Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1554/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant: asystent sędziego Marita Gagatek–Jarzyna po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1319/19 w sprawie ze skargi P.S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2020 r., II SA/Kr 1319/19 oddalił skargę [...] S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2019 r. znak: [...]w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

Burmistrz Miasta T. decyzją z dnia [...]maja 2019 r. nr [...]orzekł o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990r. przez [...]S.A. w W. (następcy prawnego Przedsiębiorstwa Państwowego [...] z siedzibą w W.), prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy T., położonej w T., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 11,8587 ha, objętej księgą wieczystą nr KR I [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w C. oraz prawa własności budynków i urządzeń trwale związanych z gruntem, wymienionych w wykazie środków trwałych wg stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., zlokalizowanych na ww. działce. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, iż z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu wystąpiły [...] S.A. w W. – Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K., w związku z czym przeprowadzono postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia przesłanek nabycia prawa użytkowania wieczystego, opisanych w art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2018.2204 ze zm.), dalej jako "u.g.n.’’. Organ I instancji podał, iż wnioskodawca jest następcą prawnym Przedsiębiorstwa [...], w drodze przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa – na podstawie aktu komercjalizacji ww. przedsiębiorstwa państwowego, dokonanej aktem notarialnym z dnia I grudnia 2000 r. Rep. A Nr 7781/2000. Wskazano również, że działka nr [...] stanowi własność Gminy T., na podstawie decyzji Wojewody M. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], którą stwierdzono nabycie własności tej działki z mocy prawa, w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U.1990.32.191 ze zm.), dalej jako "u.p.w.", z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Gminę T. Powyższa decyzja została zaskarżona przez [...]S.A., a Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] utrzymała w mocy przedmiotowe rozstrzygnięcie komunalizacyjne, wskazując w motywach wydanego rozstrzygnięcia, że podstawową przesłanką uwłaszczenia jest legitymowanie się na dzień 5 grudnia 1990r. prawem zarządu nieruchomości objętej wnioskiem, a z żadnego dokumentu przedstawionego przez [...] S.A., jako dowodu istnienia takiego prawa, nie wynika, że grunty wskazane we wniosku objęte były prawem zarządu wykonywanym przez poprzednika prawnego wnioskodawcy.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyły [...] S.A. podnosząc, że przedmiotowa działka stanowi fragment linii kolejowej nr [...] T. – T., a organ I instancji w sposób nieuprawniony uznał za niewystarczający dla stwierdzenia prawa zarządu nieruchomością, dowód w postaci decyzji o opłatach oraz oświadczenia złożonego w przedmiocie ponoszenia opłat z tytułu zarządu przedmiotową nieruchomością. Tymczasem, przedłożona decyzja o opłatach stanowi dowód wymagany przepisem par. 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U.1998.23.120), dalej jako "rozporządzenie wykonawcze", a zatem – wbrew twierdzeniom organu I instancji – stanowi ona dowód wystarczający dla potwierdzenia prawa zarządu [...] na dzień 5 grudnia 1990 r. Odwołująca się Spółka zauważyła także, że organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego założył i przyjął za udowodnioną okoliczność, że decyzja o opłatach nie dotyczyła przedmiotowej działki, jak również nie przeprowadził żadnego dowodu, z którego wynika, że decyzja o ustanowieniu zarządu nie zaginęła, ani nie uległa zniszczeniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr: [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, wskazując na treść art. 200 ust. 1 u.g.n. i wyjaśniając, że przepis ten nawiązuje do regulacji zawartej w ustawie z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U.1990.79.464), w szczególności do art. 2 ust. 1, która wprawdzie utraciła moc z dniem 1 stycznia 1998 r., niemniej jednak w myśl art. 200 u.g.n., w sprawach niezakończonych przed dniem 1 stycznia 1998 r., dotyczących stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz własności budynków, lokali i innych urządzeń stosuje się określone ustawą zasady nabywania ww. prawa. Organ wskazał także, że w przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie ma to, że wnioskodawca, a więc [...] S.A., powołuje się na decyzję Urzędu Miasta i Gminy w T. z dnia [...] grudnia 1986 r. o naliczeniu opłat rocznych z tytułu zarządu nieruchomością, co wg. wnioskodawcy jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia istnienia prawa zarządu. Wśród nieruchomości wskazanych w tej decyzji znajdowała się działka nr [...], objęta aktualnym postępowaniem o stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności obiektów trwale z gruntem związanych. Organ odwoławczy, przywołując pogląd Trybunału Konstytucyjnego z orzeczenia wydanego w dniu 22 listopada 1999 r., U 6/99, wskazał, iż decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Trybunał stwierdził, że inne rozumienie przepisów ww. rozporządzenia wykonawczego w powyższym zakresie oznaczałoby jego niezgodność z delegacją ustawową zawartą w art. 200 u.g.n., a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji RP.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Spółka Akcyjna [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. oraz wnosząc o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2020 r. wskazał, iż w kontrolowanej sprawie spór dotyczył rozumienia § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego, a to z uwagi na powołanie się przez stronę skarżącą na dokument o opłatach, tj. na decyzję Urzędu Miasta i Gminy w T. z dnia [...] grudnia 1986 r. o naliczeniu opłat rocznych z tytułu zarządu nieruchomością. W tej kwestii Sąd I instancji podzielił stanowisko organu wskazujące na pogląd prawny wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 22 listopada 1999 r., U 6/99, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałoby niezgodność rozporządzenia z delegacją ustawową zawartą w art. 200 u.g.n., a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji RP. Skoro zatem decyzja z dnia [...] grudnia 1986 r. o wymierzeniu opłaty za zarząd nieruchomością w żaden sposób nie powołuje się ani nie nawiązuje do jakiejś innej decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia prawa zarządu. Istnienia zarządu nie można bowiem domniemywać. Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna była określać jej położenie, powierzchnie, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej. Sąd I instancji wskazał dodatkowo, że z decyzji Wojewody M. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], utrzymanej w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2012 r. nr [...]stwierdzającej nabycie z mocy prawa nieodpłatnie prawa własności nieruchomości obejmującej działkę nr 699 przez Gminę T. wynika, że nie zostało ustanowione w formie prawem przewidzianej prawo zarządu do przedmiotowego gruntu na rzecz przedsiębiorstwa państwowego [...]. Skoro zaś działka nr [...] w dniu 27 maja 1990 r. nie pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego [...], to podmiotem, do którego ona należała jest terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego.

Sąd I instancji podkreślił również, że jeśli brak jest dokumentów wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, to powstaje pytanie o interpretację § 4 ust. 3 tegoż rozporządzenia, dopuszczającego możliwość stwierdzenia nabycia prawa zarządu w oparciu o zeznania świadków lub oświadczenia stron złożone zgodnie z art. 75 k.p.a. W ocenie sądu I instancji, w świetle § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia, stwierdzenie dotychczasowego prawa zarządu nie musi opierać się tylko na dokumentach określonych w ust. 1 tego przepisu, bowiem prawodawca ustalił, że może istnieć sytuacja, w której wymienione w tym przepisie dokumenty się nie zachowały i wówczas stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego odnosi się jednak do "dotychczasowego prawa zarządu", a zatem prawo to musiało być ustanowione w przeszłości, skoro "dotychczas" istnieje. Tym samym, zeznania świadków czy oświadczenia stron muszą określać, w jaki sposób prawo zarządu zostało ustanowione w przeszłości. Dowody te mogą bowiem potwierdzić istnienie prawa zarządu tylko wtedy, gdy nie zachowały się dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Wnioskodawca uwłaszczenia winien zatem wykazać, że miał w swej dyspozycji konkretne dokumenty potwierdzające określone prawo do nieruchomości (zarząd. użytkowanie), które później zaginęły, czy uległy zniszczeniu. Oświadczenia, na które powoływał się wnioskodawca w niniejszej sprawie okoliczności takiej w ogóle nie wykazywały. Tym samym oświadczenia te nie dały odpowiedzi w kwestii ustanowienia prawa zarządu przedmiotowej nieruchomości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] S.A. w W., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:

I. przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i niedostrzeżenie braku właściwych ustaleń faktycznych dających podstawy do rozstrzygnięcia, że stronie skarżącej przysługiwało prawo zarządu nieruchomości bądź inny tytuł prawny do nieruchomości uzasadniający stwierdzenie nabycia przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

II. przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 75 § 2 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że oświadczenie złożone w trybie art. 75 § 2 k.p.a. nie jest wystarczające do dokonania ustaleń faktycznych dających podstawy do rozstrzygnięcia, że skarżącej przysługiwało prawo zarządu nieruchomości ani inny tytuł prawny do nieruchomości uzasadniający stwierdzenie nabycia przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

III. prawa materialnego tj. art. 200 ust. 1 u.g.n. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 6, a także § 4 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżącej nie przysługiwało prawo zarządu nieruchomości ani inny tytuł prawny do nieruchomości uzasadniający stwierdzenie nabycia przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.

Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Powyższe zarzuty zostały szerzej umotywowane.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

Rozważania o zasadności skargi kasacyjnej należy rozpocząć od zarzutu podniesionego w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 200 ust. 1 u.g.n., o stwierdzenie nabycia z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali, mogą ubiegać się te państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie. W konsekwencji, aby uzyskać w oparciu o powyższy przepis prawo użytkowania wieczystego koniecznym pozostaje wykazanie, że na przedmiotowej nieruchomości ustanowione było prawo zarządu. Trafne jest spostrzeżenie, niekwestionowane w toku dotychczasowego postępowania, iż istnienie prawa zarządu do określonego gruntu stwierdza się – co do zasady – na podstawie jednego z dokumentów określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. W myśl powyższego przepisu, właściwy organ stwierdza istnienie prawa zarządu na podstawie co najmniej jednego z dokumentów w przepisie tym wymienionych, wskazując wśród takich dokumentów m.in. decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością (§ 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego). W tej sytuacji trafnie w toku dotychczasowego postępowania za istotną uznano ocenę dokumentu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia, albowiem skarżąca Spółka na dowód istnienia prawa zarządu przedmiotowej nieruchomości przedstawiła decyzję Urzędu Miasta i Gminy w T. z dnia [...] grudnia 1986 r. nr [...]o ustaleniu ceny gruntu państwowego i wymiarze opłaty rocznej dla gruntu położonego m.in. w obrębie Wodna dla Okręgowej Dyrekcji Kolei Państwowej w K. o powierzchni 23.3697 ha.

Oceniając przedłożony dokument zasadnie w toku dotychczasowego postępowania odwołano się do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, który analizując przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego wskazał, że dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia zarządu (użytkowania), gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Innymi słowy, dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat może być uznany za podstawę ustanowienia prawa zarządu jedynie wówczas, gdy w decyzji o opłatach wskazana jest konkretna decyzja administracyjna, na podstawie której zostało ustanowione to prawo, a konkretna decyzja wskazana w tejże decyzji o naliczeniu opłat zaginęła lub uległa zniszczeniu (vide: wyrok TK z dnia 22 listopada 1999 r., U 6/99, OTK 1999.7.159; wyrok TK z dnia 9 kwietnia 2002 r., U 10/00, OTK 2001.3.55). Powyższe oznacza, że w przypadku wywodzenia prawa zarządu z postanowień decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania czy zarządu nieruchomości, należy ustalić, czy decyzje te wskazują jednoznacznie tytuł wnoszenia opłat, tj. czy przywołują ustanowione mocą konkretnego aktu (decyzji administracyjnej, umowy) prawo zarządu lub użytkowania. Stanowisko to w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ugruntowane (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2012 r., I OSK 651/11; wyrok NSA z dnia 10 września 2014 r, I OSK 204/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Skoro strona skarżąca na dowód istnienia prawa zarządu przedmiotową nieruchomością przedstawiła decyzję o ustaleniu opłaty rocznej, bez wskazania mocą jakiego konkretnego aktu miało zostać ustanowione prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości, to Sąd I instancji, zgodnie z kryteriami określonymi przez Trybunał Konstytucyjny, trafnie ocenił, iż na rzecz poprzednika prawnego strony skarżącej nie zostało ustanowione prawo zarządu przedmiotową nieruchomością. Prawidłowe jest zatem stanowisko Sądu I instancji, że dokument zawierający decyzję o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością może być uznany za podstawę stwierdzenia prawa zarządu wówczas, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu, a to oznacza, że dokument taki nie może być uznany za samoistną podstawę stwierdzenia prawa zarządu. W konsekwencji istniejąca decyzja o ustaleniu opłaty rocznej nie stanowi wystarczającego dowodu na istnienie prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości w rozumieniu § 4 ust 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego. Tym samym prawidłowo w sprawie stwierdzono, że w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r. nie została spełniona przesłanka uwłaszczenia przewidziana w art. 200 ust. 1 u.g.n. Niezasadny jest zatem zarzut kasacyjny naruszenia powyższego przepisu podnoszony w związku z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego.

Nie można również uznać, iż w powyższym zakresie doszło do naruszenia przepisów o gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego w toku postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a.). Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie tylko nie dało podstaw do ustaleń, iż poprzednikowi prawnemu skarżącej Spółki przysługiwało prawo zarządu przedmiotową nieruchomością, ale wykazało, iż nieruchomość ta w dniu 27 maja 1990 r. z mocy prawa stała się własnością Gminy T. na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U.1990.32.191 ze zm.), co zostało potwierdzone ostateczną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2012 r., [...].

Nietrafny jest także zarzut niewłaściwego zastosowania art. 200 ust. 1 u.g.n. podnoszony w kontekście § 4 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego. Przepis ten wskazuje, iż jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a. potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Zasadnie w zaskarżonym wyroku wskazano, iż § 4 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego odnosi się do "dotychczasowego prawa zarządu", a zatem zeznania świadków czy oświadczenia stron winny wskazywać, w jaki sposób prawo zarządu zostało ustanowione. Wykazanie istnienia prawa zarządu na podstawie oświadczenia strony lub zeznań świadków jest możliwe jeżeli dowody te potwierdzają istnienie prawa zarządu, w sytuacji gdy nie zachowały się dokumenty, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (vide: wyrok NSA z dnia 23 listopada 2009 r., I OSK 207/09; wyrok NSA z dnia 3 listopada 2015 r., I OSK 435/14; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r., I OSK 30/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Na gruncie powyższego, utrwalonego stanowiska trafnie skonstatowano w toku dotychczasowego postępowania, iż oświadczenie złożone w niniejszej sprawie nie odnosi się istnienia prawa zarządu przedmiotową nieruchomością w dacie relewantnej z punktu widzenia treści art. 200 ust. 1 u.g.n., a nadto nie wskazuje na konkretny akt stosowania prawa ustanawiający na rzecz poprzednika prawnego skarżącej Spółki prawo zarządu przedmiotową nieruchomością. Powyższe nawiązuje do aktualnie ugruntowanego stanowiska o konieczności udokumentowania prawa zarządu nieruchomością w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U.1985.22.99 ze zm.), dalej jako "u.g.g.w.n." (vide: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 lutego 2017 r., I OPS 2/16 oraz uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 lutego 2018 r., I OPS 5/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W takiej sytuacji nie może być uzasadnione twierdzenie skargi kasacyjnej podnoszone w motywach skargi kasacyjnej o powstaniu zarządu do przedmiotowej nieruchomości z mocy samego prawa. Ponadto pozostawanie nieruchomości we władaniu poprzednika prawnego skarżącej Spółki, bez udokumentowanego prawa zarządu w sposób określony w art. 38 ust. 2 u.g.g.w.n. oznaczało, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.p.w., a tym samym nie mogła stać się przedmiotem uwłaszczenia innego podmiotu z dniem 5 grudnia 1990 r., na warunkach określonych w art. 200 ust. 1 u.g.n., a wcześniej na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U.1990.79.464 ze zm.). Sformułowanie "należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego" użyte w art. 5 ust. 1 u.p.w. oznacza bowiem przynależność mienia państwowego do tych podmiotów w sensie prawnym, a zatem rozumianym jako posiadanie określonego tytułu prawnego do mienia. Tym samym, za nieruchomość, która nie należy do terenowego organu administracji państwowej można uznać tylko taką, która w tej dacie była w sposób prawem przewidziany oddana w zarząd lub użytkowanie państwowej jednostce organizacyjnej, co wymagało ustanowienia owego prawa w stosownej formie prawnej, tj. decyzji lub umowie. Prawnej formy władania nieruchomością Skarbu Państwa przez państwowe jednostki organizacyjne nie można domniemywać. Zarówno zarząd nieruchomością, jak i jej użytkowanie musiało powstać w wyniku określonego zdarzenia prawnego (decyzji administracyjnej lub umowy), stanowiącego konstytutywny akt ustanawiający to prawo do gruntu Skarbu Państwa (vide: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 lutego 2017 r., I OPS 2/16 oraz uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 lutego 2018 r., I OPS 5/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).\

Nie został zatem naruszony przepis art. 75 § 2 k.p.a. wskutek nieuznania przestawionego przez skarżącą Spółkę oświadczenia w sprawie zarządu przedmiotową nieruchomością za dowód ustanowienia prawa zarządu w sposób określony w art. 38 ust. 2 u.g.g.w.n. W konsekwencji powyższego ustalenia nietrafny okazał się zarzut kasacyjny niewłaściwego zastosowania art. 200 ust. 1 u.g.n. w związku z § 4 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego. Skoro strona skarżąca nie dysponowała żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, który kreowałby zarząd czy użytkowanie, to nie sposób uznać, że grunt ten znajdował się w jej użytkowaniu w rozumieniu art. 80 ust. 1 u.g.g.w.n. Niezasadny jest zatem zarzut kasacyjny nieuwzględnienia powyższej regulacji prawnej przy ocenie istnienia prawa zarządu przedmiotową nieruchomością.

W konsekwencji powyższych uwag na niezasadny należało uznać zarzut procesowy naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., potwierdzając poprawność oceny zaskarżonej decyzji dokonanej przez Sąd I instancji.

Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

Uzasadnienie wyroku sporządzono stosownie do art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. z uwagi na oddalenie skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji przepis ten wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie 1 p.p.s.a., zawężając je do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.