Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1083/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 17
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Renata Czeluśniak Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) Protokolant starszy referent Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2023 r. nr SKO.ŚR/4111/200/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Oświęcimia z dnia 17 stycznia 2023 r. odmawiającej przyznania M. W. (dalej: "skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką H. M. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej: "u.ś.r.").

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 30 listopada 2022 r. skarżąca wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w Oświęcimiu o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Z treści wniosku wynika, że skarżąca nie mieszka z matką. Z orzeczenia z dnia 29 maja 2020 r. wynika, że matka skarżącej jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, a stwierdzony stopień niepełnosprawności istnieje od 17 kwietnia 2020 r. Orzeczenie wydano do 31 maja 2021 r. Matka skarżącej jest wdową, Uprzednio skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne z uwagi na opiekę nad ojcem, który zmarł w dniu 23 listopada 2022 r. Od dnia 7 grudnia 2022 r. skarżąca jest zarejestrowana jako bezrobotna z prawem do pobierania zasiłku (do 6.12.2023 r.).

Z przeprowadzonego w dniu 21 grudnia 2022 r. wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo, ale praktycznie cały dzień spędza u matki. Zdarza się, że nocuje u matki. Skarżąca wcześniej nie pracowała, ponieważ opiekowała się niepełnosprawnym ojcem. Obecnie nie pracuje zawodowo, ani dorywczo z uwagi na konieczność opieki nad matką. Pomaga matce we wszystkich czynnościach życia codziennego, załatwia wszystkie sprawy urzędowe, sprawy związane z leczeniem, czynności higieniczne, jest obecna przy kąpieli, robi zakupy, doraźnie przygotowuje posiłki. Ostatni raz pozostawała w zatrudnieniu w lutym 2020 r., zrezygnowała z niego z uwagi na konieczność opieki nad ojcem. Według skarżącej, matka może zostać sama tylko tymczasowo, z uwagi na schorzenia, na które cierpi.

W wywiadzie wskazano, że matka skarżącej pozostaje stałym leczeniu z powodu chorób neurologicznych, kardiologicznych, ortopedycznych. Przebyła udar, ma problemy z pamięcią, które się pogłębiają. Pomoc zapewnia córka, która załatwia sprawy lekarskie, urzędowe, kupuje niezbędne artykuły, pomaga w higienie, dba o porządek w mieszkaniu. Syn - czyli brat skarżącej - nie może opiekować się matką, ponieważ pracuje i często nie ma go w domu. Opieka według oświadczeń matki skarżącej jest sprawowana w sposób prawidłowy.

Decyzją z dnia 17 stycznia 2023 r. Prezydent Miasta Oświęcimia odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że z uwagi na treść art. 17 ust.1b u.ś.r. nie ma możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła, że przyjęta w zaskarżonej decyzji wykładnia przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest niezgodna z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13. Skarżąca podniosła, że matka jest w coraz gorszym stanie zdrowia, cierpi na demencję starczą, zapomina ile zjadła, czy zjadła, ma niedowłady kończyn i fatalny stan kręgosłupa.

Decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Oświęcim. W uzasadnieniu organ wskazał, że data powstania niepełnosprawności nie ma znaczenia w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13. W ocenie Kolegium nie zostały spełnione przesłanki przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ zakres opieki nad matką nie jest tego rodzaju, aby całkowicie wykluczał zatrudnienie, a zatem nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a opieką nad matką. Matka skarżącej wymaga pomocy jedynie w niektórych czynnościach, które mogą być wykonywane w dowolnym czasie, nie spełniają ustawowej przesłanki niepodejmowania zatrudnienia z uwagi na opiekę nad osobą niepełnosprawną. Skarżąca ponadto nie mieszka z matką. Organ podkreślił, że matka skarżącej ma problemy z pamięcią, jest jednakże zorientowana w swojej sytuacji, może być zostawiona sama w domu. Istnieją również sposoby zabezpieczenia posiłków dla osoby niepełnosprawnej, nawet na cały dzień. Organ zwrócił uwagę, że do alimentacji matki skarżącej zobowiązany jest również brat, w stosunku do którego nie zachodzą przeszkody obiektywne w jego realizacji. Okoliczność ta, w ocenie organu również potwierdza, że w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a opieką nad matką.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła:

- naruszenie art. 17 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że faktyczne sprawowanie opieki nad matką nie jest wystarczające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na to iż rodzaj i czasokres czynności nie spełnia wymogów opieki, o której mowa w art. 17 u.ś.r.;

- nieuprawnione przyjęcie, ze matka ma tylko kłopoty z pamięcią, a nie jest całkowicie niezorientowana co do rzeczywistości i tym samym w swojej sytuacji życiowej, a przez to wkraczanie w kompetencje lekarzy orzeczników, czy tez innych zespołów orzekających o niepełnosprawności;

- nieuprawnionym uznaniu, że jeżeli matka może czasowo zostać sama w domu skarżąca może zapewnić jej opiekę bez rezygnacji z zatrudnienia;

- nieuprawnionym przyjęciu, że przepisy u.ś.r. pozwalają organom ustalać możliwości i formy realizacji obowiązku alimentacyjnego przez osoby zobowiązane do alimentacji, a przez to wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla sądów powszechnych;

- naruszenie art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnoszących się do faktycznie opieki sprawowanej przez skarżącą nad matką oraz realnych możliwości jej sprawowania w zakresie wymaganym jej stanem zdrowia, a przez to załatwienie sprawy w sposób kolidujący z interesem skarżącej;

- art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji.

W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 4 sierpnia 2023 r. skarżąca przedłożyła orzeczenie z dnia 12 lipca 2023 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności matki wydane na stałe oraz zaświadczenie o stanie zdrowia matki z dnia 21 czerwca 2023 r.

Pismem z dnia 20 listopada 2023 r. skarżąca przedłożyła do akt opinię psychologiczna z dnia 9 listopada 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowo zastosowaną normą prawa materialnego, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.

W niniejszej sprawie bezsporną okolicznością było posiadanie przez matkę skarżącej orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanego do dnia 31 maja 2021 r. Zgodnie z treścią art. 15h ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych sytuacji kryzysowych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095) - orzeczenie mimo upływu terminu zachowało ważność do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności. Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie był fakt pobierania przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem do jego śmierci w dniu 23 listopada 2022 r. Zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad matką został ustalony w oparciu o oświadczenia skarżącej oraz treść wywiadu środowiskowego. Opieka skarżącej nad matką obejmuje: pomoc matce we wszystkich czynnościach życia codziennego, załatwianie spraw urzędowych, spraw związanych z leczeniem, pomoc w czynnościach higienicznych, obecność przy kąpieli, robienie zakupów, doraźne przygotowanie posiłków. Do alimentacji niepełnosprawnej matki zobowiązany jest również brat skarżącej. Okolicznością bezsporną jest również, że skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo i nie mieszka z matką. Okolicznością sporną w niniejszej sprawie było ustalenie, czy zakres opieki skarżącej nad matką jest tego rodzaju, żeby wykluczał podjęcie przez skarżącą zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji SKO w Krakowie, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym – w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 - nie jest dopuszczalna odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie w oparciu o przesłankę wieku, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Wadliwe zatem, jak słusznie wskazało Kolegium w zaskarżonej decyzji, jest stanowisko Prezydenta Miasta Oświęcim, odmawiające prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej wyłącznie w oparciu o art. 17 ust. 1b u.ś.r.

W ocenie Sądu prawidło ustaliły organy w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy materiały dowodowe, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji stan zdrowia matki skarżącej oraz zakres opieki, której wymaga nie był tego rodzaju, aby uzasadniał rezygnację przez skarżącą z zatrudnienia. Zdaniem Sądu dla oceny konieczności rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą z powodu opieki nad matką wpływ ma również okoliczność, że skarżąca nie mieszka z matką.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.ś.r. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Matka skarżącej jest wdową, a zatem skarżąca jest osobą legitymowaną do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym matką.

Należy wskazać, że świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności – bowiem ta wynika z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica – lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie to nie może być zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. W przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, której zakres wyklucza podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga.

Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r., pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19).

W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., I OSK 2820/13). Opieka uprawniająca do świadczenia pielęgnacyjnego, jest takim rodzajem opieki, którego skutkiem jest brak możliwości pogodzenia jej wykonywania i jednoczesnego wykonywania czynności zarobkowych. Do cech takiej opieki należy zaliczyć długoterminowość jej sprawowania lub trwały charakter. Opieka ta nie może zatem być świadczona niecodziennie, a jeżeli nawet codziennie, to wyłącznie przez część doby (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2023 r., I OSK 1899/22). Opieka ta powinna być zatem w takim stopniu absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla podopiecznego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 51/21).

Zdaniem Sądu prawidłowe są ustalenia przyjęte w zaskarżonej decyzji, że zakres opieki, której wymaga matka skarżącej jest do pogodzenia z podjęciem przez skarżącą zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Świadczą o tym wskazane przez skarżącą czynności opiekuńcze, ustalony stan zdrowia matki skarżącej, jak i również okoliczność, że matka skarżącej mieszka sama.

Sąd podziela w pełni pogląd wyrażony w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (z dnia 5 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 918/22), w świetle którego takie czynności jak: przygotowanie posiłków, ich podanie, podanie leków, czynności higieniczne, a tym bardziej czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego mogą być realizowane przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu, a także w dni wolne. Nie sposób przyjąć, aby takie czynności, jak dbanie o czystość w domu, towarzyszenie w wizytach lekarskich, badaniach, wykupywanie leków, pilnowanie ich przyjmowania, pomoc w ubieraniu się, przygotowanie posiłków, czy ich podanie wymagały całkowitej rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia. Podkreślić należy, że są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je (dla siebie, a przy okazji także dla domowników) przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu, czy w dni wolne od pracy. Czynności polegające na pomocy w utrzymaniu higieny, podawaniu posiłków, czy leków nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia (por. wyrok WSA w Krakowie, jw.). W rezultacie, zdaniem Sądu prawidłowo przyjęto w zaskarżonej decyzji, że zakres opieki skarżącej nad matką nie jest tego rodzaju, aby skarżąca nie mogła podjąć zatrudnienia, choćby w części wymiaru czasu pracy, bez szkody dla opieki, której wymaga niepełnosprawna matka.

Sąd nie podzielił zarzutów skarżącej dotyczących braku ustalenia zakresu faktycznej opieki skarżącej nad matką, a także realnych możliwości jej sprawowania w zakresie wymaganym stanem zdrowia, a w rezultacie rozstrzygnięcia sprawy w sposób kolidujący z słusznym interesem strony. Należy bowiem pokreślić, że organy w toku postępowania w oparciu o treść wywiadu środowiskowego oraz oświadczenia skarżącej ustaliły zakres opieki, jakiej wymaga matka skarżącej, a równocześnie skarżąca nie wskazała na czym polegać miała niepełność ustaleń w tym zakresie. Podkreślić równocześnie należy, że organy wydają rozstrzygnięcie na podstawie okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji. Sąd dokonując oceny legalności decyzji również uwzględnia stan istniejący w tej dacie, a nie okoliczności, które pojawiły się po dacie wydania decyzji. Zaznaczyć także należy, że zasada uwzględnienia słusznego interesu strony przy rozstrzyganiu sprawy może być uwzględniona jedynie w granicach prawa, tym samym podkreślić należy, że wynikający z art. 7 k.p.a. obowiązek uwzględniania słusznego interesu strony nie może stanowić podstawy do wyłączenia obowiązywania bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę wydania decyzji (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2023 r., II OSK 2563/20). W rezultacie, w sytuacji gdy nie zostały w sprawie spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego brak było możliwości jego przyznania – wbrew treści art. 17 u.ś.r. – z wyłącznym powołaniem się na konieczność uwzględnienia interesu skarżącej.

Sąd nie podziela zarzutów podniesionych w skardze, w świetle których dokonywanie przez organ ustaleń w zakresie stanu zdrowia matki skarżącej stanowi naruszenie kompetencji lekarzy orzeczników oraz sądów powszechnych. Należy bowiem wskazać, że orzeczenie lekarza orzecznika jest wiążące dla organów w zakresie ustalenia stopnia niepełnosprawności, a także jej przyczyn oraz wymaganego art. 17 u.ś.r. - stwierdzenia konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Równocześnie, organy prowadząc postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego mają obowiązek ustalić stan zdrowia osoby wymagającej opieki i zakres tej opieki, aby móc stwierdzić, czy rzeczywiście pomiędzy opieką a rezygnacją, czy też niepodejmowaniem zatrudnienia istnieje związek przyczynowo-skutkowy.

Za niezasadne Sąd uznał zarzuty wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie okoliczności faktycznych, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się opierał jak i przyczyn, które spowodowały, iż innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto uzasadnienie prawne decyzji musi także zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie określiło stan faktyczny i prawny sprawy, uzasadniło przyjętą wykładnię przepisów prawa oraz zasadność przyjętego rozstrzygnięcia.

Sąd nie podziela podniesionego w skardze zarzutu, że organy administracji publicznej nie mogą w toku postępowania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego ustalać kręgu osób zobowiązanych do alimentacji osoby niepełnosprawnej i sposobu realizacji tego obowiązku. Podkreślić należy, że świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem z zakresu pomocy społecznej, a zatem jego przyznanie powinno uwzględniać zasadę subsydiarności, w świetle której Państwo powinno pomagać tam, gdzie jednostka nie może poradzić sobie sama. Równocześnie, interpretacja przepisów u.ś.r. wymaga odwołania do wyrażonej w Konstytucji RP zasady wspierania rodzin, które znajdują się trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 Konstytucji). W ocenie Sądu pomoc Państwa powinna być stosowana tam, gdzie jednostka (rodzina) nie jest w stanie poradzić sobie samodzielnie. W rezultacie, ocena zaistnienia konieczności rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą powinna również uwzględniać okoliczność, że brat skarżącej jest zobowiązany do alimentacji matki.

Sąd nie przeprowadził dowodu z dokumentów przedłożonych przez skarżącą: orzeczenia o niepełnosprawności matki skarżącej z dnia 12 lipca 2023 r., zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia matki skarżącej z dnia 21 czerwca 2023 r. wydanego dla potrzeb Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, konsultacji psychologicznej z dnia 9 listopada 2023 r. z uwagi na fakt, że powstały one po dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie – czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd jest dopuszczalne wówczas, gdy postulowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2005 roku, sygn. akt II GSK 164/05). Podkreślić należy, że wszystkie dowody przedłożone przez skarżącą powstały po wydaniu zaskarżonej decyzji, a zatem nie mogły być podstawą kontroli jej legalności. Równocześnie, Sąd wskazuje, że nowe dowody i nowe okoliczności mogą ewentualnie stanowić podstawę nowego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowym zastosowaniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego, a Sąd nie dopatrzył się w niej naruszeń skutkujących koniecznością jej uchylenia.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.