Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 48/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1230
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J. S. (S.) na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 listopada 2023 r. nr UP-872/2023 (480000/71/409569/2023U) w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ, ZUS) decyzją z 21 listopada 2023 r. nr UP-872/2023, utrzymał w mocy decyzję z 15 września 2023 r.

nr [...], odmawiającą J.S. (dalej: strona, skarżący) umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność będącą jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 147.977,90 zł w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., zwanej dalej "K.p.a.") w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 ze zm., dalej "u.s.u.s.").

Na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2, 3, 3a i art. 32 u.s.u.s. organ odmówił umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, w tym na:

a) ubezpieczenia społeczne - za okres 07/2003-09/2006 r., 03/2009-01/2010 r., 05/2010-03/2012 r., 06/2012-10/2013 r., 02/2014-08/2014 r., 11/2014-04/2015 r., 09/2015-12/2015 r., 02/2016-06/2016 r., 08/2019 r. w łącznej kwocie 139.165,95 zł, w tym z tytułu: składek - 60.121,75 zł, odsetek liczonych na 8 sierpnia 2023 r. - 78.877 zł i kosztów upomnienia – 167,20 zł,

b) ubezpieczenia zdrowotne – za okres 11/2013-08/2014 r., 11/2014-04/2015 r., 04/2016-05/2016 r., 08/2019 r., w kwocie 8.811.95 zł w tym z tytułu: składek - 4.921,95 zł i odsetek liczonych do 8 sierpnia 2023 r. - 3.890 zł.

Z akt administracyjnych wynika, że 8 sierpnia 2023 r. skarżący wniósł o umorzenie całości należności z tytułu składek za omawiany okres na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

W uzasadnieniu wniosku powołał się na swoją trudną sytuację finansową oraz zdrowotną. Zwrócił uwagę, że z powodu stanu zdrowia oraz kosztownego leczenia i utraty praktycznie całkowitej możliwości podjęcia dodatkowego zatrudnienia, dalsza egzekucja należności z tytułu składek nie pozwoli mu na zaspokojenie podstawowych potrzeb.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 15 września 2023 r.

nr [...], odmówił umorzenia należności z tytułu składek, wskazując, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek z art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że nie zgadza się z oceną ZUS, że nie zasługuje na umorzenie, gdyż jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu, gdyż jego stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie jakiejkolwiek pracy, zatem spełniona jest przesłanka przewidziana w § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. nr 141, poz. 1365 – dalej zwane "rozporządzenie"). Ponadto odnosząc się do wskazanej przesłanki skarżący stwierdził, że jego obecna sytuacja osobista, finansowa i zdrowotna winna prowadzić do przekonania po stronie organu, że spłacenie należności z tytułu składek pozbawi jego i rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb.

Zaskarżoną decyzją ZUS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z przedłożonego 28 sierpnia 2023 r. oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej, wynika, że skarżący: jest żonaty, pracuje zarobkowo na podstawie umowy zlecenia zawartej na okres od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2023 r. w A Sp. z o.o. C Spółka komandytowa. Jednak mimo zawartej umowy nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia z uwagi na fakt, że od lipca 2023 r. ze względów zdrowotnych zaprzestał wykonywania pracy. Ponadto od 4 maja 2020 r. pobiera emeryturę

nr [...] w wysokości [...] zł, nie posiada dochodu z innych źródeł.

Nie pobiera również świadczeń z Urzędu Pracy, zasiłków z pomocy społecznej, ani nie korzysta z innych form pomocy. Jego stałe miesięczne wydatki wynoszą z tytułu opłat 295 zł, z tytułu opłat eksploatacyjnych – 213,65 zł, z tytułu kosztów związanych z leczeniem – 250 zł, natomiast na pozostałe wydatki jak telefon, żywność, środku higieny osobistej przeznacza ok. 800 zł. Zaznaczył, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i posiada zobowiązania pieniężne z tytułu zaciągniętych kredytów za lata 2017 – 2023 w kwocie 11.720,40 zł, tj. 241,83 zł miesięcznie; zobowiązania w instytucjach w kwocie ok. 55.180 zł, które są spłacane w formie egzekucji prowadzonej przez ZUS.

Nie posiada nieruchomości, majątku ruchomego, innych praw majątkowych, ani wierzytelności. W związku z przebytym leczeniem operacyjnym, a także podjętym leczeniem w poradni urologicznej oraz w poradni chirurgii ogólnej nie jest w stanie podjąć dodatkowej pracy, która umożliwiłaby mu uregulowanie należności z tytułu skałek. Aktualnie jest po zabiegu endoprotezoplastyki całkowitej bezcementowej stawu biodrowego prawego w związku z koksartrozą prawostronną, leczy się również w poradni urologicznej w związku z rozrostem gruczołu krokowego, a także podjął się leczenia w poradni chirurgii ogólnej w związku z rozpoznaniem u niego przepukliny pachwinowej.

Na koniec skarżący oświadczył, że do 30 czerwca 2023 r. świadczył pracę, jednak z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia, przebyty zabieg operacyjny i konieczność rehabilitacji zmuszony był do jej zaprzestania.

Analizując dane wygenerowane z systemu informatycznego oraz rejestrów centralnych: Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Centralnej Ewidencji Pojazdów, Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, ZUS ustalił, że skarżący: od 4 września 1990 r. do 20 grudnia 2021 r. prowadził działalność gospodarczą jako Wielobranżowe Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Usługowo-Handlowe "A" J. S., polegające na działalności w zakresie inżynierii i związanym z nią doradztwem technicznym. Pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł brutto, tj. [...] zł netto, które jest wolne od potrąceń egzekucyjnych. Skarżący nie posiada nieruchomości i ruchomości. Jego żona również pobiera świadczenie emerytalne. Ma dorosłe córki, które posiadają własne źródło dochodu w postaci wynagrodzenia za pracę.

Zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia, należności z tytułu skałek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy, ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć wskazane należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1. gdy opłacenie należności z tytułu skałek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,

2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić obowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ZUS ustalił, że przesłanka wymieniona w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma w omawianym przypadku zastosowania, ponieważ działalność gospodarcza nie jest już prowadzona.

Jednocześnie organ wskazał, że decydując się na założenie działalności gospodarczej skarżący powinien był być świadomym, że dodatkowo zobowiązuje się do opłacenia należnych składek z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach. Organ zwrócił uwagę, że obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności, aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych przychodów, a nawet w przypadku poniesienia strat, czy pojawiających się w trakcie prowadzenia działalności różnych problemów. Bowiem obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek.

W dalszej części organ wyjaśnił, że wystąpienie przesłanki, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka jego rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskana dochodu.

Skarżący powołując się na swoją sytuację zdrowotną poinformował, że w związku z koksarytrozą prawostronną w sierpniu 2023 r. wykonano mu zabieg endoprotezoplastyki całkowitej bezcementowej stawu biodrowego prawego. Przebywał w szpitalu do 13 sierpnia 2023 r. kiedy to został wypisany z zaleceniem odpoczynku i chodzenia o kulach z odciążeniem kończyny operowanej.

Podjął się również leczenia w poradni urologicznej w związku z rozrostem gruczołu krokowego oraz w poradni chirurgii ogólnej w związku z przepukliną pachwinową. Na potwierdzenie tych okoliczności skarżący przedłożył dokumentację medyczną.

W ocenie ZUS brak jest podstaw do uznania, że stan zdrowia skarżącego pozbawia go możliwości uzyskania środków finansowych na spłatę należności z tytułu składek, bowiem otrzymuje świadczenia emerytalne, które jest stałym dochodem wypłacanym bez względu na stan zdrowia oraz ewentualną konieczność opieki nad chorym członkiem rodziny i może stanowić źródło sukcesywnej spłaty zadłużenia wobec ZUS. Dlatego zdaniem organu przesłanka ta nie zachodzi.

Ponadto ograniczone możliwości płatnicze, podnoszone przez skarżącego jako jeden z głównych argumentów, według organu nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości we wnioskowanym zakresie.

Zdaniem organu przesłanka ta nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych należności, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Nie odnosi się więc do kłopotów finansowych, z uwagi na to, że każdy człowiek indywidualnie w ramach przysługującej mu samodzielności podejmowania decyzji, organizuje i swoje sprawy zawodowe i osobiste. Każda osoba przejściowo może wskazać, że znajduje się w trudnej sytuacji lecz ZUS jest obowiązany w sposób dokładny i racjonalny ocenić sytuację i podąć decyzję, czy uznaje ją za przesłankę do zastosowania umorzenia należności, czy też nie.

W uzasadnieniu swojej decyzji, organ podkreślił, że otrzymywane przez skarżącego świadczenie emerytalne pobierane w wysokości [...] zł netto podlega corocznej waloryzacji. Ponadto skarżący otrzymuje jednorazowo "trzynaste" i "czternaste" świadczenie emerytalne, co z pewnością wpływa na poprawę jego sytuacji finansowej.

Organ zaznaczył, że skarżący zadeklarował swoje stałe wydatki miesięczne w wysokości 1.558,65 zł, jednak należy mieć na uwadze, że skarżący posiada żonę, która powinna go wspierać. Choć skarżący deklaruje rozdzielność majątkową to organ zwraca uwagę, że zabezpiecza ona przed odpowiedzialnością za długi jednego ze współmałżonków w przypadku prowadzonych postępowań egzekucyjnych na majątku dłużnika, natomiast nie ma wpływu na sytuację finansową we wspólnym gospodarstwie domowym.

Na koniec organ odnosząc się do zadłużenia skarżącego w związku z zaciągniętymi kredytami uznał, że nie mogą one być argumentem przemawiającym za umorzeniem należności z tytułu składek. Zobowiązania cywilne bowiem zaciągane były przez skarżącego świadomie z uwzględnieniem możliwości finansowych, a przy tym z uznaniem ich negatywnych skutków. Natomiast przepisy, na podstawie których ZUS realizuje zadania jako wierzyciel, nie uprawniają do dokonywania działań mogących wpływać na polepszenie sytuacji innych wierzycieli, ponieważ należności z tytułu składek korzystają ze szczególnej ochrony prawnej.

W nadesłanej skardze pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił jej naruszenie:

- przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez zaniechanie wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, skutkujące nieprawidłowym ustaleniem, że skarżący nie spełnia przesłanek niezbędnych do umorzenia należności z tytułu składek, określonych w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 pkt 1 rozporządzenia;

- przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia poprzez nieprawidłową ich wykładnię, podczas gdy skarżący spełnia przesłanki określone w powołanych normach warunkujące dopuszczalność umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

W treści uzasadnienia pełnomocnik skarżącego ponownie przytoczył argumentację zawartą wcześniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 4 października 2023 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem skargi jest opisana na wstępie decyzja ZUS w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą (płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenia), w tym na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wraz z odsetkami.

Badając kwestię trafności ww. rozstrzygnięcia ZUS zaznaczyć trzeba, że zapadło ono w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że organ administracji publicznej, w ustalonych wyczerpująco okolicznościach rozpatrywanej sprawy, ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych w sprawie przepisach prawnych. Tak przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (zob. wyrok NSA z 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07, publ. CBOSA).

Wydanie takiej decyzji poprzedzać musi należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Wszystkie te elementy winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu.

Z kolei sądowa kontrola legalności wydanej w następstwie tego decyzji ograniczona jest do zbadania jej zgodności z prawem. W szczególności Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, gdyż jest to wyłączna kompetencja organu administracji. Stwierdzenie przez ustawodawcę, że organ może umorzyć należności nie oznacza oczywiście dowolności, bowiem organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej analizy i oceny wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Wybór kierunku rozstrzygnięcia winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, czy doszło do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i czy zostały one poddane wnikliwiej i rzetelnej ocenie.

W realiach rozpoznawanej sprawy, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie może zostać uwzględniona, gdyż organ nie naruszył kryteriów wyżej wskazanych.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS, z uwzględnieniem ust. 2 - 4. W myśl art. 28 ust. 2 ustawy, w/w należności mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, chyba, że zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust. 3a. Ten z kolei przepis otwiera możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia, w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. W tym przypadku należności mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Sytuacje całkowitej nieściągalności zostały enumeratywnie wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

I tak, całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 i 2320);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Poza przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, że w stosunku do skarżącego nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 3, 4, 4a, 4b i 5 u.s.u.s., na nie zresztą pełnomocnik skarżącego się nie powoływał.

Przechodząc do oceny możliwości umorzenia należności składkowych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. wskazać trzeba, że ustawodawca przewidział instytucję umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z którym ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Niewątpliwie w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, bowiem skarżący nie wskazał, by poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia.

Odnosząc się z kolei do przesłanek określonych w § 3 ust. 3 rozporządzenia należy zauważyć, że skarżący wskazał, że jest po przebytym leczeniu operacyjnym, a także podjął się leczenia w poradni urologicznej oraz w poradni chirurgii ogólnej. Oświadczył również, że nie jest w stanie podjąć dodatkowej pracy która umożliwiłaby mu uregulowanie należności z tytułu składek. Aktualnie jest po zabiegu endoprotezoplastyki całkowitej bezcementowej stawu biodrowego prawego w związku z koksartrozą prawostronną i leczy się również w poradni urologicznej w związku z rozrostem gruczołu krokowego, a także podjął się leczenia w poradni chirurgii ogólnej w związku z rozpoznaniem u niego przepukliny pachwinowej.

Nie przedstawił jednak żadnych dokumentów, z których wynikałaby trwała niezdolność do pracy. Słusznie zatem uznał ZUS, że problemy zdrowotne są dodatkowym utrudnieniem w codziennej egzystencji skarżącego, lecz nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności. Sytuacja zdrowotna skarżącego nie uniemożliwia mu pozyskiwania dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia, tym bardziej, że uzyskuje on przychód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego, które corocznie jest rewaloryzowane, zatem okoliczność ta nie może uzasadniać udzielenia ulgi.

Nie ma racji strona skarżąca, że organ pominął analizę treści art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Na str. 8-12 uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ wskazuje przyczyny, dla których nie można w sytuacji skarżącego zastosować tego przepisu.

W ocenie Sądu, przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności, w ramach uznania administracyjnego, organ dokonał wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy, w tym sytuacji majątkowej i zdrowotnej zobowiązanego w celu ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych.

Dokonał oceny tej sytuacji po uprzednim ustaleniu i analizie stanu faktycznego. Wszystko to stanowiło podstawę do wydania zaskarżonej decyzji – decyzji o charakterze uznaniowym.

Raz jeszcze przypomnieć trzeba, że decyzje uznaniowe podlegają ograniczonej kontroli sądu administracyjnego. Kontroli podlega w istocie to, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdy dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa.

Ponadto, rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że jest ona niezasadna. Organ ustalił bowiem i zbadał wszystkie okoliczności istotne dla oceny wystąpienia przesłanek umorzenia należności. Zebrał i rzetelnie ocenił materiał dowodowy.

Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Ponadto w rozpoznawanej sprawie organ orzekający przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy i wystarczający do podjęcia decyzji, a także dokonał wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., nie przekraczając granic uznania administracyjnego.

Zgodzić się należy z organem, że fakt posiadania zobowiązań wobec innych niż ZUS wierzycieli nie stanowi przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ prowadziłby to do nieuzasadnionego uprzywilejowania wierzycieli cywilnoprawnych względem skarbu państwa. W orzecznictwie podkreśla się, że nie ma podstaw aby Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jako wierzyciel uwzględniał interesy innych wierzycieli i aby przedkładać interesy innych wierzycieli nad roszczenia względem należności z tytułu składek. Każdy z wierzycieli może dochodzić swoich należności zgodnie z przepisami prawa.

Skarżący twierdząc, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stosunku do tej ustalonej przez organ, tego nie wykazał.

Podkreślić należy, że z treści § 3 ust. 1 rozporządzenia wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie składek. Stąd też, jeżeli skarżący stwierdził w skardze, że w przypadku konieczności spłaty zadłużenia wobec ZUS, będzie to prowadziło do ogromnych i nieprzemijających problemów finansowych po jej stronie to powinien tę okoliczność wykazać, gdyż to on dysponuje ewentualnymi dowodami w tym zakresie.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia, że sytuacja, w jakiej znalazł się skarżący jest na tyle wyjątkowa, że uzasadnia uwzględnienie jego wniosku o umorzenie zaległości wobec ZUS. Ponownie podkreślić należy, że skarżący dysponuje stałym dochodem w postaci świadczenia emerytalnego w wysokości [...] brutto (na dzień wydania zaskarżonej decyzji). Ponadto żona skarżącego także uzyskuje dochód z tytułu świadczenia emerytalnego i pomimo rozdzielności majątkowej powinna wspierać skarżącego w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Zauważyć też należy, że skarżący mimo deklarowania trudnej sytuacji finansowej nie korzysta z pomocy społecznej. Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez organy poprzez zajęcie rachunku bankowego oraz wierzytelności skarżącego w A jest skuteczne. Na przestrzeni sześciu miesięcy 2023 r. wyegzekwowano kwotę 31.693,52 zł. Zdaniem Sądu, słusznie wskazał organ, że sytuacja majątkowa umożliwia skarżącemu uiszczenie zaległych składek np. w formie rat.

Mając na względzie powyższe Sąd, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykracza poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.