Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 186/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 4, art. 120, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 110a § 1
journal: Dz.U. 2024 poz 706
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2024 r. sprawy ze skargi G. K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

G. K. (dalej także zwany "skarżącym", "wnioskodawcą" lub "stroną") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem (zwanego dalej także "organem") w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z dnia 20 maja 2024 r. G. K. wystąpił do Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem o udzielenie informacji publicznej w zakresie:

1/ jakie nagrody oraz podstawy ich przyznania otrzymała pani kierownik oddziału terapeutycznego w roku?

2/ ile lat przepracowanych ma pani kierownik oddziału terapeutycznego w Służbie Więziennej?

3/ jakie zajęcia terapeutyczne prowadzi na tutejszym oddziale pani kierownik tutejszego oddziału?

4/ jakie środki finansowe zostały przeznaczone na terapie zajęciowe oraz inne programy dla tutejszego oddziału terapeutycznego w kwietniu 2024 r.?

5/ kiedy oraz w jakich dniach odbywają się zajęcia terapeutyczne na tutejszym oddziale o jakiej tematyce, chodzi też o programy resocjalizacyjne dla skazanych na tutejszym oddziale terapeutycznym, gdzie na te wszystkie rzeczy zostały przeznaczone środki finansowe - chodzi o dane z maja 2024 r.?

6/ dlaczego skazanym nie wydaje się materiałów biurowych na cele mieszkalne, gdzie na te materiały zostały przeznaczone środki finansowe na ten cel od Skarbu Państwa i dlaczego z tych materiałów może korzystać skazany tylko i wyłącznie na zajęciach terapeutycznych?

7/ co jaki czas lub okres powinna się zmieniać kadra terapeutyczna w tutejszym oddziale terapeutycznym?

Pismem z dnia 3 czerwca 2024 r. (nr [...]) Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem - działając na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej jako: "u.d.i.p.") - powiadomił wnioskodawcę, w odniesieniu do punktów 1 i 2 ww. wniosku, że zgodnie z art. 24b ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów.

Ponadto, w kontekście wnioskowanych informacji, organ zaznaczył, że zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/we (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) - "dane osobowe" oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą").

Następnie odnosząc się do wnioskowanych w punkcie 3 informacji organ wyjaśnił, że kierownik oddziału terapeutycznego dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo prowadzi ze skazanym z oddziału zajęcia z zakresu treningu zastępowania agresji, treningu umiejętności społecznych oraz treningu radzenia sobie z emocjami.

W odpowiedzi na pytanie z punktu 4 organ poinformował (na podstawie pisma Dyrektora Okręgowego SW w Koszalinie z dnia 28.03.2024 r.), że oddział terapeutyczny w ramach środków na działalność penitencjarną w roku 2024 otrzymał 10.500 zł. Ww. środki przeznaczone są na zakup materiałów wykorzystywanych podczas zajęć terapii zajęciowej.

Odnosząc się do zapytania w punkcie 5 wyjaśniono, że zajęcia terapeutyczne w oddziale terapeutycznym odbywają się codziennie. Każdy skazany posiada indywidualny program terapeutyczny. Zajęcia odbywają się w formie grupowej lub indywidualnej. Oprócz terapii zajęciowej odbywają się: trening zastępowania agresji, trening umiejętności społecznych oraz trening radzenia sobie z emocjami, program "Żyć bez uzależnień" oraz trening relaksacji i uważności.

W odpowiedzi na pytanie z punktu 6 organ poinformował, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej w myśl u.d.i.p.

Odnosząc się do pytania z punktu 7 organ poinformował, że nie ma reguł/wytycznych odnośnie czasu czy okresu pełnienia służby członków zespołu terapeutycznego, a zgodnie z ustawą o Służbie Więziennej zakładem karnym i aresztem śledczym kieruje dyrektor jednostki. Ponadto art. 13 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy stanowi o zakresie działania dyrektora zakładu karnego i dyrektora aresztu śledczego, do których należy w szczególności zapewnienie odpowiedniego do potrzeb doboru i wykorzystania kadry, stałego podnoszenia jej kwalifikacji, właściwego wykonywania obowiązków i dyscypliny.

G. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2024 r. wniósł o: 1/ udostępnienie mu wnioskowanej informacji publicznej zawartej w punktach 1, 2 i 6 w terminie 7 dni; 2/ stwierdzenie, że nastąpiła bezczynność w załatwieniu jego wniosku, 3/ zasądzenie na jego rzecz oraz wymierzenie organowi grzywny w kwocie 500 zł.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wnioskowane przez niego informacje w punktach 1, 2, i 6 stanowią informację publiczną, gdyż dotyczą działalności Zakładu Karnego w Czarnem i jego pracowników oraz ogółu działalności służby więziennej, powołując się przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 listopada 2021 r. (sygn. akt II SAB/Po 98/21).

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem wniósł o jej oddalenie. Ponadto organ wskazał, że skarżący składa bardzo dużą ilość wniosków o udostępnienie informacji publicznej, a każdy z nich zawiera po kilka czy kilkanaście punktów. W ocenie organu ich treść i liczba również świadczy o próbie wykorzystania prawa do informacji publicznej dla osiągnięcia innego celu niż troska o dobro publiczne.

Pismem z dnia 14 września 2024 r., ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego, podtrzymał w całości wniesioną skargę, w tym wnioski i twierdzenia w niej zawarte. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że bezzasadna była odmowa organu udzielenia skarżącemu informacji publicznej na pytanie nr 1 i nr 2 wniosku, gdyż zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przedmiotowe ograniczenie nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, informacji mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym informacji o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji. Zdaniem pełnomocnika skarżącego bezzasadna była również odmowa organu udzielenia skarżącemu informacji publicznej na pytanie nr 6, ponieważ jest to sprzeczne z dyspozycją art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b/ u.d.i.p. dotyczącego wykonywania zadań publicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej jako: "p.p.s.a.") orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei art. 149 § 1b p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Stosownie zaś do art. 151 p.p.s.a.w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

W kontekście rozpoznawanej sprawy wyjaśnić należy, że z "bezczynnością" organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Celem zaś złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, a w konsekwencji skarga w niniejszej sprawie jest niezasadna.

G. K. przedmiotem niniejszej skargi uczynił bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem w zakresie udostępnieniu mu informacji wnioskowanej w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w punkcie 1, 2 i 6 wniosku z dnia 20 maja 2024 r.

Wyjaśnić należy, że istotną kwestią z punktu widzenia oceny bezczynności jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności możemy mówić wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Co istotne, podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań: 1) udzielić informacji publicznej; 2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej albo organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb jej udostępniania; 3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w drodze decyzji administracyjnej.

W rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, że Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w jego posiadaniu i jest uprawniony do jej udostępnienia. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej, zaś stosownie do przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1683 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "u.s.w."), Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną i realizującą na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności (art. 1 i art. 2 u.s.w.), zaś dyrektor zakładu karnego jest jej organem (art. 7 pkt 3 u.s.w.).

W związku z powyższym istota sprawy sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy żądanie udzielenia informacji objętej wskazanymi powyżej punktami wniosku skarżącego z dnia 20 maja 2024 r., stanowiło informację publiczną oraz czy można uznać, że Dyrektor ZK w Czarnem w świetle treści odpowiedzi udzielonej skarżącemu w piśmie z dnia 3 czerwca 2024 r. (nr D/P.0143.37.2024.NP) pozostaje w bezczynności.

W tym miejscu – w odniesieniu do żądań zawartych w punkcie 1 i 2 omawianego wniosku – wyjaśnienia wymaga, że zasadniczo wszelkie informacje związane z działalnością (funkcjonowaniem) organu władzy publicznej jakim jest Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem, tak w znaczeniu przedmiotowym, odnoszącym się do wykonywania w podległej Dyrektorowi jednostce zadań Służby Więziennej, jak też w znaczeniu podmiotowym, związanym z informacjami odnoszącymi się do osób pełniących funkcje publiczne i ich kompetencjami, stanowią informację publiczną. Przy czym jednak – o czym należy pamiętać i co należy podkreślić - prawo do udostępnienia informacji nie ma charakteru bezwzględnego i może podlegać w określonych przypadkach ograniczeniom, czy to wskazanym w samej ustawie o dostępie do informacji publicznej (zob. art. 5), czy też wynikającym z przepisów szczególnych.

Przenosząc powyższe w realia rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem - odpowiadając pismem z dnia 3 czerwca 2024 r. na złożony przez skarżącego (osadzonego) w dniu 20 maja 2024 r. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pytania 1 i 2, tj. udostępnienia informacji o otrzymanych w roku (jak przyjęto 2024) przez Kierownika Oddziału Terapeutycznego nagród oraz podstawy ich przyznania oraz liczby przepracowanych przez Kierownika Oddziału Terapeutycznego lat w Służbie Więziennej - odmówił udostępnienia żądanej informacji. Organ powołał się w tym zakresie na art. 24b ust. 3 u.s.w., który stanowi, że informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów, a jednocześnie wyjaśnił, że "dane osobowe" oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"), odwołując się w tym zakresie do art. 4 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).

W ocenie Sądu, mając na uwadze udzielenie skarżącemu przez organ wskazanej odpowiedzi w ww. piśmie z dnia 3 czerwca 2024 r., przyjąć należało, że Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem – wbrew stanowisku strony skarżącej - nie dopuścił się bezczynności w zakresie punktu 1 i 2 omawianego wniosku.

W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1), przy czym jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W przedmiotowej sprawie skarżący złożył swój wniosek do organu w dniu 20 maja 2024 r., zaś w pismem z dnia 3 czerwca 2024 r. - a więc w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. – została mu udzielona odpowiedź organu w zakresie wnioskowanych w punkcie 1 i 2 ww. wniosku informacji.

Jednocześnie Dyrektor Zakładu Karnego w Czarnem stwierdzając że odmawia udostępnienia żądanej przez skarżącego w punkcie 1 i 2 wniosku z dnia 20 maja 2024 r. informacji publicznej, wskazał podstawę prawną oraz wyjaśnił zasadnicze motywy takiego działania (rozstrzygnięcia). Co prawda, stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji, to jednak – w ocenie Sądu – pismo Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem z dnia 3 czerwca 2024 r. należy uznać za "ułomną decyzję administracyjną". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 1981 r. (sygn. akt SA 1163/81), pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Zatem istnienie niektórych składników wymienionych w art. 107 k.p.a. jest koniecznym, a zarazem wystarczającym warunkiem stwierdzenia bytu decyzji. Pismo Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem z dnia 3 czerwca 2024 r. wszystkie powyżej wymienione i konieczne dla stwierdzenia bytu decyzji administracyjnej cechy spełnia. Pismem tym organ administracji publicznej (dyrektor zakładu karnego) w sposób jednostronny i władczy ukształtował sytuację prawną konkretnego adresata (skarżącego) poprzez odmowę udostępnienia mu żądanej informacji publicznej z uwagi na obowiązujące szczególne uregulowanie, tj. art. 24b ust. 3 u.s.w., podpisując to pismo ze wskazaniem imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego. Dyrektor wprawdzie nie nadał swojemu działaniu expressis verbis formy decyzji, błędnie przyjmując, że w niniejszej sprawie nie ma obowiązku wydawania decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji. Jednakże cechy jakie wskazanemu pismu nadał, zawarta w nim treść, jak też ukształtowanie prawa strony - adresata, pozwalają na stwierdzenie, że stanowi ono wadliwie formalnie skonstruowaną decyzję, od której przysługuje odwołanie do organu II instancji.

Wyjaśnić jednak należy, że z uwagi na to, że w treści pisma (decyzji) Dyrektora Zakładu Karnego w Czarnem z dnia 3 czerwca 2024 r. nie zostało zawarte pouczenie co do prawa odwołania, to skarżący może - stosownie do art. 111 § 1 w zw. z art. 58 k.p.a. - wystąpić do organu z wnioskiem o uzupełnienie decyzji z dnia 3 czerwca 2024 r. (nr [...]) co do prawa odwołania, składając jednocześnie do organu żądanie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji. Takie stanowisko zostało wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyroki WSA: w Gdańsku z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 103/23; z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 133/23 oraz III SAB/Gd 153/23; w Szczecinie z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Sz 8/23; z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Sz 11/23), a Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni je podziela.

W odniesieniu natomiast do żądania zawartego w punkcie 6 omawianego wniosku, tj. udzielenia informacji na pytanie: "Dlaczego skazanym nie wydaje się materiałów biurowych na cele mieszkalne, gdzie na te materiały zostały przeznaczone środki finansowe na ten cel od Skarbu Państwa i dlaczego z tych materiałów może korzystać skazany tylko i wyłącznie na zajęciach terapeutycznych?" – w ocenie Sądu – organ prawidłowo skonstatował, iż odpowiedź na to pytanie nie stanowi informacji publicznej. W ocenie skarżącego odpowiedź na ww. pytanie stanowi natomiast informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b/ u.d.i.p., gdyż wydawanie przez organ materiałów biurowych związane jest z zapewnieniem realizacji praw skarżącego wynikających z art. 102 pkt 5, pkt 10 i pkt 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 706 – dalej w skrócie "k.k.w."). Z taką argumentacją nie sposób się jednak zgodzić.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Z tym zastrzeżeniem, że informacja publiczna musi odnosić się do sfery faktów. Inaczej rzecz ujmując informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku oraz odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy, do czynności już dokonanych. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 2003 r. (sygn. akt II SA 4059/02) bliższa analiza art. 6 u.d.i.p. wskazuje, że wnioskiem w świetle tej ustawy może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się także, że domaganie się informacji o obowiązującym prawie nie nosi znamion informacji publicznej i nie znajduje do niej zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej (por. np. wyroki NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1380/12 oraz z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1963/12). Także wykładnia przepisów prawa, jak też ocena ich zastosowania nie stanowią informacji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11).

W literaturze wskazuje się analogicznie, że w kategorii informacji publicznej nie mieści się ubieganie się o poradę prawną, wyjaśnienie charakteru i istoty przepisów prawnych, domaganie się instruktażu (wykładni), jak należy rozumieć i stosować w praktyce określone przepisy prawa (zob. komentarz do art. 6 u.d.i.p. [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wydanie 3, Warszawa 2016, WK 2016).

Mając na uwadze powyższe zapatrywania należy zgodzić się z organem, że informacje, których żądał skarżący w punkcie 6 wniosku z dnia 20 maja 2024 r. nie mogą być zakwalifikowane jako dotyczące informacji publicznej, wiążą się one bowiem z zastosowaniem przepisów prawa regulujących zasady posiadania określonych przedmiotów przez skazanego osadzonego w celi mieszkalnej, a więc kwestii uregulowanych w przepisach ustawy – Kodeks karny wykonawczy.

Stosownie do art. 110a § 1 k.k.w. skazany odbywający karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym ma prawo posiadać w celi dokumenty związane z postępowaniem, którego jest uczestnikiem, artykuły żywnościowe o ciężarze nieprzekraczającym 6 kg, wyroby tytoniowe, środki higieny osobistej, przedmioty osobistego użytku, zegarek, listy oraz fotografie członków rodziny i innych osób bliskich, przedmioty kultu religijnego, materiały piśmienne, notatki osobiste, książki, prasę i gry świetlicowe. Zgodnie zaś z § 2 tegoż artykułu dyrektor zakładu karnego może zezwolić: 1) na posiadanie w celi sprzętu elektronicznego lub elektrycznego, 2) skazanemu na posiadanie w celi innych przedmiotów, w tym także podnoszących estetykę pomieszczenia lub będących wyrazem kulturalnych zainteresowań skazanego - jeżeli posiadanie tych przedmiotów nie narusza zasad porządku i bezpieczeństwa obowiązujących w zakładzie karnym.

Skarżący nie pytał zatem o fakty, lecz domagał się w istocie wykładni przepisów prawnych dotyczących regulacji wyznaczających przedmioty dozwolone do posiadania w celi mieszkalnej.

W sytuacji natomiast uznania, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępnie do informacji publicznej wystarczającym po stronie organu jest poinformowanie wnioskującego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, a więc nie dotyczy informacji publicznej.

W tak zakreślonych ramach prawnych i faktycznych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i w konsekwencji - stosownie do art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.

Wyrok w sprawie został wydany na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.

Przywołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).