Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 669/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11
journal: Dz.U. 2012 poz 1230
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury - tekst jednolity.
article: art. 7, 8, 11, 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację ogólną – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2012 r., poz. 1230, dalej jako "ustawa o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury") odmówił przyjęcia J.B. na aplikację ogólną, która rozpocznie się w dniu [...] stycznia 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2013 r. zarządził nabór na aplikację ogólną w 2013 r. i jednocześnie wyznaczył limit 180 miejsc na tę aplikację. Nabór na aplikację ogólną odbywa się w drodze konkursu składającego się z dwóch etapów: 1) testu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa; 2) pracy pisemnej sprawdzającej umiejętność stosowania argumentacji prawniczej, zasad wykładni oraz kwalifikowania stanów faktycznych. Konkurs został przeprowadzony w dniach [...] i [...] października 2013 r. Z obu etapów konkursu ww. zdająca otrzymała łącznie 166.00 pkt, w tym 36.00 pkt z pracy pisemnej i została umieszczona na [...] miejscu na liście kwalifikacyjnej kandydatów na aplikantów aplikacji ogólnej, którą komisja konkursowa przedstawiła Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Z uwagi na miejsce zajmowane przez zdającą na liście kwalifikacyjnej oraz limit przyjęć na aplikację ogólną, nie została ona umieszczona na liście kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J.B. Odwołująca się wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i wydanie nowej decyzji uwzględniającej odwołanie i przyjmującej ją na aplikację ogólną. Zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji, który miał istotny wpływ na treść wydanej decyzji, w wyniku czego doszło do wydania decyzji niezgodnej z prawem oraz art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury poprzez naruszenie obowiązków Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, polegające na dokonaniu nieprawidłowych ustaleń w zakresie prawidłowości ustalenia wyników konkursu, co miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji.

W uzasadnieniu odwołania odwołująca się wskazała, że decyzja została wydana na podstawie nieprawidłowej oceny pracy pisemnej wystawionej przez członków komisji konkursowej w związku z przyjętymi kryteriami ocen. Praca pisemna odwołującej się z drugiego etapu konkursu została oceniona niezgodnie z przyjętymi przez zespół konkursowy "kryteriami oceny pracy pisemnej" poprzez zaniżenie przyznanych jej punktów.

Odwołująca się wskazała, że jeden z oceniających pracę pisemną w uzasadnieniu oceny kazusu z prawa publicznego w pytaniu II dotyczącym oceny prawidłowości stanowiska Prokuratora Rejonowego nie przyznał punktu za kryterium 4, w którym to oceniano wskazanie nieprawidłowości uzasadnienia przez prokuratora braku podstaw do wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, skoro wystąpiły przesłanki z art. 184 kpa. Nie ulega wątpliwości, że odpowiedź zdającej nie została prawidłowo oceniona, pomimo, iż na podstawie uzasadnienia oceny powinien zostać przyznany jeden punkt. W przedstawionym zadaniu punktacja została zaniżona poprzez nie przyznanie jej przez komisję 1 punktu.

Odwołująca się wskazała, że jeden z oceniających pracę pisemną w uzasadnieniu oceny kazusu z prawa publicznego w pytaniu I dotyczącym oceny prawidłowości działania Wojewody P. i zgodności z prawem wydanego postanowienia nie przyznał punktów za kryterium 4a, w którym to oceniano brak możliwości wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania. W przedstawionym zadaniu punktacja została zaniżona poprzez nie przyznanie zdającej przez komisję punktów.

Dalej odwołująca się wskazała, że jeden z oceniających pracę pisemną w uzasadnieniu oceny kazusu z prawa karnego w punkcie V dotyczącym oceny ponadstandardowej wiedzy związanej z tematyką kazusu (np. stwierdzenie o konieczności skierowania sprawy na posiedzenia na podstawie art. 339 § 3 kpk) nie przyznał punktu za wskazanie w jej pracy pisemnej wiadomości, które kwalifikowały się do przyznania punktu. Niewątpliwym jest fakt, że podane informacje kwalifikują się jako ponadstandardowa wiedza związana z tematyką kazusu, zwłaszcza, że jako jeden z przykładów, za które został przyznawany punkt, została podana wskazana w pracy przez nią okoliczność. Nie ulega wątpliwości, że odpowiedź zdającej nie została prawidłowo oceniona, pomimo, iż na podstawie uzasadnienia oceny powinien zostać przyznany punkt z uwagi na zawarcie odpowiedzi w pracy pisemnej. W przedstawionym zadaniu punktacja została zaniżona poprzez nie przyznanie zdającej przez komisję 1 punktu.

Następnie odwołująca się wskazała, że w uzasadnieniu oceny kazusu z prawa karnego w zadaniu III dotyczącym uchybień procesowych popełnionych w toku postępowania karnego żaden z oceniających nie przyznał punktów za kryterium 2. Nie ulega wątpliwości, że odpowiedź nie została prawidłowo oceniona, pomimo, iż na podstawie uzasadnienia oceny powinny zostać przyznane punkty z uwagi na zawarcie odpowiedzi w pracy pisemnej. W przedstawionym zadaniu punktacja została zaniżona poprzez nie przyznanie zdającej przez komisję punktów.

W dalszej kolejności odwołująca się wskazała, że jeden z oceniających pracę pisemną w uzasadnieniu oceny kazusu z prawa prywatnego w pytaniu Ib dotyczącym oceny przesłanki ochrony prawnej nie przyznał punktów za kryterium terminu dochodzenia ochrony posiadania. W przedstawionym zadaniu punktacja została zaniżona poprzez nie przyznanie zdającej przez komisję punktu.

W związku z powyższym, zdaniem odwołującej się, wydana decyzja jest sprzeczna z art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, który to przepis określa zadania Dyrektora Krajowej Szkoły w zakresie realizowania zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzaniem naboru, w związku z czym Dyrektor poprzez powołaną przez siebie komisję konkursową, powinien dawać rękojmię prawidłowego jego przebiegu. Decyzja narusza także art. 7 kpa, bowiem Dyrektor nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], działając na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa iProkuratury w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako "k.p.a.") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji Minister wskazał, że zwrócił się do obu członków komisji konkursowej, którzy dokonali sprawdzenia pracy odwołującej się, o zajęcie stanowiska co do zasadności zarzutów. Wyjaśnił, że każdy z członków komisji wystawia ocenę w systemie punktowym, przy zastosowaniu skali od 0 do 25 punktów za każde zadanie i sporządza pisemne uzasadnienie oceny, które dołącza się do protokołu z posiedzenia komisji. Liczba punktów przyznanych kandydatowi za pracę pisemną jest średnią ocen wystawionych przez obu członków komisji konkursowej. Członkowie komisji konkursowej oceniający pracę pisemną J.B., K.O. i W.K., stwierdzili, że wobec zakończenia pracy komisji jako organu kolegialnego w 2013 r. i utraty przez nią bytu prawnego oraz faktycznego, nie mogą dokonywać ponownej oceny prac konkursowych kandydata, nie zajęli zatem stanowiska co do zasadności zarzutów podniesionych przez odwołującą się. Odnosząc się do tej sytuacji Minister Sprawiedliwości wskazał, że nie dysponuje instrumentami prawnymi pozwalającymi mu na spowodowanie złożenia przez członków komisji merytorycznych stanowisk w tym przedmiocie.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że w takiej sytuacji dokonał samodzielnej oceny zarzutów J.B. podniesionych w złożonym przez nią odwołaniu.

Minister zauważył, że odwołująca się podniosła zarzut dotyczący oceny z kazusu z prawa publicznego w zakresie pytania II "Ocena prawidłowości stanowiska Prokuratora Rejonowego". Zgodnie z kryterium nr 4 w tym zadaniu punktowane było "wskazanie nieprawidłowości uzasadnienia przez prokuratora braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, skoro wystąpiły przesłanki z art. 184 § 1 i 4 k.p.a.". Za takie wskazanie każdy z członków komisji egzaminacyjnej sprawdzających pracę mógł przyznać jeden punkt. Jeden z członków komisji egzaminacyjnej przyznał J.B. jeden punkt, drugi zaś zero punków. Odwołująca się podniosła, że jej praca spełniła wskazane powyżej kryterium, powinna zatem otrzymać od każdego egzaminatora po jednym punkcie.

W ocenie organu odwoławczego stanowisko jednego z członków komisji egzaminacyjnej co do nieprzyznania odwołującej się punktu za ten aspekt pracy mieściło się w przyjętych kryteriach oceny. Kontynuując wywody w swojej pracy odwołująca się w sposób nietrafny nawiązała do art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i kwestii zawieszenia postępowania, co było błędne. Właśnie te jej wywody były niepotrzebne i doprowadziły egzaminatora do przekonania, że zdająca niewłaściwe rozumie zacytowane przez nią przepisy. Zadaniem zdającego nie było zacytowanie obowiązujących przepisów, lecz ich wykładnia oraz ocena działań podjętych przez prokuratora. Mając na względzie to, że członkowie komisji egzaminacyjnej przy dokonywaniu oceny powinni kierować się kryteriami takimi jak trafność wypowiedzi, zasadności, sposób argumentacji, umiejętność stosowania zasad wykładni oraz komunikatywność wypowiedzi, praca odwołującej się w tym zakresie - daleka od wymaganej precyzji w formułowaniu myśli - mogła w zgodzie z powyższymi kryteriami zostać oceniona na zero punktów. Ocena taka była dopuszczalna zwłaszcza z uwagi na to, że za ten aspekt pracy można było przyznać zdającemu albo jeden punkt lub nie przyznać tego punktu w ogóle.

Drugi z zarzutów co do oceny z kazusu z prawa publicznego dotyczy pytania I "Ocena prawidłowości działania Wojewody P. i zgodności z prawem wydanego postanowienia". Zgodnie z kryterium 4a, punktowane w skali od 0 do 2 punktów było wskazanie na "brak możliwości wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania (art. 134 k.p.a.) w razie podjęcia próby weryfikacji statusu osoby wnoszącej odwołanie". Jeden z członków komisji egzaminacyjnej przyznał zdającej 2 punkty, drugi zaś zero punków. J.B. podniosła, że w jej pracy znalazło się stwierdzenie "Wobec powyższego należy stwierdzić, iż postanowienie wojewody jest niezgodne z prawem".

W ocenie organu odwoławczego zdająca nie udzieliła w tym zakresie wystarczającej odpowiedzi. Należało bowiem wskazać, że skoro wojewoda podjął czynności wyjaśniające, to nie mógł wydać postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a., wydawanego w fazie wstępnej postępowania odwoławczego. Takiego wskazania praca odwołującej się nie zawiera. Mając na względzie to, że przy ocenie członkowie komisji egzaminacyjnej powinni kierować się takimi kryteriami, jak m.in. zasadność i sposób argumentacji, słownictwo i komunikatywność wypowiedzi, trafność odpowiedzi, przyznanie zdającej przez jednego z członków komisji egzaminacyjnej zera punktów za ten aspekt pracy mieściło się w ustalonych kryteriach oceny i było uzasadnione zbyt dużą ogólnikowością stwierdzenia, że "postanowienie Wojewody jest niezgodne z prawem".

Odwołująca się podniosła również zarzut co do oceny z kazusu z prawa karnego dotyczący elementu V jakim jest "Ponadstandardowa wiedza związana z tematyką kazusu (np. stwierdzenie o konieczności skierowania sprawy na posiedzenie na podstawie art. 339 § 3 k.p.k. bądź o obowiązkowym udziale obrońcy)". Za ten aspekt pracy zdająca mogła otrzymać od egzaminatorów po 1 punkcie. Jeden z członków komisji egzaminacyjnej ocenił jej pracę w tym zakresie na 1 punkt, drugi zaś na zero punktów.

W ocenie organu odwoławczego członek komisji egzaminacyjnej oceniając ten aspekt jej pracy w sposób uzasadniony mógł nie przyznać jej żadnego punktu. Wskazać bowiem należy, że zdająca wskazała dwie podstawy prawne skierowania sprawy na posiedzenie. Jedna z tych podstaw prawnych (art. 339 § 1 k.p.k.) była nietrafna, co w ocenie członka komisji dezawuowało jej wiedzę jako "ponadstandardową". Z kolei informacja o możliwości skierowania sprawy na posiedzenie w ramach wstępnej kontroli aktu oskarżenia była ogólnikowa, nie została opisana w sposób wyczerpujący istotę tej instytucji. Oceniający w niniejszej kwestii posiadał dużą elastyczność co do możliwości przyznania punktacji. Można więc było przyjąć, że wiedza zdającej nie ma charakteru ponadstandardowego. Ocena wystawiona w powyższym zakresie przez członka komisji egzaminacyjnej, który nie przyznał jej żadnego punktu za ten aspekt pracy, mieściła się w przyjętych kryteriach oceny.

Drugi z zarzutów co do oceny z kazusu z prawa karnego dotyczy zadania III "Uchybienia procesowe popełnione w toku postępowania". Zgodnie z kryterium 2 punktowane było wskazanie na "brak decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania wobec G. S. na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. in fine (przekazanie sprawy do Sądu Rodzinnego i Nieletnich)". Innymi słowy należało wskazać, że podstawą umorzenia postępowania jest to, że "ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa". Stwierdzenie "G. nie popełnił przestępstwa" jest zbyt ogólnikowe i nieprecyzyjne. Przestępstwa w takim znaczeniu (jak to napisała zdająca) nie popełnia również osoba, która nie wyczerpuje znamion czynu zabronionego, o czym mowa w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. in principio. Pozostawienie przez odwołującą się niejasności, o którą z przesłanek wymienionych w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. chodzi, pozwoliło członkom komisji egzaminacyjnej na uznanie, że nie udzieliła ona poprawnej i jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Mając na względzie to, że egzaminatorzy oceniając pracę zdającej powinni kierować się kryteriami takimi jak trafność odpowiedzi, poprawność wskazanej podstawy prawnej, zasadność i sposób argumentacji, komunikatywność przekazu, należy uznać, że dokonana przez nich ocena tego aspektu pracy przejawiająca się w nieprzyznaniu jej żadnego punktu, mieściła się w przyjętych kryteriach oceny. Nadto wskazać należy, że zdająca nie wspomniała o konieczności przekazania sprawy do Sądu Rodzinnego i Nieletnich, co było istotnym uchybieniem tej części pracy.

Odwołująca się podniosła również zarzut co do oceny z kazusu z prawa prywatnego w zakresie pytania I "Podstawa prawna żądania zgłoszonego przez powoda P. B. Przesłanki żądania, znaczenie dobrej i złej wiary, legitymacja czynna i bierna. Skutki orzeczenia uwzględniającego takie żądanie.". Zgodnie z kryterium nr lb w tym zadaniu punktowane były "przesłanki ochrony prawnej", m.in. za wskazanie "terminu dochodzenia ochrony posiadania - roczny, zawity, powodujący wygaśnięcie uprawnienia, uwzględniany przez sąd z urzędu". Jeden z oceniających pracę przyznał odwołującej się za ten aspekt pracy 1 punkt, drugi zaś zero punktów, przy czym można było zdającemu przyznać jeden punkt.

W ocenie organu odwoławczego członek komisji egzaminacyjnej, który nie przyznał zdającej żadnego punktu za to zadanie, dokonał tej oceny w sposób uzasadniony. Zdająca bowiem przytoczyła tylko treść przepisu. Nie wskazała, że termin ten jest terminem zawitym, który jest uwzględniany przez sąd z urzędu, bez konieczności podnoszenia tej okoliczności w ramach odrębnego zarzutu. Nie można więc było uznać, że zdająca udzieliła w powyższym zakresie wyczerpującej odpowiedzi. O przyznaniu punktu za ten aspekt pracy nie decyduje tylko to, czy zdająca trafnie zacytowała przepis, ale również jego wykładnia, dokładne omówienie instytucji, sposób argumentacji. Nieprzyznanie przez jednego z członków komisji egzaminacyjnej żadnego punktu za ten element pracy pozostawało w zgodzie z przyjętymi kryteriami oceny.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzone postępowanie odwoławcze wykazało, iż wynik osiągnięty przez J.B. został ustalony prawidłowo, nie zawiera błędów arytmetycznych, praca została oceniona prawidłowo i zgodnie z przyjętymi kryteriami oceny prac. Tym samym jej negatywne stanowisko co do merytorycznej trafności ocen wystawionych przez komisję konkursową jest niezasadne. Ponieważ w sposobie działania Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w związku z wydaniem decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację ogólną opartej o osiągnięty przez zdającą wynik, Minister Sprawiedliwości nie dopatrzył się uchybień przepisom postępowania administracyjnego skutkujących jej uchyleniem, w tym również wskazywanego przez odwołującą się naruszenia art. 7 k.p.a. - zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J.B. (dalej jako "skarżąca"). Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- obrazę przepisów prawa materialnego mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11 oraz art. 16 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury poprzez naruszenie obowiązków Dyrektora Krajowej Szkoły w zakresie realizowania zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzaniem naboru Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, polegających na dokonaniu nieprawidłowych ustaleń w zakresie prawidłowości ustalenia wyników konkursu, co miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji, w związku z czym Dyrektor poprzez powołaną przez siebie komisję konkursową nie zagwarantował rękojmi prawidłowego jego przebiegu, a Minister Sprawiedliwości dokonując nadzoru merytorycznego nad aplikacją ogólną nie usunął nieprawidłowości w zakresie ustaleń dotyczących ustalenia wyników konkursu,

- obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 65 ust. 1 Konstytucji RP polegającą na zaakceptowaniu przez Ministra Sprawiedliwości nierównego traktowania osób przystępujących do konkursu na aplikację ogólną i utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora KSSiP odmawiającej przyjęcia skarżącej na aplikację, opartej na nieprzyznaniu pełnej ilości punktów przez oceniających członków komisji, pomimo prawidłowego spełnienia polecenia podlegającego ocenie, podczas gdy prace pozostałych osób przystępujących do konkursu na aplikację ogólną oceniono prawidłowo zarówno pod względem merytorycznym, jak i formalnym, pozwalając im na szkolenie w ramach aplikacji ogólnej, nie zamykając drogi do możliwości wykonywania wybranego zawodu,

- obrazę przepisów prawa procesowego mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez wydanie decyzji przez Dyrektora KSSiP bez uprzedniego przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego, a następnie wydanie decyzji przez Ministra Sprawiedliwości utrzymującej decyzję Dyrektora KSSIP, tj. bez zapoznania się z treścią prac egzaminacyjnych, mimo ich kluczowego znaczenia dla treści ww. decyzji oraz mimo zarzucanej sprzeczności ze stanowiskami komisji egzaminacyjnych, podczas gdy obowiązujące w tym zakresie przepisy nakładają na organy administracji obowiązek podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak również wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

- obrazę przepisów prawa procesowego mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a, poprzez nierozpatrzenie odwołania skarżącej w pełnym zakresie - zarzutów przedstawionych we wniesionym od decyzji organu I instancji środku zaskarżenia, nieustosunkowanie się w decyzji organu do zarzutu skarżącej, nieusunięcia przez organ II instancji uchybień organu I instancji, a w konsekwencji uchylenie się od rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie, a w związku z czym nastąpiło wydanie decyzji opartej na nieprawidłowych ustaleniach faktycznych związanych z ustaleniem nieprawidłowej liczby punktów z drugiej części konkursu, a w konsekwencji wydanie decyzji odmownej dotyczącej przyjęcia na aplikację ogólną i jej utrzymanie przez organ II instancji, będących konsekwencją nierealizowania zadań, będących obowiązkami Dyrektora Krajowej Szkoły związanych z przygotowaniem i przeprowadzaniem naboru, polegających na ustaleniu prawidłowości wyników konkursu,

- obrazę przepisów prawa procesowego mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. 107 § 3 k.p.a. w zw. z 11 k.p.a. i art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji wewnętrznych sprzeczności dotyczących merytorycznej oceny pracy pisemnej, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia zasady przekonywania obywateli do organów władzy i tym samym nie wzbudza zaufania do organów i uniemożliwia skarżącej przyjęcie stanowiska organu w zakresie wydanej decyzji.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie koszów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja jest błędna jako wydana na skutek naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Nadzór Ministra Sprawiedliwości nie ogranicza się do obserwacji i ustaleń stanu faktycznego (jak kontrola), ale łączy się z możliwością stosowania środków nadzoru. Tymczasem organ odwoławczy nie usunął nieprawidłowości w zakresie ustaleń dotyczących ustalenia wyników konkursu, co więcej wskazał, że nie dysponuje instrumentami prawnymi pozwalającymi mu na spowodowanie złożenia przez członków komisji merytorycznych stanowisk w przedmiotowej sprawie. Takie stanowisko Ministra Sprawiedliwości powoduje, że jego uprawnienia dotyczące nadzoru merytorycznego nad aplikacją stanowi fikcję i iluzję prawną, nie mającą odniesienia do rzeczywistości. Skarżąca nie wyklucza, że na skutek zwyczajnej omyłki, członkowie komisji oceniającej nie zauważyli elementów podlegających ocenie, na wskutek czego doszło do znacznej różnicy pomiędzy oceną pracy przez poszczególnych członków komisji, w wyniku czego doszło do zaniżenia oceny pracy pisemnej, a w konsekwencji umieszczenia skarżącej poza listą 180 osób, który zostały przyjęte na aplikację ogólną, a w związku z tym wydanie decyzji o odmowie przyjęcia jej na aplikację ogólną.

W dalszej części skargi, skarżąca powtórzyła w całości swoje zastrzeżenia co do dokonanej oceny poszczególnych kazusów przez członków komisji egzaminacyjnej, które to zastrzeżenia uprzednio wskazała w odwołaniu. Podniosła, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Wydanie decyzji odmawiającej przyjęcia skarżącej na aplikację ogólną stanowi także obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 65 ust. 1 Konstytucji RP. Minister Sprawiedliwości zaakceptował decyzję o nieprzyjęciu skarżącej na aplikację ogólną i utrzymał w mocy decyzję Dyrektora KSSiP odmawiającej przyjęcia jej na aplikację, co stanowi przejaw nierównego traktowania jej osoby wobec innych osób przystępujących do konkursu na aplikację ogólną, z uwagi na wydanie decyzji opartej na nieprzyznaniu pełnej ilości punktów przez oceniających członków komisji, pomimo prawidłowego spełnienia polecenia podlegającego ocenie, podczas gdy prace pozostałych osób przystępujących do konkursu na aplikację ogólną, oceniono prawidłowo zarówno pod względem merytorycznym, jak i formalnym, pozwalając im na szkolenie w ramach aplikacji ogólnej, nie zamykając drogi do możliwości wykonywania wybranego zawodu.

W ocenie skarżącej Minister Sprawiedliwości nie podjął wszystkich możliwych kroków aby zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy w celu zweryfikowania prawidłowości oceny jej pracy na podstawie kryteriów oceny pracy pisemnej, możliwości zanalizowania prac innych osób przystępujących na aplikację ogólną, które uzyskały punkty w kwestionowanych przeze nią kryteriach, w których punkty nie zostały jej przyznane oraz możliwości uzyskania wyjaśnień przewodniczących komisji egzaminacyjnych na okoliczności powodu zaniżenia oceny jej pracy pisemnej. Utrzymanie decyzji II instancji w mocy stanowi naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez Dyrektora KSSiP bez uprzedniego przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego, a następnie wydanie decyzji przez Ministra Sprawiedliwości utrzymującej decyzję Dyrektora KSSIP, bez zapoznania się z treścią prac egzaminacyjnych mimo ich kluczowego znaczenia dla treści ww. decyzji oraz mimo zarzucanej sprzeczności ze stanowiskami komisji egzaminacyjnych, podczas gdy obowiązujące w tym zakresie przepisy nakładają na organy administracji obowiązek podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak również wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Skarżąca podniosła, że skoro Minister Sprawiedliwości dokonując nadzoru merytorycznego nad aplikacją ogólną nie usunął nieprawidłowości w zakresie ustaleń dotyczących ustalenia wyników konkursu i nie dysponuje instrumentami prawnymi pozwalającymi mu na spowodowanie złożenia przez członków komisji merytorycznych stanowisk w przedmiotowej sprawie, to jego nadzór w rzeczywistości stanowi tylko kontrolę, co w istotny sposób powoduje ograniczenie możliwości zbadania prawidłowości dokonanej oceny w oparciu o kryteria pracy pisemnej.

Powyższe w ocenie skarżącej powoduje że organ II instancji nie podjął wszystkich możliwych kroków aby zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. Zaskarżona decyzja narusza art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a, poprzez nierozpatrzenie odwołania skarżącej w pełnym zakresie zarzutów przedstawionych we wniesionym od decyzji organu I instancji środku zaskarżenia, nieusunięcia przez organ II instancji uchybień organu I instancji, a w konsekwencji uchylenie się od rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie. Organ nie ustosunkował się w swojej decyzji co do zarzutu skarżącej dotyczącej nierealizowania zadań, będących obowiązkami Dyrektora Krajowej Szkoły związanych z przygotowaniem i przeprowadzaniem naboru na aplikację ogólną. Niewątpliwie do tych zadań należy czuwanie nad prawidłowym przygotowaniem, przebiegiem, jak i czuwanie nad prawidłową, obiektywną, merytorycznie spójną oceną prac zgodnie z przyjętymi kryteriami ocen. Zaskarżona decyzja narusza także 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji wewnętrznych sprzeczności dotyczących merytorycznej oceny pracy pisemnej, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia zasady przekonywania obywateli do organów władzy i tym samym nie wzbudza zaufania do organów i uniemożliwia skarżącej przyjęcie stanowiska organu w zakresie wydanej decyzji. Wskazanie podstawy prawnej, jak i dokonanie subsumpcji stanu faktycznego wskazuje m.in. na trafność odpowiedzi, poprawność wskazanej podstawy prawnej, a w związku z czym nie stanowi to przejaw ogólnikowości czy nieprecyzyjności. Stanowisko organu prowadzi do niejasności, naruszenia zasady przekonywania jak i wzbudzania zaufania do organów do władzy publicznej, tj. podstawowych zasad k.p.a. przez co działanie organów wyklucza działanie na podstawie i w granicach prawa. Nieustosunkowanie się przez organ administracji do twierdzeń strony uznanych przez nią za istotne dla sposobu załatwienia sprawy stanowi naruszenie zasady przekonywania.

Skarżąca nadmieniła, iż organ powołuje się także na te elementy pracy pisemnej, które nie zostały uwzględnione. W uzasadnieniu organ II instancji podnosi także, że nieprzyznawanie punktów, nawet w sytuacji gdy za jakieś zadanie można przyznać zero lub 1 punkt, jest dopuszczalne. Takie stanowisko przeczy wszelkim regułom logiki, bowiem nie jest możliwym, aby ta sama odpowiedź odpowiadała kryteriom, za który jest przyznawany jeden punkt, czy też maksymalna ilość punktów oraz nie odpowiadała tym kryteriom. Dla skarżącej zrozumiałe jest, w przypadku możliwości przyznawania punktów w zakresie "widełkowym" tj. 0 - 3, rozbieżności w zakresie oceny prac przez poszczególnych członków komisji konkursowej. W kryteriach oceny pracy pisemnej dość dokładnie wymieniono elementy jakie powinna zawierać praca oraz przewidywany za nie limit punktów w ramach ich ogólnej liczby. Sporządzone przez oceniających pisemne uzasadnienia ocen zostały przygotowane w oparciu o kryteria opracowane przez zespół konkursowy. Analiza "kryteriów oceny pracy pisemnej" wskazuje więc, że w ramach drugiego etapu konkursu kandydaci sporządzali pracę pisemną, w której pewne jej elementy podlegały oznaczonej obligatoryjnej punktacji i to niezależnie od uznania oceniającego. Tak zwany margines swobody oceniającego zależny od jego wiedzy, doświadczenia, indywidualnych wymagań mógł przejawiać się w przyjętych przez zespół konkursowy granicach.

Na koniec swojej skargi skarżąca wskazała, że na stronie internetowej KSSiP w zakładce "Aplikacje i egzaminy" -"Nabór na aplikację" - "2013" w części "Materiały z II etapu" zostały zamieszczone Kryteria oceny pracy pisemnej kazusu z prawa: publicznego, prywatnego i karnego. Wskazane tam kryteria jednoznacznie wskazują, że ocenie zgodnie z kryteriami podlegały w takim samym stopniu zarówno przytoczenia, wskazania jak i dokonanie wykładni przepisów. W związku z powyższym skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z ww. dokumentów na okoliczność powyżej wskazaną.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skarżącej organ uznał je za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").

Mając na uwadze powyższe kryteria, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie za niezasadne należy uznać zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

Przede wszystkim w kontrolowanej przez Sąd sprawie nie sposób dopatrzyć się naruszenia przez organ I instancji obowiązków związanych z przygotowaniem i przeprowadzaniem konkursu na aplikację ogólną, tj. art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Zgodnie z tym przepisem do zadań Dyrektora Krajowej Szkoły należy m.in. realizowanie zadań związanych z przygotowywaniem i przeprowadzaniem naboru na aplikację ogólną sędziowską i prokuratorską, a także prowadzeniem tych aplikacji oraz przygotowywaniem i przeprowadzaniem egzaminów sędziowskiego i prokuratorskiego. Skarżąca kwestionuje prawidłowość ustalenia wyników konkursu, co jak słusznie zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę w istocie stanowi jedynie pozbawioną merytorycznych argumentów polemikę z ustaleniami tego organu co do prawidłowości ustalenia jej wyniku punktowego uzyskanego w trakcie procedury konkursowej. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 16 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami: ogólną, sędziowską i prokuratorską. Trudno również dopatrzeć się naruszenia przez organ odwoławczy przepisów Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie osób przystępujących do konkursu na aplikację ogólną.

Zdaniem Sądu, zarówno Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, jak Minister Sprawiedliwości przeprowadzili postępowanie administracyjne w sposób prawidłowy, badając w wystarczający sposób przesłanki na których oparta została decyzja o odmowie przyjęcia skarżącej na aplikację ogólną. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącej, że Minister Sprawiedliwości w toku postępowania odwoławczego nie zapoznał się z treścią pracy egzaminacyjnej skarżącej. Jak wynika z decyzji organu odwoławczego przedmiotowa praca została poddana szczegółowej analizie pod kątem spełnienia wymagań ustalonych przez zespół egzaminacyjny. Przed wydaniem decyzji administracyjnej organ drugiej instancji podjął próbę zasięgnięcia stanowiska członków komisji konkursowej sprawdzających pracę skarżącej, a następnie dokonał samodzielnej oceny kwestionowanych przez skarżącą kazusów. Poddał również weryfikacji liczbę punktów przyznanych przez członków komisji konkursowej za poszczególne części pracy pisemnej. Tym samym, organ odwoławczy nie ograniczył się tylko do zbadania decyzji organu I instancji czy nie zawiera ona błędów formalnych, ale zgodnie z art. 138 k.p.a. ponownie w całości rozpoznał merytorycznie sprawę skarżącej. Organ II instancji dokonał szczegółowych ustaleń co do prawidłowości ocenienia przez członków komisji konkursowej pracy pisemnej skarżącej. Odniósł się również w wyczerpujący sposób do wszystkich zarzutów odwołania. Dlatego też należy uznać, że wbrew zarzutom skargi, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i rzetelny. Organ mając na uwadze art. 7 i art. 77 k.p.a. podjął wszelkie kroki do wyjaśnienia sprawy, jak również rozpatrzył w wyczerpujący sposób cały materiał dowodowy zebrany w sprawie, niezbędny do wydania rozstrzygnięcia, dokonując jego oceny zgodnie z art. 80 k.p.a. Podczas postępowania odwoławczego nie zostały więc naruszone ogólne zasady postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy wyrażone w art. 7 k.p.a oraz zasada zaufania obywatela do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) czy też zasada przekonywania opisana w art. 11 k.p.a. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego spełnia również wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Sądu praca pisemna skarżącej z drugiego etapu konkursu, wbrew zarzutowi skarżącej została oceniona zgodnie z przyjętymi przez zespół konkursowy "kryteriami oceny pracy pisemnej".

Zgodzić się należy z organem odwoławczym co do oceny zarzutu dotyczącego kazusu z prawa publicznego w zakresie pytania II "Ocena prawidłowości stanowiska Prokuratora Rejonowego". Zgodnie z kryterium nr 4 w tym zadaniu punktowane było "wskazanie nieprawidłowości uzasadnienia przez prokuratora braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, skoro wystąpiły przesłanki z art. 184 § 1 i 4 k.p.a.". W ocenie Sądu stanowisko jednego z członków komisji egzaminacyjnej co do nieprzyznania skarżącej punktu za ten aspekt pracy mieściło się w przyjętych kryteriach oceny. Skarżąca w swojej pracy w sposób nietrafny nawiązała bowiem do art. 56 p.p.s.a. i kwestii zawieszenia postępowania, co było błędne. Jej wywody w tym zakresie nie były potrzebne i mogły doprowadzić egzaminatora do przekonania, że skarżąca niewłaściwe rozumie zacytowane przez nią przepisy. Zadaniem zdającego nie było zaś zacytowanie obowiązujących przepisów, lecz ich wykładnia oraz ocena działań podjętych przez prokuratora. Słusznie zauważył organ odwoławczy, że mając na względzie to, iż członkowie komisji egzaminacyjnej przy dokonywaniu oceny powinni kierować się kryteriami takimi jak trafność wypowiedzi, zasadność, sposób argumentacji, umiejętność stosowania zasad wykładni oraz komunikatywność wypowiedzi, praca skarżącej w tym zakresie - daleka od wymaganej precyzji w formułowaniu myśli - mogła w zgodzie z powyższymi kryteriami zostać oceniona na zero punktów. Dodatkowo zauważyć należy, że ocena taka była dopuszczalna zwłaszcza z uwagi na to, że za ten aspekt pracy można było przyznać zdającemu albo jeden punkt lub nie przyznać tego punktu w ogóle.

Podobnie zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego co do oceny z kazusu z prawa publicznego dotyczącego pytania I "Ocena prawidłowości działania Wojewody P. i zgodności z prawem wydanego postanowienia". Skarżąca nie udzieliła w tym zakresie wystarczającej odpowiedzi. Należało bowiem wskazać, że skoro wojewoda podjął czynności wyjaśniające, to nie mógł wydać postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a., wydawanego w fazie wstępnej postępowania odwoławczego. Takiego wskazania praca skarżącej jednak nie zawierała. Z uwagi na to, że przy ocenie członkowie komisji egzaminacyjnej powinni kierować się takimi kryteriami, jak m.in. zasadność i sposób argumentacji, słownictwo i komunikatywność wypowiedzi, trafność odpowiedzi, nie przyznanie skarżącej przez jednego z członków komisji egzaminacyjnej punktów za ten aspekt pracy mieściło się w ustalonych kryteriach oceny i było uzasadnione zbyt dużą ogólnikowością jej stwierdzenia, że "postanowienie Wojewody jest niezgodne z prawem".

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego oceny z kazusu z prawa karnego elementu V jakim jest "Ponadstandardowa wiedza związana z tematyką kazusu (np. stwierdzenie o konieczności skierowania sprawy na posiedzenie na podstawie art. 339 § 3 k.p.k. bądź o obowiązkowym udziale obrońcy)" również należy podzielić stanowisko organu odwoławczego zgodnie z którym za ten aspekt pracy członek komisji egzaminacyjnej w sposób uzasadniony mógł nie przyznać jej żadnego punktu. Skarżąca wskazała bowiem dwie podstawy prawne skierowania sprawy na posiedzenie, a jedna z tych podstaw prawnych była nietrafna, co w ocenie członka komisji dezawuowało jej wiedzę jako "ponadstandardową". Z kolei informacja o możliwości skierowania sprawy na posiedzenie w ramach wstępnej kontroli aktu oskarżenia była ogólnikowa i nie została opisana w sposób wyczerpujący istotę tej instytucji. Zauważyć przy tym należy, że oceniający w niniejszej kwestii posiadał dużą elastyczność co do możliwości przyznania punktacji. Mógł więc przyjąć, że wiedza skarżącej nie ma charakteru ponadstandardowego. Ocena wystawiona w powyższym zakresie przez członka komisji egzaminacyjnej, który nie przyznał jej żadnego punktu za ten aspekt pracy, mieściła się zatem w przyjętych kryteriach oceny.

Również w przypadku drugiego z zarzutów co do oceny z kazusu z prawa karnego dotyczącego zadania III "Uchybienia procesowe popełnione w toku postępowania" stanowisko organu należy uznać za słuszne. Faktycznie bowiem stwierdzenie skarżącej, że "G. nie popełnił przestępstwa" jest zbyt ogólnikowe i nieprecyzyjne. Przestępstwa w takim znaczeniu (jak to napisała zdająca) nie popełnia również osoba, która nie wyczerpuje znamion czynu zabronionego, o czym mowa w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. in principio. Pozostawienie przez skarżącą niejasności, o którą z przesłanek wymienionych w art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. chodzi, pozwoliło członkom komisji egzaminacyjnej na uznanie, że nie udzieliła ona poprawnej i jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Po raz kolejny zauważyć bowiem należy, że egzaminatorzy oceniając pracę zdającej powinni kierować się kryteriami takimi jak trafność odpowiedzi, poprawność wskazanej podstawy prawnej, zasadność i sposób argumentacji, komunikatywność przekazu. W związku z tym, należy uznać, że dokonana przez nich ocena tego aspektu pracy przejawiająca się w nieprzyznaniu skarżącej żadnego punktu, mieściła się w przyjętych kryteriach oceny. Istotnym uchybieniem tej części pracy było również to, że skarżąca nawet nie wspomniała o konieczności przekazania sprawy do Sądu Rodzinnego i Nieletnich.

Należy też podzielić stanowisko organu odwoławczego co do oceny z kazusu z prawa prywatnego w zakresie pytania I "Podstawa prawna żądania zgłoszonego przez powoda P. B. Przesłanki żądania, znaczenie dobrej i złej wiary, legitymacja czynna i bierna. Skutki orzeczenia uwzględniającego takie żądanie." W ocenie Sądu członek komisji egzaminacyjnej, który nie przyznał skarżącej żadnego punktu za to zadanie, dokonał tej oceny w sposób uzasadniony. Skarżąca przytoczyła bowiem tylko treść przepisu, a nie wskazała, że termin ten jest terminem zawitym, który jest uwzględniany przez sąd z urzędu, bez konieczności podnoszenia tej okoliczności w ramach odrębnego zarzutu. Nie można więc było uznać, że skarżąca udzieliła w powyższym zakresie wyczerpującej odpowiedzi. Zgodzić się należy z organem, że o przyznaniu punktu za ten aspekt pracy nie decydowało tylko to, czy zdający trafnie zacytował przepis, ale również jego wykładnia, dokładne omówienie instytucji, sposób argumentacji. Nieprzyznanie przez jednego z członków komisji egzaminacyjnej żadnego punktu za ten element pracy pozostawało więc w zgodzie z przyjętymi kryteriami oceny.

Tak więc, uznać należy, że przeprowadzone postępowanie odwoławcze wykazało, iż wynik osiągnięty przez skarżącą został ustalony prawidłowo, nie zawiera błędów arytmetycznych, praca została oceniona prawidłowo i zgodnie z przyjętymi kryteriami oceny prac. Tym samym, decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyjęcia skarżącej na aplikację ogólną była zgodna z prawem. Spełnione bowiem zostały przesłanki zawarte w art. 23 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w związku z art. 16 ust. 1 tej ustawy.

W związku z powyższym, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.