Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 586/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 19
journal: Dz.U. 2019 poz 737
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.
article: art. 133 §  1, art. 247 § 1 pkt 3 i 5
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski (sprawozdawca), Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. w W. oraz A. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 661/22 w sprawie ze skargi W. w W. oraz A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 27 grudnia 2021 r., nr KOC/929/Ni/21 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 661/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. w W. oraz A. H. (dalej jako: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 27 grudnia 2021 r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli Skarżący zaskarżając ten wyrok w całości, zarzucając:

I) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego:

1. art. 247 § 1 pkt 3 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej jako: "O.p."), poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w wyniku przyjęcia, że decyzja Prezydenta [...] w części obejmującej zobowiązanie do 31.12.2019 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz skierowana do niewłaściwego adresata, gdyż W. w W. powstała dopiero z dniem 1.01.2020 r., co nastąpiło z mocy prawa;

II) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, gdyż uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 134 § 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a poprzez pominięcie nieważności decyzji Prezydenta [...] w części dotyczącej okresu 31.12.2019 r. z uwagi na fakt powstania W. z dniem 1.01.2020 r. oraz brak rozstrzygnięcia w tej sprawie w zaskarżonym wyroku,

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. art. 133 § 1 O.p. w zw. z art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2019r. poz. 737 ze zm., dalej jako: "u.w.l.") zmienionej art. 7 pkt 2 (mylnie oznaczonym jako ust. 2) ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1309) oraz art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 888 ze zm., dalej jako: "u.c.p.g.") (a contarrio) poprzez wadliwe ustalenie strony postępowania oraz podatnika w zakresie opłat za okres do 31.12.2019 r.,

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 120 - 122 O.p., art. 187 § 1 O.p. oraz art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez przyjęcie, że stan sprawy został ustalony prawidłowo, chociaż nie wskazano dowodów na brak selektywnej zbiórki odpadów oraz nie uzasadniono sposobu podstaw do określenia opłat za lokale nr 2 i 4,

4) art. 141 § 4 p.p.s.a polegające na sporządzeniu niepełnego uzasadnienia wyroku, pozbawionego logicznej i konkretnej argumentacji odnoszącej do daty, w której powstał obowiązek powołania Zarządu Wspólnoty, wskazania kto powinien być stroną postępowania i za jaki okres oraz rzetelnego ustalenia zobowiązania z tytułu odpadów za okres po 1.01.2020 r., szczególnie w zakresie rzekomego braku segregacji śmieci, oraz ustalenia opłat za lokale nr 2 i 4, gdyż odwołanie się do pisma z 7 września 2020 r. nie ma żadnego logicznego związku, a także brak odniesienia się do pisma z dnia 30 marca 2022 r.

Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 27 grudnia 2021 r. z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta [...] z 15 stycznia 2021 r. i przekazanie sprawy do I instancji w celu ponownego rozpoznania sprawy po rzetelnym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania w obu instancjach, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Niezależnie od powyższego wskazano, że zarówno zaskarżony wyrok WSA, decyzja SKO oraz decyzja Prezydenta [...] jest nieważna z uwagi na fakt, że W. w W., jako czterolokalowa, powstała z mocy prawa w dniu 1.01.2020 r. w związku ze zmianą u.w.l. w zakresie art. 19, a tym samym nie może ponosić odpowiedzialności za zobowiązania wobec Miasta za okres do 31.12.2019 r., a dodatkowo za ten okres nie mogła być adresatem zaskarżonej decyzji I instancji i dlatego istnieje możliwość orzeczenia na zasadzie art. 188 p.p.s.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie nie skorzystało z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w tej sprawie nie zachodzi. Z tego względu, przy rozpoznaniu niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej, która oparta została na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest bowiem oparte na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, pozostając ograniczonym do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej, w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Przypomnieć należy, że uregulowane w art. 183 p.p.s.a. związanie granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia zarzutów w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania w petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa, którym według wnoszącej skargę kasacyjną strony uchybił sąd, określenia jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu odnoszącego się ściśle do wskazanych naruszeń.

W razie zgłoszenia zarzutu kasacyjnego naruszenia przepisów postępowania obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wykazanie, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (czego w rozpatrywanej skardze kasacyjnej Skarżący nie wykazali), gdyż o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez wpływ, o którym mowa w przywołanym przepisie, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem naruszenia przepisów postępowania stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy.

Odmienna ocena stanu faktycznego przez Skarżących, która została przedstawiona w jej uzasadnieniu, sama w sobie jednak nie świadczy, że Sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił przeprowadzone przez organ podatkowy postępowanie dowodowe. Skarżący nie sformułowali takich zarzutów kasacyjnych naruszenia przepisów postępowania, w oparciu o które mogliby dążyć do wykazania, w jaki sposób ewentualne naruszenie każdego z tych przepisów z osobna - przy odmiennej ocenie - doprowadziłoby do innego rozstrzygnięcia sprawy przez WSA w Warszawie. Tym samym także nie uprawdopodobnili, że podnoszone okoliczności mogły mieć potencjalnie istotny wpływ na wynik postępowania przed Sądem pierwszej instancji, co jest wymogiem przewidzianym w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Formułując zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 p.p.s.a. należy sprecyzować, czy chodzi o zarzut błędnej wykładni, niewłaściwego zastosowania, czy też każdą z tych postaci zarzutów. W przypadku błędnej wykładni trzeba wskazać nieprawidłowe zrekonstruowanie normy prawnej z danego przepisu, które polega na mylnym zrozumieniu jego treści, czy też znaczenia, bądź intencji ustawodawcy, bądź też zastosowanie normy prawnej nieobwiązującej (por. wyrok NSA z 15 stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 1806/19). Niewłaściwe zastosowanie polega z kolei na błędnej subsumpcji, tj. na błędnym uznaniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający stanowi hipotecznemu przewidzianemu w mającej zastosowanie w sprawie normie prawnej. Przy formułowaniu zarzutu błędnej wykładni należy określić w jaki sposób zinterpretował normę prawną Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, a jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. W przypadku zarzutu niewłaściwego zastosowania trzeba wskazać dlaczego przepis, który Sąd pierwszej instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu ustalonemu w sprawie i jaki przepis powinien mieć zastosowanie (zob. np. wyrok NSA z 15 stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 1806/19, a także przywoływane tam wyroki NSA: z 5 czerwca 2006 r., I OSK 24/06; z 16 października 2014 r., I FSK 1574/13).

Należy jednocześnie podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, zarówno poprzez błędną wykładnię, jak i niewłaściwe zastosowanie może być formułowany wówczas, gdy stan faktyczny danej sprawy został ustalony prawidłowo i nie budzi wątpliwości. Ocena bowiem tego zarzutu może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane, bądź też nie zostały skutecznie podważone. Podnoszenie zarzutów w oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie jest skuteczne, gdy strona chce zakwestionować wadliwe, jej zdaniem ustalenia stanu faktycznego. Próba zakwestionowania ustaleń stanu faktycznego nie może być zatem realizowana poprzez zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. Podnoszenie bowiem zarzutu dotyczącego ustaleń faktycznych może nastąpić wyłącznie w ramach podstawy prawnej sformułowanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (zob. np. wyrok NSA: z 15 stycznia 2020 r. sygn. akt II FSK 1806/19, a także przywoływane tam wyroki NSA: z 13 lutego 2009 r., I OSK 414/08; z 29 kwietnia 2014 r., II OSK 2887/12; z 13 maja 2014 r., I GSK 482/12; z 23 września 2014 r., II FSK 2327/12; z 30 października 2014 r., I GSK 186/13).

Przenosząc te uwagi o charakterze ogólnym do przedmiotu niniejszej sprawy należy zauważyć, że zarzuty skargi kasacyjnej sformułowano w oparciu o tezę, że skoro W. w W. powstała z dniem 1 stycznia 2020 r., to nie ma żadnych podstaw prawnych, by odpowiedzialność tego podmiotu obejmowała zobowiązania za okres do 31 grudnia 2019 r.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego teza ta nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych, prawidłowo zaaprobowanych w zaskarżonym wyroku wynika bowiem, że w okresie, którego dotyczy zaskarżona do Sądu I instancji decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, nieruchomość położona w W. przy ul. G. zabudowana była budynkiem, w którym wyodrębnione są 4 lokale wykorzystywane na cele mieszkalne.

Przy czym wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości (art. 6 u.w.l.). Wspólnota mieszkaniowa powstaje z mocy prawa z chwilą przeniesienia przez właściciela nieruchomości na osobę trzecią prawa własności pierwszego z lokali, gdyż z tą chwilą dochodzi do powstania współwłasności nieruchomości wspólnej (por. M. Berek, J. Pisuliński, w: System Prawa Prywatnego, t. 3, 2020, s. 552; uchwała SN z 9 czerwca 2005 r., III CZP 33/05, OSNC 2006, Nr 4, poz. 62).

Począwszy od 1 stycznia 2020 r., w następstwie znowelizowania art. 19 u.w.l., o występowaniu tzw. małej wspólnoty mieszkaniowej mówimy wówczas, gdy liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych należących do dotychczasowego właściciela nieruchomości nie jest większa niż 3. Ustawodawca tym samym ograniczył zakres zastosowania przepisów o małej wspólnocie mieszkaniowej, które w poprzednim stanie prawnym odnosiły się do wspólnot, w których liczba lokali była nie większa niż 7.

Na podstawie znowelizowanego art. 20 ust. 1 u.w.l., wspólnoty liczące od 4 do 7 lokali, które nie określiły odmiennie zasad sprawowania zarządu nieruchomością wspólną, zostały zobowiązane do podjęcia uchwały o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu bądź ustalenia zasad zarządu nieruchomością wspólną w inny sposób właściwy dla dużej wspólnoty mieszkaniowej (np. przez powierzenie tych zadań zarządcy w trybie przewidzianym w art. 18 u.w.l. - por. K.Osajda (red.) Ustawa o własności lokali. Komentarz do art. 19, wyd. 13, Legalis).

Zatem wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, wskazywana nowelizacja doprowadziła do zmiany zasad wykonywania zarządu nieruchomością wspólną lecz nie miała jakiegokolwiek wpływu na kwestię samej podmiotowości Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości G. w W. Rację ma zatem Sąd I instancji wskazując, że liczba wyodrębnionych lokali tej wspólnocie mieszkaniowej, tj. cztery, z uwagi na zmiany liczby lokali wprowadzonych w 2019 r do art. 20 u.w.l. ma wpływ na obowiązek ustanowienia ustawowego zarządu, ale nie na okoliczność funkcjonowania samej instytucji wspólnoty mieszkaniowej w obrębie przedmiotowej nieruchomości.

Kwestia, kto jest podmiotem zobowiązanym do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości zabudowanych budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, była wielokrotnie rozstrzygana przez sądy administracyjne. Dokonując wykładni art. 2 ust. 3 u.c.p.g., przyjmowano jednolicie, że wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że mowa w nim o nałożeniu obowiązków właścicieli na osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, uczynienie tych osób odpowiedzialnymi za wykonanie tych obowiązków. Ponieważ przepis ten został zamieszczony w rozdziale I "Przepisy ogólne", dotyczy również obowiązków przewidzianych w art. 6h i 6m u.c.p.g. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2663/15; z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 2889/15; z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1787/14; z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 936/15).

Celem ustawodawcy było uniknięcie sytuacji, gdy wiele osób będzie odpowiedzialnych za wykonanie obowiązków związanych z nieruchomością wspólną, co powodować może stan niepewności co do zakresu obowiązków poszczególnych podmiotów. To u osób sprawujących zarząd powstaje zatem obowiązek deklarowania i uiszczania opłaty. Kwestia rozliczenia z właścicielami wynika ze stosunków między osobami sprawującymi zarząd a właścicielami poszczególnych lokali. Zauważyć należy, że tak przepis art. 2 ust. 3 u.c.p.g. rozumiał również Trybunał Konstytucyjny, uznając w powołanym wyroku przepisy art. 6h i art. 6m ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 3 u.c.p.g. za zgodny z art. 2 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1774/16).

Wskazany przepis został znowelizowany z dniem 1 lutego 2015 r., na mocy art. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 13 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 87). Zgodnie z nowym brzmieniem tego przepisu: "Jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową.".

W konsekwencji od 1 lutego 2015 r. obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową.

Z powyższych względów nie sposób zasadnie twierdzić, że zapadła w sprawie decyzja ostateczna Kolegium została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, co uzasadniałoby skuteczność zarzutu naruszenia art. 247 § 1 pkt 5 O.p..

Bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 247 § 1 pkt 3 O.p.. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Przy czym, rażące naruszenie prawa to takie uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa (por. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. akt III FSK 1431/23). Autor skargi kasacyjnej takiego uchybienia w niniejszej sprawie nie wykazał.

W ten sam sposób należało również ocenić zarzut sformułowany w punkcie II). 2 petitum skargi kasacyjnej, skoro z przyczyn wyżej przedstawionych, prawidłowo Sąd I instancji przyjął i wyjaśnił, że podmiotem, na którym spoczywał obowiązek wynikający z zaskarżonej decyzji jest W. w W.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a., należy wskazać, iż pierwszy z powołanych przepisów przewiduje, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym związany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami.

Dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej opartego na tym przepisie należy wykazać, że Sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1580/11), a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1560/12), ale również wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (por. wyrok NSA z 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1234/12, wyrok NSA z 28 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2395/10).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie żadna ze wskazanych wyżej okoliczności nie wystąpiła.

Natomiast warunkiem zastosowania art. 135 p.p.s.a. jest to, aby zaskarżony akt okazał się sprzeczny z prawem i to w stopniu uzasadniającym jego wzruszenie, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z 24 listopada 2022 r., sygn. akt III FSK 2029/21). Przepis art. 135 p.p.s.a. znajduje zastosowanie bowiem jedynie w razie uwzględnienia skargi, a więc w przypadku stwierdzenia przez sąd niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Przesłanką jego zastosowania jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w aktach lub czynnościach poprzedzających, jeżeli tylko miało to miejsce w granicach danej sprawy. Zatem art. 135 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania w razie oddalenia skargi, a takie właśnie rozstrzygnięcie zostało zaskarżone skargą kasacyjną (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 917/21).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 120 - 122 O.p., art. 187 § 1 O.p. oraz art. 210 § 1 pkt 6 O.p. pozostawał bez wpływu na wynik sprawy.

W punkcie wyjścia wskazać należy, że art. 120, art. 121 i art. 122 O.p. regulują ogólne zasady postępowania podatkowego i w orzecznictwie słusznie zauważono, że jakkolwiek w postępowaniu podatkowym zasady te mają charakter normatywny, to jednak znajdują swoje rozwinięcie i uszczegółowienie w poszczególnych przepisach O.p.. Stąd też zarzut naruszenia określonej zasady postępowania podatkowego powinien być oceniany w powiązaniu z naruszeniem przepisu, który stanowi rozwinięcie tej zasady (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r., sygn. akt I FSK 2041/14).

W rozpoznawanej sprawie prawidłowo oceniono jako bezzasadne zarzuty naruszenia wskazywanych przepisów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny oceniając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty procesowe, w których kwestionowano sposób gromadzenia i oceny materiału dowodowego, ustalenia faktyczne będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji oraz jej uzasadnienie, stwierdza, że przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie budzi wątpliwości. W szczególności Sąd ten oddalając wniesioną skargę prawidłowo przyjął, że stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z przepisami O.p., przy czym - co trzeba podkreślić - w skardze kasacyjnej nie wykazano skutecznie, że zarzucane naruszenia przepisów postępowania miały wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Autor skargi kasacyjnej nie podważył skutecznie stanu faktycznego ustalonego przez organy i zaaprobowanego przez Sąd I instancji. Tym samym za bezzasadny uznaje zarzut dotyczący braku należytego wyjaśnienia sprawy wobec błędnego ustalenia zakresu i sposobu korzystania z lokalu nr 2 i ustalenia dowolnych opłat za brak segregacji, co do lokalu nr 4 m.in. wobec braku udowodnienia braku segregacji, a tym samym wadliwe naliczenie opłat.

Co do kwestii braku segregacji Sąd I instancji zaaprobował stanowisko Kolegium wskazujące na ustalenia organu I instancji, iż w kwestionowanym okresie odpady nie były segregowane, bowiem jako zmieszane były odbierane z przedmiotowej nieruchomości. W tym zakresie Organ I instancji odwołał się informacji o odbiorach odpadów komunalnych BGO z dnia 27 sierpnia 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniono, że w świetle pisma z dnia 7 września 2020 r. w lokalu nr 2 w okresie do 30.04.2018 r. był wynajmowany przez firmę; od 1.05.2018 r. do 31.08.2018r. lokal był pusty; zaś od 01.09.2019 r. do 31.08.2020 r. w lokalu zamieszkiwała 1 osoba. Tej treści oświadczenie złożył A. H.

W realiach niniejszej sprawy, sporządzone uzasadnienie decyzji zawiera nie tylko opis stanu faktycznego ustalonego przez organ, ale także wskazanie, w jakim stopniu został on przyjęty przez organ i dlaczego. Uzasadnienie, stosownie do wymogów jakie stawia art. 210 § 1 pkt 6 O.p. zawiera przytoczenie ustaleń faktycznych zmierzających do wykazania stanu faktycznego, przyjętego przez organ do swoich rozważań, oraz obejmuje także ocenę poczynionych ustaleń z punktu widzenia przepisów mających zastosowanie w sprawie. Uwzględniono przy tym obowiązujące stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w poszczególnych okresach.

W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw do zanegowania stanu faktycznego, który stanowił podstawę do orzekania przez Sąd pierwszej instancji. Należy podkreślić, że jeżeli Skarżący kwestionuje okoliczność faktyczną przyjętą przez organ, to na tymże podmiocie ciąży obowiązek uzasadnienia swojej racji m.in. poprzez przedstawienie stosownego dowodu. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, tj. gdy wyprowadzone ze zgromadzonych dowodów wnioski naruszają przesłanki swobodnej oceny dowodów. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, do odmiennej oceny materiału dowodowego, jak to ma miejsce na gruncie niniejszej sprawy, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy podatkowe. Sam fakt, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został przez organy podatkowe oceniony odmiennie niż oczekiwali tego Skarżący nie świadczy o naruszeniu przepisów postępowania podatkowego.

Autor skargi kasacyjnej nie uzasadnił bliżej kwestii wpływu wskazanych w jej treści orzeczeń na odmienną ocenę sprawy. Tymczasem o skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do ostatniego zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, określającym wymogi uzasadnienia, zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z art. 141 § 4 p.p.s.a. wynika, że Sąd I instancji powinien zwięźle przedstawić zarzuty skargi oraz stanowiska pozostałych stron. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji zawarł powyższe elementy uzasadnienia w opisie stanu faktycznego. Nie można natomiast uznać, że sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu czy przedstawionego stanowiska. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2148/13).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji, na podstawie akt sprawy, rozważył wszystkie konieczne do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Treść skargi kasacyjnej, postawione w jej petitum zarzuty, dowodzą, że stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone zostało w sposób na tyle zrozumiały, iż pozwoliło Skarżącym na polemikę i jego negowanie. Polemika ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji nie może jednak usprawiedliwiać zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Z tych względów skarga kasacyjna, jako niemająca usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

s. Jacek Pruszyński s. Paweł Borszowski s. Krzysztof Przasnyski (spr.)