Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 984/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 33 indeks 9 ust. 1; art. 33 indeks 1 ust. 3;
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1059
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych.
article: art. 8; art. 35; art. 36;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska- Przewłoka Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego T. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

T. B. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r., wydaną w wyniku rozpoznania odwołania od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] (dalej Komisja Egzaminacyjna), którą to decyzją Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3310 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. 2002 r., Nr 123, poz. 1059 ze zm.) cytowana dalej jako r.p. utrzymał ww. uchwałę w całości w mocy.

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] września 2008 r. skarżący przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, przeprowadzonego przez Komisję Egzaminacyjną, która to Komisja ww. uchwałą ustaliła, że uzyskał on z testu wyboru 189 punktów, co w konsekwencji, zgodnie z treścią art. 339 ust. 3 r.p., dawało mu negatywny wynik z egzaminu.

Od powyższej uchwały skarżący złożył odwołanie, w którym wnosząc o jej zmianę poprzez stwierdzenie, iż uzyskał pozytywny wynik z egzaminu konkursowego bądź o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Komisji Egzaminacyjnej, zarzucił naruszenie art. 339 ust. 1 i ust. 3 r.p. Skarżący zakwestionował:

• pytania testowe nr: 41, 66, 99, 108, gdyż w pytaniach tych – jego zdaniem, treść zaproponowanych odpowiedzi wzbudzała wątpliwości - więcej niż jedna odpowiedź mogła być wskazana jako prawidłowa;

• pytania testowe nr: 196, 198, 203 i 206, bowiem uważał, że pytania te - jako pytania z zakresu prawa podatkowego, wykraczały poza zakres obowiązujący na aplikację radcowską, ponieważ prawo podatkowe jest odrębną gałęzią prawa od prawa finansowego.

Minister Sprawiedliwości w zaskarżonej decyzji wskazał, iż ww. egzamin przeprowadzony został zgodnie z wymogami ustawy o radcach prawnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2164, z późn. zm.), dalej cytowane jako Rozporządzenie. Wskazał, że ponowna analiza testu wraz z kartą odpowiedzi skarżącej i przeliczenie punktacji wykazała, że wynik przedmiotowego egzaminu konkursowego został ustalony prawidłowo - skarżący uzyskał 189 punktów, a zatem nie uzyskał wymaganych ustawowo 190 punktów, co skutkowało negatywnym jego wynikiem. Organ podkreślił przy tym, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Art. 339 ust. 3 r.p. jednoznacznie przesądza, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 190 punktów. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów skarżącego wobec zakwestionowanych przez niego pytań uznając, że zostały one sformułowane w sposób prawidłowy i zgodny z postanowieniami art. 331 ust. 3 r.p. oraz z art. 339 ust. 1 r.p. Organ odnosząc się do pytania nr 41 wskazał, że odpowiedzi na nie zostały sformułowane prawidłowo, bowiem jedyną prawidłową odpowiedzią, nie budzącą wątpliwości była odpowiedź "B", wynikająca z art. 360 § 1 i § 3 k.p.k., podczas gdy skarżący zaznaczył wariant "A". Minister uznał, że z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że sąd może (fakultatywnie) wyłączyć jawność całości lub części rozprawy, jeżeli choćby jeden z oskarżonych jest nieletni. Zatem udzielenie prawidłowej odpowiedzi na to pytanie, nie wymagało poddawania ocenie jakichkolwiek stanów faktycznych, jak uważał skarżący. Organ odnosząc się do pytania nr 66 wskazał, że odpowiedzią na nie, nie budzącą wątpliwości była odpowiedź "B", wynikająca z art. 244 § 1 k.c., podczas gdy skarżący zaznaczył odpowiedź "A". Minister podał, że zawarty w art. 244 § 1 k.c. katalog ograniczonych praw rzeczowych jest - wbrew twierdzeniom skarżącego, katalogiem zamkniętym, w którym nie znajduje się użytkowanie wieczyste. Nadto organ wskazał, że instytucja użytkowania wieczystego została uregulowana w odrębnych przepisach kodeksu cywilnego. Minister odnosząc się do pytania nr 99 wskazał, że jedyną prawidłową - według klucza odpowiedzi, była odpowiedź "C" – wynikająca wprost z treści art. 168 § 1 k.p.c. w zw. z art. 148 § 1 k.p.c., podczas gdy skarżący zaznaczył odpowiedź "A". Uznał, że mylne było przekonanie skarżącego, jakoby w kodeksie postępowania cywilnego nie było przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu do wniesienia apelacji, i że z tego tytułu należałoby zastosować odpowiednio przepisy o postępowaniu rozpoznawczym. Poza tym istota pytania sprowadzała się do tego, jakiej treści orzeczenie wyda sąd – oddali czy odrzuci wniosek, i czy dokona tego na rozprawie czy na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się do pytania nr 108 Minister Sprawiedliwości wskazał, że jedyną prawidłową - według klucza odpowiedzi, była odpowiedź "C", podczas gdy skarżący zaznaczył odpowiedź "A". Minister stwierdził, że w świetle art. 3986 § 1 i § 2 k.p.c. w zw. z art. 3984 k.p.c. skarga kasacyjna podlega odrzuceniu przez sąd bez konieczności uprzedniego wzywania do uzupełnienia jej braków, jeżeli owe braki stanowią nieprzytoczenie podstaw kasacyjnych. Nadto Minister wskazał, że przytoczony przez wnoszącego odwołanie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2008 r. sygn. akt SK 40/07, dotyczy zupełnie innej kwestii niż ta, o której traktuje ww. pytanie. Odnosząc się do pozostałych pytań, zakwestionowanych przez skarżącego Minister Sprawiedliwości uznał, że wbrew stwierdzeniom odwołującego się pytania te nie wykraczały poza zakres wskazany w art. 331 ust. 3 r.p., bowiem zgodnie z tym przepisem egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego m.in. z zakresu prawa finansowego. Pytania nr: 196, 198, 203 i 206 dotyczyły podatków, które należą do zakresu prawa finansowego i są jedynie z niego wyodrębnione, jako odrębny dział, ale to nie pozwala na stwierdzenie, jak chciałby tego skarżący, że prawo podatkowe jest niezależną gałęzią prawa od prawa finansowego. Reasumując Minister wskazał, że brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej, a zatem brak było podstaw do uznania naruszenia art. 339 ust. 1 i art. 331 ust. 3 r.p.

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę, w której wnosząc o jej uchylenie w całości, zarzucił naruszenie:

1. prawa materialnego:

a. art. 339 ust. 1 r.p. poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieprzyznaniu punktów za poprawne odpowiedzi, które nie zostały uwzględnione w tzw. kluczu odpowiedzi;

b. art. 331 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 1 w zw. z art. 332 ust. 4 w zw. z art. 331 ust. 3 w zw. z art. 339 ust. 1 r.p. w zw. z art. 54 ust. 1 w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że na egzaminie jest dozwolone ocenianie nie tylko wiedzy kandydatów, lecz również ich poglądów w zakresie kwestii problematycznych oraz na przyjęciu, że dozwolone jest wartościowanie poglądów konkurencyjnych w judykaturze i doktrynie, na podstawie przyjętych przez autora pytań subiektywnych kryteriów.

2. przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 35, art. 36, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie wydanie decyzji w oparciu o z góry założoną tezę, z pominięciem okoliczności wskazanych w odwołaniu. Zdaniem wnoszącego skargę organ rażąco naruszył przepisy postępowania - art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., bowiem arbitralnie i błędnie dokonał wykładni przepisów ustawy o radcach prawnych, dotyczących kwestii formułowania pytań testowych, czym naruszył ogólne zasady postępowania administracyjnego, wyrażone w tych przepisach. Nadto w przekonaniu skarżącego organ nieterminowo rozpoznał sprawę i o przyczynach zwłoki nie poinformował strony.

W uzasadnieniu skarżący wskazał na: wadliwości konstrukcji pytań nr: 41, 66, 99, i 108 oraz na pytania nr 193-206, jako wykraczające poza ustawowy zakres objęty egzaminem konkursowym na aplikację radcowską, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w odwołaniu. Dodatkowo skarżący zakwestionował także pytanie nr 103. Odnosząc się do pytania nr 41 podkreślił, że wyłączenie jawności rozprawy - zarówno fakultatywne, jak i obligatoryjne, oparte jest na uznaniowości sądu. Wobec tego - jego zdaniem, nie można – jak zrobił to Minister, rozgraniczyć momentu oceny stanu faktycznego przez sąd od momentu zastosowania przez sąd odpowiedniej normy prawa. W odniesieniu do braku jednoznacznej odpowiedzi na pytanie nr 66, skarżący uznał, że zostało one sformułowane w sposób odnoszący się do całości ustawy kodeks cywilny – "zgodnie z kodeksem cywilnym", a to w jego przekonaniu spowodowało, że należało uznać użytkowanie wieczyste za ograniczone prawo rzeczowe pomimo, że zostało uregulowane ono w odrębnym tytule k.c. i odrębnym przepisie, niż ten wskazany w kluczu odpowiedzi, jako postawa odpowiedzi prawidłowej – tj. art. 244 k.c. Co do pytania nr 99 skarżący uznał, że wszystkie zaproponowane odpowiedzi były prawidłowe. Jego zdaniem z gramatycznej wykładni przepisu art. 168 nie wynika poprawna odpowiedź, bowiem jej udzielenie wymagało odwołania się do wykładni systemowej, co było niedopuszczalne na egzaminie na aplikację radcowską i wykraczało poza ustawowe jej ramy. Co do pytania nr 103 skarżący zarzucił, że z przepisu art. 194 § 1 k.p.c. wynika obligatoryjność dopozwania, natomiast w pytaniu znalazło się mylące – w jego odczuciu, stwierdzenie "sąd może wezwać", co by wskazywało, że pytanie dotyczyło § 3 art. 194 k.p.c., w którym ustawodawca posługuje się właśnie takim sformułowaniem. Skarżący kwestionując pytanie nr 108 wskazał, że słusznie Minister podał, iż wskazane przez niego w odwołaniu orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt SK 40/07 dotyczyło innej kwestii niż ta, o której traktuje pytanie. Jednakże w uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny powołał inne swoje orzeczenie z dnia 31 marca 2005 r. w sprawie o sygn. akt SK 26/2002. W ocenie wnoszącego skargę uzasadnienie tego ostatniego dowodzi, że praktyka stosowania prawa na gruncie odrzucenia skargi kasacyjnej a limine nie ma jednolitego charakteru i w tej sytuacji uzasadnia to zarzut, iż pytanie nr 108 zostało sformułowane wbrew wymogom art. 339 ust. 1 r.p. Jeżeli chodzi o pytania nr: 196, 198, 203 i 206 skarżący w szerokim uzasadnieniu poddał pod wątpliwość, jakoby prawo podatkowe stanowiło jedynie dział prawa finansowego. Jego zdaniem prawo podatkowe jest odrębną gałęzią prawa polskiego, niezależną i nie wchodzącą w zakres prawa finansowego. Wobec tego zarzut naruszenia art. 331 ust. 3 r.p. jest zasadny.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszym postępowaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jak i zasad ogólnych k.p.a. Zaskarżona decyzja podjęta została na podstawie przepisów ustawy o radcach prawnych i w zgodzie z tymi uregulowaniami, z uwzględnieniem interesu społecznego, słusznego interesu obywateli i w zgodzie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Minister Sprawiedliwości podjął wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania w sprawie niezbędnego materiału dowodowego, a następnie dokonał jego swobodnej oceny. Organ ponownie merytorycznie rozpoznał sprawę i z całą pewnością, w sposób szczegółowy i dogłębny wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Nadto Minister wskazał, że sprawa została rozpoznana w najszybszym z możliwych terminów, a jakiekolwiek opóźnienia wynikały z faktu wpływu do organu dużej ilości odwołań od uchwał Komisji Egzaminacyjnych. Minister uznał także za nietrafny zarzut skargi, jakoby naruszone zostały przepisy Konstytucji RP i podał, że rozpoznając odwołania od uchwał Komisji Egzaminacyjnych - w tym także odwołanie skarżącego, stosował te same normy prawa w każdym z postępowań i w sposób indywidualny odnosił się do zarzutów stron.

W piśmie z dnia 7 września 2009 r. skarżący odniósł się do wadliwego sformułowania pytania nr 99, wskazując na orzecznictwo Sądu Najwyższego. Podniósł, że art. 148 § 1 k.p.c. posługuje się pojęciem "rozpoznanie sprawy", a to prowadzi do wniosku, że chodzi o merytoryczne odniesienie się do roszczenia procesowego, którego dotyczy postępowanie. W ramach postępowania głównego mogą występować postępowania wpadkowe – incydentalne, które rozpoznawane są przez sąd w ramach posiedzeń niejawnych. Postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu - we wskazanym wcześniej rozumieniu, jest więc postępowaniem wpadkowym – nie jest rozpoznaniem sprawy, i jako takie w myśl ww. przepisu mogłoby być rozpoznane przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Problematykę tą rozstrzygnął dopiero Sąd Najwyższy uznając, że wniosek taki nie może być oddalony na posiedzeniu niejawnym. Wobec tego, skoro prawidłowa odpowiedź na to pytanie nie wynika wprost z przepisów prawa, a jej udzielenie jest możliwe dopiero po sięgnięciu do orzecznictwa sądu i po zastosowaniu wykładni systemowej, to należało uznać je za sformułowane w sposób nieprecyzyjny i niejednoznaczny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1209) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną /uchwałę/ lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co w sprawie niniejszej wymaga szczególnego podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez T. B. skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie podzielił wszystkich zarzutów w niej podniesionych. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji, zdaniem sądu, doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa materialnego.

Postępowanie konkursowe na aplikację radcowską jest postępowaniem administracyjnym, które przeprowadza powołany w tym celu organ Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowych izb radców prawnych, od której rozstrzygnięcie przysługuje stronie odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.

Zgodnie z art. 339 ust. 1 r.p. egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Test sprawdza komisja w składzie, który przeprowadza egzamin konkursowy. Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów.

Przepis art. 331 ust. 3 r.p. stanowi natomiast, że egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu.

Dokonując oceny czy pytania konkursowe zostały sformułowane zgodnie z wymogami ustawy o radcach prawnych Sąd uznał, że pytanie nr 100 zostało sformułowane w sposób naruszający zasady określone w art. 339 ust. 1 r.p.

Pytanie nr 100 brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, nie dołączając jednocześnie do wniosku samej apelacji:

A. sąd odrzuci wniosek o przywrócenie terminu,

B. sąd oddali wniosek o przywrócenie terminu,

C. przewodniczący wzywa stronę do uzupełnienia tego braku w terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu wniosku".

Skarżący udzielił na to pytanie odpowiedzi "A", natomiast według klucza odpowiedzi prawidłowa jest odpowiedź "C", która ma wynikać z przepisów art. 169 § 3 k.p.c. w zw. z art. 130 § 1 k.p.c.

Zdaniem Sądu powołane w kluczu odpowiedzi przepisy nie dają na kwestionowane pytanie takiej odpowiedzi, jaka została uznana przez organ za prawidłową.

Przepis art. 169 § 3 k.p.c. brzmi:

"Równocześnie z wnioskiem (o przywrócenie terminu) strona powinna dokonać czynności procesowej". Natomiast w myśl art. 130 § 1 k.p.c. zd. 1 "Jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opłacenia go w terminie tygodniowym". W ocenie Sądu o tym, że niedołączenie apelacji jest brakiem formalnym wniosku nie przemawia literalne brzmienie art. 169 § 3 k.p.c. To orzecznictwo Sądu Najwyższego przesądziło, iż niedopełnienie przez składającego wniosek o przywrócenie terminu wymagań przewidzianych w art. 169 § 3 k.p.c. stanowi brak formalny, którego uzupełnienie powinien Przewodniczący zarządzić w trybie przewidzianym w art. 130 k.p.c.: (tak też I CZ 238/54 z dnia 18 października 1954 r., OSNCP 1955/2/44 i 2CR 119/58 z dnia 1 września 1958 r., Preis 1960/2/407).

W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, przy uwzględnieniu orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, budzić może uzasadnione wątpliwości formułowanie tego rodzaju pytań w teście na egzaminie konkursowym na aplikację, na które odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, a jedynie z poglądów doktryny i orzecznictwa. Pytania testowe na aplikację radcowską winny być bowiem testem wyłącznie na wiedzę wynikającą z określonych dziedzin prawa i instytucji prawnych ukształtowanych przez prawo pozytywne.

W ocenie Sądu pytania testowe na egzamin konkursowy na aplikację radcowską powinny być tak formułowane, aby zrealizować ustawowy wymóg określony w art. 339 ust. 1 r.p., a zatem na które jest tylko jedna prawidłowa i niebudząca wątpliwości odpowiedź.

Jeśli chodzi natomiast o pytania zakwestionowane przez skarżącego Sąd uznał, iż organ - prezentując stanowisko zasadniczo odmienne od skarżącego - prawidłowo, w sposób wszechstronny i przekonywujący odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Minister w sposób pełny przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny oraz wyjaśnił stronie skarżącej, dlaczego jej stanowisko nie znajduje uzasadnienia, co czyni zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego niezasadnymi. Fakt wydania rozstrzygnięcia, które jest poparte analizą prawną i które jest jednocześnie niekorzystne dla strony, nie może być utożsamiane i łączone z naruszeniem wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Argumenty skarżącego należy uznać za polemikę z prawidłowym stanowiskiem organu. Pamiętać bowiem trzeba, że poprawna odpowiedź na pytanie testowe musi pozostawać w zgodzie z kontekstem i logiką pytania, bez czynienia dodatkowych założeń. Innymi słowy, by udzielić prawidłowej odpowiedzi na pytanie testu, należało "wyłuskać" istotę każdego pytania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w pełni dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości materialnoprawną ocenę stawianych zarzutów, uznając, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa strona skarżąca udzieliła niepoprawnych odpowiedzi na te pytania. Pytania testowe mieszczą się w ramach zakresu przedmiotowego egzaminu konkursowego na aplikację radcowską. Zauważyć bowiem należy, iż ustawa o radcach prawnych nie posługuje się pojęciem gałąź prawa/dział prawa, ale określa, że test egzaminacyjny obejmuje sprawdzenie wiedzy zakresu prawa m.in. finansowego. Nie negując wypowiedzi doktryny co do odrębności prawa podatkowego, nie można pominąć, że prawo finansowe reguluje działalność podmiotów publicznych w drodze norm prawno-finansowych. Do norm tych, będących źródłami polskiego prawa finansowego, należą m.in. przepisy Ordynacji podatkowej. Uwzględniając powyższe – w ocenie Sądu – nie można podzielić poglądu skarżącego, że pytania dotyczące prawa podatkowego nie mieszczą się w zakresie tematycznym egzaminu na aplikację radcowską. Pytania zostały sformułowane zgodnie z zaleceniem zawartym w przepisie art. 339 ust. 1 r.p., zaś odpowiedź wskazana przez organ, jako właściwa - wynika z poprawnego w tym zakresie klucza odpowiedzi załączonego do testu. Pytania te oparte były na przepisach prawa i zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź. Udzielenie przez skarżącego błędnych odpowiedzi na te pytania było, w ocenie Sądu, wynikiem czynienia przez niego pewnych dodatkowych założeń nie wynikających z treści pytania oraz jego własnej interpretacji przepisów. Sąd nie podzielił sformułowanych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przez organ przepisów Konstytucji RP. Minister Sprawiedliwości rozpoznając poszczególne odwołania od uchwał komisji konkursowych stosuje te same normy prawne, przeprowadza analizę materiału dowodowego i merytoryczną ocenę zarzutów, w taki sposób, aby każda była indywidualnie rozpoznawana. Organ nie przyjął, aby ocenie miały podlegać poglądy prezentowane w doktrynie, jak również nie preferował określonych poglądów przedstawicieli nauki lub też autorów pytań. Za zasadny należy natomiast uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisu art. 35 i art. 36 k.p.a. Istotnie bowiem organ przekroczył termin przewidziany w art. 35 k.p.a. na załatwienie sprawy, jak również nie zawiadomił skarżącego o niezałatwieniu sprawy i o przyczynie zwłoki, a także nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Uchybienie to jednak – w realiach rozpoznawanej sprawy – pozostaje bez wpływu na jej wynik.

Wobec tego, że uchwałą Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2008 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r., ustalony został wynik egzaminu konkursowego skarżącej na 189 punktów, a jedno z pytań, zdaniem Sądu, zostało sformułowane nieprawidłowo, zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stwierdzając, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.