Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1426/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) w zw. z art. 75j ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 oraz 1268), po rozpoznaniu odwołania Z. P.utrzymał w mocy uchwałę Nr [...] z dnia [...] września 2022 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wyjaśnił, że uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2022 r. Komisja Egzaminacyjna do spraw

aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] ustaliła negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką Z. P. Zdająca uzyskała z testu 98 punktów, zgodnie zaś z treścią art. 75i ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 100 punktów.

Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, że stosownie do art. 75j ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze po przeprowadzeniu egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką komisja kwalifikacyjna ustala wynik kandydata w drodze uchwały i doręcza odpis uchwały kandydatowi i Ministrowi Sprawiedliwości. Zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy, egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Zgodnie z art. 75i ust. la ustawy, wybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji odpowiedzi (A albo B, albo C). Zmiana zakreślonej odpowiedzi jest niedozwolona, jak wynika z art. 75i ust. Ib ustawy, zaś zgodnie z art. 75i ust. 1c ustawy, wyłączną podstawę ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie odpowiedzi. Zgodnie zaś z art. 75i ust. 1d ustawy, prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w

dniu egzaminu wstępnego. Natomiast art. 75i ust. 3 ustawy stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów. Stosownie zaś do art. 75 ust. 2 ustawy, aplikantem adwokackim może być osoba, która - po spełnieniu pozostałych warunków - uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego.

Działając w trybie art.15 kpa organ II instancji ustalił, że egzamin, którego Odwołująca była uczestnikiem, przeprowadzony został zgodnie z wymogami cytowanej wyżej ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1837 oraz z 2020 r. poz. 1374).

Z przebiegu egzaminu sporządzono protokół podpisany przez członków komisji

kwalifikacyjnej, który znany jest organowi II instancji z urzędu, gdyż doręczony został Ministrowi Sprawiedliwości w trybie art. 75i ust. 5 ustawy. Z protokołu nie wynika, aby w trakcie egzaminu doszło do nieprawidłowości mogących mieć wpływ na wynik egzaminu Odwołującej.

Minister Sprawiedliwości poddał analizie pytania testowe ze szczególnym

uwzględnieniem pytań, za które Odwołująca nie uzyskała punktów i stwierdził, że pytania zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była tylko jedna poprawna odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu. Pytania testowe nie dotyczyły kwestii spornych w orzecznictwie i doktrynie. Tym samym test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 75i ust. 1 ustawy.

Rozpoznając niniejszą sprawę Minister Sprawiedliwości ponownie poddał analizie kartę odpowiedzi Odwołującej, sprawdzając jeszcze raz udzielone przez Odwołującą odpowiedzi.

Z analizy tej wynika, że Odwołująca udzieliła prawidłowych odpowiedzi na 98 pytań, co oznacza uzyskanie 98 punktów. Ustalenie przez komisję kwalifikacyjną negatywnego wyniku egzaminu Odwołującej jest zatem prawidłowe. Odwołująca nie uzyskała bowiem wymaganych ustawowo 100 punktów, przy czym każdy wynik poniżej określonego

ustawowo progu jest wynikiem negatywnym, niezależnie od liczby brakujących punktów, zgodnie z art. 75i ust. 3 ustawy.

Zakwestionowane przez Odwołującą pytanie nr 12 brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem karnym, sprawca kradzieży, który w celu zawładnięcia mieniem używa przemocy innego rodzaju niż przemoc wobec osoby, dopuszcza się przestępstwa:

A. kradzieży rozbójniczej,

8. kradzieży szczególnie zuchwałej,

C. rozboju."

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "B", oparta na treści art. 278a § 1 w zw. z art. 115 § 9a pkt 1 k.k.

Przepis art. 278a § 1 k.k. brzmi: "Kto dopuszcza się kradzieży szczególnie zuchwałej, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8."

Przepis art. 115 § 9a pkt 1 k.k. brzmi: "Kradzieżą szczególnie zuchwałą jest: kradzież, której sprawca swoim zachowaniem wykazuje postawę lekceważącą lub wyzywającą wobec posiadacza rzeczy lub innych osób lub używa przemocy innego rodzaju niż przemoc wobec osoby, w celu zawładnięcia mieniem;"

Odwołująca udzieliła odpowiedzi "A".

W odwołaniu zarzuciła, że "logika zdania i użycie terminu na początku pytania "sprawca kradzieży, który w celu..." wskazuje, iż pytanie to sugeruje na samym wstępie, iż mamy do czynienia z sytuacją, gdy sprawca kradzieży, a więc sprawca dokonanego już przestępstwa kradzieży, po jego dokonaniu podejmuje dalsze czynności w celu ostatecznego zawładnięcia mieniem, a zatem w celu utrzymania się w posiadaniu rzeczy." W ocenie Odwołującej treść pytania wskazuje, że prawidłową odpowiedzią jest propozycja odpowiedzi "A", dotycząca kradzieży rozbójniczej.

Zarzuty Odwołującej są niezasadne.

Istotą pytania nr 12 było wskazanie - na gruncie Kodeksu karnego - jakiego przestępstwa dopuszcza się sprawca kradzieży, który w celu zawładnięcia mieniem używa przemocy innego rodzaju niż przemoc wobec osoby. Czy w takim przypadku sprawca kradzieży dopuszcza się przestępstwa kradzieży rozbójniczej (odpowiedź "A"), czy kradzieży szczególnie zuchwałej (odpowiedź "B"), czy też rozboju (odpowiedź "C").

Podstawę prawną do udzielenia prawidłowej odpowiedzi na tak sformułowane pytanie stanowi przepis art. 278a § 1 w zw. z art. 115 § 9a pkt 1 k.k. Zgodnie z art. 278a § 1 k.k., kto dopuszcza się kradzieży szczególnie zuchwałej, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Zgodnie zaś z art. 115 § 9a pkt 1 k.k., kradzieżą szczególnie zuchwałą jest kradzież, której sprawca swoim zachowaniem wykazuje postawę lekceważącą lub wyzywającą wobec posiadacza rzeczy lub innych osób lub używa przemocy innego rodzaju niż przemoc wobec osoby, w celu zawładnięcia mieniem.

Porównanie treści pytania i propozycji odpowiedzi z brzmieniem przytoczonych

przepisów wskazuje, że jedyną prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 12 stanowi odpowiedź "B", w której wskazano, że w sytuacji objętej przedmiotem pytania sprawca kradzieży dopuszcza się przestępstwa kradzieży szczególnie zuchwałej. Nieprawdą jest zatem, że w sytuacji objętej przedmiotem pytania sprawca kradzieży dopuszcza się przestępstwa kradzieży rozbójniczej (odpowiedź "A"), czy też przestępstwa rozboju (odpowiedź "C"). Stanowisko zawarte w odwołaniu oparte jest na stwierdzeniu, że na pytanie nr 12 za prawidłową może być także uznana odpowiedź "A".

Stanowisko to jest całkowicie bezzasadne.

W pierwszej kolejności należy odwołać się do treści art. 281 k.k., penalizującego przestępstwo kradzieży rozbójniczej "Kto, w celu utrzymania się w posiadaniu zabranej rzeczy, bezpośrednio po dokonaniu kradzieży, używa przemocy wobec osoby lub grozi natychmiastowym jej użyciem albo doprowadza człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.". Odwołująca

- wbrew literalnemu brzmieniu przepisów art. 278 a § 1 k.k. w zw. z art. 115 § 9 a pkt 1 k.k. i art. 281 k.k - zdaje się nie dostrzegać rozłącznego zakresu wskazanych powyżej dwóch odrębnych typów czynów zabronionych, tj. kradzieży szczególnie zuchwałej oraz kradzieży rozbójniczej. Rzeczone przepisy zaś wskazują wprost, że: "Kto, w celu

utrzymania się w posiadaniu zabranej rzeczy, bezpośrednio po dokonaniu kradzieży, używa przemocy wobec osoby lub grozi natychmiastowym jej użyciem)"- jak w art. 281 k.k. oraz, że "Kradzieżą szczególnie zuchwałą jest kradzież, której sprawca swoim zachowaniem wykazuje postawę lekceważącą lub wyzywającą wobec posiadacza rzeczy lub innych osób lub używa przemocy innego rodzaju niż przemoc wobec osoby_(...)" - jak stanowi art. 115 § 9a pkt 1 k.k. Okolicznością przesądzającą o wykorzystaniu konstrukcji

kradzieży szczególnie zuchwałej jako podstawy kwalifikacji będzie zawsze użycie przez sprawcę przemocy niemającej postaci przemocy wobec osoby. Ten element powiązany z zaborem rzeczy ruchomej decyduje o uznaniu zachowania sprawcy za kradzież szczególnie zuchwałą. Przejęcie władztwa nad rzeczą ruchomą bezpośrednio po użyciu przemocy pośredniej przesądzać będzie o realizacji znamion kradzieży szczególnie zuchwałej. Jeśli chodzi o rozgraniczenie kradzieży szczególnie zuchwałej i kradzieży

rozbójniczej, w omawianym zakresie odpowiednie zastosowanie znajdować musi model rozgraniczenia tych przestępstw z uwzględnieniem odmiennego charakteru używanej przez sprawcę przemocy. Istota kradzieży szczególnie zuchwałej polega na tym, że sprawca używa przemocy innego rodzaju niż przemoc wobec osoby, by niezwłocznie zawładnąć rzeczą ruchomą albo mieniem ruchomym.

Organ podkreślił, że znajomość treści ww. przepisów pozostawała wystarczająca dla udzielenia prawidłowej odpowiedzi na pytanie nr 12, w którym expressis verbis odwołano się do "przemocy innego rodzaju niż przemoc wobec osoby", jako jednego ze znamion przestępstwa kradzieży zuchwałej. Natomiast w przypadku kradzieży rozbójniczej warunkiem koniecznym przypisania sprawcy czynu tego przestępstwa jest użycie przemocy (bezpośredniej czyn pośredniej) przeciwko osobie ("używa przemocy wobec osoby) .

Ponadto, niesłuszne jest stanowisko Odwołującej wskazujące na wadliwość pytania z uwagi na przestawienie szyku wyrazów w sytuacji istnienia definicji ustawowej.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, pytanie

egzaminacyjne nie musi być bowiem dokładnym odwzorowaniem treści konkretnego przepisu ustawy czy też treści wyłącznie jednego przepisu. Niejednokrotnie określone instytucje prawne są ujęte w kilku normach czy jednostkach redakcyjnych przepisu. Kandydat na aplikanta winien umieć wykorzystać zdobytą wiedzę nie tylko poprzez odtworzenie treści określonego przepisu wprost, lecz także poprzez odpowiedź na pytanie, które tej wiedzy dotyczy, a nie stanowi prostego powtórzenia treści przepisu.

Ponadto, od kandydatów na aplikantów można także wymagać znajomości podstawowych zasad wykładni prawa, czy analitycznego myślenia. Zdający muszą chociażby umieć rekonstruować nieskomplikowane normy prawne, czy potrafić rozstrzygać proste problemy interpretacyjne.

Wbrew twierdzeniu Odwołującej treść pytania odpowiada brzmieniu przepisu art. 278a § 1 k.k. i odnosi się do sprawcy kradzieży szczególnie zuchwałej.

Pytanie nr 12 było zatem prawidłowo sformułowane i wobec udzielenia przez

Odwołującą odpowiedzi błędnej ("A"), brak jest podstaw do przyznania punktu za to pytanie.

Pytanie nr 29 brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem karnym skarbowym, w postępowaniu w stosunku do nieobecnych orzeczenie co do kary, środka karnego lub innego środka można ograniczyć do:

zobowiązania do uiszczenia należności publicznoprawnej,

podania wyroku do publicznej wiadomości,

przepadku przedmiotów."

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "C", oparta na treści art. 19 § 4 k.k.s. Przepis ten brzmi: "W postępowaniu w stosunku do nieobecnych orzeczenie co do kary, środka karnego lub innego środka można ograniczyć do przepadku przedmiotów."

Odwołująca udzieliła odpowiedzi "A".

W odwołaniu podniosła, że wskazana, jako prawidłowa odpowiedź na pytanie nr 29 jest odpowiedzią błędną, bowiem przepis art. 19 k.k.s. należy czytać jako całość, a w konsekwencji, warunkiem orzeczenia przepadku przedmiotów jest wcześniejsze uiszczenie należności publicznoprawnej, jeśli ona wystąpiła. Na poparcie swojego stanowiska Odwołująca przytoczyła stanowisko Marty Tużnik wyrażone w opracowaniu "Postępowania szczególne w postępowaniu karnym skarbowym."

Zarzuty Odwołującej są niezasadne.

Istota pytania nr 29 polegała na wskazaniu - na gruncie Kodeksu karnego skarbowego - instytucji, do której w postępowaniu w stosunku do nieobecnych można ograniczyć orzeczenie co do kary, środka karnego lub innego środka. Czy w takim przypadku tą instytucją jest zobowiązanie do uiszczenia należności publicznoprawnej (odpowiedź "A"),czy podanie wyroku do publicznej wiadomości (odpowiedź "B"), czy też przepadek przedmiotów (odpowiedź "C").

Podstawę prawną do udzielenia prawidłowej odpowiedzi na tak sformułowane pytanie stanowi przepis art. 19 § 4 k.k.s. Zgodnie z tym przepisem, w postępowaniu w stosunku do nieobecnych orzeczenie co do kary, środka karnego lub innego środka można ograniczyć do przepadku przedmiotów. Porównanie treści pytania i propozycji odpowiedzi z brzmieniem przytoczonej regulacji wskazuje, że jedyną prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 29 jest odpowiedź "C", z której wynika, że w sytuacji objętej przedmiotem pytania orzeczenie co do kary, środka karnego lub innego środka można

ograniczyć do przepadku przedmiotów. Nieprawdą jest zatem, że w sytuacji objętej zakresem pytania przedmiotowe orzeczenie można ograniczyć do zobowiązania do uiszczenia należności publicznoprawnej (odpowiedź "A"), czy też podania wyroku do publicznej wiadomości (odpowiedź "B").

Stanowisko Odwołującej, kwestionujące prawidłowość odpowiedzi "C" jest całkowicie bezzasadne.

Odwołująca, formułując swój zarzut do prawidłowości pytania nr 29 i odpowiedzi "C", błędnie przyjmuje założenie, że warunkiem zastosowania art. 19 § 4 k.k.s. jest uiszczenie przez sprawcę należności publicznoprawnej, co do której doszło do uszczuplenia.

Organ podkreślił, że fakt uiszczenia przez sprawcę należności publicznoprawnej został wskazany przez ustawodawcę w art. 19 § 2 k.k.s. jako okoliczność uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia kary lub środka karnego, czy wręcz warunek zastosowania wymienionej instytucji. W przepisie tym nie ma natomiast mowy o zobowiązaniu do uiszczenia należności publicznoprawnej, na co wskazuje nieprawidłowa odpowiedź "A".

Wątpliwości, jakie są podnoszone w treści odwołania nie wpływają na prawidłowość konstrukcji pytania nr 29 ani na określenie przewidzianych w jego teście odpowiedzi jako prawdziwych czy fałszywych. Pytanie to dotyczy bowiem wyraźnie postępowania w stosunku do nieobecnych, a jego treść ogranicza się do wskazania, do jakich rozstrzygnięć w takim postępowaniu może być ograniczone orzeczenie co do kary, środka karnego lub innego środka.

Kodeks karny skarbowy wyraźnie stanowi w art. 19 § 4, że w takim postępowaniu orzeczenie co do kary, środka karnego lub innego środka można ograniczyć wyłącznie do przepadku przedmiotów. Innymi słowy, przepadek przedmiotów może, w przypadku takiego uznania sądu, być jedynym środkiem orzekanym w postępowaniu w stosunku do nieobecnych. Z uwagi na precyzyjne określenie w pytaniu rodzaju postępowania, odnoszącego się do konkretnej normy kodeksowej - art. 19 § 4 k.k.s. nie zachodzi możliwość udzielenia innej odpowiedzi prawidłowej niż odpowiedź "C", gdyż tylko ona odpowiada treści ustawy.

Odwołująca, próbując podważyć wskazane pytanie czyni daleko idące założenia, formułując w istocie kazus, wywodząc np. "Powstaje zatem uzasadniona wątpliwość, czy jest możliwe w postępowaniu, w którym powstała należność publicznoprawna, orzeczenie w stosunku do nieobecnego orzeczenie przepadku przedmiotów, czy jest to uzależnione od uiszczenia tej należności." Pytanie nr 29 zostało zaś oparte o treść

regulacji dotyczącej jednego rodzaju postępowania - tj. postępowania w stosunku do nieobecnych, o którym mowa w art. 19 § 4 k.k.s. Nie jest zatem dopuszczalne rozważanie, czy przepis ten mógłby mieć zastosowanie w takiej sytuacji, jak wynika z wykreowanego przez Odwołującą stanu faktycznego. Chodziło w nim jedynie o wskazanie, do jakiego rozstrzygnięcia może być ograniczone określone orzeczenie w postępowaniu w stosunku do nieobecnych, według rozwiązania przyjętego w Kodeksie

karnym skarbowym. Okoliczność natomiast, czy w określonej sytuacji faktycznej, w danej sprawie, ograniczenie takie miałoby zastosowanie zależy od uznania sądu w konkretnej sprawie, co pozostaje poza treścią pytania. Nie mają zatem znaczenia również wątpliwości co do przepisu wyrażone w piśmiennictwie, które zostały przytoczone w odwołaniu, gdyż związane są one z praktycznym zastosowaniem przepisu art. 19 § 4mk.k.s, czego nie dotyczyło pytanie nr 29.

Pytanie nr 29 było zatem prawidłowo sformułowane i wobec udzielenia przez

Odwołującą odpowiedzi błędnej ("A"), brak jest podstaw do przyznania punktu za to pytanie.

Pytanie nr 36 brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem cywilnym, umowa darowizny rzeczy co do tożsamości oznaczonej:

przenosi własność na nabywcę tylko wówczas, gdy nastąpi przeniesienie

posiadania rzeczy,

przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły,

przenosi własność na nabywcę tylko wówczas, gdy przepis szczególny tak stanowi."

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "B", oparta na treści art. 155 § 1 k.c.

Przepis ten brzmi: "Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły."

Odwołująca udzieliła odpowiedzi "A".

W odwołaniu zarzuciła, że wskazana jako prawidłowa odpowiedź "B" nie uwzględnia treści art. 890 § 1 k.c., zgodnie z którym oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. W ocenie Odwołującej, skoro pytanie nr 36 odnosi się do konkretnej umowy, tj. umowy darowizny, a nie do regulacji ogólnych dotyczących umów zawartych w przepisie art. 155

k.c., a treść pytania nie dookreśla formy prawnej, w jakiej doszło do zawarcia umowy, to za prawidłową należałoby uznać odpowiedź "A".

Zarzuty Odwołującej są niezasadne.

Istota pytania nr 36 odnosiła się do zagadnienia uregulowanego w art. 155 § 1 k.c., a mianowicie kwestii dotyczącej umowy darowizny i przeniesienia w związku z tą umową własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej na nabywcę.

Pytanie nr 36 zostało sformułowane w sposób jasny i precyzyjny. Prawidłowa odpowiedź na to pytanie wynika wprost z treści art. 155 § 1 k.c., zgodnie z którym umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły. Tym samym, na gruncie przytoczonego przepisu, pytanie nr 36 zawiera poprawną odpowiedź i jest nią odpowiedź "B". Pozostałe zaś odpowiedzi - "A" i "C" tworzą natomiast w zestawieniu z treścią pytania zdania fałszywe, gdyż pozostają w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 155 § 1 k.c.

Stanowisko zawarte w odwołaniu, nawiązujące do treści przepisu art. 890 § 1 k.c. jest nieuzasadnione. Zakwestionowane pytanie nie dotyczyło

określenia formy, w której ma być dokonana darowizna, lecz wyłącznie wskazania skutków, jakie ona powoduje w zakresie prawa własności. Nawiązywanie zatem przez Odwołującą do regulacji art. 890 § 1 k.c. pozostaje poza treścią pytania i jest niezasadne.

Zgodnie z art. 155 § 1 k.c., m.in. umowa darowizny rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły, co znajduje odzwierciedlenie w odpowiedzi "B". Powyższy przepis w swojej treści jest jednoznaczny, zaś pytanie nr 36 stanowi jego powtórzenia

(oczywiście w odniesieniu do jednej z umów w nim wymienionych).

Odwołująca powołała się na art. 890 § 1 k.c., w świetle którego w przypadku umowy darowizny oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego, jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione, co nie uchybia przepisom, które ze względu na przedmiot darowizny wymagają zachowania szczególnej formy dla oświadczeń obu stron (art. 890 § 2 k.c.). Z treści odwołania nie wynika jednak, jaki wpływ na prawidłowość odpowiedzi "B" miałby mieć powyższy przepis, który reguluje kwestię formy dla umowy darowizny, przy czym tylko oświadczenie darczyńcy powinno być

złożone w formie aktu notarialnego, a takiego wymogu nie ma w wypadku oświadczenia obdarowanego, które może być złożone w sposób dowolny. Co więcej, gdy oświadczenie woli darczyńcy nie zostanie utrwalone w akcie notarialnym, możliwa jest konwalidacja tego oświadczenia, o ile świadczenie darczyńcy zostało spełnione (zob. np. wyrok SA w Białymstoku z dnia 19 lutego 2019 r., I ACa 623/18). Obdarowany nie zaciąga względem darczyńcy żadnego zobowiązania, stąd ustawodawca uznał, że nie jest potrzebne dodatkowe formalizowanie jego oświadczenia (zob. M. Załucki, w: M. Załucki (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, art. 890). W art. 890 § 1 zd. 2 k.c. przewidziano sytuację, w której spełnienie świadczenia może prowadzić do konwalidacji czynności prawnej, która w normalnym toku rzeczy byłaby nieważna z uwagi na niezachowanie formy.

Art. 890 k.c. - którego nie dotyczyło pytanie nr 36 - nie modyfikuje w żadnej mierze fundamentalnego dla wszystkich umów wymogu, według którego

konstytutywny dla ich zawarcia jest consensus (zgodna wola) stron. Ponieważ

oświadczenie złożone przez darczyńcę (w którejś z obu dopuszczalnych form) stanowi z reguły ofertę zawarcia umowy darowizny, będzie ono prowadzić do zawarcia umowy jedynie o tyle, o ile zostanie przez obdarowanego przyjęte (zob. K. Mularski, w: M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Art. 627-1088, Warszawa 2022, art. 890). W art. 890 k.c. jest mowa o formie czynności prawnej, co nie zmienia charakteru umowy. Jak bowiem słusznie podkreśla się, uzależnienie ważności darowizny od spełnienia przyrzeczonego świadczenia nie oznacza, by miała ona charakter umowy realnej. Z perspektywy art. 890 § 1 k.c. spełnienie świadczenia nie stanowi przesłanki ważności umowy darowizny, lecz sposób sanowania skutków braku formy aktu

notarialnego. Sama umowa darowizny zachowuje z tej perspektywy bez wątpienia charakter konsensualny. Nawet gdy weźmie się pod uwagę, że konwalidacja w wielu wypadkach wymagać będzie przeniesienia posiadania darowanej rzeczy, zdarzenie to będzie jedynie wykonaniem zobowiązania, jakie (hipotetycznie) wynikałoby z ważnie zawartej umowy darowizny (zob. M. Grochowski, w: K. Osajda, W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Legalis 2022, art. 890). Przepis art. 155 § 1 k.c., którego dotyczyło pytanie, reguluje natomiast charakter (jedną z cech) umowy przenoszącej

prawo własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości.

Nawet gdyby przyjąć, iż chodzić by miało o realny charakter

umowy wskazanej w art. 890 § 1 zd. 2 k.c. (co, jak wskazano, nie ma żadnego

uzasadnienia), to w art. 155 § 1 k.c., jak i w treści pytania nr 36 (wraz z prawidłową odpowiedzią "B") wskazano, że omawiana umowa darowizny rzeczy oznaczonej co do tożsamości przenosi własność na nabywcę "chyba że przepis szczególny stanowi inaczej". Mamy tu zatem zastrzeżenie, że mogą zaistnieć wyjątki przewidziane w ustawie, a więc chociażby z tej tylko przyczyny zarzuty co do pytania nr 36 nie są zasadne.

Sposób sformułowania pytania nr 36 i treść odpowiedzi "B" ("przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły") powoduje, że tylko ta odpowiedź na to pytanie jest poprawna. Oczywiście nieprawidłowa jest odpowiedź "A", gdyż dotyczy wyłącznie umowy o charakterze realnym. Nieprawidłowa jest także odpowiedź "C", ponieważ dotyczy przeniesienia własności na nabywcę tylko wówczas, gdy przepis szczególny tak stanowi.

W tym stanie rzeczy stanowisko Odwołującej, z którego wynika, że na pytanie nr 36 prawidłowa może być także odpowiedź "A", nie znajduje uzasadnienia.

Pytanie nr 36 było zatem prawidłowo sformułowane i wobec udzielenia przez

Odwołującą odpowiedzi błędnej ("A"), brak jest podstaw do przyznania punktu za to pytanie.

Pytanie nr 41 brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem cywilnym, roszczenie właściciela przeciwko użytkownikowi o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy albo o zwrot nakładów na rzecz przedawniają się z upływem:

roku od dnia zwrotu rzeczy,

dwóch lat, bez względu na to, czy rzecz została zwrócona

trzech lat od dnia, w którym rzecz miała zostać zwrócona."

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A", oparta na treści art. 263 k.c.

Przepis ten brzmi: "§ 1. Roszczenie właściciela przeciwko użytkownikowi o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy albo o zwrot nakładów na rzecz, jak również roszczenie użytkownika przeciwko właścicielowi o zwrot nakładów na rzecz przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy.

(uchylony)."

Odwołująca udzieliła odpowiedzi "C".

W odwołaniu podniosła, że pytanie nr 41 zawiera w sobie dwie sytuacje, w których w zależności od stanu faktycznego, właściwa odpowiedź to "A" lub "C". Wskazała, że sposób postawienia pytania nie wyklucza odpowiedzialności deliktowej, co nie wyklucza zarazem prawidłowości odpowiedzi "C".

Zarzuty Odwołującej są niezasadne.

Istotę pytania nr 41 stanowiło wskazanie - zgodnie z Kodeksem cywilnym – terminu przedawnienia roszczenia właściciela przeciwko użytkownikowi o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy albo o zwrot nakładów na rzecz. Podstawę prawną do udzielenia odpowiedzi na tak skonstruowane pytanie stanowi przepis art. 263 k.c. Zgodnie z regulacją art. 263 § 1 k.c., roszczenie właściciela przeciwko użytkownikowi o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy albo o zwrot nakładów na rzecz, jak również roszczenie użytkownika przeciwko właścicielowi o zwrot nakładów na rzecz przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy.

Porównanie treści pytania wraz z propozycjami odpowiedzi z brzmieniem wskazanego wyżej przepisu obrazuje bez wątpliwości, że jedyną prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 41 jest odpowiedź "A", stanowiąca odzwierciedlenie regulacji ustawowej. Pozostałe dwie odpowiedzi są przy tym jednoznacznie wadliwe, bowiem wskazują na odmienne terminy przedawnienia niż reguluje Kodeks cywilny w sytuacji objętej przedmiotem pytania.

Jak wskazano wyżej, zgodnie z art. 263 § 1 k.c., roszczenie właściciela przeciwko użytkownikowi o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy albo o zwrot nakładów na rzecz, jak również roszczenie użytkownika przeciwko właścicielowi o zwrot nakładów na rzecz przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy.

Powyższy przepis w swojej treści jest jednoznaczny, zaś pytanie stanowi jego

powtórzenie. Dotyczy on wyłącznie roszczeń wyraźnie w nim wymienionych, tj.:

roszczeń właściciela przeciwko użytkownikowi o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy;

roszczeń właściciela o zwrot nakładów na rzecz, których może się domagać na podstawie art. 259 k.c.;

roszczeń użytkownika przeciwko właścicielowi o zwrot nakładów na rzecz (art. 260 k.c.), bez względu na podstawę zdarzenia.

Jest to zatem przepis szczególny, o którym mowa w art. 118 zd. 1 k.c. Jedynie roszczenia użytkownika i właściciela niewymienione w art. 263 k.c. przedawniają się według reguł ogólnych. Może to dotyczyć innych roszczeń odszkodowawczych, np. z powodu całkowitego zniszczenia rzeczy. Roszczenia te mogą być dochodzone w trakcie trwania użytkowania i przedawnić się jeszcze przed zwrotem rzeczy [zob. K. Zaradkiewicz, w: K.

Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny, Komentarz. Tom I. Art. 1-44910, Warszawa 2020, art. 263, Nb 2; J. Kępiński, I. Czarnota, w: M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Art. 1-352, Warszawa 2021, art. 263, Nb 4; P. Księżak, w: K. Osajda, W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Legalis 2022, art. 263, Nt 5].

Pytanie nr 41 dotyczyło roszczenia właściciela przeciwko użytkownikowi o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy, a więc jednego tylko roszczenia odszkodowawczego. Nie mają zatem do tego pytania zastosowania zasady ogólne dotyczące deliktów, na które powołuje się Odwołująca.

Na marginesie organ wskazał, że wskazana przez Odwołującą odpowiedź "C" różni się od prawidłowej terminem - mowa jest w niej bowiem o trzech latach, a więc terminie, o jakim traktuje art. 4421 § 1 k.c., jak również momentem, od którego ten termin miałby być liczony - od dnia, w którym rzecz miała zostać zwrócona. Tymczasem bieg terminu przedawnienia na zasadach ogólnych dla deliktów jest liczony albo "od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia", albo "od dnia, w

którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę", w tym również popełnienia

przestępstwa, ewentualnie z uwzględnieniem daty uzyskania pełnoletności przez osobę małoletnią (art. 4421 § 1-4 k.c.). Zatem nawet abstrahując od konstrukcji art. 263 k.c., już tylko z tej przyczyny, a więc określenia momentu, od którego miałby być liczony termin przedawnienia roszczeń wskazanych w pytaniu, odpowiedź wskazana przez Odwołującą była nieprawidłowa.

Sposób sformułowania pytania i odpowiedzi powoduje, że właściwa była tylko jedna odpowiedź "A". Oczywiście błędna była odpowiedź "B", z uwagi na nieprawidłowy termin przedawnienia i nieuzależnienie jego biegu od zwrotu rzeczy, jak i odpowiedź "C", z uwagi na nieprawidłowy termin przedawnienia i uzależnienie jego biegu od momentu, w którym rzecz miała zostać zwrócona, a nie kiedy została zwrócona.

Odwołująca na pytanie nr 41 udzieliła błędnej odpowiedzi "C", co uniemożliwia

przyznanie punktu za to pytanie.

Pytanie nr 46 brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem cywilnym, jeżeli ten, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, rozporządził korzyścią na rzecz osoby trzeciej (a w chwili wyzbycia się korzyści nie powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu), obowiązek wydania korzyści:

zawsze przechodzi na tę osobę trzecią,

przechodzi na tę osobę trzecią, jeżeli to rozporządzenie było bezpłatne

przechodzi na tę osobę trzecią, nawet jeżeli to rozporządzenie było odpłatne."

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "B", oparta na treści art. 407 w zw. z art. 409 k.c.

Przepis art. 407 k.c. brzmi: "Jeżeli ten, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, rozporzqdził korzyścią na rzecz osoby trzeciej bezpłatnie, obowiązek wydania korzyści przechodzi na tę osobę trzecią."

Przepis art. 409 k.c. brzmi: "Obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasa,jeżeli ten, kto korzyść uzyskał, zużył jq lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba że wyzbywając się korzyści lub zużywając ją powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu."

Odwołująca udzieliła odpowiedzi "C".

W odwołaniu zarzuciła, że z uwagi na wadliwość zredagowania samych odpowiedzi, nie było możliwe udzielenie poprawnej odpowiedzi na to pytanie. Podniosła, że wykładnia językowa art. 407 k.c. wskazuje, że przepis ten dotyczy tylko rozporządzeń nieodpłatnych, natomiast art. 409 k.c. dotyczy przypadków odpłatnego rozporządzenia. W ocenie Odwołującej, przyjęcie założenia, że tylko odpowiedź "B" jest prawidłowa, wymagałoby uzależnienia odpowiedzi od dodatkowych założeń. Wskazała nadto, że w pytaniu nr 41 nie zastrzeżono, że chodzi o zasadę, wobec czego udzielona odpowiedź "C" też jest prawidłowa.

Zarzuty Odwołującej są niezasadne.

Istotą pytania nr 46 było wskazanie - na gruncie Kodeksu cywilnego - sytuacji, w której obowiązek wydania korzyści przechodzi na osobę trzecią, gdy inny podmiot bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby i rozporządził tą korzyścią na rzecz osoby trzeciej, a w chwili wyzbycia się korzyści nie powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu.

Pytanie nr 46 zostało sformułowane w sposób jednoznaczny i precyzyjny. Prawidłowa odpowiedź na to pytanie stanowi odzwierciedlenie treści przepisu art. 407 k.c. w nawiązaniu do treści art. 409 k.c. Zgodnie z art. 407 k.c., jeżeli ten, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, rozporządził korzyścią na rzecz osoby trzeciej bezpłatnie, obowiązek wydania korzyści przechodzi na tę osobę trzecią. Stosownie zaś do art. 409 k.c., obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej

wartości wygasa, jeżeli ten, kto korzyść uzyskał, zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba że wyzbywając się korzyści lub zużywając ją powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu.

Zaproponowane odpowiedzi na pytanie nr 46 stanowią, że w sytuacji zawartej w pytaniu obowiązek wydania korzyści: "zawsze przechodzi na tę osobę trzecią" (odpowiedź "A"), "przechodzi na tę osobę trzecią, jeżeli to rozporządzenie było bezpłatne" (odpowiedź "B") oraz "przechodzi na tę osobę trzecią, nawet jeżeli to rozporządzenie było odpłatne" (odpowiedź "C"). Wobec tego, odpowiedzi te są jasne i zrozumiałe, a ich treść nie jest wadliwa, jak sugeruje Odwołująca.

Znajomość treści przepisów art. 407 k.c. i art. 409 k.c. pozwalała w

sposób niebudzący wątpliwości udzielić prawidłowej odpowiedzi "B" na postawione pytanie egzaminacyjne, bowiem treść kwestionowanego pytania z brzmieniem odpowiedzi "B" jednoznacznie wynika z przywołanych regulacji. Do udzielenia tej odpowiedzi nie potrzebne było zatem przyjęcie żadnych dodatkowych założeń, jak sugeruje Odwołująca.

Art. 407 k.c. swoim zakresem obejmuje rozporządzenia nieodpłatne. Uzasadnienie takiego rozwiązania wynika z ogólnego założenia słabszej ochrony czynności prawnych nieodpłatnych (zob. M. Balwicka-Szczyrba (red.), A. Sylwestrzak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, WKP 2022). Jeżeli bezpodstawnie wzbogacony rozporządził bezpłatnie korzyścią majątkową na rzecz osoby trzeciej - na nią przechodzi ex lege obowiązek wydania korzyści zubożonemu. Taka osoba staje się zobowiązana z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia zamiast osoby bezpośrednio wzbogaconej. W ten sposób znajduje tu swój przejaw ogólna zasada polskiego prawa

cywilnego, że nieodpłatne nabycie jest słabiej chronione niż nabycie odpłatne (zob. A. Rzetecka-Gil, Kodeks cywilny. Komentarz. Zobowiązania - część ogólna, LEX/eL 2011). Przy czym obowiązek wydania korzyści przechodzi na wymienioną osobę trzecią, jeżeli przedmiotowe rozporządzenie było bezpłatne, a ten kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby w chwili rozporządzenia korzyścią na rzecz osoby trzeciej nie powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu. Wobec tego, w treści

pytania nr 46 w nawiązaniu do brzmienia art. 409 k.c. doprecyzowano w nawiasie: ,,...(a w chwili wyzbycia się korzyści nie powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu)...", gdyż jest to jedna z przesłanek, która warunkuje przejście obowiązku wydania korzyści z osoby pierwotnie wzbogaconej na osobę trzecią.

Tak więc, odpowiedź "A" jest nieprawidłowa, gdyż wynika z niej, że w sytuacji zawartej w kwestionowanym pytaniu obowiązek wydania korzyści zawsze przechodzi na tę osobę trzecią, a tak nie jest, ponieważ ten obowiązek przechodzi na tę osobę trzecią, jeżeli rozporządzenie pierwotnie wzbogaconego na rzecz osoby trzeciej było bezpłatne. Z tych też względów, także odpowiedź "C" jest nieprawidłowa, albowiem dopuszcza obowiązek wydania korzyści przez osobę trzecią, nawet jeżeli rozporządzenie pierwotnie wzbogaconego na rzecz osoby trzeciej było odpłatne.

W tym stanie rzeczy, udzielenie na pytanie nr 46 prawidłowej odpowiedzi "B" było możliwe, zważywszy, że od kandydatów na aplikantów można także wymagać znajomości podstawowych zasad wykładni prawa, czy analitycznego myślenia. Zdający muszą chociażby umieć rekonstruować nieskomplikowane normy prawne, czy potrafić rozstrzygać proste problemy interpretacyjne (zob. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r., II GSK 27/10, Lex 596704).

Pytanie nr 46 było zatem prawidłowo sformułowane i wobec udzielenia przez

Odwołującą odpowiedzi błędnej ("C"), brak jest podstaw do przyznania punktu za to pytanie.

Pytanie nr 51 brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem cywilnym, umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy:

dokumentowej,

pisemnej,

pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi."

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A", oparta na treści art. 720 § 2 Kodeksu cywilnego.

Przepis ten brzmi: "Umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej."

Odwołująca udzieliła odpowiedzi "B".

W odwołaniu podniosła, że w pytaniu nr 51 za prawidłowe winny być uznane wszystkie trzy odpowiedzi: "A", "B" i "C", gdyż każda forma, w jakiej zostanie zawarta umowa pożyczki na dowolną kwotę, jest poprawna. Zdaniem Odwołującej, pytanie nr 51 zostało sformułowane w sposób zbyt ogólny, z którego nie wynika zasada wyrażona w art. 720 § 2 k.c. Na poparcie swojej tezy o ważności umowy pożyczki zawartej w dowolnej formie,

Odwołująca przytoczyła wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2019 r., sygn.akt [...]

Zarzuty Odwołującej są niezasadne.

Istotą pytania nr 51 było wskazanie, na gruncie Kodeksu cywilnego, jakie są wymogi co do formy umowy pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych. W odpowiedzi "A" wskazano, że umowa taka wymaga zachowania formy dokumentowej, w odpowiedzi "B", że wymagana jest w tym przypadku forma pisemna, natomiast w odpowiedzi "C" wskazano, że do zawarcia takiej umowy wymagana jest forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 51 jest odpowiedź "A", oparta na treści przepisu art. 720 § 2 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym: "umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej."

Jedynie odpowiedź "A" tworzy wraz z treścią pytania zdanie prawdziwe w świetle przepisów Kodeksu cywilnego, natomiast pozostałe dwie odpowiedzi - "B" i "C" tworzą zdania fałszywe, zostały w nich bowiem ujęte inne formy czynności prawnych, których Kodeks cywilny nie wymaga przy zawieraniu umowy pożyczki przekraczającej tysiąc złotych.

Przepis art. 720 § 2 k.c. w swojej treści jest jednoznaczny, zaś pytanie stanowi jego powtórzenie. Zgodnie zaś z tą regulacją, umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej. Tym samym przepis ten statuuje minimalną formę, konieczną do skutecznego zawarcia umowy pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wskazując expressis verbis, że jest to forma dokumentowa.

Nie jest zatem słuszne stanowisko Odwołującej, że każda z odpowiedzi do pytania nr 51 jest odpowiedzią prawidłową. Zgodzić się należy z Odwołującą, że umowa pożyczki, której tyczy się zakwestionowane pytanie, zawarta w każdej z form wymienionych w odpowiedziach "A", "B" bądź "C", będzie umową ważną i prawnie skuteczną w świetle regulacji Kodeksu cywilnego. Zauważyć należy nadto, że podobnie byłoby, gdyby umowa taka została zawarta np. w formie aktu notarialnego, która to forma nie została wskazana w żadnej z odpowiedzi.

Odwołująca, podejmując próbę podważenia pytania nr 51 nie zauważa jednakże w jaki sposób zostało ono sformułowane. Analizowane pytanie postawione zostało w sposób następujący:

"Zgodnie z Kodeksem cywilnym, umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy:

dokumentowej,

pisemnej,

pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi."

Istotą podlegającą rozstrzygnięciu przy udzielaniu odpowiedzi na tak sformułowane pytanie była kwestia prawidłowego określenia wymogu, jaki stawia Kodeks cywilny, w przypadku umowy pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych.

Wymagana przepisami forma umowy pożyczki, z woli ustawodawcy

wyewoluowała na przestrzeni ostatnich kilku lat w stronę możliwie najbardziej

zliberalizowaną. Mianowicie, do momentu wejścia w życie ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1311, z e zm.), w art. 720 § 2 k.c. przewidziana była dla umowy pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych - forma pisemna dla celów dowodowych (ad probationem). Wprowadzenie formy dokumentowej mocą wskazanej wyżej nowelizacji, miało na celu zarówno odformalizowanie obrotu, jak również umożliwienie wykorzystania coraz to nowszych technik dokumentowania zdarzeń prawnych [zob. np. M. Janiak, A. Janiak, w: M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Art. 627-1088, Warszawa 2022, art. 720, Nb 36-37; A. Kubiak-Cyrul, w: M. Załucki (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2023, art. 720, Nb 5j.

W obecnym stanie prawnym (de lege lata), jedynym wymogiem, jaki stawia Kodeks cywilny do skutecznego zawarcia umowy pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, jest zachowanie formy dokumentowej, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 720 § 2 k.c. Kodeks cywilny nie wymaga zatem zachowania ani formy pisemnej wskazanej w propozycji odpowiedzi "B", ani też formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, o której mowa w propozycji odpowiedzi "C".

Umowa pożyczki zawarta przy użyciu każdej z tych form wyższych, będzie oczywiście umową ważną i prawnie skuteczną w świetle regulacji Kodeksu cywilnego, lecz żadna z tych form nie jest przez Kodeks ten wymagana do jej zawarcia. Jedynym bowiem wymogiem przy zawieraniu tego rodzaju umowy, zgodnie z art. 720 § 2 k.c. jest zachowanie formy dokumentowej, o której mowa wyłącznie w prawidłowej odpowiedzi "A". Pozostałe dwie odpowiedzi, tj. zarówno udzielona przez Odwołującą odpowiedź "B", jak odpowiedź "C" są zatem w kontekście treści pytania odpowiedziami jednoznacznie wadliwymi, bowiem nie jest prawdziwe w świetle przepisów Kodeksu

cywilnego, zarówno zdanie o treści: "umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiqc złotych, wymaga zachowania formy pisemnej'1 ani też zdanie w brzmieniu: "umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi". Obie te formy są bowiem w pełni dozwolone i zgodne z normami Kodeksu cywilnego, nie są jednak w tym przypadku przepisami tego Kodeksu wymagane.

Prawidłowości pytania ani prawidłowej odpowiedzi "A"

w żadnym razie nie przeczy przywołane przez Odwołującą orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu rzeczonego wyroku sąd stwierdził m.in., że: "Niewątpliwie przepisy art. 78 § 1 k.c. określają przesłanki, których spełnienie jest niezbędne do zachowania zwykłej formy pisemnej oświadczenia woli, jakimi są utrwalenie treści oświadczenia woli w dokumencie sporządzonym w języku pisanym oraz opatrzenie tego dokumentu własnoręcznym podpisem przez osobę składającą oświadczenie woli. Nie

ulega też wątpliwości, że zawarcie umowy wymaga złożenia oświadczeń woli przez obie jej strony -w wypadku umowy pożyczki przez pożyczkodawcę i pożyczkobiorcę. Należy jednak zauważyć, że przepisy kodeksu cywilnego nie wymagają dla ważności umowy pożyczki zachowania jakiejkolwiek formy. Także przepis art. 720 §2 k.c. wymaga – przy określonej wartości pożyczki -jedynie stwierdzenia umowy pismem."

Odwołująca powołuje jedynie fragmenty rzeczonego orzeczenia,

które są dla Niej korzystne na potrzeby odwołania. Nie zauważa jednakże stwierdzenia, w którym sąd expressis verbis podkreślił wymóg stawiany w treści przepisu art. 720 § 2 k.c. przy określonej wartości pożyczki.

Dokonana powyżej szczegółowa analiza treści zakwestionowanego pytania nr 51 nie daje podstaw do zakwestionowania jego prawidłowości, zaś wskutek udzielenia przez Odwołującą błędnej odpowiedzi "B", brak jest możliwości przyznania punktu za to pytanie.

Zakwestionowane przez Odwołującą pytanie nr 52 brzmiało:

"Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jeżeli bieg terminu wygaśnięcia autorskich praw majątkowych rozpoczyna się od rozpowszechnienia utworu, a utwór rozpowszechniono w częściach, odcinkach, fragmentach lub wkładkach, bieg terminu liczy się:

A. dla całego utworu od daty rozpowszechnienia pierwszej z wymienionych części,

B. oddzielnie od daty rozpowszechnienia każdej z wymienionych części,

C. dla całego utworu od daty rozpowszechnienia ostatniej z wymienionych części."

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "B", oparta na treści art. 37 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Przepis ten brzmi: "Jeżeli bieg terminu wygaśnięcia autorskich praw majqtkowych rozpoczyna się od rozpowszechnienia utworu, a utwór rozpowszechniono w częściach, odcinkach, fragmentach lub wkładkach, bieg terminu liczy się oddzielnie od daty rozpowszechnienia każdej z wymienionych części."

Odwołująca udzieliła odpowiedzi "C".

W odwołaniu podniosła, że na pytanie nr 52 jest wadliwie postawione i zmusza

odpowiadającego do czynienia określonych założeń, co w pełni je dyskwalifikuje. W ocenie Odwołującej, do udzielenia odpowiedzi na tak sformułowane pytanie, konieczne jest poczynienie pewnych założeń, bez których udzielenie prawidłowej odpowiedzi w ogóle nie jest możliwe. W przekonaniu Odwołującej, ażeby móc odpowiedzieć na pytanie nr 52 należy przyjąć, że odnosi się ono do utworu, którego twórca nie jest znany,

prawa majątkowe do tego utworu przysługują innej osobie niż jego twórca, a części tego utworu nie były rozpowszechnione w tym samym roku.

Zarzuty Odwołującej są niezasadne.

Istotą pytania nr 52 było wskazanie - na gruncie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych - sposobu liczenia rozpoczęcia biegu terminu wygaśnięcia autorskich praw majątkowych, jeżeli bieg terminu wygaśnięcia autorskich praw majątkowych rozpoczyna się od rozpowszechnienia utworu, a utwór rozpowszechniono w częściach, odcinkach, fragmentach lub wkładkach. Czy w takiej sytuacji bieg terminu wygaśnięcia autorskich praw majątkowych liczy się dla całego utworu od daty rozpowszechnienia pierwszej z wymienionych części (odpowiedź "A"), czy oddzielnie od daty rozpowszechnienia każdej

z wymienionych części (odpowiedź "B"), czy też dla całego utworu od daty rozpowszechnienia ostatniej z wymienionych części (odpowiedź "C").

Podstawę prawną do udzielenia prawidłowej odpowiedzi na tak sformułowane pytanie stanowi przepis art. 37 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zgodnie z którym jeżeli bieg terminu wygaśnięcia autorskich praw majątkowych rozpoczyna się od rozpowszechnienia utworu, a utwór rozpowszechniono w częściach, odcinkach, fragmentach lub wkładkach, bieg terminu liczy się oddzielnie od daty rozpowszechnienia każdej z wymienionych części. Tym samym, na gruncie przytoczonego przepisu prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 52 jest odpowiedź "B". Pozostałe zaś odpowiedzi - "A" i "C" tworzą natomiast w zestawieniu z treścią pytania zdania fałszywe, gdyż pozostają w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 37 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Do udzielenia prawidłowej odpowiedzi na tak skonstruowane pytanie warunkiem koniecznym, a zarazem w pełni wystarczającym była znajomość regulacji przepisu art. 37 ustawy o prawie autorskim. Połączenie treści pytania wraz z prawidłową odpowiedzią "B" stanowi wierne odzwierciedlenie regulacji zawartej w przepisie art. 37 ustawy o prawie autorskim, który został wskazany w kluczu odpowiedzi, jako podstawa prawna do udzielenia prawidłowej odpowiedzi na to pytanie.

Wobec powyższego, kompletnie niezrozumiałe jest stanowisko Odwołującej co do tego, że pytanie nr 52 jest skonstruowane w sposób wadliwy, zaś do udzielenia prawidłowej odpowiedzi konieczne jest poczynienie szeregu dodatkowych założeń, bez przyjęcia których udzielenie odpowiedzi w ogóle nie jest możliwe.

Pytanie nr 52 oparte jest na treści jednego, konkretnego przepisu ustawy - Prawo autorskie, stanowiąc w połączeniu z prawidłową odpowiedzią "B" jego dosłowne powtórzenie. Kwestionowane pytanie dotyczyło wyłącznie rozstrzygnięcia odnośnie do prawidłowego określenia biegu terminu wygaśnięcia praw autorskich w przypadku utworu rozpowszechnionego w częściach. Skoro zatem zakres pytania został w pełni precyzyjnie i ściśle określony, to na pytanie to należało odpowiedzieć wprost i wyłącznie co do przedmiotu, którego ono dotyczy, tj. biegu terminu wygaśnięcia praw autorskich.

Wbrew stanowisku Odwołującej, udzielenie odpowiedzi na to pytanie nie wymagało poczynienia jakichkolwiek założeń niewynikających z jego treści. Zupełnie niezrozumiały jest zatem zarzut Odwołującej co do tego, że udzielnie odpowiedzi było dopiero możliwe po przyjęciu, że autor utworu jest nieznany, prawa majątkowe do tego utworu nie przysługują jego twórcy, zaś sam utwór nie był rozpowszechniony w przeciągu jednego roku. Żadnej z tych kwestii, do których odnosi się Odwołująca, nie dotyczyło pytanie nr 52.

Wydaje się zatem, że Odwołująca, która w czasie egzaminu udzieliła oczywiście błędnej odpowiedzi "C" (co wskazuje, że podczas rozwiązywania testu nie była jej znana treść regulacji art. 37 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych), na potrzeby odwołania kreuje określony stan faktyczny, którego w żadnym razie nie dotyczyło jednak przedmiotowe pytanie. Na podstawie takiej argumentacji, pozostającej w absolutnym oderwaniu od przedmiotu pytania nr 52, nie sposób skutecznie podważyć jego prawidłowości. Zakwestionowane pytanie nr 52 zostało oparte na konkretnej jednostce redakcyjnej ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych tj. art. 37 tej ustawy, posiada ono wyłącznie jedną prawidłową odpowiedź

"B", będącą w połączeniu z jego treścią - dosłownym odzwierciedleniem normy

prawnej, przy jednoznacznej wadliwości pozostałych odpowiedzi, a przy tym dotyczy materii jasnej, prostej i niesprzecznej w doktrynie ani w orzecznictwie. Pytanie to spełnia zatem wszystkie kryteria poprawności formalnej i zawartości treściowej, wypracowane w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Odwołująca na pytanie nr 52 udzieliła błędnej odpowiedzi "C", co wyklucza możliwość przyznania punktu za to pytanie.

Pytanie nr 84 brzmiało:

"Zgodnie z ustawą - Prawo upadłościowe, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika będącego przedsiębiorcą nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów, sąd upadłościowy:

odrzuci wniosek o ogłoszenie upadłości,

umorzy postępowanie o ogłoszenie upadłości,

oddali wniosek o ogłoszenie upadłości."

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "C", oparta na treści art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe.

Przepis ten brzmi: "Sqd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek

niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów."

Odwołująca udzieliła odpowiedzi "A".

W odwołaniu zarzuciła, że "pytający w sposób nieprawidłowy nie zawęził pytania poprzez wskazanie czy dotyczy ono postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości, czy postępowania upadłościowego, a w konsekwencji pominął treść art. 361 prawa upadłościowego". W ocenie Odwołującej, na tak postawione pytanie można było udzielić dwóch odpowiedzi, co powoduje, że jest ono wadliwe.

Zarzuty Odwołującej są niezasadne.

Istotą pytania nr 84 było wskazanie - na gruncie ustawy - Prawo upadłościowe – jak postąpi sąd upadłościowy, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika będącego przedsiębiorcą nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów. Czy w takim przypadku sąd upadłościowy odrzuci wniosek o ogłoszenie upadłości (odpowiedź "A"), czy umorzy postępowanie o ogłoszenie upadłości (odpowiedź "B"), czy też oddali wniosek o ogłoszenie upadłości (odpowiedź "C").

Podstawę prawną do udzielenia prawidłowej odpowiedzi na tak sformułowane pytanie stanowi przepis art. 13 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowe, zgodnie z którym sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów.

Porównanie treści pytania i propozycji odpowiedzi z brzmieniem przytoczonego przepisu wskazuje, że jedyną prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 84 stanowi odpowiedź "C", w której wskazano, że sąd upadłościowy oddali wniosek o ogłoszenie upadłości. Nieprawdą jest zatem, że w sytuacji objętej przedmiotem pytania sąd upadłościowy odrzuci wniosek o ogłoszenie upadłości (odpowiedź "A"), czy też umorzy postępowanie o ogłoszenie upadłości (odpowiedź "B").

Podniesiony przez Odwołującą zarzut, że na pytanie nr 84 można udzielić dwie

poprawne odpowiedzi jest chybiony.

Odwołująca w treści swego Odwołania postawiła zarzut co do braku prawidłowości pytania nr 84 odnosząc się do regulacji art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo upadłościowe, zgodnie z którym sąd umorzy postępowanie upadłościowe, jeżeli majątek pozostały po wyłączeniu z niego przedmiotów majątkowych dłużnika obciążonych hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Wydaje się zatem, że mając na myśli, iż w zakwestionowanym pytaniu są dwie prawidłowe odpowiedzi, uznała, że są to odpowiedzi "B" i "C".

Stanowisko takie należy uznać za niesłuszne z poniższych powodów. Prawidłowa odpowiedź "C" wynika wprost z treści art. 13 ust 1 ustawy - Prawo upadłościowe. Zgodnie z jego brzmieniem: "sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów." Zatem ustalenie przez sąd upadłościowy, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów, skutkować będzie oddaleniem wniosku o ogłoszenie upadłości.

Przesłanki oddalenia wniosku zostały zatem zdefiniowane następująco: majątek

niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów. Tak zdefiniowane przesłanki w świetle przepisów ustawy - Prawo upadłościowe dotyczą wyłącznie art. 13 ust 1 tego aktu prawnego, a więc sytuacji w której względem dłużnika został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości.

Celem wykazania, że odpowiedź zawarta w propozycji "B" jest nieprawidłowa należy dokonać analizy art. 361 ust 1 ustawy - Prawo upadłościowe, zgodnie z którym, sąd umorzy postępowanie upadłościowe, jeżeli:

majątek pozostały po wyłączeniu z niego przedmiotów majątkowych dłużnika obciążonych hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem

skarbowym lub hipoteką morską nie wystarcza na zaspokojenie kosztów

postępowania;

wierzyciele zobowiązani uchwałą zgromadzenia wierzycieli albo postanowieniem sędziego-komisarza nie złożyli w wyznaczonym terminie zaliczki na koszty postępowania, a brak jest płynnych funduszów na te koszty;

wszyscy wierzyciele, którzy zgłosili swoje wierzytelności, żądają umorzenia postępowania, a upadły wyraził na to zgodę.

Z ustępu pierwszego cytowanego powyżej artykułu wynika, że przesłanki umorzenia wszczętego i prowadzonego już postępowania upadłościowego dotyczą sytuacji kiedy majątek pozostały po wyłączeniu z niego przedmiotów majątkowych dłużnika obciążonych hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Z kolei tak zdefiniowane przesłanki w świetle przepisów prawa upadłościowego dotyczą jedynie art. 361 ust. 1 ww. ustawy, a więc sytuacji w której względem dłużnika zostało wszczęte i

toczyło się postępowanie upadłościowe. Z treści zakwestionowanego pytania nr 84 wynika zaś jednoznacznie, że w pytaniu tym przesłanki takie nie zostały wskazane. Z tych względów odpowiedź "B" uznać należy za jednoznacznie fałszywą.

Odwołująca próbując podważyć prawidłowość pytania nr 84 poprzez odniesienie się do wadliwej odpowiedzi "B", w żaden sposób nie

próbuje wyjaśnić motywacji, którą kierowała się w czasie egzaminu, udzielając na to pytanie fałszywej odpowiedzi "A".

Jak bez wątpienia wykazano powyżej, pytanie nr 84 było w pełni prawidłowo

sformułowane oraz zawierało wyłącznie jedną poprawną odpowiedź "C", przy

jednoznacznej fałszywości pozostałych dwóch odpowiedzi. Zatem, wobec udzielenia przez Odwołującą odpowiedzi błędnej ("A"), brak jest podstaw do przyznania punktu za to pytanie.

Zakwestionowane przez Odwołującą pytanie nr 108 brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, jeżeli postępowanie jest prowadzone przez organ administracji publicznej dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), stronie służy prawo do wniesienia:

ponaglenia,

zażalenia,

skargi."

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A", oparta na treści art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.

Przepis ten brzmi:

"§ 1. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

1} nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość)."

Odwołująca udzieliła odpowiedzi "C".

W odwołaniu podniosła, że: "w świetle tak ogólnie sformułowanego pytania, mając na uwadze jego ogólny, otwarty kontekst względem przepisów k.p.a., należy zwrócić uwagę, że zarówno za prawidłową winna zostać uznana odpowiedź "A" i "C". Odwołująca wskazała, że w k.p.a. nie jest uregulowana wyłącznie procedura ponaglenia (art. 37 k.p.a.), lecz również procedura skargowa (art. 227 k.p.a.) Odwołująca nawiązała nadto do treści orzeczeń sądów administracyjnych, które w Jej ocenie wskazują, że "jest rodzajowo nazywane skargą."

Zarzuty Odwołującej są niezasadne.

Istotę zakwestionowanego pytania nr 108 stanowiło udzielenie odpowiedzi zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, jak nazywa się środek, który przysługuje stronie jeżeli postępowanie jest prowadzone przez organ administracji publicznej dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

Podstawę prawną do udzielenia odpowiedzi na tak sformułowane pytanie stanowi przepis art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

Porównanie treści pytania wraz z propozycjami odpowiedzi z brzmieniem powołanej wyżej regulacji obrazuje bez wątpliwości, że jedyną prawidłową odpowiedź na pytanie nr 108 stanowi odpowiedź "A", będąca odzwierciedleniem normy ustawowej. W przypadku takim stronie przysługuje zatem ponaglenie, zgodnie z prawidłową odpowiedzią "A", nie zaś zażalenie, jak wskazano w odpowiedzi ("B") ani skarga, jak zaproponowano w odpowiedzi "C".

Argumentacja Odwołującej, która sprowadza się do nieskutecznej próby podważenia prawidłowości pytania, poprzez szerokie wywodzenie, że w przypadku przewlekłości postępowania przysługuje także skarga bądź, że "ponaglenie jest rodzajowo nazywane skargą" - jest chybiona.

Pytanie nr 108 miało na celu wyłącznie sprawdzenie wiedzy

zdających co do nazwy środka, jaki przysługuje, zgodnie z k.p.a., w przypadku przewlekłości postępowania. Środkiem tym zaś jest ponaglenie, co wynika expressis verbis z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. Wydaje się zatem, że Odwołująca próbuje podważyć prawidłowość pytania poprzez utożsamianie ponaglenia ze skargą, wyłącznie dlatego, że takiej odpowiedzi udzieliła w czasie egzaminu, podczas rozwiązywania zestawu pytań testowych. Przyjmując za słuszną retorykę Odwołującej, można by równie dobrze dowodzić prawidłowości odpowiedzi "B", bo przecież strona w zażaleniu mogłaby, przy okazji, podnieść również fakt przewlekłości postępowania.

Z treści pytania nr 108 jednoznacznie wynika, że dotyczy ono uprawnienia, jakie ma strona postępowania administracyjnego do zwalczania przewlekłości postępowania. Zatem obejmuje sytuację, która dotyczy postępowania administracyjnego w konkretnej (właściwej) sprawie. Uprawnienie to (ponaglenie) jest w istocie podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji

publicznej. Przewlekłość oznacza taki stan postępowania administracyjnego, w którym organ prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Jak już wskazano wyżej środek ten dotyczy właściwej sprawy administracyjnej, a co istotne i co wynika z treści pytania - prawo do wniesienia ponaglenia służy stronie (uczestnikowi na

prawach strony). Jest to środek prawny uregulowany w Kodeksie postępowania

administracyjnego i o taki środek chodzi w pytaniu.

Natomiast skarga nie posiada cech środka prawnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego lub procedurach szczególnych oraz w istocie zawiera zarzut wadliwej działalności organu lub jego pracownika (zob. J.Starościak (w) Komentarz, 1964 r. s.241). Skarga jest środkiem kontroli wszelkiej działalności aparatu państwowego, tj. przedmiotem skargi może być zatem dowolna sprawa dotycząca funkcjonowania organu lub instytucji zobowiązanej do przyjmowania skargi (art. 227 k.p.a.). Pytanie nr 108 nie odnosiło się ponadto do żadnych stanów faktycznych, w tym zaistniałych w powołanych przez Odwołującą orzeczeniach ani do błędnego określenia

przez stronę nazwy wnoszonego do organu środka jako "skargi" zamiast "ponaglenia".

Pytanie nr 108 dotyczyło wyłącznie znajomości tego, jaki środek, zgodnie z k.p.a. przysługuje stornie, w przypadku przewlekłości postępowania. Środkiem takim zgodnie z wolą ustawodawcy jest zaś ponaglenie, a nie

skarga ani zażalenie.

Powyżej dokonana analiza, bezsprzecznie wykazała prawidłowość konstrukcji pytania nr 108 i odpowiedzi "A", jako wyłącznie poprawnej, w przypadku tego pytania. Z uwagi zaś na udzielenie przez Odwołującą błędnej odpowiedzi "C", brak jest podstaw do przyznania punktu za to pytanie.

Zakwestionowane przez Odwołującą pytanie nr 111 brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, organ odwoławczy może wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji:

w uzasadnionych przypadkach,

tylko na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków,

jeżeli wykonanie decyzji mogłoby spowodować niepowetowaną szkodę dla

strony; w tym przypadku organ może uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji od złożenia przez stronę stosownego zabezpieczenia."

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "A", oparta na treści art. 135 k.p.a.

Przepis ten brzmi: "Organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji."

Odwołująca udzieliła odpowiedzi "C".

W odwołaniu podniosła, że: "zakres odpowiedzi A wskazuje, że odpowiedź A zawiera w sobie odpowiedź określoną w punkcie C". Na poparcie swojej tezy Odwołująca przywołała poglądy przedstawicieli doktryny.

Zarzuty Odwołującej są niezasadne.

Istotę zakwestionowanego pytania nr 111 stanowiło rozstrzygnięcie, zgodnie z

Kodeksem postępowania administracyjnego, w jakim przypadku organ odwoławczy może wstrzymać natychmiastowe wydanie decyzji. Czy może tak postąpić w uzasadnionych przypadkach (odpowiedź "A"), czy tylko na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków (odpowiedź "B"), czy też jeżeli wykonanie decyzji mogłoby spowodować niepowetowaną szkodę dla strony; w tym przypadku organ może uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji od złożenia przez stronę stosownego zabezpieczenia (odpowiedź "C").

Podstawę prawną do udzielenia odpowiedzi na tak skonstruowane pytanie stanowi przepis art. 135 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie decyzji. Porównanie treści pytania wraz z propozycjami odpowiedzi z brzmieniem powołanej wyżej regulacji obrazuje, bez wątpliwości, że jedyną prawidłową odpowiedź na pytanie 111 stanowi odpowiedź "A", stanowiąca odzwierciedlenie regulacji kodeksowej. Pozostałe dwie odpowiedzi są przy

tym jednoznacznie fałszywe, bowiem wskazują na sytuacje, które nie determinują w świetle przepisów k.p.a. możliwości wstrzymania przez organ odwoławczy natychmiastowego wykonania decyzji.

Warunkiem koniecznym, a zarazem wystarczającym do udzielenia prawidłowej

odpowiedzi na pytanie nr 111 była wyłącznie znajomość regulacji zawartej w art. 135 k.p.a., którego treść stanowi wyłączną podstawę rozstrzygnięcia zagadnienia, będącego przedmiotem rzeczonego pytania.

Przepis art. 135 k.p.a. uprawnia organ odwoławczy do wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji, jeżeli przemawiają za tym

"uzasadnione przypadki", co należy do uznania tego organu. Oczywiście organ może uznać, że takim "uzasadnionym przypadkiem" np. jest możliwość wywołania przez wykonanie decyzji niepowetowanej szkody, ale nie może w tym przypadku uzależnić wstrzymania wykonania decyzji od złożenia przez stronę stosownego zabezpieczenia. Propozycja odpowiedzi "C" brzmi: zaś "jeżeli wykonanie decyzji mogłoby spowodować niepowetowaną szkodę dla strony; w tym przypadku organ może uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji od złożenia przez stronę stosownego zabezpieczenia". Odwołująca, usiłując dowieść prawidłowości tej odpowiedzi, w swej argumentacji

pominęła milczeniem ten passus odpowiedzi "C", który jednoznacznie przesądza o jej fałszywości w świetle Kodeksu postępowania administracyjnego.

Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że pytanie nr 111 zawiera inną poprawną odpowiedź, oprócz odpowiedzi "A". Faktowi temu nie przeczą również w żaden sposób przytoczone przez Odwołującą wypowiedzi przedstawicieli doktryny prawniczej.

Wobec powyższego, brak jest uzasadnionych przesłanek do stwierdzenia wadliwości pytania nr 111. Odwołująca na to pytanie udzieliła błędnej odpowiedzi "C", co uniemożliwia przyznanie punktu.

Zakwestionowane przez Odwołującą pytanie nr 112 brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, wznowienie postępowania - w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja - następuje:

tylko z urzędu,

tylko na żądanie strony,

zarówno z urzędu, jak i na żądanie strony."

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "B", oparta na treści art. 147 w zw. z art. 145a k.p.a.

Przepis art. 147 k.p.a. brzmi: "Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a-145b następuje tylko na żądanie strony."

Przepis art. 145a k.p.a. brzmi:

Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

§ 2. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego."

Odwołująca udzieliła odpowiedzi "C".

W odwołaniu podniosła, że za prawidłową na pytanie nr 112 należy uznać odpowiedź "C", bowiem: "w przypadku włączenia się do danej sprawy Prokuratury lub inicjowania przez Prokuraturę danych akcji prawnych, działanie Prokuratury należy uznać za działanie inne niż działanie strony, zbliżone do wszczęcia postępowania z urzędu, albowiem zarówno Prokuratura, jak i organ administracyjny należą do jednego rozbudowanego aparatu państwa".

Zarzuty Odwołującej są niezasadne.

Istotą pytania nr 112 było wskazanie - na gruncie Kodeksu postępowania

administracyjnego - podmiotu, który jest uprawniony do żądania wznowienia

postępowania - w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Pytanie nr 112 zostało sformułowane w sposób jednoznaczny i precyzyjny.

Prawidłowa odpowiedź na to pytanie wynika wprost z treści art. 147 k.p.a., zgodnie z którym wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, a wznowienie postępowania z przyczyny określonej wart. 145 § 1 pkt 4orazart. 145a- 145b następuje tylko na żądanie strony. Zgodnie zaś z art. 145a § 1 k.p.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, a w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia

Trybunału Konstytucyjnego (§ 2).

Tym samym, na gruncie przytoczonych przepisów, stwierdzić należy, że pytanie nr 112 zawiera poprawną odpowiedź i jest nią odpowiedź "B". Natomiast pozostałe odpowiedzi - "A" i "C" tworzą w zestawieniu z treścią pytania zdania fałszywe, gdyż pozostają w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 147 k.p.a.

Argumentacja podniesiona w odwołaniu co do pytania nr 112 jest bezpodstawna.

Przepis art. 147 k.p.a. jest przepisem bezwzględnie

obowiązującym, co oznacza, że w sytuacji wskazanej w treści pytania nr 112 bez wyrażenia zgody strony organ nie może prowadzić takiego postępowania

wznowieniowego w żadnym przypadku.

Nadto udział prokuratora w postępowaniu administracyjnym jest

szczegółowo uregulowany w Dziale IV Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 182 do 189 zatytułowanym "Udział prokuratora". Zgodnie z regulacją art. 188 k.p.a prokuratorowi, który bierze udział w postępowaniu w przypadkach określonych w art. 182-184, służą prawa strony. Argumentację Odwołującej, utożsamiającą działanie prokuratora z działaniem organu z urzędu organ uznał za irracjonalną i pozbawianą

jakichkolwiek podstaw. Treść pytania nr 112 i propozycji odpowiedzi nie budzą żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Pytanie dotyczy znajomości przepisów ustawy obowiązującej w dacie przeprowadzania egzaminu wstępnego i zawiera wyłącznie jedną prawidłową odpowiedź "B", przy bezwzględnej fałszywości dwóch pozostałych odpowiedzi "A" i "C". Taka konstrukcja pytania czyni zadość wytycznym sądów administracyjnych co do prawidłowości formułowania pytań testowych.

W tym stanie rzeczy, wskutek udzielenia przez Odwołującą błędnej odpowiedzi "C", brak jest podstaw do przyznania punktu za pytanie nr 112.

Reasumując, organ II instancji stwierdził, że wszystkie pytania testowe, w tym pytania zakwestionowane w odwołaniu, zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu. Każda z prawidłowych odpowiedzi w połączeniu z treścią pytań tworzy zdanie prawdziwe. Zagadnienia będące przedmiotem pytań są bezsporne w judykaturze sądów oraz doktrynie. Żadne z pytań testowych nie zawiera błędów logicznych, nie wymaga też czynienia dodatkowych

założeń, wykraczających poza treść pytania. Udzielenie prawidłowej odpowiedzi na pytania testowe wymagało jedynie znajomości aktów prawnych opublikowanych w wykazie, o którym mowa w art. 75b ust. 6 ustawy - Prawo o adwokaturze. Tym samym, pytania odpowiadały w pełni wytycznym zawartym w ustawie - Prawo o adwokaturze oraz w instrukcji zawartej na pierwszej stronie zestawu pytań testowych, a także postulatom sądów administracyjnych co do prawidłowości konstruowania pytań egzaminacyjnych, w tym wskazanych w orzeczeniach przywołanych w treści odwołania.

Decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu wstępnego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość

wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa w art. 75i ust. 3 jednoznacznie przesądza, że pozytywny wynik z egzaminu uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 100 punktów. Zatem przyjęcie przez Ministra Sprawiedliwości w decyzji, że kandydat uzyskał wynik pozytywny możliwe jest tylko wówczas, jeśli po analizie rozwiązanego przez kandydata testu można ustalić, że uzyskał on co najmniej 100 punktów, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z.P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzająca ją uchwałą Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w L. nr [...] z dnia [...] września 2022 r. zobowiązanie Organu do podjęcia w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie decyzji/uchwały o ustaleniu uzyskania przez Z. P. pozytywnego wyniku z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca podniosła zarzut naruszenia: prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 75i ust. 1, Id w zw. z art. 75a ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze w zw. z pkt 4 zawartym w pouczeniu do zestawu pytań testowych w związku z:

- Pytaniem nr 12 oraz pozycją 12 Wykazu prawidłowych odpowiedzi do

zestawu pytań testowych w zw. z art. 278a § 1 w zw. z art. 115 § 9a pkt 1

K.k. oraz art. 281 K.k. poprzez niewyeliminowanie tego pytania jako wadliwie

sformułowanego lub też poprzez nieprzyznanie Skarżącej punktu za udzieloną

przez nią na to pytanie odpowiedź, pomimo, iż pytanie to było sformułowane

w sposób wadliwy, nieprawidłowy, wprowadzający w błąd odpowiadającego na

nie, wskutek czego można było zinterpretować i zrozumieć je w taki sposób,

iż prawidłową odpowiedzią stawała się odpowiedź A (odpowiedź udzielona

przez Skarżącą), bądź też można było zinterpretować i zrozumieć to pytanie odmiennie, tak, iż prawidłową odpowiedzią stawała się odpowiedź B

(odpowiedź z kiucza odpowiedzi). Ta niejednoznaczność interpretacyjna

pytania, wynika z posłużenia się przez egzaminujących na początku pytania

zwrotem "sprawca kradzieży, który co wskazuje, iż mamy do czynienia

z sytuacją, gdy sprawca kradzieży, już po dokonaniu kradzieży, podejmuje

dodatkowe działania w celu utrzymania się w posiadaniu skradzionej rzeczy. A

to prowadzi do możliwej interpretacji skrótowego stanu faktycznego

opisanego w pytaniu jako kradzieży rozbójniczej. Egzaminujący bowiem nie

dość, że zmienił szyk słów w pytaniu to jeszcze zastąpił słowo "której" z

ustawowej definicji, które odnosi się do przestępstwa, na "który" które odnosi

się do sprawcy, co wprowadzało egzaminowanego w błąd.

- Pytaniem nr 29 oraz pozycją 29 Wykazu prawidłowych odpowiedzi do zestawu pytań testowych w zw. z art. 19 § 4 K.k.s. w zw. z art. 31 § 3 pkt 2 K.k.s.

poprzez niewyeliminowanie tego pytania jako wadliwie sformułowanego lub

też nieprzyznanie Skarżącej punktu za udzieloną przez nią na to pytanie

odpowiedź, w sytuacji gdy:

Pytanie to jest sformułowane w ten sposób, że przy zastosowaniu kryteriów, o których mowa w pkt 4 pouczenia, w szczególności niedopuszczalności dokonywania dodatkowych założeń, wykraczających poza treść pytania, treść pytania nie pozwala na uznanie wyłącznie jednej z możliwych odpowiedzi jako odpowiedzi prawidłowej, co winno wykluczać tak postawione pytanie;

b) Pytający uznając za wyłącznie prawidłową odpowiedź C - która wprost bazuje na zasadzie określonej w art. 19 § 4 K.k.s., pominął okoliczność, iż w

stosunku do nieobecnego, orzeczenie co do kary, środka karnego lub innego środka Sąd może ograniczyć do orzeczenia przepadku przedmiotów, jeżeli nieobecny nie jest zobligowany do uiszczenia należności publicznoprawnej, albowiem w przypadku zaległości publicznoprawnych orzeczenia przepadku przedmiotów będzie uzależnione od uiszczenia przez nieobecnego należności publicznoprawnej w całości. Z tego względu, na tak postawione pytanie, odpowiedź C uznać należy jako niepełną, która zostaje w pełni dopełniona dopiero wówczas gdy połączy się ją z odpowiedzią A, którą to odpowiedź udzieliła Skarżąca;

c) Pytanie to bazuje na przepisie, odnośnie którego w doktrynie wskazuje się, iż zachodzą daleko idące wątpliwości interpretacyjne, co winno dyskwalifikować pytanie jako wymagające od zdającego ponadprzeciętnej znajomości przepisów prawa wynikającego z konieczności szczegółowej znajomości stanowiska doktryny i judykatury;

Pytający uznając za wyłącznie prawidłową zasadę z odpowiedzi C, pominął wyjątek zawarty w art. 31 § 3 pkt 2 K.k.s., który to przepis wyłącza

możliwość orzeczenia przepadku, gdy uiszczono należność publicznoprawną dotyczącą przedmiotów zagrożonych przepadkiem. A zatem na gruncie tego przepisu uiszczenie należności publicznoprawnej należy traktować jako substytut orzeczenia przepadku, który w określonych okolicznościach powoduje, iż nie można orzec przepadku.

3) Pytaniem nr 36 oraz pozycją 36 Wykazu prawidłowych odpowiedzi do zestawu pytań testowych w zw. z art. 155 § 1 K.c. w zw. z art. 888 § 1 K.c. w zw. Z art. 890 § 1 K.c. poprzez niewyeliminowanie tego pytania jako wadliwie\sformułowanego lub też nieprzyznanie Skarżącej punktu za udzieloną przez nią na to pytanie odpowiedź, w sytuacji gdy:

Pytanie to jest sformułowane w ten sposób, że przy zastosowaniu kryteriów, o których mowa w pkt 4 pouczenia, w szczególności niedopuszczalności dokonywania dodatkowych założeń, wykraczających poza treść pytania, treść pytania nie pozwala na uznanie wyłącznie jednej z możliwych odpowiedzi jako odpowiedzi prawidłowej, co już winno wykluczać tak postawione pytanie;

Pytający uznając za wyłącznie prawidłową odpowiedź B, bazującą na zasadzie określonej w art. 155 § 1 K.c., pominął jednocześnie regulacje prawną

zawartą w art. 888 § 1 K.c. w zw. z art. 890 § 1 K.c. wskazującą na

możliwość dokonania darowizny rzeczy oznaczonej co do tożsamości wskutek spełnienia świadczenia, a zatem wskutek przeniesienia własności i posiadania

rzeczy. Z tego względu odpowiedź A udzieloną przez Skarżącą należy uznać za równie prawidłową co odpowiedź B. Zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę, że jeżeli pytający pytał o umowę darowizny, to odpowiadający winien był wziąć pod uwagę, przy udzielaniu odpowiedzi, całościową regulację kodeksową odnoszącą się do umowy darowizny. A zatem nie tylko te przepisy, które znajdują się w części ogólnej kodeksu cywilnego, lecz również

dalsze przepisy, położone w Księdze Trzeciej - Zobowiązania. Połączenie

treści pytania z treścią udzielonej przez Skarżącą odpowiedzi, biorąc pod

uwagę brzmienie art. 888 § 1 i 890 § 1 K.c., tworzy zdanie prawdziwe i z

tego względu Skarżąca winna uzyskać punkt za tak udzieloną odpowiedź.

4) Pytaniem nr 41 oraz pozycją 41 Wykazu prawidłowych odpowiedzi do zestawu pytań testowych w zw. z art. 263 K.c. w zw. z art. 415 w zw. z art. 4421 § 1 K.c. poprzez niewyeliminowanie tego pytania jako wadliwie sformułowanego lub też nieprzyznanie Skarżącej punktu za udzieloną przez nią na to pytanie odpowiedź, w sytuacji gdy na tak postawione pytanie, przy tak otwartym kontekście pytania, można odpowiedzieć na nie dwojako, bądź na podstawie art. 263 K.c. - zgodnie z którym to przepisem zobowiązanie przedawnia się w terminie rocznym (odpowiedź A), bądź na podstawie art. 415 w zw. z art. 442(1) § 1 K.c. modyfikujące termin przedawnienia do 3 lat (odpowiedź C zaznaczona przez Skarżącą). Zatem uznać należy, iż na tak postawione pytanie można było odpowiedzieć prawidłowo zaznaczając odpowiedź A lub C,co winno bądź determinować dyskwalifikację pytania, bądź też ewentualnie przyznanie Skarżącej punktu za udzielenie prawidłowej odpowiedzi.

5) Pytaniem nr 46 oraz pozycją 46 Wykazu prawidłowych odpowiedzi do zestawu pytań testowych w zw. z art. 407 w zw. z art. 409 K.c. poprzez

niewyeliminowanie tego pytania jako wadliwie sformułowanego lub też

nieprzyznanie Skarżącej punktu za udzieloną przez nią na to pytanie

odpowiedź, w sytuacji gdy na tak postawione pytanie możliwe było udzielenie dwóch prawidłowych odpowiedzi - odpowiedzi B (odpowiedź z klucza) i C (odpowiedź zaznaczona przez Skarżącą). Uznając, iż prawidłową jest wyłącznie odpowiedź B, egzaminujący pominęli sytuację w której rozporządzenie korzyścią majątkową na rzecz osoby trzeciej było pozornie odpłatne. W takim przypadku - zgodnie z udzieloną przez Skarżącą odpowiedzią - obowiązek wydania korzyści przechodziłby na tę osobą trzecią, nawet jeżeli to rozporządzenie byłoby odpłatne. Treść odpowiedzi C wskazuje, iż pokrywa się ona z treścią odpowiedzi B oraz uwzględnia inne szczególne sytuacje w których nawet gdy rozporządzenie jest odpłatne to osoba trzecia musi liczyć się z obowiązkiem wydania korzyści.

6) Pytaniem nr 51 oraz pozycją 51 Wykazu prawidłowych odpowiedzi do zestawu pytań testowych w zw. z art. 720 § 2 K.c. poprzez niewyeliminowanie tego pytania jako wadliwie sformułowanego lub też nieprzyznanie Skarżącej punktu za udzieloną przez nią na to pytanie odpowiedź, w sytuacji gdy każda z przypisanych do pytania odpowiedzi jest prawidłowa, również ta zaznaczona przez Skarżącą. Zgodnie bowiem z ogólnie przyjętą zasadą wynikającą z Kodeksu cywilnego, niezależnie od kwoty pożyczki, można ją zawrzeć w każdej dopuszczalnej prawem formie, natomiast art. 720 § 2 K.c. przewiduje dla umowy pożyczki powyżej 1000 zł jedynie formę minimalną dla celów dowodowych, lecz tego nie zastrzeżono w pytaniu. Zastrzeżenie to pojawiło się dopiero w decyzji Ministra. Jeżeli zatem w pytaniu nie było wskazane, iż chodzi o formę minimalną dla celów dowodowych, to w rachubę wchodziły wszystkie formy znane Kodeksowi cywilnemu, w tym również te wskazane w przypisanych do pytania możliwych odpowiedziach.

7) Pytaniem nr 52 oraz pozycją 52 Wykazu prawidłowych odpowiedzi do zestawu pytań testowych w zw. z art. 37 Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w zw. z art. 39 Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych poprzez niewyeliminowanie tego pytania jako wadliwie sformułowanego, w sytuacji gdy pytanie to jest sformułowane w ten sposób,

że przy zastosowaniu kryteriów, o których mowa w pkt 4 pouczenia, w

szczególności niedopuszczalności dokonywania dodatkowych założeń,

wykraczających poza treść pytania, odpowiedzi przypisane do pytania nie

pozwalają na uznanie, iż egzaminujący formułując odpowiedzi, wziął pod

uwagę wyjątki przewidziane ustawą, co winno wykluczać tak postawione

pytanie, gdyż żadna z odpowiedzi nie może zostać uznana jako kompletna i

wyczerpująca - nawet ta która według klucza odpowiedzi jest uznawana za

odpowiedź prawidłową. Gdyby przyjąć kategoryczną poprawność odpowiedzi wynikającą z klucza poprawnych odpowiedzi to oznaczałoby to konieczność odrzucenia innych prawnych możliwości przewidzianych prawem, których nie uwzględnia w swojej treści odpowiedź uważana w kluczu za prawidłową.

8) Pytaniem nr 84 oraz pozycją 84 Wykazu prawidłowych odpowiedzi do zestawu pytań testowych w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe w zw. Z art. 361 ustawy prawo upadłościowe poprzez niewyeliminowanie tego pytania jako wadliwie sformułowanego, w sytuacji gdy treść pytania nie pozwala na ustalenie o który etap postępowania chodzi - czy pytanie dotyczy postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości, czy też postępowania upadłościowego, co determinuje możliwość udzielenia na tak postawione pytanie dwóch prawidłowych odpowiedzi z trzech możliwych, w zależności od przyjęcia etapu, którego przedmiotowe pytanie dotyczy. Niniejsze zaś winno dyskwalifikować tak postawione pytanie. Zgodnie z art. 75i ust. 1 prawa o adwokaturze, do postawionego pytania, tylko jedna z trzech możliwych odpowiedzi może być prawidłowa. Sytuacja gdy za prawidłowe mogą być uznane 2 lub nawet 3 odpowiedzi winna prowadzić do dyskwalifikacji pytania, a co za tym idzie zmniejszenia progu punktów możliwych do uzyskania, co wpływa na obniżenie progu punktów niezbędnych do uzyskania wyniku pozytywnego.

9) Pytaniem nr 108 oraz pozycją 108 Wykazu prawidłowych odpowiedzi do

zestawu pytań testowych w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 227

K.p.a. poprzez niewyeliminowanie tego pytania jako wadliwie sformułowanego lub też nieprzyznanie Skarżącej punktu za udzieloną przez nią na to pytanie odpowiedź, w sytuacji gdy pytanie nr 108 w swojej literalnej treści zmierza do udzielenia przez egzaminowanego odpowiedzi na pytanie jakie prawa - uprawnienia przysługują stronie postępowania, w przypadku gdy postępowanie trwa dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Biorąc pod uwagę, iż do takiej sytuacji, Kodeks postępowania administracyjnego odnosi się w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., jak i w art. 227 K.p.a. w zw. z art. 221 K.p.a. - w obu tych przepisach ustawodawca posługuje się terminem przewlekłości, przyznając stronie określone prawo -uprawnienie . Dlatego uznać należy, iż poprawną odpowiedzią jest zarówno odpowiedź A, podstawą prawną której jest art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. (odpowiedź z klucza), jak i odpowiedź B, podstawą prawną której jest art. 227 K.p.a. (odpowiedź udzielona przez Skarżącą). Zatem biorąc pod uwagę otwarty kontekst pytania, jak i literalne brzmienie przepisów, uznać należy, że na tak postawione pytanie możliwe jest - zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego - udzielenie dwóch prawidłowych odpowiedzi. Taka sytuacja winna determinować bądź uchylenie tak postawionego pytania, co winno prowadzić do obniżenia progu niezbędnego do uzyskania wyniku pozytywnego, bądź też winna ona prowadzić do przyznania Skarżącej punktu w związku z udzieleniem na tak postawione pytanie kodeksowe prawidłowej odpowiedzi. Połączenie treści pytania z treścią udzielonej przez Skarżącą odpowiedzi tworzy zdanie prawdziwe i z tego względu Skarżąca winna uzyskać punkt za tak udzieloną odpowiedź.

Pytaniem nr 111 oraz pozycją 111 Wykazu prawidłowych odpowiedzi do zestawu pytań testowych w zw. z art. 135 K.p.a. poprzez niewyeliminowanie tego pytania jako wadliwie sformułowanego lub też nieprzyznanie Skarżącej punktu za udzieloną przez nią na to pytanie odpowiedź, w sytuacji gdy należy uznać, iż odpowiedź C zaznaczona przez Skarżącą, mieści się w odpowiedzi A, uznaną przez egzaminujących za prawidłową, co winno doprowadzić do przyznania Skarżącej punktu w związku z udzieleniem prawidłowej odpowiedzi na tak postawione pytanie. Pytanie to koncentruje się bowiem na jednym

problemie - mianowicie, z jakiego powodu Organ może wstrzymać

natychmiastowe wykonanie decyzji i odpowiedzieć C udzielona przez Skarżącą stanowi odpowiedź na to pytanie. Kwestia co dodatkowo może zrobić Organ, nie było objęte tym pytaniem w związku z tym kwestia uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji od innych czynności winna zostać uznana zanie istotną, zwłaszcza jeżeli weźmie się pod uwagę, iż w drugim zdaniu odpowiedzi C po średniku pada słowo "może".

Pytaniem nr 112 oraz pozycją 112 Wykazu prawidłowych odpowiedzi do zestawu pytań testowych w zw. z art. 147 K.p.a. w zw. z art. 145a K.p.a. w

zw. z art. 184 § 1 K.p.a. poprzez niewyeliminowanie tego pytania jako

wadliwie sformułowanego lub też nieprzyznanie Skarżącej punktu za

udzieloną przez nią na to pytanie odpowiedź, w sytuacji gdy egzaminujący

formułując pytanie nr 112 oraz trzy odpowiedzi do tego pytania, a także

ustanawiając wyłącznie prawidłową odpowiedzią odpowiedź B i tym samym uznając za nieprawidłowe pozostałe odpowiedzi, nie wziął pod uwagę szczególnego przypadku - możliwego zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego - kiedy to wznowienie postępowania (w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą) następuje na wniosek Prokuratora działającego w interesie danej strony, co sprawia, iż taką sytuację należy traktować jako wznowienie postępowania z urzędu, z racji, iż zarówno Organ, jak i Urząd Prokuratorski wchodzi w zakres aparatu państwa.

Połączenie treści pytania z treścią udzielonej przez Skarżącą odpowiedzi,

biorąc pod uwagę sytuację złożenia wniosku o wznowienie postępowania

przez Prokuratora, tworzy zdanie prawdziwe i z tego względu Skarżąca winna uzyskać punkt za tak udzieloną odpowiedź.

2. W konsekwencji powyższych zarzutów naruszenie art. 75j ust. 1, 3 w

zw. z art. 75i ust 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, poprzez błędne uznanie, iż Skarżąca uzyskała negatywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką, w sytuacji gdyby Minister Sprawiedliwości, a przed nim Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w Łodzi dostrzegli wskazane powyżej przez Skarżącą błędy w pytaniach i odpowiedziach na nie i w konsekwencji zdyskwalifikowali wadliwe pytania, bądź też przyznali Skarżącej punkty w związku z udzielonymi przez nią prawidłowymi odpowiedziami, wówczas Skarżąca uzyskałaby pozytywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką.

Inne naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na

wynik sprawy:

Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks

postępowania administracyjnego (powoływanej dalej jako: K.p.a.) poprzez brak

wszechstronnego rozważenia zarzutów i argumentacji Skarżącej, co doprowadziło Ministra Sprawiedliwości do konstatacji, iż twierdzenia Skarżącej są nieuzasadnione, w sytuacji gdyby Minister Sprawiedliwości w sposób

wyczerpujący poddał analizie wszystkie argumenty Skarżącej, wówczas

doszedłby do wniosku, iż te są trafne, a szereg wskazanych przez Skarżącą pytań został sformułowany wadliwie, a także iż Skarżąca wielokrotnie udzielała

odpowiedzi prawidłowej w związku z wadliwym sformułowaniem pytań i

powiązanych z nimi odpowiedziami, w konsekwencji winno dojść do uchylenia

części pytań/przyznania Skarżącej punktów, w związku z czym Skarżąca winna uzyskać pozytywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką.

Naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. w zw. z art. 8 § 1

K.p.a. poprzez sformułowanie lapidarnego, nieprzekonującego i nie budzącego

zaufania uzasadnienia decyzji, co wskazuje, iż Organ wyłącznie pozornie

zapoznał się z treścią argumentacji i zarzutami Skarżącej, nie wdając się w

szczegóły, dążąc wyłącznie do powierzchownego zbadania argumentów Skarżącej i koncentrując się wyłącznie na obronie stanowiska, iż wszystkie ułożone przez Ministerstwo Sprawiedliwości pytania oraz odpowiedzi do nich są prawidłowe.

W obszernym (łącznie 45 stron) uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła wskazane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W uzasadnieniu decyzji organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznoprawnych.

Zgodnie z art. 75i ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 ze zm..) egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Wybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji odpowiedzi (art. 75i ust. 1a). Zmiana zakreślonej odpowiedzi jest niedozwolona (art. 75i ust. 1b), podstawę ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie odpowiedzi (art. 75i ust. c). Zgodnie zaś z art. 75i ust. 1d ustawy, prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego.. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Test sprawdza komisja w składzie, który przeprowadza egzamin konkursowy. Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów (art. 75i ust 3).

Jak stanowi art. 75b omawianej ustawy

1. Minister Sprawiedliwości powołuje każdego roku, w drodze zarządzenia, zespół do przygotowania pytań testowych na egzamin wstępny dla kandydatów na aplikantów adwokackich i radcowskich, zwany dalej "zespołem do przygotowania pytań testowych".

2. W skład zespołu do przygotowania pytań testowych wchodzi 9 osób, w tym 5 przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości, 2 przedstawicieli delegowanych przez Naczelną Radę Adwokacką oraz 2 przedstawicieli delegowanych przez Krajową Radę Radców Prawnych.

3. Przewodniczący zespołu do przygotowania pytań testowych, wyznaczony przez Ministra Sprawiedliwości spośród jego przedstawicieli, kieruje pracami zespołu do przygotowania pytań testowych.

7. Zespół do przygotowania pytań testowych sporządza zestaw 150 pytań w formie testu jednokrotnego wyboru na egzamin wstępny dla kandydatów na aplikantów adwokackich i radcowskich wraz z wykazem prawidłowych odpowiedzi, w sposób uwzględniający konieczność ich zabezpieczenia przed nieuprawnionym ujawnieniem. Zespół do przygotowania pytań testowych zapewnia zgodność wykazu prawidłowych odpowiedzi z obowiązującym stanem prawnym.

8. Każda okręgowa rada adwokacka oraz rada okręgowej izby radców prawnych może zgłaszać zespołowi do przygotowania pytań testowych, za pośrednictwem przewodniczącego zespołu do przygotowania pytań testowych, propozycje pytań testowych wraz z wykazem prawidłowych odpowiedzi.

9. Sporządzony przez zespół do przygotowania pytań testowych zestaw pytań testowych oraz wykaz prawidłowych odpowiedzi, przewodniczący zespołu do przygotowania pytań testowych przekazuje Ministrowi Sprawiedliwości nie później niż 50 dni przed wyznaczonym terminem egzaminu wstępnego. Minister Sprawiedliwości zapewnia wydrukowanie odpowiedniej liczby egzemplarzy zestawu pytań testowych wraz z kartami odpowiedzi oraz ich doręczenie, wraz z wykazem prawidłowych odpowiedzi zgodnym z obowiązującym stanem prawnym na dzień egzaminu, poszczególnym komisjom kwalifikacyjnym w sposób uwzględniający konieczność ich zabezpieczenia przed nieuprawnionym ujawnieniem.

10. Członkowie zespołu do przygotowania pytań testowych są zobowiązani do przedstawienia Ministrowi Sprawiedliwości pisemnego uzasadnienia prawidłowych odpowiedzi zgłoszonych przez nich pytań testowych, w przypadku zaistnienia wątpliwości dotyczących treści pytań testowych, a w szczególności w toku procedury odwoławczej od uchwały ustalającej wynik egzaminu wstępnego.

12. Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej i Krajowej Rady Radców Prawnych, określi, w drodze rozporządzenia:

1) tryb i sposób działania zespołu do przygotowania pytań testowych,

2) tryb i sposób ustalania wykazu tytułów aktów prawnych, o którym mowa w ust. 6,

3) tryb i sposób zgłaszania propozycji pytań testowych i prawidłowych odpowiedzi, przygotowania, przechowywania oraz przekazywania komisjom kwalifikacyjnym zestawu pytań testowych wraz z kartą odpowiedzi i wykazu prawidłowych odpowiedzi na egzamin wstępny,

4) tryb i sposób zapewnienia zgodności wykazu prawidłowych odpowiedzi z obowiązującym stanem prawnym,

5) tryb i sposób zapewnienia obsługi administracyjno-biurowej zespołu do przygotowania pytań testowych

- uwzględniając konieczność prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia naboru na aplikację, w szczególności konieczność zapewnienia zgodności wykazu tytułów aktów prawnych z zakresem przedmiotowym egzaminu wstępnego oraz konieczność zabezpieczenia pytań testowych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem

.Ani ustawa Prawo o adwokaturze ani rozporządzenie w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej w żadnym ze swoich przepisów nie wypowiada się na temat struktury pytań, stopnia ich szczegółowości czy poziomu trudności. Nie precyzuje też aktów prawnych z danej dziedziny prawa, wyłącznie na podstawie których pytania te miałyby być przygotowywane.

Przepis art. 75a ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze stanowi natomiast, że egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego, radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie do art. 75j ust. 1 po przeprowadzeniu egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką komisja kwalifikacyjna ustala wynik kandydata w drodze uchwały i doręcza odpis uchwały kandydatowi i Ministrowi Sprawiedliwości. Stosownie zaś do art. 75 ust. 2 ustawy, aplikantem adwokackim może być osoba, która - po spełnieniu pozostałych warunków - uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego.

Postępowanie konkursowe na aplikację adwokacką jest postępowaniem administracyjnym. Uchwała komisji ustalająca wynik egzaminu ma charakter decyzji administracyjnej, a odwołanie od niej jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 k.p.a. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określona w art. 15 k.p.a., polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Dlatego w rozpatrywanej sprawie Minister Sprawiedliwości miał obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, niezależnie od tego czy strona podnosiła zarzuty związane z procedurą przeprowadzenia egzaminu konkursowego czy też ich nie podnosiła.

Organ odwoławczy miał zatem obowiązek poddać analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także testu egzaminacyjnego), jak i jego przebiegu. Obowiązek ten w rozpoznawanej sprawie został zrealizowany .

Skarżąca zarzuciła, iż organy obu instancji nieprawidłowo ustaliły wynik egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką z uwagi na niewłaściwą ocenę odpowiedzi udzielonych na pytania nr 12, 29, 36, 41, 46, 51, 52, 84, 108, 111, 112,.

W ocenie Sądu podniesione zarzuty należy uzna za chybione. Organ prawidłowo, w sposób wszechstronny i przekonywujący odniósł się do każdego z zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2022 r. Minister w sposób pełny przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił stronie skarżącej, dlaczego jej stanowisko nie znajduje uzasadnia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów, uznając, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżąca nie udzieliła poprawnej odpowiedzi na wymienione wyżej pytania. Sąd podzielając w pełni obszerną argumentację Ministra uznaje ją za własną a tym samym nie ma konieczności ponownego jej przytaczania.

Zdaniem Sądu sporne pytania testowe mieszczą się w ramach zakresu przedmiotowego egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. Zostały one sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w ustawie prawo o adwokaturze, zaś odpowiedź wskazana przez organ, jako właściwa - wynika z poprawnego w tym zakresie klucza odpowiedzi załączonego do testu. Pytania konkursowe zakwestionowane przez skarżącą oparte były na przepisach wchodzących w zakres egzaminu i zostały sformułowane w sposób poprawny, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź. Minister Sprawiedliwości w sposób wystarczający na potrzeby rozpoznawanej sprawy i nie budzący wątpliwości natury procesowej przedstawił swoje argumenty, wskazując konkretne przepisy, z których wynikała prawidłowa odpowiedź. Organowi nie można postawić zarzutu, że załatwił sprawę z naruszeniem norm procesowych. Minister swoje stanowisko szczegółowo uzasadnił, wyjaśnił przesłanki działania, a przytoczona w tym zakresie argumentacja nie nasuwa zastrzeżeń.

Należy podkreślić, że pytanie nieprawidłowo sformułowane to takie, na które żadna z zaproponowanych odpowiedzi nie stanowi zdania prawdziwego, gdy więcej niż jedna z odpowiedzi jest odpowiedzią prawdziwą, a także takie, na które odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, a jedynie z poglądów doktryny i orzecznictwa. W rozpatrywanej sprawie żadna z tych wad nie wystąpiła, albowiem połączenie pytań wraz z odpowiedziami stanowiło logiczną całość, znajdującą swoje uzasadnienie w treści przepisów na których zostały oparte.

Egzamin na aplikację jest egzaminem konkursowym i nie można oczekiwać, że pytania w teście będą wiernie przytaczać jeden, konkretny przepis prawa. Zdający musi legitymować się umiejętnością zrekonstruowania nieskomplikowanej normy prawnej, jak również rozstrzygać proste problemy interpretacyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt II GSK 27/10).

Wskazać też należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że jeżeli pytanie zostało zadane w sposób ogólny i nawiązywało wprost do treści odpowiednich przepisów prawnych, to zadaniem zdającego była zwykła, prosta znajomość tych przepisów, nie zaś dokonywanie skomplikowanej interpretacji, która często bywa sporna (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1268/14).

W przedmiotowej sprawie skarżąca, udzielając prawidłowej odpowiedzi, winna zastosować się do polecenia zawartego w pytaniu. Zaskarżone pytania zostały jasno i konkretnie sformułowane i wymagały od zdających jedynie znajomości odpowiednio- Kodeksu karnego- pyt. 12, Kodeksu karno skarbowego – pyt. 29, Kodeksu cywilnego-pyt. 36, pyt. 41, pyt. 46, ,pyt. 51, ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych- pyt. 52, ustawy Prawo upadłościowe- pyt. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego – pyt. 108, pyt. 111 oraz pyt. 112. Natomiast doszukiwanie się przez skarżącą potwierdzenia prawidłowości udzielonych przez nią odpowiedzi na zakwestionowane pytania w piśmiennictwie prawniczym i orzecznictwie wykracza poza zakres zaskarżonych pytań i zagadnień, których znajomością skarżąca winna wykazać się podczas egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką.

Należy podkreślić, że dopuszczalne jest wymaganie od kandydatów na aplikantów znajomości podstawowych zasad wykładni prawa, czy analitycznego myślenia. Zdający muszą umieć rekonstruować nieskomplikowane normy prawne oraz rozstrzygać proste problemy interpretacyjne. Nie w każdym przypadku odpowiedź na pytanie testowe w ramach egzaminu konkursowego na aplikację radcowską powinna wynikać expressis verbis z jednoznacznie brzmiącego przepisu prawnego, wskazanego jako podstawa odpowiedzi. Pytania mogą bowiem dotyczyć instytucji prawnych, których znajomością powinien wykazywać się absolwent studiów prawniczych, a także mogą wymagać znajomości pojęć języka prawniczego oraz zastosowania podstawowych metod wykładni prawa. zakwestionowane pytania zostały sformułowane w sposób jasny, precyzyjny i jednoznaczny, nie wprowadzały w błąd, posiadały jedną odpowiedź prawidłową i niebudzącą wątpliwości, wynikającą wprost z przepisu lub przepisów, na których pytania bazowały. Tylko jedna odpowiedź stanowiła w połączeniu z treścią pytania zdanie prawdziwe, a jej udzielenie nie wymagało czynienia założeń niewynikających z treści pytania.

Udzielenie przez skarżącą błędnych odpowiedzi na zakwestionowane pytania nie nastąpiło zatem z powodu ich wadliwej konstrukcji.

Decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu wstępnego nie jest decyzją uznaniową w której Minister Sprawiedliwości nie ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa w art. 75i ust. 3 jednoznacznie przesądza, że pozytywny wynik z egzaminu uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 100 punktów. Zatem przyjęcie, że kandydat uzyskał wynik pozytywny możliwe jest tylko wówczas, jeśli po analizie rozwiązanego przez kandydata testu można ustalić, że uzyskał on co najmniej 100 punktów, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

W ocenie Sądu organ odwoławczy w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji w sposób wszechstronny i szczegółowy odniósł się do zarzutów Skarżącej dotyczących kwestionowanych pytań. Omówienie każdego z nich zawiera ustosunkowanie się do argumentacji przedstawionej przez Skarżącą, co realizuje obowiązek wskazany w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.

Również z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż organ ten wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności związane z niniejszą sprawą i rozstrzygnął jej całokształt, tj. dokonał oceny wszystkich zebranych dowodów dotyczących egzaminu zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), poddał analizie prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym pytań testowych) oraz jego przebiegu.

Reasumując Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia ani też przepisów prawa materialnego.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

-----------------------

47