Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 450/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Ochrona zwierząt
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7  ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 572
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (sprawozdawca) Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: asystent sędziego Grzegorz Dubaniowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 30 maja 2023 r., nr SKO 4131/16/23 w przedmiocie odmowy czasowego odbioru kuca I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją znak GKR.6140.12.2022.2023.EM z dnia 8 marca 2023 Wójt Gminy C., odmówił czasowego odbioru kuca, samicy, typu [...] (wabiącego się L.), należącego do G. B., zam. przy ul. [...] w C. w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt (tj. Dz. U. z 2022r., poz. 572).

W odwołaniu od powyższej decyzji Stowarzyszenie D. I. zarzuciło 1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez rażącą obrazę art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt, polegające na dokonaniu błędnej subsumpcji poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż okoliczności faktyczne nie wypełniły przesłanek materialnoprawnych z art. 7 ust. 3 ustawy- to jest poprzez uznanie, iż brak było podstaw do czasowego odebrania zwierzęcia w dacie zastosowania środka przymusu przewidzianego w powołanej normie prawnej, 2. naruszenie przepisów postępowania poprzez rażącą obrazę art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, polegające na: a) zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wynikające z braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez dowodowe oraz sprzeczne z zasadami doświadczenia i logiki przyjęcie, że utrzymywany kuc nie znajdował się w stanie zagrożenia jego zdrowia i życia oraz w stanie nieleczonej choroby, b) niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym niepodjęcie działań w celu wyjaśnienia ustaleń wątpliwych, a wyłącznie oparcie rozstrzygnięcia wyjaśnienia właścicielki, 3. naruszenie przepisów postępowania poprzez rażącą obrazę 8§1 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w tym w szczególności 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz prowadzenia postępowania w sposób sprzeczny z kulturą administracyjną, 4. naruszenie przepisów postępowania poprzez rażącą obrazę art.75 § 1 k.p.a. oraz 78 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, polegające na niedopuszczeniu i nieprzeprowadzeniu wszystkich dowodów, które mogły przyczynić się do obiektywnego rozpoznania sprawy oraz pominiecie istotnych środków dowodowych: a) zeznań medyka opiekującego się kucem po interwencji, na okoliczność stanu zdrowia zwierzęcia oraz przyczyn ujawnionych jednostek chorobowych, b) zeznań zgłaszającego interwencje K. K., na okoliczność warunków utrzymywania zwierzęcia, jego kondycji psychofizycznej, podstaw interwencji, na okoliczność aktualnego stanu zwierzęcia, po wdrożeniu leczenia, c) zeznań zgłaszającego podejmującego interwencje E. Z., na okoliczność warunków utrzymywania zwierzęcia, jego kondycji psychofizycznej, podstaw interwencji, na okoliczność aktualnego stanu zwierzęcia, po wdrożeniu leczenia, d) zeznań S. W. na okoliczność warunków utrzymywania zwierzęcia, jego kondycji psychofizycznej przed interwencją 4. naruszenie przepisów postępowania poprzez rażącą obrazę art. 7 k.p.a. oraz art.80 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, polegające na przeprowadzeniu dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, przy pominięciu wszechstronnej oceny materiału dowodowego, ukształtowaniu przekona o braku podstaw do orzeczenia czasowego odebrania zwierzęcia na podstawie wybiórczo wyselekcjonowanych dowodów, bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania oraz z pominięciem zasad wiedzy, a w konsekwencji ustalenie, iż: a) zwierzę nie przebywało w złych warunkach, nie było chore i zaniedbane, b) nie zaistniał przypadek nie cierpiący zwłoki, 5. naruszenie przepisów postępowania w postaci rażącej obrazy art. 107 § 3 k.p.a., które miały wpływ na wynik postępowania polegające na: a) braku wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł, b) nie dokonano oceny poszczególnych dowodów i ich mocy dowodowej, nie wskazano które konkretnie dowody w sprawie przekonały organ do wyrażonego w decyzji stanowiska i jakie konkretnie okoliczności za tym przemawiają, 5. naruszenie przepisów postępowania w postaci rażącej obrazy art.75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. i 85 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, poprzez nie powołanie z urzędu dowodów, które umożliwiłyby organowi obiektywne ustalenie stanu zdrowia kuca w postaci opinii biegłego specjalisty, przesłuchania medyków, przesłuchania osób dokonujących interwencji. 6. naruszenie przepisów postępowania poprzez rażącą obrazę art. 10 § 1 k.p.a., art. 79 §1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, polegające na niezapewnieniu stronie czynnego udziału na etapie postępowania dowodowego, poprzez niezawiadomienie I. o terminie przesłuchania właścicielki kuca, a samo wysłanie stronom pism o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy nie konwaliduje wskazanych wadliwości w sposobie dokonywania tych czynności procesowych, 7. naruszenie przepisów postępowania w postaci rażącej obrazy art. 6 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. polegające na zakreśleniu stronie 3 dniowego terminu na wywiedzenie środka zaskarżenia od wydanej decyzji, podczas gdy art. 7 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt ma wyłącznie zastosowanie do decyzji o odbiorze zwierząt wydanej w trybie art. 7 ust. 1, nie zaś do decyzji odmawiającej usankcjonowania czasowego odebrania zwierzęcia w konsekwencji niezastosowanie art. 129 § 2 k.p.a. 8. naruszenie przepisów postępowania w postaci rażącej obrazy art.7 ust 2a ustawy o ochronie zwierząt poprzez jego błędną wykładnię i błędne przyjęcie, że przepis ten znajduje zastosowanie także do odwołań od decyzji o odmowie odebrania zwierząt, a w konsekwencji przez niezasadne zastosowanie tego przepisu. Skarżący I. w konsekwencji wyżej wskazanych zarzutów oraz wywiedzionych wniosków dowodowych, o oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez czasowe odebranie kuca i przekazanie go pod opiekę D. I., ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Jednocześnie I. stwierdził, iż wydana decyzja odmawiająca czasowego odebrania kuca jest błędna i nie może się ostać w obrocie prawnym, bowiem doprowadzi do powrotu zwierzęcia do warunków niebezpiecznych dla niego. Wskazał również, że w świetle ustawy o ochronie zwierząt możliwy jest odbiór interwencyjny tj. możliwość niezwłocznego odebrania zwierzęcia w sytuacji, gdy jest to przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawienie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu i zdrowiu (art. 7 ust 3 ustawy o ochronie zwierząt). Podkreślił również, że uzasadnienie decyzji, wskazuje jednoznacznie, że organ zupełnie pominął dostępne mu środki dowodowe w celu ustalenia stanu faktycznego, jak również, że braki w postępowaniu dowodowym spowodowały, że organowi zupełnie umknęły istotne okoliczności sprawy, w tym w szczególności, że zwierzę cierpiało dłuższy czas, było nieleczone. Organ przeprowadził dowody przedstawione przez drugą stronę, nie zawiadamiając o tych czynnościach I., tym samym uniemożliwił I. czynny udział w postępowaniu. W orzecznictwie sądowo administracyjnym dominujący jest pogląd, że zachowanie wymagań art. 79 i art. 81 k.p.a. niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracyjnego (wyrok NSA z dnia 15 maja 2019r sygnatura akt II OSIC 1602/17, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2019 r., sygnatura akt VII SA/Wa 1684/18, wyrok NSA w Gdańsku z dnia 9 czerwca 1999r. sygnatura akt I SA/Gd 1252/97). Samo wysłanie stronom pism o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy, w tym protokołami przesłuchania świadków nie konwaliduje wykazanych wadliwości w sposobie dokonywania czynności procesowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu decyzją z dnia 30 maja 2023 r. po rozpatrzeniu odwołania D. I. z siedzibą przy ul. [...], [...] J. od opisanej decyzji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, w związku z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt (tj. Dz. U. z 2022r., poz. 572) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżoną decyzją wójt Gminy C. odmówił czasowego odbioru kuca, samicy, typu [...] (wabiącego się L.), należącego do G. B., zam. przy ul. [...] w C., w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt. W obszernym uzasadnieniu decyzji Wójt Gminy C. przedstawił przebieg wszczętego postępowania oraz uzasadnił odmowę czasowego odbioru kuca, samicy, typu [...] (wabiącego się L.), należącego do G. B., w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt. W wyniku analizy argumentacji odwoławczej strony, skonfrontowaniu jej z okolicznościami stanu faktycznego i odpowiadającego mu stanu prawnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu stwierdziło, co następuje: zdaniem SKO odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie odwołanie wniosło Stowarzyszenie D. I., z siedzibą przy ul. [...] w J., wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr [...]. Statutowym celem działania I. jest przede wszystkim ochrona zwierząt. Zgodnie z Uchwałą NSA podjętą dnia 24 lutego 2020 r. w składzie 7 sędziów (II OPS 2/19) organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, a której pracownik dokonał odebrania zwierzęcia w trybie interwencyjnym, przysługuje status strony w postępowaniu, a zatem ma prawo do czynnego udziału w postępowaniu, w tym do składania wniosków dowodowych, wglądu do akt i zaskarżania wydanej decyzji. Zgodnie z art. 7 ust. 1 z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 572) zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. W sytuacji zatem określonej w art. 7 ust. 1 ustawy, samo odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji administracyjnej orzekającej o czasowym odebraniu zwierząt. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 3 tej ustawy w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Tym samym na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy, fizyczne odebranie zwierzęcia poprzedza podjęcie przez właściwy organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Przepis ten przewiduje zatem wydanie szczególnego rodzaju decyzji administracyjnej następczej, a jej wydanie uzależnione jest nie tylko od ustalenia, że miało miejsce znęcanie się nad zwierzęciem w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, ale również, że wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Te przesłanki powinny wystąpić łącznie. Przepis ten wprowadza zatem dodatkowe przesłanki orzeczenia o czasowym odebraniu zwierzęcia, w stosunku do przesłanki decyzji wydawanej w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt.

Ustawodawca przewidział w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt możliwość odebrania zwierzęcia w przypadku, gdy zwierzę jest traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt. W tym przypadku ustawodawca nie uzależnił wydania decyzji od innych warunków, w przeciwieństwie do art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. Tak jak wcześniej wspomniano, w trybie art. 7 ust. 3 warunkiem odebrania zwierzęcia jest wystąpienie przypadku nie cierpiącego zwłoki a także ustalenie, że dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt stanowi zatem szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana gdy zwierzę zostało już odebrane. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 6 ust. 1a ustawy zabrania się znęcania nad zwierzętami. Dalej wskazać należy, że znęcanie się nad zwierzętami stanowiące konieczną przesłankę orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt, w myśl art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, oznacza zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w tym między innymi utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy), porzucanie zwierzęcia, a w szczególności psa lub kota, przez właściciela bądź przez inną osobę, pod której opieką zwierzę pozostaje (art. 6 ust. 2 pkt 11); wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu (art. 6 ust. 2 pkt 17); utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 19 ustawy). Zakresem koniecznych ustaleń organu administracyjnego muszą być zatem objęte okoliczności, o których mowa w wyżej wskazanych przepisach prawa materialnego i z tej perspektywy należy ocenić realizację wymagań proceduralnych. Rolą organu administracji było zatem w szczególności zbadanie zasadności podjętych działań poprzez ustalenie czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, a nadto czy sytuacja taka może być uznana za przypadek niecierpiący zwłoki oraz czy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela (opiekuna) zagrażało jego życiu i zdrowiu, czyli ustalenie przesłanek wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia w świetle art. 7 ust. 3 ustawy.nW dniu 4 listopada 2022 r., do Urzędu Miasta w C. wpłynęło zawiadomienie od Prezesa D. I. z siedzibą w J. K. K. W zawiadomieniu poinformowano, że w dniu 3 listopada 2022 r. w wyniku interwencji D. I. został odebrany od S. W. kuc, samica w wieku około 20 lat, w związku z bezpośrednim zagrożeniem zdrowia i życia zwierzęcia. Do zawiadomienia załączona była karta informacyjna z wizyty lekarskiej i wyniki badań pobranych od zwierzęcia próbek. Z informacji przekazanych przez D. I. wynikało, że odebrane zwierzę było utrzymywane na terenie niezamieszkałej, częściowo ogrodzonej nieruchomości rolnej, bez zapewnienia mu stałego dostępu do wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku oraz bez właściwej ochrony przed niekorzystnym działaniem warunków atmosferycznych, zagrażających życiu i zdrowiu zwierzęcia. Właścicielka utrzymywała zwierzę w stanie nieleczonej choroby lewej kończyny piersiowej, powodującej u zwierzęcia ból i cierpienie; stosowała w chowie i hodowli zwierząt okrutne metody polegające na tym, że jej działania i zaniechania opiekuńcze doprowadziły w sposób oczywisty do zmian patologicznych w organizmie zwierzęcia i skutkowały koniecznością znoszenia dotkliwego bólu. W dniu 3 listopada br. Inspektorzy D. zostali zawiadomieni, że koń zalega na terenie niezamieszkałej, częściowo ogrodzonej nieruchomości rolnej. Utrzymywany jest bez siana, a także bez zapewnienia mu stałego dostępu do wody. Koń wykazujący silną kulawiznę lewej kończyny piersiowej - podpiera się na przedniej ścianie kopyta. Koń z trudem się porusza i przemieszcza. Wykazuje silną bolesność wskazanej kończyny. Inspektorzy D. ocenili, że warunki utrzymywania zwierzęcia zagrażają jego życiu i zdrowiu. Koń utrzymywany był w stanie permanentnego, silnego bólu. Nie miał zapewnionej właściwej ochrony przed niekorzystnym działaniem warunków atmosferycznych, szczególnie z uwagi na jego częste zaleganie. Inspektorzy wskazali, że koń w głównej mierze śpi na stojąco, zaś pozycję leżącą przyjmują konie chore lub zmęczone. W miejscu bytowania zwierzęcia nie ujawnili żadnej wiaty lub wyścielonego słomą miejsca. Do zawiadomienia dołączono kartę informacyjną wizyty, sporządzoną w "D. Centrum Leczenia I. zs. [...] 1, [...] D. oraz badanie morfologiczne krwi odebranego zwierzęcia. W karcie wizyty nie było danych lekarza weterynarii przeprowadzającego badanie. Zawarta była jedynie informacja o konsultacji telefonicznej z pracownikiem Kliniki dla koni S. O. B. oraz dr n. wet. N. D. Karta nie była również podpisana przez lekarza weterynarii. Z dokumentacji wynika, że koń ma znaczny problem ze wstaniem i utrzymaniem się na nogach. Wykazuje dużą niechęć do ruchu. Nie ma naturalnego odruchu ucieczki lub możliwości tej ucieczki ze względu na silny ból, uniemożliwiający prawidłowe przemieszczanie. Zwierzę z uwagi na silny ból nie jest w stanie obciążać lewej kończyny piersiowej, nie ma jakiejkolwiek możliwości postawienia nogi na podeszwie. Koń podpiera się na przedniej ścianie kopyta (delikatnie, prawie w ogóle). Nieleczony przykurcz lub nieprawidłowo leczony przykurcz spowodował u konia nieprawidłową postawę całego ciała. Kulawizna 5-go stopnia. Kopyta wszystkich kończyn zaniedbane. Stan uzębienia zły, wskazujący na brak regularnej korekcji. Zęby starte, z ostrymi krawędziami kaleczącymi język i wewnętrzną część policzków. Powodują one urazy błony śluzowej, które objawiają się bolesnością i dyskomfortem podczas jedzenia. Nie ujawniono krwawienia z jamy ustnej. Zalecono wykonać zabieg tarnikowania. W badaniu morfologicznym krwi zdiagnozowano anemię. W dniu 7 listopada 2022 r. Wójt Gminy C. otrzymał do wiadomości zawiadomienie Starosty Wałbrzyskiego do Prokuratury Rejonowej w W. o możliwości popełnienia przez D. I. zs. w J., przy ul. [...] przestępstw: 1) kradzieży/kradzieży z włamaniem, konia-samicy kuca o imieniu L. z gospodarstwa w C. w nocy z 3 na 4 listopada 2022 r., będącego własnością Pani G. B. i znajdującego się pod opieką Pani S. W., 2) znęcania się nad tym zwierzęciem, poprzez bezprawne jego odebranie, w trakcie leczenia weterynaryjnego i narażenie go na długotrwały transport, odebranie go opiekunowi i doprowadzenie do jego krwawienia, a ponadto: 3) przestępczej działalności stowarzyszenia D. I. (DI), a w szczególności K. K. i E. Z., którzy z popełnienia przestępstw w ramach stowarzyszenia uczynili sobie stałe źródło dochodu, z uwagi chociażby na fakt, że niezwłocznie po kradzieży kuca, stowarzyszenie, celem uzyskania korzyści majątkowej, utworzyło zbiórkę B. na rzekome leczenie konia oraz zbiórki na portalu www.[...].pl/[...]. 29 listopada 2022 r. Organ zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w W. z zapytaniem, czy w związku z tym zawiadomieniem Starosty Wałbrzyskiego, zostało wszczęte postępowanie w powyższej sprawie. W dniu 6 grudnia 2022 r. Prokuratura Rejonowa w W. poinformowała, że akta sprawy zostały przekazane do dalszego prowadzenia do Prokuratury Rejonowej w D.(1). W dniu 29 listopada 2022 r. organ zwrócił się także do DI o przesłanie protokołu z interwencji, oraz karty informacyjnej wizyty, podpisanej przez lekarza weterynarii dokonującego badania odebranego zwierzęcia. W dniu 13 grudnia 2022 r., DI pocztą e-mail poinformował organ, że wszelkie dokumenty tej sprawy zostały przekazane organowi prowadzącemu postępowanie karne w sprawie o czyn z art. 35, ust. 1a ustawy o ochronie zwierząt, tj. Prokuraturze Rejonowej w D.(1). 21 grudnia 2022 r. organ zwrócił się na piśmie do Prokuratury Rejonowej w D.(1) z prośbą o przekazanie kopii protokołu z interwencji odbioru kuca w dniu 3 listopada 2022 r. z miejscowości C. oraz karty informacyjnej badania tego zwierzęcia, podpisanej przez lekarza weterynarii, jak również o udzielenie informacji, czy w ww. sprawie zostało wszczęte postępowanie (zgodnie ze zwrotką dostępną w aktach sprawy pismo zostało odebrane w Prokuraturze dnia 27 grudnia 2022 roku). Prokuratura Rejonowa w D.(1) nie udzieliła odpowiedzi na to pismo, jak również nie przekazała kopii dokumentów. W dniu 17 stycznia 2023 r. do Urzędu Gminy w C. wpłynęło pocztą e-mail, a następnie pocztą tradycyjną (data wpływu do urzędu - 19.01.2023 r.) pismo, wraz ze stosownym pełnomocnictwem, adwokata – E. Z. (Kancelaria Adwokacka, ul. [...], [...] W.) działającego w imieniu G. B. o udzielenie informacji, czy zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi w trybie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt oraz czy stowarzyszenie DI zs. w J. złożyło do Urzędu Gminy w C. wniosek/informację w trybie art. 7 ust. 1a ustawy o ochronie zwierząt. 24 stycznia br. udzielono odpowiedzi, że stowarzyszenie DI nie złożyło wniosku/informacji w trybie art. 7, ust. 1a ustawy o ochronie zwierząt o ewentualne wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi. 18 stycznia 2023 r. S. W. złożyła w Urzędzie Gminy w C. oświadczenie, że nie jest właścicielem kuca o imieniu L. Właścicielem tego zwierzęcia jest jej mama - G. B. W dniu 23 stycznia 2023 r., na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, zostało z urzędu wszczęte postępowanie administracyjne o czasowe odebranie klaczy w typie kucyka [...] jego dotychczasowej właścicielce – G. B., zam. w C., ul. [...]. Do zawiadomienia o wszczęciu postępowania zostały załączone do stron pytania i prośba o złożenie wyjaśnień w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia. W wyznaczonym terminie, 7 lutego br., G. B. złożyła osobiście w siedzibie organu wyjaśnienia na piśmie, wraz z oświadczeniem, że jej pełnomocnik został poinformowany o tym fakcie. Do wyjaśnień zostały załączone następujące dokumenty: wydruki skanów dokumentacji medycznej, wydruk skanu paszportu zwierzęcia, jak również wydruk zdjęć kuca. Z wyjaśnień właścicielki kuca - G. B. wynika, że problemy z kończynami u jej zwierzęcia zaczęły się od roku 2019 gdzie początkowo chorował na zapalenie puszki kopytowej- kończyn piersiowych (ochwat), później zapalenie stawu kopytowego w kończynie przedniej lewej, zapalenie ścięgna kończyny piersiowej lewej. Nastąpił przykurcz ścięgna kończyny piersiowej lewej w stawie koronowokopytowym, co doprowadziło do dysfunkcji tej kończyny. W czasie tego leczenia były podawane środki przeciwbólowe i niesterydowe, przeciwzapalne antybiotyki, preparaty witaminowe. Zalecono zmianę diety i korektę kopyt. Opieką weterynaryjną zajęła się córka G. B. - S. W., która jest lekarzem weterynarii. Schorzenia te konsultowała z dr. E. P. - wieloletnim praktykiem dużych zwierząt. Poza problemami z kończynami kucyk nie miał innych dolegliwości. Był w dobrej kondycji jak na swój wiek. Nie miał innych schorzeń wieku starczego. Zwierzę było systematycznie odrobaczane. Gdy kucyk miał stan zapalny kończyn występowała bolesność i właśnie dlatego podawane były leki przeciwbólowe i niesterydowe, przeciwzapalne antybiotyki. W późniejszym czasie, pomimo leczenia farmakologicznego, schorzenie przeszło w stan przewlekły gdzie prawdopodobnie doszło do zwłóknienia ścięgna, co spowodowało dysfunkcję kopyta. Ze względu na zaawansowany wiek zwierzęcia, G. B. nie zdecydowała się na jego leczenie operacyjne. Korekcja kopyt była wykonywana na bieżąco. Wykonywali je różni kowale, w różnym czasie, w zależności od potrzeb. Ostatnią korekcję kopyt wykonał w dniu 31.10.2022 r. T. J. Ustalono z kowalem, że następna korekcja odbędzie się za 3 tygodnie. Niestety, w nocy z 3 na 4 listopada 2022 r., DI odebrał kuca z miejsca jego przebywania. Jednocześnie interwencja przeprowadzona 3 listopada 2022 r. odbyła się bez powiadomienia Wójta Gminy C. o tym fakcie, wobec czego organ nie miał możliwości stwierdzenia konieczności natychmiastowego odebrania zwierzęcia na podstawie własnych obserwacji. Kucyk przebywał na pastwisku wraz z bydłem: krowami i cielętami. Nie był na noc wprowadzany do stajni, gdyż temperatury na zewnątrz pozwalały aby przebywał na świeżym powietrzu. Na pastwisku znajduje się drewniana szopa, gdzie kucyk mógł się schronić przed niekorzystnym działaniem warunków atmosferycznych. W czasie późnej jesieni i zimy kucyk przebywał w stajni, ale był wypuszczany na świeże powietrze. Na pastwisku miał dostęp do pożywienia i wody. Był dobrze odżywiony, karmiony trawą, sianem i paszą treściwą (np. owsem). Miał stały dostęp do wody, która pochodziła ze studni głębinowej znajdującej się na pastwisku. Woda była wlewana do koryt, z których kucyk korzystał wraz z innym zwierzętami (tj. krowami i cielętami). Biorąc pod uwagę powyższe Kolegium stoi na stanowisku, iż analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wykazała, że nie zaistniały przesłanki uprawniające organy administracji publicznej do wydania decyzji w zakresie czasowego odebrania kuca, samicy, typu [...] (wabiącego się L.), należącego do G. B., znajdującego się pod opieką S. W. w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt. Jak wskazano analiza zapisów art. 7 ustawy o ochronie zwierząt przewiduje dwa tryby postępowania w zakresie wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt. W sytuacji określonej w art. 7 ust. 1 samo odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji administracyjnej orzekającej o czasowym odebraniu zwierząt, zaś w trybie przewidzianym w art. 7 ust. 3 o ochronie zwierząt odnoszącym się do "przypadków niecierpiących zwłoki" fizyczne odebranie zwierząt poprzedza wydanie decyzji w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt. W wymienionym przepisie przewidziane jest zatem następcze wydanie decyzji administracyjnej jeśli w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Zatem wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt uzależnione jest od ustalenia, że miało miejsce znęcanie się nad zwierzęciem w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt oraz, że wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Przepis art. 7 ust. 3 wprowadza zatem dodatkowe przesłanki orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt w stosunku do przesłanki decyzji wydawanej w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt tj. musi zaistnieć przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Zatem by wydać decyzję w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt należy zebrać materiał dowodowy, którego ocena pozwala stwierdzić, że zaistniał przypadek znęcania się nad zwierzętami w myśl art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt i jednocześnie zaistniał przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Powyższe przesłanki powinny wystąpić łącznie. Zatem zakresem koniecznych ustaleń podczas prowadzonego postępowania muszą być objęte okoliczności, o których mowa w wyżej wskazanym przepisie prawa materialnego i z tej perspektywy należy ocenić realizację wymagań proceduralnych. Rolą organów rozpatrujących sprawę jest zbadanie zasadności podjętych przez D. I. działań w zakresie odebrania zwierzęcia poprzez ustalenie, czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, a nadto czy sytuacja taka może być uznana za przypadek niecierpiący zwłoki oraz czy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego zdrowiu lub życiu. Wobec powyższego należało zatem rozstrzygnąć czy zachowanie opiekuna kuca nosiło znamiona znęcania się nad zwierzętami w myśl art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt i jednocześnie czy ta sytuacja mogła zostać uznana za przypadek niecierpiący zwłoki oraz czy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego opiekuna zagrażało jego życiu lub zdrowiu. Znęcanie się nad zwierzętami stanowiące konieczną przesłankę orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt, w myśl art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, oznacza zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w tym między innymi utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy), bicie zwierząt przedmiotami twardymi i ostrymi lub zaopatrzonymi w urządzenia obliczone na sprawianie specjalnego bólu, bicie po głowie, dolnej części brzucha, dolnych częściach kończyn (art. 6 ust. 2 pkt 4 ustawy), używanie uprzęży, pęt, stelaży, więzów lub innych urządzeń zmuszających zwierzę do przebywania w nienaturalnej pozycji, powodujących zbędny ból, uszkodzenia ciała albo śmierć (art. 6 ust. 2 pkt 7 ustawy), złośliwe straszenie lub drażnienie zwierząt ( art. 6 ust. 2 pkt 9 ustawy), wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu (art. 6 ust. 2 pkt 17), utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 19 ustawy). Przy ocenie zdarzenia pod kątem przesłanek znęcania się nad zwierzętami zostały wzięte pod uwagę w szczególności: zawiadomienie D. I. wraz z kartą informacyjną wizyty, a także wyjaśnienia właścicielki kuca G. B. wraz z załączonym paszportem, dokumentacją medyczną oraz fotograficzną. Analiza tych dowodów, w szczególności wyjaśnień G. B. wskazuje, że kuc był leczony z powodu jego problemów z kończynami. W czasie tego leczenia były podawane środki przeciwbólowe i niesterydowe, przeciwzapalne antybiotyki, preparaty witaminowe. Zalecono zmianę diety i korektę kopyt. Opieką weterynaryjną zajęła się córka G. B. - S. W., która jest lekarzem weterynarii. Schorzenia te konsultowała z dr E. P. - wieloletnim praktykiem dużych zwierząt. Kucyk był w dobrej kondycji jak na swój wiek. Nie miał innych schorzeń wieku starczego. Zwierzę było systematycznie odrobaczane. Kucyk przebywał na pastwisku wraz z bydłem: krowami i cielętami. Nie był na noc wprowadzany do stajni, gdyż temperatury na zewnątrz pozwalały aby przebywał na świeżym powietrzu. Na pastwisku znajduje się drewniana szopa, gdzie kucyk mógł się schronić przed niekorzystnym działaniem warunków atmosferycznych. W czasie późnej jesieni i zimy kucyk przebywał w stajni, ale był wypuszczany na świeże powietrze. Na pastwisku miał dostęp do pożywienia i wody. Był dobrze odżywiony, karmiony trawą, sianem i paszą treściwą (np. owsem). Miał stały dostęp do wody, która pochodziła ze studni głębinowej znajdującej się na pastwisku. Woda była wlewana do koryt, z których kucyk korzystał wraz z innym zwierzętami (tj. krowami i cielętami). Biorąc pod uwagę powyższe nietrafnym jest zarzut D. I. w zakresie znęcania się nad zwierzętami poprzez stwierdzenie, że opiekun utrzymywał zwierzę w stanie nieleczonej lewej kończyny piersiowej, powodującej u zwierzęcia niewyobrażalny ból i cierpienie, stosował okrutne metody polegające na tym, że jego działania i zaniechania doprowadziły do zmian patologicznych w organizmie zwierzęcia i skutkowały koniecznością znoszenia dotkliwego bólu. Nietrafnym jest również zarzut, iż opiekun utrzymywał zwierzę bez zapewnienia mu stałego dostępu do wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku oraz, że utrzymywał zwierzę bez zapewnienia mu właściwej ochrony przed niekorzystnym działaniem warunków atmosferycznych, zagrażających zdrowiu i życiu zwierzęcia. Jednocześnie z akt administracyjnych wynika, że w okresie poprzedzającym interwencję do siedziby organu nie wpłynęło żadne zgłoszenie o złym stanie zwierzęcia, czy niewłaściwych warunkach, w jakich jest przetrzymywane. Nie było takich sygnałów nawet od organizacji, która powiadomiła DI o tym przypadku. Stwierdzenie w zawiadomieniu, że zwierzę zostało odebrane ze względu na zły stan zdrowia i złe warunki utrzymania jest zbyt ogólne. Na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie można ustalić ponad wszelką wątpliwość, że zwierzę przebywało w złych warunkach, było chore i zaniedbane. Dla prawidłowości wydania decyzji w trybie art. 7 ust. 3 ustawy nie wystarczy spełnienie przesłanek o których mowa w art. 6 ust. 2 ustawy, ale konieczne jest spełnienie dodatkowego warunku jakim jest zaistnienie przypadku niecierpiącego zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierząt u ich właściciela lub opiekuna zagraża ich życiu. Zdaniem Kolegium powyższe okoliczności nie wskazują aby w sprawie wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki wskazujący, iż dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego opiekuna zagrażało jego życiu bądź pogorszeniu zdrowia. Wobec powyższego uzasadnienia nie zasługują na uwzględnienie zarzuty odwołania w zakresie "rażącego" naruszenia art. 7 ust. 3 ustawy ochronie zwierząt. Ponadto nie zasługuje na uwzględnienie zarzut stowarzyszenia, że organ przeprowadził dowody przedstawione przez drugą stronę, nie zawiadamiając o tych czynnościach inspektoratu, tym samym uniemożliwiając inspektoratowi czynny udział w postępowaniu. Organ I instancji w dniu 23 stycznia 2023 r. skierował do stron postępowania zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z szeregiem pytań i prośbą o złożenie wyjaśnień." Rzeczone pismo zostało odebrane przez inspektorat w dniu 30 stycznia 2023r. (data na zwrotce), jednak w wyznaczonym terminie Stowarzyszenie D. I., nie złożył wyjaśnień i nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających zasadność odebrania zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. Natomiast w odpowiedzi na pismo organ pozyskał materiał dowodowy w postaci wyjaśnień, dokumentacji medycznej i zdjęciowej oraz paszportu zwierzęcia złożonych przez właścicielkę kuca panią B. Zebranie wskazanego materiału dowodowego pozwoliło organowi I instancji ustalić stan faktyczny w sprawie i ocenić czy zaistniały przesłanki określone w przepisie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt. Ponadto chybiony jest zarzut DI dot. naruszenia przepisów postępowania poprzez rażącą obrazę art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, polegającą na: a) zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wynikające z braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez dowodowe oraz sprzeczne z zasadami doświadczenia i logiki przyjęcie, że utrzymywany kuc nie znajdował się w stanie zagrożenia jego zdrowia i życia oraz w stanie nieleczonej choroby, b) niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym niepodjęcie działań w celu wyjaśnienia ustaleń wątpliwych, a wyłącznie oparcie rozstrzygnięcia o wyjaśnienia właścicielki. Zważyć należy, że w toku każdego postępowania administracyjnego, w tym także postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy o ochronie zwierząt, organ administracji zobligowany jest do przestrzegania zasad postępowania administracyjnego określonych w przepisach ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Przede wszystkim obowiązkiem organów rozstrzygających sprawę jest podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ prowadzący postępowanie jest bowiem zobligowany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a więc dopuszczenia jako dowodów wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 77 § 1, art. 75 § 1 k.p.a.). W okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji mając na uwadze złożony charakter sprawy zaplanował czynności dowodowe, które pozwoliły na wyjaśnienie sprawy i podjęcie decyzji. Zwrócił się o przedstawienie odpowiedzi na pytania i udzielenie wyjaśnień do stron postępowania, gdzie inspektorat miał możliwość przedstawienia wiarygodnych dowodów świadczących o złym traktowaniu kuca, jednak pozostał bierny w tym zakresie. Tymczasem powinien przekazać dowody dotyczące okoliczności, których wykazanie leży w jego interesie, pod rygorem negatywnych dla niego skutków procesowych (porównaj wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. IV SA/Po "Strona powinna przekazać dowody dotyczące okoliczności, których wykazanie leży w jej interesie, pod rygorem negatywnych dla niej skutków procesowych. Uwaga ta dotyczy w szczególności przypadku, gdy strona, mimo wezwania, nie przedstawia określonych dowodów, chociaż ich brak może prowadzić do niekorzystnych dla niej skutków prawnych. Podobnie należy ocenić przypadek, gdy strona nie przedkłada dowodów, mimo że ich przekazanie zależy wyłącznie od jej woli. W takich sytuacjach nieskuteczne będzie, co do zasady, późniejsze kwestionowanie ustaleń faktycznych poczynionych przez organ administracji przez stronę zachowującą się pasywnie."). Jednocześnie zarzut o oparciu rozstrzygnięcia organu wyłącznie na wyjaśnieniach właścicielki jest nietrafny, gdyż w aktach sprawy znajduje się ksero skanu książki leczenia kuca, podpisanej przez lekarza weterynarii, ze wskazaniem m.in. zastosowanych zabiegów leczniczych lub profilaktycznych, ilości i dawkowania zastosowanego produktu leczniczego oraz rozpoznania albo wstępnego rozpoznania choroby. Trudno uznać za wiarygodny dowód w sprawie przesłaną przez DI wraz z zawiadomieniem o interwencji kartę informacyjną wizyty, w której nie było danych lekarza weterynarii przeprowadzającego badanie ani jego podpisu. Nietrafny jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez rażącą obrazę art.75 §1 k.p.a. oraz art. 78 §1 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, polegające na niedopuszczeniu i nieprzeprowadzeniu wszystkich dowodów, które mogły przyczynić się do obiektywnego rozpoznania sprawy oraz pominiecie istotnych środków dowodowych: a) zeznań medyka opiekującego się kucem po interwencji, na okoliczność stanu zdrowia zwierzęcia oraz przyczyn ujawnionych jednostek chorobowych, b) zeznań zgłaszającego interwencje K. K., na okoliczność warunków utrzymywania zwierzęcia, jego kondycji psychofizycznej, podstaw interwencji, na okoliczność aktualnego stanu zwierzęcia, po wdrożeniu leczenia, c) zeznań zgłaszającego podejmującego interwencje E. Z., na okoliczność warunków utrzymywania zwierzęcia, jego kondycji psychofizycznej, podstaw interwencji, na okoliczność aktualnego stanu zwierzęcia, po wdrożeniu leczenia, d) zeznań S. W. na okoliczność warunków utrzymywania zwierzęcia, jego kondycji psychofizycznej przed interwencją.

Zdaniem kolegium nietrafny jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez rażącą obrazę art.75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. i 85 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, poprzez nie powołanie z urzędu dowodów, które umożliwiłyby organowi obiektywne ustalenie stanu zdrowia kuca w postaci opinii biegłego specjalisty, przesłuchania medyków, przesłuchania osób dokonujących interwencji. W postępowaniu administracyjnym to organ prowadzi postępowanie dowodowe, choć strona może wnioskować o przeprowadzenie dowodu. W okolicznościach niniejszej sprawy strona nie wnioskowała o przeprowadzenie żadnych dowodów, co więcej, nie ustosunkowała się do pisma organu o złożenie wyjaśnień w przedmiotowej sprawie, w którym to piśmie organ dopytywał m.in. o dane lekarza weterynarii badającego kuca oraz prosił o przekazanie materiałów zdjęciowych, filmowych lub innych istotnych dla ustalenia stanu faktycznego. Jednocześnie chybione jest twierdzenie strony, iż nie została powiadomiona o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania strony. Z akt administracyjnych nie wynika, aby organ przeprowadzał taki dowód. Organ pismem z dnia 23 listopada 2022 roku wezwał zarówno właścicielkę kuca, jak i DI do złożenia odpowiedzi na pytania oraz wyjaśnień co do kwestii istotnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia. DI miał więc wiedzę, że taki dowód był przez Organ przeprowadzany.

Zauważyć również należy, iż jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 20 października 2005r. sygn. II OSK 124/05 "przepisy KPA dopuszczają możliwość złożenia na piśmie zeznań przez osoby fizyczne (argument z art. 50 § 1 i art. 54 § 1 kpa), jednakże nie są to zeznania świadków w rozumieniu art. 83 par. 3 kpa a jedynie pisemne oświadczenia osób fizycznych o posiadaniu określonych informacji". Następnie zważyć należy, iż organ zobowiązany jest do wydania decyzji o czasowym odbiorze zwierzęcia na podstawie art. 7 ust.3 ustawy o ochronie zwierząt w przypadku stwierdzenia jednej z przesłanek wymienionych w art. 6 ust.2 ustawy o ochronie zwierząt (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 września 2011 roku, sygnatura akt II SA/Sz 847/11). Umknęło odwołującemu się stowarzyszeniu, że wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy wymaga wykazania nie tylko zaistnienia faktu z art. 6 ust. 2 ustawy, ale także ustalenia, że wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Te okoliczności w niniejszej sprawie nie wystąpiły. W ocenie składu orzekającego kolegium w niniejszej sprawie dalsze pozostawienie kuca u dotychczasowego opiekuna nie zagrażało jego życiu lub pogorszeniu zdrowia. Nie można zgodzić się z twierdzeniem inspektoratu, iż organ ukształtował przekonanie o braku podstaw do orzeczenia czasowego odebrania zwierzęcia na podstawie wybiórczo wyselekcjonowanych dowodów, bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania oraz pominięciem zasad wiedzy. Organ prowadzący sprawę jest w stanie dokonać oceny zachowania opiekuna zwierząt, w aspekcie, czy jego zachowanie powoduje u zwierzęcia ból i cierpienie. Zapis art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt definiuje, że przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień zwierząt. Ustawodawca w artykule tym wskazał przykładowe zachowania, które można uznać za znęcaniem się nad zwierzętami. Użycie w tym przepisie słowa "w szczególności" powoduje, że zachowania opisane w art. 6 ust. 2 są katalogiem otwartym i mogą zaistnieć inne działania, które można uznać za znęcanie się nad zwierzętami. Niemniej jednak główną przesłanką oceny, czy zachowanie można uznać za przypadek znęcania się nad zwierzętami jest ocena pod kątem, czy osoba zadaje albo świadomie dopuszcza do zadawania bólu lub cierpień zwierzęcia. Zawarte w art. 6 ust. 2 przypadki znęcania się nad zwierzętami są określone w sposób opisowy i każdorazowo organ prowadzący sprawę musi ocenić, czy w konkretnym przypadku zachowanie można uznać za znęcanie się nad zwierzętami. Przykładowo przez znęcanie nad zwierzętami rozumie się "stosowanie okrutnych metod w chowie lub hodowli zwierząt ". Taki zapis jednoznacznie wskazuje, że to organ rozpatrujący sprawę jest obowiązany ocenić, czy stosowane przez opiekuna lub właściciela zwierząt metoda chowu lub hodowli jest metodą okrutną, czy też nie jest okrutną. Ocena tego powinna być oparta na wyjaśnieniu, czy spełniona jest główna przesłanka art. 6 ust. 2 tj. czy zastosowana metoda chowu lub hodowli powoduje ból i cierpienie zwierzęcia. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 k.p.a. organ wskazuje, iż jest on niezasadny. W uzasadnieniu decyzji organ stosownie do wymogu tego przepisu wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto w uzasadnieniu organ zawarł wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Ustawodawca przewidział w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt możliwość odebrania zwierzęcia w przypadku, gdy zwierzę jest traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt. W tym przypadku ustawodawca nie uzależnił wydania decyzji od innych warunków, w przeciwieństwie do art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. Tak jak wcześniej wspomniano, w trybie art. 7 ust. 3 warunkiem odebrania zwierzęcia przez organizację pozarządową jest wystąpienie przypadku nie cierpiącego zwłoki a także, że dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. W opisywanej sprawie D. I. nie przedstawił dowodów, które pozwalałyby ocenić, że w chwili odebrania kuca zaistniał przypadek niecierpiący zwłoki oraz, że dalsze pozostawienie zwierzęcia u właściciela lub opiekuna zagrażało jego życiu lub pogorszeniu zdrowia. Co więcej, z akt administracyjnych wynika, że to w wyniku interwencji DI u kuca wystąpiło krwawienie z nosa (czego wcześniej nie uwidoczniono), co każe zastanowić się, w jaki sposób inspektorat traktuje zabrane zwierzę. Także czynności dowodowe przeprowadzone w trakcie prowadzonego postępowania nie wykazały, że wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki oraz, że dalsze pozostawienie zwierzęcia u dotychczasowego opiekuna byłoby zagrożeniem dla zdrowia i życia kuca. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że kucyk cierpiał na problemy z kopytami, a w czasie leczenia podawano mu środki przeciwbólowe, niesterydowe przeciwzapalne, antybiotyki i preparaty witaminowe. Tak więc należy uznać, że codzienna opieka nad kucem nie powodowała zagrożenia dla życia i zdrowia zwierzęcia. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że zwierzę było wiekowe, około 25 - letnie (jak wynika z paszportu dostępnego w aktach sprawy). Również z dokumentacji zdjęciowej dostępnej w aktach administracyjnych nie wynika, aby kuc był zaniedbany lub źle odżywiony. Tak więc nie zaistniały jakiekolwiek przesłanki, które uprawdopodobniałyby, że pozostawienie zwierzęcia u dotychczasowego opiekuna niesie za sobą zagrożenie życia i zdrowia zwierzęcia. W chwili odbioru zwierząt D. I. nie przeprowadził oceny swojego działania w aspekcie dotyczącym, czy faktycznie zaistniał przypadek niecierpiący zwłoki. Brak przesłanki wskazanej w art. 7 ust. 3 uniemożliwia odebranie zwierzęcia na podstawie w/w przepisu. Gdyby nawet uznać, że zaszedł przypadek podejrzenia znęcania się nad zwierzętami, określony w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, to postępowanie powinno być prowadzone na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, a ewentualne odebranie zwierzęcia powinno nastąpić po wydaniu decyzji w trybie art. 7 ust. 1a. Reasumując powyższe nie ma podstaw prawnych do uznania, że przy odbieraniu zwierzęcia z 3 na 4 listopada 2022r. zaistniał przypadek niecierpiący zwłoki, natomiast uzasadnionym było wydanie decyzji odmawiającej odebranie zwierząt w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. Jednocześnie zgodzić się należy z zarzutem DI, iż organ błędnie pouczył stronę o terminie wniesienia środka zaskarżenia wskazując tylko 3 dni, podczas gdy prawidłowym jest termin 14 dni. Trzydniowy termin do wniesienia odwołania, o jakim mowa w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie zwierząt ma zastosowanie jedynie do odwołań od decyzji o jakich mowa w art. 7 ust. 1 tej ustawy. W przypadku decyzji o odmowie czasowego odebrania zwierzęcia do odwołania w zakresie terminu jego wniesienia ma zastosowanie termin 14-dniowy zgodnie z treścią normy art. 129 § 2 k.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy inspektorat odebrał decyzję 13 marca 2023 roku (data na zwrotce dostępnej w aktach administracyjnych), natomiast odwołanie zostało wniesione 27 marca 2023 roku (data stempla pocztowego na kopercie), a więc przy zachowaniu ustawowego terminu 14 dni. Dodatkowo wskazać należy, że brak pouczenia albo błędne pouczenie nie wpływa na istnienie decyzji, czy też jej ważność. Stwierdzenie takiej wady w toku instancji nie uzasadnia uchylenia tego aktu. Reasumując, ponieważ w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 7 ust.3 ustawy o ochronie zwierząt, wobec powyższego uzasadnienia orzeczono jak w osnowie.

Skargę na ostateczną decyzję w sprawie złożyło D. I. z siedzibą w J. Wniesiono o uchylenie powyższej decyzji w całości. 2. Zasadzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono 1. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym uznaniu, że interwencja D. I. względem samicy kuca [...] nie była przypadkiem niecierpiącym zwłoki, a pozostawienie zwierzęcia w dotychczasowym miejscu nie zagrażało jego życiu i zdrowiu; 2. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym uznaniu, że zwierzę przed interwencją było leczone i zaopiekowane przez właścicielkę, podawano mu leki przeciwbólowe, niesteroidowe, antybiotyki, suplementy, miał dobre warunki bytowe, był odpowiednio odżywiony i miał dostęp do wody pitnej, zapewniono mu odpowiednią pomoc medyczną i regularną korekcję kopyt, podczas gdy zwierzę było zaniedbane i nieleczone. 3. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym uznaniu, że zwierzę miało dostęp do wody i odpowiedniego pożywienia przed interwencją I., jak również, że przebywało w odpowiednich warunkach bytowych. 4. Błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez nieustalenie przez organ jakie kroki podjęli opiekunowie w celu leczenia kucyka w tym czy wykonano jakiekolwiek badania laboratoryjne, zdjęcia RTG lub inne w celu ustalenia diagnozy, odpowiedniego leczenia i monitorowania stanu zdrowia kuca przed interwencją. 5. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez rażącą obrazę art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt polegające na dokonaniu błędnej subsumpcji poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż okoliczności faktyczne nie wypełniły przesłanek materialnoprawnych z art. 7 ust. 3 ustawy- to jest poprzez uznanie, iż brak było podstaw do czasowego odebrania samicy kuca [...] w dacie zastosowania środka przymusu przewidzianego w powołanej normie prawnej, 6. Naruszenie przepisów postępowania poprzez rażącą obrazę 8 § 1 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w tym w szczególności 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz prowadzenia postępowania w sposób sprzeczny z kulturą administracyjną, 7. Naruszenie przepisów postępowania poprzez rażącą obrazę art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wynikające z braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez dowodów oraz sprzeczne z zasadami doświadczenia i logiki przyjęcie, że utrzymywana samica kuca [...] nie znajdował się w stanie zagrożenia jego zdrowia i życia, niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym niepodjęcie działań w celu wyjaśnienia ustaleń wątpliwych, a wyłącznie oparcie rozstrzygnięcia o wyjaśniania właścicielki i kserokopii książeczki zdrowia zwierzęcia. 8. Naruszenie przepisów postępowania poprzez rażącą obrazę art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, polegające na przeprowadzonej dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, przy pominięciu wszechstronnej oceny materiału dowodowego, ukształtowaniu przekonania o braku podstaw do orzeczenia czasowego odebrania zwierzęcia na podstawie wybiórczo wyselekcjonowanych dowodów, bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania oraz z pominięciem zasad wiedzy, a w konsekwencji stwierdzeniu, iż stan psychofizyczny zwierzęcia w dniu interwencji, nie uzasadniał jej podjęcia i natychmiastowego zabezpieczenia zwierzęcia na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. 9. Naruszenie przepisów postępowania w postaci rażącej obrazy art. 107 § 3 k.p.a., które maiły wpływ na wynik postępowania polegające na: niewłaściwym i niepełnym uzasadnieniu decyzji administracyjnej, z pominięciem wskazania przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom wskazanym przez D. I., braku wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł, nie dokonano oceny poszczególnych dowodów i ich mocy dowodowej, nie wskazano które konkretnie dowody w sprawie przekonały organ do wyrażonego w decyzji stanowiska i jakie konkretnie okoliczności za tym przemawiają, w tym w szczególności jakie dowody i fakty przekonały organ do uznania, że życie i zdrowie zwierzęcia nie było bezpośrednio narażone na niebezpieczeństwo. 10. Naruszenie przepisów postępowania w postaci rażącej obrazy art.75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. i 85 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynika postępowania, poprzez nie powołanie z urzędu dowodów, które umożliwiłyby organowi obiektywne ustalenie stanu zdrowia zwierzęcia. Strona skarżąca wnosi o przeprowadzenie dowodów z dokumentów: - Opinii lekarsko - weterynaryjnej dr n. wet. N. D., wypis z badania klinicznego dr n. wet. N. D., karta leczenia pacjenta, opinia z dnia 7 listopada 2022 roku E., opinia z dnia 15 listopada 2022 roku E. S., oświadczenie świadka z dnia 18 listopada 2022 roku, opinia podkuwiczo -zootechniczna, 3 karty wyniki badań, płyta CD zdjęcia RTG i nagrania po interwencji — na okoliczność rzeczywistego stanu zdrowia zwierzęcia; - postanowienie o zawieszeniu śledztwa z dnia 28 czerwca 2023r roku na okoliczność zawieszenia śledztwa i jego przyczyn. Skarżący wskazuje, iż zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2017 r. poz. 1840 ze zm.) w zw. z art. 28 k.p.a. jest stroną postępowania administracyjnego, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2018 roku, sygnatura akt II OSK 2684/16, CBOSA z tezą - "na podstawie art. 7 ust. 3 u.o.z. organizacja społeczna, której statutowym, celem działania jest ochrona zwierząt, realizuje własne uprawnienia materialnoprawne, występując w postępowaniu w przedmiocie odebrania zwierzęcia, jako strona legitymująca się interesem prawnym.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, między innymi, iż organ stwierdził, że ustalenia faktyczne poczynione w sprawie nie dają podstaw do stwierdzenia, że interwencja stowarzyszenia nastąpiła w przypadku niecierpiącym zwłoki, a dalsze pozostawienie zwierzęcia pod opieką właścicielki nie zarażało jego życiu i zdrowiu. Organ stwierdził i ustalił, że zwierzę było zaopiekowane przez właścicielkę, bowiem ta leczyła go, zwierzę przyjmowało leki, antybiotyki, leki przeciwbólowe i suplementy diety, nadto miało stały dostęp do odpowiedniego pożywienia i pitnej wody, znajdowało się we właściwych warunkach bytowania, a pomoc weterynaryjna oferowana przez właścicielkę i jej rodzinę była odpowiednia i wystarczająca. W konsekwencji zwierzę nie cierpiało i mogło nadal bytować na terenie pastwiska. Powyższe zostało ustalone na podstawie wyjaśnień właścicielki i przedstawionej przez nią książeczki zdrowia, które nie dają żadnych rzeczywistych argumentów w zakresie poparcia tej tezy. Wiarygodność właściciela powinna być oceniana ze szczególną ostrożnością i krytycyzmem, albowiem oczywiste jest, że dąży on do pozytywnego rozpatrzenia sprawy dla siebie. Natomiast sama książeczka zdrowia jest dowodem niewystarczającym, aby stwierdzić, że właścicielka poczyniła odpowiednie kroki do wyleczenia zwierzęcia i zapewnienia mu komfortu życia bez bólu i cierpienia. Skarżący ma wątpliwości czy zwierzę było faktycznie leczone zgodnie z zapisami książeczki zdrowia, bowiem badania laboratoryjne nie wykazały aby przed interwencją zwierzę przyjmowało jakiekolwiek specyfiki które uśnieżyłyby ból. Nie przedstawiono przy tym wiarygodnych dowodów na próbę rzeczywistej diagnostyki stanu zdrowia zwierzęcia, która pozwoliłaby na podjęcie prawidłowego leczenia, które z pewnością nie zostało wdrożone przez opiekunów. Kuc po odbiorze interwencyjnym został zdiagnozowany, wykonano niezbędne badania, przeprowadzono leczenie i rehabilitację. Kucyk miał i ma zapewniony komfort życia. Z opinii lekarskich wynika, że stan fizyczny i psychiczny konia, wskazuje na wieloletnie, świadome, konsekwentne znęcanie się nad zwierzęciem poprzez niehumanitarne traktowanie, które nastąpiło na skutek rażącego zaniedbania. Zwierzę odebrane w takim stanie zdrowia w jakim było wymagało szczególnej troski, całodobowej opieki, a nie pozostawienia go samemu sobie na pastwisku. Stan aparatu ruchu samicy kuca wskazuje na wieloletnie zaniedbania. Zwierzę cierpiało na przykurcz zginacza lewej kończyny piersiowej. Stan ten nie był leczony co najmniej kilka lat. Schorzenia powodowały dotkliwy, przewlekły ból i cierpienie, co spowodowało nieodwracalne, patologiczne zmiany w całym układzie ruchu. Zaobserwowano również obrzęki stawów kończyn, szczególnie piersiowych, silna bolesność kręgosłupa. Inne zaniedbania pielęgnacyjne tj. brak korekcji zębów, zły stan okrywy włosowej kuca, inwazja pasożytów, brak prawidłowej korekcji kopyt kończyn piersiowych. Zwierzę było wyczerpane — zarówno w momencie interwencji jak i w szpitalu cały czas się kładło, co nie jest naturalnym zachowanie dla tego gatunku, świadczy o wielomiesięcznym zaniedbaniu konia. Zwierzę było narażone na wielomiesięczne cierpienie - przykurcz ścięgna, jak i mechaniczny ochwat z lizą kości powodują u koni znaczną niepełnosprawność i wiążą się z bólem najwyższego stopnia. Zdaniem I. - poczynione ustalenia są błędne, inne istotne nie zostały w ogóle ustalone, ważne środki dowodowe zostały pominięte i zbagatelizowane. Ocena poszczególnych dowodów, jak również całokształtu materiału dowodowego została przeprowadzona nieprawidłowo, na postawie wybiórczo wybranych dowodów, uwzględniających jedynie wersję wskazaną przez właścicielkę zwierzęcia, która to ma żywotny interes w przedstawieniu swoich działań i jej rodzinny względem zwierzęcia w jak najlepszym i korzystnym świetle, pomimo, iż nie dostarczyła ona organowi żadnych dowodów uzasadniających, że zwierzę było diagnozowane i odpowiednio.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu z normami prawnymi - proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu i na podstawie ustalonego przez organy stanu faktycznego. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd - jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) dalej jako "p.p.s.a." - nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze i Wójta Gminy C., stwierdził, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Najpierw wymaga przypomnienia, że kontrolowane postępowanie toczyło się na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (aktualny stan prawny Dz. U. 2023.1580 t.j. z dnia 2023.08.10). Jak każdą ustawę należy przepisy tego aktu wykładać z uwzględnieniem celu, jaki przyświecał ustawodawcy. Cel ten został zapisany w art. 1 u.o.z., który stanowi, że zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę. Z przytoczonego unormowania wynika, że każde zwierzę ma prawo oczekiwać od człowieka właściwego traktowania, zaspokajania uzasadnionych jego potrzeb a nawet szacunku. Wszelkie środki prawne, podejmowane w stosunku do zwierząt, powinny mieć na względzie ich dobro, a przede wszystkim prawo do istnienia (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 332/18; wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, własność zwierzęcia przede wszystkim zobowiązuje, a zakres i treść uprawnień wobec zwierzęcia jest modyfikowany przez konieczność jego humanitarnego traktowania; człowiek w stosunku do zwierząt powinien wykazywać zachowania, które nie odnoszą się do przedmiotów, lecz do istot żywych, zdolnych do pewnych odczuć, np. cierpienia (por. wyroki NSA: z 28 stycznia 2020 r., sygn. II OSK 659/18, z 25 czerwca 2021 r., sygn. II OSK 462/21). Realizacji tego celu służy określony w art. 6 ust. 1a u.o.z. zakaz znęcania się nad zwierzętami. Ustawa w art. 6 ust. 2 u.o.z. zawiera szeroki katalog zachowań względem zwierząt uznanych przez ustawodawcę za znęcanie się nad zwierzętami. W myśl tego przepisu, przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności 19 form zachowań wyszczególnionych w odrębnych punktach. Katalog ten ma charakter otwarty, a przypisanie sposobu postępowania do któregokolwiek z tych punktów jest wystarczające do przyjęcia, że doszło do niezgodnego z prawem zadawania albo świadomego dopuszczania do zadawania bólu lub cierpień. Utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z.), wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu (art. 6 ust. 2 pkt 17 u.o.z.), utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 19 u.o.z.), stanowi formę znęcania się nad zwierzętami. W orzecznictwie sądów administracyjnych za przypadek znęcania się nad psem uznano sytuację, w której stwierdzono u psa niedożywienie, odwodnienie, pasożyty, zły stan okrywy włosowej oraz brak opieki właściciela z powodu jego nieobecności czy też uwiązanie na łańcuchu (np. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 656/18).

Za "niewłaściwe warunki", o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z., należy uznać takie, które nie zapewniają zwierzęciu możliwości egzystencji zgodnie z potrzebami gatunku, rasy, płci i wieku, w tym utrzymywanie go w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa. W myśl bowiem art. 4 pkt 15 ustawy, przez właściwe warunki bytowania zwierząt rozumieć należy zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku, a zgodnie z art. 4 pkt 11 u.o.z. rażącym zaniedbaniem jest drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie. Niewłaściwe warunki bytowania, to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem i upałem, czy przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenia ciała. Już stworzenie określonego stanu wyczerpuje pojęcie zagrożenia, co stanowi podstawę do stwierdzenia istnienia przypadku niecierpiącego zwłoki. Stan zagrożenia nie oznacza bowiem, że nastąpi bezpośrednie, realne zagrożenie życia lub zdrowia zwierzęcia, ale że określony stan może a nie musi wywoływać negatywne skutki dla życia lub zdrowia zwierzęcia. Ocena w tym zakresie musi jednak wynikać z konkretnej sytuacji, w jakiej znajdują się zwierzęta. Przy czym niewłaściwe warunki bytowania to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także np. brak zapewnienia zwierzęciu właściwego schronienia przed chłodem, upałem, uniemożliwienie korzystania ze spacerów, utrzymywanie zwierzęcia w stanie brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 listopada 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 999/21). Sąd rozpoznający tę sprawę podziela stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygnaturze akt II OSK 1135/18, zgodnie z którym pojęcie "zagrożenia" odnosi się do stanu hipotetycznego i tylko potencjalnego zagrożenia życia bądź zdrowia zwierzęcia. Stan zagrożenia nie oznacza więc wystąpienia bezpośredniego, realnego zagrożenia życia lub zdrowia zwierzęcia, ale oznacza, że stan ten może, a nie musi, wywołać negatywne skutki dla jego życia lub zdrowia, co właśnie wyczerpuje pojęcie zagrożenia. Ocena w tym zakresie musi wynikać z konkretnej sytuacji, w jakiej znajduje się zwierzę. Taki stan należy powiązać z kwalifikowanymi naruszeniami opisanymi w art. 6 ust. 2 u.o.z. A więc już stworzenie określonego stanu wyczerpuje pojęcie zagrożenia, co stanowi podstawę do stwierdzenia istnienia przypadku niecierpiącego zwłoki (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1135/18). Dalej trzeba powiedzieć, że stosownie do treści art. 7 ust. 1 u.o.z. zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 tej ustawy może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.

Decyzja o czasowym odebraniu zwierzęcia, o której mowa w art. 7 ust. 1 u.o.z., podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane (art. 7 ust. 1b u.o.z.). W przypadku braku tej zgody lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę (art. 7 ust. 1c u.o.z.). Zgodnie z art. 7 ust. 2 u.o.z. wskazana decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. Natomiast art. 7 ust. 3 u.o.z. określa w swej treści przesłanki, których zaistnienie uprawnia upoważnione podmioty do odbioru zwierzęcia dotychczasowemu właścicielowi, umożliwiając organowi podjęcie właściwej decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Przepis ten przewiduje zatem, że do interwencji dopuszczalnej w tym unormowaniu może dojść w sytuacji, gdy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, rozumiany jako sytuacja, w której dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagrażać będzie jego życiu lub zdrowiu. Zatem w takim przypadku mamy do czynienia z sytuacją, w której dochodzi do konieczności natychmiastowego zabezpieczenia sytuacji bytowej zwierzęcia w wyjątkowych warunkach, rozumianych jako kwalifikowana postać naruszeń wymienionych w art. 6 ust. 2 u.o.z., do których odwołuje się przepis art. 7 ust. 1 tej ustawy, stanowiący podstawę wydania przez organ decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia. Do odbioru zwierzęcia w trybie pilnym od właściciela lub opiekuna dochodzi zatem w sytuacji, gdy stwierdzono znęcanie się nad tym zwierzęciem (art. 6 ust. 1a i ust. 2 ustawy). Co dalej istotne art. 7 ust. 1 ustawy ma zastosowanie do przypadku, w którym zostaje wydana przez właściwy organ administracji decyzja, na podstawie której dochodzi do odebrania zwierzęcia. Natomiast w art. 7 ust. 3 u.o.z. ustawodawca odnosi do tzw. stanu wyższej konieczności, czyli stanu faktycznego takiego rodzaju, gdy najpierw policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, w trakcie czynności kontrolnych doraźnie stwierdza, że sytuacja nie cierpi zwłoki, ponieważ dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża życiu lub zdrowiu tego zwierzęcia (jak w kontrolowanym przypadku). Następuje wtedy odbiór zwierzęcia z koniecznością zawiadomienia o zaistniałym fakcie właściwego organu administracji celem wydania decyzji o odebraniu zwierzęcia. Organ ten potwierdza decyzją dokonane doraźnie czynności faktyczne kontrolującego podmiotu w postaci odebrania zwierzęcia, a wydanie jej następuje w okolicznościach faktycznych przewidzianych w art. 7 ust. 3 ustawy. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że odebranie zwierzęcia nie jest uzależnione od elementu winy występującej po stronie właściciela albo opiekuna, tylko nieprawidłowego obchodzenia się z nimi (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 332/18 czy wyrok WSA w Szczecinie z dnia 1 czerwca 2004 r. sygn. akt SA/Sz 1197/02). Kwestia winy i przyczynienia się nie jest w ogóle na gruncie unormowań prawa administracyjnego brana pod uwagę (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 51/16). Podnosi się również, że dla wypełnienia przesłanek zawartych w art. 6 ust. 2 u.o.z., nie ma znaczenia, czy znęcania dopuszczał się właściciel, czy też inna niż właściciel osoba, posiadająca dostęp do zwierzęcia, gdyż to na właścicielu spoczywał ciężar pieczy nad zwierzęciem.

Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy z uwzględnieniem ustalonego w sprawie stanu faktycznego, zdaniem sądu stwierdzić należy, że nie sposób uznać- zdaniem Sądu -, aby organ poczynił dostateczne ustalenia dla konkluzji, że stan zdrowia i kondycji kuca o imieniu L. zastany przez pracowników Towarzystwa, z całą pewnością nie uzasadniałby jego odebranie. Zgromadzony materiał dowodowy budzi wątpliwości składu orzekającego w tej sprawie. W szczególności, zdaniem Sądu, ma rację autor skargi, iż ustalony przez organ pierwszej instancji stan faktyczny wynikał z dowodów przedstawionych przez właścicielkę kuca. Natomiast akta wskazują, że do Urzędu Gminy w C. wpłynęła karta informacyjna wizyty (lekarsko-weterynaryjnej – przyp. sądu) z 3 listopada 2022 r. godz. 23.25, w której opisano szeroko stan kuca, badano tętn o i oddech zwierzęcia, wpisano zaordynowane leki oraz zlecone badania. Istotnie należy się zgodzić z organem, że na dokumencie brak podpisu lekarza, jednakże (zdaniem sądu) nie sposób uznać, aby była to wystarczająca przesłanka dla "odrzucenia" tego dowodu bez jego oceny i analizy. Wskazać bowiem dalej trzeba, że na k. 8 akt administracyjnych znajduje się pismo Wójta Gminy C., skierowane do Prokuratury Rejonowej w D.(1) (w związku z informacją, pochodzącą od skarżącej). W piśmie tym sam organ przyznaje, że DI poinformował o przekazaniu protokołu interwencji oraz karty informacyjnej badania tego zwierzęcia podpisanej przez lekarza weterynarii do Prokuratury Rejonowej w D.(1). Pismo to dostarczono do prokuratury (zw. pośw. odbioru) 27 XII 22. Następnie dnia 23 stycznia 2023 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania (k. 13) i doręczył im to zawiadomienie. Co istotne wśród załączników do zawiadomienia (między innymi) wymieniono "pytania do DI". Pytania te zostały spisane na karcie (w aktach bez numeru), a ze zwrotnego poświadczenia odbioru "zawiadomienia" nie wynika by były istotnie doręczone organizacji. Zdaniem sądu obie opisane wcześniej okoliczności mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem uszło to uwadze także organu odwoławczego. Wskazać dalej trzeba, że okoliczności poprzedzające odebranie zwierzęcia (jeśli są możliwe do ustalenia) wskazują najpełniej na sposób zajmowania się nim przez właściciela i dają wiarygodny obraz sytuacji. Gdy jednak nie można ich ustalić lub gdy organ napotyka w tym względzie na poważne utrudnienia, nie pozostaje bezradny i powinien aktywnie wykorzystywać dostępne środki służące ustaleniu stanu faktycznego w jego całokształcie. Ewentualna bierność stron nie zwalnia organu z podejmowania ustawowych obowiązków procesowych wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ jest zobowiązany wykazać wystąpienie bądź niewystąpienie wszystkich przesłanek decyzji, a nie wyłącznie niektórych, oraz jest zobowiązany uwzględniać, że stan zagrożenia może być potencjalny. Zaniechanie dokładnej analizy stanu sprawy stanowi o wystąpieniu naruszenia mogącego mieć istotny wpływ na jej wynik.

Można także dodać, że postępowanie prowadzone w trybie przywołanego przepisu ma na celu odseparowanie właściciela od zwierzęcia, któremu może zrobić krzywdę, celem doprowadzenia zwierzęcia do właściwego stanu i zapewnienia mu bezpiecznych warunków bytowania. Wobec dokonanych w sprawie ustaleń nie sposób wywieść tezy, że kucyk nie był utrzymywany w warunkach zagrażających jego życiu lub zdrowiu i należało go niezwłocznie odebrać skarżącej. Podstawową okolicznością, jaką muszą w niniejszej sprawie ustalić organy jest udzielenie odpowiedzi na pytanie czy doszło do zaniedbań właścicielki wobec kuca i czy te zaniedbania miały charakter rażący, który niewątpliwie kwalifikowałby się jako przypadek niecierpiący zwłoki, uzasadniający odebranie zwierzęcia w trybie interwencyjnym, tj. stosownie do art. 7 ust. 3 u.o.z., w odniesieniu do tego konika. Jak już wyżej wskazano, dla zastosowania administracyjnego trybu czasowego odebrania zwierząt (zarówno trybu zwykłego, jak i trybu interwencyjnego) podstawową przesłanką, która musi być spełniona, jest traktowanie zwierzęcia w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z., który zawiera otwarty katalog zachowań w stosunku do zwierząt. Przesłankę tę, sformułowaną w zwrocie "zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2", odnosić należy do sposobu traktowania konkretnego zwierzęcia, warunków jego utrzymywania, a zatem czy mają miejsce określone zachowania lub zaniechania przykładowo wymienione w powołanym art. 6 ust. 2 u.o.z. Dla spełnienia przesłanki czasowego odebrania zwierząt, tj. traktowania zwierząt w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z., nie ma prawnego znaczenia, czy takie traktowanie zwierząt spowodowane zostało winą właściciela, lub opiekuna, jakim rodzajem winy, z jakim zamiarem, czy było wynikiem zaniedbania, zaniechania, czy też błędów osób odpowiedzialnych za utrzymanie zwierząt. Podkreślić należy, że instytucja czasowego odebrania zwierząt ma na celu dobro zwierząt, humanitarne traktowanie zwierząt, przez które należy rozumieć zapewnienie im właściwej opieki i ochrony, natomiast czasowe odebranie zwierząt nie jest instytucją prawa karnego, nie ma charakteru sankcji karnej. Stąd też należy jeszcze raz podkreślić, że przesłanką zastosowania administracyjnej instytucji czasowego odebrania zwierząt jest sposób traktowania konkretnego zwierzęcia, którego następnie ma dotyczyć decyzja.

Podsumowując, organ przy zapewnieniu stronom realnego udziału w postępowaniu, dokona ponownej weryfikacji zaistnienia przesłanek odebrania zwierzęcia w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z., to jest czy na dzień jego odebrania istniało realne zagrożenie dla jego zdrowia i życia, biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy i uzupełniając go co najmniej w zakresie wskazanym wyżej. Rzeczą organu będzie należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem oceny prawnej i wytycznych zawartych w treści uzasadnienia. Organ względni przy tym treść wszystkich przeprowadzonych dowodów, mających istotne znaczenie w sprawie, także tych znajdujących się w aktach sprawy toczącego się postępowania karnego, dotyczącego znęcania się nad zwierzętami. Dopiero w oparciu o tak prawidłowo ustalony stan faktyczny, organ dokona oceny, w świetle art. 7 ust. 3 u.o.z., czy dalsze pozostawanie klaczy w typie kucyka [...] o imieniu L. u dotychczasowego właściciela zagrażało jego życiu lub zdrowiu i czy odebranie nastąpiło w przypadku niecierpiącym zwłoki. Nie przesądzając definitywne ocen w tym zakresie, zwrócić należy uwagę na fakt, iż organ odwoławczy w rozpoznawanej sprawie błędnie (zdaniem sądu) przywołał w swoich motywach orzecznictwo sądowe wskazujące na konieczność przekazania dowodów dotyczących okoliczności, których wykazanie leży w jego interesie, pod rygorem negatywnych dla niego skutków procesowych. W tym postępowaniu organizacja społeczna nie jest "klasyczną" stroną postępowania, a działa na rzecz zwierzęcia, któremu (jej zdaniem) dzieje się krzywda. Zatem nie ma dowodów "dotyczących okoliczności, których wykazanie leży w interesie DI".

Niezasadnie także Kolegium w motywach decyzji wskazało, że "na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie można ustalić ponad wszelką wątpliwość, że zwierzę przebywało w złych warunkach, było chore i zaniedbane". Mając na względzie opisany wcześniej cel ustawy (zachowanie i spowodowanie dobrostanu zwierząt) należy przyjąć, że prawidłowo ustalony stan faktyczny winien odpowiedzieć jednoznacznie na pytanie czy zwierzę przebywało w złych warunkach, było chore i zaniedbane, aby w takiej sytuacji zrobić wszystko dla jego ochrony.

W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje stanowisko, które skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela, że obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy spoczywa na organie i nie może być przerzucany na stronę. Ciężar dowodu na mocy art. 77 k.p.a. obciąża organ administracyjny. Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 września 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 468/09). Zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji.

Reasumując, z powołanych przyczyn Sąd uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji organów obu instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią oceny sformułowane w uzasadnieniu wyroku.

Wobec powyższego - na podstawie art. 145 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.