Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 176/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 95 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga D. J. (dalej także jako: "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] w której ww. organ działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej określany jako: "kpa"), po rozpoznaniu wniosku D. J. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2015 r. znak [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] czerwca 2007 r. znak [...] zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w L. oznaczonej jako działka nr [...] na działki nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha – orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Burmistrz Miasta i Gminy L. zatwierdził podział nieruchomości oznaczonej nr [...] położonej w L. na działki nr [...]

o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha.

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2012 r. D. J. wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy L. o ponowne rozpatrzenie ww. decyzji, a następnie o stwierdzenie jej nieważności z uwagi na rażące naruszenie prawa. Podała, że celem podziału działki nr [...] na dwie odrębne działki o nr [...] i nr [...] była sprzedaż działki

nr [...] o powierzchni [...] ha wraz z częścią budynku odrębnego. Podział działki nr [...] jest odmienny od wstępnego projektu podziału tej działki pozytywnie zaopiniowanego przez organ. Podała także, że rozbieżności dotyczą przebiegu granicy północnej działki nr [...], która we wstępnym projekcie nie przebiegała po ścianie jej budynku, lecz po południowej stronie budynku sąsiedniego (znajdującego się na działce [...]).

Decyzją znak [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także jako "organ", "Kolegium" lub "SKO") działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 156 § 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej "kpa"), orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej nr [...] położonej w L. i stwierdziło, że ww. decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa.

Organ ustalił, że z danych zawartych w wypisie z rejestru gruntów sporządzonym na dzień [...] kwietnia 2007 r. wynika, że działka nr [...] stanowiła własność Miasta

i Gminy L., a jej współużytkownikami wieczystymi byli: L. P. w 1/3 części, M. P. w 1/3 części oraz I. P. i T. P. w 1/3 części. Osoby te wraz z Ł. P., niebędącym już współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2007 r., zwrócili się o podział nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w L., zapisanej w Kw nr [...] na dwie działki. Kolegium uznało, że wniosek o podział nieruchomości nie był kompletny, cel podziału sformułowany był nieprecyzyjnie, nie wiadomo bowiem jaka połowa działki i z jakim budynkiem miała zostać sprzedana, a która działka miała być poszerzona. Nie wskazano podstawy prawnej podziału. W aktach brak danych dotyczących wezwania stron do sprecyzowania wniosku. Z powyższego wynika, że Burmistrz Miasta i Gminy L. nie dokonał sprawdzenia poprawności oraz kompletności wniosku, nie wezwał wnioskodawców do sprecyzowania żądania i wydał decyzję bez precyzyjnego ustalenia treści żądania. W podstawie prawnej spornej decyzji powołany został art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, zwana dalej "ustawą o gospodarce nieruchomościami"), mimo że decyzja podziałowa nie spełnia żadnego z warunków określonych w tym przepisie.

W związku z powyższym SKO uznało, że decyzja podziałowa została wydana

z rażącym naruszeniem prawa, jednak nie można jej usunąć z obrotu prawnego, gdyż postanowieniem Sądu Rejonowego w L. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] października 2007 r. sygn. akt [...] nastąpiło zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w miejscowości L. o powierzchni [...] ha oznaczonej nr działki [...], pomiędzy L. P. i M. P., a I. P. i T. P., poprzez podział tej nieruchomości.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy D. J. reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. Za nieuprawnione uznała stanowisko SKO stwierdzające, że w sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne. Zniesienie współwłasności, zgodnie z projektem podziału zatwierdzonym zaskarżoną decyzją stwarza stan prawny, który może zostać wzruszony za pomocą środków prawnych przewidzianych w przepisach postępowania cywilnego. Aby wnioskująca mogła skutecznie dochodzić swoich praw przed sądem powszechnym, konieczne jest stwierdzenie, że poprzedni podział nieruchomości został dokonany na podstawie decyzji rażąco naruszającej przepisy prawa. Stwierdzenie nieważności spornej decyzji jest konieczne do wznowienia postępowania przed sądem powszechnym na podstawie nowych okoliczności faktycznych, które miały wpływ na wynik sprawy. W ocenie strony wnioskującej, nawet wpis własności w księgach wieczystych nieruchomości oznaczonej nr działki [...], dokonany na skutek zniesienia współwłasności, nie może stanowić przeszkody w uznaniu spornej decyzji za nieważną, albowiem wpis taki, powstały na podstawie decyzji, nie wywołuje nieodwracalnych skutków prawnych.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w R., decyzją z dnia [...] września 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji i odmowie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium podtrzymało swoje stanowisko co do wad postępowania podziałowego. Wniosek inicjujący postępowanie podziałowe był bowiem niekompletny. Skoro dla przedmiotowych nieruchomości brak było planu miejscowego, to do wniosku należało dołączyć decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli była wydana przed dniem złożenia wniosku o podział i obowiązywała w dniu złożenia wniosku. Akta sprawy nie zawierają danych w tym przedmiocie, również wskazany we wniosku cel podziału sformułowany był nieprecyzyjnie. Burmistrz Miasta i Gminy L. nie dokonał sprawdzenia poprawności oraz kompletności wniosku, nie wezwał także wnioskodawców do sprecyzowania żądań. Wydał decyzję, w której jako podstawą prawną wskazał art. 95 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie wyjaśniając przy tym, czy proponowany przez wnioskodawców podział miał na celu zniesienie współwłasności. Dodatkowo, mimo że nieruchomość zabudowana była kilkoma budynkami, nie ustalił, czy były one wzniesione na podstawie pozwolenia na budowę. Nie wiadomo czy podział polegał na wydzieleniu dla poszczególnych współwłaścicieli działek gruntu niezbędnego do prawidłowego korzystania z budynków na nich usytuowanych. Ponadto pomimo jednoczesnego (wraz z podziałem działki) podziału budynku, zgodnie z opinią techniczną, Burmistrz Miasta i Gminy L. nie dokonał we własnym zakresie oceny charakteru zabudowy oraz definicji budynku na podstawie przepisów prawa budowlanego.

W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że sporna decyzja narusza przepis art. 95 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jednak naruszenia tego nie można uznać za rażące, gdyż treść decyzji nie pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią ww. przepisu. Za ewidentne uznało także, że przy wydawaniu decyzji podziałowej doszło do naruszenia prawa. Stwierdzone wady nie mają jednak kwalifikowanego charakteru. Wskazanie nieprecyzyjnego celu podziału (sprzedaż) nie stanowi rażącego uchybienia, skoro decyzja podziałowa, podobnie jak całe postępowanie podziałowe miało na celu zniesienie współwłasności, co zostało dokonane w postępowaniu przed sądem powszechnym. Za nietrafny należy uznać argument wnioskującej, jakoby wstępny projekt podziału przyjmował inne założenia niż projekt podziału zatwierdzony sporną decyzją. Ze znajdujących się bowiem w aktach map wynika, że projekty te nie różniły się między sobą. Dodatkowo materiały te są zbieżne z opinią techniczną podziału budynku mieszkalno - usługowego usytuowanego na działce nr [...], sporządzoną przez T. L. Również co podkreślono, z uzasadnienia decyzji wynika, że podział pionowy istniejącego budynku skutkuje utworzeniem odrębnych budynków. Zgodnie z powyższą opinią, linia opisana punktami BE przebiega wzdłuż ściany dzielącej budynek na wysokości całej kondygnacji, na dwie regularne i samodzielne części, połączone jedną ścianą stykową. Za chybiony organ uznał także argument, że zatwierdzony decyzją podział wyznaczał nowe granice działki nr [...].

W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że stwierdzenie nieważności spornej decyzji jest niedopuszczalne, bowiem nie była ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, ani obarczona inną wadą o której mowa w art. 156 § 1 kpa.

Skargę na powyższą decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie złożyła D. J. reprezentowana przez adwokata, wnioskując o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Zarzuciła, że inicjujący postępowanie podziałowe - wniosek z [...] kwietnia 2007 r. o podział nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka numer [...] o powierzchni [...] ha, położonej w L., zapisanej w księdze wieczystej pod numerem [...], na dwie działki - nie był kompletny. Z postanowienia z dnia [...] kwietnia 2007 r. wynika, że dla przedmiotowej nieruchomości nie było planu miejscowego, zatem do wniosku należało dołączyć decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli była wydana przed dniem złożenia wniosku. Cel podziału wskazany we wniosku został sformułowany nieprecyzyjnie. Tymczasem, bez precyzyjnego ustalenia treści żądania Burmistrz Miasta i Gminy L. nie był uprawniony do prowadzenia postępowania odnośnie wystąpienia w sprawie przesłanki z art. 95 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Takie działanie naruszyło zatem przepisy art. 61 § 1 i art. 63 § 2 kpa, bowiem decyzja podziałowa, będąca przedmiotem postępowania o stwierdzenie jej nieważności, nie spełniła żadnego z warunków określonych w art. 95 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Co więcej, wnioskodawca nie wskazał iloma budynkami zabudowana jest nieruchomość, w sytuacji, gdy zgodnie z wymogiem ustawowym, nieruchomość podlegająca podziałowi musi być zabudowana co najmniej dwoma budynkami. Ponadto, do wniosku nie załączono pozwolenia na budowę budynku podlegającego podziałowi, a ustawa statuuje wymóg, aby wszystkie budynki podlegające podziałowi zostały wzniesione na podstawie pozwolenia na budowę.

Autor skargi wskazał, że organ błędnie przyjął, jakoby podział pionowy istniejącego budynku skutkował utworzeniem odrębnych budynków, a linia przebiegająca wzdłuż ściany, dzieliła budynek na wysokości kondygnacji na dwie regularne i samodzielne części. Zatem ustalony w sprawie stan faktyczny w sposób oczywisty godzi w prawo własności skarżącej. Stwierdzone uchybienia mają charakter rażący, pozostają bowiem w oczywistej sprzeczności z art. 95 pkt 1 ustawy

o gospodarce nieruchomościami, który to przepis nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Zatwierdzony sporną decyzją podział nieruchomości, nie wywołuje nieodwracalnych skutków prawnych. Niemniej jednak, wzruszenie postanowienia sądu o zniesieniu współwłasności jest możliwe na gruncie prawa cywilnego, jednakże dopiero po stwierdzeniu, że poprzedni podział nieruchomości został dokonany na podstawie decyzji rażąco naruszającej przepisy prawa.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 995/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że przy wydaniu decyzji

o podziale nieruchomości doszło wprawdzie do uchybień przepisów prawa, jednak uchybieniom tym nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa.

Na skutek skargi kasacyjnej skarżącej D. J., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1914/13, uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, że konstatacja sądu I instancji, iż decyzja o podziale nieruchomości nie jest dotknięta wadami, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa jest przedwczesna, a przez to nieuzasadniona. Faktem jest, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] czerwca 2007 r. wydana została z powołaniem się na art. 95 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co oznacza, że celem podziału miało być zniesienie współwłasności nieruchomości zabudowanej co najmniej dwoma budynkami, wzniesionymi na podstawie pozwolenia na budowę, a podział miał polegać na wydzieleniu dla poszczególnych współwłaścicieli, wskazanych we wspólnym wniosku, budynków wraz z działkami gruntu niezbędnymi do prawidłowego korzystania z tych budynków. Skoro podział nieruchomości miał obejmować również podział budynków na względzie należało mieć przepis § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663, który odpowiada obecnemu brzmieniu art. 93 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przedmiotem podziału była nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powodował także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone były przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przykrycia dachu. W budynkach, w których nie było ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, utworzonych przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przykrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części, które miały własne wejścia i były wyposażone w odrębne instalacje.

W ocenie NSA istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, że w ocenie skarżącej skutkiem zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy L. podziału nieruchomości było przeprowadzenie podziału budynków nie wzdłuż osi ściany, lecz w pewnej odległości od jej lica, co spowodowało, że granica nieruchomości przebiega wewnątrz pomieszczenia w budynku skarżącej. Mimo swej wagi kwestia ta nie stała się przedmiotem głębszej refleksji, zarówno organu administracji, jak i sądu

I instancji, który powołując się na ustalenia poczynione w postępowaniu administracyjnym stwierdził jedynie, że z decyzji wynika, iż podział pionowy budynku skutkuje utworzeniem odrębnych budynków. Nie podlega dyskusji fakt, że rozpoznawana sprawa jest sprawą z kategorii postępowań nadzwyczajnych i przyjmuje się, iż w takim przypadku przy badaniu przesłanki nieważności decyzji, o której mowa

w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, w pierwszej kolejności ustaleniu podlega stan prawny obowiązujący w momencie wydania kwestionowanej decyzji i stan faktyczny wówczas istniejący. Niemniej jednak, w razie stwierdzenia naruszenia normatywnego wzorca działania, należy oceniać charakter tego naruszenia w świetle całokształtu okoliczności sprawy, w tym skutków, które decyzja wywołała. Konsekwencją takiego rozumienia rażącego naruszenia prawa musi być więc konieczność uwzględnienia nie tylko stanu faktycznego z momentu wydania decyzji w trybie zwykłym, ale również z daty orzekania przez organ nadzorczy. Należy więc stwierdzić, że rozpatrując przesłanki wystąpienia rażącego naruszenia prawa konieczne było ustalenie okoliczności związanych

z podnoszonym i akcentowanym przez skarżącą zagadnieniem nieprzebiegania granicy podziału zgodnie z osią ściany.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego warunkiem sine qua non wypowiedzenia się co do wystąpienia uchybień o charakterze rażącego naruszenia prawa było uprzednie ustalenie faktów w zakresie aktualnego przebiegu granicy, a jeśli w istocie granica ta nie została przeprowadzona wzdłuż pionowych płaszczyzn ścian – zbadanie przyczyn zaistniałego stanu rzeczy, tj. w szczególności ustalenie, czy stan taki jest skutkiem wady tkwiącej w kwestionowanej decyzji o podziale nieruchomości czy też jest skutkiem zdarzeń natury faktycznej bądź prawnej, które miały miejsce już po wydaniu decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, np. odnowienia ewidencji gruntów i budynków. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że przedmiotem rozważań w sposób wystarczający nie została objęta problematyka zabezpieczenia dostępu do nieruchomości, tj. braku wydzielenia dla poszczególnych właścicieli budynków działek gruntów potrzebnych dla prawidłowego korzystania z tych budynków. Sąd I instancji odnotował jedynie uchybienie polegające na braku wydzielenia w decyzji o podziale nieruchomości niezbędnych gruntów, jednak nie rozważył skutków tego braku i nie poddał analizie charakteru tego naruszenia w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Należy jednak mieć na uwadze, że nabywając nieruchomość skarżąca musiała mieć wystarczający dostęp do budynku. Brak jednak w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń, które mogą mieć znaczenie dla oceny czy rzeczywiście brak wydzielenia działek niezbędnych do korzystania z budynku miał miejsce i czy zaistnienie ewentualnie tego uchybienia można potraktować jako rażące naruszenie prawa. Brak wyjaśnienia tych podstawowych kwestii daje podstawy do uznania, że uzasadnione są zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, a także art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a.

Zdaniem NSA nie mogą natomiast przynieść efektu argumenty skarżącej odnoszące się do ewentualnych pomyłek w numerach ewidencyjnych i błędów

w określeniu powierzchni działek, gdyż jak strona oświadczyła w dniu [...] lipca 2014 r. na rozprawie przed sądem II instancji wiedziała, co nabywała, a bezspornym jest, że stan działek był uregulowany. Nie należy ponadto do sprawy kwestia prawidłowości granicy od strony północnej i wschodniej, podnoszona we wniosku z dnia [...] lutego 2012 r. i w toku postępowania administracyjnego, gdyż pozostaje ona bez związku

z przedmiotem decyzji podziałowej.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku sądu I instancji, że nieprecyzyjne wskazanie we wniosku z dnia [...] kwietnia 2007 r. celu podziału nieruchomości, który da się odtworzyć z okoliczności faktycznych sprawy oraz niezałączenie do wniosku decyzji o warunkach zabudowy nie stanowi uchybienia, któremu można przypisać cechy rażącego naruszenia prawa.

Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1057/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, będąc związany wykładnia prawa dokonaną w sprawie przez NSA w orzeczeniu z dnia 24 lipca 2014 r., orzekł o uchyleniu zaskarżonej, jaki poprzedzającej decyzji organu.

W wytycznych zawartych w pisemnym uzasadnieniu Sąd wskazał, że prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające w sprawie, organ winien przede wszystkim wziąć pod uwagę wskazania NSA zawarte w orzeczeniu z dnia 24 lipca 2014 r. i dokonać weryfikacji sprawy z uwzględnieniem ustaleń zaleconych przez NSA.

Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., SKO w R., po rozpoznaniu środka odwoławczego D. J. od wydanej w I instancji decyzji SKO w R. z dnia [...] października 2015 r., orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy L. z dnia [...] czerwca 2007 r. zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w L. oznaczonej jako działka nr [...].

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podniósł, że zgodnie ze wskazaniami zawartymi w orzeczeniach Sądu, dokonał ustaleń w przedmiocie zgodności postępowania podziałowego z § 4 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości.

W rozpatrywanej sprawie, wraz z podziałem działki nr [...], podziałowi uległ również budynek mieszkalno-usługowy na dwa odrębne budynki, zgodnie z opinią techniczną opracowaną przez T. L. posiadającego uprawnienia budowlane.

Z porównania projektu podziału zatwierdzonego zaskarżoną decyzją

z załącznikiem graficznym nr 1 do opinii podziałowej wynika, że granica wydzielonych działek gruntu przebiega przez pionową ścianę dzielącą budynek na dwie samodzielne części (ściana oznaczona jest na załączniku graficznym linią BE). Zgodnie z ww. opinią techniczną, ściana dzieląca spełnia wymogi oddzielenia przeciwpożarowego w pionie począwszy od fundamentu do pokrycia dachu. Z powyższego wynika, w ocenie organu, że budynek został podzielony zgodnie z warunkami podziału wynikającymi z cyt. rozporządzenia RM z dnia 7 grudnia 2004 r. W związku z tym jako nieuzasadniony został potraktowany zarzut, że granica podziału budynku przebiega wewnątrz budynku, a nie przez pionową ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, tym bardziej, że D. J. nie wskazała na czym opiera stwierdzenie nieprawidłowego wyznaczenia granicy podziału budynku.

Organ ponadto wskazał, że ustalił na podstawie informacji uzyskanych ze Starostwa Powiatowego w L., iż nie była prowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków po dacie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2007r., nie wpłynął także żaden wniosek lub inny dokument, który byłby podstawą do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków dot. ww. nieruchomości.

Jednocześnie SKO podniosło, że skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów mogących stanowić dowód, że prawna granica przedmiotowej nieruchomości budynkowej została przesunięta o około [...] cm od pionowej ściany oddzielenia przeciwpożarowego. W szczególności za tego rodzaju dowód nie można, w ocenie SKO, potraktować opinii sporządzonej na zlecenie skarżącej przez W. O. w grudniu 2013 r. W w/w opinii jej autor nie precyzuje, na czym konkretnie opiera swoje zastrzeżenia do podziału budynku.

W ocenie SKO, jeżeli zaistniał opisany przez skarżącą przebieg granicy podziału budynku, to mógł on nastąpić w wyniku działań faktycznych, które jednak nie mają wpływu na przebieg granicy ustalonej w decyzji o podziale. Jeżeli zatem miało miejsce naruszenie własności, to organem właściwym do orzekania o roszczeniach z tym związanych jest sąd powszechny w postępowaniu cywilnym.

Jako niezasadne organ ocenił także zarzuty nie wydzielenia dla poszczególnych właścicieli działki gruntu niezbędnego dla prawidłowego korzystania z wydzielonych budynków. Podział nieruchomości nie nastąpił po obrysie dzielonego budynku, bowiem samodzielne budynki mieszkalne są usytuowane na działkach nr [...] i nr [...] w ten sposób, że zarówno od ul. S., jak i od strony działki nr [...] znajdują się pasy terenu umożliwiające techniczną obsługę tych budynków.

W przedmiotowej sprawie podział przeprowadzony więc został w taki sposób, że wydzielił dla poszczególnych współwłaścicieli budynki wraz z działkami gruntu niezbędnymi do korzystania z tych budynków.

Jako nietrafny został potraktowany zarzut dotyczący zmiany przebiegu granic zewnętrznych działki nr [...], bowiem przebieg tych granic nie był w ogóle przedmiotem postępowania podziałowego.

Również jako niezasadny został zakwalifikowany zarzut dotyczący nieprawidłowości podziału z uwagi na to, że współwłasność dotyczy jednego budynku. Z ustaleń organu wynika, że działka nr [...] zabudowana była więcej niż dwoma budynkami, a więc postępowanie o podział mogło być prowadzone na podstawie art. 95 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wreszcie jako niezasadny został potraktowany zarzut nie wykonania wytycznych zawartych w orzeczeniach sądu, w kontekście wskazanych wyżej uzupełnień, ustaleń oraz dodatkowo przeprowadzonych czynności, w szczególności nie było żadnych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o powołanie biegłego geodety w celu ustalenia przebiegu granicy pomiędzy wydzielonymi działkami.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącą adwokatem, pismem z dnia [...] lutego 2016 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na tę decyzję.

Ww. skardze zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzuciła:

1) naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nie wykonanie prawomocnego wyroku WSA

z dnia 23 kwietnia 2015 r.;

2) naruszenie art. 7, art. 77 kpa, poprzez nie ustalenie stanu faktycznego sprawy co do przebiegu granicy wewnątrz budynku, co stanowi istotę sprawy;

3) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez odmowę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Burmistrza L. z dnia [...] czerwca 2007 r., w sytuacji gdy ww. decyzja rażąco narusza przepis § 4 rozporządzenia RM w sprawie sposobu

i trybu dokonywania podziału nieruchomości

W oparciu o powyższe zarzuty autorka skargi wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO, jak i decyzji poprzedzającej decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2016 r.

W uzasadnieniu skargi wyeksponowano, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie jedynie na dokumentach, bez weryfikacji ich ze stanem faktycznym, w szczególności organ powinien wnioski zawarte w opinii W. O. skonfrontować z opinią powołanego przez siebie biegłego albo uznać za dowód okoliczności tam stwierdzone.

Ponadto w uzupełnieniu powyższej skargi, pismo z dnia [...] lutego 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. Z. - córka D. J., również będąca jej pełnomocnikiem w sprawie. W piśmie tym podniosła zarzuty naruszenia przepisów kpa, ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz p.p.s.a. W uzasadnieniu podnosi, że D. J. nabyła dwie nieruchomości, jedna na podstawie postanowienia sądu o sygn. I Ns 343/07, a druga na podstawie spadku po E. P. Według wywodów skarżącej Burmistrz Miasta i Gminy L. nie tylko chciał przywłaszczyć na korzyść małż. P. grunt należący do D. J., lecz również jej drugą nieruchomość stanowiącą tylko jej własność.

W odpowiedzi na skargę SKO w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymało argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, s. 29 uzasadnienia). Ponadto, Sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli w granicach przedstawionych wyżej należało uznać, że decyzja organu odpowiada prawu, co skutkowało oddaleniem skargi.

Przed merytorycznym odniesieniem się do stanu faktycznego i prawnego sprawy i wskazaniem powodów wydanego orzeczenia, Sąd za zasadne uznaje zasygnalizowanie, że w kontrolowanej sprawie postępowanie toczyło się w oparciu

o przepisy art.156 – 158 kpa, a zatem jego przedmiotem było ustalenie, czy kwestionowana decyzja Burmistrz Miasta i Gminy L. z dn. [...] czerwca 2007 r. została wydana z wadami o których stanowi art. 156 § 1 kpa. W toku takiego postępowania organ administracji bada, czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji zostały spełnione ustawowe wymagania warunkujące wydanie orzeczenia zgodnego z prawem, przy czym nie prowadzi postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą kwestionowanej w trybie nadzwyczajnym decyzji. To oznacza, że w postępowaniu nadzorczym organ nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty (od początku), tak jak ma to miejsce w postępowaniu odwoławczym. Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja (w ustalonym w jej dacie stanie faktycznym i prawnym) dotknięta jest jedną z wad enumaratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa (vide wyrok NSA z dnia 28.05.1985 r. sygn. I SA 89/85 publ. ONSA 1985/1/30, wyrok NSA z dn. 22.05.1987 r. sygn. IV SA 1062/86 publ. ONSA 1987/1/35).

Swoje żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Burmistrza Miasta

i Gminy L. z dn. [...] czerwca 2007 r. o podziale nieruchomości skarżąca uzasadniła naruszeniem prawa, tj. wystąpieniem przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jako rażąco naruszającej prawo przez nieprawidłowy podział nieruchomości polegający na tym, że przebieg granicy wewnątrz budynku nie przebiega wzdłuż osi ściany, lecz

w pewnej odległości od jej lica, co powoduje, że granica nieruchomości przebiega wewnątrz pomieszczenia w jej budynku.

W doktrynie prawa administracyjnego ugruntowane jest stanowisko w kwestii wykładni pojęcia "rażące naruszenie prawa". Rażące naruszenie prawa zachodzi

w sytuacji, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 1996 r., III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997, nr 2, s. 26). Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też ich odmówiono (por. wyrok NSA z 26 maja 1989 r., IV SA 339/89, ONSA 1989, nr 1, poz. 50).

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa

w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, tj. skutki, które wywołuje decyzja. "Oczywistość" naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia,

a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por.: wyrok NSA z 7 października 2011 r., II OSK 1521/10, CBOSA).

Po dokonaniu oceny legalności zaskarżonej decyzji SKO, Sąd w całej rozciągłości podziela stanowisko zawarte w jej uzasadnieniu, jak i w poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Stan prawny (gdy chodzi o przepisy u.g.n. oraz przepisy rozporządzenia RM z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości) nie budzi wątpliwości i nie wymaga ponownego przytaczania.

Organy administracji stosując się do wiążących je wytycznych zawartych

w wyrokach NSA z dnia 24 lipca 2014 r. i WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2015 r., w zakresie uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, dokonały zalecanych ustaleń

w przedmiocie zgodności postępowania podziałowego z przepisami u.g.n. oraz przepisami cyt. rozporządzenia RM.

Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy (w tym projektu podziału) wraz z załącznikiem graficznym do decyzji o podziale wynika, że granica wydzielonych działek gruntu przebiega przez pionową ścianę dzielącą budynek na dwie samodzielne części, jednocześnie ściana ta spełnia wymogi oddzielenia przeciwpożarowego w pionie począwszy od fundamentu do pokrycia dachu

w rozumieniu przepisów cyt. rozporządzenia RM z dnia 7 grudnia 2004 r. Ponadto realizując wytyczne zawarte w uzasadnieniach cyt. wyroków NSA i WSA, organy ustaliły, że nie były dokonywane zmiany dotyczące ww. nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków, a sama skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów (poza swoimi oświadczeniami), mogących stanowić dowód, że prawna granica nieruchomości została przesunięta o około [...] cm od pionowej ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

Powyższe ustalenia mogą prowadzić do wniosku, że opisany przez skarżącą przebieg granicy mógł ewentualnie nastąpić w wyniku działań faktycznych, które jednak nie mają wpływu na przebieg granicy prawnej. Zatem, jeżeli istotnie miało miejsce naruszenie własności, to organem właściwym do orzekania o roszczeniach z tym związanych jest sąd powszechny o postępowaniu cywilnym, a nie organy administracji w postępowaniu nieważnościowym. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się kserokopie postanowień sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w L. dotyczącego postępowania o zniesienie współwłasności z udziałem małż. P. i L. P. i M. P. (od których skarżąca nabyła w 2009 r. prawo własności i wieczystego użytkowania ww. nieruchomości).

Treść skargi oraz pism składanych zarówno przez skarżącą, jak i jej pełnomocników w przebiegu kontrolowanego postępowania administracyjnego, daje podstawę do wniosku, że skarżąca kwestionuje orzeczenie Sądu Rejonowego w L. co do zniesienia współwłasności, a stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ma posłużyć do wznowienia postępowania o zniesienie współwłasności.

Przedmiotem rozpoznania w ramach niniejszej sprawy jest jedynie kontrola zgodności z prawem decyzji organów w zakresie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z 2007 r. o podziale nieruchomości, natomiast orzeczenia sądowe zapadłe w postępowaniu o zniesienie współwłasności nie były przedmiotem postępowania organów administracji i nie mogą być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.

W odniesieniu do badania pozostałych przesłanek poprawności postępowania

i decyzji o podziale nieruchomości, organy ustaliły, że podział nieruchomości nr [...] w L. wydzielił działki gruntu niezbędne do korzystania z budynków znajdujących się na wydzielonych działkach.

W tym kontekście Sąd podziela twierdzenia organu, że nie jest zasadnym zarzut, iż nie zostały wydzielone dla poszczególnych właścicieli działki gruntu potrzebne dla prawidłowego korzystania z tych budynków. Podział nieruchomości, jak wynika

z załączników graficznych, nie nastąpił po obrysie dzielonego budynku, bowiem samodzielne budynki mieszkalne są usytuowane na działkach nr [...] i nr [...] w ten sposób, że zarówno od ul. S., jak i od strony działki nr [...] znajdują się pasy terenu umożliwiające techniczną obsługę tych budynków.

Ponadto jako niezasadny należy ocenić zarzut dotyczący zmiany przebiegu granic zewnętrznych działki nr [...], bowiem jak trafnie wskazał organ, przebieg tych granic nie był w ogóle przedmiotem postępowania podziałowego. W rozpoznawanej sprawie podział nieruchomości został przeprowadzony w taki sposób, że wydzielił dla poszczególnych współwłaścicieli budynki wraz z działkami gruntu niezbędnymi do korzystania z tych budynków.

Jednocześnie należy zgodzić się z ustaleniami organu, że w postępowaniu podziałowym nie ustalono przebiegu dotychczasowych granic podlegającej podziałowi działki nr [...] i dlatego przeprowadzony podział nie miał wpływu na przebieg tych granic, a ustalał jedynie granicę pomiędzy działkami powstałymi w wyniku podziału. Dlatego też przebieg granic dawnej działki nr [...], które w wyniku podziału nie uległy zmianie, może być weryfikowany w odrębnym postępowaniu o rozgraniczenie.

Jako niezasadne Sąd potraktował zarzuty rozstrzygnięcia sprawy przez organy bez przeprowadzania jakiegokolwiek postepowania wyjaśniającego, w szczególności nie odniesienia się do twierdzeń zawartych w opinii W. O., czy też odstąpienie od dopuszczenia dowodu z odrębnej opinii biegłego geodety na okoliczności dokonanego podziału nieruchomości.

Sąd wbrew twierdzeniom skarżącej stwierdza, że organ ocenił opinię W. O., wskazał na przyczyny dla których nie podziela zawartych w niej zastrzeżeń, z którymi Sąd się zgadza. W odniesieniu do zarzutu nie przeprowadzenia dowodu

z nowej opinii biegłego geodety, należy przypomnieć, że w postepowaniu nieważnościowym organ nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, tak jak to ma miejsce w postępowaniu odwoławczym, a więc także prowadzić postępowania dowodowego od początku.

Jednocześnie należy stwierdzić, że już NSA w wydanym orzeczeniu z dnia 24 lipca 2014 r. przesądził, że braki wniosku o podział oraz pomyłki w numerach ewidencyjnych oraz powierzchni działek nie stanowią uchybień którym można przypisać cechy rażącego naruszenia prawa.

Organy uwzględniły powyższe w wydanych decyzjach, co ponadto uzasadnia ocenę o niezasadności zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a.

Sąd stwierdza, że organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy wykonały wszystkie wytyczne i zalecenia zawarte w wyrokach NSA i WSA wydanych w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na względzie skargę jako niezasadną Sąd oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.