Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 177/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6147 Archiwa
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Archiwum Państwowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51z ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 164
law: Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Sędziowie: sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.) asesor WSA Iwona Ścieszka Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. S.A. z siedzibą w M. na decyzję Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych w Warszawie z dnia 8 listopada 2023 r. znak: DKN.452.11.2020 w przedmiocie złożenia dokumentacji na odpłatne przechowywanie w archiwum państwowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 8 listopada 2023 r. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775), zwanej dalej "kpa", oraz art. 51z ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164), zwanej dalej "unza", po rozpatrzeniu wniosku z dnia 18 lipca 2023 r., M. S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej zabezpieczenia dokumentacji Z. S.A. w G. i jego poprzednika Z. z siedzibą w G. porzuconej w budynku przy ul. [...] w G. - utrzymał w mocy decyzję z dnia 26 czerwca 2023 r. odmawiającą złożenia dokumentacji osobowej i płacowej wytworzonej przez Z. S.A. w G. i jego poprzednika Z. z siedzibą w G. na odpłatne przechowywanie w archiwum państwowym.

W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie zabezpieczenia dokumentacji Z. S.A. w G. i jego poprzednika Z. z siedzibą w G. zostało wszczęte z urzędu w trybie art. 51z ust. 1 unza w związku z zawiadomieniem Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego z dnia 17 września 2020 r. o porzuceniu ww. dokumentacji w budynku przy ul. [...] w G.

Dnia 7 października 2020 r. organ administracji zawiadomił M. S.A. o wszczętym postępowaniu w sprawie zabezpieczenia dokumentacji Z. z siedzibą w G. Obecnym właścicielem nieruchomości, jak poinformował ww. urząd, są M. S.A., które nie są jednak prawnym dysponentem dokumentacji.

Decyzją z dnia 10 czerwca 2021 r. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych odmówił złożenia ww. dokumentacji na odpłatne przechowywanie w archiwum państwowym.

Następnie na skutek wniosku M. S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 3 sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy wydaną decyzję z dnia 10 czerwca 2021 r.

Na powyższą decyzję dnia 7 września 2021 r. M. S.A. z siedzibą w M. złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2022 r. (sygn. akt II SA/Wa 3575/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił decyzję z dnia 3 sierpnia 2021 r. Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 10 czerwca 2021 r. w przedmiocie odmowy złożenia dokumentacji osobowej i płacowej na przechowywanie w archiwum państwowym.

Mając na uwadze prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2022 r. (sygn. akt II SA/Wa 3575/21), organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy uzupełnił postępowanie dowodowe w kierunku wskazanym w uzasadnieniu ww. orzeczenia. Następnie decyzją z dnia 26 czerwca 2023 r. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych odmówił złożenia ww. dokumentacji na odpłatne przechowywanie w archiwum państwowym.

W ustawowym terminie do Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych wpłynął wniosek z dnia 18 lipca 2023 r. (data nadania 18 lipca 2023 r.) o ponowne rozpatrzenie sprawy, który złożyły M. S.A.

Strona we wniosku wskazała, że organ w uzasadnieniu decyzji z dnia 26 czerwca 2023 r. przyjął, iż nie należy traktować spółki F. S.A. jako przechowawcy dokumentacji osobowej i płacowej w rozumieniu art. 51a unza, lecz jako następcę prawnego podmiotów, które akta wytworzyły, tj. jako pracodawcę zobowiązanego do zabezpieczenia dokumentacji byłych pracowników oraz że zgodnie z § 4 aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] października 1997 r. syndyk masy upadłości sprzedał całe przedsiębiorstwo upadłego. Tymczasem w ocenie strony § 4 ww. aktu notarialnego doprecyzowuje przedmiot sprzedaży w ten sposób, że określa go wcale nie jako całe przedsiębiorstwo, lecz jako zespół nieruchomości uzupełnione przez "pozostałe składniki przedsiębiorstwa objęte w wykazach 1, 2 i 3 wymienionych w § 2 - gim tego aktu". Zdaniem strony transakcja sprzedaży nie objęła składników majątkowych wskazanych w wykazie 4 wymienionym w § 2 ww. aktu notarialnego.

Strona we wniosku wskazała także, iż również z treści § 9 akapit czwarty ww. aktu notarialnego wynika, że dokumentacja osobowa i płacowa nie była objęta przedmiotem umowy sprzedaży, gdyż nabywca w sposób odmienny od transakcji sprzedaży zobowiązał się do przechowywania całego archiwum upadłego przedsiębiorstwa. Zdaniem strony, w tej części doszło do zawarcia umowy o przechowywanie - umowy nieważnej ze względu na brak uprawnienia do prowadzenia tego typu działalności przez spółkę F. S.A.

We wniosku strona powoływała się również na akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] maja 1998 r. sporządzony przez notariusza J. S. zatytułowany "Umowa przeniesienia prawa własności nieruchomości w celu zwolnienia z długu", którego fotokopie załączono do wniosku (bez załączników), wskazując, iż treścią § 3 aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] maja 1998 r. - Umowa przeniesienia prawa własności nieruchomości w celu zwolnienia z długu, przedstawiciel F. S.A., w celu zwolnienia z długu wobec Z. S.A. w upadłości w G., przeniósł na Z. S.A. w upadłości w G. prawo własności przedsiębiorstwa, które umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z [...] października 1997 r. wcześniej od tych zakładów nabył.

Organ ponownie rozpoznając sprawę wskazał, że zgodnie z art. 51z ust. 1 unza Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych może wydać decyzję nakazującą złożenie porzuconej dokumentacji we wskazanym archiwum państwowym, o ile zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki:

- pracodawca, który wytworzył dokumentację, został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego lub Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej,

- dokumentacja w rozumieniu art. 51a ust. 1 unza w miejscu jej obecnego składowania jest zagrożona zniszczeniem, w szczególności na skutek oddziaływania czynników atmosferycznych lub bezprawnego działania osób trzecich,

- brak jest podstaw prawnych do przekazania dokumentacji innemu podmiotowi do dalszego przechowywania.

Organ wskazał, że bezsporne w omawianej sprawie było spełnienie dwóch przesłanek: wykreślenia wytwórców dokumentacji z właściwych rejestrów oraz istnienie stanu zagrożenia zniszczenia dokumentacji z uwagi na warunki jej przechowywania. Sporna pozostawała trzecia z przesłanek uregulowanych w art. 51z ust. 1 unza, tj. przesłanka braku podstaw prawnych do przekazania dokumentacji osobowej i płacowej innemu podmiotowi do dalszego przechowywania.

Z. S.A., zgodnie z odpisem pełnym z rejestru przedsiębiorców, zostały wykreślone z KRS dnia 2 czerwca 2014 r. Syndykiem spółki ustanowiono K. P.

Organ w toku postępowania wezwał F. S.A. z siedzibą w G. do przedłożenia kopii umowy zawartej pomiędzy F. S.A. i syndykiem masy upadłości Z. S.A. w G. w przedmiocie przechowania dokumentacji osobowej i płacowej Z. S.A. w G. lub innej dokumentacji wskazującej na fakt przekazania akt. Korespondencja skierowana do spółki, podwójnie awizowana, nie została przez spółkę podjęta.

Z wyjaśnień syndyka masy upadłości Z. S.A. w G. K. P. z dnia 20 lipca 2016 r. wynika, że akta upadłego, w tym akta osobowe i płacowe, zostały w 1998 r. przekazane i złożone do F. S.A. w G. zgodnie z decyzją Sądu Rejonowego w G. w ramach umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa oraz przejęcia części pracowników przez F. S.A

Z kopii protokołu zdawczo - odbiorczego z 27 marca 1998 r. wynika, że [...] działające na zlecenie syndyka masy upadłości Z. S.A. w G. przekazało J. M., reprezentującemu F. S.A. w G.: akta osobowe (10 244 teczek osobowych), kartoteki zarobkowe i dokumentację płacową. Do protokołu załączono spis akt osobowych. Z przedstawionych dokumentów i wyjaśnień nie wynikała jednak podstawa prawna przeniesienia posiadania.

Pismem z dnia 7 listopada 2022 r. organ wezwał K. P. do wskazania, czy jest w posiadaniu umowy przechowania ww. dokumentacji, zawartej z F. S.A., a także czy taka umowa w ogóle została zawarta. W odpowiedzi na pismo organu K. P. wskazał, że w pozostawionych odpisach akt w archiwum syndyka znajduje się kserokopia aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] października 1997 r. zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w trybie art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny oraz zarządzenie Sądu z dnia 5 grudnia 1997 r. (sygn. akt [...]) wydane w sprawie uporządkowania i przekazania dokumentacji zgodnie z umową nowemu nabywcy majątku upadłego.

W ww. kopii aktu notarialnego w § 9 znajduje się zapis w sprawie przechowania archiwum Z. S.A. przez nabywcę przedsiębiorstwa spółkę F. S.A. w G. w brzmieniu "Nabywca zobowiązuje się przechowywać zgodnie z obowiązującymi przepisami o archiwach i przechowaniu dokumentów - całe archiwum dotyczące nabytego przedsiębiorstwa".

Również Sąd Rejonowy [...] w G. VI Wydział Gospodarczy w aktach upadłościowych Z. S.A. o sygnaturze [...] odnalazł tożsamy dokument, tj. akt notarialny rep. A nr [...] z dnia [...] października 1997 r. wraz z kopią zarządzenia z dnia 5 grudnia 1997 r. (sygn. Akt: [...]), sędziego komisarza w sprawie archiwizacji dokumentacji na koszt masy upadłości i jej przekazania nowemu nabywcy majątku upadłego.

Organ uznał, że w świetle zebranego materiału dowodowego nie należy traktować spółki F. S.A. jako przechowawcy dokumentacji osobowej i płacowej, w rozumieniu art. 51a unza, lecz jako następcę prawnego podmiotów, które akta wytworzyły, tj. jako pracodawcę zobowiązanego do zabezpieczenia dokumentacji byłych pracowników. Zgodnie z § 4 aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] października 1997 r. syndyk masy upadłości sprzedał całe przedsiębiorstwo upadłego w rozumieniu art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej i obejmuje w szczególności m.in. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazać należy, iż literalne brzmienie § 4 aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] października 1997 r., w ocenie organu, nie pozostawia wątpliwości, iż doszło do sprzedaży całego przedsiębiorstwa upadłego, w rozumieniu art. 55² ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Jak wskazuje się w doktrynie, brzmienie art. 55² ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny wskazuje na nierozerwalność zorganizowanego zespołu składników niematerialnych i materialnych, wyłączając co do zasady możliwość zbywania przedsiębiorstwa osobnymi umowami odnoszącymi się do jego poszczególnych składników. W konsekwencji, czynność prawna - mająca za przedmiot przedsiębiorstwo - odnosi się automatycznie do wszystkich jego składników i stanowi samodzielną podstawę do dokonania czynności prawnej obejmującej całe przedsiębiorstwo jako zorganizowaną całość, powodującej nabycie tej całości jednym aktem prawnym. Poddanie przedsiębiorstwa jako całości obrotowi prawnemu zakłada traktowanie go w tym obrocie w sposób zgodny z jego konstrukcją jako jednolitego przedmiotu prawa w znaczeniu organizacyjnym i funkcjonalnym. W wyroku z dnia 1 kwietnia 2003 r., IV CKN 366/01, OSNC 2004/6, poz. 98, Sąd Najwyższy uznał, że w świetle art. 55² ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny każda czynność mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wymienia przykładowo art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, jeżeli nic innego nie wynika z przepisu szczególnego lub z woli stron.

Upadłość z opcją likwidacyjną Z. S.A. nastąpiła na podstawie obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. nr 118 poz. 512), zwanego dalej "Prawem upadłościowym".

Podkreślono, iż zasadę wyrażoną w art. 55² ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny powtarzają przepisy szczególne, w tym również Prawo upadłościowe. Zgodnie z art. 113 § 1 Prawa upadłościowego, obowiązującego w dacie sprzedaży upadłego przedsiębiorstwa, przedsiębiorstwo upadłego winno być, jeżeli to będzie możliwe, sprzedane jako całość. Zatem przepis art. 55² ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny ustanawia domniemanie, że nabycie przedsiębiorstwa obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, z takimi tylko wyłączeniami, jakie wynikają z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. W treści samej umowy sprzedaży przedsiębiorstwa nie muszą być nawet zatem wymienione wszystkie składniki wchodzące w skład tego przedsiębiorstwa, aby weszły one do majątku nabywcy. Konieczne jest natomiast jedynie wyraźne wskazanie tych składników przedsiębiorstwa, które wolą stron zostają wyłączone z czynności prawnej.

Z umowy sprzedaży z dnia [...] października 1997 r. nie wynika, aby jakikolwiek składnik wchodzący w skład tego przedsiębiorstwa został wyłączony z umowy. Dodatkowo w § 3 przedmiotowej umowy na podstawie uchwały nr 1 z dnia [...] maja 1997 r. Rada Wierzycieli Z. Spółki Akcyjnej w G. w upadłości wyraziła zgodę na sprzedaż z wolnej ręki przez syndyka przedsiębiorstwa upadłego w całości, w trybie art. 113 § 1 Prawa upadłościowego.

Ponadto w § 9 aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] października 1997 r. wprost wynika zobowiązanie nabywcy do przechowywania archiwum nabytego przedsiębiorstwa.

Odnosząc się do załączonej do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kopii aktu notarialnego z dnia [...] maja 1998 r. w przedmiocie przeniesienia prawa własności nieruchomości w celu zwolnienia się z długu, organ wystąpił w tym zakresie z pismem do byłego syndyka masy upadłościowej Z. S.A. w G. z prośbą o zajecie stanowiska.

W odpowiedzi z dnia 7 września 2023 r. K. P. wskazał, iż zgodnie z aktem notarialnym z dnia [...] października 1997 r rep. A Nr [...] została zbyta zorganizowana część przedsiębiorstwa Z. S.A. w G. Zgodne ze stanem faktycznym jest, że Nabywca nie opłacił rat w terminie przewidzianym w akcie notarialnym, co spowodowało wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz wezwania F. S.A. w G. do przeniesienia powrotnego nabytego przedsiębiorstwa. Następnie na podstawie udzielonego pełnomocnictwa przez Nabywcę syndykowi masy upadłości, syndyk aktem notarialnym rep. A Nr [...] zawarł umowę przeniesienia prawa własności nieruchomości w celu zwolnienia z długu. Przedmiotowa czynność syndyka została jednak zaskarżona przez nabywcę F. S.A. w G. i orzeczeniem sądu unieważniono czynność jako niezgodną z prawem. Z wyjaśnień syndyka masy upadłości wynika, że przeniesienie części przedsiębiorstwa Z. S.A w G. z powrotem do masy upadłości nigdy nie nastąpiło, a zaległe należności zostały wyegzekwowane w odrębnym postępowaniu. W konsekwencji Sąd Rejonowy [...] w G. postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2014 r. sygn. Akt [...], na podstawie art. 217 Prawa upadłościowego, zakończył postępowania upadłościowe z opcją likwidacyjną Z. S.A. w G. Na tej podstawie, zgodnie z 477 kodeksu spółek handlowych, Sąd Rejonowy [...] w G. wykreślił spółkę z rejestru przedsiębiorców KRS.

W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że podmiotem odpowiedzialnym za zabezpieczenie dokumentacji Z. S.A. i jego poprzednika Z. z siedzibą w G., pozostaje spółka F. S.A. (KRS [...]),nabywca przedsiębiorstwa, która nie została wykreślona z KRS.

W związku z powyższymi ustaleniami stwierdzono, że w stosunku do dokumentacji osobowej i płacowej powstałej w wyniku działalności Z. z siedzibą w G. i Z. S.A. wszystkie wymagane przesłanki zastosowania art. 51z unza nie zostały spełnione. Spełnione zostały dwie z trzech przesłanek wskazanych w art. 51z ust. 1 unza, tj. wytwórcy dokumentacji zostali wykreśleni z właściwych rejestrów oraz że dokumentacja przechowywana jest w niewłaściwych warunkach. Niemniej jednak wobec wymienionych podmiotów istnieje podmiot zobowiązany do zabezpieczenia dokumentacji, którym jest F. S.A.

Skargę na tę decyzję złożyły M. S.A. z siedzibą w M.

Skarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, poprzez jego niezastosowanie, objawiające się w tym, iż pomimo wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 kwietnia 2022r. w sprawie II SA/Wa 3575/21 wiążących organ ocen prawnych oraz wskazań co do dalszego postępowania w zakresie:

a) pozyskania przez organ umowy przechowania lub dokumentów z których wynikałoby jednoznacznie, iż taka umowa została zawarta ze spółką F. S.A.,

b) pozyskania przez organ decyzji Sądu Rejonowego w G. na podstawie, której miało dojść do przekazania i złożenia spółce F. S.A. akt osobowych i płacowych Upadłego,

c) ustalenia na jakiej podstawie prawnej doszło do przekazania przedmiotowych dokumentów przechowawcy, tj. spółce F. S.A., organ w/w czynności nie wykonał, a zamiast tego dokonał zmiany stanowisko odnośnie rzekomej podstawy prawnej powierzenia spółce F. S.A. na przechowanie akt płacowych i osobowych Upadłego, nie upatrując jej już w przepisie art. 51a ustawy z dnia 14 lipca 1983r. - o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, a powołując nowa podstawę prawną wcześniej w sprawie nie podnoszoną w postaci art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (podstawa ta zresztą co zostanie wykazane w dalszej części skargi nie może znaleźć w sprawie zastosowania, na co Skarżący zwrócił uwagę organowi w sporządzanym w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy).

2) Naruszenie przepisu art. 55¹ KC w związku z art. 55² KC poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie polegającą na przyjęciu, iż na kanwie niniejszej sprawy doszło do sprzedaży całego przedsiębiorstwa Upadłego na rzecz spółki F. S.A.,

3) naruszenie przepisu art. 7 KPA w zw. z art. 80 KPA w zw. z art. 127 §3 KPA w zw. z art. 136 §1 KPA - polegające na tym, że organ błędnie ustalił, iż:

a) spółka F. S.A. jest następcą prawnym Z. S.A. w G. i jego poprzednika Z. z siedzibą w G. i należy ją traktować jako pracodawcę zobowiązanego do zabezpieczenia dokumentacji byłych pracowników,

b) Syndyk masy upadłości sprzedał całe przedsiębiorstwo upadłego w rozumieniu art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny, podczas gdy z literalnego brzmienia treści aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] października 1997r. (§ 4) wynika, iż doszło jedynie do sprzedaży zespołu nieruchomości, a następnie doprecyzowano, iż chodzi również o "pozostałe składniki przedsiębiorstwa objęte w wykazach nr 1, 2 i 3 wymienionych w § 2-gim tego aktu ",

c) przedmiotem sprzedaży na podstawie w/w aktu notarialnego była również dokumentacja osobowo-płacowa upadłego, podczas gdy z literalnego brzemienia § 9 tegoż aktu, wynika, iż nabywca w sposób odrębny od transakcji sprzedaży zobowiązał się do przechowywania całego archiwum upadłego przedsiębiorstwa - w tym zakresie mamy zatem do czynienia z umową przechowania.

Mając powyższe na uwadze wnoszę o uchylenie zaskarżonej Decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 51z ust. 1 unza Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych może wydać decyzję nakazującą złożenie porzuconej dokumentacji we wskazanym archiwum państwowym, o ile zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki:

- pracodawca, który wytworzył dokumentację, został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego lub Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej,

- dokumentacja w rozumieniu art. 51a ust. 1 unza w miejscu jej obecnego składowania jest zagrożona zniszczeniem, w szczególności na skutek oddziaływania czynników atmosferycznych lub bezprawnego działania osób trzecich,

- brak jest podstaw prawnych do przekazania dokumentacji innemu podmiotowi do dalszego przechowywania.

Następnie należy mieć na względzie, że w przedmiotowej sprawie, wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2022 r. (sygn. akt II SA/Wa 3575/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylił decyzję z dnia 3 sierpnia 2021 r. Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 10 czerwca 2021 r. w przedmiocie odmowy złożenia dokumentacji osobowej i płacowej na przechowywanie w archiwum państwowym.

W związku z powyższym, w rozpatrywanej sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznawania sprawy.

Kwestia, czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej stanowi główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 729/10).

Oceniając, czy przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom Sądu i jego ocenie prawnej, a tym samym czy nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. wskazać należy, że jak wynika z uzasadnienia wyroku z 22 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał postępowanie dowodowe organu za niewystarczające do ustalenia czy istnieją podstawy prawne do przekazania dokumentacji innemu podmiotowi.

Jednocześnie Sąd uznał, że dwie pierwsze przesłanki wymienione w art. 51a ust. 1 unza zostały spełnione.

W zakresie przesłanki trzeciej Sąd wskazał, że w aktach administracyjnych brak jest umowy przechowania lub dokumentów, z których jednoznacznie wynikałoby, iż taka umowa została zawarta, ewentualnie konkretnego orzeczenia sądowego, stanowiącego podstawę do przechowywania dokumentacji. Wskazał Sąd, iż organ winien był w toku postępowania wezwać F. S.A. z siedzibą w G. do przekazania uwierzytelnionej kopii ewentualnej umowy przechowania dokumentacji osobowej i płacowej, zawartej w 1998 r. pomiędzy tą Spółką a syndykiem masy upadłości Z. S.A. w G. lub konkretnego orzeczenia sądowego, z którego wynikałby obowiązek przechowywania tej dokumentacji.

Wskazano również, iż z pisma syndyka masy upadłości K. P. z dnia 20 lipca 2016 r. (k. 6 akt administracyjnych sprawy) wynika, iż akta upadłego, w tym akta osobowe i płacowe, zostały w 1998 r. przekazane i złożone do F. S.A. w G. przy ul. [...] zgodnie z decyzją Sądu Rejonowego w G. w ramach umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa oraz przejęcia części pracowników przez ww. Spółkę. W aktach brak jest jednak dokumentu, na który powołano się w tym piśmie.

Sąd zauważył także, iż z wyjaśnień J. M., w 2013 r. wynika, że F. S.A. przekazał byłe Z. razem z archiwum do M. (k. 310 akt administracyjnych sprawy). Kwestia ta również nie była przedmiotem wyjaśnień organu.

Realizując te zalecenia Sądu organ pismem z dnia 7 listopada 2022 r. wezwał K. P. do wskazania, czy jest w posiadaniu umowy przechowania ww. dokumentacji, zawartej z F. S.A., a także czy taka umowa w ogóle została zawarta. W odpowiedzi na pismo organu K. P. wskazał, że w pozostawionych odpisach akt w archiwum syndyka znajduje się kserokopia aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] października 1997 r. zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w trybie art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny oraz zarządzenie Sądu z dnia 5 grudnia 1997 r. (sygn. akt [...]) wydane w sprawie uporządkowania i przekazania dokumentacji zgodnie z umową nowemu nabywcy majątku upadłego.

W ww. kopii aktu notarialnego w § 9 znajduje się zapis w sprawie przechowania archiwum Z. S.A. przez nabywcę przedsiębiorstwa spółkę F. S.A. w G. w brzmieniu "Nabywca zobowiązuje się przechowywać zgodnie z obowiązującymi przepisami o archiwach i przechowaniu dokumentów - całe archiwum dotyczące nabytego przedsiębiorstwa".

Również Sąd Rejonowy [...] w G. VI Wydział Gospodarczy w aktach upadłościowych Z. S.A. o sygnaturze [...] odnalazł tożsamy dokument, tj. akt notarialny rep. A nr [...] z dnia [...] października 1997 r. wraz z kopią zarządzenia z dnia 5 grudnia 1997 r. (sygn. Akt: [...]), sędziego komisarza w sprawie archiwizacji dokumentacji na koszt masy upadłości i jej przekazania nowemu nabywcy majątku upadłego.

Pismem z dnia 22 września M. S.A. zaprzeczyły aby ktokolwiek i kiedykolwiek przekazywał O. przedmiotowe archiwum.

W świetle powyższych okoliczności uznać należy, że organ we właściwy sposób zrealizował wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2022 r.

W świetle tak uzupełnionego materiału dowodowego za prawidłowe należało uznać stanowisko organu co do tego, że F. S.A. przechowywał sporną dokumentację nie na podstawie umowy przechowania ale w związku z nabyciem przedsiębiorstwa, w skład którego wchodziła również przedmiotowa dokumentacja.

Sąd w całości podziela argumentację organu przedstawioną w zaskarżonej decyzji a dotyczącą przedmiotu umowy sprzedaży z dnia [...] października 1997 r., w szczególności odnoszącą się do składników przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ i art. 55² kc. Zbędnym jest więc powielanie zawartej w uzasadnieniu decyzji argumentacji.

Na marginesie wskazać należy, odnosząc się do podnoszonej kwestii nabycia jedynie części przedsiębiorstwa, iż ze znajdującej się w aktach sprawy umowy sprzedaży wynika, że wyłączone zostały jedynie środki trwałe przewłaszczone i wyłączone z masy upadłości, które w oczywisty sposób nie mogły być przedmiotem sprzedaży.

Na prawidłowość stanowiska organu wskazuje również to, że ze wspomnianej wcześniej umowy sprzedaży wynikało wprost zobowiązanie nabywcy do przechowywania archiwum nabytego przedsiębiorstwa (§ 9 aktu notarialnego).

Nadto w pkt III zarządzenia Sędziego Komisarza z dnia 5 grudnia 1997 r. czytamy aby dokumentację wraz ze spisami zgodnie z umową przekazać nowemu nabywcy majątku upadłego. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek śladu istnienia w tym przedmiocie jakiejś innej umowy, w szczególności umowy przechowania. Oznacza to wprost, że ww. zarządzenie odwołuje się do umowy sprzedaży przedsiębiorstwa z [...].10. 1997 r. i traktuje sporną dokumentację jako składnik nabytego przedsiębiorstwa.

Mając powyższe na uwadze postawione w skardze zarzuty Sąd uznaje za bezzasadne - organ był związany prawomocnym wyrokiem o sygn. akt II SA/Wa 3575/21) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie a zaskarżona decyzja stanowi jego wykonanie. W konsekwencji Sąd w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.