Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1211/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) SWSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Kęty na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 20 sierpnia 2021r. znak: [...] w przedmiocie określenia opłaty za usługi wodne skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Zarządu Zlewni w Ż. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: "Dyrektor ZZ w Ż. PGW WP") decyzją z dnia 14 czerwca 2021 r., [...], określił podmiotowi Gminie K. opłatę stałą w wysokości [...] PLN za odprowadzanie wód opadowych pochodzących z ul. [...], ul. [...] oraz os. [...] w K. do wód - kanału [...], na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia 28 maja 2015 r., znak: [...], za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Burmistrz Gminy K..

Dyrektor ZZ w Ż. PGW WP postanowieniem z dnia 8 lipca 2021 r., znak: [...] sprostował z urzędu oczywistą pomyłkę pisarską w decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Ż. z dnia 14 czerwca 2021 r., znak: [...], polegającą na wpisaniu błędnych kwot rat kwartalnych (w podwójnej wysokości) opłaty stałej.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z 20 sierpnia 2021 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. - dalej jako: "k.p.a."), w związku z art. 271 ust. 4 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 624 z późn. zm. - dalej jako: "Prawo wodne"), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu opisano przebieg zdarzeń poprzedzających wydanie decyzji przez organ I instancji.

Pismem z dnia 18 lutego 2021 r., znak: [...] Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w Ż., działając zgodnie z art. 271 ust. 1 Prawa wodnego, przekazało Gminie K. jako podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne, informację roczną Nr [...], Ż., [...], ustalającą wysokość opłaty stałej za usługi wodne, tj. za wprowadzanie wód opadowych pochodzących z ul. [...], ul. [...] oraz os. [...] w K. do wód - kanału [...] w km 1+130 za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. Wysokość tej opłaty ustalono jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 2.50 złotych na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód w ilości 802.90 m3/h i wynoszącym po przeliczeniu 0.22302778 m3/s. Przeliczenia dokonano zgodnie z dodanym do ustawy - Prawo wodne art. 552a, który obowiązuje od 1 stycznia 2020 r. Organ wezwał podmiot do uiszczenia rocznej opłaty stałej w czterech kwartalnych ratach płatnych za I kwartał w terminie do 30 kwietnia 2021 r., za II kwartał w terminie do 31 lipca 2021 r., za III kwartał w terminie do 31 października 2021 r. oraz za IV kwartał w terminie do 31 stycznia 2022 r. Podmiot odebrał informację roczną Nr [...], Ż., [...] ustalającą wysokość opłaty stałej za usługi wodne, w dniu 18 lutego 2021 r.

W związku z faktem, iż podmiot nie uiścił we wskazanym terminie I raty opłaty stałej organ I instancji zawiadomił Gminę K. o wszczęciu z urzędu na podstawie art. 271 ust. 7 ustawy Prawo wodne, postępowania w tej sprawie, a następnie wydał decyzję z 14 czerwca 2021 r.

Dalej odnosząc się do wniesionego odwołania wskazano, że w przedmiotowym stanie faktycznym analizy prawnej wymagają trzy podstawowe kwestie:

1) czy organ prawidłowo ustalił bazując na treści pozwolenia wodnoprawnego, że opłacie stałej za usługi wodne podlega wprowadzanie wód opadowych do wód kanału [...], podczas gdy w ocenie Gminy K. powyższe działanie stanowi odprowadzanie wód opadowych do utrzymywanego przez nią urządzenia wodnego, co wedle przepisów Prawa wodnego nie podlega opłacie stałej;

2) czy organ prawidłowo zastosował art. 271 ust. 7 w zw. z art. 271 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo wodne w sytuacji, gdy Gmina K. nie uiściła w zakreślonym terminie jedynie I raty opłaty stałej, a w dacie wydania zaskarżonej decyzji terminy zapłaty II, III i IV raty opłaty stałej w ogóle jeszcze nie upłynęły.

Odnosząc się do pierwszego zagadnienia, należy wskazać, że dyskusji nie podlega kwalifikacja [...] jako kanału. Zgodnie z art. 16 pkt 21 Prawa wodnego, przez kanał należy rozumieć sztuczne koryta prowadzące wody w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna co najmniej 1,5 m przy ich ujściu lub ujęciu. Podkreślić należy, iż w świetle tej definicji, kanały są urządzeniami wodnymi, które prowadzą wody śródlądowe płynące, a więc odprowadzanie do nich wód opadowych należy traktować na równi z ich wprowadzaniem do środowiska wodnego, co w świetle art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a) podlega opłacie za usługi wodne, w tym opłacie stałej. Opłata stała stanowi bowiem formę rekompensaty za gotowość środowiska do udostępnienia zasobów wodnych na potrzeby adresata pozwolenia wodnoprawnego. Jak wskazał np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 września 2020 r. (IV SA/Wa 272/20), "opłata stała za usługi wodne jest ściśle powiązana z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym, co oznacza, że podmiot legitymujący się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym obowiązany jest do ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne z niego wynikające" (por. też np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 listopada 2019 r., II SA/Bk 614/19). Opłata stała określona w zaskarżonej decyzji naliczona została podmiotowi w oparciu o treść pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia 28.05.2015 r., znak: [...], na szczególne korzystanie z wód polegające na wprowadzaniu ścieków opadowych pochodzących z ul. [...], ul. [...] oraz os. [...] w K. do wód - kanału [...] (km 1+130). Przepis art. 271 ust. 5a ustawy Prawo wodne, który wszedł w życie 23 listopada 2019 r., a zatem obowiązuje w odniesieniu do opłaty stałej za usługi wodne ustalanej za okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r., stanowi, że "Opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę". W związku z tym, że przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne udzielone dla Gminy K. jest ostateczne i do dnia wydania niniejszej decyzji nie wygasło, nie zostało cofnięte ani nie utraciło mocy z innych przyczyn, organ I instancji prawidłowo uznał, że usługi wodne polegające na odprowadzaniu wód opadowych pochodzących z ul. [...], ul. [...] oraz os. [...] w K. do wód - kanału [...] w km 1+130 podlegają obowiązkowi uiszczenia opłaty stałej.

Należy w pełni zgodzić się z argumentacją zawartą w wyroku WSA w Krakowie z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 162/21, który zapadł w analogicznym stanie faktycznym, również ze skargi Gminy K., a mianowicie iż "żaden przepis dotyczący opłat za usługi wodne nie uzależnia nakładania takich opłat przez Wody Polskie od kwestii własności wód, podobnie bez wpływu na tę kwestię pozostaje ponoszenie kosztów utrzymania wód. Wbrew stanowisku skarżącej przeciwny wniosek nie wynika wcale z powołanego art. 9 ust. 3 ustawy Prawo wodne". Organ odwoławczy podziela to stanowisko, uznając tym samy poprawność postępowania organu I instancji.

Przechodząc do drugiej kwestii, a mianowicie czy organ I instancji miał prawo wydać decyzję określającą opłatę stałą za 2021 rok mimo, iż nie upłynęły jeszcze wskazane w informacji rocznej terminy uiszczenia II, III i IV raty opłaty stałej, należy wskazać, że przepis art. 271 ust. 6 Prawa wodnego stanowi, że: "Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału". Natomiast w myśl art. 271 ust. 7 Prawa wodnego, jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 6, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji. Wedle ugruntowującej się obecnie linii interpretacyjnej, z art. 271 ust. 1 Prawa wodnego wynika, że opłata stała ma wymiar roczny i ponosi się ją za rok kalendarzowy. Na roczny charakter opłaty stałej wskazuje również art. 271 ust. 1 Prawa wodnego, który wskazuje, że opłatę stałą ustala się w formie informacji rocznej. W konsekwencji, przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji na podstawie art. 271 ust. 7 Prawa wodnego jest określenie opłaty stałej w pełnej wysokości, czyli za cały rok kalendarzowy, a nie raty lub rat opłaty stałej. Natomiast zaniechanie obowiązku, o którym mowa w tym przepisie, należy rozumieć jako brak uiszczenia choćby jednej z rat składających się na kwartalny system zapłaty opłaty stałej za usługi wodne.

Na prawidłowość powyższego stanowiska wskazuje również art. 300 ust. 1 Prawa wodnego, który zawiera przepisy odsyłające do odpowiedniego stosowania przepisów działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, organ wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego między innymi w przypadku, gdy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku. A zatem niezapłacenie przez podatnika części podatku (odpowiednio jednej z rat kwartalnych opłaty stałej za usługi wodne) skutkuje określeniem wysokości całości zobowiązania podatkowego za dany okres. W przypadku opłaty stałej, która jak wyżej wskazano ma charakter opłaty rocznej, należy określić jej wysokość za dany rok kalendarzowy.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Gmina K., zarzucając jej naruszenie:

1) przepisów art. 9 ust. 1 dyrektywy 2000/60AVE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającą ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22 grudnia 2000 r., z późn. zm.) – dalej "dyrektywa 2000/60/WE" w zw. z art. 9 ust. 3 ustawy Prawo wodne przez niewłaściwe zastosowanie, która to dyrektywa w art. 9 postuluje wprowadzenie systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. Przepis art. 9 ust. 1 dyrektywy 2000/60 stanowi, że: "odpowiedni jest wkład różnych użytkowników wody, podzielonych przynajmniej na przemysł, gospodarstwa domowe i rolnictwo, do zwrotu kosztów usług wodnych, opartych na analizie ekonomicznej wykonanej zgodnie z załącznikiem III i przy uwzględnieniu zasady «zanieczyszczający płaci»". Zasada ta, wprost wyrażona w art. 9 ust. 3 Prawa wodnego, przewiduje, że gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną.

2) przepisów art. 271 ust. 7 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 47 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez przedwczesne wszczęcie postępowania i wydanie przez Organ pierwszej instancji decyzji określającej wysokości opłaty stałej dla Gminy K. za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., tj. przed upływem terminu płatności za II, III i IV kwartał 2021 r., pociągające za sobą wadliwość całego postępowania i wydanej decyzji z uwagi na brak zaistnienia przesłanki z art. 271 ust. 7 Prawa wodnego, tj. "zaniechania obowiązku poniesienia opłat za usługi wodne", a tym samym brak wymagalności rzekomo należnej opłaty stałej;

3) przepisów art. 9 ust. 3, art. 267 pkt 1, art. 268 ust. 1 pkt 3a, art. 270 ust. 11, art. 271 ust. 1 pkt 3a i art. 298 pkt 1 ustawy Prawo wodne poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące naliczeniem Gminie K. opłaty za usługi wodne nienależnie, a w szczególności uznanie, iż odprowadzanie wód opadowych do [...] - urządzenia wodnego (kanału) będącego własnością Gminy K. - stanowi usługę wodną objętą obowiązkiem ponoszenia opłaty stałej, gdy tymczasem Gmina K. nie powinna być uznana za podmiot objęty obowiązkiem ponoszenia ww, opłaty stałej za usługi wodne na rzecz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, gdyż PGW Wody Polskie nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem kanału [...];

4) naruszenie art. 7, art. 7a § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez Organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności ograniczenia stanowiących podstawę wydanego rozstrzygnięcia, w zasadzie do istnienia pozwolenia wodnoprawego, bez analizy okoliczności wynikających z jego treści i nie rozpoznania istoty sprawy, tj. ustalenia: l ustaleń dokonanych przez Organ I i II instancji,

- czy Gmina K. zaniechała wykonania obowiązku poniesienia opłaty stałej za okres od 1 stycznia 2021r. do 31 grudnia 2021r.,

- czy Gmina K. jako właściciel kanału [...] zobowiązana jest do ponoszenia opłaty za usługi wodne na rzecz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie

- zaniechanie obowiązku interpretacji i zastosowania przepisów na korzyść Strony skarżącej.

Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, względnie o stwierdzenie nieważności obu tych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie - Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.

Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

Na mocy art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia grudnia 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów należało dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.

Zgodnie z art. 271 ust. 1 pkt 3 lit. "a" Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast - ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.

W myśl ust. 4 pkt 1 art. 271 wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast - ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód.

Na podstawie art. 271 ust. 5a opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę.

Stosownie do art. 271 ust. 6 podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału, natomiast ust. 7 art. 271 stanowi: "Jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 6, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji".

Na wstępie warto przypomnieć, że decyzja w zakresie opłaty stałej dotyczącej tego samego przedmiotu tj. odprowadzanie wód opadowych pochodzących z ul. [...], ul. [...] oraz os. [...] w K. do wód - kanału [...] za poprzedni rok (2020) była już przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z dnia 23 marca 2021 r. oddalił skargę. Wyrok ten nie jest prawomocny (sprawa oczekuje na rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny), niemniej jednak biorąc pod uwagę zbliżony stan faktyczny i prawny Sąd w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w tym nieprawomocnym wyroku, na który zresztą powołano się w zaskarżonej decyzji.

Poza sporem pozostaje okoliczność faktyczna, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Starosty [...] z dnia 28 maja 2015 r., znak [...] o udzieleniu Gminie K. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na wprowadzanie ścieków opadowych pochodzących z ul. [...], ul. [...] oraz os. [...] w K. do wód – kanału [...] (k. 1+130), w którym określono między innymi maksymalne godzinowe i roczne ilości ścieków oraz ich średnią dobową.

Dlatego też na podstawie powołanego wyżej art. 271 ust. 5a ustawy Prawo wodne należało Gminie K. ustalić opłatę stałą – stosownie do parametrów określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.

Strona skarżąca kwestionuje co do zasady obowiązek poniesienia opłaty stałej. W tym zakresie skarżąca podnosi, że [...] przepływająca przez miasto K. jest kanałem, którego właścicielem jest Gmina K., zatem nie stanowi mienia Skarbu Państwa powierzonego w utrzymanie Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wodom Polskim. Zobowiązanie Gminy K. do ponoszenia opłat za usługi wodne w zakresie korzystania z wód [...], które sama utrzymuje i ponosi tego koszty jest sprzeczne z zasadą zawartą w przepisach art. 9 dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającą ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22 grudnia 2000 r., z późn. zm.) oraz art. 9 ust. 3 Prawa wodnego, zgodnie z którym gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną.

Zaznaczyć trzeba, że niniejsza sprawa jest jedną z licznych skarg Gminy K. na decyzje określające wysokość opłaty stałej lub zmiennej i podobne argumenty już wielokrotnie były przedmiotem oceny WSA. Należy podzielić stanowisko prezentowane jednolicie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że argument ten nie jest trafny.

I tak na przykład w uzasadnieniu wyroku z 20 października 2021 r., sygn. II SA/Kr 852/21 Sąd wskazał: "Celem wprowadzenia w życie nowej regulacji ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 624 z późn. zm.) było w znacznej mierze zapewnienie pełnej implementacji dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23.10.2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej – określanej w literaturze mianem dyrektywy wodnej. Przepis art. 9 ust. 3 ustawy z 2017 r. Prawo wodne odpowiada w zasadzie w całości treści art. 9 ust. 1 Dyrektywy, który stanowi, że "Państwa Członkowskie uwzględniają zasadę zwrotu kosztów usług wodnych, włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci". Z kolei zgodnie z art. 2 pkt. 38 Dyrektywy, usługi wodne oznaczają wszystkie usługi, które gospodarstwom domowym, instytucjom publicznym lub każdej działalności gospodarczej umożliwiają: a) pobór, piętrzenie, magazynowanie, uzdatnianie i dystrybucję wód powierzchniowych lub podziemnych, b) odbieranie i oczyszczanie ścieków, które następnie odprowadzane są do wód powierzchniowych; natomiast zgodnie z art. 2 pkt. 39 Dyrektywy, korzystanie z wód oznacza usługi wodne wraz z jakąkolwiek inną działalnością określoną na mocy art. 5 i załącznika II, mające znaczny wpływ na stan wód.

Dyrektywa nie różnicuje zatem stosowania zasady zwrotu kosztów usług wodnych od stanu własności wód, przyjmując zresztą w pkt. 1 Preambuły, że woda nie jest produktem handlowym takim jak każdy inny, ale raczej dziedzictwem, które musi być chronione, bronione i traktowane jako takie, w dalszej części podkreślając, że efektywna i spójna polityka wodna wszystkich krajów Wspólnoty ma na celu ochronę i zrównoważone korzystanie z wody na terenie Wspólnoty a najogólniej rzecz ujmując, ma na celu utrzymanie i poprawę środowiska wodnego we Wspólnocie.

Opłaty za usługi wodne stanowią jeden z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami (art. 267 pkt 1 ustawy Prawo wodne). W art. 35 ust. 3 pkt 7 jako jedną z usług wodnych wymieniono "odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast". Z kolei art. 268 ust. 1 pkt pkt 3 lit. "a" wprost stanowi, że opłaty za usługi wodne uiszcza się za "odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast".

Żaden z powołanych wyżej przepisów ani też żaden inny przepis nie wiąże kwestii opłat z kwestią własności wód, czy też z oceną, jaki podmiot ponosi faktyczne koszty utrzymania urządzeń wodnych. Zbyt daleko posunięta jest wykładnia art. 9 ust. 3 ustawy zmierzająca do przyznania opłatom za usługi wodne cechy ekwiwalentności. W tym zakresie należy w całości podzielić stanowisko zaprezentowane przez WSA w Krakowie w sprawie sygn. II SA/Kr 162/21 (na które zresztą organ powołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji). Zatem bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 9 ust. 1 wymienionej wyżej dyrektywy oraz art. 9 ust. 3 ustawy Prawo wodne, a także zarzuty naruszenia przepisów postępowania polegające na niewyjaśnieniu, czy istniały podstawy do nałożenia na stronę skarżącą jako właścicielkę kanału, do którego odprowadzane są wody opłaty za usługi wodne. W sprawie istniały podstawy faktyczne i prawne do nałożenia na stronę skarżącą opłaty."

Wobec prawidłowego ustalenia, że istnieją podstawy do nałożenia opłaty stałej, Dyrektor Zarządu Zlewni w Ż. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił tę opłatę za rok 2021 w informacji rocznej z daty 18 lutego 2021 r.

Zgodnie z art. 271 ust. 6 ustawy Prawo wodne podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Z kolei ust. 7 stanowi: "Jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 6, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji".

Zgodnie z tymi przepisami w informacji rocznej z 18 lutego 2021 r. ustalono, że termin płatności raty za pierwszy kwartał upływa 30 kwietnia 2021 r. Wobec stwierdzenia, że opłata ta nie wpłynęła, postępowanie zmierzające do wydania decyzji na podstawie art. 271 ust. 7 ustawy Prawo wodne wszczęto 25 maja 2021 r., a decyzję organ I instancji wydał 14 czerwca 2021 r.

Gmina K. kwestionuje możliwość wydania decyzji w sytuacji, gdy opóźnienie dotyczy tylko jednej z czterech rat kwartalnych. W jej ocenie doszło do przedwczesnego jego wszczęcia, bowiem w dniu 25 maja 2021 r. nie upłynął jeszcze termin płatności za II, III i IV kwartał, a tym samym brak było jej wymagalności. Organy obu instancji nie wyjaśniły zatem, względnie uczyniły to wadliwie, podstawowego zagadnienia, tj. czy doszło do zaniechania obowiązku poniesienia opłaty za usługi wodne.

Skarżąca zwraca też uwagę, że obecne stanowisko Organu II instancji w przedmiotowej sprawie jest zupełnie odmienne od stanowiska, które wyraził w tej samej sprawie dotyczącej naliczenia opłaty stałej za odprowadzenie wód do [...] z odwodnienia ww. dróg i terenów, tylko, że za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 roku.

Odnosząc się do tej ostatniej kwestii należy wskazać, że nie stanowi ona o naruszeniu przepisów postępowania. Zgodnie z art. 8 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. W niniejszej sprawie nie sposób jednak mówić o "utrwalonej praktyce", skoro mowa o jednokrotnym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej. Nie sposób też dopatrzeć się w tej sytuacji naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. ("Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ."). Istotne jest, że w zaskarżonej decyzji ustalono dokładnie takie same terminy płatności poszczególnych rat kwartalnych, jak w wydanej wcześniej informacji rocznej tj. kolejno do 30 kwietnia, 31 lipca, 31 października 2021 r. oraz do 31 stycznia 2022 r. Terminy te wynikają zresztą wprost z art. 271 ust. 6 ustawy Prawo wodne. Nie można więc w żaden sposób stwierdzić orzekania na niekorzyść strony. Wymagalność poszczególnych rat kwartalnych następuje w tych samych terminach, a jedynie zmienia się ich podstawa – pierwotnie informacja roczna, obecnie decyzja administracyjna.

Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (zaaprobowane również w wyroku wydanym w sprawie sygn. II SA/Kr 162/21), że podstawy do wydania decyzji, o której mowa w art. 271 ust. 7 ustawy Prawo wodne ("zaniechanie wykonania obowiązku zapłaty opłaty") zachodzą już w przypadku opóźnienia zapłaty chociażby jednej raty kwartalnej. Jak już wcześniej wspomniano – okoliczność ta w żaden sposób nie wpływa na prawa i obowiązki skarżącej, bowiem terminy płatności poszczególnych rat kwartalnych nie uległy zmianie.

Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności należało oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.