Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 376/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 144 ust. 4, art. 146 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi S. w [...] na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania wobec budżetu państwa z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w L. jest decyzja Ministra Zdrowia z [...] grudnia 2008 r. nr [...].

Zaskarżoną decyzją Minister Zdrowia, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 145 ust. 1 pkt 1, art. 144 ust. 1 i ust. 4, a także art. 146 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r., Nr 249, poz. 2104 ze zm.), oraz art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 6 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję własną [...] października 2008 r. nr [...] określającą wysokość zobowiązania Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w L. wobec budżetu państwa w kwocie głównej [...] zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 1 stycznia 2001 r. do 16 listopada 2004 r., tj. do dnia przekazania na rachunek Ministerstwa Zdrowia ww. należności, powstałego w wyniku wydatkowania przez Szpital dotacji niezgodnie z przeznaczeniem i z przekroczeniem zakresu upoważnienia do dokonywania wydatków.

Podejmując takie rozstrzygnięcie Minister Zdrowia w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż:

W związku z prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1760/07, odrzucającym skargę kasacyjną Ministra Zdrowia od wyroku tego Sądu z 10 stycznia 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu należności budżetu państwa z tytułu niezgodnego z przeznaczeniem wydatkowania dotacji, Ministerstwo Zdrowia przystąpiło do rozpatrzenia sprawy w przedmiocie określenia do zwrotu kwoty - z tytułu niezgodnego z przeznaczeniem wykorzystania dotacji przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w L. (dalej: Szpital) i w dniu [...] października 2008 r. wydana została decyzja nr [...] określającą ww. należność.

Następnie Minister Zdrowia wskazał, iż należność określona w ww. decyzji powstała w wyniku realizacji przez Szpital "Programu działań osłonowych i restrukturyzacji w ochronie zdrowia". W dniu [...] listopada 2000 r. pomiędzy Ministrem Zdrowia a Szpitalem została zawarta umowa na przekazanie środków publicznych na dopłatę do działań restrukturyzacyjnych w zakładzie opieki zdrowotnej. Przedmiotem umowy było udzielenie dotacji w kwocie [...] zł na realizację zadania związanego z doposażeniem Izby Przyjęć. Restrukturyzacja Izby Przyjęć jako komórki organizacyjnej Szpitala polegała na utworzeniu nowej struktury organizacyjnej bądź funkcjonalnej i nie mogła być związana z wydatkowaniem środków budżetowych na bieżącą działalność Szpitala.

Dalej Minister Zdrowia podał, że w przedstawionym przez Szpital rozliczeniu wydatkowania przyznanej dotacji zakwestionowano kilkanaście faktur na kwotę [...] zł jako wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem - tj. na zakup: jednorazowych ubrań, środków czystości, próbówek, jednorazowych igieł, druków szpitalnych. Ponadto stwierdzono przekroczenie zakresu upoważnienia do dokonywania wydatków, tj. ustalono, że trzy faktury na kwotę łączną [...] zł były opłacone po terminie wynikającym z umowy, czyli po 31 grudnia 2000 r. Zgodnie bowiem z § 9 ww. umowy, została ona zawarta na okres do dnia 31 grudnia 2000 r. i jej termin nie podlegał przedłużeniu.

W konsekwencji powyższego Minister Zdrowia wskazał, że należność budżetu państwa w kwocie [...] zł powstała w związku z wydatkowaniem przez Szpital dotacji niezgodnie z przeznaczeniem i po upływie terminu obowiązywania umowy. W tej sytuacji i stosownie do art. 146 ust. 1 ustawy o finansach publicznych należało, zdaniem Ministra, wydać decyzję określającą kwotę należności budżetu państwa, przypadającą do zwrotu.

Jednocześnie Minister wyjaśnił, iż jako dysponent środków budżetu państwa części 46 - Zdrowie, z której dotacja została udzielona, jest on uprawniony i zobowiązany do określenia ww. należności. I dalej wyjaśnił: należność budżetu państwa powstała w związku z wydatkowaniem przez Szpital dotacji niezgodnie przeznaczeniem i z przekroczeniem zakresu upoważnienia do dokonywania wydatków. Należność ta stanowi niepodatkową należność budżetu państwa w rozumieniu art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej. Dlatego też, stosownie do art. 21 § 1 pkt 1 Minister Zdrowia w dniu [...] października 2008 r. wydał decyzję określającą kwotę zobowiązania Szpitala wobec budżetu państwa na [...] zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od 1 stycznia 2001 r. do 16listopada 2004 r. - tj. w wysokości [...] zł. Minister Zdrowia wskazał przy tym, iż w trakcie wcześniej prowadzonego postępowania administracyjnego w tej sprawie, wezwano Szpital do zwrotu należności. W dniu 16 listopada 2005 r. Szpital przekazał na rachunek dochodów Ministerstwa Zdrowia kwotę [...] zł, z tego należność główna [...] zł oraz odsetki w kwocie [...] zł.

Po przedstawieniu powyższego Minister Zdrowia wskazał, iż analizując ponownie sprawę na skutek wniosku o ponowne jej rozpatrzenie, nie znalazł podstaw do uchylenia swojej decyzji z [...] października 2008 r. Stwierdził, iż Szpital nie przedstawił żadnych istotnych argumentów, które stanowiłyby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podniósł następnie, że dotacje są wydatkami budżetu państwa, które podlegają szczególnym zasadom rozliczania i Minister Zdrowia ma prawo do dokonywania kontroli rozliczenia dotacji również po rozwiązaniu czy wygaśnięciu umowy. Wyjaśnił też, że decyzja nr [...] z [...] października 2008 r. wydana została m.in. na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej. Natomiast wskazany we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Szpital przepis art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, dotyczący przedawnienia, odnosi się jedynie do zobowiązania, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 ww. ustawy, tj. zobowiązania, które powstaje z dniem doręczenia decyzji organu, ustalającej wysokość tego zobowiązania. W związku z powyższym wskazany przez Szpital przepis art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w L. na ww. decyzję Ministra Zdrowia z [...] grudnia 2008 r. wniósł o uchylenie tej decyzji i poprzedzającej ja decyzji Ministra Zdrowia z [...] października 2008 r., zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, załączenie do akt sprawy, akt spraw toczących się przed tut. Sądem o sygn. akt: III SA/Wa 1175/04, III SA/Wa 1867/06 i V SA/Wa 1760/07.

Zaskarżonej decyzji skarżący Szpital zarzucił naruszenie:

-§ 7 i 9 umowy z dnia [...] listopada 2000 r. poprzez przyjęcie błędnej interpretacji zakładającej, że mimo zawartych w umowie postanowień dotyczących czasowego ograniczenia kontroli wykonania umowy, Minister Zdrowia ma prawo do dokonywania takiej kontroli niezależnie od przewidzianych umową ograniczeń i wydania decyzji ustalającej zobowiązanie na podstawie wyników kontroli prowadzonej wbrew postanowieniom łączącej strony umowy, oraz

-art. 21 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 2 § 2 tej ustawy poprzez przyjęcie, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji ją poprzedzającej jest przepis art. 21 § 1 pkt 1 ww. ustawy, a nie przepis art. 21 § 1 pkt 2 tejże ustawy, a w związku z tym naruszenie także art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 2 § 2 tej ustawy poprzez wydanie wskazanej decyzji w sytuacji, gdy odpadła możliwość jej wydania z uwagi na upływ terminu ustalonego dla powstania zobowiązania wynikającego z decyzji właściwego organu, ewentualnie

-art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej w związku z art. 2 § 2 tej ustawy i jej art. 70 § 1 poprzez wydanie decyzji ustalającej obowiązek zwrotu należności budżetu państwa z tytułu niezgodnego z przeznaczeniem wydatkowania dotacji w sytuacji, gdy organ wydający decyzję nie może skutecznie domagać się do skarżącego jej zapłaty, gdyż zobowiązanie na skutek upływu terminu przedawnienia przestało istnieć.

W uzasadnieniu skargi skarżący przypomniał, że na podstawie umowy z [...] listopada 2000 r. na przekazanie środków publicznych na dopłatę do działań restrukturyzacyjnych w zakładzie opieki zdrowotnej zawartej pod rządami ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r., Nr 15, poz. 148 ze zm.) otrzymał dotację na realizację zadania związanego z restrukturyzacją Izby Przyjęć oraz zakupami sprzętu medycznego. Końcowego rozliczenia wykorzystania otrzymanych środków skarżący zgodnie z umową miał dokonać do dnia 6 stycznia 2001 r. Realizując postanowienia umowy skarżący w wyznaczonym terminie (do dnia 6 stycznia 2001 r.) - 3 stycznia 2001 r. przesłał na adres Ministerstwa Zdrowia wymagane dokumenty rozliczeniowe. Te same dokumenty na prośbę Ministra przesłał ponownie w dniach 19.07.2001 r., 08.01.2002 r., 18.03.2002 r. Skarżący zauważył też, że w § 7 tej umowy postanowiono, że Minister lub osoba przez niego upoważniona może w trakcie obowiązywania umowy i do 12 miesięcy po jej wygaśnięciu prowadzić kontrolę m.in. w zakresie prawidłowości wydatkowania przekazanej dotacji. W okresie 12 miesięcy od daty wygaśnięcia umowy do skarżącego nie wpłynęły jakiekolwiek pisma z Ministerstwa o ewentualnych nieprawidłowościach w zakresie wykorzystania bądź rozliczenia otrzymanej dotacji. Zaznaczył przy tym, iż ww. § 7 umowy ograniczył czasowo możliwość kontroli jej wykonania, ograniczając tym samym również uprawnienia Ministra Zdrowia do wydania decyzji o zwrocie należności budżetu państwa na podstawie kontroli dokonanej po upływie terminów ustalonych w umowie. Skarżący zauważył też, że został wezwany do zapłaty ustalonej do zwrotu należności dopiero po upływie 12 miesięcy ustalonych w umowie dla przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystania przyznanych środków finansowych.

Dalej, skarżący wyjaśnił, iż uzasadnienie zarzutu wymienionego w skardze jako drugi wymaga przedstawienia przebiegu sprawy toczącej się od kilku lat między skarżącym a Ministrem Zdrowia, stąd też wniosek o dołączenie do akt wskazanych akt spraw sądowych. W tym zakresie skarżący podał, iż decyzją z [...] kwietnia 2004 r. Minister Zdrowia po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lutego 2004 r. ustalającą wysokość zobowiązania Szpitala wobec budżetu państwa z tytułu niepodatkowych należności w kwocie [...] zł. Decyzja ta została zaskarżona przez Szpital do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który po rozpoznaniu wniosku w niej zawartego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wniosek ten postanowieniem z 30 kwietnia 2004 r. oddalił. W wyniku tego Minister wezwał Szpital do zapłaty ww. należności, a Szpital -chcąc uniknąć postępowania egzekucyjnego- w dniu 16 listopada 2004 r. zapłacił kwotę, na którą opiewało wezwanie - tj. łącznie wraz z odsetkami [...] zł. Tymczasem postępowanie sądowe w ww. sprawie zakończył się wyrokiem z 2 lutego 2005 r. uwzględniającym skargę Szpitala, Wyrokiem tym bowiem Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. Mimo dokonanych w uzasadnieniu wyroku wskazań, Minister Zdrowia nie zastosował się do oceny prawnej Sądu. W dniu [...] lutego 2005 r. wydał decyzję nr [...] o umorzeniu postępowania, uznając postępowanie w sprawie za bezprzedmiotowe z uwagi na dokonana przez Szpital wpłatę należności.

Decyzję realizującą zalecenia Sądu z lutego 2005 r., Minister Zdrowia wydał dopiero [...] października 2008 r. Decyzję tę Minister wydał w oparciu o art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego podstawę wydania tego rozstrzygnięcia winien zaś być przepis art. 21 § 1 pkt 2 ww. ustawy, gdyż zobowiązanie skarżącego do zwrotu należności powstać mogło dopiero w oparciu o decyzję uprawnionego organu, wydaną po przeprowadzeniu kontroli wydatkowania dotacji przyznanej w oparciu o wymienioną na wstępie umowę z [...] listopada 2000 r., a nie na skutek określonego zdarzenia prowadzącego do powstania zobowiązania, gdyż to ostatnie nie zostało określone w żadnym przepisie.

I dalej: w ocenie skarżącego zobowiązanie w niniejszej sprawie mogło powstać dopiero po doręczeniu decyzji określającej jego wielkość. Powstanie tego zobowiązania jest nierozerwalnie związane z przeprowadzeniem procesu wymiaru zobowiązania, wydaniem decyzji i jej doręczeniem. Skoro więc zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzającą jako podstawę prawną ich wydania winna wskazywać art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a nie art. 21 § 1 pkt 2 tej ustawy, to przyjąć należy, że decyzja pierwotna, a tym bardziej decyzja utrzymująca ją w mocy, zostały wydane po upływie określonego w art. 68 § 1 ww. ustawy terminu na powstanie zobowiązania w niej ustalonego. Minister -zgodnie z umową- był uprawniony do kontroli wykonania umowy do końca 2001 r. Tym samym -jak zauważył skarżący- obowiązek ewentualnego zwrotu nieopodatkowanej należności budżetu państwa powstał z końcem 2001 r. i ta data w świetle omawianego przepisu Ordynacji podatkowej stanowi początek trzyletniego terminu na doręczenie decyzji ustalającej. Tymczasem poprzedzająca zaskarżoną obecnie decyzję, decyzja z [...] października 2008 r. została doręczona dopiero 24 października 2008 r., a to oznacza, że po stronie skarżącego nie powstało zobowiązanie do zwrotu należności. Trzyletni termin na powstanie zobowiązania wynikającego z decyzji nie został także przedłużony w oparciu o § 5 art. 68, gdyż Minister nie wydał w trakcie trwającego postępowania przed sądem administracyjnym postanowienia o zawieszeniu biegu terminu.

Na koniec, z ostrożności procesowej skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja narusza także art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej w związku z art. 70 § 1 tej ustawy, zgodnie z którym zobowiązanie przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. W omawianej sprawie termin płatności zobowiązania został ustalony w łączącej strony umowie na dzień 31 grudnia 2001 r., a wobec tego zobowiązanie wygasło 31 grudnia 2006 r. Zdaniem skarżącego zobowiązanie w niniejszej sprawie wygasło nawet przy założeniu, iż termin przedawnienia zobowiązania został zawieszony na czas trwania postępowania przed sądem administracyjnym w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1175/04 - stosownie do treści art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, jednocześnie podniesione przez skarżącego zarzuty uznał za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie - stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Dokonują oceny zaskarżonego orzeczenia, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdza, iż nie dopatrzył się w kontrolowanej sprawie takich uchybień prawa, które winny skutkować uchyleniem tego rozstrzygnięcia i uznał, że decyzja Ministra Zdrowia będąca przedmiotem skargi jest prawidłowa, argumenty przedstawione w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia właściwe, natomiast podniesione przez skarżący Szpital zarzuty nieuzasadnione.

I. Przed odniesieniem się do postawionych w skardze zarzutów Sąd zauważa, iż skarżona decyzja jest realizacją wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 lutego 2005 r. sygn. z 10 stycznia 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1760/07.

Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję Ministra Zdrowia z [...] kwietnia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z [...] lutego 2005 r. o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu należności z tytułu niezgodnego z przeznaczeniem wydatkowania dotacji. Sprawa, w której zapadł ww. wyrok odnosiła się do dotacji wypłaconej skarżącemu Szpitalowi w 2000 r. (tj. dotacji tożsamej z występującą w niniejszej sprawie).

W uchylonych ww. wyrokiem Sądu orzeczeniach, Minister Zdrowia wyjaśnił, iż postępowanie zostaje umorzone, ponieważ w dniu 16 listopada 2004 r. Szpital dokonał zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, ustalonej decyzjami Ministra Zdrowia z [...] lutego 2004 r. oraz z [...] kwietnia 2004 r., a w związku z tym -wobec zapłaty spornej należności- postępowanie to stało się bezprzedmiotowe.

Sąd orzekając w ww. sprawie podzielił pogląd skarżącego. Zauważył, że zapłata należności nastąpiła nie w ramach dobrowolnego wykonania decyzji ostatecznej w przedmiocie zwrotu dotacji, lecz jedynie w celu uniknięcia określonych konsekwencji (egzekucji administracyjnej). Zauważył też, że skarżący zapłacił sporną kwotę po oddaleniu przez Sąd wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Zdrowia z [...] kwietnia 2004 r. w przedmiocie zwrotu dotacji (w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1175/04). Chcąc uniknąć postępowania egzekucyjnego, Szpital wykonał więc wezwanie Ministra Zdrowia z 3 listopada 2004 r. do dokonania zwrotu spornej należności. Reasumując, Sąd wskazał, że brak jest podstaw do uchylenia się przez Ministra Zdrowia od merytorycznego rozpoznania sprawy, poprzez umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd zobowiązał Ministra Zdrowia do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu dotacji, z uwzględnieniem wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie z 2 lutego 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 1175/04).

W tym miejscu należy też wyjaśnić, iż sprawa o sygn. akt III SA/Wa 1175/04 również została zainicjowana skargą Szpitala i dotyczyła spornej w sprawie dotacji oraz wcześniejszych decyzji Ministra Zdrowia wydanych w przedmiocie zwrotu części dotacji (udzielonej Szpitalowi w 2000 r.), jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem albo wydatkowanej z przekroczeniem terminu, po którym prawo do dysponowania dotacją wygasa.

Zaskarżoną w tejże sprawie decyzją z [...] kwietnia 2004 r., Minister Zdrowia utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lutego 2004 r. ustalającą wysokość zobowiązania Szpitala wobec budżetu państwa w kwocie [...] zł. Obie te decyzje wyrokiem Sądu z [...] lutego 2005 r. zostały uchylone. Sąd uznał bowiem, iż wszczynając z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu dotacji nie poinformowano o tym strony, przez co uchybiono art. 61 § 4 k.p.a. Jednocześnie Sąd wskazał, iż orzekając ponownie w sprawie organ winien podać, które konkretnie wydatki są kwestionowane.

II. Oba ww. wyroki Sądu stały się prawomocne. W przypadku wyroku Sądu z 10 stycznia 2008 r., skarga kasacyjna Ministra Zdrowia od tego wyroku została odrzucona postanowieniem Sądu z [...] marca 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1760/07.

W tym też stanie faktycznym, kierując się wytycznymi WSA zawartymi w ww. wyrokach, Minister Zdrowia przystąpił do rozpatrzenia sprawy w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania Szpitala wobec budżetu państwa z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz wydatkowanej po upływie terminu obowiązywania umowy z [...] listopada 2000 r.

Sąd podkreśla w tym miejscu, iż z uwagi na zapadłe wyroki WSA, Minister Zdrowia zobowiązany był do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji - z uwzględnieniem uwag przedstawionych w uzasadnieniach obu ww. wyroków.

Tym samym stwierdzić trzeba, iż niniejsza sprawa stanowi kontynuację postępowania administracyjnego, w którym zapadła w I instancji decyzja Ministra Zdrowia z [...] kwietnia 2004 r.

III. Orzekając w niniejszej sprawie Minister Zdrowia wskazał na umowę zawartą pomiędzy Ministrem Zdrowia a Szpitalem w dniu [...] listopada 2000 r. dotyczącą przekazania środków publicznych na dopłatę do działań restrukturyzacyjnych w zakładzie opieki zdrowotnej i wyjaśnił, że przedmiotem tej umowy było udzielenie dotacji w kwocie [...] zł. Organ wskazał też, że w przedstawionym przez Szpital rozliczeniu wydatkowania przyznanej dotacji zakwestionowano faktury na kwotę [...] zł jako wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem oraz faktury na kwotę [...] zł jako opłacone po terminie wynikającym z ww. umowy. W konsekwencji ustalił, iż należność budżetu państwa powstała w związku z wydatkowaniem przez Szpital dotacji niezgodnie z przeznaczeniem i po upływie terminu obowiązywania umowy wynosi [...] zł.

Zaznaczyć przy tym trzeba, iż skarżący Szpital ustaleń organu w tym zakresie nie kwestionuje. Wskazuje natomiast na to, iż zgodnie z postanowieniami umowy z [...] listopada 2000 r. Minister mógł kontrolować wykonanie tej umowy jedynie do 31 grudnia 2001 r. Z takim stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić. W tym zakresie zauważyć należy, iż zgodnie z art. 106 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r., Nr 249, poz. 2104 ze zm.), dotacje są wydatkami budżetu państwa podlegającymi szczególnym zasadom rozliczania. Dlatego też Minister Zdrowia ma nie tylko prawo ale i ustawowy obowiązek nadzoru i kontroli wykorzystania dotacji, również po rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy. Obowiązek ten wynika wprost z art. 153 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 5 ustawy o finansach publicznych. Zapisy umowy, wobec obowiązujących przepisów, innych rozwiązań w tym zakresie wprowadzać nie mogą.

Wobec powyższych ustaleń Minister Zdrowia jako dysponent środków budżetu państwa części 46 - Zdrowie, zobowiązany był więc do wydania decyzji w trybie art. 146 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.

Stosownie do treści tego artykułu, w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w art. 144 ust. 1 i 2 oraz art. 145 ust. 1, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Przepis ten znajdował zastosowanie w sprawie w związku z art. 144 ust. 1 i art. 145 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy.

Zgodnie z tymi regulacjami, dotacje udzielone z budżetu państwa w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego (lub w terminie określonym w rozporządzeniu, wydanym na podstawie art. 157), podlegają zwrotowi do budżetu państwa odpowiednio do dnia 15 lutego następnego roku (albo w terminie 21 dni od dnia określonego w tym rozporządzeniu) (art. 144 ust. 1). Dotacje zaś udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem - podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji (art. 145 ust. 1 pkt 1).

W ocenie Sądu, w świetle stanu faktycznego sprawy, ww. przepisy zostały prawidłowo zastosowane przez Ministra Zdrowia w zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. W oparciu o te przepisy słusznie ustalono, że zobowiązanie Szpitala wobec budżetu państwa wynosi [...] zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi do dnia zapłaty spornej kwoty przez Szpital - tj. do dnia 16 listopada 2004 r.

IV. Mając na względzie pozostałe zarzuty skargi podnieść trzeba, iż decyzja Ministra Zdrowia wydana w niniejszej sprawie w I instancji ma charakter decyzji deklaratoryjnej. Wydana ona została w oparciu o art. 21 § 1 pkt 1 w związku z art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 6 ze zm.).

Zgodnie z tym przepisem, zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Zauważyć zaś w tym miejscu trzeba, iż dotacje, o których mowa w art. 144 i art. 145 ustawy o finansach publicznych podlegają zwrotowi wraz z odsetkami z mocy prawa - a więc na podstawie obowiązującej normy prawnej i w przewidzianym w tej normie prawnej terminie. Dopiero w sytuacji nie dokonania zwrotu dotacji w odpowiednim do tego czasie, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję określającą (a nie ustalającą) kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.

Tym samym zaznaczyć wyraźnie należy, iż decyzja Ministra Zdrowia z [...] października 2008 r. stwierdza jedynie istnienie zobowiązania i jego wysokość. Zobowiązanie po stronie skarżącego w tym przypadku powstało więc nie z dniem doręczenia decyzji organu, a z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania.

W konsekwencji powyższego Sąd za bezzasadny uznał zarzut skargi dotyczący naruszenia ww. art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 68 § 1 tej ustawy. Ten ostatni przepis, regulujący kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego, znajduje zastosowanie tylko w sytuacji zobowiązania powstałego w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2 omawianej ustawy, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Tym samym zarzut naruszenia tego przepisu jest -zdaniem Sądu- całkowicie chybiony.

V. Za chybiony Sąd uznał również zarzut naruszenia w sprawie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Zauważyć tu trzeba, iż skarżący Szpital w dniu 16 listopada 2004 r. przekazał na rachunek dochodów Ministerstwa Zdrowia sporną należność - tj. kwotę [...] zł (tytułem należności głównej i odsetek). W tej sytuacji, stosownie do treści art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie wygasło w dniu zapłaty. I nie ma przy tym znaczenia fakt, iż zapłata należności wobec budżetu państwa nastąpiła na podstawie nieostatecznej decyzji określającej tę należność. Zatem, stwierdzić trzeba, iż ta sama należność nie może wygasnąć po raz drugi, tym razem na skutek przedawnienia (vide: uchwała w składzie 7 sędziów NSA z dnia 6 października 2003r. FPS 8/03)

Konkludując, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Dlatego też, działając stosownie do treści art. 151 p.p.s.a., skargę jako niezasadną oddalił.