Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 68/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1358/14 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 12 sierpnia 2014 r., nr . w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

E. O. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z 12 sierpnia 2014 r. w przedmiocie podatku akcyzowego, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skarżący podał, że łączna kwota zobowiązań podatkowych określonych decyzjami zaskarżonymi do sądu administracyjnego wynosi 8.400.000 zł (bez odsetek). Jednorazowe wydatkowanie wskazanej kwoty jest niemożliwe bez konieczności wyzbycia się całego majątku, co w konsekwencji doprowadzić może do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. W sytuacji natychmiastowej realizacji zaskarżonych decyzji skarżący nie będzie w stanie zaspokoić własnych potrzeb oraz utraci możliwość zarobkowania.

Ponadto skarżący wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą, a miesięczne koszty z tym związane wynoszą 8.706.140 zł, średni dochód wynosi 421.711 zł, suma zobowiązań kredytowych skarżącego to 5.242.439,62 zł. Natomiast miesięczne koszty obsługi zadłużenia wynoszą 15.807,53 zł. W ocenie skarżącego, zgromadzony przez niego majątek nie może być przedmiotem swobodnego obrotu, gdyż nieruchomości obciążone są hipotekami na kwotę 11.000.000 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z 13 listopada 2014 r. oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że podziela ocenę skarżącego, że jednorazowa zapłata należności ze wszystkich decyzji mogłaby stwarzać niebezpieczeństwo zachwiania stabilności finansowej o znamionach znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jednak w okolicznościach sprawy o realności wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie świadczy możność wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Natomiast zwyczajne niedogodności wywołane stosowaniem środków egzekucyjnych nie wykraczają poza normalne następstwa wykonania obowiązku zapłaty podatku.

Zdaniem WSA skarżący miał świadomość ewentualnych konsekwencji finansowo-podatkowych prowadzonej działalności gospodarczej od prawie trzech lat. Przychody skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej jednoznacznie wskazują, że skarżący posiada zdolność uregulowania ciążących na nim zobowiązań finansowych lub co najmniej zabezpieczenia środków na zapłatę należności objętych zaskarżonymi decyzjami. Majątek skarżącego ulokowany tylko w nieruchomościach ma wartość co najmniej 11.000.000 złotych.

Ponadto Sąd pierwszej instancji zauważył, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu sąd bierze pod uwagę nie tylko okoliczności wskazane we wniosku, ale też wszelkie okoliczności i dokumenty znane Sądowi z urzędu. WSA stwierdził również, że z informacji znajdujących się w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, w 1 czerwca 2013 roku pod tym samym adresem głównym wykonywania działalności gospodarczej, co działalność gospodarcza skarżącego, został zarejestrowany nowy podmiot gospodarczy Przedsiębiorstwo "O." A. O. (REGON .). Pełnomocnikiem w działalności gospodarczej skarżącego, jak i nowo zarejestrowanego podmiotu gospodarczego, jest R.O.. Pełnomocnictwo w obu przypadkach ma identyczny zakres. Zmiany wpisów w CEIDG ujawniają, że skarżący do 6 sierpnia 2014 r. (data usunięcia wpisu) wykonywał działalności gospodarczą pod adresem gdzie od 4 sierpnia 2014 r. (data dokonania wpisu) działalność gospodarczą prowadzi A. O. pod firmą Przedsiębiorstwo "O." A.O..

E. O. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji albo przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P.. Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne jego zastosowanie.

Według skarżącego wpływ na wstrzymanie wykonania decyzji powinny mieć okoliczności które świadczą o wywołaniu znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków wskutek wykonania decyzji, a nie okoliczności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez syna skarżącego oraz przyjęcie obowiązków pełnomocnika przez jego matkę, z zarazem żonę skarżącego.

Zdaniem E. O., WSA nieprawidłowo ocenił skutek przeprowadzenia egzekucji dwudziestu dwóch zaskarżonych decyzji. Skarżący wyjaśnił, ze nominalnie dotyczą one rzeczywiście kwoty w wysokości 8.341.445 złotych za 2010 r. i 6.250.277 złotych za rok 2009 r., łącznie 14.591.722 złotych, jednakże kwota ta wraz z odsetkami wzrasta do wysokości 22.540.714 złotych.

Ponadto skarżący podkreślił, że w przypadku odmowy wstrzymania decyzji zajęcia egzekucyjne zostaną skierowane w pierwszym rzędzie do banków prowadzących rachunki bankowe skarżącego, które zażądają natychmiastowej spłaty należności, a korzystając z ustanowionych zabezpieczeń spłaty należności zablokują środki na rachunkach. Wobec bezskuteczności lub szczątkowej skuteczności tych działań, egzekucja zostanie skierowana do środków trwałych. W konsekwencji zdaniem E. O. stanie się on niewypłacalny i zmuszony będzie do zwolnienia z pracy wszystkich pracowników oraz ogłoszenia upadłości, a majątek w postaci nieruchomości zostanie utracony (w efekcie nawet po pozytywnym rozstrzygnięciu postępowań sądowych nie będzie możliwości odkupienia tych nieruchomości). W ten sposób nastąpi trwała utrata firmy, rynku, kontrahentów oraz wykwalifikowanych pracowników.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wprowadzona w tym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena argumentów skarżącej zawartych we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, w kontekście ustawowych przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, była nieprawidłowa.

W rozpoznawanej sprawie skarżący upatruje podstaw wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w zaistnieniu przesłanki trudnych do odwrócenia skutków. Należy zgodzić się ze skarżącym, że ocena tej przesłanki nie może ograniczyć się do analizy sytuacji materialnej jedynie w kontekście wykonania zaskarżonej decyzji, bez uwzględnienia pozostałych, toczących się spraw dotyczących nałożenia kar pieniężnych. Załączone do zażalenia dokumenty, jak i wyjaśnienia strony pozwalają na ocenę jej sytuacji finansowej. Biorąc pod uwagę zagrożenia (egzekucja bankowa, utrata nieruchomości), należy uznać, że bezpośrednim skutkiem wykonania zaskarżonej decyzji mogą być straty ekonomiczne przedsiębiorstwa, zaś ich następstwem utrata płynności finansowej przedsiębiorstwa oraz zwolnienie pracowników, a w konsekwencji zakończenie działalności gospodarczej. Powoływane przez E. O. okoliczności takie jak: grożąca mu niewypłacalność i konieczność zwolnienia pracowników a także utrata majątku w postaci nieruchomości, jednoznacznie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w majątku skarżącego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki i na podstawie art. 188 w związku z art. 197 i art. 61 § 3 w związku z art. 193 i p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia