Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 107/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Stwierdzono, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 16 ust. 1 w zw. z  art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi R. F. na bezczynność A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje A Spółkę Akcyjną z siedzibą w G. do rozpatrzenia w terminie 14 dni od daty otrzymania tego wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności wniosku R. F. o udzielenie informacji publicznej z dnia 30 września 2011 r., 2. orzeka, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na rzecz skarżącego R. F. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

R. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność A., polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na jego wniosek z dnia 30 września 2011 r., w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Jak wynika z treści skargi skarżący pismem z dnia 30 września 2011 r. wystąpił do A. m.in. o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentalnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działkach nr: [[...]]-[[...]] położonych w S. Odpowiedzi A. udzieliła pismem z dnia 12 grudnia 2011 r. Skarżący wystosował kolejne pismo w dniu 3 lutego 2012 r., na które otrzymał odpowiedź pismem z dnia 12 marca 2012 r. Skarżący twierdzi, że żądana informacja stanowi informację publiczną, A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej i do dnia wniesienia skargi skarżący nie otrzymał żądnych dokumentów ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnieniu informacji publicznej. Wobec tego A. pozostaje w stanie bezczynności.

W skardze wniesiono o zobowiązanie A. do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie, zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia 30 września 2011 r.

W odpowiedzi na skargę A. wniosła o jej odrzucenie, wskazując, że skarżący nie wystosował wezwania z art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.). A. twierdzi, że nie podlega obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej, stąd skarga winna być odrzucona, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wskazuje, że nieodłączną cechą informacji publicznej jest powiązanie z realizacją zadań publicznych, odnoszące się bezpośrednio do organu administracji publicznej. Wyznacznikiem zakresu prawa do informacji publicznej jest szczególnie istotne znaczenie informacji dla interesu publicznego w odniesieniu do informacji przetworzonej. Zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznej są organy administracji publicznej i jednostki organizacyjne wykonujące zadania władzy publicznej. W przypadku innych jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne ustawa ograniczyła obowiązek udostępnienia informacji do tych, w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą. Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, oraz Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05, dotyczące charakteru działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwa energetyczne, zostały wydane jeszcze przed wejściem w życie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/54/WE z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 96/92/WE, obowiązującej od 2007 r. (a więc po wydaniu ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego), na podstawie której nastąpił rozdział usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej (w związku z wydaniem wskazanej dyrektywy, w 2005 r. przeprowadzono również nowelizację Prawa energetycznego). A. podaje, że jako operator systemu dystrybucyjnego jedynie dostarcza energię elektryczną w ramach umowy o świadczenie usługi dystrybucji, a zadania publiczne mogłyby być realizowane jedynie przez sprzedawcę świadczącego usługę kompleksową. Z przepisów prawa energetycznego nie wynika, aby przedsiębiorstwo energetyczne było podmiotem realizującym zadania władzy publicznej. A. twierdzi, że nie wykonuje zadań władzy publicznej, a ponadto nie dysponuje majątkiem publicznym, co oznacza, że nie jest zobowiązana do udzielania informacji publicznej. Podmiotem zobowiązanym do udzielenia żądanej przez skarżących informacji jest organ, który wydał decyzje objęte wnioskiem. Niedopuszczalne jest natomiast stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdy żądane informacje, mające charakter informacji publicznych osiągalne są w innym trybie, lub też są w posiadaniu organu, który je wytworzył (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II SAB 131/10).

Ponadto żądanie przez skarżącego udostępnienia decyzji administracyjnych dotyczących budowy linii elektroenergetycznych objęte jest tajemnicą przedsiębiorstwa, a zatem ich ujawnienie, w świetle art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowiłoby działanie na szkodę spółki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi obejmuje (Dz. U. z 2012 r., poz. 297, ze zm.) również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność A., polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu R. F., w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej ustawą, żądanych przez niego w piśmie z dnia 30 września 2011 r. kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działkach nr [[...]]-[[...]] położonych w S.

Odnosząc się do najdalej idącego żądania odrzucenia skargi z uwagi na jej niedopuszczalność wskutek braku wezwania do usunięcia naruszenia prawa sąd ocenia, że skarga spełniała formalne wymogi jej dopuszczalności. W sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie występuje wymóg wyczerpania środków zaskarżenia określony w art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej i może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, LEX nr 236545). W orzecznictwie wyjaśniono, że ustawa o dostępie do informacji publicznej, regulująca tryb postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, w wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jego przepisy stosuje się jedynie w przypadku wydania decyzji. Ustawa nie zawiera przepisów, które dotyczyłyby bezczynności, w tym wymogu wyczerpania trybu polegającego na wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienia zażalenia na bezczynność organu. Oznacza to, że z przepisów prawa nie wynika obowiązek dokonania wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia uruchomienie drogi postępowania sądowego od wyczerpania środków zaskarżenia. Ma to jednak miejsce wówczas, gdy takie środki przysługują, czy to na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, czy to przepisów szczególnych, czy też ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Środków takich nie przewiduje zarówno ustawa o dostępie do informacji publicznej jak i w zakresie aktów i czynności, kodeks postępowania administracyjnego. Z wykładni językowej art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika natomiast, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności organu w zakresie ich wydania (tak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2008 r., sygn. I OSK 262/08 https://cbois.nsa. gov.pl/doc/5834D6D0F7).

Oceniając natomiast, czy A. pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 30 września 2011 r. należało ustalić, czy jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także czy żądane przez skarżącego dokumenty stanowią informacją publiczną.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, dostępny na stronie internetowej http://.orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, LEX nr 423325).

Zatem żądane przez skarżącego decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej, jako stanowiące treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, należą do informacji o danych publicznych i stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Rozważając dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1. organy władzy publicznej, 2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Jak wynika z powołanego przepisu zobowiązane do udzielenia informacji publicznej zostały nie tylko władze publiczne, lecz również podmioty wykonujące zadania publiczne, nie będąc organami władzy publicznej.

W świetle treści art. 3 pkt 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059) A. jako operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego jest przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05 wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa – a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju o której mowa w art. 5 Konstytucji. Obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych (OTK-A 2006/7/87, Dz. U. z 2006 r., nr 41, poz. 1012, LEX nr 198687). Takiej oceny, jakiej dokonał Trybunał Konstytucyjny nie zmienia akcentowana w odpowiedzi na skargę okoliczność, że przedsiębiorstwo energetyczne jest przede wszystkim uczestnikiem rynku i przedsiębiorcą, jak również powoływanie na odmienność (na tle prawa obowiązującego w okolicznościach przytoczonego wyroku TK) aktualnego funkcjonowania rynku energetycznego, ustalonego nowelizacją ustawy Prawo energetyczne, wskutek wejścia w życie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/54/WE z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 96/92/WE (Dz. U. U.E.EL z dnia 15 lipca 2003 r., nr 176, poz. 37, ze zm.). Dla porządku należy zaznaczyć, że dyrektywa nr 2003/54 aktualnie nie obowiązuje, została uchylona mocą Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 20093/72/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE (Dz. U. UE L z dnia 14 sierpnia 2009 r., nr 211, poz. 55). Niemniej, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. mimo, że dokonywał zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy – Prawo energetyczne w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną w 2005 r., a opartą na wynikającym z dyrektywy 2003/54/WE rozdziale systemów energetycznych, to swoje wnioski wyprowadził z Konstytucji RP. Z tych przyczyn nie ma podstaw do twierdzenia, że rozważania Trybunału utraciły aktualność. Również obecnie, po zmianach dokonanych w ustawie Prawo energetyczne, a także na gruncie obecnie obowiązującej dyrektywy 2009/72/WE (art. 2 pkt 35 dyrektywy) operator systemu dystrybucyjnego pozostaje przedsiębiorstwem energetycznym, które ze względu na dysponowanie zasobami energetycznymi wykonuje zadania publiczne. Dyrektywa 2009/72/WE w art. 25 ust. 1 wskazuje, że operator systemu dystrybucyjnego jest odpowiedzialny za zapewnienie długoterminowej zdolności systemu do zaspokajania uzasadnionego zapotrzebowania na dystrybucję energii elektrycznej, za eksploatację, utrzymanie i rozbudowę w warunkach opłacalności ekonomicznej bezpiecznego, niezawodnego i wydajnego systemu dystrybucji energii elektrycznej na swoim obszarze, z należytym poszanowaniem środowiska i efektywności energetycznej. Postanowienia obecnie obowiązującej dyrektywy 2009/72/WE potwierdzają aktualność tezy postawionej przez Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyroku, że dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego i ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju.

Rozdział usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej przewidziany w znowelizowanej ustawie Prawo energetyczne pozostaje bez wpływu na ocenę sądu odnośnie wykonywania przez spółkę A. zadań publicznych. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, rola przedsiębiorstw energetycznych jest kluczowa w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego, ze względu na fakt, że to właśnie te podmioty wykonują działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi. Jednocześnie ze względu na ich znaczenie, wykonywanie tego rodzaju działalności gospodarczej zostało obwarowane wieloma obowiązkami, jakie te podmioty w zakresie wykonywanej działalności muszą wykonywać, a które przekładają się na odpowiedni poziom bezpieczeństwa energetycznego. Bezpieczeństwo energetyczne zaliczane jest do szeroko rozumianego bezpieczeństwa ekonomicznego, ponieważ energia i surowce energetyczne stanowią produkty strategiczne mające realny wpływ na wszystkie elementy prawidłowego funkcjonowania państwa. Są zatem determinantą działania organów państwa nie tylko na polu gospodarczym, lecz także politycznym, ekologicznymi i społecznym (por. Komentarz do art. 1 ustawy Prawo energetyczne, red. Zdzisław Muras, Mariusz Swora, LEX). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że art. 5 Konstytucji RP wskazuje najdonioślejsze wartości i najbardziej podstawowe cele, w których realizację powinny się włączyć wszelkie organy władzy publicznej, wykorzystując wszystkie ich kompetencje (zob. wyrok TK z dnia 13 maja 2009 r., Kp 2/09, OTK-A 2009, nr 5, poz. 66), przy tym zawsze należy postrzegać je przez pryzmat zasady zrównoważonego rozwoju. Jak podkreśla to orzecznictwo, zasada ta pełni przede wszystkim rolę dyrektywy wykładni. Wtedy gdy pojawiają się wątpliwości co do zakresu obowiązków, rodzaju obowiązków i sposobu ich realizacji należy posiłkować się zasadą zrównoważonego rozwoju (por. Komentarz j.w.).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., w sprawie sygn. akt I OSK 851/10 (LEX nr 737513) wyjaśnił, że obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy prawo energetyczne i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy. Zawarte w tym przepisie formułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od "zadań władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Ponadto, budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.).

W świetle powyższych rozważań przyjąć trzeba, że przedsiębiorstwo energetyczne, jakim jest A. wykonuje zadania publiczne i w rozumieniu art. 4 ustawy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej (podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie, zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, LEX nr 737513; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Bd 87/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oceniając zatem, że A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy, a żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 30 września 2011 r. dokumenty stanowiące podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej stanowią informację publiczną w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiot zarządzający spółką miał obowiązek załatwienia przedmiotowego wniosku w sposób i w formie określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Zawarte w odpowiedzi na skargę stanowisko, że przedmiotowa informacja nie podlega udostępnieniu przez spółkę, lecz jedynie przez organ władzy, który ją wytworzył jest błędne. Udostępnieniu na gruncie ustawy podlega każda informacja będąca informacją publiczną, wytworzona i niewytworzona przez podmiot zobowiązany w rozumieniu ustawy, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu. Możliwość uzyskania informacji publicznej od innego podmiotu nie stanowi podstawy do odmowy udzielenia informacji przez podmiot posiadający informację publiczną, który obowiązany jest do jej udzielenia, nawet jeżeli informacja ta nie została przez niego wytworzona.

Chybione jest przy tym powoływanie się na stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 131/10 (dostępny w Internecie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), gdyż taki pogląd, jaki sformułowano w odpowiedzi na skargę nie został w uzasadnieniu tego wyroku wyrażony. WSA jedynie zwrócił uwagę, że "dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy (nie ma także innego trybu dostępu do niej – art. 1 ust. 2 ustawy), oraz nie funkcjonuje w obiegu publicznym". Sąd orzekający w niniejszej sprawie z takim stanowiskiem się zgadza, przy czym w okolicznościach niniejszej sprawy takie wyłączenia obowiązku udostępnienia informacji publicznej nie występują. W szczególności zaś nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 1 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmiennie zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.

Sąd zwraca również uwagę, że powołanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa oznacza, że informacja jest informacją publiczną, której udostępnienie podlega ograniczeniu z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa i wówczas wydaje się decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 w związku art. 17 ust. 1 ustawy), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Okoliczność, że skarżący jest właścicielem nieruchomości, na której zlokalizowana jest infrastruktura przedsiębiorstwa nie wyłącza jego prawa do żądania udzielenia informacji publicznej. Ustawa nie wprowadza ograniczenia w prawie do uzyskania informacji publicznej z tego tytułu. Przepis art. 1 ust. 1 ustawy stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 2 ustawy stanowi natomiast, że z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, przysługuje każdemu, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego w uzyskaniu takiej informacji. Fakt posiadania interesu w uzyskaniu informacji związany z prawem własności nieruchomości zabudowanej urządzeniami wykorzystywanymi do realizacji celów publicznych nie wyłącza uprawnień do uzyskania informacji w trybie ustawy.

Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 ustawy udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną, a żaden przepis ustawy nie nakłada na podmiot zobowiązany konieczności nadawania tej czynności szczególnej formy. Należy też podkreślić, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący zainteresowani uzyskaniem dostępu do kserokopii dokumentów, o których mowa we wniosku, mogą go zrealizować udając się do organu w celu zapoznania się z ich treścią.

W niniejszej sprawie postępowanie o udzielenie informacji publicznej zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 30 sierpnia 2011 r., który wpłynął do oddziału spółki w S. w dniu 7 października 2011 r. A. powinna zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem, a więc udzielić żądanej informacji, albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji, albo decyzję o umorzeniu postępowania bądź zawiadomić wnioskodawcę, że informacji tej nie posiada. A. nie zakończyła postępowania w żaden z tych sposobów, pozostaje zatem w bezczynności w rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązał A. do rozpatrzenia w terminie 14 dni od daty otrzymania wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności wniosku R. F. o udzielenie informacji publicznej z dnia 30 września 2011 r. Rozpatrując wniosek spółka winna udostępnić żądaną informację, jeżeli znajduje się ona w jej posiadaniu, wskazać, że nie posiada takiej informacji, jeżeli żądana dokumentacja nie istnieje lub nie znajduje się w posiadaniu spółki, bądź wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej, w sytuacji zaistnienia przesłanek z art. 5 ust. 2 ustawy.

Stosownie do treści art. 149 zdanie 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd w punkcie 2 wyroku stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując tej oceny sąd uwzględnił znaczny upływ terminu od złożenia przedmiotowego wniosku i prawnie nieuzasadnioną niechęć do jego rozpatrzenia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. nr 163 poz. 1349) ustalając, że na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł wpisu sądowego oraz kwota 257 zł obejmujące wynagrodzenie radcy prawnego wraz z opłatą od pełnomocnictwa.