Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 510/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2012-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art.  3 par. 2 pkt 4, art. 52 par. 1 i 2, 3, art.  146 par. 1, 2, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2, art. 209
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 77 ust. 3, ust. 4 pkt 2, ust. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: par. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: art. 178
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 60 ust. 1 pkt 7, art. 67, art. 61
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
article: art. 115 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1241
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2012r. sprawy ze skargi P.S. na akt Starosty S. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu I. uchyla zaskarżony akt Starosty S.; II. stwierdza, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. stwierdza uprawnienie P.S. do otrzymania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu Nr [...] pobranej ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust 3 w związku z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108 poz. 908 ze zm.); IV. zasądza od Starosty S. na rzecz P. S. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 10 kwietnia 2012r. P. S. wezwał Starostę S. do zapłaty kwoty 425 zł wraz z odsetkami ustawowymi tytułem zwrotu niezasadnie i nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu dla samochodu marki Seat Ibiza nr rej. [...] wniesionej w dniu 15.09.2003r. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa opłata została pobrana ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3 w zw. z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2005r. nr 108, poz. 908 ze zm.) i pozostaje w sprzeczności z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Starosta S. pismem z dnia 8 maja 2012r. poinformował wnioskodawcę, że pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu przez organ rejestrujący nastąpiło zgodnie z obowiązującymi w dniu dokonania czynności przepisami prawa, tj. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłaty za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003r. nr 137, poz. 1310), wydanego w oparciu o art. 77 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. Organ wyjaśnił, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia dopiero w wyroku z dnia 17 stycznia 2006r., odraczając ponadto utratę mocy obowiązującej tego przepisu do dnia 1 maja 2006r. Natomiast wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu na kwotę 75 zł określiło rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006r., które weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2006r. W rezultacie, skoro w dniu uiszczenia opłaty, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jej wysokość wynosiła 500 zł, to brak podstaw do jej zwrotu.

Pismem z dnia 14 maja 2012r. P. S. wezwał Starostę S. do usunięcia naruszenia prawa poprzez "stwierdzenie bezskuteczności nieuznania roszczenia i odmowy zapłaty kwoty 425 zł, uiszczonej (...) tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu dla samochodu marki Seat Ibiza nr rej. [...] oraz zwrot opłaty w kwocie 425 zł – to jest w części, w jakiej została pobrana niezasadnie i nienależnie – wraz z odsetkami".

Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi.

W dniu 22 czerwca 2012r. P. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na akt Starosty S. w przedmiocie odmowy zwrotu części uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa, na podstawie których została pobrana przedmiotowa opłatę – a które w dacie ich wydania były niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na uwadze powyższe skarżący, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz o stwierdzenie jego uprawnienia do otrzymania zwrotu opłaty – w kwocie 425 zł – za kartę pojazdu, która została pobrana ponad kwotę 75 złotych, wynikającą z przepisu art. 77 ust. 3 w zw. z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W tym zakresie P. S. podkreślił dopuszczalność skierowania żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu na drogę administracyjną, podnosząc jednocześnie, że organ podejmując zaskarżoną czynność działał przede wszystkim w sprzeczności z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r. (sygn. akt U 6/2004), stwierdzającym niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłaty za kartę pojazdu z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP oraz z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że niezgodność § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykroczono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Pomimo czasowego odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu, zdaniem strony, przepis ten był niekonstytucyjny od samego początku jego obowiązywania. Natomiast w przypadku stwierdzenia przez sąd administracyjny niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą jest ono podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym (art. 178 Konstytucji).

W odpowiedzi na skargę Starosta S. wniósł o jej oddalenie z uwagi na brak legitymacji biernej do występowania w niniejszej sprawie. Wskazał, że wniosek o zwrot części opłaty za kartę pojazdu nie może być rozpatrzony w postępowaniu dotyczącym rejestracji pojazdu, albowiem postępowanie to zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej niepodlegającej wzruszeniu w żadnym trybie. Natomiast żądanie zwrotu pobranej opłaty może być ewentualnie kierowane do Zarządu Powiatu S. jako dysponenta budżetu. Starosta S. jako organ rejestrujący posiada bowiem jedynie kompetencje określone w ustawie Prawo o ruchu drogowym, która nie przewiduje możliwości orzekania przez starostę w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o rejestracji pojazdu, a tym bardziej w sprawie zwrotu części pobranej opłaty za kartę pojazdu.

Z ostrożności procesowej organ wskazał, że w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o zarejestrowanie pojazdu warunkiem wydania pozytywnej decyzji administracyjnej w tej sprawie było wniesienie opłat za dowód rejestracyjny, tablice rejestracyjne i kartę pojazdu, pod sankcją zwrotu podania na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. Zdaniem organu, stosownie do zasady legalizmu wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a., skoro obowiązywał wówczas przepis ustalający wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu, to organ miał obowiązek go zastosować, jako że nie posiadał wiedzy o tym, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. jest niezgodny z Konstytucją. W rezultacie Starosta nie ponosi odpowiedzialności z tytułu stwierdzenia niezgodności z Konstytucją powyższego przepisu, gdyż za delikt legislacyjny odpowiada Skarb Państwa. Podkreślono jednocześnie, że przepis uznany za niekonstytucyjny pozostawał w systemie prawnym, aż do chwili upływu terminu określonego przez Trybunał Konstytucyjny. Powołując się na poglądy doktryny (M. Safjan: "Skutki prawne orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego"), organ wyjaśnił, że utrata mocy obowiązującej nie oznacza unieważnienia istniejącego wcześniej stanu prawnego, które prowadziłoby do automatycznego unicestwienia z tą chwilą wszystkich wcześniejszych konsekwencji prawnych. Orzeczenia w sprawach indywidualnych wydane na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne mogą być bowiem weryfikowane, w myśl art. 190 ust. 4 Konstytucji, jedynie w szczególnych trybach postępowania (wznowienie postępowania). Potwierdzeniem tego stanowiska jest postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 marca 2000r. (sygn. K 4/99), w którym stwierdzono, że termin "utrata mocy obowiązującej" nie może być uważany za tożsamy z uchyleniem określonego przepisu z mocą ex nunc, ani ze stwierdzeniem jego nieważności z mocą ex tunc.

Organ podniósł również zarzut przedawnienia, wskazując na art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r. nr 157, poz. 1240), zgodnie z którym do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Organ, wnioskując a contrario z przepisu art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r. nr 157, poz. 1241) podniósł, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy nowe, gdyż sprawa została wszczęta w dacie 10 kwietnia 2012r., tj. w dniu wezwania organu do zwrotu opłaty za kartę pojazdu. Biorąc za podstawę art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 67 ustawy o finansach publicznych organ ustalił, że zobowiązanie do uiszczenia opłaty za kartę pojazdu przedawniłoby się z upływem 2008r. Natomiast prawo do zgłoszenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa zaś w myśl art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej po upływie terminu przedawnienia zobowiązania. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał szereg wyroków sądów administracyjnych wydanych w sprawach podatkowych. Wskazano ponadto na rozróżnienie między wygaśnięciem prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty a wygaśnięciem prawa do zwrotu nadpłaty (art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej). Wygaśnięcie prawa żądania stwierdzenia nadpłaty powoduje, że nie jest również możliwe dochodzenie od organu zwrotu nadpłaty, której istnienia prawnie nie stwierdzono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy rozstrzygnąć, czy zaskarżona czynność podlega w ogóle kontroli sądowej, a mianowicie czy objęta jest katalogiem aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – j. t.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a.

Powyższa kwestia była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008r., sygn. akt I OPS 3/07. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Jednocześnie, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, przyjęcie takiego stanowiska nie oznacza, że tym samym jest niedopuszczalna droga sądowa przed sądem powszechnym dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił w tym zakresie stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007r., sygn. akt III CZP 35/07, że o dopuszczalności drogi sądowej przed sądem powszechnym decyduje przede wszystkim podstawa prawna wskazana przez powoda, a nie to, czy określone roszczenie rzeczywiście istnieje. Stwierdzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, że określony obowiązek administracyjny strony istnieje lub nie istnieje w określonym zakresie, nie wyklucza zatem dochodzenia przez stronę roszczenia o zapłatę w zakresie dotyczącym tego obowiązku, jeżeli organ nie wykona świadczenia. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu takiego obowiązku może mieć zatem zasadnicze znaczenie w toku rozpoznawania sprawy cywilnej o zapłatę.

Badając z kolei formalną dopuszczalność skargi P.S. należy wskazać, że stosownie do art. 52 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku natomiast aktów lub czynności określonych w art. 3 ust 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a., skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a.). Stosownie do dyspozycji art. 53 § 2 ustawy p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy wskazane powyżej warunki formalne do rozpoznania skargi na akt Starosty S. zostały spełnione, albowiem skarga P.S. została poprzedzona stosownym wezwaniem właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa i wniesiono ją w ustawowym terminie.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej czynności wyjaśnić należy, że karta pojazdu jako dokument identyfikujący pojazd została wprowadzona z dniem 1 lipca 1999r. (art. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1997r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym, Dz. U. nr 160, poz. 1086). Z treści art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2005r. nr 108, poz. 908 ze zm.), zwanej dalej ustawą, wynika, że kartę pojazdu dla samochodu innego niż pochodzącego od producenta lub importera nowych pojazdów, wydaje za opłatą starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu. Z kolei w art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy zawarto delegację dla ministra właściwego do spraw transportu – do określenia w drodze rozporządzenia – wysokości opłaty za kartę pojazdu. Jednocześnie w art. 77 ust. 5 ustawy wskazano, że ustalając wysokość opłaty należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdu. W wykonaniu powyższej delegacji wydane zostało rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. nr 57, poz.612). Rozporządzenie to zostało uchylone przez rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, które z kolei uchylone zostało rozporządzeniem tego Ministra z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.

Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt U 6/04 przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003r. został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Trybunału określona w tym przepisie wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu jest zawyżona, albowiem nie uwzględnia ustawowych wytycznych do określenia wysokości tej opłaty zawartych w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 tej ustawy. Jednocześnie Trybunał stwierdził, że zakwestionowany przepis jest niezgodny z art. 217 Konstytucji RP, albowiem opłata w części wynikającej z jej podwyższenia ponad ustawowe kryteria stanowi nową daninę publiczną. Mając na uwadze możliwe skutki finansowe wydanego wyroku, Trybunał Konstytucyjny orzekł o utracie mocy obowiązującej kwestionowanego przepisu rozporządzenia dopiero z dniem 1 maja 2006r.

Odnosząc się do stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę wskazać należy, że odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisu nie oznacza, iż w okresie jego pozostawania w obrocie prawnym, pozostawał on, w zakresie ustalenia wysokości opłaty za kartę pojazdu, w zgodzie z udzielonym ministrowi właściwemu w sprawach transportu ustawowym upoważnieniem oraz w zgodzie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle stanowiska Trybunału Konstytucyjnego przedstawionego w uzasadnieniu wyroku z 17 stycznia 2006r., nie budzi wątpliwości Sądu, że zakwestionowany przepis stanowił od chwili jego wydania przepis niekonstytucyjny, wykraczający poza zakres udzielonej przez ustawodawcę delegacji. Wskazana przez Trybunał data odnosi się jedynie do utraty mocy obowiązującej przepisu, nie zaś do oceny tego przepisu jako niekonstytucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011r., sygn. akt I OSK 1237/11, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA).

Mając zatem na uwadze, że przedmiotowa opłata została pobrana na podstawie § 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003r., co do którego Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność zarówno z ustawą jak i z Konstytucją to pomimo, że utrata mocy obowiązującej tego przepisu została odroczona do dnia 1 maja 2006r., stwierdzić należy, że regulacja § 1 tego rozporządzenia była niekonstytucyjna i sprzeczna z ustawą od samego początku jego obowiązywania. Stwierdzenia tego nie może zmienić okoliczność, że w dacie pobierania opłaty powołany przepis rzeczywiście obowiązywał. W tym miejscu podkreślić trzeba, że w myśl art. 178 Konstytucji sędziowie w zakresie sprawowania swego urzędu są niezawiśli i podlegają jedynie Konstytucji i ustawom. Oznacza to, że sędziowie orzekający w danej sprawie związani są jedynie aktami rangi ustawowej. W sytuacji zatem, gdy Sąd stwierdzi niekonstytucyjność aktu niższej niż ustawa rangi, może odmówić z tego powodu jego zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2009r., sygn. I OSK 773/09, LEX nr 579207).

Reasumując stwierdzić trzeba, że konsekwencją uznania przepisu rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003r. za niekonstytucyjny w dacie jego zastosowania przez organ jest ustalenie, że poddany kontroli sądowej akt Starosty wydany został bez podstawy prawnej. Organ odmówił bowiem skarżącemu zwrotu części uiszczonej przez niego opłaty pomimo faktu, że jej pobranie w wysokości 500 zł nastąpiło na mocy przepisu wykraczającego poza zakres udzielonego ministrowi upoważnienia, w wysokości zawyżonej w stosunku do wskazań określonych w art. 77 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. Powyższe uzasadnia, zdaniem Sądu, stanowisko, że pobrana przez Starostę S. kwota 500 zł, w części ponad faktyczne koszty wydania karty, była niezgodna z prawem. Odroczenie przez Trybunał Konstytucyjny terminu utraty mocy obowiązującej § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003r. nie oznacza bowiem, że do 1 maja 2006r. należało pobierać opłatę w wysokości 500 zł., a nie w wysokości odpowiadającej kosztom druku i dystrybucji kart pojazdów (por. wyroki NSA z dnia 15 lutego 2010r. sygn. I OSK 842/09, LEX nr 591320 oraz z dnia 17 lutego 2012r., sygn. I OSK 590/09, LEX nr 591293).

Ustosunkowując się do zarzutu braku legitymacji biernej Starosty do występowania w niniejszym postępowaniu i twierdzenia, że ewentualnie legitymowanym może być Zarząd Powiatu w Staszowie jako dysponent budżetu, wskazać trzeba, że żądanie zwrotu bezprawnie pobranej opłaty zostało prawidłowo skierowane do Starosty, który jako organ administracji publicznej dokonywał wszystkich czynności związanych z zarejestrowaniem samochodu należącego do skarżącego, w tym pobrał opłatę za wydanie karty pojazdu. Natomiast fakt, że dysponentem budżetu powiatu jest zarząd, a nie starosta, ma wyłącznie charakter okoliczności faktycznej, a nie prawnej i dlatego nie wpływa na właściwość rzeczową starosty w niniejszej sprawie jako organu administracji publicznej (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 7 kwietnia 2011r., sygn. II SA/Ke 160/11).

Za bezzasadny należy również uznać podniesiony przez organ zarzut przedawnienia. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240 ze zm.), na którą powołuje się organ obowiązuje od dnia 1.01.2010r. Przewiduje ona, że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są m.in. dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 ust. 1 pkt 7) oraz wskazuje, że do spraw dotyczących takich należności stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej (art. 67). W przepisie art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1241 ze zm.) zawarto normę intertemporalną, zgodnie z którą do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Nie sposób uznać – jak chce tego organ – że powołana norma odnosi się do stanu faktycznego zaistniałego w rozpoznawanej sprawie, gdyż regulacja ta dotyczy wyłącznie spraw "w toku", a nie spraw już zakończonych, dla których ustawodawca nie przewidywał decyzyjnego trybu załatwienia. Gdyby bowiem do zwrotu należności pobranej pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów z zakresu prawa administracyjnego, które nie przewidywały przedawnienia roszczeń w tym zakresie, stosować wprost przepisy nowej ustawy o finansach publicznych, wówczas postępowanie zostałoby poddane regulacjom określonym w art. 61 i nast. ustawy o finansach publicznych, przewidujących decyzyjny tryb rozstrzygania spraw. Oznaczałoby to również, że z mocy art. 67 in fine tej ustawy, odpowiednie zastosowanie miałyby przepisy Ordynacji podatkowej, co skutkowałoby koniecznością zastosowania terminów przedawnienia wynikających z tej ustawy. Byłoby to jednak sprzeczne z treścią przepisów obowiązujących w dacie pobrania opłaty, które nie przewidywały dla czynności zwrotu opłaty jakichkolwiek terminów przedawnienia (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 czerwca 2012r., sygn. II SA/Bk 291/12, wyrok WSA w Opolu z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Op 669/11, dostępne w internetowej bazie orzeczniczej NSA). W rezultacie w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie dotychczasowy tryb rozstrzygania przez organ tego typu kwestii (dotyczących zwrotu nadpłaconej opłaty za kartę pojazdu) – w formie czynności, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego – nie zaś w drodze decyzji, wydawanej na podstawie art. 61 ustawy o finansach publicznych. Skoro bowiem ustawa o finansach publicznych weszła w życie z dniem 1.01.2010r., to przepisy art. 60, art. 61 i art. 67 tej ustawy należy odnieść do dochodów pobieranych na podstawie obowiązujących przepisów, a nie w oparciu o nieobowiązujący już przepis rozporządzenia, wydanego w dodatku z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Dla oceny prawidłowości ustalenia i pobrania opłat za wydanie karty pojazdu zasadnicze znaczenie powinien mieć stan prawny obowiązujący w dacie pobierania tej opłaty – a nie w dacie rozpatrywania wniosku o zwrot takiej nadpłaty – stosownie do art. 2 Konstytucji. Z ustanowionej w tym przepisie zasady demokratycznego państwa prawnego, wynika bowiem zakaz stosowania nowo stanowionych uregulowań prawnych do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie. W szczególności dotyczy to zdarzeń, z którymi prawo nie wiązało dotąd skutków prawnych przewidzianych nowymi unormowaniami. Na marginesie powyższych rozważań wskazać trzeba, że nawet gdyby przyjąć, że ustawa o finansach publicznych znajduje zastosowanie do spraw dotyczących opłaty za wydanie karty pojazdu, to termin przedawnienia do złożenia wniosku o zwrot opłaty należałoby liczyć najwcześniej od daty wejścia w życie ustawy o finansach publicznych, tj. od dnia 1 stycznia 2010r.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 146 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., uchylił zaskarżony akt (pkt I wyroku) i stwierdził uprawnienie skarżącego do otrzymania zwrotu opłaty za kartę pojazdu pobraną ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3 w związku z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym (pkt III wyroku).

Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o art. 152 ustawy p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt IV wyroku – na podstawie art. 200, 205 § 2 i art. 209 ustawy p.p.s.a.