Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 398/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 17  ust. 1, ust. 1a i ust. 1b, art. 17 ust. 5  pkt 1  lit. a
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2023 r. sprawy ze skargi B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2022 r. nr SKO.ŚR/4111/1343/2021 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

W dniu 1 września 2022 r. skarżąca B. H. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem J. H., legitymującym się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS w C. z dnia 18 lipca 2022 r. o uznaniu go za całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji do 31 lipca 2024 r. Jako datę powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji wskazano 20 lutego 2022 r.

Decyzją Burmistrza A. z 30 września 2022 r., nr [...], odmówiono skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem. W ocenie organu I instancji w sprawie nie zaistniał związek przyczynowo - skutkowy między niepełnosprawnością męża, która jest orzeczona od 20 lutego 2022 r., a rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącą, która nastąpiła w 2006 r. Ponadto wskazano, że niepełnosprawność męża skarżącej nie powstała przed 18 rokiem życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, co świadczy o nie spełnieniu przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W dalszej części uzasadnienia organ I instancji mając na uwadze treść art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wywiódł brak możliwości przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jako małżonkowi osoby wymagającej opieki.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zakwestionowała zapadłe rozstrzygnięcie. Podała, że przeprowadzony wywiad środowiskowy potwierdził, że sprawuje ona całodobową i bezpośrednią opiekę nad mężem. Fakt, że jest bierna zawodowo, jej zdaniem nie dyskwalifikuje jej do prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skoro nie podejmuje pracy zawodowej z powodu opieki nad mężem. Nie jest wymogiem koniecznym rezygnacja z posiadanego zatrudnienia, wystarczy, że nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie zgodziła się ze stanowiskiem organu jakoby małżonek osoby niepełnosprawnej nie był uprawniony do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto zakwestionowała możliwość odmowy ustalenia wnioskowanego świadczenia na podstawie art. 17 ust. 1b cyt. ustawy.

Decyzją z 22 grudnia 2022 r., nr SKO.ŚR/4111/1343/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności stwierdzono, że w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b cyt. ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca jako małżonka osoby niepełnosprawnej znajduje się w kręgu podmiotów uprawnionych do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Mimo uchybień organu pierwszej instancji w ww. zakresie, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu albowiem w sprawie nie zaistniał związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżąca, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem.

Odnośnie istnienia ww. związku przyczynowego wskazano, że skarżąca do 31 lipca 2006 r. podejmowała zatrudnienie, które ustało w wyniku likwidacji zakładu pracy. W oświadczeniu podała jednak, że z uwagi na pogarszający się stan zdrowia męża nie jest w stanie podjąć zatrudnienia. Zdaniem Kolegium brak jest związku przyczynowo skutkowego między niepełnosprawnością męża skarżącej, która jest orzeczona od 18 lipca 2022 r., a koniecznością rezygnacji lub nie podejmowania pracy przez skarżącą po rozwiązaniu umowy o pracę. Ponadto mając na uwadze zakres sprawowanej opieki nad mężem Kolegium uznało, że zakres tej opieki nie uniemożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej. W ocenie Kolegium, skarżąca w zasadzie nie wykonuje przy mężu czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jego osobą, wymagających ciągłej, całodobowej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych. Jak podniesiono z wywiadu środowiskowego nie wynika, aby mąż skarżącej wymagał leczenia czy np. pielęgnacji przetok czy stomii. Ponadto wywiad środowiskowy nie potwierdził, aby wymagał karmienia przez sondę, czy też używał cewnika. Jak wskazano z wywiadu wynika, że mąż skarżącej jest osobą schorowaną, co potwierdza liczna dokumentacja medyczna, zdarzają się epizody utraty przytomności zwłaszcza przy pionizacji, jest osobą leżącą, wymagającą opieki. Jednakże pomoc skarżącej zasadniczo sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zazwyczaj w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują.

Ponadto wskazano, że mąż skarżącej ma troje dzieci, na których ciąży obowiązek alimentacyjny względem ojca. Finalnie Kolegium stwierdziło, rodzina męża skarżącej jest w stanie wspólnymi siłami zapewnić mu właściwą opiekę, bez konieczności rezygnacji skarżącej z zatrudnienia.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022r. poz. 615 ze zm.) tj.:

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organy, że nie doszło do rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem i brak jest związku pomiędzy niepełnosprawnością męża, a koniecznością rezygnacji lub niepodejmowania pracy,

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organy, że zakres opieki świadczonej przeze mnie sprowadza się wyłącznie do wykonywania czynności dnia codziennego oraz że zakres tej opieki nie jest taki, że uniemożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej.

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organy, że podstawą do odmowy przyznania świadczenia jest istnienie innych członków rodziny, które mogłyby świadczyć pomoc osobie niepełnosprawnej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła min., że mąż często traci przytomność - zwłaszcza przy pionizacji, jest osobą leżącą i wymagającą opieki. Wymaga pomocy przy poruszaniu się - sam nie jest w stanie się poruszać, a takie próby kończą się upadkiem i urazami. Konieczne jest pilnowanie go zarówno w dzień, jak i w nocy, ponieważ wbrew swoim ograniczeniom ruchowym próbuje wykonywać czynności, które nie są możliwe do zrobienia przy jego stanie zdrowia. Dlatego pozostawienie go bez opieki na kilka godzin dziennie jest niemożliwe. Ponadto skarżąca wskazała, że każda wizyta męża u lekarza (poza domem) wymaga transportu medycznego wraz z asystą ratownika medycznego, gdyż musi być przewożony w pozycji leżącej (transport męża samochodem osobowym nie jest możliwy). Skarżąca podniosła, że niejednokrotnie opieka nad osobą poruszającą się samodzielnie jest trudniejsza niż opieka nad osobą leżącą. Osoby z zaburzeniami kardiologicznymi, próbujące chodzić samodzielnie, nie sposób pozostawić bez opieki, co można zrobić na pewien czas, jeśli osoba wymagająca opieki nie przemieszcza się i jest pampersowana.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Materialną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.) dalej także jako: "u.ś.r.".

Zgodnie treścią art. 17 ust. 1 i ust. 1a cyt. ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 b u.ś.r. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy Sąd zauważa, że słuszne jest stanowisko Kolegium, zgodnie z którym, w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b cyt. ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13. W wyroku tym wskazano bowiem, że art. 17 ust. 1b cyt. ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Tym samym w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 cyt. ustawy, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. W odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego trzeba dokonywać zatem z pominięciem tego kryterium.

Słusznie również uznał organ odwoławczy, że małżonek należy do kręgu osób, na których ciąży powinność o cechach obowiązku alimentacyjnego, z istnieniem którego łączy się prawo do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Przyjęcie literalnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. jest nie do pogodzenia z założeniem o racjonalności ustawodawcy, gdyż niweczyłaby możliwość przyznania świadczenia w odniesieniu do osób pozostających w związku małżeńskim, nad którymi opiekę sprawują małżonkowie, pomimo że na małżonku ciąży względem drugiego małżonka obowiązek alimentacyjny, który wyprzedza obowiązek krewnych małżonka wymagającego opieki. Co więcej, prowadziłaby do nieakceptowanego wniosku, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym małżonkiem przysługiwałoby wyłącznie współmałżonkowi, który sam legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, czyli takiemu który nie może sprawować faktycznej opieki z uwagi na swoją własną niepełnosprawność i który sam wymaga. Wykluczenie małżonka osoby wymagającej opieki z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, obciążonego obowiązkiem alimentacyjnym oraz zdolnego do pracy, a niezatrudnionego ze względu na konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny, byłoby naruszeniem art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Pozbawianie w tej sytuacji małżonka realnej możliwości sprawowania opieki nad niepełnosprawnym współmałżonkiem, przez interpretację norm dopuszczającą wykluczenie go z grona osób uprawnionych do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy żyją bliscy krewni niepełnosprawnego współmałżonka, byłoby działaniem na szkodę rodziny jaką tworzą małżonkowie, czego nie da się zaakceptować w świetle norm konstytucyjnych. Tak zarysowany pogląd jest aktualnie ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym czego dowodem są wyroki NSA z 6 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 251/14, z 20 września 2013 r., sygn. I OSK 2623/12, z dnia 14 grudnia 2018 r. o sygn. I OSK 3539/18, opubl. w LEX.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organu odwoławczego jakoby w sprawie nie zachodził związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawnym mężem.

Sąd wziął pod uwagę, że skarżąca od 2006 r. była osobą bierną zawodową, a niezdolność do samodzielnej egzystencji męża skarżącej powstała dopiero w 2022 r. Niemniej jednak badaniu podlega nie tylko kwestia rezygnacji z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny ale również niepodejmowanie zatrudnienia z tej przyczyny. Zatem samo badanie kwestii zaprzestania wykonywania pracy zarobkowej nie daje pełnego obrazu aktualnej sytuacji wnioskującego o świadczenie w aspekcie spełnienia przesłanek przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Niekwestionowany stan faktyczny sprawy wskazuje, że maż skarżącej choruje przewlekle na miażdżycę, cukrzycę, jest leczony urologicznie, neurologicznie i kardiologicznie. Jest osobą leżącą, korzysta z kaczki i przenośnej toalety. W 2022 r. zdiagnozowano u niego niewydolność krążeniowo – oddechową, przeszedł zabieg wszczepienia bajpasów. Zalegająca w aktach sprawy dokumentacja medyczna wskazuje, że po dokonaniu u skarżącego zabiegu pomostowania tętnic wieńcowych, co miało miejsce 20 - 25 lutego 2022 r. u męża skarżącej pojawiły się objawy w postaci nagłych utrat przytomności podczas pionizacji. Potwierdza to: karta informacyjna z Oddziału Rehabilitacji Kardiologicznej, na którym mąż skarżącej przebywał w okresie 25 luty – 21 marca 2022 r. (k. 43 akt adm.), następnie z Oddziału Chorób Wewnętrznych, na którym mąż skarżącej przebywał od 21 marca do 13 kwietnia 2022 r. (w rozpoznaniu - omdlenie i zapaść, w epikryzie - nawracające omdlenia w czasie pionizacji z oddaniem moczu), (k. 37 akt adm.) oraz z Oddziału Ratunkowego, na który skarżący trafił 28 kwietnia 2022 r. (w rozpoznaniu - omdlenie i zapaść, w epikryzie – przy próbie pionizacji zasłabnięcie, obniżenie siły mięśniowej po stronie prawej, oczopląs poziomy), (k. 35 akt adm.).

Skarżąca sprawując opiekę nad mężem świadczy mu całodobową pomoc we wszelkich czynnościach życiowych: sprawuje czynności higieniczne, przygotowuje posiłki, robi zakupy, podaje leki organizuje wizyty lekarskie, załatwia wszystkie sprawy urzędowe i lekarskie, stosuje profilaktykę przeciwodleżynową.

W ocenie Sądu biorąc pod uwagę stan męża skarżącej, specyfikę objawów jego choroby, jak również zakres opieki jaka jest wymagana w takim przypadku i którą świadczy mu skarżąca, nie ma wątpliwości, że w sprawie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy nie podejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem. Objawy choroby męża skarżącej, tj. nagłe utraty przytomności przy próbie pionizacji wymagają od skarżącej stałego czuwania i właściwej reakcji. Jak podano w skardze mąż skarżącej czasami sam próbuje się podnieść i wtedy skarżąca musi być obecna. Ponadto każda wizyta męża skarżącej u lekarza wymaga transportu medycznego wraz z asystą ratownika medycznego, gdyż musi być przewożony w pozycji leżącej. Zatem okoliczności wskazane w skardze potwierdzają fakty, które zostały już przedstawione i udokumentowane na etapie postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy uznał, że skarżąca właściwie nie sprawuje czynności pielęgnacyjnych względem męża, a sprawowana przez nią opieka nie wykracza poza zwykłe czynności dnia codziennego. Taką ocenę w okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać za błędną. Specyfika schorzenia męża skarżącej nie sprowadza się tylko do stricte pielęgnacyjnych czynności ale przede wszystkim do asekurowania przy pionizacji, czuwania i reakcji na wypadek omdlenia i zapaści. Ponadto zajmowanie się osobą, która mdleje i oddaje mocz przy próbie pionizacji nie sposób zaliczyć do zwykłych czynności dnia codziennego. Między innymi z tego powodu skarżący w krótkim okresie czasu trzykrotnie przebywał w szpitalu, co świadczy że skarżąca nie była w stanie własnymi siłami poradzić sobie z tą przypadłością.

Sąd podkreśla, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy, należy stosować do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z 17 października 2020 r., I OSK 1148/20). Pojęcie opieki, o którym mowa w powyższym przepisie, utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r., IV SA/Wr 51/21). Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo - skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 ustawy, opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. np. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19), przy czym w każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., I OSK 2820/13).

W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie istnieje związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą pracy zarobkowej, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem. Materiał dowodowy sprawy wskazuje, że charakter sprawowanej przez skarżącą opieki jest ciągły i stały, a zatem taki, jaki wpisuje się w przesłanki przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Odnośnie możliwości partycypacji w opiece nad mężem skarżącej przez ich wspólne dorosłe dzieci Sąd stwierdza, że na podstawie art. 130 Kodeksu rodzinnego obowiązek alimentacyjny skarżącej względem męża wyprzedza obowiązek alimentacyjny dzieci względem ojca, a zatem badanie kwestii możliwości dzieci współdzielenia ze skarżącą opieki nad ich ojcem jest bezzasadne.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni stanowisko zawarte w niniejszym wyroku.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) orzekł jak w sentencji wyroku.