Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 521/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 119 pkt 3, art 120 i 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. użytkownik wieczysty A S.A. z siedzibą w [...] (dalej: wnioskodawca, skarżąca), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego, złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zawarta w wypowiedzeniu Prezydenta Miasta [...] (dalej: organ) z dnia [...] r., znak: [...] jest nieuzasadniona.

Zaskarżonemu postanowieniu wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 107 § i ust. 1 i ust. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 112 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie ziściły się przesłanki do przywrócenia terminu, podczas gdy wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło nie z jego winy, a z powodu mylącego pouczenia w wypowiedzeniu z dnia [...] r. Dalej zarzucił naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 ust. 1 i ust. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 112 k.p.a. poprzez przyjęcie, że pouczenie zawarte w wypowiedzeniu z dnia [...] r. było prawidłowe, podczas gdy w pouczeniu tym był wskazany adres ul. [...], co sugerowało, że na ten adres należy wysłać wniosek o ustalenie że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest niezasadna. W dalszej kolejności, przywołując te same przepisy, wnioskodawca zarzucił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO), przyjęło, iż błędne pouczenie może mieć negatywne konsekwencje dla strony. Kolejnym zarzutem opartym na tych samych przepisach podniesionym przez wnioskodawcę było wskazanie, że zdaniem SKO to pełnomocnik powinien dostrzec błąd w pouczeniu zawartym w ww. wypowiedzeniu. W ostatnim zarzucie, opartym na art. 58 k.p.a. w zw. art. 65 § 1 i § 2 k.p.a., wnioskodawca wskazał, że nie można mu przypisać winy w uchybieniu terminowi, ponieważ gdyby organ odebrał korespondencję pod adresem, na który został wysłany wniosek, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona, to wniosek ten byłby wniesiony z zachowaniem terminu. W uzasadnieniu wniosku powielił w zmienionej formie podniesione zarzuty, a ponadto wskazał, że nie ma powodów, żeby ufać, iż adresy korespondencyjne znalezione w Internecie są prawidłowe i w związku z tym posłużył się adresem wskazanym w pouczeniu. Wskazał także, że gdyby urzędnik Poczty podjął próbę doręczenia na błędnie wskazany adres, to wniosek ostatecznie trafiłby do organu w terminie.

SKO rozpatrując ponownie sprawę, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 78 ust. 2, art. 79 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344 ze zm. dalej: u.g.n.) w zw. z art. 58, art. 59, art. 127 § 3 i art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] r., nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zawarta w wypowiedzeniu Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., znak: [...] jest nieuzasadniona.

Uzasadniając powyższe postanowienie SKO wskazało, że organ pismem dnia [...] r., znak: [...] wypowiedział wnioskodawcy dotychczasową opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Skarbu Państwa obejmującej działki gruntu nr [...], [...] i [...] o łącznej pow. [...] m.kw. obręb [...], położonej w [...], proponując jednocześnie nową wysokość opłaty rocznej: - od dnia [...] r. w kwocie [...] zł, - od dnia [...] r. w kwocie [...] zł, - od dnia [...] r. w kwocie [...] zł. Powyższe wypowiedzenie doręczono wnioskodawcy w dniu [...] r.

Pismem z dnia [...] r. (wpłynęło do SKO w dniu [...] r.) wnioskodawca, reprezentowany przez radę prawnego, wystąpił do SKO o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zawarta w wypowiedzeniu organu z dnia [...] r., znak: [...], jest nieuzasadniona.

W uzasadnieniu złożonego wniosku podnosił, że zgodnie z pouczeniem znajdującym się w ww. piśmie, wnioskodawca miał 30 dni na złożenie wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona. W związku z tym, termin na złożenie wniosku mijał w dniu [...] r. W związku z tym dnia [...]r.; w imieniu wnioskodawcy jego pełnomocnik nadał za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. przesyłkę poleconą, czym dotrzymał terminu na złożenie pisma.

Dalej podał, że w dniu [...] r. do kancelarii prawnej pełnomocnika wnioskodawcy została zwrócona ww. przesyłka z wnioskiem. Przyczyną zwrotu była błędnie zaadresowana koperta, na której jako adresat widniał "Prezydent Miasta [...], ul. [...], [...]", co jest oczywistą omyłką oraz połączeniem organu pośredniczącego z adresem SKO do którego pismo ostatecznie miało trafić.

Zaznaczył, że pouczenie znajdujące się w wypowiedzeniu wysokości opłaty jest dosyć mylące. W treści pouczenia znajduje się fragment: [...] złożyć do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] przy ul. [...] , wniosek przeciwko Prezydentowi Miasta [...] [...] Wiosek do Kolegium składa się na piśmie w dwóch egzemplarzach - za pośrednictwem Prezydenta Miasta [...]" W całym pouczeniu, jak i w całym piśmie nie widnieje adres korespondencyjny organu, a sposób opisania procedury odwoławczej do SKO w pouczeniu może prowadzić do pomyłki w adresach.

Pomijając omyłkę w adresie, jak dalej podnosił wnioskodawca, pracownik Poczty Polskiej - listonosz, nie podjął w ogóle próby doręczenia przesyłki na adres zamieszczony na kopercie, tj. na adres SKO. Na kopercie znajduje się jedynie jego adnotacja dotycząca tego, że "pod danym adresem znajduje się inna firma". Zdaniem wnioskodawcy listonosz powinien podjąć próbę doręczenia oraz pozostawić decyzję odbioru lub zwrotu przesyłki osobie, która tego dnia była odpowiedzialna za obiór korespondencji pod danym adresem. Gdyby w takiej sytuacji przesyłka została przyjęta, to zgodnie z art. 65 § 2 k.p.a. nawet pomimo przesłania wniosku bezpośrednio do SKO, a nie jak to zostało pouczone, za pośrednictwem organu, wniosek zostały przyjęty w terminie, gdyż podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. A więc pomimo błędnego zaadresowania (gdzie błędny adres dalej stanowił adres organu będącego właściwym w danym postępowaniu) wniosek zostałby złożony z zachowaniem prawidłowego terminu, a więc uchybienie terminowi nie stanowi winy wnioskodawcy.

Nadto podawał, że w związku z tym niedopełnieniem obowiązku, w dniu dzisiejszym została złożona do Poczty Polskiej reklamacja dotycząca nieuzasadnionego zwrotu przesyłki. Mając na uwadze art. 58 § 2 k.p.a., wnioskodawca załączał do pisma błędnie zaadresowaną kopertę z wnioskiem oraz odpisem wniosku.

Wnosząc wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik wnioskodawcy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone we wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto podniósł przytoczone już wcześniej zarzuty, które pomimo swojej pozornej mnogości można sprowadzić do stwierdzenia, że wnioskodawca został błędnie pouczony co do adresu, na który ma złożyć wniosek o ustalenie, że opłata roczna za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona, a SKO nie uwzględniło tej wady pouczenia i nieprawidłowo uznało, że pełnomocnik wnioskodawcy nie uprawdopodobnił braku swojej winy w tym zakresie.

SKO zaznaczyło, że zgodnie z art. 78 ust. 2 u.g.n., użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości.

W myśl natomiast art. 79 ust. 7 ww. ustawy do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do postępowania, o którym mowa wyżej, stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach.

Jak wynika z akt sprawy ww. pismo organu dnia [...] r. o wypowiedzeniu wnioskodawcy dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, z propozycją nowej wysokości opłaty rocznej, użytkownik wieczysty - wnioskodawca otrzymał w dniu [...] r., zatem uwzględniając 30-dniowy termin do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona, strona winna ww. wniosek wnieść najpóźniej w dniu [...] r. do organu bądź do SKO.

Jednak jak wynika z akt sprawy, wobec zwrotu pisma zaadresowanego do organu z powodu skierowania go na błędny adres, przedmiotowy wniosek do SKO wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, wnioskodawca nadał przesyłką pocztową w dniu [...] r., a zatem bezspornie po upływie 30-dniowego terminu.

SKO zaznaczyło, że instytucja przywrócenia terminu do złożenia wniosku uregulowana jest w art. 58 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).

Zgodnie z powyższym, przesłankami przywrócenia przez organ uchybionego terminu jest: - wniesienie prośby o przywrócenie terminu, - uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, tj. w wyniku okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, - jednoczesne z wnioskiem dopełnienie czynności, dla której określony był uchybiony termin, - zachowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia prośby o jego przywrócenie, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia.

Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie terminu jest, aby wszystkie te przesłanki zostały spełnione łącznie.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy SKO stwierdziło, że wnioskodawca złożył wniosek o przywrócenie terminu, dopełnił czynności dla której był uchybiony termin, tj. załączył wniosek o ustalenie, że dokonana aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, tj. powzięcia wiadomości o zwrocie błędnie skierowanej przesyłki pocztowej.

SKO rozpatrując sprawę ponownie podzieliło pogląd SKO działającego w składzie pierwszo-instancyjnym, że do rozstrzygnięcia pozostaje zatem kwestia czy wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, a zatem czy w myśl formułowanych przez siebie zarzutów, został błędnie pouczony o adresie, na który należało wnieść środek zaskarżenia.

SKO nie podzieliło powyższego stanowiska wnioskodawcy. Zdaniem SKO pouczenie zawarte w wypowiedzeniu co do sposobu złożenia wniosku kwestionującego dokonaną aktualizację opłaty rocznej jest czytelne i nie budzi żadnych wątpliwości. Wskazano w nim cyt. "W przypadku zakwestionowania nowej wysokości opłaty, zgodnie z art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami użytkownik wieczysty może w terminie 30 dni od daty doręczenia wypowiedzenia złożyć do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] przy ul. [...] , wniosek przeciwko Prezydentowi Miasta [...] o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona lub jest uzasadniona w innej wysokości. Wniosek do Kolegium składa się na piśmie w dwóch egzemplarzach - za pośrednictwem Prezydenta Miasta [...].

Z powyższego wynika zatem bezspornie, że przedmiotowy wniosek składa się za pośrednictwem organu do SKO przy ul. [...]. Podany adres jest adresem SKO. Natomiast adres korespondencyjny organu, którego nie uwidoczniono w pouczeniu, został podany na pierwszej stronie wypowiedzenia (nawet z podaniem numeru pokoju, piętra i numerem telefonu) i jego ustalenie, jak i przeczytanie pouczenia ze zrozumieniem, nie wymagało wiadomości specjalnych, przekraczających umiejętności profesjonalnego pełnomocnika, reprezentującego wnioskodawcę, czy nawet aplikanta. Zdaniem SKO pouczenie nie było w żaden sposób mylące, tym bardziej dla osoby z wyższym wykształceniem. Jeżeli pełnomocnik miał wątpliwości co do adresu, na który należy adresować pisma do organu, mógł zadzwonić pod wskazany w wypowiedzeniu numer telefonu i ustalić ten fakt. SKO nie może jednakże zabronić, jeżeli taka jest wola pełnomocnika wnioskodawcy wyrażona na stronie 3 uzasadnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wysłania wniosku pod trzy wskazane tam adresy. SKO zauważyło, że jeden z nich dalej jest adresem SKO, a dwa pozostałe są tożsame, a dokładnie adres ul. [...] zawiera się w adresie ul. [...]. Takie rozeznanie sprawy z adresami na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tym bardziej świadczy o niedbałości pełnomocnika (a co za tym idzie wnioskodawcy) w działaniu na etapie składania wniosku o ustalenie, że dokonana aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona, tym bardziej, że pouczenie w niej zawarte było prawidłowe.

Również, zdaniem SKO, formułowany we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzut dotyczący braku próby doręczenia przesyłki na adres zamieszczony na kopercie, tj. na adres SKO, nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przesyłka kierowana był do organu. Pracownik Poczty nie zna treści korespondencji i nie musi domyślać się, co ukrywa się w zamkniętej kopercie, czy że ktoś miał inne intencje ale nie umie prawidłowo zaadresować koperty.

W związku z powyższym, SKO uznało, że pouczenie było prawidłowe, a wnioskodawca, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie zachował należytej staranności i dopuścił się co najmniej niedbalstwa nie wnosząc wniosku w terminie do organu na jego prawidłowy adres korespondencyjny.

Tym samym, zdaniem SKO, również pozostałe zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy są bezzasadne. Skoro SKO zarówno rozpatrując sprawę w pierwszej instancji, jak rozpatrując sprawę ponownie w drugiej instancji, uznało że pouczenie było prawidłowe, a wnioskodawca z własnej winy uchybił terminowi do złożenia wniosku, tym bardziej za zasadne nie można uznać zarzutów polegających na subiektywnej ocenie przez wnioskodawcę, na który adres należy adresować korespondencję do organu, i że powinien dostrzec błąd w pouczeniu, czy że wnioskodawca zastosował się do błędnego pouczenia i ponosi tego konsekwencje. Również zarzut polegający na "gdybaniu", co by się wydarzyło, gdyby została podjęta próba doręczenia do SKO korespondencji zaadresowanej do organu nie może być uznany za słuszny, gdyż SKO nie przyjęłoby korespondencji nie zaadresowanej do siebie, czyli nie ziściłaby się przesłanka wniesienia podania do organu. Artykuł 65 k.p.a,, na który powołuje się pełnomocnik wnioskodawcy dotyczy sytuacji innej niż pomyłka w adresie. Zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Czyli odnosząc to przedmiotowej sprawy, musiałoby dojść najpierw do wniesienia podania do SKO poprzez skuteczne doręczenie pisma. Ażeby doszło do doręczenia pisma do organu należy na kopercie korespondencji wskazać organ (nawet niewłaściwy) i jego prawidłowy adres, tak żeby nie budziło wątpliwości, że korespondencja była adresowana do tego właśnie organu, nawet jeżeli później miałoby się okazać, że jest on niewłaściwy do załatwienia sprawy. W konsekwencji, zdaniem SKO, wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminowi złożenia wniosku.

Skarżąca zaskarżyła ww. postanowienie SKO. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenia:

a) art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art 107 § 1 pkt 1 i ust. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. oraz art 112 k.p.a., poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie zaszły przesłanki przywrócenia terminu, podczas gdy wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło nie z jego winy, a z powodu co najmniej mylącego pouczenia w wypowiedzeniu organu z dnia [...] r.;

b) art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art 107 § 1 pkt 1 i ust, 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 112 k.p.a, poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że pouczenie zawarte w wypowiedzeniu organu z dnia [...] r. było prawidłowe, podczas gdy w pouczeniu tym był wskazany tylko adres przy ul. [...], co sugerowało, że na ten adres należy wysłać wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest niezasadna;

c) art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art 107 § 1 pkt 1 i ust. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 112 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zastosowanie się do błędnego pouczenia może mieć negatywne konsekwencje dla strony, podczas gdy błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która się do niego zastosowała;

d) art. 58 k.p.a. w zw. z art 107 §1 pkt 1 i ust. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 112 k.p.a., poprzez zastosowanie i przyjęcie, że pełnomocnik strony uchybił terminowi ze swojej winy, ponieważ powinien dostrzec błąd w pouczeniu zawartym w wypowiedzeniu organu z dnia [...] r., podczas gdy to na organie administracji ciąży obowiązek prawidłowego pouczenia strony o sposobie wniesienia odwołania, a żaden z przepisów nie nakłada na strony postępowania obowiązku weryfikacji prawdziwości danych zawartych w pouczeniu;

e) art. 58 k.p.a. w zw. z art. 65 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez zastosowanie i przyjęcie, że pełnomocnik strony uchybił terminowi ze swojej winy, podczas gdy pełnomocnikowi strony nie można przypisać winy w uchybieniu terminowi, ponieważ gdyby organ odebrał korespondencję pod adresem, na który został wysłany wniosek o ustalenie, że aktualizacjo opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest niezasadna, to wniosek ten byłyby wniesiony z zachowaniem terminu.

Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; na podstawie art. 145a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), zobowiązanie przez Sąd SKO do wydania postanowienia uchylającego postanowienie wydane przez SKO z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. Na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a., skarżąca wniosła o zobowiązanie przez Sąd SKO do wydania orzeczenia co do istoty sprawy, poprzez przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zawarta w wypowiedzeniu organu z dnia [...] r., doręczona w dniu [...] r. jest nieuzasadniona. Skarżąca wniosła także o zasadzenie od SKO kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego powiększonych o koszt opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

W uzasadnieniu skargi skarżąca ponowiła argumentację zaprezentowaną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie SKO poinformowało, że od wydanego w przedmiotowej sprawie orzeczenia z dnia [...] r., znak: [...], został wniesiony przez skarżącą sprzeciw, co skutkuje uchyleniem orzeczenia SKO i skierowaniem sprawy na drogę sądową przed sądem powszechnym. W związku z tym również przedmiot zaskarżenia przestał istnieć i prowadzenie postępowania przez sąd administracyjny jest zdaniem SKO bezprzedmiotowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając niniejszą sprawę w ramach wskazanych kryteriów skargę należało uznać za nieuzasadnioną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo uzasadniona w innej wysokości.

Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych, jakie powstały w wyniku niedochowania terminu prawa procesowego, do którego zalicza się termin do wniesienia środka odwoławczego (w rozpoznawanej sprawie wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo uzasadniona w innej wysokości).

Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wówczas, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej: NSA, z dnia 17 maja 2016 r., II GZ 469/16, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej: CBOSA). Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że to na stronie, która uchybiła terminowi do wniesienia środka odwoławczego spoczywa obowiązek wykazania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Nie jest wymagane udowodnienie braku winy, wystarczające jest uprawdopodobnienie tej okoliczności. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda, na którą się powołuje, była od niej niezależna i uniemożliwiła jej działanie nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach.

Na gruncie analizowanej sprawy należy zauważyć, że SKO dokonało prawidłowej oceny uprawdopodobnienia braku winy przez skarżącą.

W pouczeniu wypowiedzenia obowiązującej dotychczas opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej, z dnia [...] r., organ wskazał m.in., że "W przypadku zakwestionowania nowej wysokości opłaty, zgodnie z art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami użytkownik wieczysty może w terminie 30 dni od daty doręczenia wypowiedzenia złożyć do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] przy ul. [...], wniosek przeciwko Prezydentowi Miasta [...] o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona lub jest uzasadniona w innej wysokości. Wniosek do Kolegium składa się na piśmie w dwóch egzemplarzach - za pośrednictwem Prezydenta Miasta [...]". Podany w ww. pouczeniu adres jest adresem SKO (ul. [...]). Pouczenie nie zawiera natomiast adresu organu, do którego należało skierować wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo uzasadniona w innej wysokości. Brak wskazania adresu organu nie dyskredytuje jednak, zdaniem Sądu, tego pouczenia, w sytuacji gdy skarżąca - co wymaga podkreślenia - działająca przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego, miała możliwość ustalenia adresu organu na podstawie treści wypowiedzenia. Na pierwszej stronie wypowiedzenia, jak słusznie wskazało SKO, widnieje bowiem adres korespondencyjny organu, tj. [...] ul. [...]. Ponadto bezsprzeczne jest, że jednostka organizacyjna obsługująca organ, odpowiedzialna za opłaty za użytkowanie wieczyste, tj. Wydział Gospodarki Nieruchomościami i Majątku Urzędu Miasta [...], mieści się przy ul. [...], [...]. Takie informacje wynikają z akt sprawy, ale również z oficjalnej strony internetowej (zob. [...] - dostęp: [...] r.), do której dostęp nie został w żaden sposób ograniczony czy zastrzeżony.

Całokształt okoliczności sprawy świadczy zatem, że skarżąca (jej profesjonalny pełnomocnik) nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo uzasadniona w innej wysokości. Obiektywny miernik staranności, której należy oczekiwać od każdego pełnomocnika należycie dbającego o interesy swojego mandanta, w tym od profesjonalisty - radcy prawnego będącego pełnomocnikiem skarżącej, obejmuje wymóg właściwego zorganizowania pracy. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy skarżącej. W konsekwencji uznać należało, że SKO zasadnie odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do złożenia ww. wniosku, skoro nie wykazano braku winy w uchybieniu terminowi.

Odnosząc się do stanowiska SKO wyrażonego w odpowiedzi na skargę, iż przedmiot zaskarżenia przestał istnieć i prowadzenie postępowania przez Sąd jest bezprzedmiotowe albowiem od wydanego w przedmiotowej sprawie orzeczenia z dnia [...] r. znak: [...] został wniesiony przez skarżącą sprzeciw, co skutkuje uchyleniem orzeczenia SKO i skierowaniem sprawy na drogę sądową przed sądem powszechnym, podkreślić należy, że analiza przepisów art. 78 - art. 81 u.g.n. wskazuje, że po wydaniu przez samorządowe kolegium odwoławcze postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku przez użytkownika wieczystego na podstawie art. 78 ust. 2 u.g.n., brak jest oczywistych podstaw prawnych do podejmowania przez kolegium jakichkolwiek dalszych rozstrzygnięć. W szczególności nie wynika z przepisów art. 78 - art. 81 u.g.n., aby po wydaniu powołanego postanowienia, kolegium miało obowiązek wydać jakikolwiek akt w przedmiocie rozstrzygnięcia sprawy aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, w tym orzeczenia o odmowie uwzględnienia wniosku użytkownika wieczystego ze względu na uchybienie ustawowemu terminowi do jego złożenia. Oznacza to, że po wydaniu omawianego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu określonego w art. 78 ust. 2 u.g.n., samorządowe kolegium odwoławcze nie rozstrzyga już sprawy aktualizacji opłaty rocznej, ponieważ kolegium nie będzie już zobowiązane do wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie, skoro postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej nie zostało skutecznie wszczęte ze względu na to, że wniosek użytkownika wieczystego, mający inicjować to postępowanie, został złożony po upływie wyznaczonego przez ustawodawcę terminu. Omawiane postanowienie stanowi więc ostatnią czynność procesową kolegium w sprawie dotyczącej wniosku użytkownika wieczystego, która nawet nie podlega zażaleniu, skoro w art. 79 ust. 7 u.g.n. ustawodawca wyłączył stosowanie przepisów procedury administracyjnej o odwołaniach i zażaleniach w postępowaniu przed kolegium (tak NSA w uchwale z dnia 17 grudnia 2018 r., I OPS 2/18, CBOSA). Ponadto wskazać należy, że zaskarżone postanowienie doręczono skarżącej w dniu [...] r. a przesyłkę zawierającą skargę nadano w urzędzie pocztowym w dniu [...] r., co oznacza, że skarga została wniesiona w terminie.

W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym.