Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 557/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 79 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 133 poz 1123
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi A.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A.J. kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018r. nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) w związku z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.) oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2355), Starosta odmówił wyrejestrowania pojazdu marki [...] oznaczonego numerem nadwozia [...] i numerem rejestracyjnym [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2018 r. A.J. wystąpił o wyrejestrowanie pojazdu marki [...] oznaczonego numerem nadwozia [...] i numerem rejestracyjnym [...]. Do wniosku załączył kartę pojazdu nr [...], decyzję o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu z dnia [...] lutego 2016 r., kopię wniosku z dnia [...] stycznia 2018r. o naliczenie opłaty środowiskowej, pismo Gminy z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz potwierdzenie przelewu na kwotę 914,00 zł z dnia [...] lutego 2018 r. Ponadto składając wniosek skarżący oświadczył ustnie, że przedmiotowy pojazd uległ całkowitemu zniszczeniu w wyniku wypadku jaki miał miejsce na terenie żwirowni w miejscowości [...]. Na potwierdzenie powyższej okoliczności w dniu 28 lutego 2018 r. A.J. załączył prowadzoną przez niego korespondencję z firmą ubezpieczeniową [...] wraz z opinią rzeczoznawcy oraz faktury na okoliczność sprzedaży części do punktu zbierania złomu metali.

Pismami z dnia [...] marca 2018 r. i [...] marca 2018 r. Starosta zwrócił się do Prokuratora Rejonowego oraz Komendanta Powiatowego Policji o informacje dotyczące przedmiotowego pojazdu uzyskane w toku postępowania karnego prowadzonego w związku ze zdarzeniem, które miało miejsce w dniu [...] lutego 2014 r. na terenie żwirowni w miejscowości [...]. W odpowiedzi z dnia [...] marca 2018 r. poinformowano organ, że w dokumentacji rejestrowej brak jest informacji na temat procesowego zabezpieczenia pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Z dokumentacji udostępnionej przez Prokuratora Rejonowego wynika, że pojazd nie został zabezpieczony procesowo i w dniu zdarzenia wydany został właścicielowi. Jednocześnie, na podstawie całości akt sprawy organ stwierdził, że w wyniku wypadku jaki miał miejsce [...] lutego 2014 r. pojazd nie uległ całkowitemu zniszczeniu.

W dalszej części uzasadnienia organ I instancji powołał się na treść art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i wskazał, że pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek właściciela, w przypadku zaistnienia jednej

z przesłanek w nim wymienionych. Oznacza to, że organ administracji zobowiązany jest zgłoszony pojazd wyrejestrować tylko w przypadku zaistnienia i udokumentowania jednej z taksatywnie wymienionych w ustawie przesłanek, w innych przypadkach wniosek nie może być uwzględniony. Decyzja o wyrejestrowaniu pojazdu jest decyzją związaną, zależy ona wyłącznie od wypełnienia przez wnioskodawcę określonych ustawowo przesłanek, a nie od swobodnego uznania organu administracji.

Starosta stanął na stanowisku, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku A.J., gdyż nie wykazał on by zostały spełnione określone w ustawie Prawo o ruchu drogowym przesłanki niezbędne do wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu. Właściciel pojazdu nie przedstawił bowiem zaświadczenia o demontażu pojazdu lub zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w ustawie z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2015 r., poz. 140 ze zm.). Nie udokumentował zatem przekazania pojazdu, bądź niekompletnego pojazdu, do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Fakt, że właściciel może w każdym czasie zrezygnować z eksploatacji swojego samochodu nie oznacza, że może on sam doprowadzić do likwidacji pojazdu przez jego zdemontowanie we własnym zakresie i przekazać do składnicy złomu, a następnie domagać się wyrejestrowania pojazdu. Po wejściu w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji zobowiązany jest przekazać taki pojazd wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów (art. 18). Przekazanie pojazdu do przedsiębiorcy zajmującego się skupem złomu, nie będącym przedsiębiorcą, o jakim mowa w art. 18 ustawy o recyklingu, nie spełnia omawianego wymogu oraz nie mieści się w żadnym ze stanów faktycznych określonych w art. 78 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie można uznać, że zaistniała przesłanka udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Sprzedaż pociętego pojazdu osobom zajmującym się skupem złomu jest w istocie umową cywilną, a nie udokumentowaną trwałą i zupełną utratą posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Zgodnie z utrwalonym w tym zakresie stanowiskiem doktryny oraz z orzecznictwem sądów administracyjnych trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności obejmuje przypadki popełnienia innego niż kradzież przestępstwa na szkodę właściciela. Przypadek demontażu pojazdu i przekazania części pojazdu podmiotowi, który nie jest przedsiębiorcą wymienionym w art. 79 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie wyczerpuje przesłanek przewidzianych w art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ustawodawca wymaga, aby nastąpiła trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Tymczasem przekazanie złomu do punktu skupu jest w istocie umową sprzedaży. Ponadto dla zrealizowania przesłanki wymienionej w art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. niezbędne jest właściwe udokumentowanie trwałej utraty pojazdu. Samo oświadczenie złożone przez stronę nie stanowi udokumentowania trwałej utraty pojazdu. Pojęciu "udokumentowania" należy nadać jednoznacznie, ścisłe znaczenie, jako czynności zatwierdzającej coś na podstawie dokumentów, popartej dokumentami. Zdaniem Starosty chodzi zatem o akt pisemny stanowiący wyrażenie określonych myśli lub wiadomości, obejmujący zarówno dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego jak i inne "dowody pisemne" mające znaczenie w sprawie (np. umowy). Zatem udokumentowanie utraty posiadania pojazdu nie może być zastąpione wyłącznie "oświadczeniem" wnioskodawcy o takiej utracie. Oświadczenie nie mieści się w polu znaczeniowym pojęcia "udokumentowanie", a zatem nie ma znaczenia z punktu widzenia przesłanek wyrejestrowania pojazdu zawartych w art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Strona nie udowodniła bowiem okoliczności utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności na podstawie dowodów z dokumentów.

Od powyższej decyzji organu I instancji A.J. złożył odwołanie. Skarżący podniósł, że samochód będący przedmiotem postępowania nie istnieje, gdyż uległ całkowitej szkodzie w wypadku jaki miał miejsce w dniu [...] lutego 2014 r. na terenie żwirowni w miejscowości [...]. Utrata auta była trwała i zupełna, pojazd nie nadawał się do użytkowania. Jego naprawa była niemożliwa. W chwili obecnej pojazd nie istnieje, ponieważ został zniszczony poprzez pocięcie.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie dokumentów sprawy

i przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji mógł rozważać wyrejestrowanie samochodu na podstawie przesłanek wskazanych w pkt 1 lub 6 art. 79 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. z powodu przekazania pojazdu kompletnego lub niekompletnego do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów lub też z powodu udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności - art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy.

Zdaniem Kolegium przedłożone przez skarżącego w toku postępowania dokumenty w postaci korespondencji z firmą ubezpieczeniową [...] wraz z opinią techniczną z dnia [...] kwietnia 2014 r. nie stanowią dowodu na trwałą i zupełną utratę przedmiotowego pojazdu. Ciężar dowodu spoczywa na właścicielu pojazdu, gdyż to on ma "udokumentować" okoliczności wymienione w cytowanym przepisie, uzasadniające wyrejestrowanie pojazdu. Tymczasem przedstawione dowody w tym opinia techniczna, sporządzona na potrzeby innego postępowania (odszkodowawczego) oraz wystawione faktury za sprzedaż złomu, nie pozwalają na ustalenie, czy doszło do całkowitego zniszczenia samochodu, chociażby z racji wymogu przekazania pozostałości pojazdu do punktu demontażu lub zbierania (pkt 1 i 6 art. 79 ust. 1 ustawy) i dlatego w świetle art. 84 k.p.a. nie są prawidłowe. Dalej organ zauważył, że złożone przez skarżącego faktury za sprzedaż złomu nie pozwalają na identyfikację pojazdu, nie wskazują żadnych jego cech opisanych w dowodzie rejestracyjnym, ani opisu przyjętego złomu. Niezależnie jednak od tego, iż skarżący nie udokumentował, że faktury za sprzedaż złomu z 2014 r. dotyczą kompletnie zniszczonego pojazdu, będącego przedmiotem postępowania, Kolegium wskazało że przypadek demontażu pojazdu i przekazania jego części podmiotowi nie będącemu przedsiębiorcą, wymienionym w art. 79 ust. 1 pkt 1 i 6 cyt. ustawy, nie wyczerpuje przesłanek z pkt 5. Ustawodawca wymaga bowiem, aby nastąpiła trwała

i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Przypadek trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, obejmuje m.in. sytuacje przywłaszczenia pojazdu czy ukrywania go przez określoną osobę, czyniąc niemożliwym korzystanie z niego przez właściciela, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Tymczasem przekazanie złomu do punktu skupu jest w istocie umową sprzedaży.

W ocenie Kolegium nie występuje też przesłanka trwałej kasacji pojazdu w rozumieniu ustawy, gdyż nie nastąpiło to za granicą, jak wymaga ustawodawca. Faktyczne zdemontowanie pojazdu i sprzedaż poszczególnych jego podzespołów nie spełnia zaś przesłanki ustawowej, gdyż wymagane jest wówczas przekazanie pojazdu określonemu przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącemu punkt zbierania pojazdów i uzyskania odpowiedniego zaświadczenia. Zatem demontaż pojazdu przez właściciela i przekazanie części do skupu złomu nie wyczerpuje przesłanek ustawowych. Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji wprowadza bowiem wyłączność określonych jednostek na zbieranie i demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji, a właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji może go przekazać wyłącznie takiemu podmiotowi.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniósł A.J., zarzucając naruszenie:

1. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

1.1. art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego przedstawionego w sprawie i tym samym niedokładne i nierzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz załatwienie jej bez wzięcia pod uwagę interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz błędną ocenę dowodów i w konsekwencji uznanie, iż nie została udokumentowana trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany prawa własności, pomimo iż fakt taki miał miejsce,

1.2. art. 81 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 6 w zw. z art. 8 § 1 kpa poprzez niezapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań i tym samym uznanie okoliczności za udowodnione, pomimo braku możliwości ustosunkowania się co do przeprowadzonych dowodów, co stanowi poważne naruszenie przepisów prawa proceduralnego oraz jest wyrazem rażącego nadużycia zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej,

1.3. art. 86 kpa poprzez nieprzesłuchanie strony w toku postępowania administracyjnego, pomimo iż w sprawie pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy,

1.4. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji, pomimo istnieniu przesłanek ku jej uchyleniu w całości i orzeczeniu co do istoty sprawy,

2. przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, w postaci:

2.1. art. 79 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 2 pkt 31 ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r. w zw. z art. 336 Kodeksu cywilnego z dnia 23 kwietnia 1964 r.

i uznanie, iż do utraty posiadania pojazdu przez skarżącego niezbędne jest niepozostawienie jakichkolwiek jego fragmentów, pomimo iż możliwa jest utrata posiadania nad rzeczą na skutek jej zniszczenia poprzez pocięcie i pozbawienie możliwości pełnienia swojej funkcji jako pojazdu, tj. urządzenia zdefiniowanego

w powołanej ustawie.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2018 r. Pełnomocnik wniósł również o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów na okoliczności podane w uzasadnieniu skargi, tj. z dokumentów w postaci faktury [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., załącznika do tej faktury oraz oświadczenia L.B. z dnia [...] kwietnia 2014 r. na okoliczność utraty posiadania pojazdu przez skarżącego bez zmiany w zakresie prawa własności.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że organ dokonał niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przedstawionego w sprawie, tym samym niedokładnie i nierzetelnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy. Nadto skarżący zarzucił, że organ załatwił sprawę bez wzięcia pod uwagę interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Naruszenie to wiąże się z błędną oceną dowodów i w konsekwencji uznaniem, iż nie została udokumentowana trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany prawa własności, pomimo iż fakt taki miał miejsce. Zdaniem strony, organ nie rozpatrzył w wystarczającym zakresie przedłożonych dokumentów w toku postępowania administracyjnego oraz wyjaśnień samego skarżącego, który wskazał iż wpierw utracił posiadanie na skutek zniszczenia pojazdu, a sprzedaż pozostałości po pojeździe w postaci złomu (nie zaś samego pojazdu) była czynnością następcza (dokonana po zniszczeniu).

Nadto pełnomocnik stwierdził, że Kolegium naruszyło art. 81 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 6 w zw. z art. 8 § 1 kpa poprzez niezapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. Tym samym organ uznał część okoliczności za udowodnionych, pomimo braku możliwości ustosunkowania się co do przeprowadzonych dowodów. Zaniechanie organu stanowi poważne naruszenie przepisów prawa proceduralnego oraz jest wyrazem rażącego nadużycia zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej. Pierwszą informacją o postępowaniu jaki toczyło się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, którą otrzymał skarżący, była decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty. Uniemożliwiło to skarżącemu ustosunkowanie się do zebranych przez organ materiałów, zwrócenie się o pomoc profesjonalnego pełnomocnika oraz złożenie odnalezionych dokumentów, z których przeprowadzenie dowodów konieczne jest w postępowaniu sadowoadministracyjnym.

Dalej pełnomocnik podał, że w związku z tym, że organ nie był w stanie zidentyfikować co było przedmiotem sprzedaży, powinien przesłuchać stronę w toku postępowania administracyjnego, albowiem w sprawie pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Pomimo tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze odstąpiło od czynności przewidzianej w art. 86 kpa, co miało wpływ na wydaną przez ten organ decyzję.

Powołując się na stanowisko doktryny pełnomocnik wskazał, że możliwa jest utrata posiadania nad rzeczą na skutek jej zniszczenia poprzez pocięcie i pozbawienie możliwości pełnienia swojej funkcji jako pojazdu. Utrata posiadania rzeczy może nastąpić w wyniku zdarzenia odnoszącego się do jego materialnego (corpus) lub psychicznego (animus) elementu. Utrata posiadania poprzez utratę faktycznego władztwa (corpus) może nastąpić w szczególności w wyniku przeniesienia posiadania na inną osobę poprzez wydanie rzeczy, trwałego pozbawienia posiadacza możliwości sprawowania faktycznego władztwa lub w wyniku zużycia lub zniszczenia rzeczy. Tym samym, możliwa jest utrata posiadania nad pojazdem poprzez jego zniszczenie. Zdaniem pełnomocnika, w zaistniałym stanie faktycznym doszło do pierwotnego zniszczenia pojazdu ("szkoda całkowita") poprzez pozbawianie go funkcji do jakich był przeznaczony na skutek wypadku oraz wtórnego całkowitego i bezpowrotnego zniszczenia pojazdu poprzez jego pocięcie na złom i tym samym ostateczne pozbawienie go zarówno funkcji do jakich był przeznaczony, jak i formy jako środka transportu/maszyny/urządzenia przeznaczonego do poruszania się po drodze. Nie ma zatem racji Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jakoby do utraty posiadania pojazdu niezbędne jest niepozostawienie jakichkolwiek jego fragmentów. Przy obecnym stanie techniki nie jest możliwe takie zniszczenie pojazdu, by nie został po nim żaden element. Sprzedaż złomu (tj. pozostałości po rzeczy, która wcześniej była pojazdem) do punktu sprzedaży złomu nastąpiła po spełnieniu przesłanki wskazanej w art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym.

Na koniec pełnomocnik skarżącego podkreślił, że brak uchylenia decyzji skutkować będzie powstaniem fikcji prawnej, wyjątkowo dotkliwej dla skarżącego. Uniemożliwienie wyrejestrowania pojazdu, pomimo fizycznego jego niebytu skutkować będzie dla skarżącego obowiązkiem ponoszenia obciążeń podatkowych (podatek od środków transportowych) oraz ubezpieczeniowych (składka OC) od rzeczy, która nie istnieje, bez ograniczenia czasowego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone

w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna. W ocenie Sądu, rację ma skarżący podnosząc, iż organy orzekające w sprawie kierowały się błędną wykładnią przepisów art. 79 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nadto - odstąpiły od wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, czym dopuściły się naruszenia przepisów procesowych.

Na wstępie zważyć należy, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wyrejestrowania pojazdu. Postępowanie w sprawie zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego z dnia [...] lutego 2018 r. o wyrejestrowanie samochodu marki [...] oznaczonego numerem nadwozia [...] i numerem rejestracyjnym [...]. Wobec treści tego żądania, zastosowanie w sprawie znajdowały przepisy art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.) - p.r.d., regulujące wyrejestrowanie pojazdu.

Stosownie do treści art. 79 ust. 1 p.r.d. pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku:

1) przekazania pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu, o którym mowa w ust. 2 bądź w art. 24 ust. 1 pkt 2 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie;

2) kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania;

3) wywozu pojazdu z kraju, jeżeli pojazd został zarejestrowany za granicą lub zbyty za granicę;

4) zniszczenia (kasacji) pojazdu za granicą;

5) udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności;

6) przekazania niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie;

7) wycofania pojazdu z obrotu, o którym mowa w art. 70g ust. 5.

Z powyższego wynika, iż postępowanie dotyczące wyrejestrowania pojazdu jest postępowaniem opartym na zasadzie skargowości - do jego uruchomienia niezbędny jest bowiem wniosek uprawnionego podmiotu (właściciela pojazdu), który określa w nim podstawę żądania. Wynikający z art. 79 ust. 1 katalog przesłanek stanowiących podstawę wyrejestrowania pojazdu jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że poza sytuacjami określonymi w .w.w. przepisie inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy żądania wyrejestrowania danego pojazdu. Nadto, z powyższego wynika także, iż w przypadku wystąpienia jednej z ww. przesłanek, organ zobligowany jest wydać decyzję o wyrejestrowaniu pojazdu (o czym przesądza sformułowanie: "pojazd podlega wyrejestrowaniu"), co wskazuje na to, że decyzja wydana w tym przedmiocie ma charakter związany. Zaznaczyć należy, iż uzupełnienie procedury dotyczącej wyrejestrowania pojazdu zawarte zostało w § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2002 r. Nr 133, poz. 1123 z późn. zm.). W myśl wskazanego przepisu rozporządzenia w celu wyrejestrowania pojazdu właściciel pojazdu składa wniosek o wyrejestrowanie pojazdu w organie rejestrującym właściwym ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu i do wniosku dołącza:

1) zaświadczenie o demontażu pojazdu, o którym mowa w ustawie o recyklingu pojazdów, lub równoważny dokument wydany w innym państwie, dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, oraz tablice (tablicę) rejestracyjne, w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy;

2) dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana, stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań oraz zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ, w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy;

3) dokument potwierdzający zbycie pojazdu za granicę i stosowne oświadczenie lub kopię dokumentu potwierdzającego zarejestrowanie pojazdu za granicą, w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 3 ustawy;

4) dokument potwierdzający zniszczenie (kasację) pojazdu za granicą, dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, i tablice rejestracyjne, w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 4 ustawy;

5) dokument potwierdzający trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu, dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, tablice rejestracyjne oraz dokument potwierdzający wniesienie opłaty, o której mowa w art. 79 ust. 5 ustawy;

6) zaświadczenie o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w ustawie o recyklingu pojazdów, lub równoważny dokument wydany w innym państwie, dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, oraz tablice (tablicę) rejestracyjne, w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 6 ustawy;

7) dokument potwierdzający wycofanie pojazdu z obrotu, w przypadku, o którym mowa w art. 70g ust. 2 ustawy, albo dokument potwierdzający odkupienie pojazdu wycofanego z obrotu, w przypadku, o którym mowa w art. 70g ust. 3 ustawy, albo kopię decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 70g ust. 4 ustawy, poświadczoną przez organ ją wydający.

Słusznie organy przyjęły, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zasadnym było rozpoznanie wniosku o wyrejestrowane przedmiotowego pojazdu w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 79 ust. 1 pkt 5 u.p.r.d., tj. udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Przesłanka z art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. aktualizować się będzie w przypadkach wyjątkowych, obejmujących sytuacje utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności połączonych z unicestwieniem pojazdu poprzez jego zniszczenie w sposób, który nieodwracalnie wiąże się z brakiem możliwości jego powrotu w posiadanie właściciela. Może mieć to miejsce na skutek zniszczenia pojazdu w wyniku zdarzeń związanych z wystąpieniem określonych zjawisk hydrologicznych (powódź), atmosferycznych (wichura, huragan) czy działań człowieka (podpalenie, złomowanie, wypadek drogowy). Udokumentowanie trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu nastąpić może przy wykorzystaniu zarówno dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 k.p.a., jak i dokumentów prywatnych (np. umowy) (por. wyrok WSA w Warszawie sygn. VII SA/Wa 2465/16).

W ocenie Sądu wydane w sprawie rozstrzygnięcia oparte zostały w wyniku błędnie przeprowadzonej wykładni prawa materialnego. Przez zupełną i trwałą utratę posiadania pojazdu – w rozumieniu art. 79 ust. 1 pkt 5 - należy rozumieć również taką sytuację, w której ze względu na stan danego pojazdu, dalsze z niego korzystanie - zgodnie z jego przeznaczeniem - nie jest możliwe. Mogą to być sytuacje, w których wprawdzie pojazd nie uległ całkowitemu zniszczeniu, jednak ze względu na stopień uszkodzeń i w konsekwencji jego stan techniczny dalsza eksploatacja pojazdu w jego dotychczasowym charakterze nie jest możliwa. W tym znaczeniu następuje utrata posiadania pojazdu, czyli utrata - w rozumieniu art. 2 pkt 31 p.r.d.- środka transportu przeznaczonego do poruszania się po drodze oraz maszyny lub urządzenia do tego przystosowanego. Błędnie również organ przyjął, że stan o którym mowa w art. 79 ust. 1 pkt 5 u.p.r.d. misi mieć miejsce w dacie złożenia wniosku o wyrejestrowanie pojazdu. Właściciel pojazdu może trwale i zupełnie utracić posiadanie pojazdu ( w rozumieniu ustawy) zachowując przy tym prawo własności, a dopiero następnie, po pewnym czasie, utracić własność nad daną rzeczą (pojazdem). W ocenie Sądu taka sytuacja również wyczerpuje dyspozycję art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, kierując się treścią art. 7 i art. 77 kpa organ winien wyjaśnić i zbadać, czy pojazd objęty wnioskiem o wyrejestrowanie w sposób zupełny i trwały utracił swoje właściwości - jako pojazd, nadto czy utrata tych właściwości nastąpiła bez zmiany w zakresie prawa własności. Ustalając powyższe okoliczności należy mieć na uwadze nie tylko wykładnię gramatyczną, ale również wykładnię celowościową oraz systemową przepisu art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że okoliczność iż to na właścicielu pojazdu, który składa wniosek o wyrejestrowanie spoczywa obowiązek dołączenia do wniosku określonych dokumentów nie zwalnia organu od podejmowania w razie koniczności niezbędnych czynności wyjaśniających, zgodnie z zasadami postępowania dowodowego określonego w kpa.

W rozpatrywanej sprawie rzeczą organu jest ustalenie, czy w wyniku wypadku jaki miał miejsce w dniu [...] lutego 2014 r. przedmiotowy pojazd uległ uszkodzeniom, które spowodowały utratę posiadania, w rozumieniu o jakim wyżej mowa, czy też pojazd mógł być nadal używany zgodnie z przeznaczeniem (art. 2 pkt 31 p.r.d.) Wprawdzie z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy wynika, że pojazd nie uległ całkowitemu zniszczeniu, bowiem widoczne są jego części, które można uznać za nieuszkodzone, to jednak nie stanowi to wystarczającej podstawy do przyjęcia, że dany pojazd nadal mógł być używany w dotychczasowym charakterze i celu. Zauważyć należy, że w aktach sprawy znajduje się opinia techniczna z dnia [...] marca 2014 r., w której stwierdzono, że wypadek jaki miał miejsce w dniu [...] lutego 2014 r. spowodował w pojeżdzie szkody, które zakwalifikowane zostały jako szkoda całkowita. Organ orzekający nie ustosunkował wystarczająco wnikliwie się do wskazanego dowodu, podnosząc jedynie, że opinia ta nie stanowi dowodu na całkowite zniszczenie pojazdu, przy czym stanowisko w tym zakresie organ nie uzasadnił.

Powyższe okoliczności mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zauważyć przyjdzie, że wskazana przesłanka z art. 79 ust. 1 pkt 5 u.p.r.d. wymaga, aby utrata posiadania pojazdu nastąpiła bez zmiany w zakresie prawa własności, co oznacza, że okoliczności opisane w tym przepisie muszą zaistnieć jednocześnie, a zatem właściciel pojazdu traci możliwość korzystania z danej rzeczy (pojazdu), ale jednocześnie zachowuje przysługujące mu prawo własności.

Z tych też przyczyn Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Rozpatrując sprawę, organ zobligowany będzie do ponownej analizy dokumentów oraz uzupełnienia materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Mając powyższe na uwadze decyzje organów obydwu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 p.p.s.a. podlegały uchyleniu. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji opierając w tym zakresie orzeczenie na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 pażdziernika 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (DZ.U. z 2015 poz. 1804).