Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 462/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 2, art. 87 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Protokolant Referent Ewelina Piskorek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 października 2015 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2014 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłużył A. Sp. z o.o w T. termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc wrzesień 2014 r. w kwocie 175.042 zł do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika.

Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w dniu [...] października 2014 r. spółka złożyła deklarację VAT-7 za m-c wrzesień 2014 r., w której wykazała kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni w wysokości 175.042 zł. Deklarowany termin zwrotu różnicy podatku VAT przypadał na dzień 23 grudnia 2014 r. W dniu [...] października 2014 r. wszczęto kontrolę podatkową w zakresie realizacji obowiązków podatkowych podatnika wynikających z przepisów prawa podatkowego, w podatku od towarów i usług (VAT) za okres od 1 lipca 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r., a w dniu [...] grudnia 2014 r. rozszerzono w/w kontrolę podatkową dodatkowo za okres od 1 września 2014 r. do 31 października 2014 r.

Prowadzona kontrola podatkowa obejmowała zwroty podatku VAT:

- za m-c lipiec 2014 r. kwota zwrotu 379.704,00 zł, termin zwrotu w dniu 27 października 2014 r.;

- za m-c sierpień 2014 r. kwota zwrotu 236.829,00 zł, termin zwrotu w dniu 24 listopada 2014 r.;

- za m-c wrzesień 2014 r. kwota zwrotu 175.042,00 zł, termin zwrotu w dniu 23 grudnia 2014 r.;

- za m-c październik 2014 r. kwota zwrotu 167.729,00 zł, termin zwrotu w dniu 26 stycznia 2015 r.

W trakcie kontroli ustalono, że Spółka o ukształtowanym profilu działalności w zakresie skupu i sprzedaży zboża, produkcji mąki oraz sprzedaży artykułów motoryzacyjnych i materiałów budowlanych, wykazała w deklaracji VAT-7 za m-c wrzesień 2014 r. sprzedaż na podstawie dokumentów TAX FREE w łącznej kwocie netto 439.439 zł (VAT 101.071 zł), w tym z tytułu sprzedaży telefonów komórkowych w kwocie netto 344.421 zł (VAT 79.217 zł). W miesiącu wrześniu 2014 r. Spółka nabyła telefony komórkowe na kwotę netto 938.500 zł (VAT 215.855 zł). Kwota podatku VAT z tytułu zakupu telefonów komórkowych w wysokości 215.855 zł przewyższała kwotę zadeklarowanego zwrotu podatku VAT w wysokości 175.042 zł.

W trakcie kontroli ustalono następujące okoliczności:

- zakup telefonów komórkowych typu APPLE IPHONE 5 w partiach średnio po 50-100 szt., w łącznej ilości 1700 szt., w większości od firmy B. Sp. z o.o. z W. Ś. oraz jeden zakup 100 szt. od firmy I. A. K. J. w Ł.;

- sprzedaż tych telefonów w cenie brutto ok. 2.000,00 zł/szt., w tym podatek VAT ok. 500 zł/szt. tylko na rzecz pewnej, powtarzającej się 38-osobowej grupy obywateli Ukrainy na podstawie dokumentów TAX FREE, uprawniających do zwrotu podatku VAT zapłaconego przy dokonanym zakupie. Dokumenty TAX FREE obejmowały sprzedaż telefonów komórkowych w ilości do 5 szt. na każdy dokument TAX FREE. Sprzedaż telefonów następowała niezwłocznie po ich nabyciu. W okresie objętym kontrolą dokonano nabycia telefonów na łączną sumę netto 3.255.853,66 zł, podatek VAT 748.846,34 zł;

- pierwszego nabycia i sprzedaży telefonów komórkowych dokonano w miesiącu czerwcu 2014 r.

Na podstawie prowadzonej przez spółkę dokumentacji podatkowej, korespondencji oraz złożonych zeznań ustalono, że zachodzą przesłanki świadczące o niedochowaniu należytej staranności przez kontrolowanego przy zakupie telefonów komórkowych (towaru wrażliwego) od głównego dostawcy tj. firmy B. Sp. z o.o., której wybór nastąpił m.in. w wyniku sugestii kontrahentów z Ukrainy, bowiem:

- podatnik ograniczył się do sprawdzenia kontrahenta jedynie w KRS i systemie VIES,

- strony transakcji nie zawarły pisemnej umowy o współpracy pomimo milionowych obrotów z firmą B. Sp. z o .o

- podatnik nie sprawdził siedziby spółki, centrum logistycznego kontrahenta itp. w czasie wizyty u kontrahenta w W. Ś. w trakcie trwania współpracy,

- podatnik nie sprawdzał zawartości opakowań mających zawierać telefony. Ograniczono się jedynie do stwierdzenia zgodności ilości opakowań w zbiorczych pakietach w momencie dostarczenia towaru.

Nadto wątpliwości organu budziła: sprzedaż telefonów odbiorcom - tylko obywatelom Ukrainy, częstotliwość dokonywanych dostaw i sprzedaży telefonów. W ocenie organu świadczyło to o dobrze zorganizowanym zbycie telefonów (bez prowadzenia przez podatnika kampanii informacyjnej i reklamy), w sytuacji wprowadzenia do sprzedaży nowego towaru - telefonów.

W trakcie prowadzonej kontroli podatkowej, celem szczegółowej weryfikacji transakcji dotyczących nabytych i sprzedanych telefonów komórkowych, a w szczególności sprawdzenia prawidłowości i rzetelności przeprowadzonych transakcji zakupu telefonów komórkowych u kontrahentów tj. w firmie B. Sp. z o.o. w W. Ś. i w firmie I. A. K. J. w Ł., zwrócono się, w ramach pomocy prawnej, z wnioskami do:

- Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. Ś. o przeprowadzenie kontroli podatkowej,

- Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-B. o przeprowadzenie czynności sprawdzających.

Dodatkowo, dla ustalenia stanu faktycznego i potwierdzenia prawidłowości w tym z tytułu dokonanej sprzedaży na rzecz podróżnych na dokumenty TAX FREE, kontrolujący m.in.:

- wystąpili do Dyrektora Zarządu Granicznego Komendy Głównej Straży Granicznej o udostępnienie danych dotyczących przekroczeń granicy RP przez osoby dokonujące zakupu i wywozu telefonów komórkowych,

- wystąpili do firm kurierskich o przekazanie listów przewozowych dot. przesyłek od kontrahentów kontrolowanego, od których były kupowane telefony komórkowe,

- dokonali przesłuchania świadków, w tym członków zarządu firmy kontrolowanej,

- porównali daty dokonania zakupu towarów, daty wywozu towarów poza granicę UE oraz daty dokonania zwrotu podatku VAT wykazanych w dokumentach TAX FREE dot. telefonów komórkowych z rejestrami przekroczeń granicy UE prowadzonymi przez Straż Graniczną,

- sprawdzili wszystkie dokumenty dotyczące sprzedaży na rzecz podróżnych TAX FREE ujęte w rozliczeniu za poszczególne miesiące pod względem prawidłowości wystawienia, posiadania pieczęci Urzędu Celnego potwierdzających wywóz towarów przez obcokrajowców poza obszar Unii Europejskiej oraz potwierdzenia dokonania zwrotu podatku podróżnym w punkcie sprzedaży,

- porównali wszystkie dokumenty dotyczące sprzedaży na rzecz podróżnych TAX FREE dot. telefonów komórkowych ujęte w rozliczeniu za poszczególne miesiące i potwierdzeń wywozu towarów z prowadzonym przez Urząd Celny rejestrem dokumentów TAX FREE zgłaszanych przez obcokrajowców przy wywozie tych towarów.

W trakcie weryfikacji kontrahentów spółki, do organu podatkowego napływały od innych organów cząstkowe informacje, które wskazywały na możliwość udziału spółki w oszustwie karuzelowym mającym na celu wyłudzenie zwrotu podatku VAT z tytułu sprzedaży telefonów komórkowych, tj.:

- pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. Ś. z dnia [...] października 2014 r., z którego wynika, że we wcześniejszym okresie firma B. Sp. z o.o. dokonywała zakupu telefonów komórkowych od jednego podmiotu z B.-B., który z kolei dokonywał zakupów tego towaru od trzech innych firm, z czego jedna firma figuruje jako podmiot wykreślony z rejestru podatników VAT, a druga firma figuruje w rejestrze jako podmiot nieistniejący i nierzetelny. Przytoczone okoliczności wywołują wątpliwości co do prawidłowości i rzetelności prowadzenia działalności przez sprzedającego telefony spółce,

- pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia [...] listopada 2014 r., z którego wynika, że firma I. A. K. J. wykazuje wielomilionowe wartości sprzedaży i zakupów, które z uwagi na samą ich wielkość wskazują na ich niezgodność z rzeczywistością. Ponadto towar jest magazynowany w firmie D. P. Sp. z o.o. w miejscowości B. k. W., która to firma prowadzi ewidencję magazynową, dokonując zwolnień towarów na rzecz kolejnych nabywców (na podstawie ustaleń telefonicznych i e-mailowych pomiędzy kontrahentami; towar zmienia właścicieli bez opuszczania magazynu, często w jednym dniu dana partia telefonów znajdujących się w magazynie D. zmienia właścicieli kilkakrotnie),

- pismo anonimowe z dnia 22 grudnia 2014 r., z którego wynika, że szef firmy współpracującej ze spółką namówił jej właścicieli na wyłudzenie podatku VAT przez fikcyjny wywóz telefonów na Ukrainę.

W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego czynności przeprowadzone w trakcie kontroli podatkowej dają podstawę do przyjęcia, że istnieją przesłanki świadczące o niedochowaniu należytej staranności spółki przy zakupie telefonów komórkowych (towaru wrażliwego) od głównego dostawcy tj. firmy B. Sp. z o.o., której wybór nastąpił m.in. w wyniku sugestii kontrahentów z Ukrainy. Świadczy o tym między innymi brak sprawdzania zawartości opakowań zarówno przez spółkę, a następnie przez ostatecznych odbiorców - obywateli Ukrainy, częstotliwość dostaw i sprzedaż telefonów komórkowych określonej grupie odbiorców - obywateli Ukrainy w systemie TAX FREE, odbiór w/w towaru m.in. z magazynu D. P. Sp. z o.o. W. B., prowadzącej ewidencję magazynową, z której wynika, że dokonywanie zwolnienia towarów odbywa się na rzecz kolejnego nabywcy bez opuszczania magazynu.

Wobec powyższego, w ocenie organu, zaistniała uzasadniona konieczność wystąpienia do innych organów podatkowych o dokonanie szczegółowej weryfikacji transakcji dotyczących nabytych i sprzedanych telefonów komórkowych. W szczególności wymagała sprawdzenia prawidłowość i rzetelność transakcji zakupu telefonów komórkowych u kontrahenta tj. w firmie B. Sp. z o.o., co uzasadniało przedłużenie terminu zadeklarowanego zwrotu różnicy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 175.042 zł do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia.

Nie zgadzając się z przedłużeniem terminu zwrotu różnicy VAT spółka pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. wystąpiła do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.

W piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. organ podatkowy stwierdził brak podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżącej spółki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualne uznanie uprawnienia do zwrotu podatku VAT wynikającego z przepisu prawa oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podnosząc zarzuty naruszenia:

- art.120, art.121, art.125 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 87 ust. 1, 2 i 6 i 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz art. 183 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, a także orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w zakresie zwrotu VAT poprzez zaniechanie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego pomimo ustawowego obowiązku zwłaszcza, że w takich samych okolicznościach dokonano zwrotu podatku za sierpień oraz październik 2014 r., co prowadzi do nadmiernego wydłużenia czasu weryfikacji, a w konsekwencji narusza zasadę neutralności podatku VAT w sytuacji, gdy prawdziwym powodem kontroli podatkowej i przedłużenia zwrotu podatku na czas jej trwania były i są okoliczności wykraczające poza zakres weryfikacji zwrotu podatku VAT, tj. wykazana przez Skarżącą Spółkę wysoka nadwyżka podatku do zwrotu;

- art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 §1, Ordynacji podatkowej poprzez dowolną ocenę, że w sprawie wystąpił wymóg dodatkowego zweryfikowania rozliczenia podatnika, pomimo że zgromadzony w sprawie dotychczas materiał dowodowy, w tym potwierdzenie dokonania transakcji dostaw wewnątrzwspólnotowych przez kontrahenta podatnika, wskazują na zasadność wniosku podatnika o dokonanie zwrotu nadwyżki podatku, gdyż w takich samych okolicznościach dokonano zwrotu podatku za sierpień oraz październik 2014 r.;

- art. 124, art. 217 § 2 oraz art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie należytego wyjaśnienia przesłanek postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT za wrzesień 2014 r. i wskazanie okoliczności, które w chwili wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku były już zweryfikowane odmiennie od wątpliwości Organu podatkowego i były jedynie niczym nieuzasadnionym podejrzeniem niewystarczającym do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku, ponieważ w takich samych okolicznościach dokonano zwrotu podatku za sierpień oraz październik 2014 r., a faktycznym powodem przedłużenia zwrotu podatku była wykazana przez skarżącą wysoka nadwyżka podatku do zwrotu.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zastosowanie przepisu art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym, przy czym jest ono ograniczone okolicznością warunkującą możliwość skorzystania z przewidzianego w tym przepisie uprawnienia, w postaci stwierdzenia przez organ, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania", a stwierdzenie to powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Z powyższego wynika, że postanowienie przedłużające wnioskowany zwrot powinno wskazywać przyczyny dokonania dodatkowej weryfikacji i je uzasadniać. Tymczasem organ podatkowy w sposób dowolny uzasadnił swoje stanowisko. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację, z czego wynika powód zakwestionowania zasadności zwrotu podatku. Brak wystarczającego uzasadnienia narusza ogólne zasady postępowania, w tym zasadę zaufania obywatela do organów podatkowych. Wątpliwości uzasadniające przedłużenie terminu do zwrotu podatku, oparte winny być na obiektywnych racjach, powinny być słuszne i usprawiedliwione.

Zarówno ze skarżonego postanowienia, jak również z odpowiedzi organu podatkowego na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wynika, iż rzeczywistym powodem dodatkowego zweryfikowania rozliczenia skarżącej był sam fakt zakupu telefonów komórkowych uznanych przez organ, nie wiedząc na jakiej podstawie, za "towar wrażliwy" (brak w obowiązujących przepisach ustawy o VAT w czasie wydania skarżonego postanowienia regulacji nadających telefonom komórkowym status towaru wrażliwego), a przede wszystkim związana z tym zakupem wysokość nadwyżki podatku do zwrotu. Powyższego powodu nie wyrażono wprost w skarżonym postanowieniu lecz uczyniono to w w/w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, poprzez wskazanie, iż "w m-cu 9/2014 r. podatek naliczony związany z nabyciem telefonów komórkowych wynosił 215.855 zł i był wyższy od kwoty zadeklarowanego zwrotu podatku VAT w wysokości 175.042 zł. Zatem zasadnym było wydanie w/w postanowienia w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku". (str. 2 odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] znak. [...]). Niezależnie więc od pozostałych wskazanych okoliczności, które w ogóle nie były uzasadnione i poparte jakimkolwiek materiałem dowodowym pomimo trwającej kontroli podatkowej, faktycznym powodem przedłużenia zwrotu podatku była wykazana przez Skarżącą Spółkę nadwyżka podatku do zwrotu. Gdyby faktycznym powodem przedłużenia zwrotu podatku była konieczność weryfikacji podejrzanego o nierzetelność kontrahenta B. Spółka z o.o., a nie wysokość podatku naliczonego związanego z nabyciem telefonów komórkowych, który stanowił w miesiącu październiku tylko 11,85% wykazanego podatku naliczonego w deklaracji, to organ podatkowy przedłużyłby zwrot podatku także w tym miesiącu.

Skarżąca podkreśliła, że chociaż nie wynika to ani z uzasadnienia skarżonego postanowienia, ani z odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a co organ podatkowy celowo pominął, (przez co świadczy to o jego nieuprawnionym, godzącym w zasadę zaufania obywateli do organów działaniu), iż zwrot za miesiąc sierpień 2014 r. nastąpił w całości w kwocie 236.829 zł, z czego zwrócono 157.780 zł podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez B. Spółka z o.o. związanych z nabyciem telefonów komórkowych. Skoro więc zwrócono podatek związany z nabyciem telefonów komórkowych od Spółki B. za miesiące sierpień i październik 2014 r., a w szczególności sierpień 2014 r. i dokonano tego jeszcze przed wydaniem skarżonego postanowienia to nieuzasadnione, wręcz wyimaginowane i nieprawdziwe były okoliczności uzasadniające konieczność weryfikacji rozliczenia podatku VAT z powodu, których przedłużono termin zwrotu podatku za miesiąc wrzesień 2014 r. W innym bowiem przypadku, tj. wskazanym w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, należałoby uznać, iż za miesiące sierpień i październik 2014 r. skarżąca otrzymała zwrot podatku bezzasadnie. Skoro jednak organ podatkowy tego nie potwierdził to oznacza, że bezpodstawnie, niezgodnie z zasadą neutralności podatku VAT wstrzymuje zwrot podatku za wrzesień 2014 r.

W ocenie skarżącej trudno również uznać za przekonujący argument, że samo wszczęcie kontroli podatkowej oznacza, że zachodzą istotne wątpliwości, co do zasadności deklarowanego zwrotu. Fakt, iż dany podmiot jest kontrolowany, nie podważa sam w sobie prawidłowości jego rozliczenia podatkowego. Organ podatkowy nie kwestionuje samego faktu nabycia i sprzedaży towarów, lecz stawia niczym nieuzasadniony zarzut nienależytej staranności przy ich zakupie, który sprowadza się do wskazywania na brak sprawdzania (otwierania) opakowań. Nie wyjaśnia natomiast, co wynika z faktu, iż opakowania nie były sprawdzane przez Skarżącą Spółkę. Brak również uzasadnienia dla zarzutu, iż kontrahenci z Ukrainy sugerowali wybór firmy B. Spółka z o.o., gdyż do chwili obecnej w aktach sprawy brak dokumentów potwierdzających tą okoliczność, a spółkę tą jako dostawcę wybrała skarżąca i wybór ten był swobodny, przez nikogo nienarzucony. Ponadto zarzut taki nie został uzasadniony poprzez wskazanie, jakie zdaniem organu podatkowego ma to znaczenie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku. Niezrozumiały i nieuzasadniony, jest również zarzut dotyczący sprzedaży telefonów komórkowych obywatelom Ukrainy w systemie TAX FREE, a uzasadnienie skarżonego postanowienia nie wskazuje, jaki to ma związek z koniecznością dodatkowej weryfikacji rozliczeń Skarżącej Spółki. Całkowicie bezpodstawny i niczym nieuzasadniony, zarówno dla konieczności weryfikacji rozliczeń skarżącej, jak również przedłużenia terminu zwrotu podatku, jest także zarzut odbierania towaru w magazynie D. P. Spółka z o.o. Żadna regulacja prawna nie uzależnia prawa do odliczenia od miejsca odbioru towarów zwłaszcza w sytuacji, gdy towar był odbierany przez firmy kurierskie a nie bezpośrednio przez pracowników skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. L. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

Natomiast w myśl art. 87 ust. 2 ustawy o VAT zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej (...). Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

Przyjęte przez polskiego prawodawcę rozwiązanie w zakresie przedłużenia zwrotu podatku, mieści się w ramach realizacji uzasadnionego interesu państw członkowskich Unii Europejskiej w podejmowaniu odpowiednich kroków w celu ochrony swych interesów finansowych, które znajduje swoje usankcjonowanie w prawie unijnym (m. in. art. 183 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. 06. 347. 1) oraz orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Z kolei art. 87 ust. 2a ustawy o VAT stanowi, że w przypadku wydłużenia terminu na podstawie ust. 2 zdanie drugie, urząd skarbowy na wniosek podatnika dokonuje zwrotu różnicy podatku w terminie wymienionym w ust. 2 zdanie pierwsze, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu podatku. Jeżeli wniosek wraz z zabezpieczeniem został złożony na 13 dni przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 2, lub później, zwrotu dokonuje się w terminie 14 dni od dnia złożenia tego zabezpieczenia.

Z akt rozpatrywanej sprawy nie wynika, aby skarżąca złożyła wniosek o zwrot różnicy podatku na warunkach i w terminie wynikającym z art. 87 ust. 2a ustawy o VAT tj. po złożeniu zabezpieczenia majątkowego w przewidzianych formach.

W rozpoznawanej sprawie zasadność zwrotu była weryfikowana w toku kontroli podatkowej za wrzesień 2014 r., wszczętej wobec skarżącej w dniu [...] grudnia 2014 r. Kontrola podatkowa nie została zakończona do dnia wydania postanowienia będącego przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie.

Z powołanej regulacji art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT wynika, że przesłanką przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług jest konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu podatku. Nie chodzi tu oczywiście o przekonanie o istnieniu takiej konieczności, które byłoby oparte na dowolności, jako że nieuzasadnione ograniczenie prawa podatnika do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego stanowiłoby naruszenie zasady neutralności (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 18 października 2012 r., w sprawie C-525/11). Stąd też w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego VAT organ powinien wskazać przesłanki, z których wynikałaby potrzeba dokonania weryfikacji rozliczenia podatnika.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy wskazały na okoliczności sprawy, które uzasadniają konieczność dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu. Wskazano bowiem, że główny wpływ na kwotę zwrotu za wrzesień 2014 r. mają transakcje zawarte z firmą B. Sp. z o.o. Przedmiotowe transakcje dotyczyły zakupu telefonów komórkowych. W trakcie weryfikacji kontrahentów skarżącej do organu podatkowego napływały informacje, które wskazywały na możliwość udziału skarżącej w oszustwie karuzelowym mającym na celu wyłudzenie zwrotu podatku VAT z tytułu sprzedaży telefonów komórkowych. Informacje te wpłynęły do organu w dniu 30 października 2014 r. od Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. Ś., a więc przed terminem zwrotu podatku VAT za wrzesień 2014 r. Nadto na podstawie dokumentacji podatkowej, korespondencji oraz złożonych zeznań ustalono że zachodzą przesłanki świadczące o niedochowaniu należytej staranności przez skarżącą przy zakupie telefonów komórkowych od głównego dostawcy tj. firmy B. Sp. z o.o., której wybór nastąpił m.in. w wyniku sugestii kontrahentów z Ukrainy. Zasadnie też organ wskazał, że uzasadnione wątpliwości budzi sprzedaż telefonów określonej grupie odbiorców - tylko obywatelom Ukrainy.

Z tych względów zarzut skarżącej o nie wskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności, uzasadniających wątpliwości, co do zasadności zwrotu podatku nie zasługuje na uwzględnienie. To, że organ nie wskazał wszystkich okoliczności, na podstawie których powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu podatku VAT nie może świadczyć o wadliwości tego rozstrzygnięcia, tym bardziej, że dopiero zakończenie kontroli podatkowej pozwoli na ustalenie, czy istniały obiektywne okoliczności uzasadniające konieczność zweryfikowania zasadności zwrotu różnicy podatku. W momencie wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku, organ może się bowiem oprzeć jedynie na stwierdzeniu istnienia wątpliwości, co do rzetelności rozliczeń stanowiących podstawę takiego zwrotu. Gdyby dysponował materiałem dowodowym wskazującym na konkretne okoliczności pozwalające na zakwestionowanie zasadności zwrotu, to powinien zakończyć kontrolę podatkową i wszcząć postępowanie podatkowe, lub w razie wyeliminowania takich wątpliwości przyjąć kwoty deklarowane przez podatnika i dokonać zwrotu nadwyżki podatku. Natomiast wobec braku pełnych ustaleń co do prawidłowości wskazanej przez skarżącą kwoty zwrotu podatku, organ był zobligowany do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu tego podatku.

Za odpowiadające prawu należy również uznać argumenty organu odnoszące się do ciążącego na nim obowiązku weryfikacji zasadności zwrotu podatku.

Jak przyjmuje się w orzecznictwie niebagatelne znaczenie dla prawidłowej wykładni art. 87 ust. 2 zdanie 2 ustawy o VAT ma okoliczność, że ewentualny zwrot uwarunkowany jest merytorycznie, wyjaśnieniem okoliczności faktycznych i prawnych, a następnie rozstrzygnięciem sprawy dotyczącej prawidłowego określenia wysokości tego podatku i z tej zależności merytorycznej (rachunkowej) wynika również celowościowa wykładnia tego przepisu określająca chronologię i sposób zakończenia postępowania w sprawie zwrotu różnicy w podatku od towarów i usług. Taka interpretacja wynika również z faktu, że w podatku od towarów i usług przyjęto szczególny sposób rozliczenia, oparty na metodzie fakturowej, co sprawia, że bez sprawdzenia prawidłowości deklaracji w sytuacji powzięcia wątpliwości, nie sposób sprawdzić czy zwrot jest zasadny. Ponadto za przedstawionym stanowiskiem przemawia również kompleksowa wykładnia art. 87 ustawy o VAT, który w ust. 6 dopuszcza możliwość skorzystania przez podatnika z preferencyjnego okresu otrzymania zwrotu różnicy w podatku od towarów i usług, tj. w terminie 25 dni. Możliwość ta jest ograniczona jedynie do przypadków, gdy zasadność zwrotu nie budzi wątpliwości (por. m.in. wyrok z dnia 24 stycznia 2013 r. III SAB/Wa 32/12, LEX 1326581, wyrok WSA w Warszawie z 14 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 1239/10, LEX 953818).

Odnosząc się do sformułowanego zarzutu skarżącej, że organ nie posiada żadnego dowodu potwierdzającego brak zasadności zwrotu należy stwierdzić, że postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu do dokonania zwrotu jest wydawane na etapie prowadzenia nieukończonej, sformalizowanej przepisami postępowania i przepisami materialnego prawa podatkowego weryfikacji okoliczności wzbudzających podejrzenie co do zasadności zwrotu. Wówczas organ nie jest jeszcze w posiadaniu kompletnego materiału dowodowego w zakresie weryfikacji rozliczenia, a jedynie dąży do jego uzyskania. Taka też sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Skoro bowiem organ dokonał przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z rozliczenia spółki, to znaczy, że w tamtym momencie nie dysponował jeszcze takimi dowodami, które mogłyby potwierdzić lub zaprzeczyć prawdziwości dokonanego rozliczenia. Jedynie miał w tym zakresie wątpliwości. Jak już wyżej była mowa gdyby organ dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na jednoznaczne zakwestionowanie wnioskowanego przez skarżącą zwrotu, to uzyskałby podstawę do zakończenia kontroli podatkowej i, w zależności od wynikających z posiadanego materiału dowodowego wniosków, do wszczęcia postępowania podatkowego i wydania decyzji zastępującej deklarację VAT-7 podatnika. W takiej sytuacji nie musiałby dokonywać w toku prowadzonej kontroli podatkowej przedłużenia terminu, o jakim mowa w art. 87 ust. 2 ustawy o podatku VAT. Powyższe oznacza brak podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącej wskazującego na nieposiadanie w materiale i nie wskazanie w postanowieniu, dowodów na wystąpienie okoliczności uzasadniających zakwestionowanie spółce prawa do zwrotu podatku.

Zauważyć także należy, że przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym zostało dokonane w ścisłym związku z prowadzoną u podatnika kontrolą podatkową a zatem postępowaniem o charakterze sformalizowanym, którego ramy prawne wyznaczają przepisy Ordynacji podatkowej, tworząc gwarancje ochrony interesów kontrolowanych (m.in. zapewniają by termin zwrotu nie był przedłużany w związku z takimi czynnościami, jakie nie mogą być podejmowane w ramach kontroli podatkowej). O braku nadmiernej ingerencji w prawo podatnika do odliczenia VAT świadczy również fakt, że przedłużenie terminu zwrotu zostało ograniczone wskazanym w postanowieniu terminem - datą zakończenia dokonywanej w ramach prowadzonej kontroli podatkowej weryfikacji rozliczenia za miesiąc wrzesień 2014 r. Gwarancję dla spółki stanowi również przepis art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, który wskazuje na leżący po stronie organu obowiązek zwrotu należnej kwoty wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub jego rozłożenia na raty, w sytuacji, gdy przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu. Ustanowiony tym przepisem obowiązek pełni zatem rolę swoistego odszkodowania za okres, kiedy mimo przysługującego podatnikowi prawa do zwrotu, nie otrzymał takiego zwrotu. Powyższe stanowisko ma oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki w sprawach: sygn. akt I SA/Lu 1031/13 z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 1418/13 z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 1198/14 z dnia17 grudnia 2014 r.).

Mając powyższe na uwadze podnoszone w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, zwłaszcza bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, bowiem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wyczerpuje dyspozycję tego przepisu prawa w kontekście art. 87 ust. 2 ustawy o VAT.

Uwzględniając powyższe, wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez naruszenia przepisów prawa zarówno procesowego jak i materialnego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.