Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 113/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250 par 1
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 90d ust. 1, 2, 4, 7, 8, art. 90f
journal: Dz.U. 2020 poz 1327
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - t.j.

SENTENCJA

Dnia 6 lipca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Protokolant Starszy asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2023 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 27 grudnia 2022 roku nr SKO.4112.14.2022 w przedmiocie stypendium szkolnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką przy ul. [...] w Ł., kwotę 295,20,- (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 grudnia 2022 r., nr SKO.4112.14.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 90c ust. 2 pkt 1, art. 90m ust. 1 oraz art. 90n ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2230) oraz uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 5 czerwca 2019 r., Nr X/369/19 w sprawie przyjęcia "Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta Łodzi" (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2019 r., poz. 3849), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 24 października 2022 r., znak: DEP-Ed-XIII.4462.555.2022 w przedmiocie przyznania M. M. stypendium szkolnego.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 15 września 2022 r. M. M. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym w formie stypendium szkolnego dla niepełnoletniej uczennicy – W. M. We wniosku w pkt 4. Część B - sytuacja społeczna w rodzinie ucznia wnioskodawczyni wskazała, że w rodzinie występuje bezrobocie i rodzina jest niepełna – ojciec dziecka został pozbawiony władzy rodzicielskiej. Powyższe okoliczności wnioskodawczyni udokumentowała przedstawiając m.in. kopię wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt [...].

Decyzją z dnia 24 października 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi przyznał stypendium szkolne dla uczennicy W. M. na okres od dnia 1 września 2022 r. do dnia 30 czerwca 2023 r., tj.;

- od dnia 1 września 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. w kwocie 396,80 zł,

- od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. w kwocie 595,20 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w sprawie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 90b i art. 90d ustawy o systemie oświaty uzasadniające przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. M., w którym wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i zwiększenie kwoty przyznanego stypendium szkolnego wskazała, że za pierwszy semestr naliczono kwotę 396,80 zł, tj. 4 x 99,20 zł, natomiast za drugi semestr przyznana została kwota 595,20 zł, tj. 6 x 99,20 zł. Zdaniem skarżącej przy wyliczeniu kwoty stypendium szkolnego nie zostały uwzględnione dodatkowe kwoty, tj. 469 zł za pierwszy semestr oraz 744 zł za drugi semestr wynikające z dwóch okoliczności towarzyszących trudnej sytuacji materialnej: bezrobocia i życia w rodzinie niepełnej, ponieważ ojciec dziecka jest pozbawiony praw rodzicielskich. Wysokość stypendium szkolnego powinna zatem wynosić 124 zł miesięcznie, a za pierwszy semestr powinna zostać przyznana kwota 496 zł, natomiast za drugi – kwota 744 zł.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 27 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zgodnie z art. 90b ustawy o systemie oświaty, uczniowi przysługuje prawo do pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa lub budżecie właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Pomoc materialna jest udzielana uczniom w celu zmniejszenia różnic w dostępie do edukacji, umożliwienia pokonywania barier dostępu do edukacji wynikających z trudnej sytuacji materialnej ucznia, a także wspierania edukacji uczniów zdolnych. Pomoc materialna przysługuje:

1) uczniom szkół publicznych, niepublicznych i niepublicznych szkół artystycznych o uprawnieniach publicznych szkół artystycznych oraz słuchaczom kolegiów pracowników służb społecznych - do czasu ukończenia kształcenia, nie dłużej jednak niż do ukończenia 24. roku życia;

2) wychowankom publicznych i niepublicznych ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych - do czasu ukończenia realizacji obowiązku nauki.

W myśl art. 90c ust. 2 ustawy, świadczeniami pomocy materialnej o charakterze socjalnym są:

1) stypendium szkolne;

2) zasiłek szkolny.

Stosownie do treści art. 90m ust. 1 ustawy, świadczenie pomocy materialnej o charakterze socjalnym przyznaje wójt (burmistrz, prezydent miasta). Rada gminy może upoważnić kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. poz. 1818) - dyrektora centrum usług społecznych, do prowadzenia postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1 (art. 90m ust. 2 ustawy).

Tryb przyznawania świadczeń o charakterze socjalnym został uregulowany w art. 90n ustawy. Zgodnie z art. 90n ust. 1 i 2 ustawy, w sprawach świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym wydaje się decyzje administracyjne. Świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym są przyznawane na:

1) wniosek rodziców albo pełnoletniego ucznia;

2) wniosek odpowiednio dyrektora szkoły, kolegium pracowników służb społecznych lub ośrodka, o którym mowa w art. 90b ust. 3 pkt 2.

Świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym mogą być również przyznawane z urzędu (art. 90n ust. 3 ustawy). W myśl art. 90n ust. 4 ustawy, wniosek o przyznanie świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym zawiera w szczególności:

1) imię i nazwisko ucznia i jego rodziców;

2) miejsce zamieszkania ucznia;

3) dane uzasadniające przyznanie świadczenia pomocy materialnej, w tym zaświadczenie albo oświadczenie o wysokości dochodów, z zastrzeżeniem ust. 5;

4) pożądaną formę świadczenia pomocy materialnej inną niż forma pieniężna.

W przypadku ubiegania się o stypendium szkolne dla ucznia, którego rodzina korzysta ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, zamiast zaświadczenia albo oświadczenia o wysokości dochodów przedkłada się zaświadczenie albo oświadczenie o korzystaniu ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (art. 90n ust. 5 ustawy). Oświadczenia, o których mowa w ust. 4 pkt 3 i ust. 5, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 90n ust. 5a ustawy). Zgodnie z art. 90n ust. 6 ustawy, wniosek o przyznanie stypendium szkolnego składa się do dnia 15 września danego roku szkolnego, a w przypadku:

1)uczniów i słuchaczy szkół, w których zajęcia dydaktyczno-wychowawcze rozpoczynają się w pierwszym, powszednim dniu lutego - do dnia 15 lutego danego roku szkolnego;

2)słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych - do dnia 15 października danego roku szkolnego.

W uzasadnionych przypadkach, wniosek o przyznanie stypendium szkolnego może być złożony po upływie terminu, o którym mowa w ust. 6. (art. 90n ust. 7 ustawy).

Sposób ustalenia wysokości kwoty stypendium szkolnego, o którym mowa w art. 90c ust. 2 pkt 1 ustawy reguluje "Regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta Łodzi", stanowiący załącznik do uchwały Nr X/369/19 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 5 czerwca 2019 r. Zgodnie z § 3 ust. 2 Regulaminu, miesięczna wysokość stypendium szkolnego uzależniona jest od miesięcznej wysokości dochodu na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe jest jedyną okolicznością służącą do ustalenia wysokości kwoty stypendium. Brak jest innych przesłanek do zwiększenia wysokości stypendium, tj. tak jak podała strona zaistnienia dwóch okoliczności towarzyszących trudnej sytuacji materialnej.

W rozpatrywanej sprawie w przypadku strony średni miesięczny dochód na 1 osobę w rodzinie wynosi 397,99 zł, co uzasadniało przyznanie uczennicy stypendium szkolnego w wysokości 99,20 zł miesięcznie, która to stawka stypendium przyznawana jest przy dochodzie miesięcznym na osobę w rodzinie wynoszącym powyżej 324,01 zł i nie więcej niż 600,00 zł. Wysokość stypendium wynika z treści Regulaminu i zależy od niekwestionowanej przez stronę wysokości dochodu na osobę w rodzinie. Obecnie obowiązujący Regulamin nie wprowadza żadnych dodatkowych przesłanek wpływających na wysokość stypendium oprócz kryterium dochodowego. Zdaniem Kolegium, w niniejszej sprawie nie ma możliwości do zwiększenia kwoty przyznanego stypendium szkolnego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wnosząc o przyznanie stypendium szkolnego w łącznej kwocie 1 240 zł, tj. 496 zł za pierwszy semestr i 744 zł za drugi semestr podała, że wskazaną kwotę stypendium szkolnego otrzymała w roku 2020 i 2021r., a więc już po wejściu w życie w 2019 r. nowego "Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta Łodzi". Podniosła, że w roku 2019 r. kwota stypendium szkolnego wynosiła nawet 1 984 zł. Wskazała, że w sierpniu 2022 r. dochód na 1 osobę w jej rodzinie wyniósł 397,99 zł, jednakże przy ustaleniu wysokości stypendium nie rozpatrzono indywidualnej sytuacji w rodzinie, nie uwzględniono okoliczności wskazanych w art. 90d ust. 1 ustawy o systemie oświaty, tj. bezrobocia i niepełnej rodziny, ponieważ ojciec dziecka jest pozbawiony władzy rodzicielskiej. Z przedstawionych względów skarżąca wniosła o zwiększenie kwoty przyznanego stypendium szkolnego. Skarżąca nadmieniła również, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, jest samotną matką dwójki dzieci. Dodatkowo na starszą córkę łoży alimenty w kwocie 400 zł miesięcznie, a na młodszą córkę – uczennicę 8 klasy szkoły podstawowej otrzymuje alimenty jedynie w kwocie 350 zł miesięcznie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 27 grudnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 24 października 2022 r. w przedmiocie przyznania stypendium szkolnego dla uczennicy W. M. na okres od dnia 1 września 2022 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. w łącznej wysokości 992 zł. Sporna w niniejszej sprawie jest wysokość przyznanego stypendium szkolnego, zdaniem skarżącej stypendium szkolne winno być przyznane w łącznej kwocie 1 240 zł.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2230), dalej u.s.o. oraz uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 5 czerwca 2019 r., Nr X/369/19 w sprawie przyjęcia "Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta Łodzi" (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2019 r., poz. 3849).

Zgodnie z art. 90d ust. 1 u.s.o., stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe, z zastrzeżeniem ust. 12.

Stosownie do treści art. 90d ust. 2 u.s.o., stypendium szkolne może być udzielane uczniom w formie:

1) całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, w tym wyrównawczych, wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych realizowanych poza szkołą;

2) pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności zakupu podręczników.

Stypendium szkolne może być także udzielone w formie świadczenia pieniężnego, jeżeli organ przyznający stypendium uzna, że udzielenie stypendium w formach, o których mowa w ust. 2, a w przypadku uczniów szkół ponadpodstawowych także w formie, o której mowa w ust. 4, nie jest możliwe, natomiast w przypadku słuchaczy kolegiów, o których mowa w ust. 3, udzielenie stypendium w formach, o których mowa w ust. 2 i 4, nie jest celowe (art. 90d ust. 5 u.s.o.).

Z przedstawionych regulacji wynika, że stypendium szkolne jest świadczeniem pomocy materialnej o charakterze socjalnym, którego przyznanie uwarunkowane jest dochodem rodziny ucznia oraz wystąpieniem co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 90d ust. 1 u.s.o. Uczeń aby uzyskać stypendium szkolne musi spełnić łącznie dwie przesłanki, tj. kryterium dochodowego i wystąpienia co najmniej jednej z następujących okoliczności: bezrobocia, niepełnosprawności, ciężkiej lub długotrwałej choroby, wielodzietności, braku umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizmu lub narkomani, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe.

Pojęcie niskiego dochodu na osobę w rodzinie zostało skonkretyzowane w art. 90d ust. 7 u.s.o., który stanowi, że miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 1876 i 2369 oraz z 2021 r. poz. 794 i 803). Zgodnie z art. 90d ust. 8 u.s.o., miesięczna wysokość dochodu, o której mowa w ust. 7, jest ustalana na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy, o której mowa w ust. 7, z tym że do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej, o których mowa w art. 90c ust. 2 i 3.

W myśl art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 600 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie". Stosownie do treści art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych;

5a) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1255), i pomocy pieniężnej, o której mowa w art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1858), w art. 7a ust. 2 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach md uranu i batalionach budowlanych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1774), w art. 5a ust. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. z 2021 r. poz. 1818), w art. 10a ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1820) oraz w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych;

6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego;

7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140);

8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2023 r. poz. 192);

9) świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. poz. 2529);

10) nagrody specjalnej Prezesa Rady Ministrów przyznawanej na podstawie art. 31a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2021 r. poz. 178, 1192 i 1535);

11) pomocy finansowej przyznawanej repatriantom, o której mowa w ustawie z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1472);

12) środków finansowych przyznawanych w ramach działań podejmowanych przez organy publiczne, mających na celu poprawę jakości powietrza lub ochronę środowiska naturalnego;

13) zwrotu kosztów, o których mowa w art. 39a ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082);

14) rodzinnego kapitału opiekuńczego, o którym mowa w ustawie z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym (Dz. U. poz. 2270);

15) dofinansowania obniżenia opłaty rodzica za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2021 r. poz. 75, 952, 1901 2270);

16) kwotę dodatku energetycznego, o którym mowa w art. 5c ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 716 z późn. zm.);

17) kwotę dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1);

18) kwoty dodatku węglowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. poz. 1692).

Stypendium szkolne nie może być niższe miesięcznie niż 80% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i nie może przekraczać miesięcznie 200% kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (art. 90d ust. 9 u.s.o.). Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie 124,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5. roku życia do ukończenia 18. roku życia.

Stypendium szkolne jest przyznawane na okres nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż 10 miesięcy w danym roku szkolnym, a w przypadku słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych - na okres nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż 9 miesięcy w danym roku szkolnym (art. 90d ust. 10 u.s.o.).

Formy, tryb i sposób udzielania stypendium szkolnego, sposób ustalania wysokości stypendium szkolnego oraz tryb i sposób udzielania zasiłku szkolnego określa "Regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta Łodzi", zwany Regulaminem, stanowiący załącznik do uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 5 czerwca 2019 r., Nr X/369/19.

Zgodnie z § 2 pkt 3 i 4 załącznika do uchwały, ilekroć w Regulaminie jest mowa o:

-kwocie bazowej - należy przez to rozumieć kwotę wynikającą z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1508, 1693, 2192, 2245, 2354 i 2529 oraz z 2019 r. poz. 271 i 730);

- kwocie dochodowej - należy przez to rozumieć kwotę wynikającą z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577 i 730).

Stosownie do treści § 3 ust. 1 i 2 załącznika do uchwały, minimalną i maksymalną wysokość stypendium szkolnego przyznawanego uczniowi określa art. 90d ust. 9 ustawy. Miesięczna wysokość stypendium szkolnego jest uzależniona od miesięcznej wysokości dochodu na osobę w rodzinie i jest obliczana według następujących zasad:

- do 16% kwoty bazowej - 180% kwoty dochodowej,

- powyżej 16% i do 32% kwoty bazowej - 160% kwoty dochodowej,

- powyżej 32% do 42% kwoty bazowej - 140% kwoty dochodowej,

- powyżej 42% do 54% kwoty bazowej - 110% kwoty dochodowej,

- powyżej 54% do 100% kwoty bazowej - 80% kwoty dochodowej.

W myśl § 4 załącznika do uchwały, przy ustalaniu wysokości stypendium szkolnego rozpatruje się indywidualnie sytuację w rodzinie uwzględniając okoliczności wskazane w art. 90d ust. 1.

W rozpatrywanej sprawie organy ustaliły, że na dochód dwuosobowej rodziny skarżącej w sierpniu 2022 r. składał się: zasiłek rodzinny w wysokości 124 zł, dodatek mieszkaniowy w kwocie 319,49 zł, alimenty, które łoży ojciec dziecka w wysokości – 350 zł i zasiłek okresowy w wysokości 402,48 zł. Łącznie dochód rodziny stanowiła kwota 1 195,97 zł, od której potrącono zobowiązanie alimentacyjne skarżącej na rzecz drugiej córki w kwocie 400 zł. Dochód wyniósł zatem łącznie 795,97 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi 397,98 zł. Wysokość dochodu na osobę w rodzinie nie była przez skarżącą kwestionowana.

Wskazana powyżej kwota dochodu na osobę w rodzinie (tj. 397,98 zł) mieści się w przedziale powyżej 54% do 100% kwoty bazowej (tj. 600 zł), tzn. jest większa od 54% kwoty bazowej (tj. 324 zł) i mniejsza od 100% tej kwoty (tj. 600 zł). Kwota ta stanowi 66,33% kwoty bazowej, tj. 397,98 x 100% : 600 zł.

W związku z powyższym wysokość stypendium stanowi 80% kwoty dochodowej, tj. kwoty wynikającej z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, czyli 124 zł. Kwota ta obowiązuje od dnia 1 listopada 2021 r. na podstawie § 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2021 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U. z 2021 r., poz. 1481). Wysokość stypendium szkolnego wynosi zatem 99,20 zł miesięcznie (80% x 124 zł = 99,20 zł), co oznacza, że wysokość stypendium od dnia 1 września 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. w kwocie 396,80 zł (tj. 4 x 99,20 zł) i od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. w kwocie 595,20 zł (tj. 6 x 99,20 zł) została wyliczona w sposób prawidłowy.

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że wysokość stypendium szkolnego zgodnie z obowiązującym Regulaminem, stanowiącym załącznik do uchwały Nr X/369/19 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 5 czerwca 2019 r. uzależniona jest wyłącznie od miesięcznej wysokości dochodu na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe jest jedyną okolicznością służącą do ustalenia wysokości kwoty stypendium.

Odnosząc się do zarzutów postawionych przez skarżącą należy podkreślić, że zgodnie z obowiązującym Regulaminem brak jest możliwości zwiększenia wysokości stypendium w przypadku zaistnienia, jak podała skarżąca dwóch okoliczności towarzyszących trudnej sytuacji materialnej, tj. bezrobocia i niepełnej rodziny. Kwestia ta kształtowała się odmiennie w uprzednio obowiązującym stanie prawnym tj. uregulowanym w uchwale Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 17 maja 2006 r., Nr LXVII/1249/06 w sprawie przyjęcia "Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta Łodzi". Uchwała ta w § 13 ust. 2 przewidywała możliwość zwiększenia wysokości stypendium o 5%, 10% lub 15% w przypadku gdy w rodzinie występują łącznie lub samodzielnie takie okoliczności jak np. bezrobocie, czy rodzina jest niepełna. Uchwała została uchylona z dniem 23 lipca 2019 r. W obecnie obowiązującym Regulaminie przyjętym uchwałą Nr X/369/19 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 5 czerwca 2019 r. nie ma regulacji, która uprawniałby organy do zwiększenia wysokości stypendium w przypadku wystąpienia w rodzinie takich okoliczności jak np. bezrobocie, czy rodzina jest niepełna. Miesięczna wysokość stypendium szkolnego jest uzależniona wyłącznie od miesięcznej wysokości dochodu na osobę w rodzinie i jest obliczana według przedstawionych powyżej zasad.

Podnoszona natomiast przez skarżącą okoliczność, że w roku 2019, 2020 i 2021 na podstawie obowiązującego Regulaminu wysokość przyznanego stypendium szkolnego była wyższa nie wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ w latach ubiegłych dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę w rodzinie mógł być znacząco niższy, co skutkowało przyznaniem stypendium w maksymalnej wysokości.

Reasumując powyższe rozważania należy podkreślić, że treść art. 90d ust. 1 u.s.o. oraz § 2, 3 i 4 Regulaminu, stanowiącego załącznik uchwały Nr X/369/19 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 5 czerwca 2019 r. nie budzą żadnych wątpliwości interpretacyjnych i tym samym chybione są zarzuty skarżącej postawione w skardze. Ustawodawca w art. 90d ust. 1 u.s.o. jednoznacznie wskazał, że stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe. Obie te przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. Zgodnie natomiast z Regulaminem miesięczna wysokość stypendium szkolnego jest uzależniona wyłącznie od miesięcznej wysokości dochodu na osobę w rodzinie i nie przewiduje możliwości zwiększenia wysokości stypendium w przypadku gdy w rodzinie występują łącznie lub samodzielnie takie okoliczności jak np. bezrobocie, czy rodzina jest niepełna.

Wobec powyższego, podniesione w skardze zarzuty należało uznać za niezasadne. Zdaniem sądu materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), podjęto wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 18).

a.k.