Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1498/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 622
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
article: art. 151 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 145 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2023 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 sierpnia 2022 r. nr SKO.K/41.3/898/2022/9519 w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 sierpnia 2022 r., nr SKO.K/41.3/898/2022/9519 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (SKO, organ odwoławczy) orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta M. (Prezydent, organ I instancji") z dnia 16 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, uprawnień do kierowania pojazdami oraz odmowy wydania prawa jazdy.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

Organ I instancji postanowieniem z dnia 3 marca 2022 r., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., wznowił z urzędu postępowanie dotyczące uprawnienia obecnie skarżącego D. K. do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, B1, B. W uzasadnieniu wskazał, że: "Z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w M. Wydział II Karny sygn. akt [...] wynika, iż w zaświadczeniu dotyczącym ukończenia szkolenia podstawowego kursu nauki jazdy kategorii B została poświadczona nieprawda".

Następnie decyzją z dnia 16 maja 2022 r. organ I instancji uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia 3 grudnia 2019 r. w sprawie wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii AM, B1, B i odmówił wydania tego prawa jazdy. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 z późn. zm. - dalej "u.k.p."), oraz § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 z późn. zm. - dalej "rozporządzenie z 2016 r.)."

W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na wyrok Sądu Rejonowego w M. Wydział II Karny z dnia [...] sygn. akt [...] , z którego wynika, iż w zaświadczeniu dotyczącym ukończenia szkolenia podstawowego kursu nauki jazdy została poświadczona nieprawda. Zdaniem organu, Sąd stwierdził, iż kandydat na kierowcę nie odbył wymaganych przez art. 23 ust 2 pkt 1 u.k.p. zajęć części teoretycznej przeprowadzonych w formie wykładów i ćwiczeń w zakresie podstaw kierowania pojazdem i uczestnictwa w ruchu drogowym, w zakresie obowiązków i praw kierującego pojazdem, a także nie ukończył wymaganego przez art. 23 ust. 4 u.k.p. egzaminu praktycznego wewnętrznego i egzaminu teoretycznego wewnętrznego, jak również nie odbył wymaganej art. 23 ust. 2 pkt 3 u.k.p. nauki udzielenia pierwszej pomocy przeprowadzanej w formie wykładów i zajęć praktycznych. W dokumencie w postaci zaświadczenia o ukończeniu szkolenia podstawowego została poświadczona nieprawda co do okoliczności mającej znaczenie prawne. Sąd w powyższym wyroku orzekł, że przedsiębiorca w celu użycia za autentyczne, sfałszował dokumenty w postaci karty przeprowadzonych zajęć, arkuszy egzaminów wewnętrznych, a także zaświadczenia o ukończeniu przez kursanta szkolenia podstawowego. Okoliczności faktyczne potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu uznaje się za udowodnione i wiążące organy administracji publicznej. Tym samym w ocenie organu pierwszej instancji wystąpiła przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania, tj. fałsz dowodów, na której podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Ujawnione okoliczności faktyczne potwierdzają fakt, że skarżący nie odbył szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy kategorii B, a tym samym nie spełnił przesłanki do wydania prawa jazdy przewidzianej w art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p., co uzasadnia odmowę wydania prawa jazdy.

W odwołaniu od decyzji skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżył w całości rozstrzygnięcie organu I instancji zarzucając mu naruszenie: zasady budowania zaufania obywateli do władzy publicznej wynikającej z art. 2 Konstytucji RP i art. 8 k.p.a.; zasady ochrony stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych, odzwierciedlonej w art. 16 k.p.a.; zasady demokratycznego państwa prawnego wynikającej z art. 2 Konstytucji RP; naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 149 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; art. 7, art. 77 i art. 81 k.p.a. w zakresie postępowania co do rozstrzygnięcia sprawy: art. 10 w związku z art. 79a § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i zamiarze wydania decyzji. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i odmówienie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia 3 grudnia 2019 r. w przedmiocie przyznania skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podkreślił, że skarżący nie był współsprawcą przestępstwa popełnionego przez właściciela ośrodka szkolenia kierowców. Skarżący przez lata pozostawał w błędnym, acz usprawiedliwionym przekonaniu, że wszystkie wymagania formalne konieczne do uzyskania prawa jazdy zostały przez niego spełnione. Odpowiedzialność za nieprawidłowości w funkcjonowaniu ośrodka szkolenia kierowców ponosi w pierwszej kolejności ten ośrodek, w drugiej zaś organ nadzoru i kontroli. Organ winien ocenić jak upływ czasu wpływa na trwałość wydanej wadliwie decyzji, która od ponad 2,5 roku znajduje się w obrocie prawnym i czy jej wadliwość (ochrona zasady legalizmu) przeważa nad jej stabilnością (ochrona zasady zaufania i trwałości decyzji administracyjnych).

SKO decyzją z dnia 17 sierpnia 2022 r. na skutek wniesionego przez skarżącego odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu SKO przedstawiło przebieg postępowania według chronologii zdarzeń Stwierdziło, że w sprawie zaszła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., albowiem szereg dowodów, będących podstawą wydania decyzji o wydaniu skarżącej prawa jazdy. okazało się fałszywych. Następnie wskazało na brzmienie art. 11 ust.1 pkt 3 u.k.p. oraz przywołało treść wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r. , sygn. akt [...] który stał się prawomocnym z dniem 6 września 2018 r.

W ocenie SKO w sprawie z całą pewnością zaszła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., albowiem szereg dowodów, będących podstawą wydania decyzji o wydaniu skarżącej prawa jazdy, okazało się fałszywych. Dowodami tymi były: sfałszowane zaświadczenie o ukończeniu szkolenia podstawowego, sfałszowany arkusz przebiegu egzaminu praktycznego wewnętrznego, a także sfałszowana karta przeprowadzonych zajęć nauki udzielania pierwszej pomocy w formie wykładów i zajęć praktycznych. Zdaniem organu, potwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu karnego okoliczność wydania fałszywych zaświadczeń jest wystarczająca ku temu, aby w sprawie dojść do oczywistego wniosku, iż decyzja o wydaniu prawa jazdy skarżącej została wydana w oparciu o dowody fałszywe.

Dalej organ zauważył, że odbycie szkolenia stanowi jeden z pierwszych wymogów, o których wspomina ustawa o kierujących pojazdami. Nieuzyskanie go determinuje brak możliwości zdania egzaminu państwowego. Przesłanki określone w art. 11 u.k.p. muszą zostać spełnione łącznie. Brak spełnienia bądź brak wykazania którejkolwiek z nich wyklucza otrzymanie prawa jazdy. W przypadku skarżącego weryfikacja dokumentacji zakończyła się negatywnie, gdyż ww. nie odbył szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy kategorii AM, B1, B. Fakt ten, jako wynikający z prawomocnego wyroku sądu, jest niewątpliwy i nie wymaga dalszego dowodzenia. SKO uznało, że podnoszone w odwołaniu okoliczności pozostają bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, a organ I instancji nie dopuścił się naruszeń prawa podnoszonych w odwołaniu. Decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego. W niniejszej sprawie fałsz dowodów, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a fałsz ten potwierdzono prawomocnym wyrokiem karnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję skarżący reprezentowany, jak dotychczas, przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył w całości decyzję SKO zarzucając jej naruszenie:

- zasady budowania zaufania obywateli do władzy publicznej wynikającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 z późn. zm.: dalej "Konstytucja RP") i art. 8 K.p.a. poprzez uchylenie ostatecznej decyzji Prezydenta z 4 marca 2016 r. w przedmiocie wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii AM, B1, B i następnie odmówienie skarżącemu wydania prawa jazdy kategorii AM, B1, B, tj. obciążenie skarżącego negatywnymi konsekwencjami wadliwego funkcjonowania systemu szkolenia kierowców w zakresie działalności szkolącego skarżącego Ośrodka Szkolenia Kierowców. Mianowicie działalność tego ośrodka podlegała wpisowi do rejestru działalności regulowanej i nadzorowi ze strony Prezydenta Miasta M. pełniącego funkcję starosty. Mimo to organ nadzoru nie dopatrzył się przez lata prowadzonej na dużą skalę nielegalnej działalności tegoż ośrodka. Skarżący skorzystał z kursu przeprowadzonego przez wskazany ośrodek, a także zdał egzamin państwowy, do którego został dopuszczony. Okoliczności te uprawniały skarżącego do pozostawania w przekonaniu, że ośrodek działa legalnie i wszystkie ustawowe wymagania konieczne do uzyskania prawa jazdy zostały przez niego właściwie wypełnione i dochowane. Ponadto skarżący będąc kierowcą od 3 lat nie wiedział nawet, że uzyskał uprawnienia w oparciu o zaświadczenie poświadczające nieprawdę. W tej sytuacji organ obarczył skarżącego odpowiedzialnością i niezwykle dotkliwymi konsekwencjami za przestępstwo popełnione bez jego wiedzy i udziału;

- zasady ochrony stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych z art. 16 K.p.a. poprzez uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej Prezydenta o wydaniu prawa jazdy, podczas gdy skarżący jako jej adresat powinien móc pozostawać w zaufaniu do tego, że jego sytuacja prawna ukształtowana taką decyzją nie ulegnie nagłej, nieprzewidzianej zmianie, której nie można się było spodziewać w czasie wydawania decyzji;

- zasady demokratycznego państwa prawnego wynikającej z art. 2 Konstytucji RP i wynikających z niej zasad ochrony praw słusznie nabytych i proporcjonalności poprzez nieuzasadnioną ingerencję organu w słusznie nabyte przez skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami;

- art. 149 § 2 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu postępowania co do rozstrzygnięcia istoty sprawy lub przeprowadzenie tego postępowania w niewystarczającym zakresie;

- art. 7, art. 77 i art. 81 K.p.a. poprzez niedokonanie wszelkich niezbędnych czynności do załatwienia sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wszechstronny materiału dowodowego oraz wadliwą ocenę materiału dowodowego, w szczególności poprzez niewykonanie obowiązku z art. 79a § 1 K.p.a. Zdaniem skarżącego nie ustalono i nie zbadano przesłanek upływu czasu, zachowania skarżącego będącego adresatem decyzji ostatecznej o wydaniu prawa jazdy, a także rodzaju i przyczyny powstania naruszenia prawa oraz tego jak przesłanki te wpływają na rozstrzygnięcie sprawy;

- art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy przepisów u.k.p. w brzmieniu aktualnym w dniu wydania decyzji ostatecznej;

- art. 10 § 1 K.p.a. w związku z art. 79a § 1 K.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i zamiarze wydania decyzji z jednoczesnym wskazaniem przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane (np. brak zaświadczenia o ukończeniu szkolenia podstawowego) co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem skarżącego, albowiem wznowione postępowanie toczyło się z wniosku skarżącego o wydanie prawa jazdy kategorii B, mimo że skarżący mógł uzupełnić wymagane dokumenty konieczne do uzyskania prawa jazdy, co doprowadziłoby do wydania w sprawie innego rozstrzygnięcia, tj. odmowy uchylenia decyzji ostatecznej;

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji;

- art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób nieprecyzyjny i wybrakowany w odniesieniu do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a i art. 79a § 1 K.p.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości czterokrotności stawki minimalnej wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

W uzasadnieniu skargi zaakcentowano, że skarżący nie był współsprawcą przestępstwa popełnionego przez właściciela ośrodka szkolenia kierowców. O ile należy zgodzić się z SKO, że bez wątpienia zaistniały przesłanki w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją organu I instancji o wydaniu skarżącemu prawa jazdy, o tyle nie sposób podzielić stanowiska w zakresie wystąpienia podstaw do uchylenia tej decyzji. Odpowiedzialność za nieprawidłowości w funkcjonowaniu ośrodka szkolenia kierowców ponosi w pierwszej kolejności ten ośrodek, a w drugiej zaś organ nadzoru i kontroli. Skarżący wskazał, że do chwili dowiedzenia się o postępowaniu karnym prowadzonym m. in. przeciwko właścicielowi ośrodka szkolenia kierowców nie posiadał on wiedzy, że jego uprawnienia mogą być i zostaną w jakikolwiek sposób zakwestionowane. Naruszeń dopuścił się podmiot trzeci, a nie skarżący. Okoliczności poświadczone jako nieprawda stanowią jedynie element koniecznych warunków do uzyskania prawa jazdy, a pozostałe z nich skarżący spełnia. Obecnie skarżący nie ma takiej technicznej możliwości, aby odbyć kurs podstawowy, gdyż w jego profilu kandydata na kierowcę widnieje informacja, że skarżący szkolenie podstawowe odbył, co uniemożliwia rozpoczęcie ponownego kursu.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podniosło, że w rozpoznawanej sprawie nie dopuszczono się naruszeń prawa zarzucanych w skardze. Podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.

W piśmie procesowym z 4 listopada 2022 r. skarżący przedstawił uzupełniająco uzasadnienie zawartego w skardze wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości stanowiącej czterokrotność stawki minimalnej. Wskazano na duży nakład pracy radcy prawnego i poświęcony czas na przygotowanie się do sprawy, w tym na analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz orzecznictwa. Ponadto podkreślono, że sprawa jest zawiła oraz ma duże znaczenie dla skarżącego z uwagi na konsekwencje, które może wywołać zaskarżona decyzja.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) określonego przejawu działalności administracji publicznej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Postępowanie toczące się przed organami administracji publicznej zakończone zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją zainicjowane zostało postanowieniem organu I instancji z dnia 3 marca 2022 r., mocą którego wznowiono z urzędu postępowanie w przedmiocie uprawnień skarżącej do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B. Organ I instancji, wydając decyzję uchylającą własną decyzję o wydaniu prawa jazdy i jednocześnie odmawiając wydania prawa jazdy kategorii AM, B1, B, powołał się na przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., a więc na okoliczność sfałszowania dowodów, w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Fakt ów wynikał z treści orzeczenia sądu powszechnego, na mocy którego skazano osobę prowadzącą ośrodek szkolenia kierowców za popełnienie przestępstwa polegającego na poświadczeniu nieprawdy odnośnie przeprowadzonych zajęć i szkoleń.

Argumentację tę utrzymało SKO zauważając, że skoro sfałszowano dokumentację dotyczącą kursu na prawo jazdy, to pozostałe czynności związane z uzyskaniem uprawnień do kierowania pojazdami automatycznie obarczone są wadą, wykluczającą uzyskanie tych uprawnień. Natomiast sfałszowanie dokumentacji dotyczącej kursu na prawo jazdy powoduje, że nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 11 ust.1 pkt 3 u.k.p. do otrzymania prawa jazdy.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Sąd wziął pod uwagę stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (NSA) zawarte wyrokach z dnia 25 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 145/23, sygn. akt II GSK 242/23 i II GSK 246/23, które zapadły w sprawach o stanie faktycznym opartym na prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w M. Wydział II Karny sygn. akt [...] również w sprawach o wznowienie z urzędu postępowań dotyczących uprawnień do kierowania pojazdami. a które były przedmiotem rozpoznania tut. Sądu.

W uzasadnieniach tych wyroków NSA zwrócił przede wszystkim uwagę na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającej z art. 16 § 1 k.p.a. i fakt, ze nie ma ona charakteru bezwzględnego z uwagi m.in. na funkcjonowanie trybów nadzwyczajnych, które ja przełamują. Należy do nich niewątpliwie instytucja wznowienia postępowania zawarta w rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 145 — art.152). W ocenie NSA "wobec jednoznacznej treści art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz jego imperatywnego charakteru, a ponadto wobec nakazu ścisłej wykładni tego przepisu, jako normy kompetencyjnej (co odnosi się także do art. 151 § 1 pkt 1 i art. 151 § 2 K.p.a.), należy zakwestionować prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji, z którego wynika, ze do zakresu tak określonych kompetencji orzeczniczych organu administracji publicznej należy obowiązek oceny skutków uchylenia decyzji wadliwej, w odniesieniu do której stwierdzono podstawy do jej uchylenia we wznowionym postępowaniu. o których mowa w art. 145 § 1 K.p.a.. a ponadto obowiązek stosowania art. 7 K.p.a , zaś w dalszej konsekwencji obowiązek wyważania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, co z kolei zamknąć można w stwierdzeniu, "czy warto i czy należałoby uchylić decyzję wydaną w postępowaniu dotkniętym wadą wznowieniową". Ponadto NSA zwrócił uwagę na treść art. 11 u.k.p. "z którego wynika - niezależnie od tego, że przestanki, o których w nim mowa mają charakter łączny - że warunkiem koniecznym jej podjęcia jest m.in. odbycie przez osobę, która wystąpiła z wnioskiem o wydanie prawa jazdy, szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii (pkt 3), potwierdzonego zaświadczeniem, o którym mowa w art. 27 ust. 4 wymienionej ustawy." Zdaniem NSA, "Jeżeli zaświadczenie, zgodnie z przepisem art. 217 § 1 Kpa., do którego należy się odwołać w omawianym kontekście, stanowi urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, a jego walor należy oceniać w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej, co do faktów lub prawa - jest ono bowiem oświadczeniem wiedzy potwierdzającym istnienie (w określonym czasie) określonych faktów lub stanu prawnego, co oznacza, że jest tym samym ich pochodną - to wobec celu oraz funkcji wydawania zaświadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami, nie może i nie powinno budzić żadnych wątpliwości to, ze brak korespondencji treści wymienionego zaświadczenia z rzeczywistymi faktami lub stanem prawnym i potwierdzenie w nim "faktów" lub "stanu prawnego", które w rzeczywistości nie zaistniały oznacza, ze pozbawione jest ono jakiegokolwiek waloru dowodowego. Jeżeli wymienione zaświadczenie jest nieprawdziwe, albowiem jego treść została sfałszowana, to wobec określonych art. 11 u.k.p. pozytywnych przesłanek wydania decyzji, o której w nim mowa, trzeba stwierdzić, że takie zaświadczenie nie mogło stanowić podstawy oceny odnośnie do zaktualizowania się tej koniecznej przesłanki, którą jest odbycie przez wnioskodawcę szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii (pkt 3).

Stwierdzenie prawomocnym wyrokiem, że istotne dla sprawy okoliczności faktyczne odnoszące Się do wymogu odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii zostały przeprowadzone na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe, nie mogło zostać ocenione inaczej, jak tylko jako zaistnienie podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., a w konsekwencji, jako zaktualizowanie się przesłanek wydania decyzji o treści określonej w art. 151 § 1 pkt 2 Kpa." Ponadto NSA odwołał się do treści art.11 p.p.s.a. i przywołał swój wyrok z 8 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1557/13, w którym wyraził pogląd, że "związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego wynikającymi z art. 11 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego."

Wskazane wyżej wyroki NSA i stanowisko zawarte w ich uzasadnieniach stały się dla Sądu punktem odniesienia w kontrolowanej sprawie co do kierunku oceny legalności rozstrzygnięć orzekających w niej organów. Niewątpliwie przedmiotem badania Sądu była ocena prawidłowości prowadzonego przez organy postępowania wznowieniowego. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny prawa "Obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które według rozwiązań przyjętych w K.p.a. nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej (art. 149 § 2). Wynik tego postępowania musi nastąpić w formie decyzji rozstrzygającej istotę sprawy" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 869). Powołane wyżej stanowisko znajduje również poparcie w szerokim orzecznictwie sądów administracyjnych (vide wyroki NSA: z 26 września 1983 r., I SA 634/83, ONSA 1983/2, poz. 76. z 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1649/09). W konsekwencji takie stanowisko oznacza, ze organ prowadzący postępowanie wznowieniowe najpierw rozstrzyga o podstawie wznowienia postępowania a następnie prowadzi postępowanie w kierunku oceny czy istnieją podstawy do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej.

W wyniku przeprowadzonego wznowionego postępowania mogą zapaść następujące rozstrzygnięcia.

Po pierwsze, organ może wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Decyzja taka może jednak zapaść jedynie na podstawie dokonanych w ramach wznowionego postępowania ustaleń faktycznych. Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w wyroku WSA w Poznaniu z 11 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 974/19, LEX nr 2923263: "Sens uregulowania zawartego w K.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, że nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić. że nie istniały określone w K.p.a. podstawy wznowienia postępowania".

Po drugie w postępowaniu wznowieniowym może również zapaść decyzja uchylająca decyzję dotychczasową i orzekająca na nowo o istocie sprawy. "Kompetencja ta realizowana jest wówczas, gdy organ stwierdzi istnienie którejś z podstaw wznowienia, a nie wystąpi żadna z negatywnych przestanek określonych w art. 146, wykluczająca uchylenie tej decyzji. W tym przypadku obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika bezpośrednio z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia, które wedle rozwiązań przyjętych w przepisach Kodeksu nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (art. 149 § 2). Spełniając powyższy obowiązek, organ administracji publicznej nie wydaje jednak w tym zakresie dwóch odrębnych decyzji, lecz w jednej decyzji — kończącej postępowanie w sprawie wznowienia — podejmuje dwa rozstrzygnięcia, z których jedno uchyla dotychczasową decyzję, drugie zaś ponownie rozstrzyga sprawę administracyjną co do jej istoty."(Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023).

Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać bezspornie, że w świetle orzeczenia sądu karnego zaktualizowała się przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Zaktualizowanie się przesłanki wznowieniowej oznacza, ze w świetle brzmienia art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. organ I instancji nie mógł odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Mógł jedynie i to zrobił wydać decyzję w oparciu o art. 152 § 1 pkt 2 K.p.a. W sprawie nie zaktualizowały się również przesłanki wydania decyzji określonej wart. 151 § 2 K.p.a.

Niewątpliwie w zaistniałej sytuacji organ I instancji zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania w kierunku ponownego rozstrzygnięcia sprawy tj. rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie prawa jazdy. Pozytywne załatwienie wniosku warunkowane jest treścią art. 11 u.k.p., który określa przesłanki konieczne do wydania takiej decyzji. Przesłanki te mają charakter łączny a jedną z nich jest odbycie przez osobę, która wystąpiła z wnioskiem o wydanie prawa jazdy. szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii (pkt 3), potwierdzonego zaświadczeniem. o którym mowa w art. 27 ust. 4 u.k.p. W kontekście kontrolowanej sprawy Sąd. dostrzega również drugą z przesłanek wynikająca z treści art. 11 u.k.p., którą jest zdanie egzaminu państwowego wymaganego do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii, ponieważ przystąpienie do tego egzaminu jest możliwe po spełnieniu przez osobę ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami wymagań określonych w art. 50 u.k.p. Jednym z wymagań przystąpienia do egzaminu państwowego jest posiadanie zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia w ośrodku szkolenia kierowców. Stwierdzenie przez sąd karny sfałszowania dokumentu urzędowego jakim jest zaświadczenie o odbyciu wymaganego prawem szkolenia uruchamia tym samym dwa postępowania, jedno w zakresie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy zgodnie z art. 72 u.k.p. a drugie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie wydania prawa jazdy co miało miejsce w badanej sprawie. Wobec treści art. 11 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. zakres tych ustaleń nie ogranicza się tylko do działań samej strony postępowania, ale może dotyczyć innych osób (w tym jak w rozpoznawanej sprawie – osoby uprawnionej na podstawie u.k.p. do wystawiania dokumentów stanowiących dowód odbycia szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii).

Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p. jednym z wymogów nabycia uprawnień do kierowania pojazdami jest odbycie szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii, co powinno być potwierdzone stosownym zaświadczeniem. Skoro z ustaleń prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r., sygn. akt [...] wynika, że zaświadczenie o ukończeniu przez skarżącego szkolenia podstawowego kursu nauki jazdy zostało sfałszowane (fałsz intelektualny) to nie mogło ono stanowić podstawy oceny odnośnie zaistnienia koniecznej przesłanki z art. 11 ust. 1 pkt 3 u.k.p.

W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że organy orzekające w sprawie zasadnie uznały, iż zachodziła podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt. 1 K.p.a., bowiem dowód, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazał się fałszywy. Stwierdzenie zaistnienia podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. prowadzi do zaktualizowania się przesłanek wydania decyzji z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Z uwagi zaś na brak dowodu potwierdzającego odbycie przez skarżącego szkolenia wymaganego do uzyskania prawa jazdy danej kategorii zasadna była odmowa wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii B.

Biorąc pod uwagę przedstawione spostrzeżenia i wnioski wypływające z wyroków NSA z 25 maja 2023 r. o sygn. akt: II GSK 145/23, II GSK 242/23 i II GSK 246/23, nie sposób podzielić podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji RP, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 81 K.p.a. Istnienie podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika z prawomocnego wyroku karnego. Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. bowiem w granicach postępowania wznowieniowego nie jest prowadzona odrębna sprawa odmowy wydania prawa jazdy, lecz sprawa wznowieniowa. Przedmiotem sprawy wznowieniowej w rozpoznawanej sprawie była zaś podstawa wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., której zaistnienie obligowało organ pierwszej instancji do wydania decyzji określonej w art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Podkreślić należy, że przepis art. 11 p.p.s.a. oddziałuje także na przeprowadzane przez organy administracji publicznej ustalenia faktyczne istotne z punktu widzenia podstaw wznowienia oraz rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczność, że skarżący nie był współsprawcą przestępstwa popełnionego przez właściciela i pracownika ośrodka szkolenia kierowców nie ma znaczenia z punktu widzenia art. 11 p.p.s.a. Niedopuszczalne jest bowiem ograniczenie prejudycjalności wyroków karnych w rozumieniu art. 11 p.p.s.a., wyłącznie do wyroków skazujących, wydanych wobec podmiotu występującego jako strona postępowania przed organem administracji, a następnie sądem administracyjnym (por. wyroki NSA z 26 marca 2010 r., I FSK 587/09 oraz z 1 kwietnia 2008 r., I FSK 433/07). Organ I instancji przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. nie był przy tym zobligowany do uwzględniania takich kwestii jak upływ czasu (w kontekście wykraczającym poza regulację art. 146 § 1 k.p.a.), zachowanie strony będącej adresatem dotychczasowej decyzji ostatecznej, rodzaj i przyczyny naruszenia prawa czy też wyważania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli zgodnie z art. 7 k.p.a.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. wskazujący, że organ winien zastosować przepisy u.k.p. w brzmieniu aktualnym w dniu wydania decyzji ostatecznej. Zasadą jest bowiem, że organ wydający nową decyzję stosuje przepisy prawa, które obowiązują w dniu orzekania (por. wyrok NSA z 28 czerwca 1984 r., I SA 86/84).

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. w związku z art. 79a § 1 K.p.a. zauważyć należy, że wznowienie postępowania nastąpiło z urzędu, a w granicach postępowania wznowieniowego nie była prowadzona odrębna sprawa dotycząca wydania skarżącemu prawa jazdy, lecz sprawa wznowieniowa. Ponadto konsekwencją regulacji art. 11 p.p.s.a. jest stwierdzenie, że organ administracji publicznej nie może czynić własnych ustaleń, odmiennych od ustaleń prawomocnego wyroku skazującego. Z wyroku sądu karnego wynika zaś nie tylko, że zaświadczenie o obyciu szkolenia zostało sfałszowane, ale także i okoliczność, że skarżący nie odbył wszystkich wymaganych przez u.k.p. zajęć szkoleniowych do uzyskania prawa jazdy kategorii B. W konsekwencji nie spełniał przesłanek wydania uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. Związanie ustaleniami wyroku karnego uniemożliwiało organom administracji prowadzenie w tym zakresie postępowania dowodowego, w tym wzywania skarżącego do uzupełnienia dokumentów koniecznych do uzyskania prawa jazdy.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że podniesione przez skarżącego zarzuty są nieuzasadnione, zaś zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd nie doszukał się także innych naruszeń przepisów prawa procesowego, czy materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Decyzje organów obu instancji zostały uzasadnione zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 K.p.a. i czytelnie wskazywały, jakie względy zdecydowały, że to, a nie inne, rozstrzygnięcie w sprawie zapadło.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Powołane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.