Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2063/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 157 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku A. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Tarnowskiego z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę B. z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], składającej się z działek ewidencyjnych nr [...] o łącznej pow. [...] ha, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Spraw Wewnętrznych

i Administracji wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 1994 r., wydaną na podstawie art. 7 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), Wojewoda Tarnowski stwierdził nabycie przez Gminę B. własności mienia położonego na obszarze gminy, w tym parceli gruntowej nr [...], która następnie weszła w skład działki nr [...]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wystąpiła M. W. działająca w imieniu swojej córki A. W. Organ orzekający stwierdził, że wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego jej tytuł własności do spornej nieruchomości. Nie mając przymiotu strony postępowania nie była zatem uprawniona do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Tarnowskiego z dnia [...] grudnia 1994 r. Jednocześnie organ nadzoru podkreślił, iż w razie niezgodności powierzchni gruntu zapisanej w księdze wieczystej z danymi z ewidencji gruntów sprostowanie winno nastąpić w postępowaniu wieczystoksięgowym, a do dokonania takiego sprostowania nie jest właściwy organ administracji w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 k.p.a.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, A. W. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskodawczyni stwierdziła, iż jej interes prawny do występowania w powyższej sprawie wynika z nabycia prawa własności sąsiedniej działki nr [...]. W ocenie wnioskodawczyni decyzja komunalizacyjna z dnia [...] grudnia 1994 r. ma wpływ na prowadzone przez nią postępowanie administracyjne dotyczące granic jej nieruchomości i obejmuje teren, który powinien stanowić część działki nr [...] będącej jej własnością. Ponadto skarżąca stwierdziła, iż organ nadzoru nie ujawnił w jaki sposób została rozliczona powierzchnia parceli katastralnej nr [...], z której powstała sporna działka nr [...], a kwestionowana decyzja Wojewody Tarnowskiego została wydana w 2004 r. ze sfałszowaną datą wsteczną, co uniemożliwiło jej zaskarżenie.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ponownie rozpatrując sprawę, wskazał, że wniosek nie zawiera żadnych istotnych dla sprawy nowych argumentów lub okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na uchylenie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] i wydanie innego rozstrzygnięcia.

Organ wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego komunalizacja gruntów państwowych, przeprowadzona w trybie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych dotyczy stosunków własnościowych zachodzących pomiędzy Skarbem Państwa a gminami. Stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa jako właściciel mienia, właściwa gmina, która mienie to przejmuje, oraz osoby powołujące się na dokumenty świadczące, że im a nie Skarbowi Państwa przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności do komunalizowanego mienia (wyrok NSA z dnia 29 września 1998 r. I SA 57/98; wyrok NSA z dnia 12 października 1998 r. I SA 352/98; wyrok NSA z dnia 23 maja 1994 r. I SA 979/93 ONSA 1995/1/50). Nie ogranicza to ewentualnych praw osób trzecich, których to praw osoby te mogą dochodzić w stosunku do gminy w toku odrębnych postępowań.

Minister wskazał dodatkowo, że dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, w tym złożona przez skarżącą w dniu 18 września 2007 r. kopia aktu notarialnego umowy sprzedaży i darowizny działki nr [...] oraz udziału wynoszącego [...] działki nr [...] nie pozostawiają wątpliwości, iż ani skarżąca, ani jej poprzednicy prawni nie dysponowali tytułem prawnym do nieruchomości położonej w obrębie [...], opisanej w rejestrze gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej [...] jako mienie gminne.

Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż ewentualna niezgodność powierzchni gruntu zapisanej w księdze wieczystej nieruchomości będącej własnością skarżącej z danymi z ewidencji gruntów winna być sprostowana w postępowaniu wieczystoksięgowym, a do dokonania takiego sprostowania nie jest właściwy organ administracji w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 k.p.a.

W tym stanie faktycznym i prawnym Minister uznał, że A. W. nie może być uznana za stronę w postępowaniu komunalizacyjnym, legitymowaną do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Tarnowskiego z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...].

Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2007 r. nr [...] wniosła A. W. W skardze podtrzymała zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz zarzuciła naruszenie prawa własności działki [...] oraz błędną interpretację przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stronami postępowania prowadzonego w trybie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) są Skarb Państwa i właściwa gmina. Aby uznać inny podmiot za stronę przedmiotowego postępowania niezbędne jest wskazanie jego interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu. Inny podmiot może być uznany za stronę postępowania komunalizacyjnego tylko wówczas, gdy wykaże się tytułem prawnym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji takim, który stałby na przeszkodzie komunalizacji z tego powodu, że przekreślałby tytuł Skarbu Państwa do mienia lub uniemożliwiałby komunalizację z przyczyn przewidzianych w art. 11 powołanej ustawy.

Rację należy przyznać organowi orzekającemu, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu, z którego wynikałby jej tytuł prawny do mienia będącego przedmiotem komunalizacji, a konkretnie do działki o numerze ew. [...] stanowiącej drogę. Twierdzenia skarżącej, że działka nr [...] została utworzona z jej nieruchomości, tj. działki [...] będącej własnością jej poprzedników prawnych, a obecnie działki [...], nie zostały poparte żadnymi dowodami. Na poparcie swych twierdzeń skarżąca wskazywała na istniejącą niezgodność co do powierzchni działek skomunalizowanych o nr [...] i [...] oraz działek, z których one powstały, tj. działek o nr [...] i [...]. Należy podzielić stanowisko organu, że wyjaśnienie wątpliwości podniesionych przez skarżącą nie może nastąpić w postępowaniu komunalizacyjnym, w którym organy państwowe stan władania nieruchomością ustalają na podstawie zapisów w księdze wieczystej i urzędowych dokumentów geodezyjnych obrazujących wykaz zmian. Ustalenie co do wielkości powierzchni działek ujawnionych w księdze wieczystej z danymi zawartymi w ewidencji gruntów powinno nastąpić w drodze postępowania przed sądem powszechnym.

Twierdzenia zaś skarżącej, iż wypis z rejestru synchronizacji kompleksowej z dnia 28 marca 1994 r. oraz decyzja komunalizacyjna są fałszywe pozostają bez znaczenia w sprawie, dopóki kwestionowane dokumenty nie zostaną prawnie podważone.

Należy zgodzić się z poglądem organu, że skarżąca A. W. nie mając tytułu prawnego do skomunalizowanej działki nr [...], nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody Tarnowskiego z dnia [...] grudnia 1994 r., a zatem nie mogła skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Stosownie bowiem do art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Dopiero ustalenie, że wnioskodawca ma uprawnienie do żądania stwierdzenia nieważności decyzji, czyni zasadnym badanie przez organ nadzorczy istnienie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W tej sytuacji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.

Skoro zatem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.