Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 591/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 136, art. 138, art. 7a, art. 77, art. 81 a; art. 80;
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 33 § 1; art. 33 § 2; art. 27; art. 18; art. 26 § 1;
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 5 ust. 1 pkt. lit b i ust. 2; art. 17;
journal: Dz.U. 2022 poz 1657
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t. j.)
article: § 2 i § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2172
law: Rozporządzenie Ministar Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Ewa Ibrom po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 września 2022 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ("organ II instancji", "organ odwoławczy" lub "WIS"), po rozpatrzeniu zażalenia A. M. ("skarżąca"), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. ("organ I instancji", "wierzyciel" lub "PIS") z dnia 7 lipca 2022 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Powyższe postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 2 czerwca 2021 r. organ I instancji poinformował skarżącą o ustawowym obowiązku poddania jej małoletniej córki M. D. (urodzonej [...] 2018 r.) obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, haemophilus influenzae typu b, streptococcus pneumoniae, odrze, śwince i różyczce.

Upomnieniem z dnia 31 sierpnia 2021 r. PIS wezwał skarżącą do niezwłocznego wykonania obowiązku zaszczepienia córki.

W dniu 21 kwietnia 2022 r. organ I instancji wydał wobec skarżącej tytuł wykonawczy nr [...], w którym na podstawie art. 5 ust. 1 pkt. lit b i ust. 2 oraz art. 17 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657) - dalej: "ustawa o zwalczaniu zakażeń" lub "ustawa", a także § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) – dalej: "rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 2011 r.", w którym nakazał skarżącej poddanie córki, wyżej wymienionym obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Organ I instancji w dniu 21 kwietnia 2022 r. złożył do Wojewody Lubelskiego wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec skarżącej, w związku z uchylaniem się od obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Do wniosku załączono tytuł wykonawczy nr [...]

Pismem z dnia 7 czerwca 2022 r. skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zarzucając brak wymagalności obowiązku szczepień, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanie środka egzekucyjnego oraz błąd co do osoby zobowiązanego. W piśmie wskazała przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.), dalej: "u.p.e.a.", które obecnie nie obowiązują tj. art. 33 § 1 pkt 2, 4 i 6. Art. 33 u.p.e.a. został bowiem zmieniony przez art. 1 pkt 20 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 z późn. zm.) zmieniającej nin. ustawę z dniem 30 lipca 2020 r.

Postanowieniem z dnia 7 lipca 2022 r. organ I instancji oddalił zarzuty skarżącej jako nieuzasadnione. Wyjaśnił, że obowiązek szczepień ochronnych wynika z art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy o zwalczaniu zakażeń. Skonkretyzowanie obowiązku poddania się szczepieniom obowiązkowym następuje w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłoszonym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Natomiast zgodnie z art. 17 ustawy o zwalczaniu zakażeń wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwskazań do wykonania szczepienia. Decyzję o wykonaniu szczepienia oraz o rodzaju preparatu szczepionkowego, jaki zostanie podany, podejmuje lekarz biorąc pod uwagę aktualny stan zdrowia dziecka stwierdzany w trakcie badania kwalifikacyjnego. Powołując się na regulację zawartą w art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu zakażeń stwierdził, że realizowanie obowiązku szczepień oznacza równoczesne egzekwowanie, nierozerwalnie związanego ze szczepieniem, obowiązku poddania dziecka badaniu kwalifikacyjnemu.

Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez skarżącą, postanowieniem z dnia 6 września 2022 r. WIS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że z formularza zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązku szczepień ochronnych z dnia 1 czerwca 2021 r. oraz korespondencji z przychodni SPZOZ, Gminny Ośrodek Zdrowia, ul. [...] w M. z dnia 24 sierpnia 2021 r., 30 listopada 2021 r., 14 marca 2022 r., wynika, że lekarz nie stwierdził przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień u dziecka skarżącej.

WIS wskazał szczegółowe unormowania w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych, określone przepisami m.in. ustawy o zwalczaniu zakażeń oraz rozporządzenia z dnia 18 sierpnia 2011 r. Program Szczepień Ochronnych (dalej "PSO"). PSO jest aktem administracyjnym wydawanym przez właściwy i kompetentny organ administracji publicznej, realizujący określone zadania publiczne w zakresie zapobiegania chorobom zakaźnym. Zawiera on informacje oraz wytyczne dotyczące sposobu realizacji obowiązku szczepień ochronnych. Jest aktem wiążącym dla obywateli, bowiem obowiązek jego stosowania wynika z zapisów § 5 rozporządzenia z dnia 18 sierpnia 2011 r. Wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym, w celu wykluczenia ewentualnych przeciwwskazań, na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu zakażeń. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym obejmuje całą procedurę, tj. badanie kwalifikacyjne oraz szczepienie ochronne. Badanie kwalifikacyjne jest nieodłącznym elementem procesu szczepienia, a obowiązek dotyczy wszystkich elementów składowych tego procesu. W konsekwencji uznano za niezasadny zarzut niewykonalności oraz braku wymagalności obowiązku szczepień u małoletniej. Obowiązek wyszczególniony w tytule wykonawczym został określony na podstawie informacji otrzymanych od lekarza.

W uzasadnieniu organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do pozostałych zarzutów zażalenia.

WIS uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 27 u.p.e.a. przez niewskazanie w części A w polu nr [...] tytułu wykonawczego w polu "dane zobowiązanego", czy zobowiązana jest osobą fizyczną, gdyż wierzyciel zaznaczył pole "osoba fizyczna".

Za nietrafny uznano zarzut błędu co do osoby zobowiązanej. Na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy skarżąca jako matka małoletniej M. D., została prawidłowo wskazana w tytule wykonawczym jako osoba zobowiązana do wypełniania obowiązku niepieniężnego wynikającego z tego tytułu.

Organ odwoławczy zaznaczył, że art. 16 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzecznik Praw Pacjenta (Dz. U. z 2022 r. poz. 1876 z późn. zm.) stanowi, że pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody, po uzyskaniu informacji w zakresie określonym w art. 9. Jednakże, zgodnie z art. 15 tej ustawy przepisy rozdziału 5 stosuje się do wyrażania zgody na udzielanie świadczeń zdrowotnych albo odmowy takiej zgody, jeżeli przepisy odrębnych ustaw nie stanowią inaczej. Odrębną ustawą w myśl tego przepisu jest ustawa o zwalczaniu zakażeń.

W skardze na powyższe postanowienie, skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 7 k.p.a., art. 136 k.p.a., art. 138 k.p.a. w zw. z art. 27 u.p.e.a. gdyż tytuł wykonawczy zawiera istotne uchybienia, nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., nie zawiera pełnej i właściwej podstawy prawnej obowiązku szczepień u dziecka oraz podstawy prawnej prowadzonej egzekucji, a nadto dokonano błędnej interpretacji zarzutów stawianych w zażaleniu;

2. art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu postanowienia okoliczności faktycznych i dowodów podnoszonych przez skarżącą oraz oparcie rozstrzygnięcia jedynie na twierdzeniach wierzyciela;

3. art. 7a k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 81 a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącej oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego;

4. art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujący uznaniem, że skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych;

5. art. 15 k.p.a. i art. 138 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności i ograniczenie się przez organ odwoławczy do oceny postanowienia organu I instancji, podczas gdy powinien merytorycznie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę.

Skarżąca zarzuciła także błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że nie dopełniła obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, podczas gdy zobowiązana wyraziła zgodę na poddanie małoletniej właściwej procedurze.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Stosownie zaś do art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.

Na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Podkreślić należy, że wnosząc zarzut zobowiązana kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji.

Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutu ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie w sprawie zarzutu, w którym oddala zarzut, uznaje zarzut w całości lub w części, albo stwierdza niedopuszczalność zarzutu.

W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w wyniku wystawienia dnia 21 kwietnia 2022 r. wobec skarżącej tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy wystawiony został na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy o zwalczaniu zakażeń.

Wbrew zarzutom skargi, tytuł wykonawczy spełnia wymogi z art. 27 u.p.e.a. Został wystawiony według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 176 z późn. zm.). W tytule tym wypełniono wszystkie niezbędne pola, w tym także podstawę prawną egzekucji oraz podstawę prawną obowiązku objętego tytułem.

Podstawą do wydania tytułu egzekucyjnego było niedopełnienie obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającego na poddaniu małoletniego dziecka skarżącej M. D., obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca była informowana o konieczności wykonania wskazanego obowiązku, m.in. pismem z dnia 2 czerwca 2021 r. Z uwagi na nieskuteczność tego pisma, wierzyciel wystosował w dniu 31 sierpnia 2021 r. upomnienie, w którym wezwał stronę do wykonania obowiązku. Następnie wystąpił do organu właściwego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Skarżąca wniosła zarzuty na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a.

Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że brak było podstaw do uwzględnienia zarzutów.

Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1b ustawy o zwalczaniu zakażeń, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Art. 17 ust. 1 ustawy stanowi, że osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1.

Zgodnie z upoważnieniem zawartym w art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu zakażeń, Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 2011 r. Przepis § 5 rozporządzenia stanowi, że obowiązkowe szczepienia ochronne są prowadzone zgodnie z PSO na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, o którym mowa w art. 17 ust. 11 ustawy.

Szczepienie ochronne jest świadczeniem zdrowotnym w rozumieniu art. 5 pkt 40 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561 z późn. zm.).

Szczepienie ochronne polega na podaniu szczepionki przeciw chorobie zakaźnej, w celu sztucznego uodpornienia organizmu przeciwko tej chorobie. Procedura poddania się szczepieniu ochronnemu jest działaniem profilaktycznym, wymaganym realizacją w podmiocie leczniczym przez personel uprawniony, na którą składają się:

1) badanie lekarskie poprzedzające kwalifikację do szczepienia oraz

2) podanie szczepionki doustne lub wykonanie iniekcji u pacjenta.

Nie ma zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu wynika bezpośrednio z mocy przepisów ustawowych. Natomiast w PSO, ogłaszanym na dany rok przez Głównego Inspektora Sanitarnego zawarte są specjalistyczne informacje z zakresu medycyny, dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczepienia. Nie wynika natomiast z niego obowiązek szczepień ochronnych.

Okoliczność, że zgodnie z art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu zakażeń, konkretyzowanie obowiązku poddania się szczepieniom obowiązkowym następuje w PSO na dany rok, ogłoszonym w formie komunikatu przez Głównego Inspektora Sanitarnego, nie stanowi naruszenia konstytucyjnego porządku przepisów powszechnie obowiązujących, skoro podstawą obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym jest regulacja ustawowa (art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu zakażeń).

W § 3 rozporządzenia z dnia 18 sierpnia 2011 r., określono maksymalną granicę wieku dziecka, które ma zostać zaszczepione konkretną szczepionką. Opracowanie szczegółowego kalendarza szczepień, obwarowanego względami medycznymi, warunkami epidemiologicznymi, nie należy do materii ustawowej, co uzasadnia pozostawienie w tym przedmiocie regulacji dostosowanych do potrzeb medycznych w formie komunikatu ogłoszonego przez wyspecjalizowany organ administracji publicznej. Ogłoszenie komunikatu nie ma wpływu na istnienie obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, wynikającego z mocy prawa. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2547/18, z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 2867/19)

Sąd podziela również pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 2772/19, zgodnie z którym "w § 3 rozporządzenia uregulowano przedział okresu w zakresie chorób, w którym jest wymagane zrealizowanie obowiązku szczepienia. Fakt, że w przepisie tym został wyznaczony termin maksymalny wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że to po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Określony w komunikacie Głównego Inspektora Nadzoru Sanitarnego okres czasu, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności tego obowiązku. Niewykonanie tego obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowanie środka egzekucyjnego. Poszczególne terminy w tymże akcie określone nie powinny być rozumiane jako dające zobowiązanemu prawo do wyznaczenia momentu, w którym ma dojść do zaszczepienia dziecka, a tym bardziej jako terminy, których upływ stanowi dopiero o wymagalności omawianego obowiązku".

Córka skarżącej M. D. urodziła się [...] 2018 r., a zatem z uwagi na jej wiek, obowiązek określony w tytule wykonawczym miał charakter wymagalny. Niesporne jest bowiem, że już przed dniem tytułu wykonawczego doszło do uchybienia terminowi wyznaczonemu dla przyjęcia szczepionek przeciwko chorobom wymienionym w tytule.

Trzeba podkreślić, że o realizacji szczepień obowiązkowych i kwalifikacji do podania szczepionki dziecku decyduje każdorazowo lekarz, po uprzednim wykonaniu szczegółowego badania obecnego stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem, a nie rodzic, który ze względu na swoje przekonania lub inne względy sprzeciwia się wykonaniu szczepień ochronnych w okresach uzasadnionych medycznie i epidemiologicznie.

Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca była wielokrotnie informowana o obowiązku wykonania szczepień ochronnych u córki zarówno przez organ I instancji jak i przez przychodnię SPZOP Gminny Ośrodek Zdrowia w M. . Nadto w upomnieniu poinformowano skarżącą o obowiązku i skutkach niepoddania córki szczepieniu obowiązkowym.

Jak stwierdził lekarz z SPZOP Gminny Ośrodek Zdrowia w M. w formularzu zgłoszenia osób uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych z dnia 30 marca 2022 r., u dziecka nie stwierdzono przeciwwskazań do wykonania szczepień ochronnych. W sprawie nie ma dokumentacji medycznej, stwierdzającej istnienie takich przeciwwskazań. Skarżąca nie podważyła ustaleń organów w tym zakresie. Skarżąca miała nie tylko możliwość udokumentowania tej okoliczności w przeciągu kilkunastu miesięcy, ale przede wszystkim jej wykazania w trakcie lekarskiego badania kwalifikacyjnego, o jakim mowa w art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu zakażeń. Wprawdzie skarżąca przedłożyła w trakcie postępowania sądowego kartę zdrowia dziecka oraz skierowanie do pediatrycznej poradni szczepień wysokiego ryzyka z dnia 10 kwietnia 2018 r. jednak te dowody nie wskazują na występowanie przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych. Zauważyć należy, że w karcie szczepień lekarz opisał przebieg wizyty lekarskiej w dniu 12 lipca 2021 r. Lekarz zaznaczył, że mimo skierowania dziecka do poradni szczepień wysokiego ryzyka rodzicie nie przedstawili dokumentacji dotyczącej występowania przeciwskazań do szczepień dziecka lub indywidualnego kalendarza szczepień ochronnych. Lekarz wskazywał także, że rodzice dziecka żądali wykonania "testów" wykluczających alergię na szczepionkę mimo udzielonego im wyjaśnienia, że takie testy nie istnieją. Z dokumentacji tej wynika, że lekarz nie stwierdził przeciwwskazań do wykonania szczepień ochronnych u córki skarżącej, a sama skarżąca odmówiła poddania dziecka szczepieniu.

Jeszcze raz należy podkreślić, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnego, o jakim mowa w art. 17 ust. 2 ustawy o zwalczaniu zakażeń jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej.

Na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 sierpnia 2011 r., lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną osoby, u której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej.

Niesporne jest, że córkę skarżącej poddano w dniu 12 lipca 2021 r. badaniu kwalifikacyjnemu do szczepienia, jednak jak wynika z karty zdrowia dziecka załączonej przez skarżącą oraz formularza zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązku szczepień ochronnych z dnia 1 czerwca 2021 r., rodzice odmówili szczepienia dziecka mimo braku przeciwskazań lekarskich do jego wykonania.

W ocenie sądu, w komunikacie Głównego Inspektora Nadzoru Sanitarnego – okres czasu, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne szczepionki jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. Jak wcześniej wskazano, obowiązek poddania dziecka szczepieniom wymienionym w tytule wykonawczym, jest obowiązkiem wynikającym z ustawy. Jednocześnie brak jest przepisu, który wyłączałby obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom tylko ze względu na możliwe hipotetyczne powikłania (por. wyrok WSA w Kielcach z 21 lutego 2013 r., sygn. II SA/Ke 7/13).

W tych okolicznościach, w świetle zgromadzonych w aktach sprawy dowodów, nie ulega wątpliwości, że córka skarżącej nie była zaszczepiona mimo braku przeciwwskazań do szczepienia stwierdzonych przez lekarza, do czego de facto przyczyniła się matka, kwestionując istnienie obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. Wbrew zarzutom skargi, obowiązek skarżącej poddania małoletniej córki szczepieniom ochronnym istnieje i jest wymagalny.

Niewykonanie obowiązku stanowiło natomiast podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowanie środka egzekucyjnego. Córka skarżącej podlega obowiązkowi szczepień ochronnych przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym z dnia 21 kwietnia 2022 r. Opiekę nad małoletnią sprawuje skarżąca, będąca jego matką. Na niej więc spoczywa odpowiedzialność wynikająca z art. 5 ust. 2 ustawy o zwalczaniu zakażeń, zgodnie z którym – w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2020 r. poz. 849 oraz z 2022 r. poz. 64 i 974). Treść tego obowiązku została stwierdzona w tytule wykonawczym z dnia 21 kwietnia 2022 r., wystawionym przez organ I instancji.

W konsekwencji, za chybione należy uznać zarzuty skargi odnoszące się do braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych u córki skarżącej.

Niesłuszne są również zarzuty dotyczące naruszenia art. 7a k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 81a k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz popełnienia przez organ błędu w ustaleniach faktycznych. W ocenie sądu, nie zostały naruszone przepisy postępowania. Organy podjęły wszelkie czynności, aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy. Materiał dowodowy był zupełny dla podjęcia rozstrzygnięcia. Prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny, jak i prawny nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wbrew zarzutom uzasadnienie zaskarżonego postanowienia czyni zadość wymogom określonym w art. 124 § 2 k.p.a. oraz w art. 107 § 3. W szczególności zawiera ono uzasadnienie faktyczne i prawne odpowiadające standardowi przewidzianemu w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe sąd oddalił skargę jako bezzasadną, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a."

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu – sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.