Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2778/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Wojciech Stachurski, Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 3147/13 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 października 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt II FSK 2778/14

U z a s a d n i e n i e

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie

w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2013.

Stan sprawy Sąd przedstawił w sposób następujący:

Prezydent [...] W. decyzją z dnia 21 stycznia 2013 r. określił na kwotę 78 zł wysokość zobowiązania skarżącego w podatku od nieruchomości za 2013 r.

za nieruchomość położoną w W. przy ul. W. [...] .

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił bezpodstawne opodatkowanie wykazanych w niej gruntów, podnosząc, że jako współużytkownik wieczysty gruntu związanego z budynkiem mieszkalnym nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości; powołał się na art. 3 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: u.p.o.l.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 24 października 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i odwołując się do art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz do art. 2 ust. 1-3 u.p.o.l. wskazało, że art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie dotyczy nieruchomości gruntowej, stanowiącej przedmiot zaskarżonej decyzji, albowiem zawarta w tym przepisie definicja ustawowa dotyczy wyłącznie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zaś nieruchomość, której współużytkownikiem wieczystym jest skarżący, z prowadzeniem działalności gospodarczej związana nie jest; obowiązek podatkowy skarżącego wynika natomiast z art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez jego błędną wykładnię w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, a ponadto – w piśmie procesowym z dnia 8 kwietnia 2014 r. – wniósł o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność z Konstytucją art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie stwierdził, iż jak wynika z niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń organów podatkowych, w 2013 r. w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz odpowiednio w rejestrach, gruntów budynków i lokali, skarżący wpisany był jako właściciel lokalu mieszkalnego, z którym związany jest udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu; tym samym, skoro wobec treści art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jest on podatnikiem podatku od nieruchomości. Zarazem brak podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego o ocenę zgodności z Konstytucją art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., brak bowiem uzasadnionych wątpliwości w tym względzie.

W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżący wniósł

o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 P.p.s.a. zarzucił naruszenie :

- art. 3 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., przez jego niezastosowanie oraz uchylenie się od dokonania wykładni tego przepisu;

- art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., przez jego błędne zastosowanie, polegające

na uznaniu za podatnika współużytkownika wieczystego gruntu związanego

z budynkiem mieszkalnym, co wyklucza norma przepisu definiującego art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l, który czyni tutaj wyjątek przedmiotowy;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. przez jego niezastosowanie, w sytuacji, kiedy ustawa zobowiązywała do jego zastosowania;

- art. 134 § 1 P.p.s.a., przez uchylenie się od rozpoznania głównego i jednocześnie jedynego zarzutu skargi, a mianowicie naruszenia prawa materialnego - art. 3 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.;

- art. 141 § 4 P.p.s.a., przez niedokonanie wyczerpującego wyjaśnienia materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zawarty

w art. 3 ust.1 pkt 3 u.p.o.l. termin "grunty" należy rozumieć jako "z wyjątkiem gruntów związanych z budynkami mieszkalnymi". toteż wykładnia art. 3 ust. 1 pkt. 3 w związku z art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. wskazuje, że użytkownicy wieczyści gruntów związanych z budynkami mieszkalnymi są podmiotowo zwolnieni z podatku od nieruchomości.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżący dodatkowo zarzucił, że doszło do nieważności postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a., gdyż pełnomocnik strony przeciwnej był nienależycie umocowany – co wynikało z podpisania odpowiedzi na skargę z użyciem pieczęci "z upoważnienia Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego", podczas gdy pełnomocnictwo procesowe podpisał Wiceprezes Kolegium.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną ani nie zajęło stanowiska w sprawie w innej formie procesowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przede wszystkim niezasadny jest zarzut nieważności postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Niezależnie już od okoliczności, że Wiceprezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie był umocowany do podpisania pełnomocnictwa procesowego do występowania przed sądem administracyjnym w imieniu tegoż Kolegium, nie sposób przyjąć, ażeby pełnomocnik strony przeciwnej nie była należycie umocowany, skoro sama strona przeciwna na okoliczność tę się nie powołuje i nie zarzuca nieważności postępowania z przyczyn, które mogłyby świadczyć o jej nienależytej reprezentacji.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia, czy skarżący jako osoba fizyczna i współużytkownik wieczysty nieruchomość zabudowanej budynkiem mieszkalnym, podlegał obowiązkowi podatkowemu w podatku od nieruchomości. W związku z tym należy przypomnieć, że na mocy art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące użytkownikami wieczystymi gruntów. Natomiast zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. użyte w ustawie określenie "grunty budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" oznaczają grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami (...). Przepis ustanawiający obowiązek podatkowy użytkownika wieczystego gruntów nie może w żadnym zakresie być definiowany z zastosowaniem przepisu, który definiuje inne pojęcie. Myli się zatem skarżący, twierdząc, że wskutek tego, iż w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wymieniono grunty związane z budynkami mieszkalnymi, można uznać, że grunty takie nie są objęte obowiązkiem podatkowym, bowiem obowiązek ten w odniesieniu do użytkowników wieczystych gruntów wynika wprost z unormowania zawartego w art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Trzeba też dodać, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 1629, dalej: P.g.k.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Użyty w art. 21 ust. 1 P.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować jako ustalenie (określenie) zobowiązania podatkowego, z uwzględnieniem elementów przedmiotowych jak i podmiotowych, zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że w ramach postępowania w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości organy podatkowe związane są danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku) dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków.

Trafnie przy tym Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że ustalenia faktyczne, jakie organy podatkowe miały obowiązek poczynić w sprawie, powinny zmierzać do wyjaśnienia, czy skarżący należy do grupy podmiotów, jakim ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nadaje przymiot podatnika podatku od nieruchomości, a więc czy jest użytkownikiem (współużytkownikiem) wieczystym gruntów. Skoro z informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz odpowiednio z ewidencji gruntów, budynków i lokali, wynika, że skarżący wpisany był jako właściciel lokalu mieszkalnego, z którym związany jest udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu, oznacza to, że uprawnione jest ustalenie, że jest on podatnikiem podatku od nieruchomości jako użytkownik wieczysty gruntów.

Niezasadne są zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 3 oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., bowiem pierwszy z wymienionych przepisów został w sprawie prawidłowo zastosowany i stanowi normatywną podstawę do stwierdzenia obowiązku podatkowego skarżącego w podatku od nieruchomości w odniesieniu do gruntów, których jest (współ)użytkownikiem wieczystym, natomiast art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w ogóle nie miał zastosowania w tej sprawie, gdyż definiuje pojęcie indyferentne dla oceny sytuacji skarżącego jako podatnika.

Przechodząc z kolei do oceny zasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania, należy zauważyć, że w ramach tego zarzutu przypisano Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu uchybienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. Zarzuty te są jednak pozbawione uzasadnionych podstaw. Ponieważ – jak już wyjaśniono – organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł orzec na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., jako że przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku, gdy występuje naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Nie doszło także do naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a., bowiem leżące u podstaw tego zarzutu założenie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozpoznał głównego zarzutu skargi w postaci naruszenia wymienionych wcześniej przepisów prawa materialnego, jest całkowicie chybione; można jedynie dodatkowo zauważyć, że negatywna ocena trafności podniesionego zarzutu nie oznacza uchylenia się od jego oceny. Wreszcie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku wyczerpująco i trafnie wyjaśnia materialnoprawną podstawy rozstrzygnięcia, co dyskwalifikuje zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

W konsekwencji, ponieważ żaden z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów nie okazał się uzasadniony, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił na podstawie art. 184 P.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzeczono wobec braku stosownego wniosku od strony wygrywającej sprawę w instancji kasacyjnej.