Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 4114/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 271 pkt 2, art. 282 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 116
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska, Protokolant Konrad Halota, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 1097/20 w sprawie ze skargi M. W. o wznowienie postępowania od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1689/19 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2019 r., nr 2201-IEW-1.4123.59-63.2019/KB w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) uchyla zaskarżony wyrok w punkcie drugim i w tej części przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, 2) zasądza od M. W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 9.03.2021 r. o sygn. I SA/Gd 1097/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. W. (dalej: skarżąca) o wznowienie postępowania od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 3.06.2020 r. o sygn. I SA/Gd 1689/19 w sprawie ze skargi skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 28.06.2018 r., nr 2201–IEW-1.4123.59-63.2019/KB, wydaną w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki - w punkcie 1 uchylił wyrok WSA w Gdańsku z 3.06.2020 r. o sygn. I SA/Gd 1689/19; w punkcie 2 uchylił zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną powołano art. 271 pkt 2 i art. 282 § 1 i 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2. Przebieg postępowania przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (przedstawiony przez WSA w Gdańsku).

2.1. Decyzją z 13.12.2018 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni orzekł o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako członka zarządu, solidarnie ze spółką za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień, wrzesień, październik oraz listopad 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

2.2. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z 28.06.2019 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej solidarnie ze spółką za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. w kwocie 118.662.12 zł wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.6499,99 zł, za sierpień 2013 r. w kwocie 460.00 zł wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 6,31 zł, za wrzesień 2013 r. w kwocie 3.404,00 zł wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 46,41 zł, za październik 2013 r. w kwocie 4.743.00 zł wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 64,26 zł oraz za listopad 2013 r. w kwocie 46.210,00 zł wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 622,05 zł. Jednocześnie Dyrektor IAS uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej wysokości odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług czerwiec, sierpień, wrzesień, październik oraz listopad 2013 r., co do których orzeczono o odpowiedzialności podatkowej skarżącej solidarnie ze spółką i w tym zakresie orzekł o obniżeniu wysokości odsetek za zwłokę do łącznej kwoty 53.109,00 zł w tym za czerwiec 2013 r. do kwoty 37.872,00 zł, za sierpień do kwoty 139,00 zł, za wrzesień 2013 r. do kwoty 1.000,00 zł, za październik 2013 r. do kwoty 1.353,00 zł i za listopad 2013 r. do kwoty 12.775,00 zł.

2.3. Na ww. decyzję skarżąca wniosła skargę do WSA w Gdańsku, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art 116 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: o.p.) przez ustalenie odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako byłego prezesa zarządu spółki wraz ze spółką za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2013, w sytuacji gdy skarżąca nie pełniła już wówczas funkcji prezesa zarządu w spółce;

2) art. 122 w związku z art. 121 § 1, art.125 § 1, art. 188 o.p., polegające na nieuwzględnieniu zarzutu naruszenia tychże przepisów i uznaniu za prawidłowe oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przeprowadzenia dowodu z dokumentów oraz odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego z majątku spółki, a w konsekwencji orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej, gdy nie skierowano egzekucji do całego majątku dłużnika;

3) art. 123 § 1 w związku z art. 200 § 1 o.p., polegające na tym, że organ podatkowy pomimo ciążącego na nim obowiązku nie zapewnił skarżącej udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nie umożliwił zapoznanie się z całym zebranym w toku postępowania materiałem i wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; ponadto organ podatkowy nie wyznaczył zgodnie z art. 200 § 1 o.p. siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego;

4) art. 187 § 1 o.p., polegające na nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego w sprawie, a konsekwencji uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącej na podstawie art. 116 o.p.;

5) art. 108 § 2 lit a o.p., polegające na wszczęciu postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej, które nie może być wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe; niepodjęcie próby doręczenia decyzji obecnemu zarządowi spółki, a jedynie doręczenie w trybie art. 150 o.p., gdy organ podatkowy miał pełną świadomość braku kontaktu od 2014 r. z podatnikiem pod adresem, na który skierowano korespondencję.

2.4. Wyrokiem z 3.06.2020 r. o sygn. I SA/Gd 1689/19 WSA w Gdańsku oddalił skargę skarżącej na decyzję Dyrektora IAS z 28.06.2019 r.

3. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku.

3.1. W dniu 23.11.2020 r. skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, będącego radcą prawnym, złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z 3.06.2020 r., I SA/Gd 1689/19, domagając się uchylenia powyższego orzeczenia z uwagi na to, że doręczenie zawiadomienia o rozprawie dokonano pełnomocnikowi z urzędu na wadliwy adres, omyłkowo taki wskazany WSA w Gdańsku przez Okręgową Izbę Radców Prawnych. W związku z powyższym, zdaniem skarżącej, zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a.

Skarżąca również wskazała, że zaistniały podstawy do wznowienia postępowania w oparciu o art. 273 § 2 p.p.s.a., ponieważ zaistniały nowe okoliczności w stosunku do tych, które były ocenione przez WSA w Gdańsku i doprowadziły do wydania wyroku oddalającego skargę. Skarżąca wskazała na nowy dowód, jakim jest Protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z 23.12.2012 r., według którego Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników z 23.12.2012 r., podjęło uchwałę nr 1 o odwołaniu skarżącej jako prezesa zarządu spółki na skutek złożenia przez nią rezygnacji oraz uchwałę nr 2 o powołaniu do zarządu spółki wskazanej w protokole osoby na funkcję prezesa zarządu. Obie uchwały weszły w życie z dniem podjęcia, tj. z dniem 23.12.2012 r. Skarżąca dodała przy tym, że nie wiedziała o podjętej uchwale i była przeświadczona, że jej rezygnacja z funkcji prezesa zarządu, dokonana pismem z 23.11.2012 r. i przyjęta przez spółkę w tym samym dniu, była wystarczająca.

4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Wyrokiem z 9.03.2021 r. o sygn. I SA/Gd 1097/20 WSA w Gdańsku w punkcie 1 uchylił wyrok WSA w Gdańsku z 3.06.2020 r. o sygn. I SA/Gd 1689/19, natomiast w punkcie 2 uchylił zaskarżoną decyzję.

W okolicznościach sprawy za uzasadnioną WSA w Gdańsku uznał podstawę wznowienia postępowania z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. z uwagi na pozbawienie strony możliwości działania w następstwie uznania, że pełnomocnik strony był należycie poinformowany o terminie rozprawy, na której zapadł wyrok WSA w Gdańsku z 3.06.2020 r., I SA/Gd 1689/19.

Uchylając z kolei zaskarżoną decyzję Dyrektora IAS, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę winien mieć przy tym na względzie, że przedstawiony przez skarżącą dokument jest kserokopią Protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki. Choć z protokołu tego wynika jaka uchwała i o jakiej treści została podjęta, to jednak należy wziąć pod uwagę, że skarżąca uchwały odwołującej ją z funkcji członka zarządu nie złożyła do akt sprawy. Aby prawidłowo ustalić stan faktyczny, organ winien zatem podjąć takie czynności, które będą zmierzały do pozyskania tego dokumentu, ewentualnie przesłuchać w charakterze świadków te osoby, których podpisy widnieją pod załączonym do akt protokołem. Wyjaśnienie wzajemnej relacji pomiędzy treścią Protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z 23.12.2012 r. a uchwałą tegoż Zgromadzenia z 12.02.2014 r. pozwoli stwierdzić, kiedy w rzeczywistości skarżąca została odwołana z funkcji członka zarządu. Dopiero niebudzące wątpliwości ustalenie tej okoliczności umożliwi wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie orzeczenia o jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień, wrzesień, październik oraz listopad 2013 r. Mając powyższe na uwadze, WSA w Gdańsku na podstawie art. 271 pkt 2 i art. 282 § 1 i 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

5.1. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku z 9.03.2021 r. o sygn. I SA/Gd 1097/20, skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Dyrektor ISA w Gdańsku (reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego), który oparciu o art. 173 § 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżył ten wyrok w części dotyczącej uchylenia zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. sformułował również wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i oddalenie skargi, ewentualnie na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także w oparciu o art. 203 i art. 205 p.p.s.a. zasądzenie kosztów postępowania oraz na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Dyrektor IAS w Gdańsku zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 134 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., polegającego na niewłaściwym skontrolowaniu zaskarżonej decyzji i niezasadnym przyjęciu, że przedłożenie przez stronę w toku postępowania sądowoadministracyjnego kserokopii dokumentu w postaci Protokołu z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z 23.12.2012 r. uzasadniało stwierdzenie, że organ podatkowy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy organy podatkowe zgromadziły w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy, który należycie oceniły, dokonując (bez naruszenia przepisów postępowania) prawidłowych ustaleń faktycznych;

b) art. 141 § 4 w związku z art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez:

- wybiórcze przedstawienie stanu sprawy z pominięciem kluczowej z perspektywy dokonanego rozstrzygnięcia okoliczności opisanej zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i odpowiedzi na skargę do WSA w Gdańsku, którą jest faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu przez skarżącą w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań objętych postępowaniem z tytułu podatku od towarów i usług;

- niedokonanie oceny zgromadzonego w sprawie wyczerpującego materiału dowodowego pochodzącego z akt rejestrowych spółki;

- skonstruowanie uzasadnienia wyroku w sposób niejasny, nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie tanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 o.p. przez niezasadne nałożenie na organ obowiązku przeprowadzenia nowego postępowania dowodowego przy ponownym rozpoznaniu sprawy, mimo przeprowadzenia przez organ wszechstronnego postępowania oraz analizy materiału przed wydaniem decyzji z 28.06.2019 r., a w konsekwencji uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, mimo braku podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów postępowania;

d) art. 106 § 3 w związku z art. 135 p.p.s.a. przez zaniechanie podjęcia przewidzianych tą regulacją środków i przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów w celu wyjaśnienia sprawy, jeżeli w ocenie Sądu pierwszej instancji było to niezbędne dla weryfikacji prawidłowości wydanej decyzji;

e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 133 §1 p.p.s.a. przez oparcie orzeczenie na własnych ustaleniach, to znaczy na dowodach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, bez umocowania tego w art. 106 § 3 p.p.s.a., ponadto przez takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, które doprowadziło do przedstawienia przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, podczas gdy konsekwencją wyrażonej w art. 133 p.p.s.a. zasady, według której wojewódzki sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy jest to, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu i nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjna, lecz bada jedynie, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których akty zostały zaskarżone, zostały przeprowadzone w sposób odpowiadający prawu.

5.2. Skarżąca w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy.

6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

6.1. Skarga kasacyjna w zaskarżonej części zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zagadnienie zasadności i zakresu postępowania toczącego się po wznowieniu postępowania sądowoadministracyjnego.

6.2. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z 9.03.2021 r., I SA/Gd 1097/20, WSA w Gdańsku za usprawiedliwioną uznał tylko podstawę wznowienia sformułowaną w oparciu o art. 271 pkt 2 p.p.s.a., z uwagi na pozbawienie skarżącej strony możliwości działania w następstwie uznania, że pełnomocnik skarżącej był należycie poinformowany o terminie rozprawy, na której zapadł wyrok WSA w Gdańsku z 3.06.2020 r., I SA/Gd 1689/19.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA w Gdańsku z 9.03.2021 r., I SA/Gd 1097/20, nie wskazuje natomiast na to, żeby podstawę wznowienia stanowił wskazany w skardze o wznowienie postępowania sądowego art. 273 § 2 p.p.s.a., według którego można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Według skarżącej, załączoną do skargi o wznowienie postępowania sądowego kserokopię protokołu należy traktować jako nowy dowód w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a., który mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z którego skarżąca nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zdaniem skarżącej, protokół ów miałby potwierdzać, że Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki z 23.12.2012 r. podjęło uchwałę nr 1 o odwołaniu skarżącej jako prezesa zarządu spółki na skutek złożenia przez nią rezygnacji oraz uchwałę nr 2 o powołaniu do zarządu spółki innej osoby na funkcję prezesa zarządu. Obie uchwały weszły w życie z dniem podjęcia, tj. 23.12.2012 r. Skarżąca dodała przy tym, że nie wiedziała o podjętej uchwale i była przeświadczona, że rezygnacja z funkcji prezesa zarządu dokonana pismem z 23.11.2012 r. i przyjęta przez spółkę w tym samym dniu była wystarczająca.

Podkreślić należy, że WSA w Gdańsku nie stwierdził wprawdzie istnienia podstawy do wznowienia postępowania z art. 273 § 2 p.p.s.a. i nie dopuścił również na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., jako nowego i nieznanego dotąd skarżącej dowodu w sprawie ww. kserokopii Protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z 23.12.2012 r., jednakże nakazał przeprowadzenie dowodu z przedłożonej przez skarżącą kserokopii protokołu organowi odwoławczemu i skonfrontować ją z protokołem uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z 12.02.2014 r. W związku z czym uznał, że powyższe stało się podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji w myśl art. 271 pkt 2 i art. 282 § 1 i 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

6.3. Stosownie do art. 282 § 1 p.p.s.a. należy rozpoznawać sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., wobec stwierdzenia zatem przez WSA w Gdańsku dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania, z uwagi na to, że skarżąca nie była należycie reprezentowana i połączenia badania tej okoliczności z rozpoznaniem sprawy, trafnie ocenił ten Sąd, że winien był zbadać zaskarżoną decyzję Dyrektora IAS z 28.06.2019 r., wydaną w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącej solidarnie ze spółką za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec, sierpień, wrzesień, październik oraz listopad 2013 r.

Trafnie zwraca uwagę Dyrektor IAS w skardze kasacyjnej, że skarżąca nie przedłożyła ww. kserokopii protokołu z 23.12.2012 r. zarówno na etapie postępowania przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji. Nadto podkreślenia wymaga, że ww. protokół nie znalazł się również w przesłanych przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie dokumentach z akt rejestrowych spółki dotyczących m.in. osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania spółki. W aktach tych znajdowała się natomiast uchwała nr [...] Zgromadzenia Wspólników spółki z 9.05.2011 r., powołująca skarżącą na stanowisko prezesa zarządu spółki oraz protokół uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z 12.02.2014 r., odwołujący skarżącą z funkcji prezesa zarządu spółki. Nadto ww. uchwały z 9.05.2011 r. oraz 12.02.2014 r. nalazły swoje potwierdzenie w dwóch wpisach do Krajowego Rejestru Sądowego, które miały miejsce odpowiednio w dniu 8.06.2011 r. i 2.04.2014 r. W związku z tym uzasadnione wątpliwości budzi wiarygodność przedłożonej przez skarżącą ww. kserokopii Protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z 23.12.2012 r.

Rozpatrując ponownie skargę od decyzji Dyrektora IAS w świetle wszystkich przesłanek odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej za zobowiązania spółki, o których mowa w art. 116 o.p., czego w zaskarżonym wyroku nie dokonał, WSA w Gdańsku powinien ocenić z punktu widzenia tej regulacji prawnej także kluczową z perspektywy dokonanego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia okoliczność, opisaną zarówno w decyzji, jak i odpowiedzi na skargę skarżącej, a także znajdującą potwierdzenie w aktach administracyjnych, którą jest faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu przez skarżącą w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązań, objętych postępowaniem z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. (termin płatności 25.07.2013 r.), sierpień 2013 r. (termin płatności 25.09.2013 r.), wrzesień 2013 r. (termin płatności 25.10.2013 r.), październik 2013 r. (termin płatności 25.11.2013 r.) oraz listopad 2013 r. (termin płatności 27.12.2013 r.). Podkreślenia wymaga, że skarżąca opatrzyła własnoręcznym podpisem i pieczęcią prezesa zarządu deklaracje dla podatku od towarów i usług (za czerwiec 2013 r. w dniu 23.07.2013 r., za lipiec 2013 r. w dniu 22.08.2013 r., za sierpień 2013 r. w dniu 24.09.2013 r., za wrzesień 2013 r. w dniu 24.10.2013 r., za październik 2013 r. w dniu 22.11.2013 r., za listopad 2013 r. w dniu 19.12.2013 r., za grudzień 2013 r. w dniu 24.01.2014 r., za styczeń 2014 r. w dniu 25.02.2014 r.); zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8) za 2012 r. w dniu 30.04.2013 r.; protokół uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki w dniu 28.06.2013 r. Są to odpowiednio k. 1-6, 87, 90, 118-119

Należy zaakcentować, że Naczelny Sąd Administracyjny od lat konsekwentnie wyraża pogląd, na co trafnie powołuje się w skardze kasacyjnej Dyrektor IAS, cytując stosowne orzeczenia, że przy ocenie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółek na podstawie art. 116 o.p. należy brać pod uwagę faktyczne sprawowanie funkcji członka zarządu. Oceniając odpowiedzialność solidarną konkretnej osoby za zaległości podatkowe spółki, którą zarządza, istotne znaczenie ma ustalenie, czy w danym czasie podejmowała ona aktywne działania z zakresu prowadzenia spraw spółki. Odpowiedzialność solidarna członka zarządu za zaległości podatkowe nie opiera się bowiem wyłącznie na formalnym piastowaniu danego stanowiska, lecz również na ponoszeniu konsekwencji działań lub zaniechań. Faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce, nawet po formalnej rezygnacji z funkcji członka zarządu w tejże spółce, powoduje odpowiedzialność podatkową tej osoby przewidzianą w art. 116 § 2 o.p. Złożenie podpisów na dokumentach spółki, że dana osoba realizowała czynności związane z pełnioną funkcją prezesa zarządu (zob. np. wyrok NSA z 19.01.2024 r., III FSK 3652/21 i powołane tam orzecznictwo). W świetle powyższego podkreślić należy, że przedłożona przez skarżącą jako nowy dowód kserokopia ww. Protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z 23.12.2012 r., niezależnie od jej wiarygodności, winna być oceniona jako pozostająca bez wpływu na dokonane przez organ podatkowy rozstrzygnięcie.

6.3. Mając na uwadze przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, ponieważ zaskarżony wyrok w zaskarżonej części nie odpowiada prawu i dlatego działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w punkcie drugim i przekazał sprawę w tej części do ponownego rozpoznania przez WSA w Gdańsku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 200 w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.

W odniesieniu do wniosku pełnomocnika skarżącej ustanowionego w ramach prawa pomocy o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, należy stwierdzić, że w niniejszym wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, gdyż orzeka o tym w oparciu o przepisy art. 258-261 p.p.s.a. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (w rozpatrywanym przypadku przed WSA w Gdańsku), w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 p.p.s.a.). Na postanowienie wydane w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu przysługuje odpowiednio sprzeciw (art. 259 § 1 i 2 p.p.s.a.) lub zażalenie (art. 227 p.p.s.a.). W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do orzekania w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w sprawach należących do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych, dopiero w ramach kontroli instancyjnej postanowień rozstrzygających wspomnianą kwestię (zob. postanowienie NSA z 10.02.2014 r., I FPS 3/13; wyrok NSA z 13.04.2023 r., III FSK 2045/21).

sędzia WSA (del.) Juszczyk-Wiśniewska sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Jolanta Sokołowska