Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 377/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi Damiana Kaczyka na bezczynność Wójta Gminy Rudna w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 21 listopada 2023 r. I. stwierdza, że Wójt Gminy Rudna dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 21 listopada 2023 r.; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy Rudna nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wójta Gminy Rudna do rozpoznania punktu 1, 2, 3 oraz 4 wniosku skarżącego z dnia 21 listopada 2023 r. w części dotyczącej wynagrodzenia – w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; IV. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Rudna do rozpoznania w pozostałym zakresie punktu 1,2,3 oraz 4 wniosku skarżącego z dnia 21 listopada 2023 r. V. dalej idącą skargę oddala; VI. zasądza od Wójta Gminy Rudna na rzecz skarżącego D. K. kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 21 listopada 2023 r. D. K. (dalej: Wnioskodawca, Strona, Skarżący) zwrócił się do Wójta Gminy Rudna (dalej: organ) o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:

1. Zakres obowiązków pracownika zatrudnionego na stanowisku Kierownika Referatu Organizacyjno - Administracyjnego oraz wynagrodzenie brutto jakie w 2021 roku otrzymał w ramach umowy zawartej z Wójtem Gminy Rudna?

2. Zakres obowiązków pracownika zatrudnionego na stanowisku Kierownika Referatu Organizacyjno- Administracyjnego oraz wynagrodzenie brutto jakie w 2022 roku otrzymał w ramach umowy zawartej z Wójtem Gminy Rudna?

3. Zakres obowiązków pracownika zatrudnionego na stanowisku Dyrektor Wydziału Administracyjnego oraz wynagrodzenie brutto jakie w 2021 roku otrzymał w ramach umowy zawartej z Wójtem Gminy Rudna?

4. Zakres obowiązków pracownika zatrudnionego na stanowisku Kierownika Referatu Organizacyjno - Kadrowego oraz wynagrodzenie brutto jakie w 2021 roku otrzyma! w ramach umowy zawartej z Wójtem Gminy Rudna?.

Organ pismem z dnia 29 kwietnia 2023 r. wskazał "Ad. 1-4. W załączeniu przesyłam skan zakresu. Informacja w zakresie wynagrodzenia nie może zostać udostępniona z uwagi na fakt, iż pracownik nie pełni funkcji publicznej i podlega ochronie ze względu na prawo do prywatności".

Skarżący za pośrednictwem organu 19 kwietnia 2024 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zarzucając naruszenie:

1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku

w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

3. art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku, zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 w zakresie w jakim z konwencji wynika, iż każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez zaniechanie udostępnienia informacji objętych wnioskiem, co prowadzi do ograniczenia debaty publicznej o sposobie wykonywania zadań publicznych z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa.

Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 21 listopada 2023 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku, orzeczenie, że organ dopuścił się bezczynności; stwierdzenie, że bezczynność podmiotu zobowiązanego w udostępnieniu informacji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wymierzenie z tego tytułu, na podstawie art. 149 § 2 i art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywny w wysokości 5000 zł oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania wedle norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że organ niewątpliwie jest podmiotem ustawowo zobowiązanym do udostepnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast żądane informacje stanowią przedmiot konstytucyjnych uprawnień Strony jako dane o działalności organów władzy publicznej. W opinii Skarżącego informacje te dotyczą mienia/funkcjonowania jednostki samorządu terytorialnego i mieszczą się tym samym w zakresie art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i pkt 5 lit. c ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dalej Strona wskazała na konstytucyjne i międzynarodowe umocowanie prawa dostępu do informacji publicznej. W przedmiotowej sprawie organ nie podjął w ustawowym terminie 14 dni odpowiednich czynności, tj. nie udostępnił przedmiotowej informacji w formie czynności materialno-technicznej, nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia lub o umorzeniu postępowania, nie poinformował Skarżącego, że nie jest w posiadaniu przedmiotowej informacji publicznej, a co za tym idzie pozostaje w bezczynności. Następnie przywołując przepis art. 149 § 1a p.p.s.a. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych zarzucił, że organ zlekceważył zarówno jego wniosek, jak i decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy pozostawiając sprawę bez rozpatrzenia w okresie niespełna 3 miesięcy. Tym samym organ ograniczył mu zarówno prawo dostępu do informacji, jak i możliwość jego ochrony na drodze sądowej. Przypomniał też, że skorzystanie ze środków, o których mowa w przepisie art. 149 § 2 p.p.s.a., jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwie do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Podkreślił również, że organ wskutek zaniedbania ustawowego obowiązku wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej już dwukrotnie został ukarany grzywną w 2023 r: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt III OZ 787/22 oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 62/23. Ponadto wyrokiem z dnia 19 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 258/23 stwierdził, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Przedmiotowa sprawa nie ma jednostkowego charakteru, co potwierdza ponad 35 wyroków sadów administracyjnych oraz ponad 100 decyzji samorządowego kolegium odwoławczego, tylko w okresie 2022-2023. Wskazuje to na brak praworządności organu lub zwykłe poczucie bezkarności.

Do skargi załączył m.in wniosek z dnia 21 listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publiucznej wraz z potwierdzeniem przesłania wniosku do organu w dniu 21 listopada 2023 r.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ przytoczył treść wniosku Strony z dnia 21 listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej i wskazał, że wobec mnogości korespondencji otrzymywanej od Wnioskodawcy, system mailowy zakwalifikował otrzymanego maila zawierającego przedmiotowy wniosek jako spam i mail Wnioskodawcy trafił do folderu spam w skrzynce mailowej Urzędu Gmina Ruda i nie została ma niego udzielona odpowiedź w terminie wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niemiej jednak, po otrzymaniu skargi na bezczynność w przedmiotowej sprawie i dotarciu do przedmiotowego wniosku, odpowiedź taka jest w przygotowaniu przez organ. Mając powyższe na uwadze nie sposób uznać, że organ pozostawał w bezczynności.

Organ ponadto wskazał, że Wnioskodawca nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej. W roku 2022 r. skierował bowiem do Urzędu Gminy Rudna 123 pism, w tym kilkadziesiąt stanowiących wnioski o dostęp do informacji publicznej, natomiast w 2023 r. już 25 pism. Żądania skierowane przez Wnioskodawcę miały w przeważającej mierze na celu wyłącznie uzyskanie informacji służącej indywidualnemu jego interesowi. Wnioski te w przeważającej mierze dotyczą bądź informacji, które są bezsporne i powszechnie w gminie znane, bądź których treść można odnaleźć na stronach internetowych Gminy Rudna, w tym w biuletynie informacji publicznej. Bezsprzecznie zatem Wnioskodawca inicjuje szereg postępowań w celu zupełnie innym, aniżeli ochrony swoich praw - jedynie po to, by absorbować zarówno organ, jaki Sąd (siły i środki, w tym środki osobowe), co nie może znajdować ochrony prawnej. Działanie Wnioskodawcy ma na celu zaburzyć sprawność funkcjonowania aparatu Wójta Gminy Rudna, jakim jest Urząd Gminy Rudna i ma na celu bezpodstawnie podważać zaufanie mieszkańców do transparentności organów gminy. Powyższe wskazuje, iż celem wnioskującego o dostęp do informacji publicznej są inne motywy niż troska o dobro publiczne, a udostępnienie informacji nie przysłuży się usprawnieniu realizacji zadania publicznego. Wnioskodawca próbuje korzystać z tego, że wystarczy stwierdzenie (subiektywna ocena), że dana informacja ma charakter informacji publicznej i taka sytuacja sama przez się uzasadnia obowiązek udzielania informacji każdemu podmiotowi, który się o to zwróci. Ten stan rzeczy powoduje, że w przypadku Wnioskodawcy bezsprzecznie dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają ani z Konstytucji Rzeczypospolitej Polski, a nie z ustawy o dostępie do informacji publicznej, oraz celów które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych.

W replice do odpowiedzi na skargę Skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie oraz odniósł się do zarzutów wysuniętych przez organ (k: 48 akt sprawy sądowej).

Zarządzeniem z dnia 7 sierpnia 2024 r. zobowiązano pełnomocnika organu do przedłożenia w terminie 7 dni wniosku Skarżącego z dna 21 listopada 2023 r. o udostepnienie informacji publicznej, informując, że w aktach administracyjnych brak jest przedmiotowego wniosku (k: 53 akt sprawy sądowej).

W wykonaniu powyższego zarządzenia organ przy piśmie z dnia 14 sierpnia 2024 r. przesłał wezwanie Strony z dnia 21 listopada 2023 r. do wydania decyzji – stanowiące jej odpowiedź na pismo organu z dnia 16 czerwca 2023 r. stanowiącego odpowiedź na wniosek Strony z dnia 2 czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem jest bezczynność organu.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a.

Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.ip.. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. W sprawie bezsporne jest, że Wójt Gminy Rudna – jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznych, będących w jego posiadaniu. Wójt jako organ wykonawczy gminy wykonuje bowiem zadania publiczne oraz dysponuje majątkiem publicznym.

Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. W sytuacji gdy wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, ponieważ żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania informacji, organ zobowiązany jest zawiadomić o tym wnioskodawcę (w formie pisma). Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, ale organ odmawia jej udostępnienia, albo zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), tj., gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2). Stanowisko to jest również ugruntowane w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 137/18).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.

Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2).

W rozpoznawanej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej został złożony drogą elektroniczną w organie w dniu 21 listopada 2023 r. W swej treści zawierał wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. Zakres obowiązków pracownika zatrudnionego na stanowisku Kierownika Referatu Organizacyjno - Administracyjnego oraz wynagrodzenie brutto jakie w 2021 roku otrzymał w ramach umowy zawartej z Wójtem Gminy Rudna 2. Zakres obowiązków pracownika zatrudnionego na stanowisku Kierownika Referatu Organizacyjno- Administracyjnego oraz wynagrodzenie brutto jakie w 2022 roku otrzymał w ramach umowy zawartej z Wójtem Gminy Rudna 3. Zakres obowiązków pracownika zatrudnionego na stanowisku Dyrektor Wydziału Administracyjnego oraz wynagrodzenie brutto jakie w 2021 roku otrzymał w ramach umowy zawartej z Wójtem Gminy Rudna 4. Zakres obowiązków pracownika zatrudnionego na stanowisku Kierownika Referatu Organizacyjno - Kadrowego oraz wynagrodzenie brutto jakie w 2021 roku otrzyma! w ramach umowy zawartej z Wójtem Gminy Rudna.

Organ pismem z dnia 29 kwietnia 2023 r. wskazał, że: "Ad. 1-4. W załączeniu przesyłam skan zakresu. Informacja w zakresie wynagrodzenia nie może zostać udostępniona z uwagi na fakt, iż pracownik nie pełni funkcji publicznej i podlega ochronie ze względu na prawo do prywatności".

W sprawie nie ma sporu, że wnioskowana informacja obejmująca zakres obowiązków wskazanych pracowników stanowi informację publiczną. Odpowiadając na wniosek Strony w tym zakresie organ przekazał skany wnioskowanych zakresów obowiązków. Zatem organ odpowiedział w części na wniosek Skarżącej z dnia 21 listopada 2023 r. Jednakże w niniejszej sprawie organ dopuścił się bezczynności, gdyż przekroczony został ustawowy termin określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. – odpowiedź winna zostać udzielona do dnia 5 grudnia 2023 r., natomiast wniosek Strony w tym zakresie został ostatecznie zrealizowany został dnia 29 kwietnia 2024 r.

Powyższe nakazuje stwierdzenie, że organ w chwili wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu złożonego przez Stronę wniosku o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Z uwagi na częściowe rozpoznanie wniosku Strony Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do jego rozpoznania w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku).

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że informacje dotyczące wysokości wynagrodzenia wypłaconego pracownikom organu – co do zasady – stanowią informację publiczną. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Stosownie do art. 6 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f). Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Każda informacja o środkach wydatkowanych przez organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne stanowi więc informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie omawianej ustawy.

Skoro zatem wniosek Skarżącego w zakresie wynagrodzeń dotyczył informacji publicznej i został skierowany do właściwego podmiotu, to odpowiedź powinna być udzielona na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy podmiot ten nie reaguje na wniosek o udostępnienie informacji w terminie przewidzianym w ustawie, tj. nie podejmuje czynności przewidzianych w powyższych przepisach i nie udostępnia informacji publicznej ani nie wydaje decyzji odmownej w tym zakresie.

W rozpoznawanej sprawie organ poinformował natomiast Skarżącego, że informacja w zakresie wynagrodzenia nie może zostać udostępniona z uwagi na fakt, iż pracownik nie pełni funkcji publicznej i podlega ochronie ze względu na prawo do prywatności.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. odnosi się do osoby, która w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadania publiczne, z wyłączeniem stanowisk usługowych i technicznych. Biorąc pod uwagę relację między konstytucyjnym prawem do prywatności a prawem do informacji publicznej, trzeba stwierdzić, że uchylenie prawa do prywatności na rzecz dostępu do informacji publicznej jest wyjątkiem od zasady ochrony tego pierwszego prawa. Ustalenie czy dana osoba pełni funkcję publiczną powinno odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. Stanowisko to potwierdzają poglądy orzecznictwa wskazujące na autonomiczne i szersze znaczenie na gruncie u.d.i.p. pojęcia osób pełniącej funkcje publiczną niż definiowane w art. 115 § 1 § 19 Kodeksu karnego. Definicja wskazana w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. obejmuje bowiem każdą osobę, która ma wpływ na kształtowanie spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., tj. na sferę publiczną (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 15 lutego 2024 r., sygn. II SAB/Go 138/23).

Cechą wyróżniającą osobę pełniącą funkcję publiczną jest posiadanie określonego zakresu uprawnień pozwalających na kształtowanie treści wykonywanych zadań w sferze publicznej (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2012, s. 87; a także wyroki NSA: z 8 lipca 2015 r., sygn. I OSK 1530/14; z 20 września 2016 r., sygn. I OSK 168/16). Dlatego też podmiotem pełniącym funkcję publiczną jest osoba, której przysługuje co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji publicznej. Chodzi tu o takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowywaniem decyzji dotyczących innych podmiotów. Spod zakresu funkcji publicznej wyłączone są zaś takie stanowiska, choćby pełnione w ramach organów władzy publicznej, które mają jedynie charakter usługowy lub techniczny (zob. wyrok TK z 20 marca 2006 r., K 17/05, OTK-A z 2006 r., nr 3, poz. 30). Również działania osób znajdujących się w strukturze instytucji publicznej mające charakter wyłącznie pomocniczy, doradczy, opiniujący, konsultujący, których wyniki nie są wiążące, tzn. mogą być uwzględnione (lub nie) przez inny podmiot kształtujący bezpośrednio w ramach instytucji publicznej sytuację prawną innych osób, nie pozwalają osób takich (pomocników, doradców, opiniujących, konsultantów) traktować jako osoby pełniące funkcje publiczne, mające związek z pełnieniem tych funkcji (por. wyrok NSA z 9 czerwca 2017 r., sygn. I OSK 2130/15).

Zatem jeżeli osoba zatrudniona pełni funkcje publiczną, czy mającą związek z pełnieniem tych funkcji, to w konsekwencji ograniczenie w dostępie do informacji publicznej o którym mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. tych osób nie dotyczy. Natomiast, jeżeli organ uznaje, że uważa, że określone informacje podlegają ewentualnej ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., to może odmówić udostępnienia informacji, ale zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. powinien wydać stosowną decyzję w tym przedmiocie (por. wyrok NSA z 13 lutego 2024 r., sygn. III OSK 2875/22).

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że organ nie wydał stosownej decyzji administracyjnej, co oznacza, że pozostawał w bezczynności co do załatwienia wniosku z dnia 21 listopada kwietnia 2023 r. – w części dotyczącej wynagrodzenia, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.

Stąd też należało zobowiązać organ do rozpoznania punktu 1,2,3 i 4 wniosku Skarżącego w części dotyczącej wynagrodzenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, o czym na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono w pkt III sentencji.

Przy czym, mając na uwadze obiektywny stan bezczynności, pozbawione znaczenia dla jej stwierdzenia są argumenty organu zawarte w odpowiedzi na skargę odnoszące się do przyczyny nieudzielania odpowiedzi w terminie prawem przewidzianym. Okoliczność ta ma natomiast znaczenie przy kwalifikacji naruszenia prawa, co Sąd obligowany jest uczynić zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. W świetle tego zapisu Sąd winien ocenić, czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru (pkt II sentencji wyroku). Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu, który w odpowiedzi na skargę wyjaśnił co legło u podstaw naruszenia terminu udzielenia odpowiedzi. W opinii Sądu działanie organu administracji publicznej jakkolwiek naruszało terminy zastrzeżone dla rozpoznania sprawy, to udzielenie odpowiedzi, jak i okres zaistniałej zwłoki w jej wydaniu nie daje podstaw do wywodzenia rażącego naruszenia prawa.

Z tych samych powodów, w pkt V wyroku oddalono skargę w zakresie odnoszącym się do żądania wymierzenia grzywny. Wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. powinno być warunkowane celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczanie takiego stanu rzeczy i doprowadzenie do zakończenia postępowania. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie temu, aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał się bezczynności w prowadzonych postępowaniach. Wobec faktu, że bezczynność organu nie była spowodowana opieszałością, negatywnymi intencjami, wymierzenie grzywny nie znajduje uzasadnienia.

O kosztach w postaci uiszczonego przez Stronę wpisu w wysokości 100,00 zł orzeczono w pkt VI sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.