Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 955/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Anna Frasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 24.04.2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 15.10.2015 r. B.S. wniósł o umorzenie zaległości podatkowych w kwocie 5.267,00 zł. wynikłych z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia 14.01.2014 r., określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Ford transit 2,4 TDCI nr [...] Jako uzasadnienie wniosku wskazał na trudną sytuacje materialna rodziny, likwidację działalności gospodarczej , posiadanie statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, brak zatrudnienia małżonki, posiadanie na wychowaniu dwójki dzieci, z których jedno jest niepełnosprawne. W dalszej części uzasadnienia, wskazał iż w związku z powyższym rodzina nie posiada innych dochodów poza środkami przekazywanymi przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej. Równocześnie we wniosku podano, iż opieka nad niepełnosprawnym dzieckiem jest bardzo kosztowna, do tego dochodzą normalne koszty utrzymania rodziny i z tego też powodu nie jest w stanie spłacić zobowiązania, nawet po rozłożeniu go na raty.

Do przedmiotowego wniosku, dołączono min. dokumenty poświadczające stan zdrowia niepełnosprawnego dziecka, zaświadczenie o dochodach jak również o statusie osoby niepełnosprawnej oraz dokument zakupu ortezy. Ponadto, wskazał posiadanie innych zaległości publiczno-prawnych jak też fakt, iż cześć z nich (należność w podatku VAT), została umorzona.

Naczelnik Urzędu Celnego, podczas prowadzonego postępowania w przedmiotowej sprawie, przedsięwziął czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W szczególności organ uzyskał informację , że podatnik nie figuruje w ewidencji osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników, nie figuruje w rejestrze podatku rolnego od gruntów stanowiących gospodarstwo rolne jak również nie figuruje w rejestrze podatku od nieruchomości oraz podatku leśnego. Natomiast z pisma Urzędu Miasta w L. wynika, iż w roku 2014 figurował w rejestrach, jako podatnik podatku rolnego: gruntu o pow. 0,0968 ha, i o pow. 0,0306 ha oraz na dzień wydania zaświadczenia nie posiada zaległości z tytułu płatności podatków.

Ponadto, podatnik w 2011 roku wykazał dochód do opodatkowania w wysokości 38.455,60zł, w roku 2012 63.002,80 zł, natomiast w roku 2013 30.947,25 zł. Organ zwrócił uwagę na wysokie przychody jak też koszty uzyskania tychże, sięgające około 1 mln. złotych.

Ustalono również na podstawie systemu CEPIK-CEP że podatnik jest właścicielem samochodu ciężarowego ISUZU, samochodu osobowego marki VW Passat 1,9 TDI , samochodu ciężarowego Furgon marki Nissan X Trail 2,2,D.

Naczelnik Urzędu Celnego nie znalazł uznania argumentacji podatnika i decyzją z dnia 29.12.2014 r., nr [...] odmówił zastosowania przedmiotowej ulgi, podkreślając nadzwyczajny i uznaniowy charakter instytucji ulg podatkowych.

Uzasadniając odmowę umorzenia organ wykazał ,że podatnik jako osoba bezrobotna jest w stanie ponosić koszty utrzymania 3 samochodów a po złożeniu wniosku o umorzenie nabył kolejny . Umorzenie zaległości podatkowych w takim przypadku byłoby niekorzystnym sygnałem dla innych podatników i dowodziłoby ich nierównego tarkowania , a konsekwencji zatarciu uległyby takie wartości jak zaufanie do obywateli i równość podmiotów wobec prawa .

Od ww. decyzji podatnik się odwołał pismem z dnia 20.01.2015 r., ponownie wskazując na trudną sytuacje materialną rodziny oraz na jedyne źródło dochodu tj. zasiłek z GOPS zwracając uwagę , że dochody te starczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych nie mówiąc o zaspokojeniu środków na niezbędną rehabilitację oraz konsultacje syna. Wyjaśnił jednocześnie kwestie związane z własnością pojazdów, których pierwotnie był właścicielem. Fakt figurowania samochodów w systemie CEPIK wyjaśnił tym , że w Wydziale Komunikacji nie wyrejestrował tych samochodów . Uległ również prośbie ojczyma W. A. i zarejestrował samochód Ford S – MAX na swoje nazwisko . W dalszej części odwołania odniósł się do kwestii braku rentowności prowadzonej działalności gospodarczej.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 24 kwietnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji .

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołując się na treść art. 67 A Ordynacji podatkowej wskazał , że udzielenie wskazanych ulg podatkowych, uwarunkowane jest od zaistnienia co najmniej jednej z zasadniczych przesłanek: ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

W szeregu orzeczeń sąd, rozpatrując konkretne sprawy, wskazywał na przesłanki, których wystąpienie świadczyło o istnieniu ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Na podstawie analizy orzecznictwa można wskazać na kilka głównych tez, precyzujących te niedookreślone pojęcia:

"nie można z instytucji zaniechania poboru podatku czynić środka prowadzącego generalnie do zwolnienia od zapłaty podatku. Użyte w art. 22 o.p. pojęcie ważnego interesu publicznego jest pojęciem nieostrym, zawierającym szeroki zakres pojęciowy, przy czym jeśli nawet istnieje sytuacja wskazująca na ważny interes podatnika uzasadniający zaniechanie poboru podatku, to organ może, ale nie musi zaniechać poboru podatku" (wyrok NSA z dnia 25 lutego 2000 r., I SA/Wr 1000/98);

"przesłanka ważnego interesu podatnika wymaga ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny. Jednak organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany" (wyrok NSA z dnia 21 marca 2001,1 SA/Ka 577/00);

"z uwagi na charakter podatku od nieruchomości nie jest przesłanką do umorzenia zaległości w tym podatku wskazanie przez podatnika braku środków pieniężnych na zapłatę podatku jako ważnego interesu podatnika" (wyrok WSA z dnia 20 maja 2004 r., III SA 2919/03);

"ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Przeciwnie, przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika i że umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania" (wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 maja 2009 r., I SA/Łd 173/09);

"mimo iż choroba dziecka jest niewątpliwie istotnym zdarzeniem, które należy uwzględniać w procesie decyzyjnym o przyznaniu bądź odmowie przyznania ulgi, to jednak nie stanowi ona samoistnie podstawy do umorzenia zaległości podatkowych" (wyrok NSA z dnia 22 marca 2012 r., II FSK 1842/10);

"organ podatkowy obowiązany jest nie tylko do ustalania, czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 67 § 1 (ważny interes podatnika lub interes publiczny), lecz także obowiązany jest do wyważenia interesu społecznego z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 8 października 2002 r., I SA/Wr 1458/01).

Warto również wspomnieć, iż przesłanka ważnego interesu podatnika, obejmuje również zagadnienie zagrożenia egzystencji podatnika. Pojęcie to nie jest jednolicie rozumiane w orzecznictwie i doktrynie. W szeregu orzeczeń sądy wskazywały, że zagrożenie egzystencji podatnika ma miejsce wówczas, gdy zapłacenie podatku spowoduje, że podatnik będzie zmuszony do korzystania ze świadczeń przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej (np. wyrok NSA z dnia 12 marca 1999 r., I SA/Po 1233/98). Nie może to być jednakże, co podkreśla się w literaturze, jedyna okoliczność decydująca o zastosowaniu ulgi. Zagrożenie egzystencji najczęściej jest rozumiane jako niemożność zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, takich jak: jedzenie, ubranie czy mieszkanie. Przesłanki te organ podatkowy może ustalić niekoniecznie na podstawie postanowień ustawy o pomocy publicznej.

Dyrektor Izby Skarbowej prowadząc postępowanie odwoławcze, ponownie zbadał zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Jednak w jego ocenie , nie dawało to pełnego obrazu sytuacji majątkowej podatnika. W związku z tym, postanowieniem z dnia 16.03.2015r. Dyrektor Izby Celnej zdecydował przeprowadzić oględziny ruchomości i nieruchomości będących własnością podatnika. Równocześnie wystosowano pismo do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z prośba o przekazanie wszelkich, posiadanych z urzędu informacji dotyczących warunków socjalno-bytowych małżeństwa S.

W wyniku przeprowadzonych oględzin zgromadzono m.in. materiał dowodowy w postaci zdjęć posesji wykonanych zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz budynku. Ustalono mianowicie, iż Państwo S. wraz dziećmi zamieszkują w domu będącym własnością rodziców żony podatnika. Według wyjaśnień podatnika teściowie nie zamieszkują posesji a bywają tam jedynie okazjonalnie, mając dla siebie zarezerwowany jeden pokój. Niemniej jednak, rodzina ma do nieodpłatnej dyspozycji pokój dzienny, kuchnie, dwie łazienki garaż oraz dwie sypialnie wraz z wyposażeniem. Wyposażenie wnętrza zaliczyć należy do standardowego. Dom jest wyposażony w sprzęty AGD i RTV na poziomie normalnego wyposażenia bez oznak ubóstwa. Na wyposażeniu znajdują się dwa płaskie telewizory, pralka, lodówka itp.. Zarówno pokoje, łazienki jak i kuchnia są kompletnie wyposażone.

Z informacji przekazanej przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. wynika, iż sytuacja rodziny pod względem materialno-finansowym jest trudna. Wpływ na taki stan rzeczy ma_bezrobocie istniejące w rodzinie jak i niepełnosprawność syna, na którego rehabilitacje ponoszone są znaczne koszty. Wskazano również na problemu ubóstwa panujący w rodzinie.

W ocenie organu analizując materiał dowodowy sprawy a w szczególności materiał z przeprowadzonych oględzin posesji, nie ma jednak podstaw do określenia bytowania rodziny podatnika w warunkach ubóstwa. Co prawda nieruchomość w której mieszka podatnik rodzina nie jest jego własnością jednakże podatnik korzysta z niej praktycznie bez ograniczeń i nieodpłatnie.

Organ ostatecznie wyjaśnił status pojazdów będących we władaniu wnioskodawcy na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Mianowicie ustalono, iż obecnie podatnik jest jedynie właścicielem pojazdu KIA PICANTO z 2004 r. Zgodnie z pozyskanymi danymi z bazy CEPiK, FORD S-MAX nr [...]został przez sprzedany W.A. 23 stycznia 2015 r, NISSAN X-TRIAL 2.2 D nr VIN: [...] został sprzedany A.F. 17 marca 2015 r., VOLKSWAGEN PASSAT 1.9 TDI nr VIN: [...] został sprzedany J.S. 20 stycznia 2015 r., ISUZU NPR 69G nr VIN: [...] został przez Pana sprzedany M.S. 20 stycznia 2015 r.

Odnosząc powyższe do meritum sprawy Organ odwoławczy , po dokonaniu analizy stanu faktycznego i okoliczności podniesionych we wniosku uznał, iż w sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Umorzenie zaległości podatkowych i odsetek jest bowiem szczególnym rodzajem ulgi podatkowej stanowiącą odstępstwo od zasady równości opodatkowania. Jej zastosowanie może mieć miejsce w okolicznościach faktycznych nadzwyczajnych, niezależnych od postępowania podatnika, na które podatnik nie miał wpływu.

Wskazane we wniosku trudności finansowe nie mogą być traktowane jako okoliczności uzasadniające potraktowanie podatnika w sposób uprzywilejowany, gdyż zasadą jest płacenie podatku, a udzielenie ulgi w zapłacie może mieć miejsce jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Trudnościami płatniczymi nie można obarczać całego społeczeństwa, gdyż byłoby to krzywdzące zarówno wobec interesu publicznego, jak również względem innych podmiotów, które terminowo wywiązują się z tych obowiązków. Ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej ponosi zawsze podatnik, który winien poszukiwać możliwości rozwiązania swojej sytuacji finansowej i płatniczej bez udziału budżetu państwa. W każdym razie niepowodzenie podatnika w działalności gospodarczej, nie mogą skutkować obowiązkiem przyznania ulg podatkowych w spłacie zaległych zobowiązań podatkowych, ciążących na podatniku. Do zastosowania przedmiotowej ulgi w zapłacie należności podatkowych nie jest wystarczająca przesłanka powołanie się przez podatnika na ogólnie trudną sytuację finansową spowodowaną przebywaniem na bezrobociu oraz chorobą dziecka. Konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności, które powodowały przejściowy i niezawiniony przez podatnika brak zdolności płatniczej, umożliwiający wywiązywania się z ciążących zobowiązań wobec Skarbu Państwa.

Organ wskazał ponadto , że przedmiotowa zaległość podatkowa, nie była wynikiem nieprzewidzianych zdarzeń, na które podatnik nie miał wpływu, lecz spowodowana została przez niedopełnienie obowiązku podatkowego w akcyzie wynikających z ustawy o podatku akcyzowym.

Podkreślono , że w sytuacji gdy większość podatników respektuje normy regulujące w/w materię, przyznanie ulgi podatkowej w takim przypadku byłoby niezgodne również z zasadą zaufania do organów podatkowych oraz naruszyło zasadę równości. Oczywiście, możliwe jest różnicowanie sytuacji prawnej podatników w podobnych sytuacjach ale musi to wynikać z racjonalnie uzasadnionych przyczyn. Niewątpliwie do nich nie można zaliczyć konsekwencji podatkowych w postaci obowiązku zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę, w sytuacji świadomego naruszania przez podatnika obowiązku podatkowego.

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucił naruszenie art. 67 a § 1 pkt 3 , w zw. z art. 1211, art. 187 § 1 w zw. z art. 191, art. 233§ 1 pkt 1 i pkt 2 art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej .

W uzasadnieniu skargi podniesiono , że organy nie wyjaśniły skarżącemu jak rozumieją ważny interes podatnika czy tez interes publiczny. Utożsamiły interes publiczny z interesem Skarbu Państwa ograniczając się jedynie do zacytowania kilku orzeczeń sądowych . Skarżący nie neguje , że organy powinny brać pod uwagę okoliczności w jakich doszło do powstania zadłużenia , niemniej jednak powinny wziąć pod uwagę przede wszystkim sytuację w jakiej podatnik znajduje się w dacie złożenia wniosku o umorzenie zaległości . W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie nie rozważono ważnego interesu podatnika, który niewątpliwie w niniejszej sprawie występuje . Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej spowodowanej brakiem pracy , koniecznością utrzymania dwojga małoletnich dzieci w tym jednym dotkniętym niepełnosprawnością , wymagających znacznych nakładów na leczenie i rehabilitacje .

Organ orzekający zakwestionował natomiast trudną sytuację skarżącego opierając się tylko i wyłącznie ocenie standardu domu, w którym mieszka skarżący wraz z rodziną nie biorąc pod uwagę , że dom ten jest własnością teściów .

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r. poz 1647.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Mając powyższe na względzie należy podnieść, że w rozpatrywanej sprawie decyzje organów obydwu instancji wydane zostały w oparciu o przepis art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.). Stosownie do tego przepisu organ podatkowy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może na wniosek podatnika umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W powołanym przepisie ustawodawca przewidział wyjątek od obowiązującej w polskim prawie zasady obowiązkowego płacenia podatków, realizowany poprzez dopuszczenie możliwości udzielenia pomocy publicznej w postaci m. inn. umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Umorzenie to może nastąpić w razie zaistnienia ściśle określonych przesłanek, tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Każdy z tych warunków samodzielnie, jak również oba łącznie mogą stanowić podstawę umorzenia odsetek od zaległości podatkowej.

Decyzje dotyczące umorzenia zaległości podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, które polega na przyznaniu organom podatkowym możności dokonania wyboru między dwoma równowartościowymi rozwiązaniami. Zakres uznania administracyjnego nie jest jednak uprawnieniem nieograniczonym, a dowolność w rozpoznawaniu wniosków o umorzenie zaległości podatkowych jest niedopuszczalna. Podkreślić należy, że ustalenie istnienia przesłanek z art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie jest oparte o kryterium uznania, przy czym organ podatkowy zobowiązany jest (korzystając z systemu ocen pozaprawnych) skonkretyzować użyte w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej pojęcia: "ważny interes podatnika" i "interes publiczny".

W doktrynie oraz utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2002 roku, sygn. akt III SA 2302/00). Obowiązki te bezpośrednio wynikają z treści art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Po uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego i po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych organ winien zatem jednoznacznie stwierdzić, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Jeżeli mimo istnienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 tej ustawy, podejmuje się decyzję polegającą na odmowie umorzenia zobowiązania podatkowego (odsetek za zwłokę), winny zostać szczegółowo określone motywy takiego rozstrzygnięcia (art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie, nie stwierdził aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli Sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00, LEX nr 78302) oraz wyrok NSA z 28 listopada 2001 r., sygn. akt SA/Sz 1292/00, LEX nr 78300).

Decyzja uznaniowa może być zatem przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w art. 67a pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa.

Z akt sprawy wynika, że organy obydwu instancji przeprowadziły szczegółowe a nawet ponad standartowe postępowanie wyjaśniające i dowodowe w oparciu o materiał dowodowy pozyskany z urzędu, jak również od samego skarżącego. Dokonały również prawidłowej jego oceny, w konsekwencji słusznie uznając, że nie zaistniały żadne okoliczności uzasadniające przyznanie podatnikowi najdalej idącej ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami.

Wskazać przy tym trzeba, że ważnego interesu podatnika jako przesłanki udzielenia ulg określonych w art. 67a Ordynacji podatkowej, nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie udzielenia tej ulgi. Pojęcie ważnego interesu podatnika należy rozumieć możliwie szeroko, lecz jego wystąpienia nie można upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej, jakiej doświadcza strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na niej zobowiązaniach podatkowych. Dlatego trudna sytuacja finansowa podatnika, na którą powołuje się również skarżący, nie może sama w sobie stanowić o przyznaniu ulgi w postaci rozłożenia zaległości na raty. Pod uwagę należy wziąć, tak jak to uczyniły organy, wszystkie okoliczności sprawy, także tę, że skarżący dokonując wewnątrzspólnotowego zakupu samochodu powinien liczyć się z uiszczeniem podatku akcyzowego . W obecnej chwili więc skarżący nie może oczekiwać, że takie jej zachowanie będzie premiowane przyznaniem najdalej idącej ulgi w postaci całkowitego umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Byłoby to sprzeczne, jak zasadnie argumentują organy, sprzeczne z interesem publicznym i naruszałoby zasadę równości opodatkowania w stosunku do tych podatników, którzy terminowo i w pełnej wysokości płacą swoje zobowiązania podatkowe. Z akt sprawy zdaje się wynikać, że skarżący traktuje w podobny sposób i inne swoje zobowiązania wobec budżetu państwa, skoro nie dokonała zapłaty należnego podatku od towarów i usług.

Wbrew zarzutom skarżącego organy podatkowe wyjaśniły pojęcia "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". Fakt , że na tę okoliczność zacytowały szereg wyroków sądów administracyjnych nie powoduje , że nie jest to stanowisko organów w tym zakresie. Wyroki te zostały bowiem wyselekcjonowane i zacytowano z nich najistotniejsze tezy, które odnoszą się do stanu faktycznego niniejszej sprawy . Organy zwróciły bowiem uwagę na wyjątkowość instytucji umorzenia zaległości podatkowej podkreślając , że nie można z niej uczynić środka prowadzącego do zwolnienia z zapłaty podatku , ponadto zwrócono uwagę na fakt ustalenia sytuacji majątkowej podatnika i skutków ekonomicznych odmowy umorzenia . .

Wbrew zarzutom skarżącego , organy prawidłowo i bez naruszenia zasad postępowania ustaliły i zanalizowały sytuację życiową, rodzinną i finansową wnioskodawcy. Przede wszystkim organ odwoławczy wyjaśnił kwestie posiadania czterech samochodów co było jedną z podstaw odmowy umorzenia przez organ podatkowy pierwszego stopnia .

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem , że organ orzekający zakwestionował trudną sytuację skarżącego opierając się tylko i wyłącznie na ocenie standardu zamieszkania . Co prawda organ podatkowy bardzo rzetelnie podszedł do wyjaśnienia sytuacji majątkowej skarżącego przeprowadzając szczegółowe oględziny domu , w którym mieszka skarżący . Organ zwrócił uwagę na dobre warunki zamieszkania podkreślając spełnienie określonego standardu bytowego i z tego wywiódł , że nie można w tym przypadku mówić o ubóstwie . Ubóstwo jest bowiem pojęciem odnoszącym się do całokształtu sfery życia człowieka , w tym również do warunków mieszkalnych. . Organ odwoławczy wziął pod uwagę fakt , że dom nie jest własnością skarżącego ale jednocześnie wykazał , że ma możliwość korzystania z niego za darmo.

Ponadto wykazano , że podatnik jest właścicielem samochodu a pozostałe środki transportu będące w jego pousiadaniu zostały sprzedane między innymi na rzecz rodziny .

Dodatkowo skarżący nie wykazał , że brak zatrudnienia jest trwały uwarunkowany okolicznościami niezależnymi od podatnika , nie pozwalającymi mu podjąć zatrudnienia bądź działalności gospodarczej w przyszłości . W tym kontekście należy zwrócić uwagę na stosunkowo młody wiek podatnika - 33 lata .

Również zaznaczyć należy , że choroba dziecka jest niewątpliwie istotnym zdarzeniem, które należy uwzględniać w procesie decyzyjnym o przyznaniu bądź odmowie przyznania ulgi, to jednak nie stanowi ona samoistnie podstawy do umorzenia zaległości podatkowych. Okoliczność ta musi być bowiem oceniana w konkretnym stanie faktycznym, przy uwzględnieniu innych okoliczności danej sprawy, tym bardziej, że fakt ten nie stanowił bezpośredniej przyczyny powstania zaległości podatkowych dotyczących okresów zarówno sprzed, jak i po chorobie.

W świetle powyższej argumentacji stanowisko organów podatkowych odmawiających przyznania wnioskowanej ulgi o najdalej idącym charakterze, zmierzającej do całkowitego zwolnienia z zapłaty podatku, Sąd uznał za zasadne, zwłaszcza w kontekście określonej w art. 67a Ordynacji podatkowej - równorzędnej z ważnyminteresem podatnika - przesłanki interesu publicznego. Umorzenie zaległości podatkowej oraz odsetek za zwłokę jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania, przy czym należy zaznaczyć, że nie wolno czynić z niej środka prowadzącego generalnie do zwolnienia z zapłaty podatku (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 1991 r. SA/Gd 295/91, wyrok NSA z dnia 20 marca 2002 r., I SA/Gd 1563/99, LEX 76080). Umorzenie zaległości podatkowej stanowi pewną formę rezygnacji organów podatkowych z przysługujących budżetowi należności podatkowych. Nawet więc w sytuacji, gdy podatnik wykaże, że ma ważny interes w uzyskaniu tego rodzaju ulg podatkowych, to organy podatkowe przy podejmowaniu decyzji muszą również brać pod uwagę interes ogólnospołeczny, w którym leży zapewnienie dopływu należności podatkowych do budżetu (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2000 r., III SA 1087/99, LEX 45381).

Mając powyższe na względzie należy uznać, że organy wszechstronnie rozważyły i oceniły wszystkie aspekty faktyczne i prawne niniejszej sprawy, a także wzięły pod uwagę okoliczności podnoszone przez skarżącego i w wyniku tej oceny podjęte zostały decyzje mieszczące się granicach uznania administracyjnego, dlatego Sąd nie znalazł podstaw do uznania ich za niezgodne z prawem, w szczególności nie dopatrzył się zarzucanych naruszeń przepisów postępowania, jak i prawa materialnego w postaci art. 67a Ordynacji podatkowej.

Dodatkowo należy podnieść, że w sytuacji pogorszenia się warunków życiowych zawsze istnieje możliwość wystąpienia z ponownym wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie zaległych zobowiązań.

Z uwagi na to orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.