Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1040/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6202 Zakłady opieki zdrowotnej
6393 Skargi na uchwały sejmiku województwa, zawierającej przepisy prawa miejscowego w przedmiocie ... (art. 90 i 91 ustawy o
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Sejmik Województwa
Treść wyniku: stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: Art. 18  pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2094
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Sędziowie : SWSA Janusz Kasprzycki ASR WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Małopolskiej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Krakowie na uchwałę Nr LXVI/982/23 Sejmiku Województwa Małopolskiego w sprawie zmiany nazwy Krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II oraz nadania statutu Krakowskiemu Szpitalowi Specjalistycznemu im. św. Jana Pawła II I. stwierdza nieważność § 14 ust. 3 załącznika do zaskarżonej uchwały, II. zasądza od Sejmiku Województwa Małopolskiego na rzecz skarżącej Małopolskiej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Krakowie kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr LXVI/982/23 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 24 kwietnia 2023 r. w sprawie zmiany nazwy Krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II oraz nadania statutu Krakowskiemu Szpitalowi Specjalistycznemu im. św. Jana Pawła II (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2023 r. poz. 3025, dalej "uchwała"), podjętą na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2094 z późn. zm.) oraz art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 633 z późn. zm.), nadano statut Krakowskiemu Szpitalowi Specjalistycznemu im. św. Jana Pawła II w brzmieniu załącznika do tej uchwały.

Małopolska Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w Krakowie wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą uchwałę w części § 2 uchwały w zw. z § 14 ust. 3 załącznika do uchwały w zakresie, w jakim: (i) zastępuje stanowisko "Naczelnej Pielęgniarki" stanowiskiem "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa" oraz (ii) rozszerza kompetencje osoby wykonującej zawód pielęgniarki lub położnej do sprawowania nadzoru nad opiekunami medycznymi i kapelanem szpitalnym – wnosząc o stwierdzenie wydania uchwały z naruszeniem prawa w ww. części i zakresie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa. Skarżąca zarzuciła uchwale naruszenie art. 49 i art. 50 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2011 r. nr 112 poz. 654 ze zm.) oraz wydanych na ich podstawie: rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą (Dz. U. z 2012 r. poz. 182 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz. U. z 2011 r. nr 151 poz. 896 ze zm.).

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że źródłem jej interesu prawnego są ustawowe obowiązki samorządu pielęgniarskiego (art. 4 ust. 1 pkt 7 i 8 oraz art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych). Następnie podniosła, że w strukturze podmiotu leczniczego niebędącego przedsiębiorcą stanowiska "naczelnej pielęgniarki" lub "przełożonej pielęgniarek" są obligatoryjne, a ich obsadzenie następować musi w drodze konkursu, którego tryb jest ściśle określony przepisami prawa, podobnie jak wymagania dla kandydatów. Przepisy prawa pozwalają oczywiście na powołanie także innych stanowisk w podmiocie leczniczym (obok), nie mogą one jednak zastępować stanowisk wymaganych ustawą. Zaskarżona uchwała usuwa stanowisko "pielęgniarki naczelnej" i zastępuje je stanowiskiem "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa", a w konsekwencji wyłącza skarżącą z procedury konkursowej na takie stanowisko. W myśl § 10 pkt 4 lit. a i lit. e ww. rozporządzenia z 2012 r. w skład komisji konkursowej wchodzi "przedstawiciel okręgowej rady pielęgniarek i położnych właściwej ze względu na siedzibę podmiotu leczniczego jako przewodniczący komisji" oraz "dwaj przedstawiciele okręgowej rady pielęgniarek i położnych właściwej ze względu na siedzibę podmiotu leczniczego". Wprowadzenie stanowiska "Zastępcy Kierownika ds. Pielęgniarstwa" skutkuje brakiem konieczności przeprowadzenia konkursu na to stanowisko. Zgodnie z art. 49 ust. 1 u.d.l. konkurs na stanowisko zastępcy kierownika przeprowadza się tylko wtedy, gdy kierownik nie jest lekarzem. Zatem jeśli szpitalem kieruje lekarz, to konkursów na stanowiska jego zastępców nie przeprowadza się w ogóle. Nawet jeśli w danym momencie dyrektorem szpitala nie byłby lekarz i taki konkurs na jego zastępcę do spraw pielęgniarstwa musiałby być przeprowadzony, to wówczas skład komisji konkursowej na takie stanowisko określa nie ww. § 10 pkt 4 (dotyczący stanowiska naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek), lecz § 10 pkt 2 (dotyczący zastępcy kierownika podmiotu leczniczego), który przewiduje odmienny skład komisji konkursowej (jeden przedstawiciel samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych zamiast trzech). Wątpliwości skarżącej – w świetle art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej – budzi także powierzenie "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa" nadzoru nad opiekunami medycznymi i kapelanem szpitalnym. O ile bowiem ci pierwsi z uwagi na swój pomocniczy charakter mają jakiś związek z udzielaniem świadczeń opieki zdrowotnej, tak kapelan szpitalny w żadnej mierze takich świadczeń nie udziela, a zatem nadzór nad nim nie mieści się w wykonywaniu zawodu pielęgniarki.

W odpowiedzi na skargę Sejmik Województwa Małopolskiego wniósł o odrzucenie (art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.) lub oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ zakwestionował interes prawny – niebędącej adresatem uchwały – skarżącej, której uchwała nie nadaje żadnych praw ani nie nakłada na nią żadnych obowiązków. Uchwała nie dotyczy skarżącej i powołanych przez nią wątpliwości w zakresie konkursów. Uchwała nie zmienia sytuacji prawnej skarżącej, bo dotyczy statutu i organizacji pracy w szpitalu, a zatem tego, czego skarżąca opiniować i uzgadniać nie może. Obowiązujące przepisy prawa nie dają bowiem organom samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych uprawnienia do współuczestniczenia w procesie kształtowania struktur organizacyjnych pomiotów leczniczych. Zgodnie z art. 42 i art. 23 u.d.l. podmiotami kształtującymi statut i regulamin organizacyjny są odpowiednio podmiot tworzący i kierownik jednostki. Nie można zatem z prawa samorządu zawodowego do uczestnictwa w komisji konkursowej wywodzić możliwości zaskarżenia statutu. Po przyjęciu statutu szpitala sytuacja skarżącej nie uległa zmianie. Nie doszło przy tym do naruszenia żadnego przepisu, który dotyczy sytuacji prawnej skarżącej (nowy statut nie pozbawia jej żadnych praw, które wynikałyby z obowiązujących przepisów). Odnosząc się do zarzutów skargi, organ wskazał, że dokonana na wniosek Dyrekcji Szpitala po pozytywnej opinii Rady Społecznej Szpitala zmiana nazwy stanowiska – która nie stanowi obejścia przepisów prawa – była podyktowana wolą zwiększenia i docenienia roli naczelnej pielęgniarki. Podkreślono przy tym, że zmiana nazwy stanowiska nie wyłącza możliwości przeprowadzenia konkursu na stanowisko "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa". W załączniku do rozporządzenia z 2011 r. wymieniono stanowisko "zastępca kierownika do spraw pielęgniarstwa (położnictwa): podmiotu leczniczego, jednostki organizacyjnej przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego, naczelna pielęgniarka, naczelna położna", a zatem prawodawca dopuścił trzy różne nazwy. Wymogi dla tych stanowisk są tożsame, a zadania realizowane przez "Zastępcę Dyrektora ds. Pielęgniarstwa" odpowiadają zadaniom realizowanym przez "Naczelną Pielęgniarkę". Nie mamy więc do czynienia z utworzeniem stanowiska nieprzewidzianego przez prawo. Powołane przez skarżącą orzeczenia, w szczególności wyroki NSA z dnia 27 sierpnia 2008 r., II OSK 666/08 oraz z dnia 16 czerwca 2010 r., II OSK 119/10, wydano w starym stanie prawnym, który jeszcze nie przewidywał stanowiska zastępcy kierownika (dyrektora) do spraw pielęgniarstwa. Zarzut dotyczący zmiany trybu przeprowadzenia konkursu jest bezpodstawny, bo uchwała nie zmienia sposobu przeprowadzenia konkursu. Nawet gdyby przyjąć, że zmiana nazwy stanowiska miała łączyć się ze zmianą trybu powołania osoby na to stanowisko (co nie jest intencją podmiotu tworzącego), to i tak nie byłaby to zmiana sprzeczna z prawem, skoro ustawodawca przewidział stanowisko zastępcy kierownika do spraw pielęgniarstwa. Niewymienienie wprost w statucie nazwy stanowiska "naczelna pielęgniarka" nie może być uznane za sprzeczne z prawem, bo przepisy ustawy nie wymagają, aby w treści statutu samodzielnego podmiotu leczniczego wymieniano wszystkie stanowiska pracy w jednostce (ustawodawca i orzecznictwo nie narzucają takiej konieczności nawet w przypadku pozostałych stanowisk wymienionych w art. 49 u.d.l.). Co do zarzutu rozszerzenia zakresu kompetencji wskazano, że zakres ten jest w regulaminach organizacyjnych niezmienny od kilku lat (k. 51, 151 i 263 a.a.) i jak dotąd tego rozwiązania skarżąca nie kwestionowała.

Repliką z dnia 31 lipca 2023 r. skarżąca podkreśliła, że uchwała nie sprowadza się do korekty nazwy stanowiska, a istotą sprawy jest zmiana trybu wyłaniania osoby, która ma nadzorować zatrudnione pielęgniarki i położne wykonujące samodzielny zawód medyczny. Na trend zastępowania stanowisk naczelnych pielęgniarek stanowiskami zastępców kierownika ds. pielęgniarstwa i potrzebę zmiany legislacyjnej (pozwalającej na zmianę nazwy stanowiska przy zachowaniu dotychczasowej procedury konkursowej) skarżąca zwróciła uwagę NIPIP, jednakże jak dotąd interwencja ustawodawcy nie nastąpiła. W podmiotach leczniczych, które podobne zmiany wprowadziły lata wcześniej, problematyczna okazuje się właśnie procedura konkursowa i ustalanie składów komisji, gdzie nie ma żadnej możliwości zaskarżenia. W takiej sytuacji izby, takie jak skarżąca, mogą jedynie odmówić wskazania swoich kandydatów do komisji powołanej w niewłaściwym trybie, jednak to powoduje niekorzystny dla wszystkich stan zawieszenia i brak możliwości przeprowadzenia konkursu. W ocenie skarżącej gołosłowna jest zawarta w odpowiedzi na skargę deklaracja, że powołanie "Zastępcy Dyrektora ds. Pielęgniarstwa" nastąpi na zasadach dla stanowiska naczelnej pielęgniarki, bo po pierwsze konkurs ogłasza inny podmiot (kierownik), a po drugie nic nie stało na przeszkodzie, aby obowiązek zastosowania właściwej procedury przyjąć w odpowiednim dokumencie.

Pismem z dnia 13 grudnia 2023 r. organ ponownie zakwestionował legitymację skarżącej do występowania w niniejszej sprawie, a także uchwałę nr 8/VIII/2023 Małopolskiej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2023 r. jako wydaną z naruszeniem ustawy i nie stanowiącą podstawy do reprezentowania w postępowaniu sądowym interesów Pielęgniarek i Położnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.") odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny, stosując środki określone w ustawie, jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W zakresie kontroli uchwał organu samorządu województwa kryterium zgodności z prawem zostało sprecyzowane w art. 82 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2094, dalej "u.s.w."). Zgodnie z tymi przepisami uchwała organu samorządu województwa sprzeczna z prawem jest nieważna, a w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Ustawodawca wskazał w ten sposób, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu województwa są istotne naruszenia prawa, przy czym powołana regulacja nie typizuje takich istotnych naruszeń prawa, podobnie jak nie charakteryzuje nieistotnych naruszeń prawa, które ustawodawca uwzględnił w art. 82 ust. 5 u.s.w., sankcjonując w odmienny niż stwierdzenie nieważności sposób tę kategorię wadliwości wymienionych aktów organu samorządu województwa. Pomimo że przepisy prawa nie zawierają wyliczenia wadliwości aktu prawa miejscowego, to wypracowane w omawianym zakresie poglądy nauki i judykatury pozwoliły ustalić katalog istotnych naruszeń prawa, skutkujących stwierdzeniem nieważności uchwały. Do tych "kwalifikowanych" naruszeń zalicza się: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia określonego rodzaju uchwały, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą jej podjęcia, naruszenie procedury podjęcia uchwały (np. wyrok NSA z dnia 24 marca 1992 r., II SA/Wr 96/92, OSP z. 7-8 z 1993 r. poz. 148). Zgodnie zaś z art. 83 ust. 1 u.s.w., nie stwierdza się nieważności uchwały po upływie roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 81 albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego.

Zgodnie z art. 90 ust. 1 u.s.w., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. "Uchwała w sprawie nadania statutu, wydana na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 42 ust. 4 ustawy o działalności leczniczej, jest aktem prawa miejscowego" (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2021 r., II OSK 2818/18, CBOSA). Mają zatem do niej zastosowanie przedstawione wyżej uwarunkowania kontroli sądowoadministracyjnej.

W ocenie Sądu, Małopolska Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w Krakowie ma uwarunkowaną naruszeniem interesu prawnego legitymację do zaskarżenia uchwały Nr LXVI/982/23 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 24 kwietnia 2023 r. w sprawie zmiany nazwy Krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II oraz nadania statutu Krakowskiemu Szpitalowi Specjalistycznemu im. św. Jana Pawła II. Interes prawny, o którym mowa w art. 90 ust. 1 u.s.w., jest bowiem rozumiany szeroko i może być wywodzony nie tylko z norm prawa materialnego, ale także z norm o charakterze ustrojowym i kompetencyjnym. Normy tego rodzaju statuują prawo do udziału w postępowaniu konkursowym dotyczącym stanowiska naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek przedstawiciela okręgowej rady pielęgniarek i położnych właściwej ze względu na siedzibę podmiotu leczniczego jako przewodniczącego komisji (§ 10 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą, Dz. U. z 2012 r. poz. 182 ze zm.). Zaskarżona uchwała, poprzez wprowadzenie stanowiska zastępcy dyrektora ds. pielęgniarstwa zamiast stanowiska naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek – ingeruje we wspomniane prawo, tj. prawo przedstawiciela skarżącej do udziału jako przewodniczący w procedurze wyłonienia osoby, która będzie nadzorować w szpitalu zadania z zakresu opieki pielęgniarskiej (w przypadku stanowiska zastępcy dyrektora ds. pielęgniarstwa konkurs nie zawsze jest obligatoryjny, a ilekroć się odbywa – rola przedstawiciela skarżącej jest inna). Ingerencja ta implikuje naruszenie interesu prawnego skarżącej. Podkreślić przy tym należy, że chodzi tu o interes prawny, którego ochrony może domagać się właśnie skarżąca, a nie naczelny organ samorządu pielęgniarek. Wszak jest on związany z prawem (kompetencją), przypisanym do jednostki organizacyjnej samorządu zawodowego właściwej ze względu na siedzibę podmiotu leczniczego – w odniesieniu do Krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. św. Jana Pawła II jest to Małopolska Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w Krakowie. Z tego względu, zdaniem Sądu, nie można podzielić stanowiska i argumentacji organu co do braku legitymacji skargowej skarżącej, w tym także argumentacji sformułowanej w piśmie z dnia 13 grudnia 2023 r. Jako niezasadne jawią się również zarzuty zrelatywizowane do uchwały nr 8/VIII/2023 Małopolskiej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2023 r. W tym kontekście zauważyć trzeba, że powołany przez organ art. 31 ustawy z dnia 11 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych nie zawiera wyczerpującego wyliczenia kompetencji okręgowej rady, co znajduje wyraz w posłużeniu się przez prawodawcę określeniem "w szczególności". Na marginesie warto dodać, że większość wyroków powołanych w skardze została wydana na skutek skarg złożonych przez okręgowe izby pielęgniarek i położnych i ich legitymacja do zaskarżenia uchwał podjętych na podstawie art. 42 ust. 4 ustawy o działalności leczniczej nie budziła wątpliwości ani wojewódzkich sądów administracyjnych, ani Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą przeprowadza się konkurs na stanowisko: 1) kierownika; 2) zastępcy kierownika, w przypadku gdy kierownik nie jest lekarzem; 3) ordynatora; 4) naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek; 5) pielęgniarki oddziałowej. Sposób przeprowadzania konkursu, o którym mowa w art. 49 ust. 1, skład oraz tryb i warunki powoływania i odwoływania komisji konkursowej, oraz ramowy regulamin przeprowadzania konkursu – określa wspomniane już rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą (Dz. U. z 2012 r. poz. 182 ze zm.). Skład komisji konkursowej jest zróżnicowany w zależności od stanowiska, którego dotyczy konkurs. W przypadku gdy postępowanie konkursowe dotyczy stanowiska naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek w skład komisji konkursowej wchodzi – w szczególności – przedstawiciel okręgowej rady pielęgniarek i położnych właściwej ze względu na siedzibę podmiotu leczniczego jako przewodniczący komisji (§ 10 pkt 4 lit. a rozporządzenia). W przypadku gdy postępowanie konkursowe dotyczy stanowiska zastępcy kierownika podmiotu leczniczego przedstawiciel okręgowej rady pielęgniarek i położnych właściwej ze względu na siedzibę podmiotu leczniczego również wchodzi w skład komisji konkursowej, ale nie pełni funkcji przewodniczącego komisji (ta funkcja jest zastrzeżona dla przedstawiciela podmiotu tworzącego – § 10 pkt 2 lit. a i c).

Sąd podziela zaprezentowany w uzasadnieniu skargi oraz w powołanym tam orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że stanowiska wymienione w art. 49 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej, w tym stanowisko naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek, mają w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą charakter obligatoryjny i muszą zostać uwzględnione w strukturze organizacyjnej szpitala. Nie jest dopuszczalne zastępowanie tych stanowisk innymi stanowiskami o takiej samej funkcji, zwłaszcza gdy wiąże się to z odmienną procedurą wyboru osób mających je zajmować. W statucie mogą być ustanowione określone stanowiska obok, ale nie zamiast, tych, które są przewidziane w ustawie. Paragraf 14 ust. 3 załącznika do zaskarżonej uchwały, który stanowi, że: "Zadania z zakresu opieki pielęgniarskiej, higieny szpitalnej, żywienia pacjentów, opiekunów medycznych oraz kapelana szpitalnego nadzoruje Zastępca Dyrektora ds. Pielęgniarstwa podległy bezpośrednio Dyrektorowi Szpitala" – w sposób istotny narusza zatem prawo (art. 49 ust. 1 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej).

"W sytuacji gdy art. 49 ust. 1 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej przewiduje konieczność przeprowadzenia konkursu na stanowisko naczelnej pielęgniarki, a sama procedura takiego konkursu uregulowana została w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą, to (...) zastąpienie stanowiska Naczelnej Pielęgniarki, innym równorzędnym stanowiskiem prowadzi do obejścia przepisów ustawy oraz wskazanych powyżej rozporządzeń Ministra Zdrowia. Skoro bowiem przepisy wyższego rzędu wprowadzają w strukturze organizacyjnej podmiotu leczniczego niebędącego przedsiębiorcą stanowisko naczelnej pielęgniarki, określając jednocześnie, iż stanowisko to obsadzane musi być w drodze konkursu, a zarazem określając niezbędne kwalifikacje zawodowe jakie spełniać musi osoba zajmująca to stanowisko, to za niedopuszczalne uznać należy, tworzenie w akcie niższego rzędu, jakim jest statut szpitala, równorzędnego stanowiska, które nie będzie podlegać wskazanym wyżej regulacjom. Wykreślenie ze statutu przewidzianego w ustawie stanowiska i zastąpienie go innym nieprzewidzianym w ustawie, któremu przypisane miałyby być te same obowiązki, jakie miała osoba na stanowisku naczelnej pielęgniarki wykracza poza zakres spraw, które mogą być regulowane w statucie" (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2015 r., IV Sa/Po 650/14, CBOSA). Takie rozwiązanie prowadzi do pozbawienia samorządu pielęgniarek ustawowych uprawnień związanych ze sprawowaniem pieczy nad wykonywaniem zawodu (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., II OSK 226/11, CBOSA).

Zdaniem Sądu, do interpretacji odmiennej niż wyżej przedstawiona nie może prowadzić argumentacja organu sformułowana w odpowiedzi na skargę tudzież późniejszych pismach procesowych. W szczególności rozstrzygającego znaczenia nie mogą mieć intencje organu – dążenie do podniesienia rangi zawodu pielęgniarki. Podobnie rozstrzygającego znaczenia nie może mieć to, że w akcie rangi podustawowej (tj. w obowiązującym w czasie podejmowania zaskarżonej uchwały rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami) występuje również określenie "zastępca kierownika do spraw pielęgniarstwa (położnictwa)", ani to, że obecnie są formułowane postulaty de lege ferenda co do zasadności ewentualnej zmiany ustawy, pozwalającej na zastępowanie stanowiska naczelnej pielęgniarki stanowiskiem zastępcy dyrektora ds. pielęgniarstwa.

Ustosunkowując się z kolei do tego zarzutu skargi, w którym skarżąca wskazuje, że w § 14 ust. 3 załącznika do zaskarżonej uchwały określony został zbyt szeroki zakres nadzoru – zauważyć należy, że Sąd uwzględnił dalej idący zarzut i uznał, że odnośny nadzór w ogóle nie mógł być przypisany do stanowiska zastępcy dyrektora. W tej zaś sytuacji w założeniu niepodobna analizować, czy granice nadzoru, sprawowanego przez zastępcę dyrektora, zostały określone prawidłowo. Natomiast rozważania co do tego, jak potencjalnie powinny być ukształtowane kompetencje naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek, nie są na tym etapie dopuszczalne, ponieważ miałyby charakter hipotetyczny i odnosiłyby się do normy, której w zaskarżonej uchwale nie ma.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.