Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 770/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 28 czerwca 2023 r., znak: SKO.II.41/981/ŚR/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

B. J. (dalej jako "strona", "skarżąca", "wnioskodawczyni"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 28 czerwca 2023 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że wnioskiem złożonym w dniu 28 marca 2023 r. skarżąca wystąpiła do Burmistrza [...] o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką S. D., legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ś. z dnia z dnia 1 kwietnia 2011 r., na podstawie którego stwierdzono u niej znaczny stopień niepełnosprawności na stałe oraz wskazano, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 25 lutego 2011 r.

Decyzją z dnia 28 kwietnia 2023 r. Burmistrz [...], odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia wskazując, że w sprawie nie został spełniony warunek art.17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm. - dalej: "u.ś.r."). Zdaniem Burmistrza nie można przyznać świadczenia pielęgnacyjnego z pominięciem regulacji art. 17 ust.1b u.ś.r., która nadal obowiązuje, a skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 nie jest uchylenie tego przepisu, ani powstanie prawa opiekunów dorosłych niepełnosprawnych do świadczenia. Ponadto organ I instancji wskazał, że skarżąca jest osobą trwale częściowo niezdolną do pracy i z tego tytułu pobiera rentę. W związku z treścią art. 17 ust.5 pkt 1 lit. a u.ś.r. organ I instancji uznał, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W wyniku rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia 28 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy przytoczył treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych mających zastosowanie w sprawie oraz wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 zgodnie z którym przepis art. 17 ust. 1b ustawy uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Skutkiem powyższego wyroku TK nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18 roku życia, względnie 25. roku życia, u osoby podlegającej opiece, w przypadku gdy wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej. Kolegium podzieliło argumentację strony, że niezasadne było w okolicznościach niniejszej sprawy powołanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. jako podstawy prawnej odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.

Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 14 kwietnia 2023 r. przeprowadzony został wywiad środowiskowy, podczas którego pracownik socjalny potwierdził fakt sprawowania przez stronę opieki nad matką wymagającą stałej opieki i niepodejmowanie przez stronę zatrudnienia. Podał, że zakres sprawowanej opieki jest szeroki i w pełni zapewnia potrzeby matki związane z jej stanem zdrowia. Kolegium stwierdziło, że strona spełnia przesłanki do przyznania świadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Wskazano również, że z dołączonego do akt sprawy orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 30 stycznia 2023 r. wynika, iż skarżąca jest trwale częściowo niezdolna do pracy. Z tego tytułu uprawniona jest do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wypłacanej przez ZUS, która po waloryzacji od 1 marca 2023 r. wynosi 1221,02 zł miesięcznie.

Zdaniem Kolegium ta okoliczność stanowi negatywną przesłankę przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest możliwe, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczenia wymienionego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawach dotyczących prawa do świadczenia pielęgnacyjnego opiekuna pobierającego rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, stan prawny uległ zmianie z dniem 9 stycznia 2020 r. Wówczas to Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, (Dz. U. z 2019 r., poz. 1257), stwierdził, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten utracił moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej - czyli z dniem 9 stycznia 2020 r. Oznacza to, że opiekunowie uprawnieni do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy mają prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości, ponieważ ustawodawca do tej pory nie wprowadził do ustawy regulacji w zakresie wysokości świadczenia dla takiego opiekuna. Wskazano, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, uwzględniającą wymieniony wyżej derogacyjny skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego, czyli uwzględniającą aktualne brzmienie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, w tym przypadku renty.

Kolegium wyjaśniło, że w sprawie jedyną przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt pobierania renty, w związku z czym poinformowało stronę pismem z dnia 2 czerwca 2023 r. o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do renty i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty. Kolegium wyznaczyło stronie 14-dniowy termin na wypowiedzenie się, czy będzie występowała do ZUS o wstrzymanie wypłaty renty celem uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Pełnomocnik strony w odpowiedzi na wezwanie Kolegium w piśmie z dnia 19 czerwca 2023 r. stwierdził, że jego mocodawczyni nie będzie rezygnować z renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Zdaniem pełnomocnika uzależnianie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od zawieszenia wypłaty przysługującej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie znajduje oparcia w przepisach prawa.

Kolegium stwierdziło, że na skutek orzeczenia TK z dnia 26 czerwca 2019 r. z dniem 9 stycznia 2020 r. samo posiadanie przez opiekuna osoby niepełnosprawnej uprawnienia do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, nie wyklucza z automatu tego opiekuna ze skutecznego ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, bowiem, renciści częściowo niezdolni do pracy mogą podejmować pracę, a zatem niepodejmowanie przez nich zatrudnienia świadczyłoby o spełnieniu przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Przyznanie jednak świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi, który jest uprawniony do świadczenia rentowego, jeżeli spełnione zostały pozostałe warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest możliwe jedynie, gdy z rezygnuje z pobierania świadczenia rentowego. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie chce zrezygnować z pobierania świadczenia rentowego nie jest możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem Kolegium odstąpienie od wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy jest możliwe, ale nie może doprowadzić do sytuacji, w której opiekun osoby niepełnosprawnej będzie pobierał zarówno świadczenie pielęgnacyjne, jak i rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Byłoby to faworyzujące traktowanie, a zatem niezgodne z konstytucyjną zasadą równości.

W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej powołanego przepisu i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania przez skarżącą renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pozbawia ją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. o sygn. akt SK 2/17.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu podniesiono m.in., że niniejsza sprawa wpisuje się wprost w kontekst prawny objęty skutkami wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. SK 2/17. W wyroku tym stwierdzono w punkcie I, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zaś w punkcie II, że przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Norma prawna wyrażona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. musi być odczytywana w ten sposób, iż zawarte w niej wyłączenie przysługiwania świadczenia pielęgnacyjnego osobom posiadającym ustalone prawo do wskazanych w tym przepisie świadczeń, nie obejmuje sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Zestawienie treści przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. i sentencji wyroku SK 2/17 nie pozostawia w tym zakresie najmniejszych wątpliwości. Wobec braku jakiegokolwiek innego przepisu szczególnego regulującego sytuację prawną osób sprawujących opiekę, które mają ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w zakresie przysługiwania im uprawnienia do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, jak też przepisów uzależniających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od sytuacji majątkowej osoby uprawnionej, względnie braku osiągania przez nią dochodów ze źródeł innych niż zatrudnienie lub inna praca zarobkowa bądź źródła wskazane w art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r., uznać należy, iż osoby mające ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy mogą uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach ogólnych, to jest po spełnieniu wymogów wynikających z art. 17 ust. 1 lub ust. 1a u.ś.r. i w wysokości wynikającej z jednoznacznego brzmienia art. 17 ust. 3 u.ś.r.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że sąd rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że skarga podlega oddaleniu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Kwestie związane z przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej reguluje art. 17 u.ś.r. , który w ust. 1 stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W niniejszej sprawie za podstawę odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego Kolegium uznało, że ma ona ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, co w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. stanowi przeszkodę w tym zakresie. W toku postępowania organ odwoławczy wyjaśnił, że wprawdzie wyrokiem z 26 czerwca 2019 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności tego przepisu w określonym zakresie z Konstytucją, jednak wyrażona w nim norma nadal pozostaje w mocy. Aby mogło zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne, prawo do renty musi zostać zawieszone i w związku z tym, Kolegium wystąpiło do skarżącej z pouczeniem o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w razie zawieszenia renty. Skarżąca odmówiła dokonania tego rodzaju czynności nie godząc się z tego rodzaju poglądem i uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. (sygn. SK 2/17) skutkuje koniecznością przyjęcia, że osoby mające ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy mogą uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje m. in. wówczas, kiedy osoba sprawująca opieką ma ustalone prawo do renty.

Wyrokiem z 26 czerwca 2019 r. (sygn. SK 2/17) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jednocześnie Trybunał postanowił, że przepis ten we wskazanym zakresie traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, czyli z dniem 9 stycznia 2020 r.

Po wydaniu powyższego orzeczenia prawodawca nie wprowadził nowych rozwiązań, które odnosiłyby się do statusu opiekunów osób niepełnosprawnych, ubiegających się o świadczenie pielęgnacyjne i mających jednocześnie ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Nie ma więc regulacji prawnej dotyczącej usuwania skutku zbiegu prawa do powyższych świadczeń. Równocześnie nie może też budzić wątpliwości, że wobec wydania przedmiotowego wyroku Trybunału powstała nowa sytuacja prawna.

Podkreślić należy, że za sprzeczne z Konstytucją RP Trybunał Konstytucyjny uznał wyłącznie całkowite pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, bez rozwiązania zagadnienia kolizji wymienionych świadczeń. W ocenie Sądu nie można z powyższego orzeczenia wywodzić, że w jego konsekwencji strona ma prawo pobierania obu wymienionych świadczeń równocześnie w ich pełnej wysokości. Problem braku unormowań prawnych pozwalających na wyeliminowanie kwestii wskazanej kolizji został więc rozwiązany w orzecznictwie sądowym, gdzie zauważono, że osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania drugiego. Nie zachodzą bowiem jakiekolwiek przesłanki by w sposób uprzywilejowany traktować przypadki pobierania rent (w tym z tytułu częściowej niezdolności do pracy) w stosunku do emerytur, dając prymat tym pierwszym przy stosowaniu wypracowanej w judykaturze wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., przez uznanie w konsekwencji, że pobierający rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy nie musi dokonywać wyboru świadczenia korzystniejszego. W następstwie realizacji prawa wyboru świadczenia usunięta zostaje zaś przeszkoda w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Za błędne uznaje się więc takie odczytywanie powyższego wyroku TK, które skutkuje przyjęciem, że wyeliminował on z obrotu prawnego część przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w związku z czym nie ma przeszkód, aby osoba pobierająca rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy mogła równocześnie pobierać świadczenie pielęgnacyjne. Przyjmuje się więc, że łączenie tych świadczeń nie jest dopuszczalne i nie mogą być argumentem inne podstawy z ustawy z 17 grudnia 1998 r. o świadczeniach emerytalnych i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504) do zmniejszenia czy zawieszenia prawa do renty, w tym przepisy art. 104 tej ustawy związane z wysokością ewentualnie osiąganych przychodów. Świadczenie pielęgnacyjne jest bowiem świadczeniem specyficznym, którego celem ma być częściowa rekompensata zarobku utraconego na skutek sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny osobom, które zrezygnowały z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i nie mają innych dochodów wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Inna, interpretacja prowadziłaby do nieuzasadnionego uprzywilejowanego traktowania opiekunów mających ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w odniesieniu np. do opiekunów - osób, które zrezygnowały z zatrudnienia tylko i wyłącznie z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą, wobec której mają obowiązek alimentacyjny, a nie mają ustalonego prawa do jakiegokolwiek innego świadczenia z zabezpieczenia społecznego, bo nie spełniają jeszcze kryteriów. Interpretacja taka narusza zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa wynikające z art. 2 i 32 Konstytucji RP, ale też art. 71 ust. 1 Konstytucji. Tym samym, prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, co do zasady, nie wyklucza możliwości pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże jedynie wówczas, gdy nie jest ono realizowane (wypłacanie renty jest zawieszone na wniosek beneficjenta). Wnioskodawca ma prawo dokonania wyboru pomiędzy świadczeniami z sytemu zabezpieczenia społecznego pozostającymi w kolizji, analogicznie do rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę m. in. w art. 27 ust. 5 u.ś.r. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2023 r., sygn. I OSK 1922/22, z 22 listopada 2022 r., sygn. I OSK 247/22; wyrok WSA w Lublinie z 28 marca 2023 r., sygn. II SA/Lu 8/23; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 9 marca 2023 r., sygn. II SA/Go 52/23; wyrok WSA w Rzeszowie z 18 stycznia 2023 r., sygn. II SA/Rz 942/22; wyrok WSA w Olsztynie z 10 października 2023 r., sygn. II SA/Ol 546/23; – publ. CBOSA).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., także przy uwzględnieniu poglądów wyrażonych w ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. o sygnaturze akt SK 2/17 nie pozwala na równoczesne pobieranie przez niego świadczenia rentowego i świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1623/21 - stwierdzenie częściowej niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt lit. a u.ś.r. wspomnianym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wykreowało z dniem 9 stycznia 2020 r. (wejście w życie wyroku Trybunału) nowy stan prawny, w którym zaistniała konieczność odnalezienia istniejących w systemie prawa instrumentów prawnych pozwalających w praktyce stosowania prawa urzeczywistnić ten wyrok Trybunału. Jakkolwiek kształtujące się w powyższym zakresie orzecznictwo sądowe nie było początkowo jednolite, to aktualnie nie budzi już wątpliwości, że w sytuacji zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami wskazanymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. zachodzi konieczność podjęcia przez osobę uprawnioną do świadczeń emerytalno-rentowych działań prowadzących do zawieszenia prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 u.f.u.s. W ten sposób, w następstwie realizacji prawa wyboru świadczenia, usunięta zostaje przeszkoda w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego.

W związku z powyższym w sytuacji, gdy jedyną przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, organ winien poinformować wnioskodawcę o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do renty i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty. Obowiązek informacyjny wynika z brzmienia art. 9 i art. 79a § 1 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie Kolegium uznając, że jedyną przeszkodą do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego jest pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy poinformowało wnioskodawczynię, że ma ona prawo wyboru jednego ze świadczeń, tj. pielęgnacyjnego i rentowego. Wybór ten został skarżącej zapewniony, bowiem pismem z dnia 2 czerwca 2023 r. organ odwoławczy wystąpił do pełnomocnika skarżącej z informacją o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do renty i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty. Kolegium wyznaczyło stronie 14-dniowy termin na wypowiedzenie się, czy będzie występowała do ZUS o wstrzymanie wypłaty renty celem uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 19 czerwca 2023 r. pełnomocnik oświadczył, że strona nie zawiesi prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy ( k. 72 – 72v akt adm.).

Ze względu na fakt, że skarżąca nie skorzystała z przedstawionej możliwości Kolegium, w ocenie Sądu prawidłowo przyjęło, że zaistniała tym samym negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. bowiem skarżąca ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji nie narusza zatem prawa materialnego, tj. zarzucanego w skardze art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.