Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2221/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: 116 par. 1 i 2, art. 48 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 85a ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 118 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2010 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności osób trzecich za zaległości w opłacie eksploatacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (zwanego też Prezes Zarządu NFOŚiGW) decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 107 § 1, art. 108 § 1 i art. 116 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 87 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm., dalej: "p.g.g.") w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu z urzędu sprawy odpowiedzialności skarżącego J. L. - Dyrektora "K" Sp. z o.o. z siedzibą w C., będącego jednoosobowym Zarządem tej spółki, za zobowiązania z tytułu zaległej opłaty eksploatacyjnej ustalonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] za wydobywanie kopaliny ze złoża "B" w III kwartale 2004 r., z rażącym naruszeniem warunków koncesji - orzekł o solidarnej odpowiedzialności osób trzecich: J. L. za zaległości "K" Sp. z o.o. w opłacie eksploatacyjnej, w łącznej kwocie 269.300,44 zł, na które składało się zobowiązanie z tytułu opłaty eksploatacyjnej w kwocie 181.541,44 zł wraz z przypadającymi odsetkami za zwłokę od zaległości podatkowych, naliczanymi od dnia [...] lipca 2005 r., których wysokość na dzień [...] czerwca 2009 r. wynosiła 87.759 zł.

Prezes Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wskazał w uzasadnieniu decyzji, że spółka "K" Sp. z o.o. (nazywana dalej: spółką) w III kwartale 2004 r. prowadziła eksploatację kopaliny ze złoża "B" z rażącym naruszeniem warunków koncesji udzielonej przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] września 1995 r. nr [...], zmienionej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...]. Wskutek tego naruszenia Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., działając na podstawie art. 85a ust. 1 w związku z art. 84 ust. 10 p.g.g. - ustalił wobec spółki opłatę eksploatacyjną za wydobywanie kopaliny w łącznej wysokości 453.853,60 zł, z czego dla NFOŚiGW przypadała kwota 181.541,44 zł. Termin płatności tej opłaty upłynął z dniem [...] lipca 2005 r. Spółka nie złożyła odwołania od tej decyzji.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, celem wyegzekwowania należności, w dniu [...] lutego 2006 r. wystawił wobec spółki tytuł wykonawczy nr [...] i skierował go do realizacji do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.

W dniu [...] września 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wydał postanowienie Nr [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Stwierdził, że stan majątkowy spółki uniemożliwiał skuteczne prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie posiadała ruchomości i nieruchomości podlegających egzekucji oraz środków pieniężnych, rachunków bankowych, wierzytelności, akcji i obligacji. Natomiast teren, na którym była prowadzona działalność wydobywcza dzierżawiony był od Miasta i Gminy C. Udziałowcem Spółki jest Spółdzielnia Usług Rolniczo - Przemysłowych w C., w stosunku do której postępowanie egzekucyjne prowadził Komornik Sądowy Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w S. - postępowanie to umorzono z powodu bezskuteczności egzekucji. Niemożność egzekucji wobec spółki potwierdziło także pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] września 2008 r., nr [...], przy którym zostały przekazane wydruki dokonanych czynności egzekucyjnych.

Prezes Zarządu NFOŚiGW wskazał, że spółka została zawiązana w dniu [...] lutego 1994 r. na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego, Rep. A nr [...]. Z umowy spółki wynikało, że Zarząd jest organem wykonawczym, powołanym do prowadzenia spraw spółki. Zarząd ten jest jednoosobowy i składa się z Dyrektora powoływanego uchwałą Zgromadzenia Wspólników. Na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników Spółki z dnia [...] lipca 1994 r. została podjęta uchwała Nr [...] w sprawie powołania z dniem [...] lipca 1994 r. J. L. na stanowisko Dyrektora "K" Sp. z o.o. Do dnia wydania decyzji przez organ I instancji wierzyciel nie posiadał informacji potwierdzających, że skład Zarządu "K" Sp. z o.o. został zmieniony. Z odpisu pełnego z dnia [...] maja 2009 r. Rejestru Handlowego nr [...] wynika, że w dniu [...] października 1996 r. wpisano, że spółka jest reprezentowana przez jej Dyrektora J. L. Innych wpisów w rejestrze nie zanotowano, poza informacją, że podmiot nie został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego, pomimo upływu terminu na dokonanie wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym.

W toku postępowania administracyjnego nie stwierdzono, aby J. L., będąc Dyrektorem "K" Sp. z o.o., tj. jednoosobowym Zarządem "K" Sp. z o.o., zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości spółki albo podjął działania w celu wszczęcia postępowania układowego. Nie stwierdzono także dowodów wykluczających winę strony za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Nie stwierdzono również, że strona wskazała mienie spółki, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Organ uznał, że w sytuacji bezskuteczności egzekucji z majątku spółki i zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, uzasadnione było wydanie orzeczenia o odpowiedzialności Dyrektora "K" Sp. z o.o., tj. jednoosobowego Zarządu "K" Sp. z o.o., za zobowiązania z tytułu zaległej opłaty eksploatacyjnej ustalonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. Organ I instancji stwierdził również, że oprócz obowiązku uiszczenia opłaty eksploatacyjnej w kwocie 181.541,44 zł, na jednoosobowym Zarządzie spółki, ciążył obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę jako należności ubocznej związanej z tym zobowiązaniem podatkowym. Kwota odsetek za zwłokę została zaokrąglona do pełnych złotych, według reguły określonej w art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej.

W dniu [...] lipca 2009 r. skarżący J. L. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Prezesa Zarządu NFOŚiGW. Wnosząc o jej uchylenie, skarżący zarzucił: organowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 10 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a., co czynić miało decyzję nieważną w myśl art. 156 k.p.a.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że w dniu [...] listopada 2000 r. dokonał sprzedaży wszystkich udziałów Spółdzielni Usług Rolniczo -Przemysłowych w C. w spółce "K" w formie aktu notarialnego, rep. A. nr [...]. Ponadto wskazał, że prezesem tej Spółdzielni jest inna osoba niż skarżący, zaś z dniem [...] lipca 2008 r. skarżący został odwołany ze stanowiska Dyrektora Spółki i nie ma nic wspólnego zarówno ze Spółdzielnią, jak też spółką "K". Na potwierdzenie przedstawionych argumentów, skarżący przedłożył jako dowody w sprawie: akt notarialny z dnia [...] listopada 2000 r., uchwałę nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. Rady Nadzorczej Spółdzielni Usług Rolno – Przemysłowych w C., podanie wraz z decyzją o odwołaniu skarżącego ze stanowiska Dyrektora spółki.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Środowiska decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister Środowiska uznał, że w trakcie postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie decyzji przez Prezesa Zarządu NFOŚiGW zgromadzono obszerny materiał dowodowy, który pozwolił organowi I instancji na wydanie decyzji w trybie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Potwierdzając zasadność ustaleń dokonanych przez organ I instancji, Minister zwrócił uwagę na fakt, że "K" Sp. z o.o. została zawiązana w dniu [...] lutego 1994r. aktem notarialnym o Rep. A nr [...]. Z umowy spółki wynikało, że Zarząd jest organem wykonawczym, powołanym do prowadzenia spraw spółki. Zarząd ten jest jednoosobowy i składa się z Dyrektora powoływanego uchwałą Zgromadzenia Wspólników. Z wyciągu protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia [...] lipca 1994 r. wynikało, że została podjęta uchwała Nr [...] w sprawie powołania z dniem [...] lipca 1994 r. skarżącego na stanowisko Dyrektora Spółki. W związku z tym, organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie o rozszerzeniu odpowiedzialności na jednoosobowy zarząd spółki składający się z Dyrektora powoływanego uchwałą Zgromadzenia Wspólników (w tej sprawie skarżącego). Zdaniem Ministra w toku postępowania administracyjnego organ I instancji prawidłowo ustalił, że zaległości z tytułu opłaty eksploatacyjnej ustalone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. powstały w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu. Minister wskazał, że z odpisu pełnego z Rejestru Handlowego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] wynika, że w dniu [...] października 1996 r. dokonano wpisu, zgodnie z którym spółka "K" reprezentowana jest przez jej Dyrektora - skarżącego. Zdaniem Ministra Środowiska, z punktu widzenia art. 116 Ordynacji podatkowej nie miało znaczenia, że z dniem [...] lipca 2008 r. skarżący został odwołany ze stanowiska Dyrektora spółki "K". Istotne natomiast było, że termin płatności opłaty eksploatacyjnej za III kwartał 2004 r., ustalonej decyzją Wojewody [...], upłynął w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu spółki "K".

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem skarżącego dotyczącym naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, gdyż wszystkie zawiadomienia o wszczęciu i zakończeniu postępowania administracyjnego zostały wysłane na adres zamieszkania skarżącego i były odbierane przez jego córki. Zdaniem Ministra strona była zawiadamiana również o prawie do zapoznania się z dowodami w terminie, o obowiązku zawiadomienia organu I instancji o każdej zmianie adresu oraz o skutku prawnym doręczenia pisma pod dotychczasowym adresem, w razie zaniedbania obowiązku informacji o zmianie adresu. W ten sam sposób organ I instancji informował skarżącego o przysługujących prawach i obowiązkach w zawiadomieniach o zakończeniu postępowań administracyjnych. Tym samym, zdaniem Ministra, organ I instancji prowadzący postępowanie administracyjne zapewnił skarżącemu prawo czynnego udziału w postępowaniu, wskutek czego strona miała prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej.

Minister Środowiska nie podzielił stanowiska skarżącego, że decyzja organu I instancji była obarczona wadą nieważności z uwagi na skierowanie do osoby, która nie była stroną postępowania. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, odpowiedzialność solidarna dotyczy wyłącznie członków zarządu spółki, a nie udziałowców spółki. Tym samym, nie znajduje również uzasadnienia argument, że skarżący dokonał sprzedaży wszystkich udziałów Spółdzielni Usług Rolniczo-Przemysłowych w C. w spółce "K", a także, że Prezesem Spółdzielni Usług Rolniczo-Przemysłowych w C. jest inna osoba. Minister wskazał, iż przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nakłada obowiązek prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność. Zdaniem organu odwoławczego oprócz skarżącego, w tym czasie nie było innych członków zarządu spółki "K" i dlatego postępowanie administracyjne toczyło się wyłącznie w stosunku do skarżącego.

W dniu [...] listopada 2009 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Środowiska.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako naruszającej art. 107 § 3 k.p.a., skarżący wskazał, że uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zdaniem skarżącego niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ w sposób ogólnikowy powołuje się na cały materiał dowodowy, zamiast wskazać oznaczone dowody jako podstawę poszczególnych faktów. Skarżący powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Na tej podstawie, skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji Ministra Środowiska, że uzasadnienie nie spełnia podanych powyżej kryteriów, ponieważ organ II instancji, w sposób bezkrytyczny powtórzył argumenty podniesione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji oraz nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu, naruszając tym samym obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, z mocy z art. 1 § 2 cyt. ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dacie ich wydania. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest zgodna z zasadami słuszności lub współżycia społecznego, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy dokonywaniu powyższych ocen, Sąd, kieruje się zasadą z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", iż rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał, że skarga J. L. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesione w niej zarzuty nie są trafne.

Zdaniem Sądu zarówno zaskarżona decyzja Ministra Środowiska, jak również utrzymana nią w mocy decyzja Prezesa Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [...] czerwca 2009 r. - nie naruszają prawa.

Podstawą materialnoprawną spornych decyzji organów obu instancji był art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Przepis ten stanowi w § 1, iż za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Z kolei § 2 art. 116 cyt. ustawy stanowi, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Przepis ten stosuje się w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 27 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1318), zgodnie z jej art. 8.

Powołane przepisy mają zastosowanie do opłat ustalonych na mocy art. 85a ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze - za wydobywanie kopaliny z rażącym naruszeniem warunków koncesji. Stanowi o tym art. 87 ust. 1 p.g.g., wskazując, iż do opłat, o których mowa w przepisach niniejszego rozdziału, stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej o zobowiązaniach podatkowych, z tym że określone w nich uprawnienia organów podatkowych przysługują wierzycielom.

Kwestię zobowiązań podatkowych reguluje Dział III Ordynacji podatkowej, zatytułowany: "Zobowiązania podatkowe", obejmujący art. 21 do art. 119 tego aktu.

Zgodnie z art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem: zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (pkt 1) bądź doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania (pkt 2).

Z kolei według art. 5 Ordynacji podatkowej zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Natomiast, w myśl art. 6 Ordynacji podatkowej podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Do podatków ustawa ta zalicza także opłaty (art. 3 pkt 3 lit. c Ordynacji podatkowej).

Przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej dotyczy odpowiedzialności za zaległości podatkowe. W rozumieniu art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie płatności. Zatem zaległością podatkową jest także opłata nie zapłacona w terminie.

Przenosząc powyższe na grunt ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, w art. 85a ust. 1 p.g.g. mowa jest o opłacie eksploatacyjnej, podwyższonej w stosunku do podstawowej, przewidzianej w art. 85 p.g.g. Podwyższenie wysokości opłaty spowodowane jest m. in. wydobywaniem kopaliny z rażącym naruszeniem warunków koncesji, zgodnie z art. 85a ust. 1 p.g.g. Opłata taka ma przede wszystkim charakter represyjny, a częściowo także prewencyjny (tak: Aleksander Lipiński, Ryszard Mikosz, Komentarz do art.85(a) ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, /w:/ A. Lipiński, R. Mikosz, Ustawa Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, wyd. II., LEX). Obowiązek jej zapłaty powstaje po upływie 14 dni od daty doręczenia decyzji ustalającej jej wysokość, w myśl art. 85 ust. 1 p.g.g. w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej. Ten ostatni przepis stanowi, że termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Wobec tego, skoro do opłaty określonej w art. 85a p.g.g. z mocy art. 87 p.g.g. stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej o zobowiązaniach podatkowych, a także w rozumieniu art. 3 pkt 3 lit. c w zw. z art. 5 Ordynacji podatkowej uznawana jest za podatek, to mimo jej charakteru represyjnego, podlega także reżimowi przewidzianemu przez art. 116 Ordynacji podatkowej. Należy bowiem zauważyć, że wydanie decyzji o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, musi poprzedzić wydanie decyzji o ustaleniu podwyższonej opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny z rażącym naruszeniem warunków koncesji wobec tej samej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w oparciu o art. 85a p.g.g. W tym więc postępowaniu ocenia się, czy zachowanie oznaczonego podmiotu ma charakter naganny i polega na prowadzeniu oznaczonej działalności z rażącym naruszeniem jej warunków. Nie wystarczy stwierdzenie samego naruszenia warunków koncesji, ale musi to być rażące naruszenie jej warunków, czyli zachowanie przedsiębiorcy musi być wyjątkowo naganne. Zatem opisane zachowanie przedsiębiorcy czy jej pełnomocników, w połączeniu z faktem, że jednocześnie te same osoby nie podjęły działań, o których mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej i spowodowały w konsekwencji, że egzekucja opłat z majątku spółki "K" Sp. z o.o. okazała się bezskuteczna w całości lub w części, nie może uwalniać tych osób od odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 107 tej ustawy.

Należy zauważyć, że przy odpowiedzialności karnej przewidzianej w art. 118 pkt 2 p.g.g. wystarczy ustalenie wydobywania kopalin ze złóż wbrew warunkom określonym w koncesji, co jest sankcjonowane karą aresztu albo grzywny.

Ponadto przedsiębiorca może się ubiegać o umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowych, zgodnie z art. 67 Ordynacji podatkowej. Może także na mocy art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej wystąpić o odroczenie terminu płatności bądź rozłożenia na raty zaległości podatkowej (tak.: A. Lipiński /w:/ A. Lipiński, R. Mikosz, Ustawa Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003, wyd. II., LEX, komentarz do art.87).

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, należy podkreślić, że decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. ustalająca opłatę eksploatacyjną nie podlegała ocenie Sądu w trakcie niniejszego postępowania.

Minister Środowiska zbadał wszystkie przesłanki, niezbędne do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Należy zauważyć, że organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym prawidłowo zebranym przez Prezesa Zarządu NFOŚiGW oraz dokumentach przedstawionych przez skarżącego.

W ocenie Sądu Minister Środowiska zbadał wszystkie przesłanki decydujące o odpowiedzialności skarżącego J. L., czemu dał wyraz w skarżonej decyzji. Organ ustalił, że skarżący był Prezesem Zarządu spółki "K" Sp. z o.o. od dnia [...] lipca 1994 r. (vide: kopia umowy spółki oraz kopia uchwały Nr [...] [...] z dnia [...] lipca 1994 – w aktach administracyjnych). Skarżący został w rejestrze handlowym ujawniony jako Dyrektor – Prezes Zarządu spółki w 1996 r. (odpis z rejestru handlowego nr [...] - w akt administracyjnych) i pozostawał Prezesem Zarządu omawianego podmiotu nieprzerwanie do dnia [...] lipca 2008 r. (bezsporne, kopia pisma z dnia [...] lipca 2008 r. dołączonego do odwołania skarżącego – w aktach administracyjnych). Zatem w istotnym dla wyniku sprawy okresie, w którym nastąpiło rażące naruszenie koncesji i wydana była decyzja przez Wojewodę [...], a następnie została wszczęta i zakończona egzekucja, skarżący pozostawał Prezesem Zarządu spółki "K" Sp. z o.o. Zmiana stosunków własnościowych w spółce nie miała wpływu na odpowiedzialność skarżącego. Przepis art. 116 Ordynacji podatkowej dotyczy odpowiedzialności członków zarządu, a nie właścicieli przedsiębiorstwa. Nadto egzekucja administracyjna wszczęta na wniosek NFOŚiGW okazała się bezskuteczna (vide: kopie pism Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. – w aktach administracyjnych).

W toku postępowania administracyjnego, jak również w samej skardze wniesionej do Sądu, skarżący nie podnosił, aby we właściwym czasie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości lub by wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), ewentualnie, by niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Skarżący nie wskazał również mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zdaniem Sądu członek zarządu, który potencjalnie może odpowiadać jako osoba trzecia, powinien samodzielnie podjąć działania zmierzające do wykazania przesłanek egzoneracyjnych. W tym zakresie zatem to na nim w pierwszej kolejności powinno spoczywać wykazanie tych okoliczności.

Powyższy pogląd znajduje potwierdzenie w judykaturze. Przykładowo stanowisko takie wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 7 września 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 293/09, wyraźnie stwierdził, że w postępowaniu w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu organy podatkowe obowiązane są wykazać jedynie, że zaległości podatkowe spółki istnieją, a zobowiązania podatkowe, których dotyczą, powstały w okresie pełnienia funkcji przez tego członka zarządu oraz że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. Członka zarządu obciąża natomiast obowiązek wykazania istnienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność (tak również: WSA w Gliwicach /w:/ wyrok z dnia 17 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1500/08).

Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy oraz Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że ciężar dowodu istnienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej spoczywa wyłącznie na członku zarządu (vide: wyrok SN z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt III UK 51/09 oraz wyrok NSA z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 371/08).

Niewątpliwie organy obu instancji ustaliły w niniejszej sprawie wszelkie przesłanki decydujące o odpowiedzialności skarżącego z art. 116 Ordynacji podatkowej, zaś sam skarżący nie wykazał istnienia jakichkolwiek okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność.

Sąd nie dopatrzył się błędu w ustaleniach faktycznych, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani błędu co do zastosowanego prawa materialnego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku.