Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 3/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 par 1, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie WSA Bożena Popowska As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 09 lipca 2008 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę, 2. zasądza na rzecz adwokata W.P. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści)zł podwyższone o kwotę 52,80 ( pięćdziesiąt dwa i 80/100 ) zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności - łącznie 292,80 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski /-/ B. Popowska


UZASADNIENIE

IV SA/Po 3/08

Uzasadnienie

Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 kpa odmówiono A.M. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu stwierdzono, że strona złożyła wniosek w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich/ Dz. U. z dnia 23 lipca 1996 r. Nr 87 poz. 395 ze zm./. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 24.03. 2004 r. nr 003170599/ 1 orzekł o odmowie przyznania stronie uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w art. 3 ust. 1 powołanej ustawy. W dniu 16.11.2004 r. wpłynął do Urzędu wniosek, w którym strona ponowiła sprawę doznanych represji w okresie II wojny światowej. Decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...]. Powyższą decyzję strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 12. 10. 2006 r. (sygn. akt IV SA/ Po 815/ 05) oddalił skargę strony. W dniu [...] do Urzędu wpłynął kolejny wniosek, w którym strona nie sprecyzowała w jakim trybie wnosi o jego rozpatrzenie. W wyniku zapytania Urzędu strona pismem z dnia 30. 07. 2007 r. wniosła o wznowienie postępowania w trybie art. 145 kpa.

Zdaniem Organu wniosek nie jest zasadny i nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do przepisów art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie administracyjnego jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotnie dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte prze właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art.§ 2),

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Kierownik Urzędu po przeanalizowaniu treści złożonego wniosku uznał, że strona nie wskazała na istnienie jakiejkolwiek z przesłanek wymienionych w cytowanym przepisie. W szczególności brak jest przesłanek do zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 5, tzn. nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Stosownie do art. 16 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach określonych w Kodeksie. Z powyższego przepisu- wyrażającego zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynika, że decyzja taka nie może być w zasadzie wzruszona w trybie postępowania administracyjnego, z wyjątkami ściśle określonymi w przepisach kpa.

A.M. odwołała się od tej decyzji. Jej zdaniem sprawa nie została rozpatrzona zgodnie z art. 145 kpa. i w związku z tym domaga się wznowienia postępowania.

Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 149 § 3 kpa zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy. W uzasadnieniu podniesiono argumenty zawarte w poprzedniej decyzji. Kierownik Urzędu zauważył, iż w szczególności brak jest przesłanek do zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tzn. nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Stosownie do art. 16 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach określonych w Kodeksie. Z powyższego przepisu - wyrażającego zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynika, że decyzja taka nie może być w zasadzie wzruszona w trybie postępowania administracyjnego, z wyjątkami ściśle określonymi w przepisach kpa.

A.M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie.

Jej zdaniem spełniała ona warunek pracy przez okres 6 miesięcy o którym mówi ustawa.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Okoliczności podnoszone przez Skarżącą zdaniem Organu nie wnoszą nic nowego, potwierdzają tylko uprzednio ustalony stan faktyczny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.

W przedmiotowej sprawie organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego.

A.M. złożyła wniosek w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz. U. z dnia 23 lipca 1996 r. Nr 87 poz. 395 z późn. zm./. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł o odmowie przyznania stronie uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w art. 3 ust. 1 powołanej ustawy. W dniu 16.11.2004 r. wpłynął do Urzędu wniosek, w którym strona ponowiła sprawę doznanych represji w okresie II wojny światowej. Decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...]. Powyższą decyzję strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wyrokiem z dnia 12.10.2006 r. (sygn. akt IV SA/Po 815/05) Sąd oddalił skargę strony. W dniu 23.05.2007 r. do Urzędu wpłynął kolejny wniosek, w którym strona nie sprecyzowała w jakim trybie wnosi o jego rozpatrzenie. W wyniku zapytania Urzędu strona pismem z dnia 30.07.2007 r. wniosła o wznowienie postępowania w trybie art. 145 kpa.

Organy zasadnie uznały, że wniosek nie jest zasadny i nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do przepisów art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie administracyjnego jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotnie dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte prze właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art.§ 2),

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

W przedmiotowej sprawie nie występują żadne okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego.

Kodeks postępowania administracyjnego uzależnia tę możliwość prawną od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych oraz braku w sprawie dwóch przesłanek negatywnych. Do przesłanek pozytywnych należą: 1) rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną, 2) wystąpienie jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 kpa podstaw prawnych wznowienia. Przesłanki negatywne to: 1) przesłanka terminu - art. 146 § 1 kpa, 2) przesłanka - treść rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia postępowania odpowiada treści decyzji (art. 146 § 2 kpa).

Z treści pism Skarżącej zawartych w aktach sprawy wynika, iż podstawę wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zgodnie z tym przepisem podstawą wznowienia postępowania jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Na tej podstawie postępowanie wznawia się, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy są nowe. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję.

W przedmiotowej sprawie nie zachodzą wyżej wymienionej przesłanki. Podnoszone przez Skarżącą fakty były znane Organowi wcześniej, przy wydawaniu decyzji ostatecznej z dnia 12 lipca 2005 r. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 118/07, LEX nr 334259 "nie jest wystarczające do wznowienia postępowania, gdy strona tylko werbalnie odnosi się do przepisów prawa i wskazuje konkretne podstawy wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa), nie podając jednocześnie żadnych istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych czy dowodów, które istniałyby w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, ani też żadnych okoliczności, świadczących o braku udziału w postępowaniu. Takie działanie jest w istocie nadużyciem prawa i próbą nadania innego znaczenia podstawom wznowienia, niźli to wynika z przesłanek kodeksowych". Skarżąca w toku całego postępowania podnosi okoliczności, które istniały i były znane organowi w chwili wydawania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1960/06, LEX nr 318251 stwierdził, że "to, że strona w swym wniosku o wznowienie powołuje się na nowe, jej zdaniem okoliczności, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, nie musi oznaczać, że wniosek (podanie) opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia wniosku wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi, gdyż okoliczności, na które powołuje się strona, albo istniały i były znane organowi w chwili wydawania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie, albo zaistniały dopiero później, czyli nie występowały w dniu wydawania decyzji".

Prawomocnym wyrokiem z dnia 12 października 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 815/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd odniósł się do wszystkich argumentów podnoszonych przez Skarżącą na tym etapie postępowania. We wniosku o wznowienie postępowania Skarżąca nie podniosła żadnych nowych faktów.

Kierownik Urzędu po przeanalizowaniu treści złożonego wniosku zasadnie uznał, że strona nie wskazała na istnienie jakiejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 kpa. W szczególności brak jest przesłanek do zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 5, tzn. nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Stosownie do art. 16 § 1 kpa uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Z powyższego przepisu - wyrażającego zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynika, że decyzja taka nie może być w zasadzie wzruszona w trybie postępowania administracyjnego, z wyjątkami ściśle określonymi w przepisach kpa.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 ppsa oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 19 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348).

/-/I. Kucznerowicz /-/P. Miładowski /-/B. Popowska

MZ