Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 638/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Robert Talaga Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. J., Z. K. i T. K. na decyzję Wojewody z dnia 18 lipca 2024 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za czasowe zajęcie i szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 12 marca 2024 r., nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej solidarnie kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z 18 lipca 2024 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. J. i Z. K. od decyzji Starosty S. z 12 marca 2024 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za czasowe zajęcie i szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

Starosta S. decyzją z 5 lipca 2021 r., nr [...], na podstawie art. 126 ust. 5 i ust. 8 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm., dalej: "u.g.n.") potwierdził zaistnienie przesłanek zajęcia 18 czerwca 2021 r. przez E. S.A. nieruchomości stanowiącej współwłasność T. K., A. J. i Z. K. oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej w obrębie P., gmina P., w celu przycięcia gałęzi drzew bezpośrednio zagrażających napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji P.1-W.. Decyzja stała się ostateczna 24 lipca 2021 r.

Pismem z 19 maja 2023 r. Starosta S. zwrócił się do E. SA z zapytaniem o odszkodowanie. W odpowiedzi spółka poinformowała, że odszkodowanie nie zostało wypłacone.

Starosta S. decyzją z 12 marca 2024 r., nr [...], na podstawie art. 128 ust. 4, art. 129 ust. 5 pkt 1, art. 130 i art. 132 ust. 1a w zw. z art. 126 ust. 5 i ust. 8 u.g.n. oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "K.p.a."), w pkt 1. ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł na rzecz T. K. za czasowe zajęcie i szkody powstałe w wyniku powyżej opisanego zajęcia przez E. SA nieruchomości, w pkt 2. ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł na rzecz A. J. i Z. K. za czasowe zajęcie i szkody powstałe w wyniku powyższego zajęcia przez E. SA nieruchomości, w pkt 3.zobowiązał E.. SA do wypłaty odszkodowań określonych w pkt 1 i pkt 2 w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w sprawie nie budzi wątpliwości, iż miało miejsce ograniczenie prawa własności dokonane na podstawie decyzji Starosty [...] z 5 lipca 2021 r. Nie ulega też wątpliwości, że pomiędzy spółką E. SA a właścicielami zajętej nieruchomości nie doszło do uzgodnienia odszkodowania.

W sprawie jako dowód dopuszczono operat szacunkowy z 28 września 2023 r. wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego. Wartość zajęcia części nieruchomości i szkód z nim związanych została określona na kwotę [...]zł.

Rzeczoznawca w operacie wskazał przedmiot, zakres i cel wyceny, stan faktyczny i prawny nieruchomości, dokonał analizy charakterystyki rynku nieruchomości, przedstawił i uzasadnił sposób wyceny oraz określił wartość przedmiotu wyceny. Przedmiotem wyceny była część nieruchomości gruntowej położona w obrębie P., oznaczona geodezyjnie jako działka nr [...]. Zakres operatu obejmował ustalenie wysokości odszkodowania za zajęcie w dniach 18-19 czerwca 2021 r. części działki nr [...], związane z nagłą potrzebą zapobieżenia powstaniu znacznej szkody przez przycięcie drzew w pasie zajęcia linii [...] 110kV relacji P1.-W.. Powierzchnia zajęcia wyniosła 1.490 m2. W opinii ustalono także wartość szkód powstałych w wyniku rzeczonego zajęcia. Liczbę drzew przyjęto zgodnie z decyzją Starosty [...]. Do wyceny przyjęto 18 szt. brzozy, 11 szt. sosny, 4 szt. modrzewia oraz 1 szt. czeremchy.

Wartość wynagrodzenia za czasowe zajecie gruntu biegły określił w oparciu o stawki czynszu jakie występują w obrocie na tym terenie. Stawki za czasowe zajęcie przyjęto w oparciu o stawki gminne opisane w uchwale Rady Gminy P. z 22 marca 2018 r., nr [...], zmienionej uchwałą Rady Gminy P. z 19 grudnia 2019 r., nr [...] Jako podstawę ustalenia wysokości stawki w sprawie biegły przyjął [...] zł. Z uwagi na fakt, że przedmiotowe prace nie odbywały się w pasie drogowym drogi publicznej z bieżącym ruchem, a w przestrzeni pasa technologicznego istniejącej linii napowierzchnej w terenie leśnym, zastosowano współczynnik 0,50. Wysokość stawki za 1 m2 gruntu czasowo zajętego wyniosła [...] zł/dzień. Na tej podstawie biegły ustalił, że wynagrodzenie za czasowe zajęcie powierzchni 1.490 m2 wynosi [...] zł.

Biegły określił także wartość szkód fizycznych, w tym utraconych korzyści w związku z przycięciem koron drzew. Przycięcie drzewostanu w oparciu o decyzję Starosty S. polegało na skróceniu istniejącego pod linią drzewostanu w odniesieniu do pojedynczych drzew o długość ok. 2-2,5 m. Nie wycinano drzew, a przycięte drzewa utraciły swój naturalny kształt, co nie oznacza, że zostały pozbawione w całości wartości ponieważ ich korony odrastają w zmienionym kształcie. Biegły przyjął ubytek wartości przycinanych drzew w wysokości - 40% z uwagi na fakt, że zasadnicza część drzewa (pnia) została zachowana. Biegły zastosował technikę wskaźnikową ze względu na stosunkowo mały areał leśny i fakt, że odszkodowanie dotyczy ubytku wartości – przycięcia drzew. Wartość drzewostanu ustalił na kwotę [...]zł. Wyliczył, że łączna powierzchnia przycinanego drzewostanu wyniosła 16% powierzchni ujętej w decyzji Starosty S. . Natomiast współczynnik ograniczenia użyteczności przycinanego drzewostanu przyjął na poziomie 0,40. Na tej podstawie ustalił, że wartość wyciętego drzewostanu wynosi [...] zł.

Starosta S. stwierdził, że operat został sporządzony i podpisany przez osobę uprawnioną, nie zawiera niejasności, jest kompletny i odpowiedni do celu, dla którego został sporządzony. Operat szacunkowy z 28 września 2023 r. zawiera wszelkie niezbędne informacje, wskazuje podstawy prawne, przedstawia tok obliczeń i wynik końcowy oraz nie budzi zastrzeżeń formalnoprawnych. Został sporządzony w oparciu o oględziny nieruchomości dokonane podczas wizji lokalnej oraz informacje i dokumenty zgromadzone w aktach sprawy. Organ uznał przy tym przyjęte w operacie dwa dni zajęcia, a nie jeden dzień, jak stanowi decyzja Starosty [...]. Skoro przycinka drzew razem z wywozem gałęzi trwała rzeczywiście dwa dni, co potwierdził na wizji w terenie przedstawiciel E. SA, organ uznał za uzasadnione ustalenie odszkodowania za dwa dni zajęcia nieruchomości.

Organ I instancji za nieuzasadnione uznał wnioski współwłaścicieli nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. J., Z. K. i T. K..

Postanowieniem z 10 czerwca 2024 r., nr [...], Wojewoda na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdził uchybienie terminu przez T. K. do wniesienia odwołania.

Z kolei w podanej na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzji Wojewoda powołał się m.in. na art. 129 ust. 5, art. 156 ust. 1 i 3 oraz art. 159 u.g.n., a także na rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1832, dalej: "rozporządzenie MRiT"), stwierdzając, że sporządzony w sprawie operat szacunkowy zawiera te elementy formalne, zawarte w przepisach rozdziału 7 przywołanego rozporządzenia, które łącznie pozwalają przyznać mu przydatność dla celów dowodowych. Organ II instancji stwierdził, że przedmiotowy operat odznacza się czytelnością i zawiera każdy z wymienionych w § 79 rozporządzenia MRiT elementów. Biegły przedstawił opis, stan prawny nieruchomości, cel, zakres i sposób wyceny oraz wskazał rodzaje i wartość odszkodowania. Przedmiotem wyceny była część nieruchomości zlokalizowanej w obrębie P., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...]. Celem wyceny było określenie wartości odszkodowania w związku z czasowym zajęciem tej części nieruchomości związanym z nagłą potrzebą zapobieżenia powstaniu znacznej szkody przez przycięcie drzew w pasie zajęcia linii [...] 110 kV relacji P1.-W..

W dalszej kolejności Wojewoda wskazał, że wyceniając wartość odszkodowania za czasowe zajęcie biegły posłużył się rynkowymi stawkami czynszu opisanymi w uchwale Rady Gminy P. nr [...] z 22 marca 2018 r. (zmienionej uchwałą nr [...] Rady Gminy P. z 19 grudnia 2019 r.). W uchwale nie wyszczególniono prowadzenia robót związanych z sieciami elektroenergetycznymi, jednak z uwagi na infrastrukturalny charakter jako podstawę ustalenia wysokości stawki w sprawie przyjęto stawkę [...] zł. Ze względu na to, że prace nie odbyły się w pasie drogowym drogi publicznej z bieżącym ruchem, a w przestrzeni pasa technologicznego istniejącej napowietrznej linii [...] w terenie leśnym, zastosowano współczynnik 0,50. Zatem wysokość stawki za 1 m2 gruntu czasowo zajętego w sprawie według biegłego wynosi [...] zł/dzień. Do oszacowania odszkodowania w tym zakresie przyjęto powierzchnię 1.490 m2 oraz wskazano czas zajęcia 2 dni (18-19 czerwca 2021 r.). Wartość wynagrodzenia za czasowe zajęcie części nieruchomości oszacowano na kwotę [...]zł.

Biegły oszacował również wartość szkód fizycznych w związku z przycięciem koron drzew. Przyjęto ubytek wartości przycinanych drzew w wysokości 40% z uwagi na fakt, że zasadnicza część drzewa (pnia) została zachowana. Biegły wskazał, że do wyliczeń przyjęto następujący skład, zgodnie z decyzję Starosty [...] z 5 lipca 2021 r., nr [...]: 18 szt. brzozy, 11 szt. sosny, 4 szt. modrzewia, 1 szt. czeremchy. W tym przypadku przyjęto metodę kosztów odtworzenia, posługując się techniką wskaźnikową, ponieważ jest ona bardziej zasadna ze względu na stosunkowo mały areał leśny oraz ze względu na fakt, że odszkodowanie dotyczy ubytku wartości – przycięcia drzew. Przy wycenie uwzględniono m.in. wskaźnik wartości kosztów poniesionych na założenie i pielęgnację 1 ha drzewostanu wyrażony w m3 drewna dla określonego gatunku klasy bonitacji i wieku drzewostanu, stopień zadrzewienia, powierzchnię drzewostanu w ha, cenę 1 m3 drewna WBO2 z rynku lokalnego lub nadleśnictwa właściwego dla miejsca położenia nieruchomości (dane z Nadleśnictwa G.) oraz wskaźnik redukujący cenę sprzedaży drewna WBO 2 o koszty pozyskania i zrywki. Biegły przyjął, że drzewostan jest w wieku ok. 20 lat. W operacie wskazano, że przycięciu podlegały łącznie 34 drzewa. Przyjmując średnicę korony pojedynczego drzewa w wielkości 3 m, łączna powierzchnia przycinanego drzewostanu wyniosła ok. 240 m2, co stanowi ok. 16% powierzchni opisanej w decyzji. Współczynnik ograniczenia użyteczności przycinanego drzewostanu przyjęto na poziomie 0,40. Biegły oszacował, że ubytek wartości w związku z przycięciem drzewostanu wynosi [...] zł.

Ostatecznie wartość odszkodowania za czasowe zajęcie gruntu oraz za szkody związane z przycięciem koron drzew na działce nr [...] została oszacowana na łączną kwotę [...]zł.

Wojewoda nie dopatrzył się nieprawidłowości, stwierdzając, że biegły sporządzając operat prawidłowo zastosował m.in. art. 130, art. 150, art. 151 oraz art. 152 u.g.n. Organ nie dopatrzył się także błędów rachunkowych. Biegły w sposób jasny i precyzyjny przedstawił obliczenia, nadto w operacie nie występują nieprawidłowości, które miałyby wpływ na wartość wynagrodzenia za czasowe zajęcie i wartość szkody powstałej w wyniku zajęcia powyższej nieruchomości. Organ II instancji stwierdził, że operat szacunkowy z 28 września 2023 r. może stanowić podstawę ustalenia odszkodowania. Biegły w sposób skrupulatny dokonał wyceny, szczegółowo uzasadniając metody wyceny i wykorzystując swoją wiedzę i doświadczenie. Operat jest spójny i logiczny, ponadto stanowiska w nim zawarte zostały szczegółowo uzasadnione w samym operacie, a także w pismach wyjaśniających rzeczoznawcy z 27 listopada 2023 r. i 27 maja 2024 r.

Odnosząc się do zarzutów organ II instancji stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie. W ocenie organu błędne byłoby ustalenie takiego odszkodowania, które odpowiadałoby wartości całych drzew. Drzewa zostały jedynie przycięte, nie nastąpiło ich wycięcie lub całkowite zniszczenie. Ustalenie odszkodowania odzwierciedlającego wartość całych drzew byłoby niewspółmierne do powstałej szkody. Organ stwierdził przy tym, że drzewa nie zostały przycięte w taki sposób, by obumarły i z pewnością za jakiś czas znów konieczne będzie ich przycięcie, bowiem będą zagrażać prawidłowemu funkcjonowaniu i bezpieczeństwu sieci energetycznej. W sprawie przywrócenie stanu poprzedniego nie polega na nasadzeniu nowych drzew, bowiem drzewa znajdujące się pod linią energetyczną zostały jedynie przycięte, nie doszło do ich zniszczenia. Organ zobowiązany jest ustalić odszkodowanie uwzględniając rzeczywistą stratę powstałą na nieruchomości.

Jako bezzasadny zdaniem Wojewody jawi się również zarzut błędnego wskazania, że teren nieruchomości wynosi 1.490 m2. Powierzchnia ta została ustalona w odrębnym postępowaniu zakończonym prawomocną i ostateczną decyzją Starosty [...] z 5 lipca 2021 r., nr [...] W związku z tym nie można zgodzić się z odwołującymi, że udostępnienie nieruchomości obejmowało całą jej powierzchnię. Na pozostałym obszarze nie toczyły się prace, nie dokonywano wycinki gałęzi drzew, nie poniesiono szkody, zatem bezpodstawne jest domaganie się odszkodowania za całą powierzchnię nieruchomości. Biegły sporządzając operat szacunkowy był związany treścią sentencji powyższej decyzji, dlatego nie miał podstawy prawnej, by ustalić odszkodowanie za całą powierzchnię przedmiotowej nieruchomości, lecz jedynie za część, która podlegała zajęciu.

Odnosząc się do § 52 rozporządzenia MRiT organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie wystąpiła zmiana warunków korzystania z nieruchomości oraz zmiana jej przydatności użytkowej. Nieruchomość nie jest także objęta trwałym ograniczeniem w sposobie korzystania. Biegły zobowiązany był uwzględnić jedynie skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń. Na stronie [...] operatu wskazał, że w analizowanej sytuacji odszkodowanie obejmuje wyłącznie dwa elementy: wartość wynagrodzenia za czasowe zajęcie nieruchomości oraz wartość szkody jaka wystąpiła w związku z przycinką drzew liściastych i iglastych. Pozostałe elementy nie występują, ponieważ linia energetyczna 110 kV istniała, a decyzja Starosty [...] dotyczy czasowego zajęcia nieruchomości w związku z koniecznością przycięcia drzew. W ocenie Wojewody z takim stanowiskiem należy się zgodzić i nie doszło do naruszenia § 52 powyższego rozporządzenia.

Biegły dostatecznie uzasadnił także cenę 1 m3 drewna tartacznego (WBO2). Według danych uzyskanych od Nadleśnictwa [...] cena ta wynosi [...] zł netto za 1 m3 (zgodnie z załącznikiem 1a do decyzji nr [...] Nadleśniczego Nadleśnictwa G. z 30 czerwca 2023 r.).

Organ odwoławczy za uzasadnione uznał również zastosowanie stawki [...] zł/m2/dzień. Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 uchwały nr [...] Rady Gminy P. z 22 marca 2018 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajmowanie pasa drogowego dróg gminnych ustalono kwotę [...]zł za 1 m2 za każdy dzień zajęcia. Biegły prawidłowo wskazał, że stawka ta dotyczy zajmowania pasa drogowego drogi gminnej, natomiast w sprawie do zajęcia pasa drogowego nie doszło, bowiem zajęto grunt leśny. W związku z tym uzasadnione było zmniejszenie stawki [...] zł do [...] zł za 1 m2 za każdy dzień zajęcia. W ocenie Wojewody biegły w sposób logiczny i przekonujący uzasadnił wysokość powyższej stawki. Stawka ta nie mogła wynosić [...] zł, jeśli nie doszło do zajęcia pasa drogowego. Pozbawione podstawy prawnej było też przyjęcie stawki w wysokości [...] zł, ponieważ nie miało miejsce zajęcia w pasie drogowym chodników, poboczy, placów, ścieżek rowerowych, ciągów pieszych, pieszo-jezdnych i jezdni (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. a i b powyższej uchwały). Organ wskazał przy tym, że kwestie współczynników korygujących nie podlegają bezpośredniej kontroli.

W skierowanej do tut. Sądu skardze A. J., Z. K. i T. K. wnieśli o zmianę decyzji i ustalenie odszkodowania odpowiadającego wszystkim szkodom wymienionym w art. 128 ust. 4 u.g.n. lub uchylenie zaskarżonej decyzji jako nie odpowiadającej prawu i przekazanie do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 128 ust. 4 u.g.n., przez jego niezastosowanie, art. 130 ust. 1 u.g.n., przez jego niezastosowanie, - art. 134 ust. 1, ust. 2, ust. 3 u.g.n. przez jego niezastosowanie, - art. 135 ust. 2, ust. 4, ust. 5, ust. 6 u.g.n., przez jego niezastosowanie, oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym: - art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nierozpoznanie materiału dowodowego we właściwy sposób, - art. 80 K.p.a. w zw. z § 52 rozporządzenia MRiT, przez błędną oceną wartości materiału dowodowego w postaci opinii sporządzonej przez biegłego pod względem kompletności i pominięcie licznych braków opinii, - art. 104 § 2 oraz art. 110 § 1 K.p.a. przez pominięcie i niezastosowanie się do obowiązującej treści decyzji Starosty [...] z 5 lipca 2021 r., nr [...], co skutkowało błędnym ustaleniem faktów stanowiących podstawę opinii, - art. 21 ust. 2, art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 128 ust. 4 w zw. z art. 124 ust. 4 u.g.n., przez ustalenie odszkodowania nieodpowiadającego wartości poniesionych szkód na skutek zajęcia nieruchomości i dokonanej wycinki drzew pod liniami energetycznymi, - art. 64 § 2 K.p.a., przez przekroczenie uprawnienia polegającego na samowolnej zmianie obowiązującego aktu prawnego, jakim jest decyzja administracyjna, jej treści i ustaleń bez zachowania procedur prawem przepisanych.

Jednocześnie skarżący wnieśli o powołanie biegłego dendrologa do dokonania oceny stanu drzew uszkodzonych w porównaniu z nieuszkodzonymi i biegłego do oszacowania wszystkich szkód powstałych obecnie i na przyszłość wskutek zajęcia nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy nie dopilnowały, by biegły wykonał żądanie skarżących i wyliczył należne odszkodowanie w równowartości przywrócenia stanu poprzedniego, a zgodziły się uznać odszkodowanie za kilka gałązek.

W ocenie skarżących organy związane były ustaleniami zawartymi w prawomocnej decyzji Starosty [...] z 5 lipca 2021 r., jednak obowiązków stąd wynikających nie wypełniły rzetelnie. Świadomie zaniżając obszar zajęcia nieruchomości działały na szkodę skarżących okazując swą stronniczość. Skarżący wskazywali, że teren o powierzchni 1.490 m2 dotyczy tylko obszaru, z którego dokonano wycinki drzew. Z uwagi na istniejące ogrodzenie oraz obszar podmokły dotarcie tam wymagało konieczności poruszania się po prawie całym terenie nieruchomości. Jeśli obszar miał być ograniczony, powinien zostać dokładnie oznaczony na mapie. Brak takiego oznaczenia skutkuje obowiązkiem wstrzymania się przez właściciela od użytkowania całej nieruchomości, bo nie wie z której części uprawniony zechce skorzystać. Zatem twierdzenie, że zajęciu podlegał jedynie obszar o powierzchni 1.490 m2 jest nieuprawnione. Linia energetyczna ma wyznaczoną strefę oddziaływania w pasie o powierzchni ponad 4.000 m2 (115 m x 35-36 m), a wycinka była prowadzona na bliżej nieoznaczonym na mapie obszarze wielkości ok. 1/3 tego pasa w różnych jego miejscach. Jest zatem oczywiste, że pracownicy energetyki poruszali się po większym obszarze niż ograniczony obszar objęty wycinką.

Skarżący podnieśli także, że organ nie sprawdził czy powołany biegły jest właściwy i posiada wymagają wiedzę do oceny stopnia uszkodzenia drzew i jego dalszych skutków na ich rozwój, do czego wymagana jest specjalistyczna wiedza z dziedziny dendrologii. Zdaniem skarżących to poważny błąd i niedopatrzenie organu. Powołując się na przepisy ustawy o ochronie przyrody skarżący wskazali przy tym, że skoro biegły założył, że obcięto ok. 40% wysokości drzewa, to znaczy, że korony obcięto ponad 50%, a wziąwszy pod uwagę, iż nie obcinano bocznych gałęzi, a przeważnie główny pień drzewa, oczywistym jest, że zostały one zniszczone. Obliczając koszt przywrócenia stanu poprzedniego na nieruchomości należy uwzględnić: - koszt wycięcia drzew uszkodzonych, - koszt wykarczowania pni, - koszt zbiórki i utylizacji wyciętych drzew i karczów, - koszt przygotowania gruntu do nowych nasadzeń, - koszt zakupu i transportu sadzonej, - koszt nasadzeń, - koszt zabezpieczenia nasadzeń przed zgryzaniem przez dziką zwierzynę, - koszt pielęgnacji (zgodnie z wytycznymi planu urządzania lasu). Nie ma znaczenia czy właściciel stan poprzedni przywróci teraz, w czasie późniejszym, czy w ogóle nie przywróci, powinien on otrzymać rekompensatę odpowiadającą tym kosztom.

Zdaniem skarżących w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego organ powinien wystąpić o kontrolę prawidłowości jego sporządzenia do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych w trybie art. 157 u.g.n. Organ nie może przerzucać swoich obowiązków na strony.

Operat sporządzony na potrzeby sprawy pomija w ocenie skarżących także znaczną część wytycznych co do zasad szacowania określonych w rozporządzeniu MRiT. W sprawie zachodzą co najmniej trzy warunki z wymienionych w § 52 tego rozporządzenia. Czymże jest systematyczne wchodzenie na teren nieruchomości i regularne wycinanie oraz przycinanie drzew, czym jest trwałe uszkodzenie drzew i brak przywrócenia stanu poprzedniego na nieruchomości przez ich wymianę na zdrowe. Jest to oczywista zmiana warunków korzystania z nieruchomości, zmiana przydatności użytkowej oraz ograniczenie w wykorzystaniu nieruchomości, bo uszkodzenia drzew są trwałe i obowiązek udostępnienia nieruchomości będzie trwał dopóki będzie istniała na niej linia energetyczna, a właściciele nieruchomości nigdy nie osiągną spodziewanego zysku z drewna w wieku rębności drzew.

Biegły pominął także zdaniem skarżących składnik szkody, jakim jest niemożność uzyskania pożytków przyszłych z drzewostanu, bo minęły już 3 lata od wycinki, a stan poprzedni nie został przywrócony, zaś drzewa nie zostały wymienione na nieuszkodzone. Regularne przycinanie drzew skutkuje tym, że wieloletnia kultura roślinna nigdy nie osiągnie spodziewanej miąższości w wieku rębności, a więc i spodziewanego zysku z tej uprawy. To z kolei powoduje szkodę w postaci zmniejszenia się wartości nieruchomości (art. 135 ust. 6 u.g.n.). Organ żadnej instancji nie zwrócił uwagi na brak tego składnika szkody w wycenie. Biegły skupił swoją uwagę tylko na szkodzie bezpośredniej w drzewostanie powstałej w trakcie wycinki zapominając, że art. 126 ust. 3 u.g.n. nakazuje wypłacić pełne odszkodowanie za szkody powstałe nie tylko w trakcie zajęcia nieruchomości, ale w wyniku jej zajęcia, a więc także takie szkody, które ujawnią się później. Organy wadliwie uznały, że takie odszkodowanie się nie należy.

Skarżący nie zgodzili się także z przyjęciem przez biegłego ceny 1 m3 drewna tartacznego z ustawy dla celów podatku leśnego zamiast ceny z wolnego rynku handlem drewnem tartacznym dla oznaczonej klasy i gatunku. Organy I i II instancji nie pochyliły się nad tym zarzutem. Powołując się na § 22 ust. 3 rozporządzenia MRiT skarżący podnieśli, że nie wystarczy przyjęcie ceny drewna ustalonej dla celów podatkowych równych w całej Polsce. Biegły powinien pozyskać z właściwego nadleśnictwa zestawienie uzyskanych cen sprzedaży drewna określonej klasy i gatunku oraz załączyć to do opinii umożliwiając weryfikację. Ponadto, by stwierdzić, czy w wyciętych drzewach nie ma materiału drzewnego możliwego do wyceny, należy najpierw policzyć ilość drewna i oszacować jego wartość, a potem porównać z kosztami odtworzenia i pielęgnacji. Jeśli wyliczona wartość drewna będzie mniejsza od kosztów odtworzenia, dopiero wtedy wiadomo, że należy przyjąć do wyliczenia odszkodowania wartość kosztów odtworzenia i pielęgnacji wyciętego lasu. W przeciwnym razie odszkodowanie wypłaca się w wysokości równej wartości drewna. Brak obliczeń niezbędnych do porównania stanowi zdaniem skarżących o naruszeniu zasad wyceny nieruchomości.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, a w stosunku do T. K. o odrzucenie.

Pismem z 17 listopada 2024 r. skarżący A. J. i Z. K. wnieśli o zawieszenie postępowania z uwagi na przebywanie poza granicami kraju.

Na rozprawie przed tut. Sądem, która odbyła się 11 grudnia 2024 r., nie stawił się nikt. Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku A. J. i Z. K. z 17 listopada 2024 r. o zawieszenie postępowania wobec braku zgody pozostałych stron.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów niż w niej podniesiono.

Zaskarżona decyzja Wojewody z 18 lipca 2024 r., nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z 12 marca 2024 r., nr [...], wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a.") uzasadnia ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności złożonej skargi odnieść trzeba się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o odrzucenie skargi w części w jakiej została ona złożona przez T. K.. Wniosek ten w ocenie Sądu nie znajduje podstaw.

Legitymacja do wniesienia skargi uregulowana została w art. 50 § 1 P.p.s.a. Przepis ten przewiduje, że uprawnionym do wniesienia skargi jest m.in. każdy, kto ma w tym interes prawny. W sprawie nie budzi wątpliwości, że T. K. przysługuje interes prawny do zaskarżenia decyzji Wojewody z 18 lipca 2024 r., skoro decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z 12 marca 2024 r., w której ustalono odszkodowanie m.in. dla T. K..

Powołanie się przez Wojewodę przy argumentacji wniosku o odrzucenie skargi na postanowienie tego organu z 10 czerwca 2024 r., nr [...], stwierdzające uchybienie terminu przez T. K. do wniesienia odwołania, sugeruje, iż organ podstaw do rzeczonego odrzucenia doszukuje się w istocie w niewyczerpaniu przez T. K. środków zaskarżenia.

Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie do § 2 cytowanego ostatnio artykułu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.

Jako że decyzja Wojewody z 18 lipca 2024 r. wydana została na skutek rozpoznania odwołania A. J. i Z. K. uznać trzeba, iż formalnoprawna przesłanka do skutecznego złożenia skargi, wynikająca z przywołanych powyżej regulacji, została zachowana. Bez znaczenia pozostaje to, że T. K. sam skutecznie odwołania nie wywiódł, skoro odwołanie to zostało skutecznie złożone przez inne strony postępowania. Z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. nie wynika, iż to skarżący ma być tą osobą, która doprowadziła do wyczerpania środków zaskarżenia, a jedynie, że w sprawie zachodzić ma taka sytuacja, w której skarżącemu żaden z takich środków już nie przysługuje.

Odnosząc się w tym miejscu jeszcze do zawartego w piśmie z 17 listopada 2024 r. wniosku A. J. i Z. K. o zawieszenie postępowania przed tut. Sądem wskazać trzeba, że zgodnie z art. 126 P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie na zgodny wniosek stron. Tymczasem wspomniany ostatnio wniosek nie został złożony przez wszystkie strony postępowania przed tut. Sądem, w tym uczestnika na prawach strony. Sąd poinformował pozostałe strony, to jest T. K. i Wojewodę, a także uczestnika spółkę E. SA o złożeniu rzeczonego wniosku, wskazując na możliwość jego uwzględnienia po jego zaakceptowaniu, jednak żadna z pozostałych stron nie przychyliła się do tego wniosku. Wobec braku podstaw do uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania spotkał się on z negatywnym rozstrzygnięciem Sądu.

Przechodząc już do uwag o merytorycznym charakterze wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.g.n.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że decyzją z 5 lipca 2021 r., nr [...], Starosta S. na podstawie art. 126 ust. 5 i ust. 8 u.g.n. potwierdził zaistnienie przesłanek do zajęcia 18 czerwca 2021 r. nieruchomości skarżących oznaczonej numerem geodezyjnym [...] przez E. SA związanego z nagłą potrzebą zapobieżenia powstaniu znacznej szkody poprzez przycięcie 1 szt. czeremchy, 18 szt. brzozy, 11 szt. sosny i 4 szt. modrzewia wrośniętych w linię 110 kV relacji P1.-W..

W art. 126 u.g.n. uregulowano problematykę zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Przepisy tam zawarte, co wynika z jego ust. 10, stosuje się również w przypadku nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkodzie wynikającej z awarii, o których mowa w art. 124b. Istotne dla kontrolowanej obecnie sprawy jest to, iż zgodnie z art. 126 ust. 3 u.g.n. po upływie okresu, na który nastąpiło zajęcie nieruchomości, podmiot, który zajął nieruchomość, jest obowiązany doprowadzić nieruchomość do stanu poprzedniego. Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania.

Jak stanowi przy tym art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Już z przywołanego ostatnio przepisu art. 128 ust. 4 u.g.n. wynika, że ustalenie odszkodowania nie może się odbyć bez określenia wartości danej nieruchomości. Ustalenie tej wartości jest konieczne dla stwierdzenia, czy wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126 u.g.n. nie doszło do jej zmniejszenia. Prawodawca przyjął w tym względzie jednakową materialnoprawną podstawę do ustalenia odszkodowania niezależnie od tego, że poszczególne regulacje art. 120 i art. 124-126 u.g.n. odnoszą się do różnych zakresowo form ograniczenia prawa własności nieruchomości.

Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że określenie wartości nieruchomości i wykazanie czy doszło do jego zmniejszenia nie powinno mieć miejsca w sytuacji określenia odszkodowania również w przypadkach objętych art. 126 u.g.n. Znajduje to zresztą potwierdzenie w dalszych przepisach Rozdziału 5 Działu III ustawy. Zwrócić trzeba przede wszystkim uwagę na art. 130 ust. 1 zd. 2 i 3 u.g.n. Przepisy tam zawarte przewidują bowiem, że w przypadku, gdy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw, a w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3 i art. 106 ust. 1, według stanu i przeznaczenia nieruchomości odpowiednio w dniu wydania decyzji o podziale lub podjęcia uchwały o przystąpieniu do scalania i podziału oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Przepisy art. 134 stosuje się odpowiednio.

W art. 134 ust. 1 u.g.n. wskazano zaś, że podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości. Zgodnie z art. 135 ust. 1 u.g.n. jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, gdyż tego rodzaju nieruchomości nie występują w obrocie, określa się wartość odtworzeniową. Przy określeniu wartości odtworzeniowej nieruchomości, o czym mowa już w art. 135 ust. 2 u.g.n., oddzielnie określa się wartość gruntu i oddzielnie wartość jego części składowych.

Sporządzony na potrzeby kontrolowanej sprawy operat szacunkowy z 28 września 2023 r. w ogóle nie określa natomiast wartości nieruchomości, a przede wszystkim nie wykazuje, czy wskutek jej zajęcia, którego przesłanki zostały potwierdzone decyzją Starosty [...] z 5 lipca 2021 r., doszło do zmniejszenia jej wartości.

W konsekwencji uznać należy, że w sprawie doszło w tym względzie do istotnego naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 K.p.a. w zw. z art. 128 ust. 4 u.g.n.

Operatu szacunkowego w tym zakresie nie może zastąpić wyrażona następczo opinia rzeczoznawcy majątkowego, jakoby nie występował ubytek wartości nieruchomości (zob. pismo z 27 listopada 2023 r., k. [...]-[...] akt administracyjnych), skoro sporządzony operat w żadnym miejscu rzeczonej wartości nie wykazuje i dla stwierdzenia tej okoliczności nie ma żadnych wartości poznawczych.

Stanowisko wyrażone piśmie rzeczoznawcy budzi przy tym zasadnicze wątpliwości, albowiem wskazuje on, iż cyt. "(...) nie występuje ubytek wartości, ponieważ nie występuje trwałe ograniczenie sposobu użytkowania."

Stanowisko to pozostaje w kolizji z treścią § 52 rozporządzenie MRiT wskazującego, że przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n., uwzględnia się w szczególności: 1) zmianę warunków korzystania z nieruchomości; 2) zmianę przydatności użytkowej nieruchomości; 3) trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości; 4) skutki spowodowane obowiązkiem udostępniania nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii, a także remontów i demontażu, ciągów, przewodów i urządzeń wymienionych w art. 124 ust. 1 u.g.n.

Z treści tego przepisu wprost wynika zatem, że trwałe ograniczenie sposobu użytkowania jest tylko jedną z przykładowo wskazanych okoliczności mogących skutkować zmniejszeniem wartości nieruchomości, co a contrario oznacza, że prawodawca dopuszcza, ze nawet w przypadku braku trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości może dojść do zmniejszenia jej wartości.

W realiach kontrolowanej sprawy gdy skarżący konsekwentnie wskazują, że w ich ocenie doszło do zmniejszenia wartości nieruchomości, to rzeczą organu było wykazanie, za pomocą kompletnego operatu szacunkowego, że wartość nieruchomości w następstwie czynności objętych decyzją z 5 lipca 2021 r., nr [...] nie zmniejszyła się, względnie zmniejszyła się o określoną wielkość, co może nastąpić tylko i wyłącznie poprzez oszacowanie wartości nieruchomości przed i po ich wykonaniu.

Niezależnie od powyższego, odnosząc się do problematyki odszkodowania ustalonego dotychczas w kontrolowanej sprawie, które objęło jak do tej pory dwie składowe: - wartość wynagrodzenia za czasowe zajęcie nieruchomości, a także - wartość szkody jaka wystąpiła w związku z przycinką drzew liściastych i iglastych, uznać trzeba, iż do istotnego naruszenia podanych przepisów postępowania administracyjnego doszło i w tym zakresie, w jakim organ ustalił odszkodowanie za pierwszy ze wspomnianych elementów.

Mianowicie, o ile zgodzić się można z tym, iż określenie odszkodowania w części, w jakiej przysługuje ono za udostępnienie nieruchomości, nastąpić może w oparciu o stawki czynszu, jakie występują w obrocie na danym terenie – skoro stosownie do art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie to powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód – o tyle nie sposób już uznać, by operat szacunkowy z 28 września 2023 r. był pod tym względem prawidłowy.

Operat ten wbrew bowiem przyjętej tak metodologii wyceny w ogóle nie wykazuje, jakie są rzeczone stawki czynszu. Oparty on został o stawki określone uchwałą Rady Gminy P. z 22 marca 2018 r., nr [...] Uchwała ta nie określa zaś "rynkowych stawek czynszu", jak stwierdził w operacie rzeczoznawca, a za nim także Wojewoda, lecz określa – w oparciu o art. 40 ust. 8 i 9 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2222) – stawki publicznoprawnej opłaty za zajmowanie pasa drogowego dróg gminnych. Treść tego rodzaju uchwał, stanowiących akty prawa miejscowego, jest determinowana przez treść przepisów ustawowych, stanowiących podstawę ich podjęcia. Sięgnięcie do określonych w ten sposób stawek już z tego tylko powodu jawi się jako nieuzasadnione.

W sprawie poddanej ocenie Sądu było ono tym bardziej chybione, iż nie doszło w niej przecież do zajęcia pasa drogowego drogi publicznej, lecz prywatnej nieruchomości skarżących. Rzeczoznawca majątkowy powinien wobec tego albo wykazać rynkowe stawki czynszu jakie występują w obrocie, a jeżeli okazałoby się to niemożliwe, powinien rozważyć, czy wysokość należnego w tym zakresie odszkodowania nie powinna być ustalona w oparciu o wartość nieruchomości. Sam biegły w wyjaśnieniach zawartych w piśmie z 27 listopada 2023 r. stwierdził zresztą, że stawka czynszu za czasowe zajęcie nieruchomości powinna wynikać z danych rynkowych, a w przypadku ich braku z wartości gruntu jaki został zajęty, przy uwzględnieniu zakresu ingerencji i współkorzystania. Sporządzony w sprawie operat szacunkowy wyjaśnieniom tym nie odpowiada.

Sąd nie dopatrzył się już jednak żadnych istotnych uchybień, jeżeli chodzi o drugi ze wspomnianych powyżej elementów odszkodowania - wartość szkody jaka wystąpiła w związku z przycinką drzew liściastych i iglastych na nieruchomości skarżących. To wokół tego fragmentu odszkodowania koncentruje się niemal całość argumentacji skarżących.

W tym ostatnim zakresie w operacie szacunkowym określono wartość odtworzeniową drzewostanu, przy czym rzeczoznawca zastosował podejście kosztowe, metodę kosztów odtworzenia, technikę wskaźnikową.

Jak przewidziano w art. 135 ust. 5 u.g.n. przy określeniu wartości drzewostanu leśnego albo zadrzewień, jeżeli w drzewostanie znajdują się materiały użytkowe, szacuje się wartość drewna znajdującego się w tym drzewostanie. Jeżeli w drzewostanie nie występuje materiał użytkowy lub wartość drewna, które może być pozyskane, jest niższa od kosztów zalesienia i pielęgnacji drzewostanu, szacuje się koszty zalesienia oraz koszty pielęgnacji drzewostanu do dnia wywłaszczenia.

W operacie z 28 września 2023 r. rzeczoznawca określił wartość drzewostanu, uzasadniając w sposób spójny i logiczny przyjęte podejście, metodę i technikę szacowania, przedstawił wzór, który przy tym wykorzystał, a także dokonane w tym zakresie obliczenia. Z uwagi na to, że przycięciu podlegały 34 drzewa, a przy tym nie doszło do ich wycięcia, lecz jedynie skrócenia, rzeczoznawca odniósł te wyliczenia do zaistniałego w sprawie ubytku drzewostanu. Sąd nie posiadając odpowiedniej wiedzy fachowej nie może rozważać prawidłowości dokonanych w tym względzie przez biegłego wyliczeń.

W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że by skutecznie zakwestionować sporządzony na potrzeby postępowania administracyjnego operat szacunkowy, strona skarżąca powinna albo przedstawić kontroperat, a więc alternatywną wycenę, opierającą się np. na innej bazie nieruchomości uznanych za podobne, czy przyjmując inne kryteria wyceny, albo poddać sporządzony w toku postępowania operat kontroli organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, zgodnie z procedurą z art. 157 ust. 1 u.g.n.

W sprawie niniejszej ani nie przedstawiono kontroperatu, ani nie wniesiono o kontrolę sporządzonego na jej potrzeby operatu przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych. Ugruntowane jest przy tym stanowisko, że o ocenę unormowaną w art.157 ust. 1 u.g.n. może wystąpić każdy, gdyż przepis ten nie zawiera jakichkolwiek ograniczeń podmiotowych (np. wyroki NSA z 19 października 2021 r., sygn. akt I OSK 578/21, z 8 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 633/21, z 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OSK 494/21, CBOSA). Niezasadne jest oczekiwanie przez skarżących, że to organ podda sporządzony operat kontroli, skoro to w ocenie skarżących, a nie organu, budził on istotne zastrzeżenia.

Chybione jest przy tym odwoływanie się przez skarżących do § 22 ust. 3 rozporządzenia MRiT, który dotyczy określenia wartości nieruchomości leśnych w przypadku braku transakcji rynkowych. Argumentacja skarżących odnosząca się do wysokości odszkodowania w obecnie rozważanym zakresie stanowi w istocie polemikę z wyliczeniami rzeczoznawcy przedstawionymi w operacie szacunkowym.

Analiza treści skargi wskazuje, że skarżący błędnie zakładają, iż sprawa poddana kontroli tut. Sądu dotyczy zajęcia ich nieruchomości pod linie energetyczne, przez co niesłusznie kierują swoje pretensje m.in. do jej regularnego zajmowania, powtarzającego się przycinania, czy wycinania drzew. Zakres prac, których dotyczy niniejsza sprawa, a z których wykonaniem związane powinno być bezpośrednio określane w niej odszkodowanie, wynika ze wspomnianej już decyzji Starosty [...] z 5 lipca 2021 r. i ograniczony jest on do przycięcia podanych tam drzew na wskazanym w sentencji tejże decyzji obszarze. Ten ostatni wbrew twierdzeniom skarżących w decyzji z 5 lipca 2021 r. został określony jednoznacznie na 1.490 m2. Jeżeli skarżący nie zgadzali się z takimi postanowieniami, powinni kwestionować decyzję z 5 lipca 2021 r.

Nie jest także zasadne oczekiwanie przez skarżących, by opinię w ich przypadku sporządzał biegły z zakresu dendrologii. W sprawie tej znajdowały zastosowanie przepisy Rozdziału 1 Działu IV u.g.n. Zgodnie z art. 149 u.g.n. przepisy tego rozdziału stosuje się do wszystkich nieruchomości, bez względu na ich rodzaj, położenie i przeznaczenie, a także bez względu na podmiot własności i cel wyceny, z wyłączeniem określania wartości nieruchomości w związku z realizacją ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Jak przewiduje art. 154 ust. 1 u.g.n. wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego, o czym stanowi art. 156 ust. 1 u.g.n.

Tym bardziej nie mógł odnieść zamierzonego skutku wniosek o powołanie biegłego dendrologa zawarty w skierowanej do tut. Sądu skardze. Postępowanie dowodowe przed sądami administracyjnymi ograniczone jest do ewentualnego dowodu uzupełniającego z dokumentów (art. 106 § 3 P.p.s.a.) i nie daje możliwości powoływania w sprawie biegłych.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących uiszczony w sprawie wpis (100 zł), postanowiono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. w pkt II. sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę Starosta [...] uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania.