Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 3011/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 40 § 1 , art. 45
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 7 ust. 1 pkt 5, art. 7 ust. 3 pkt. 5, art. 13 ust. 1, art. 14
journal: Dz.U. 2013 poz 1169
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 2 pkt. 1 i 2 , art. 22 i 23
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 23 września 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Małopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 413/18 w sprawie ze skargi P . w K. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 6 lutego 2018 r. nr FE-VIII.432.1.859.2014 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 24 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 413/18/, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem Św. W. w K. (dalej: Parafia, Wnioskodawca) na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Małopolskiego z 6 lutego 2018 r. nr FE-VIII.432.1.859.2014 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej: uchylił zaskarżony akt i orzekł o kosztach postępowania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Parafia złożyła wniosek o przyznanie pomocy na realizację operacji pn. "Odnowa centrum wsi, należących do Parafii K., poprzez utwardzenie terenu przy świetlicy parafialnej i cmentarzu parafialnym w miejscowości" w ramach działania 413 "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" dla operacji, które odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działania "Odnowa i rozwój wsi" objętego PROW na lata 2007 - 2013.

Pismem z 13 października 2014r. Zarząd Województwa Małopolskiego -Instytucja Wdrażająca PROW (dalej: Zarząd, IW) odmówił przyznania pomocy, gdyż Wnioskodawca uzupełnił wniosek po upływie - wynikającego z § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Odnowa i rozwój wsi" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 501; dalej rozporządzenie ws. przyznawania pomocy) - czternastodniowego terminu na złożenie wymaganych dokumentów.

Parafia wezwała IW do usunięcia naruszenia prawa związanego z wydanym rozstrzygnięciem, co pismem IW z 20 listopada 2014 r. zostało rozpatrzone negatywnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 17 marca 2015r., sygn. akt I SA/Kr 88/15, oddalił skargę Parafii na ww. rozstrzygnięcie.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Wnioskodawcy, wyrokiem z 25 sierpnia 2017r., sygn. akt II GSK 1974/15 uchylił zaskarżony wyrok WSA i zaskarżone rozstrzygnięcie Zarządu. Stwierdził, że kwestią istotną dla rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie, czy ks. J. M., czy ks. A. K., był uprawniony do reprezentowania Wnioskodawcy. Wyjaśniono, że czym innym jest zadośćuczynienie wezwaniu IW do uzupełnienia braków w postaci zaświadczenia Wojewody Małopolskiego, co do osoby reprezentującej Parafię, od kwestii prawidłowej reprezentacji Parafii. Powołano się na treść art. 7 ust. 1 pkt 5, art. 7 ust. 3 pkt. 5, art. 13 ust. 1, art. 14 ustawy z dnia 17 maja 1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1169, dalej: ustawa z 17 maja 1989r.), art. 7 ust. 1 Konkordatu i wywiedziono, że powiadomienie właściwego organu administracji publicznej o powołaniu danej osoby na funkcję organu parafii nie ma charakteru konstytutywnego, gdyż władza kościelna może swobodnie obsadzać urzędy kościelne. Wydanie stosownego aktu przez władzę kościelną jest warunkiem wystarczającym dla uznania osoby powołanej przez władze kościelną, jako osoby reprezentującej parafię na zewnątrz.

Zatem, skoro Parafia, w ramach pierwszego uzupełnienia braków dokonała zmiany danych osoby upoważnionej do reprezentowania parafii, wskazując na ks. A. K. i jednocześnie dostarczyła dokument Kurii Diecezjalnej z 18 czerwca 2014r. o powołaniu tej osoby na funkcję proboszcza, brak było podstaw do uznania, iż osoba ta nie jest upoważniona do reprezentacji Parafii. Dlatego również zasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 40 § 1 k.p.a., tj. niedoręczenia wezwania przez IW osobie reprezentującej parafię i art. 45 k.p.a., niedoręczenia pisma osobie upoważnionej do odbioru pisma. Zasadne, okazały się również zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt. 1 i 2 dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 64 poz. 1427 z późn. zm.; dalej: ustawa o wspieraniu) polegające na oddaleniu skargi, poprzez jego błędne zastosowanie oraz art. 146 p.p.s.a. poprzez nieuchylenie przez WSA rozstrzygnięcia IW, które nie wyjaśniło wszystkich okoliczności sprawy oraz uchybiło zasadzie praworządności i obowiązkowi rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Rozpoznając ponownie sprawę i uwzględniając przy tym wytyczne NSA, Zarząd pismem z 18 grudnia 2017r. wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia braków wniosku. Ten do odpowiedzi z 2 stycznia 2018r. załączył zaświadczenie Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie, że cmentarz w K. gm. P. nie jest wpisany do rejestru zabytków, a figuruje w wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków. W związku z powyższym prace polegające na wykonaniu nawierzchni alejki cmentarnej z kostki brukowej na działce nr ewid. (...) w K. Zarząd uznał za koszt niekwalifikowalny projektu.

Co do części wniosku dotyczącej m.in.: wykonania/realizacji placu postojowego, remontu nawierzchni chodników (kostka brukowa) wraz z wykonaniem obrzeży i krawężników na działce nr ewid. (...)w K., w ocenie Zarządu Wnioskodawca naprzemiennie używał w załączonych dokumentach pojęć "miejsca postojowe" oraz "plac manewrowy", mimo że według decyzji o pozwoleniu na budowę, zamierzeniem budowalnym było m.in. utwardzenie placu manewrowego na działce (...). Skoro pojęcie placu manewrowego nie jest tożsame z pojęciem parkingu, prace polegające na utwardzeniu placu manewrowego, według IW, nie mogły stanowić kosztów kwalifikowalnych w oparciu o § 4 ust. 1 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy. Ponadto, przedstawione we wniosku o przyznanie pomocy utwardzenie placu manewrowego w ramach którego na działce nr ewid. (...)Wnioskodawca zaplanował roboty ziemne i rozbiórkowe, podbudowy, nawierzchnie z kostki, obramowanie placu – obrzeża, otoczenie-zieleń na kwotę 99.117,84 zł, co stanowiło 58,87 % wnioskowanej kwoty pomocy, było nieuzasadnione i nieracjonalne. Z załączonych map oraz szkiców, a także wydruków zdjęć satelitarnych, wynikało, że planowany do realizacji plac manewrowy usytuowano przy budynku mieszkalnym i przy budynkach gospodarczych (np. garażach). Powodowało to w znacznym stopniu ograniczenie powierzchni użytkowej placu manewrowego i jego funkcjonalności, zwłaszcza że według prawa o ruchu drogowym, zabrania się postoju w miejscu utrudniającym wjazd lub wyjazd, w szczególności do i z bramy, garażu, parkingu lub wnęki postojowej.

W konsekwencji Zarząd pismem z 6 lutego 2018 r. odmówił przyznania pomocy na ww. operację. Uznał, że Parafia zamierzała odnowić cmentarz, niewpisany do rejestru zabytków, co stanowiło naruszenie postanowień § 4 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy, a kolejny przedmiot operacji - utwardzenie placu manewrowego nie mieścił się w zakresie opisanym w § 4 ust. 1 pkt 5 ww. aktu. W ocenie organu, koszty dotyczące ww. zakresu operacji, stanowiły koszty niekwalifikowane, a tym samym nie zostałby osiągnięty cel operacji, gdyż inwestycje te należało traktować jako "całość zamierzenia budowlanego". Niezrealizowanie któregokolwiek z zakresów skutkowało brakiem realizacji całego celu operacji, co, zdaniem Zarządu, uzasadniało odmowę przyznania pomocy.

Z ww. rozstrzygnięciem organu nie zgodziła się Parafia i wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (dalej: WSA); wnosiła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę, Zarząd utrzymywał dotychczasowe stanowisko i wnosił o oddalenie skargi.

W ocenie WSA skarga zasługiwała na uwzględnienie, co stwierdził w zaskarżonym wyroku. Przypomniał o związaniu przedstawioną w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II GSK 1974/15 wykładnią prawną, z mocy art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), przy czym odnosiła się ona do innych, niż przedstawione, problemów prawnych.

Sąd I instancji wyjaśnił, że kontrolowany akt IW był wydany w oparciu o tryb regulowany przepisami art. 22 i 23 ustawy o wspieraniu. Skarga wniesiona została z zachowaniem powyższych wymogów formalnych. Oceniając legalność zaskarżonego aktu, WSA doszedł do przekonania, że skarga była zasadna.

Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem skargi było rozstrzygnięcie Zarządu co do wniosku o dofinansowanie operacji "Odnowa Centrum Wsi należących do Parafii K. poprzez wykonanie miejsc postojowych, remont nawierzchni chodników (kostka brukowa) utwardzenie placu manewrowego wraz z wykonaniem obrzeży i krawężników na działce nr ewid. (...)oraz wykonanie nawierzchni alejki cmentarnej z kostki brukowej na działce nr ewid. (...)w K. oraz wykonanie chodników oraz zagospodarowanie terenu (trawników) przy Kościele Filialnym w O." (według nazwy z poprawionej wersji wniosku z 2 stycznia 2018 r.). Parafia wnioskowała o przyznanie pomocy w ramach działania 413 – Wdrażanie Lokalnych Strategii Rozwoju – dla operacji, które odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działania 313, 322, 323 "Odnowa i rozwój wsi" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Procedurę oraz przesłanki udzielenia żądanej pomocy regulowały przede wszystkim: ustawa o wspieraniu oraz rozporządzenie ws. przyznawania pomocy, wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miał § 4 ust. 1 w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy, z których wynikał katalog kosztów możliwych do sfinansowania w ramach operacji, w odniesieniu do kościołów i innych związków wyznaniowych (w tym do skarżącej Parafii). W odniesieniu do Parafii istotne znaczenie miała pomoc, która mogła być przyznana w formie refundacji dla kosztów:

- związanych z kształtowaniem obszarów o szczególnym znaczeniu dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców, sprzyjających nawiązywaniu kontaktów społecznych, ze względu na nich położenie oraz cechy funkcjonalno-przestrzenne, w szczególności poprzez odnawianie lub budowę placów parkingowych, chodników lub oświetlenia publicznego (§ 4 ust. 1 pkt 5);

- odnawiania elewacji zewnętrznych i dachów w budynkach architektury sakralnej wpisanych do rejestru zabytków lub objętych wojewódzką ewidencją zabytków i cmentarzy wpisanych do rejestru zabytków (§ 4 ust. 1 pkt 12).

Sąd zauważył, że choć przepisy nie nakazywały wskazywania podstawy prawnej refundacji kosztów z odwołaniem się do przywołanego katalogu, to rubryka III.18 formularza wniosku zawierała katalog zakresów operacji, który w zasadzie odpowiadał katalogowi kosztów z rozporządzenia. Wnioskodawca był zobowiązany do wskazania, który z zakresów operacji ma zastosowanie w jego przypadku i miał to być ten główny, który posiadał najwyższą wartość kosztów kwalifikowanych. W przypadku realizacji większej ilości zakresów, należało jednocześnie w odpowiednich rubrykach podać wysokość kosztów kwalifikowanych tychże zakresów, bez zaznaczania ich pól. Parafia w ostatniej wersji wniosku z 2 stycznia 2018 r. wystąpiła o przyznanie pomocy na realizację operacji, na którą składały się: (1) wykonanie miejsc postojowych, remont nawierzchni chodników (kostka brukowa), utwardzenie placu manewrowego wraz z wykonaniem obrzeży i krawężników na działce ner (...)w K., (2) wykonanie nawierzchni alejki cmentarnej z kostki brukowej na działce nr (...)w K. oraz (3) wykonanie chodników oraz zagospodarowanie terenu (trawników) przy Kościele Filialnym w O.. Wnioskodawca w rubryce III.18 wskazał jako główny zakres operacji pozycję z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy i temu zakresowi przyporządkował wszystkie koszty kwalifikowane. Zarząd uznał tak skonstruowany wniosek za niezasadny w całości.

Odnosząc się do zarzutów o charakterze procesowym, że IW wystosował do Parafii pismo wzywające do uzupełnienia licznych braków tuż przed Świętami Bożego Narodzenia, czyli w okresie wytężonej pracy księdza i gdy były obiektywne trudności w uzyskaniu dokumentów od szeregu instytucji, które były nieczynne albo pracownicy byli na urlopach, a równocześnie IW nie odpowiedział na wniosek Parafii o przedłużenie udzielonego terminu, WSA uznał go za bezprzedmiotowy. Wnioskodawcy przecież ostatecznie udało się zadośćuczynić wezwaniu w wyznaczonym terminie.

Sąd dopatrzył się jednak naruszenia przepisów postępowania przez IW przy ocenie zadania - wykonaniu miejsc postojowych, remontu nawierzchni chodników (kostki brukowej) wraz z wykonaniem obrzeży krawężników na działce nr (...)w K.. Twierdzenia IW o zamiennym używaniu we wniosku pojęć: "miejsca postojowe", "plac manewrowy", a zgodnie z pozwoleniem na budowę, "zamierzeniem budowalnym jest m.in. utwardzenie placu manewrowego na działce (...)", to budowa planu manewrowego nie może stanowić kosztów kwalifikowanych w ramach § 4 ust. 1 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy i do tego niewielkie rozmiary, i położenie działki podważały funkcjonalność tak wybudowanego parkingu/placu manewrowego, WSA ocenił krytycznie w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zarząd, zamiast oczekiwać posługiwania się ścisłymi definicjami "parkingu" oraz "placu manewrowego", powinien byl raczej uwzględnić potoczne znacznie tych terminów i ich znaczenie w kontekście wszystkich okoliczności sprawy, jeżeli z nich wynikał rzeczywisty cel zamierzenia. Zdaniem WSA, z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym pozwolenia na budowę, oświadczeń Parafii i załączonych do wniosku map, rysunków i pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wynikało, że celem Parafii było wybudowanie na omawianej działce nr (...)infrastruktury, która miała umożliwić wiernym parkowanie podczas odbywających się nabożeństw i wydarzeń, co już potwierdzał tytułu operacji. Zarząd, powziąwszy wątpliwości, w trybie § 11 ust. 1-2 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy mógł wezwać Wnioskodawcę do ich wyjaśnienia, z czego skorzystał w odniesieniu do pozostałych nieprawidłowości.

W zakresie omawianego zadania IW dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. art. 21 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy o wspieraniu poprzez niewyczerpujące i wybiórcze rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, co miało bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie, ale i też naruszenia prawa materialnego, bo błędnej interpretacji § 4 ust. 1 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy. WSA nie podzielił opinii IW, że budowa placu manewrowego nie może stanowić kosztów kwalifikowanych w ramach § 4 ust. 1 pkt 5 ww. aktu. Przepis ten przewiduje otwarty katalog działań, które mogą zostać objęte pomocą, na co wskazuje użyty zwrot "w szczególności", byleby inwestycja była związana z kształtowaniem obszarów o szczególnym znaczeniu dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców, sprzyjających nawiązywaniu kontaktów społecznych, ze względu na ich położenie oraz cechy funkcjonalno-przestrzenne.

Sąd zgodził się, że ocena czy w konkretnej sytuacji planowane zamierzenie, bez względu na jego formę, spełnia powyższe kryteria, należy do organu rozpatrującego wniosek. W rozpoznawanej sprawie IW zaś dokonał niekonsekwentnej, skrótowej, lapidarnej, ogólnej, nie do końca zrozumiałej i pozbawionej konkretnych argumentów przemawiających za przyjętym stanowiskiem oceny z naruszeniem art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu. Choć ustawa nie precyzuje, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie, to z obowiązku stania na straży praworządności (art. 21 ust. 2 zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1) oraz wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 22 ust. 2 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 2) wynikało, że powinno odzwierciedlać pełen tok rozumowania IW, wyjaśniać przesłanki, na których oparto rozstrzygnięcie oraz nie mieć charakteru dowolnego.

Sąd I instancji podzielił także zarzut Parafii błędnej oceny przez IW, że nie jest możliwe udzielenie pomocy na wybrukowanie alejki cmentarnej na działce nr (...)w K. w oparciu o § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy, choć jednocześnie zgodził się z organem, że pomoc ta nie może być udzielona w oparciu o § 4 ust. 1 pkt 12 cyt. aktu, skoro cmentarz nie został wpisany do rejestru zabytków.

WSA ponownie odwołał się do zasad wypełniania wniosku, szczególnie pola III.18, umożliwiającego równocześnie precyzyjne określenie zarówno głównego zakresu operacji, jak i tych pozostałych.

Analizując wersje wniosku, WSA doszedł do przekonania, że Parafia ostatecznie oparła swój wniosek i to w całości na podstawie z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, a nie § 4 ust. 1 pkt 12, na którym zaś oparł ocenę IW wniosku w zakresie prac na cmentarzu, na działce nr (...). Wnioskodawca przypisał zakresowi z pola 18.5 wszystkie koszty kwalifikowane operacji, a nie podzielił ich na rubryki 18.5 oraz 18.12. Zupełne pominięcie w rozstrzygnięciu ww. kwestii, nieprawidłowe ustalenie treści żądania świadczyło o niedokładnym i niewnikliwym przeprowadzeniu postępowania przez IW, z naruszeniem przepisów postępowania – art. 22 ust. 2 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu. Naruszenie to miało bezpośredni wpływ na wynik postępowania, ponieważ niewłaściwe określenie podstawy żądań Wnioskodawcy skutkowało naruszeniem prawa materialnego. Zarząd bowiem powinien był ocenić wniosek w świetle przesłanek z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy. W konsekwencji rozważania IW co do kwestii wpisania cmentarza do rejestru zabytków były w tym stanie rzeczy bezprzedmiotowe, podobnie jak to, czy alejka cmentarna stanowi "chodnik" w rozumieniu rozporządzenia ws. przyznawania pomocy.

Sąd I instancji uznał, że katalog z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy jako katalog otwarty może obejmować zarówno alejkę cmentarną, jak i każde inne przedsięwzięcie, jeżeli tylko spełnia opisane w przepisie przesłanki, nawet jeżeli potencjalnie można by rozważać zasadność zakwalifikowania takiego zadania również z innych przepisów rozporządzenia. Zasadnicze znaczenie dla doboru właściwej podstawy prawnej ma w pierwszej kolejności kwalifikacja dokonana przez Wnioskodawcę w rubryce III.18. Natomiast ustalenie charakteru zamierzenia, jak omawianej alejki cmentarnej, będzie należeć do IW, a rozstrzygnięcie podjęte w tym zakresie powinno zostać poprzedzone wnikliwą analizą materiału dowodowego (a w przypadku powtórnej odmowy przyznania pomocy – również szczegółowo, rzeczowo i wyczerpująco uzasadnione).

Odnosząc się do ostatniego z zadań objętych wnioskiem, dotyczącego wykonania chodników oraz zagospodarowania terenu przy kościele filialnym w O. na działce nr (...), Sąd także w tym zakresie dostrzegł z urzędu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. art. 22 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu, poprzez zaniechanie uzasadnienia powodów nieuwzględnienia wniosku w tym zakresie oraz podjęcie rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej. Jeżeli to uchybienie organu było konsekwencją błędnego poglądu, że nieuwzględnienie wniosku w zakresie jednego z zadań, czyniło niecelowym realizację pozostałych zadań wchodzących w skład operacji, to zdaniem WSA takie stanowisko IW nie miało podstaw prawnych. Odmowa przyznania finansowania niektórym działaniom, w opinii WSA nie musiała w realiach konkretnej sprawy przekreślać celowości pomocy w sfinansowaniu pozostałych z nich. Zarząd powinien indywidualne przeanalizować każde z nich, wnikliwie rozpatrując, jaki wpływ na badane zadanie będzie miało niewykonanie innego, na realizację którego nie przyznano pomocy. W odniesieniu do zadania w zakresie wykonania chodników oraz zagospodarowania terenu przy kościele filialnym w Ostrowie, IW rozpatrując ponownie wniosek, w przypadku odmowy udzielenia pomocy na realizację któregoś z pozostałych zadań, powinien uwzględnić, że prace wokół kościoła filialnego miały zostać zrealizowane w innej miejscowości niż pozostałe dwa zadania, toteż ich ścisły związek z pozostałymi zadaniami powinien zostać oceniony z uwzględnieniem także i tej okoliczności.

Sąd I instancji nie podzielił zarzutu skargi o naruszeniu § 3 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy, który to przepis określa wymagania formalne przyznania pomocy. Zarząd bowiem nie kwestionował, że te przesłanki zostały spełnione, jak i nie zostały wskazane jako podstawa odmowy uwzględnienia wniosku. Spełnienie tych przesłanek WSA uznał za niewystarczające do przyznania pomocy, która powinna zostać przyznana, przede wszystkim z uwagi na konieczność spełnienia przesłanek merytorycznych wynikających z § 4 rozporządzenia.

Z powodu stwierdzonych naruszeń prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy oraz naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uwzględnił skargę i uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a w zw. z art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju, a o kosztach orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Zarząd nie podzielił wyroku WSA i wystąpił ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), zaskarżając ww. orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie:

1. § 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z § 4 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że odnowa cmentarza, nie wpisanego do rejestru zabytków, stanowi kształtowanie obszarów o szczególnym znaczeniu dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców, sprzyjających nawiązywaniu kontaktów społecznych;

2. art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że weryfikując warunki przyznania pomocy jest związany zawartym we wniosku wskazaniem wnioskodawcy, o który zakres operacji spośród wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy się ubiega i nie jest uprawniony do weryfikacji, czy przypisanie zakresu operacji zostało uczynione prawidłowo;

3. art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, ze organ nie jest uprawniony do odmowy przyznania pomocy dla całej operacji, a powinien uczynić to odrębnie dla każdego z zadań.

W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wnioskował o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi jako niezasadnej, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, zasądzenie od Parafii kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Zarząd przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Obecna na rozprawie zdalnej przed NSA w dniu 23 września 2022 r. pełnomocnik Zarządu podtrzymała argumentację i wnioski zawarte w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasadniczo jest nieusprawiedliwiona.

Przede wszystkim należy zauważyć, że w sprawie tej orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 1974/15 uchylił wyrok WSA w Krakowie z 17 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 88/15 oraz uchylił rozstrzygnięcie Zarządu z 13 października 2013 r. Skoro wyrok NSA został wydany na mocy art. 188 p.p.s.a., to na podstawie odpowiednio stosowanych art. 153 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z odesłaniem zawartym w art. 193 p.p.s.a. (jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi), Zarząd oraz orzekające następnie sądy (obu instancji) były związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w orzeczeniu reformatoryjnym. Uchybienia, których dopatrzył się Sąd kasacyjny zostały usunięte w trakcie ponownego postępowania, a przy tym nie dotyczyły kwestii merytorycznych wniosku, będących przedmiotem obecnej kontroli, gdyż odnosiły się do reprezentacji Wnioskodawcy i kwestii doręczeń.

Należy także wyjaśnić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której skład orzekający się nie dopatrzył, mając na uwadze jej przesłanki, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji Sąd odwoławczy był związany regułą z art. 183 § 1 p.p.s.a. Zasada ta oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Sąd kasacyjny nie ma kompetencji do kontroli legalności postępowania pierwszoinstancyjnego poza granicami zaskarżenia, czyli jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować (por. wyroki NSA z: 12 października 2021 r., sygn. akt II GSK 771/21; 23 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4390/21; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl)..

Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Autor skargi kasacyjnej, konstruując zarzuty w oparciu o podstawę z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zobowiązany jest w myśl art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. do wskazania, jaki był związek naruszenia przepisów określonych w skardze kasacyjnej z rozstrzygnięciem. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest zatem jednoczesne stwierdzenie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc wykazanie, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia. Wpływ ten należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania (por.: wyroki NSA z: 23 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 41/17, 14 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 2480/17).

Z drugiej strony, nie można pomijać stanowiska NSA zaprezentowanego w uzasadnieniu uchwały pełnego jego składu z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (opubl.: ONSAiWSA z 2010 r., z. 1, poz. 1): "Trzeba zatem podkreślić, że w sytuacji gdy strona przytoczy w petitum skargi kasacyjnej wyłącznie zarzut naruszenia prawa przez organ administracji publicznej, nie powiązawszy go z zarzutem naruszenia prawa przez WSA, nie jest uzasadnione bezwarunkowe i automatyczne dyskwalifikowanie takiej skargi z powołaniem się na niedopełnienie wymagań określonych w art. 176 P.p.s.a. ("przytoczenie podstaw kasacyjnych"). W każdym bowiem postępowaniu przed organem władzy publicznej - a w szczególności przed sądem - obowiązuje zasada falsa demonstratio non nocet, zgodnie z którą błędne oznaczenie sprawy nie powinno pociągać za sobą automatycznie odmowy jej rozpoznania".

Powyższe wywody są istotne, gdyż autor skargi kasacyjnej nieprawidłowo skonstruował zarzuty. Podał w jej petitum, że zaskarżonemu wyrokowi, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzuca, po czym w pkt 1 – 3 wskazał naruszone jego zdaniem przepisy, ale nie przyporządkował żadnego ze zgłoszonych zarzutów do konkretnej podstawy z art. 174 p.p.s.a., czego wymaga art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 183 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze przepisy powołane w każdym z zarzutów (w zarzucie 1. – § 4 ust. 1 pkt 5 i pkt 12 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy; w zarzucie 2. – art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy; w zarzucie 3. - art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu) oraz uzasadnienie skargi kasacyjnej, należało przyjąć, że zarzut ujęty w pkt 1. petitum oparty jest na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a zarzuty 2. i 3.– na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Przechodząc do oceny zarzutów uchybień procesowych, gdyż prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwala na ocenę zastosowanych przepisów prawa materialnego, za nieuzasadniony należało uznać, sformułowany w pkt 2. petitum skargi kasacyjnej, zarzut, upatrujący naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu w zw. § 4 ust. 1 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy przez WSA, że organ, podczas weryfikacji wniosku, jest związany stanowiskiem wnioskodawcy co do zakresu operacji. Przede wszystkim należy podkreślić, że WSA takiego stanowiska nie prezentował. Sąd I instancji uważał, że skoro wnioskodawca wypełniając wniosek w rubryce 18.III. konsekwentnie (za wyjątkiem zmiany wprowadzonej w wersji z 8 października 2014 r., po wezwaniu Zarządu z 6 września 2014 r. o złożenie wyjaśnień, m.in. co do tego, że Parafia realizuje również inny niż z pkt 18.5. zakres operacji, jak: utwardzenie terenu, chodnika i alejki na cmentarzu) przyporządkowywał we wniosku koszty związane z pracami na cmentarzu w K. do pola 18.5., odpowiadającego kosztom z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy (także w ostatecznej wersji wniosku z 2 stycznia 2018 r., mimo ponownego wezwania Zarządu z 18 grudnia 2017 r.), to IW powinien jednoznacznie ustalić treść żądania Wnioskodawcy w odniesieniu do udzielenia pomocy na wybrukowanie alejki cmentarnej na działce nr (...)w K. i następnie do tego żądania się odnieść. Organ konsekwentnie, bez głębszej analizy materiału dowodowego kwalifikował wniosek w tym zakresie, jako oparty na § 4 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy, czyli dotyczący kosztów odnawiania elewacji zewnętrznych i dachów w budynkach architektury sakralnej wpisanych do rejestru zabytków lub objętych wojewódzką ewidencją zabytków i odnawiania cmentarzy wpisanych do rejestru zabytków. Nie występował do Parafii, co mógł uczynić na podstawie § 11 ust.1 cyt. rozporządzenia, o wyjaśnienie kwalifikacji kosztów prac mających być wykonanych na cmentarzu, a arbitralnie przyporządkował je do kosztów mieszczących się w § 4 ust. 1 pkt 12 cyt. aktu, a następnie uznał za niekwalifikowalne, gdyż cmentarz nie był wpisany do rejestru zabytków.

Skład orzekający podziela stanowisko WSA, zauważając, że znajduje oparcie w powołanym § 11 ust. 1 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy (jeżeli złożony wniosek o przyznanie pomocy jest wypełniony nieprawidłowo lub zawiera braki, wzywa się wnioskodawcę, na piśmie, do usunięcia nieprawidłowości lub braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania). Ponadto, według WSA, Zarząd naruszył art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu (gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, podmiot wdrażający informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy) także w powiązaniu z art. 22 ust. 2 (do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy prowadzonych przez podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów k.p.a., z wyjątkami wyraźnie określonymi, a art. 21 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio) w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 cyt. ustawy (w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy), gdyż nie rozpoznał sprawy wnikliwie i wyczerpująco właśnie w kontekście wskazywanych przez Wnioskodawcę podstaw kosztów określonych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 12 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy. Autor skargi kasacyjnej nie zgłosił naruszenia przez WSA art. 22 ust. 2 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu, mimo że uchybienie tym przepisom, według Sądu I instancji, stanowiło istotną wadę rozstrzygnięcia IW. Natomiast art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu ogólnie reguluje odmowę przyznania pomocy w przypadku, gdy nie zostały spełnione warunki jej przyznania, które są doprecyzowane w innych unormowaniach.

Sąd I instancji nie podważał kompetencji Zarządu do oceny czy planowane zamierzenie spełnia kryteria kwalifikowalności (s. 16, 19 uzasadnienia wyroku). Oczekiwał od organu natomiast wnikliwej analizy wniosku i materiału dowodowego, czego wymagał art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu.

Dlatego zarzut z pkt 2. petitum skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny.

Z zarzutem tym wiąże się zarzut ujęty w pkt 1.petitum skargi kasacyjnej. Właściwa wykładnia § 4 ust. 1 pkt 5 i pkt 12 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy w realiach niniejszej sprawy, zakreślała ramy prawne oceny wniosku Parafii w części dotyczącej udzielenia pomocy na wykonanie nawierzchni alejki cmentarnej z kostki brukowej na działce nr (...)w K..

Sąd I instancji zgodził się z organem, że nie jest możliwe udzielenie pomocy na wybrukowanie alejki cmentarnej na działce nr (...)w oparciu o § 4 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy (s. 17 uzasadnienia wyroku). Z drugiej strony, jak zauważył, zawarte w § 4 ust. 1 pkt 5 cyt. rozporządzenia wyliczenie obiektów ma charakter przykładowy i jego celem jest zobrazowanie charakteru inwestycji, które mogą być objęte pomocą w ramach tego uregulowania. Sąd nie wykluczył, że takim przedsięwzięciem może być wybrukowanie alejki cmentarnej.

Przepis § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy stanowi, że pomoc jest przyznawana w formie refundacji części, związanych z realizacją operacji kosztów związanych z kształtowaniem obszarów o szczególnym znaczeniu dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców, sprzyjających nawiązywaniu kontaktów społecznych, ze względu na ich położenie oraz cechy funkcjonalno-przestrzenne, w szczególności poprzez odnawianie lub budowę placów parkingowych, chodników lub oświetlenia ulicznego. Uregulowanie to odnosi się zamierzeń budowlanych, należących do urządzeń infrastruktury technicznej, związanych z kształtowaniem obszarów o szczególnym znaczeniu dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców, sprzyjających nawiązywaniu kontaktów społecznych, ze względu na ich położenie oraz cechy funkcjonalno-przestrzenne.

Należy też mieć na uwadze, że Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zatwierdzony przez Komisję Europejską, stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy o wspieraniu, ogłoszony został w Obwieszczeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2007 r. w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 jako jego załącznik (M. P. 2007, Nr 94, poz. 1035).

W Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 działanie "Odnowa i rozwój wsi" oznaczone zostało kodem 413. Jako cel działania przyjęto "rozwój wsi" - poprawę jakości życia mieszkańców obszarów wiejskich poprzez zaspakajanie ich potrzeb kulturalnych i społecznych oraz promowanie terenów wiejskich. Wskazano, że działanie to będzie miało pozytywny wpływ na środowisko ze względu na utrzymanie, odbudowę i poprawę stanu dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego. Przyczyni się to do wzrostu atrakcyjności wsi, a tym samym sprzyjać będzie bardziej konsumpcji niematerialnej niż materialnej. Pośrednio - lepszy stan obiektów kultury, turystycznych i tym podobnych będzie sprzyjał mniejszej presji na zasoby i poprawie stanu środowiska. W przypadku wykorzystywania działania na rzecz budowy, remontów, odbudowy, przebudowy czy wyposażania rozwiązań innowacyjnych, można się liczyć z pośrednim pozytywnym wpływem na oszczędzanie zasobów wody i energii, promując w ten sposób synergię pomiędzy dobrami kultury a środowiskiem przyrodniczym (por. wyrok WSA w Olsztynie z 21 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 146/15, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zatem tak opisane cele działania "rozwój wsi" w powiązaniu z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy, zawierającym otwarty katalog prac finansowanych w ramach omawianego działania, ale równocześnie mających służyć wymienionym w ostatnim przepisie celom związanymi z potrzebami mieszkańców danego terenu, mogą obejmować także prace na cmentarzu, jak wybrukowanie alejki cmentarnej. Przy czym wnioskodawca musi wykazać, że cele realizacji takiej operacji spełniają wszystkie przesłanki określone w wyżej powołanym przepisie.

Organ nie rozważał, czy pomoc na wybrukowanie alejki cmentarnej na działce nr (...)w K. mogła być przyznana w oparciu o § 4 ust.1 pkt 5 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy; przyjął, że prace te są związane z odnowieniem cmentarza, który w tej sytuacji powinien być wpisany do rejestru zabytków, a co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Dla rozwiania wątpliwości WSA słusznie zwrócił uwagę na doprecyzowany za zgodą organu tytuł operacji: "Odnowa Centrum Wsi należących do Parafii K. poprzez wykonanie miejsc postojowych, remont nawierzchni chodników (kostka brukowa) utwardzenie placu manewrowego wraz z wykonaniem obrzeży i krawężników na działce nr ewid. (...)oraz wykonanie nawierzchni alejki cmentarnej z kostki brukowej na działce nr ewid. (...)w K. oraz wykonanie chodników oraz zagospodarowanie terenu (trawników) przy Kościele Filialnym w O.". Zarząd także nie kwestionował celu operacji określonego w polu 14 wniosku: "Aktywizacja społeczna oraz zachowanie lokalnego dziedzictwa kulturowego parafii K. przez powstanie obszarów o szczególnym znaczeniu dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców, wydarzeń kulturalnych i religijnych poprzez wykonanie prac remontowo-budowlanych w parafii K.".

Zatem z tytułu operacji i jej celu podanych we wniosku wynikało, że działanie dotyczyło Parafii K. jako całości, a nie poszczególnych obiektów i obejmowało wykonanie prac remontowo – budowlanych na terenie Parafii, zajmującej ważną rolę w rozwoju obszarów, na których jest usytuowana. Zgodzić się należało z WSA, że tak przedstawiony zakres zamierzonej operacji mógł zostać sfinansowany w oparciu o przesłankę z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy. Słusznie też WSA zwrócił uwagę, że w decyzji Nr 320/PR/2014 Starosty Proszowickiego z 8 października 2014 r. w analogiczny sposób, jak w tytule operacji, określono zamierzenie budowlane, dla którego zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę. Opisane prace były pracami budowlanymi, gdyż prowadzono dla nich dziennik budowy, w którym szczegółowo wymieniono, jakie prace zostaną wykonane, jaki będzie ich zakres i koszt, a ponadto 6 października 2014 r. została wydana przez Burmistrza Gminy i Miasta Proszowice decyzja o warunkach zabudowy dotycząca odnowy centrum wsi K. poprzez utwardzenie tereny przy świetlicy parafialnej i cmentarzu parafialnym (działki nr (...)i nr (...)). Nie można pominąć, że wszystkie prace objęte omawianą operacją miały być realizowane na nieruchomościach należących do Parafii. Przy tym na mocy art. 15 ustawy z 17 maja 1989 r. parafie mają prawo posiadania, zarządzania oraz zakładania i poszerzania cmentarzy grzebalnych (ust. 1), ale w miejscowościach, gdzie nie ma cmentarzy komunalnych, zarządy cmentarzy umożliwiają pochowanie na cmentarzach, o których mowa w ust. 1, na równych prawach także innych zmarłych (ust. 3).

Z przedłożonych dokumentów wynikało więc, że na nieruchomościach należących do Parafii K. (jako kompleksie) miały być przeprowadzone roboty remontowo-budowlane, które w przypadku cmentarza, jeżeli nie było cmentarza komunalnego, służył ogółowi mieszkańców. Dlatego zamierzona operacja na działce nr (...)w K. mogła być uznana za kwalifikowalną na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy. Organ zaś te kwestie w swoich rozważaniach pominął, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji.

Dlatego zarzut naruszenia prawa materialnego, opisany w pkt 1.petitum skargi kasacyjnej, okazał się także niezasadny.

Za to należało zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej co do zasadności zarzutu sformułowanego w pkt 3.petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu, podważającego opinię WSA, że Zarząd może odmawiać przyznania pomocy w odniesieniu do każdego zdania, a nie całej operacji, jeżeli w przypadku niektórych zadań, objętych jednym wnioskiem, stwierdził Zarząd ich kwalifikowalność. Przepis art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu mówi o sytuacji, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy. Z kolei § 4 st. 1 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy stanowi, że pomoc jest przyznawana w formie refundacji części, związanych z realizacją operacji. Definicję "operacji" zawiera art. 2 lit. e) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65, z późn. zm.; dalej: rozporządzenie nr 1122/2009), według którego "operacja" to projekt, umowa lub porozumienie, lub inne działanie wybrane zgodnie z kryteriami ustanowionymi dla danego programu rozwoju obszarów wiejskich i wykonywane przez jednego lub wielu beneficjentów, w sposób pozwalający na osiągnięcie celów określonych w art. 4.

Ponadto § 11 rozporządzenia ws. przyznawania pomocy mówi o wniosku jako całości, co potwierdzają jego uregulowania dotyczące trybu usuwania nieprawidłowości i braków wniosku (ust. 1 i 2), jak i nieprzyznania pomocy (ust. 3).

Ponadto zarzut naruszenia przepisów postępowania może być skuteczny, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Należy przy tym zauważyć, że organ nie podważał zasadności części wniosku dotyczącej wykonania chodników oraz zagospodarowania terenu (trawników) przy Kościele Filialnym w O.. Sąd I instancji zakwestionował stanowisko organu co do pomocy dotyczącej prac na działce nr (...), uznając je za kwalifikowalne. Organ tej części wyroku WSA nie zaskarżył. Można więc przyjąć, że w odniesieniu do części wniosku dotyczącej pomocy dla działań na działce nr (...)Zarząd uznał argumenty WSA za słuszne, jak i podtrzymał swoje stanowisko co do kolejnej części wniosku Parafii odnoszącej się do kosztów działań na terenie przy kościele filialnym w O.. Została więc tylko kwestia oceny pomocy dla działań na działce (...), o czym była mowa wyżej, co będzie miało wpływ na ocenę całości wniosku Parafii.

W tej sytuacji, mimo stwierdzonego uchybienia WSA, dopuszczającego możliwość przyznania pomocy częściowej, tj. w odniesieniu do niezawierającej nieprawidłowości i braków części wniosku, które jednak nie miało wpływu na wynik sprawy, skargę kasacyjną Zarządu, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało na mocy art. 184 p.p.s.a. oddalić.