Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 358/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: par. 4, ust. 1-2, par. 7 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 893
law: Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 23 października 2024 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 22 kwietnia 2024 r., nr SKO 4103/183/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z 22 IV 2024 r. (nr SKO 4103/183/2024) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej jako "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania T. G. (dalej jako "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wałbrzycha (dalej jako "prezydent") z 21 II 2024 r. (nr MOPS.DŚ.4322/1603/ŚP/2023), odmawiającą przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną, A. M., ur. [...] r., (dalej także jako "żona").

Powyższą decyzję wydano w następujących okolicznościach sprawy:

W dniu 22 XII 2023 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną. Do wniosku załączono: 1. orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Wałbrzychu z 16 VIII 2021 r., stwierdzające, że żona skarżącego jest osobą niepełnosprawną na stałe w stopniu znacznym od 12 X 2012 r., niepełnosprawność istnieje od 28 roku życia z przyczyny oznaczonej symbolem 05-R 10-N (tj. dysfunkcja narządu ruchu oraz choroby neurologiczne); 2. orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 3 IV 2020 r., stwierdzające niezdolność żony do samodzielnej egzystencji od 1 II 2020 r.; 3. karty informacyjne leczenia szpitalnego z 27 XII 2016 r. i 20 VIII 2021 r.; 4. odpis aktu małżeństwa oraz 5. wykaz czynności dotyczących opieki nad osobą niepełnosprawną.

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, w tym wywiadu środowiskowego z 17 I 2024 r. oraz przy uwzględnieniu oświadczeń skarżącego z 17 I 2024 r. i 21 II 2024 r., ustalono, że zawarł on związek małżeński z A. M. w dniu 9 XII 2023 r. Małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i utrzymują się z pomocy udzielanej przez MOPS. Skarżący nie pracuje dorywczo, bowiem opiekuje się żoną, która jest po upadku z wysokości, w następstwie czego doznała paraliżu ciała od pasa w dół. Skarżący pomaga żonie w takich czynnościach jak: higiena osobista, wymiana pieluch, smarowanie kremami przeciw odparzeniom, masaże i oklepywanie ciała. Ponadto obraca żonę na boki, wykonuje gimnastykę nóg, zmienia opatrunki przyrządza i podaje posiłki, robi zakupy, podaje leki, załatwia sprawy urzędowe, zajmuje się wizytami lekarskimi oraz czuwa podczas snu. Skarżący przygotowuje również żonę do spacerów oraz dwa razy w tygodniu odwozi ją w ramach rehabilitacji na zajęcia z koszykówki. Żona przemieszcza się na wózku inwalidzkim. Ostatnie zatrudnienie skarżącego ustało z dniem 31 I 2017 r.

Decyzją z 21 II 2024 r. prezydent odmówił skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z przyczyn wskazanych w art. 17 ust. 1 i 1b ustawy z 28 XI 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, ze zm.), dalej "UoŚR". Jako przyczynę odmowy wskazano brak związku między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a koniecznością opieki nad niepełnosprawną żoną. Ponadto czas powstania niepełnosprawności żony datuje się od 28 roku jej życia. Stosownie zaś do art. 17 ust. 1b UoŚR, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Od decyzji skarżący wniósł odwołanie, zarzucając prezydentowi naruszenie prawa materialnego, poprzez zastosowanie art. 17 ust. 1b UoŚR z pominięciem wyroku TK z 21 X 2014 r. (K 38/13), stwierdzającego jego niekonstytucyjność. Ponadto podniósł, że żona jest osobą niepełnosprawną, która wymaga stałej i długotrwałej opieki oraz pomocy drugiej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, co uniemożliwia mu wykonywanie pracy zarobkowej.

Decyzją z 22 IV 2024 r. SKO utrzymało w mocy decyzję prezydenta.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w sprawie zostały spełnione jedynie dwie z trzech przesłanek pozytywnych przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art. 17 ust. 1 UoŚR, tj.: stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz pozostawanie skarżącego i jego żony w grupie osób związanych obowiązkiem alimentacyjnym. Natomiast z materiału dowodowego sprawy nie wynika, żeby skarżący sprawował stałą i całodobową opiekę nad żoną w stopniu uniemożliwiającym mu podjęcie zatrudnienia. Jak bowiem ustalono, żona skarżącego samodzielnie porusza się na wózku inwalidzkim, dwa razy w tygodniu gra w koszykówkę, także samodzielnie spożywa posiłki i przyjmuje leki. Skarżący natomiast pomaga jej jedynie w czynnościach związanych z utrzymaniem higieny osobistej, przy wymianie pieluch, podawaniu leków, przyrządzaniu i podawaniu posiłków, robieniu zakupów, sprawach urzędowych i wizytach lekarskich. Ponadto stwierdzono, że skarżący nie zrezygnował z pracy wyłącznie po to, aby opiekować się niepełnosprawną żoną, albowiem ostatnie jego zatrudnienie ustało w I 2017 r., jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego.

Zdaniem SKO w sprawie prawidłowo oceniono brak bezpośredniego związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a sprawowaną opieką nad żoną. Przy czym zakres tej opieki nie koliduje z możliwością podjęcia przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Opieka nad żoną ma bowiem charakter okresowy, przypada zasadniczo na okres poranny i wieczorny, zaś wykonywanie wspomnianych czynności możliwe byłoby również przed rozpoczęciem lub po zakończeniu pracy. Z kolei pozostałe czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (tj. przyrządzanie oraz podawanie posiłków) nie kolidują z podjęciem zatrudnienia, które w świetle art. 3 pkt 22 UoŚR nie musi być przecież wykonywane w pełnym wymiarze czasu pracy. Podkreślono także, że z art. 17 ust. 1 UoŚR bezspornie wynika, że aby można było mówić o opiece w rozumieniu ustawy, musi ona być stała lub długoterminowa, czyli nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby. Oznacza to, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, jest rezygnacja z pracy zarobkowej lub niepodejmowanie jej w ogóle, spowodowane koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Dlatego sama tylko konieczność sprawowania opieki nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. SKO nie podzieliło jednak stanowiska prezydenta odnośnie do wykładni art. 17 ust. 1b UoŚR, wskazując, że w świetle wyroku TK z 21 X 2014 r. (K 38/13), data powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki nie może być przeszkodą w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze na decyzję SKO, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzucono przy tym SKO błędną wykładnię art. 17 ust. 1 UoŚR, poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W motywach skargi podniesiono, że z art. 17 ust. 1 UoŚR wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Oznacza to, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka (z powołaniem się na wyrok WSA w Krakowie z 9 XII 2019 r., III SA/Kr 1164/19). Istotą tej opieki jest więc nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić (z powołaniem się na wyroki WSA w Rzeszowie z 3 VII 2019 r., II SA/Rz 535/19 oraz WSA w Gdańsku z 16 IX 2021 r., III SA/Gd 577/21). Dlatego nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka) nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 UoŚR.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i wyraziło zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, podtrzymując zasadniczo argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 17 ust. 1 UoŚR (według stanu prawnego z Dz.U. z 2023 r., poz. 390, w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy z 7 VII 2023 r. o świadczeniu wspierającym – Dz.U. z 2023 r., poz. 1429), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 VI 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 II 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Nie ulega zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie sprawy świadczenia pielęgnacyjnego wymaga rzetelnych ustaleń w kwestii charakteru i zakresu koniecznej opieki. Organ administracji publicznej w ramach postępowania administracyjnego zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co expressis verbis wynika z art. 77 § 1 kpa. Obowiązek ten służy realizacji – wynikającej z art. 7 kpa - zasady prawdy obiektywnej, nakazującej organowi podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nadto organ zobligowany jest dokonać rzetelnej oceny dowodów w sprawie. W myśl art. 80 kpa, organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Prawidłowe wykonanie tych obowiązków przez organ w ramach postępowania administracyjnego służyć ma w konsekwencji realizacji naczelnej zasady prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa). Nieprawidłowości w zakresie ustalenia istotnych okoliczności w sprawie (błąd "braku") bądź też w zakresie oceny dowodów (błąd "oceny") godzą w rezultacie zawsze w zasadę prawdy obiektywnej.

W okolicznościach niniejszej sprawy kluczowe znaczenie mają stwierdzenia decyzji odwoławczej wskazujące na brak potrzeby sprawowania nad żoną skarżącego stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy w stopniu wykluczającym aktywność zawodową. SKO stwierdziło bowiem, że A. M. porusza się samodzielnie na wózku inwalidzkim, uprawia nawet sport - gra w koszykówkę dwa razy w tygodniu, samodzielnie też spożywa posiłki i przyjmuje leki. Skarżący pomaga jej w czynnościach związanych z utrzymaniem higieny osobistej, przy wymianie pieluch, smarowaniu kremami przeciwodparzeniowymi, podawaniu leków, przyrządzaniu i podawaniu posiłków, robieniu zakupów, w sprawach urzędowych, wizytach lekarskich, masażach i oklepywaniu. Żona skarżącego jest więc osobą aktywną fizycznie - uprawia sport i jest samowystarczalna w znacznym zakresie czynności życiowych. Opisane zaś przez skarżącego czynności i ich zakres czasowy nie wykluczają podjęcia zatrudnienia.

W ocenie Sądu wyżej sformułowane stanowisko jest co najmniej przedwczesne. Faktem jest, że zakres czynności opiekuńczych skarżącego obejmuje m.in. dowożenie żony dwa razy w tygodniu na treningi koszykówki w ramach "rehabilitacji" (akta administracyjne, k. 6 i 7). Fakt ten powinien być jednak oceniony w świetle pozostałych okoliczności sprawy dotyczących stanu zdrowia małżonki skarżącego i zakresu wymaganej opieki. Istotą swobodnej oceny dowodów z art. 80 kpa jest bowiem właśnie uwzględnienie "całokształtu" materiału dowodowego, co należy przeciwstawić ocenie fragmentarycznej, pochopnej, pomijającej inne dowody.

W konkretnej sprawie jest bezsporne, że A. M. jest po urazie wielonarządowym w wyniku upadku z wysokości, w tym po urazie rdzenia kręgowego poziomu L1 z utrwalonym porażeniem kończyn dolnych (akta administracyjne, k. 3). Z zakresu czynności wymaganych w ramach opieki wynika, że żona skarżącego wymaga wsparcia m.in. w zakresie: kąpieli, korzystania z toalety, wymiany pieluchomajtek, przygotowania ubrań i ubrania się, przewracania na boki, pielęgnacji odleżyn, przygotowania posiłków, czy ćwiczeń ruchowych. Taki zakres opieki został zresztą potwierdzony w trakcie wywiadu środowiskowego, gdzie zaznaczono też, że A. M. jest osobą "niepełnosprawną, leżącą" (akta administracyjne, k. 16).

Formułowanie w takim przypadku tezy, że żona skarżącego nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki, bowiem jest osobą "samodzielną", "samowystarczalną", "aktywną fizycznie" i "uprawa sport", nie koresponduje z całokształtem materiału dowodowego. Jeżeli w ocenie organów okoliczność uczestniczenia w treningach koszykówki mogłoby mieć istotne znaczenie dla oceny zakresu wymaganej opieki, to należało te kwestię wyjaśnić celem jej uzgodnienia z pozostałymi dowodami w sprawie, w szczególności ustaleniami wskazującymi, że A. M. jest osobą leżącą, wymagającą pielęgnacji odleżyn i pomocy w podstawowych czynnościach. Istotne zastrzeżenia pod kątem dowodowym może budzić protokół wywiadu środowiskowego, w którym ograniczono się do lakonicznego powtórzenia zakresu czynności wskazanych przez skarżącego i to zarówno w części VIII.B dotyczącej "Ustaleń pracownika socjalnego", jak i w części VIII.C dotyczącej "Wniosków pracownika socjalnego ...". Sąd zwraca uwagę, że zwłaszcza w części VIII.C protokołu, przeznaczonej na wnioski pracownika socjalnego, nie powinno się powtarzać tego co "podaje klient", ale formułować własne wnioski, które nasuwają się pracownikowi socjalnemu po rozpoznaniu sytuacji strony. Jakkolwiek wywiad środowiskowy przeprowadzany jest w takim przypadku z opiekunem, to jednak odbywa się on w obecności osoby, nad którą jest sprawowana opieka, zaś obowiązkiem pracownika socjalnego jest przeprowadzenie analizy i diagnozy aktualnej sytuacji danej osoby lub rodziny i sformułowanie wniosków z nich wynikających, stanowiących podstawę planowania pomocy. Pracownik socjalny zobowiązany jest uwzględnić w wywiadzie indywidualne cechy, sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową konkretnej osoby, mogące mieć wpływ na rodzaj i zakres przyznawanej im pomocy (zob. § 4 ust. 1 i 2 oraz § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 8 IV 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego - Dz.U. z 2021 r., poz. 893).

W konsekwencji należało uznać za przedwczesne stwierdzenia organów obu instancji w kwestii dotyczącej zakresu wymaganej opieki nad żoną skarżącego. Materiał dowodowy nie daje pełnego i niesprzecznego obrazu zakresu koniecznych obowiązków opiekuńczych spoczywających na skarżącym, co narusza istotnie art. 77 § 1 i art. 80 kpa, obligując do uchylenia decyzji organów obu instancji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 135 ppsa.

Rozpatrując sprawę ponownie należy zatem uzupełnić postępowanie dowodowe w sposób pozwalający stwierdzić sytuację skarżącego pod kątem wymaganych czynności opiekuńczych, w szczególności poprzez ponowne przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, w ramach którego przeprowadzona zostanie analiza i diagnoza aktualnej sytuacji skarżącego i sformułowane zostaną przez pracownika socjalnego własne wnioski co do potrzeby sprawowania nad jego małżonką stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy, wykluczającej aktywność zawodową po stronie skarżącego. Zaznaczyć wypada, że świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane osobie sprawującej opiekę wówczas, gdy stan zdrowia podopiecznego jest tego rodzaju, że pozostawienie go bez opieki na co najmniej kilka godzin dziennie z dużą dozą prawdopodobieństwa zagrażać może jego zdrowiu lub prawu do egzystowania w warunkach godności człowieka.

Jednocześnie, odnosząc się do pozostałych argumentów podnoszonych przez organy na uzasadnienie decyzji odmownej, Sąd zwraca uwagę, że nie są one uzasadnione.

Nie ma podstaw do oparcia odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego na przesłance wieku powstania niepełnosprawności z art. 17 ust. 1b UoŚR. Przy interpretacji art. 17 ust. 1b UoŚR należy bowiem wziąć pod uwagę, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 X 2014 r. (sygn. akt K 38/13) stwierdził, że art. 17 ust. 1b UoŚR w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (Dz.U z 2014 r., poz. 1443). W świetle powyższego, trzeba stwierdzić, że w okolicznościach sprawy nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego fakt, że niepełnosprawność żony skarżącego powstała dopiero w 28. roku życia, a więc po upływie lat wskazanych w art. 17 ust. 1b UoŚR.

Nie można również uzasadniać odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na dotychczasową historię zatrudnienia skarżącego, a konkretnie fakt, że ostatni stosunek pracy skarżącego ustał w 2017 r., a więc jeszcze przed podjęciem się opieki. Związku przyczynowo-skutkowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 UoŚR, nie można bowiem rozumieć jako konieczności czasowej korelacji pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez wnioskodawcę, wystąpieniem niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki oraz złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (wyrok NSA z 11 VII 2024 r., I OSK 1692/23 – publ. CBOSA). W świetle powołanego przepisu osobą uprawnioną do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego jest nie tylko osoba, która "rezygnuje" z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, ale również osoba, która takiego zatrudnienia "nie podejmuje". Powołany przepis nie zakreśla przy tym żadnych ram czasowych, co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia, czy też jego niepodejmowania, z powodu konieczności sprawowania opieki. Dla uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego nie ma zatem znaczenia, od kiedy utrzymuje się rezygnacja z zatrudnienia podyktowana opieką. Jest to świadczenie przyznawane na wniosek i to od wnioskodawcy zależy, czy i w jakim czasie - po wystąpieniu przesłanek do przyznania świadczenia - wystąpi on o to świadczenie, zaś organ pomocowy nie ma prawa ustalać przyczyn braku zatrudnienia osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne.

W rezultacie, jak wyżej wskazano, na organach ciąży w niniejszej sprawie obowiązek rzetelnego ustalenia zakresu koniecznej opieki, albowiem jest to kwestia mająca rozstrzygające znaczenie.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa, uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 480 zł (wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi).

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa.