Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 712/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 46, art. 54, art. 57, art. 58, art. 134, art. 145, art. 151, art. 220
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 48, art. 70, art. 72
journal: Dz.U. 2023 poz 742
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
article: art. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi-Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 13 września 2023 roku nr 68 w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów pierwszego stopnia stacjonarnych na kierunku socjologia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 13 września 2023 r. nr 68 Rektor Uniwersytetu Łódzkiego, na podstawie art. 72 ust. 4 ustawy z 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 742 ze zm., dalej: "p.s.w.n."), art. 138 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: "k.p.a."), uchwały nr 375 Senatu Uniwersytetu Łódzkiego z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie zasad przyjęć na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie Łódzkim wraz z liczbą miejsc na poszczególnych kierunkach studiów oraz terminarza rekrutacji na rok akademicki 2023/2024 oraz uchwały nr 391 Senatu Uniwersytetu Łódzkiego z 17 listopada 2014 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu postępowania rekrutacyjnego na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie Łódzkim, utrzymał w mocy decyzję Podkomisji Rekrutacyjnej Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego z 24 lipca 2023 r. w sprawie odmowy przyjęcia M. K. na I rok studiów pierwszego stopnia stacjonarnych na kierunek socjologia.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu 6 lipca 2023 r. za pomocą elektronicznego systemu rekrutacji M. K. zapisał się jako kandydat na I rok studiów pierwszego stopnia stacjonarnych na kierunek socjologia.

Decyzją z 24 lipca 2023 r. Podkomisja Rekrutacyjnej Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego UŁ odmówiła przyjęcia strony na I rok studiów pierwszego stopnia stacjonarnych na kierunek socjologia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w postępowaniu rekrutacyjnym na kierunek socjologia podkomisja rekrutacyjna postanowiła zakwalifikować 251 osób, ustalając minimalny próg uprawniający do przyjęcia na studia na poziomie 248 punktów. Kwalifikacje zostały dokonane zgodnie z listą rankingową, utworzoną po przeliczeniu punktów wszystkim kandydatom aplikującym o przyjęcie na ten kierunek studiów, czyli 303 kandydatom. Punkty zostały przeliczone zgodnie z zasadami określonymi w załączniku nr 1 do ww. uchwały nr 375 Senatu UŁ. W przypadku strony do przeliczenia zostały uwzględnione następujące wyniki z egzaminów: historia (egzamin pisemny, "stara matura") z wynikiem 4; język angielski (egzamin ustny, "stara matura") z wynikiem 2 oraz język polski (egzamin pisemny, "stara matura") z wynikiem 3. Strona uzyskała łącznie 247 punktów, co skutkowało odmową przyjęcia na studia.

Decyzją z 13 września 2023 r. Rektor UŁ utrzymał w mocy decyzję Podkomisji Rekrutacyjnej Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego UŁ z 24 lipca 2023 r. w sprawie odmowy przyjęcia M. K. na I rok studiów pierwszego stopnia stacjonarnych na kierunek socjologia. Organ odwoławczy stwierdził, że podkomisja rekrutacyjna wydając decyzję postąpiła zgodnie z zasadami przyjęć obowiązującymi na UŁ. Zasady przyjęć i przeliczniki dla kandydatów na poszczególne kierunki studiów zostały podane do publicznej wiadomości w terminie wymaganym ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w tym przypadku do 30.06.2022 r., a kandydaci biorący udział w rekrutacji, zapisując się na poszczególne kierunki studiów, mogli na podstawie informacji zamieszczonych w systemie rekrutacyjnym przy kierunkach obliczyć łączną liczbę punktów, którą uzyskają w postępowaniu rekrutacyjnym na podstawie osiągniętych przez siebie wyników z matur jeszcze przed przystąpieniem do rekrutacji na UŁ.

W ocenie Rektora UŁ stronie prawidłowo przeliczono punkty, zgodnie z zasadami przyjęć na UŁ, tzn. w przypadku starej matury, którą strona posiada, pod uwagę brane są do przeliczenia wyniki matury pisemnej bądź ustnej, w zależności od tego, który wynik jest wyższy. W sytuacji strony wyniki z matury pisemnej i ustnej z historii są takie same (ocena 4) oraz z języka polskiego (ocena 3). Ponadto wynik z danego przedmiotu maturalnego liczony jest tylko raz, w sposób bardziej korzystny dla kandydata (stąd język angielski z oceną 2 został policzony w I kategorii - jedyny przedmiot możliwy do policzenia, w kategorii II historia z oceną 4 i w kategorii III język polski z oceną 3). Zgodnie z zasadami przyjęć wynik maturalny przeliczany jest na wynik procentowy, a następnie stosowany jest odpowiedni przelicznik, właściwy dla danej kategorii.

Jak wskazał organ odwoławczy, strona posiadając "starą maturę", pierwotnie zapisała się w systemie złym dokumentem, tj. "nową maturą", podając także nieprawdziwe wyniki, co spowodowało błędne przeliczenie. Na pisemną prośbę strony, jeszcze w trakcie trwania postępowania kwalifikacyjnego, za zgodą prorektora ds. studentów i jakości kształcenia, stronie zmieniono dokument na właściwy ("stara matura") oraz wprowadzono prawidłowe wyniki i przeliczono je ponownie. Wynik ten nie pozwolił jednak na zakwalifikowanie strony na kierunek socjologia. Organ wskazał także, że pismem z 25 lipca 2023 r. prorektor ds. studentów i jakości kształcenia udzielił odpowiedzi na pisemny wniosek strony z 21 lipca 2023 r. w sprawie sposobu liczenia punktów na kierunku socjologia.

M. K. wniósł skargę na powyższą decyzję Rektora UŁ, zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie:

1. art. 72 ust. 4 p.s.w.n.;

2. art. 138 ust. 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zasad przyjęć na I rok studiów pierwszego stopnia;

3. uchwały nr 375 Senatu UŁ z 24 czerwca 2022 r. w sprawie zasad przyjęć na I rok studiów pierwszego stopnia;

4. art. 49 p.p.s.a. poprzez brak nadania prawidłowego kierunku sprawie;

5. art. 233 k.p.c. poprzez zupełnie dowolną i swobodną ocenę zebranego materiału, gdyż doszło do mylnej oceny zebranego materiału i punktów rekrutacji;

6. art. 227 k.p.a. poprzez zaniedbania i nienależyte wykonywanie obowiązków.

W konkluzji skarżący wniósł o: przeprowadzenie dowodu z rekrutacji na inne kierunki z konta rekrutacyjnego strony, w tym na kierunek gospodarka przestrzenna; kontrolę decyzji z 13 września 2023 r.; przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości; uchylenie decyzji z 13 września 2023 r. oraz zwolnienie z kosztów sądowych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że podkomisja rekrutacyjna błędnie policzyła punkty do kwalifikacji na studia na kierunku socjologia, co było dla niego bardzo krzywdzące. Strona została zakwalifikowana na kierunek gospodarka przestrzenna przez tę samą podkomisję rekrutacyjną, gdzie policzono punkty z tych samych przedmiotów świadectwa maturalnego, co w przypadku rekrutacji na kierunek socjologia. W związku z tym wynik dla kierunku socjologia powinien być taki sam, jak dla kierunku gospodarka przestrzenna i taka sama pozycja zakwalifikowania na studia. Skarżący podniósł, iż w rezultacie nieprawidłowych działań Komisji, zabrakło mu jednego punktu do zakwalifikowania na kierunek socjologia, dlatego też w ocenie strony, nie doszło do rzetelnego i prawidłowego przeliczenia punktów dla kierunku socjologia, gdyż nie przeliczono wszystkich punktów I, II i III kategorii.

W odpowiedzi na skargę organ administracji, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na nieskuteczne jej wniesienie. Podkreślono, iż skarga wpłynęła w formie dokumentu elektronicznego w formacie PDF na adres poczty mailowej Rektora UŁ w dniu 29 września 2023 r. Zgodnie natomiast z art. 54 § 1a p.p.s.a., skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej organu. Rektor UŁ dysponuje elektroniczną skrzynką podawczą na platformie ePUAP. Skarżący nie wniósł skargi za pośrednictwem tej skrzynki, wobec czego nie można uznać, że została ona skutecznie złożona.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, organ uznał je za bezzasadne. Rektor UŁ wyjaśnił, że do skargi skarżący dołączył wydruk z systemu rekrutacyjnego UŁ, w którym zostały usunięte istotne dla sprawy dane. W tabeli, dotyczącej rekrutacji na kierunek geografia, z pól oznaczonych "Decyzja", skarżący usunął zapis o nieprzyjęciu z uwagi na podanie nieprawdziwych danych w systemie, tj. nieprawidłowej informacji o egzaminie maturalnym. Skarżący wskazał, że posługuje się "nową maturą" (wiersz "Dokument uprawniający do podjęcia studiów": polska "nowa matura" (od roku 2005) nr 432 wyd. 03.07.2018 r.), pomimo że faktycznie skarżący legitymuje się "starą maturą", co wynika z analogicznego wiersza w tabeli, dotyczącej kierunku socjologia. Organ zaznaczył, iż skarżący kilkukrotnie studiował już na UŁ i w aktach osobowych studenta znajdują się kopie dokumentów, potwierdzających fakt, że skarżący zdał egzamin maturalny w starej formule w 1997 r. Ponadto w tabeli, dotyczącej kierunku gospodarka przestrzenna, z pola "Decyzja" została usunięta przez skarżącego informacja o pierwotnym nieprzyjęciu na studia. Ostatecznie z uwagi na niewyczerpany limit miejsc skarżący, pomimo uzyskania niskiej liczby punktów, został zakwalifikowany do przyjęcia na ten kierunek studiów.

Organ odwoławczy stwierdził, że wynik punktowy, który uzyskał skarżący w rekrutacji na kierunki gospodarka przestrzenna i geografia, był spowodowany wybraniem przez skarżącego w systemie rekrutacyjnym niewłaściwego dokumentu, uprawniającego do podjęcia studiów, co skutkowało wadliwym przeliczeniem punktów. Skarżący, posiadając "starą maturę" oraz zaświadczenie OKE dla osób posługujących się "starą maturą", zapisał się na powyższe kierunki z użyciem dokumentu "nowa matura". Organ podkreślił, że pierwotnie również na kierunek socjologia skarżący zapisał się w systemie rekrutacyjnym z nieprawidłowym dokumentem, tj. "nową maturą". Jednak w dniu 18 lipca 2023 r., skarżący złożył w Centrum Rekrutacji i Doskonałości Dydaktycznej UŁ wniosek o zmianę w systemie rekrutacyjnym w rekrutacji na kierunek socjologia dokumentu na właściwy ("starą maturę") oraz o ponowne przeliczenie punktów. Za zgodą prorektora ds. studentów i jakości kształcenia dokonano w systemie rekrutacyjnym na kierunku socjologia zmiany dokumentu na poprawny - wprowadzono "starą maturę" i ponownie przeliczono punkty. Pomimo sugestii pracowników centrum rekrutacji, skarżący kategorycznie odmówił dopisania do wniosku również innych kierunków, na które aplikował i na których wadliwie podał dokument "nowa matura".

Organ wskazał, iż skarżący zarzucił w skardze, że w procesie kwalifikacji na kierunek socjologia, zostały mu błędnie przeliczone punkty z matury, uzasadniając takie stanowisko tym, że na kierunek gospodarka przestrzenna punkty przeliczane są z tych samych przedmiotów, co na kierunek socjologia, z wyraźnym podkreśleniem, że został zakwalifikowany na kierunek gospodarka przestrzenna, a na kierunek socjologia już się nie zakwalifikował. Rektor UŁ podkreślił, iż zasady przyjęć na oba te kierunki są różne i obejmują różne przedmioty maturalne:

socjologia: kategoria przedmiotu 1: język obcy nowożytny (maksymalnie jeden, wymagany), kategoria przedmiotu 2: język polski, WOS, historia (maksymalnie jeden, wymagany), kategoria przedmiotu 3: język polski, WOS, historia (maksymalnie dwa, niewymagane);

gospodarka przestrzenna: kategoria przedmiotu 1: język obcy nowożytny (maksymalnie jeden, wymagany), kategoria przedmiotu 2: matematyka, geografia, historia, WOS, informatyka (maksymalnie jeden, wymagany), kategoria przedmiotu 3: matematyka, geografia, historia, WOS, informatyka (maksymalnie dwa, niewymagane).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przy prawidłowym przeliczeniu punktów na kierunek gospodarka przestrzenna, skarżący powinien był uzyskać 255 punktów (z przedmiotów: język angielski, historia, geografia). Na kierunku socjologia skarżącemu zostały przeliczone punkty z przedmiotów język angielski, historia i język polski i uzyskał wynik 247 punktów. Ostatnia osoba zakwalifikowana przez podkomisję rekrutacyjną do przyjęcia na kierunek socjologia uzyskała 248 punktów. Z uwagi na niewyczerpany limit miejsc na kierunku gospodarka przestrzenna do przyjęcia na studia zostali zakwalifikowani wszyscy aplikujący kandydaci, w tym również skarżący.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku zaskarżonej decyzji doszło do prawidłowego obliczenia punktów na podstawie danych, wynikających z dokumentu "stara matura" i ostatecznie skarżący uzyskał 247 punktów (252 miejsce w rankingu), który to wynik nie uprawniał do przyjęcia na kierunek socjologia z uwagi na wyczerpanie limitu miejsc - ostatnia przyjęta osoba na liście rankingowej na tym kierunku uzyskała 248 punktów (251 miejsce w rankingu). Ponowne przeliczenie punktacji, na wniosek skarżącego w oparciu o poprawny dokument, nie pozwoliło, aby skarżący zmienił swoją pozycję rankingową na tyle, aby zostać zakwalifikowanym do przyjęcia na studia na kierunku socjologia.

Zarządzeniem z 13 listopada 2023 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez podpisanie skargi bądź nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi oraz wskazanie numeru PESEL. Pismem z 6 grudnia 2023 r. skarżący wskazał swój numer PESEL oraz załączył własnoręcznie podpisany egzemplarz skargi.

Postanowieniem z 10 stycznia 2024 r., sygn. akt III SPP/Łd 147/23, starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pismem z 18 marca 2024 r. (data wpływu pisma do sądu) skarżący wniósł o przyjęcie skargi, przeprowadzenie dowodu z pisma organu z 23 października 2023 r. oraz ustalenie, czy przyjęto go na kierunek socjologia. Do powyższego pisma skarżący załączył pismo organu z 23 października 2023 r., w którym poinformowano, że decyzje o nieprzyjęciu skarżącego na studia z powodu podania niewłaściwych danych w systemie rekrutacyjnym, zostały wydane ze względu na to, że posiadając "starą maturę", skarżący zapisał się na kierunki dokumentem "nowa matura". Złożony przez stronę w centrum rekrutacji wniosek o zmianę w systemie rekrutacyjnym dokumentu na właściwy oraz o ponowne przeliczenie punktów dotyczył tylko kierunku socjologia studia stacjonarne pierwszego stopnia. W wyniku czego tylko na tym kierunku dokonano zmiany dokumentu i ponownie przeliczono skarżącemu punkty.

Kolejnym pismem, które wpłynęło do sądu 18 marca 2024 r., skarżący poinformował, iż nie został przyjęty na studia na kierunku socjologia oraz na żaden inny kierunek studiów. W związku z tym wniósł o ustalenie, czy faktycznie przyjęto go na studia na kierunku socjologia.

Na rozprawie, która odbyła się 12 kwietnia 2024 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, skarżący poparł skargę. Jego zdaniem do przyjęcia na studia zabrakło organowi informacji o starej maturze i dlatego nie zakwalifikowano go na studia. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i podkreślił, że nie został przyjęty na studia z powodu braku miejsc.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1). Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 2 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 3 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku natomiast uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora Uniwersytetu Łódzkiego z 13 września 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Podkomisji Rekrutacyjnej Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego z 24 lipca 2023 r. w sprawie odmowy przyjęcia M. K. na I rok studiów pierwszego stopnia stacjonarnych na kierunek socjologia.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że wbrew stanowisku organu, skarga złożona przez stronę nie podlegała odrzuceniu z powodu braku jej podpisu. Należy przypomnieć, że 29 września 2023 r. skarga strony wpłynęła w formie dokumentu elektronicznego w formacie PDF na adres poczty mailowej Rektora UŁ. Zgodnie z art. 54 § 1a p.p.s.a. skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej organu. Skarżący nie wniósł skargi za pośrednictwem tej skrzynki. Zgodnie z normą art. 46 § 2a p.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W niniejszej sprawie skarżący przesłał na adres poczty elektronicznej Rektora UŁ zeskanowany i podpisany odręcznie dokument, który nie spełniał powyższych wymogów ustawowych.

Trzeba jednak podkreślić, że powyższe pismo skarżącego (nadesłane poprzez pocztę elektroniczną e-mail) miało jednoznaczne cechy skargi i zostało przez sąd tak potraktowane. Na dalszym etapie skargę na wymienioną decyzję Rektora UŁ z 13 września 2023 r. zarejestrowano w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi pod sygnaturą akt III SA/Łd 712/23, a pierwszą, obligatoryjną czynnością sądu było badanie jej dopuszczalności pod względem formalnym i fiskalnym. Należało zweryfikować, czy skarga nie zawiera braków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1-6 oraz w art. 220 § 3 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga, aby mógł być jej nadany bieg, powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Z kolei zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w przypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że z nieuzupełnieniem w terminie braków formalnych skargi wiąże się jej odrzucenie.

Wezwanie do podpisania skargi (nadesłanej poprzez pocztę elektroniczną e-mail) zostało doręczone stronie do rąk własnych 29 listopada 2023 r. Przed upływem terminu 7 dni, zakreślonego w wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego skargi przez jej podpisanie, brak ten został uzupełniony przez stronę. W związku z tym brak było podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 742 ze zm., dalej jako "p.s.w.n."), uchwały nr 375 Senatu Uniwersytetu Łódzkiego z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie zasad przyjęć na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie Łódzkim wraz z liczbą miejsc na poszczególnych kierunkach studiów oraz terminarza rekrutacji na rok akademicki 2023/2024 oraz uchwały nr 391 Senatu Uniwersytetu Łódzkiego z dnia 17 listopada 2014 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu postępowania rekrutacyjnego na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie Łódzkim.

Należy wskazać, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, decyzje o przyjęciu lub o odmowie przyjęcia na studia akademickie są uznawane za indywidualne akty administracyjne. Zgodnie z treścią art. 48 p.s.w.n., do decyzji tych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

Warto zaznaczyć, iż uczelnia wyższa jest autonomiczna we wszystkich obszarach swojego działania. Konsekwencją przyznanej autonomii, jest m.in. swoboda uczelni wyższej w ustalaniu konkretnych zasad i kryteriów rekrutacji na poszczególnych kierunkach. Zgodnie z art. 70 ust. 1 p.s.w.n., uczelnia ustala warunki, tryb oraz termin rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji oraz sposób jej przeprowadzenia. Uchwała senatu jest udostępniana nie później niż do dnia 30 czerwca roku poprzedzającego rok akademicki, w którym ma się odbyć rekrutacja, a w przypadku utworzenia uczelni lub studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu - niezwłocznie. Stosownie zaś do art. 70 ust. 3 p.s.w.n., podstawą przyjęcia na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie są wyniki: 1) egzaminu dojrzałości; 2) egzaminu maturalnego; 3) egzaminu dojrzałości lub egzaminu maturalnego i egzaminu lub egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie; 4) egzaminu dojrzałości lub egzaminu maturalnego i egzaminu lub egzaminów zawodowych. Uczelnia ustala, jakie wyniki stanowią podstawę przyjęcia na studia, i podaje do wiadomości publicznej w terminie, o którym mowa w ust. 1.

Załącznik nr 1 do uchwały nr 375 Senatu Uniwersytetu Łódzkiego z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie zasad przyjęć na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie Łódzkim wraz z liczbą miejsc na poszczególnych kierunkach studiów oraz terminarza rekrutacji na rok akademicki 2023/2024 szczegółowo określa warunki rekrutacji.

Zgodnie z § 2 ust. 1a załącznika nr 1 do uchwały do odbywania studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich w uczelni może być dopuszczona osoba, która spełnia warunki określone w niniejszym załączniku do uchwały oraz posiada świadectwo dojrzałości lub świadectwo dojrzałości i zaświadczenie o wynikach egzaminu maturalnego z poszczególnych przedmiotów, o których mowa w przepisach o systemie oświaty.

Zgodnie z § 5 ust. 1–4 załącznika nr 1 do uchwały, postępowanie kwalifikacyjne kandydatów legitymujących się "starą maturą" polega na obliczeniu punktów za oceny z egzaminu maturalnego z przedmiotów określonych przy kierunku studiów (ust. 1). Do kwalifikacji brane są pod uwagę oceny z egzaminu maturalnego pisemnego lub ustnego z określonych w zasadach przedmiotów ze świadectwa dojrzałości lub ze świadectwa dojrzałości i zaświadczenia o wynikach egzaminu maturalnego z poszczególnych przedmiotów. Ostateczny wynik w procesie kwalifikacyjnym stanowi suma wyników z przedmiotów określonych w kategoriach 1–3, uwzględniająca oceny z egzaminu maturalnego oraz przeliczniki za każdy przedmiot określone w punkcie 7 lit. a i b (ust. 2). Kategorie przedmiotów:

• kategoria "1" – do przeliczenia uwzględniana jest jedna ocena z przedmiotów wymienionych przy kierunkach. Jeżeli kandydat posiada więcej niż jedną ocenę (ma oceny z danego przedmiotu za egzamin ustny i pisemny albo ma oceny z więcej niż jednego przedmiotu), do kwalifikacji będzie uwzględniana ta ocena, z której kandydat uzyska więcej punktów po uwzględnieniu przeliczników. Ocena z przedmiotu wymienionego w tej kategorii jest wymagana na świadectwie dojrzałości lub na świadectwie dojrzałości i zaświadczeniu o wynikach egzaminu maturalnego z poszczególnych przedmiotów. Jej brak wyklucza możliwość ubiegania się o przyjęcie na dany kierunek. Przeliczniki podane są w pkt. 7;

• kategoria "2" – do przeliczenia uwzględniana jest jedna ocena z przedmiotów wymienionych przy kierunkach. Jeżeli kandydat posiada więcej niż jedną ocenę (ma oceny z danego przedmiotu za egzamin ustny i pisemny albo ma oceny z więcej niż jednego przedmiotu), do kwalifikacji będzie uwzględniana ta ocena, z której kandydat uzyska więcej punktów po uwzględnieniu przeliczników. Ocena z przedmiotu wymienionego w tej kategorii jest wymagana na świadectwie dojrzałości lub na świadectwie dojrzałości i zaświadczeniu o wynikach egzaminu maturalnego z poszczególnych przedmiotów. Jej brak wyklucza możliwość ubiegania się o przyjęcie na dany kierunek. Przeliczniki podane są w pkt. 7;

• kategoria "3" – do przeliczenia uwzględniane są maksymalnie dwie oceny z przedmiotów wymienionych przy kierunkach. Jeżeli kandydat posiada więcej niż dwie oceny (ma oceny z więcej niż jednego przedmiotu), do kwalifikacji będą uwzględniane te oceny, z których kandydat uzyskał więcej punktów po uwzględnieniu przeliczników. Posiadanie ocen z przedmiotów tej kategorii daje dodatkowe punkty, ale ich brak nie wpływa na możliwość ubiegania się o przyjęcie na dany kierunek. Przeliczniki podane są w pkt. 7 (ust. 3).

Jeżeli dany przedmiot wymieniony jest w kilku kategoriach, do przeliczenia punktów brany jest pod uwagę tylko w jednej kategorii z pierwszeństwem dla kategorii wymaganych (1 i 2), w sposób korzystniejszy dla kandydata. Przedmiot uwzględniony do w kategorii 1 albo 2 nie może być ponownie uwzględniony w kategorii 3 (ust. 4).

Zgodnie z § 5 ust. 7 załącznika nr 1 do uchwały, oceny ze starej matury odrębnie dla skali 6–2 i 5–3 przeliczane są na wynik procentowy – zgodnie z tabelami z lit. a, a następnie do wyniku procentowego stosuje się przeliczniki określone w tabeli z lit. b:

a) przeliczenie ocen na wynik procentowy:

|Skala ocen od 6 do 2 |

|Ocena |Wynik procentowy |

|Celująca |100 |

|Bardzo dobra |78 |

|Dobra |55 |

|Dostateczna |34 |

|Dopuszczająca |12 |

b) przeliczniki:

|Kategoria przedmiotu |Przelicznik |

|1 |4 |

|do przeliczenia uwzględniany jest jeden wynik z przedmiotu | |

|Przedmiot jest wymagany | |

|2 |3 |

|do przeliczenia uwzględniany jest jeden wynik z przedmiotu | |

|Przedmiot jest wymagany | |

|3 |1 |

|do przeliczenia uwzględniane są maksymalnie dwa wyniki z przedmiotów| |

|Przedmioty nie są wymagane: posiadanie przedmiotów daje dodatkowe | |

|punkty, ale ich brak nie wpływa na możliwość ubiegania się | |

|o przyjęcie na dany kierunek/specjalność | |

Zgodnie z załącznikiem nr 1 do uchwały w rekrutacji na kierunek socjologia pierwszego stopnia (licencjackie 6-semestralne) – stacjonarne do wyniku procentowego stosuje się przeliczniki określone w poniższej tabeli:

|Kategoria przedmiotu |Przedmioty |

|1 |język obcy nowożytny |

|maksymalnie jeden (wymagany) | |

|2 |język polski, WOS, historia |

|maksymalnie jeden (wymagany) | |

|3 |język polski, WOS, historia |

|maksymalnie dwa (niewymagane) | |

Jak wynika z akt administracyjnych, skarżący przystąpił do rekrutacji na kierunek socjologia i uzyskał 247 punktów. W przypadku skarżącego do przeliczenia zostały uwzględnione następujące oceny z egzaminów: historia (egzamin pisemny, "stara matura") z oceną 4; język angielski (egzamin ustny, "stara matura") z oceną 2 oraz język polski (egzamin pisemny, "stara matura") z oceną 3. Następnie każda z tych ocen została przeliczona na wynik procentowy, wynikający z tabeli z lit. a), tj. historia z wynikiem 4 na 55%; język angielski z wynikiem 2 na 12% oraz język polski z wynikiem 3 na 34%. W kolejnym etapie każdy wynik procentowy został przeliczony na kategorię przedmiotu, wynikającą z ostatniej tabeli, oraz na przelicznik do kategorii przedmiotu, wynikający z tabeli z lit. b), tj. 12% na 1 kategorię przedmiotu i przelicznik 4, czyli 12% x 4 = 48 punktów; 55% na 2 kategorię przedmiotu i przelicznik 3, czyli 55% x 3 = 165 punktów oraz 34% na 3 kategorię przedmiotu i przelicznik 1, czyli 34% x 1 = 34 punkty. Po zsumowaniu tych 3 wyników punktowych (tj. 48 punktów + 165 punktów + 34 punkty) strona uzyskała łącznie 247 punktów, uzyskując tym samym 252 miejsce na liście rankingowej kandydatów na I rok studiów na kierunku socjologia studia stacjonarne pierwszego stopnia.

W postępowaniu rekrutacyjnym podkomisja rekrutacyjna na kierunek socjologia postanowiła zakwalifikować 251 osób, ustalając minimalny próg, uprawniający do przyjęcia na studia, na poziomie 248 punktów. Kwalifikacje zostały dokonane zgodnie z listą rankingową, utworzoną po przeliczeniu punktów wszystkim kandydatom aplikującym o przyjęcie na ten kierunek studiów, czyli 303 kandydatom. W związku z tym, Podkomisja Rekrutacyjna na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego podjęła 24 lipca 2023 r. decyzję o nieprzyjęciu skarżącego na studia. Jedynym bowiem kryterium postępowania rekrutacyjnego dla kandydatów, którzy chcieli zostać przyjęci na studia na kierunku socjologia, był wynik w postaci uzyskanych punktów i wyznaczony dla nich minimalny próg punktowy. Skarżący nie osiągnął wymaganego limitu, uprawniającego go do przyjęcia na studia, albowiem były przed nim osoby, które osiągnęły wynik wyższy niż on.

Istota argumentacji skarżącego zmierza do wykazania, że skoro został zakwalifikowany na kierunek gospodarka przestrzenna przez tę samą podkomisję rekrutacyjną, gdzie policzono punkty z tych samych przedmiotów świadectwa maturalnego, co w przypadku rekrutacji na kierunek socjologia, to powinien on zakwalifikować się również na kierunek socjologia.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że przy prawidłowym przeliczeniu punktów na kierunek gospodarka przestrzenna, skarżący powinien był uzyskać 255 punktów. W przypadku skarżącego do przeliczenia powinny zostać uwzględnione następujące oceny z egzaminów: historia (egzamin pisemny, "stara matura") z oceną 4; język angielski (egzamin ustny, "stara matura") z oceną 2 oraz geografia (egzamin pisemny, "nowa matura") z wynikiem 42%. Następnie każda z ocen ze starej matury powinna być przeliczona na wynik procentowy, wynikający z tabeli z lit. a), tj. historia z wynikiem 4 na 55% oraz język angielski z wynikiem 2 na 12%. W kolejnym etapie każdy wynik procentowy powinien być przeliczony na przelicznik do kategorii przedmiotu, wynikający z tabeli z lit. b), oraz na kategorię przedmiotu, wynikającą z tabeli z załącznika nr 1 do uchwały stosowanej przy rekrutacji na kierunek gospodarka przestrzenna studia pierwszego stopnia (licencjackie 3-letnie lub inżynierskie 3,5-letnie) – stacjonarne, czyli:

|Kategoria przedmiotu |Przedmioty |

|1 |geografia, matematyka, informatyka, historia, WOS, język obcy |

|maksymalnie jeden (wymagany) | |

|2 |geografia, matematyka, informatyka, historia, WOS, język obcy |

|maksymalnie jeden (wymagany) | |

|3 |geografia, matematyka, informatyka, historia, WOS, język obcy |

|maksymalnie dwa (niewymagane) | |

- tj. 12% na 1 kategorię przedmiotu i przelicznik 4, czyli 12% x 4 = 48 punktów; 55% na 2 kategorię przedmiotu i przelicznik 3, czyli 55% x 3 = 165 punktów oraz 42% na 3 kategorię przedmiotu i przelicznik 1, czyli 42% x 1 = 42 punkty. Po zsumowaniu tych 3 wyników punktowych (tj. 48 punktów + 165 punktów + 42 punkty) strona uzyskałaby łącznie 255 punktów, gdyby podczas rekrutacji okazała się nie tylko "nową maturą", ale także "starą maturą". Jednakże w związku z tym, że podczas rekrutacji strona okazała się tylko "nową maturą", to uzyskała jedynie 15,5 punktu. Pomimo to z uwagi na niewyczerpany limit miejsc na kierunku gospodarka przestrzenna, do przyjęcia na studia zostali zakwalifikowani wszyscy aplikujący kandydaci, w tym również strona.

Zdaniem sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, uczelnia wyższa, korzystając z przysługującej jej autonomii w zakresie określania zasad rekrutacji na kierunki studiów, ma prawo różnicować warunki, tryb, sposób jej przeprowadzenia, a także limity miejsc dla osób ubiegających się o przyjęcie na I rok studiów pierwszego stopnia stacjonarnych. Jednym z naturalnych kryteriów różnicujących może być z pewnością przyporządkowanie przedmiotów potrzebnych podczas rekrutacji do konkretnej ich kategorii i przeliczników, a także limity przyjęć na dany kierunek studiów związane ze stopniem zainteresowania konkretnym kierunkiem studiów wśród osób zamierzających podjąć studia na I roku. Zatem zrozumiałe i uzasadnione jest ustalenie zróżnicowanych wymogów dla osób zamierzających podjąć studia na socjologii lub na gospodarce przestrzennej, jeśli kierunki te należą do innych dziedzin nauki i dyscyplin naukowych, a także cieszą się różną popularnością i ilością kandydatów, ubiegających się o ich przyjęcie. W konsekwencji należy zatem dostrzec, że jeśli strona została zakwalifikowana do przyjęcia na dany kierunek studiów (w tym przypadku na gospodarkę przestrzenną), to automatycznie nie oznacza to, że zostanie przyjęta również na inny kierunek studiów (w tym przypadku na socjologię). Podstawową różnicą pomiędzy rekrutacją na kierunek gospodarka przestrzenna a na kierunek socjologia jest zakres kategorii przedmiotów, jakie mogą być wzięte pod uwagę podczas rekrutacji na studia. W przypadku gospodarki przestrzennej nie ma przedmiotu język polski w żadnej z 3 kategorii przedmiotów w przeciwieństwie do socjologii, gdzie język polski pojawia się w 2 i 3 kategorii przedmiotów. Ponadto w przypadku gospodarki przestrzennej przewidziano przedmiot geografia w 3 kategoriach przedmiotów w przeciwieństwie do socjologii, gdzie geografia nie pojawia się w żadnej z 3 kategorii przedmiotów. Powyższa różnica wpływa na przeliczenie wyników maturalnych, a tym samym na ostateczną punktację na dwóch odmiennych kierunkach, co zostało szczegółowo opisane we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia wyroku. Poza tym na uwagę zasługuje również okoliczność, że ze względu na zróżnicowanie zakresu kategorii przedmiotów na dwóch wskazanych powyżej kierunkach studiów, podczas rekrutacji podkomisja rekrutacyjna była zobowiązana w przypadku socjologii oprzeć się tylko na wynikach egzaminu maturalnego, będącego "starą maturą", z ocenami z języka polskiego, języka angielskiego i historii, a w przypadku gospodarki przestrzennej nie tylko na wynikach egzaminu maturalnego, będącego "starą maturą", ale także na wynikach egzaminu maturalnego, będącego "nową maturą", z punktacją za geografię.

Mając na uwadze powyższe rozważania, nie można zgodzić się więc z twierdzeniem skarżącego, że skoro został on zakwalifikowany na kierunek gospodarka przestrzenna przez tę samą podkomisję rekrutacyjną, to powinien zakwalifikować się również na kierunek socjologia.

Podsumowując, zarówno podkomisja rekrutacyjna, jak i Rektor UŁ prawidłowo zastosowały regulacje, wynikające z uchwały nr 375 Senatu Uniwersytetu Łódzkiego z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie zasad przyjęć na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie Łódzkim wraz z liczbą miejsc na poszczególnych kierunkach studiów oraz terminarza rekrutacji na rok akademicki 2023/2024. W sprawie doszło do prawidłowego obliczenia punktów na podstawie danych, wynikających z dokumentu "stara matura" i ostatecznie skarżący uzyskał 247 punktów (252 miejsce w rankingu), który to wynik nie uprawniał do przyjęcia na kierunek socjologia z uwagi na wyczerpanie limitu miejsc - ostatnia przyjęta osoba na liście rankingowej na tym kierunku uzyskała 248 punktów (251 miejsce w rankingu). W rezultacie zaskarżone decyzje organów administracji publicznej w sprawie odmowy przyjęcia M. K. na I rok studiów pierwszego stopnia stacjonarnych na kierunek socjologia, wydane w oparciu o powyższą uchwałę, sąd ocenił jako zgodne z prawem.

W tym stanie sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

R. T-M.