Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 460/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 27, art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1205
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.)
article: art. 7, art. 8, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant referent Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2023 r. sprawy ze skargi S. F. (F.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 30 stycznia 2023 r. nr SKO.IV/424/59/2023 w przedmiocie umorzenia świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 24 listopada 2022 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 30 stycznia 2023 r. znak: SKO.IV/424/59/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta B. (dalej "Prezydent" lub "organ pierwszej instancji") z 24 listopada 2022 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Powyższa decyzja Kolegium zapadła w następującym stanie sprawy.

Prezydent odmówił S. F. (dalej "skarżący") umorzenia w całości i w części kwoty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej za okres od 1 października 2015 r. do 31 lipca 2019 r. w kwocie 20 480,14 zł oraz ustawowych odsetek za opóźnienie. W tej samej decyzji organ pierwszej instancji odroczył do 31 grudnia 2023 r. termin płatności należności powstałej z ww. tytułu. Podstawę prawną decyzji stanowiły w szczególności przepisy art. 2 pkt 9 i 10, art. 27, art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej decyzji: Dz. U. z 2022 r. poz. 1205; dalej "u.p.o.u.a.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej decyzji: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący złożył wniosek o umorzenie w całości bądź części jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami. Organ pierwszej instancji rozpoznał wniosek skarżącego w oparciu o art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Z analizy zgromadzonej przez organ pierwszej instancji dokumentacji wynika, że skarżący od 5 lutego 2022 r. przebywa w zakładzie karnym odbywając karę pozbawienia wolności. Jak wynika z zaświadczenia wydanego przez jednostkę penitencjarną koniec kary przypada na [...] r. Od 2 listopada 2022 r. skarżący przebywa na Oddziale Terapeutycznym ww. jednostki penitencjarnej, gdzie odbywa leczenie odwykowe. Skarżący nie jest zatrudniony w zakładzie karnym. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia wynika, że nie posiada on żadnego majątku, ruchomości, nieruchomości, środków pieniężnych na uregulowanie zadłużenia. Z przedłożonej przez skarżącego dokumentacji medycznej wynika, że skarżący ma [...], zaburzenia [...], chorobę [...] i doznał wielokrotnego pobicia wskutek czego doszło do [...], [...] i [...] oraz [...]. Skarżący nie posiada jednak żadnych przeciwskazań do pracy, nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Ponadto nie ponosi kosztów leczenia, pozostaje na utrzymaniu Skarbu Państwa. Skarżący poza zadłużeniem alimentacyjnym posiada wiele innych zobowiązań, w tym wobec banków.

W ocenie organu pierwszej instancji sytuacja skarżącego jest trudna, jednakże nie uzasadnia ona uwzględnienia jego żądania na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Trudna sytuacja dochodowa lub rodzinna dłużnika i związana z tym niemożność wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego, powinna być efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie okoliczności mogą uzasadniać umorzenie zaległości z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Pobyt skarżącego w zakładzie karnym nie ma charakteru trwałego, jest sytuacją przejściową i jest konsekwencją jego świadomego działania, a nie jest spowodowany zdarzeniem niezależnym od jego woli. Uznanie przebywania w zakładzie karnym za podstawę do umorzenia należności prowadziłoby do tego, że naganne zachowanie dłużnika, sprzeczne z normami karnymi byłoby dodatkowo premiowane umorzeniem zaległości z tytułu wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uprzednio spełnianych na koszt podatnika. Odbywanie kary pozbawienia wolności nie może być kwalifikowane jako obiektywna niezawiniona przeszkoda w spłacie zadłużenia alimentacyjnego, nawet jeśli skarżący nie ma możliwości podjęcia pracy zarobkowej. Odmowa umorzenia należności nie ma żadnego negatywnego wpływu na aktualną sytuację skarżącego i nie doprowadzi do zagrożenia jego egzystencji. Skarżący przebywając w zakładzie karnym ma zaspokojone podstawowe potrzeby bytowe i nie ponosi żadnych innych dodatkowych kosztów utrzymania.

W uzasadnieniu decyzji zaakcentowano, że powstanie zadłużenia jest następstwem zaniechania skarżącego, które polegało na niewywiązywaniu się z obowiązku alimentacyjnego ustalonego wyrokiem sądowym. Zobowiązania alimentacyjne rodziców względem dzieci mają charakter obligatoryjny i zwolnić się z nich można tylko w szczególnie wyjątkowych sytuacjach. Skoro skarżący nie wywiązywał się ze swoich zobowiązań to powinien mieć świadomość, że jego zadłużenie będzie wzrastać, a tym samym winien liczyć się z koniecznością spłaty tych należności. Ponadto umorzenie wnioskowanych należności skutkowałoby bezpowrotną utratą dochodów budżetu państwa i przesądziłoby o ostatecznej rezygnacji z należności budżetowych. Wiązałoby się to z nieuzasadnionym przerzuceniem na wszystkich podatników obowiązku utrzymania dzieci dłużnika, czemu sprzeciwia się interes społeczny.

Skarżący jest osobą młodą, zdolną do nabycia nowych kwalifikacji zawodowych i do podjęcia zatrudnienia po odbyciu kary pozbawienia wolności. Po odbyciu terapii może podjąć zatrudnienie. Nie jest wykluczone podjęcie zatrudnienia także w jednostce penitencjarnej. Skarżący nie przedłożył dokumentu świadczącego o niezdolności do pracy, co oznacza że po zakończeniu odbywania kary może podjąć zatrudnienie i tym samym próbę uregulowania swoich zobowiązań.

Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne Prezydent uznał, że brak jest podstaw do umorzenia należności w całości bądź części jednakże możliwe jest zastosowanie innej ulgi, tj. odroczenie terminu spłaty należności. Sytuacja skarżącego, a zwłaszcza odbywanie kary pozbawienia wolności przemawia za zastosowaniem tej formy ulgi w spłacie zobowiązania. Jednocześnie organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w przyszłości skarżący może nie tylko złożyć ponowny wniosek o umorzenie należności, ale także zawnioskować o rozłożenie zadłużenia na raty.

W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił, że nie zostały uwzględnione przedstawione przez niego wyjaśnienia i dokumentacja medyczna. Skarżący podkreślił, że cierpi na liczne poważne choroby, tj. [...], zaburzenia [...], choroba [...], uszkodzona [...] i wiele innych schorzeń, jednakże nie posiada oświadczenia o stopniu niepełnosprawności. Odmowa umorzenia należności nie powinna być dodatkową karą za naganne zachowanie skarżącego w związku z którym skarżący odbywa karę pozbawienia wolności. Skarżący zauważył, że dotychczasowa egzekucja komornicza jego zadłużenia była bezskuteczna dlatego należałoby rozważyć czy sytuacja skarżącego w ogóle pozwala na spłatę zadłużenia, czy też będzie powodować stałe narastanie odsetek i zwiększanie się wysokości zadłużenia. Skarżący od wielu lat zmaga się z chorobą [...], która spowodowała że nie był w stanie na dłużej utrzymać żadnej pracy, a co za tym idzie nie był w stanie spełniać ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Skarżący wyjaśnił, że posiada zadłużenie z innych tytułów m. in. zobowiązania alimentacyjne. Końcowo skarżący wyjaśnił, iż jego siostra deklaruje chęć jednorazowej spłaty zadłużenia skarżącego pod warunkiem umorzenia odsetek. Organ pierwszej instancji nie ustosunkował się jednak do tej propozycji.

Zaskarżoną obecnie decyzją Kolegium utrzymało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił chronologicznie przebieg postępowania i własne ustalenia poczynione w sprawie na podstawie zebranego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego. Kolegium wskazało, że zadłużenie skarżącego z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wynosi 132 070,83 zł. Ponadto skarżący posiada inne zobowiązania w wysokości kilkudziesięciu tysięcy złotych. Skarżący nie posiada majątku, a w latach 2012-2017 odbywał bezwzględną karę pozbawienia wolności. Po opuszczeniu zakładu karnego z trudem regulował należności alimentacyjne. W celu utrzymania się dokonywał kradzieży. Choruje na zapaść serca, nadciśnienie tętnicze, wysoki cholesterol. Trudna sytuacja życiowa spowodowała uzależnienie od [...]. Kolegium w pełni zgodziło się z argumentacją zawartą w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Zdaniem Kolegium sytuacja skarżącego jest trudna, jednakże okoliczności związane z brakiem pracy i sytuacją dochodową wynikają głównie z przebywania w zakładzie karnym. Nie stanowi to szczególnej okoliczności przemawiającej za umorzeniem należności. Co istotne odmowa umorzenia należności nie doprowadzi do zagrożenia egzystencji bo skarżący ma w zakładzie karnym zaspokojone potrzeby życiowe. W przypadku skarżącego nie sposób uznać, że brak możliwości spłaty zadłużenia ma charakter trwały – skarżący jest osobą młodą, może w przyszłości podjąć pracę. Odnosząc się do kwestii spłaty zadłużenia przez siostrę skarżącego Kolegium zauważyło, że w aktach postępowania brak jest potwierdzenia tej okoliczności.

W skardze na decyzję Kolegium skarżący domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego decyzja ta jest wadliwa gdyż organy obu instancji nie rozpoznały wnikliwie dokumentacji medycznej skarżącego. Z dokumentacji tej wynika, że skarżący dotknięty jest licznymi, poważnymi chorobami. Pomimo, ze nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności to jego stan zdrowia przemawia za umorzeniem zadłużenia. Organy pominęły też interes społeczny, za którym przemawiała chęć jednorazowej spłaty zobowiązania przez siostrę skarżącego. Siostra skarżącego posiada stosowne pełnomocnictwo do reprezentowania interesów skarżącego przed organami administracji publicznej. Pomimo to sprawa jednorazowej spłaty zadłużenia pozostała bez rozpoznania. Organy powinny wziąć pod uwagę aktualną sytuację rodzinną, zdrowotną i dochodową skarżącego, tj. stan istniejący bezpośrednio przed wydaniem decyzji w przedmiocie umorzenia należności. Przewidywania organu co do możliwości zarobkowania w przyszłości nie mogą stanowić wyłącznej podstawy orzekania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przywołał wyrok WSA w Poznaniu z 4 września 2015 r., II SA/Po 101/15 oraz wyrok WSA w Warszawie z 18 lutego 2018 r., I SA/Wa 2557/13.

Końcowo skarżący zaakcentował, że jego sytuacja dochodowa i rodzinna w znacznym stopniu wyróżnia go jako dłużnika alimentacyjnego. Organ dokonując oceny jego sytuacji powinien zwrócić szczególną uwagę także na perspektywę sytuacji skarżącego w przyszłości, w której egzekucja zaległych świadczeń alimentacyjnych z pewnością doprowadzi do sytuacji, że stanie się beneficjentem środków z pomocy społecznej.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację.

W piśmie procesowym z 10 września 2023 r. skarżący wyjaśnił, że w przypadku pozostałych wierzycieli, tj. Urzędu Miasta K. i Ośrodka Pomocy Społecznej w T. decyzje odmawiające umorzenia należności zostały uchylone przez Kolegium. Kolegium wskazało, że zasadnym jest umorzenie części długu bowiem zastosowanie tego rodzaju ulgi pomoże skarżącemu wywiązać się z obowiązku zwrotu wierzycielowi wypłaconych świadczeń alimentacyjnych i tym samym kwota wypłacona zastępczo przez państwo, zostanie zwrócona Skarbowi Państwa. Umorzono około 50% całego zadłużenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie).

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że są one dotknięte wadami uzasadniającymi ich uchylenie.

Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 27 ust. 1 u.p.o.u.a. dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Należności przypadające od dłużnika alimentacyjnego z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego podlegają ściągnięciu wraz z odsetkami w drodze egzekucji sądowej na podstawie przepisów o egzekucji świadczeń alimentacyjnych, z uwzględnieniem przepisów u.p.o.u.a. (art. 27 ust. 3 u.p.o.u.a.). Wynikający z tego przepisu obowiązek dłużnika alimentacyjnego zwrotu należności nie jest jednak bezwzględny. W określonych sytuacjach i przy spełnieniu ustawowych przesłanek obowiązek ten może być ograniczony bądź całkowicie zniesiony. Mianowicie w myśl art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości: 1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Ponadto stosownie do art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Zauważyć przy tym należy, że art. 30 ust. 2 u.o.p.u.a. dotyczy wyłącznie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, natomiast art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. dotyczy należności, wymienionych w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4.

Decyzja w sprawie umorzenia należności jest podejmowana w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza użyte w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. sformułowanie "organ może umorzyć". Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności nie zezwala jednak organowi na całkowitą i niekontrolowaną swobodę w rozstrzyganiu sprawy. W orzecznictwie wskazuje się, że organ jest szczególnie związany zasadami ogólnymi unormowanymi w rozdziale 2 k.p.a. Organ powinien zatem podejmować wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Organ zobowiązany jest zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania oraz stworzyć stronie warunki do wypowiedzenia się, jeszcze przed wydaniem decyzji, co do zebranego materiału dowodowego (art. 10 § 1 k.p.a.), jak również wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). Natomiast kontrola sądowa decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny czy postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, czy zgodnie z nimi ustalono stan faktyczny sprawy, a rozstrzygnięcie wynika z tych ustaleń i nie ma znamion rozstrzygnięcia dowolnego.

W rozpoznawanej sprawie skarżący skierował do organu pierwszej instancji wniosek o umorzenie w całości lub w części należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami na rzecz syna skarżącego. Jako podstawę swojego żądania wskazał art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Skarżący wyjaśnił, że posiada zobowiązania alimentacyjne w trzech organach w łącznej wysokości 132 070,83 zł na dzień 20 września 2022 r. jednakże nie posiada wiedzy jaka dokładnie kwota zadłużenia dotyczy organu pierwszej instancji. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się natomiast jedynie wydruk kalkulatora odsetek ustawowych. Z wydruku tego wynika, że data powstania zobowiązania skarżącego to 30 sierpień 2019 r., a należność główna opiewa na kwotę 20 480,14 zł. Wyliczone na dzień 24 listopada 2022 r. odsetki ustawowe opiewają na kwotę 4 908, 61 zł, a odsetki przypisane na kwotę 42,56 zł. Z sentencji decyzji organu pierwszej instancji wynika zaś, że dotyczyła ona należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 października 2015 r. do 31 lipca 2019 r. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających tak tytuł jak i wysokość zadłużenia skarżącego, tj. ostatecznej decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej (synowi skarżącego), dokumentów dotyczących realizacji tej decyzji, w tym wskazujących na terminy wypłat świadczeń oraz przebieg postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego.

W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że zainicjowane wnioskiem skarżącego postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami k.p.a. Z ustaleń organów obu instancji nie wynika z jakiego tytułu zadłużenie skarżącego było brane pod uwagę przy rozpatrywaniu jego wniosku o umorzenie należności w trybie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Nie wiadomo także jaka jest jego wysokość i jakiego okresu ono dotyczy. Zdaniem Sądu ustalenia w tym przedmiocie mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy bowiem na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. przedmiotem ulgi mogą być jedynie należności powstałe z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami. Brak ustaleń w tym zakresie czyni więc w istocie niemożliwym ocenę prawidłowości zastosowania przez organy art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Za przedwczesne należało zatem uznać kontrolowanie stanowiska organów w zakresie oceny istnienia po stronie skarżącego przesłanek uzyskania ulgi, o których mowa w powyższej regulacji.

Tym samym decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem organów administracji publicznej jest podejmowanie z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). W myśl art. 8 k.p.a. organy powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Przepisy te znajdują doprecyzowanie m.in. w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Artykuł 80 k.p.a. stanowi natomiast, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Rozpoznając ponownie sprawę organy przeprowadzą postępowanie wyjaśniające zgodnie ze wskazaniami podanymi w niniejszym uzasadnieniu. W zależności od poczynionych ustaleń podejmą stosowne rozstrzygnięcie w sprawie.

Z wyżej powołanych powodów Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 i 135 p.p.s.a.