrii; symetrię obrotowo-zwierciadlaną. Jeśli figura (nieograniczona) po przesunięciu o pewien odcinek pokryje się sama ze sobą, to mówi się, że ma ona oś poślizgu; jeśli figura (nieograniczona) po przesunięciu o pewien odcinek, a następnie po obrocie o pewien kąt, pokryje się ze sobą, to mówi się, że ma ona symetrię śrubową. Symetrie odgrywają ważną rolę w krystalografii, fizyce, architekturze, ornamentyce, zdobnictwie i in".

Już powyższy zabieg wykładni spornego pojęcia wskazuje, że przyjęcie jedynie "lustrzanego odbicia" symetrii jest niewystarczające. Jak trafnie bowiem wskazuje skarżący, jest to określenie wieloznaczne. Tu warto podkreślić, że projektant budynku wykazał (z architektonicznego punktu widzenia) na jakich zasadach można wskazać symetrię zaprojektowanego dachu, ale organy administracji nie podjęły nawet próby polemiki z przedstawionym stanowiskiem strony.

W pełni akceptując stanowisko organów administracji polegające na sięganiu do orzeczeń sądów administracyjnych należy zwrócić uwagę na drugą ważną kwestię. Badanie koncepcji architektonicznych, rozwiązań projektowych, w tym konstrukcji dachu winno odbywać się na gruncie obowiązującego prawa. Należy tu uwzględnić warunki techniczne, zasady sztuki budowlanej, problematykę bezpieczeństwa, czy też ochrony środowiska. Jednakże ocena rozwiązań architektonicznych nieuregulowanych przez prawo (bądź uregulowanych w sposób ogólnikowy, jak w rozpatrywanej sprawie) wymaga sięgnięcia do wiedzy specjalistycznej i nie należy kwestionować ich tylko dlatego, że odbiegają od utartego schematu.

Reasumujac, w ocenie składu orzekającego, organy administracji nie wykazały, że zaprojektowany dach budynku jest "niesymetryczny". Strona skarżąca przedstawiła zaś logiczną argumentację, że jest wręcz odwrotnie.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd nie przesądza, czy inwestorowi powinno zostać wydane pozwolenie na budowę o żądanej treści. Organ I instancji powinien dokonać jednak dogłębnej analizy, czy zaproponowane rozwiązania projektowe dachu powodują, iż można ten element budynku uznać za "symetryczny", czy też nie. Dokonując powyższych ustaleń weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu a następnie w sposób przekonujący uzasadni swe rozstrzygnięcie.

-----------------------

V?

Strona 2 z 2

Strona 1 z 2