Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 521/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 773/22 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A. G. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 773/22 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku skarżącej o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "Kpa") w zw. z art. 83b ust. 1 i art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 423 ze zm.).

W motywach decyzji zauważono, że zgodnie z art. 31zp ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej: "ustawa COVID-19") przedmiotowy wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek należało złożyć do 30 czerwca 2020 r. Natomiast przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło wpływu do ZUS wniosku skarżącej w ww. ustawowym terminie. W tym względzie zauważono w szczególności, że weryfikacja korespondencji wpływającej do urzędu od księgowej skarżącej nie potwierdziła, by zawierała ona przedmiotowy wniosek. Przedstawiane w tym względzie przez skarżącą wyjaśnienia oraz potwierdzenia nadania przesyłki są niekompletne, bądź odnoszą się do korespondencji innych płatników, których pełnomocnikiem jest również księgowa skarżącej albo do przesyłek nadanych po 30 czerwca 2020 r. (por. szczegółowy opis na s. 2-3 spornej decyzji).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, że ustalenia organu, odnoszące się do braku wpływu wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r., nie nasuwają zastrzeżeń. Organ odniósł się w spornej decyzji szczegółowo do kolejno składanych wyjaśnień strony dotyczących nadania wniosku przed 30 czerwca 2020 r. (s. 2-3). W szczególności zauważono, że wskazana przez stronę przesyłka polecona (s. 1 skargi) nie odnosi się do osoby skarżącej, lecz innego płatnika, którego pełnomocnikiem jest również księgowa obsługująca skarżącą (s. 3 decyzji). Pozostałe wyjaśnienia i odnośne potwierdzenia nadania przesyłki były niekompletne (brak wskazania w polu nadawcy skarżącej), bądź odnosiły się do listów nadanych po 30 czerwca 2020 r. (tamże). W spornej decyzji wskazano również, że "zostały zweryfikowane wszystkie wnioski RDZ i RSP, które wpłynęły do inspektoratu, jednak nie odnaleziono ... wniosku" (tamże). Sąd nie znajduje podstaw do kwestionowania tych ustaleń; również w skardze nie przedstawiono argumentów je podważających, ograniczając się zasadniczo do omówienia przebiegu postępowania wyjaśniającego z perspektywy skarżącej, jak i wyrażenia niezadowolenia ze sposobu procedowania organu, który według skarżącej jest winny zagubienia dokumentacji. Jednakże akta administracyjne sprawy nie potwierdzają tego twierdzenia, tzn. brak jest dowodów zagubienia wniosku, jak też brak jest podstaw by tę okoliczność domniemywać na podstawie ww. korespondencji wskazanej przez stronę.

Sąd I instancji zauważył jednakże z urzędu, że organ nie skorzystał z trybu przewidzianego w art. 15zzzzzn[2] ustawy COVID-19. Przepis ten ustanawia – w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 terminu do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki (ust. 1 pkt 2) – obowiązek poinformowania o tym uchybieniu, a ponadto wyznaczenia stronie terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). Konstytuuje tym samym normatywny obowiązek umożliwienia przez organ administracji z urzędu ubiegania się o przywrócenie terminu. Stan epidemii ogłoszono 20 marca 2020 r. (vide rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz.U. poz. 491), a odwołano w dniu 16 maja 2022 r. (vide rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii; Dz. U. poz. 1027). A zatem w dacie wydania zaskarżonej decyzji (24 stycznia 2022 r.) organ był zobligowany dopełnić wskazanego wyżej obowiązku. W niniejszej sprawie zaniechano ww. czynności, wskutek czego odmowa wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania składek była przedwczesna.

O ile więc, w ocenie WSA, trafnie organ ustalił brak wpływu wniosku do 30 czerwca 2022 r., to przed odmową wszczęcia postępowania w sprawie wniosku złożonego finalnie 6 listopada 2020 r. należało umożliwić skarżącej złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Oświadczenia składane przez skarżącą wskazują bowiem na okoliczności podlegające ocenie w ramach postępowania restytucyjnego. Strona konsekwentnie twierdzi, również na poziomie skargi do tut. Sądu, że pozostawała w przeświadczeniu o skutecznym złożeniu wniosku za pośrednictwem biura księgowego. Z wyjaśnień składanych organowi, jak i w skardze wynika przy tym, że dokumentacja miała zostać przesłana w przesyłce, która jak się okazało wg ustaleń organu odnosiła się do innego płatnika.

Okoliczności te należało rozważyć nie tylko w kontekście dochowania terminu na zgłoszenie żądania, o którym mowa w art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19, lecz również w kontekście przesłanki zawinienia w uchybieniu terminowi do złożenia wskazanego wniosku. Innymi słowy, rzeczą organu było umożliwienie stronie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia żądania zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r., w trybie ww. art. 15zzzzzn[2] ust. 1-2 ustawy COVID-19. Odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie ww. zwolnienia była w tym stanie rzeczy, jak wskazano przedwczesna.

Wyrok wydano stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2023 r., poz. 1634 – dalej jako p.p.s.a.). Ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę z wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od marca do maja 2020 r. organ umożliwi skarżącej złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ww. zakresie.

W skardze kasacyjnej organ zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie, rozpoznanie skargi i jej oddalenie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 31 zp ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że termin określony w art. 31 zp ust. 2 o COVID-19 nie jest przepisem prawa materialnego, konsekwencją czego było uznanie przez Sąd, że może on ulegać przywróceniu;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 31 zo ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych polegające na uznaniu, że w sprawie Skarżąca złożyła skutecznie po terminie wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, podczas gdy Skarżąca nie złożyła takiego wniosku (kopia wniosku złożona 6 listopada 2020 r. miała potwierdzić rzekome złożenie wniosku w maju 2020 r. i nie można jej uznać za złożenie wniosku) i tym samym nie jest możliwe wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie bez wniosku strony, w konsekwencji czego Sąd błędnie ustalił, że Organ przedwcześnie odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie;

- art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzzzzn ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca ’ 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych polegające na błędnym uznaniu, że w stanie faktycznym sprawy Organ powinien zastosować przedmiotowy przepis i tym samym był zobligowany do zawiadomienia Skarżącej o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia jej terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, podczas gdy przepis ten dotyczy już wszczętego postępowania, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, a ponadto Skarżąca nie złożyła wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. W dniu 6 listopada 2020 r. wpłynął wyłącznie kserokopia wniosku, który Odwołująca złożyła jako potwierdzenie złożenia wniosku w maju 2020 r.;

- art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzzzzn ust. 3 wskazanej powyżej ustawy o COVID-19 oraz art. 58§2 i art. 61a§l K.p.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie Organ nie powinien zastosować wskazanych przepisów, podczas gdy Skarżąca nie złożyła w terminie do 30 czerwca 2020 r. wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, nie złożyła takiego wniosku również po terminie z uchybieniem terminu oraz nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu wraz z dokonaniem czynności, czego wymagają wskazane powyżej przepisy, aby w ogóle możliwe było przywrócenie terminu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o utrzymanie wyroku Sądu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Rozpoznając sprawę w tych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna organu zasługuje na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach zarówno naruszenia prawa procesowego, jak i prawa materialnego, które zostaną omówione łącznie.

Na wstępie należy przypomnieć, że artykuł 15zzzzzn2 został dodany do ustawy o COVID-19 na mocy przepisów ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2020 r. poz. 2255) i zaczął obowiązywać z dniem 16 grudnia 2020 r. Stosownie do brzmienia tego przepisu, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w art. 15zzzzzn2 ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3).

Z powyższego zatem wynika, że powołana regulacja prawna wprowadziła nową, dodatkową procedurę w okresie trwania pandemii i licznych zakażeń wirusem SARS-CoV-2, odnośnie do terminów, którym uchybiono po dniu 16 grudnia 2020 r., wówczas obowiązkiem organu jest zawiadomienie strony o uchybieniu terminu (art. 15 zzzzzn2 ust. 1), wyznaczenie stronie terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2) oraz pouczenie o treści ust. 3 tego przepisu wydłużającego termin na złożenie wniosku z 7 do 30 dni. Trzeba przy tym pamiętać, że stan epidemii ogłoszono od dnia 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz. U. z 2020 r. poz. 491), a został on odwołany z dniem 16 maja 2022 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz. U. z 2022 r. poz. 1027).

Pojęcie "prawa administracyjnego" użyte przez ustawodawcę w przepisie art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19, nie zostało zdefiniowane w żadnej regulacji. Dokonując wykładni powyższej normy prawnej podkreślić należy, że podstawową sprawą dla każdej koncepcji wykładni jest określenie przyjmowanego w niej celu. Generalnie określa się w polskiej, współczesnej kulturze prawnej cel wykładni jako "ustalenie rzeczywistego znaczenia norm prawnych zawartych w przepisach prawa" (M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2008, s. 257).

Niewątpliwie celem art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19 była ochrona obywateli RP przed negatywnymi skutkami uchybienia terminom w czasie pandemii koronawirusa. Skoro ze względu na epidemię, ochrona zdrowia obywateli jest priorytetem i w tym celu wprowadzane są ograniczenia ich aktywności oraz ograniczenia w działaniu instytucji publicznych, a zamiarem ustawodawcy było przyjęcie regulacji zapewniających skuteczną ochronę prawną, to tym bardziej nie można regulacji art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19 w spornym zakresie wykładać zawężająco. Oznaczałoby to, że mimo niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia stron wszystko odbywałoby się na zasadach ogólnych sprzed stanu epidemii, co nie jest do przyjęcia. Skoro bowiem ustawodawca wprowadził przepis szczególny, dający obywatelom ochronę przed skutkami ograniczeń związanych z epidemią w postaci obowiązku organu administracji publicznej zawiadamiania strony o uchybieniu terminu i wyznaczeniu stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, rolą organu jest dokonanie wykładni tego przepisu z uwzględnieniem jego celu. Takie zaś działanie w zakresie dyrektyw wykładni celowościowej do art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19, prowadzi do przyjęcia, że ma on zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu. Należy wobec tego, w toku celowościowej wykładni omawianego przepisu, przyjąć szerokie rozumienie użytego w nim pojęcia "prawa administracyjnego", a więc i to, że przepis ten reguluje bieg terminów do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki oraz zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony przewidzianych w regulacjach prawnych, które zaliczyć można do szeroko rozumianego prawa administracyjnego. Ustawa o COVID-19 z uwagi na swój nadzwyczajny charakter zawiera normy, które można zaliczyć do wszystkich trzech działów prawa. Dlatego charakter każdego z przepisów tej ustawy należy oceniać odrębnie.

Przepis art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19 określa terminy, w których płatnik składek powinien przesłać deklarację rozliczeniową lub imienny raport miesięczny, co jest warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo tej ustawy. Obowiązek obliczania i wpłacania tychże składek jest obowiązkiem publicznoprawnym (administracyjnym). Wskazany wyżej art. 31zq ustawy określa przesłanki, od których spełnienia uzależnione jest uzyskanie przez płatnika składek ustawowej ulgi (zwolnienia) w zakresie realizacji tego obowiązku publicznoprawnego (administracyjnego). Jedną z tych przesłanek jest złożenie deklaracji rozliczeniowej lub imiennego raportu miesięcznego w określonym datą terminie. Nie ulega zatem wątpliwości, że art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19 jest przepisem prawa administracyjnego, a terminy określone w tym przepisie są terminami przewidzianymi w przepisach prawa administracyjnego, do których odnosi się art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19.

Stosownie do treści art. 31zq ust. 3 ustawy o COVID-19, warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. w przypadku, o którym mowa w art. 31zo ust. 8, należnych za lipiec, sierpień, wrzesień 2020 r. - do dnia 31 października 2020 r., w przypadku, o którym mowa w art. 31zo ust. 10, należnych za listopad 2020 r. - do dnia 31 grudnia 2020 r., a w przypadku, o którym mowa w art. 31zo ust. 12, należnych za listopad 2020 r., grudzień 2020 r., styczeń 2021 r., luty 2021 r. lub marzec 2021 r. - do dnia 30 kwietnia 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Terminy wskazane w powołanym przepisie mają charakter materialnoprawny i generalnie nie podlegają przywróceniu. Wyjątkiem była jedynie opisana wyżej regulacja art. 15zzzzn2 ustawy o COVID-19 mogąca w połączeniu z art. 58 K.p.a. - wyjątkowo stanowić podstawę przywrócenia także terminu o charakterze materialnoprawnym. Jednakże, wbrew stanowisku Sądu I instancji, nie mogła ona znaleźć zastosowania w rozpoznawanej sprawie albowiem strona nie złożyła w ogóle wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek, co kategorycznie potwierdził Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku akceptując, jako prawidłowe, ustalenia organu w tym zakresie. Niemniej jednak, pomimo powyższego, Sąd I instancji w końcowej części rozważań stwierdził "że przed odmową wszczęcia postępowania w sprawie wniosku złożonego finalnie 6 listopada 2020 r. należało umożliwić stronie skarżącej złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności" . Z tym stwierdzeniem nie sposób się zgodzić, bowiem złożona tego dnia do Inspektoratu ZUS w Wołominie kserokopia wniosku RDZ z dnia 15 maja 2020 r. wraz z kopią potwierdzenia nadania przesyłki na którym nie ma danych skarżącej nie mogła być potraktowana, jako "wniosek o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek" wszczynający postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia z opłacenia przedmiotowych należności za okres od 1 marca 2020 r. do 31 maja 2020 r. Jest to nadinterpretacja Sądu I instancji. Należy bowiem zauważyć, że wzmiankowane dokumenty zostały przedstawione przez stronę wyłącznie na potwierdzenie złożenia wniosku w terminie ale, co należy zaakcentować, ich skrupulatne, co najmniej dwukrotne sprawdzenie przez organ w konfrontacji z innymi przeprowadzonymi dowodami opisanymi szczegółowo w zaskarżonej do WSA decyzji z [...] stycznia 2022 r. doprowadziły organ do prawidłowego ustalenia, iż przedmiotowe pismo tj. wniosek strony RDZ opatrzony datą 15 maja 2020 r. nie został - wbrew twierdzeniom skarżącej A. G. - wniesiony do organu. A jak już wcześniej powiedziano, ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego a więc nie złożenie przez stronę wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek Sąd I instancji w całości podzielił uznając je za prawidłowe. Podkreślić przy tym należy, że z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy nie sposób wyprowadzić wniosku, iż intencją strony było, aby dokument RDZ opatrzony datą 15 maja 2020 r. przedstawiony organowi w dniu 6 listopada 2020 r. należało uznać za wniosek złożony finalnie tego dnia, jak przyjął to Sąd I instancji w swoich rozważaniach.

Nie podlega dyskusji, że postępowanie w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania przedmiotowych składek zgodnie z przepisami ustawy o COVID-19 jest postępowaniem wszczynanym na wniosek osoby zainteresowanej (v. art. 31zp ust. 2 ustawy COVID-19).

Tym samym, wobec jednoznacznego ustalenia, że strona w ogóle nie złożyła do organu wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. organ miał podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 83b ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz.U. z 2021, poz. 423, z późn.zm).

Zgodnie bowiem z przepisem art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie o którym mowa w art. 61 zostało wniesione osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 k.p.a. stosuje się odpowiednio.

Tą inną uzasadnioną przyczyną, o jakiej mowa w tym przepisie, był właśnie brak stosownego wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.

Jednocześnie, z powodów wskazanych w niniejszym uzasadnieniu, Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafne uznaje stanowisko organu wypowiedziane na stronie 7 niniejszej skargi kasacyjnej, że omawiany termin jest przepisem prawa materialnego, czego konsekwencją jest w ogóle brak możliwości jego przywrócenia. Powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego jest konsekwentnie wypowiadany w orzecznictwie tego Sądu i zapewne jest znany organowi z wcześniejszych wyroków, jakie zostały wydane w analogicznych przedmiotowo sprawach. Tym niemniej na gruncie tej sprawy wzmiankowane stanowisko organu nie ma wpływu na jej wynik, gdyż kontrolą sądowoadministracyjną było objęte rozstrzygnięcie organu wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).