Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 718/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2025-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 16 , art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b , art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 27 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 904
law: Ustawa z dnia 15 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 16/21 w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z dnia 19 października 2020 r. nr 9016.2020.001187.65110 w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej, po wznowieniu postępowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. M. na rzecz Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 11 marca 2021r., sygn. akt I SA/Sz 16/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę W.M. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej też: "Dyrektor ZOR ARiMR", "Dyrektor") z 19 października 2020r., nr 9016.2020.001187.65110 w przedmiocie płatności ekologicznej na 2015r., po wznowieniu postępowania.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2) ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021r., poz. 735, dalej: "k.p.a.") przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej oddalił skargę skarżącego, mimo iż w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegającego na tym, że organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o uchyleniu decyzji dotychczasowej, mimo, iż nie zaistniała żadna z przesłanek wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a.

Powyższe uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie Sądu, ponieważ gdyby Sąd prawidłowo skontrolował działalność organów administracji i dostrzegł naruszenie przez nie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zamiast oddalić skargę powinien ją uwzględnić,

b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2021r., poz. 182 i 904, dalej: "PROW") przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej oddalił skargę, mimo iż w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegającego na tym, że organy administracji rozstrzygnęły sprawę bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wykazania zasadności zastosowania trybu nadzwyczajnego. Jak również nie dokonały kompletnych i niebudzących wątpliwości ustaleń do wykazania stworzenia przez skarżącego sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przez organy art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz.UE.L Nr 347, str. 549 z późn. zm., dalej: "Rozporządzenie 1306/2013"), na podstawie którego odmówiono przyznania skarżącemu pomocy.

Powyższe uchybienia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie Sądu, ponieważ gdyby Sąd prawidłowo skontrolował działalność organów administracji i dostrzegł naruszenie przez nie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zamiast oddalić skargę powinien ją uwzględnić.

II. Naruszenie prawa materialnego przez:

a. błędną wykładnię, co przejawiało się w błędnym uznaniu przez Sąd, że organy prawidłowo zinterpretowały art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 w zw. § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 z 13 marca 2015r. (Dz.U. z 2018r., poz. 1784 z późn. zm., dalej: "Rozporządzenie MRiRW") i przyjęły, że przez cele prawodawstwa rolnego, o których mowa w art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 należy rozumieć zakaz jednoczesnego łączenia programów wprowadzony w § 4 ust. 4 Rozporządzenia MRiRW, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przepis § 4 ust. 4 Rozporządzenia MRiRW określa wyłącznie wymogi formalne do uzyskania pomocy a nie cele systemu wsparcia, o których mowa w art. 60 Rozporządzenia 1306/2013,

b. art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 w zw. z art. 27 ust. 2 PROW, przez ich błędną wykładnię, polegającą na stwierdzeniu, że beneficjent powinien wykazać nie tylko przesłanki pozytywne do uzyskania pomocy, ale również brak wystąpienia przesłanek negatywnych skutkujących odmową udzielenia tej pomocy, podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że ciężar wykazania, że przesłanki negatywne przyznania pomocy nie wystąpiły, spoczywa na organie a nie na beneficjencie,

c. niewłaściwe zastosowanie art. 60 Rozporządzenia 1306/2013, na podstawie którego odmówiono przyznania skarżącemu płatności ekologicznej na rok 2015, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy nie jest wystarczający do zastosowania powyższego przepisu na gruncie niniejszej sprawy.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zważywszy na sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych w pierwszej kolejności rozważenia wymaga ocena spełnienia przez skargę kasacyjną ustawowych wymogów formalnych. Skarga kasacyjna jest bowiem szczególnym pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a. powinna ona zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; skargę kasacyjną można zaś oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie, a przedmiotem zarzutu mogą być tylko te przepisy, które zastosował Sąd I instancji lub które powinien był zastosować, lecz je pominął. Skarga kasacyjna winna być bowiem skierowana przeciwko przyjętej w zaskarżonym wyroku podstawie prawnej rozstrzygnięcia, co oznacza wymóg powołania w pierwszej kolejności przepisów normujących działalność orzeczniczą Sądów administracyjnych, a w dalszej kolejności wskazania przepisów materialnego i/lub procesowego prawa administracyjnego. Sądy administracyjne nie stosują bowiem bezpośrednio przepisów prawa administracyjnego, lecz przyjmują je jako normatywny wzorzec kontroli działań lub zaniechań administracji publicznej. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zdaniem skarżącej przez Sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu).Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez Sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Z kolei zwrot "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" w odniesieniu do naruszenia przepisów prawa procesowego należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to, że na stronie skarżącej spoczywa obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (tak wyrok NSA z 14 marca 2018r., II FSK 2480/17; treść tego, jak i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004r., FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005r., GSK 1423/04; 10 maja 2005r., FSK 1657/04; 12 października 2005r., I FSK 155/05; 23 maja 2006r., II GSK 18/06; 4 października 2006r., I OSK 459/06, publ. w CBOSA).

Wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia powyższych ustawowych wymogów formalnych. Należy jednakże zwrócić uwagę, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009r., I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie.

Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zaskarżoną decyzję uznał ją za zgodną z prawem.

W skardze kasacyjnej skarżący kasacyjnie podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 w zw. § 4 ust. 4 rozporządzenia MRiRW, art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 w zw. z art. 27 ust. 2 PROW oraz niewłaściwe zastosowanie art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2) w zw. z art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 PROW w szczególności poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wykazania zasadności zastosowania trybu nadzwyczajnego, jak również nie dokonanie przez organy kompletnych i niebudzących wątpliwości ustaleń do wykazania stworzenia przez skarżącego sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013.

W zakresie postawionych w niej zarzutów, jak i ich uzasadnienia stwierdzić należy, że mają one względem siebie komplementarny charakter, co uzasadnia łączne odniesienie się do nich.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że powyższe zarzuty nie są usprawiedliwione.

Przede wszystkim wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, gdyż stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej określonej w art. 16 k.p.a. Wynikająca z art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. przewiduje bowiem możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, ale jedynie w wyniku przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie wznowienia postępowania.

Podkreślić należy, odwołując się do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2002r. (sygn. akt OPS 11/02, dostępna w CBOSA), że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym oraz, w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). Wznowienie postępowania stwarza zatem prawną możliwość ponownego rozpoznania sprawy i jej rozstrzygnięcia zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, która nie może być wzruszona w zwykłym trybie instancyjnym, jeżeli postępowanie w którym wydano decyzję ostateczną zostało dotknięte jedną z wad procesowych wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie podstawą wznowienia postępowania była przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte wadą, określoną w art. 145 § 1 k.p.a. lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a k.p.a.

Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia będącego aktem procesowym wskazującym przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.).

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności i dowody stanowią podstawę wznowienia postępowania, jeżeli spełniają łącznie następujące cechy: są nowe (1), istniały w dniu wydania decyzji (2), są istotne dla sprawy (3), nie były znane organowi, który wydał decyzję (4). W przypadku braku choćby jednej z wymienionych przesłanek, nie można uznać, że zaistniała podstawa wznowienia postępowania określona we wskazanym przepisie.

Z kolei, dwuetapowość wznowienia postępowania polega na tym, iż w pierwszej jego fazie bada się kwestie formalnej dopuszczalności takiego działania np. możliwość wznowienia z urzędu, podane przez stronę przesłanki wznowienia, dopiero zaś w drugiej fazie, potwierdza się rzeczywiste występowanie tych przesłanek i ocenia wpływ wad postępowania na wydaną decyzję. Należy przy tym dodać, że ewentualna decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) musi być połączona z rozstrzygnięciem o istocie sprawy.

Podkreślić również należy, iż istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na treść rozstrzygnięcia w sprawie, a więc gdy wydano by w sprawie decyzję odmienną od dotychczasowej. Tak więc, nie każdy nowy dowód, czy nowy fakt będzie miał wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nadto, przyczyną wznowienia postępowania mogą być tylko okoliczności faktyczne i dowody nieznane organowi, który wydał decyzję.

Ponadto należy wskazać, że nie ma znaczenia, iż "okoliczności istotne" nie były znane organowi badającemu sprawę w postępowaniu "głównym" na skutek błędów organu lub w wyniku jego zaniedbań. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2024r., sygn. I GSK 158/20, tamże, Sąd stanął na stanowisku, że przy wznowieniu postępowania w okolicznościach wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych powodów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę stanowisko to podziela.

Przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy, która wyszła na jaw po zakończeniu postępowania dotyczącego przyznania płatności - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2018r., sygn. II OSK 1631/16, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2022r., sygn. I GSK 874/19, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2023r., sygn. II OSK 1344/20, tamże). Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego.

Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której: pkt 1 - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo pkt 2 k.p.a. - uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z powyższej regulacji wynika, że wznowienie postępowania administracyjnego samo w sobie nie otwiera możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, ponieważ w pierwszej kolejności nakierowane jest na zbadanie, czy w realiach konkretnej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, czy też taka przesłanka nie wystąpiła. Pozytywne ustalenie przez organ wystąpienia (istnienia) przesłanki wznowienia, otwiera organowi drogę do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, chyba że wystąpią okoliczności określone w art. 151 § 2 k.p.a. w związku z art. 146 k.p.a. Natomiast negatywne ustalenia w tym zakresie, czyli stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej.

W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, że nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, że nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to może bowiem odnosić się wyłącznie do kwestii ustalenia istnienia kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i z tej przyczyny w jego toku organ nie można prowadzić rozważań materialnoprawnych. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wydanie tej decyzji jest bowiem następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Ustalenie to pozbawia bowiem organ możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej stanowi stwierdzenie prawidłowości tej decyzji, co lepiej służy realizacji zasady trwałości decyzji, niż stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2010r., sygn. akt II OSK 768/09, tamże).

Organ administracji państwowej, wznawiając postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zobowiązany jest wykazać, że będące przesłanką wznowienia postępowania nowe okoliczności i dowody są rzeczywiście nowe i istotne dla sprawy, a nadto te nowe dowody i okoliczności istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi.

W sprawie będącej przedmiotem skargi kasacyjnej, decyzją ostateczną z 27 czerwca 2016r., nr 0301-2016-003098 Kierownik Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Kierownik) przyznał W.M. płatność ekologiczną na rok 2015 do całości zadeklarowanego areału, zgodnie ze złożonym wnioskiem i zmianami do ww. wniosku. Postanowieniem z 23 grudnia 2019r. Kierownik wznowił postępowanie w ww. sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), decyzją z 25 lutego 2020r., nr 0301-2020-001256 uchylił opisaną wyżej decyzję z 27 czerwca 2016r. i odmówił przyznania stronie płatności ekologicznej na rok 2015 w zakresie wszystkich zadeklarowanych pakietów/wariantów, z uwagi na stwierdzone stworzenie sztucznych warunków do uzyskania wsparcia. Decyzją z 19 października 2020r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie utrzymał w mocy decyzję Kierownika z 25 lutego 2020r.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę wyrażoną przez organ, a zaakceptowaną przez Sąd I instancji, że dopuszczalne było wznowienie przez organ postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd I instancji słusznie zgodził się ze stanowiskiem organów rozpoznających sprawę, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności, w szczególności przed wydaniem decyzji z 27 czerwca 2016r. w sprawie przyznania stronie płatności ekologicznej za 2015 rok, skarżący przejął zwrotnie przekazane uprzednio bratankowi – W.M.2 grunty, objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym PROW 2007-2012, a zatem ujawniła się zatajona przez skarżącego okoliczność, iż przed dniem wydania decyzji przyznającej mu płatność ekologiczną PROW 2014-2020 posiadał on aktywne zobowiązanie rolnośrodowiskowe PROW 2007-2013. Okoliczność ta także zdaniem Sądu była nową okolicznością istotną dla sprawy istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję, albowiem była istotna dla oceny czy stworzono sztuczne warunki do uzyskania płatności.

Na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organy zasadnie stwierdziły, że skarżący poprzez przejściowe wytransferowanie całości działek objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym PROW 2007-20013 stworzył sztuczne warunki by ominąć zakaz łączenia tego programu z programem rolnictwa ekologicznego.

Sąd I instancji słusznie podkreślił, że w toku postępowania organy ustaliły, że skarżący w okresie od 2012 do 2014r. był wnioskodawcą w zakresie programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013. Zobowiązanie z tego tytułu obejmowało 52 działki rolne o całkowitym areale 169,23 ha. W dniu 10 kwietnia 2015r. skarżący zawarł "Umowę przekazania" stanowiącą, iż "przekazujący" w osobie skarżącego przekazuje "przejmującemu" w osobie W.M.2 (bratanka) "działania z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na lata 2012-2017 wraz ze zobowiązaniami" na wskazanych działkach ewidencyjnych, zaś "przejmujący" zobowiązuje się do kontynuowania realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na lata 2012-2017 wraz ze zobowiązaniami. Tym samym skarżący wyzbył się posiadania całości gruntów objętych ww. zobowiązaniem na rzecz W.M.2, zaprzestając tym samym realizacji programu rolnośrodowiskowego. Wystąpił też o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej PROW 2014-2020, deklarując do wsparcia (także w zakresie innych form pomocy, m.in. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) wyłącznie grunty "nieobecne" w jego gospodarstwie w roku 2014. Następnie w dniu 25 maja 2016r. przejął od A.F. działkę ewidencyjną nr [...], objętą programem rolnośrodowiskowym PROW 2007-2013, zaś w dniu 29 maja 2016r. zwrotnie przejął od W.M.2 część gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym uprzednio przekazanych temu ostatniemu, przy czym pełnomocnikiem zarówno skarżącego, jak i W.M.2 i A.F. jest ta sama osoba – A.M. (brat skarżącego), a ponadto analiza danych historycznych, w zakresie posiadania działek, które zostały przez niego zgłoszone do wszystkich form płatności w roku 2015 wskazuje, że w roku 2014 stanowiły one w zdecydowanej większości przedmiot posiadania innych osób (A.M. osobiście oraz osób, u których jest on pełnomocnikiem).

Reasumując, weryfikując naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 2 k.p.a. wskazać należy, że zaskarżone decyzje organów ARiMR wydano w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd I instancji zasadnie zaakceptował stanowisko organów, które prawidłowo wykazały, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności nieznane organowi, a istniejące w momencie wydania pierwotnej decyzji, co do tworzenia sztucznych warunków uzyskania płatności.

Wobec powyższego, niezasadny okazał się postawiony w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zaszły okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego.

Z dalszych sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów wynika, że w sprawie strona skarżąca kasacyjnie twierdzi, że wyrok Sądu I instancji jest wadliwy, bo narusza przepisy postępowania : art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 PROW.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że postępowanie administracyjne dotyczące przyznawania płatności ustawodawca odmiennie uregulował zasady prowadzenia tych postępowań, zmodyfikował reguły wynikające z przepisów k.p.a. Wskazać należy, że art. 4 ustawy PROW 2014-2020 stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl zaś art. 27 ust. 1 tej ustawy w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności (pkt 1); jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2); udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (pkt 3); zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się (pkt 4). Z ust. 2 przytoczonego artykułu wynika zaś, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z przedstawionych regulacji wynika, że ustawodawca w sposób istotny zmodyfikował reguły procesowe obowiązujące na gruncie postępowania administracyjnego. Na tle niniejszej sprawy istotne znaczenie mają regulacje dotyczące postępowania dowodowego, a mianowicie art. 27 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 2 ustawy PROW 2014-2020, z której wynikają pewne odstępstwa, w zakresie prowadzenia postępowania, w stosunku do regulacji k.p.a. Przede wszystkim, ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Natomiast nie nałożył na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2019r., sygn. akt I GSK 1538/18, a także wyrok NSA z 8 sierpnia 2017r., sygn. akt II GSK 710/17, tamże). Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 10 lipca 2019r., sygn. akt I GSK 1367/18, tamże).

W rozpatrywanej sprawie organ procedował jednak nie w trybie zwykłym, do którego mają zastosowanie wyżej wskazane zasady, lecz w trybie nadzwyczajnym, wznowieniowym. To zaś modyfikowało prawa i obowiązki procesowe tak organu jak i skarżącego. Bowiem istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Konsekwencją przyjęcia wykładni ścieśniającej jest, że okoliczności, o których stanowi wskazany przepis mają być istotne, a więc mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a ponadto muszą ujawnić się po wydaniu decyzji.

Organ wznawiając z urzędu postępowanie powołał się na nową okoliczność, że po wydaniu decyzji z 27 czerwca 2016r. przyznającej stronie płatność ekologiczną na 2015 rok, tj. w dniu 1 lipca 2017r., pozyskał on wiedzę o zaistnieniu okoliczności faktycznej, istniejącej w dacie wydania decyzji z 27 czerwca 2016r., lecz nieznanej Kierownikowi Biura Powiatu [...] Agencji, a mianowicie o zwrotnym przejęciu przez stronę - na podstawie umowy z 29 maja 2016r. (a zatem jeszcze przed wydaniem decyzji przyznającej płatność ekologiczną) - szeregu działek ewidencyjnych, obciążonych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym PROW 2007-2013, podjętym w 2014r. przez stronę i przekazanych uprzednio W.M.2, wraz z tym zobowiązaniem. Zaistniała sytuacja, w której skarżący oraz W.M. "krzyżowo" prowadzili przed 2015r. działalność na gruntach należących do drugiego z nich. W roku 2015 dokonali w istocie wymiany gruntów w taki sposób, aby na skarżącym nie ciążyło zobowiązanie rolnośrodowiskowe w dacie składania przez niego wniosku o przyznanie płatności ekologicznej. Jak zasadnie wskazał to Sąd I instancji ustalenia organów co do charakteru powiązań pomiędzy analizowanymi podmiotami znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym i w żaden sposób nie zostały podważone przez skarżącego. Z 52 działek, jakie miały zostać przekazane W.M.2 przez skarżącego umową z 10 kwietnia 2015r., jedna działka stanowiła własność W.M.2 (nr [...]2, obręb [...], gmina P.), część stanowiła przedmiot umów dzierżawy od ANR zawartych przez W.M., zaś część działek stanowiło przedmiot umów dzierżawy od ANR zawartych przez skarżącego, przy czym, jak wynika z przedłożonych umów dzierżawy, nie miał on prawa ich poddzierżawiać bez zgody ANR. Nadto, część innych działek, skarżący użytkował bezumownie, w związku z czym nie mógł ich skutecznie przekazać w drodze umowy.

Podkreślić należy, że podstawą orzekania przez Sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami (art. 7 i art. 77 § 1-4 k.p.a.). Powyższe zatem oznacza, że Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Do kompetencji Sądu I instancji nie należało rozstrzyganie sprawy administracyjnej co do jej meritum. Zadaniem Sądu administracyjnego jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu i przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w tym ocena, czy organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W konsekwencji zasadnie odwołał się do materiału dowodowego sprawy i ustaleń dokonanych przez organy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku opiera się na stanie faktycznym ustalonym przez organy administracji publicznej i słusznie zaakceptowanym przez Sąd I instancji. W sprawie o przyznanie płatności organ administracji publicznej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Rozumowanie, w wyniku, którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Te reguły zostały zachowane w rozpoznawanej sprawie, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, akceptując ocenę dowodów dokonaną przez organ ARiMR-u.

Podkreślić również trzeba, że zarzut naruszenia przepisów postępowania może być uwzględniony tylko wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazanie potencjalnego wpływu uchybienia procesowego na wynik sprawy należy do strony wnoszącej skargę kasacyjną. Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który chociaż nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną, wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a., jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z wykazaniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Nie wystarczy zatem przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. Zarzuty kasacyjne nieodpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. Wskazują jedynie na istniejące - w ocenie strony skarżącej kasacyjnie - uchybienia, ale nie spełniają wymogu niezbędnego dla uwzględnienia tych zarzutów, tj. wykazania wpływu tych naruszeń na wynik sprawy.

Podsumowując, stwierdzić należy, że uznanie okoliczności faktycznych lub prawnych, szczegółowo badanych i ocenianych przez organ administracji, za wystarczające do wydania we wznowionym postępowaniu odmiennej decyzji, prowadzić musi do wniosku, że zostały spełnione przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej oparte na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a okazały się niezasadne.

Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że za nietrafne należało uznać przede wszystkim zarzuty naruszenia art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 w zw. § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 z 13 marca 2015r. Prawidłowo ustalono również istnienie przesłanki subiektywnej zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Działaniom polegającym na przejściowym wytransferowaniu całości działek Skarżącego, objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym PROW 2007-2013, słusznie przypisano cel, jakim było uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Organ, poprzez analizę okoliczności obiektywnych występujących w badanej sprawie dowiódł, że transfery gruntów rolnych w obrębie grupy zarządzanej przez wspólnego pełnomocnika (A.M.) służyły obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia, a wyrażających się w zakazie jednoczesnej realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego i zobowiązania ekologicznego.

Tym samym skarżący nie podważył skutecznie ustaleń organu i ich oceny. Całokształt okoliczności występujących w niniejszej sprawie oraz spraw innych podmiotów uzasadnia przyjęcie, że transfer gruntów rolnych miał na celu uzyskanie nowych dopłat.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 360 zł obejmujących wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego organ w postępowaniu kasacyjnym orzeczono na podstawie 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023r. poz. 1935).