Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 377/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 19, art 184, art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Go 3/24 odmawiające wyłączenia sędziów K. R., J. J., M. R., S. P. i J. P. w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia 6 listopada 2023 r. nr ... w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie zamiaru budowy postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Go 3/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie art. 18, art. 19 oraz art. 22 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), oddalił wniosek o wyłączenie Sędziów K. R., J. J., M. R., S. P. i J. P. w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia 6 listopada 2023 r. nr ... w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie zamiaru budowy.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 4 grudnia 2023 r. J. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia 6 listopada 2023 r. w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie zamiaru budowy.

Zarządzeniem z dnia 8 kwietnia 2024 r. Przewodniczący Wydziału wyznaczył termin rozprawy na dzień 8 maja 2024 r. oraz skład rozpoznający, o czym strona skarżąca została poinformowana w dniu 10 kwietnia 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 48 akt sprawy).

Pismem z dnia 20 kwietnia 2024 r. strona skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie sędziów WSA: K. R., J. J. oraz M. R. od orzekania w niniejszej sprawie. Skarżący zaznaczył, że sędziowie objęci ww. wnioskiem brali czynny udział w sprawach dotyczących jego skarg na decyzje podjęte zarówno przez Prezydenta Zielonej Góry jak i Wojewodę Lubuskiego składanych w latach poprzednich, co budzi obawy strony co do bezstronności ww. sędziów.

Z oświadczeń sędziów WSA: K. R., J. J., M. R. wynika, że nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1-3 oraz art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), wyłączające ich od rozpoznania niniejszej sprawy.

Zarządzeniem z dnia 6 maja 2024 r. (k. 56 akt sprawy) Przewodniczący Wydziału zniósł termin rozprawy oraz wyznaczył skład orzekający do rozpoznania ww. wniosku o wyłączenie sędziów.

Informację o składzie orzekającym wyznaczonym zarządzeniem z dnia 6 maja 2024 r. skarżący odebrał w dniu 7 maja 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 61 akt sprawy).

Pismem z dnia 7 maja 2024 r. strona skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie sędziów WSA S. P. oraz J. P. od orzekania w niniejszej sprawie. Skarżący podał ten sam argument co we wniosku z dnia 20 kwietnia 2024 r., że sędziowie objęci ww. wnioskiem brali czynny udział w sprawach dotyczących jego skarg składanych w latach poprzednich dotyczących tego samego zgłoszenia prac budowlanych, co budzi obawy strony co do bezstronności ww. sędziów.

Z oświadczeń sędziów S. P. i J. P. wynika, że nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1-3 oraz art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), wyłączające ich od rozpoznania niniejszej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na regulację art. 18 i 19 p.p.s.a. oraz zauważył, że z akt rozpoznawanej sprawy nie wynika, aby w stosunku do sędziów WSA S. WSA K. R., S. WSA J. J., S. WSA M. R., S. WSA S. P. i S. WSA J. P. zachodziły jakiekolwiek z wymienionych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia sędziego.

Zdaniem Sądu, wskazana przez stronę skarżącą obawa co do braku bezstronności sędziów objętych opisanymi powyżej wnioskami, z uwagi na to, że brali czynny udział w rozpoznawaniu spraw ze skarg skarżącego toczących się w latach ubiegłych przed WSA w Gorzowie Wlkp. wskazuje jedynie na negatywną ocenę orzeczeń wydanych w sprawach ze skarg J. L. w latach poprzednich. Okoliczność powyższa nie może być jednak skuteczną podstawą wyłączenia sędziego. Nadto z akt sprawy oraz z oświadczeń złożonych przez sędziów, które dotyczą ww. wniosków wynika, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego orzekającego w sprawie (art. 19 p.p.s.a.). W związku z powyższym wniosek o wyłączenie sędziów WSA S. WSA K. R., S. WSA J. J., S. WSA M. R., S. WSA S. P. i S. WSA J. P. od orzekania w niniejszej sprawie Sąd Wojewódzki oddalił uznając, że skarżący w swoich wnioskach nie uprawdopodobnił, aby zachodziły jakiekolwiek okoliczności wzbudzające wątpliwości, co do bezstronności któregokolwiek z sędziów WSA w Gorzowie Wlkp. wymienionych w tych wnioskach.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. L., wskazując, że wymienieni we wniosku Sędziowie przed wydaniem postanowień w poprzednich sprawach nie wnikali szczegółowo w dokumentację dowodową oraz widoczny był brak merytorycznego rozpatrzenia odwołań. Skarżący podniósł, że w postępowaniach sądowych sędziowie Ci rozpatrywali tylko, czy wydane decyzje są zgodne z "paragrafami", nie wzięto natomiast pod uwagę dołączonych pism procesowych wystawionych przez Miejskiego Konserwatora Zabytków, jak i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Sąd Wojewódzki przyjął bowiem prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu, iż brak było przesłanek do wnioskowanego wyłączenia sędziów w trybie art. 19 p.p.s.a. stanowiącego, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Na wstępie trzeba podkreślić, że instytucja wyłączenia sędziego ma zapewnić obiektywizm sądu, nie może natomiast służyć do odsuwania od prowadzenia postępowania sędziów, których strona w sposób subiektywny uznaje za nieodpowiednich. Przesłankami wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. mogą być wszelkie obiektywne okoliczności dające podstawę do stwierdzenia, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Iudex suspectus to w szczególności sędzia, który z określonej przyczyny może być zainteresowany wynikiem sprawy, lub jest uprzedzony, niekorzystnie nastawiony do strony (por. H. Knysiak – Sudyka, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. Orzecznictwo – do art. 19 p.p.s.a., wyd. V, opubl. WKP 2021, sip.lex).

Jednocześnie należy zaznaczyć, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym instytucja wyłączenia sędziego służy zapewnieniu bezstronności orzekania, a nie kontroli jego merytorycznej prawidłowości. Tym samym przyczyną wyłączenia sędziego nie może być zarzucane mu przez stronę niewłaściwe prowadzenie postępowania czy wyrażanie błędnych poglądów prawnych. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (por. postanowienia NSA z 1 września 2011 r. I OZ 614/11, 19 listopada 2010 r. II FZ 593/10, z 16 stycznia 2013 r. II OZ 1174/12, 15 czerwca 2011 r. II FZ 218/11).

Argumentacja przedstawiona w zażaleniu skupia się na kwestiach dotyczących sposobu prowadzenia postępowań sądowych oraz stosowania prawa w innych sprawach skarżącego, toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim.

Podkreślić zatem należy, że podane w zażaleniu zastrzeżenia co do prawidłowości orzeczeń podjętych przez Sędziów w związku z prowadzeniem innych spraw skarżącego nie mogły być rozpatrywane w kontekście art. 19 p.p.s.a.

Wielokrotnie w orzecznictwie i piśmiennictwie wskazywano, że sąd rozpoznający wniosek o wyłączenie sędziego nie bada zasadności czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający, a tym bardziej nie bada prawidłowości czynności podejmowanych w innych sprawach. Ocena pracy sędziego pod kątem uchybień przepisom prawa formalnego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego należy do sądu w ramach kontroli instancyjnej. Tak więc przeświadczenie strony, że sędzia prowadzi proces wadliwie, nie jest przesłanką żądania wyłączenia sędziego. Strona może zwalczać wadliwe orzeczenie wydane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie może natomiast, przez składania nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego, wpływać na skład rozpoznający sprawę (por. T. Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 49, wyd. VI – sip.lex oraz powołane tam orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego).

Ponadto stwierdzić należy, że w sprawie nie wystąpiły żadne przyczyny do wyłączenia wymienionych Sędziów na podstawie art. 18 § 1 p.p.s.a.

Z tych wszystkich względów zażalenie, jako niezasadne, podlegało oddaleniu, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

-----------------------

4