Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1237/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-10-09 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych

SENTENCJA

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.Ż., o zwolnienie od kosztów sądowych , w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 15.06.2015r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P.Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 15.06.2015r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów P.Ż. ur. w 1980r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną I. Ż. ur. w 1983r., z którą jednocześnie pozostaje w rozdzielności majątkowej od 2011r. Oboje mają na utrzymaniu syna M.Ż. ur. w 2007r. Rodzina mieszka w lokalu będącym własnością I.Ż.

P. Ż. zatrudniony jest w pełnym wymiarze czasu pracy w K. S.A., z wynagrodzeniem 3321,36 zł., miesięcznie, netto. W 2014r. uzyskał on dochód w wysokości 68 607,88 zł., przy przychodzie w wysokości 70 276,60 zł.

W wyniku ugody zawartej przed Sądem Rejonowym, [...] dnia 13.07.2015r. (sygn. akt [...]) P. Ż. zobowiązał się do przekazywania I. Ż. kwoty 2000 zł. tytułem przyczynienia się do zaspokajania potrzeb rodziny.

Miesięczne wydatki rodziny obejmują : czynsz – 403,90 zł., opłatę za energię elektryczną – 67,65 zł., opłatę za gaz – 88,94 zł., opłatę za telefon – 110 zł., koszty kredytu – 68 zł., koszty wyżywienia – 1000 zł.

Wnioskodawca podniósł, iż od dnia 24 października 2011r. istnieje między nim a jego żoną ustrój rozdzielności majątkowej i stan majątkowy I. Ż. nie jest istotny dla niniejszego postępowania. Z tego tez względu przy ocenie możliwości poniesienia przez skarżącego kosztów postępowania nie powinien być brany pod uwagę majątek należący do jego żony.

Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Umożliwia to konstrukcja art. 255 w/w ustawy a zastosowanie tej normy poprzez wezwanie strony skarżącej o przedłożenie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów stanowi rodzaj uzupełniającego postępowania dowodowego, dzięki któremu wydane orzeczenie opierać się będzie o zasadę prawdy materialnej. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06).

W niniejszej sprawie strona skarżąca, nie przesłała natomiast, mimo wezwania:

- wyciągów z kont bankowych I. Ż. (zarówno osobistych jak i firmowych ), obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan,

- wyciągów z jej lokat bankowych,

- zeznania podatkowego, I. Ż., za 2014r.,

- dowodu przekazu, przelewu, wynagrodzenia I.Ż., za ostatni miesiąc.

Zwrócić należy uwagę, iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową, określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków finansowych i oszczędności. Stąd też, brak danych w tym zakresie skutecznie uniemożliwia wspomnianą analizę . To z kolei, wyklucza przyznanie prawa pomocy.

Odnosząc się z natomiast do podnoszonego przez wnioskodawcę faktu pozostawania z żoną w rozdzielności majątkowej trzeba podkreślić, że nie ma on znaczenia dla sprawy. Zgodnie bowiem z art. 23 ustawy z dnia 25.02.1964r. (Dz.U z 1964r., nr 9 poz. 59 z p.zm.) Kodeks rodzinny i opiekuńczy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (postanowienie NSA z dnia 06.10.2004r. , sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 ). Obowiązek ten rozszerza się także na partycypowanie w kosztach zaistniałych procesów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 04.12.2008r, sygn. akt I FZ 460/08 ). Zaznaczyć również wypada, iż rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się do majątków małżonków a nie do ich wzajemnych obowiązków. Błędne jest zatem założenie , iż rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jednego małżonka z pomocy finansowej na rzecz drugiego w zakresie prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 28.12.2012r. , sygn. akt II FZ 981/12 postanowienie NSA z dnia 29.06.2010r. , sygn. akt I FZ 229/09, postanowienie NSA z dnia 26.11.2008r. , sygn. akt I FZ 463/08 ). Prawa pomocy nie można też przyznać jednemu z małżonków , jeśli okazałoby się , że dochody drugiego pozwalają na pokrycie kosztów postępowania (por. postanowienie SN z dnia 05.05.1967r., sygn. akt I Cz 37/67), zwłaszcza, że w rozpatrywanym przypadku faktycznie prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe.

W konsekwencji więc wskazanych okoliczności, w szczególności nieprzesłania dokumentów źródłowych dotyczących I. Ż. stwierdzić należy, że strona skarżąca nie dość dokładnie i wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację finansową. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału, do którego przedłożenia zobowiązany był wnioskodawca, aby przeprowadzić dogłębną analizę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie może natomiast opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 03.04.2014r., sygn. akt II GZ 151/14, postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79).

Dodatkowo podnieść należy również, iż zachodzą wątpliwości co do wiarygodności oświadczeń składanych przez stronę skarżącą. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy napisała ona bowiem, że wynagrodzenie ze stosunku pracy wynosi 1850 zł. miesięcznie, brutto. Tymczasem z nadesłanego "Zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach", z dnia 30.07.2015r. wynika, że wynagrodzenie P Ż. brutto wynosi 4 664,01 zł., miesięcznie a netto 3 321,36 zł., miesięcznie.

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz . 270 z p. zm. ).