Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1066/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./, Sędziowie NSA Barbara Adamiak, Zofia Flasińska, Protokolant Marcin Sikorski, po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "M." sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 624/04 w sprawie ze skargi "M." sp. z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania w sprawie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 624/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Spółki z o.o. M. w B. na decyzję Powiatowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania w sprawie choroby zawodowej.

Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity w Dz. U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz § 1, § 7 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] orzekł o stwierdzeniu u J. P. obustronnego zawodowego uszkodzenia słuchu czyli choroby zawodowej wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z 17 kwietnia 2001 r., która to placówka wobec udokumentowanego narażenia na hałas przekraczający dopuszczalne normy higieniczne rozpoznała z medycznego punktu widzenia chorobę zawodową narządu słuchu. Stwierdzony ubytek słuchu wynosił 49 dB.

J. P. nie odwołał się od powyższej decyzji. Nie uczynił tego również pracodawca czyli Spółka "l. w B.

W dniu 3 czerwca 2003 r. "M." Spółka z o.o. jako następca prawny Spółki "l." złożyła wniosek o wznowienie postępowania. Jak wyjaśniła w jego uzasadnieniu decyzja powyższa jest dla niej krzywdząca i wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne. Jak wynika z akt toczącego się przed Sądem Okręgowym w Bielsku-Białej postępowania o zasądzenie na rzecz J. P. renty wyrównawczej wyszły na jaw nowe, istotne dla niniejszej sprawy okoliczności faktyczne, nie znane organowi ani pracodawcy w chwili wydania wskazanej wyżej decyzji. Dotyczyły one faktu zatrudnienia J. P. w latach 1982-1994 w [...] Zakładach Papierniczych w T., które były następcą prawnym "O." w T., a nie M. w M. oraz ograniczenie czasu pracy w narażeniu na hałas w stosunku do przyjętej ekspozycji na hałas ze względu na wykonywaną równolegle pracę kierowcy. Dalej podniesiono, że od 1996 r. spadła produkcja co również rzutowało na ograniczenie czasu pracy w ponadnormatywnym hałasie, podobnie jak zmiana profilu produkcji. Podkreślono, że przeprowadzone we wrześniu 1997 r. pomiary narażenia zawodowego pracowników na stanowisku pracy w "I." Zakład [...] w [...] nie dotyczyły wprost stanowiska elektromontera i nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych norm parametrów hałasu. W szczególności zaś orzeczenie rozpoznające chorobę zawodową zostało wydane na podstawie nieprawdziwych danych środowiskowych i przy założeniu prawdopodobieństwa narażenia.

Postanowieniem z 19 stycznia 2004 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], na podstawie art. 149 § 1 i 2 k.p.a wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.

Decyzją z [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie art. 104 § 1 i art.151 § 1 pkt 1 k.p.a oraz art.37 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z [...] stwierdzającej chorobę zawodową słuchu u J. P. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono przyczyny takiego stanowiska podnosząc, że wnioskodawca wskazał nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, które jednocześnie nie były znane organowi orzekającemu, a tym samym zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie. Pracodawca dołączył do akt sprawy zestawienie czasu pracy J. P. na stanowisku kierowcy w latach 1994-1996. Sam zainteresowany oraz świadek Cz. H. podkreślał, że była to praca w godzinach nadliczbowych. Okoliczność ta wskazała, że w latach 1994-1996 pracownik zatrudniony na stanowisku kierowcy i elektromontera mógł być narażony na hałas nieco różniący się od zmierzonego na hali i dzisiaj niemożliwy do odtworzenia. Ustalenia natężenia hałasu na stanowisku elektromontera organ I instancji poczynił na podstawie wyników pomiarów hałasu na stanowiskach produkcyjnych z lat 1988, 1990, 1992-1997, gdyż były to jedyne dowody pozostałe po zlikwidowanym zakładzie pracy, w którym pracował elektromonter i gdzie był narażony na hałas zainstalowanych i pracujących maszyn. Reasumując poczynione ustalenia organ sanitarny uznał, że podniesione przez pracodawcę nowe okoliczności i przedłożone dokumenty nie miały istotnego znaczenia w sprawie i nie stanowiły podstawy do uchylenia wskazanej decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka "M." powtórzyła argumenty powołane w uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania i zażaleniu. Podkreśliła, że nowe fakty i dowody dotyczą stopnia i czasu narażenia zawodowego i z tej racji nie można uznać ich za nieistotne. Nadto podkreśliła, że uzasadniały one przeprowadzenie ponownego rozpoznania medycznego choroby narządu słuchu.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach decyzją z dnia [...] na podstawie art.138 § 1 k.p.a utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu podkreślono, że zdaniem organu odwoławczego została ona wydana zgodnie z wymogami określonymi w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, a wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną o stwierdzeniu u J. P. zawodowego uszkodzenia słuchu nie mógł być uwzględniony, gdyż nie zaistniała żadna z przesłanek wyliczonych wyczerpująco w art.145 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka zakwestionowała legalność decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach oraz decyzji ją poprzedzającej i wniosła o ich uchylenie. Zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art.149 § 1-3, art.151 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu podkreśliła, że decyzja nie spełnia także wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Dalej podkreślono, że na etapie rozpoznawania choroby zawodowej do organu sanitarnego nie należy ocena czy pomiędzy konkretnymi warunkami zatrudnienia, ustalonymi w dochodzeniu epidemiologicznym, a stanem zdrowia konkretnego pracownika istnieje związek przyczynowy uzasadniający zakwalifikowanie tego stanu jako choroby zawodowej. Zdaniem skarżącej ustalenia w tym zakresie należą do jednostek orzeczniczych wymienionych w § 7 wskazanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.

W odpowiedzi na skargą organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił podnosząc, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Analizując niniejszą sprawę w zakresie objętym zarzutami skargi Sąd I instancji zauważył, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowana wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Żądanie wznowienia postępowania zaliczane jest do środków zaskarżenia i przytaczając przepis art. 145§ 1 pkt 1 – 8 kpa wskazano przesłanki wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzja ostateczną.

Analiza tego przepisu, jak i przepisu art.145a k.p.a wskazującego na fakultatywne przesłanki wznowienia postępowania pozwala w ocenie Sądu uznać za trafne twierdzenie organu odwoławczego, iż w przedmiotowej sprawie żadna z nich nie wystąpiła. Bezspornym jest, że wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody nie znane organowi istniejące w dniu wydania decyzji, ale nie były one istotne dla sprawy. Za chybione należy uznać zarzuty podniesione w skardze, które właściwie sprowadzają się do braku wydania nowego orzeczenia lekarskiego w sprawie ze względu na ujawnienie zatrudnienia pracownika w godzinach nadliczbowych na stanowisku kierowcy i prawdopodobieństwa zmniejszenia natężenia hałasu w miejscu jego pracy jako elektromontera ze względu na przekształcenia własnościowe zakładu, ograniczenie i zmianę profilu jego produkcji w latach 1996-1997. Sąd zauważył, iż skarżąca nie kwestionuje ustaleń dowodowych co do pracy w hałasie przekraczającym dopuszczalne normy higieniczne J. P. w latach 1982-1996. Podkreśla tylko, że w latach 1994-1996 czas pracy w hałasie był ograniczony ze wzglądu na dodatkowe zatrudnienie w charakterze kierowcy i ograniczenia produkcji. Pomija znajdujące się w aktach sprawy "Świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych" za okres 1 marca 1982 do 31 grudnia 1996 r. potwierdzające wykonywanie przez J. P. prac przy remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych w Zakładach Produkcji Wyrobów Papierowych w [...] na stanowisku elektromontera. Faktem jest również, że stosownie do zapisu § 7 rozporządzenia z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych wskazane w nim jednostki organizacyjne do rozpoznawania chorób zawodowych (poradnie i kliniki) wydają orzeczenia w sprawie choroby zawodowej na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej. Jednakże stosownie do § 10 tegoż rozporządzenia decyzje o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje państwowy wojewódzki organ sanitarny lub z jego upoważnienia powiatowy inspektor sanitarny na podstawie wskazanego wyżej orzeczenia lekarskiego oraz wyników dodatkowego dochodzenia epidemiologicznego. W przedmiotowej sprawie placówka orzecznicza rozpoznała zawodowe uszkodzenie słuchu u badanego pracownika (charakterystyczne dla urazu akustycznego), a uczestniczący w postępowaniu administracyjnym pracodawca potwierdził występowanie w środowisku pracy hałasu o natężeniu szkodliwym dla zdrowia (do 85,8 dB). Okoliczność tę potwierdziło przeprowadzone przez organ inspekcji sanitarnej postępowanie wyjaśniające z 6 lutego 2001 r. oraz zapisy w karcie informacyjnej pracownika narażonego na działanie hałasu z 16 lutego 2000 r. Z treści orzeczenia lekarskiego z 17 kwietnia 2001 r. wynika, że przyjęto okres narażenia na zawodowe uszkodzenie słuchu od 1982 r. do 1999. Tym samym, gdyby nawet przyjąć za skarżącą, że okres narażenia był krótszy (do roku 1996) to i tak nie będzie miał wpływu na zmianę treści decyzji. Nie wskazano bowiem innej przyczyny choroby słuchu pracownika, ani nie wykluczono związku przyczynowego pracy w hałasie przekraczającym dopuszczalne normy higieniczne przez wiele lat przed rokiem 1996 r.

Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądowego nowe dowody i nowe okoliczności mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem musza dotyczyć przedmiotu sprawy, oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianą treści decyzji, w kwestiach zasadniczych. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu ujawnione nowe okoliczności faktyczne nie miały wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Nie było też potrzeby ponownego badania przez biegłych orzeczników, gdyż wydane przez nich orzeczenie odnosiłoby się do aktualnego stanu zdrowia pracownika, a nie daty wydania decyzji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik Spółki z o.o. "M." w [...], zaskarżając go w całości. Wskazując art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako podstawę skargi kasacyjnej, powołano naruszenie:

-przepisu § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) w związku z art. 151 § 1 ust. l i art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. poprzez przyjęcie, że, zmiana w zakresie stopnia i czasu narażenia zawodowego pracownika na czynnik szkodliwy, ujawniona nowymi okolicznościami faktycznymi i dowodami, nie jest koniecznym składnikiem oceny działania tego czynnika, jaki musi być znany jednostce rozpoznającej chorobę zawodową, a w konsekwencji organowi stwierdzającemu chorobę zawodową również w aspekcie podstawy wznowienia postępowania,

- § 10 ust. l w związku z § 7 ust. 1 i 4 powołanego wyżej rozporządzenia poprzez przyjęcie, że możliwe jest ustalenie nieistotności nowych okoliczności faktycznych i dowodów w rozumieniu art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., a w konsekwencji stwierdzenie braku podstawy wznowienia postępowania, bez zasięgnięcia co najmniej opinii jednostki uprawnionej do stwierdzenia choroby zawodowej czy ujawnione nowe okoliczności faktyczne mają znaczenie prawne, tj. czy mogły wpłynąć na zmianę treści jej orzeczenia, a w dalszej konsekwencji na ustalenie czy istnieją, czy też nie istnieją podstawy do uchylenia stwierdzenia choroby zawodowej w trybie art. l51 § 1 pkt 1 i na podstawie z art. 145 §1 k.p.a.,

- naruszenie art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i art.151 w związku z art.l06 § 3 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez uznanie, iż skarga może być oddalona bez przeprowadzenia koniecznego dowodu, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik prawy.

Powołując się na powyższe naruszenia prawa wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

W motywach skargi kasacyjnej zauważono, iż M. Zakłady Papiernicze zatrudniające pracownika w okresie od marca 1982 do 31 grudnia 1996r. wykazały zeznaniami Cz. H. - kierownika ich Zakładu w [...] i kartami drogowymi za lata 1994-1996, że w tym okresie wykonywał on w narażeniu na hałas czynności elektromontera i czynności kierowcy od tego narażenia wolne i że ostatnie z tych czynności zajmowały mu od kilku do maksymalnie 145 godzin pracy w miesiącu, przy przewadze miesięcy z 80 godzinami pracy w charakterze kierowcy. Obie te czynności pracownik wykonywał w ramach jednego pełnego etatu, stosownie do bieżących potrzeb pracodawcy, albo prowadząc pojazd albo wykonując czynności elektromontera. Nie zawarto z nim dodatkowej umowy o pracę kierowcy ani też nie wykonywał czynności kierowcy z zasady w godzinach nadliczbowych. Tym samym "Świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych" w latach 1982-1996, na które powołuje się Sąd dla podkreślenia pełno wymiarowej pracy w narażeniu w wymienionym okresie, traci podstawę prawną co do okresu 1994-1996 skoro w tym czasie pracownik nie wykonywał pracy elektromontera stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Nadto, o ile spadek produkcji na maszynach stanowiących źródło hałasu z 400 ton miesięcznie do 120 ton miesięcznie w 1996r. [...] Zakłady Papiernicze dowodziły wyłącznie zeznaniami świadka Cz. H., to skarżąca, fakt zmniejszenia przez "I.", na przestrzeni 1997-1999, produkcji na hałaśliwych maszynach z 171 ton do 4,6 tony, wykazała na podstawie raportów produkcji (również w aktach). Nie można więc zgodzić się z Sądem co do tego, że skarżąca jedynie uprawdopodobniła ograniczenie produkcji.

Błędne ustalenie przez Sąd na czym nowe okoliczności faktyczne w sprawie niniejszej polegają doprowadziło - zdaniem skarżącego - do spłycenia oceny ich znaczenia dla postępowania w sprawach chorób zawodowych, a w konsekwencji do uznania ich za nie istotne w rozumieniu art.145 § 1 pkt 5 kpa. Tymczasem, stosownie do § 1 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65,poz.294 ze zm.) stopień i czas narażenia zawodowego to elementy uznane za podstawowe przy ocenie działania czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy. Ryzyko bowiem zachorowania zależy zarówno od wielkości dawki hałasu znaczonej przez poziom dźwięku, jak i owego czasu. Przerwy w narażeniu hałas nie tylko zmniejszają wielkość dawki hałasu otrzymywanej przez pracownika w czasie zatrudnienia, lecz pozwalają także na odnowę słuchu po poprzedniej ekspozycji (prof. Jan Grzesik; Lekarska profilaktyka zawodowych uszkodzeń słuchu, IMP Sosnowiec 1994, str.3O-38/.

Zdaniem skarżącej, ujawnione w sprawie nowe okoliczności faktyczne, przez fakt, że dotyczą zdefiniowanych wprost powołanym przepisem elementów oceny działania czynnika szkodliwego, nabierają przymiotu istotności, również i w aspekcie art. 145§ 1 pkt 5 k.p.a. Nawet gdyby uznać to stwierdzenie za błędne, to i tak w sytuacji, w której Poradnia Chorób Zawodowych w [...] rozpoznając w dniu 17 kwietnia 2001r. chorobę zawodową, nie miała pełnej wiedzy o rzeczywistym stopniu i czasie narażenia pracownika na czynnik szkodliwy po 1994r., a przy tym orzekała jedynie z prawdopodobieństwem zawodowego uszkodzenia słuchu, do niej, należał udział w ustalaniu czy nowe okoliczności faktyczne, dotyczące wymienionych podstaw oceny działania czynnika szkodliwego, mogły wpłynąć na treść jej orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej, czy też nie, a w konsekwencji na treść decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej w kontekście wznowienia.

Ani organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej ani w następstwie skargi Sąd, nie powinny były rozstrzygać samodzielnie tej elementarnej kwestii bez co najmniej opinii jednostki orzeczniczej, o co Spółka wnosiła 16 grudnia 2003r. Na marginesie jedynie podniesiono, że "M." bezskutecznie wnosiła o przeanalizowanie przez jednostkę rozpoznającą chorobę zawodową również dokumentacji Poradni "L." s.c. w [...], w której - jak to ujawniono przed Sądem Okręgowym w Bielsku-Białej w sprawie VI P 12/02 - pracownik był leczony, w to dla ustalenia czy nie istniały poza zawodowe źródła uszkodzenia słuchu pracownika. Wiedza o nowych okolicznościach faktycznych, gdyby ich istnienie ujawniono w dochodzeniu epidemiologicznym w środowisku pracy i przeprowadzonym w 2001r. przez PTIS w [...], stanowiłaby bowiem jedną z podstaw orzeczenia Poradni Chorób Zawodowych w sprawie choroby zawodowej w rozumieniu § 7 ust.4 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r., a dopiero następczo decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. Skoro orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej na podstawie oceny działania czynnika szkodliwego (w tym stopnia i czasu narażenia na czynnik szkodliwy), jak i dokumentacji, o której mowa w powołanym przepisie, ma charakter lekarski, to i ustalenie czy nowe okoliczności faktyczne dotyczące stopnia i czasu narażenia są, czy nie są istotne w kontekście podstawy wznowienia, tj. czy miałyby wpływ na treść rozpoznania, a następnie stwierdzenia choroby zawodowej, Sąd nie powinien był zatem rozstrzygać bez udziału w sprawie jednostki orzeczniczej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim (art. 175 § 1 – 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika skarżącej Spółki z o.o. M. w [...] oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt. 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania. Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 174 pkt 1 cytowanej ustawy skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd (porównaj wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r. sygn. akt OSK 121/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r poz. 11). Natomiast zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt. 2 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skierowany musi być przeciwko wyrokowi sądu a nie decyzji organy administracji a także, że nie stanowi wskazania prawidłowej podstawy kasacyjnej naruszenia prawa procesowego powołanie wyłącznie przepisów procedury administracyjnej (porównaj wyrok z dnia 19 maja 2004 r. sygn. akt FSK 80/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r. poz. 12 i wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r. sygn. akt GSK 1149/04 niepublikowany).

W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.

W skardze kasacyjnej Spółki z o.o. " M. " w [...] powołując się na naruszenie prawa procesowego zarzucono Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne ustalenie stanu faktycznego i art. 151 w związku z art. 106 § 3 tego Prawa poprzez uznanie, iż skarga może być oddalona bez przeprowadzenia koniecznego dowodu jakim zdaniem strony skarżącej winien być w tej sprawie w związku z ujawnieniem nowych okoliczności dowód z opinii właściwej jednostki orzeczniczej w przedmiocie ustalenia czy nie istniały poza zawodowe źródła uszkodzenia słuchu u J. P.

Zgodnie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Natomiast przepis art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazanie co do dalszego postępowania Szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku Sądu zajmuje zatem wskazanie podstawy rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Powinno ono mieć charakter zwięzły ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie Naczelny Sąd Administracyjny, czy Sąd I instancji nie popełnił błędu w swoim rozumowaniu.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż kontrola zaskarżonych aktów sprawowana przez wojewódzkie sądy administracyjne powinna polegać na dogłębnej i wszechstronnej analizie stanu faktycznego oraz stanu prawnego sprawy wniesionych do sądu spraw. Sąd I instancji powinien poddać gruntownej ocenie wszystkie aspekty sprawy, w których są wątpliwości, w których ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń stron postępowania. Jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, zgodnie z art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może z urzędu lub na wniosek stron postępowania przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów. Treść tych ustaleń winna następnie zostać zamieszczona w uzasadnieniu wyroku sądu, o jakim wyżej mowa. To z treści uzasadnienia powinno wynikać, że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze, konfrontując je z ustaleniami organu i materiałami dowodowymi sprawy. Sąd kontrolując zaskarżony akt, nie może przyjmować bezkrytycznie ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym, tym bardziej jeżeli są one podważane przez stronę skarżącą. Wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania muszą być właściwie i jednoznacznie zinterpretowane w uzasadnieniu wyroku z powołaniem się na konkretne przepisy prawa.

W rozpoznawanej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie przedstawione przez Sąd I instancji sporządzone zostało zgodnie z wymogami art. 141 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a mając na uwadze charakter postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w okolicznościach tej sprawy brak było podstaw do przeprowadzania dowodu z dodatkowej opinii jednostki uprawnionej do rozpoznania choroby zawodowej.

Przede wszystkim podkreślić należy, że przedmiotowe postępowanie nadzwyczajne prowadzone było w zakresie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] o stwierdzeniu u J. P. obustronnego zawodowego uszkodzenia słuchu.

Granice postępowania rozpoznawczego wznowionego postępowania wyznacza art. 149 § 2 kpa, wedle którego przedmiotem postępowania jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 145 § 1 lub czy wystąpiła przesłanka z art. 145a § 1 i w razie pozytywnego wyniku tych czynności dopiero przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Organ administracji publicznej na podstawie art. 151 § 1 pkt. 1 kpa odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a kpa, bowiem jeżeli organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, bowiem nie może uchylić decyzji w tym trybie.

W rozpoznawanej sprawie trafnie Sąd I instancji przyjął za organami administracji, że żadna z przesłanek z art. 145 § 1 i 145a kpa nie wystąpiła w tej sprawie. Wskazywane zatrudnienie J. P. w charakterze elektromontera i równolegle wykonywanie pracy na stanowisku kierowcy w godzinach nadliczbowych w okresie 1994 – 1996 r. oraz brak narażenia na hałas w tym okresie na stanowisku kierowcy jako powoływana przez stronę nowa okoliczność z punktu 5 art. 145 § 1 kpa nie mogła zasadnie w tej sprawie zostać uznana za istotną dla sprawy nową okoliczność faktyczną. Podkreślić należy w okolicznościach tej sprawy, że dla stwierdzenia choroby zawodowej u pracownika, nie ma znaczenia fakt, iż był on zatrudniony także przy innej pracy niż określona w umowie o pracę.

Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy, a więc prawdopodobnie w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Okoliczności wskazywane przez stronę skarżącą jako przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, jak prawidłowo konkludował Sąd I instancji nie miały wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy choroby zawodowej J. P. Argumentacja przedstawiona w tym zakresie przez Sąd I instancji jest w pełni podzielana przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Skoro więc ustalono, że w tej sprawie nie wystąpiły przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 i art. 145a to nie można było przejść do drugiej fazy tego postępowania wznowieniowego gdy ujawnia się ich wystąpienie tj przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Zastosowanie w opisanej sytuacji przepisu art. 151 § 1 pkt 1 kpa nie pozwalało zatem na przeprowadzenie w szczególności dowodu z opinii lekarskiej, którego domagała się strona skarżąca.

Tym samym wobec powyższych wywodów nie można za usprawiedliwiony uznać uczyniony Sądowi I instancji zarzut naruszenia prawa procesowego przez błędne ustalenie ustalenia stanu faktycznego, bez przeprowadzenia koniecznego dowodu z dodatkowej opinii lekarskiej.

Nie można również Sądowi I instancji zarzucić wskazywanego w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego.

Bezsporne ustalenia dowodowe co do pracy J. P. w hałasie przekraczającym dopuszczalne normy higieniczne w latach od 1982 – 1996 r i ustalenie przez uprawnioną jednostkę organizacyjną właściwą do rozpoznania choroby zawodowej w orzeczeniu lekarskim z dnia 17 kwietnia 2001 r. zawodowego uszkodzenia słuchu u w/w pracownika charakterystycznego dla urazu akustycznego a nie odbiorczego w okolicznościach tej sprawy nie pozwalał na wydanie innego rozstrzygnięcia jak tylko opartego na podstawie materialnoprawnej art. 151 § 1 pkt 1 kpa o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] stwierdzającej u J. P. chorobę zawodową – uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Skarżąca Spółka powołując się na nowe dowody nie ujawniła innych przyczyn choroby pracownika a przede wszystkim nie wykluczyła związku przyczynowego pomiędzy ujawnionym schorzeniem a narażeniem zawodowym (pracy w narażeniu na hałas od 1982 r.). Natomiast wykazane zatrudnienie w/w pracownika również w charakterze kierowcy w godzinach nadliczbowych od 1994 do 1996, niezależnie od wykonywania w tym samym okresie pracy elektromontera w narażeniu na hałas, nie miała znaczenia prawnego w tej sprawie a w konsekwencji nie miała wpływu na zmianę treści decyzji o uznaniu choroby zawodowej w kwestiach zasadniczych.

Wskazywana zatem przez stronę skarżącą zmiana w zakresie stopnia i czasu narażenia zawodowego pracownika na czynnik szkodliwy w okresie od 1994 do 1996 r. przy niespornym występowaniu czynnika szkodliwego (hałasu) już od 1982 r. nie miała żadnego istotnego znaczenia w tej sprawie co prawidłowo zostało ocenione. Stąd też należy podzielić w pełni stanowisko Sądu I instancji co do właściwej podstawy materialnoprawnej podjętego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Tym bardziej wobec powyższych wywodów nie można uznać by Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie przepisu § 1 ust. 2, § 10 ust. 1 w zw. z § 7 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz.294 ze zm.).

Z tych powodów podkreślić należy, iż wniesiona w tej sprawie skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw a to nakazywało Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w oparciu o przepis art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzec jak w sentencji wyroku.