Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 77/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 51 ust. 5, art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Elżbieta Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2024 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] 2) zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. K. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] na podstawie art. 51 ust. 5 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej powoływana jako pb) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej powoływana jako kpa) nałożył na P. K. (dalej określany jako Inwestor lub Skarżący) - właściciela nieruchomości położonej przy ul. G. w B. obowiązek dokonania rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, obejmującego zabudowę tarasu (w części frontowej budynku) wraz z rozbudową poddasza użytkowego, położonego przy ul. G. w B. (dz. o nr [...], obr. [...]). W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z pismem Wydziału Administracji Budowlanej Urzędu Miasta B. z [...].11.2018 r. w sprawie prowadzenia robót budowlanych związanych z ww. inwestycją w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego stanowiącego integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] z [...].07.2011 r. wydanej przez Prezydenta Miasta B. przeprowadzono w dniu [...].01.2019 r. kontrolę budynku, podczas której stwierdzono prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Niezgodność wykonanej rozbudowy polega na tym, że geometria dachu uległa zmianie w stosunku do zatwierdzonego projektu (kąt nachylania połaci dachowych - z 60 na 80°). Poprzez zmianę geometrii dachu kalenica uległa podniesieniu - zmianie uległa kubatura. Ponadto Inwestor odstąpił od zabudowy istniejących tarasów, które zgodnie z zatwierdzonym projektem winny być zabudowane, zmieniając tym samym kubaturę zaprojektowanej rozbudowy budynku, jednoznacznie na zmianę kubatury wskazuje fakt podniesienia wysokości budynku, w wyniku którego zabudowano kominy sąsiednich budynków (od kalenicy budynku do opierzenia komina sąsiedniego budynku pozostawiono ledwie 27 cm). Zgodnie z art. 36a ust. 1 i ust. 5 pkt 2 pb, zmiana charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego takich jak kubatura jest dopuszczalna jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Ustalono, że Inwestor nie legitymuje się taką decyzją. Następnie decyzją z dnia [...].04.2019 r. nałożono na Inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia 4 egz. projektu budowlanego zamiennego dotyczącego O O 1 sygn. akt II SA/Bd 77/23 rozbudowy budynku obejmujących zabudowę tarasu (w części frontowej budynku) wraz z rozbudową poddasza użytkowego, w zakresie uwzględniającym wszystkie zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji Prezydenta Miasta B. Nr [...] z dnia [...].07.2011 r. oraz zatwierdzonego projektu budowlanego. Inwestor przedłożył 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego. Następnie postanowieniem z dnia [...].08.2019 r. wezwano Inwestora do uzupełnienia projektu budowlanego zamiennego w zakresie uwzględniającym wszystkie zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o warunkach zabudowy. Dalej organ wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta B. Nr [...] z dnia [...].07.2011 r., zatwierdzająca projekt budowlany inwestycji polegającej na rozbudowie budynku obejmująca zabudowę tarasu (w części frontowej budynku) wraz z rozbudową poddasza użytkowego, została uchylona decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...].05.2019 r. W związku z powyższym przedmiotowy projekt budowlany winien obejmować cały zakres zamierzenia budowlanego dotyczący przedmiotowej rozbudowy - przedłożony projekt budowlany zamienny dotyczy wyłącznie robót wykonanych w ramach istotnego odstępstwa od zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta B. Nr [...] z dnia [...].07.2011 r. projektu budowlanego, która to decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. Dokumenty te zostały przedłożone przez Inwestora [...].10.2019 r. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 pb, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. O o w przepisie art. 36a ust. 5 pkt 2 pb istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego; kubatury. 2 sygn. akt II SA/Bd 77/23 powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 5a. Z treści przepisu art. 51 ust. la pb wynika, że w przypadku istotnego odstąpienia od projektu budowlanego z naruszeniem art. 36a ust. la, przepisy ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 51 ust. 4 pb, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przez niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 5 pb, należy rozumieć taki przypadek, kiedy został sporządzony i przedstawiony przez stronę projekt budowlany zamienny, jednak w ocenie organu nie może być on zatwierdzony, czy to ze względu na jego sprzeczność z planem bądź decyzją o warunkach zabudowy, czy z uwagi na sprzeczność z przepisami techniczno-budowlanymi, bądź wtedy, gdy przedłożony projekt zamienny nie odpowiada wymogom prawa. Analizując przedłożony poprawiony projekt w świetle art. 35 ust. 1 i 3 pb, PINB stwierdził, że jest on niezgodny z treścią decyzji Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...].11.2004 r. ustalającej warunki zabudowy w zakresie zaprojektowania dachu stromego o kącie nachylenia nawiązującego do istniejących połaci dachowych, a tym samym nie spełnia wymogów zawartych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz w rozporządzeniu w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Wykonany przez Inwestora kąt nachylenia połaci dachowych ca 80° zabudowy tarasu i rozbudowy poddasza użytkowego w części frontowej budynku znacznie odbiega od zatwierdzonego w projekcie budowlanym kąta nachylenia połaci dachowych (60°), co wprowadza nieład architektoniczny w zabudowie szeregowej i jest wprost niezgodne z zapisem pkt 2.1.1 d ww. decyzji Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...].11.2004 r. Takie samo rozwiązanie zostało przedstawione w przedłożonym projekcie zamiennym. Ponadto, dokumentacja przedłożona przez Inwestora nie stanowi projektu budowlanego zamiennego dla przedmiotowej inwestycji, bowiem obejmuje tylko część O o 3 sygn. akt II SA/Bd 77/23 architektoniczno-budowlaną. Projekt budowlany zamienny nie jest uzupełnieniem projektu pierwotnego, lecz wchodzi w miejsce dotychczasowego projektu, co oznacza, że w obrocie prawnym nie mogą istnieć równolegle dwa projekty dotyczące tej samej inwestycji: pierwotny i zamienny. W związku z powyższym PINB uznał, że projekt zamienny nie został sporządzony zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462 ze zm.). Konsekwencją takiego stanu rzeczy musi być wydanie na podstawie art. 51 ust. 5 pb decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku mieszkalnego z uwagi na wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2022 r. poz. 2000 ze zm.), art. 51 ust. 5, art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. 2021 r. poz. 2351 ze zm.) i art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471 ze zm., dalej powoływana jako ustawa nowelizująca) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 25 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym (tj. sprzed 19.09.2020 r.). Stąd niniejsza sprawa winna być rozpoznana w oparciu o przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 18.09.2020 r. O Materialno-prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 51 ust. 5 pb. W niniejszej sprawie PINB ostateczną decyzją z dnia [...] .04.2019 r. w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 pb nałożył na Inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Obowiązek ten nie został przez Inwestora wykonany, zatem w tej sytuacji organ nadzoru budowlanego był zobligowany do wydania decyzji w oparciu o art. 51 ust. 5pb. Dokonana przez PINB kwalifikacja odstępstw istotnych obligowała organ do wdrożenia postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 4 sygn. akt II SA/Bd 77/23 1S4 pb celem doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Inwestor, realizując dany obiekt, jest związany treścią decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i nie może w sposób samodzielny zmieniać jej ustaleń. Budowa obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę bez uzyskania decyzji zmieniającej stanowi więc samowolę budowlaną w części dotyczącej tych odstępstw, w związku z czym zasadnie organ nadzoru budowlanego nałożył w drodze decyzji z [...].04.2019 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 pb, obowiązek sporządzenia i przedstawienia w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego. Zmiany geometrii dachu należało zakwalifikować, zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 5 pb, jako istotne odstąpienie od ustaleń decyzji o warunkach zabudowy, w następstwie której organ administracji architektoniczno-budowlanej zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę budynku. W sytuacji wydania decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3 pb uchylenia wymaga - na podstawie art. 36a ust. 2 pb - decyzja o pozwoleniu na budowę przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, który ją wydał. W niniejszej sprawie warunek ten został dopełniony, bowiem Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...].05.2019 r. uchylił wydaną przez siebie decyzję z [...].07.2011 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę. Przed wydaniem następnej przewidzianej w procedurze decyzji organ nadzoru budowlanego winien dokonać analizy i sprawdzenia przedłożonego projektu budowlanego zamiennego w myśl w art. 35 ust. 1 pb, a także z wymogami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25.04.2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. PINB stwierdził, że przedłożony projekt zamienny jest niezgodny z zapisem w pkt 2.1.1. w decyzji ustalającej warunki zabudowy z dnia [...].11.2004 r. Organ odwoławczy dodał w tym zakresie, że zabudowa szeregowa jest to szczególny typ zabudowy. Natomiast zgodnie z orzecznictwem sądowym co do zasady każdy z tworzących zabudowę szeregową segmentów zaprojektowany jest w sposób identyczny. Wynika z tego, że parametry zabudowy istniejącej na każdej z poszczególnych działek objętych zabudową szeregową również powinny być identyczne lub bardzo zbliżone. Dotyczy to zarówno gabarytów i formy architektonicznej poszczególnych segmentów, jak również wskaźnika powierzchni zabudowy, linii zabudowy, szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki oraz geometrii dachu (kąta nachylenia. O o 5 sygn. akt II SA/Bd 77/23 wysokości kalenicy i układu połaci dachowych). Tego typu zabudowa dla zachowania ładu przestrzennego zasadniczo wymusza na potencjalnych inwestorach planujących przebudowę poszczególnych segmentów utrzymanie zastanej zabudowy szeregowej w jej gabarytach, formie architektonicznej oraz pozostałych ww. parametrach zabudowy (por. wyrok WSA w Gdańsku w sprawie II SA/Gd 685/10). Ponadto, pod pojęciem ładu przestrzennego ustawodawca rozumie takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne (art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Ukształtowanie przestrzeni tworzącej harmonijną całość wymaga bliskości tej przestrzeni, dotyczy zatem najbliższego otoczenia planowanej inwestycji, stanowiącego pewną całość. Pomimo wezwania przez PINB do usunięcia nieprawidłowości Inwestor nie doprowadził do zmian pozwalających na legalizację rozbudowy rzeczonego budynku. Projekt budowlany z [...].05.2011 r. dotyczący rozbudowy budynku mieszkalnego zakładał, że roboty budowlane w budynku będą obejmowały zabudowę oraz doświetlenie za pomocą okien połaciowych czterech tarasów (dwóch od strony frontowej i dwóch od strony ogrodowej). Projektowana zabudowa wpłynie na powierzchnię użytkową budynku. Zostanie ona zwiększona z obecnych 179 m

do 189,73 m

(tj. o 10,73 m

). Tarasy od strony frontowej zostaną zabudowane z zachowaniem istniejącego kąta pochylenia połaci dachowej, tj. 60 stopni, natomiast na tarasach od strony ogrodowej kąt pochylenia połaci dachowej zostanie zwiększony do 77 stopni. Natomiast z przekroju przedłożonego projektu budowlanego zamiennego wynika, że kąt nachylenia zabudowanych tarasów zarówno od strony frontowej, jak i strony ogrodu wynosi 80 stopni. Ponadto, z projektu budowlanego z [...].05.2011 r. wynika, że wysokość w kalenicy dachu wynosi 7,04 m, a z projektu budowlanego zamiennego wysokość ta wynosi 7,26 m, czyli została zwiększona o 22 cm. Natomiast zgodnie z pomiarami geodety przedłożonymi przez Inwestora wraz z wnioskiem z [...].03.2021 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB z dnia [...].04.2019 r., znak [...] wysokość ta wynosi 7,14 m. Konsekwencją niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 pb, jest wydanie decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Tym samym w sytuacji stwierdzenia istotnych zmian w odniesieniu do zatwierdzonego O o 6 1 3 5 sygn. akt II SA/Bd 77/23 projektu budowlanego bądź innych warunków pozwolenia na budowę postępowanie administracyjne w trybie art. 50-51 pb należy prowadzić do zakresu tych zmian. Zgodnie bowiem z art. 36a ust. 3 pb, w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy art. 32-35 stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany. Wobec powyższego organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję w oparciu o art. 51 ust. 5 pb, może nakazać zaniechanie dalszych robót budowlanych albo rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym decyzją o pozwoleniu na budowę. Przy czym nakaz rozbiórki bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego musi być pod względem konstrukcyjnym możliwy do wykonania. W niniejszej sprawie orzeczenie przywrócenia stanu poprzedniego musiałoby wiązać się z wcześniej istniejącym stanem zgodnym z przepisami. W przedmiotowej sprawie pomimo podjętych prób przez WINB pozyskania pierwotnej dokumentacji przedmiotowej nieruchomości, ani organy administracji architektoniczno-budowlanej, ani Inwestor nie przedłożyli przed wymaganej dokumentacji dotyczącej pierwotnego pozwolenia na budowę budynku. Konsekwencją przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, którego założenia nie będą odpowiadały przepisom techniczno-budowlanym, bądź decyzji o warunkach zabudowy (jak w niniejszym przypadku) jest nakaz rozbiórki obiektu (por. wyrok NSA w sprawie II OSK 330/16). Dodać należy, że organ, zawieszając prowadzone postępowanie odwoławcze, umożliwił Inwestorowi pozyskanie nowej decyzji o warunkach zabudowy. Niemniej organ administracji architektoniczno[?]budowlanej zakończył postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...].06.2022 r., znak: [...] uchylającą w całości decyzję Prezydenta Miasta w B. z dnia [...] .04.2022 r., znak: [...] umarzającą postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek Inwestora w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji zrealizowanej rozbudowy poddasza użytkowego (o 11,64 m

) budynku poprzez całkowitą zabudowę jednego tarasu na poddaszu użytkowym w części frontowej budynku oraz częściową zabudowę trzech pozostałych tarasów na poddaszu użytkowym budynku (tzn. jednego w części frontowej oraz dwóch w części tylnej) skutkującą zmianą kąta nachylenia połaci dachowych od frontu i tyłu budynku (80 stopni) i jednocześnie umarzającą w całości postępowanie przed organem I instancji. O o 7 sygn.aktil SA/Bd 77/23 Skargę na ww. decyzję złożył Inwestor, zarzucając jej naruszenie: 1. art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewykonanie wskazań zawartych w kasacyjnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 12.11.2020 r. (II SA/Bd 809/20) poprzez brak przedstawienia w sposób klarowny i wyczerpujący toku rozumowania i przede wszystkim zastosowanych przepisów prawa materialnego i sposobu ich rozumienia oraz brak wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się w procesie decyzyjnym; 2. art. 51 ust. 4 pb w zw. z art. 25 ustawy nowelizującej poprzez jego niezastosowanie i - pomimo dokonania oceny prawidłowości przedstawionego zamiennego projektu budowlanego - niewydanie decyzji w sprawie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego: 3. art. 51 ust. 5 pb w zw. z art. 25 ustawy nowelizującej poprzez jego zastosowanie pomimo uprzedniego niewydania decyzji, o jakiej mowa w art. 51 ust. 4 pb, czyli decyzji w sprawie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego; 4. art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 51 ust. 5 pb poprzez sformułowanie niejasnego i nieprecyzyjnego rozstrzygnięcia, niezrozumiałego dla stron bez uzasadnienia, tzn. poprzez nieprecyzyjne określenie zakresu koniecznej rozbiórki bez wskazania, które części budynku są objęte jej zakresem, poprzez pominięcie w rozstrzygnięciu części rozbudowy objętej zakresem postępowania (tj. robót budowlanych wykonanych w części tylnej, czyli od strony ogrodu) oraz całkowite pominięcie części rozbudowy dokonanej na sąsiedniej działce nr [...]; 5. art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co znajduje wyraz w błędnym określeniu zakresu postępowania administracyjnego wynikającym z pominięcia faktu, że budynek jest usytuowany nie na jednej działce nr [...], lecz na dwóch działkach budowlanych o nr [...] i [...] , a co za tym idzie, również jego rozbudowa została wykonana na tych dwóch działkach; 6. art. 51 ust. 4 pb w zw. z art. 25 ustawy nowelizującej poprzez błędną ocenę, jakoby przedstawiony zamienny projekt budowlany naruszał warunki określone w decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].11.2004 r. (znak: [...]) o warunkach zabudowy, w sytuacji gdy ani kąt nachylenia dachu kombinowanego, ani wysokość budynku nie naruszają postanowień tej decyzji. Mając na uwadze powyższe. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji PINB; ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji. o o 8 sygn. aktl! SA/Bd 77/23 W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że od wielu lat sądy administracyjne wskazują, że przepis art. 51 ust. 4 pb nie może być rozumiany w ten sposób, że uprawnia wyłącznie do wydania decyzji pozytywnej dla inwestora - zatwierdzającej złożony przez niego projekt budowlany. Stanowi on bowiem wyraźnie, że decyzję wydaje się "w sprawie" zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, co oznacza, że decyzja może być zarówno pozytywna, jak i negatywna, w zależności od warunków zaistniałych w danej sprawie (zob. wyroki NSA: w sprawach II OSK 801/07, II OSK 89/09, II OSK 342/11, II OSK 2517/13; II OSK 1375/14, II OSK2992/18). Dlatego na skutek wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego (art. 51 ust. 4) w związku ze stwierdzeniem niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 pb, kolejnym etapem będzie wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 5 pb. O Dalej Skarżący wskazał, że rozstrzygnięcie zostało sformułowane w taki sposób, że nie można ustalić, w jakim zakresie ma być dokonana rozbiórka. Do decyzji nie załączono bowiem żadnego załącznika graficznego, który wskazywałby na zakres nakazu, nie określono ani wymiarów części podlegających rozbiórce, ani ich powierzchni. Jest to szczególnie istotne w przypadkach takich jak niniejszy, gdy rozbudowa dotyczyła jedynie niewielkiej części już istniejącej kondygnacji (tj. poddasza użytkowego), a nie łatwej do opisania i wyróżnienia większej całości budynku. Wobec tego nałożony obowiązek jest niewykonalny. Skarżący ponadto zakwestionował stanowisko organu o rzekomej niezgodności zrealizowanych odstąpień przedstawionych w zamiennym projekcie budowlanym z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Prezydenta Miasta B. dnia [...] .11.2004 r. Z treści pkt 2.1.1. lit. d rozstrzygnięcia ww. decyzji wynika, że warunkiem zabudowy w zakresie geometrii dachu kombinowanego jest to, aby był on stromy od frontu oraz, aby jego kąt nachylenia nawiązywał do istniejącej zabudowy. Żadna reguła zawarta w tej decyzji nie wskazuje precyzyjnie, jaki ma być kąt nachylenia połaci dachowych. Zabudowę szeregową na ul. G. stanowią tylko cztery budynki (a w tym budynek przy ul. G.), a w najbliższym ich otoczeniu usytuowane są wolnostojące jednorodzinne budynki mieszkalne o różnych bryłach i kątach nachylenia dachów, a nawet garaże. Wyjaśnienia organu pomijają całkowicie okoliczność stwierdzoną podczas pomiarów przez uprawnionego geodetę, że wysokość budynku w toku rozbudowy nie zwiększyła się z 7,04 m na 7,26 m (jak wynika z projektu zamiennego), lecz jedynie na 7,14 m. Skarżący nie zna powodów, dla których projektant O 9 sygn. akt II SA/Bd 77/23 W zamiennym projekcie przyjął wysokość budynku zawyżoną o 12 cm. Pominiętym przez organ faktem jest jednak, co wynika z pomiarów uprawnionego geodety, że budynek ma obecnie wysokość wynoszącą 7,14 m. Świadczy to o braku podstaw do nakazania rozbiórki całości rozbudowy, skoro zwiększenie jego wysokości o 10 cm mieści się w dopuszczalnych przez ustawodawcę ramach nieistotnego odstąpienia (art. 36a ust. 5 pkt 2 lit. b pb). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty były O zasadne. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zasadnie SKO wskazało, iż w związku z treścią art. 25 ustawy nowelizującej (do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym, tj. sprzed 19.09.2020 r.) sprawa winna być rozpoznana w oparciu o przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 18.09.2020 r. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 pb, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Natomiast, jak wynika z treści art. 51 ust. 4 pb, który stanowił podstawę wydania zaskarżonej decyzji, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. O 10 sygn. akt II SA/Bd 77/23 137 W tym zakresie, mając na uwadze treść ww. przepisu, stwierdzić trzeba, na co słusznie wskazano w skardze, że organ dokonał błędnej jego wykładni. Organ przyjął bowiem, że w sytuacji, gdy zatwierdzenie projektu zamiennego jest niemożliwe (np. ze względu na jego sprzeczność z planem, czy z uwagi na sprzeczność z przepisami techniczno - budowlanymi, bądź wtedy gdy przedłożony projekt zamienny nie odpowiada wymogom prawa), organ nie wydaje decyzji odmawiającej jego zatwierdzenia, lecz decyzję przewidzianą w art. 51 ust. 5 pb, zgodnie z którym, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Takie rozumienie wskazanego przepisu jest błędne. Przepis art. 51 ust. 4 pb nie może być rozumiany w ten sposób, że uprawnia wyłącznie do wydania decyzji pozytywnej dla inwestora - zatwierdzającej złożony przez niego projekt budowlany. Stanowi on bowiem wyraźnie, że decyzję wydaje się "w sprawie" zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, co oznacza, że decyzja może być zarówno pozytywna, jak i negatywna - w zależności od warunków zaistniałych w danej sprawie (tak słusznie wyroki NSA w sprawach II OSK 801/07, II OSK 89/09, II OSK 342/11, II OSK 2517/13, II OSK 1375/14 i II OSK 2992/18). Dopiero na skutek wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, w związku ze stwierdzeniem niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 pb, kolejnym etapem będzie wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 5 pb. Nie ma zatem racji organ, że wobec nieprawidłowego wykonania obowiązku nałożonego w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 pb organ powinien wydać na podstawie art. 51 ust. 5 pb decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, zamiast na podstawie art. 51 ust. 4 pb decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Zatem zarzuty skargi opisane w jej pkt 2 i 3 okazały się zasadne. Powyższe naruszenie przepisów przesądza o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien zatem ocenić, czy przedłożony przez Inwestora projekt budowlany zamienny spełnia wymogi, które wynikają z decyzji z dnia [...].04.2019 r. nakładającej obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego Jego ocena (projektu budowlanego zamiennego) przez Sąd w niniejszym postępowaniu jest zatem niedopuszczalna, co uzasadnia stwierdzenie, że zarzut naruszenia art. 51 ust. 4 pb w zw. z art. 25 ustawy nowelizującej należało uznać za przedwczesny. Organ O O 11 sygn. akt II SA/Bd 77/23 winien jednoznacznie ustalić, jaki konkretnie jest zakres istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Dotyczy to również kwestii wysokość budynku, która nie została jednoznacznie wzięta pod uwagę w dotychczasowym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe, przedwczesna byłaby również wiążąca organy ocena przez Sąd treści decyzji w zakresie kwestii związanych z niejednoznacznym opisem zakresu ewentualnej rozbiórki, tym niemniej sposób, a jaki uczynił to organ, może faktycznie budzić wątpliwości co do możliwości jednoznacznego zweryfikowania tego zakresu, co niewątpliwie mogłoby się przełożyć na niemożność wykonania nałożonego obowiązku. Zatem zarzut naruszenia art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 51 ust. 5 pb (pkt 4 skargi) należało uznać za przedwczesny. Ponadto, ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni (czego nie uczynił wcześniej) podnoszoną w skardze okoliczność, że przedmiotowy budynek jest posadowiony na dwóch działkach. Brak wyjaśnienia tej okoliczności uzasadnia twierdzenie, że zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 kpa (pkt 5 skargi) był zasadny. Nie był zasadny zarzut naruszenia art. 153 ppsa, ponieważ uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone w prawidłowy sposób, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa, jednakowoż doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które powodowały, że motywy przedstawione w uzasadnieniu decyzji były nieprawidłowe. Na koniec należy wskazać na kwestie związane z podnoszonymi w toku postępowania przez uczestników z zabudową kominów i przewodów wentylacyjnych. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby organ w ogóle rozważał ten problem. Zatem ponownie rozpoznając sprawę organ dokona również stosownych ustaleń w tym zakresie. o o Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej powoływana jako "ppsa"), orzeczono jak w sentencji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 ppsa. 12 13.8 sygn. akt II SA/Bd 77/23 Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.go'v.pl/cbo/query. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) z uwzględnieniem uiszczonych przez skarżącego wpisu oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.