Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 171/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2023 poz 1230
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie: Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, , Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , (sprawozdawca), Protokolant: specjalista Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 października 2024 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 lutego 2024 r. nr UP-111/2024 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 14 lutego 2024 r. (nr UP-111/2024) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, organ), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej: k.p.a., w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1230 ze zm.), dalej: u.s.u.s., utrzymał w mocy własną decyzję z 25 lipca 2022 r. (nr 1436/2022) o odmowie umorzenia J. P. (dalej: strona, skarżący) należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność będącą jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 4.246,37 zł, w tym na: 1) ubezpieczenia społeczne - za okres od lutego 2022 r. do kwietnia 2022 r. w łącznej kwocie 2385,11 zł, 2) ubezpieczenie zdrowotne - za okres od grudnia 2021 r. do kwietnia 2022 r. w łącznej kwocie 1600,11 zł, 3) Fundusz Pracy - za okres od lutego 2022 r. do kwietnia 2022 r. w łącznej kwocie 261,15 zł.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. ZUS decyzją z 25 lipca 2022 r. (nr 1436/2022) odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ: nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl art. 28 ust. 2 u.s.u.s.; skarżący nie wykazał, że zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego, ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną; nie wykazał, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń, czy też, że stan zdrowotny lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły skarżącego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Decyzją z dnia 23 września 2022 r. (nr UP - 753/2022) ZUS utrzymał w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu w szczególności wskazał, że nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Dalej organ przywołał treść art. 28 ust. 3a w zw. z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz.U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365), dalej: rozporządzenie i wskazał, że zgromadzone dowody nie wykazały, aby w sprawie zaszły przesłanki umorzenia określone w tym rozporządzeniu.

W wyniku wniesionej przez skarżącego skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 14 września 2023 r. (sygn. akt III SA/Wr 914/22) uchylił decyzję z 23 września 2022 r. Zdaniem Sądu, ZUS nie wyjaśnił należycie sytuacji majątkowej i życiowej w jakiej znajduje się skarżący wraz z rodziną i w konsekwencji nie rozważył wszystkich istotnych okoliczności dotyczących sytuacji ekonomicznej skarżącego w kontekście przesłanki umorzenia zawartej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Organ w ogóle nie odniósł się do kryterium minimum socjalnego, nie ustalił ostatecznie jakim dochodem dysponuje rodzina skarżącego, nie wyjaśnił również z jakich środków pokrywane są wydatki związane z utrzymaniem w wysokości 1.330 zł, skoro, jak podkreślił Sąd, skarżący od 1 września 2022 r. zawiesił działalność gospodarczą, nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy, nie pracuje zarobkowo. Sąd podkreślił ponadto, że organ z jednej strony sugeruje, że żona skarżącego pozyskuje dochody z tytułu prowadzonej działalności, lecz nie zna ich wysokości, a z drugiej zaś strony stwierdził, że żona skarżącego nie uzyskuje żadnych dochodów. Sąd uznał, że nie zgromadzono należycie materiału dowodowego i nie oceniono go w sposób prawidłowy, a wywiedzione wnioski, jako przedwczesne, gdyż oparte na niepełnym materiale dowodowym, naruszają zasadę swobodnej oceny dowodów, czego konsekwencją jest formułowanie rozbieżnych wniosków, jako efektu przeprowadzonego postępowania.

Rozstrzygając ponownie sprawę ZUS pismem z 5 grudnia 2023 r. poinformował skarżącego, że w celu prawidłowego wykonania wyroku Sądu, potrzebne są dodatkowe wyjaśnienia w zakresie ustalenia jego obecnej sytuacji majątkowej i zwrócił się o zaktualizowanie informacji z jakich dochodów utrzymuje się obecnie rodzina skarżącego (dochody uzyskiwane przez skarżącego i małżonkę). Ponadto ZUS przesłał druk "oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nie prowadzącej pełnej księgowości (ROF)" i wskazał, że należy to oświadczenie rzetelnie wypełnić (m.in. podać osiągane dochody, ponoszone wydatki, posiadane zobowiązania, a także członków gospodarstwa domowego) oraz dołączyć inne dokumenty potwierdzające dane zawarte w oświadczeniu.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący poinformował, że nie nastąpiły poważne zmiany w jego życiu zawodowym dotyczące stanu finansowego. Podkreślił, że zadłużenie jest spowodowane wprowadzonym nielegalnie lockdownem oraz stratami materialnymi w związku z pożarem jego domu w dniu [...] r. Oświadczył, że od 9 stycznia 2024 r. jest bezrobotny, zrejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. Od maja 2024 r. planuje odwiesić i wznowić prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej. Przedłożył ponadto oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości.

Decyzją z 14 lutego 2024 r. ZUS utrzymał w mocy decyzję z 25 lipca 2022 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości z 9 stycznia 2024 r. (data wypełnienia) wynika, że: skarżący jest mikroprzedsiębiorcą, jest żonaty, w 2023 r. uzyskał z działalności gospodarczej przychód w wysokości 61.054 zł, poniósł koszty w kwocie 13.777 zł, wygenerował dochód wynoszący 47.276 zł (minus składki na ZUS). Skarżący ponadto podał, że jego firma przez nielegalny lockdown popadła w finansowe kłopoty. Nie pobiera renty ani emerytury, nie posiada dochodu z innych źródeł, nie wskazał czy pobiera zasiłek z pomocy społecznej, nie korzysta z innych form pomocy. Ponosi stałe wydatki: opłaty eksploatacyjne w wysokości 2.000 zł, koszty związane z leczeniem w wysokości 200 zł, inne w wysokości 440 zł. Skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe z niepełnoletnim synem – L. P. ([...] lat), posiada zobowiązania finansowe z tytułu zaciągniętych kredytów w wysokości 50.000 zł (miesięczna rata wynosi 600 zł), nie wskazał czy raty te są spłacane. Posiada na własność mieszkanie o powierzchni [...] m2, samochód marki [...] model [...], rok produkcji [...], inne składniki mienia ruchomego o wartości 500 zł, nie posiada domu, gospodarstwa rolnego, innych nieruchomości, praw majątkowych oraz wierzytelności, w [...] r. skarżący przeżył pożar domu.

ZUS wskazał, że w celu rozpatrzenia sprawy skorzystał z danych wygenerowanych z systemu informatycznego oraz rejestrów centralnych: z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Bazy Danych Ksiąg Wieczystych. Z dokonanych ustaleń wynika, że: 1 stycznia 2024 r. skarżący zawiesił działalność gospodarczą J.1 ([...] Działalność [...]), od 9 stycznia 2024 r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w J., bez prawa do zasiłku, jest właścicielem nieruchomości (udział [...]) - lokalu mieszkalnego w J., posiada samochód osobowy marki [...] [...] z [...] r., ma przyznane świadczenie wychowawcze na dziecko do 31 maja 2024 r. w wysokości 800 zł.

ZUS zauważył, że w świetle art. 24 u.s.u.s. nie upłynął termin, w którym wskazane zaległości mogą być dochodzone. Analiza sprawy pod względem przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 702) doprowadziła do wniosku, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a ewentualne umorzenie zadłużenia stanowiłoby pomoc de minimis.

W dalszej kolejności ZUS dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w oparciu o przesłanki z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i wskazał, że przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych. Przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodzą, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że: sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy - Prawo upadłościowe. Nie została spełniona także przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej, co nie jest tożsame z zaprzestaniem jej wykonywania. Przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie zachodzi, ponieważ wysokość nieopłaconych składek przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Nie zachodzi także przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. - Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję należności z tytułu składek. Nie została też spełniona przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., ponieważ nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, gdyż w stosunku do skarżącego nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Na obecną chwilę nie został ustalony brak możliwości dochodzenia egzekucyjnego przez uprawnione w tym zakresie organy. Skarżący jest właścicielem nieruchomości, na której ZUS ma możliwość dokonania wpisu hipotecznego na należności z tytułu składek oraz właścicielem samochodu o wartości rynkowej pozwalającej na dokonanie zastawu skarbowego.

W dalszej kolejności ZUS przywołał treść art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek.

W zakresie wystąpienia przesłanki wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ZUS wskazał, że zgromadzone dowody nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, natomiast było wynikiem nieopłacania w ustawowym terminie płatności składek w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący powoływał się na pożar domu, który miał miejsce w [...] r. ZUS wskazał, że definiuje klęski żywiołowe, jako katastrofy naturalne, których skutki zagrażają życiu lub zdrowiu dużej liczby osób, mieniu o dużych rozmiarach albo środowisku na znacznych obszarach, które spowodowały, że osoba zobowiązana znalazła się w trudnej sytuacji finansowej i konieczność ciążących na niej zobowiązań doprowadziłaby do likwidacji przedsiębiorstwa, a co za tym idzie do utraty jedynego źródła zarobkowania od chwili zaistnienia katastrofy. Nadzwyczajnym zdarzeniem jest natomiast zdarzenie wywołane przez czynniki zewnętrzne, których nie można było przewidzieć np. gwałtowne uszkodzenie lub zniszczenie obiektu lub urządzeń technicznych powodujące trwałą utratę możliwości ich użytkowania. ZUS wyjaśnił, że pożar domu nie spowodował zamknięcia działalności gospodarczej. Po tej tragedii, skarżący nadal był aktywnym przedsiębiorcą, dokonywał jej zawieszenia. Zgodnie z Centralną Ewidencją i Informacją o Działalności Gospodarczej skarżący zaprzestał wykonywania działalności dopiero 12 stycznia 2023 r. Natomiast 17 maja 2023 r. ponownie podjął prowadzenie działalności, która obecnie jest zawieszona. Zdaniem ZUS, zdarzenie losowe czy klęska żywiołowa nie były powodem powstania zadłużenia względem ZUS.

Odnosząc się do argumentu, zgodnie z którym zadłużenie jest spowodowane wprowadzonym nielegalnie lockdownem, ZUS wyjaśnił, że sytuacja związana z pandemią koronawirusa i wiążące się z tym negatywne konsekwencje, zarówno dla aktywnych przedsiębiorców, jak i dla pozostałych ubezpieczonych nie są podstawą do umorzenia zaległości. Ponadto, jak wskazał, skarżący na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych otrzymał pomoc rekompensującą negatywne konsekwencje ekonomiczne związane z COVID-19, udzielaną w ramach limitu 800 tys. euro na przedsiębiorcę od: Starosty Powiatu J. w wysokości 5.000 zł w formie pożyczki warunkowo-umorzeniowej, Marszałka Dolnośląskiego w wysokości 23.535,33 zł w formie dotacji lub innych bezzwrotnych świadczeń, Starosty Karkonoskiego w wysokości 5.000 zł w formie dotacji lub innych bezzwrotnych świadczeń, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który udzielił pomocy z tytułu: zwolnienia z opłacania składek w łącznej kwocie 7.608,01 zł; świadczenia postojowego w związku z przeciwdziałaniem skutkom wywołanym COVID-19 w łącznej kwocie 2.080 zł. W sumie kwota świadczeń przyznanych dłużnikowi wyniosła 43.223,34 zł.

ZUS zauważył, że skarżący powoływał się również na swoją sytuację zdrowotną. Oznajmił, że jest po wypadku komunikacyjnym i przyjmuje [...]. W toku wcześniejszego postępowania informował, że wypadek miał miejsce [...] r., natomiast dokumenty spłonęły w pożarze domu. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie lekarskie z Poradni Podstawowej Opieki Zdrowotnej w J., z którego wynika, że skarżący cierpi na [...] i musi stosować lek [...]. Skarżący nie powołał się na konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. W tym kontekście ZUS zauważył, że wskazane problemy z całą pewnością mogą być utrudnieniem w codziennej egzystencji, lecz nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności. Stan zdrowia pozwalał skarżącemu na prowadzenie działalności również po przebytym wypadku. Jej zamierzone zawieszenie prowadzi do wniosku, że skarżący liczy się z jej wznowieniem. Tym samym nie zostało udowodnione, że skarżący nie może uzyskiwać dochodów ze względu na własny stan zdrowia lub w związku z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że stan zdrowia uniemożliwia podjęcie stałej pracy lub uzyskiwanie dochodu pozwalającego na spłatę należności względem ZUS, zwłaszcza, że od 9 stycznia 2024 r. skarżący jest zgłoszony w Powiatowym Urzędzie Pracy w J., jako bezrobotny bez prawa do zasiłku.

Analizując przesłankę wskazaną w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, ZUS podkreślił, że przesłanka ta nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych składek, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Trudna sytuacja materialna, która uniemożliwia spłatę długów, musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały, a więc występować w dłuższym okresie czasu. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że aktualna sytuacja ma charakter trwały. ZUS zauważył, że składając oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym 3 czerwca 2022 r. skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną – K. P., która – jak podał skarżący, nie uzyskiwała żadnego dochodu oraz dwójką niepełnoletnich dzieci: córką i synem. ZUS dokonując analizy sytuacji finansowej wykazał w uchylonej przez Sąd decyzji z 23 września 2022 r., że K. P. od 20 grudnia 2013 r. prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą S. (kod PKD 56.10.A restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne), lecz z uwagi na brak informacji w zakresie dochodów otrzymywanych przez żonę, ZUS nie mógł poczynić w tym zakresie dalszych ustaleń. Uniemożliwiło to przeprowadzenie rzetelnej analizy sytuacji finansowej gospodarstwa domowego. Zgodnie z zaleceniem wynikającym z wyroku WSA z 14 września 2023 r. o sygn. akt III SA/Wr 914/22, dążąc do ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, ZUS wezwał stronę o uaktualnienie swojej sytuacji rodzinnej i finansowej. W odpowiedzi, skarżący przedłożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, z którego wynika, że obecnie prowadzi gospodarstwo domowe tylko z [...]-letnim synem. Nie złożył dodatkowych wyjaśnień w zakresie obecnej ilości osób wykazanych w prowadzonym gospodarstwie domowym. Nie wykazał żony ani córki. Tymczasem, jak wynika z ustaleń ZUS, skarżący nie zmienił swojego stanu cywilnego, nadal pozostaje w związku małżeńskim i taki stan cywilny (żonaty) wykazał w złożonym do niniejszego postępowania oświadczeniu. Akta sprawy nie zawierają informacji o separacji między skarżącym, a jego żoną. Dodatkowo ZUS podniósł, że 1 stycznia 2024 r. skarżący zawiesił działalność gospodarczą. Od 9 stycznia 2024 r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w J., jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Wykazał syna we wspólnym gospodarstwie domowym nie wyjaśniając, czy pobiera świadczenie z tytułu 500+, które aktualnie wynosi 800 zł. ZUS ustalił, że zostało skarżącemu przyznane świadczenie wychowawcze do 31 maja 2024 r. W złożonym oświadczeniu skarżący nie podał, czy pobiera zasiłek z opieki społecznej, czy też nie (oba miejsca w oświadczeniu zostały niewypełnione). Z oświadczenia wynika, że skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu, a ponosi wydatki związane z utrzymaniem w wysokości 2.440 zł + koszty leczenia - 200 zł.

ZUS wskazał, że dokonując rozeznania sytuacji finansowej płatnika każdorazowo jest zobligowany do analizy dochodów osiąganych w rodzinie na podstawie minimum socjalnego ustalonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, który za III kwartał 2023 r. wyniósł 2.922,75 zł dla dwuosobowego gospodarstwa pracowniczego. Zaznaczył, że przedstawiony schemat dotyczy gospodarstwa prowadzonego przez dwoje dorosłych ludzi, bowiem nie zostało opracowane gospodarstwo prowadzone przez osobę dorosłą i osobę niepełnoletnią. W niniejszej sprawie po raz kolejny (pomimo zawiadomienia) skarżący nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację materialno-bytową. Organ wskazał, że dążył do uzyskania informacji dotyczących dochodów, z których utrzymuje się rodzina skarżącego - chodziło zarówno o dochody skarżącego, jak i jego małżonki. Skarżący natomiast nie wykazał żadnego dochodu w swoim gospodarstwie prowadzonym wyłącznie z synem i nie wyjaśnił dlaczego K. P. nie została ujęta w wykazie osób zamieszkujących wspólne gospodarstwo domowe. Jest to kwestia bardzo istotna, bowiem brak wykazanego dochodu osiąganego przez żonę był jednym z głównych argumentów wpływających na uchylenie zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji materiał dowodowy jest niejednoznaczny. Zdaniem ZUS, nie sposób przyjąć, że skarżący nie posiada żadnego dochodu, tym bardziej, że ma na utrzymaniu syna. Skarżący nie wykazał też żadnej otrzymywanej pomocy. Korzystanie natomiast z form wsparcia, jakie oferuje pomoc społeczna, nie jest obowiązkowe, jednak stanowi dodatkowe potwierdzenie, że dana osoba znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej, ponieważ jej dochody nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, czego nie można stwierdzić w omawianej sprawie.

Z dokumentacji wynika, że poza zadłużeniem w ZUS skarżący posiada zobowiązania finansowe z tytułu zaciągniętych kredytów w wysokości 50.000 zł. Przy czym skarżący nie wskazał, w jaki sposób ewentualne umorzenie należności z tytułu składek wpłynie na poprawę jego sytuacji finansowej zwłaszcza, że zadłużenie wobec ZUS stanowi tylko nieznaczną część jego zobowiązań, które bez względu na decyzję organu nadal będą dochodzone przez innych wierzycieli.

Dodatkowo ZUS zauważył, że prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza została zawieszona i może być podjęta ponownie w każdym momencie. W konsekwencji sytuacja finansowa skarżącego może ulec poprawie, tym bardziej, że skarżący posiada doświadczenie w zakresie działalności [...]. ZUS zaznaczył, że skarżący ma [...] lat, czyli do osiągnięcia wieku emerytalnego zostało mu jeszcze [...] lat aktywności zawodowej, co daje organowi podstawę do przypuszczeń, że na przestrzeni najbliższych lat będzie osiągał dochody pozwalające na spłatę zobowiązań wobec ZUS. Obecnie skarżący poszukuje zatrudnienia za pośrednictwem Urzędu Pracy.

Reasumując, w ocenie organu, podjęcie decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek byłoby na chwilę obecną przedwczesne i nieuzasadnione, bowiem oceniając sytuację pod kątem trudnej sytuacji materialnej i ubóstwa organ nie może rozstrzygać wątpliwości na korzyść skarżącego z uwagi na publicznoprawny charakter należności z tytułu składek.

W skardze na ww. decyzję skarżący podkreślił, że w związku z nielegalnymi obostrzeniami rządowymi oraz zamknięciem branży [...] nie mógł wykonywać swojej pracy zawodowej. Nie dostał przy tym adekwatnej pomocy. Zwrócił uwagę na pożar domu w dniu [...] r., w którym spłonął cały jego dobytek. Jego zdaniem, w takich nagłych sytuacjach ustawodawca dopuszcza umorzenie składek. Podał, że od 11 marca 2024 r. ponownie wznowił działalność gospodarczą oraz opłaca regularnie składki na ubezpieczenie. W chwili obecnej mieszka z synem na [...] i spłata zobowiązań jest niemożliwa. Prowadziłoby to do spirali zadłużenia w innych firmach takich jak dostawcy prądu, wody itd. Jego sytuacja finansowo-gospodarcza nadal jest bardzo trudna, ale chce zapewnić swojemu dziecku oraz sobie życie , bez pomocy ze strony MOPS w J.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie skarżący oświadczył, że nie ma danych dotyczących aktualnej sytuacji żony, ponieważ są w faktycznej separacji i nie mieszkają razem. Podkreślił, że na jego złą sytuację miało wpływ podpalenie jego domu, które doprowadziło do utraty nie tylko domu, ale także całego majątku. Utracił też korzyści uzyskane w wyniku otrzymanej pomocy w związku z przeciwdziałaniem skutkom COVID-19, w tym także urządzenia niezbędne do prowadzenia działalności w zakresie obsługi [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 14 września 2023 r.(sygn. akt III SA/Wr 914/22) uchylił decyzję ZUS z 23 września 2022 r. (nr UP-753/2022). Podkreślenia wymaga, iż Sąd w niniejszej sprawie działa w zakresie związania, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a. Stosownie do przywołanej regulacji ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z kolei zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 p.p.s.a., oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie (zob.m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 września 2022 r. sygn. akt III FSK 920/21, z dnia 25 sierpnia 2022 r. sygn. akt III FSK 1540/21).

Materialnoprawną podstawą umorzenia należności z tytułu składek jest powołany w decyzji art. 28 u.s.u.s. Wskazany przepis daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na postawie art. 32 u.s.u.s. przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność składek, o której mowa w art. 28 ust. 2 tej ustawy zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 oraz z 2023 r. poz. 825); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Powyższe wyliczenie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek i dopiero wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności.

Ponadto, należności z tytułu składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, na zasadach określonych w cytowanym na wstępie rozporządzeniu. Przepis § 3 ust. 1 ww. aktu stanowi, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w następujących przypadkach:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawiając organom uznanie w omawianej kwestii, wprowadził do systemu prawa administracyjnego swego rodzaju "luz decyzyjny", przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) umorzenia tych należności. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania tego rodzaju ulgi. Dopiero wykazanie istnienia którejś z wymienionych przesłanek otwiera organowi możliwość (a nie obowiązek) zastosowania tego rodzaju ulgi. W tym to bowiem momencie organ rozstrzygający sprawę korzysta z przypisanego mu uprawnienia do zastosowania uznania administracyjnego, nie musi, lecz może umorzyć takie należności (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).

Sądowej kontroli legalności takiej decyzji podlega zaś prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. Kontrola ta dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. W przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa wyżej. Obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki umorzenia. Natomiast o tym, czy składki powinny być umorzone, czy też nie, rozstrzyga organ administracji publicznej.

Oceniając pod tym względem zaskarżoną decyzję, stwierdzić należy, że ZUS prawidłowo zastosował ww. zasady postępowania. Wydanie decyzji w sprawie zostało poprzedzone analizą niezbędnego materiału dowodowego. ZUS dokonał ustaleń dotyczących sytuacji materialnej skarżącego, wziął pod uwagę: przedłożone do sprawy dokumenty, w szczególności oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości. Ponadto w celu kompleksowego rozpatrzenia sprawy, skorzystano również z danych wygenerowanych z rejestrów centralnych: Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Centralnej Ewidencji Pojazdów, Baz Danych Ksiąg Wieczystych. Na tej podstawie organ poczynił prawidłowe ustalenia w zakresie oceny sytuacji majątkowej, uznając, że umorzenie należności w badanej sprawie nie jest możliwe z uwagi na brak spełnienia ustawowych przesłanek.

Odnośnie określonych w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. przesłanek całkowitej nieściągalności wypowiedział się już Sąd w wyroku w sprawie III SA/Wr 914/22, podzielając stanowisko organu, zgodnie z którym żadna z tych przesłanek nie została spełniona. W obecnie zaskarżonej decyzji ZUS dokonał ponownej analizy tych przesłanek. Sąd przedstawioną przez organ argumentację w pełni podziela i akceptuje.

Prawidłowo również organ ocenił sytuację skarżącego powołując się na przesłanki opisane w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. Podkreślić należy, że w świetle art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia, to ubiegający się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczeń społecznych ma wykazać, że ze względu na stan majątkowy, sytuację rodzinną oraz zdrowotną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Skoro zobowiązany ma wykazać spełnienie przesłanek wymienionych w § 3 rozporządzenia, będących podstawą dla organu rentowego do wydania decyzji o umorzeniu składek, to oznacza, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na nim, jako wnioskodawcy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt I GSK 980/18, CBOSA). Wynika to przede wszystkim z faktu, że umarzanie należności z tytułu składek jest wyjątkiem od zasady obowiązku ich opłacania. Ponadto to stronie znane są okoliczności, które uniemożliwiają jej uregulowanie zaległości.

Stosownie do zaleceń Sądu zawartych w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 914/22, ZUS podjął działania mające na celu ustalenie rzeczywistej sytuacji skarżącego. Posiadając wiedzę o prowadzonej przez żonę skarżącego działalności gospodarczej, przy jednoczesnym wskazaniu przez skarżącego, że jego żona nie uzyskuje żadnego dochodu (oświadczenie skarżącego o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości z 3 czerwca 2022 r.), ZUS przesłał skarżącemu kolejny druk oświadczenia i wezwał go do zaktualizowania dochodów, z których utrzymuje się rodzina skarżącego. Wskazał, że chodzi o dochody skarżącego i jego żony.

Skarżący w oświadczeniu z 9 stycznia 2024 r. podał, że gospodarstwo domowe prowadzi jedynie z synem. Wskazał, że stałe wydatki związane z utrzymaniem wynoszą w sumie 2.640 zł. ZUS ustalił, że skarżący od 1 stycznia 2024 r. zawiesił działalność gospodarczą. Skarżący natomiast wskazał, że od 9 stycznia 2024 r. jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem skarżący nie pracuje zarobkowo, nie uzyskuje dochodów z innych źródeł, nie wskazał, czy pobiera zasiłek z pomocy społecznej, nie korzysta z innych form pomocy. Podał, że ma zobowiązania pieniężne z tytułu zaciągniętych kredytów w wysokości 50.000 zł. Łączna miesięczna kwota spłaty wynosi 600 zł. Skarżący nie odpowiedział na pytanie, czy zobowiązania powyższe są spłacane.

Odnosząc się – w kontekście podanych przez skarżącego danych - do przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, podkreślić należy, że w tym zakresie istotne jest dokonanie oceny, czy spłacenie należności pociągnęłoby dla skarżącego zbyt ciężkie skutki, gdyż pozbawiłoby go oraz rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Jak wskazał NSA w wyroku z 21 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 1196/12, do takiej oceny niezbędna jest szczegółowa analiza sytuacji materialnej wnioskodawcy i jego rodziny (dochodów i wydatków), stanu zdrowia i wieku w kontekście możliwości podjęcia zatrudnienia i uzyskiwania z tego tytułu dochodów, a następnie wyciągnięcie wniosków, czy spłacenie zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie pozbawiłoby zobowiązanego oraz jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Również w uzasadnieniu wyroku z 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 724/09 NSA podkreślił, że zadaniem regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia jest (...) zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, mając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone.

Niemniej jednak – aby dokonać takiej analizy – stan faktyczny sprawy musi zostać przedstawiony przez osobę wnioskującą o umorzenie składek w sposób jasny, wyczerpujący i spójny. Tymczasem z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym (...) i danych w nich zawartych wynika, że skarżący (jak sam wskazał) ponosi miesięczne wydatki w kwocie 2.640 zł, przy czym na dzień wypełnienia oświadczenia miał zawieszoną działalność gospodarczą, był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako osoba bezrobotna, nie miał żadnych dodatkowych źródeł dochodów, wskazał, że nie korzysta z innych form wsparcia. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że postępowanie przed ZUS jest postępowaniem wnioskowym i to na osobie wnioskującej o umorzenie składek – co do zasady – spoczywa obowiązek rzetelnego i czytelnego przedstawienia swojej sytuacji życiowej i materialnej, popartej materiałem źródłowym. Dopiero tak przedstawiony stan faktyczny odzwierciedlający rzeczywistą sytuację majątkową i życiową wnioskującego o umorzenie składek pozwoli organowi na dokonanie jego prawidłowej oceny, w kontekście przesłanek wynikających z ustawy i rozporządzenia. Podkreślenia wymaga, że organ prowadząc postępowanie z wniosku skarżącego nie pozostał bierny i, zgodnie z zalecenia Sądu zawartymi w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 914/22, podjął działania w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego i wezwał go do wyjaśnienia sytuacji majątkowej i życiowej oraz przedstawienia na te okoliczności dokumentów. Tym samym organ w zakresie prowadzonego postępowania – zdaniem Sądu – sprostał wymogom z art. 7, 77 i 80 k.p.a. Skarżący natomiast podając w oświadczeniu ponoszone wydatki, nie wskazał źródeł ich pokrycia. W konsekwencji zasadnie ZUS wskazał, że nie był w stanie ponownie dokonać rzetelnej analizy sytuacji materialno-finansowej skarżącego, a materiał dowodowy jest niejednoznaczny. Nie było zatem możliwości odniesienia sytuacji skarżącego do minimum socjalnego. Tylko wykazanie przez skarżącego rzeczywistej, czytelnej i spójnej sytuacji finansowej, w której skarżący pozostaje - czyli przy ujawnieniu przez niego przede wszystkim strony dochodowej - pozwoliłoby organowi, przy rozważaniu zaistnienia przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia – na dokonanie analizy tych okoliczności w kontekście minimum socjalnego i minimum egzystencji. Natomiast w sytuacji wynikającej z akt sprawy, kiedy skarżący zadeklarował jedynie wydatki, nie wskazując źródeł ich finansowania (np. oszczędności, pożyczki, pomoc rodziny), powyższe odniesienie się było niemożliwe. Zauważyć przy tym należy, że skarżący jest osobą znajdującą się w wieku aktywności zawodowej, w związku z czym przy odpowiednim zaangażowaniu i woli podjęcia działań jest w stanie osiągać dochody, które zresztą w czasie, kiedy prowadzi działalność gospodarczą uzyskuje.

Należy dodać, że ZUS wziął pod uwagę fakt, że strona podała, że nie korzysta z żadnych form pomocy skierowanych do osób znajdujących się w niedostatku. Natomiast udzielenie wsparcia ze środków z pomocy społecznej poprzedzone jest szczegółowym, obowiązkowym wywiadem środowiskowym i przysługuje osobom, które osiągają dochód nieprzekraczający dla osoby w rodzinie w wysokości 600 zł.

Prawidłowo także ZUS ocenił, że w sytuacji skarżącego nie mogła znaleźć zastosowania norma prawna wyrażona § 3 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia, tj. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Skarżący powołał się na wypadek, który miał miejsce [...] r. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie lekarskie z Poradni Podstawowej Opieki Zdrowotnej w J., wydane na prośbę skarżącego, z którego wynika, że cierpi on na [...] i musi stosować lek [...]. Jak zasadnie zauważył organ, skarżący po wypadku prowadził działalność gospodarczą i brak jest podstaw do stwierdzenia, że stan zdrowia uniemożliwia skarżącemu podjęcie stałej pracy lub uzyskiwanie dochodu pozwalającego na spłatę należności względem ZUS, zwłaszcza, że od 9 stycznia 2024 r. skarżący jest zgłoszony w Powiatowym Urzędzie Pracy w J., jako bezrobotny bez prawa do zasiłku.

Podobnie należało odnieść się do przesłanki wyrażonej w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że dotyczy on przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność i ponieśli straty spowodowane klęską lub innymi, nadzwyczajnymi zdarzeniami, a konieczność zapłaty należnych składek mogłaby pozbawić ich możliwości dalszego jej prowadzenia. Wskazać należy, że pożar domu miał miejsce [...] r. i nie spowodował zamknięcia działalności gospodarczej. Skarżący nie wykazał przy tym w toku postępowania administracyjnego, że konieczność zapłaty należnych składek mogłaby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Dopiero na rozprawie przez Sądem podał, że w wyniku pożaru utracił urządzenia niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej. Słusznie także ZUS wskazał, że sytuacja związana z pandemią koronawirusa, na którą powołała się strona i wiążące się z tym negatywne konsekwencje, zarówno dla aktywnych przedsiębiorców, jak i dla pozostałych ubezpieczonych nie jest podstawą do umorzenia zaległości. Zauważyć też należy, że jak podał ZUS, w czasie pandemii skarżący otrzymał pomoc w kwocie 43.223,34 zł.

W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, zasadnie organ stwierdził, że przedstawiona przez skarżącego w toku postępowania argumentacja nie wypełnia przesłanek z § 3 ust. 1 rozporządzenia. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Jeżeli zatem istnieje możliwość wyegzekwowania należności choćby w części, a umorzenie zaległości przy braku przesłanki całkowitej nieściągalności jest zastrzeżone jedynie do sytuacji krytycznych, których zaistnienia strona skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazała, to negatywne rozstrzygnięcie zapadłe w tym przedmiocie nie może być uważane za dowolne. Dlatego też podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przez organ prawa poprzez uznanie, że skarżący nie spełnia wymogów do przyznania ulgi w spłacie zobowiązania wobec ZUS w postaci umorzenia należności, Sąd uznał za bezzasadne. W konsekwencji prawidłowo ZUS odmówił umorzenia należności.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.