Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 820/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. a45 par. 1 pkt 4, art. 148 par. 1 i 2, art. 7, art. 77, art. 78 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2023 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi B. S. i R. W. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 21 lipca 2022 r. nr WI-I.7840.3.55.2022.IG w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Chojnickiego z dnia 20 stycznia 2022 r. nr AB.6740.1.736.2019, 2. zasądza od Wojewody Pomorskiego solidarnie na rzecz skarżących B. S. i R. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Decyzją z 2 listopada 2017 r. Starosta Chojnicki (dalej: "Starosta", "organ pierwszej instancji") zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. K. (dalej: "Inwestorka") pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę (z częściową rozbiórką) budynku gospodarczego prowadzącą do zmiany sposobu użytkowania na budynek garażowy, na terenie działki nr [...] (bezpośrednio przy granicy z działkami nr [...] i [...]), położonej w Chojnicach przy ul. [...].

W dniu 4 kwietnia 2019 r. B. S., M. S., A. W. i R. W. (dalej: "Wnioskodawcy", "Skarżący"), na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", wystąpili do Starosty z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z 2 listopada 2017 r.

Wnioskodawcy podali, że są współwłaścicielami w częściach wspólnych budynku gospodarczego położonego przy ul. [...] w Chojnicach, na działce nr [...],

w udziale wynoszącym 78/1000 części w stosunku do lokali położonych na pierwszej kondygnacji budynku, nie służących do wyłącznego użytku właścicieli wyodrębnionych lokali (w takim samym udziale są współwłaścicielami gruntu, na którym posadowiony jest ten budynek gospodarczy). Wnioskodawcy wskazali, że o fakcie wydania przez Starostę decyzji z 2 listopada 2017 r. dowiedzieli się 16 marca 2019 r., podczas zebrania wspólnoty mieszkaniowej budynku wielolokalowego [...]. Decyzja ta została przedstawiona do wglądu A. W., która wykonała jej fotokopię i przedłożyła pozostałym Wnioskodawcom. Wnioskodawcy podnieśli, że o postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę nie zostali poinformowani przez organ prowadzący postępowanie, nie mieli również możliwości dowiedzenia się o sprawie z innych źródeł.

Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2019 r. Starosta, na podstawie art. 149 § 1,

art. 150 § 1, art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z 2 listopada

2017 r.

W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu ww. postępowania E. K., działająca w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w Chojnicach, w piśmie

z 25 kwietnia 2019 r. wniosła o odmowę uchylenia decyzji Starosty z 2 listopada 2017 r. wobec braku podstaw do jej uchylenia oraz spóźnionego podania o wznowienie postępowania. E. K. wskazała, że po otrzymaniu decyzji z 2 listopada 2017 r. Zarząd Wspólnoty doręczył odpis tej decyzji listem poleconym współwłaścicielom, w tym wszystkim Wnioskodawcom, na dowód czego załączono kopie dowodów nadania listu poleconego z 6 listopada 2017 r. E. K. wskazała również, że 31 stycznia

2018 r. zarząd wysłał Wnioskodawcom zawiadomienie o rocznym zebraniu ogółu współwłaścicieli, zwołanym na dzień 17 marca 2018 r., wraz z pisemnym sprawozdaniem

z działalności Zarządu Wspólnoty za 2017 r. W sprawozdaniu tym znajduje się informacja o wydanej w dniu 2 listopada 2017 r. decyzji. Wskazano również, że na zebraniu w dniu

17 marca 2018 r. M. S. zapoznał się z decyzją Starosty z 2 listopada 2017 r. Mając to na uwadze E. K. podniosła, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. i jako spóźnione nie może doprowadzić do skutecznego wznowienia postępowania i powinno spowodować odmowę wznowienia postępowania.

Decyzją z 29 lipca 2019 r. Starosta, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 150 § 1

i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji z 2 listopada

2017 r. uznając, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a.

W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania Wojewoda Pomorski (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją z 24 marca 2020 r. uchylił ją w całości

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W ocenie organu odwoławczego Wnioskodawcy nie wykazali, że wniosek

o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 k.p.a.,

a organ pierwszej instancji nie dokonał wyczerpującej weryfikacji terminowości złożonego wniosku. Ustalenie Starosty w tym zakresie Wojewoda uznał tym samym za przedwczesne, a postępowanie organu pierwszej instancji polegające na braku dokonania wyczerpujących ustaleń jako naruszające art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził również naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż decyzję z 2 listopada 2017 r. oraz decyzję z 29 lipca 2019 r. podpisał ten sam pracownik.

Po przekazaniu Staroście akt sprawy wezwał on Inwestorkę (pismem z 30 czerwca 2021 r.) do dostarczenia dowodów doręczenia Wnioskodawcom jednej z dwóch przesyłek poleconych: nadanej 31 stycznia 2018 r. lub nadanej 6 listopada 2017 r.

W odpowiedzi (pismo z 23 sierpnia 2021 r.) B. K. podała, że nie może spełnić wymogów stawianych w wezwaniu, albowiem zgodnie z informacją pozyskaną od Poczty Polskiej roszczenia w sprawie doręczania przesyłek poleconych przedawniają się po upływie 12 miesięcy. B. K. zaznaczyła, że od początku istnienia Wspólnoty nie było przypadku, aby jakakolwiek nadana listem poleconym przesyłka wróciła do nadawcy, natomiast w tej sprawie mamy przypadek nieprawdopodobny - kilka osób utrzymuje, że kilkakrotnie nie otrzymało przesyłki poleconej wysłanej przez Wspólnotę.

Pismem z 10 września 2021 r. Wnioskodawcy, na podstawie art. 75 § 1 w zw.

z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 w zw. z art. 86 k.p.a., wystąpili do Starosty z wnioskiem

o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron postępowania: B. K., R. W., A. W., B. S. oraz w charakterze świadka E. K. (zarządcy nieruchomości) - na okoliczność doręczenia odpisu decyzji Starosty z 2 listopada 2017 r. oraz niepoinformowania o wystąpieniu przez B. K. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę oraz otrzymaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, a także na okoliczność, jakie dokumenty były załączone do przesyłek poleconych nadanych do Wnioskodawców 6 listopada 2017 r. oraz 26 stycznia 2018 r., gdyż adnotacja na dowodzie nadania przesyłki poleconej nie odpowiada jej zawartości.

Pismem z 6 października 201 r. Starosta wezwał Inwestorkę do dostarczenia dowodu w postaci kserokopii dziennika budowy dla inwestycji polegającej na przebudowie (z częściową rozbiórką) budynku gospodarczego prowadzącą do zmiany sposobu użytkowania na budynek garażowy, na terenie działki nr [...] położonej w Chojnicach przy ul. [...], objętej decyzją z 2 listopada 2017 r.

W dniu 7 października 2021 r. B. K. przedłożyła kserokopie dziennika budowy.

Pismem z 15 października 2021 r. Starosta wezwał Wnioskodawców do złożenia wyjaśnień, czy podejmowali czynności, żeby się dowiedzieć, na jakiej podstawie na terenie ich współwłasności, tj. działki nr [...], trwają roboty budowlane związane z rozbiórką budynku gospodarczego, które wg zapisów w dzienniku budowy rozpoczęły się 1 września 2018 r. Organ pierwszej instancji wezwał również Wnioskodawców do dostarczenia kserokopii zawartości wszystkich odebranych przesyłek poleconych dotyczących przedmiotowej sprawy, szczególnie przesyłki nadanej 6 listopada 2017 r.

Na powyższe wezwanie Starosty R. W. odpowiedział pismem

z 30 października 2021 r. (załączając kserokopie otrzymanych dokumentów), M. S. pismem z 3 listopada 2021 r. (załączając kserokopie otrzymanych dokumentów), natomiast B. S. i A. W. nie odpowiedziały.

Decyzją z 20 stycznia 2022 r. Starosta, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie dotyczące wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z 2 listopada 2017 r.

Organ pierwszej instancji ocenił, że w przypadku M. S. data powzięcia informacji o decyzji z 2 listopada 2017 r. nastąpiła 17 marca 2018 r. i od tego dnia liczy się bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, co oznacza, że złożył on wniosek o wznowienie postępowania po upływie terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a., zatem w stosunku do niego postępowanie wznowieniowe należy z tego powodu umorzyć.

Dalej Starosta podał, że w celu wyjaśnienia kwestii dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w przypadku R. W., B. S. i A. W. wziął pod uwagę wszystkie posiadane dowody, tj. kserokopie zawartości przesyłek wysłanych przez Zarząd Wspólnoty, które otrzymali Wnioskodawcy, dowód z zapisów w dzienniku budowy oraz wyjaśnienia zawarte w pismach otrzymanych od R. W. i M. S..

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że w związku z tym, iż M. S. złożył wniosek o wznowienie postępowania po upływie ustawowego terminu, a A. W. i B. S. nie odpowiedziały na wezwanie z 15 października 2021 r., należało odnieść się przede wszystkim do korespondencji R. W. z 2 listopada 2021 r. Porównując kserokopie dokumentów otrzymanych od Zarządu Wspólnoty w dniu 26 kwietnia 2019 r. jako wysłanych do członków wspólnoty, z tymi, które przesłał R. W. jako przysłane mu przez Zarząd Wspólnoty, Starosta stwierdził, że członkowie wspólnoty (w tym R. W. i M. S.) otrzymywali korespondencję od Zarządu Wspólnoty, z tym że przesłane przez nich dokumenty są niekompletne.

Analizując załączone do pism kserokopie organ pierwszej instancji podniósł,

że R. W. otrzymał od Zarządu Wspólnoty pismo datowane 26 stycznia 2018 r. (nadane 31 stycznia 2018 r.) o zwołaniu rocznego zebrania ogółu właścicieli na dzień

17 marca 2018 r., w którym przedstawiono program zebrania oraz załączono do pisma sprawozdanie z działalności zarządu za 2017 r., przy czym R. W. nie załączył kserokopii otrzymanego sprawozdania. Natomiast w korespondencji wysłanej przez Zarząd Wspólnoty to sprawozdanie załączono i w jego treści widnieje zapis: "Ponadto uzyskano dla B. K. decyzję Nr AB.6740.1.736.2017 z d. 2 listopada 2017 r.

o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę na przebudowę budynku gospodarczego na garaż, wydaną przez STAROSTĘ CHOJNICKIEGO". Za mało prawdopodobną Starosta uznał tym samym okoliczność, że R. W. przy piśmie Zarządu Wspólnoty nie otrzymał tego załącznika.

Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ pierwszej instancji wskazał, że ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o niej, tj. powzięła wiadomość

o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Zaznaczono, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem

o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji, art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga zatem dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia, istotne jest, aby do strony dotarła wiadomość

o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Chodzi tu więc o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona poznała dokładnie treść rozstrzygnięcia, wystarczy że posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w sprawozdaniu z działalności zarządu za 2017 r. zawarte są wszelkie dane pozwalające złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Zdaniem Starosty trudno przy tym uwierzyć, że przy takim dużym zainteresowaniu niniejszą sprawą współwłaściciele nie dzielili się informacjami pomiędzy sobą. Wątpliwości organu pierwszej instancji wzbudził również fakt, że nikt nie zauważył tego, że na terenie działki trwają roboty rozbiórkowe - zgodnie z dziennikiem budowy dostarczonym przez Inwestorkę roboty rozbiórkowe rozpoczęto 1 września 2018 r., a 15 września 2018 r. rozebrano ściany poddasza i częściowo parteru.

Odnosząc się do wniosku zawartego w piśmie z 10 września 2021 r. o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron i świadka organ pierwszej instancji wskazał, że nie przychylił się do tego wniosku, ponieważ uznał, że potrzebne dokumenty zostały przesłane

i przesłuchanie stron nie wniesie niczego nowego.

Podsumowując Starosta stwierdził, że Wnioskodawcy nie wykazali bezspornie, kiedy dowiedzieli się o decyzji z 2 listopada 2017 r., a z załączonych dowodów wynika

z dużym prawdopodobieństwem, że w otrzymanej od Zarządu Wspólnoty korespondencji mogli kilkukrotnie powziąć informację o wydaniu pozwolenia na budowę, gdyż pomimo braku potwierdzenia odbioru otrzymanej korespondencji z przesłanych kserokopii wysłanych pism wynika, że korespondencja nadana 31 stycznia 2018 r. dotarła zarówno do R. W., jak i do M. S., gdyż każdy z nich to potwierdził poprzez przesłanie kserokopii dokumentów.

W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania Wojewoda decyzją

z 21 lipca 2022 r. utrzymał ją w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, przeprowadził wywód dotyczący instytucji wznowienia postępowania zaznaczając, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się

o decyzji. Odwołując się do judykatury Wojewoda wskazał, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji", o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., należy interpretować w ten sposób,

że strona uzyskała informacje pozwalające jej zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., spoczywa przy tym na stronie, która domaga się wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem miesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy podniósł, że zgromadzone w sprawie dowody świadczą o tym, iż o wydaniu przez Starostę decyzji z 2 listopada 2017 r. M. S. dowiedział się przynajmniej rok wcześniej niż

16 marca 2019 r. Wojewoda zwrócił uwagę, że na kopii decyzji o pozwoleniu na budowę dostarczonej Staroście przez Zarząd Wspólnoty widnieje podpis M. S. opatrzony datą 6 listopada 2017 r. M. S. nie wyjaśnił, skąd na decyzji wziął się jego podpis

z tą datą i jak się ma to do twierdzenia, że decyzji tej ani jej kopii nie widział przed

16 marca 2019 r. Organ odwoławczy wskazał, że w piśmie z 3 listopada 2021 r. M. S. przyznał, iż fakt wydania decyzji z 2 listopada 2017 r. został mu zakomunikowany podczas zebrania Wspólnoty w dniu 17 marca 2018 r., co zostało zapisane w protokole. Wojewoda podkreślił, że w protokole tym została zawarta informacja, jakich robót dotyczyła przedmiotowa decyzja o pozwoleniu na budowę. Skoro bowiem w protokole umieszczono zapis: "Zarząd przedstawił następujące sprawy związane z przebudową budynku gospodarczego: B. K. uzyskała pozwolenie na budowę wydaną przez Starostę Chojnickiego decyzją nr AB.6740.1.736.2017", to za zupełnie niewiarygodne organ odwoławczy uznał twierdzenia M. S., że podczas zebrania informacja odnośnie do przedmiotu pozwolenia na budowę została przed nim zatajona.

Poddając ocenie termin, w jakim R. W. dowiedział się o kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę Wojewoda zauważył, że dowody i wyjaśnienia złożone przez tego Wnioskodawcę w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie są wystarczające do podważenia wiarygodności dowodów przedłożonych przez Zarząd Wspólnoty. R. W. potwierdził bowiem, że otrzymał pismo Zarządu Wspólnoty

z 26 stycznia 2018 r. informujące o corocznym zebraniu ogółu właścicieli, gdzie jako załącznik do pisma wymienione zostało sprawozdanie z działalności zarządu za 2017 r.

W sprawozdaniu tym zawarto pełną informację o wydanym dla Inwestorki pozwoleniu na budowę. Jednocześnie założenie, że ani R. W., ani pozostali członkowie Wspólnoty, którzy to pismo otrzymali nie odnotowali, że do pisma nie został załączony deklarowany w jego treści załącznik, nie możne być w opinii organu odwoławczego uznane za prawdopodobne, a przez to wystarczające do podważenia okoliczności, że informacja

o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę została im przekazana właśnie z tym pismem. Dodatkowo Wojewoda zwrócił uwagę, że zarówno R. W., jak i reszta Wnioskodawców nie potrafili wyjaśnić, jaką korespondencję otrzymali przesyłkami nadanymi przez Zarząd Wspólnoty w dniach 6 listopada 2017 r. i 26 marca 2018 r., czyli przesyłkami, którymi zgodnie z twierdzeniem Zarządu Wspólnoty nadane zostały do nich odpowiednio odpisy rzeczonego pozwolenia na budowę oraz protokół z zebrania Wspólnoty, w którym została zamieszczona informacja o wydanej B. K. decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczycącej przebudowy budynku gospodarczego.

Organ odwoławczy wskazał również, że informacje przekazane przez R. W. odnośnie do zakresu robót wykonanych od 1 września 2018 r. do dnia,

w którym on oraz reszta Wnioskodawców wystąpili o wznowienie postępowania, nie koresponduje z zakresem prac, jakie zostały wykonane zgodnie z wpisami do dziennika budowy. Z wpisów oznaczonych datami od 1 września 2018 r do 21 listopada 2018 r. wynika bowiem, że w tym czasie wykonano roboty związane z rozbiórką pokrycia dachowego, konstrukcją dachu oraz stropu nad pomieszczeniami parteru budynku, rozbiórką ścian poddasza i części ścian parteru oraz wykonano roboty związane z nowym fundamentowaniem budynku. Wojewoda zwrócił uwagę, że zakres robót opisany

w dzienniku budowy (który stanowi dokument urzędowy), wykonany ponad rok przed złożeniem podania o wznowienie postępowania, jest znacznie bardziej zaawansowany niż deklarowana przez R. W. częściowa rozbiórka dachu, którą można by było powiązać z wykonywanymi na sąsiedniej nieruchomości robotami, prowadzonymi przez właściciela działki nr [...] równolegle z pracami, które odbywały się na działce [...].

Odnosząc się natomiast do B. S. i A. W. organ odwoławczy wskazał, że zaniechały one udzielenia odpowiedzi na wezwanie Starosty z 15 października 2021 r. do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Tym samym zadeklarowaną przez nich w piśmie inicjującym postępowanie wznowieniowe datę, w której dowiedziały się o decyzji, wobec zebranych później dowodów w sprawie, Wojewoda uznał za niewiarygodną. Natomiast wszelkie ustalenia poczynione wobec R. W. i daty, w której on dowiedział się o decyzji, czyli co najmniej z pisma z 26 stycznia 2018 r. nadanego do nich przez Zarząd Wspólnoty dnia 31 stycznia 2018 r., organ odwoławczy również wobec tych osób uznał za właściwe.

Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz treść art. 78 § 1 k.p.a. Wojewoda ocenił, że Starosta prawidłowo zdecydował o nieuwzględnieniu w prowadzonym postępowaniu dowodowym żądania stron dotyczącego dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów

z przesłuchań świadków, tj. B. K. i E. K. (reprezentującej Zarząd Wspólnoty) oraz osób wnioskujących o wznowienie postępowania na okoliczność ustalenia, jakie dokumenty były załączone do przesyłek poleconych z 6 listopada 2017 r.

i 26 listopada 2018 r. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że strony w prowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu wznowieniowym były wzywane do pisemnego wyjaśnienia, jaka była zawartość rzeczonych przesyłek. O zawartości tych przesyłek wielokrotnie wypowiadały się też w składanych pismach. Dlatego Wojewoda uznał,

że żądanie przesłuchania świadków na tę właśnie okoliczność nie miało prawnego uzasadnienia. Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle art. 78 k.p.a. strona ma uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednak uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania organ powinien każdorazowo rozważyć.

Podsumowując Wojewoda stwierdził, że z samego wniosku o wznowienie oraz

z późniejszych pism wynika, iż brak było podstaw do wznowienia. Powtórzono, że to na składającym wniosek o wznowienie postępowania ciąży obowiązek wykazania podstawy wznowienia oraz że zachował on miesięczny termin do jego złożenia. Następstwem niedochowania terminu z art. 148 k.p.a. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania lub też niewykazania, że termin ten został zachowany jest wydanie postanowienia

o odmowie wznowienia postępowania. Skoro jednak postępowanie zostało wszczęte należało je umorzyć, bowiem zaistniały podstawy do odmowy wszczęcia tego postępowania.

W skardze na decyzję organu odwoławczego B. S. i R. W., wnosząc o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucili jej naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 148 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że Skarżący nie zachowali miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie, podczas gdy termin ten został zachowany.

Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez:

– ustalenie stanu faktycznego sprzecznie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego poprzez przyjęcie, że Skarżący nie zachowali miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania,

– złamanie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania,

– bezpodstawne przyznanie waloru wiarygodności pismu z 26 kwietnia 2019 r. przedłożonemu przez Zarząd Wspólnoty, w którym wskazano, że Wnioskodawcy

o wydaniu decyzji z 2 listopada 2017 r. wiedziały wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, a w szczególności bezpodstawne oparcie ustaleń na przedłożonych przez Zarząd Wspólnoty kopiach nadania listów poleconych kierowanych do członków Wspólnoty z 6 listopada 2017 r., 31 stycznia 2018 r. i 26 marca 2018 r. poprzez ustalenie, że rzekomo listami tymi członkowie Wspólnoty, a w tym Skarżący, byli informowani o wydaniu decyzji, podczas gdy

w rzeczywistości tak nie było,

– bezpodstawne przyznanie waloru wiarygodności twierdzeniem Zarządu Wspólnoty, jakoby wraz z pismem z 6 listopada 2017 r. skierowane zostały odpisy decyzji

o pozwoleniu na budowę do Wnioskodawców, podczas gdy w rzeczywistości osoby te nie otrzymały tych odpisów decyzji,

– dokonanie oceny dowodów z naruszeniem zasady swobodnej ich oceny,

w szczególności bezpodstawne przyznanie wiary wszelkim twierdzeniom Zarządu Wspólnoty, podczas gdy w Zarządzie Wspólnoty zasiada matka Inwestorki, co

w sposób oczywisty powinno wpływać na ocenę dokonywaną przez organy, gdyż osoba ta jest ewidentnie zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy,

– niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego poprzez pominięcie okoliczności o zasadniczym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktu ewidentnego, rażącego naruszenia prawa przez Starostę wydającego rzeczone pozwolenie na budowę, który przeprowadził postępowanie i wydał decyzję, bez uprzedniego wyrażenia zgody przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, względnie bez poinformowania wszystkich współwłaścicieli o toczącym się postępowaniu,

– nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący i wszechstronny całego materiału dowodowego pod kątem ustalenia złożenia wniosku o wznowienie postępowania

w terminie ustawowym,

a w konsekwencji powyższego błędne ustalenie Wojewody, że wniosek Skarżących

o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu przewidzianego

w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., podczas gdy w rzeczywistości wniosek ten został złożony

w ustawowym terminie;

2. art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę stanu faktycznego opartą na przyjęciu, że wniosek Skarżących o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. został złożony po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., przy czym ocena ta została oparta wyłącznie na podstawie wybiórczo wybranych dowodów z pominięciem dowodów i okoliczności znajdujących się lub które powinny znajdować się w aktach sprawy, a także z pominięciem zawnioskowanego przez Skarżących dowodu

o przesłuchanie świadków i stron;

3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy organ odwoławczy powinien uchylić ją w całości;

4. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego w sprawie, tj. wybiórczą i dowolną ocenę zgromadzonych dowodów,

w szczególności pominięcie w ocenie takich kwestii, jak:

– zainteresowanie członkini Zarządu Wspólnoty (tj. matki Inwestorki) załatwieniem sprawy w sposób niekorzystny dla Skarżących,

– braku wykazania przez Zarząd Wspólnoty, co rzeczywiście zostało wysłane Skarżącym w przesyłkach poleconych z 6 listopada 2017 r., 31 stycznia 2018 r.

i 26 marca 2018 r.,

– braku stosownej oceny niespełnienia przez Inwestorkę zobowiązania nałożonego przez Starostę pismem z 30 czerwca 2021 r. w postaci przekazania dowodów doręczenia Wnioskodawcom przesyłek poleconych z 6 listopada 2017 r. lub

z 31 stycznia 2018 r.;

5. art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne pominięcie przez Starostę, a następnie niezauważenie tego uchybienia przez Wojewodę (a także pominięcie), zawnioskowanego przez Skarżących dowodu z przesłuchania stron oraz świadków B. K. i jej matki E. K. (reprezentującej Zarząd Wspólnoty) na okoliczność niedoręczenia im przez Zarząd Wspólnoty kopii decyzji kwestionowanego pozwolenia na budowę, a tym samym w celu wykazania dotrzymania terminu za złożenie wniosku o wznowienie postępowania, podczas gdy wniosek dowodowy dotyczył okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy;

6. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na kopii pisma i podpisu znajdującego się w aktach sprawy, które rzekomo miały stanowić dowód odbioru ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przez jednego z wnioskodawców - M. S, podczas gdy kopia dokumentu nie może być dowodem w sprawie, tym bardziej że M. S. kwestionuje fakt dostarczenia mu przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę, a w aktach sprawy brak jest oryginału pisma wraz z oryginałem podpisu M. S.;

7. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego,

w szczególności zaniechanie podjęcia szczegółowych ustaleń co do faktu, kiedy Skarżący dowiedzieli się o istnieniu kwestionowanej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy podjęcie takich ustaleń pozwoliłoby na prawidłową ocenę,

że nastąpiło to dopiero na zebraniu Wspólnoty w dniu 16 marca 2019 r. (w którym uczestniczyła A. W., która niezwłocznie poinformowała o decyzji pozostałych Wnioskodawców), a w szczególności bezpodstawne ustalenie Starosty, jakoby R. W. wiedział o ww. decyzji przed 16 marca 2019 r., bez wskazania, kiedy rzekomo Skarżący miał się o tej decyzji dowiedzieć, w jaki sposób i od kogo - ustalenie to nie zostało poparte żadnym dowodem i jest zupełnie dowolne;

8. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dokumentów przedłożonych przez R. W. - na wezwanie Starosty z 7 października 2021 r., a w szczególności błędną oceną pisma Zarządu Wspólnoty z 26 stycznia 2018 r., gdzie ewidentnie brakowało najistotniejszego załącznika do pisma, tj. sprawozdania z działalności Zarządu za 2017 r., natomiast fakt, że R. W. był w posiadaniu pism dotyczących ubiegania się o warunki zabudowy czy uzgodnienia konserwatorskie w żaden sposób nie może świadczyć

o tym, że wiedział on o istnieniu przedmiotowej decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę, co w sposób nieuprawniony zostało błędnie ustalone przez organy;

9. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę protokołu z zebrania Wspólnoty z 17 marca 2018 r., w którym co prawda odnotowano, że dla B. K. została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę nr AB.6740.1.736.2017 z 2 listopada 2017 r., niemniej nie wpisano w protokole, czego to pozwolenie dotyczyło, a także nie została do niego załączona kopia decyzji

o pozwoleniu na budowę, co powinno stanowić dla organu asumpt do stwierdzenia,

że skoro kopia decyzji nie została załączona do protokołu z zebrania Wspólnoty, to tym bardziej (zgodnie z twierdzeniami Wnioskodawców) nie została załączona do pism kierowanych do Skarżących przez Zarząd Wspólnoty;

10. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów poprzez uznanie, że skoro B. S. i A. W. nie odpowiedziały na wezwanie Starosty z 15 października 2021 r., to organ nie musi już ustalać, kiedy rzeczywiście dowiedziały się one o istnieniu przedmiotowej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę;

11. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, tj. poprzez oparcie się przez organy jedynie na przedłożonych przez Zarząd Wspólnoty dowodach nadania przesyłek poleconych, z których nie wynika, co rzeczywiście zostało wysłane, tym bardziej że członkiem Zarządu jest E. K., czyli matka Inwestorki, podczas gdy odmienne okoliczności faktyczne, a więc fakt,

że Wnioskodawcy dowiedzieli się o istnieniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę dopiero w dniu 16 marca 2019 r., a tym samym wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie;

12. art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji stronie z pominięciem jej pełnomocnika,

tj. R. W., który był ustanowiony pełnomocnikiem R. W..

W uzasadnieniu Skarżący podnieśli, że nie doczekali się wnikliwego rozpatrzenia sprawy, analizy materiału dowodowego, a wreszcie podjęcia niezbędnych ustaleń, w tym przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów celem ustalenia faktu, kiedy dokładnie dowiedzieli się o istnieniu (i treści) ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Mimo wniosku Skarżących organy obu instancji pominęły przeprowadzenie dowodu

z przesłuchania stron i świadków na tę okoliczność, który to dowód pomógłby wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość, że o decyzji dowiedzieli się dopiero w dniu 16 marca 2019 r., kiedy to informację takową otrzymali od A. W..

Zarzucono, że organy - mimo wniosku dowodowego - nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co zarazem przełożyło się na złamanie zasady z art. 8 k.p.a., gdyż postępowanie prowadzone przez organy obu instancji było prowadzone w sposób nierzetelny, wzbudzający poważne wątpliwości co do bezstronności i równego traktowania. Skarżący wskazali, że odnieśli wrażenie, iż intencją organów obu instancji było jak najszybsze zakończenie sprawy, a nie wnikliwa i bezstronna jej analiza.

W ocenie Skarżących szczególnie ewidentne pozostaje naruszenie przepisów

art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne pominięcie przez Starostę (a następnie niezauważenie tego uchybienia przez Wojewodę) zawnioskowanego dowodu z przesłuchania stron oraz świadków na okoliczność niedoręczenia Wnioskodawcom przez Zarząd Wspólnoty kopii decyzji kwestionowanego pozwolenia na budowę, a tym samym w celu wykazania dotrzymania terminu ustawowego na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, podczas gdy wniosek dowodowy dotyczył okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy.

Końcowo podniesiono, że Wojewoda oparł swoją decyzję także na konfrontacji twierdzeń R. W. z zapisami dziennika budowy, nie biorąc jednak pod uwagę faktu, że R. W. jest osobą starszą (z racji czego ma prawo nie pamiętać dokładnie niektórych faktów), a poza tym Skarżący nie mieszka na co dzień w mieszkaniu przy ul. [...] w Chojnicach, zatem miał prawo nie widzieć postępu prac budowlanych lub błędnie określić ich czasookres.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,

że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został

w skardze podniesiony.

Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Pomorskiego z 21 lipca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Chojnickiego

z 20 stycznia 2022 r., którą organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Chojnickiego

z 2 listopada 2017 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą B. K. pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę (z częściową rozbiórką) budynku gospodarczego prowadzącą do zmiany sposobu użytkowania na budynek garażowy, na terenie działki nr [...] (bezpośrednio przy granicy z działkami nr [...] i [...]), położonej w Chojnicach przy ul. [...].

Zasadniczą kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ustalenie daty, w której Skarżący dowiedzieli się o ww. decyzji Starosty z 2 listopada 2017 r. Data ta ma bowiem kluczowe znaczenie dla stwierdzenia, czy Skarżący zachowali miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji.

Z przekazanych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika, że składając w dniu

4 kwietnia 2019 r. do Starosty wniosek o wznowienie postępowania Skarżący jako przesłankę wznowienia postępowania wskazali na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Zgodnie z art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania

z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji, niezależnie od źródła, z którego ta informacja pochodzi

(zob. wyrok NSA z 27 października 2016 r. sygn. akt I OSK 1663/16, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazuje się również, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, iż strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania (zob. wyroki NSA: z 12 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 2083/17, czy z 18 września 2014 r. sygn. akt II OSK 674/13). Chodzi tu

o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest przy tym konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, za wystarczające uznaje się, że posiadła ona informację, czego dana decyzja dotyczy. Tym samym, powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem strony o pełnej treści decyzji (zob. wyrok WSA w Łodzi z 9 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 686/21).

Należy jednak podkreślić, że uzyskane informacje o wydaniu decyzji muszą być na tyle konkretne, aby pozwalały na jej zidentyfikowanie. W tym zakresie nie wystarczy element przedmiotowy, lecz istotna jest także znajomość elementu podmiotowego, czyli autora decyzji oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy.

W praktyce organów administracji publicznej dominuje wąska wykładnia terminu dowiedzenia się o decyzji. Traktuje się wąsko sam element przedmiotowy, podkreślając że strona nie musi uzyskać dla biegu terminu pełnej informacji o treści decyzji, wystarczy jedynie wskazanie jej przedmiotu. Takie stanowisko może jednak prowadzić do ograniczania praw strony. Niekiedy bowiem, w szczególności na tle prawa budowlanego, tak ograniczona informacja może uniemożliwiać stronie zidentyfikowanie jej interesu prawnego, a od pojęcia tego interesu uzależniona jest jej legitymacja do udziału

w postępowaniu. I tak przykładowo szersza znajomość treści decyzji jest niezbędna dla stwierdzenia, czy określona budowa oddziałuje na inną nieruchomość, nie wystarczy tu więc powzięcie ogólnej informacji o treści decyzji, lecz konieczne będzie powzięcie wiadomości na temat tych elementów projektu budowlanego, które wpływać będą na interes prawny wnioskodawcy (tak: M. Jaśkowska, Wykładnia art. 148 § 2 k.p.a. w świetle koncepcji stosowania prawa administracyjnego [w:] Idee Wacława Dawidowicza. Kierunki, inspiracje, krytyka, red. T. Bąkowski, M. Bogusz, Gdańsk, 2022).

Jak już wyżej wskazano użyty w art. 148 § 2 k.p.a. zwrot "strona dowiedziała się

o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania

o wznowienie postępowania.

Analizując treść uzasadnień wydanych w sprawie decyzji oraz przekazane akta administracyjne sprawy Sąd stwierdza, że nie pozwalają one na postawienie tak stanowczej tezy, jaką postawiły organy, że o decyzji Starosty z 2 listopada 2017 r. Skarżący dowiedzieli się znacznie wcześniej niż 16 marca 2019 r. Należy zauważyć,

że organy oparły się w tym zakresie głównie na twierdzeniach E. K., która wskazywała, że o ww. decyzji Starosty poinformowała Skarżących niezwłocznie po jej wydaniu, tj. wysyłając 6 listopada 2017 r. jej odpis pismem poleconym. Ponadto

31 stycznia 2018 r. wysłała, również listem poleconym, zawiadomienie o rocznym zebraniu ogółu współwłaścicieli, zwołanym na 17 marca 2018 r. wraz z pisemnym sprawozdaniem

z działalności Zarządu Wspólnoty za 2017 r., w którym znajduje się informacja o wydanej

2 listopada 2017 r. decyzji. Na dowód tego E. K. nadesłała dowody nadania pism listem poleconym.

Zdaniem Sądu przekazane przez E. K. dowody nadania pism nie mogą mieć przesądzającego znaczenia w sprawie, stanowią one jedynie dowód tego, że jakaś korespondencja została Skarżącym wysłana, nie wiadomo natomiast, co konkretnie znajdowało się w przesyłkach. Nie udało się tego ustalić również Staroście, albowiem

w odpowiedzi na jego wezwanie z 30 czerwca 2021 r. B. K. podała,

że nie może spełnić wymogów stawianych w wezwaniu do dostarczenia dowodów doręczenia Wnioskodawcom jednej z dwóch przesyłek poleconych (nadanej 31 stycznia 2018 r. lub nadanej 6 listopada 2017 r.), albowiem zgodnie z informacją pozyskaną od Poczty Polskiej roszczenia w sprawie doręczania przesyłek poleconych przedawniają się po upływie 12 miesięcy.

Skarżący natomiast stanowczo zaprzeczyli, aby w kierowanej do nich korespondencji znajdował się odpis decyzji Starosty z 2 listopada 2017 r., bądź szczegółowa informacja o jej wydaniu. Na dowód tego Skarżący nadesłali kserokopie korespondencji otrzymanej w 2017 r. i 2018 r. od Zarządu Wspólnoty, wśród której nie było ww. decyzji Starosty z 2 listopada 2017 r. oraz informacji o niej.

W sprawie pozostały zatem niewyjaśnione fakty istotne dla jej rozstrzygnięcia.

W tym miejscu należy wskazać, że w piśmie z 10 września 2021 r. Skarżący wnieśli

o dopuszczenie dowodów: z przesłuchania w charakterze strony B. K., R. W., A. W. i B. S. a w charakterze świadka E. K. - na okoliczność niedoręczenia odpisu decyzji Starosty

z 2 listopada 2017 r., niepoinformowaniu o wystąpieniu przez B. K.

o wydanie pozwolenia na budowę oraz tego, jakie dokumenty były załączone do przesyłek poleconych nadanych do Skarżących 6 listopada 2017 r. i 26 stycznia 2018 r., gdyż adnotacja na dowodzie nadania nie odpowiada jej zawartości.

Organ pierwszej instancji formalnie nie odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez Skarżących dowodów (nie wydał w tym zakresie postanowienie), odniósł się natomiast do tego wniosku w uzasadnieniu swojej decyzji z 20 stycznia 2022 r. wskazując, że nie przychylił się do niego, ponieważ uznał, że potrzebne dokumenty zostały przesłane

i przesłuchanie stron nie wniesie niczego nowego.

W ocenie Sądu powyższe postępowanie Starosty narusza art. 78 § 1 k.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.

W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, że w sytuacji gdy wniosek dowodowy dotyczący istotnych okoliczności sprawy został złożony w toku postępowania organ nie może żądania jego przeprowadzenia nie uwzględnić, skoro okoliczności, które miały być stwierdzone przez zgłoszone dowody, nie były stwierdzone za pomocą innych dowodów (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 27 maja 2015 r. sygn. akt

I SA/Go 145/15).

Co prawda w art. 78 § 2 k.p.a. wskazano, że organ może nie uwzględnić żądania, jeżeli dotyczy ono okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy, jednakże zdaniem Sądu sformułowanie to odnosi się do sytuacji, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony. Jeżeli dowód dotyczy tezy odmiennej (tzw. przeciwdowód) powinien być przeprowadzony. Odmienna interpretacja prowadziłaby do pozbawienia strony podstawowego instrumentu, za pomocą którego realizuje prawo do czynnego udziału w sprawie, tj. zgłaszania wniosków dowodowych (zob. wyrok NSA z 31 marca 2022 r. sygn. akt I FSK 1021/20).

W ocenie Sądu argumentacja Starosty pozostaje całkowicie poza normą

art. 78 § 1 k.p.a. wymagającą uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, gdy przedmiotem dowodu - jak wynikało z wniosku Skarżących - są okoliczności mające znaczenie dla sprawy (niedoręczenie kompletnej korespondencji), a nie wykazano, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem na korzyść strony. Wskazuje to zatem jednoznacznie, że w tym przypadku strony i świadek zostali zawnioskowani w celu złożenia wyjaśnień i zeznań odnośnie do kwestii spornej, a zatem istotnej dla wyniku sprawy.

Zdaniem Sądu dyskredytowanie z góry zawnioskowanej osoby w charakterze świadka, która mogła mieć wiadomości na sporne okoliczności istotne w sprawie ("przesłuchanie nie wniesie niczego nowego" - s. 10 decyzji Starosty z 20 stycznia 2022 r.), w sposób rażący uchybia art. 78 § 1 k.p.a.

Należy wyraźnie podkreślić, że norma art. 78 § 1 k.p.a. sprzeciwia się temu, aby odmawiać żądaniu przeprowadzenia dowodu na okoliczności istotne dla wyniku sprawy

z tego tylko względu, że organ już uznał, iż okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zostały ustalone innymi dowodami zebranymi w toku postępowania, lecz w sposób sprzeczny z tezą, którą zamierza dowodzić strona postępowania.

Powyższe stwierdzenie jednoznacznie wskazuje, że organ pierwszej instancji - już na etapie zgłaszania wniosków dowodowych - dokonał w sposób niedopuszczalny ich oceny w trybie art. 80 k.p.a., który ma zastosowanie na etapie rozstrzygnięcia sprawy,

w odniesieniu do materiału dowodowego zgromadzonego zgodnie z wymogami art. 77 § 1 k.p.a., czyli zebranego w sposób wyczerpujący, z uwzględnieniem również art. 78 § 1 k.p.a. Natomiast organ odwoławczy postępowanie to zaakceptował, akcentując dodatkowo możliwość ograniczenia uprawnienia strony postępowania do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu odwołując się w tym zakresie do względów celowości

i konieczności zapewnienia szybkości postępowania.

Należy podkreślić, że strona postępowania administracyjnego w każdej sprawie jest uprawniona do przejawiania inicjatywy dowodowej w trybie art. 78 § 1 k.p.a. w celu przeprowadzenia dowodów na okoliczności, które uważa za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a takimi w niniejszej sprawie są niewątpliwie okoliczności podnoszone we wniosku dowodowym z 10 września 2021 r. nieuwzględnionym przez organ rozpoznający sprawę. Zignorowanie tej inicjatywy dowodowej Skarżących nastąpiło niewątpliwie z uchybieniem zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a.).

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę Starosta podejmie wszelkie niezbędne czynności

w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności dowiedzenia się przez Skarżących o decyzji

z 2 listopada 2017 r. (art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.), m.in. poprzez przeprowadzenie zawnioskowanych przez stronę skarżącą dowodów (art. 78 § 1 k.p.a.), zaś po ich przeprowadzeniu dokona ich oceny (art. 80 k.p.a.), czemu da wyraz w stosownym rozstrzygnięciu odpowiadającym wymogom stawianym przez art. 107 § 3 k.p.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a., zasądzając od Wojewody solidarnie na rzecz Skarżących kwotę 200 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi.[pic]