Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 285/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2005-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygnatura akt: I SA/Ke 285/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant: Referent stażysta Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30.11.2005 r. sprawy ze skargi M.S.B na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] numer [...] w przedmiocie określenia nie pobranego i nie przekazanego przez płatnika podatku od darowizny skargę oddala


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Ke 285 /05

Uzasadnienie

W dniu 22 grudnia 2003 r. w Kancelarii Notarialnej M.S.B zawarto umowę darowizny (akt notarialny Rep. A nr 2987/2003), którą D. i Z. małż. S. darowali córce I. S.- I., do jej majątku odrębnego, nieruchomość o pow. 596 m kw., zabudowaną budynkiem mieszkalnym, jednorodzinnym, piętrowym o pow. użytkowej 80 m kw. położonej w K. przy ul. T. 44. Wartość darowizny strony określiły na kwotę 186.000,00 zł, w tym budynku mieszkalnego na 150.000,00 zł. Jednocześnie obdarowana ustanowiła na rzecz darczyńców służebność osobistą mieszkania polegającą na prawie zamieszkiwania na całym parterze budynku mieszkalnego, której skapitalizowana wartość wynosi 33.000,00zł. Ponadto obdarowana oświadczyła, iż spełnia warunki do zastosowania ulgi określonej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Notariusz jako płatnik podatku od spadków i darowizn obliczając podatek od przedmiotowej darowizny odliczyła od wartości całej darowizny ustanowioną w budynku mieszkalnym służebność w kwocie 33.00,00zł, jak również stosując ulgę określoną w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn wyłączyła z podstawy opodatkowania całą powierzchnię budynku o całkowitej wartości 150.000,00zł i odliczyła kwoty wolne dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej - 2x 9.637,00zł. Po dokonaniu tych odliczeń od przedmiotowej darowizny podatek nie wystąpił co znalazło odbicie w § 11 aktu notarialnego.

W dniu 6 lipca 2004 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe, a następnie decyzją z dnia [...] znak: [...] określił wobec M.S.B. wysokość nie pobranego i nie przekazanego podatku w kwocie 501,80 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, iż notariusz- płatnik podatku od spadków i darowizn nieprawidłowo dokonał jego obliczenia tj. nieprawidłowo została ustalona podstawa opodatkowania, jak i w niewłaściwej kwocie została zastosowana ulga z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Od powyższej decyzji M. S. - B. złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej. Zarzuciła naruszenie art. 7 ust.1 i art.16 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu powołując się na treść powyższych przepisów skarżąca podniosła , że służebność winna być odliczona od wartości całej nieruchomości , jak również cała wartość domu, tj. w kwocie 150.000,00zł, gdyż powierzchnia nie przekracza 110m.kw.

Ponadto odwołująca się zarzuciła, iż brak jest uzasadnienia prawnego dla zmniejszenia o wartość służebności mieszkania wartości domu do kwoty 117.00,00zł. Służebność ta, zdaniem skarżącej obciąża całą nieruchomość, nie tylko budynek.

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, organ odwoławczy podkreślił, iż mając na uwadze treść art. 7 ust.1 ustawy o podatku od spadków i darowizn po odliczeniu ustanowionej na budynku mieszkalnym służebności jego czysta wartość wynosi 117.000,00 zł. Strony określiły wartość darowizny na kwotę 186.00,00zł, w tym budynek mieszkalny 150.000,00zł.,zaś skapitalizowaną wartość służebności na kwotę 33.000,00zł,a roczną wartość służebności w kwocie 3.000,00zł.

Podstawa do opodatkowania ustalona zgodnie z w/w przepisem wynosi

153.000,00zł.,w tym budynek mieszkalny 117.000,00zł. Podkreślił, że obdarowana złożyła do aktu oświadczenie o spełnieniu przez nią warunku do zastosowania ulgi z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a powierzchnia domu nie przekracza 110 m.kw., zgodnie z w/w przepisem wyłącza się z podstawy opodatkowania ustaloną czystą wartość budynku w kwocie 117.00,00zł. Po odliczeniu wartości budynku do opodatkowania pozostaje kwota 36.000,00zł (153.000,00zł-117.000,00zł).Ponieważ w niniejszej sprawie było dwóch darczyńców, więc od jednego darczyńcy wartość darowizny do opodatkowania wynosi 18.000,00zł.Po odliczeniu kwoty wolnej dla nabywcy zaliczonego do I grupy podatkowej w wysokości 9.637,00zł do opodatkowania pozostaje 8.363,00zł a należny podatek wynosi od jednej darowizny 250,90zł. Od obu darczyńców należny podatek wynosi 501,80zł.

Ponadto organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z wyodrębnioną służebnością osobistą, tj. służebnością mieszkania i zakres tej służebności, jeśli nie jest dokładnie ustalony w odrębnej umowie, to wynika z treści art. 298 i 302 Kc i dotyczy powierzchni budynku (zarówno powierzchni wyodrębnionej jak i wspólnej).

Od powyższej decyzji M. S. - B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, powtarzając w całości wnioski i zarzuty wyrażone w odwołaniu od decyzji organu podatkowego I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do § 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i K. rozpoznania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K. przekazane zostały sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na obszarze województwa świętokrzyskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r.

Z uwagi na powyższą regulację prawną, właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K..

Stosownie do art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym, aby wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt wydany przez ten organ, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia np. przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1pkt.1 lit. a lub c ustawy z 30 sierpnia 2002r -p.p.s.a.).

Ocenie Sądu podlega zatem, zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego, przy czym ocena ta jest dokonywana na podstawie akt sprawy przedłożonych Sądowi.

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Istotę sporu w sprawie stanowi prawidłowość przyjętego sposobu obliczenia podatku z tytułu darowizny. Z uwagi, iż przedmiotem darowizny była nieruchomość do obliczenia i odprowadzenia podatku zobowiązany był notariusz, będący płatnikiem podatku od spadków i darowizn.

Strony sporu, tj. Dyrektor Izby Skarbowej jak i skarżąca notariusz P.M. S. - B., zgodnie jako podstawę obliczenia podatku wskazały przepisy art. 7 i art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 1997 r., Nr 16, poz. 89 ze zm.). Przy czym zdaniem skarżącej, opierając się o te przepisy, w niniejszej sprawie podstawę opodatkowania stanowi wartość darowizny po odliczeniu kolejno: wartości domu mieszkalnego, wartości służebności mieszkania i kwot wolnych od podatku. W ocenie natomiast organu podatkowego wartość domu mieszkalnego, stosownie do treści art. 7 cyt. ustawy od spadku i darowizn, może być odliczona po uprzednim pomniejszeniu jej o wartość służebności mieszkania, tzn. odliczyć można tylko jej czystą wartość, tj. po potraceniu długów i ciężarów.

W ocenie Sądu oba zaprezentowane sposoby obliczenia podatku nie oddają precyzyjnie dyspozycji w/w przepisów. Należy jednak zaznaczyć, że wielkość obliczonego podatku przez organ podatkowy odpowiada prawu, co w aspekcie przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnym czyni skargę bezzasadną.

Stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 cyt. ustawy o podatku od spadków i darowizn, podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość) ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Wskazana powyżej ustawowa definicja podstawy opodatkowania winna zatem stanowić bazę dla formułowania sposobu obliczenia podatku. W niniejszej sprawie bazę tą należy odnieść do określonej przez strony umowy darowizny kwoty 186.000,00zł, tj. całej wartości darowizny. Następnie należy dokonać kwalifikacji prawnej kolejnych elementów fiskalnych umowy darowizny. Takim elementem jest objęta darowizną wartość budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, piętrowego o pow. użytkowej 80 m kw. (150.000,00zł). Niespornym jest, iż strony transakcji należą do I grupy podatkowej (art.14 ust.3 pkt.1 cyt. ustawy) dlatego zastosowanie znajdzie kolejna norma cyt. ustawy, tj. przepis art. 16 ust.1 pkt.1. Stosownie do jego treści w przypadku nabycia budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym w drodze spadku lub darowizny przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej - nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich wartości do łącznej wysokości nie przekraczającej 110 m. kw. powierzchni użytkowej budynku lub lokalu.

Stąd, skoro strony transakcji należą do I grupy podatkowej i powierzchnia użytkowa budynku nie przekracza 110 m.kw. to stosownie do cyt. przepisu wartości domu mieszkalnego (150.000,00zł) nie wlicza się do podstawy opodatkowania. Tym samym, wartość ta nie wchodzi w całości do podstawy opodatkowania (o której mowa w art. 7 cyt. ustawy) i nie może być przedmiotem ewentualnych potrąceń. Nie może być więc pomniejszona o wartość służebności mieszkania ( 33.000,00zł) obciążającej tę nieruchomość budynkową.

Następnie należy stosownie do przepisu art. 15 cyt. ustawy odliczyć kwotę wolną od podatku, która dla I grupy podatkowej wynosi 9.637,00 zł.

Ostatecznie różnica ta wynosi 36.00,00zł , a więc od jednego darczyńcy wartość darowizny do opodatkowania wynosi 18.000,00zł, co po odliczeniu kwoty wolnej dla nabywcy zaliczonego do I grupy podatkowej w wysokości 9.637,00zł do opodatkowania pozostaje 8.363,00zł, a należny podatek wynosi od jednej darowizny 250,90zł. (od obu 501,80zł.).

Wskazane okoliczności stanowią podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. odpowiada prawu, a zatem Sąd na podstawie art. 151 ustawy p. p. s.a.- orzekł jak w sentencji.