Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 121/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kwoty długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej jako: organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...] (dalej jako: organ I instancji) z [...] grudnia 2023 r. wydaną w przedmiocie określenia J.J. (dalej jako: strona, skarżący) kwoty długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dniu [...] lutego 2021 r. Agencja Celna D. Sp. z o.o., działając na podstawie pełnomocnictwa bezpośredniego przedsiębiorcy J.J. prowadzącego działalność pod firmą D.J.J., zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci używanego samochodu osobowego m- [...], nr nadwozia [...], pojemność silnika 1984 cm3, rodzaj paliwa: benzyna, rok produkcji 2003, objętego w Oddziale Celnym w [...] procedurą dopuszczenia do obrotu wg zgłoszenia celnego z [...] lutego 2021 r. W oparciu o treść deklaracji sprzedającego, zamieszczonej na dokumencie handlowym z [...] lutego 2021 r., w polu 36 zgłoszenia celnego zadeklarowano kod preferencji "300", a w polu 47 - stawkę celną preferencyjną w wysokości 0%.

W toku kontroli celno – skarbowej, w związku z wątpliwościami co do pochodzenia towaru, kontrolujący wystąpili do Izby Administracji Skarbowej w [...] pismem z [...] września 2022 r. z wnioskiem o przekazanie ww. dowodu pochodzenia władzom celnym Szwajcarii celem przeprowadzenia weryfikacji pod kątem jego autentyczności i prawidłowości zawartych w nim danych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej pismem z [...] września 2022 r. zwrócił się do władz celnych Szwajcarii z wnioskiem o weryfikację autentyczności m.in. ww. deklaracji o pochodzeniu oraz prawdziwości danych zawartych w deklaracji. Z odpowiedzi Federalnego Departamentu Finansów Federalnej Administracji Celnej Konfederacji Szwajcarskiej z [...] listopada 2022 r. wynika, że eksporter nie potwierdził preferencyjnego pochodzenia pojazdu marki [...]. W związku z tym, pochodzenie pojazdu należało uznać za nieustalone a przedstawiony przez zgłaszającego dowód pochodzenia (w tym przypadku: deklarację eksportera złożoną na dokumencie handlowym z [...] lutego 2021 r.) za formalnie nieważny.

Mając na uwadze poczynione ustalenia organ I instancji powiadomił skarżącego, że prowadzi postępowanie dotyczące weryfikacji prawidłowości i kompletności informacji podanych w zgłoszeniu celnym, a w szczególności autentyczności, prawidłowości i ważności dokumentu potwierdzającego preferencyjne pochodzenie towaru oraz wyznaczył 30-dniowy termin na przedstawienie przez importera swojego stanowiska w sprawie. W wyznaczonym terminie przedsiębiorca nie skorzystał z przysługujących jemu uprawnień procesowych i nie przedstawił swojego stanowiska w sprawie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r., organ I instancji w wyniku przeprowadzonego postępowania celno – podatkowego określił skarżącemu z tytułu importu ze Szwajcarii samochodu m-ki [...]:

- stawkę celną erga omnes (A00) 10 %,

- prawidłową kwotę długu celnego (A00) w wysokości 240,00 PLN,

- prawidłową kwotę podatku akcyzowego (1A1) w wysokości 104,00 PLN,

- prawidłową kwotę podatku od towarów i usług (B00) w wysokości 792,00 PLN.

Jednocześnie stwierdził:

- niedobór długu celnego w kwocie 240,00 PLN,

- niedobór podatku akcyzowego w wysokości 8,00 PLN, oraz

- niedobór podatku od towarów i usług (B00) w kwocie 56,00 PLN.

W uzasadnieniu podkreślił, że w piśmie z [...] listopada 2022 r. szwajcarska administracja celna wskazała, że w wyniku prowadzonych przez nią czynności, eksporter "nie udowodnił pochodzenia samochodu" i tym samym "pochodzenie należy uznać za nieustalone, a dowód pochodzenia formalnie za nieważny". Z kolei organy celne nie mają uprawnień do kwestionowania uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji. Tym samym otrzymany wynik weryfikacji jest miarodajny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia.

Skarżący nie zgodził się z ww. rozstrzygnięciem wnosząc odwołanie.

Organ odwoławczy decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję organu i instancji.

W uzasadnieniu po zakreśleniu ram prawnych sprawy, podzielił pogląd organu I instancji, że organy celne nie mają uprawnień do kwestionowania uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji. Zatem otrzymany wynik weryfikacji od upoważnionego do wykonania tej czynności organu nie może być przedmiotem oceny oraz dodatkowej weryfikacji i ma charakter wiążący dla organów celnych. Słusznie więc – w ocenie organu odwoławczego – organ I instancji wynik weryfikacji otrzymany od władz celnych Szwajcarii, uznał za miarodajny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Z pisma władz celnych Szwajcarii wynika, że eksporter nie udowodnił pochodzenia towaru.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu podkreślił, że w momencie przyjmowania zgłoszenia celnego organ celny ocenia jedynie jego poprawność formalną i nie ma możliwości dokonania oceny rzetelności danych zawartych przez importera dotyczących kraju bądź obszaru pochodzenia importowanego towaru. Dane te przyjmowane są jedynie jako deklaracja - oświadczenie, które w późniejszym okresie może zostać poddane bardziej szczegółowej kontroli merytorycznej zgodnie z przepisami obowiązującego prawa celnego. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.

Wskazał, że uwzględniając treść art. 33 Protokołu Nr 3 do Umowa zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz.Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006 r. ze zm.) – zwanego dalej "Protokołem nr 3", dokonano sprawdzenia zapisu o pochodzeniu pojazdu na umowie kupna-sprzedaży z [...] lutego 2021 r. oraz prawidłowości danych w nim zawartych poprzez skierowanie go do weryfikacji do upoważnionego organu w Szwajcarii. Mając na uwadze powyższe uznano, że eksporter nie wystawił oraz nie podpisał dowodu pochodzenia, dokumentu odpowiadającego wymogom zawartym w Protokole 3 do Umowy, a deklaracja na spornym dokumencie handlowym z [...] lutego 2021 r. nie może w tym przypadku stanowić dokumentu potwierdzającego pochodzenie pojazdu, niezbędnego do zastosowania preferencyjnej stawki celnej. Natomiast skarżący nie przedstawił żadnego innego dokumentu, w świetle którego sporny pojazd mógłby być zaliczony, jako "produkt pochodzący" ze Szwajcarii w rozumieniu Protokołu 3.

Odnosząc się do stanowiska, że z posiadanego numeru nadwozia samochodu można określić jego pochodzenie, organ II instancji wskazał, że określenie pochodzenia towaru na podstawie numeru nadwozia nie jest tożsame z autentycznością przedłożonej do odprawy celnej deklaracji sporządzonej przez eksportera na umowie kupna- sprzedaży z [...] lutego 2021 r. Sporny towar korzystał z preferencji celnych, a zatem jego pochodzenie winno być udokumentowane preferencyjnym dowodem pochodzenia. Zauważył, że fakt zarejestrowania pojazdu w Szwajcarii oraz wyprodukowania go na terenie Unii Europejskiej nie jest tożsamy z wykazaniem "pochodzenia" z tego kraju lub wspólnoty. Wskazał, że podstawą do zastosowania obniżonej stawki celnej, zgodnie z umową między EWG a Konfederacją Szwajcarską są określone prawem dowody. W celu zastosowania preferencyjnej stawki celnej wymagane jest udokumentowanie tego świadectwem przewozowym EUR. 1 lub deklaracją sporządzoną przez eksportera na fakturze i potwierdzenie tego faktu przez organ weryfikujący.

W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego strona wnosząc

o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzuciła naruszenie:

1/ przepisów prawa materialnego tj.:

a) art. 48 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/13 z dnia

9 października 2013 r. poprzez jego nienależyte zastosowanie, prowadzące do skorygowania podanej przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, preferencyjnej stawki celnej, mimo faktycznego nieprzeprowadzenia procesu weryfikacji prawidłowości danych podanych w zgłoszeniu celnym, wymaganej tym przepisem;

b) art. 16 ust. 1 pkt c Protokołu nr 3, poprzez jego niezastosowanie, prowadzące do odmowy zastosowania w sprawie preferencyjnej stawki celnej, mimo że przedstawiony został wymieniony w tej regulacji dowód pochodzenia, który uzasadniał zastosowanie tej stawki,

c) art. 33 Protokołu nr 3 poprzez:

- jego nienależyte zastosowanie, prowadzące do skorygowania podanej przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, preferencyjnej stawki celnej, w wyniku oparcia się na informacji niemiarodajnej i niewystarczającej do wydania ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, udzielonej przez służby celne kraju wywozu;

- jego nienależyte zastosowanie będące efektem zaniechania przyjęcia preferencyjnej stawki celnej mimo zaistnienia wyjątkowych okoliczności, które tego jego nienależyte zastosowanie wynikające z przystąpienia do weryfikacji dowodu pochodzenia towaru, mimo niesprecyzowania rodzaju decyzję uzasadniały;

- jego nienależyte zastosowanie wynikające z przystąpienia do weryfikacji dowodu pochodzenia towaru, mimo niesprecyzowania i nieujawnienia uzasadnionych wątpliwości dotyczących statusu pochodzenia których zaistnienie warunkuje proces rzeczonej weryfikacji.

2/ naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:

a) art. 73 ust 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. z 2023 r. poz. 1590) w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383), poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz zaniechanie jego pełnego zgromadzenia, jak również poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i okoliczności mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, w szczególności zaś dotyczących przyczyn, z uwagi na które eksporter nie udowodnił pochodzenia spornego pojazdu, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy zastosowania zadeklarowanej, preferencyjnej stawki celnej;

b) art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne w zw. z art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej, poprzez pominięcie przy wydawaniu decyzji treści umowy kupna sprzedaży importowanego samochodu, w tym umieszczonej na tym dokumencie handlowym deklaracji pochodzenia oraz pominięcie informacji dotyczących pochodzenia pojazdu samochodowego, które można ustalić poprzez rozkodowanie numeru VIN przypisanego do pojazdu.

Skarżący zauważył, że importer towaru sprowadzonego ze Szwajcarii nie ma żadnego wpływu na dalsze losy opodatkowania sprowadzonego towaru. Taka sytuacja nie może być akceptowana w żadnym demokratycznym państwie, gdyż wyłącznie od organów państwa obcego oraz uznaniowości organów polskich związanych informacją władz obcych /lub jej braku/ zależy los podatnika. Tymczasem każdy z takich pojazdów posiada unikalny numer VIN, który zawiera wszelkie informacje potrzebne do ustalenia jego pochodzenia.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 14 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że wraz z synem zajmuje się sprowadzaniem aut od wielu lat i do 2021 r. organy podatkowe nie kwestionowały żadnych transakcji. Podkreślił, że wszystkie sprowadzane auta zostały wyprodukowane w unii europejskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r.,

poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Oś sporu w przedmiotowej sprawie koncentruje się wokół odpowiedzi na pytanie, czy skarżący miał w stanie faktycznym sprawy prawo do zastosowania preferencyjnej 0% stawki celnej w odniesieniu do sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego marki [...]. Kreśląc na wstępie ramy prawne sprawy należy wskazać, że zgodnie z

art. 158 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z 9 października 2013 r., ustanawiającego unijny kodeks celny - dalej UKC (Dz.U.UE.L.2013.269.1), wszystkie towary, które mają być objęte procedurą celną, z wyjątkiem procedury wolnego obszaru celnego, obejmuje się zgłoszeniem celnym właściwym dla danej procedury. Zgłoszenie celne spełniające wymogi objęcia towarów procedurą celną jest niezwłocznie przyjmowane przez organy celne, jeżeli towary, których dotyczy zostały przedstawione organom celnym. Data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych (art. 172 UKC). W myśl art. 77 ust. 1 lit. a UKC, w przypadku objęcia towarów nieunijnych, podlegających należnościom celnym przywozowym procedurą dopuszczenia do obrotu powstaje dług celny. Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 77 ust. 2 UKC). Stosownie do art. 56 ust. 1 UKC, w przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności są określane na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, obejmującej również środki taryfowe określone w umowach zawartych przez Unię z niektórymi krajami lub grupami państw, przewidujących stosowanie preferencyjnych środków taryfowych (art. 56 ust. 2 lit. d UKC). W rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. określono, iż dla towarów pochodzących z krajów trzecich (Szwajcaria), a zaliczonych do kodu towarowego 8703329000, ustanowiona została stawka celna w wysokości 10% wartości celnej, natomiast po udokumentowaniu pochodzenia towaru dowodem pochodzenia, towar korzysta z preferencyjnej 0% stawki celnej. W myśl art. 48 UKC, organy celne po zwolnieniu towarów mogą weryfikować prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, a także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów. Należy również zwrócić uwagę, że postępowanie w zakresie stosowania umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, podpisaną w Brukseli w dniu 22 lipca 1972r., reguluje decyzja nr 3/2005 Wspólnego Komitetu UE – Szwajcaria z dnia 15 grudnia 2005 r., zmieniająca Protokół nr 3 do Umowy dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej. I tak, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt a-c Protokołu nr 3, produkty pochodzące ze Wspólnoty przy przywozie do Szwajcarii oraz produkty pochodzące ze Szwajcarii przy przywozie do Wspólnoty korzystają z postanowień Umowy po przedstawieniu jednego z wymienionych poniżej dowodów pochodzenia:

a) świadectwa przewozowego EUR.1, którego wzór zamieszczony jest w załączniku IIIa;

b) świadectwa przewozowego EUR-MED, którego wzór zamieszczony jest w załączniku IIIb;

c) w przypadkach określonych w art. 22 ust. 1, deklaracji, zwanej dalej »deklaracją na fakturze« lub »deklaracją EURMED na fakturze«, sporządzonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym opisującym dane produkty w sposób wystarczający do ich identyfikacji; teksty deklaracji na fakturze umieszczono w załącznikach IVa i IVb.

Przepis tworzy zamknięty katalog dokumentów, które umożliwiają potwierdzenie pochodzenia towarów. Obowiązek stosowania tego przepisu dotyczy zarówno Szwajcarii jak i wszystkich krajów wspólnoty. Dowodów tych nie mogą zastąpić ani też uzupełnić żadne inne dowody.

W myśl art. 33 Protokołu nr 3 następcza (dodatkowa) weryfikacja dowodów pochodzenia przeprowadzona jest wyrywkowo lub w każdym przypadku, gdy organy celne kraju przywozu mają uzasadnione wątpliwości dotyczące autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia danych produktów lub spełnienia innych wymogów Protokołu nr 3. W tym celu organy celne kraju przywozu zwracają świadectwa przewozowe EUR.1 lub EUR-MED oraz fakturę, jeżeli taką dostarczono, deklarację na fakturze, deklarację EUR-MED na fakturze lub kopie tych dokumentów organom celnym kraju wywozu, przedstawiając, w odpowiednich przypadkach, uzasadnienie wniosku o przeprowadzenie weryfikacji. Zgodnie z ust. 3 art. 33 weryfikację przeprowadzają organy celne kraju wywozu.

Z treści wyżej uregulowań wywieść należy, że jedynym prawnie skutecznym dowodem pochodzenia może być świadectwo EUR.1 bądź stosowna deklaracja eksportera. Jak wspomniano, dowodów tych nie mogą zastąpić ani też uzupełnić żadne inne dowody. Fakt, iż uprawnionymi do weryfikacji dowodów są jedynie władze kraju eksportu i mogą w tym zakresie żądać dowodów, jakie uznają za właściwe, przemawia za przyjęciem, że władze kraju importu nie są władne prowadzić w tym zakresie odrębnego postępowania dowodowego. Oznacza to, że organy celne kraju importu nie tylko korzystają z wyników postępowania weryfikacyjnego, ale są nimi związane. Wyniki te powinny spełniać wymóg art. 33 ust. 5 Protokołu, tzn. umożliwiać wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące w rozumieniu umowy międzynarodowej. Gdyby jednak było inaczej i nadal istniałyby uzasadnione wątpliwości, a uzyskana odpowiedź od zagranicznych służb celnych nie zawierałaby wystarczających informacji, na podstawie których można ocenić autentyczność czy rzeczywiste pochodzenie towaru, władze celne kraju importu, co do zasady (z wyłączeniem uzasadnionych okoliczności) powinny odmawiać stosowania preferencji (art. 33 ust. 6 Protokołu nr 3) – wyrok NSA z 17 lipca 2012 r., sygn. akt I GSK 1612/11 (orzeczenia.gov.pl). Zagadnienie dotyczące dowodów pochodzenia było przedmiotem oceny także tut. Sądu m.in. w wyroku z 24 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Go 424/21 oraz utrzymującego go w mocy wyroku NSA z 13 września 2023 r. sygn. akt I GSK 1238/22. Sąd w obecnym składzie podziela poglądy zaprezentowane w tych wyrokach i w dalszej części uzasadnienia posłuży się argumentacją w nich zawartą. Przypomnieć należy zatem, że w rozpoznawanej sprawie importer dysponował deklaracją sporządzoną przez eksportera na umowie kupna - sprzedaży z [...] lutego 2021 r. Wobec wątpliwości co do pochodzenia towaru polskie służby celne zwróciły się do służb szwajcarskich o dokonanie weryfikacji dowodu pochodzenia w trybie art. 33 Protokołu nr 3. W odpowiedzi szwajcarskie służby celne, pismem

z [...] listopada 2022 r. wskazały, że eksporter nie udowodnił pochodzenia samochodu, wobec powyższego pochodzenie samochodu należy uznać za nieustalone, a dowód pochodzenia formalnie za nieważny. Sąd podziela stanowisko organów celnych, zgodnie z którym, skoro wynik weryfikacji przedstawiony w piśmie szwajcarskich służb celnych z [...] listopada

2022 r. okazał się być negatywny, a importowany samochód w świetle postanowień Protokołu nr 3 nie ma statusu "produktu pochodzącego", skutkuje to brakiem podstaw prawnych do stosowania preferencji celnych w postaci stawki 0%. W związku z powyższym, niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 48 UKC poprzez jego nienależyte zastosowanie. Stwierdzić należy, iż z przepisów UKC, określających podstawy i zasady podejmowania i prowadzenia kontroli przez organy celne wynika, że weryfikacja prawidłowości i kompletności informacji podanych w zgłoszeniu celnym dokonywana po zwolnieniu towarów następuje w ramach kontroli, podejmowanej zasadniczo z urzędu (art. 46 ust. 1, art. 48 UKC), która może być dokonywana w terminie 3 lat od dokonania zgłoszenia celnego. Tym samym do organów celnych kraju przywozu, podejmujących następcza kontrolę dowodów pochodzenia, należy ocena czy w świetle znanych tym organom okoliczności, dokumenty dotyczące autentyczności produktu lub status pochodzenia tego produktu rodzą wątpliwości i uzasadniają kontrolę. Co również ważne, a co zaakcentował NSA w wyroku w sprawie I GSK 1238/22, wspomniany przepis nie wskazuje konkretnego sposobu kontroli czy weryfikacji, właściwego w każdym przypadku. Nie sposób więc zarzucić organom nienależytego zastosowania tego przepisu, w związku z nieprzeprowadzeniem weryfikacji w sposób, który skarżąca uznaje za jedynie właściwy. Za chybiony uznać również zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 pkt c Protokołu nr 3 do umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską. Z treści art. 16 protokołu nr 3 jednoznacznie wynika, że jedynym prawnie skutecznym dowodem pochodzenia może być świadectwo EUR.1 bądź stosowna deklaracja eksportera. Oznacza to, że dowodów tych nie mogą zastąpić, ani też uzupełnić inne dowody (wyrok NSA z 17 lipca 2012 r., sygn. akt I GSK 1612/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też nie może odnieść zamierzonego skutku odwoływanie się przez skarżącego do numeru VIN pojazdu w tej mierze. Sporny towar został zadeklarowany jako korzystający z preferencji celnych, a zatem jego pochodzenie winno być udokumentowane preferencyjnym dowodem pochodzenia,

a nie jakimkolwiek dowodem. Z kolei ponieważ w niniejszej sprawie rzetelność deklaracji sporządzonej na fakturze została skutecznie podważona, na podstawie informacji uzyskanych od szwajcarskich władz celnych, to organy celne zasadnie odmówiły zastosowania preferencji celnych. Odmowy zastosowania preferencyjnej stawki celnej nie można natomiast potraktować jako niezasadnego niezastosowania regulacji płynącej z przedmiotowego przepisu. Również niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 33 ww. Protokołu poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, w związku z oparciem się na niemiarodajnych, zdaniem skarżącego, a także niewystarczających informacjach czy też nieuwzględnieniem wyjątkowych okoliczności oraz nieujawnieniem uzasadnionych wątpliwości co do statusu pochodzenia, co warunkowałoby weryfikację. Wskazać należy, że w sprawie nie było konieczności ścisłego sprecyzowania wątpliwości prowadzących do konieczności zweryfikowania zgłoszenia. Uprawnienie do weryfikowania zgłoszenia wynikało w sposób jednoznaczny z art. 33 ust. 1 protokołu, który daje możliwość wyrywkowego weryfikowania zgłoszenia. Korzystając więc już tylko z tej sposobności organ nie był zobligowany do precyzyjnego przedstawiania źródeł ani postaci swoich wątpliwości. Sama kompetencja organów do weryfikacji zgłoszenia, nie budzi więc wątpliwości. Co do zarzutu oparcia się na niemiarodajnej informacji należy zaznaczyć, że

z pisma władz celnych Szwajcarii wynika, że eksporter nie udowodnił pochodzenia towaru. Okoliczność braku dowodu pochodzenia towaru u eksportera była powodem negatywnej weryfikacji świadectwa pochodzenia. Z art. 33 ust. 6 Protokołu nr 3, jak i przepisów art. 33 ust. 1 i 2 Protokołu nr 3, jednoznacznie wynika, że postępowanie w zakresie weryfikacji dowodu pochodzenia pojazdu prowadzą właściwe organy celne kraju eksportera, a nie importera. Sąd podziela pogląd, zawarty w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt GSK 56/04 (orzeczenia.gov.pl), że organy celne kraju importera nie są uprawnione do żądania od władz celnych kraju eksportu żadnych dodatkowych dokumentów ponad wynik weryfikacji, jeżeli wynik ten nie wystarcza, to zasadniczo odmawiają preferencji. Fakt, że uprawnionymi do weryfikacji dowodów są jedynie władze kraju eksportera i mogą w tym zakresie żądać dowodów, jakie uznają za właściwe, przemawia za przyjęciem, że władze kraju importera nie są władne prowadzić w tym zakresie odrębnego postępowania dowodowego. Oznacza to, że organy celne kraju importu nie tylko korzystają z wyników postępowania weryfikacyjnego, ale są nimi związane. Należy także podkreślić, że gdyby szwajcarskie organy administracji celnej na przesłany im wniosek o weryfikację nie udzieliły żadnej odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od złożenia tego wniosku, organy polskie byłyby zobligowane przepisem powołanego wyżej art. 33 ust. 6 do odmówienia wszelkiej preferencji. Tym bardziej odmowa taka była zatem konieczna w sytuacji, gdy firma eksportera nie udowodniła pochodzenia rzeczonego pojazdu. Sąd nie podziela również poglądu skarżącego, że w sprawie miały miejsce wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie preferencyjnej stawki celnej. Uwzględnienie tychże pozostawione jest bowiem w gestii właściwych organów, w sytuacji nieuzyskania informacji w zakreślonym terminie od organów kraju eksportu, co do wyników weryfikacji. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia na gruncie niniejszej sprawy. Poza tym trzeba zauważyć, że pojęcie "wyjątkowych okoliczności" należy odnosić raczej do przeszkód w uzyskaniu zadawalającego wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia, wynikających ze zjawisk o charakterze nadzwyczajnym leżących poza sferą związaną z sytuacją eksportera, jak np. wojna czy stan wyjątkowy w kraju eksportu, zaprzestanie działania służb celnych w kraju eksportu wywołane długotrwałym strajkiem itd. (vide: wyrok NSA z 2 listopada 2006 r., sygn. akt I GSK 3106/05), a te w niniejszym przypadku z pewnością nie wystąpiły. Należy w końcu dodać, że importera zawsze obciąża ryzyko związane z sytuacją w zakresie, w jakim przedstawia on dokumenty i dane niezbędne dla uzyskania pozytywnego wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia towaru. Skoro eksporter nie udowodnił pochodzenia pojazdu, (a strona nie dysponowała odpowiednim dokumentem uprawniającym do zastosowania preferencyjnej stawki) okoliczność ta w myśl powołanych wyżej przepisów Protokołu nr 3, uniemożliwiała zastosowanie preferencyjnej stawki celnej.

Na uwzględnienie nie zasługuje również argumentacja pełnomocnika skarżącego podniesiona na rozprawie. To, że organy podatkowe nie stosowały przed 2021 r. art. 48 UKC do samochodów sprowadzanych przez skarżącego nie uniemożliwia zastosowania go w kontrolowanej sprawie. Bez znaczenia jest również okoliczność, że wszystkie sprowadzane auta mogły zostać wyprodukowane w Unii Europejskiej. Istotne dla sprawy jest natomiast to, że towar w postaci samochodu został zakupiony poza terenem celnym Unii i przywieziony spoza tego obszaru. Z tego powodu niezbędne było uzyskanie dowodu pochodzenia, o którym mowa w art. 16 Protokołu nr 3.

Końcowo za niezasadne uznał Sąd również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne. Jak wskazano wyżej, w świetle treści przepisów Protokołu 3 nie jest dopuszczalne prowadzenie przez organ podatkowy kraju importu postępowania podatkowego zmierzającego do uzyskania innych, niż wskazane w art. 16 ust. 1 Protokołu nr 3, dowodów na potwierdzenie pochodzenia towarów.

Przeprowadzone przez organy celne postępowanie było zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Organy te zgromadziły wymagany materiał dowodowy i w sposób wyczerpujący poddały go ocenie. Skarżący miał zapewnione prawo czynnego udziału w postępowaniu i swobodnie mogła zgłaszać zastrzeżenia, czy formułować wnioski dowodowe.

W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.