Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 220/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 a i c, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 87 ust. 1, art. 88 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 574
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Akademii [...]. z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej Akademii [...] z [...] r., znak [...], II. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Akademii [...] na rzecz strony skarżącej M.P. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] października 2022 r. M.P. wystąpił do Komisji Stypendialnej [...] o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2022/2023.

We wniosku wyżej wskazany student podał swój dochód osiągnięty w roku 2021 w wysokości 15.493,70 zł, liczbę przepracowanych miesięcy - 7 oraz wskazał, że nastąpiła utrata tego dochodu. Do wniosku dołączył: oświadczenie o nieprowadzeniu wspólnego gospodarstwa z żadnym z rodziców oraz spełnianiu jednego z ustawowych warunków, tzn. posiadanie stałego źródła dochodów i osiąganie przeciętne miesięczne dochód w poprzednim roku podatkowym oraz w roku bieżącym w miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia niniejszego oświadczenia, wyższego lub równego 1,15 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy

z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 615, aktualny tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 390; dalej jako u.ś.r.), oświadczenie o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne w roku 2021

w wysokości 0 zł, oświadczenie o nieprowadzeniu w roku 2021 działalności gospodarczej, oświadczenie o uzyskaniu w roku 2021 dochodu niepodlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych - bez podania wysokości (zał. 1d). Wnioskodawca dołączył również: 1) zaświadczenie z [...] sierpnia 2022 r.

o zatrudnieniu w B Sp. z o.o. w okresie od [...] maja 2021 r. do [...] września 2022 r. na podstawie umowy zlecenie, 2) zaświadczenie Urzędu Skarbowego z [...] sierpnia 2022 r. o przychodach wolnych od podatku dla osób do 26 roku życia i składkach społecznych pobranych od tych przychodów - PIT-11 za rok 2021 w wysokości 15.493,70 zł, 3) kartę wynagrodzeń za okres od [...] stycznia 2022 do [...] grudnia 2022 r. z dnia [...] września 2022 r. z przychodem 21.229 zł, 4) oświadczenie o utracie dochodu w wysokości 15.493,70 zł uzyskanego w roku 2021.

Pismem z dnia [...] listopada 2022 r. Komisja Stypendialna wezwała M.P. do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego wniosku przez dostarczenie dokumentu poświadczającego spełnienie jednego z ustawowych warunków samodzielności finansowej.

Decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. Uczelniana Komisja Stypendialna [...] – powołując się na art. 86 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz. U. 2022 r., poz. 574 ze zm.; dalej jako p.s.w.n.) w zw. z § 10 ust. 3 pkt 1 i 4 Regulaminu świadczeń dla studentów [...], stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 72/0101/2022 Rektora [...] z dnia 20 września 2022 r. (dalej jako Regulamin) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej jako k.p.a.), odmówiła przyznania M.P. stypendium socjalnego na rok akademicki 2022/2023.

Pismem z [...] listopada 2022 r. M.P. odpowiedział na wezwanie organu do usunięcia braków formalnych i złożył wniosek o uznanie stałego źródła dochodu osiągniętego w roku 2021 oraz w roku 2022.

Następnie pismem z [...] grudnia 2022 r. wniósł odwołanie od decyzji Uczelnianej Komisji Stypendialnej [...] z [...] listopada 2022 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r., znak [...] Uczelniana Komisja Stypendialna uchyliła decyzję z [...] listopada 2022 r. i jednocześnie przywróciła termin do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie stypendium socjalnego

w nieprzekraczalnym terminie 7 dni.

Odwołanie od tej decyzji wniósł M.P.. Natomiast pismem z dnia [...] grudnia 2022 r. złożył w organie oświadczenie, że w dniu złożenia wniosku o stypendium socjalne nie był nigdzie zatrudniony, jego źródłem dochodu, utrzymania są oszczędności oraz świadczenie 500+ oraz oświadczenie, że utrzymuje się

z oszczędności, które zgromadził pracując w udokumentowanym okresie, a także ze świadczenia 500+, które otrzymywał do 18 roku życia.

Decyzją z [...] stycznia 2023 r. Uczelniana Komisja Stypendialna [...], powołując się na art. 86 ust. 2 u.p.s.w.n., § 10 ust. 3 pkt 1 i ust. 4 Regulaminu oraz art. 104 k.p.a., odmówiła przyznania M.P. stypendium socjalnego na rok akademicki 2022/2023.

W uzasadnieniu organ powołał treść wskazanych powyżej przepisów Regulaminu i wskazał, iż strona nie spełnia żadnego z warunków określonych w § 10 ust. 4 Regulaminu, a jego sytuacja materialna powinna zostać ustalona

z uwzględnieniem dochodów rodziców. W związku z tym orzeczono jak w sentencji.

Odwołanie od tej decyzji złożył M.P., w którym wniósł o jej uchylenie

i przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2022/2023. W uzasadnieniu podał, że zaskarżona decyzja nie zawiera prawidłowego uzasadnienia i odniesienia się do jego sytuacji materialnej. Podkreślił również, że składał wniosek o uznanie jego źródła dochodu za stałe.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] lutego 2023 r., znak [...], powołując się na art. 86 ust. 2, art. 87 oraz art. 88 ust. 1-3 p.s.w.n., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., § 10 ust. 1-6 Regulaminu, Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji powołując się na § 10 ust. 1 Regulaminu wyjaśnił, że stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Jak stanowi § 10 ust. 2 Regulaminu Rektor w porozumieniu z Radą Studentów ustala wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, która nie może być: 1) mniejsza niż 1,30 kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r, o pomocy społecznej: 2) większa niż 1,60 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie natomiast z Zarządzeniem Rektora [...] z dnia [...] października 2022 r., Nr [...] w sprawie podziału środków na poszczególne formy świadczeń pomocy materialnej dla studentów [...] oraz wysokości świadczeń w roku akademickim 2022/2023 zmienionego Zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2023 r., za maksymalną miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne przyjmuje się kwotę 1051,70 zł netto do dnia 31 grudnia 2022 r. oraz kwotę 1294,40 zł netto od dnia 1 stycznia 2023 r. Zgodnie z § 10 ust. 3 pkt 1 Regulaminu, wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w u.ś.r., z tym, że przy jej ustalaniu uwzględnia się dochody osiągane m. in. przez: studenta, małżonka studenta, rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych student, będące na utrzymaniu ww. osób dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci z niepełnosprawnościami bez względu na ich wiek.

Komisja jednocześnie podkreśliła, że zgodnie z § 10 ust. 4 Regulaminu student, który nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych, może ubiegać się o stypendium socjalne bez wykazywania dochodów osiąganych przez te osoby oraz będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci

z niepełnosprawnościami bez względu na ich wiek, jeżeli spełnia jeden

z następujących warunków: 1) ukończył 26 rok życia; 2) pozostaje w związku małżeńskim; 3) ma na utrzymaniu dzieci, o których mowa w ust. 3 pkt 1 lit. d; 4) osiągnął pełnoletność, przebywając w pieczy zastępczej; 5) posiada stałe źródło dochodów i jego przeciętny miesięczny dochód w poprzednim roku podatkowym oraz w roku bieżącym w miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia oświadczenia,

o którym mowa w ust. 5, jest wyższy lub równy 1,15 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. Suma kwot określonych w wyżej wymienionym przepisie to: 674 +135 = 809 x 1,15 = 930,35 zł.

Dalej organ wskazał, że w myśl § 10 ust. 6 Regulaminu stałym źródłem dochodu studenta może być w szczególności; wynagrodzenie z tytułu umowy o prace, a także m. in.: renta po zmarłym ojcu, renta inwalidzka, alimenty, cyklicznie zawierane umowy zlecenia, umowy o dzieło. Ciężar udowodnienia posiadania stałego źródła dochodu poprzez przedstawienie zaświadczeń, decyzji właściwych organów lub umów cywilnoprawnych, spoczywa na studencie.

W przedmiotowej sprawie M.P. do wniosku o stypendium socjalne dołączył oświadczenie o nieprowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców (zał. 1a) oraz w podaniu z [...] października 2022 r. oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i jest na własnym utrzymaniu. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych z [...] listopada 2022 r. wskazał natomiast, że w okresie od maja 2021 r. do września 2022 r. zawierał cykliczne umowy zlecenia. Podał, że jego źródłem utrzymania w okresie od maja 2021 r. do września 2022 r. było zatrudnienie w B Sp. z o. o. - dowód: zaświadczenie z [...] sierpnia 2022 r. o zatrudnieniu w okresie od [...] maja 2021 do [...] września 2022 r. na podstawie umowy zlecenie. Wysokość osiągniętego dochodu przedstawiają: 1) zaświadczenie Urzędu Skarbowego z [...] sierpnia 2022 r. o wysokości dochodu za rok 2021 w wysokości 15.493,70 zł oraz 2) karta wynagrodzenia za okres od [...] stycznia 2022 do [...] grudnia 2022 r. z [...] września 2022 r. z wynagrodzeniem 21.229 zł oraz podany przez studenta we wniosku o uznanie stałego źródła dochodu dochód za miesiąc wrzesień 2022 r. wynoszący 2.134 zł, co daje w sumie dochód 23.363,00 zł za cały okres roku 2022.

Zdaniem organu odwoławczego M.P. wykazał posiadanie stałego źródła dochodów w postaci zawartych umów zleceń w poprzednim roku podatkowym 2021 oraz w roku 2022 w miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia oświadczenia, tj. październik 2022 r. W związku z powyższym wyliczenie przeciętnego miesięcznego dochodu w poprzednim roku podatkowym oraz w roku bieżącym w miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia oświadczenia przez studenta wygląda następująco: 1) 15.493,70 zł: 8 przepracowanych miesięcy (maj-grudzień 2021) = 1.936,71 zł miesięcznie; 2) 23.363,00 zł: 9 przepracowanych miesięcy (styczeń-wrzesień 2022) = 2.595,88 zł miesięcznie.

Mając na uwadze, że wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia

w roku 2021 wynosi 1.936,71 zł, a w roku 2022 - wynosi 2.595,88 zł, organ odwoławczy stwierdził, że jest ona wyższa od 1,15 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. czyli kwoty 930,35 zł i przekracza maksymalną miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne wynosząca 1294,40 zł netto od dnia 1.01.2023 r.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. M.P., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj.:

- § 11 ust. 4 Regulaminu przez jego nieprawidłowe zastosowanie;

- § 10 ust. 3 Regulaminu przez jego nieprawidłowe zastosowanie i nie ustalenie miesięcznego dochodu na rodzinę na zasadach określonych w u.ś.r.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi podniósł, że istotną okoliczność w niniejszej sprawie stanowi ustalenie wysokości jego dochodu za 2021 r., gdyż od niego uzależnione jest prawo do stypendium socjalnego. Podkreślił, że sposób ustalania miesięcznej wysokości dochodu na osobę w rodzinie nie został uregulowany samodzielnie w p.s.w.n., gdyż w tym zakresie ustawodawca w art. 88 ust. 1 tej ustawy odesłał do zasad określonych w u.ś.r., z zastrzeżeniem wyłączenia niektórych źródeł dochodów z definicji "dochód" szczegółowo wymienionych w ust. 5 pkt 4-4c. Obliguje to organ, zdaniem skarżącego do stosowania wszystkich reguł prawnych wyrażonych w u.ś.r. prowadzących do ostatecznego wyliczenia dochodu studenta wynikających

z art. 88 ust. 1 p.s.w.n.

Powołując się na treść art. 5 ust. 4 u.ś.r. wyjaśnił, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Oznacza to, że utrata dochodu w rozpatrywanym przypadku może mieć miejsce - zarówno w roku 2021 - jako podstawowym roku podatkowym, jak również w roku 2022, praktycznie do chwili wydania decyzji w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego. Skutkiem utraty dochodu jest pominięcie go przy obliczeniu dochodu na okres zasiłkowy (stypendialny). W niniejszej sprawie taka utrata dochodu w 2021 r. nastąpiła i została przeze skarżącego w sposób prawidłowy udokumentowana. Nawet jeśli organ uznałby, że w przypadku udokumentowanego dochodu skarżącego nie można uznać za utracony, to zdaniem skarżącego należałoby ustalić jego średniomiesięczny wymiar, poprzez podzielenie dochodu z 2021 r. przez 12, a więc przez liczbę miesięcy roku kalendarzowego. Zsumowanie i podzielenie kwot dochodu uzyskanego w 2021 r. czyli 15.493,70 zł przez 12 miesięcy daje wynik 1291,14 zł. Organ ustalił, że kwota przeciętnego miesięcznego dochodu w 2021 r. wynosi 1.936,71 zł, a więc jego błędne obliczenia mają wpływ na wynik sprawy. Podział uzyskanego dochodu na 12 miesięcy jest konieczne, ponieważ zaskarżoną decyzją organ uznał, że w 2021 r. skarżący posiadał stałe źródło dochodów, a więc utrzymywał się z powyższych środków przez cały rok, a nie jedynie przez 8 miesięcy, w trakcie których je zarobił.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności - w związku z brakiem wniosku strony i organu o przeprowadzenie rozprawy - na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r.

o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), była decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z [...] lutego 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej [...] z [...] stycznia 2023 r. o odmowie przyznania skarżącemu stypendium socjalnego na rok akademicki 2022/2023.

Jako, iż sąd administracyjny - zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.. Dz.U.

z 2023 r., poz. 259; dalej jako p.p.s.a.) - rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, należało w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na istotne uchybienia organu obu instancji nie podniesione w skardze, a dostrzeżone z urzędu. Otóż powyżej opisane decyzje zostały wydane w sytuacji, gdy nadal w obiegu, pozostawała nieostateczna decyzja Uczelnianej Komisji Stypendialnej z [...] listopada 2022 r. dotycząca tego samego przedmiotu sprawy. Nie została bowiem ona skutecznie uchylona, gdyż decyzja Uczelnianej Komisji Stypendialnej z [...] grudnia 2022 r., uchylająca powyższą decyzję, została zaskarżona do Odwoławczej Komisji Stypendialnej odwołaniem

z [...] grudnia 2022 r., które nie zostało rozpoznane. Z akt nie wynika bowiem, aby stypendialny organ I instancji przekazał formalnie powyższe odwołanie Odwoławczej Komisji Stypendialnej, co nastąpiło z naruszeniem art. 133 k.p.a. Zamiast tego organ

I instancji wydał ponownie decyzję z [...] stycznia 2023 r. odmawiającą skarżącemu stypendium socjalnego. W tym układzie procesowym w pierwszej kolejności powinno zostać rozpoznane odwołanie od decyzji z [...] grudnia 2022 r. Powyższej okoliczności nie dostrzegł również organ II instancji rozpoznając odwołanie od decyzji z [...] stycznia 2023 r. Przy czym nie mamy do czynienia z podstawą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Natomiast wspomniana decyzja z [...] listopada 2022 r. - wobec nierozpoznania odwołania od decyzji z [...] grudnia 2022 r. ją uchylającej - była nieostateczna.

Niezależnie od powyższych uchybień, odnosząc się do merytorycznej zasadności przyznania skarżącemu stypendium, należy wskazać, iż zgodnie z art. 87 ust 1 p.s.w.n. stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Co stanowi powyższą trudną sytuację materialną wynika z art. 87 ust. 2 p.s.w.n. W myśl tego przepisu rektor w porozumieniu z samorządem studenckim ustala wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, która nie może być: 1) mniejsza niż 1,30 kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268, z późn. zm.); 2) większa niż 1,30 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. Korzystając z powyższego upoważnienie zarządzeniem z [...] października 2022 r., nr [...] w roku akademickim 2022/2023 Rektor [...] ustalił maksymalną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą się do ubiegania się o stypendium socjalne na kwotę 1051,70 zł. Kwota ta został podwyższona od 1 stycznia 2023 r. do 1294,40 zł na mocy zarządzenia Rektora Akademii z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...].

Zasady ustalania wysokości dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne zostały określone art. 88 p.s.w.n. I tak w ust. 1 tego przepisu wskazano, iż wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w u.ś.r., z tym że przy jej ustalaniu: 1) uwzględnia się dochody osiągane przez:

a) studenta, b) małżonka studenta, c) rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta, d) będące na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek; 2) nie uwzględnia się: a) świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1, art. 359 ust. 1 i art. 420 ust. 1, b) stypendiów otrzymywanych przez uczniów, studentów i doktorantów w ramach: funduszy strukturalnych Unii Europejskiej, niepodlegających zwrotowi środków pochodzących z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), umów międzynarodowych lub programów wykonawczych, sporządzanych do tych umów, albo międzynarodowych programów stypendialnych, c) świadczeń pomocy materialnej otrzymywanych przez uczniów na podstawie przepisów o systemie oświaty,

d) stypendiów o charakterze socjalnym przyznawanych przez podmioty, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, 2687 i 2745 oraz z 2023 r. poz. 28, 185 i 326). Przy czym – stosownie do art. 88 ust. 2 p.s.w..n. - student, który nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych, może ubiegać się o stypendium socjalne bez wykazywania dochodów osiąganych przez te osoby oraz będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek, jeżeli spełnia jeden z następujących warunków: 1) ukończył 26. rok życia; 2) pozostaje w związku małżeńskim; 3) ma na utrzymaniu dzieci, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. d; 4) osiągnął pełnoletność, przebywając w pieczy zastępczej; 5) posiada stałe źródło dochodów i jego przeciętny miesięczny dochód w poprzednim roku podatkowym oraz w roku bieżącym w miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 3, jest wyższy lub równy 1,15 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 u.ś.r. Na dzień wydawania zaskarżonej decyzji była to kwota 930,35 zł. Student, o którym mowa w ust. 2, składa oświadczenie, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym

z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych ( art. 88 ust. 3 p.s.w.n.). Skarżący

w kontrolowanej sprawie złożył takie oświadczenie i powołał się - spośród przesłanek z art. 88 ust. 2 p.s.w.n - jedynie na tą wskazaną w pkt 5.

Organ I instancji uznał, iż nie spełnia on żadnej z powyższych przesłanek określonych w art. 88 ust. 2 p.s.w.n., przy czym odwołał się do treści § 10 ust. 4 Regulaminu, który stanowi powtórzenie art. 88 ust 2 p.s.w.n. Natomiast organ

II instancji stwierdził spełnienie przez skarżącego przesłanki z § 10 ust. 4 pkt 5 (tj.

z art. 88 ust. 2 pkt 5 p.s.w.n.), jednakże w jego ocenie przekroczył on maksymalną miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie skarżącego uprawniającą do przyznania stypendium socjalnego

W ocenie Sądu organ odwoławczy błędnie uznał, iż skarżący spełnił warunek stałego źródła dochodu określony w art. 88 ust. 2 pkt 5 p.s.w.n. ( § 10 ust. 4 pkt 5 Regulaminu). Przez stałe źródło dochodu należy uznać takie źródło, które przynosi studentowi periodyczne środki utrzymania. Ponadto musi się ono cechować nieprzerywalnością. O ile wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu wskazanego w tym przepisie należy wykazać za okres poprzedniego roku podatkowego oraz za miesiące poprzedzające miesiąc złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 88 ust. 3 p.s.w.n. (przy czym skarżący nie wykazał wysokości dochodu za wrzesień 2022 r.; nie wynika one z przedłożonej karty wynagrodzeń), o tyle warunek "stałości źródła dochodów" musi być kontynuowany po tym okresie i niewątpliwie spełniony również co najmniej na dzień złożenia wniosku o przyznanie stypendium, aby można mówić

o wspomnianej nieprzerywalności i cykliczności. Trudno więc uznać, iż skarżący posiada takie stałe źródło dochodu skoro już przy składaniu wniosku o przyznanie stypendium socjalne oświadczył, iż aktualnie go nie osiąga i domagał się przy ustaleniu wysokości dochodu, od którego zależy przyznanie tego świadczenia uznania go za utracony w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. c u.ś.r. w zw. z art. 88 ust. 1 p.s.w.n. Nie podzielając argumentacji skargi należy wskazać, że wewnętrznie sprzecznie

i niezgodne z celem tego przepisu byłoby przyjmowanie, iż skarżący osiąga stały dochód, aby móc zastosować przepis art. 88 ust. 2 pkt 5 p.s.w.n, a jednocześnie ustalając wysokość dochodu, od którego zależy przyznanie stypendium socjalnego uznawać, iż takiego dochodu nie posiada, gdyż jest ono dochodem utraconym.

Mają na uwadze powyższe należało uznać, iż skarżący mógł się domagać stypendium socjalnego na zasadach określonych w art. 88 ust. 1 p.s.w.n., o czym powinien zostać pouczony i wezwany do wykazania dochodów rodziców ora pozostałych osób wskazanych w tym przepisie, czego organy obu instancji zaniechały

Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nadto zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a.,

w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Celem tego przepisu jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy

o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż organy dopuściły się naruszenia powyższych przepisów prawa materialnego i procesowego, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. W pierwszej kolejności uporządkują sprawę od strony proceduralnej, a mianowicie podejmą czynności, które doprowadzą do rozpoznania odwołania od decyzji Uczelnianej Komisji Stypendialnej z [...] grudnia 2022 r. i ostatecznego rozstrzygnięcia o pozostawaniu w obrocie prawnym decyzji tego organu z [...] listopada 2022 r.

Jako, że skarga została uwzględniona Sąd – na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz skarżącego poniesione przez niego koszty postępowania, które sprowadzają się do wpisu od skargi uiszczonego w wysokości wynikającej z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.

w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 535 ze zm.).