Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 438/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant starszy referent Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2023 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 kwietnia 2023 r. nr BP.501.932.2021.1181.KA12.389425 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie (organ odwoławczy, GITD) decyzją z 6 kwietnia 2023 r. nr BP.501.932.2021.1181.KA12.389425, po rozpoznaniu odwołania R. M. prowadzącego działalność gospodarczą: Firma [...] (dalej: strona, skarżący) utrzymał w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: ŚWITD) z 28 maja 2021 r. nr [...], nakładającą karę pieniężną w wysokości 11.650 zł.

W podstawie prawnej decyzji organ przywołał: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 dalej: K.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, 6 i 7 pkt 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2201, dalej: u.t.d.) oraz Ip. 5.11.1, lp. 5.12.1, lp. 6.3.8, lp. 6.3.14 do załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4, art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, zwanego dalej "rozporządzenie 561/2006" (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85, zwanego dalej "rozporządzenie 165/2014" (Dz. UE L60 z 28.02.2014 r.), art. 2, art. 21 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. 2022 r., 1473), art. 1, art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z 15 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. Urz. UE L Nr 249, str. 1).

Z akt administracyjnych wynika, że 22 marca 2021 r. przeprowadzono kontrolę przedsiębiorstwa strony, obejmującą okres od 26 marca 2020 r. do 26 marca 2021 r. Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli z 30 kwietnia 2021 r. i skutkowały wszczęciem postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ŚWITD z 28 maja 2021 r., którą nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 11.650,00 zł. Podstawę faktyczną skarżonego rozstrzygnięcia stanowiło:

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, o czas do mniej niż 30 minut;

- przekroczenie dopuszczalnego dobowego 10- godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej, o czas do 1 godziny;

- niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis;

- nieumieszczenie na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych.

W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisu Ip. 6.3.14 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez niezasadne nałożenie kary pieniężnej za brak wprowadzenia symbolu państwa na wykresówce podczas rozpoczęcia i zakończenia dziennego okresu pracy, przy wykonywaniu przejazdów drogowych na terytorium Polski; brak wskazania przez organ w decyzji art. 34 ust. 6 rozporządzenia 165/2014 odnoszącego się do niniejszego naruszenia; nieprawidłową wykładnię przepisów, będących podstawą prawną stwierdzonych naruszeń; naruszenie art. 92b i art. 92b u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (niewystarczające odniesienie się do przesłanek z tych przepisów); naruszenie art. 107, art. 11, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

Na str. 3-5 uzasadnienia decyzji GITD przywołał treść zastosowanych przepisów w sprawie, tj.: art. 92a ust. 5, ust. 6, art. 92a ust. 7, ust. 9, art. 92 b ust. 1, art. 92 c ust. 1, art. 4 pkt 22 u.t.d., art. 189a § 2 K.p.a.

Organ odwoławczy wskazał, że nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 K.p.a., gdyż w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenie przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d K.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Ponadto, organ wskazał, że zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f K.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia, gdyż kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 u.t.d.

Odnosząc się do naruszenia przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: 1) o czas do mniej niż 30 minut; lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d., organ przywołał treść art. 4 lit. d i art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i wyjaśnił, że konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść Ip. 5.11.1 załącznika nr 3 u.t.d. który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną w wysokości 100 złotych.

W tym zakresie organ odwoławczy wskazał, że kierowca M. L. w dniu 12.09.2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 12 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 42 minuty od godziny 00:07 do godziny 06:01 dnia 12.09.2020 r. Przedsiębiorca nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnego dobowego 10- godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej: 1) o czas do 1 godziny; Ip. 5.12.1 załącznika nr 3 do u.t.d., organ przywołał treść art. 2 pkt 6a i art. 21 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców i stwierdził, że konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść Ip. 5.12.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej, o czas do 1 godziny, karą pieniężną w wysokości 50 zł.

Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że kierowca R. M. od godziny 04:06 dnia 05.11.2020 r. do godz. 04:06 dnia 06.11.2020 r. prowadził pojazd łącznie przez 12 godzin i 38 minut. Kierowca przekroczył dopuszczalny dobowy 10 godzinny czas pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej, o 2 godziny i 38 minut. Kontrolowany kierowca wykonywał przewozy drogowe w okresie, w którym praca była wykonywana w porze nocnej, bowiem prowadzenie pojazdu przez kontrolowanego kierowcę przypadało na okres, co najmniej 4 godzin - w dniu 6.11.2020 r. kierowca zakończył prowadzenie pojazdu o godz. 04:06 (tj. prowadził pojazd co najmniej 4 godziny - od 00:00 do 04:06).

Odnośnie naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy – 50 zł za każdy wpis; lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d.; organ powołał treść art. 34 rozporządzenia 165/2014, zgodnie z którym (ust. 7) kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy; (...); kierowcy nie muszą wprowadzać informacji, o których mowa w akapicie pierwszym, jeśli tachograf rejestruje automatycznie dane dotyczące lokalizacji zgodnie z art. 8.

Organ stwierdził, że analiza okazanych do kontroli danych cyfrowych wykazała brak wprowadzenia symbolu państwa na karcie kierowcy P. K. prowadzącego pojazd o nr rej. [...] w dniu 09.10.2020 r., kierowca nie wprowadził manualnie na swoją kartę kierowcy symbolu kraju zakończenia dziennego okresu pracy.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na nieumieszczeniu na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczeniu na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych; Ip. 6.3.14 załącznika nr 3 do u.t.d., sankcjonowanego karą pieniężną w wysokości 50,00 zł organ przywołał treść art. 34 ust. 6 rozporządzenia 165/2014.

Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym okazanych podczas kontroli wykresówek na str. 10-11 uzasadnienia zaskarżonej decyzji szczegółowo wskazał daty, kiedy kierowcy nie spełnili wymogów ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkach dotyczących symbolu państwa przekroczenia granicy oraz symbolu państwa miejsca rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy, wykazując, że łącznie na 113 wykresówkach brak jest 229 wpisów w zakresie wymogów ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkach dotyczących symbolu państwa przekroczenia granicy oraz symbolu państwa miejsca rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy.

Na str. 11-13 uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ szczegółowo odniósł się do pozostałych zarzutów odwołania, uznając je za bezzasadne.

W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji GITD, bądź umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie:

1. art. 92a ust 1 u.t.d. w zw. z art 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, mające istotny wpływ na treść decyzji poprzez wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie art 92 ust 1 u.t.d.i Ip. 6.3.14 załącznika nr 3 do ustawy, w sytuacji gdy:

a. właściwe organy państwa członkowskiego, a w tym wypadku: ŚWITS, nie mógł nałożyć na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie nieumieszczenia na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów (lub umieszczenia na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych), w związku ze stwierdzeniem naruszenia (popełnionego na terytorium innego państwa członkowskiego) w trakcie kontroli;

2. naruszenie art 92a ust 1 u.t.d. i Ip. 6.3.14 załącznika nr 3 do ustawy, poprzez wymierzenie kary pieniężnej w związku z naruszeniem art. 92c ust 1 pkt 1 u.t.d. mające wpływ na treść decyzji, a polegające na wadliwym zastosowaniu wskazanego przepisu, w sytuacji gdy:

a. okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia które powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć, w związku z faktem, że 28 sierpnia 2020 r. zmarł jego ojciec, a skarżący - pogrążony w żałobie - nie był w stanie przewidzieć naruszeń kierowców, pomimo zorganizowania przez niego szkoleń dotyczących obowiązków kierowców, zwłaszcza że przepisy pakietu mobilności wprowadziły zmiany w zakresie obsługi tachografu analogowego poprzez obowiązek odnotowywania symbolu państwa rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy poczynając od 20 sierpnia 2020 r. Ponadto skarżący został wprowadzony w błąd przez pracowników infolinii Generalnej Inspekcji Transportu Drogowego, którzy poinformowali go, że w przypadku transportu krajowego nie występuje obowiązek odnotowywania na wykresówce symbolu państwa;

3. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na treść decyzji, a to:

- art. 7, art. 75 § 1, art. 84 § 1 i art 86 K.p.a poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem ważnego, słusznego interesu strony oraz bezzasadne zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony (podmiotu kontrolowanego) na okoliczność istnienia okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d., mimo że skarżący wskazywał na istnienie tych okoliczności już w zastrzeżeniach do protokołu kontroli w piśmie z 14 maja 2021 r.,

- art. 75 § 1 i art. 79 § 2 K.p.a. polegające na niesłusznym zaakceptowaniu przez GITD zaniechań organu pierwszoinstancyjnego w dążeniu do dokładnego i wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

- art. 154 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie rozważenia przez GITD, że zaskarżona decyzja, powinna zostać uchylona lub zmienioną z uwagi na fakt, że za takim rozstrzygnięciem przemawia słuszny interes strony.

W uzasadnieniu skargi strona powołując się na wyrok TSUE z 9 września 2021 r. C-906/16, wskazała, że w obowiązującym stanie prawnym, właściwe organy państwa członkowskiego nie mogą nakładać kar w przypadku naruszeń rozporządzenia nr 3821/85 stwierdzonych na terytorium tego państwa członkowskiego, lecz popełnionych na terytorium innego państwa członkowskiego. Zatem ŚWITD nie mógł nałożyć na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.t.d. w zakresie braku wpisania przez kierowców danych na wykresówce odnośnie przekroczenia granicy oraz symbolu państwa miejsca rozpoczęcia łub zakończenia dziennego okresu pracy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona w zakreślonych wyżej ramach kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że organy nie naruszyły prawa.

Przedmiotem sporu jest decyzja GITD utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne nakładająca na stronę karę pieniężną w związku z:

- przekroczeniem maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, o czas do mniej niż 30 minut;

- przekroczeniem dopuszczalnego dobowego 10- godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej, o czas do 1 godziny;

- niespełnieniem wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis;

- nieumieszczeniem na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych.

Strona skarżąca nie kwestionowała ww. ustaleń organu, lecz nie zgodziła się aby doszło do stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń, gdyż jej zdaniem ŚWITS, nie mógł nałożyć na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie nieumieszczenia na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów (lub umieszczenia na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych), w związku ze stwierdzeniem naruszenia (popełnionego na terytorium innego państwa członkowskiego) w trakcie kontroli. Ponadto okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia które powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.

Sąd podziela argumenty organu zawarte w zaskarżonej decyzji. Sąd przyjmuje za prawidłowy zarówno stan faktyczny ustalony przez organ odwoławczy, jak i powołane przez niego przepisy, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia.

Słusznie wskazał organ, że podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej stanowi art. 92a ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie.

Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. określa odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, która oparta jest na zasadach odpowiedzialności administracyjnej. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku niezależnie od tego, kto prowadził pojazd. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi ono odpowiedzialność. Na nim też spoczywa odpowiedzialność za skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por.: wyrok NSA o sygn. akt II GSK 716/10, wszystkie przywołane orzeczenia publ.: na orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. stwarza więc domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń. Ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania przy spełnieniu m. in. przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d., których - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz - nie można interpretować rozszerzająco.

Przepis art. 92b ust. 1 u.t.d. stanowi, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia 561/2006;

b) rozporządzenia 165/2014;

c) Umowy AETR;

d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Stosownie zaś do art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się więc do wyjątkowych sytuacji, których podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Przepisy art. 92b i art. 92c u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Wyrazem tego obowiązku jest m. in. art. 10 ust. 2 i ust. 3 zd. 1 rozporządzenia 561/2006, nakładającego na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowcom w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 (art. 10 ust. 2 rozporządzenia). W myśl art. 10 ust. 3 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.

W związku z powyższym, brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności określonej w art. 92a u.t.d. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z obowiązku określonego w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia 561/2006. Dlatego art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mogą być interpretowane w sposób dopuszczający zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku określonego m. in. w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia 561/2006 (por.: wyrok o sygn. akt II GSK 989/08). Prawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców tak, aby mogli oni przestrzegać przepisów prawa. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie realizuje swoje obowiązki. Jednak okoliczności tej nie można kwalifikować w kategoriach braku wpływu czy okoliczności, których nie można przewidzieć, gdyż przedsiębiorca ma obowiązek organizowania pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Wyłączenie odpowiedzialności w przypadku, który należy uznać za typowy, godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem przepisów, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża go jako pracodawcę.

Na zakres obowiązków przewoźnika zwrócił uwagę również Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. akt SK 75/06 (30/2/A/2008). Podkreślił w nim, że regulacje zawarte w u.t.d. (art. 5) zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, aby odbywała się ona bezpiecznie, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy jest zawarcie umów i przyjęcie organizacyjnych rozwiązań dyscyplinujących osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. W art. 92b i art. 92c u.t.d. chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. W dyspozycji art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, ale wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów i dyscyplinowania do ich przestrzegania. Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób z nim współpracujących, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów u.t.d.

Przepisy u.t.d. przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota tego rodzaju odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania, lub też znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot, o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany obciążony został z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, np. winy podmiotu administrowanego, nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Wymienione przepisy statuują odpowiedzialność obiektywną. Podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców i ułożenia planu ich pracy. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych.

Organy trafnie oceniły, że nie występowały okoliczności zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Organ w odpowiedzi na skargę zaakcentował, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż naruszeń określonych w Ip. 6.3.14 załącznika nr 3 do u.t.d., które wygenerowały ponad 98% kwoty nałożonej kary pieniężnej dopuścił się w znacznej mierze osobiście sam skarżący, który nie dokonał na swoich wykresówkach łącznie 78 wpisów. Słusznie zatem wskazał organ, że okoliczność ta wskazuje, że nie sposób uznać, że skarżący nie miał wpływu na powstałe naruszenia i nie mógł ich przewidzieć. Jako niewiarygodne jawią się zatem także wywody dotyczące organizowanych osobiście przez skarżącego szkoleń dla kierowców.

Okolicznością zwalniającą od odpowiedzialności nie jest też żałoba po śmierci ojca, który zmarł 28 sierpnia 2020 r. Tym bardziej, że kontrola obejmowała okres 1 roku od 26 marca 2020 r. do 26 marca 2021 r. a skarżący nie przedstawił zwolnienia lekarskiego potwierdzającego jego brak zdolności do pracy. Przedsiębiorstwo zaś kontynuowano swą standardową działalność. Ponadto z dowodów w sprawie wynika, że skarżący sam wykonywał przewóz 6 września 2020 r.,

Okolicznością taką nie było również przeprowadzenie przez skarżącego rozmowy telefonicznej, w trakcie której został on poinformowany przez organ o braku konieczności wpisywania symbolu państwa PL, jeśli transport był wykonywany na terenie kraju. Tym bardziej, że skarżący na tę okoliczność nie dysponuje żadnym dowodem oprócz swoich twierdzeń.

Wielokrotność stwierdzonych naruszeń, niekwestionowanych zresztą przez stronę skarżącą, jednoznacznie wskazuje na to, że przy właściwym nadzorze i kontroli nad kierowcami naruszenia te powinny były zostać dostrzeżone. Skoro tak nie było oznacza to, że skarżący niewłaściwie wykonywał obowiązki związane np. ze sczytywaniem danych z kart kierowców i odpowiednim na nie reagowaniem. Jednocześnie skarżący nie wykazał, aby zaistniały konkretne okoliczności, które uniemożliwiały mu wykonywanie stałego nadzoru i kontroli.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organy zasadnie uznały, że strona nie wykazała okoliczności uwalniających ją od odpowiedzialności opisanych w art. 92c u.t.d., zatem nie mogły zastosować art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. W myśl tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 34 ust. 7 rozporządzenia nr 165/2014, kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Państwa członkowskie mogą wymagać od kierowców pojazdów używanych w działalności transportowej prowadzonej na ich terytorium dodatkowych, bardziej szczegółowych niż symbol państwa, danych geograficznych, pod warunkiem że te państwa członkowskie powiadomiły Komisję o wymogach dotyczących szczegółowych danych geograficznych przed dniem 1 kwietnia 1998 r. Kierowcy nie muszą wprowadzać informacji, o których mowa w akapicie pierwszym, jeśli tachograf rejestruje automatycznie dane dotyczące lokalizacji zgodnie z art. 8.

Sąd nie zgadza się z argumentacją strony, zmierzającą do zanegowania obowiązku polegającego na dokonywaniu wpisów symboli państwa rozpoczęcia i zakończenia przewozu w przypadku, gdy przewóz prowadzony jest na terenie kraju. Żaden przepis nie wyłącza powyższego obowiązku we wskazanej przez stronę sytuacji. Co więcej, użyty w art. 37 ust. 4 rozporządzenia nr 165/2014 zwrot "kierowca wprowadza" wskazuje na dyspozytywny charakter tego zapisu, który wprost nakłada na kierowcę obowiązek wprowadzenia symboli, bez wyjątków czy jest przejazd międzynarodowy, czy krajowy.

Sąd nie podziela także stanowiska strony, że nie odpowiada ona za naruszenie przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, jeśli naruszenie to miało miejsce na terenie innego państwa członkowskiego, albowiem przeczy temu treść art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, który stanowi, że przedsiębiorstwo odpowiada ona za naruszenie przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, jeśli naruszenie to miało miejsce na terenie innego państwa członkowskiego.

Nie naruszono zatem wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania wskazanych w skardze. Organ podjął wszelkie konieczne czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dał im stosowny wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W tym miejscu należy podkreślić, że organ nie ma obowiązku zawsze przesłuchiwać stron postępowania. Zgodnie z art. 86 K.p.a. jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Organ w niniejszej sprawie uznał, że takie przesłuchanie jest niepotrzebne z uwagi na zebrany przez niego materiał dowodowy. Strona miała możliwość składania pisemnych oświadczeń, które organ w postępowaniu mógł uwzględnić, gdyż była informowana o trwającym postępowaniu administracyjnym i umożliwiono jej wypowiedzenie się. Z treści art. 86 K.p.a. wynika, że dowód z przesłuchania strony jest dowodem posiłkowym (subsydiarnym), pozostawionym do uznania organu i przeprowadzanym z urzędu jedynie wówczas, gdy po przeprowadzonym postępowaniu dowodowym pozostają do wyjaśnienia istotne dla sprawy okoliczności (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2021 r., sygn. I OSK 1967/20). W niniejszej sprawie istotnych wątpliwości nie było.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.