Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 113/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 49f ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Aleksandra Głowacka po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skarg M.H. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2023 r. nr WOP.7721.229.2023.JS w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Sopocie z dnia 24 października 2023 r. nr PINB.7141.48.2020 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz M. H. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 21 grudnia 2023 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 80 ust 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Sopocie z dnia 24 października 2023 r. nakazującą M. H. rozbiórkę wiatrołapu (ganku) konstrukcji drewnianej, o wymiarach w rzucie ok. 5,10 m x 1,75 m (w tym część zamknięta o wymiarach 3,27 m x 1,75 m) zlokalizowanego od strony wschodniej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Sopocie w dniu 11 sierpnia 2020 r. przeprowadził kontrolę na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w S. Organ I instancji ustalił, że na ww. nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny. Od strony wschodniej budynku znajduje się dobudówka konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych 5,10 m x 1,75 m, w tym część zamknięta o wymiarach ok. 3,28 m x 1,75 m.

Organ I instancji pismem z dnia 30 września 2020 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności wykonania robót budowlanych polegających na budowie wiatrołapu (ganku) od strony wschodniej budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] położonej przy ul. [...] w S. Następnie postanowieniem z dnia 1 grudnia 2020 r. PINB w Sopocie wstrzymał M.H. budowę wiatrołapu (ganku) o wymiarach w rzucie ok. 5,10 m x 1,75 m (w tym część zamknięta o wymiarach 3,27 m x 1,75 m), wybudowanego od strony wschodniej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S. bez wymaganego zgłoszenia.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2021 r. uchylił w całości ww. postanowienie organu I instancji i wstrzymał M.H. budowę wiatrołapu (ganku) o wymiarach 5,10m x 1,75m (w tym część zamknięta o wymiarach 3,27m x 1,75m) wybudowanego od strony wschodniej budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] w S. oraz poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji zgodnie z przepisem określonym w art. 49d ust 1 pkt 2 ppkt a ustawy Prawo budowlane.

Pismem z dnia 24 września 2021 r. inwestor złożył wniosek o legalizację przedmiotowego wiatrołapu (ganku).

Postanowieniem z 27 stycznia 2022 r. organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 czerwca 2022 r.:

• zaświadczenia Prezydenta Miasta Sopotu o zgodności budowy wiatrołapu (ganku) o wymiarach w rzucie ok. 5,10m x 1,75m (w tym część zamknięta o wymiarach 3,27m x 1,75m) od strony wschodniej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

• oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

• projektu zagospodarowania przedmiotowej działki,

• pozwolenia Konserwatora Zabytków Miasta Sopotu wydanego na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Pismem z 27 czerwca 2022 r. inwestor przedłożył w PINB w Sopocie "Analizę zagospodarowania terenu" dotyczącą działki nr [...] przy ul. [...] w S.

Postanowieniem z 5 lipca 2022 r. organ I instancji wezwał inwestora do uzupełnienia w terminie do dnia 31 sierpnia 2022 r. przedłożonej dokumentacji w zakresie:

• zaświadczenia Prezydenta Miasta Sopotu o zgodności budowy wiatrołapu (ganku) o wymiarach w rzucie ok. 5,10m x 1,75m (w tym część zamknięta o wymiarach 3,27m x 1,75m) od strony wschodniej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

• oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

• projektu zagospodarowania przedmiotowej działki,

• pozwolenia Konserwatora Zabytków Miasta Sopotu wydanego na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Pismem z 29 sierpnia 2022 r. M. H. wniósł o przedłużenie ww. terminu o trzy miesiące z uwagi na postępowanie prowadzone przez Prezydenta Miasta Sopotu w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności budowy przedmiotowego wiatrołapu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wraz z pismem inwestor przedłożył kopię decyzji nr KZ.4125.433.2022.AK Konserwatora Zabytków Miasta Sopotu z dnia 5 lipca 2022 r. dotyczącą uzgodnienia wykonanych robót budowlanych.

Postanowieniem z 30 września 2022 r. Prezydent Miasta Sopotu odmówił wydania zaświadczenia o zgodności budowy wiatrołapu (ganku) o wymiarach 3 m x 2 m przy budynku przy ul. [...] w S. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Sopotu Nr XIX/356/2004 z dnia 13 sierpnia 2004 r. (Dz. Urz. Woj.. Pom. Nr 118, poz. 2073). Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Prezydent Miasta Sopotu wezwał inwestora o doprecyzowanie co jest przedmiotem złożonego wniosku. Wnioskodawca pomimo wyznaczonego terminu nie uzupełnił wniosku.

Decyzją z 24 października 2023 r. PINB w Sopocie nakazał M. H. rozbiórkę wiatrołapu (ganku) konstrukcji drewnianej, o wymiarach w rzucie ok. 5,10 m x 1,75 m (w tym część zamknięta o wymiarach 3,27 m x 1,75 m) zlokalizowanego od strony wschodniej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S.

Po wniesieniu odwołania przez skarżącego, w którym zakwestionował ustaloną datę budowy przedmiotowego wiatrołapu, organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 15 lit a Prawa budowlanego, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa przydomowych ganków. Inwestor takiego zgłoszenia nie dokonał.

M. H. oświadczył, że przedmiotowy wiatrołap istnieje od ok. 1990 roku, natomiast w okresie kwiecień - lipiec 2020 r. wykonał roboty budowlane polegające na wymianie deskowań ściennych z zachowaniem istniejących słupów drewnianych (z wyjątkiem naprawy jednego słupa), wymianie desek podłogowych wraz z rusztem. Istniejące wcześniej ażurowe przęsło zewnętrzne między słupami obudowano deskowaniem pełnym. Nie wymieniono desek sufitowych, konstrukcji dachu i pokrycia.

Organ I instancji nie wskazał jednoznacznie, kiedy przedmiotowy wiatrołap został wzniesiony, to jednak materiał dowodowy zebrany w tej sprawie w ocenie organu odwoławczego pozwala na wskazanie, że obiekt nie powstał w 1990 roku, a jedynie mógł powstać po 2007 roku.

Przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny został oddany do użytku w dniu 30 czerwca 1989 r. Na mapie wydanej przez Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej pod nr ewidencyjnym [...] z dnia 20 czerwca 1989r. załączonej do zawiadomienia o oddaniu obiektu budowlanego do użytku, zaznaczony jest jedynie budynek jednorodzinny. W roku 2007 inwestor wnioskował o pozwolenie na wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie pokrycia dachu budynku jednorodzinnego. Projekt budowlany załączony do wniosku o pozwolenia na budowę na rysunku planu sytuacyjnego działki nr [...] w S., wykonany na mapie wydanej przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, uwidacznia 3-kondygnacyjny wolnostojący budynek jednorodzinny bez przedmiotowego wiatrołapu od strony wschodniej. Na podstawie opisanej dokumentacji organ odwoławczy przyjął, że przedmiotowy wiatrołap (ganek) powstał po 2007 roku. Zatem w tym przypadku nie mają zastosowania przepisy dotyczące uproszczonego postępowania legalizacyjnego dotyczące obiektów, od których wybudowania upłynęło co najmniej 20 lat.

Wobec stwierdzenia naruszenia przepisu art. 28 ust.1 Prawa budowlanego, zasadnie organ I instancji wszczął postępowanie legalizacyjne w oparciu o przepisy art. 48 tej ustawy.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Regulacja art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego stanowi, że w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. W terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację.

W przypadku złożenia wniosku o legalizację, zgodnie z art. 48b ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Następnie organ nadzoru budowlanego sprawdza:

1) kompletność dokumentów legalizacyjnych, w tym kompletność projektu budowlanego;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami ustawy, w tym zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi; jeżeli budowa została zakończona, sprawdza się zgodność z przepisami obowiązującymi w chwili zakończenia budowy.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych w zakresie, o którym mowa w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o obowiązku usunięcia tych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie.

Zgodnie z art. 49e Prawa budowlanego, konsekwencją:

1) niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie;

2) wycofania wniosku o legalizację;

3) nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych;

4) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych;

5) nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie;

6) kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy,

jest wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części.

W rozpatrywanej sytuacji organ odwoławczy ostatecznym postanowieniem z 25 sierpnia 2021 r. wstrzymał M. H. budowę ww. wiatrołapu (ganku) oraz poinformował go o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej.

Pismem z 27 czerwca 2022 r. inwestor przedłożył w organie I instancji "Analizę zagospodarowania terenu" dotyczącą działki nr [...] przy ul. [...] w S. Organ I instancji po analizie przedłożonej dokumentacji stwierdził, że nie spełnia ona wymagań dokumentacji legalizacyjnej wskazanej przez organ I instancji w ww. postanowieniu z 1 grudnia 2020 r.. Wobec czego postanowieniem z 5 lipca 2022 r. ponownie wezwał inwestora do uzupełnienia w terminie do dnia 31 sierpnia 2022 r. przedłożonej dokumentacji w zakresie wskazanym w tym postanowieniu.

Inwestor w dniu 20 września 2022 r. zwrócił się z prośbą do organu I instancji o przedłużenie terminu do przedłożenia wymaganej dokumentacji o trzy miesiące z uwagi na postępowanie prowadzone przez Prezydenta Miasta Sopotu w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności budowy przedmiotowego wiatrołapu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Postanowieniem z 30 września 2022 r. Prezydent Miasta Sopotu odmówił wydania zaświadczenia o zgodności budowy wiatrołapu (ganku) o wymiarach 3 m x 2 m przy budynku przy ul. [...] w S. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Sopotu Nr XIX/356/2004 z dnia 13 sierpnia 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Pom. Nr 118, poz. 2073). Dostrzegł organ odwoławczy, że postanowienie to dotyczy budowy wiatrołapu przy budynku przy ul. [...] w S. o wymiarach 3 m x 2 m. Natomiast wiatrołap będący przedmiotem niniejszego postępowania posiada wymiary w rzucie ok. 5,10 m x 1,75 m.

Do dnia wydania zaskarżonej decyzji, tj. do dnia 24 października 2023 r. inwestor nie uzupełnił dokumentacji legalizacyjnej dotyczącej przedmiotowego wiatrołapu określonej w postanowieniach organu I instancji: z 27 stycznia 2022 r. oraz 5 lipca 2022 r.. Niezłożenie dokumentacji przez inwestora, obligowało organ I instancji do wydania decyzji o rozbiórce przedmiotowego wiatrołapu na podstawie art. 49e pkt 3 i 4 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 3 i 4 Prawa budowlanego ma charakter związany - w razie ziszczenia się przesłanki przewidzianej w przytoczonym przepisie zobowiązuje organ do wydania określonej decyzji. Organ nie działa tu w ramach uznania administracyjnego, nie może także brać pod uwagę względów słuszności.

Odnosząc się do argumentów strony, organ odwoławczy wyjaśnił, że z całokształtu materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w niniejszej sprawie doszło do budowy wiatrołapu nie wcześniej niż w 2007 roku. Zatem w niniejszym przypadku nie mogą mieć zastosowania przepisy dotyczące legalizacji uproszczonej, co podniósł inwestor w rozpatrywanym odwołaniu. Nie zgodził się również organ odwoławczy z argumentem odwołania, że inwestorowi nie udzielono jednoznacznych wskazówek, w jaki sposób mógłby zalegalizować przedmiotowy wiatrołap. Inwestor został poinformowany o przebiegu postępowania legalizacyjnego ze wskazaniem znajdujących zastosowanie przepisów Prawa budowlanego. Organ I instancji w toku postępowania nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, następnie wezwał do ich uzupełnienia. W zaskarżonej decyzji organ ten wyjaśnił, że rozbiórka przedmiotowego wiatrołapu została nakazana w wyniku nieprzedłożenia przez inwestora wskazanych dokumentów legalizacyjnych.

We wniesionej, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skardze M. H. zakwestionował wszczęcie postępowania legalizacyjnego dotyczącego samowoli budowlanej w trybie "zwykłym", zamiast w trybie uproszczonym, na podstawie informacji i przesłanek niezgodnych ze stanem faktycznym oraz zastosowanie przez organ pierwszej i drugiej instancji odmiennych przesłanek do ustalenia daty wzniesienia budowy, a także dokonanie nieprawidłowej kwalifikacji zakresu prac budowlanych przez organ I instancji.

Skarżący załączył do skargi zdjęcia satelitarne z roku 1996, 2007, 2020 i 2022 z zaznaczonym gankiem oraz oświadczenia sąsiadów z ul. [...] o budowie ganku w latach 90-tych ubiegłego wieku. Wskazał także na udostępnienie w 2023 r. przez UM Sopot zdjęć z 1996 i 2007 roku na stronie drzewa.um.sopot.pl, na których widać zarys ganku. Dodatkowo wskazał, że samowolnie wzniesiony ganek nie mógł być naniesiony na mapy ewidencyjne, którymi posłużyły się orzekające organy, gdyż skarżący nie doprowadził do wrysowania go w obrys budynku przed 2007 rokiem.

Zdaniem skarżącego prawidłowe i rzetelne ustalenie daty powstania wiatrołapu doprowadziłoby do prowadzenia przez organ uproszczonej procedury legalizacyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1634, dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Nakazem rozbiórki objęto wiatrołap konstrukcji drewnianej, o wymiarach w rzucie ok. 5,10 m x 1,75 m (w tym część zamknięta o wymiarach 3,27 m x 1,75 m) zlokalizowany od strony wschodniej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w S.

Zasadniczą kwestią sporną pomiędzy skarżącym a organami nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie jest data budowy przedmiotowego wiatrołapu. Skarżący twierdził, że wiatrołap został zbudowany w latach 90-tych i przedstawił na tą okoliczność oświadczenia sąsiadów oraz zdjęcia ze zbiorów prywatnych, jak również ze stron Urzędu Miasta Sopot, które w jego ocenie dowodzą, że wiatrołap istniał już w 1996 r. Organy nadzoru budowlanego stoją natomiast na stanowisku, że wiatrołap wybudowany został najwcześniej w 2007 r., gdyż skarżący, ubiegając się w tym roku o zezwolenie na wykonanie remontu dachu na budynku, przedłożył do zgłoszenia mapę na której nie został uwidoczniony przedmiotowy wiatrołap. W tej kwestii Sąd nie podziela oceny materiału dowodowego dokonanej przez organy nadzoru budowlanego, gdyż jest ona co najmniej przedwczesna i nie odnosi się w żaden sposób do wskazywanej przez skarżącego w toku postępowania argumentacji oraz pominięto ocenę dowodów podnoszonych przez skarżącego, w tym materiału zdjęciowego.

Nie można podzielić stanowiska organów, że z dokumentacji załączonej do zgłoszenia zamiaru wykonania remontu dachu w 2007 r., w tym treści mapy, wynika, że w 2007 r. nie istniał jeszcze wiatrołap. Skarżący nie neguje, że wiatrołap stanowi samowolę budowlaną, co wprost potwierdza także treść mapy zasadniczej załączonej do zgłoszenia w 2007 r., na którą ów wiatrołap nie został naniesiony, gdyż mapa odzwierciedla jedynie to co inwestorzy zlecą do naniesienia do map urzędowych po zakończeniu inwestycji. A sam skarżący wskazuje, że tej kwestii nie dopilnował.

Prawidłowe ustalenie daty budowy wiatrołapu ma w sprawie zasadnicze znaczenie, gdyż determinuje prowadzenie postępowania legalizacyjnego w oparciu o prawidłowe przepisy Prawa budowlanego, tj. na podstawie art. 48 lub art. 49f ustawy Prawo budowlane. Nie budzi wątpliwości możliwość zastosowania procedury z art. 49f ustawy Prawa budowlanego w odniesieniu do obiektów budowlanych, co do których postępowanie administracyjne zostało wszczęte po dacie 19 września 2020 r., kiedy weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane wprowadzająca m.in. możliwość prowadzenia uproszczonego postepowania legalizacyjnego. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie.

Zgodnie z art. 49f ust. 1 ustawy Prawo budowlane, uproszczone postępowanie legalizacyjne wszczyna się w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat. Zgodnie z ust. 5, nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w ust. 1, jeżeli termin, o którym mowa w ust. 1, upłynął po dniu wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy, o którym mowa w art. 48 ust. 1. W niniejszej sprawie postanowienie o wstrzymaniu budowy zostało wydane przez organ odwoławczy w dniu 25 sierpnia 2021 r., wobec czego ustalenie, że wiatrołap istniał przed 25 sierpnia 2001 r. spowodowałoby możliwość prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.

W toku takiego postępowania organ ustala czy zachodzi stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi (art. 49f ust. 3 Prawa budowlanego). Zgodnie z art. 49g cytowanej ustawy w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia. Do dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w ust. 1, należą: oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 (pkt 1); geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego (pkt 2); ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego: nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (pkt 3 lit. a-b).

Wskazać należy, w uproszczonej procedurze nie jest wymagane przedłożenie m.in. zaświadczenia o zgodności z planem, co mogłoby doprowadzić do pozostawienia wiatrołapu przy założeniu że pozostałe warunki zostałoby spełnione.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, gdyż jej wydanie nie zostało poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). W konsekwencji ocena dokonana przez orzekające w sprawie organy nosi cechy dowolności (art. 80 k.p.a.).

W niniejszej sprawie należało stwierdzić, że organy obu instancji nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w sposób rzetelny i wyczerpujący. Zaniechały ustalenia czasu realizacji wiatrołapu i nie odniosły się do argumentacji skarżącego, który wskazywał na budowę wiatrołapu w roku 1990.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ zastosuje się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w orzeczeniu. Kluczowe ustalenia faktyczne muszą bazować na wnioskowaniu na podstawie rzetelnych informacji, głównie dokumentów, ocenianych w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego. W realiach niniejszej sprawy wartościowym dowodem mogą okazać się udostępnione w ostatnim czasie archiwalne mapy na stronie www.geoportal.gov.pl, które odzwierciedlają zdjęcia lotnicze z różnych lat. Nadto przydatne mogą okazać się także zdjęcia, na które skarżący powołał się w skardze, wykonane na zlecenie Urzędu Miasta Sopot w trakcie inwentaryzacji zieleni miejskiej.

Ewentualnie organy rozważą zasadność przesłuchania świadków i stron na okoliczność faktów istotnych dla tej sprawy.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu zwrot na rzecz skarżącego kwoty 500 zł tytułem uiszczonego wpisu