Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 490/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części
Powołane przepisy: article: art 14 par. pkt 1, par 5, art 85 par. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
article: par 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 151 poz 1687
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów
article: art. 145 par. 1 pkt 2, art. 152, art. 200 w zw. z art. 206
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 27 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części w jakiej uchyla decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w Ł. Nr [...] z dnia [...] roku w zakresie klasyfikacji taryfowej preparatów: "Multaben Molke Riegiel +Carnitine Pfirsich-Maracuja", "Multaben Vita Riegiel Jogurth- Musli", "Multaben Vita Riegiel Erdbeer-Vanille", "Multaben Figur System Creme –Vanille"; 2) oddala skargę w pozostałej części; 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Łodzi kwotę 400,00 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4) orzeka, że zaskarżona decyzja w części, w jakiej stwierdzono jej nieważność nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] uznającą zgłoszenie celne SAD Nr [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji towarów, kwoty wynikającej z długu celnego i określenia kwoty podatku od towarów i usług, orzekając w tym zakresie co do istoty.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8, poz.60 z 2005 r. ze zm.), art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997oku. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 75, poz. 802 z 2001 r. ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 roku - w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 146, poz. 1639), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. nr 68, poz. 623), art. 2 ust. 2, art. 11c ust.1 art. 15 ust.4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50 ze zm.), § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 grudnia 2001 roku w sprawie wykazu towarów do celów poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w imporcie (Dz.U. Nr 155, poz. 1814, ze zm.)

Jak wynika z akt zgromadzonych w przedmiotowej sprawie w dniu 10 września 2002 roku "A." Spółka z organiczną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na formularzu SAD nr [...] towary w postaci dietetycznych środków spożywczych opisanych w 2 pozycjach. W pozycji 1 zadeklarowane do kodu PCN PCN 2106 90 92 0 dietetyczne środki spożywcze o nazwach handlowych: Multipower Professional Whey Protein Erdbeer, Multipower Fit Aktiv Light Mexico-Feige, Multipower Fit Aktiv Flussigkonzentrat Blutorange, Multipower Multi Minerał +, Multipower L-Glutamine Kapseln, Multaben Molke Riegiel + Carnitine Pfirsich-Maracuja, Multaben Vita Riegiel Joghurt-Musli, Multaben Vita Riegiel Erdbeer-Vanille, Multaben Figur System Creme-Vanille. W pozycji 2 zaklsyfikowane do kodu PCN 2202 10 00 0 dietetyczne środki spożywcze o nazwach handlowych: Multipower L-Carnitine Drink Ananas, oraz Multipower L-Carnitine Drink Mexico Feige.

Do zgłoszenia celnego Spółka załączyła faktury Nr [...], [...] z dnia [...], deklarację wartości Celnej oraz decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr [...] z dnia [...].

Organ celny I instancji po przyjęciu zgłoszenia celnego dokonał jego weryfikacji w trybie art. 70 § 1 Kodeksu celnego. Z adnotacji zawartej na zgłoszeniu wynika, że weryfikacja polegała na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów. Towar został zwolniony w dniu 10 września 2002 roku.

Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej.

Na skutek wniesionego przez A. Spółkę z o.o. z siedzibą w Ł. odwołania, Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił w całości powyższą decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towaru, zmienił wybrane elementy zawarte w zgłoszeniu celnym oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego i kwotę podatku od towarów i usług, ustalając dla towarów z pozycji 1 Multipower Professional Whey Protein Erdbeer, Multipower Fit Aktiv Ligot Mexico-Feige, Multipower Fit Aktiv Flussigkonzentrat Blutorange, Multipower Multi Minerał +, Multipower L-Glutamine Kapseln kod PCN 2106 90 92 0 ze stawką celną w wysokości 20% od wartości celnej towaru, dla towarów z utworzonej pozycji 3 Multaben Molke Riegiel + Carnitine Pfirsich-Maracuja, Multaben Vita Riegiel Joghurt-Musli kod PCN 1806 90 50 0 ze stawką celną w wysokości 37% od wartości celnej towaru, dla towaru z utworzonej pozycji 4 Multaben Vita Riegiel Erdbeer – Vanille kod PCN 1704 90 99 0 ze stawką celną w wysokości 25 % od wartości celnej towaru dla towaru, a dla towaru z utworzonej pozycji 5 Multaben Figur System Creme – Vanille kod PCN 2106 90 92 0 ze stawką celną w wysokości 20% od wartości celnej towaru.

W odwołaniu z dnia 26 stycznia 2006 roku od powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. Spółka zrzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie nieprawidłowego kodu PCN oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 roku w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów (Dz. U nr 151, poz. 1687). Ponadto organowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania celnego w szczególności art. 120, 121, 122, 124, 187, 197, 200, 145 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

Wskazując na powyższe naruszenia Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu l instancji w całości i umorzenie postępowania, oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego celem wydania opinii, co do właściwości i proporcji składu poszczególnych preparatów pod kątem ich przeznaczenia użytkowego jako dietetycznych środków spożywczych.

W wyniku rozpoznania powyższego odwołania Spółki, Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...], nr [...] w części dotyczącej opisu towaru wymienionego w pozycji 1, klasyfikacji taryfowej przedmiotowych towarów, kwoty wynikającej z długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy w ten sposób, że skreślił utworzone mocą zaskarżonej decyzji organu I instancji pozycje 3,4 i 5, a towary z tych pozycji przyporządkował do pozycji 1, dla której zadeklarowano kod 2106 90 92 0. ze stawką celną 20% od wartości celnej towaru. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż obowiązująca w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego Taryfa celna przyjęła nazewnictwo i zasady interpretacji Scalonej Nomenklatury Określania i Kodowania Towarów, wprowadzonej w życie Międzynarodową Konwencją w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, sporządzoną w Brukseli 14 czerwca 1983 r. (załącznik do Dz. U. nr 11, poz. 62 z dnia 7 lutego 1997 r.). Klasyfikacja towarów w Nomenklaturze Scalonej podlega pewnym warunkom określającym zasady, na których jest oparta oraz ogólnym regułom zapewniającym jednolitą interpretację, co oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Ponadto dokonując klasyfikacji taryfowej należy uwzględniać informacje zawarte w Wyjaśnieniach do taryfy celnej. Do każdego importowanego towaru przypisany jest odpowiedni kod Taryfy z przyporządkowaną do niego stawką celną. Dla celów prawnych taryfikację towarów ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej, przy czym wiążący jest tu, wynikający z art. 85 §1 ustawy - Kodeks celny - stan towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Analizując dokumenty załączone do zgłoszenia celnego [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził, iż nie zawierają informacji o składzie surowcowym sprowadzonych produktów, a w trakcie weryfikacji nie przeprowadzono rewizji celnej przedstawionych towarów oraz nie pobrano reprezentatywnych próbek towaru w celu przeprowadzenia ich dalszej analizy lub dokładniejszej kontroli. Na podstawie zezwoleń Głównego Inspektora Sanitarnego Nr [...], [...], [...], [...], [...], Nr [...] organ ten ustalił rodzaj i skład surowcowy sprowadzonych przez Spółkę produktów i w wyniku powyższych ustaleń organ odwoławczy doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie organ celny I instancji nie miał podstaw do zmiany klasyfikacji taryfowej produktów zadeklarowanej przez stronę w zgłoszeniu celnym w pozycji 1 i zarzuty odwołania w tym zakresie uznał za uzasadnione. W konsekwencji uchylił więc decyzję organu I instancji w zakresie klasyfikacji taryfowej produktów opisanych w utworzonych pozycjach 3,4 i 5 zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II z dnia [...], tym samym przyjmując dla sprowadzonych towarów zadeklarowany przez spółkę w zgłoszeniu celnym w pozycji 1 kod 2106 90 92 0. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania w zakresie odmowy zastosowania zawieszonej stawki celnej organ wskazał, że strona w zgłoszeniu celnym wnioskowała o zastosowanie zawieszonych stawek celnych w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 roku w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów (Dz. U. Nr 151, poz. 1687). Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 14 § 1 Kodeksu celnego towary mogą podlegać innym środkom taryfowym ze względu na ich właściwości, przeznaczenie lub w związku z zawartymi przez Rzeczpospolitą Polską preferencyjnymi umowami międzynarodowymi. Tymi środkami taryfowymi są zawieszenie w całości lub w części poboru ceł, kontyngenty taryfowe i plafony taryfowe (art. 14 § 2 Kodeksu celnego). Kwestią wymagająca analizy jest spełnianie przez importowane przez Spółkę produkty warunku określonego w przepisach prawa, czyli rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 roku w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów. W załączniku do tego aktu prawnego stwierdza się, iż w stosunku do określonych kategorii towarów podlegających klasyfikacji do kodu 2106 90 92 0 stosuje się zawieszone stawki celne. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowy środek taryfowy można zastosować w stosunku do towaru opisanego jako: "Preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych oraz preparaty witaminowe, mineralno - witaminowe, także zawierające produkty roślinne, posiadające Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia". Analizując akta sprawy Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził, iż strona nie przedstawiła do zgłoszonych preparatów Świadectw Rejestracji wydanych przez Ministra Zdrowia, ani do zgłoszenia celnego, ani podczas prowadzonego postępowania. Wobec powyższego nie zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 roku w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów.

Ponadto Dyrektor Izby Celnej w Ł. podniósł, iż w myśl art. 85 § 1 Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zgodnie z tą regulacja obliczono dług celny dla towarów opisanych w pozycji 1 i 2 zgłoszenia celnego według stawki autonomicznej. Uzasadniając odmowę zastosowania zawieszonej stawki celnej w stosunku do towarów opisanych w pozycji 1 przyporządkowanych do kodu 2106 90 92 0, Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał, że Dział 30 Taryfy celnej obejmuje produkty farmaceutyczne. W uwadze 1(a) do działu 30 wskazano, że Dział ten nie obejmuje żywności lub napojów (takich jak: odżywki dietetyczne, odżywki dla diabetyków lub odżywki wzbogacone, preparaty uzupełniające dietę, napoje wzmacniające i wody mineralne), inne niż preparaty odżywcze podawane dożylnie (sekcja IV). W uwadze dodatkowej 1 wskazano, iż pozycja 3004 obejmuje ziołowe preparaty lecznicze i preparaty oparte na następujących substancjach aktywnych: witaminach, minerałach, egzogennych aminokwasach lub kwasach tłuszczowych, w opakowaniach do sprzedaży detalicznej. Tego typu preparaty należy klasyfikować w pozycji 3004 pod warunkiem, że na etykiecie, opakowaniu lub na dołączonej ulotce zostały podane następujące informacje:

a) o rodzaju choroby, schorzenia lub ich symptomach, do których ma zastosowanie ten preparat; o stężeniu substancji aktywnej (aktywnych) zawartych w nim; o dawkowaniu;

d) o sposobie stosowania,

W przypadku preparatów opartych na witaminach, minerałach, egzogennych aminokwasach lub kwasach tłuszczowych, zawartość jednej z tych substancji w zalecanej dawce dobowej podanej na etykiecie, opakowaniu, lub załączonej ulotce musi być znacząco wyższa niż dzienne spożycie zalecane do utrzymania ogólnego zdrowia, czy dobrego samopoczucia. Zgodnie z wyjaśnieniami do taryfy celnej zawartymi dla pozycji 3004 "zastrzeżenia do brzmienia pozycji nie stosują się do produktów żywnościowych, lub napojów, takich jak produkty żywnościowe dla diabetyków, dietetyczne lub wzmocnione, toniki i wody mineralne naturalne lub sztuczne, które są klasyfikowane do odpowiednich właściwych im pozycji. (...) Do najważniejszych składników odżywczych zawartych w artykułach spożywczych należą proteiny, węglowodany i tłuszcze. Pewne znaczenie odżywcze mają również zawarte w tych artykułach witaminy i sole mineralne. (....) l dalej, niniejsza pozycja nie obejmuje dodatków żywnościowych zawierających witaminy lub sole mineralne, które są przeznaczone do utrzymywania zdrowia lub dobrego samopoczucia, ale nie mają wskazań w celu zapobiegania lub leczenia chorób i dolegliwości. Produkty te są przeważnie cieczami lecz mogą również występować w postaci proszku lub tabletek i są zwykle klasyfikowane do pozycji 2106 lub działu 22".

Z zestawienia powyższych przepisów w ocenie organu odwoławczego wynika, iż posiadanie pozwolenia na dopuszczenie do obrotu jest warunkiem koniecznym do zaklasyfikowania produktu do pozycji 3004, jednak nie przesądza o jego klasyfikacji w Dziale 30 Taryfy celnej. Przykładem produktu, który spełnia wymogi do zastosowania zawieszonej stawki celnej jest dietetyczny środek spożywczy, stanowiący uzupełnienie niedoborów witamin i mikroelementów, powstałych w wyniku nieracjonalnego żywienia, w wyniku chorób, w okresie zwiększonego zapotrzebowania organizmu na składniki w nich zawarte. Preparat ten uzupełnia dzienne zapotrzebowanie na witaminy i mikroelementy oraz posiadania wpis do wpis do Rejestru Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lecz na wskutek uwagi 1a do Działu 30 klasyfikowany jest do pozycji 2106.

Słuszność zaprezentowanego stanowiska znajduje potwierdzenie w opublikowanych wyjaśnieniach do Taryfy celnej tom V, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 kwietnia 2003r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz. U. Nr 70, póz. 645), w którym na str. 2395 przedstawiono opinię klasyfikacyjną Ministra Finansów do pozycji 2106 dotyczącą klasyfikacji dietetycznego środka spożywczego, stanowiącego uzupełnienie niedoborów witamin i mikroelementów. W opinii dodano, że produkty te posiadają wpis do Rejestru Środków Farmaceutycznych, zezwalający na uznanie ich za lek w rozumieniu innych przepisów jak Taryfa Celna.

Z punktu widzenia przepisów zawartych w Taryfie celnej możliwe jest występowanie dietetycznego środka spożywczego posiadającego Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia, które na skutek uwagi 1(a) do działu 30 klasyfikowany będzie do pozycji 2106. Rozporządzeniem z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów, Rada Ministrów zawiesiła pobór ceł wyłącznie na preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych oraz preparaty witaminowe, mineralno witaminowe, także zawierające produkty roślinne, posiadające Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia klasyfikowane do kodu 2106 90 92 0 Taryfy celnej.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do odstąpienia wymagania przedłożenia Świadectw Rejestracji wydanych przez Ministra Zdrowia. W niniejszej sprawie Spółka nie posiada wymaganych dokumentów, tym samym nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania zawieszonej stawki celnej.

Odnosząc się do przedłożonych zezwoleń i decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organ celny nie wniósł żadnych zastrzeżeń, co do wiarygodności przedstawionych dokumentów, a zatem dane w nich zawarte są okolicznościami stwierdzonymi urzędowo i mają moc wiążącą zarówno dla Spółki, jak i organów celnych. Główny Inspektor Sanitarny w zezwoleniach i decyzjach zezwolił na wprowadzanie do obrotu dietetycznych środków spożywczych o określonych nazwach i składzie. Powyższy dowód został wykorzystany w postępowaniu do ustalenia przeznaczenia towarów, składów surowcowych. W ocenie organu odwoławczego decyzje Głównego Inspektora Sanitarnego, nie są jednak odpowiednikami dokumentów, o których mowa w rozporządzeniu z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów wobec powyższego nie mogą stanowić podstawy do zastosowania zawieszonych stawek celnych.

Jako słuszny Dyrektor Izby Celnej w Ł. uznał zarzut naruszenia art. 200 Ordynacji podatkowej, jednocześnie uznając, że wskazane uchybienie procesowe nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne zawarte w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł.

Wobec twierdzeń odwołania, że zaskarżona decyzja z dnia [...] uznająca przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określająca kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług, została doręczona Spółce z naruszeniem przepisu art. 65 § 5 kodeksu celnego, a więc po upływie 3 lat, Dyrektor Izby Celnej w Ł. przedstawił przebieg postępowania przed wydaniem zaskarżonej decyzji, z powołaniem się na konkretne daty i okoliczności mające wpływ na zawieszenie biegu terminu do wydania decyzji wykazując, że zarzut skarżącej jest w tym zakresie nieuzasadniony.

W skardze z dnia 21 lutego 2007 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów poprzez niewłaściwą interpretację i przyjęcie, iż w stosunku do sprowadzonych towarów wymagane jest pozwolenie dopuszczenia do obrotu wydane przez Ministra Zdrowia, niewłaściwa klasyfikacje produktów oraz naruszenie norm prawa procesowego, w tym art. 120, 121 § 1, 127 w związku z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Strona wniosła o uchylenie decyzji organu II, jak i I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W piśmie procesowym z dnia 22 marca 2009 roku spółka sprecyzowała zarzuty skargi w ten sposób, że wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji tylko w części zastosowanej stawki celnej i kwoty długu celnego z uwagi na odmowę zastosowania zawieszonej stawki celnej.

Po rozpoznaniu skargi na powyższą decyzję, wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2009 roku, sygn. akt III SA/Łd 179/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję w części w jakiej określa ona kwotę wynikającą z długu celnego oraz kwoty podatku od towaru i usług. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do interpretacji, obowiązującego od dnia 1 stycznia 2002 roku, przepisu rozporządzenia z dnia 11 grudnia 2001 roku w zakresie zastosowania zawieszonej stawki celnej "0" do towarów klasyfikowanych do kodu 2106 90 92 0 – opisanych w załączniku do rozporządzenia jako "Preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych oraz preparaty witaminowe, mineralno – witaminowe, także zawierające produkty roślinne, posiadające Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia". Odmawiając zastosowania zawieszonej stawki celnej dla sprowadzonych przez spółkę towarów zaklasyfikowanych do w/w kodu, organy celne podniosły, że skarżąca nie przedstawiła wymaganych tym przepisem Świadectw Rejestracji wydanych przez Ministra Zdrowia. Strona skarżąca podkreślała natomiast, że wymaganie przedstawienia Świadectwa Rejestracji, wydanego przez Ministra Zdrowia, jest nieuzasadnione, albowiem przepisy nie wymagają, aby środki spożywcze specjalnego przeznaczenia posiadały Świadectwa Rejestracji. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organy celne w pierwszej kolejności winny ustalić, czego dotychczas nie uczyniły, znaczenie użytego w spornym przepisie zapisu "preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych" i wyjaśnić jakich preparatów objętych zawieszoną stawką celną dotyczy przepis oraz czy preparaty o charakterze dietetycznych środków spożywczych stanowią pewną grupę przetworów spożywczych, a jeżeli tak to według jakich kryteriów wyodrębnioną. Ponadto Sąd wskazał, iż wyjaśnienia wymaga również kwestia, czy można utożsamiać preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych z pojęciem dietetycznych środków spożywczych. Dokonując natomiast interpretacji zapisu rozporządzenia w sprawie zawieszenia pobierania cła od niektórych towarów organy celne będą zobowiązane w pierwszej kolejności do uwzględnienia zapisów taryfy celnej i wyjaśnień do taryfy celnej w zakresie mającego zastosowanie w sprawie kodu PCN i dopiero na tej podstawie przeanalizują i przedstawią w uzasadnieniu decyzji ocenę stanowiska skarżącej zaprezentowaną w przedstawionych opiniach, wyjaśnieniach oraz interpretacjach. Ustalenie natomiast kategorii preparatów o charakterze dietetycznych środków spożywczych pozwoli stwierdzić, czy kwalifikują się one do uzyskania świadectwa Rejestracji wydawanego przez Ministra Zdrowia. Brak jest bowiem podstaw, jak podkreślił Sąd do przyjęcia, że sformułowania: dietetyczne środki spożywcze i preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych są jasne, jednoznaczne i nie wymagają wykładni. Wyjaśnienia wymaga kwestia ewentualnego żądania Świadectw Rejestracji wydanych przez Ministra Zdrowia dla preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych. Wbrew bowiem stanowisku organu, kwestii tej nie rozstrzyga opinia klasyfikacyjna Ministra Finansów, gdyż przede wszystkim regulacja ta nie obowiązywała w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie, weszła w życie z dniem 9 maja 2003 roku a zgłoszenie celne miało miejsce 10 września 2002 roku. Na marginesie Sąd wskazał, że jednym z elementów decyzji jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Powinno ono zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. W szczególności winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Staranność przekazywania adresatowi uzasadnienia własnych argumentów wykorzystywanych przy formułowaniu treści decyzji jest istotnym elementem funkcji perswazyjnej uzasadnienia. Jest także wymogiem art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, w którym elementem uzasadnienia prawnego decyzji jest wyjaśnienie podstawy prawnej. Uzasadnienie decyzji organów celnych w zakresie odmowy zastosowania zawieszonej stawki celnej, nie pozwala na rozpoznanie motywów, którymi kierowano się przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy i powoduje, że w zasadzie z uwagi na brak rozważań decyzja w istocie nie poddaje się kontroli Sądu.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] w części dotyczącej uznania za nieprawidłową klasyfikację taryfową preparatu "Multaben Molke Riegiel+ Carnitine Pfirsich – Maracuja, Multaben Vita Riegiel Joghurt-Musli, Multaben Vita Riegiel Erdbeer - Vanille, "Mulataben Figur System Creme-Vanille" kwoty wynikającej z długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług, zmiany wskazanych elementów zawartych w zgłoszeniu celnym i w tym zakresie orzekł stosując do wymiaru długu celnego stawkę celną w wysokości 20% od wartości celnej towaru, określił kwotę wynikającą z długu celnego w kwocie 1634,90 zł, określił kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 719,50 zł, wskazując, iż pozostałe elementy zgłoszenia celnego pozostają bez zmian. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie zebranego materiału dowodowego Naczelnik Urzędu Celnego II nie miał podstaw do zmiany klasyfikacji taryfowej towarów opisanych w pozycji 1 zgłoszenia celnego. Brak próbek, dokumentacji określającej ilościowy skład surowcowy towarów uniemożliwiają weryfikację zgłoszenia celnego w zakresie taryfikacji dokonanej przez zgłaszającego. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy przyjął kody 2106 90 92 0 i 2202 10 00 0 taryfy celnej, zadeklarowane w zgłoszeniu celnym. Dalej Dyrektor Izby Celnej w Ł. mając na uwadze wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2009 roku wskazał, iż z treści rozporządzeń z dnia 11 grudnia 2001 roku oraz z dnia 14 maja 2002 roku w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów wynika, że zawieszona stawka celna nie dotyczy wszystkich towarów klasyfikowanych do kodu 2106 90 92 0 Taryfy celnej, a wyłącznie preparatów posiadających Świadectwa Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia, czyli preparatów, które są środkami farmaceutycznymi obejmującymi leki w rozumieniu ustawy z dnia 10 października 1991 roku o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i nadzorze farmaceutycznym (Dz.U. Nr 105, poz. 452 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy, środkami farmaceutycznymi są leki, surowce farmaceutyczne i środki antykoncepcyjne. Lekami są natomiast surowce farmaceutyczne oraz ich mieszaniny, które w drodze procesu technologicznego zostały przygotowane w postaci nadającej się do stosowania w leczeniu, zapobieganiu, diagnostyce chorób ludzi i zwierząt, w także w celu poprawy cech użytkowych zwierząt. Art. 5 ust. 1 stanowi, iż środki farmaceutyczne oraz materiały medyczne podlegają wpisowi do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych. W myśl natomiast art. 5 ust. 2 wpisowi do rejestru nie podlegają:

1) leki recepturowe,

2) leki gotowe, określone przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia:

a) w których skład wchodzą pojedyncze, nieprzetworzone surowce farmaceutyczne, z tym że w przypadku surowców roślinnych mogą one być w postaci rozdrobnionej,

b) będące preparatami galenowymi, płynami infuzyjnymi wytwarzanymi w zakładach opieki zdrowotnej lub lekami złożonymi,

3) surowce farmaceutyczne, dla których ustanawiane są wymagania dotyczące jakości w trybie przepisu art. 17,

4) leki homeopatyczne,

5) inne środki farmaceutyczne i materiały medyczne określone przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, uwzględniając leki, których skład nie wymaga szczegółowych badań klinicznych.

Wymagania jakościowe i skład środków farmaceutycznych, o których mowa w ust. 2, określa się w Farmakopei Polskiej, wydawanej przez ministra właściwego do spraw zdrowia. (art. 5 ust. 3 ustawy).

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że leki klasyfikuje się w dziale 30 Taryfy celnej obejmującym "produkty farmaceutyczne". Pozycja 3003 obejmuje leki (z wyłączeniem produktów z pozycji 3002, 3005 lub 3006) złożone z dwóch lub więcej składników, które zmieszano do celów terapeutycznych lub profilaktycznych ale nieprzygotowane w odmierzonych dawkach lub w pojedynczych opakowaniach do sprzedaży detalicznej. Pozycja 3004 obejmuje natomiast leki (z wyłączeniem produktów z pozycji 3002, 3005 lub 3006) złożone z produktów zmieszanych lub niezmieszanych do celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub w pojedynczych opakowaniach do sprzedaży detalicznej. Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w uwadze 1(a) do działu 30 podano, że dział ten nie obejmuje żywności lub napojów (takich jak: odżywki dietetyczne, odżywki dla diabetyków lub odżywki wzbogacone, preparaty uzupełniające dietę, napoje wzmacniające i wody mineralne), inne niż preparaty odżywcze podawane dożylnie (sekcja IV), co oznacza, że nie wszystkie środki farmaceutyczne w rozumieniu ustawy ośrodkach farmaceutycznych np. odżywki dietetyczne, odżywki dla diabetyków , preparaty uzupełniające dietę, nawet posiadające Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia będą klasyfikowane w pozycjach 3003 lub 3004 Taryfy celnej. W zależności od rodzaju i postaci leki wyłączone z działu 30, klasyfikowane są w innych działach tj. w dziale 21 i 22. W dziale 21 klasyfikuje się różne "różne przetwory spożywcze", a pozycja 2106 Taryfy celnej obejmuje przetwory spożywcze, gdzie indziej niewymienione i niewłączone". Do kodu 2106 90 92 0 Taryfy celnej klasyfikuje się m. in;

- preparaty bezmleczne (tzw. preparaty mlekozastępcze), wzbogacone w witaminy lub/ i minerały, zastępujące mleko w żywieniu niemowląt i dzieci, posiadające Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia;

- gumy do żucia zawierające w swym składzie m.in. nikotynę, stosowane pomocniczo w leczeniu nałogu palenia tytoniu, posiadające Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia,

- preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych oraz preparaty witaminowe, mineralno-witaminowe, także zawierające produkty roślinne, posiadające Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia,

- dietetyczne środki spożywcze.

Pojęcia "preparatów mające charakter dietetycznych środków spożywczych", jak podkreślił organ odwoławczy nie można utożsamiać z pojęciem "dietetyczne środki spożywcze". Preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych obejmują środki farmaceutyczne (leki), w rozumieniu ustawy o środkach farmaceutycznych, lecz na mocy przepisów prawa celnego klasyfikowane są w innych pozycjach Taryfy celnej niż pozycja 3003 lub 3004. Preparaty te posiadają Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia dokumentujące wpis do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych i w ten sposób można je rozróżnić od dietetycznych środków spożywczych. "Dietetyczne środki spożywcze" dotyczą natomiast preparatów określonych w ustawie z dnia 11 maja 2001 roku o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz.U. Nr 63 póz. 634, z późn. zm). W grupie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego (art. 3 ust.1 pkt.16 lit.a) wymieniono środki spożywcze, które ze względu na specjalny skład lub sposób przygotowania wyraźnie różnią się od środków spożywczych powszechnie spożywanych i przeznaczone są do zaspokajania szczególnych potrzeb żywieniowych osób, których procesy trawienia i metabolizmu są zachwiane, lub osób, dla których ze względu na specjalny stan fizjologiczny wskazane jest kontrolowanie spożycia określonych substancji w żywności; środki te mogą być określane jako dietetyczne środki spożywcze i obejmują również dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego. W myśl art. 17 ust. 3 pkt 2 i art. 20 ust. 1 w/w ustawy Główny Inspektor Sanitarny może wydać decyzję zezwalającą na produkcję lub wprowadzanie do obrotu środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i prowadzi rejestr wydanych decyzji. Z wykładni systemowej wynika więc, że zawieszona stawka celna dotyczy wyłącznie preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych oraz preparatów witaminowych, mineralno-witaminowych, także zawierających produkty roślinne, posiadających Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia. Są to środki farmaceutyczne w rozumieniu ustawy o środkach farmaceutycznych. Zawieszona stawka celna nie dotyczy natomiast dietetycznych środków spożywczych, przeznaczonych dla sportowców i osób obciążonych wzmożonym wysiłkiem fizycznym lub dla osób dorosłych, za wyjątkiem kobiet w ciąży i matek karmiących.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że do pozycji 2106 mogą być klasyfikowane leki - "preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych, posiadające Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia". Do tej samej pozycji mogą również być klasyfikowane "dietetyczne środki spożywcze", na które rzeczywiście polski system prawa nie wymaga posiadania Świadectwa Rejestracji wydanego przez Ministra Zdrowia, a jedynie decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego. Odnosząc się do przedłożonych zezwoleń i decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że zgodnie z art. 194 §1 Ordynacji podatkowej dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przedstawione przez stronę zezwolenia i decyzje Głównego Inspektora Sanitarnego zostały wykorzystane w postępowaniu do ustalenia m.in. przeznaczenia towaru, składu surowcowego, nie są one jednak odpowiednikami dokumentów, o których mowa w rozporządzeniu z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów wobec powyższego nie mogą stanowić podstawy do zastosowania zawieszonych stawek celnych.

Wyjaśniając genezę wprowadzenia zawieszenia pobierania cła dla preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych, preparatów witaminowych i mineralno-witaminowych Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż kwestia ta była rozpatrywana m.in. na skutek interwencji Rzecznika Praw Obywatelskich. Główny Urząd Ceł, po konsultacjach ze Światową Organizacją Celną w Brukseli był inicjatorem obniżenia stawek celnych dla grup towarów zarejestrowanych jako "środki farmaceutyczne" klasyfikowanych jednak przez organy celne w grupie "żywność". W wyniku tych działań wprowadzono zawieszenie ceł m.in. na preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych oraz preparaty witaminowe, mineralno-witaminowe, także zawierające produkty roślinne, posiadające Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministerstwo Zdrowia. W ten sposób preparaty mineralno-witaminowe, posiadające Świadectwo Rejestracji, które zostały zaklasyfikowane w pozycji 2106 Taryfy celnej zostały zrównane z obciążeniami celnymi i podatkowymi ustalonymi dla leków, klasyfikowanych w pozycji 3004.

Odnosząc się natomiast do przedłożonych przez Spółkę w toku postępowania pism i opinii w zakresie interpretacji przepisu rozporządzenia dotyczącego zawieszenia poboru ceł Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż zgodnie z art. 181 Ordynacji podatkowej, dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być m.in. w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej. W kwestii zaś dopuszczalności tego typu opinii jako dowodów w sprawie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku l GSK 695/07 z dnia 30.05.2008r. orzekł, że (...) opiniom tym nie można przypisać waloru dowodu z opinii biegłych, choćby sporządzone zostały przez osoby dysponujące wiedzą fachową. Sporządzone zatem na zlecenie strony opinie organy celne potraktowały jedynie jako wyjaśnienia stanowiące poparcie stanowiska strony pomimo, że zostały sporządzone z uwzględnieniem wiadomości specjalnych.

Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do uwzględnienia zarzutów strony w zakresie naruszenia art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, uznając, że przyjęcie przez organ odwoławczy zadeklarowanej przez stronę w zgłoszeniu celnym klasyfikacji taryfowej sprowadzonych towarów czyni bezzasadnym wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność określenia właściwości importowanych produktów, pod katem prawidłowej klasyfikacji taryfowej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. i art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię: pozycji 2106 90 92 0 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 roku w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów, działu 21 pozycji 2106 oraz działu 30 pozycji 3003 i 3004 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 roku w sprawie wyjaśnień do Taryfy Celnej oraz postanowień art. 69 Układu Europejskiego, ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami, z drugiej strony, sporządzonym w Brukseli w dniu 16 grudnia 1991 roku (Dz.U. z 1994r., Nr 11, poz. 38) zwanym –Układem Stowarzyszeniowym oraz pozycji 2106 90 92 Tabeli Nr 1 Protokołu Nr 3 do Układu Stowarzyszeniowego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi Spółka, jako zasadniczy zarzut podniosła niewykonanie przez organy celne zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku WSA z dnia 8 kwietnia 2009 roku, sygn. akt III SA/Łd 179/09, polegające na powstrzymaniu się od ustalenia znaczenia pojęcia "preparat posiadający charakter dietetycznego środka spożywczego", a w szczególności czy pojęcie to należy utożsamiać z pojęciem "dietetycznych środków spożywczych" i nie wyjaśnieniu, jakich konkretnie preparatów przepis dotyczy, nie ustalono, czy preparaty te stanowią grupę przetworów spożywczych, a jeśli tak, to jakie kryteria pozwalają na wyodrębnienie takiej grupy. Orzekające w sprawie organy nie zbadały również, czy preparaty o charakterze dietetycznych środków spożywczych podlegały rejestracji i czy prawnie dopuszczalne było uzyskanie dla tego rodzaju produktów świadectwa rejestracji Ministra Zdrowia, jak również nie oceniły czy w przepisach ustawy z dnia 9 września 2001 roku Prawo farmaceutyczne (Dz. U. Nr 126, póz. 1381 ze zm.) zamieszczone były definicje legalne, istotne dla ustalenia znaczenia pojęć istotnych w niniejszej sprawie, jak też czy w ustawie tej uregulowano tryb rejestracji preparatów o charakterze dietetycznych środków spożywczych. Organy nie stwierdziły także w sposób stanowczy, czy wszelkie produkty wymienione w analizowanym przepisie rozporządzenia objęte były procedurą rejestracji dokonywanej przez Ministra Zdrowia. Ponadto wbrew wskazówkom Sądu, organy celne zignorowały stanowisko strony skarżącej zaprezentowane w złożonych pismach, opiniach i interpretacjach, a zwłaszcza nie odniosły się do ważnego, zdaniem Spółki dokumentu urzędowego wydanego przez organ prawny Ministra Zdrowia, czym rażąco naruszono zasadę praworządności. Wskazując na zarzut naruszenia przepisu pozycji 21 06 90 92 0 Załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 roku strona podniosła, iż co do zasady niedopuszczalne jest posługiwanie się wyłącznie metodami wykładni systemowej i funkcjonalnej w sposób oderwany od rezultatów, jakie daje interpretacja językowa. Najpierw bowiem trzeba posłużyć się językowymi metodami wykładni, rozważyć gramatycznie znaczenia pojęć "dietetyczny środek spożywczy" i "preparat mający charakter dietetycznego środka spożywczego" oraz ustalić relacje między nimi. Elementem różnicującym oba pojęcia jest natomiast sformułowanie "preparat mający charakter", celowym jest więc ustalenie znaczenia właśnie tego zwrotu, a w szczególności relacji między "dietetycznym środkiem spożywczym" a "preparatem mającym taki charakter", czyli precyzyjnego wytyczenia zakresów tych pojęć. Odwołując się do definicji zawartych w słowniku języka polskiego strona wskazała, iż produkty posiadające charakter dietetycznych środków spożywczych to nic innego, jak produkty posiadające cechy istotne i wspólne takim dietetycznym środkom spożywczym, co oznacza, iż kategoria "dietetyczny środek spożywczy mieści się w pojęciu "produkt mający charakter dietetycznego środka spożywczego". Produkt mający charakter dietetycznego środka spożywczego" jest zatem, w ocenie strony pojęciem o szerszym zakresie niż pojęcie "dietetyczny środek spożywczy". Zakresy tych pojęć nie wykluczają się jednak, zachodzi między nimi stosunek podrzędności. Pojęcie "dietetyczny środek spożywczy" jest podrzędne względem pojęcia "preparat posiadający charakter dietetycznego środka spożywczego"; jest częścią właściwą pojęcia "preparat posiadający charakter dietetycznego środka spożywczego". W świetle powyższego importowane przez Spółkę "dietetyczne środki spożywcze" jako tożsame z "preparatami mającymi charakter dietetycznych środków spożywczych", są objęte zawieszoną stawką celną bez wymogu posiadania Świadectw Rejestracji wydanych przez Ministra Zdrowia. Inny tok rozumowania prowadziłby, zdaniem Spółki do absurdalnych wniosków, sprowadzających się do nałożenia na importera niewykonalnego, sprzecznego z prawem obowiązku, uzyskania Świadectwa Rejestracji na produkt, wobec którego tego rodzaju dokumentów się nie wystawia. Przedstawione stanowisko potwierdza, w ocenie strony również fakt, iż w dacie zgłoszenia celnego Polska związana była ze Wspólnotami Europejskimi Układem Stowarzyszeniowym. Zgodnie zaś z postanowieniami art. 69 Układu Stowarzyszeniowego Polska przyjęła na siebie obowiązek zbliżania przepisów prawnych, w szczególności w dziedzinie prawa celnego, jak również ochrony zdrowia i życia ludzi, norm technicznych. Strona podkreśliła, iż niewątpliwym celem instytucji zawieszenia poboru cła była likwidacja barier celnych w stosunkach pomiędzy Unią Europejką a Polską, a nie odwrotnie.

W piśmie procesowym z dnia 8 września 2009 roku strona skarżąca precyzując w 11 punktach wytyczne i zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2009 roku, sygn. akt III SA/Łd 179/09 w ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego raz jeszcze podniosła przeprowadzając szeroki wywód, iż orzekając ponownie w niniejszej sprawie organ celny nie uszanował i nie wykonał nałożonych przez Sądy obowiązków. Na potwierdzenie sprzeczności w interpretacji dokonanej w zaskarżonej decyzji skarżąca przedłożyła dwie decyzje organów celnych: Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] i Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...].

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do postawionego w skardze zarzutu dotyczącego błędnej wykładni Wyjaśnień do Taryfy celnej, działu 21, pozycji 2106 oraz działu 30, pozycji 3003 i 3004 Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż strona nie wyjaśniła w sposób jednoznaczny, który przepis został naruszony i na czym polega wskazane uchybienie, co uniemożliwia odniesienie się do zarzutu. Odpowiadając natomiast na zarzut naruszenia art. 69 Układu Europejskiego oraz pozycji 2106 90 92 Tabeli nr 1 Załącznika nr 1, Protokołu nr 2 do Układu organ celny wskazał, iż Załącznik nr 1, Tabela 1 dotyczy wyłącznie ceł stosowanych na wyroby pochodzące z Polski w imporcie do Wspólnoty, co oznacza, że określone w Tabeli nr 1 stawki celne nie mają zastosowania, ponieważ w niniejszej sprawie przedmiotem obrotu były dietetyczne środki spożywcze pochodzenia wspólnotowego (niemieckiego) importowane na polski obszar celny i zgłoszone do procedury dopuszczenia do obrotu w dniu 10 września 2002 roku.

Na rozprawie, która odbyła się w dniu 13 stycznia 2010 roku pełnomocnik strony skarżącej złożył głos do protokołu rozprawy, wskazując, iż istota sporu, jaki zaistniał na tle rozpoznawanej sprawy dotyczy dwóch kwestii; rozumienia terminów "preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych" oraz "dietetycznych środków spożywczych" i ustalenia, czy w przypadku importu preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych istnieje obowiązek przedłożenia Świadectw Rejestracji wydanych przez Ministra Zdrowia w celu zastosowania zawieszonych stawek celnych. Odnosząc się do pierwszej z postawionych kwestii pełnomocnik strony podkreślił, iż organy celne wbrew wytycznym i zaleceniom zawartym w wyroku NSA oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi nie skorzystały w celu rzetelnego wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości z możliwości uzyskania wysokospecjalistycznej wiedzy z zakresu językoznawstwa powołując w tym celu biegłego. Samodzielnie natomiast skonstruowały znaczenie spornych terminów, pomijając zupełnie rezultat, jaki daje wykładania językowa, co oczywiście doprowadziło do błędnych wniosków. Zaprezentowany bowiem przez organy celne wynik dokonanej wykładni nakłada na stronę obowiązek wypełnienia warunku, który jest niemożliwy do spełnienia. Na poparcie swych twierdzeń pełnomocnik Spółki przedstawił opinie w sprawie wykładni językowej użytego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 czerwca 2001 roku w sprawie zawieszenia ceł od niektórych towarów terminu "preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych" i funkcji składniowej spójnika "oraz" zawartego w treści rozporządzenia sporządzoną przez prof. G. Z. i prof. K. M., z których jednoznacznie wynika, że warunek posiadania Świadectwa Rejestracji wydanego przez Ministra Zdrowia przy zwolnieniu z pobierania ceł dotyczy preparatów witaminowych, mineralno-witaminowych, a także produktów roślinnych, nie dotyczy natomiast preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych. Inna bowiem interpretacja zapisu rozporządzenia naruszałaby zasady logiki języka polskiego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu jest zatem ograniczona do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej.

W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż badanie legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja, w części w jakiej uchyla decyzję organu I instancji w zakresie klasyfikacji preparatu Multaben Molke Riegiel+ Carnitine Pfirsich – Maracuja, Multaben Vita Riegiel Joghurt-Musli, Multaben Vita Riegiel Erdbeer - Vanille, "Mulataben Figur System Creme-Vanille", jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 247 § 1 pkt 4 wymienionej ustawy, organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Należy zaznaczyć, iż w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada trwałości ostatecznych decyzji. W myśl tej zasady decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji jest ostateczna. Uchylenie lub zmiana takiej decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Konsekwencją obowiązywania zasady trwałości decyzji jest to, iż organ administracji nie może ponownie rozstrzygać sprawy, która wcześniej została załatwiona ostateczną decyzją. Załatwienie sprawy przez organ administracji decyzją ostateczną stwarza tzw. "powagę rzeczy osądzonej" (res iudicata), która uniemożliwia ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy chyba, że poprzednia decyzja zostanie wzruszona w jednym z nadzwyczajnych trybów przewidzianych w ustawie Ordynacja podatkowa. Aby można uznać, iż zachodzi powaga rzeczy osądzonej musi występować tożsamość sprawy obecnej i poprzednio rozpoznanej. Tożsamość taka ma miejsce wówczas, gdy występują te same podmioty, obie sprawy dotyczą tego samego przedmiotu oraz tego samego stanu faktycznego i prawnego. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2000r. w sprawie I SA/Ka 1458/99 (Lex nr 47122), z dnia 29 kwietnia 1999r., w sprawie V SA 1942/98 (ONSA nr 2 z 2000r. poz.76) oraz z dnia 29 kwietnia 1998r. w sprawie IV SA 1061/96 (Lex nr 45166).

Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji między innymi w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towarów Multaben Molke Riegiel+ Carnitine Pfirsich – Maracuja, Multaben Vita Riegiel Joghurt-Musli, Multaben Vita Riegiel Erdbeer - Vanille, "Mulataben Figur System Creme-Vanille", Decyzję tę, jak wynika z uzasadnienia wyroku Spółka zaskarżyła w części (pismo procesowe strony z dnia 22 marca 2009 roku precyzujące zarzuty) dotyczącej odmowy zastosowania zawieszonej stawki celnej. Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2009 roku w sprawie III SA/Łd 179/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję w części w jakiej określa ona kwotę wynikającą z długu celnego oraz kwotę podatku od towarów i usług. Wyrok w sprawie III SA/Łd 170/09 stał się prawomocny. Oznacza to, iż decyzja z [...] w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej preparatów Multaben Molke Riegiel+ Carnitine Pfirsich – Maracuja, Multaben Vita Riegiel Joghurt-Musli, Multaben Vita Riegiel Erdbeer - Vanille, "Mulataben Figur System Creme-Vanille", stała się ostateczna. Natomiast w zaskarżonej decyzji z dnia [....] Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił ponownie decyzję organu I instancji w części dotyczącej uznania za nieprawidłową klasyfikację taryfową wskazanych powyżej preparatów. W rzeczywistości decyzja z dnia [...] w zakresie klasyfikacji taryfowej wymienionych preparatów, rozstrzygnęła ponownie sprawę, która już została rozstrzygnięta decyzją z dnia [...]. Organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] ponownie zatem rozpoznał sprawę już rozstrzygniętą ostateczną decyzją z dnia 4 stycznia 2007 roku. Zaskarżona decyzja, w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej wymienionego preparatu, jest więc dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (res iudicata). Nie budzi wątpliwości fakt, iż występuje tożsamość spraw, w zakresie klasyfikacji preparatów Multaben Molke Riegiel+ Carnitine Pfirsich – Maracuja, Multaben Vita Riegiel Joghurt-Musli, Multaben Vita Riegiel Erdbeer - Vanille, "Mulataben Figur System Creme-Vanille", rozstrzygniętych przez organ odwoławczy decyzjami z dnia [...] i z dnia [...]. Występują bowiem te same podmioty, istnieje taki sam przedmiot oraz ten sam stan prawny przy niezmienionym stanie faktycznym.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części w jakiej uchyla decyzję organu I instancji w zakresie klasyfikacji taryfowej preparatów Multaben Molke Riegiel+ Carnitine Pfirsich – Maracuja, Multaben Vita Riegiel Joghurt-Musli, Multaben Vita Riegiel Erdbeer - Vanille, "Mulataben Figur System Creme-Vanille". Już tylko na marginesie sprawy należy podnieść, że gdyby organ odwoławczy nie naruszył swoją decyzją powagi rzeczy osądzonej to i tak podlegałaby ona w tej części stwierdzeniu nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa z uwagi na brak rozstrzygnięcia co do istoty sprawy w zakresie klasyfikacji taryfowej. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił bowiem decyzję organu I instancji w zakresie klasyfikacji taryfowej wskazanych preparatów, natomiast rozstrzygnięcie co do istoty dotyczy tylko stawki celnej oraz określenia długu celnego i należności podatkowych.

W pozostałej części skarga nie jest zasadna.

W niniejszej sprawie podstawowym przedmiotem sporu jest kwestia, czy w świetle przepisów obowiązujących w dacie zgłoszenia celnego, do produktów zaklasyfikowanego w zgłoszeniu celnym przez spółkę A. do kodu PCN 2106 90 92 0 mogły mieć zastosowanie zawieszone stawki celne?

Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że z mocy art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623) przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Ponieważ niniejsza sprawa dotyczy długu celnego powstałego przed dniem 1 maja 2004 roku (zgłoszenia celnego dokonano w dniu 10 września 2002r.) w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Dlatego datę zgłoszenia celnego uważa się za wiążącą dla określenia, jakie przepisy, a więc i jakie stawki celne stosować do zgłaszanego towaru (patrz wyrok NSA z 30 maja 2007r. I GSK 1646/06 LEX nr 351025). W dacie dokonania zgłoszenia celnego w niniejszej sprawie, towary, w odniesieniu do których zawieszone było pobieranie ceł, wskazane zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 roku w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów (Dz. U. Nr 151, poz. 1687).

Istota sporu sprowadza się do interpretacji, obowiązującego od dnia 1 stycznia 2002 przepisu ww. rozporządzenia w zakresie zastosowania zawieszonej stawki celnej "0%" dla towarów klasyfikowanych do kodu 2106 90 92 0 – opisanych w załączniku do rozporządzenia jako "Preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych oraz preparaty witaminowe, mineralno – witaminowe, także zawierające produkty roślinne, posiadające Świadectwo Rejestracji, wydane przez Ministra Zdrowia".

Powyżej wskazane rozporządzenie Rady Ministrów wydane zostało na podstawie art. 14 § 3 pkt 1 ustawy Kodeks celny w brzmieniu obowiązującym w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego, zgodnie z którym Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, ze względu na właściwości towarów, ze względu na ich przeznaczenie lub w związku z zawartymi przez Rzeczpospolitą Polską preferencyjnymi umowami międzynarodowymi z niektórymi krajami lub grupami krajów może zawiesić w całości lub w części pobór ceł.

W myśl art. 14 § 5 Kodeksu celnego, środki, o których mowa w § 2 i § 3 (w tym środek taryfowy w postaci zawieszenia w całości lub w części poboru ceł), są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich stosowania. Zastosowanie tych środków może nastąpić retrospektywnie, o ile zostaną spełnione warunki określone przepisami prawa.

Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001r., do dnia 31 grudnia 2002r. zawiesza się pobieranie ceł określonych w Taryfie celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 146, poz. 1639), w odniesieniu do towarów wymienionych w załączniku do niniejszego rozporządzenia, do wysokości określonej w tym załączniku. W myśl § 2 powyższego rozporządzenia stawki celne zawieszone stosuje się po udokumentowaniu pochodzenia towarów, zgodnie z wymogami określonymi odrębnie.

Z rozporządzenia wynika zatem, że zastosowanie zawieszonej stawki celnej uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków : 1/ towar jest wymieniony w załączniku do rozporządzenia , 2/ pochodzenie towaru zostało udokumentowane.

Towary, co do których możliwe jest zawieszenie cła, zostały wymienione w załączniku do rozporządzenia poprzez wskazanie ich kodu PCN oraz szczegółowy opis rodzaju danego towaru zaliczonego do kodu (poprzez oznaczenie ex) wraz z podaniem wysokości stawki do jakiej cło podlega zawieszeniu. W odniesieniu do towarów zaliczonych do kodu 2106 90 92 0 (są to zgodnie z Taryfą celną: przetwory spożywcze, gdzie indziej niewymienione ani niewłączone; - pozostałe, - -pozostałe, - - - niezawierające tłuszczów mleka, sacharozy, izoglukozy, glukozy lub skrobi lub zawierające w masie mniej niż 1,5% tłuszczu mleka, 5% sacharozy lub izoglukozy, 5% glukozy lub skrobi) w załączniku do rozporządzenia z dnia 11 grudnia 2001 roku wymieniono następujące rodzaje produktów, objętych stawką celną zawieszoną w wysokości 0%; "preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych oraz preparaty witaminowe, mineralno-witaminowe, także zawierające produkty roślinne, posiadające Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia".

Oznacza to, że zastosowanie zawieszonej stawki celnej możliwe jest po spełnieniu następujących warunków: towar jest zaklasyfikowany do pozycji 2106 90 92 0 Taryfy celnej, odpowiada opisowi towaru zamieszczonemu w rozporządzeniu i posiada Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia.

W przedmiotowej sprawie stan faktyczny nie jest sporny między stronami. Bezsprzecznie spółka sprowadziła dietetyczne środki spożywcze zaklasyfikowane do podpozycji 2106 90 92 0 Taryfy celnej. Kwestią sporną natomiast jest interpretacja przepisu rozporządzenia w zakresie możliwości zastosowania zawieszonych stawek celnych względem sprowadzonych przez stronę dietetycznych środków spożywczych zaklasyfikowanych do podpozycji 2106 90 92 0 w kontekście brzmienia cytowanego przepisu rozporządzenia.

Zdaniem Sądu, ocena zaskarżonej decyzji, w świetle której organy celne odmówiły importerowi zastosowania zawieszonej stawki celnej wymaga skontrolowania prawidłowości interpretacji tego przepisu z uwzględnieniem odpowiedzi na pytanie, czy dietetyczne środki spożywcze to pojęcie tożsame z użytym w przepisie pojęciem preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych, a więc czy sprowadzony towar odpowiada szczegółowemu opisowi towaru ("ex") dla którego ustalono zawieszoną stawkę celną i czy obowiązek posiadania Świadectwa Rejestracji, o którym mowa w tym przepisie, odnosi się również do preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych. Strona skarżąca podaje, że dietetyczny środek spożywczy jest częścią właściwą pojęcia "preparat mający charakter dietetycznego środka spożywczego". Jednocześnie zdaniem skarżącej z uwagi na fakt, iż na dietetyczne środki spożywcze, jako podlegające ustawie o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia, nigdy Minister Zdrowia nie wydawał Świadectwa Rejestracji, przedmiotowe rozporządzenie w zakresie wymogu posiadania Świadectwa Rejestracji wydanego przez Ministra Zdrowia nie może dotyczyć dietetycznych środków spożywczych. To zaś prowadzi w przekonaniu Spółki do wniosku, że sprowadzone przez nią dietetyczne środki spożywcze zaklasyfikowane do podpozycji 2106 90 92 0 korzystały z zawieszonej stawki celnej bez obowiązku przedłożenia Świadectwa Rejestracji wydanego przez Ministra Zdrowia.

W ocenie Sądu organy celne słusznie uznały, że sprowadzone przez importera dietetyczne środki spożywcze, nie odpowiadają opisowi towaru dla którego ustalono zawieszenie poboru ceł, jak również wymóg posiadania Świadectwa Rejestracji, jako warunek skorzystania z zawieszonej stawki celnej nie został spełniony.

Przystępując do rozważań należy przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w orzeczeniu z dnia 30 maja 2008 roku sygn. akt I GSK 694/07. Przedmiotem rozważań Sądu w tej sprawie była interpretacja przepisu zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001r. w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów. NSA wyraził pogląd, że w kwestii interpretacji spornego przepisu "(...) reguła semantyczna wykładni językowej, odnosząca się do znaczeń sformułowanych w języku prawnym, ale i w potocznym, nie mogła dać jednoznacznego wyniku. Zasadą jest, że gdy wykładnia językowa daje wyniki niepewne musi być wspierana przez wykładnię systemową i funkcjonalną. Opowiedzieć się nadto należy za poddaniem przepisów interpretacji systemowej i funkcjonalnej także, by wzmocnić rezultat wykładni językowej i by sprawdzić, czy nie prowadzi ona do sprzeczności w systemie prawa. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że niedopuszczalna jest wykładnia, w rezultacie której zaistniałby warunek niemożliwy do spełnienia. Byłoby to sprzeczne z założeniem racjonalności prawodawcy".

Wykładnia systemowa polega na ustaleniu rzeczywistego znaczenia przepisów ze względu na ich usytuowanie w systematyce wewnętrznej aktu normatywnego, w całej gałęzi prawa, a także ze względu na zasady systemu prawa lub zasady danej gałęzi prawa. Wykładnia funkcjonalna (celowościowa) prowadzi do ustalenia celu jaki chciał osiągnąć racjonalny ustawodawca poprzez wprowadzenie określonej regulacji. Mając powyższe na uwadze należy zaznaczyć, że system prawa celnego obowiązujący na tle przepisów prawa obowiązujących w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji opierał się m.in. na zasadzie powszechności cła i opłat celnych. Oznacza to, że wszystkie podmioty działające w sferze handlu zagranicznego obowiązane były płacić cła w wysokości wynikającej z obowiązującej w danym okresie Taryfy celnej. W świetle przepisów Kodeksu celnego zasada ta mogła być ograniczona. Mianowicie zgodnie z art. 14 § 3 pkt 1 ustawy Kodeks celny, Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, ze względu na właściwości towarów, ze względu na ich przeznaczenie lub w związku z zawartymi przez Rzeczpospolitą Polską preferencyjnymi umowami międzynarodowymi z niektórymi krajami lub grupami krajów może zawiesić w całości lub w części pobór ceł. W myśl art. 14 § 5 Kodeksu celnego, środki, o których mowa w § 2 i § 3 (w tym środek taryfowy w postaci zawieszenia w całości lub w części poboru ceł), są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich stosowania. Zastosowanie tych środków może nastąpić retrospektywnie, o ile zostaną spełnione warunki określone przepisami prawa. Decyzja Rady Ministrów o zawieszeniu w całości lub w części poboru ceł musiała więc być uzasadniona albo szczególnymi właściwościami towaru, jego przeznaczeniem ewentualnie związaniem umowami międzynarodowymi. Wprowadzenie tego rodzaju ograniczeń potwierdza fakt, że z przywileju zawieszenia pobierania cła mogły skorzystać tylko towary spełniające pewne warunki. Rozporządzenie zawierające sporny przepis zostało wydane w trybie powoływanego przepisu art. 14 § 3 pkt 1 ustawy Kodeks celny i ustanawiało zawieszenie pobierania cła do wysokości 0% dla "Preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych oraz preparatów witaminowych, mineralno – witaminowych, także zawierające produkty roślinne, posiadających Świadectwo Rejestracji, wydane przez Ministra Zdrowia" Celem więc spornego przepisu było przyznanie zawieszenia pobierania cła w stosunku do wąskiej grupy towarów legitymujących się Świadectwem Rejestracji wydanym przez Ministra Zdrowia.

Przechodząc do argumentacji w pierwszej kolejności należy dokonać interpretacji pojęcia "preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych". W tym względzie Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że przedmiotowe rozporządzenie nie dotyczy wprost dietetycznych środków spożywczych, ale preparatów określonych jako "mające charakter dietetycznych środków spożywczych". Nie są to więc pojęcia tożsame. W przeciwnym wypadku prawodawca nie komplikując tego zapisu posłużyłby się właśnie terminem dietetyczne środki spożywcze. W ocenie Sądu posłużenie się w cytowanym rozporządzeniu terminem "preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych" było celowym zabiegiem legislacyjnym. Wprowadzając pojęcie preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych prawodawca tym samym odróżnił je od dietetycznych środków spożywczych i dodatkowo scharakteryzował te preparaty wymogiem posiadania przez nie Świadectwa Rejestracji wydanego przez Ministra Zdrowia. Inne rozumienie tego przepisu powodowałoby wprowadzenie warunku niemożliwego do spełnienia przez importerów. Przyjmując bowiem, że prawodawca jest racjonalny trudno wyobrazić sobie, aby wprowadził wymóg przedstawienia Świadectwa Rejestracji dla dietetycznych środków spożywczych, które w świetle ustawy z dnia 11 maja 2001 roku o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz.U. Nr 63, poz. 634) nigdy nie były wydawane dla dietetycznych środków spożywczych. Warunkiem dopuszczenia do obrotu dietetycznych środków spożywczych było uzyskanie zezwolenia (decyzji) Głównego Inspektora Sanitarnego. Z drugiej jednak strony nie do pogodzenia z założeniem racjonalnego prawodawcy byłby pogląd, że tenże racjonalny prawodawca w tym samym przepisie wprowadził ograniczenie w postaci wymogu przedłożenia Świadectwa Rejestracji wydanego przez Ministra Zdrowia dla preparatów witaminowych i mineralno-witaminowych, zezwalając jednocześnie w sposób nieograniczony na stosowanie zawieszenia pobierania cła w stosunku do dietetycznych środków spożywczych, jak to uzasadnia strona skarżąca. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, prawodawca celowo posłużył się pojęciem "preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych", chcąc je odróżnić od dietetycznych środków spożywczych i wprowadził wymóg przedłożenia Świadectwa Rejestracji jako warunku koniecznego do skorzystania z zawieszonej stawki celnej.

W tym miejscu warto zwrócić uwagę i odwołać się do pisma GUC z dnia 14 grudnia 2001 roku skierowanego do Rzecznika Praw Obywatelskich. Pismo to, znane Sądowi z urzędu z uwagi na fakt, iż organy celne wielokrotnie powoływały się na jego treść w uzasadnieniach swoich decyzji dotyczących tożsamego stanu faktycznego i prawnego, a w niniejszej sprawie dodatkowo złożone przez pełnomocnika organu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 roku, w ocenie Sądu wyjaśnia genezę wprowadzenia zawieszonych stawek celnych dla preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych oraz preparatów witaminowych i mineralno-witaminowych. Otóż z pisma tego wynika, że przyczyną, dla której wprowadzono zawieszone stawki celne dla towarów z pozycji 2106 90 92 0 opisanych jako preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych, preparaty witaminowe i mineralno-witaminowe były przypadki sprowadzania towarów, które posiadając Świadectwo Rejestracji (później pozwolenie na dopuszczenie do obrotu) wydane przez Ministra Zdrowia, z uwagi na specyficzne regulacje zawarte w prawie celnym nie były klasyfikowane do pozycji 3003 i 3004 (obejmujących produkty lecznicze), a na mocy uwagi 1a do działu 30 przyporządkowane zostały przez służby celne do pozycji 2106. Wobec powyższego chcąc wyrównać pozycję importerów w zakresie obciążeń podatkowych i celnych należnych od sprowadzonych preparatów witaminowych i mineralno-witaminowych posiadających wprawdzie Świadectwo Rejestracji, klasyfikowanych jednak do pozycji 2106, na takie towary ustanowiono zawieszenie poboru cła. Uzasadnia to posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych, a nie wprost dietetycznych środków spożywczych. Należy dodać, że oczywiście najbardziej komfortową sytuacją zarówno z punktu widzenia importerów, jak i organów celnych jest sprowadzenie towaru występującego w Taryfie celnej z nazwy. Wówczas nie ma problemów z ich klasyfikacją. Najczęściej jednak bywa tak, że istnieje konieczność klasyfikacji towarów, mając na uwadze ich charakter, skład, przeznaczenie. Klasyfikacji towarów dokonuje się wówczas zgodnie z Ogólnym Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS). Prawodawca nie mogąc przewidzieć wszystkich towarów, które zostaną sprowadzone musi skonstruować tak przepis, aby był on możliwy do zastosowania, mimo, iż nie wymienia z nazwy towarów do których się odnosi. Stąd w przepisach pojawiają się takie ogólne, elastyczne pojęcia, jak sporne w przedmiotowej sprawie preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych. W sytuacji gdy prawodawca nie był w stanie przewidzieć i znać wszystkich towarów, które mogły być ewentualnie sprowadzone, posłużył się pojęciem "preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych", a jako warunek zastosowania w stosunku do takich preparatów zawieszonej stawki celnej wprowadził wymóg przedłożenia Świadectwa Rejestracji, podkreślając tym samym różnicę między preparatami mającymi charakter dietetycznych środków spożywczych od innych towarów, nie posiadających takiego świadectwa. Istotne więc z punktu widzenia przedmiotowej sprawy jest to, że prawodawca uznał, że jeżeli importer sprowadzi towar dla którego uzyska Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia, który jednak ze względów klasyfikacyjnych zostanie przyporządkowany do pozycji 2106 90 92 0 będzie uprawniony do skorzystania z zawieszonej stawki celnej. Sąd podkreśla, że organy celne przy klasyfikacji towarów są zobligowane do stosowania w pierwszej kolejności przepisów Taryfy celnej oraz Wyjaśnień do Taryfy celnej. Ten ostatni akt prawny występujący w randze rozporządzenia od zawsze traktowany był w orzecznictwie jako zbiór przepisów służących interpretacji Taryfy celnej.

Organy celne przy interpretacji spornego przepisu powołują się w swojej decyzji na fragmenty Wyjaśnień do Taryfy celnej (załącznik do Dz. U. Nr 74 poz. 830 z 1999r.) dotyczące właśnie pozycji 2106 . Powołują wskazane w tych Wyjaśnieniach przykłady leków i preparatów posiadających wpis do rejestru leków klasyfikowanych jednakże do pozycji 2106 90 92 0. Chodzi o gumę do żucia "Nicorette" oraz preparaty w postaci tabletek musujących, przeznaczonych do stosowania jako lek tonizujący. W przypadku obu tych produktów, jak wynika z cytowanych Wyjaśnień klasyfikacji dokonano na podstawie reguły 1 i 6 ORINS oraz uwagi 1(a) do działu 30. (tom V Wyjaśnień str. 2298). Odnośnie pozycji 3003 i 3004 w Wyjaśnieniach podano, że pozycje te nie obejmują dodatków żywnościowych, zawierających witaminy lub sole mineralne, które są przeznaczone do utrzymania zdrowia lub dobrego samopoczucia, ale nie mają wskazań do użycia w celu zapobiegania lub leczenia chorób i dolegliwości. Produkty te są przeważnie cieczami, lecz mogą również występować w postaci proszku lub tabletek i są zwykle klasyfikowane w pozycji 2106 lub w dziale 22.

W ocenie organu odwoławczego do kodu 2106 mogą być klasyfikowane preparaty bezmleczne, wzbogacone w witaminy lub/i minerały zastępujące mleko w żywieniu niemowląt i dzieci, posiadające Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia, gumy do żucia zawierające w swym składzie m.in. nikotynę, stosowane pomocniczo w leczeniu nałogu palenia tytoniu, posiadające Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia, preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych oraz preparaty witaminowe, witaminowo-mineralne, także zwierające produktu roślinne, posiadające Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia, dietetyczne środki spożywcze.

W tym miejscu Sąd pragnie podnieść, że w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej dotyczących pozycji 2106 tom V str. 2395, załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 kwietnia 2003r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie Wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 70, poz. 645) stwierdza się, że do kodu 2106 mogą być klasyfikowane "dietetyczne środki spożywcze, stanowiące uzupełnienie niedoborów witamin i mikroelementów powstałych w wyniku nieracjonalnego żywienia, w wyniku chorób, w okresie zwiększenia zapotrzebowania organizmu na składniki w nich zawarte itp. Preparaty te uzupełniają dzienne zapotrzebowanie na witaminy i mikroelementy. Produkty te często posiadają wpis do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych, zezwalający na uznanie ich za lek w rozumieniu innych przepisów niż Taryfa celna".

Zdaniem Sądu, przedstawienie takiego wyjaśnienia (opinii) potwierdza istnienie takich przypadków w praktyce, co skłoniło prawodawcę do ich opisania w akcie prawnym znajdującym zastosowanie w praktyce organów celnych i importerów. Potwierdza to komentarz dodatkowy dot. interpretacji uwagi dodatkowej do działu 30 (tom V Wyjaśnień z 2003r., str. 2402), gdzie wskazano, że "celem wprowadzenia ww. wyjaśnień jest rozróżnienie leków od preparatów określonych jako dietetyczne środki spożywcze. Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu jest warunkiem koniecznym do zaklasyfikowania produktu do pozycji 3004, niemniej jednak, nie przesądza o jego klasyfikacji w dziale 30 Taryfy celnej".

Faktem jest, że powyższa regulacja prawna nie obowiązywała w stanie prawnym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem weszła w życie z dniem 9 maja 2003 r., tymczasem zgłoszenie celne miało miejsce w dniu 10 września 2002 roku. Regulacja ta może być jednak traktowana jako wskazówka interpretacyjna przepisu rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001r. w zakresie zastosowania zawieszonej stawki celnej do towarów klasyfikowanych do kodu 2106 90 92 0 – opisanych w załączniku do rozporządzenia jako "Preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych oraz preparaty witaminowe, mineralno – witaminowe, także zawierające produkty roślinne, posiadające Świadectwo Rejestracji, wydane przez Ministra Zdrowia".

Powyższe zapisy potwierdzają fakt ewentualnej klasyfikacji produktów posiadających Świadectwo Rejestracji do pozycji 2106 obejmującej środki spożywcze, które co do zasady nigdy nie uzyskają Świadectwa Rejestracji wydanego przez Ministra Zdrowia. Przypadki obejmujące takie właśnie sytuacje upoważniały do zastosowania zawieszonej stawki celnej w świetle cyt. rozporządzenia. W ocenie Sądu intencją ustawodawcy było wprowadzenie zawieszenia poboru cła w stosunku do wąskiej kategorii produktów posiadających Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia. Do takiego wniosku prowadzi interpretacja spornego przepisu dokonana z zastosowaniem wykładni systemowej i funkcjonalnej.

Zdaniem Sądu, wymóg przedstawienia Świadectwa Rejestracji wydanego przez Ministra Zdrowia dotyczy więc nie tylko preparatów witaminowych i mineralno-witaminowych, ale również preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych. Jednocześnie wprowadzenie wymogu posiadania Świadectwa Rejestracji wydanego przez Ministra Zdrowia jest argumentem uzasadniającym twierdzenie, że preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych, nie są tożsame z dietetycznymi środkami spożywczymi. W przeciwnym razie, jak już podkreślono wyżej, oznaczałoby to wprowadzenie przez prawodawcę wymogu (warunku) niemożliwego do spełnienia. Zakładając racjonalność prawodawcy należy odrzucić więc koncepcję lansowaną przez skarżącą, że pojęcie dietetycznych środków spożywczych jest tożsame z pojęciem preparatów o charakterze dietetycznych środków spożywczych, której konsekwencją byłoby żądanie przedstawienia Świadectwa Rejestracji dla dietetycznych środków spożywczych. Sąd nie ma bowiem wątpliwości, że w świetle obowiązujących przepisów prawa na dietetyczne środki spożywcze Minister Zdrowia nigdy nie wydawał Świadectwa Rejestracji i takie świadectwo w świetle regulacji prawnych nigdy nie było wymagane przy imporcie dietetycznych środków spożywczych. Z drugiej zaś strony nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że niewykonalność przesłanki uzyskania Świadectwa Rejestracji wydawanego przez Ministra Zdrowia dla dietetycznych środków spożywczych oznacza, że wszystkie dietetyczne środki spożywcze korzystają w pełni z zawieszonej stawki celnej, a wymóg posiadania tego świadectwa odnosi się tylko do preparatów witaminowych i mineralno – witaminowych. Jest to nie do pogodzenia z założeniem racjonalnego prawodawcy, który ustanawiając zawieszenie poboru cła w jednej pozycji umieścił preparaty lecznicze, dla których wprowadził wymóg posiadania świadectwa jako warunek uzyskania przywileju zawieszenia poboru cła, i dietetyczne środki spożywcze, podlegające zupełnie innej regulacji prawnej, w ogóle nie przewidującej wydawania przez Ministra Zdrowia na te towary Świadectwa Rejestracji. Nie bez znaczenia jest tu kwestia uzyskania świadectwa rejestracji danego produktu. Wiąże się ona z koniecznością przeprowadzenia bardzo czasami skomplikowanych, długotrwałych i kosztownych procedur, co tym bardziej potwierdza stanowisko, że racjonalny prawodawca nie przyznałby takiego samego przywileju importerom , którzy muszą sprostać tej procedurze na równi z importerami, których jedynym obowiązkiem jest właściwie bezproblemowe uzyskanie decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego.

Jak wyjaśniono wyżej preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych, to nie to samo co dietetyczne środki spożywcze. O zaliczeniu towaru, posiadającego Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia, do preparatu mającego charakter dietetycznego środka spożywczego decyduje więc w konkretnej sytuacji zastosowanie przepisów Taryfy celnej. W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z przepisem art. 14 § 3 pkt 1 ustawy Kodeks celny, Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, ze względu na właściwości towarów, ze względu na ich przeznaczenie lub w związku z zawartymi przez Rzeczpospolitą Polską preferencyjnymi umowami międzynarodowymi z niektórymi krajami lub grupami krajów może zawiesić w całości lub w części pobór ceł. Decyzja Rady Ministrów o zawieszeniu w całości lub w części poboru ceł musiała więc być uzasadniona albo szczególnymi właściwościami towaru, jego przeznaczeniem ewentualnie związaniem umowami międzynarodowymi. Wprowadzenie tego rodzaju ograniczeń potwierdza fakt, że z przywileju zawieszenia pobierania cła mogły skorzystać tylko towary spełniające pewne warunki (m.in. posiadające świadectwo rejestracji). Brak jest uzasadnienia dla stanowiska skarżącej, że dietetyczne środki spożywcze przez nią sprowadzone (głównie odżywki stosowane przez sportowców) powinny korzystać z zawieszonej stawki bez konieczności przedstawiania Świadectwa Rejestracji. W opinii Sądu nie są to bowiem towary, których szczególne właściwości lub przeznaczenie uzasadniałoby wprowadzenie przywileju w postaci zawieszenia poboru cła.

Sporne rozporządzenie w zakresie wymogu posiadania Świadectwa Rejestracji wydanego przez Ministra Zdrowia nie może dotyczyć dietetycznych środków spożywczych. Środki spożywcze bowiem jako podlegające ustawie o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia, nigdy nie uzyskają Świadectwa Rejestracji i świadectwa takie nigdy nie były wydawane, ani dla tych towarów wymagane. Nie zmienia to jednak oceny Sądu, że sprowadzone przez skarżącą towary nie kwalifikują się do "preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych" w rozumieniu rozporządzenia w sprawie zawieszenia pobierania ceł od niektórych towarów, które charakteryzują się posiadaniem Świadectwa Rejestracji wydanego przez Ministra Zdrowia. Tylko takie preparaty mogły korzystać z zawieszenia poboru ceł i w ocenie Sądu zasadnie więc organy odmówiły zastosowania zawieszonej stawki celnej, o którą wnioskowała strona. Zdaniem Sądu, przy interpretacji przepisów w pierwszej kolejności należy stosować przepisy celne, tym bardziej, że jak wykazano wyżej cytowane wyjaśnienia wskazują na specyfikę tej interpretacji, a pojęcia stosowane w nomenklaturze celnej niejednokrotnie nie pokrywają się z rozumieniem danych pojęć w innych ustawach, a tym bardziej w języku potocznym. Przepisy dotyczące zawieszenia należy traktować jako przywilej i interpretować ściśle, przestrzegając warunków skorzystania z tego przywileju. Podkreślić w związku z tym należy, że w przypadku wniosku importera o zawieszenie pobrania cła, prawo celne określa swoje własne warunki, wskazane wyżej, od których spełnienia uzależnia możliwość skorzystania z tego przywileju. Ze względu na formalistyczny charakter prawa celnego warunki konieczne do zastosowania zawieszenia pobrania ceł należy odczytywać wprost. W stosunku do zwolnień (zawieszeń) niedopuszczalne jest bowiem stosowanie wykładni rozszerzającej.

Wobec powyższego zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Strona skarżąca zarówno w skardze, jak i w piśmie procesowym z dnia 8 września 2009 roku podniosła, iż organy celne nie wykonały zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2009 roku W szczególności, w ocenie spółki, nie wyjaśniono pojęcia "preparatu posiadającego charakter dietetycznego środka spożywczego" oraz pojęcia "dietetycznego środka spożywczego". Nie ustalono także jakich konkretnie preparatów dotyczy sporny przepis rozporządzenia oraz jakie kryteria pozwalają na ich wyodrębnienie. W ocenie strony skarżącej nie wyjaśniono, czy preparaty posiadające charakter dietetycznych środków spożywczych podlegają rejestracji, ani nie odniesiono się do stanowiska Spółki przedstawionego w złożonych pismach, opiniach i interpretacjach oraz nie rozważono obszernej i rzeczowej argumentacji przedstawionej w tych dokumentach.

Zarzut strony skarżącej dotyczący niewykonania zaleceń zawartych w wyroku w sprawie III SA/Łd 179/09 nie ma logicznego uzasadnienia. Odpowiedź na zarzuty w tym zakresie można znaleźć dokonując uważnej i wnikliwej analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnione zostało pojęcie "preparatu mającego charakter dietetycznego środka spożywczego" (str. 10 uzasadnienia) oraz podano przykłady takich preparatów – guma do żucia "Nicorette", preparaty w postaci tabletek musujących (str. 9-10 uzasadnienia). Wyjaśniono także pojęcie "dietetycznych środków spożywczych" (str. 10-11 uzasadnienia) oraz podano jakich środków dotyczy to pojęcie. Organ odwoławczy dokonał również obszernej interpretacji spornego przepisu rozporządzenia z 11 grudnia 2001r roku, a także wyjaśnił jakie były założenia i cele wprowadzenia zawieszonej stawki celnej. Wbrew zarzutom skargi organ celny wyjaśnił również dlaczego dla zastosowania tej stawki, w stosunku do preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych, konieczne jest Świadectwo Rejestracji wydane przez Ministra Zdrowia. W opinii Sądu nawet brak wskazania przez organy celne adekwatnego zdaniem skarżącej przykładu preparatu mającego charakter dietetycznego środka spożywczego spełniającego wymagania dla uzyskania świadectwa rejestracji nie jest argumentem przemawiającym na niekorzyść organów, wskazującym na błędną interpretację spornego zapisu rozporządzenia. Zdaniem Sądu jak podkreślono wyżej w zapisie tym, w którym użyto terminu "preparaty mające charakter dietetycznych środków spożywczych" chodziło bowiem o stworzenie takiego pojęcia, które będzie obejmowało potencjalnie wszystkie mogące się pojawić na rynku preparaty, które posiadając świadectwo rejestracji, ze względów klasyfikacji taryfowej zostaną przyporządkowane do podpozycji 2106 90 92 0 taryfy celnej. Jeszcze raz należy podkreślić, że tylko właściwości lub przeznaczenie towarów ewentualnie związanie Polski umowami międzynarodowymi upoważniało Radę Ministrów do podjęcia decyzji w trybie art. 14§ 3 pkt 1 Kodeksu celnego. W ocenie Sądu preparaty sprowadzone przez skarżącą nie zasługiwały na zastosowanie przywileju w postaci zawieszenia poboru cła. Ani bowiem właściwości, ani przeznaczenie, ani charakter sprowadzonych produktów nie uzasadniały wprowadzenia w stosunku do nich przywileju zawieszenia poboru cła.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniesiono się również do stanowiska strony skarżącej przedstawionego w licznych pismach, opiniach i interpretacjach zasadnie podnosząc, iż nie są to dowody z opinii biegłych, lecz jedynie opinie prawne mające na celu poparcie stanowiska strony. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przywołał pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I GSK 695/07. Wobec powyższego organ odwoławczy odmówił uwzględnienia tych dokumentów i wynika to z rozważań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczących interpretacji spornego przepisu rozporządzenia z dnia 11 grudnia 2001 roku.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art.121 Ordynacji podatkowej przez to, iż występują sprzeczności w treściach kolejnych decyzji organów celnych w identycznych sprawach z tej samej serii. Strona skarżąca powołała się tutaj na decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z [...] oraz decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...], w których stwierdzono, że produkty klasyfikowane do pozycji 21 06 90 92 0 są produktami mającymi charakter dietetycznych środków spożywczych. Należy zaznaczyć, iż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji, a nie decyzji w innych sprawach. Sprawa, na którą powołuje się strona skarżąca dotyczy innego zgłoszenia celnego i innego stanu faktycznego. Sąd w rozpoznawanej sprawie nie badał prawidłowości tych decyzji, mimo że strona skarżąca załączyła je do akt sprawy. Obowiązkiem Sądu była ocena legalności zaskarżonej decyzji i taka ocena została dokonana. Kwestia prawidłowości decyzji organów celnych w innych sprawach nie była przedmiotem rozważań Sądu w niniejszej sprawie.

Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia postanowień art. 69 Układu Europejskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991r. (Dz.U. nr 11 z 1994r. poz.38 ze zm.), zwanego dalej Układem Stowarzyszeniowym oraz pozycji 21 06 90 92 Tabeli nr 1 Załącznika nr 1 Protokołu nr 3 do Układu Stowarzyszeniowego.

Zgodnie z treścią art. 68 i 69 wymienionego Układu Stowarzyszeniowego, strony uznają, że istotnym warunkiem wstępnym integracji gospodarczej Polski ze wspólnotą jest zbliżanie istniejącego i przyszłego ustawodawstwa Polski do ustawodawstwa istniejącego we Wspólnocie. Polska podejmie wszelkie starania w celu zapewnienia zgodności jej przyszłego ustawodawstwa z ustawodawstwem Wspólnoty. Zbliżanie przepisów prawnych obejmie między innymi prawo celne.

Z wymienionych przepisów wynika, iż warunkiem wstępnym integracji Polski ze Wspólnotą jest zbliżanie istniejącego i przyszłego ustawodawstwa Polski, w tym między innymi z zakresu prawa celnego, do ustawodawstwa istniejącego we Wspólnocie. Z przepisów tych nie wynika, iż w rozpoznawanej sprawie nie powinny mieć zastosowania przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 roku. Należy zaznaczyć, iż w dacie zgłoszenia celnego Polska nie była członkiem Unii Europejskiej, a więc nie miały wówczas zastosowania przepisy obowiązujące we Wspólnocie. W chwili dokonania zgłoszenia na terenie Polski obowiązywało natomiast rozporządzenia z 11 grudnia 2001 roku, wydane na podstawie Kodeksu celnego, i organy celne były zobowiązane je stosować. Analiza przepisów art. 68 i 69 Układu Stowarzyszeniowego wskazuje, iż Państwo Polskie podejmie starania zmierzające do zbliżenia ustawodawstwa polskiego do ustawodawstwa istniejącego we Wspólnocie. Z wymienionych przepisów w żadnym wypadku nie można wyciągnąć wniosku, iż przepisy art. 68 i 69 uchylają obowiązywanie przepisów rozporządzenia z dnia 11 grudnia 2001 roku. Zarzut naruszenia art. 69 Układu Stowarzyszeniowego, podniesiony w skardze, nie ma racjonalnego uzasadnienia.

Odnośnie zarzutu, iż organy celne, w stosunku do towarów zaklasyfikowanych do pozycji 21 06 90 92, winny zastosować stawkę celną – 2,8% zamiast stawki 20%, wskazać należy, iż w rozdziale II Układu Stowarzyszeniowego – Rolnictwo, uregulowano kwestię dotyczącą handlu produktami rolnymi. Na mocy art. 19 w/w Układu powołano do życia Protokół Nr 3 ustalający zasady handlu przetworzonymi produktami rolnymi, które są w nim wymienione. Powołany przez Spółkę Załącznik nr 1 do Protokołu Nr 3 Układu Stowarzyszeniowego – Tabela 1, dotyczy wyłącznie ceł stosowanych na wyroby pochodzące z Polski, importowane do Wspólnoty. Określone w Tabeli 1 stawki celne nie mają zatem zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż przedmiotem obrotu są dietetyczne środki spożywcze pochodzące z Niemiec, importowane na polski obszar celny.

Jeżeli chodzi o zarzut, iż organy celne dokonując interpretacji spornego przepisu oparły się na wykładni funkcjonalnej i systemowej z pominięciem wykładni językowej, który to zarzut został sformułowany zarówno w skardze jak i rozwinięty w głosie do protokołu z rozprawy z dnia 13 stycznia 2010 roku, którego załącznikami były dwie opinie językowe Prof. UŁ dr hab. G. Z. oraz Prof. nadz. dr hab. K. M. – to w ocenie Sądu zarzut ten jest nieusprawiedliwiony, a stanowisko organów, że wykładnia językowa była w tym przypadku niewystarczająca jest zasadne. Należy w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że kwestia ta była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy przy tym zgodzić się z poglądem, wyrażonym m.in. w wyroku z 30 maja 2008 r. (I GSK 583/07 i I GSK 697/07) przez Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie rozporządzenia Rady Ministrów z 11 grudnia 2001 r. w sprawie zawieszenia pobierania ceł ( Dz. U. Nr 151, poz. 1687), że zastosowanie wykładni językowej (gramatycznej), przy interpretacji powyższej regulacji nie daje w tym przypadku jednoznacznego rezultatu. Brak jest podstaw do przyjęcia, że sformułowania: "dietetyczne środki spożywcze" i - tym bardziej - preparaty "mające charakter dietetycznych środków spożywczych" są jasne, jednoznaczne i nie wymagają wykładni. Prawodawca nie tylko nie zdefiniował powyższych sformułowań w powoływanym rozporządzeniu, ale i - dla opisania towarów taryfikowanych do kodu 2106 90 92 0, których dotyczy zawieszenie poboru cła - używa różnych wyrażeń w przepisach prawa celnego. I tak: w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 roku w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, w pozycji 2106 mowa o "przetworach spożywczych" (gdzie indziej niewymienionych, ani niewłączonych). W rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 roku w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej, stanowiących załącznik do tego rozporządzenia (Dz. U. Nr 74, poz. 830) prawodawca używa z kolei m.in. takich określeń jak "przetwory przeznaczone do spożycia przez ludzi" czy "preparaty często określane jako uzupełnienie diety". Pojęcie "środki spożywcze" - które mogły być określane jako "dietetyczne środki spożywcze" (art. 3 ust. 1 pkt 16) - znane było też w ustawie z dnia 11 maja 2001 roku o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz. U. Nr 63, poz. 634 ze zm.). Jak wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku , z powyższego wynika, że także reguła semantyczna wykładni językowej, odnosząca się do znaczeń wyrażeń sformułowanych przede wszystkim w języku prawnym, ale i w języku potocznym, nie mogła dać jednoznacznego rezultatu. Sąd ten podkreślił, że gdy wykładnia językowa daje wyniki niepewne musi być wspierana przez wykładnię systemową i funkcjonalną. Podkreślił również, że wykładnia systemowa i funkcjonalna ma zastosowanie również wtedy, gdy trzeba wzmocnić rezultaty wykładni językowej. Takiej też interpretacji systemowej i funkcjonalnej dokonał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Niezasadny jest zatem zarzut strony skarżącej, iż organ celny w sposób niedopuszczalny pominął wynik wykładni językowej spornego przepisu opierając się na wynikach wykładni funkcjonalnej i systemowej. W tym miejscu godzi się więc podnieść, że charakter języka prawnego jest wynikiem pewnych, przeciwstawnych czasami zamierzeń prawodawcy. Chodzi bowiem o użycie takich zwrotów, które w sposób precyzyjny wyznaczałyby powinne zachowania, a z kolei charakter normowanej dziedziny wymaga niekiedy użycia sformułowań elastycznych, pozostawiających możliwość ich doprecyzowania przez organy stosujące prawo. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wykładnia językowa nie mogła być wystarczająca z uwagi na fakt, iż w żadnym przepisie regulującym kwestie celne ustawodawca nie zawarł definicji "preparatów mających charakter dietetycznych środków spożywczych". Zdaniem Sądu jest to natomiast celowy zabieg legislacyjny, użycia przez prawodawcę pojęcia elastycznego, pozostawiającego możliwość jego doprecyzowania przez organy stosujące prawo. Nie można zapominać, że zastosowanie zawieszonej stawki celnej odnosiło się do konkretnych towarów, przyporządkowanych do pozycji ex 2601 90 92 0. W pierwszej kolejności należało więc dokonać klasyfikacji taryfowej towaru w rozumieniu mającego mieć zastosowanie przepisu. Nomenklatura taryfowa jest bardzo specyficzna i skomplikowana, rządzi się własnym regułami interpretacyjnym określonymi jako Ogólne Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS). Przy klasyfikacji taryfowej organy celne mają więc obowiązek stosowania tych reguł przed wszystkimi innym regułami interpretacyjnymi w tym dyrektywami językowymi. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie już zwracano uwagę na ten aspekt odrębności interpretacji nomenklatury taryfowej, podkreślając rolę ORINS oraz Wyjaśnień do Taryfy celnej. Również w literaturze przedmiotu podkreśla się, że już od 2000 roku można odnotować w orzecznictwie wyraźną tendencję do tego, by kontynuować wykładnie mimo jednoznaczności językowej – choćby dla wzmocnienia rezultatów wykładni, jaką niewątpliwie daje uzyskanie zgodnych rezultatów zastosowania wszystkich trzech typów dyrektyw (językowych, systemowych i funkcjonalnych). Tendencja ta przybrała po 2003 roku postać dominującą w praktyce orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wedle tej dominującej tendencji należy: po pierwsze kontynuować wykładnię nawet po uzyskaniu jednoznaczności językowej; po drugie w razie konfliktu dać pierwszeństwo rezultatowi otrzymanemu wedle dyrektyw funkcjonalnych, jeśli rezultat językowy burzy podstawowe założenia o racjonalności prawodawcy, zwłaszcza o jego spójnym systemie wartości, co wiąże się z dopuszczeniem w tej sytuacji wykładni rozszerzającej albo zwężającej (Maciej Zieliński, Wybrane zagadnienia wykładni prawa, Państwo i Prawo 2009/6). Również w wyroku z dnia 8 maja 1998 r. (I CKN 664/97, OSNC 1999, Nr 1, poz. 7) Sąd Najwyższy stwierdził, że wolno odstąpić od znaczenia literalnego (potocznego) danego przepisu, gdy znaczenie to pozostaje w oczywistym konflikcie lub sprzeczności ze znaczeniem innych norm systemu, gdy prowadzi do absurdalnych z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego konsekwencji, gdy prowadzi do rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi. W tej sytuacji mając na uwadze naczelną zasadę powszechności cła, przesłanki możliwości podjęcia decyzji o przywileju w postaci zawieszeniu poboru cła tylko z uwagi na szczególne przeznaczenie, właściwości towaru lub związanie Polski umowami międzynarodowymi oraz specyfikę nomenklatury taryfowej interpretowanej z zastosowaniem ORINS i pierwszeństwem regulacji celnych, w opinii Sądu dokonana przez organy celne interpretacja jest uzasadniona. Wobec powyższego przedstawione jako załączniki do głosu do protokołu dwie opinie językowe Prof. UŁ dr hab. G. Z. oraz Prof. nadz. dr hab. K. M. mimo, iż sporządzone przez autorytety w dziedzinie językoznawstwa nie mogły wpłynąć na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. W tej sytuacji bez znaczenia jest więc odniesienie się Sądu do argumentacji przedstawionej w tych opiniach, o co wnosiła skarżąca w głosie do protokołu.

Reasumując Sąd uznał, iż skarga jest częściowo zasadna. Zaskarżona decyzja w części w jakiej uchyla decyzję organu I instancji w zakresie klasyfikacji preparatów "Multaben Molke Riegiel+ Carnitine Pfirsich – Maracuja, Multaben Vita Riegiel Joghurt-Musli, Multaben Vita Riegiel Erdbeer - Vanille, "Mulataben Figur System Creme-Vanille" jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W związku z czym, na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r., Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w tym zakresie. W pozostałej części skarga nie jest zasadna. Organy celne słusznie uznały, iż w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001r., dla towarów zaklasyfikowanych do podpozycji 21 06 90 92 0 warunkiem skorzystania z zawieszonej stawki celnej jest posiadanie Świadectwa Rejestracji wydanego przez Ministra Zdrowia. Strona skarżąca takiego świadectwa nie przedstawiła, a więc brak było podstaw do zastosowania zawieszonej stawki celnej. Rozpoznając sprawę w tym zakresie Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy celne przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Z uwagi na to, iż skarga została częściowo uwzględniona, na podstawie art. 152

ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja w części, w której stwierdzono nieważność nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Również wobec tego, iż skarga została uwzględniona częściowo, na podstawie art. 200 w związku z art. 206 ustawy z 30 sierpnia 2002r., Sąd zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd uznał, iż skoro skargę uwzględniono w niewielkiej części ( z uwagi na naruszenie prawa w ogóle nie podnoszone przez skarżącą), to uzasadnione jest zasądzenie na rzecz strony skarżącej jedynie połowy poniesionych kosztów postępowania.

a.ł.