Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1856/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit a, art. 151, art.  185 §1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 8 ust. 2 pkt 1, art. 20 ust. 1 , art. 111 pkt 10
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Kacprzak Sędziowie: sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia del. NSA Iwona Tomaszewska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Monika Myślak - Kordjak po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 647/10 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 647/10, po rozpoznaniu skargi J. W., uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] (punkt 4) w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] (pkt 40) zmienił punkt 24 wydanego przez siebie rozkazu personalnego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w ten sposób, że zwolnionego z zajmowanego stanowiska służbowego mjr. J. W. od dnia 15 sierpnia 2005 r. do dnia 30 listopada 2005 r. przeniósł do rezerwy kadrowej.

Rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] Szef Wojskowych Służb Informacyjnych z dniem 1 grudnia 2005 r. wyznaczył mjr. J. W. na stanowisko specjalisty i ustalił mu okres kadencji do dnia 30 listopada 2008 r., zaś rozkazem personalnym z dnia [...] września 2006 r. nr [...] zwolnił go, z dniem [...] września 2006 r., z zajmowanego stanowiska służbowego w związku z jego likwidacją.

Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym z dnia [...] września 2006 r. nr [...] przeniósł mjr. J. W. od dnia 1 października 2006 r. do dnia 31 stycznia 2007 r. do rezerwy kadrowej. Następnie, rozkazami personalnymi: z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] oraz z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON przedłużał ww. żołnierzowi okres pełnienia służby w rezerwie kadrowej i ustalał go odpowiednio: od dnia 1 lutego 2007 r. do dnia 30 września 2007 r., od dnia 1 października 2007 r. do dnia 31 marca 2008 r. oraz od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 30 września 2008 r. Wyżej wymienione rozkazy nie określały przewidywanego dla oficera stanowiska do obsady.

Decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej z dniem 12 września 2008 r. wyznaczył mjr. J. W. na stanowisko specjalisty i ustalił mu okres kadencji do dnia 31 marca 2010 r.

Następnie, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] zwolnił mjr. J. W. z zajmowanego stanowiska służbowego i z dniem 1 października 2008 r. przeniósł go do rezerwy kadrowej, na okres do dnia 31 lipca 2009 r., nie określając przewidywanego dla oficera stanowiska do obsady. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej przedłużył żołnierzowi okres pełnienia służby w rezerwie kadrowej i ustalił go od dnia 1 sierpnia 2009 r. do dnia 29 września 2009 r.

Minister Obrony Narodowej, decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] (pkt 4), działając na podstawie art. 111 pkt 10 i art. 115 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm. dalej zwanej "ustawą pragmatyczną") oraz § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. Nr 23, poz. 137 dalej zwanego "rozporządzeniem"), zwolnił mjr. J. W. z dniem 30 września 2009 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej.

Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił własną decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] (pkt 4) w części dotyczącej daty zwolnienia mjr. J. W. z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień 27 listopada 2009 r., zaś w pozostałej części ww. decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż podstawę prawną decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. stanowił art. 111 pkt 10 ustawy pragmatycznej, zgodnie z którym żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. Z przepisu § 12 rozporządzenia wynika natomiast, że w przypadku przebywania żołnierza w rezerwie kadrowej i niewyznaczenia go do końca okresu pozostawania w rezerwie kadrowej na stanowisko służbowe, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje w pierwszym dniu po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej.

Organ podał, iż z opinii Szefa Zespołu Obsługi Administracyjno-Personalnej Departamentu Kadr MON oraz dołączonych do niej kserokopii dokumentów wynika, że organ podejmował w stosunku do oficera działania zmierzające do wyznaczenia go na stanowisko służbowe w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, jednak zakończyły się one niepowodzeniem. W przypadku zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej, organ nie ma obowiązku wykazywania braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, jak jest to wymagane w przypadku dokonywania żołnierzowi zawodowemu wypowiedzenia stosunku służbowego przez organ wojskowy. W tej sytuacji brak jest podstaw do prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w zakresie możliwości wyznaczenia zainteresowanego na inne stanowisko służbowe.

J. W. w skardze na powyższą decyzję zarzucił organowi naruszenie art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, przytaczając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumentację, jakiej użył w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, że Minister Obrony Narodowej, precyzując procedurę zwalniania żołnierza zawodowego ze służby, przewidział w § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia sytuację, w której żołnierz zawodowy przeniesiony do rezerwy kadrowej może do końca okresu pozostawania w niej nie zostać wyznaczony na stanowisko służbowe. Żołnierz zawodowy zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego – w trybie art. 20 ust. 1 ustawy pragmatycznej – może być przeniesiony do rezerwy kadrowej organu określonego w art. 20 ust. 3, jeżeli przewiduje się wyznaczenie go na inne stanowisko służbowe. W praktyce winno to oznaczać, że decyzja o zwolnieniu żołnierza zawodowego z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu go do rezerwy kadrowej może być wydana wówczas, jeśli organ wojskowy przewiduje wyznaczenie żołnierza na inne stanowisko służbowe. A contrario, jeżeli organ nie przewiduje wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, wydanie decyzji o zwolnieniu żołnierza zawodowego z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu go do rezerwy kadrowej nie jest możliwe.

W sytuacji gdy przepis prawa posługuje się zwrotem "inne stanowisko", czyniąc z tego warunek, jaki musi zostać spełniony, by możliwym było jego zastosowanie, trudno uznać za prawidłową taką decyzję, wydawaną w tym trybie, która nie wskazuje, na jakie "inne stanowisko" organ przewiduje wyznaczyć żołnierza zawodowego, zwalniając go z dotychczas zajmowanego i przenosząc do rezerwy kadrowej. Pomimo, że decyzja podejmowana na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy pragmatycznej nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej (art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy pragmatycznej), to dla skutku, jaki wywołuje w następstwie niewyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej, okoliczność niewskazania w niej przewidywanego do obsady stanowiska służbowego nie może pozostać bez wpływu na decyzję o zwolnieniu ze służby, podjętą na podstawie art. 111 pkt 10 ustawy pragmatycznej. Decyzja taka wydawana jest po bezskutecznym upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej, czyli niewyznaczeniu żołnierza w tym czasie na stanowisko służbowe określone w decyzji wydanej w trybie art. 20 ust. 1 ustawy pragmatycznej.

Jeśli organ, zwalniając żołnierza zawodowego z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przenosząc go do rezerwy kadrowej, nie określa celu (warunku; co w tym przypadku oznacza, że nie wykazuje przesłanki) dokonywanego ruchu kadrowego, bo nie wskazuje stanowiska służbowego, na które ma być wyznaczony żołnierz zawodowy (w tym celu zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska i przeniesiony do rezerwy kadrowej), jak w przedmiotowej sprawie, to nie wykazuje podstaw do stosowania art. 20 ust. 1 ustawy pragmatycznej, a skoro tak, to nie można uznać za prawidłową decyzji o zwolnieniu ze służby wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej (art. 111 pkt 10 ustawy pragmatycznej), gdyż nie wiadomo, czy takie przewidywane do obsady stanowisko w ogóle istniało.

Stosując przepis art. 20 ust. 1 ustawy pragmatycznej, organ powinien określić przewidywane do obsady stanowisko służbowe, na które miał być wyznaczony zwolniony z dotychczas zajmowanego i przeniesiony do rezerwy kadrowej skarżący. Dopiero wówczas, po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej, w trakcie której nie doszłoby do wyznaczenia go na wskazane stanowisko służbowe, choćby z powodu jego likwidacji, zachodziłaby podstawa do zwolnienia skarżącego ze służby w trybie art. 111 pkt 10 ww. ustawy pragmatycznej. W takiej bowiem sytuacji przepis ten miałby pierwszeństwo w stosowaniu przed przepisem art. 114 ust. 2 ustawy pragmatycznej z uwagi na pozostawanie żołnierza w rezerwie kadrowej.

Tymczasem zwolnienie z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie skarżącego do rezerwy kadrowej przy braku określenia stanowiska służbowego, na które miałby być wyznaczony, w konsekwencji czyni decyzję o zwolnieniu ze służby wadliwą, bo nieweryfikowalną z punktu widzenia powodów, dla których nie było możliwe obsadzenie skarżącego na konkretnym stanowisku służbowym. Co więcej, tego rodzaju praktyka świadczy de facto o obchodzeniu w ten sposób przepisów o wypowiadaniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez organ, które – jak w przypadku likwidacji stanowiska służbowego – wymaga od organu wykazania braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko, odpowiadające jego kwalifikacjom zawodowym. Dlatego też, Sąd uchylił obie wydane w sprawie decyzje.

Minister Obrony Narodowej w skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 647/10, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 20 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez ich zastosowanie w sprawie, pomimo wyraźnego oczywistego ustawowego zakazu badania przez sąd administracyjny decyzji w sprawie przeniesienia żołnierza do rezerwy kadrowej, co skutkowało wydaniem wadliwego wyroku;

b) art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 12 rozporządzenia w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej poprzez brak ich zastosowania w sprawie, w sytuacji gdy nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż żołnierza zawodowego zwalnia się obligatoryjnie z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej.

Zarzucono również naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a.") w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez wadliwe dokonanie ustaleń faktycznych, które nie miały żadnego znaczenia w sprawie, a ich zastosowanie skutkowało wydaniem wadliwego wyroku, uwzględniającego skargę;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ P.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez ich zastosowanie wobec uznania przez Sąd I instancji, iż organ w toku prowadzonego postępowania naruszył przepisy prawa materialnego, co w ocenie tego Sądu miało wpływ na podjęte przez organ rozstrzygnięcie, a tym samym skutkowało uchyleniem decyzji wydanych w obu instancjach;

c) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez brak ich zastosowania w sytuacji gdy w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ wojskowy przepisów prawa materialnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor stwierdził, że wadliwość wyroku wynika przede wszystkim z naruszenia przez Sąd I instancji art. 20 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez nieuprawnioną ingerencję w działania organów wojskowych dotyczących zasadności zwolnienia mjr. J. W. z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia go do rezerwy kadrowej. Sąd ten uznał, że organ stosując art. 20 ust. 1 ustawy, powinien określić w decyzji przewidywane do obsady stanowisko służbowe, na które miałby być wyznaczony żołnierz po upływie rezerwy kadrowej. Zwolnienie mjr. J. W. z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie go do rezerwy kadrowej przy braku określenia stanowiska służbowego, na które miałby być wyznaczony – zdaniem Sądu I instancji – w konsekwencji czyni decyzję o zwolnieniu ze służby wadliwą, bo nieweryfikowalną, z punktu widzenia powodów, dla których nie było możliwe obsadzenie skarżącego na konkretnym stanowisku służbowym.

W ocenie kasatora, wobec wyrażonego brzmienia art. 8 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy, sprawy: wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji, nie podlegają w ogóle kognicji sądów administracyjnych, jak i podejmowane w nich działania organów wojskowych nie mogą być kontrolowane przez te sądy także pośrednio, przy okazji skargi na decyzję o zwolnieniu ze służby (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 937/08; wyrok NSA z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 549/08; wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 101/08).

Zdaniem kasatora Sąd I instancji naruszył też art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy żołnierza zawodowego zwalnia się obligatoryjnie z zawodowej służby wojskowej wskutek zaistnienia przesłanki określonej w tych przepisach. Przepis art. 111 pkt 10 powołanej ustawy stanowi samodzielną podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby, która nie pozostaje w jakimkolwiek związku z odrębną instytucją wypowiedzenia stosunku służbowego (vide wyrok NSA z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 937/08; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1278/06; wyrok NSA z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1450/06).

Decyzje wydane na podstawie art. 111 pkt 10 ustawy mają charakter związany i przepis ten nie zawiera warunku uzależniającego jego zastosowanie od uprzedniego wykazania przez organ wojskowy działań zmierzających do wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. Dlatego wbrew stwierdzeniu Sądu I instancji, zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie nie stanowiło obejścia przepisów o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.

Uzasadniając zarzut naruszenia przez Sąd przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. kasator wskazał, że naruszenie to polegało na ustaleniu wadliwego stanu faktycznego. Sąd I instancji miał bowiem wyłącznie zbadać legalność decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Tymczasem Sąd I instancji, wbrew ustawowemu zakazowi, wziął pod uwagę podejmowane działania organów związane z przeniesieniem (przedłużeniem) mjr. J. W. do rezerwy kadrowej, co skutkowało wydaniem wadliwego wyroku, uwzględniającego skargę.

Okoliczności związane ze zwalnianiem oficera z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego oraz przeniesienie go do rezerwy kadrowej, nie mogły determinować rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż motywy, którymi kierował się organ wojskowy przy podjęciu tych decyzji nie mogły mieć żadnego wpływu na rozstrzygniecie Sądu I instancji.

Zdaniem też kasatora, naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, determinowało podjęcie przez Sąd błędnego rozstrzygnięcia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. polegające na ich zastosowaniu i uchyleniu zaskarżonych decyzji, podczas gdy w sprawie winien mieć zastosowanie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. W sprawie tej nie doszło bowiem do naruszenia prawa materialnego, a zatem skarga na decyzje w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej winna zostać oddalona.

J. W. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o oddalenie skargi a właściwie o jej odrzucenie z uwago na błędnie sformułowane zarzuty. Skarga może być uwzględniona, gdy uchybienie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie strony Sąd I instancji rozpoznania sprawy nie sprowadził do mechanicznego i w istocie pozbawionego krytycyzmu swoistej mantry, że kontekst stosowania art. 111 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie jest istotny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części tego uzasadnienia P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej ustawy, tym samym sprawa ta mogła być rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Natomiast skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem w okolicznościach przedmiotowej sprawy zasługiwała na uwzględnienie.

W świetle art. 174 powołanej ustawy, skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), a nadto przez naruszenie przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść – w granicach określonych w skardze – do ocen o charakterze prawnomaterialnym.

Przedmiotem kontroli legalności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny była ostateczna decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r. wydana na podstawie art. 111 pkt 10 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) w przedmiocie zwolnienia mjr. J. W. z zawodowej służby wojskowej.

Przepis art. 111 pkt 10 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że mjr J. W. w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej nie został wyznaczony na inne stanowisko służbowe. W tej sytuacji w świetle powołanego przepisu rozwiązanie stosunku służbowego z żołnierzem zawodowym było obligatoryjne.

Tymczasem Sąd I instancji kontrolując decyzję wydaną na podstawie art. 111 pkt 10 tej ustawy, dostrzegając wprawdzie, że decyzje o zwolnieniu żołnierza zawodowego z dotychczasowego stanowiska i przeniesieniu do rezerwy kadrowej, tj. decyzje wydawane na podstawie art. 20 ust. 1 tej ustawy, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych (art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy) uznał, że dla skutku jaki wywołuje niewyznaczenie żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe w okresie pozostawania w rezerwie kadrowej, organ w decyzji wydanej na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy powinien określić przewidywane do obsady stanowisko służbowe. Dopiero po upływie okresu pozostawania w rezerwie kadrowej, w trakcie której nie doszłoby do wyznaczenia na wskazane stanowisko służbowe, mogłoby dojść do zwolnienia ze służby wojskowej w trybie art. 111 pkt 10 ustawy. Brak wskazania w decyzji wydanej na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy stanowiska służbowego, na które miałby zostać wyznaczony żołnierz zawodowy, czyni decyzje o zwolnieniu ze służby wadliwą, bo nieweryfikowalną z punktu widzenia powodów, dla których nie obsadzono żołnierza zawodowego na konkretnym stanowisku.

Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze obowiązujący stan prawny i powyższe stanowisko Sądu I instancji – uznał za uzasadniony stanowiący skargę kasacyjna zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., bowiem organy orzekające w sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego.

Trafny jest również zarzut kasatora, że Sąd I instant naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., bowiem Sąd I instancji błędnie uznał, że badając legalność decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej należy odnieść się do działania organów wojskowych związanych z przeniesieniem żołnierza zawodowego do rezerwy kadrowej.

Zgodzić się też trzeba z zarzutem stanowionym skargą kasacyjną o naruszeniu przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego w postaci art. 20 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 oraz art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Przepis art. 111 pkt 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi bowiem samodzielną podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowego przeniesionego do rezerwy kadrowej przesłanką tego obligatoryjnego zwolnienia, na co jednoznacznie wskazuje zawarte w tym przepisie sformułowanie "zwalnia", jest niewyznaczenie na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej.

Jeśli zatem, właściwy organ, w czasie pozostawania żołnierza zawodowego w rezerwie kadrowej, dokonał analizy możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko i w wyniku takiej analizy doszedł do wniosku, że brak jest możliwości zaproponowania innego stanowiska służbowego, to przepis art. 111 pkt 10 ustawy stanowi samodzielną podstawą zwolnienia ze służby.

Tak też postąpił Minister Obrony Narodowej w niniejszej sprawie, natomiast Sąd I instancji dokonując błędnej wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w istocie dokonał pośredniej kontroli decyzji o przeniesieniu mjr. J. W. do rezerwy kadrowej. Skoro sprawy te nie podlegają w ogóle kognicji sądów administracyjnych, to podejmowane w nich działania organów wojskowych nie mogą być kontrolowane przez sądy administracyjne także pośrednio, przy okazji skargi na decyzję o zwolnieniu ze służby. Brak jest zatem jakiejkolwiek podstawy prawnej, aby przy ocenie legalności decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby, kontroli sądowej zostały poddane sprawy nieobjęte właściwością sądów administracyjnych, poddanie zaś kontroli przez sąd administracyjny takich decyzji, stanowi obejście zakazu przewidzianego w art. 8 ust. 2 pkt 1 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 937/08; wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 101/08; wyrok NSA z dnia 6 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 549/08).

W tym stanie sprawy, zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., gdyż Sąd I instancji w zaistniałych okolicznościach faktycznych i prawnych, nie miał podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Obrony Narodowej.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.