Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1546/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 75, art. 77 par. 1, art. 80, art. 81a, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 15zzzzzn2, art. 31zq
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. F. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: PZUS, organ) decyzją z dnia 6 października 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID-19), odmówił P. F. (dalej: Strona, Skarżący) prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Pracy za okres marzec 2020 r - maj 2020 r.

Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że "Zgodnie z art. 31zp ust.1 i 2 ustawy o COVID-19 wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Wniosek o zwolnienie z opłacania składek zawiera: dane płatnika składek, imię i nazwisko, nazwę skróconą, numer NIP i REGON, a jeżeli płatnikowi składek nie nadano tych numerów lub jednego z nich - numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu, adres do korespondencji, oświadczenie płatnika składek, potwierdzające uzyskanie, w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek przychodu z działalności nie wyższego niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.

W naszej ewidencji wniosków RDZ nie figuruje wniosek, ani pismo o którym wspomniał Pan w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 25 września 2020 r. Z uwagi na niedopełnienie ustawowych terminów na złożenie wniosku który zawiera dane niezbędne do umorzenia składek, nie przysługuje Panu prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Pracy za okres marzec 2020 r. - maj 2020 r."

Na powyższą decyzję Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Krakowie, w której stwierdził, że wniosek o zwolnienie został złożony w oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] do specjalnej skrzynki korespondencyjnej wystawionych w oddziale urzędu, bez możliwości kontaktu z urzędnikami i możliwości otrzymania potwierdzenia, że wniosek został złożony. Skarżący nie ma potwierdzenia złożenia wniosku, ale żona na swoim komputerze ma 3 sztuki wniosków, które "ściągnęła" dnia 2 kwietnia 2020 r. dla siebie, dla mnie i dla pracowników, czego dowodem jest zrzut ekranu załączony do skargi. Dla pracowników Skarżący otrzymał zwolnienie, natomiast On i jego żona zwolnienia nie otrzymali. Dalej Skarżący podniósł, że nie ma wpływu na to "co dzieje się z dokumentami w oddziale, ale nie może to pozbawiać mnie pomocy Państwa, które obligatoryjnie objęło pomocą wszystkich mikroprzedsiębiorców, a wymagane formalności zostały przeze mnie spełnione".

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi jednocześnie podkreślając, że "Skarżący prowadzi działalność gospodarczą od 30 marca 2001 r., a w związku z tym należy stosować wobec niego podwyższony miernik staranności. Skarżący powinien był zadbać o należyte udokumentowanie faktu złożenia wniosku o zwolnienie ze składek. Możliwość złożenia wniosku, poprzez umieszczenie w skrzynce korespondencyjnej nie była bowiem jedynym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych sposobem złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy o COVID-19 – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.

Skarżący ma miejsce zamieszkania na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązującym od dnia 2 lipca 2021 r. przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Ani organ ani Skarżący nie złożyli wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie zdalnej.

Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 14 grudnia 2021 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów na dzień 28 grudnia 2021 r.

Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji stron, bowiem podnoszone przez nie argumenty, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę i inne pisma procesowe.

Przedmiotem sprawy, a tym samym kontroli Sądu, jest decyzja PZUS, którą organ odmówił Skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od marca do maja 2020 r., z powodu jak twierdzi PZUS, niezłożenia przez Skarżącego wniosku do dnia 30 czerwca 2020 r.

Zgodnie z przepisem art. 31zp ust. 1 ustawy o COVID-19, wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., płatnik składek przekazuje do Zakładu nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy o COVID-19, następuje w drodze decyzji (art. 31 zq ust. 7 ustawy).

Zatem jedynym, a zarazem zasadniczym zagadnieniem na gruncie niniejszej sprawy, jest kwestia złożenia wniosku przed 30 czerwca 2020 r., w której to kwestii obie strony postępowania sądowego prezentują przeciwstawne stanowiska.

Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że postępowanie w przedmiocie przyznania zwolnienia ze składek na podstawie art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 jest postępowaniem wszczynanym nie z urzędu, lecz na wniosek. Zastosowanie znajduje zatem m.in. przepis art. 61 § 3 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Jeżeli zatem jest tak, jak twierdzi organ, że wniosek o zwolnienie, na który Skarżący się powołuje, nie został złożony, to nie mogło dojść do wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia i w konsekwencji także załatwienia sprawy, jak uczynił to organ, wydając zaskarżoną decyzję.

W rozpoznawanej sprawie PZUS przyjmując, że Skarżący nie złożył wniosku w ustawowym terminie, z tego właśnie względu odmówił przyznania zwolnienia. Tak więc załatwił sprawę merytorycznie, pomijając całkowicie jej aspekt procesowy (podkreślenie Sądu).

Abstrahując od powyższej konstatacji Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256; dalej: K.p.a.) w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności. Z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a.

Przeprowadzone przez PZUS postępowanie administracyjne, a w konsekwencji i sama decyzja, nie spełnia standardów określonych w przywołanych przepisach.

Organ nie pokusił się o przeprowadzenie rzetelnego postępowania w celu ustalenia, czy Skarżący złożył wniosek o zwolnienie.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie okoliczności dotyczące sposobu wnoszenia pism do Inspektoratu ZUS w [...] w kwietniu 2020 r. można odtworzyć jedynie poprzez przeprowadzenie drobiazgowego postępowania, w trakcie którego organ ustali, jak wyglądało wyjmowanie pism ze skrzynki, rejestracja dokumentów i w jakim trybie odbywało się ich przekazywanie właściwym komórkom organu oraz jakie gwarancje procesowe praw strony temu towarzyszyły (np. odnotowanie daty wpływu na wniosku). W tej sytuacji samo stwierdzenie organu, odnośnie poczynionych we własnym i w istocie nieznanym zakresie wyjaśnień, co do niezłożenia przez Skarżącego wniosku, niepoparte żadnymi konkretnymi i weryfikowalnymi ustaleniami, uznać należy za niewystarczające. Poza korespondencją e-mail pomiędzy pracownikami, mającą charakter wewnętrzny i adnotacją (karta nr 8 akt administracyjnych) z dnia 2 listopada 2021 r. (czyli sporządzoną w wyniku złożenia skargi do Sądu, blisko miesiąc po wydaniu decyzji), w której stwierdzono, że wniosek Skarżącego "nie widnieje w ewidencji wniosków w aplikacji EPWD", organ nie przedstawił w aktach sprawy jakichkolwiek innych okoliczności wskazujących na taki stan rzeczy.

Na marginesie Sąd wskazuje, że nie ma najmniejszych przeciwwskazań, zwłaszcza w czasie epidemii, aby za dowód w sprawie uznać korespondencję wewnętrzną organu administracji prowadzoną przy pomocy poczty elektronicznej. Jednak w sytuacji, gdy dana komórka organizacyjna ZUS, działa jako organ prowadzący postępowanie administracyjne, w którym dokonuje ustaleń faktycznych w kwestiach istotnych dla sprawy, powinna zwracać się o udzielenie informacji do statutowych komórek organizacyjnych określonych w statucie ZUS (obecnie rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki z dnia 4 marca 2021 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. z 2021 r. poz. 431) i regulaminie organizacyjnym ZUS (obecnie załącznik do zarządzenia Nr 92 Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 grudnia 2010 r. tekst ujednolicony z dna 1 czerwca 2021 r. https://bip.zus.pl/o-zus/regulamin-organizacyjny-zakladu), a nie poszczególnych pracowników komórek organizacyjnych). Zachowanie takiej formy korespondencji gwarantuje, że będzie to oficjalne, zweryfikowane stanowisko danej komórki organizacyjnej ZUS, a nie pracownika tej komórki organizacyjnej i że odpowiedzi udzieli osoba mająca uprawnienie do udzielenia takiej odpowiedzi zgodnie z regulaminem organizacyjnym ZUS.

Zdaniem Sądu organ decydując się na przyjmowanie korespondencji za pośrednictwem skrzynki wystawionej przy wejściu do ZUS Inspektorat w [...], bez potwierdzania jej przyjęcia, był zobowiązany do wprowadzenia procedury, na podstawie której istniała by możliwość jednoznacznego ustalenia, czy dane pismo w określonym dniu zostało złożone, czy też nie. Z akt sprawy i z decyzji nie wynika, aby taka procedura była wprowadzona (świadczy o tym korespondencja wewnętrzna organu). Nie wprowadzając takiej procedury, całe ryzyko, że wniosek zaginie, organ przerzucił na podmiot składający wniosek. Taką sytuację Sąd uznaje za niedopuszczalną, gdyż jest to niezgodne z zasadą praworządności i zaufania do organów administracji.

Obciążając Skarżącego obowiązkiem wykazania, że dokument złożył w terminie, organ nie uwzględnił, czy przy procedurze składania wniosków do skrzynki miał on w ogóle możliwość wykazania tego w inny sposób, niż na podstawie własnych wyjaśnień oraz ewentualnego wskazania świadków tej czynności (podkreślenie Sądu). Wskazać należy, że zgodnie z art. 75 § 1 zd. pierwsze K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stosownie do art. 75 § 2 K.p.a., jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 K.p.a. stosuje się odpowiednio.

Na tym etapie sprawy nie można zatem wykluczyć, że przez omyłkę organu mogło dojść do nieprawidłowości, a przy tym nie zostało wyjaśnione, w jaki sposób Skarżący miałby wykazać, że złożył wniosek.

Na marginesie Sąd wskazuje, że przytoczony fragment odpowiedzi na skargę, w ocenie Sądu zawiera osobliwą argumentację przedstawioną na poparcie stanowiska zawartego w decyzji. Zdaniem Sądu jest dokładnie odwrotnie. Skoro Skarżący prowadzi działalność od 2001 r. i do tej pory wywiązywał się sumiennie z nałożonych na Niego obowiązków, to właśnie obowiązkiem organu było skrupulatne sprawdzenie, czy aby na pewno nie złożył wniosku w sytuacji gdy organ dopuścił możliwość składania wniosków do skrzynki bez możliwości potwierdzenia. Jak wynika z akt sprawy tego jednak nie uczynił. Organ nie skorzystał z możliwości przesłuchania Skarżącego na okoliczność kiedy i w jakich okolicznościach składał wniosek, nie wziął również pod uwagę, że tryb składania dokumentów do skrzynki podawczej, nie pozwalał na uzyskanie potwierdzenia.

Argumentacja organu ("Skarżący powinien był zadbać o należyte udokumentowanie faktu złożenia wniosku o zwolnienie ze składek. Możliwość złożenia wniosku, poprzez umieszczenie w skrzynce korespondencyjnej nie była bowiem jedynym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych sposobem złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek") w istocie oznacza brak zaufania organu do własnych działań i całkowite przerzucanie odpowiedzialności na płatników i ubezpieczonych za składanie wniosków w sposób dopuszczony przez organ. Jak już Sąd wskazał powyżej to właśnie organ powinien zadbać o możliwość ustalenia, czy wniosek został złożony do skrzynki, czy też nie.

Ponadto zaznaczenia wymaga, że w sytuacji, gdy nie ma możliwości wykazania danej okoliczności, a przedmiotem postępowania jest ograniczenie lub odebranie stronie uprawnień, to organ powinien rozważyć, czy w sprawie nie będzie miał zastosowania przepis art. 81a § 1 K.p.a., zgodnie z którym niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzygane są na korzyść strony. Organ nie rozstrzygnął ewentualnych wątpliwości na korzyść strony. Naruszenie ww. przepisów postępowania, nawet przy uwzględnieniu trudnej sytuacji, w jakiej znalazł się organ w dobie pandemii i związanych z tym ograniczeń, mogło mieć wpływ na wynik sprawy i tym samym uzasadniało uchylenie decyzji.

Nierozpoznanie przez organ tego kluczowego zagadnienia uniemożliwia Sądowi kontrolę legalności zaskarżonej decyzji w zakresie naruszenia art. art. 33zo ustawy o COVlD-19. Sąd nie może bowiem zastąpić organu w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy może być podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji, rozpoznania sprawy i orzeczenia o prawach i obowiązkach stron. Stwierdzonego uchybienia nie można skutecznie konwalidować na etapie postępowania sądowego, gdyż wówczas Sąd dokonałby merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, a nie kontroli legalności zaskarżonej decyzji. W tym miejscu jeszcze raz należy podkreślić jak doniosłą rolę spełnia uzasadnienie decyzji, realizujące dwie naczelne zasady postępowania administracyjnego zawarte w art. 8 i art. 11 K.p.a. i mające na celu objaśnienie stronie, jaki był tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie, a także powody, dla których nie uwzględniono jej racji, i dla których zapadło rozstrzygnięcie o określonej treści. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, co w rozpoznawanej sprawie nie może mieć miejsca, gdyż w konsekwencji wad, jakimi obarczona jest decyzja organu, ocena w zakresie zarzutów wniosku zostałaby w istocie przerzucona na Sąd. To Sąd administracyjny de facto musiałby merytorycznie rozpoznać sprawę, a nie jest do tego uprawniony.

Końcowo w związku z zawartym w skardze wnioskiem dotyczącym dopuszczenia przed sądem administracyjnym dowodu ze "zrzutów ekranów z komputera" żony Skarżącego, Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnia, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym kontrola administracji publicznej odbywa się na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.), a zatem co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed tym sądem, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ administracji. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ograniczone jest wyłącznie do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentów i może mieć wyłącznie charakter uzupełniający. Nie jest możliwe ani celowe przeprowadzenie wnioskowanego przez Skarżącego dowodu przed Sądem w sytuacji, gdy organ zaniedbał istotnych czynności dowodowych. W takiej sytuacji taki dowód nie ma charakteru uzupełniającego.

Podsumowując Sąd wskazuje, że PZUS w sposób oczywisty naruszył przepisy art. 7, art. 61 § 1 i § 3, art. 75 § 1 i § 2, art. 77 § 1, art. 81a § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadzone postępowanie i zawarte w uzasadnieniu decyzji twierdzenia nie pozwalają bowiem na ustalenie, że wniosek nie został złożony w terminie do skrzynki podawczej organu umieszczonej przy wejściu do siedziby Inspektoratu ZUS w [...].

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Rozpatrując ponownie sprawę organ, na podstawie przepisu art. 153 P.p.s.a. zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko Sądu. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ przeprowadzi postępowanie dowodowe na okoliczność składania pism do organu za pośrednictwem skrzynki podawczej bez możliwości otrzymania potwierdzenia złożenia. W szczególności organ ustali, kiedy była otwierana skrzynka podawcza zawierająca korespondencję z pierwszych dni kwietnia 2020 r. i kto otwierał skrzynkę. W dalszej kolejności organ ustali, kto ewentualnie ewidencjonował i rozdysponowywał złożone pisma, które znajdowały się w skrzynce i do których komórek organizacyjnych organu zostały przekazane. W sytuacji, gdy organ nie ewidencjonował pism, które znajdowały się w skrzynce podawczej, tylko bezpośrednio pisma były przekazywane do poszczególnych komórek organizacyjnych bez stosownych dekretacji, organ podejmie drobiazgowe działania w celu poszukiwania wniosku w poszczególnych komórkach organizacyjnych.

W sytuacji, gdy przedmiotowy wniosek nie znajdzie się w zasobach organu, PZUS powinien mieć również na uwadze obowiązujące od dnia 16 grudnia 2020 r., przepisy art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o COVID-19, zgodnie z którymi w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Co niezwykle istotne, ww. przepisy wprost uwzględniają sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki. Choć przepis ten wszedł w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia, to jest 16 grudnia 2020 r., to niewątpliwie obejmuje zdarzenia, które miały miejsce: "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii został zaś ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491).

W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę stanowisko dopuszczające zastosowanie omawianego przepisu w tym okresie zasługuje na aprobatę (por. wyroki WSA: w Bydgoszczy z dnia 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 406/21; w Szczecinie z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 593/21, w Poznaniu z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt: III SA/Po 160/21 oraz III SA/Po 162/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia: 30 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1332/21, 8 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 903/21 i sygn. akt I SA/Kr 1388/21).

Sąd dostrzega, że w dacie wydania decyzji w niniejszej sprawie t.j. dnia 6 października 2020 r., przepisy art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19 nie obowiązywały, jednak nie mogą one być obecnie przez sąd i organ pomijane.

Przywołana regulacja wyznacza bowiem również kierunek, w którym powinny zmierzać interpretacja i stosowanie przepisów ustawy o COVID-19, czyli z pominięciem nadmiernego formalizmu, z faktycznym dążeniem do umożliwienia płatnikom skorzystania ze zwolnienia z opłacenia składek. Wynika z tego, że sam ustawodawca uznał za konieczne zamieszczenie w ustawie o COVID-19 tej daleko idącej i bardzo korzystnej z punktu widzenia interesów płatników regulacji prawnej. Podkreślić też zdecydowanie należy, że płatnicy składek nie powinni być traktowani w różny sposób w zależności jedynie od tego, kiedy uchybili terminowi do dokonania czynności wymienionej w pkt 1-6 omawianego przepisu, tj. czy przed datą wejścia w życie art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19, czy też po tej dacie, co ma bezpośrednie znaczenie jeśli chodzi o obowiązki organu pouczania w zakresie możliwości przywrócenia terminów, także zawitych.

Sąd musi mieć i ma na uwadze dobro płatników w postaci prawa do zwolnienia z opłacenia składek w tym trudnym okresie stanu epidemii. Dlatego przestrzeganie przez organ także zasad wskazanych w K.p.a. i ustawie o COVID-19 powinno być dokonywane skrupulatnie, aby umożliwić zainteresowanym skorzystanie ze zwolnienia, nawet jeżeli nie dopełnili oni od razu określonego obowiązku (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 406/21).

Sąd odstąpił od orzeczenia o kosztach postępowania, z uwagi na to, że Skarżący, po pierwsze był zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, po drugie Skarżący w sprawie występował osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika.