Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 271/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1b
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 63 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1429
law: Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2024 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 12 lutego 2024 r. znak: SKO.4141.466.23 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. lp


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, decyzją z 12 lutego 2024 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Pajęczna z 28 września 2023 r., którą odmówiono G.P. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że z dniem 1 stycznia 2024 r. mająca zastosowanie w sprawie ustawa materialna, tj. ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm. – u.ś.r.) została znowelizowana mocą ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz.1429 ze zm. – u.ś.w.).

Organ zacytował aktualną treść art. 17 ust. u.ś.r. oraz art. 63 ust. 1 u.ś.w. i wyjaśnił, że z uwagi na fakt, że wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został złożony przez G. P. 11 kwietnia 2023 r. należało przeanalizować stan faktyczny pod kątem spełnienia przez niego przesłanek wynikających z art. 17 ustawy w brzmieniu obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r.

W kontekście regulacji art. 17 u.ś.r. w wersji obowiązującej w momencie złożenia wniosku organ zaznaczył, że z materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca jest synem niepełnosprawnej H. P., należy zatem do kręgu osób uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia. H.P. jest wdową, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W w/w orzeczeniu wskazano, że niepełnosprawność istnieje od 87 roku życia, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] września 2021r. co oznacza, że spełniony został warunek dotyczący osoby wymagającej opieki wymieniony w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że rozpoznając sprawę dotyczącą ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, należy uwzględnić orzecznictwo sądów administracyjnych, będących wynikiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., TK 38/13, mocą którego orzeczono, iż art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W konsekwencji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium przyjęło, iż okoliczność dokonania błędnej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. przez organ pierwszej instancji nie może skutkować odmową przyznania wnioskowanego świadczenia.

Odnosząc się do spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, organ odwoławczy uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Organ wyjaśnił, że z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca mieszka matką zajmując parter domu. W tym samym domu mieszka jeszcze siostrzeniec wnioskodawcy z żoną i dwójką dzieci. Jak wskazał wnioskodawca H.P. od 2003 r. zaczęła mieć problemy ortopedyczne, począwszy od trudności z chodzeniem. Leczyła się na stawy biodrowe. W późniejszym okresie zaczęły się problemy ze stawami kolanowymi, a nasiliły się po złamaniu przez matkę kości udowej kilka lat temu. W ubiegłym roku matka miała leczoną zaćmę na prawym i lewym oku. H.P. niedosłyszy, ma [...] na prawe i lewe ucho. Dwa lata temu miała zdiagnozowane migotanie przedsionków. Od około 20 lat choruje też na astmę. Ma również problemy z równowagą - dwa lata temu przewróciła się i złamała kość piętową, w opinii lekarzy wynikało to z jej nieuwagi. Podopieczna leczy się u kardiologa - wizyty są dwa razy w roku, pulmunologa - wizyty są trzy razy w roku. H.P. rehabilituje się sama w domu. W tym celu syn kupił jej rower stacjonarny. Jak zachoruje np. na grypę to syn zamawia wizyty domowe. U innych lekarzy podopieczna się nie leczy, ale około dwa razy w roku jest w Szpitalu. Nie jest osobą leżącą, porusza się w obrębie domu o balkoniku. Na zewnątrz nie wychodzi w ogóle. Jest osobą komunikatywną, ma apetyt i samodzielnie zjada posiłki które syn przygotuje. Sama również trzy razy dziennie przyjmuje leki, przyszykowane przez syna. W domu nie ma łazienki przystosowanej dla potrzeb osoby niepełnosprawnej, dlatego syn wstawia do łazienki krzesło i myje jej samą głowę, jeżeli chodzi o pozostałą higienę to nalewa jej wodę do miski, sadza matkę i ona sama się myje. Opieka wnioskodawcy nad matką wygląda tak, że jak podopieczna wstaje około godziny 9:00, syn zaprowadza ją do łazienki i ona myje sobie twarz. Następnie pomaga matce się ubrać i ona zjada śniadanie. Do południa podopieczna rozwiązuje krzyżówki. W tym czasie wnioskodawca sprząta, odkurza, myje podłogi, robi pranie, gotuje obiad, a jak brakuje leków to idzie je wykupić. Jak jest taka potrzeba to zawozi matkę do lekarza, piecze jej ciasta. Jak podopieczna wstaje z krzesła to syn pomaga jej stanąć przy balkoniku. Pomaga również matce założyć buty, skarpetki, bo ta ma problemy ze schylaniem się. Jeśli matka w danej chwili niczego nie potrzebuje to wnioskodawca kosi trawę, zmienia firanki, pali w kotłowni, myje okna, myje podłogi, wyciera kurze z mebli. Podopieczna poza wnioskodawcą ma jeszcze dwie córki. Z jedną z nich, mieszkającą w odległości [...] km, matka wnioskodawcy od ponad dwudziestu lat nie utrzymuje kontaktów. Druga córka mieszka w odległości około [...] km i sporadycznie przyjeżdża do matki, gdyż opiekuje się wnukami. Raz w tygodniu przyjeżdża do matki na kawę, a raz w miesiącu zawozi matkę do [...] , po czym robi matce większe zakupy, wnioskodawca robi tylko zakupy produktów bieżących. Wnioskodawca ostatnio pracował przez dwa lata w [...] jako ochroniarz. Z pracy zrezygnował 6 lat temu, skończyła mu się umowa o pracę, po czym zarejestrował się w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i jest tam zarejestrowany do dziś. Wcześniej pracował przez [...] lat jako doradca klienta w [...] . Z zawodu jest technikiem [...], ale w budownictwie nigdy nie pracował. H.P. nie składała wniosku o przyznanie świadczenia wspierającego ani nie złoża wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.

W ocenie Kolegium, pomimo posiadania przez matkę skarżącego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, zakres sprawowanej opieki nie wyklucza możliwości zarobkowania (choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy), gdyż stan zdrowia jego matki nie wymaga jego całodobowej lub chociażby wielogodzinnej obecności przy niepełnosprawnej podopiecznej. Matka wnioskodawcy wymaga pomocy jedynie przy myciu głowy, nalania wody do miski (czynności higieniczno -pielęgnacyjnych wykonuje sama), rozłożenia leków, które zażywa sama oraz wymaga założenia butów i skarpetek, obcięcia paznokci. Poza tym H.P. potrafi sama zjeść przygotowane posiłki, nie jest osobą leżącą. Wynika z tego, że zakres samodzielności matki wnioskodawcy jest na tyle duży, że pozostawiona sama spożyje przygotowany wcześniej posiłek, skorzysta z toalety. Niepełnosprawna bez wątpienia wymaga pomocy osoby drugiej, jednakże pomoc ta, w ocenie Kolegium, nie jest na tyle intensywna, że koliduje z możliwością podjęcia pracy przez wnioskodawcę. Wnioskodawca nie wykonuje przy matce czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jej osobą, wymagających ciągłej lub wielogodzinnej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życia codziennego, matka nie wymaga szczególnej pielęgnacji i obsługi. Zakres samodzielności H. P., choć ograniczony, nie wyklucza dalszego zarobkowania przez jej syna. Tym samym, w ocenie organu zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej nad niepełnosprawną matką jest do pogodzenia z podejmowaniem przez wnioskodawcę zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Większość czynności wymienionych przez skarżącego, takich jak: sprzątanie, pranie, gotowanie obiadów, wykupywanie leków, pieczenie ciast i ciasteczek, koszenie trawy, zmiana firanek, palenie w kotłowni, mycie okien, itp. sprowadzają się do wykonywania czynności dnia codziennego jakie wykonuje się codziennie w każdym gospodarstwie domowym.

W skardze G. P. zarzucił naruszenie:

- art. 17 ust. 1 u.ś.r., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;

- art. 17 ust 1 pkt 4, w zw. z art. 17 ust 1a u.s.r., poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że skarżący zalicza się do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, będącą jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż rodzeństwo skarżącego może partycypować w opiece nad niepełnosprawną matką, podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem

wnioskowanego świadczenia.

Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Burmistrza Pajęczna i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – p.p.s.a ), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w realiach rozpatrywanej sprawy. W tym trybie rozpoznanie sprawy następuje na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Materialnoprawne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zostały określone w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm. - u.ś.r.).

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 ze zm. – u.ś.w.), w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w niniejszej sprawie został złożony 6 kwietnia 2023 r., co oznacza, że organ powinien zbadać czy w momencie złożenia wniosku skarżący spełniał wszystkie przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia, w przypadku pozytywnej oceny spełniania tychże przesłanek zastosować w sprawie przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Zdaniem sądu o powstaniu prawa do świadczenia można mówić jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie przed dniem 31 grudnia 2023 r. spełniła wszystkie wymagane przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych warunki, a organ nie zdążył przed tą datą wydać decyzji przyznającej świadczenie. Zatem jest to, rozwiązanie umożliwiające przyznania świadczenia tym osobom, które przed zmianą przepisów spełniały ustawowe wymagania do przyznania świadczenia oraz złożyły kompletny wniosek ale organy nie zdążyły go do dnia 31 grudnia 2023 r. rozpoznać.

Wobec tego przypomnieć należy, że w myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. (w momencie złożenia przedmiotowego wniosku) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest występowanie związku przyczynowo -skutkowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącego a sprawowaną przez niego opieką nad matką, jako jednej z przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Podkreślić należy, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe zrekompensowanie opiekunowi strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Opieka ta musi odpowiadać potrzebom osoby niepełnosprawnej, określonym w orzeczeniu o niepełnosprawności. Treść orzeczenia o niepełnosprawności jest dla organów orzekających w sprawie wiążąca, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. Natomiast do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne znajduje się w kręgu podmiotów legitymowanych do przyznania świadczenia i czy faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności. Dla ustalenia, czy w danym przypadku sprawowana opieka nad osobą niepełnosprawną spełnia wymogi z art. 17 ust. 1 tej ustawy, zasadnicze znaczenie ma jej faktyczne sprawowanie w zestawieniu z treścią orzeczenia o niepełnosprawności osoby, której dotyczy opieka.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych w słowniku wyrażeń ustawowych w art. 3 pkt 22 zawiera legalną definicję zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przez którą rozumie się wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Ustawa nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Z analizowanego przepisu wynika, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności..

Podkreślić należy, iż świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawną osobą, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Nie budzi wątpliwości, że przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Jednocześnie świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 2454/11 – orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się zatem do kwestii podniesionego przez organ braku bezpośredniego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy okolicznością sprawowania faktycznej opieki i spowodowanej tym obiektywnej niemożności pojęcia przez sprawującego opiekę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, sąd na tle ustalonego w sprawie stanu faktycznego uznał stanowisko Kolegium w tym zakresie za uzasadnione.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że matka skarżącego nie jest osobą leżącą, porusza się w obrębie domu o balkoniku, jest osobą komunikatywną, samodzielnie zjada przygotowane posiłki. Sama również przyjmuje leki, przyszykowane przez syna, zatem czynności pomocowe, które wykonuje skarżący sprowadzają się do czynności dnia codziennego jakie wykonuje się codziennie w każdym gospodarstwie domowym, takich jak pomoc osobie niepełnosprawnej w utrzymaniu higieny, ubraniu się, sprzątanie, pranie, gotowanie obiadów, zakup leków, pieczenie ciast, koszenie trawy, zmiana firanek, palenie w kotłowni, mycie okien, itp. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że matka skarżącego rehabilituje się sama w domu, korzysta kilka razy w roku z wizyt u kardiologa, czy pulmunologa, korzysta także z domowych wizyt lekarskich zamawianych przez skarżącego, nadto dwa razy w roku korzysta z opieki szpitalnej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że czynności, takie jak przygotowanie posiłków i ich podawanie, sprzątanie, umawianie wizyt lekarskich, czyli szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego są czynnościami, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności osoby opiekującej się niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Innymi słowy opieka, o której mowa w przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. związana musi być wyłącznie z osobą chorego, a nie polegać na prowadzeniu gospodarstwa domowego, to znaczy sprzątaniu, czy gotowaniu, bowiem prowadzenie gospodarstwa domowego nie wyklucza podjęcia zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze (por. wyroki WSA: w Olsztynie z 31 sierpnia 2021 r., II SA/Ol 493/21; w Krakowie z 24 maja 2021 r., III SA/Kr 326/21; w Gdańsku z 8 kwietnia 2021 r., III SA/Gd 48/21; we Wrocławiu z 18 marca 2021 r., IV SA/Wr 39/21).

W ocenie sądu czynności opiekuńcze, które skarżący wykonuje opiekując się matką, nie są podyktowane koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz są to czynności związane z codziennym prowadzeniem każdego gospodarstwa domowego, które wykonywane są w każdej rodzinie przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy oraz nie wykraczają poza zakres podstawowej opieki przez osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny.

Tym samym, w ocenie sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy czyni zasadnym stwierdzenie, co do niewykazania istnienia przesłanki bezpośredniego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej wnioskodawcy, a koniecznością sprawowania przez niego opieki nad matką.

Takie czynności, jak przygotowanie posiłków i ich podawanie, sprzątanie, umawianie wizyt lekarskich, czyli szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego są czynnościami, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności skarżącego, gdyż są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu (zob. m.in. wyrok NSA z 24 czerwca 2021 r., I OSK 351/21). Natomiast czynności związane z opieką nad matką, polegające na pomocy w myciu, podaniu leków, czy pomocy w dostaniu się do lekarza nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uniemożliwiającą podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby na część etatu (zob. np. wyrok NSA z 16 kwietnia 2021 r., I OSK 2859/20).

W ocenie sądu, mając na uwadze poczynione ustalenia zasadnie organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją przez skarżącego z zatrudnienia, a sprawowaną opieką nad matką. Związek między rezygnacją z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem, a sprawowaną opieką musi być, jak już wskazano, bezpośredni i ścisły. W realiach niniejszej sprawy takiego rodzaju związku trudno się dopatrzyć.

W konsekwencji, we wskazanych powyżej okolicznościach sąd uznał stanowisko Kolegium za prawidłowe. Sąd nie stwierdził także, aby przeprowadzone w sprawie postępowanie obarczone było wadami wynikającymi z naruszenia zasad i przepisów tegoż postępowania, a w szczególności w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego oraz zasady zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W rozpatrywanej sprawie w toku prowadzonego postępowania spełnione zostały wymogi wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

Na zakończenie powyższych rozważań sąd pragnie zauważyć, że w pełni podziela pogląd organu odwoławczego negujący jednocześnie stanowisko organu pierwszej instancji, iż stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu prawa, w tym wypadku art. 17 ust. 1b u.ś.r. ze swej istoty, tworzy nowy stan prawny od chwili wejścia wyroku w życie, chyba, że wydając wyrok Trybunał Konstytucyjny skorzysta z przewidzianej w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP możliwości wydłużenia mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów. W odniesieniu do art. 17 ust. 1b u.ś.r. Trybunał nie skorzystał z tej możliwości. Wyrok w sprawie sygn. K 38/13 ogłoszono w Dzienniku Ustaw RP z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem orzeczenie to weszło w życie. Oznacza to, że bezpośrednim skutkiem wspomnianego wyroku jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. (w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności) począwszy od dnia jego ogłoszenia tj. od 23 października 2014 r. Trafnie wobec tego przyjęło Kolegium, że powołany w decyzji organu pierwszej instancji przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.