Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 661/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1, art. 59 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 162 par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi A. F., B. D., B. S., G. P., J. S., K. W., K. G., M. P., M. C., R. C. i S. S. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 9 czerwca 2022 r. nr 143/2022 znak: WOP.7721.268.2022.BZ w przedmiocie uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych jednorodzinnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 28 lutego 2022 roku nr 90/2022 znak: PINB/7353/288-2022/R-766-2022/G/JKW; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżącej K. W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżących M. C. i R. C. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżących M. P. i G. P. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 5. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżących B. S. i B. D. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 6. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżących A. F. i K. G. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 7. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżących J. S. i S. S. solidarnie kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. MR


UZASADNIENIE

Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, decyzją z 9 czerwca 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 28 lutego 2022 r., którą organ ten uchylił własną decyzję z 31 sierpnia 2010 r., nr 745/2010 udzielającą Spółdzielni U. w Ł. pozwolenia na użytkowanie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z instalacjami przyłączeniowymi i wewnętrznymi, zlokalizowanych na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] od nr [...] do nr [...] (poprzednio dz. nr [...] i dz. nr [...]) obręb [...].

Z akt sprawy wynika, że decyzją z 31 sierpnia 2010 r. organ pierwszej instancji, na podstawie art. 59 ust. 1 i ust. 3, w zw. z art. 55 pkt 3 i art. 57 prawa budowlanego udzielił Spółdzielni U. pozwolenia na użytkowanie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z instalacjami przyłączeniowymi i wewnętrznymi, zlokalizowanych na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] od nr [...] do nr [...] (poprzednio dz. nr [...] i dz. nr [...]) obręb [...] oraz określił termin wykonania do dnia 27 sierpnia 2011 r. niezakończonych robót budowlanych związanych z robotami wykończeniowymi pierwszego piętra, tj. częściowego montażu armatury wod-kan, częściowego montażu drzwi wewnętrznych, malowaniem ścian wewnętrznych, docelowej balustrady schodów wewnętrznych, docelowego ukształtowania terenu działki oraz wykonanie docelowych posadzek pomieszczeń i schodów wewnętrznych, tarasów ziemnych ogrodowych.

Wskazana powyżej decyzja wydana została na wniosek Spółdzielni U. z 28 lipca 2010 r. Przeprowadzona kontrola wykazała, że część robót budowlanych pozostała do wykonania, tym samym organ nadzoru budowlanego zobligowany był do wyznaczenia terminu do ich ukończenia. W pouczeniu zawarto sformułowanie, że niedopełnienie w terminie przez inwestora oznaczonych w decyzji warunków skutkować będzie wydaniem decyzji stwierdzającej jej wygaśnięcie.

Pismem z 22 czerwca 2021 r. jeden z obecnych współwłaścicieli nieruchomości zwrócił się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o przedłużenie terminu do wykonania nałożonych obowiązków do 31 grudnia 2021 r. Z uwagi na późniejsze wycofanie wniosku, postępowanie w ww. zakresie zostało umorzone.

Ponadto ze względu na powzięte wątpliwości, co do wykonania obowiązków wynikających z decyzji nr 745/2010, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi zawiadomił obecnych właścicieli nieruchomości o terminie oględzin wyznaczonych w celu weryfikacji wykonania nałożonych obowiązków.

W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych 21 października 2021 r. oraz 10 lutego 2022 r. organ stopnia powiatowego ustalił, że obowiązki wynikające z ww. decyzji nie zostały wykonane w całości.

W konsekwencji wspomnianą decyzją z 28 lutego 2022 r. Powiatowy Inspektor

Nadzoru Budowlanego w Łodzi uchylił własną decyzję z 31 sierpnia 2010 r., udzielającą Spółdzielni pozwolenia na użytkowanie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z instalacjami przyłączeniowym i wewnętrznymi, zlokalizowanych na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] od nr [...] do nr [...] (poprzednio dz. nr [...] i dz. nr [...]) obręb [...].

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że niewykonanie w całości obowiązków ustalonych w decyzji z 31 sierpnia 2010 r. obligowało organ do uchylenia tej decyzji zgodnie z normą art. 162 § 2 k.p.a., gdyż nakazane roboty musiały zostać wykonane w każdym z budynków.

Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, utrzymując w mocy decyzje organu pierwszej instancji podzielił stanowisko, że podstawą prawną nałożonych obowiązków był art. 59 ust. 3 p.b.. ŁWINB dodał, że niewykonanie czynności wskazanych w art. 59 ust. 3 p.b. pociąga za sobą konieczność uchylenia pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 162 § 2 k.p.a., ponieważ wskazana norma prawna dopuszcza możliwość uzależnienia użytkowania określonego obiektu od wykonania w oznaczonym terminie określonych robót budowlanych. W ocenie organu odwoławczego, ze względu na to, że przepisy prawa budowlanego nie wprowadzają w tym zakresie żadnych samodzielnych konsekwencji niedostosowania się do powyższego obowiązku, zasadnym było, tak jak to uczynił organ stopnia powiatowego odwołanie się do ogólnej procedury administracyjnej i przewidzianego w niej trybu usunięcia decyzji z obrotu prawnego na mocy art. 162 k.p.a. Dalej ŁWINB stwierdził, iż wykonanie w zakreślonym terminie określonych robót budowlanych i czynności stanowiło warunek udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Sankcją niewykonania obowiązku realizacji robót budowlanych w oznaczonym terminie, jest zakaz rozpoczęcia użytkowania obiektu budowlanego, a niespełnienie powyższego warunku powoduje, że strona nie nabywa żadnych praw (prawo do użytkowania obiektu zgodnie z zakładanym przeznaczeniem), których źródłem byłaby ww. decyzja do czasu wykonania robót budowlanych, co dodatkowo zostało również ograniczone terminem. Przepis art. 162 § 2 k.p.a. obliguje organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, do uchylenia decyzji, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie, niezależnie od przyczyn niewypełnienia obowiązku. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie, organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy zaznaczył, że obowiązki wskazane w decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie powinny zostać wykonane w każdym budynku w całości i w tym zakresie organ nadzoru budowlanego nie posiada żadnego luzu decyzyjnego. W związku z powyższym utrzymał decyzję PINB w mocy.

Odnosząc się do treści odwołań wskazano, iż aktualni właściciele będą mogli obecnie przeprowadzić procedurę odbioru poszczególnych budynków. Bez wpływu na decyzję organów nadzoru budowlanego pozostaje również kwestia zmiany właściciela nieruchomości, która nastąpiła po wydaniu ww. decyzji.

W skardze M.C. i R.C. zarzucili naruszenie:

- art. 8 § 1 k.p.a. przez przeprowadzenie danej sprawy w sposób poważnie naruszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej w postaci organów nadzoru budowlanego;

- art. 7, 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3, w zw. z art. 140 i art. 144 k.p.a., przez niewywiązanie się przez organ z obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez: niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny, a także brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób oraz nieuwzględnienie faktu, iż w stosunku do nieruchomości skarżących spełnione zostały wszystkie warunki wskazane w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 31 sierpnia 2010 r. i tym samym spełnione zostały przesłanki do uzyskania pozwolenia na użytkowanie bez warunków;

- art. 59 ust. 7 p.b., przez brak przedstawienia inwestorowi zarówno obecnie zaskarżanej decyzji, jak i decyzji PINB z 28 lutego 2022 r. oraz brak wezwania inwestora do wykonania obowiązków nałożonych decyzją nr 745/2010 i do udziału w sprawie, mimo, iż zgodnie z powołanym przepisem stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, zaś sprzedaż budynków nie przenosi na nabywców mieszkań statusu inwestora, a także obciążenie negatywnymi konsekwencjami braku dopełnienia obowiązków nałożonych na inwestora decyzją nr 745/2010 wyłącznie właścicieli poszczególnych budynków, w tym także tych właścicieli, którzy na własny rachunek i odpowiedzialność wykonali prace budowlane wskazane w powyższej decyzji.

W związku z powyższymi zarzutami wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 28 lutego 2022 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Skargi na tę samą decyzję, zawierające tożsame zarzuty wnieśli A.F. i K.G. (II SA/Łd 662/22), M.P. i G.P. (II SA/Łd 663/22), B.S. i B.G. (II SA/Łd 664/22), J.S. i S.S. (II SA/Łd 665/22), K.W. (II SA/Łd 667/22).

Postanowieniami z 10 lutego 2023 r. tutejszy sąd, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - p.p.s.a.) połączył ww. sprawy ze sprawą niniejszą do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz postanowił prowadzić je dalej pod sygnaturą II SA/Łd 661/22.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że zarządzeniem Z-cy Przewodniczącego Wydziału II z 24 marca 2023 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 - ustawa covidowa). W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 wskazanej ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Jednocześnie należy wskazać, że na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., II OPS 6/19)

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z 13 lutego 2023 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim, przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że strony postępowania nie potwierdziły możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione drodze zarządzenia z 24 marca 2023 r. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron i uczestników w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji.

Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 - p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Mając powyższe na uwadze sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stwierdził, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, co uzasadniało wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 28 lutego 2022 r. którą organ ten, na podstawie art. 162 § 2 k.p.a. i uchylił własną wcześniejszą decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.

Istota sporu sprowadza się do zagadnienia czy w okolicznościach sprawy niezrealizowanie do dnia 27 sierpnia 2011 r. obowiązku wykonania niezakończonych robót budowlanych związanych z robotami wykończeniowymi pierwszego piętra, tj. częściowego montażu armatury wod-kan, częściowego montażu drzwi wewnętrznych, malowaniem ścian wewnętrznych, docelowej balustrady schodów wewnętrznych, docelowego ukształtowania terenu działki oraz wykonanie docelowych posadzek pomieszczeń i schodów wewnętrznych, tarasów ziemnych ogrodowych w części budynków objętych pozwoleniem na użytkowanie powinno także skutkować uchyleniem, na podstawie art. 162 § 2 k.p.a. pozwolenia na użytkowanie budynków, w których ten obowiązek został wykonany.

Przepis art. 162 § 2 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, o którym mowa w § 1, uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.

Co do zasady zgodzić się należy z organem, że art. 162 § 2 k.p.a. zawiera regulację jednoznaczną i bezwarunkową. Z przepisu tego wynika, że decyzję uchyla się w każdej sytuacji, gdy nie wykonano czynności, co do których wykonania obowiązany był jej adresat. W niniejszej sprawie zastosowanie art. 162 § 2 k.p.a. odnosi się do faktu niezrealizowania obowiązku wynikającego z decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, w którym to pozwoleniu PINB, na podstawie art. 59 ust. 1 i 3 p.b. – określił inwestorowi termin wykonania niezakończonych robót budowlanych związanych z robotami wykończeniowymi.

Przypomnieć należy, że w myśl art. 59 ust. 3 p.b. stanowiącego podstawę prawną decyzji z 31 sierpnia 2010 r. jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia warunki, określone w art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na użytkowanie może określić termin wykonania tych robót. Niewątpliwie przepis ten stanowi wyjątek od zasady, że do użytkowania obiektu można przystąpić po wykonaniu całości robót budowlanych przewidzianych w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją udzielającą pozwolenia na budowę. Zobowiązuje to inwestora do wykonania określonych robót budowlanych po formalnym zakończeniu budowy, po czym inwestor jest zobowiązany zawiadomić właściwy organ (nadzoru budowlanego) o zakończeniu robót budowlanych prowadzonych po przystąpieniu do użytkowania obiektu budowlanego, na podstawie pozwolenia na użytkowanie. Jeżeli natomiast inwestor nie wykona tych robót w wyznaczonym terminie, właściwy organ nadzoru budowlanego, powinien ją uchylić na podstawie art. 162 § 2 k.p.a (por. np. wyrok WSA w Łodzi z 14 lutego 2018 r., II SA/Łd 968/17; wyrok WSA w Rzeszowie z 5 lipca 2018 r., II SA/Rz 451/18 – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z treści decyzji organu pierwszej instancji wynika m.in, że "w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych na nieruchomości zlok. w Ł. przy ul. [...] nr nieparzyste [...]-[...] w dniach 21.10.2021 r. oraz 10.02.2022r., tut. Organ stwierdził, iż obowiązek wynikający z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nr 745/2010 z dnia 31.08.2010r. wykonano w całości w budynkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Obowiązku wynikającego z w/w decyzji nie wykonano natomiast w budynkach nr [...] (brak docelowej balustrady schodów wewnętrznych), [...] (budynek w stanie tzw. "deweloperskim" - do wykończenia), [...] (brak docelowej balustrady schodów wewnętrznych, nie wykonano docelowego ukształtowania terenu działki, docelowych posadzek, tarasu ziemnego ogrodowego). Podczas kontroli nie udostępniono budynków nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]". Ustalenia te skutkowały stwierdzeniem organu, że "określony w decyzji (...) nr 745/2010 (...) termin wykonania obowiązku polegającego na wykonaniu niezakończonych robót budowlanych związanych z robotami wykończeniowymi pierwszego piętra (...) upłynął w dniu 27.08.2011 r. (...)

obowiązek nie został w całości wykonany, (...) przedmiotową decyzją objęte zostały wszystkie budynki zlok. Na nieruchomości w Ł. przy ul. [...] nr nieparzyste od [...] do [...]. Zatem by móc uznać, iż obowiązek nałożony decyzją nr 745/2010 z dnia 31.08.2010 r. został wypełniony, nakazane roboty budowlane muszą być wykonane w każdym z nich".

Powyższe ustalenia, zaakceptowane przez organ odwoławczy stały się podstawą zastosowania art. 162 § 2 k.p.a. i uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, obejmującej także budynki, w których nałożony decyzją z 31 sierpnia 2010 r obowiązek został wykonany. W konsekwencji organy przyjęły w sprawie jednoznaczne stanowisko, że niewykonanie przez inwestora ww. robót budowlanych w zakreślonym terminie, w każdym (którymkolwiek) z budynków skutkować musiało uchyleniem pozwolenia na użytkowanie wszystkich budynków objętych tym pozwoleniem.

Sąd nie podziela takiego stanowiska.

Zaznaczyć trzeba, że przedmiotowa decyzja obejmuje pozwolenie na użytkowanie zespołu mieszkalnych budynków jednorodzinnych, a więc w pełni samodzielnych obiektów budowlanych, zlokalizowanych na odrębnych działkach ewidencyjnych, wykonanego na podstawie udzielonego pozwolenia. Możliwość samodzielnego funkcjonowania każdego z tych budynków, w których wykonano prace wynikające z decyzji z 31 sierpnia 2021 r. nie jest w żadnej mierze uzależniona od zakończenia prac budowlanych w pozostałych, budynkach, w których prac nie wykonano. Nie wynika to w żadnej mierze z akt postępowania, i wydaje się być okolicznością bezsporną.

Podkreślić należy, że w treści art. 59 ( podobnie jak w treści art. 57) prawa budowlanego ustawodawca nie posłużył się pojęciami typu: "zamierzenie budowlane" "inwestycja", lecz pojęcie "obiekt budowlany". W świetle tych przepisów uznać należy dopuszczenie do użytkowania dotyczy obiektu budowlanego (wraz ze związanymi z nim instalacjami i urządzeniami technicznymi), a nie zamierzenia budowlanego (inwestycji) jako całości. Możliwe jest zatem dopuszczenie do użytkowania jednego (kliku ) z obiektów stanowiącego część zamierzenia budowlanego. Jedynie w sytuacji nierozerwalnego związku funkcjonalnego pomiędzy obiektami tworzącymi zamierzenie budowlane (inwestycję) niewykonanie nałożonych, w trybie art. 59 ust. 3 p.b. warunków (obowiązków) określonych w pozwoleniu na użytkowanie stanowić może podstawę do wzruszenia pozwolenia na użytkowanie, na podstawie art. 162 k.p.a., dla inwestycji jako całości. Natomiast jeżeli każdy z obiektów tworzących zamierzenie budowlane może samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem, brak jest podstaw do ograniczania możliwości ich użytkowania. W takiej sytuacji organ powinien ustalić, w których obiektach budowlanych nie wykonano obowiązków, nałożonych warunkowym pozwoleniem na użytkowanie, i jedynie do tych obiektów zastosować art. 162 § 2 k.p.a., w powiązaniu z normą art. 104 § 2 k.p.a.

W konsekwencji zdaniem sądu o ile można zaakceptować nałożenie, jedną decyzją obowiązku wykonania wspomnianych (identycznych) robót budowlanych we wszystkich budynkach objętych przedmiotową inwestycją, to już nie zasługuje na aprobatę pogląd, że niewykonanie, określonych decyzją z 31 sierpnia 2010 r. robót budowlanych w jednym, bądź kilku budynkach, skutkować może uchyleniem pozwolenia na użytkowanie budynków (zlokalizowanych na odrębnych nieruchomościach), w których roboty te zostały wykonane.

Wobec tego ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią ocenę prawną sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu. Ustalą konkretnie, w których budynkach, określone decyzją z 31 sierpnia 2010 r. roboty budowlane nie zostały wykonane i jedynie w odniesieniu do tych budynków zastosują regulację zawartą w art. 162 § 2 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania, w punktach od 2 do 6 sąd orzekł na art. 200, w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zaś w punkcie 7 na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

is