Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 33/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia dokumentów
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 149 par. 1, 1a, art. 161 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia K. w J. na bezczynność Dyrektora Katolickiej Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. w przedmiocie informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Katolickiej Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. do załatwienia wniosku z dnia 16 marca 2023 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Dyrektora Katolickiej Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia K. w J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie K. z siedzibą w Jaworznie (dalej powoływane również jako: "stowarzyszenie", "skarżący") w dniu 16 marca 2023 r. złożyło wniosek o udostępnienie informacji publicznej na adres e-mail [...] i wniosło o udzielenie następujących informacji:

1. aktualna kopia statutu Katolickiej Szkoły Podstawowej im. [...] w Łapach, w formie skanów w formacie PDF;

2. data ostatniej zmiany statutu szkoły;

3. adres podmiotowej strony BIP szkoły;

4. data ostatniego zebrania Rady Pedagogicznej.

Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazało adres mailowy, tj. [...].

Dnia 30 marca 2023 r. stowarzyszenie wysłało ponaglenie (przypomnienie), które nie przyniosło żadnego skutku.

Z uwagi na powyższe, stowarzyszenie, reprezentowane przez dyrektora uprawnionego do samodzielnej reprezentacji, wywiodło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Dyrektora Katolickiej Szkoły Podstawowej im. [...] w Łapach (dalej: "organ", "Dyrektor") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Autor skargi zarzucił naruszenie:

1. art. 61 ust. Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku - poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Strona skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 16 marca 2023 r., stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wymierzenie organowi grzywny w razie stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Stowarzyszenie wskazało, że termin do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art 13 ust. 1 u.d.i.p., upłynął po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu oraz pomimo wysłania ponaglenia podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. To, w ocenie skarżącego, uczyniło skargę zasadną i konieczną.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie w całości jako bezzasadnej. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu 14 kwietnia 2023 r. do kancelarii parafialnej Parafii [...] w Łapach - organu prowadzącego szkołę - listem pocztowym, zaadresowanym na Katolicką Szkołę Podstawową, wpłynęło pismo zatytułowane "Skarga na bezczynność dyrektora Katolickiej Szkoły Podstawowej im. [...] w Łapach", z którego dowiedział się o wcześniej złożonym wniosku oraz ponagleniu. Wskazał, że wbrew twierdzeniom skargi, nie otrzymał wiadomości mailowych z dnia 16 i 30 marca 2023 r. Jednocześnie organ wyjaśnił, że skrzynkę pocztową poprzez aplikację MSOutlook obsługuje pracownik kancelarii szkoły [...], która oświadczyła, że ww. wiadomości nie doszły na jej skrzynkę pocztową [...] oraz że ich nie usunęła. Na dowód tego w załączeniu przekazano skan/screen z programu Outlook, z którego wynika, że takich e-maili nie ma. W ocenie Dyrektora wielce nieprawdopodobnym jest, aby dwie wiadomości od tego samego nadawcy nie dotarły, a całokształt zaistniałej sytuacji prowadzi do konkluzji, że szkoła stała się ofiarą oszustwa i niejasnych działań Kogutorium.

Celem wyjaśnienia, czy wskazywane przez skarżącą wiadomości rzeczywiście dotarły do serwera organu, Dyrektor szkoły w dniu 16 kwietnia 2023 r. zwrócił się do dostawcy usług internetowych [...] z prośbą o przesłanie logów. W odpowiedzi uzyskał informację, że takie dane udostępniane są tylko organom ścigania, na wniosek oraz że wyjątkowo jest możliwość sprawdzenia, czy we wskazanych dniach wiadomości dotarły do serwerów pocztowych, ale niezbędne do tego jest przesłanie dyspozycji z autoryzowanego adresu email, który jest podany w panelu klienta, w sekcji ustawienia. Organ wyjaśnił, że nie dysponuje ww. danymi, tak więc nie udało mu się uzyskać wnioskowanych informacji.

Dyrektor wskazał jednocześnie, że w dniu 19 kwietnia 2023 r., wraz z pracownicą, wysłał z dwóch skrzynek poczty elektronicznej do skarżącego informację o niedotarciu ww. wiadomości oraz sugestię, aby złożono wniosek ponownie, w trybie art. 54a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W odpowiedzi Kogutorium wyjaśniło, że do wniosku o udostępnienie informacji publicznej, który nie dotarł, nie jest możliwe zastosowanie art. 54a p.p.s.a, gdyż przepis ten dotyczy sytuacji, gdy wcześniej toczyło się postępowanie administracyjne. Wskazało, że wiadomość mailowa z dnia 16 marca 2023 r., zgodnie z załączonym wydrukiem od dostawcy poczty, dotarła do serwera odbiorcy w czasie krótszym niż 1 sekunda, co świadczy o tym, że wniosek został poprawnie doręczony. Wnioskodawca nie ma wiedzy ani nie może ponosić odpowiedzialności za to, że serwer odbiorcy go usunął, umieścił w spamie lub zrobił cokolwiek innego, co spowodowało, że mimo jego dotarcia nie ma go w skrzynce odbiorczej szkoły. Kogutorium jednocześnie podtrzymało złożony wniosek oraz skargę. W ocenie Dyrektora jednak treści ww. maila wzajemnie się wykluczają, a przesłane dowody wyglądają na fałszywe i sprefabrykowane, ponieważ nie można zidentyfikować na ich podstawie adresów IP: wysyłającego, serwera wysyłającego oraz dostawcy usług.

W dniu 27 kwietnia 2023 r. Katolicka Szkoła Podstawowa im. [...] w Łapach udzieliła odpowiedzi na zapytanie o informację publiczną przesyłając wnioskowane informacje na adres [...].

W piśmie procesowym z 17 maja 2023 r. stowarzyszenie podtrzymało stanowisko wyrażone w skardze oraz odniosło się do odpowiedzi na skargę. Wskazało, że złożony wniosek dotyczył w głównej mierze informacji o statucie szkoły, który jako informacja o statusie prawnym oraz organizacji powinien być, zgodnie z art. 8 ust. 3 u.d.i.p., dostępny w BIP szkoły. Gdyby organ ten obowiązek realizował, to nie byłoby konieczności wysyłania wniosku o udostępnienie statutu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów.

Jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania to, zgodnie z art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony.

Jednocześnie wyjaśnić należy, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął stosownej czynności. Innymi słowy - bezczynność to taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, nie została załatwiona w wymaganej przez prawo formie.

W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej. Należy podkreślić, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach nieudostępnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Pojęcie informacji publicznej ustawodawca unormował natomiast w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, zaś art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog takich spraw.

Informacją publiczną będzie więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Natomiast katalog podmiotów, zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, został określony w art. 4 u.d.i.p.

Ustawodawca nie przewidział przy tym żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, stąd jej udostępnienie realizowane jest w formie czynności materialno-technicznej. Załatwienie wniosku może nastąpić także poprzez wydanie decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei, gdy żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, bądź zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji lub zobowiązany podmiot nie jest w jej posiadaniu, to wniosek podlega załatwieniu poprzez pisemne powiadomienie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji.

Podkreślić należy, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Z przepisów u.d.i.p. nie wynika bowiem konieczność pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a to z tego względu, że żądając udostępnienia informacji publicznej, nie musi się on wykazać jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym, aby informację taką otrzymać. W konsekwencji uznać należy, że dopuszczalne jest złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej i to nawet w sytuacji, w której do autoryzacji tego zapytania nie zostanie użyty kwalifikowany podpis elektroniczny, albowiem – w świetle stanowiska judykatury - brak autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08; 30 listopada 2012 r., I OSK 1991/12; 14 grudnia 2012 r., I OSK 1013/12 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tego rodzaju elementy niewątpliwie zostały zaś zawarte w wiadomości e-mail wysłanej przez stronę skarżącą w dniu 16 marca 2023 r.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie nie jest okoliczność charakteru prawnego żądanej informacji jako informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, lecz ustalenie, czy w istocie do organu w dniu 16 marca 2023 r. wpłynął nadany zwykłą pocztą elektroniczną wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Z oczywistych względów nie można by było w ogóle stwierdzać bezczynności organu, gdyby żądanie o udostępnienie informacji publicznej nie dotarło do podmiotu zobowiązanego.

Strony zaprezentowały przeciwstawne twierdzenia w tej materii z tym, że skarżący uprawdopodobnił wysłanie wniosku, bowiem do wiadomości mailowej z dnia 24 kwietnia 2023 r., załączył oryginał wiadomości z dnia 16 marca 2023 r., stanowiącej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jej wydruk oraz podgląd oryginału (wraz z informacją od dostawy poczty – Google, że wiadomość dotarła do serwera odbiorcy po mniej niż 1 sekundzie). Z treści wydruku wiadomości e-mail wysłanej z adresu [...] wynika, że skierował ją nie na oficjalną elektroniczną skrzynkę podawczą ePUAP, lecz na prawidłowy adres zwykłej poczty elektronicznej organu. Organ nie zaprzeczył, że używa takiego adresu poczty elektronicznej. Co więcej - jest on podany na oficjalnej stronie "www" organu w internecie - na stronie internetowej [...], wchodząc w zakładkę "Katolicka Szkoła Podstawowa [...]", zostajemy przekierowani profil szkoły w mediach społecznościowych – Facebook – gdzie widnieje adres mailowy [...], na który skarżący skierował swój wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

W zakresie ustalenia na kim spoczywa ciężar dowodu i kto ewentualnie ponosi ryzyko związane z możliwością braku dostarczenia wiadomości nadanej zwykłą pocztą elektroniczną wypowiadał się wielokrotnie i jednolicie Naczelny Sąd Administracyjny w swych orzeczeniach – na przykład z: 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08; 16 września 2016 r., I OSK 1924/16; 5 grudnia 2017 r., I OSK 748/17; 10 września 2015 r., I OSK 1968/15; 3 listopada 2015 r., I OSK 1940/15; 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15; 16 lutego 2016 r., I OSK 2186/14; 18 listopada 2015 r., I OSK 2897/15, czy też 5 grudnia 2017 r., I OSK 748/17.

Na podstawie prezentowanych w powołanych wyżej orzeczeniach słusznych motywów, co do zasady przy nadaniu wniosku poprzez pocztę elektroniczną (e-mail), na oficjalnie podany do powszechnej wiadomości elektroniczny adres organu, należy przyjąć istnienie domniemania faktycznego, że tak nadany wniosek dotarł do organu, co z kolei jest równoznaczne z zainicjowaniem opisanej wyżej ustawowej procedury w zakresie udostępniania przez organ informacji publicznej, w tym również w zakresie obowiązujących organ terminów do załatwienia wniosku.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z 5 grudnia 2017 r., I OSK 748/17, w którym to sąd zauważył, że artykuł 10 u.d.i.p., ani żaden inny przepis tej ustawy, nie określa w jakiej formie powinien zostać złożony wniosek i dopuszczalne jest wykorzystanie każdego środka komunikacji do przedstawienia swojego żądania, przy czym postępowanie w sprawie o udostępnienie informacji publicznej jest całkowicie odformalizowane, bowiem jego charakter ma sprzyjać możliwości szybkiego uzyskania oczekiwanej informacji publicznej. Komunikacja elektroniczna ma szereg zalet: jest szybka, ogólnie dostępna i pozwala na niezwłoczne udzielenie odpowiedzi na wniosek. Jej wadą jest natomiast możliwość wystąpienia problemów natury technicznej, które spowodują, że wniosek faktycznie wysłany nie dotrze do adresata. Należy w tej sytuacji rozważyć jaką pozycję mają obie strony postępowania i ewentualny konflikt rozwiązać tak, aby szanse i możliwości tych stron były równorzędne. Jak dalej stwierdził NSA – osoba, kierująca wniosek drogą elektroniczną, nieposługująca się podpisem elektronicznym, może przedstawić jedynie komputerowy wydruk świadczący o tym, że wniosek skierowany został do określonego adresata. W innej sytuacji jest organ, czy też podmiot niebędący organem, a zobowiązany do udzielania informacji publicznej. Z reguły dysponuje on profesjonalną kadrą informatyczną, której zadaniem jest takie zorganizowanie systemu komunikacji internetowej, aby informacje, wysyłane pod adres elektroniczny, były w sposób właściwy odbierane. Twierdzenie adresata wniosku, że wniosku takiego nie otrzymał, co wyklucza odpowiedzialność z tytułu bezczynności, stawiałoby wnioskodawcę, który dysponuje dowodem wysłania wniosku, w znacznie gorszej sytuacji procesowej. Podmiot zobowiązany mógłby przy pomocy takiego twierdzenia skutecznie unikać rozpoznania wniosku, natomiast weryfikacja jego twierdzeń bez konieczności zaawansowanych, profesjonalnych działań nie byłaby możliwa.

Do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu – aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną. Skutki trudności, błędów, czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów. Tym samym twierdzenia podmiotu zobowiązanego, że nie otrzymał (nie odebrał) tej wiadomości, mogą tylko świadczyć o wadliwej organizacji pracy organu (obsługującego go urzędu) lub nieprawidłowym skonfigurowaniu jego poczty elektronicznej – co obciąża ten organ (vide postanowienia NSA z 10 września 2015 r., I OSK 1968/15 oraz z 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15).

Sąd w związku z tym stwierdza, że strona skarżąca miała prawo złożyć wniosek o udostępnienie informacji publicznej na adres poczty elektronicznej, wskazany w mediach społecznościowych, do których odnośnik znajduje się na oficjalnej stronie internetowej parafii, która prowadzi szkołę i z takiej drogi skorzystała. Skoro adres poczty elektronicznej opublikowano na oficjalnej stronie mediów społecznościowych szkoły, to należy przyjąć, że szkoła zobowiązała się do obsługi tego adresu poczty elektronicznej w sposób umożliwiający skuteczny przepływ za jego pośrednictwem kierowanych do niej pism. Jeżeli zatem wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to znaczy, że dotarła do adresata.

Warto jeszcze raz podkreślić, że z materiału dowodowego nadesłanego wraz ze skargą do sądu wynika wyraźnie, że zarówno wniosek, jak i ponaglenie zostało wysłane przez stronę skarżącą na ten sam adres poczty elektronicznej [...]. Tym samym nie znajdują potwierdzenia w faktach informacje podawane przez Dyrektora, że szkoła nie otrzymała ani wniosku ani ponaglenia.

Zdaniem sądu w sprawie niesporne było również to, że szkoła wykonuje zadania publiczne. W świetle art. 70 Konstytucji RP oraz przepisów ustawy o systemie oświaty nie ulega bowiem wątpliwości, że oświatę oraz kształcenie należy zaliczyć do zadań publicznych nawet, gdy są one wykonywane przez szkoły niepubliczne. Szkoła jest zatem podmiotem określonym w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. W świetle ww. przepisów u.d.i.p. Dyrektor szkoły, jako podmiot ją reprezentujący, był zobowiązany rozpoznać skierowany przez stronę skarżącą ww. wniosek z 16 marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dotyczącym wykonywania przez szkołę zadań publicznych. W realiach rozpoznawanej sprawy nie ulega ponadto wątpliwości, że Dyrektor szkoły w terminach zakreślonych przez ustawodawcę w ww. przepisach u.d.i.p. nie udostępnił żądanej przez stronę skarżącą informacji, nie prolongował terminu jej udostępnienia, nie wydał decyzji odmownej, ani też nie udzielił na piśmie odpowiedzi, że żądanej informacji publicznej nie posiada. Powyższe przekonuje, że Dyrektor szkoły zlekceważył wniosek strony skarżącej, także po wniesieniu przez nią ponaglenia, które nie jest przez prawo wymagane w odniesieniu do wniosków dotyczących informacji publicznej, a dopiero skarga do sądu spowodowała, że wniosek strony skarżącej został uwzględniony i otrzymała wnioskowaną informację publiczną (choć organ uczynił to dopiero w dniu przekazania skargi do sądu).

Wobec argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę wskazać raz jeszcze należy, że zapewnienie bezproblemowego i niezwłocznego odbioru przysłanych na oficjalny adres e-mail podań powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie we właściwej konfiguracji poczty elektronicznej (w tym filtrów antyspamowych, czy automatycznego usuwania wiadomości itp.).

Reasumując, podnoszona przez Dyrektora argumentacja (wskazująca, że nie posiada on wniosku z dnia 16 marca 2023 r.) nie mogła odnieść oczekiwanego przez organ skutku w postaci odrzucenia skargi. Jak bowiem wskazano wyżej - skutecznie wysłanie maila przez stronę skarżącą pozwala domniemywać, że e-mail trafił do Dyrektora. Potwierdzenie wysłania wiadomości e-mail powoduje bowiem, że ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, zostaje przeniesiony na organ, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek.

Mając na uwadze powyższe, skoro skarżący uprawdopodobnił wysłanie drogą elektroniczną w dniu 16 marca 2023 r. wniosku o informację publiczną, a nie otrzymał odpowiedzi w przepisanym prawem terminie, to przy braku odmiennych okoliczności należało przyjąć, że organ do dnia załatwienia wniosku pozostawał w bezczynności, gdyż otrzymał wniosek w dacie nadania go przez skarżącego drogą elektroniczną, a wnioskowane informacje przesłał skarżącemu dopiero w dniu 27 kwietnia 2023 r. Jednocześnie organ nie obalił domniemania w tym względzie.

Zgodnie natomiast z treścią z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie zaś z § 1a powołanego artykułu, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Jak wynika z akt sprawy, organ udzielił stowarzyszeniu wnioskowanych informacji dopiero w dniu przekazania skargi do sądu, tj. w dniu 27 kwietnia 2023 r., co nie czyni, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, skargi bezzasadną, bowiem była ona zasadna w momencie jej wnoszenia. Powyższa okoliczność ma natomiast wpływ na realizację zadania sądu w zakresie zobowiązania organu do realizacji wniosku skarżącego. Skoro organ udzielił już stowarzyszeniu wnioskowanych informacji to zobowiązanie go do załatwienia tego wniosku jest bezprzedmiotowe. Nie można bowiem nałożyć na organ obowiązku udzielenia informacji, skoro takie informacje zostały już udzielone. Z tych względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd umorzył we wskazanym zakresie postępowanie (o czym orzeczono w pkt 1 wyroku).

Dokonanie przez organ wymaganej czynności, po wniesieniu skargi na bezczynność, co jest równoznaczne z uwzględnieniem skargi przez organ, nie zwalniało jednak sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność organu miała miejsce oraz czy towarzyszyło jej rażące naruszenie prawa (art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a.).

Rozstrzygając zaś sprawę na gruncie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. (o czym mowa w pkt 2 sentencji wyroku), należało stwierdzić bezczynność, bowiem stan faktyczny sprawy wykazywał cechy bezczynności z przedstawionych już wyżej powodów, natomiast sąd nie uznał, by przejawiała ona cechę rażącego naruszenia prawa (pkt 3 sentencji wyroku), w szczególności z tej racji, że nie nastąpił znaczny upływ czasu od momentu wpływu wniosku do dnia złożenia skargi i udzielenia stronie informacji publicznej oraz daty wyrokowania w sprawie.

O kosztach postępowania (w pkt 4) sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W przedmiotowej sprawie do kosztów tych zaliczono zwrot dokonanego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł.