Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2047/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72  ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Iwona Dąbrowska Protokolant referent stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność polegającą na niepodjęciu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 144 w zw. z art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] oddalającym skargę sędziego w stanie spoczynku ppłk. M. B. z dnia 12 kwietnia 2011 r. na bezczynność Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...], polegającą na niepodjęciu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Minister Obrony Narodowej podniósł, iż M. B. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym Zastępcy Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...].

Na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie zniesienia niektórych wojskowych sądów garnizonowych oraz zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 32, poz. 175), Wojskowy Sąd Garnizonowy w [...] został zniesiony z dniem 1 lipca 2010 r., natomiast M. B. uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] został przeniesiony w stan spoczynku z dniem [...] lipca 2010 r. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] (będący następcą prawnym Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...]), decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] ustalił ww. uposażenie sędziego w stanie spoczynku na 2010 r.

Pismem z dnia 12 kwietnia 2011 r. M. B. wniósł do Ministra Obrony Narodowej skargę na bezczynność Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...], polegającą na niepodjęciu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, celem wyegzekwowania od Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] pełnej realizacji decyzji Prezesa WSO w [...] z dnia [...] września 2010 r., polegającej na wypłaceniu uposażenia sędziego w stanie spoczynku za okres od dnia 2 lipca do dnia 30 września 2010 r.

Minister Obrony Narodowej pismem z dnia [...] maja 2011 r., spełniającym wymogi postanowienia z art. 124 k.p.a., oddalił przedmiotową skargę. Organ wskazał w motywach rozstrzygnięcia, iż M. B. otrzymał za sporny okres uposażenie sędziego w pełnej wysokości. Stwierdził też, że brak jest podstaw prawnych do wypłaty dwóch uposażeń za ten sam okres, stąd też niezasadne jest żądanie podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych względem WBE w [...].

Wystąpieniem z dnia 1 czerwca 2011 r. zainteresowany wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2011 r.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Obrony Narodowej nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniesionego środa odwoławczego. Organ wskazał, iż M. B. swą skargę na bezczynność Prezesa WSO w [...] oparł na przepisie art. 6 § 1a w zw. art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis art. 6 § 1 stanowi, iż w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Natomiast zgodnie z treścią art. 6 § 1 a powołanej ustawy, na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia.

Organ stwierdził następnie, że w odniesieniu do sędziów sądów wojskowych (zarówno czynnych jak i w stanie spoczynku), nie można mówić o dwóch uposażeniach przysługujących zarówno z tytułu sprawowania urzędu sędziego (pozostawania w stanie spoczynku) oraz z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z przepisem art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), żołnierzowi zawodowemu z tytułu pełnienia służby wojskowej przysługuje jedno uposażenie, które w myśl ust. 1 składa się z uposażenia zasadniczego dodatków. Uposażenie żołnierzy zawodowych, będących sędziami sądów wojskowych składa się z uposażenia zasadniczego (art. 78 ust. 1 powołanej ustawy), dodatku za długoletnią służbę wojskową (art. 80 ust. 1 pkt 3 tej ustawy) oraz dodatku wyrównawczego (art. 80 ust. 2 ustawy). Natomiast na podstawie art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), w związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), żołnierz – sędzia sądu wojskowego, przeniesiony w stan spoczynku w związku ze zmianą ustroju sądów lub zmianą granic okręgów sądowych, otrzymuje do czasu osiągnięcia wieku 65 lat uposażenie w wysokości wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku.

Organ podkreślił, że sędziowie w stanie spoczynku, pozostający w stosunku zawodowej służby wojskowej, nie nabywają uprawnienia do uposażenia z tytułu pełnienia służby wojskowej. M. B. od lipca do września 2010 r. otrzymywał uposażenie należne żołnierzowi zawodowemu – sędziemu w stanie spoczynku, wypłacane przez dotychczasowego płatnika, natomiast od października 2010 r. wypłatę uposażenia przejęło wojskowe biuro emerytalne. Bez znaczenia pozostaje w tej sytuacji kwestia organu, który dokonał wypłaty uposażenia "spoczynkowego", bowiem została ona dokonana ze środków będących w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej, a rozliczenia pomiędzy płatnikami są wewnętrzną sprawą MON.

Stąd też brak jest w niniejszej sprawie przedmiotu egzekucji administracyjnej.

Postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2011 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez M. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił ww. rozstrzygnięciu sprzeczność z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Kodeksu postępowania administracyjnego, wojskowej ustawy pragmatycznej i ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych. W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i stwierdzenie stanu bezczynności Prezesa WSO w [...] oraz zobowiązanie go do bezzwłocznego podjęcia wszystkich niezbędnych, przewidzianych ustawą, środków egzekucyjnych, zmierzających do wyegzekwowania od WBE w [...] realizacji decyzji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Prezesa WSO w [...], tj. spowodowania wypłaty należnego uposażenia sędziego w stanie spoczynku za okres od 2 lipca do 30 września 2010 r.

Uszczegóławiając zarzuty, skarżący wskazał na rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 8, 16 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. i w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 6 § 1 i 6 § 1 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto sformułował zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 72 ust. 2, art. 78 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez ich stosowanie do uposażenia sędziego wojskowego w stanie spoczynku, mimo, iż żaden przepis prawa na to nie zezwala oraz art. 100 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 70 § 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych, poprzez przyjęcie, że przepis ten dotyczy żołnierzy, podczas gdy z perspektywy tej normy pełnienie bądź niepełnienie służby wojskowej przez sędziego w stanie spoczynku jest irrelewantne prawnie.

W obszernym uzasadnieniu podniósł w szczególności, iż pomimo przeniesienia w sędziowski stan spoczynku nie został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i do dnia 31 sierpnia 2010 r., tj. do dnia faktycznej likwidacji WSG w [...], pełnił w nim służbę wykonując czynności związane z przekazywaniem akt, dokumentów i mienia jego następcom prawnym.

Wskazał również, że Minister Obrony Narodowej, działając w toku postępowania egzekucyjnego i rozpatrując skargę na bezczynność wierzyciela w przedmiocie wystąpienia o wszczęcie egzekucji przeciw zobowiązanemu do zapłaty, nie tylko dokonał oceny wydanej przez Prezesa WSO w [...] ostatecznej i wymagalnej decyzji, lecz w istocie zanegował jej treść. Minister Obrony Narodowej de facto wyeliminował okres od 2 lipca do 30 września 2010 r. spod obowiązywania tej decyzji, albo inaczej mówiąc, zaliczył na poczet uposażenia spoczynkowego, należnego skarżącemu za ten okres, inne świadczenie, tj. uposażenie wypłacane mu w tym samym okresie z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Uczynił to pomimo ewidentnego braku podstaw prawnych zarówno do takowego zaliczenia w ogóle, jak i do jego dokonania w toku rozpatrywania skargi na bezczynność wierzyciela.

Skarżący podkreślił ponadto, że w przypadku pełnienia służby wojskowej przez sędziego w stanie spoczynku, której pełnienie nie jest w żaden sposób powiązane z posiadaniem statusu sędziego w stanie spoczynku, mamy do czynienia z zupełnie od siebie niezależnym pod względem funkcjonalno-organizanyjnym pełnieniem służby wojskowej i sprawowaniem służby sędziego w stanie spoczynku (a więc urzędu), a tym samym istnieją oderwane od siebie tytuły do uposażenia z jednego i drugiego tytułu. Powołał się przy tym na stanowisko Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 29 grudnia 2010 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 2 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne inne niż wymienione w pkt 1 i 2 (podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu II ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, grzywny i kary pieniężne wymierzana przez organy administracji publicznej), jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej.

Natomiast w myśl przepisu art. 5 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest - w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – właściwy do orzekania organ I instancji, z zastrzeżeniem pkt 4 (nie dotyczy niniejszej sprawy).

Swoją skargę na bezczynność Prezesa Wojskowego Okręgowego w [...] skarżący oparł na przepisach art. 6 § 1 i § 1 a powołanej ustawy.

Zgodnie z pierwszym z nich, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Natomiast w myśl drugiego, na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie.

W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że Prezes Wojskowego Okręgowego w [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r. ustalił wysokość uposażenia należnego sędziemu w stanie spoczynku M. B. w wysokości 9.466,29 zł. Uposażenie powyższe zostało ustalone w oparciu o przepis. art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), który na mocy art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), ma odpowiednie zastosowanie do sędziów sądów wojskowych. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów sędziemu, który został przeniesiony w stan spoczynku, w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, przysługuje do czasu osiągnięcia wieku 65 lat uposażenie w wysokości wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku. W myśl zaś art. 36 a § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych, uposażenie sędziów sądów wojskowych w stanie spoczynku i uposażenie rodzinne członków ich rodzin wypłaca wojskowy organ emerytalny.

Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe uposażenie w kwocie odpowiadającej wysokości wynagrodzenia, pobieranego przez skarżącego na ostatnio zajmowanym stanowisku Zastępcy Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...], począwszy od miesiąca października 2010 r., wypłaca Wojskowe Biuro Emerytalne w [...]. Natomiast za miesiące: lipiec, sierpień i wrzesień 2010 r. uposażenie w takiej samej wysokości było wypłacane przez jednostkę wojskową, na zaopatrzeniu finansowym której skarżący pozostawał.

Należy podkreślić, co zasadnie podnosi organ, że sędziemu sądu wojskowego, który został przeniesiony w stan spoczynku z uwagi na zmianę ustroju sądów lub zmianę granic okręgów sądowych, przysługuje jedno uposażenie, pomimo pozostawania przez niego dalej formalnie w stosunku zawodowej służby wojskowej. Dla sędziego sądu wojskowego, który jest jednocześnie żołnierzem zawodowym, co wynika z definicji zawartej w art. 6 pkt 15 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie zawodowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), to łączący go stosunek zawodowej służby wojskowej, którą pełni na stanowisku służbowym sędziego (wyjątkowo w rezerwie kadrowej lub dyspozycji), jest źródłem uprawnień do uposażenia, zaś stanowisko służbowe jest elementem składowym tego stosunku. Natomiast w odniesieniu do sędziego w stanie spoczynku, to stan spoczynku rodzi uprawnienie do uposażenia. Zatem w każdym przypadku przysługuje zainteresowanemu tylko jedno uposażenie, jak stanowi art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, czy też wspomniany art. 100 § 1 ustawy o ustroju sądów powszechnych. W żadnym zaś razie nie można tu mówić o dwóch podstawach uprawniających do dwóch uposażeń.

Sąd podziela stanowisko organu, że w przedmiotowej sprawie bez znaczenia jest kwestia organu, który dokonał wypłaty uposażenia należnego w stanie spoczynku, gdyż wypłata w każdym przypadku nastąpiła ze środków będących w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej, zaś rozliczenia pomiędzy płatnikami są wewnętrzną sprawą MON. Brak jest zatem w niniejszej sprawie przedmiotu podlegającego egzekucji administracyjnej, stąd też nie sposób jest przyjąć, że Prezes Wojskowego Okręgowego w [...] jako wierzyciel jest bezczynny w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych

Brak jest również podstaw ku temu, aby Uchwałę KRS o przeniesieniu skarżącego w stan spoczynku, traktować jako samoistną podstawę dla Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] do rozpoczęcia wypłacania uposażenia sędziego w stanie spoczynku. Uchwała ta nie regulowała bowiem materii uposażenia i nie określała go w sposób kwotowy. Uchwała KRS tworzyła jedynie uwarunkowania faktyczne, umożliwiające Prezesowi Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] wydanie decyzji ustalającej uposażenie sędziego w stanie spoczynku. Badanie jednak tego, czy Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] wydał przedmiotową decyzję we właściwym czasie i formie, nie należy do zakresu objętego niniejszą sprawą, Ta problematyka nie należy bowiem do istoty niniejszej sprawy. Zatem, w sytuacji gdy okres objęty wnioskiem egzekucyjnym, poprzedza wydanie decyzji ustalającej uposażenie sędziego w stanie spoczynku, Wojskowe Biuro Emerytalne w [...] nie posiadało w okresie objętym skargą, przymiotu dłużnika. Decyzja z dnia [...] września 2010 r. nie ma bowiem mocy wstecznej, a więc nie obejmuje okresu sprzed jej wydania.

W tej sytuacji zarzucane przez skarżącego naruszenie, zarówno przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak też przepisów prawa materialnego, nie znajdują uzasadnienia.

Odnosząc się natomiast do stanowiska Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 29 grudnia 2010 r. dotyczącego "podwójnego uposażenia", na które powołuje się M. B., należy stwierdzić, że KRS wyraziła jedynie swój pogląd i wskazała, że ocena zasadności uprawnienia do "podwójnego uposażenia" pozostaje poza sferą jej kompetencji i w razie sporu należeć będzie do Sądu.

Na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie ma również wpływ to, że skarżący, jako sędzia sądu wojskowego w stanie spoczynku, nie posiada uprawnień do równoległego otrzymywania uposażenia należnego żołnierzowi zawodowemu oraz sędziemu w stanie spoczynku. Ta kwestia została przesądzona przez tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 5 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2014/11, którym oddalono skargę M. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], odmawiającą przyznania wymienionemu uposażenia za sporny okres. Dokonana w tym orzeczeniu ocena prawna wiąże skład orzekający w niniejszej sprawie (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./). Stąd w sytuacji, gdy w spornym okresie objętym niniejszą skargą skarżący otrzymał uposażenie należne sędziemu - żołnierzowi zawodowemu, nie może on skutecznie wywodzić swojego uprawnienia do jednoczesnego otrzymania uposażenia należnego sędziemu wojskowemu w stanie spoczynku.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).