Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1681/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji
Powołane przepisy: article: art. 201 § 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik, Protokolant Natalia Zawadka, po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 46/17 w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla w całości postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 listopada 2016 r., nr [...], 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz O. S.A. z siedzibą w W. kwotę 1257 (słownie: jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 11.10.2017 r. o sygn. III SA/Wa 46/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę O. S.A. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: SKO) z 17.11.2016 r., nr [...], wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok jest dostępny (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata), która zaskarżyła ten wyrok w całości. Sformułowała również wniosek o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wyrokowi skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: (1) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i niewyjaśnienie dlaczego zasadne jest zawieszenie postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2007 r. z uwagi na wniesienie skargi na decyzję wymiarową za 2007 r. i w związku z tym zawieszenie postępowania w tej sprawie, co miało istotny wpływ na wynik, gdyż wskazuje na niedostateczne wyjaśnienie zasadności zastosowania w sprawie art. 201 § 1 pkt 7 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: o.p.); (2) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 201 § 1 pkt 7 w związku z art. 77 § 4 o.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, w której wymagała ona uwzględnienia ze względu na to, iż organ błędnie zawiesił "postępowanie" w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. z uwagi na wniesienie skargi na decyzję kasacyjną w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r., podczas gdy wniesiona skarga na decyzję kasacyjną ma wpływ wyłącznie na postępowanie wymiarowe, co w konsekwencji oznacza, iż organ w przypadku niewydania nowej decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia decyzji, powinien dokonać zwrotu nadpłaty.

2.2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie nie skorzystało z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

3.1. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, natomiast zaskarżony wyrok WSA w Warszawie nie odpowiada prawu. Zarzuty skargi kasacyjnej odnoszą się do oceny prawidłowości zasadności zawieszenia przez organ podatkowy postępowania w oparciu o art. 201 § 1 pkt 7 o.p. w sprawie zwrotu skarżącej nadpłaty podatku od nieruchomości za 2007 r.

3.2. Zawieszenie postępowania jest wyjątkiem od zasady szybkości oraz ciągłości postępowania podatkowego, dlatego też może ono mieć miejsce tylko w przypadkach wyraźnie określonych w przepisach Rozdziału 12 Ordynacji podatkowej. Artykuł 201 § 1 o.p. reguluje instytucję zawieszenia postępowania z urzędu wskazując przypadki, w których jest ono obligatoryjne. Zawieszenie postępowania wywiera obok skutków procesowych również skutki materialne, związane z naliczaniem odsetek. Zgodnie z art. 54 § 1 pkt 4 o.p., w przypadku zawieszenia postępowania z urzędu odsetek za zwłokę nie nalicza się od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania do dnia doręczenia postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania.

Organ pierwszej instancji zawiesił ww. postępowanie w oparciu o art. 201 § 1 pkt 7 o.p., w myśl którego organ podatkowy zawiesza postępowanie w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji. Regulacja ta wprowadza zakaz prowadzenia równolegle postępowania podatkowego i sądowoadministracyjnego w danej sprawie. Ma ona na celu wykluczenie kolizyjności rozpoznania sprawy podatkowej na drodze postępowania podatkowego z weryfikacją decyzji na drodze postępowania sądowoadministracyjnego, którego przedmiotem była sprawa podatkowa, która w następstwie decyzji kasacyjnej organu odwoławczego lub decyzji o stwierdzeniu nieważności, ma być rozpoznana w toku postępowania podatkowego zwykłego.

W rozpatrywanym przypadku nie mamy jednak do czynienia ze spełnieniem przesłanek z art. 201 § 1 pkt 7 o.p., ponieważ sprawa, w której doszło do zawieszenia postępowania dotyczy zwrotu nadpłaty skarżącej podatku od nieruchomości za 2007 r. wraz z oprocentowaniem. Na powyższej podstawie prawnej mogło dojść do zawieszenia postępowania, ale nie w ww. sprawie zwrotu nadpłaty skarżącej podatku od nieruchomości za 2007 r. wraz z oprocentowaniem, lecz w sprawie zobowiązania podatkowego skarżącej w podatku od nieruchomości za 2007 r., która została przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji na skutek uchylenia w całości zaskarżoną do WSA w Warszawie decyzją SKO w Warszawie z 5.04.2016 r. decyzji P. z 12.12.2012 r. (została ona następnie zaskarżona skargą kasacyjną skarżącej, która została oddalona wyrokiem NSA z 18.08.2020 r., II FSK 1616/18). Wprowadzony do Ordynacji podatkowej art. 201 § 1 pkt 7 o.p. stanowi właśnie o konieczności zawieszenia postępowania przez organ pierwszej instancji w przypadku wniesienia skargi do sądu na decyzję uchylającą m.in. w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. Trafnie WSA w Warszawie przywołał w tym względzie uzasadnienie projektu ustawy wprowadzającej art. 201 § 1 pkt 7 o.p. (zob. uzasadnienie projektu ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw z 2.06.2015 r., VII kadencja, druk sejm. nr 3462), lecz wyprowadził zeń nieprawidłowe wnioski.

Nie świadczy to jednak o naruszeniu zarzucanego art. 141 § 4 p.p.s.a., lecz powołanego już art. 201 § 1 pkt 7 o.p. W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15.02.2010 r., II FPS 8/09, przyjmuje się, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego, przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. W rozpoznanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził takich naruszeń. Przeciwnie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymaganiom stawianym przez art. 141 § 4 p.p.s.a., w szczególności zawiera zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a także wypowiedź co do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia zarzutów skargi. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarł nadto stanowisko co do oceny stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę instancyjną. Zasadność merytorycznego stanowiska WSA w Warszawie nie może być zaś skutecznie podważana zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia tego przepisu nie może więc sprowadzać się do polemiki z przedstawionym w uzasadnieniu stanowiskiem Sąd pierwszej instancji (zob. również wyrok NSA z 21.01.2020 r., II FSK 2976/18).

Jako przedwczesny należy ocenić zarzut kasacyjny naruszenia art. 77 § 4 o.p. W sprawie nie doszło do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu nadpłaty skarżącej podatku od nieruchomości za 2007 r. wraz z oprocentowaniem. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, ze organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie wydał jedynie w oparciu o podstawę prawną z art. 201 § 1 pkt 7 o.p. postanowienie z 30.08.2016 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2007 r. wraz z oprocentowaniem do czasu otrzymania prawomocnego rozstrzygnięcia przez WSA w Warszawie skargi skarżącej na decyzję SKO w Warszawie z 5.04.2016 r. uchylającą w całości decyzję Prezydenta [...] z 12.12.2012 r. w sprawie określenia poprzednikowi prawnemu skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Ta kwestia formalna była jedynie przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy oraz WSA w Warszawie i tylko ona mogła być objęta zakresem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie.

3.3. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. - uwzględnił skargę kasacyjną uchylając w całości zaskarżony wyrok, zaś uznając, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, po rozpoznaniu skargi do WSA w Warszawie - uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu odwoławczego. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 w związku z art. 205 § 2 i art. 209 o.p.