Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 680/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi I. C. i P. C. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 27 kwietnia 2023 r., znak WI-I.7840.16.7.2023.MA w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwolenia na budowę oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 25 czerwca 2020 r. Starosta Nowotarski wydał na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane (p.b.) decyzję nr 713/20, znak: BA.6740.1.787.2020.LL, którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił H. W. (inwestor, uczestnik) pozwolenia na budowę z zamierzeniem budowy instalacji gazowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym znajdującym się na działkach nr [...] i [...] w R. . Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 10 lipca 2020 r.

Po śmierci A. R. w dniu 3 marca 2021 r. jedynym spadkobiercą stała się jej siostra B. C., która to aktem darowizny z 1 kwietnia 2021 r. darowała nieruchomość obejmującą działkę [...] swojemu synowi - P. C..

W dniu 12 października 2022 r. P. C. (obecny właściciel działki nr [...]) złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego powyższym pozwoleniem na budowę, wskazując jako jego podstawę dyspozycję art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ze względu na niezgodne z prawdą oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (B-3) złożone przez inwestora i załączone do wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę w sprawie.

Starosta Nowotarski, uznając spełnienie wymagań formalnych, wydał w dniu 4 listopada 2022 r. postanowienie znak: BA.6740.1.787.2020.LL, oparte na przepisach art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 148 § 1, 149 § 1 art. 150 § 1 k.p.a., którym wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Następnie po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 149 § 3 i art. 150 § 1 k.p.a., postanowieniem znak: BA.6740.1.787.2020.LL z dnia 1 lutego 2023 r. Starosta odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr 713/20 z 25 czerwca 2020 r., znak: BA.6740.1.787.2020.LL, z uwagi na fakt, że Inwestor przedłożyła nowe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (druk B-3) zgodne ze stanem faktycznym na czas wydania ww. decyzji. Organ po wszczęciu postępowania wezwał inwestora do uzupełnienia dokumentów. Inwestor przedłożyła nowe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (B-3) datowane na dzień 17 listopada 2022 r. na którym wskazała jako tytuł do działki [...] - "stosunek zobowiązaniowy, posiadam zgodę A. R., która przed inwestycją była właścicielem działki [...]". Do oświadczenia inwestor dołączyła oświadczenia, z których wywodziła prawo do zabudowy działki [...].

W odpowiedzi na powyższe orzeczenie, P. C. i I. C. (skarżący) złożyli odwołanie, w którym zarzucili naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 4, art. 3 pkt 11, art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b., art. 30 § 4 k.p.a., art. 75 § 2 k.p.a., art. 151 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. W uzasadnieniu argumentują zajęte stanowisko oraz podkreślają, że jako obecni właściciele działki nr [...] nie wyrażają zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane.

Wojewoda Małopolski decyzją z 27 kwietnia 2023 r., znak: WI-I.7840.16.7.2023.MA, uchylił się zaskarżone postanowienie w części jego sentencji obejmującej cyt: "Na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 149 § 3 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2022.2000 tekst jednolity ze zmianami) - zwanej dalej kpa (...) Starosta Nowotarski odmawia uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr 713/20 z 25.06.2020 r. znak: BA.6740.1.787.2020.LL (...) z uwagi na fakt, że Inwestor Pani H. W. przedłożyła nowe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (druk B-3) zgodne ze stanem faktycznym na czas wydania ww. Decyzji" i w tym zakresie orzekł: "działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775 tekst jednolity) - zwanej dalej kpa, odmawia się uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Nowotarskiego nr 713/20 z 25 czerwca 2020 r. znak: BA.6740.1.787.2020.LL, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę instalacji gazowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działkach ewid. nr [...], [...] położonych w miejscowości R. , obręb 0001 R. , jednostka ew. 121112_4 R. , z uwagi na brak zaistnienia przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a w pozostałym zakresie utrzymuje się w mocy zaskarżoną decyzję."

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda podniósł, że przesłanką do uchylenia decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym i wydania nowej decyzji merytorycznej, jest stwierdzenie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 149 § 2 k.p.a. istnienia podstawy wznowienia, czyli wystąpienie jednej z przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 lub 145a § 1 k.p.a. Analizując podaną przez stronę we wniosku przesłankę (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ze względu na niezgodne z prawdą oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (B-3) złożone przez inwestora i załączone do wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę w przedmiotowej sprawie), organ stwierdził, że zasadnie wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadku kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: decyzja musi być ostateczna, po jej wydaniu muszą wyjść na jaw nowe okoliczności (bądź dowody), które muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, powyższe okoliczności (bądź dowody) muszą istnieć w dacie wydania decyzji, której wznowienie dotyczy oraz okoliczności te (bądź dowody) nie mogły być znane organowi, który wydał decyzję (której wznowienie dotyczy) w momencie jej wydania. Przez "nową okoliczność istotną dla sprawy" należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Nowe okoliczności natomiast przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych; nie może to dotyczyć sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Nie może być również uznany za "nową okoliczność" lub "nowy dowód" brak określonych dowodów w aktach sprawy. Za "nową okoliczność" nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego.

Skarżący uzasadniając zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazuje na okoliczność, iż inwestor złożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysonowania nieruchomością na cele budowlane niezgodnie z prawdą, gdyż inwestor była wraz z P. W. współwłaścicielem działki nr [...] ale nie działki nr [...], której jedynym właścicielem w dacie wydania pozwolenia na budowę była A. R., a obecnie są skarżący. Złożenie oświadczenia o tytule do nieruchomości niezgodnego z prawdą, stanowi – w ocenie strony - przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania. W przedmiotowym oświadczeniu Inwestor wskazała, że jest właścicielem działki nr [...].

Organ wyjaśnił, że na dzień złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, jak również na dzień wydania przedmiotowej decyzji dotyczącej udzielonego pozwolenia na budowę, właścicielem działki nr [...] była A. R.. Prawo własności tej nieruchomości skarżący posiada od 1 kwietnia 2021 r., na podstawie umowy darowizny. Inwestor do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę dołączyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z 2 czerwca 2020 r. W oświadczeniu tym ujęta została działka nr [...] oraz nr [...] w miejscu gdzie należy wskazać tytuł z którego wynika owe prawo wpisano "współwłasność". Z kolei w informacji uzupełniającej do wniosku o pozwolenie na budowę wskazano adres P. W. (współwłaściciela działki [...]) oraz A. R. (właściciela działki nr [...]). Jak wynika z powyższego, ww. oświadczenie ma datę wcześniejszą, aniżeli data nabycia przez wnioskodawcę tytułu prawnego do nieruchomości nr [...]. Zatem zdaniem organu, mając na względzie wykładnię dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki w przedmiotowej sprawie, konieczne byłoby przedłożenie takich dowodów, z których wynikałoby niezbicie, że A. R. nie wyrażała zgody na dysponowanie jej działką na cele spornej inwestycji. Wojewoda wyjaśnił przy tym, że z art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. obowiązującym w dacie wydania spornego pozwolenia na budowę, wynika że do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które korzysta z domniemania prawdziwości a organ go nie weryfikuje, chyba że istnieją ku temu podstawy. Zabezpieczeniem przed podawaniem nieprawdziwych danych w oświadczeniu jest wymóg złożenia go pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Podsumowując, Wojewoda stwierdził, że w sprawie kluczową kwestią jest fakt, że A. R. na żadnym etapie nie podważała przedłożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast fakt nierzetelnej analizy akt sprawy ujawnionej po wydaniu decyzji ostatecznej nie oznacza, że okoliczność jest wadliwie ustalona, a wynikająca z posiadanego przez organ materiału dowodowego nie może być traktowana jako pozwalająca na wznowienie postępowania administracyjnego w trybie komentowanego przepisu. Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym co brak wiedzy o tej okoliczności. Dlatego też odmienna, a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi, nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Za przyjęciem przed Starostę Nowotarskiego prawdziwości przedłożonego oświadczenia przemawiał fakt, że A. R. brała udział w postępowaniu zakończonym kwestionowanym pozwoleniem i nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń co do zamierzenia inwestycyjnego. Nie zostało również od tego pozwolenia wniesione odwołanie. Zatem takie zachowanie właściciela działki nr [...] w tamtym postępowaniu, nie dawało podstaw do powzięcia przez organ wątpliwości, co do posiadania przez Inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Starosta Nowotarski we wznowionym postępowaniu wyjaśnił, że tytuł prawny z jakiego Inwestor wywodziła tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane to zgoda A. R.. W ramach tych wyjaśnień przedłożono nowe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z 17 listopada 2022 r., w którym stwierdzono posiadanie zgody A. R., która przed inwestycją była właścicielką działki nr [...]. Nie było zatem potrzeby przedkładania nowego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem na tym etapie postępowania nie mamy do czynienia z uchyleniem pierwotnego pozwolenia na budowę i wydania nowego na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., tylko oceną czy Inwestor rzeczywiście legitymowała się prawem do dysponowania nieruchomością nr [...] na cele budowlane, w dacie wydania spornego pozwolenia na budowę. Skarżący brak zgody na dysponowanie nieruchomością nr [...] wywodzi z błędnie wpisanego tytułu do tej działki w złożonym oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie przedkładając żadnych dowodów, z których wynikałoby, iż takiej zgody inwestor na dzień wydania pozwolenia na budowę rzeczywiście nie posiadała. Co więcej z akt dotyczących wydanego pozwolenia na budowę nie wynika, aby A. R. ówczesna właścicielka tej działki nie wyrażała zgody na dysponowanie tą nieruchomością na cele budowlane. Na żadnym etapie postępowania w przedmiocie udzielonego pozwolenia na budowę do organu l instancji nie wpłynęło jakiekolwiek stanowisko, z którego wynikałoby choć pośrednio, że A. R. cofa taką zgodę, czy też że takiej zgody nie udzielała. Powyższe nie stanowi nowej okoliczności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, a były nieznane organowi, który wydał decyzję.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniesionej przez P. C. i I. C. zarzucono naruszenie:

1) art. 10 w zw. z art. 61 § 4 oraz art. 39 k.p.a. poprzez nieumożliwienie stronie udziału w toczącym się postępowaniu;

2) art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;

3) art. 30 § 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie następstwa procesowego następców prawnych, jako jedynych uprawnionych - na dzień wydawania decyzji organu - do skutecznego oświadczenia woli w przedmiocie nieruchomości objętej wnioskiem;

4) art. 7 w zw. z 75 § 2 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń wyłącznie na podstawie stanowiska inwestora przy okolicznościach spornych między stronami postępowania administracyjnego i uznanie, że oświadczenia inwestora mogą korzystać z pierwszeństwa przy ustalaniu stanu faktycznego;

5) art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, iż wyeliminowano w toku postępowania nadzwyczajnego przesłanki prowadzące do wznowienia postępowania:;

6) art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 k.p.a. przez przyjęcie przez organ II instancji, że złożone przez inwestora niezgodne z prawdą oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną pomimo tego, że nowa okoliczność podania nieprawdy w oświadczeniu po istniała w dniu wydawania decyzji ostatecznej i nie była znana organowi, który wydał decyzje ostateczną;

7) rażące naruszenie normy prawa materialnego wyrażonej w art. 4, w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 3 pkt 11, art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. poprzez przyznanie uprawnienia inwestorowi pomimo tego, iż przedstawione dokumenty postępowaniu nadzwyczajnym nie mogły stanowić podstawy do uznania, że inwestor wykazał prawo do zabudowy działki [...] zarówno w postępowaniu zwykłym jak i nadzwyczajnym. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postepowania.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Swoje stanowisko w sprawie złożyła także jego uczestniczka – inwestor H. W., w piśmie z 21 lipca 2023 r. Uczestniczka wyjaśniła uzupełniająco, że nowa instalacja gazowa została wykonana w budynku mieszkalnym pod adresem ul. [...] nr [...] w R. , który został wybudowany na dwóch stykających się ze sobą działkach tj. na działce ewid. nr [...], która do marca 2021 r. stanowiła własność A. R. oraz na działce ewid nr [...], która jest współwłasnością rodzeństwa H. W. i P. W.. Budynek jest podzielony na dwa mieszkania w taki sposób, iż część pomieszczeń zajmowała A. R., a część pomieszczeń stanowiła mieszkanie rodziny [...]. Podział tego wspólnego budynku na dwa mieszkania nie następuje według pionowej płaszczyzny wzdłuż granicy ewidencyjnej rozdzielającej obydwie działki ewid.nr [...] i [...] tylko płaszczyznami poziomymi w taki sposób, iż rodzina [...] posiada i użytkuje pomieszczenia, z których część znajduje się na działce ewid. nr [...] - własności A. R.. Tak samo pomieszczenia A. R. są usytuowane w części na sąsiedniej działce ewid. nr [...] - własności rodzeństwa H. W. i P. W.. Również na zewnątrz budynku mieszkalnego nr [...] nie ma żadnej widocznej granicy na gruncie między działkami ewid. nr [...] oraz nr [...], obydwie działki w terenie tworzą jedną nieruchomość, dlatego w rzeczywistości podział na dwie osobne jednostki ewidencyjne w rzeczywistości nie funkcjonuje. Współwłaściciele zamierzali skorygować wadliwy stan prawny obydwu działek wg którego A. R. była wyłącznym właścicielem jednej działki, a rodzina [...] właścicielem drugiej działki, mimo że obydwie rodziny zgodnie i niepodzielnie użytkowały obydwie działki uznając siebie wzajemnie za współwłaścicieli całej posesji, na której znajdował się ich wspólny budynek mieszkalny nr [...]. W tym celu H. W. i A. R. wspólnie zleciły przygotowanie projektu podziału budynku jednorodzinnego, a Starostwo Powiatowe w N. wydało zaświadczenie o samodzielności lokali dla lokalu nr [...] i nr [...] w budynku jednorodzinnym ul. [...] nr [...] w R. . Dlatego w pierwszym oświadczeniu o dysponowaniu prawem do działki ewid. nr [...] wpisane zostało, iż działka ta znajduje się we współwłasności, gdyż wieloletni stan użytkowania wskazywał na taki status prawny tej działki. Skoro A. R. akceptowała rodzinę W. tak jak współuprawnionych do działki ewid. nr [...] na zasadzie współwłasności, dlatego oświadczenie z dnia 2 czerwca 2020 r. należy uznać za prawidłowe, nawet jeżeli od strony prawnej jest niezgodne z ówczesnym wpisem w księdze wieczystej. Instalacja gazowa jest umieszczona w korytarzu w piwnicy, który to korytarz był wspólnie użytkowany tj. nie przynależał do żadnego z mieszkań tylko był częścią wspólną w całym budynku. Bezspornym jest, że instalacja gazowa została doprowadzona wyłącznie do mieszkania zajmowanego przez rodzinę [...] i miała służyć zaspokojeniu ich potrzeb bytowych, a skoro A. R. nie sprzeciwiała się takiemu podziałowi budynku na osobne mieszkania, to tym samym należy uznać, że H. W. i jej brat jako inwestorzy mieli pełne prawo do dysponowania działką ewid. nr [...]. Nie bez znaczenia jest fakt, iż A. R. mieszkając na stałe w budynku nr [...] była obecna przy montowaniu instalacji gazowej, która nie sprzeciwiała się zamontowaniu tej nowej instalacji ani poprzez faktyczne działania, ani tym bardziej poprzez złożenie odwołania lub innego pisma przed PINB. Uczestniczka zaznaczyła również, iż zwyczajowo zamieszkujący wspólnie na nieruchomości odbierali sobie wzajemnie listy, gdyż wspólny budynek posiada tylko jeden adres i jeden numer.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2023 r., poz. 259, zwanej dalej: "p.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Rozpoznając skargę w świetle tych kryteriów stwierdzić należy, że jest ona bezzasadna i podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Trafnie organ II instancji orzekając decyzją, jako organ merytoryczny, rozpoznając wniosek o wznowienie postępowania i działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775 t.j. z dnia 2023.04.25) odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Nowotarskiego. Inwestor H. W. przedłożyła nowe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (B-3) datowane na dzień 17 listopada 2022 r. na którym wskazała jako tytuł do działki [...] "współwłasność z P. W., a do działki [...] - "stosunek zobowiązaniowy, posiadam zgodę A. R., która przed inwestycją była właścicielką działki [...]". Do oświadczenia Pani inwestor dołączyła oświadczenie, z których wywodziła prawo do zabudowy działki [...]. Z tego oświadczenia jednoznacznie wynika, że budynek mieszkalny w R. przy ul. [...], jest współwłasnością H. W. i A. R. oraz że jest przez nie użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem.

Stosownie do art. 3 pkt 11 ustawy z 7 lipca 1994 r prawo budowlane (Dz.U.2023.682 t.j. z dnia 2023.04.12) ilekroć w ustawie jest mowa o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, przesłanką do uchylenia decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym i wydania nowej decyzji merytorycznej, jest stwierdzenie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 149 § 2 k.p.a. istnienia podstawy wznowienia, czyli wystąpienia jednej z przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 lub 145a § 1, art. 145aa, lub art. 145b k.p.a. Analizując podaną przez P. C. we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 12 października 2022r przesłankę (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ze względu na niezgodne z prawdą oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (B-3) złożone przez inwestora i załączone do wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę w przedmiotowej sprawie), organy obu instancji prawidłowo wskazały, że wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadku kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: decyzja musi być ostateczna, po jej wydaniu muszą wyjść na jaw nowe okoliczności (bądź dowody), które muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, te okoliczności (bądź dowody) muszą istnieć w dacie wydania decyzji, której wznowienie dotyczy oraz okoliczności te (bądź dowody) nie mogły być znane organowi, który wydał decyzję (objętą wnioskiem o wznowienie) w momencie jej wydania. Przez "nową okoliczność istotną dla sprawy" należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Nowe okoliczności natomiast przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn. Samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych; nie może to dotyczyć sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Nie może być uznany za "nową okoliczność" lub "nowy dowód" brak określonych dowodów w aktach sprawy.

Za "nową okoliczność" nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego (wyrok NSA z 2 października 2009 r, I OSK 228/09, Legalis).

Jeżeli jednak dowody te były, a organ orzekający "ich nie zbadał", to nie można takich dowodów w postępowaniu wznowieniowym uważać za "nowe" , choćby organ w postępowaniu poprzednim z dowodami tymi się nie zapoznał albo niewłaściwie je ocenił.(wyrok NSA z 9 kwietnia 2001r., V SA 1831/00 Legalis, cytowany w komentarzu do k.p.a. pod redakcją prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego , Warszawa 2014, Wydawnictwo C.H. BECK)

W rozpoznawanej sprawie przy wniosku o pozwolenie na budowę inwestor H. W. z dnia 3 czerwca 2020 r. znajduje się wypis ze zbioru danych bazy EGIB z dnia 5 czerwca 2020 r ( k – 1 akt administracyjnych) z którego wynikają dane właściciela działki [...] i współwłaścicieli działki [...]. W projekcie architektoniczno – budowlanym (k - 16) wyraźnie i jednoznacznie jest wyjaśniona (na mapie), sytuacja położenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego w R. , ul [...] na działkach [...] i [...].

Dopiero ustalenie istnienia podstawy wznowienia, otwiera kolejny etap procedury wznowieniowej, w którym organ dokonuje oceny okoliczności stanowiących przesłanki uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 2 lub § 2 k.p.a.). W przeciwnym razie organ wydaje decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Skarżący uzasadniając zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazują na okoliczność, że inwestor złożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysonowania nieruchomością na cele budowlane niezgodnie z prawdą, gdyż inwestor była wraz z P. W. współwłaścicielem działki nr [...] ale nie działki nr [...], której jedynym właścicielem w dacie wydania pozwolenia na budowę była A. R., a obecnie są skarżący. Złożenie oświadczenia o tytule do nieruchomości niezgodnego z prawdą, stanowiło wystarczającą podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (co nastąpiło postanowieniem Starosty Nowotarskiego z dnia 4 listopada 2022 r), a następnie w ramach tego postępowania do zbadania, czy rzeczywiście spełnione są przesłanki ustawy do uchylenia ostatecznej decyzji.

Co istotne, w postępowaniu wznowieniowym nie można sanować błędów dokonanych w postępowaniu zwyczajnym. Badanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną dotyczy wyłącznie przesłanki wznowieniowej powołanej przez skarżących - art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. "Nowym dowodem czy okolicznością" miało być niezgodne z prawem oświadczenie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożone przez inwestora. Badanie sprawy pod tym kątem pokazało, że oświadczenie to było wadliwe formalnie. Wytłumaczono jak do tego doszło – poprzez faktyczny podział quoad usum domu mieszkalnego położonego na działkach nr [...] i [...] pomiędzy dwie rodziny współwłaścicielek, zamiast podziału prawnego. Zgoda ówczesnej właścicielki nieruchomości nr [...] A. R. na inwestycję w postaci instalacji gazu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym jest jednoznaczna na moment udzielania pozwolenia na budowę. Skarżący nie zakwestionowali tej okoliczności skutecznie.

Organy administracyjne nie weryfikują oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Może to nastąpić w sytuacji oczywiście wątpliwej bądź spornej - a zabezpieczeniem przed składaniem nieprawdziwych oświadczeń jest składanie oświadczenia pod rygorem surowej odpowiedzialności karnej. Podstawą oświadczenia była zgoda właścicielki A. R. (zmarłej 3.03.2021 r.).

Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2022 r., II OSK 2111/20 : "Organ administracji publicznej nie ma więc obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność prawdziwości i wiarygodności twierdzeń inwestora o przysługującym mu prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jako że złożenie fałszywego oświadczenia podlega ściganiu na drodze postępowania karnego. Podważanie mocy dowodowej tego oświadczenia w toku postępowania administracyjnego jest oczywiście możliwe. Oświadczenie złożone w przewidzianej ustawowo formie, stanowi domniemanie i może być obalone tylko dowodami wskazującymi, na brak zgodności oświadczenia z rzeczywistością. Zatem, w sytuacji sporów na tle prawa do terenu, istnieje możliwość ich rozstrzygania przez sądy powszechne jako spraw cywilnych, bez potrzeby angażowania organów administracji publicznej."

Skarżący wskazali dodatkowo na etapie postępowania sądowego, że ich zdaniem A. R. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, co dodatkowo wypełnia dyspozycję art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ten zarzut jest chybiony, bowiem wbrew twierdzeniom skargi - w aktach administracyjnych znajduje się potwierdzenie odbioru decyzji nr 713/20 z dnia 25 czerwca 2020 r. znak: BA.6740.1.787.2020.LL, dokonane własnoręcznie przez A. R. ( adnotacja na decyzji ). Zawiadomienie o prowadzonym postępowaniu administracyjnym z 5 czerwca 2020 r skierowane do A. R. zostało również odebrane przez nią osobiście i potwierdzone w dniu 16 czerwca 2020 r. (dowód doręczenia w aktach administracyjnych). W tej sytuacji stwierdzić należy że strona postępowania administracyjnego A. R. wiedziała o toczącym się postępowaniu, a skoro nie złożyła odwołania od decyzji organu I instancji do Wojewody Małopolskiego, po prawidłowym pouczeniu, to akceptowała jego przebieg i wyniki.

W tym stanie sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259).