Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 379/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1070
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 października 2022 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska z dnia 12 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wyeliminowania naruszeń oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 379/22

UZASADNIENIE

W. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniu 12.04.2022 r. wydał zarządzenie pokontrolne na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1070, dalej: "i.o.ś") oraz ustaleń kontroli, przeprowadzonej w okresie od 29.06.2021 r. do 27.10.2021 r. w P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, z siedzibą w P. , przy ul. [...], [...], udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] i zarządził :

1. Załączniki VII stanowiące informację dołączaną do przemieszczanych odpadów, wypełniać w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. Termin realizacji: od dnia otrzymania niniejszego zarządzenia pokontrolnego.

2. Terminowo sporządzać i wprowadzać do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji raporty roczne o emisjach. Termin realizacji: od dnia otrzymania niniejszego zarządzenia pokontrolnego.

3. Magazynować odpady w sposób zapewniający właściwą rotację magazynowanych odpadów. Termin realizacji: od dnia otrzymania niniejszego zarządzenia pokontrolnego.

4. Wykonywać okresowe pomiary hałasu w środowisku z częstotliwością raz na dwa lata. Termin realizacji: od dnia otrzymania niniejszego zarządzenia pokontrolnego.

5. Przekazywać wyniki okresowych pomiarów hałasu w układzie zgodnym z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 15 grudnia 2020 r. w sprawie rodzajów wyników pomiarów, prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia i innych danych, zbieranych w wyniku monitorowania procesów technologicznych oraz terminów i sposobów prezentacji (Dz.U. z 2020 r" poz. 2405). Termin realizacji: od dnia otrzymania niniejszego zarządzenia pokontrolnego.

Organ wyznaczył termin przedłożenia pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń, na dzień 20 maja 2022 r.

W uzasadnieniu zarządzenia wyjaśniono, że na podstawie ustaleń kontroli, przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. Delegatury w L., w okresie od 29.06.2021 r. do 27.10.2021 r. w P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, z siedzibą w P. , przy ul. [...], [...], udokumentowanej protokołem kontroli nr [...], stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska.

W związku z powyższym, Kierownik Delegatury WIOŚ w L., działający z upoważnienia W. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, zarządził w punktach od 1 do 5, ich usunięcie.

W odniesieniu do punktu 1 zarządzenia wskazano, że w trakcie kontroli, przeprowadzono analizę losowo wybranych załączników VII, wraz z umowami, zawartymi pomiędzy wysyłającym, a odbiorcą w okresie od roku 2018 do 2021 r" dołączanych do przemieszczanych odpadów (dokument z załącznika VII do Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190/1, z 12.07.2006), które znajdują się na tzw. "Zielonej liście odpadów", sprowadzanych lub wysyłanych za granicę. Analiza wykazała, że nie wszystkie załączniki były sporządzone w sposób właściwy i stwierdzono następujące nieprawidłowości: brak w polu 3 podania rzeczywistej masy odpadów, brak w polu 4 podania rzeczywistej daty przemieszczenia, brak w polu 6 podania wytwórcy odpadów, w polu 10 nie wpisano kodu odpadu wg konwencji Bazylejskiej, tylko krajowy, w polu 12 brak daty, w polu 13 brak daty lub podpisu osoby przejmującej przesyłkę. Powyższe stanowi naruszenie art. 18 ust. 1 lit. b, ww. Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów.

W odniesieniu do punktu 2 zarządzenia wskazano, że w trakcie kontroli ustalono, że Spółka w związku z prowadzoną działalnością, wprowadza gazy lub pyły do powietrza, ze spalania paliwa w silnikach spalinowych samochodów, kotłach o nominalnej mocy cieplnej do 5 MW, a także w silnikach urządzeń i maszyn, wykorzystywanych na potrzeby prowadzonej działalności. W związku z powyższym, Spółka zobowiązana jest do złożenia rocznego raportu do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji, prowadzonej przez Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE). Ustalono, że roczny raport za rok 2020, został złożony w dniu 02.03.2021 r" a więc po ustawowym terminie. Ww. raport, składa się w terminie do końca lutego każdego roku, za poprzedni rok kalendarzowy. Kontrolowana Spółka nie wywiązała się z w/w, obowiązku, co stanowi naruszenie art. 7 ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. z 2022 r" poz. 673).

W odniesieniu do punktu 3 zarządzenia wskazano, że w trakcie kontroli przeprowadzono oględziny terenu miejsc magazynowania odpadów oraz dokonano analizy ortofotomap, sporządzonych po oblocie terenu Spółki przy użyciu bezzałogowego statku powietrznego, co pozwoliło stwierdzić, że Spółka magazynuje odpady w betonowych boksach, w hałdach, których wysokość, przekracza nawet 10 m. Podczas magazynowania tak dużych ilości odpadów, zaburzona jest właściwa rotacja odpadów i odpady magazynowane najdłużej, w głębi hałdy, nie są usuwane i przekazywane do dalszego zagospodarowania w pierwszej kolejności, co stanowi naruszenie § 7 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów (Dz.U. z 2020 r" poz. 1 742).

W odniesieniu do punktu 4 zarządzenia wskazano, że Marszałek Województwa W. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] z późniejszymi zmianami, udzielił Spółce pozwolenia zintegrowanego. Obowiązek wykonywania okresowych pomiarów hałasu raz na dwa lata wynika z § 10 ust.2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody (Dz. U. z 2019 poz. 2286 z późn. zm.). Okresowe pomiary hałasu w środowisku, który jest wyrażony wskaźnikami hałasu, mającymi zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska (LAeą D i LAeą N), prowadzi się dla instalacji, dla której zostało wydane pozwolenie zintegrowane. Natomiast sama częstotliwość wykonywania badań wynika z §10.3, zgodnie, z którym, okresowe pomiary hałasu w środowisku, prowadzi się raz na dwa lata, z uwzględnieniem specyfiki pracy źródeł hałasu. Spółka wykonała okresowe pomiary hałasu w środowisku:

1. w dniu 14.12.2018 r. - Sprawozdanie z pomiarów nr [...] przekazane do WIOŚ Delegatura w L. w dniu 14.01.2019 r. (data wpływu do WIOŚ - 15.01.2021 r.)

2. w dniu 08.07.2021 r. - Sprawozdanie z badań nr [...] - Sprawozdanie przekazano w trakcie kontroli.

Jednak częstotliwość wykonywania pomiarów hałasu na podstawie ww. dokumentów w postaci sprawozdań z badań, nie wynosi raz na dwa lata. Powyższe stanowi naruszenie § 10 ust.3 ww. rozporządzenia Ministra Środowiska. Wskazać należy, że tut. organ, analizując przekazane w trakcie kontroli przez Spółkę sprawozdania z badań, dokonał analizy w oparciu o przepisy, obowiązujące w dacie przekazania przez Spółkę okresowych pomiarów hałasu w środowisku. Informuję, że ustawodawca wydał nowe rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (Dz.U. 2021 r., poz. 1710), którego przepisy weszły w życie w dniu 20 września 2021 r. W aktualnie obowiązującym rozporządzeniu w § 8 ust.2 określono, iż okresowe pomiary hałasu w środowisku, który jest wyrażony wskaźnikami hałasu, mającymi zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska (LAeą D i LAeą N), prowadzi się dla instalacji, dla której zostało wydane pozwolenie zintegrowane. Natomiast w § 8.3 ww. rozporządzenia, ustawodawca doprecyzował iż, okresowe pomiary hałasu w środowisku, w tym hałasu impulsowego, prowadzi się raz na dwa lata, licząc od daty, w której decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu lub pozwolenie zintegrowane stały się ostateczne, z uwzględnieniem specyfiki pracy źródeł hałasu. W przypadku źródeł hałasu pracujących sezonowo pomiary hałasu przeprowadza się w tym okresie.

W odniesieniu do punktu 5 zarządzenia wskazano, że w trakcie kontroli, dokonano analizy przekazanych przez Spółkę wyników pomiaru hałasu, wykonanych dnia 08.07.2021 r. - Sprawozdanie z badań nr [...] W przedstawionym sprawozdaniu, w punkcie 6 szkic sytuacyjno-wysokościowy - układ przekazanych danych, nie jest zgodny z układem, określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 15 grudnia 2020 r. w sprawie rodzajów wyników pomiarów, prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia i innych danych zbieranych w wyniku monitorowania procesów technologicznych oraz terminów i sposobów prezentacji (Dz. U. z 2020 r., poz. 2405). Ponadto, zgodnie z zapisem ww. rozporządzenia, szkic sytuacyjno-wysokościowy, winien być przedstawiony (jeśli możliwe - w skali od 1:500 do 1:10000), z oznaczeniem granic zakładu, źródeł hałasu, punktów pomiarowych, położeniem terenów chronionych przed hałasem i z opisem dopuszczalnych poziomów hałasu. W ww. sprawozdaniu z badań nie oznaczono granic zakładu, źródeł hałasu oraz położenia terenów chronionych przed hałasem, z opisem dopuszczalnych poziomów hałasu - na str. 9 w punkcie nr 9, osoba przekazująca wyniki pomiarów ww. sprawozdania z badań, nie wypełniła tego punktu. Dodatkowo, sprawozdanie nie zawiera punktu 10 - dane kontaktowe podmiotu, zobowiązanego do przekazywania wyników pomiarów. Punkt 9 wykonawca pomiarów i punkt 10 dane kontaktowe podmiotu zobowiązanego do przekazywania wyników pomiarów, zostały określone w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia.

Podsumowując, układ sprawozdania z badań jest niezgodny z załącznikiem nr 2, tj. z układem przekazywanych wyników okresowych pomiarów hałasu w środowisku, pochodzącego z instalacji lub urządzeń, z wyjątkiem hałasu impulsowanego, do rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 15 grudnia 2020 r. w sprawie rodzajów wyników pomiarów, prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia i innych danych zbieranych w wyniku monitorowania procesów technologicznych oraz terminów i sposobów prezentacji (Dz. U. z 2020 r" poz. 2405), i co skutkuje naruszeniem ww. rozporządzenia.

Skargę na powyższe zarządzenie pokontrolna W. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 12 kwietnia 2022 r. nr [...] wniosła do WSA P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono naruszenie art. 49 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, poprzez oparcie zarządzenia pokontrolnego na podstawie wadliwie przeprowadzonej kontroli, w ramach której nie przedstawiono w ustawowym terminie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli oraz zarzuty dotyczące wadliwego nałożenia na Spółkę obowiązków opisanych w zarządzeniu, pomimo braku podstawy prawnej do tego typu działania.

W pierwszej kolejności zarzucono, że wydane zarządzenie pokontrolne zostało oparte na wadliwie przeprowadzonej kontroli. Stosownie do treści art. 49 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że odrębne przepisy przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli. Jak wskazuje analiza akt sprawy upoważnienie do dokonania czynności kontrolnych zostało doręczone Spółce w dniu 28 września 2021 r., a więc z rażącym naruszeniem terminów wynikających z powyższego przepisu. Nie ulega wątpliwości, że czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli dopiero po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Brak przedstawiania upoważnienia dyskwalifikuje tym samym podjęte czynności kontrolne oraz wydane na ich podstawie zarządzenie pokontrolne.

W zakresie pkt 4 i 5 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego wskazano, że w zakresie rzekomych naruszeń związanych z brakiem terminowego dokonywania pomiarów hałasu, Spółka wskazała, że przedstawione w protokole kontroli informacje są niepełne i wyrywkowe, a w szczególności nie wskazują, aby Spółka faktycznie była zobligowana do dokonywania powyższych pomiarów. Z treści § 10 ust. 1 nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody okresowe pomiary hałasu w środowisku, który jest wyrażony wskaźnikami hałasu mającymi zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska (Lacc, d i LAeq n), prowadzi się dla zakładu, na terenie którego są eksploatowane instalacje lub urządzenia emitujące hałas, dla którego zostały wydane pozwolenie na emitowanie hałasu do środowiska lub decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu. Z kolei § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 07 września 2021 r., wskazuje, że okresowe pomiary hałasu w środowisku, który jest wyrażony wskaźnikami hałasu mającymi zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska (LAeq d i LAeq n), prowadzi się dla zakładu, na którego terenie są eksploatowane instalacje lub urządzenia emitujące hałas, dla którego została wydana decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu.

Tymczasem na rzecz Spółki zostało wydane pozwolenie zintegrowane, a nie żadna z powyższych decyzji. Nie sposób zatem przyjąć, aby decyzja powyższa mogła stanowić podstawę do dokonywania okresowych pomiarów hałasu. Spółka wskazała, że ustawą z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. nr 113 poz. 954), dokonano zmiany ustawy Prawo ochrony środowiska w taki sposób, że odpadła podstawa prawna do ustalenie dopuszczalnych poziomów hałasu w pozwoleniu zintegrowanym. W uzasadnieniu ustawy o zmianie o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy 3386 z 2004 r., opublikowanego na stronie internetowej sejm pod adresem: http://orka.scim.gov.pl/Druki4ka.nsf/wgdruku/3386/$file/3386.pdf), wskazano na stronie 12 oraz 18, że od 2005 r. w zakres pozwolenia zintegrowanego nie wchodzi pozwolenie na hałas.

Skoro więc odpadła podstawa prawna do określenia emisji dopuszczalnej hałasu w pozwoleniu zintegrowanym, to brak jest podstaw do uznania, że Spółka miała obowiązek dokonywać okresowych pomiarów hałasu.

Określone w pozwoleniu zintegrowanym wartości o poziomach hałasu powodowanego poza zakładem na terenach sąsiednich mają charakter informacyjny, nie stanowiąc pozwolenia o dopuszczalnym poziomie hałasu. Dowodem na słuszność tezy jest umieszczenie tego przepisu i zrównanie statusu emisji hałasu z takimi informacjami jak: rodzaj prowadzonej działalności; sposoby osiągania wysokiego poziomu ochrony środowiska jako całości; sposoby ograniczania oddziaływań transgranicznych na środowisko; ilość, stan i skład ścieków przemysłowych, o ile ścieki nie będą wprowadzane do wód lub do ziemi; ilość wykorzystywanej wody, o ile nie zachodzą warunki, o których mowa w art. 202 ust. 6 p.o.ś.; sposoby zapobiegania występowaniu i ograniczania skutków awarii oraz wymóg informowania o wystąpieniu awarii, jeżeli nie dotyczy to zakładów, o których mowa w art. 248 ust. 1 p.o.ś.; sposoby postępowania w przypadku zakończenia eksploatacji instalacji, w tym sposoby usunięcia negatywnych skutków powstałych w środowisku w wyniku prowadzonej eksploatacji, gdy są one przewidywane; sposoby zapewnienia efektywnego wykorzystania energii; czy inne obowiązki wymienione w tym ustępie.

Kolejnym argumentem przemawiającym za prawidłowością powyższej tezy jest fakt, że dla ścieków przemysłowych wprowadzanych do kanalizacji innego podmiotu, wydaje się pozwolenie wodnoprawne (na 4 lata) umieszczając jednocześnie informacje o ilości stanie i składzie ścieków przemysłowych w pozwoleniu zintegrowanym (czyli takie same jak w pozwoleniu wodnoprawnym) o czym stanowi aktualnie art. 211 ust. 6 pkt 7 p.o.ś.. Skoro więc dla ścieków przemysłowych wydawane jest odrębne pozwolenie, to tym bardziej dla emisji hałasu powinna być wydana decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu.

Spółka ponowiła twierdzenie, że pomiędzy rokiem 2005 (18 maja 2005 r.), a rokiem 2014 (do 05 września 2014 r., a więc do wejścia w życie ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2014 r. poz. 1101) obowiązywały pozwolenia zintegrowane i decyzje o dopuszczalnym poziomie hałasu (na podstawie której wymierzane są administracyjne kary pieniężne). Decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu w tym okresie wydawana była na czas nieoznaczony, a pozwolenie zintegrowane na 10 lat (analogiczne postanowienia dotyczą odprowadzania ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe do kanalizacji innego podmiotu). Dziś pozwolenie zintegrowane jak i decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu są wydawane na czas nieoznaczony więc nie widać tych różnic.

Podkreślono, że pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza (art. 181 ust 1 pkt 2 u.p.o.ś.), na wytwarzanie odpadów (art. 181 ust 1 pkt 4 u.p.o.ś.) lub zastępujące je pozwolenie zintegrowane (art. 182), to nie decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu (art. 115a u.p.o.ś.). Oczywiście oba te dokumenty są decyzją administracyjną, jednak status tych dokumentów, jak i podstawa prawna jest inna. Skoro więc pozwolenie zintegrowane (od dnia 8 maja 2005 r.) nie zastępuje decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu (art. 115a u.p.o.ś.) oraz pozwolenia na emisję hałasu (uchylony art. 181 ust 1 pkt 5 u.p.o.ś.), to pozwolenie zintegrowane od tej daty nie obejmuje emisji hałasu.

Z uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw wynika również (strona 13 uzasadnienia), że istnieje możliwość uzyskiwania pozwoleń zintegrowanych przez prowadzących istniejące instalacje, w wyniku działalności których powstają przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu, w oparciu o możliwość ustanawiania obszarów ograniczonego użytkowania (art. 135 ust. 6 u.p.o.ś.) oznacza to, nie może mieć to charakteru limitującego dopuszczalne wielkości emisji hałasu wyznaczoną dopuszczalnymi poziomami hałasu poza zakładem, wyrażonymi wskaźnikami hałasu LAeq D i LAeq N, ponieważ eksploatacja instalacji nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska (art. 144 ust. 1 u.p.o.ś.).

Ostatnim argumentem przemawiającym za prawidłowością powyższej tezy jest fakt, że pozwolenie zintegrowane wydawane jest dla instalacji, natomiast decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu wydawana jest dla zakładu.

W. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z nią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie Sąd wskazuje, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z 16 sierpnia 2022 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875).

Sąd wskazuje, że zarządzenie pokontrolne z art 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.u. z 2021 r. poz. 1070 ze zm., dalej i.o.ś.) jest innym aktem z zakresu administracji publicznej, na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w terminie określonym w art 53 § 2 tej ustawy (por. : wyrok WSA: w Gliwicach z dnia 9 września 2009 r. sygn. akt II SA/GI 126/09, w Opolu z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Op 529/08, postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 972/08, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 43/18, dostępne w bazie CBOSA). Sąd stwierdza, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w terminie określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne W. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...].04.2022 r., nr [...], wydane po kontroli przeprowadzonej w okresie od 29.06.2021 r. do 27.10.2021 r. w P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, z siedzibą w P. , przy ul. [...], [...], udokumentowanej protokołem kontroli nr [...].

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zarządzenie pokontrolne nie jest decyzją administracyjną, a innym aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).

Z art. 1 k.p.a. wynika natomiast, że Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie:

1) przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych;

2) przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1;

3) w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2;

4) w sprawach wydawania zaświadczeń.

Postępowanie zakończone zarządzeniem pokontrolnym nie należy do żadnej z grup spraw, o których mowa w art. 1 k.p.a., gdyż nie jest to sprawa rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej (pkt 1 i 2), spór kompetencyjny, czy postępowanie o wydanie zaświadczenia.

W związku z tym w orzecznictwie utrwalone jest już stanowisko, że "do zarządzeń pokontrolnych, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż jest to postępowanie odrębne" (wyrok NSA z dnia 21.06.2012 r., II OSK 723/12; zob. też wyrok NSA z 18.01.2011 r., II OSK 2036/09). To samo należy odnieść do niniejszej sprawy. Z pełnych gwarancji procesowych, wynikających z przepisów k.p.a., strona skarżąca będzie mogła skorzystać, jeśli na skutek niewykonania zarządzenia pokontrolnego zostanie wszczęte jakiekolwiek postępowanie kończące się decyzją administracyjną.

Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, jako organ administracji publicznej, zobowiązany jest bowiem prowadzić postępowanie kontrolne w trybie unormowanym ustawą IOŚ, który nie należy do żadnej grupy spraw wymienionych w art. 1 k.p.a., co oznacza, że nie mają w tym zakresie (zarówno co do czynności kontrolnych, jak i co do wydania zarządzenia pokontrolnego) zastosowania przepisy k.p.a.

Należy jednak mieć na uwadze, że do zarządzenia pokontrolnego, w zakresie jego rozstrzygnięcia i uzasadnienia, należy przykładać taką samą miarę jak do innych władczych aktów organów administracji publicznej wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Przede wszystkim należy oczekiwać nadania mu takiej treści, która pozwoli adresatowi jasno odczytać, jakie naruszenie jest mu zarzucane oraz z jakiego powodu, tzn. w oparciu o które konkretne ustalenia i które konkretne przepisy prawa doszło do ustalenia występowania naruszenia. Te dwa wymogi powinny być spełnione w zarządzeniu pokontrolnym jednocześnie. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której nakładany jest obowiązek bez wyjaśnienia na jakiej podstawie faktycznej i prawnej w danym konkretnym przypadku aktualność tego obowiązku organ ustalił.

Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że odrębne przepisy przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli.

W przedmiotowej sprawie zarządzeniu pokontrolnemu zarzucono naruszenie właśnie art. 49 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, poprzez oparcie zarządzenia pokontrolnego na podstawie wadliwie przeprowadzonej kontroli, w ramach której nie przedstawiono w ustawowym terminie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli.

W odniesieniu do tego zarzutu należy wskazać, że w aktach sprawy znajduje się upoważnienie do przeprowadzenia kontroli w P. sp. z o.o., nr [...]

Znajduje się na nim nieczytelny podpis kontrolowanego z datą [...].06.2021 r. Z odpowiedzi na skargę, a także z treści protokołu kontroli wynika, że osobą poinformowaną o kontroli był P. K. R. – Prezes Zarządu kontrolowanej spółki. Okoliczność ta nie została skutecznie zakwestionowana przez skarżącą. Skarżąca wskazuje, że upoważnienie do kontroli przedstawiono spółce dopiero w dniu 28.09.2021 r., jednak okoliczność ta nie wynika z akt sprawy, a spółka nie przedstawiła dokumentów potwierdzających ten fakt. Należy więc uznać, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika jednoznacznie, że upoważnienie do kontroli zostało przedstawione spółce w dniu 28.06.2021 r., czyli zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców. W świetle tych ustaleń zarzut ten należy więc uznać za bezzasadny.

Kolejny zarzut skarżącej opierał się na twierdzeniu, że brak jest podstawy prawnej do dokonywania okresowych pomiarów hałasu w sytuacji, gdy nie została wydana decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu. Skarżąca wskazała, że na rzecz spółki zostało wydane pozwolenie zintegrowane, które nie może stanowić podstawy do dokonywania okresowych pomiarów hałasu.

Należy wskazać w tym miejscu, że zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia ministra klimatu i środowiska z dnia 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji Okresowe pomiary hałasu w środowisku, który jest wyrażony wskaźnikami hałasu mającymi zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska (LAeq D i LAeq N), prowadzi się dla instalacji, dla której zostało wydane pozwolenie zintegrowane.

Zgodnie z § 8 ust. 3 ww. rozporządzenia okresowe pomiary hałasu w środowisku, w tym hałasu impulsowego, prowadzi się raz na dwa lata, licząc od daty, w której decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu lub pozwolenie zintegrowane stały się ostateczne, z uwzględnieniem specyfiki pracy źródeł hałasu. W przypadku źródeł hałasu pracujących sezonowo pomiary hałasu przeprowadza się w tym okresie.

Na marginesie należy podkreślić, że organ wskazał, że również w decyzji o pozwoleniu zintegrowanym Marszałek Województwa na stronie 20 uzasadnienia decyzji wskazał na konieczność okresowych pomiarów hałasu w środowisku co 2 lata. W aktach sprawy jednak nie ma pełnej decyzji i jej uzasadnienia, co nie pozwala Sądowi zweryfikować tego faktu.

Z akt sprawy wynika, że pomiary hałasu przeprowadzono w kontrolowanej spółce w 2018 roku i w 2021 roku, czyli po 3 latach.

Spółka w skardze wskazuje na § 8 ust. 1 rozporządzenia (konieczność pomiarów hałasu dla zakładu, na którego terenie są eksploatowane instalacje lub urządzenia emitujące hałas, dla którego została wydana decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu), jednocześnie bezzasadnie pomijając treść § 8 ust. 2, zgodnie z którym obowiązek ten dotyczy również instalacji, dla której zostało wydane pozwolenie zintegrowane, który wprost wskazuje na istnienie podstawy prawnej do przeprowadzania pomiarów hałasu.

W związku z powyższymi ustaleniami należy uznać za bezpodstawne zarzuty skarżącej w zakresie braku podstawy do przeprowadzenia pomiarów hałasu w sytuacji wydania pozwolenia zintegrowanego.

Sąd wskazuje, że skarżąca spółka nie argumentuje wadliwości pozostałych punktów zarządzenia pokontrolnego. W odniesieniu do punktów 1 i 2 spółka w piśmie z 19.05.2022 r. wskazała wręcz, że wypełnia załącznik nr VII zgodnie z obowiązującymi przepisami i terminowo sporządza i wprowadza do krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancjach – raporty roczne o emisjach. Z treści pisma wynika, że skierowano je do organu w ramach obowiązku wynikającego z art. 31a ust. 1 i 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, czyli informując o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych. Prowadzi to do wniosku, że wskazania z punktów 1 i 2 zarządzenia nie zostały przez spółkę zakwestionowane.

Ponadto brak jest odniesienia spółki do punktu 3 zarządzenia pokontrolnego, tj. obowiązku magazynowania odpadów w sposób zapewniający właściwą rotację magazynowanych odpadów. Sąd wskazuje, że z protokołu z przeprowadzonej kontroli wynika, że spółka magazynuje odpady w betonowych boksach w hałdach, których wysokość przekracza nawet 10 m, co zaburza właściwą rotację odpadów, a odpady magazynowane w głębi hałdy nie są usuwane i przekazywane do dalszego zagospodarowania, co stanowi naruszenie § 7 pkt 4 rozporządzenia ministra klimatu z dnia 11.09.2020 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowanych odpadów.

Biorąc pod uwagę ustalenia organu opisane w protokole kontroli i uzasadnieniu zarządzenia, przy jednoczesnym braku odniesienia się spółki do tej kwestii (brak argumentów przeciw temu punktowi zarządzenia), należy wskazać że punkt 3 zarządzenia również został sformułowany w sposób prawidłowy i znajduje oparcie w przepisach (§ 7pkt 4 ww. rozporządzenia).

W ocenie Sądu zarzuty strony skarżącej są bezzasadne, a samo zarządzenie pokontrolne zostało wydane po gruntownej i rzetelnej analizie wyników przeprowadzonej kontroli.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.