Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2336/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant starszy asystent sędziego Jakub Rozenfeld po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 995/19 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2019 r. nr DAP-WOSR-7280-31/2019/GD w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 16 października 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 995/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę M. K. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie, strona) na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 marca 2019 r., nr DAP-WOSR-7280-31/2019/GD, w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty.

W skardze kasacyjnej od przywołanego wyroku pełnomocnik skarżącej zaskarżył to orzeczenie w całości, zarzucając naruszenie art. 1 ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: ustawa z 8 lipca 2005 r.) poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w ustalonym stanie faktycznym nie przysługuje prawo do rekompensaty, ponieważ W. W. opuścił Kresy Wschodnie wskutek okoliczności niezwiązanych z wojną 1939 roku.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację, mającą przemawiać za uchyleniem wyroku Sądu I instancji, poprzedzających go decyzji organów obu instancji oraz rozpoznaniem skargi co do meritum, ewentualnie za przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania ww. Sądowi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, zatem podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: ppsa). Wobec niestwierdzenia ziszczenia się przesłanek nieważności postępowania, poddano ocenie wyrok Sądu I instancji, pod kątem zarzutu sformułowanego w skardze kasacyjnej, który okazał się nieskuteczny.

Skarga kasacyjna stanowi sformalizowany środek zaskarżenia, dlatego rozpoznanie zawartych w niej zarzutów jest możliwe tylko wtedy, gdy zostały sformułowane w sposób odpowiadający ustawowym wymogom określonym w art. 174 ppsa. Z przepisu tego wynika, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do zastępowania skarżącego kasacyjnie w formułowaniu podstaw kasacyjnych w sposób spełniający wymagania określone w art. 174 ppsa, ponieważ to skarżący jest zobowiązany określić te podstawy, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 ppsa. Obowiązek ten jest bowiem jedną z normatywnych przyczyn ustanowienia przez ustawodawcę w art. 175 ppsa wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcę prawnego, bądź przez inne osoby wymienione w tym przepisie, aby właśnie w ten sposób zapewnić przede wszystkim prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem spełniających wymagania określone przepisami ppsa.

W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował, w ramach której z podstaw określonych w art. 174 ppsa, podnosi sformułowany w tej skardze zarzut. Z treści tego zarzutu nie wynika też w czym miałaby się przejawiać błędna wykładnia art. 1 ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. i jakie brzmienie powinna przybrać prawidłowa wykładnia tego przepisu. Nie wskazano również, na czym miałoby polegać nieprawidłowe zastosowanie wskazanego unormowania przez Sąd I instancji. Od skarżącego kasacyjnie oczekuje się natomiast określenia, które przepisy prawa zostały naruszone, na czym polegało to naruszenie oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku podstawy wymienionej w art. 174 pkt 1 ppsa, autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest do konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez Sąd I instancji, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie tych unormowań. Zarzut sformułowany w niniejszej sprawie tych wymogów nie spełnia. W skardze kasacyjnej zarzucono bowiem błędne przyjęcie, że w ustalonym stanie faktycznym nie przysługuje prawo do rekompensaty, ponieważ W. W. opuścił Kresy Wschodnie wskutek okoliczności niezwiązanych z wojną 1939 roku. Z uzasadnienia skargi wynika, że - zdaniem skarżącej – to błędne stwierdzenie jest następstwem całkowicie dowolnej i błędnej interpretacji przez WSA zeznań strony oraz nie zwrócenia przez ten Sąd uwagi na przyczyny, ze względu na które W. W. uciekł z L. Skarżąca kasacyjnie de facto kwestionuje zatem prawidłowość oceny dowodów oraz stanu faktycznego – ustalonego przez organy administracji obu instancji i zaakceptowanego przez Sąd I instancji – w zakresie spełniania w sprawie, przewidzianych w art. 1 ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r., przesłanek warunkujących przyznanie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Polski. Zarzutowi temu nie dano jednak wyrazu, poprzez jego sformułowanie w sposób odpowiadający wymogom przewidzianym w art. 174 ppsa. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do poszukiwania wzorca kontroli kasacyjnej, domniemywania intencji skarżącej, czy konkretyzowania, modyfikowania, uzupełniania lub poprawiania zarzutów kasacyjnych. Prawidłowość ustaleń stanu faktycznego oraz ich ocenę można zwalczać tylko w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i kwestionowanie za jego pomocą ustaleń faktycznych. Podważając ocenę stanu faktycznego, nie można skutecznie powoływać się na zarzut błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile nie zostaną także skutecznie zakwestionowane - w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 ppsa – ustalenia faktyczne, na których oparto zaskarżone orzeczenie.

Z tych względów, na podstawie art. 184 ppsa w zw. z art. 193 zdanie drugie ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.