Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 256/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 22; art. 39a ust. 1; art. 39j ust. 1-3; art 39k ust. 1-2; art. 92a ust. 2 i 8
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Robert Hałabis WSA Anna Strzelec Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2020 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2019 r., Nr [...] o nałożeniu na J. W. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] sierpnia 2019 r. w L. przy ulicy [...] zatrzymano do kontroli samochód osobowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] Pojazdem kierował J. W. (dalej jako "skarżący"). W chwili kontroli skarżący przewoził trzech pasażerów z ulicy [...] na ulicę J. S. w L.. Ustalono, że pasażer R. S. zamówił przejazd za pomocą zainstalowanej na jego telefonie aplikacji B. Opłata za przejazd została pobrana z karty płatniczej (w wysokości [...] zł). Skarżący wykonujący okazjonalny transport drogowy osób nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Ustalenia z kontroli zawarto w protokole kontroli nr [...].

Decyzją z [...] października 2019 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ I instancji") wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości [...] zł na podstawie l.p. 4.2 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2019 r., poz. 2140), dalej jako "u.t.d.", za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy ([...] zł).

Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ II instancji", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził m.in. że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżący wykonywał w dniu [...] sierpnia 2019 r. okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym. Kierujący pojazdem nie posiadał ważnego w dniu kontroli orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

Organ odwoławczy stwierdził, że bezsporne jest, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz okazjonalny we własnym imieniu. Skarżący nie wykazał, że wykonywał przewozy w imieniu przedsiębiorcy U. D. Sp. z o o Sp. K. w R.. Nie została okazana umowa o pracę, czy zlecenie. Skarżący odmówił jakichkolwiek wyjaśnień pomimo zadawania w trakcie przesłuchania odpowiednich pytań. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 39j ust, 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowym podlega badaniom lekarskim w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W świetle tak ustalonego stanu faktycznego organ uznał za zasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł na podstawie lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.

Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. i wyłączenia odpowiedzialności skarżącego.

J. W. zaskarżył decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając naruszenie:

1) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

2) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie zeznań złożonych przez skarżącego oraz dokumentacji w postaci umowy zlecenia przedstawionej przez skarżącego, dotyczącej kontrolowanego przejazdu – w zakresie współpracy z firmą U. D. Sp. z o o Sp. K. – co doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenia;

3) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

4) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w związku z lp. 4.2. załącznika nr [...] do u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się orzeczeniem.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, która określa zasady odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.).

Zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę m.in., jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3).

Stosownie do art. 39j ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie natomiast z art. 39m u.t.d. wymagania, o których mowa w art. 39a - 39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

W myśl art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] zł do [...] zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń określa załącznik nr [...] do ustawy. Stosownie do lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie [...]zł.

W sprawie bezsporne jest, że skarżący w dniu [...] sierpnia 2019 r. przewoził pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] trzech pasażerów z ulicy [...] na ulicę J. S. w L.. W trakcie czynności wyjaśniających ustalono, że pasażer R. S. zamówił przejazd za pomocą zainstalowanej na jego telefonie aplikacji [...] Opłata za przejazd została pobrana z karty płatniczej (w wysokości [...] zł). Skarżący wykonujący okazjonalny transport drogowy osób nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Ustalenia z kontroli zawarto w protokole kontroli nr [...]. Braku takiego orzeczenia skarżący nie kwestionował, ani w odwołaniu, ani w skardze.

Kwestią sporną jest to, czy po stronie skarżącego zaistniały okoliczności uniemożliwiające wszczęcie lub prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarżący twierdził, że w dacie kontroli nie miał statusu przedsiębiorcy, a podjęte przez niego czynności nie miały cech prowadzenia działalności gospodarczej, a tym bardziej cech wykonywania transportu drogowego. Skarżący podniósł, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. nie wykonywał transportu drogowego. Zatem nie był obowiązany do posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący twierdził, że zakładając nawet, że wykonywał transport drogowy, to to podmiotem , na rzecz którego transport wykonywano był przedsiębiorca U. D. Sp. z o o Sp. K.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że skarżący wykonywał w dniu [...] sierpnia 2019 r. przewóz okazjonalny osób we własnym imieniu, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny, to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, posiłkowo sięgać można do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny w przepisach prawa wspólnotowego, tj. rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 2009 r., s. 8). Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika.

W orzecznictwie przyjmuje się również, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny" w języku polskim, jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).

Zestawienie definicji przewozu okazjonalnego wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że skarżący wykonywał w dniu [...] sierpnia 2019 r. odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.

Organ Transportu Drogowego prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy.

Z protokołu kontroli oraz z pozostałych dowodów wynika, że w tym dniu skarżący wykonywał odpłatny przewóz trzech osób. Pasażer R. S. zamówił kurs za pomocą aplikacji [...]. Aby zamówić kurs, musiał zainstalować aplikację na telefonie, założyć konto i zarejestrować kartę płatniczą. Należność za przejazd została pobrana z karty płatniczej pasażera po wykonanym kursie. Skarżący odmówił składania wyjaśnień. Nie podpisał protokołu z kontroli bez podania przyczyn.

Dla przyjęcia odpłatności przewozu nie ma znaczenia, w jaki sposób następuje dalsze rozliczenie po pobraniu należności z karty płatniczej pasażera, w szczególności który podmiot dokonuje rozliczenia i przekazania należności wykonawcy przewozu. Korzystanie z aplikacji [...] wiąże się z wynagrodzeniem za przewóz.

Stanowisko organów w tej kwestii znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 434/15) analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja [...]. Mianowicie Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców.

Skarżący korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Tym samym uznać należy, że skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego, jak również, że wykonywał te usługi we własnym imieniu i na swoją rzecz.

Brak podstaw do uznania, że skarżący wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu innego podmiotu. Prawidłowe jest stanowisko organu, że okazana w czasie kontroli licencja udzielona przedsiębiorcy U. D. Sp. z o o Sp. w R. (k. 9 akt adm.) nie potwierdza faktu wykonywania transportu drogowego na rzecz tego podmiotu. Licencja ta nie stanowi dowodu posiadania licencji przez skarżącego, ani też nie może być uznana za dowód wykonywania transportu drogowego w imieniu i na rzecz posiadacza licencji. Ponadto skarżący nie przedstawił dowodu na okoliczność wykonywania transportu drogowego w imieniu i na rzecz posiadacza licencji, w szczególności umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, potwierdzającej fakt wykonywania transportu drogowego na rzecz innego podmiotu.

Rzeczą skarżącego było przedstawienie dowodów na okoliczność, że nie wykonywał przewozu we własnym imieniu. Dodać należy, że skarżący wykonywał przewóz samochodem stanowiącym jego własność, co potwierdza informacja z CEPiK (k. 6 akt adm.). Oznacza to, że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu. Ponosi zatem odpowiedzialność za brak ważnego w dniu kontroli orzeczenia lekarskiego.

Podkreślić należy, że odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy, czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli inne czynności związane z przewozem drogowym (przewóz okazjonalny osób) był zobowiązany do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów.

W ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, uznając go za spójny i logiczny, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zapewniono również skarżącemu udział w przeprowadzonym postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się naruszenia przez organy zasad ogólnych postępowania, w tym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści przepisów. Skarżący znał zatem zakres i przedmiot prowadzonego postępowania, mógł w nim aktywnie uczestniczyć, składać wyjaśnienia i wnioski dowodowe. Organy prawidłowo rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy i właściwie ustaliły stan faktyczny sprawy. Konsekwencją ujawnionego i stwierdzonego deliktu administracyjnego było nałożenie na skarżącego odpowiedniej kary pieniężnej, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

Nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zarzutów strony nie świadczy o ich pominięciu. Organ odwoławczy uznając decyzję organu I instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne, obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. do utrzymania skontrolowanej decyzji w mocy.

Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).