Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1196/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1196/03 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 marca 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec, Sędziowie: WSA Bogusław Wolas, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski (spr), Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006r., sprawy ze skargi R. P., na decyzję Izby Skarbowej, z dnia 30 maja 2003r. Nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów pochodzących z nieujawnionych źródeł za 2001 rok, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 644.36 zł. (sześćset czterdzieści cztery 36/100).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] Urząd Skarbowy ustalił R.i P. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie 35.715, zł tj 75% dochodów pochodzących z nie ujawnionych źródeł przychodów i nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródła w wysokości 47.619,52 .

Rozstrzygnięcie to było wynikiem przeprowadzonej kontroli przez pracowników Urzędu Skarbowego w Przedsiębiorstwie Produkcyjno Usługowo Handlowym "D." stanowiącym własność Cz. P. (ojca Podatnika). W trakcie kontroli ustalono, iż Pan R. P. w roku 2001 dokonał w wymienionej firmie zakupu pięciu samochodów (osobowych i ciężarowych). Według faktur łączna kwota do zapłaty za nabyte pojazdy wyniosła 67.000 zł. Z załączonych do akt sprawy kopii faktur wynikało, iż zostały ustalone odległe terminy płatności za wymienione samochody.

Na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego Urząd Skarbowy uznał jako udowodnione osiągnięcie przez Podatnika w roku 2001 dochodu w kwocie 108.812,73 zł, uwzględniając wszystkie wymienione przez Podatnika źródła przychodu, tj.:

- wynagrodzenia z pracy wg deklaracji PIT-11 - w kwocie 8.512,73zł,

0. dochód z gospodarstwa rolnego wg protokółu o stanie majątkowym z dnia 5.08.2002r. - w kwocie 1.000,00 zł,

1. kredyt z Banku w K. O/P. - w kwocie 40.000 zł,

2. środki finansowe otrzymane przez Podatnika od dziadka Pana H. Ś. w kwocie 4.800,00 zł. (oświadczenie Pana Ś. z dnia [...]10.2002r.),

3. środki pieniężne otrzymane jako prezenty ślubne (zgodnie z kwitem depozytowym z dnia [...].06.2001 r. wystawionym przez A. Ż. -Restauracja "P.e") - w kwocie 30.000,00 zł

4. środki pieniężne posiadane na dzień 31.12.2000r. wg oświadczenia o stanie majątkowym z dnia [...].09.2002r. - w kwocie 24.500,00 zł.

Urząd nie uznał wysokości zeznanego przez Podatnika dochodu z gospodarstwa rolnego w kwocie 10.000,00 zł, bowiem we wcześniejszym oświadczeniu Podatnik określił ten dochód w kwocie 1.000,00 zł.

Urząd Skarbowy ustalił, że Podatnik w 2001 r. poniósł wydatki w kwocie 156.432,25. W związku z powyższym kwota 47.619,52 zł (156.432,25 zł. -108.812,73 zł) nie znajduje pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oraz zgromadzonych zasobach majątkowych.

Ze stanowiskiem Urzędu Skarbowego nie zgodził się podatnik składając odwołanie pismem z dnia i.12.2002 r., w którym zarzucił organowi podatkowemu nienależyte rozważenie wszystkich okoliczności dotyczących ustalenia dochodu . i poniesionych wydatków . Zdaniem podatnika nie dokonał zakupów kwestionowanych samochodów. Przyznał , iż rzeczywiście miał zamiar zakupić samochody, gdyż spodziewał się otrzymać środki finansowe na ten cel . Ponieważ nie udało mu sie uzyskać tych środków nabył jedynie samochód R.i za samochód ten zapłacił kwotę 30.000 zł. płacąc w dwóch ratach po 15.000 zł. . Pozostałe samochody za zgodą ojca zostały przekazane wierzycielom firmy D. w zamian za zobowiązania firmy. Dowodzą tego załączone umowy kupna sprzedaży z adnotacjami nabywców o pomniejszeniu zobowiązań firmy D. . Podatnik przyznał , iż operacja ta została przeprowadzona nieformalnie , niemniej jednak nie może to mieć wpływu na rzeczywiste ustalenie stanu faktycznego .

Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i ustaliła zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie 35.218,40 zł od dochodów pochodzących z nie ujawnionych źródeł przychodów i nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w wysokości 46.957,82 zł.

Izba częściowo przychyliła się do zarzutów odwołania przyjmując dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie 1.661,70 zł. w oparciu o zaświadczenie wystawione przez Urząd Miasta i Gminy w B.określającego przychodowość gospodarstwa rolnego w 2001 r. W pozostałym zakresie Izba podzieliła argumentację Urzędu Skarbowego . W uzasadnieniu decyzji przeprowadzono szczegółową analizę zgromadzonego materiału dowodowego , który zdaniem Organu w pełni wykazuje brak środków finansowych na pokrycie wykazanych wydatków.

Nie zgodzono się z twierdzeniem podatnika , iż nie dokonał zakupu samochodów w firmie D.. Wykazano bowiem , iż fakt zakupu ww. samochodów jest potwierdzony fakturami. Pomimo tego , iż określono w nich bardzo odległe terminy płatności , nawet kilkuletnie to podatnik w sierpniu wrześniu i październiku 2001 r. uregulował należności, co potwierdzają znajdujące sie w aktach sprawy odnotowane w firmie D. dowody wpłaty KP. Cztery z pośród pięciu zakupionych samochodów zostały sprzedane przez podatnika w październiku 2001 r.

Zdaniem organu podatkowego, gdyby Podatnik nie był właścicielem spornych samochodów nie mógłby zawrzeć umowy na ich sprzedaż. Fakt własności potwierdzony jest jednoznacznie w § 2 powołanych umów, zgodnie z którym: "sprzedający oświadcza, że pojazd będący przedmiotem umowy stanowi jego własność, jest wolny od wad prawnych oraz praw osób trzecich, że nie toczy się żadne postępowanie, którego przedmiotem jest ten pojazd, że nie stanowi on również przedmiotu zabezpieczenia".

Według Izby Skarbowej nie ma znaczenia w sprawie podnoszony w odwołaniu argument, iż potwierdzenie przekazania wierzycielom firmy "D." przedmiotowych samochodów stanowi adnotacja o tym fakcie na umowie kupna-sprzedaży. Jak wynika z załączonych do odwołania kopii umów sprzedaży, powołana adnotacja została potwierdzona przez pracowników firmy "D.", a nie kupujących. Podkreślić należy, co wyżej wykazano, sprzedającym był Pan R. P., a nie jego ojciec Cz. P. właściciel firmy "D."

W złożonej skardze Podatnik zarzucając nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji . Skarżący powtórzył zarzuty odwołania dodatkowo wyjaśniając kwestię długości terminów płatności . Twierdził bowiem , iż miał zamiar zapłacić za nabywane samochody, dlatego też ustalono tak długie terminy płatności , gdyż w chwili zakupu nie miał stosownych środków finansowych. W momencie, gdy stwierdził, iż nie uzyska takich środków , za zgodą ojca wszystkie samochody za wyjątkiem R.przekazał wierzycielom firmy D. w zamian za zobowiązanie podatkowe tejże firmy wobec nich .

Fakt , iż czynność ww. została przeprowadzona w sposób nieformalny zdanie Skarżącego nie może być argumentem uzasadniającym wydanie zaskarżonej decyzji. Skoro organy podatkowy miały wątpliwość co do faktów , czy rzeczywiście przedmiotowe samochody zostały przekazane wierzycielom firmy DANA to miały możliwość zweryfikowania tego poprzez skontrolowanie firmy w tym zakresie lub choćby zwrócenie się do nich o informację , czy fakt taki miał miejsce . Zdaniem Skarżącego organy podatkowe powinny podobnie zachować jak w przypadku ustalenia dochodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego, gdzie zwrócono sie o stosowną informację do Urzędu Miasta i Gminy.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi .

Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje .

Skarga na uwzględnienie zasługuje z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego.

Postępowanie w zakresie ustalenia dochodu z nieujawnionych źródeł jest postępowaniem szczególnym, w którym dużego znaczenia nabiera zasada wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie takie powinno cechować się wyjątkową dokładnością .

W niniejszej sprawie podnieść należy , że postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z naruszeniem art.187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ Przepis ten nakłada na organ obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. A więc dowody winny zostać zebrane i ocenione bezstronnie, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a ich analiza i ocena winna być dokonana w ich całokształcie i wzajemnym powiązaniu. Winno to znaleźć odzwierciedlenie w wydanej decyzji, która winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne zgodnie z przepisem art.210 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa.

Zaskarżona decyzja wyżej wymienionych elementów nie zawiera, gdyż Izba Skarbowa nie ustosunkowała się do podniesionych przez skarżącego zarzutów a ocena materiału dowodowego jest powierzchowna i cząstkowa.

Zwrócić bowiem należy uwagę , iż istota sporu ogniskuje się wokół zasadności ustalenia wydatków poniesionych przez skarżącego na zakup czterech samochodów . Zakup piątego skarżący nie negował , przyznając , iż poniósł z tego tytułu wydatek na kwotę 30.000 zł.

Organy podatkowe rozstrzygnięcie swoje oparły na dowodach w postaci umów sprzedaży, dowodów wpłaty KP, adnotacji w raporcie kasowym firmy D.Nadały tym dokumentom szczególne znaczenie pomimo tego , iż skarżący w trakcie całego postępowaniu przed obydwoma instancjami utrzymywał , iż dokumenty te nie odzwierciedlają rzeczywistego charakteru przeprowadzonych transakcji . Słuchany w dniu [...]03.2003 r w charakterze strony zaprzeczył aby dokonywał wpłat do firmy D. i nie wie kto to zrobił i na jakiej podstawie były wystawione dowody wpłaty. Do protokołu dołączył również pisemne oświadczenie o podobnej treści .

Tak stanowcze twierdzenie skarżącego powinno wzbudzić wątpliwość organów podatkowych tym bardziej , iż na dowodach wpłat znajdujących się w aktach sprawy brak było podpisu skarżącego. Oznacza to , iż dowód mógł być sporządzony bez wiedzy Skarżącego . Zasadnym więc było przesłuchane osoby sporządzającej dowody wpłaty jak i Cz. P. będącego drugą stroną transakcji .

Ponadto Skarżący podnosił , iż wbrew temu co wynika z dokumentów samochody przekazał wierzycielom firmy D. czego dowodem miała być dokonana adnotacja na odwrocie umów. Izba Skarbowa zbagatelizowała ten fakt , zaznaczając , iż adnotacja została potwierdzona przez pracowników firmy D.a nie kupujących. Faktem jest , iż adnotacji nie można przypisach takiego znaczenia jakie jej nadaje Skarżący , niemniej jednak w powiązaniu ze wszystkimi okolicznościami sprawy powinna być wskazówką do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie .

Również analiza rachunków dokumentujących zakup samochodów od firmy DANA nasuwa wiele wątpliwości i pytań dotyczących rzeczywistych stosunków łączących Skarżącego z firmą D. . Zauważyć bowiem należy, iż transakcja została zawarta między ojcem i synem i dotyczyła zakupu , aż pięciu samochodów w sytuacji, gdy skarżący posiadał jeszcze jeden i nie prowadził działalności gospodarczej. Przy tego typu powiązaniach rodzinnych należy szczególnie ostrożnie podchodzić do oceny materiału dowodowego i wyciąganych wniosków, gdyż doświadczenia życiowe uczy, iż ujawniane stosunki nie zawsze odzwierciedlają stan rzeczywisty.

W całej tej transakcji wątpliwości budzi fakt , iż skarżący kupując samochody od ojca z tak odległym terminem płatności - sięgającym w niektórych przypadkach nawet 7 lat - podjął decyzje , dla niego niekorzystną i dokonał zapłaty za samochody kilka miesięcy po zawarciu transakcji. Zachowanie takie nie znajduje uzasadnienia w logice i zasadach ekonomii. Okoliczności te nie zostały wyjaśnione.

Powyższe wątpliwości w powiązaniu ze zgromadzonym przez organy podatkowe materiałem dowodowym dodatkowo nasilają sie w konfrontacji ze złożonym przed Sądem oświadczeniem Cz. P. - występującym jako pełnomocnik syna - , iż dowody wpłat były fikcyjne.

Brak przesłuchania w charakterze świadka Cz. P. w postępowaniu podatkowym w świetle jego oświadczenia złożonego przed Sądem nie daje możliwości weryfikacji jego zeznań , w sytuacji gdy nie były one przedmiotem oceny w postępowaniu podatkowym.

Na koniec zaznaczyć należy , iż w polskim prawie podatkowym niedopuszczalne jest stosowanie tzw. formalnej teorii dowodów polegającej na twierdzeniu , iż dane zdarzenie może być udowodnione za pomocą określonego rodzaju dowodów bądź, że pewne dowody są lepsze od innych . "Wszystkie środki dowodowe są w postępowaniu podatkowym są równorzędne ( Ustawa Ordynacja Podatkowa - Komentarz. C. Kosikowski, H.Dzwonkowski, A.Huchla. Dom Wydawniczy ABC ). Dlatego też dowód sporządzony w formie pisemnej może być przy istnieniu odpowiednich przesłanek obalony dowodem z zeznań świadków.

Mając powyższe na uwadze Organy podatkowe rozpatrując ponownie sprawę powinny przeprowadzić szczegółowe postępowanie wyjaśniające w tym zakresie uwzględniając wyżej zaprezentowane uwagi.

Stwierdzając naruszenia prawa procesowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.