Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 5513/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2024 poz 145
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 780/20 w sprawie ze skargi M.K. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Policji z dnia 7 lutego 2020 r. nr 3 w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz M.K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 780/20, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.K., uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Policji z dnia 7 lutego 2020 r., nr 31 oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta-Rektora [...] z dnia 5 grudnia 2019 r., nr 10 w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oraz zasądził zwrotu kosztów postępowania. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Komendant-Rektor [...], postanowieniem z dnia 11 lipca 2019 r., nr 19 wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko M.K., starszemu wykładowcy w Zakładzie Wychowania Fizycznego Wyższej Szkoły Policji [...].

Postanowieniem z dnia 6 września 2019 r., nr 24 Komendant-Rektor, zmienił obwinionemu zarzuty. Po przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, Komendant-Rektor orzeczeniem z dnia 5 grudnia 2019 r., nr 10, uznał policjanta winnym popełnienia zarzuconych czynów i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany. Obwiniony został uznany winnym tego, że:

1. w dniu 20 maja 2019 r. około godz. 16:27, pełniąc służbę na stanowisku starszego wykładowcy w Zakładzie Wychowania Fizycznego Wyższej Szkoły Policji [...] popełnił przewinienie dyscyplinarne, polegające na niedopełnieniu obowiązków służbowych w ten sposób, że podczas prowadzenia zajęć programowych realizowanych w formie ćwiczeń w ramach jednostki modułowej [...]: szkolenie strzeleckie, jednostki szkolnej [...]: strzelanie dynamiczne, prowadzonych na osi "D" krytej strzelnicy Wyższej Szkoły Policji [...] ze słuchaczami szkolenia zawodowego podstawowego z grupy szkoleniowej [...], pomimo obowiązku przestrzegania zasad bezpieczeństwa postąpił wbrew tym zasadom, gdyż nie zareagował na nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa przez M.W., który w celu sprawdzenia umiejętności rozładowania broni przez słuchaczkę P.S., dołączył do indywidualnej broni palnej magazynek załadowany ostrą amunicją 9 x 19 Parabellum w ilości 3 sztuk, a ponadto przeładował tą broń i przekazał tej słuchaczce, podczas czynności innej niż strzelanie, tj. o przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji w zw. z § 11 ust. 1 pkt 2 Instrukcji w sprawie organizacji i zasad policyjnych strzelań z broni palnej oraz strzelań (rzutów) chemicznymi środkami obezwładniającymi stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji nr 731 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie szkolenia strzeleckiego policjantów (dalej "Instrukcja");

2. w dniu 20 maja 2019 r. o godz. 16:27, pełniąc służbę na stanowisku starszego wykładowcy Zakładu Wychowania Fizycznego w Wyższej Szkoły Policji [...], popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na niedopełnieniu obowiązków służbowych w ten sposób, że będąc współprowadzącym zajęcia realizowane w formie ćwiczeń w ramach jednostki modułowej [...]: szkolenie strzeleckie, jednostki szkolnej [...], strzelanie dynamiczne, prowadzonych ze słuchaczami szkolenia zawodowego podstawowego z grupy szkoleniowej [...] na osi "D" krytej strzelnicy Wyższej Szkoły Policji [...], pomimo odpowiedzialności za bezpieczeństwo użytkowników strzelnicy i obowiązku przestrzegania zasad bezpieczeństwa polegających na zakazie przekazywania broni z dołączonym do niej załadowanym magazynkiem na strzelnicach, postąpił wbrew tym zasadom, gdyż nie zareagował na nieprzestrzeganie tych zasad przez M.W., który w celu sprawdzenia umiejętności rozładowania broni przez słuchaczkę, dołączył do indywidualnej broni palnej, magazynek załadowany amunicją bojową (ostrą) 9x19 Parabellum w ilości 3 sztuk i przekazał tą broń P.S., tj. o przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 11 ust. 1 pkt 2 Instrukcji oraz w zw. z pkt 4 rozdziału II Regulaminu zespołu strzelnic krytych w Wyższej Szkole Policji [...] z dnia 24 kwietnia 2019 r. (dalej "Regulamin");

3. w dniu 20 maja 2019 r. około godz. 16:50, pełniąc służbę na stanowisku starszego wykładowcy Zakładu Wychowania Fizycznego w Wyższej Szkołę Policji [...], popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na niedopełnieniu obowiązków służbowych w ten sposób, że będąc współprowadzącym zajęcia programowe realizowane w formie ćwiczeń w ramach jednostki modułowej JM09: szkolenie strzeleckie, jednostki szkolnej [...]: strzelania dynamiczne, prowadzonych ze słuchaczami szkolenia zawodowego podstawowego z grupy szkoleniowej [...] na osi "D" krytej strzelnicy Wyższej Szkoły Policji [...], pomimo odpowiedzialności za bezpieczeństwo użytkowników strzelnicy i obowiązku przestrzegania zasad bezpieczeństwa na strzelnicach, nie zareagował na nieprzestrzeganie tych zasad przez M.W., który skierował broń w stronę ludzi, w konsekwencji czego oddał niekontrolowany strzał z indywidualnej broni palnej i postrzelił E.O., która doznała obrażeń ciała w postaci: rany postrzałowej okolicy pachwinowo-pośladkowej lewej z wieloodłamowym złamaniem krętarza większego lewej kości udowej oraz L.O., który doznał obrażeń ciała w postaci rany postrzałowej brzucha ze zranieniami przeszywającymi zstępującej części dwunastnicy, poprzecznicy, jelita cienkiego, zranienie 6 segmentu wątroby, złamanie postrzałowe łuku żebrowego prawego, tj. o przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 oraz § 12 ust. 1 pkt I Instrukcji w zw. z pkt 4 rozdziału II Regulaminu;

4. w dniu 20 maja 2019 r. w godz. 16:10-16:50, pełniąc służbę na stanowisku starszego wykładowcy w Zakładzie Wychowania Fizycznego Wyższej Szkoły Policji [...] popełnił przewinienie dyscyplinarne, polegające na niedopełnieniu obowiązków służbowych w ten sposób, że podczas współprowadzenia wspólnie z M.W. zajęć programowych realizowanych w formie ćwiczeń w ramach jednostki modułowej [...]: szkolenie strzeleckie, jednostki szkolnej [...]: strzelania dynamiczne, prowadzonych na osi "D" krytej strzelnicy Wyższej Szkoły Policji [...] ze słuchaczami szkolenia zawodowego podstawowego z grupy szkoleniowej [...], wbrew zakazowi prowadził te zajęcia przy otwartych drzwiach do hali strzelań, tj. o przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z pkt 2 rozdziału II Regulaminu.

W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, iż zebrany w postępowaniu materiał dowodowy potwierdza, iż wymieniony policjant dopuścił się zarzuconych mu przewinień dyscyplinarnych.

Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania, orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia 7 lutego 2020 r., nr 31, utrzymał w mocy orzeczenie z dnia 5 grudnia 2019 r., wskazując, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Z art. 132 ust. 2 ustawy o Policji wynika, że naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Natomiast w myśl art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji naruszenie dyscypliny służbowej stanowi niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. W myśl § 11 ust. 1 pkt 2 Instrukcji, podczas strzelania należy bezwzględnie przestrzegać zasad bezpieczeństwa, a w szczególności po dołączeniu do broni załadowanego magazynka nie odkładać jej i nie przekazywać innemu strzelającemu. W razie potrzeby odłożenia lub przekazania broni sprawdzić, czy jest odłączony magazynek oraz rozładowana komora nabojowa i pozostawić zamek w tylnym położeniu (jeżeli konstrukcja broni to umożliwia). Nadto § 9 ust. 1 pkt 2 Instrukcji mówi, że na strzelnicy zabrania się kierowania broni w stronę ludzi, z wyłączeniem sytuacji prowadzenia treningu strzeleckiego: z użyciem amunicji barwiącej i szkolnej. Natomiast z pkt. 2 rozdziału II Regulaminu wynika, że podczas strzelania drzwi wejściowe hali strzelań powinny być zamknięte. O otwarciu drzwi decyduje prowadzący zajęcia. Natomiast zgodnie z pkt 4 rozdziału II Regulaminu, prowadzący zajęcia odpowiada za bezpieczeństwo użytkowników strzelnicy oraz osób im towarzyszących, wyznacza korzystającym ze strzelnicy stanowiska strzeleckie, a osobom towarzyszącym miejsce bezpiecznego pobytu. Uwzględniając opisany stan faktyczny oraz przytoczone unormowania stwierdzić należy, że zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdza popełnienie przez wymienionego zarzucanych mu czynów.

Organ podkreślił, iż opisane okoliczności czynów zostały udokumentowane zebranymi dowodami w postaci przesłuchań świadków oraz oględzin zapisu monitoringu ze strzelnicy oraz wyjaśnieniami obwinionego. Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny, w ocenie Komendanta Głównego Policji, bezspornym jest, że obwiniony policjant popełnił przewinienia dyscyplinarne w sposób opisany w zarzutach. Organ wskazał, iż nie ulega wątpliwości, że w odniesieniu do pierwszego i drugiego z zarzucanych policjantowi czynów, obwiniony jako doświadczony policjant, instruktor miał obowiązek przestrzegać rygorystycznie zasad bezpieczeństwa podczas prowadzonych zajęć wyszkolenia strzeleckiego wynikających z przepisów decyzji nr 713 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie szkolenia strzeleckiego policjantów, a swoim postępowaniem obowiązku tego nie dopełnił. W szczególności, co wynika z monitoringu strzelnicy M.K., siedząc przy stoliku obserwował wykonywane przez M.W. czynności i w żaden sposób, nie zareagował na jego niewłaściwe postępowanie, polegające na załadowaniu swojej indywidualnej broni ostrą amunicją, przeładowaniu, a następnie przekazaniu broni słuchaczce P.S. celem prawidłowego rozładowania. W świetle przepisu § 5 ust. 4 Instrukcji, M.K. był obok M.W. instruktorem prowadzącym szkolenie strzeleckie i w takim samym stopniu odpowiadał za prawidłowy przebieg szkolenia oraz bezpieczeństwo uczestników zajęć. Obwiniony będąc doświadczonym wykładowcą posiadał wiedzę, że bezwzględnie należy przestrzegać zasad bezpieczeństwa na strzelnicy, niezależnie od realizacji poszczególnych etapów zajęć wyszkolenia strzeleckiego. Natomiast każde łamanie tych zasad powinno być natychmiast eliminowane. Rozpatrując zarzut nr 3 organ wskazał, iż obwiniony w żaden sposób nie zareagował na fakt łamania zasad bezpieczeństwa podczas zajęć ze strzelania przez M.W., w szczególności gdy kierował on broń indywidualną w kierunku grupy słuchaczy, a nie w kierunku kulochwytu, co w konsekwencji doprowadziło do oddania niekontrolowanego wystrzału i zranienia dwóch słuchaczy. Obwiniony jako współprowadzący widział sposób prowadzenia zajęć przez M.W., mimo to nie podjął żadnych czynności, aby zadbać o bezpieczeństwo słuchaczy, co potwierdzone zostało zeznaniami świadków oraz oględzinami zapisu z monitoringu. § 9 ust. 1 pkt 2 Instrukcji, kategorycznie zabrania na strzelnicach kierowania broni w kierunku ludzi z wyjątkiem prowadzenia treningu strzeleckiego z użyciem amunicji barwiącej i szkolnej, a w omawianym przypadku nie użyto podczas zajęć tego typu amunicji. Dlatego obwiniony, dbając o bezpieczeństwo uczestników zajęć, tym bardziej powinien zareagować na nieprawidłowe zachowanie M.W., a tego nie uczynił. W odniesieniu do zarzutu nr 4 z materiału dowodowego, a w szczególności z zeznań przesłuchanych świadków oraz oględzin zapisu monitoringu strzelnicy, wynika jednoznacznie, że w dniu 20 maja 2019 r. od godz. 16:10 na strzelnicy Wyższej Szkoły Policji [...] rozpoczęły się planowane zajęcia z wyszkolenia strzeleckiego "Strzelanie dynamiczne [...]" z grupą szkolną [...], po wejściu słuchaczy i dwóch instruktorów wyszkolenia strzeleckiego, drzwi wejściowe na salę nie zostały zamknięte, co stoi w sprzeczności z przepisami Regulaminu. Zgodnie z pkt 2 rozdziału II Regulaminu, drzwi wejściowe hali strzelań podczas prowadzonych zajęć, co do zasady, powinny być zamknięte, a o ich otwarciu decyduje instruktor. W omawianym przypadku drzwi wejściowe do sali, w której odbywały się zajęcia z wyszkolenia strzeleckiego przez cały czas ich trwania nie zostały zamknięte, co wpływało na bezpieczeństwo wszystkich uczestników szkolenia. Obwiniony miał obowiązek zamknięcia drzwi wejściowych na salę strzelnicy, w której odbywały się zajęcia ze słuchaczami grupy szkoleniowej [...], swoim zachowaniem nie dopełnił tego obowiązku. Nadrzędną zasadą prowadzenia zajęć z wyszkolenia strzeleckiego bez względu na etap tego szkolenia, jest zasada bezpieczeństwa prowadzenia zajęć i ich uczestników. Z tego względu przepisy pragmatyki służbowej przewidują m.in. prowadzenie zajęć przez dwóch instruktorów posiadających odpowiednie przeszkolenie zawodowe. Prowadzący instruktorzy mają obowiązek bezwzględnie utrzymywać dyscyplinę na zajęciach z wyszkolenia strzeleckiego, reagować stanowczo na każde naruszanie zasad bezpieczeństwa, których sami także powinni przestrzegać.

Organ wskazał, iż w świetle art. 132a pkt 1 ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia na to godzi się, bądź nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Opisane w treści zarzutów przewinienia dyscyplinarne polegające na niedopełnieniu obowiązków służbowych uznać należy za zawinione. Obwiniony jako doświadczony policjant, instruktor strzelań policyjnych, znający przepisy nie zachował należytej staranności i ostrożności wymaganej w danych okolicznościach oraz na skutek swojej biernej postawy dopuścił do zaistnienia opisywanego zdarzenia (łamania zasad bezpieczeństwa przez M.W., co w konsekwencji doprowadziło do postrzelenia dwóch słuchaczy). M.K., jako funkcjonariusz z wieloletnim stażem pracy, zdawał sobie sprawę z konsekwencji swoich zachowań. Organ wskazał, że w trakcie popełnienia zarzucanych skarżącemu przewinień dyscyplinarnych wykonywał on obowiązki dydaktyczne. Wiedza, doświadczenie, znajomość regulacji prawnych, a także prawidłowa postawa obwinionego w trakcie wykonywania zadań służbowych powinny być wzorem właściwego postępowania i dawać przykład innym policjantom, a w szczególności słuchaczom szkolenia zawodowego podstawowego. M.K. widział, że współprowadzący zajęcia policjant łamie zasady bezpieczeństwa podczas prowadzenia zajęć na strzelnicy, mimo to przyjął bierną postawę i nie podjął żadnych działań, aby temu przeciwdziałać. Argumenty podane przez M.K. w pisemnych wyjaśnieniach nie usprawiedliwiają popełnienia czynów, których dopuścił się funkcjonariusz.

Z powyższym orzeczeniem nie zgodził się obwiniony policjant, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.

Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej P.p.s.a.), uznał, że skarga jest zasadna.

Dokonując oceny zgodności z prawem działania organów Sąd miał obowiązek odnieść się do poszczególnych zarzutów przedstawionych skarżącemu w toku postępowania dyscyplinarnego.

WSA w Warszawie wskazał, że dyspozycja art. 132 ust. 2 ustawy o Policji stwierdza, że: "Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów." Kolejno, zgodnie z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji: "Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy". Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 2 Instrukcji, podczas strzelania należy bezwzględnie przestrzegać zasad bezpieczeństwa, w szczególności po dołączeniu do broni załadowanego magazynka lub przekazania broni sprawdzić, czy jest odłączony magazynek oraz rozładowana komora nabojowa i pozostawić zamek w tylnym położeniu (jeśli konstrukcja broni to umożliwia). Instrukcja stanowi zapis, który należy odczytywać łącznie. Oznacza to, że kolejne przepisy zostały tak umieszczone i zredagowane, aby tworzyć spójną i logiczną całość.

Podczas szkolenia istotnie doszło do przekazania broni przez M.W. – P.S. Ważny jest przy tym etap szkolenia, tzn. moment, w którym dokonano powyższego czynu i umiejscowienie tego zdarzenia w zhierarchizowanej strukturze szkolenia specjalistycznego. Wykładnia § 11 ust. 1 pkt 2 Instrukcji wskazuje, iż zabronione jest przekazywanie broni z załadowanym magazynkiem podczas strzelania. Poza etapem strzelania możliwa jest natomiast kontrola umiejętności w zakresie nabytej wiedzy, jak chociażby umiejętność bezpiecznego załadowywania i rozładowywania broni. Należy zatem przyznać rację skarżącemu w tym zakresie, zwłaszcza iż powołuje się m.in. na Konspekt do realizacji zajęć na szkoleniu zawodowym podstawowym "Strzelanie Dynamiczne" (zatwierdzone przez kierownika Zakładu Wychowania Fizycznego Wyższej Szkoły Policji [...]), który w pkt 5 przewiduje sprawdzenie wiedzy i umiejętności. Powyższy zapis tworzy spójną całość z regulacją § 11 ust. 1 pkt 2 Instrukcji.

Zarzut z punktu pierwszego należało zatem uznać za całkowicie bezzasadny, sprzeczny z dyspozycją art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 11 ust. 1 pkt 2 Instrukcji bowiem na etapie szkolenia poprzedzającym strzelanie możliwe, a nawet celowe jest sprawdzenie umiejętności słuchaczy. Ważne jest natomiast aby zostało to wykonane w sposób zgodny z procedurą i bezpieczny.

Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w pkt 2 orzeczenia dyscyplinarnego, Sąd pierwszej instancji ponownie odniósł się do dyspozycji § 11 ust. pkt 2 Instrukcji i wskazał, że zarzut ten sprowadza się do braku reakcji na przekazanie broni wraz z magazynkiem słuchaczce, w celu sprawdzenia umiejętności praktycznych. Jak zostało wskazane we wcześniejszej części rozważań, należy uznać za zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, bezpieczne przekazanie broni z zładowanym magazynkiem celem sprawdzenia umiejętności praktycznych. Powyższe elementy szkolenia (załadowanie, rozładowanie broni) stanowią bowiem podstawowe czynności, które powinny być wykonywane w stopniu zaawansowanym automatycznie i intuicyjnie (tzw. pamięć mięśniowa). Opanowanie wskazanych czynności stanowi bowiem o bezpieczeństwie policjanta i jego otoczenia, w sytuacjach gdy powierzona mu zostaje broń z ostrą amunicją. Wykluczając możliwość kontroli tego typu umiejętności na etapie poprzedzającym strzelanie, szkolenie w tym zakresie stanowiłoby jedynie namiastkę umiejętności, które powinien nabyć słuchacz szkoły policyjnej. Przede wszystkim jednak, żaden zapis czy to Instrukcji, czy też innych regulacji zakresowych, nie wyłącza na etapie poprzedzającym strzelanie dokonania powyższej kontroli. Należy zgodzić się ze skarżącym, iż podczas szkolenia nie doszło do naruszenia § 11 ust. 1 pkt 2 Instrukcji, który przewiduje zakaz przekazywania broni wraz z magazynkiem podczas strzelania.

Odnosząc się do zarzutu nr 3 orzeczenia dyscyplinarnego WSA w Warszawie zwrócił uwagę, że zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 Instrukcji: "1. Na strzelnicach zabrania się kierowania broni w stronę ludzi, z wyłączeniem sytuacji prowadzenia treningu strzeleckiego:

1) bezstrzałowego;

2) z użyciem amunicji barwiącej i szkolnej.

2. Kierowanie broni w stronę ludzi w sytuacjach, o których mowa w ust. 1, możliwe jest wyłącznie podczas symulacji szkoleniowych zbliżonych do realiów użycia broni palnej".

Niewątpliwe na omawianym szkoleniu nie występowała symulacja zbliżona do realiów użycia broni palnej, co wykluczało celowanie z broni (nawet rozładowanej) do uczestników szkolenia. Należy jednak zważyć, iż po przeprowadzeniu czynności sprawdzających umiejętności praktyczne (rozładunek broni) słuchaczki, współprowadzący zajęcia M.W. po pobraniu trzech sztuk amunicji z pudełka oddał trzy sztuki amunicji, co skarżący sprawdził (zapis monitoringu). Ponadto, z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż M.W. posiadał swój nabój dodatkowy (zeznania M. W.). Skarżący działając w zakresie swoich obowiązków i uprawnień nie miał żadnej możliwości ustalenia tego, iż M. W. dysponował własnym nabojem do broni. Trzy naboje zostały pobrane, po rozładowaniu broni trzy naboje wróciły na swoje miejsce. Te czynności były prawidłowo monitorowane przez skarżącego. Odnosząc się do dalszego przebiegu zdarzeń na ćwiczeniach, który doprowadził do oddania niekontrolowanego strzału przez M. W., w kierunku słuchaczy oraz samego skarżącego należy rozważyć jakich konkretnie działań organ oczekiwał od skarżącego. W ocenie Sądu, na szkoleniu absolutnie nie powinno dojść do symulowanego użycia broni wraz z celowaniem w kierunku słuchaczy. Tym, nie mniej to nie skarżący dopuścił się tego przewinienia. Sekwencja zdarzeń była na tyle dynamiczna, iż skarżący miał bardzo ograniczone możliwości przeciwdziałania. Należy ponadto zwrócić uwagę, iż również skarżący znalazł się na linii strzału. Naruszenie w tym zakresie § 9 ust. 1 pkt 2 Instrukcji nie było winą skarżącego. Nie był on również współwinnym tego naruszenia. W ocenie Sądu, obowiązki przypadające współprowadzącemu szkolenie policjant realizował poprawnie. Zarzut wskazany w punkcie trzecim, w zestawieniu wskazanych przepisów z bezspornym stanem faktycznym okazał się zatem niezasadny, nieznajdujący oparcia w przywołanych przez organ regulacjach.

Odnosząc się do przedstawionego w orzeczeniu dyscyplinarnym zarzutu nr 4, Sąd pierwszej instancji wskazał, że punkt 2 Rozdziału II Regulaminu stanowi, że: "Podczas strzelania drzwi wejściowe hali strzelań powinny być zamknięte. O otwarciu drzwi decyduje prowadzący zajęcia." Zapis jest wyraźny i czytelny, określa jednoznacznie, iż podczas strzelania drzwi do hali powinny być zamknięte. Zgodnie z ustalonym przez organ stanem faktycznym do fazy strzelania podczas ćwiczeń nie doszło, z uwagi na oddanie przez M. W. niekontrolowanego strzału z broni palnej we wcześniejszej fazie szkolenia. Nie można zatem przypisać skutecznie tego zarzutu skarżącemu.

W sprawie organ naruszył poprzez błędną wykładnię przepisy art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 11 ust. 1 pkt 2 Instrukcji oraz w zw. z pkt 4 rozdziału II Regulaminu, art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 11 ust. 1 pkt 2 Instrukcji w zw. z pkt 4 rozdział II Regulaminu oraz art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 Instrukcji, § 12 ust. 1 pkt 1 Instrukcji w zw. z pkt 4 rozdział II Regulaminu, jak również art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z pkt 2 rozdział II Regulaminu. Powyższe skutkowało uchyleniem zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego je orzeczenia Komendanta-Rektora z dnia 5 grudnia 2019 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Komendant Główny Policji, zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji lub uchylenie wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:

1. art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez niezasadne dopuszczenie jako dowodu z dokumentu Konspektu do realizacji zajęć na szkoleniu zawodowym podstawowym "Strzelanie dynamiczne" [...] poprzez to, że dowód ten został wykorzystany jako instrument do wyjaśnienia istoty prawnej zarzutów, a nie do wyjaśnienia podstawy faktycznej;

2. art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 11 ust. 1 pkt 2 Instrukcji poprzez nieprawidłową wykładnię tych przepisów na skutek uwzględniania w procesie wykładni tych jednostek redakcyjnych treści Konspektu do realizacji zajęć na szkoleniu zawodowym podstawowym "Strzelanie dynamiczne" w związku z jego pkt 5, mimo że Konspekt nie stanowi aktu prawnego znajdującego odniesienie do kwalifikacji prawnej deliktu dyscyplinarnego nr 1, i nie mógł stanowić podstawy do uznania, że do popełnienia czynu nr 1 nie doszło;

3. art. 132 ust. 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 11 ust. 1 pkt 2 Instrukcji poprzez błędne przyjęcie, że przekazanie naładowanej broni słuchaczowi i nieskontrolowanie powyższego przez skarżącego nie stanowiło przewinienia dyscyplinarnego nr 2;

4. art. 132 ust. 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 9 ust. 1 Instrukcji oraz § 12 ust. 1 pkt 1 Instrukcji w zw. z pkt 4 rozdziału II Regulaminu, poprzez błędne przyjęcie, że naruszenie § 9 ust. 1 pkt 2 Instrukcji nie było winą skarżącego (czyn nr 3), mimo iż w ocenie organu skarżący winien przyłożyć więcej uwagi czynnościom, które podejmował współprowadzący strzelanie, kierujący hipotetycznie niezaładowaną broń w stronę słuchacza, czemu skarżący winien zapobiec;

5. art. 132 ust. 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z pkt 2 II rozdziału Regulaminu poprzez błędne uznanie, że skarżący nie ponosi winy w tym, że w czasie, gdy doszło do postrzelenia słuchaczy drzwi do sali strzelań były otwarte, mimo, że wszelkie względy ostrożności nakazywały zamknięcie drzwi za co skarżący był współodpowiedzialny (czyn nr 4), a nadto Sąd nie wyjaśnił, co rozumie pod pojęciem "strzelania".

W odpowiedzi na skargę kasacyjną obwiniony policjant wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd i zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.

W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej obejmują zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego, aczkolwiek nie określają formy naruszeń.

W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym zostało przeprowadzone prawidłowo, możliwe jest badanie zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Zarzut obrazy art. 106 § 3 P.p.s.a. jest chybiony. Przypomnieć bowiem należy, że przepis ten stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten pozwala na przeprowadzenie uzupełniającego dowodu tylko z dokumentu i to w sytuacji, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania sądowoadministracyjnego jest kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej, zgodnie z art. 1 i art. 3 § 1 P.p.s.a., a nie prowadzenie pełnego postępowania dowodowego, jak to ma miejsce przed sądem powszechnym (por. wyrok NSA z 9 listopada 2023 r., sygn. akt II GSK 2185/22). Z drugiej strony możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów, o jakiej mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a., stanowi instrument służący sądowoadministracyjnemu wymiarowi sprawiedliwości, co oznacza obowiązek skorzystania z tego instrumentu, jeśli nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów ograniczałoby kontrolę sądowoadministracyjną czyniąc ją iluzoryczną (por. wyrok NSA z 17 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2889/21).

Mając na uwadze, że przedmiotem kontrolowanego przez WSA w Warszawie orzeczenia dyscyplinarnego było stwierdzenie winy funkcjonariusza w zakresie niedopełnienia obowiązku prawidłowego przeprowadzenia szkolenia strzeleckiego, obowiązkiem Sądu pierwszej instancji była zatem rekonstrukcja reguł właściwego zachowania wykładowcy podczas realizacji zajęć "Strzelanie dynamiczne [...]". Oczywistym jest, że warunkiem stworzenia modelu zgodnego z prawem zachowania osoby prowadzącej tego rodzaju zajęcia jest Konspekt. Konspekt zajęć jest bowiem dokumentem zawierającym wykaz treści jakie powinny być przekazane podczas zajęć oraz umiejętności, których powinni nabyć słuchacze. Jeśli zatem przedmiotem jednego z zarzutów postawionych policjantowi w postępowaniu dyscyplinarnym było w istocie dopuszczenie do wykonania czynności niebezpiecznej, to ustalenie treści planu szkolenia opisanego w Konspekcie do realizacji zajęć na szkoleniu zawodowym podstawowym "Strzelanie dynamiczne" było konieczne do ustalenia czy zachowanie obwinionego było zgodne z prawem.

Zarzuty obrazy przez WSA w Warszawie przepisów prawa materialnego należy również uznać za niezasadne.

Zarzuty naruszenia art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 11 ust. 1 pkt 2 Instrukcji poprzez nieprawidłową wykładnię oraz art. 132 ust. 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 9 ust. 1 Instrukcji oraz § 12 ust. 1 pkt 1 Instrukcji w zw. z pkt 4 rozdziału II Regulaminu są w istocie próbą podważenia ustaleń WSA w Warszawie co do możliwości sprawdzenia przez uczestników szkolenia umiejętności praktycznych w postaci bezpiecznego rozładowania broni. Należy jednak wskazać, że Sąd pierwszej instancji, rekonstruując model zachowania się instruktora wskazał, że oczywistym jest, że szkolenie strzeleckie, które obejmowałoby tylko elementy zawiązane z samym oddaniem strzału, byłoby szkoleniem ułomnym, które nie zapewniałoby policjantowi przygotowania do posługiwania się bronią już na służbie. Stąd przepisy Instrukcji nie zakazywały przekazywania słuchaczowi broni z magazynkiem podczas strzelenia, a Konspekt w pkt 5 wprost nakazywał sprawdzenie wiedzy i umiejętności słuchaczy. Należy zatem uznać, że ustalenia WSA w Warszawie w zakresie niemożności przypisania funkcjonariuszowi zawinionego działania, były prawidłowe.

Równie nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 9 ust. 1 Instrukcji oraz § 12 ust. 1 pkt 1 Instrukcji w zw. z pkt 4 rozdziału II Regulaminu, którego skarżący kasacyjnie upatruje w tym, że policjant powinien przyłożyć więcej uwagi czynnościom, które podejmował współprowadzący zajęcia. W tym zakresie należy uznać, że skoro w toku postępowania dyscyplinarnego w sposób niebudzący wątpliwości ustalono, że policjant nie miał żadnej możliwości ustalenia, iż współprowadzący dysponował własnym nabojem, a prawidłowo monitorował czynności pobrania trzech naboi do pistoletu i włożenia ich z powrotem do pudełka - to w żaden sposób nie można przypisać mu winy stanowiącej, zgodnie z art. 132 ust. 2 ustawy o Policja, konieczny warunek odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Nie można uznać także za zasadny zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z pkt 2 II rozdziału Regulaminu poprzez błędne uznanie, że policjant nie ponosi winy w tym, że w czasie, gdy doszło do postrzelenia słuchaczy drzwi do sali strzelań były otwarte. Skoro bowiem z akt sprawy wynika, że drzwi do hali były otwarte przed rozpoczęciem strzelania, a do niekontrolowanego wystrzału doszło we wcześniejszej fazie szkolenia, wobec tego WSA w Warszawie słusznie uznał, że pociągnięcie policjanta do odpowiedzialności za "pozostawienie otwartych drzwi podczas strzelenia" nie jest zasadne.

Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. 2 wyroku, na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 209 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Koszty te wynoszą 240 zł i obejmują wynagrodzenie dla pełnomocnika skarżącego za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 P.p.s.a. (uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12).