Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 46/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124b ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lutego 2022 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. w B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wykonania czynności konserwacji urządzenia przesyłowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

Prezydent Miasta B., po rozpatrzeniu wniosku W. Sp. z o.o. z siedzibą w B. z [...] lutego 2021 r. (zmienionego pismem z [...] maja 2021 r.), decyzją z [...] sierpnia 2021 r. nr [...], zobowiązał K. B., W. B., A. B. oraz P. B. do udostępnienia nieruchomości położonej w B. przy [...], w obrębie [...]., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1521 ha, w celu wykonania przez wnioskodawcę czynności konserwacji urządzenia przesyłowego - magistrali wodociągowej o średnicy DN 600. W sentencji decyzji organ pierwszej instancji określił obszar niezbędny do wykonania prac konserwacyjnych o pow. 417 m2, w tym 267 m2 stanowiących powierzchnię niezbędną do prowadzenia robót, a 150 m2 dojazd umożliwiający wykonanie czynności związanych z konserwacją przedmiotowej magistrali wodociągowej. Ponadto, określono okres udostępnienia nieruchomości na 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia prac na nieruchomości oraz zobowiązano inwestora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego po zakończeniu prac. Organ pierwszej instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, zgodnie z brzmieniem art. 124b ust. 2a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.; dalej powoływana jako u.g.n.).

Odwołanie od tej decyzji wnieśli K. B. i W. B., uzasadniając, że nie wyrażają zgody na wykonanie konserwacji, gdyż Wodociągi nie mają dobrej woli zawarcia (...) umowy ugodowej, "uważają, że należy im się wszystko za darmo" i "zapominają, że własność to rzecz święta".

Wojewoda P. decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił zobowiązania właścicieli do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania czynności konserwacji urządzenia przesyłowego - magistrali wodociągowej o średnicy DN 600, polegającej na demontażu istniejącego trójnika, wstawieniu prostego odcinka rury oraz zamuleniu pozostawionego odcinka magistrali.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z treści art. 124b ust. 1 u.g.n. wynika, że może on być zastosowany, jeśli łącznie spełnione zostaną następujące przesłanki: 1) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontem oraz usuwaniem awarii przewodów i urządzeń lub ich usunięcia z gruntu;

2) właściciel nie wyraża zgody na takie udostępnienie.

Wydanie decyzji w oparciu o ten przepis winno zostać zatem poprzedzone próbami uzyskania zgody właścicieli nieruchomości na jej udostępnienie, a czynności te powinny zostać udokumentowane i dopiero ich bezskuteczność upoważnia do złożenia wniosku o jej wydanie. Zarówno zgoda, jak i jej brak, muszą być wyrażone przez właściciela w sposób jasny i niebudzący wątpliwości. Z akt sprawy wynika, że próby uzyskania zgody współwłaścicieli nieruchomości zakończyły się niepowodzeniem, z powodu rozbieżnych oczekiwań finansowych za udostępnienie nieruchomości. Współwłaściciele nieruchomości w toku negocjacji z inwestorem wyrażali wolę ugodowego załatwienia sprawy, jednak z uwagi na odmienne oczekiwania finansowe strony nie podpisały umowy na czasowe zajęcie nieruchomości w zakreślonym przez inwestora terminie. Wyraźny i jednoznaczny brak zgody został natomiast uzyskany już w toku postępowania organu pierwszej instancji. W protokole oględzin nieruchomości z [...] lipca 2021 r. widnieje zapis, że "Pan W. B. nie wyraża zgody na zawarcie umowy służebności". Brak zgody współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie konserwacji został ponadto potwierdzony w odwołaniu K. B. i W. B. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo oceniono spełnienie przesłanki w przedmiocie braku zgody właściciela nieruchomości uprawniającej do wydania decyzji o udostępnieniu nieruchomości w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n.

Organ odwoławczy nie podzielił natomiast stanowiska Prezydenta Miasta B., że zakres i planowany efekt robót budowlanych zamierzonych przez inwestora mieści się w pojęciu konserwacji. Uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie organ wskazał, że art. 124b ust. 1 u.g.n. zawiera zamknięty katalog czynności, które mogą być realizowane na podstawie decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości. Przepis ten nie może być stosowany do niewymienionych w nim działań inwestycyjnych, jak np. przebudowa obiektu budowlanego. W rozpoznawanej sprawie inwestor określił, że roboty polegające na demontażu istniejącego trójnika w magistrali wodociągowej DN 600, wstawieniu prostego odcinka rury, wykonanie połączeń, a następnie zamulenie pozostawionego odcinka magistrali stanowią konserwację. W opinii z [...] grudnia 2019 r. dotyczącej oszacowania przez rzeczoznawcę majątkowego odszkodowania za udostępnienie nieruchomości, przedłożonej przez inwestora do wniosku o wydanie zaskarżonej decyzji, wskazano wprost, że w związku z prowadzoną konserwacją magistrali wodociągowej planowane jest wyłączenie z użytkowania około 17-metrowego odcinka wodociągu o średnicy 800 mm (str. 8 opinii). Zdaniem organu odwoławczego, nie sposób zakwalifikować wyłączenia części obiektu budowalnego z użytkowania jako konserwację. Wskazano przy tym, że brak jest ustawowej definicji konserwacji zarówno w ustawie o gospodarce nieruchomościami oraz w ustawie - Prawo budowlane. W art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo budowalne, zawarto jedynie definicję remontu. Zgodnie z tym przepisem przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Zdaniem organu odwoławczego w świetle art. 3 pkt 8 - Prawa budowlanego należy uznać, że przez pojęcie "bieżącej konserwacji" należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót niepolegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, ale mających na celu utrzymanie obiektu budowlanego w dobrym stanie, w celu jego zabezpieczenia przed szybkim zużyciem się, czy też zniszczeniem i dla utrzymania go w celu użytkowania w stanie zgodnym z przeznaczeniem tego obiektu. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał na definicję słownikową konserwacji, zgodnie z którą są to zabiegi mające na celu utrzymanie czegoś w dobrym stanie. Konserwacją będą, zatem prace budowlane wykonywane na bieżąco w zakresie polegającym na zabezpieczaniu elementów obiektu budowlanego przed degradacją, przedwczesnym zużyciem (tak też wyroki WSA w Warszawie z 16 stycznia 2019 r., VII SA/Wa 1111/18, WSA w Lublinie z 10 września 2020 r., II SA/Lu 42/20; pub. CBOSA). Biorąc pod uwagę tak rozumianą konserwację, organ odwoławczy stwierdził, że nie można zaaprobować stanowiska inwestora oraz organu pierwszej instancji, że pozostawienie nieużytkowanego odcinka sieci wodociągowej na prywatnej nieruchomości, stanowi konserwację. Roboty przedstawione we wniosku nie mogą być również zakwalifikowane jako remont, gdyż nie ma tu mowy o odtworzeniu stanu pierwotnego obiektu budowlanego z zastosowaniem innych wyrobów budowlanych. W okolicznościach przedmiotowej sprawy wydanie pozytywnej decyzji zezwalającej na udostępnienie nieruchomości w celu przeprowadzenia robót nie mieszczących się w pojęciu konserwacji, ani remontu, jest zatem niemożliwe w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n. Dlatego organ odwoławczy zobowiązany był wydać decyzję reformatoryjną, poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniosły W. i zarzuciły naruszenie:

- art. 6, 7 i 80 K.p.a. w zw. z art. 124b ust. 1 u.g.n., przez nieprawidłowe ustalenie, że zakres czynności zmierzających do utrzymania we właściwym stanie obiektu liniowego, jakim jest sieć wodociągowa magistralna DN 600 skutkuje wyłączeniem z użytkowania ww. urządzenia, w sytuacji w której wniosek strony zmierza do realizacji obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2028 ze zm.);

- art. 124 b ust. 1 u.g.n., przez jego błędną wykładnię, w zakresie w jakim organ drugiej instancji uznał, że czynności wskazane we wniosku inicjującym postępowanie nie stanową "konserwacji" sieci wodociągowej magistralnej DN 600, w sytuacji gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że ww. urządzenie nie będzie wyłączone z użytkowania i będzie urządzeniem czynnym.

Wskazując na powyższe naruszenia strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu drugiej instancji i zasądzenie kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.

W uzasadnieniu zarzucono, że organ drugiej instancji w sposób nieprawidłowy ustalił i ocenił stan faktyczny sprawy. Przedmiotem wniosku była potrzeba wykonania konserwacji urządzenia przesyłowego, a konkretnie magistrali wodociągowej o średnicy DN 600. Drugie z urządzeń przesyłowych, które jest zlokalizowane na nieruchomości, czyli magistrala wodociągowa DN 800 nie jest przedmiotem wniosku zmierzającego do ograniczenia własności nieruchomości. Skutkiem realizacji zamierzonych czynności konserwacyjnych na sieci DN 600 będzie wyłączenie z eksploatacji sieci DN 800. Stwierdzenie organu drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "nie sposób zakwalifikować wyłączenia części obiektu budowlanego z użytkowania, jako konserwację" jest nieprawidłowe. Magistrala wodociągowa DN 600 będąca przedmiotem wniosku jest i pozostanie urządzeniem czynnym, wchodzącym w skład przedsiębiorstwa realizującym przesył wody. Magistrala wodociągowa DN 800 nie jest przedmiotem sprawy administracyjnej. Jest to urządzenie, które w sensie fizycznym pozostaje połączone z siecią DN 600, lecz nie będą na tym urządzeniu wykonywane czynności konserwacji, o których mowa w art. 124 b u.g.n. Podniesiono, że przedmiotem wniosku, wyznaczającym granice rozpoznania sprawy było "wydanie decyzji zobowiązującej współwłaścicieli (...) polegającej na udostępnieniu W. Sp. z o.o. w/w nieruchomości w celu wykonania czynności konserwacji urządzenia przesyłowego magistrali wodociągowej o średnicy DN 600 na okres 6 miesięcy od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna". Nie są jasne przyczyny i motywy, dla których organ drugiej instancji orzekł od odmowie zobowiązania właścicieli do udostępnienia nieruchomości w celu "wykonania czynności konserwacji urządzenia przesyłowego magistrali wodociągowej o średnicy DN 600 polegających na demontażu istniejącego trójnika, wstawieniu prostego odcinka rury oraz zamuleniu pozostawionego odcinka magistrali" w sytuacji, w której urządzenie o średnicy DN 600 jest i będzie urządzeniem czynnym realizującym zadania o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W sprawie niniejszej mają być wykonane czynności, które są zgodne z cytowanymi przez organ odwoławczy definicjami konserwacji. Działania zmierzające do likwidacji przedmiotowego trójnika, mają na celu utrzymanie istniejącego obiektu w dobrym stanie technicznym w celu użytkowania zgodnym z przeznaczeniem tego obiektu. Wskazano, że teoretycznie można byłoby ten trójnik zadeklować przez działania znacznie zmniejszające trwałość i stabilność przesyłu wody np. deklowanie, wykonanie potężnych bloków oporowych itp. W takiej jednak sytuacji przedmiotowy trójnik wraz z kikutem rury będzie stanowić źródło wtórnego zanieczyszczenia wody pitnej co może skutkować m.in. koniecznością wyłączenia z eksploatacji magistrali wodociągowej - w takim przypadku magistrala utraci własności użytkowe do jakich jest przeznaczona i obniżeniem niezawodności systemu zaopatrzenia w wodę m. B. Oznacza to, że takie działanie obniży dobrostan urządzenia. Zdaniem strony skarżącej organ drugiej instancji w sposób niewłaściwy ocenił, że po wykonaniu konserwacji magistrali DN 600 będzie ona wyłączona z użytkowania. Gdyby rzeczywiście taki skutek miałby nastąpić, to organ miałby rację. Skoro zaś stan faktyczny sprawy jest zupełnie inny, to zaskarżona decyzji nie powinna funkcjonować w obrocie prawnym.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że zarówno przewody wodociągowe DN 600, jak i DN 800, znajdują się na nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], a zatem nie można zaaprobować stanowiska inwestora oraz organu pierwszej instancji, że pozostawienie nieużytkowanego odcinka sieci wodociągowej na prywatnej nieruchomości, stanowi konserwację. Roboty, o których mowa we wniosku, nie mogą być również zakwalifikowane jako remont, gdyż nie ma tu mowy o odtworzeniu stanu pierwotnego obiektu budowlanego z zastosowaniem innych wyrobów budowlanych. Ponadto, jak sama skarżąca spółka wskazuje w uzasadnieniu skargi, "skutkiem realizacji zamierzonych czynności konserwacyjnych na sieci DN 600 będzie wyłączenie z eksploatacji sieci DN 800". Powyższe potwierdza, że w przedmiotowej sprawie zakres prowadzonych robót wykracza poza pojęcie konserwacji lub remontu, a zatem niemożliwe było wydanie decyzji w trybie art. 124bust. 1 u.g.n.

Na rozprawie w dniu 24 lutego 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej wyjaśnił, że wymontowanie trójnika spowoduje, że będzie odcięta część rury o parametrze 800, która w tej chwili nie jest użytkowana. W miejsce trójnika będzie wstawiona rura o parametrze 600 cm. Należy odciąć odcinek wodociągu o parametrach 800 aby uzyskać lepszy przepływ wody. W ten sposób uzyska się lepsze parametry przepływającej wody, która nie będzie zanieczyszczona. Dojdzie do definitywnego rozdzielenia rury wodociągowej o parametrze 600 z rurą o parametrze 800.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej jest decyzja Wojewody P. uchylająca decyzję Prezydenta Miasta B., wydaną na podstawie art. 124b ust. 2a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.; dalej powoływana jako u.g.n.), zobowiązującą K. B., W. B., A. B. oraz P. B. do udostępnienia nieruchomości położonej w B. przy [...]., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1521 ha, w celu wykonania przez wnioskodawcę czynności konserwacji urządzenia przesyłowego - magistrali wodociągowej o średnicy DN 600. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji, że prace polegające na demontażu istniejącego trójnika, wstawieniu prostego odcinka rury oraz zamuleniu pozostawionego odcinka magistrali stanowią konserwację urządzenia przesyłowego - magistrali wodociągowej o średnicy DN 600. Zdaniem organu odwoławczego wnioskowane roboty stanowią przebudowę i nie ma do nich zastosowania przepis art. 124b u.g.n. Dlatego uchylając decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy orzekł co do istoty sprawy i odmówił zobowiązania właścicieli do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania tych robót.

Kwestie udostępnienia nieruchomości na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami reguluje art. 124 u.g.n., zgodnie z którym (ust. 1) starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W sprawie niniejszej wniosek oparto na art. 124b u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności (ust. 1). Decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1 (ust. 2). Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (ust. 2a). Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio (ust. 3). Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania (ust. 4). Obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, podlega egzekucji administracyjnej (ust. 5).

Najistotniejszą różnicą wydania decyzji upoważniającej inwestora do zajęcia cudzej nieruchomości w obu wymienionych wyżej trybach (na podstawie art. 124 i art. 124b u.g.n.) jest kwestia zgodności inwestycji z zapisami planu miejscowego: tylko roboty polegające na remoncie, konserwacji i usunięciu awarii mogą być wykonane niezależnie od zapisów planu miejscowego. W obu przypadkach oczywiście przesłanką wydania omawianej decyzji jest brak zgody właściciela nieruchomości. Dlatego też właściwa klasyfikacja robót budowlanych objętych postępowaniem jest kluczowa dla ustalenia, w jakim trybie postępowanie powinno się toczyć.

W sprawie niniejszej spełnienie przesłanki braku zgody współwłaścicieli nieruchomości na jej udostępnienie w celu wykonania wnioskowanej konserwacji jest bezsporne. Spór dotyczy kwalifikacji planowanych robót budowanych. Przepis art. 124b u.s.g. wymienia trzy cele: konserwację, remont lub usuwanie awarii wymienionych w nim ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń. W ocenie sądu organ odwoławczy prawidłowo uznały, że planowane roboty budowlane nie kwalifikują się do trybu wskazanego w art. 124b u.g.n. Bezspornie w sprawie nie mamy do czynienia z awarią. Spór dotyczy tego czy wnioskowane roboty budowlane stanowią konserwację czy też przebudowę.

Odnosząc się do tego wskazać należy, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie definiują takich pojęć jak konserwacja i przebudowa. W tym zakresie należy sięgać do przepisów ustawy - Prawo budowlane. Przy czym przepisy tej ustawy nie definiują też wprost konserwacji. Znaczenie tego pojęcia można wywieść z definicji remontu. Zgodnie z art. 3 pkt 8 P.b. przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Stąd też, aby określone czynności zakwalifikować można było jako remont, muszą być one oparte na wskazanych przez ustawodawcę podstawach: prace należy wykonać w obiekcie, który już istnieje, i nie mogą one prowadzić do zmiany pierwotnego stanu obiektu, nie będąc jednocześnie jego konserwacją. W oparciu o tę definicję remontu, można przyjąć, że konserwacja to bieżąca działalność danego podmiotu zmierzająca do zachowania substancji określonego przedmiotu w niezmienionym stanie, przez co zapobiega się jego degradacji. Takie rozumienie pojęcia konserwacji, jest zbieżne z definicją słownikową zaczerpniętą ze Słownika Języka Polskiego Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, gdzie konserwacja, to "zabiegi mające na celu utrzymanie czegoś w dobrym stanie". Pojęciem konserwacji objęte są roboty o węższym zakresie niż remont.

Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 7a P.b. przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. W orzecznictwie przyjmuje się, że zasadniczą różnicę między remontem a przebudową stanowi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, którą wyklucza remont, a która stanowi o istocie przebudowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny (wyroki NSA z: 8 kwietnia 2011 r. II OSK 610/10; 25 stycznia 2008 r. II OSK 1945/06, pub. CBOSA). Jeżeli zmiana parametrów użytkowych lub technicznych wyklucza kwalifikację robót budowlanych jako remontu to tym bardziej wyklucza kwalifikację takich robót jako konserwację.

Charakter wnioskowanych w sprawie niniejszej prac nie mieści się w pojęciu konserwacji jak i remontu. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że zakres planowanych robót budowlanych stanowi przebudowę. Prace te mają polegać na demontażu istniejącego trójnika w magistrali wodociągowej DN 600, wstawieniu prostego odcinka rury, wykonaniu połączeń, a następnie zamuleniu pozostawionego odcinka magistrali DN 800. Zdaniem organu odwoławczego wyłączenie części obiektu budowlanego z użytkowania wyklucza kwalifikację robót budowlanych jako konserwację. Z kolei argumentacja Wodociągów w uzasadnieniu skargi zmierzała do wykazania, że wniosek dotyczy tylko magistrali wodociągowej DN 600, która w wyniku wykonanych prac będzie nadal użytkowana. Przedmiotem wniosku nie jest objęta magistrala DN 800. Stanowisko to w okolicznościach faktycznych sprawy nie może być uwzględnione. Sam pełnomocnik w uzasadnieniu skargi stwierdza następnie, że magistrala wodociągowa DN 800 jest w sensie fizycznym połączona z siecią DN 600. Na rozprawie pełnomocnik sprecyzował, że wymontowanie trójnika spowoduje, że będzie odcięta część rury o parametrze 800, która w tej chwili nie jest użytkowana. W miejsce trójnika będzie wstawiona rura o parametrze 600 cm. W wyniku robót dojdzie do definitywnego rozdzielenia rury wodociągowej o parametrze 600 z rurą o parametrze 800. Powyższe także wynika z wniosków opinii dotyczącej oszacowania przez rzeczoznawcę majątkowego odszkodowania za udostępnienie nieruchomości, przedłożonej przez inwestora gdzie wskazano wprost, że w związku z prowadzoną konserwacją magistrali wodociągowej planowane jest wyłączenie z użytkowania około 17-metrowego odcinka wodociągu o średnicy 800 mm (str. 8 opinii). Wobec powyższego stwierdzić należy, że pomimo tego że wniosek dotyczył tylko magistrali DN 600 to wnioskowane roboty miały przede wszystkim na celu wyłączenie z użytkowania magistrali DN 800. Bez wątpienia zatem dojdzie w sprawie do zmiany parametrów użytkowych przewodów wodociągowych DN 600 i DN 800. Stąd robót tych nie można zakwalifikować jako remontu (gdyż nie ma tu mowy o odtworzeniu stanu pierwotnego obiektu budowlanego z zastosowaniem innych wyrobów budowlanych) a tym bardziej jako konserwacji (gdyż nie ma tu mowy o działaniach zmierzających do zachowania substancji magistrali w niezmienionym stanie w celu zapobiegania jej degradacji). W konsekwencji w sprawie nie mógł być zastosowany tryb z art. 124b u.g.n. Tym samym bezzasadny pozostaje zarzut naruszenia tej regulacji przez błędną wykładnię, w zakresie w jakim organ drugiej instancji uznał, że czynności wskazane we wniosku inicjującym postępowanie nie stanową "konserwacji" sieci wodociągowej magistralnej DN 600, w sytuacji gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że ww. urządzenie nie będzie wyłączone z użytkowania i będzie urządzeniem czynnym.

Bezzasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem w sprawie spór dotyczył wykładni przepisu art. 124b u.g.n. Nie zachodziła potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego, gdyż w sprawie dokonano wszystkich istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych.

Z powyższych względów skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu – na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).