Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 422/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151, art. 135
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 20 ust. 2 i ust. 3a, art. 24 ust. 2b i ust. 2c
journal: Dz.U. 2023 poz 1752
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
article: art. 3, art. 19, art. 21 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 672
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - t.j.
article: § 10
journal: Dz.U. 2021 poz 1390
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
article: § 4 pkt 4, § 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1246
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
article: art. 14 ust. 8
journal: Dz.U. 2023 poz 977
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Dnia 9 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Paweł Dańczak, Protokolant Asystent sędziego Dominika Ratajczyk-Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2024 roku sprawy ze skargi K. A. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia 6 marca 2024 roku nr GiK-II.7221.114.2023 w przedmiocie odmowy aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Brzezińskiego z dnia 12 grudnia 2023 roku nr BG.6620.91.2023.


UZASADNIENIE

Decyzją z 6 marca 2024 r., nr GiK-II.7221.114.2023, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty Brzezińskiego z 12 grudnia 2023 r., nr BG.6620.91.2023 o odmowie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków w zakresie oznaczenia użytku gruntowego Ls – las dla działki ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie nr [...] miasta B..

W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek K. A. z 25 maja 2023 r. w przedmiocie zmiany użytku Ls – las na użytek R – tereny rolne. We wniosku wskazano, że zarówno w zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i w księdze wieczystej [...], działka jest oznaczona jako tereny rolne a nie leśne.

6 lipca 2023 r. K. A. skorzystała z prawa wglądu w akta sprawy i ponownie wniosła o korektę zapisów w bazie danych EGiB.

Decyzją z 12 grudnia 2023 r. Starosta Brzeziński odmówił aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków w zakresie oznaczenia użytku gruntowego Ls – las dla działki ewidencyjnej nr [...], położonej w obrębie nr [...] miasta B..

W odwołaniu od decyzji z 12 grudnia 2023 r. skarżąca podniosła, że za las może być uznany grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną, drzewami, krzewami oraz runem leśnym, o ile spełnia także jedno z kryteriów wymienionych w art. 3 pkt 1 pod lit. a, b lub c ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1356 ze zm.). Zakwalifikowanie gruntu jako las na podstawie ustawy o lasach wymaga łącznego spełnienia kryteriów przyrodniczego i przestrzennego oraz kryterium przeznaczenia, wymienionego w art. 3 ust. 1 ustawy o lasach. Co do zasady las w znaczeniu przyrodniczym stanie się lasem w znaczeniu prawnym dopiero wtedy, gdy zostanie w określonym trybie przeznaczony do produkcji leśnej, co w państwie dbającym o ład przestrzenny może nastąpić tylko w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i musi być poparte uproszczonym planem urządzenia lasu zatwierdzonym przez Ministra Środowiska.

Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji podniósł dalej, że w trakcie modernizacji w 1996 r. na działce nr [...] ujawniono użytek LsVI o powierzchni 0,0794 ha. Zarówno w czasie, gdy przeprowadzano prace geodezyjne w zakresie modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta B., jak i obecnie, działka nr [...] porośnięta jest zwartym drzewostanem leśnym. Użytek LsVI obejmuje swym zasięgiem działkę nr [...] oraz działkę sąsiednią nr [...]. Działki te mają łączną powierzchnię 0,1898 ha. Zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. działka nr [...] znajduje się w obszarach oznaczonych symbolami R (tereny rolne) oraz 140 KD (tereny komunikacji kołowej).

Działka nr [...] spełnia kryterium przestrzenne oraz przyrodnicze, przez co można ją zakwalifikować jako las w świetle prawa. Co prawda sama działka nr [...] posiada powierzchnię mniejszą niż 0,10 ha jednak występuje w kompleksie zwartego drzewostanu razem z sąsiednią działką nr [...], a ich łączna powierzchnia 0,1898 ha spełnia kryterium wynikające z art. 3 ustawy o lasach. Kryterium zawarte w tym przepisie nie odnosi się do powierzchni działki ewidencyjnej, lecz do powierzchni gruntu pokrytego roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawionego.

Odnosząc się do argumentu skarżącej, że wprowadzenie użytku leśnego w bazie EGiB możliwe jest jedynie na podstawie planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, organ drugiej instancji wskazał, że działka nr [...] nie posiada PUL (sporządzanego dla terenów leśnych Skarbu Państwa) ani UPUL (opracowywanego dla nieruchomości leśnych stanowiących własność prywatną). Mimo, że grunt ten stał się własnością prywatną, to nadal nie spełnia wymagań opisanych w art. 6 ust 1 pkt 7 ustawy o lasach, gdyż uproszczony plan urządzenia lasu z definicji opracowuje się dla zwartych kompleksów leśnych o powierzchni co najmniej 10 ha. Istnienie w obrocie prawnym tych aktów administracyjnych nie determinuje zakwalifikowania danego gruntu jako las, a tylko dookreśla zasady prowadzenia gospodarki leśnej. Grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną, z istoty rzeczy jest lub może być przeznaczony do produkcji leśnej. Nie ma również znaczenia przeznaczenie gruntów w planie miejscowym na cele inne niż leśne. Nie stanowi to o pozbawieniu tych gruntów ich faktycznego, dotychczasowego charakteru, w tym wypadku leśnego.

K. A. nie jest właścicielem działki sąsiedniej o nr [...], zatem nie może skutecznie wnioskować o zmianę użytku w tej działce, o co wnosi w odwołaniu.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 ustawy o lasach poprzez odmowę zmiany danych w EGiB w zakresie oznaczenia użytku gruntowego Ls dla działki nr [...], położonej w obrębie nr [...] miasta B., podczas gdy działka ta nie spełnia definicji lasu;

2. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 2a i 2b ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1752 ze zm.) poprzez odmowę aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, pomimo wskazania w księdze wieczystej i miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, że wskazana działka nie ma charakteru leśnego;

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewystarczające zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że jeżeli las zajmuje mniejszą powierzchnię niż określoną w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach nie podlega ochronie na podstawie przepisów ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2409 ze zm.). Dopiero gdy powierzchnia jest większa, każda budowa wymaga uprzedniej zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. Uznanie za grunt leśny działki o powierzchni mniejszej od ustawowego minimum doprowadziło do naruszenia przepisów ustawy o lasach. Naruszenie art. 24 ust. 2a i 2b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne miało miejsce na skutek odmowy aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, pomimo wskazania w księdze wieczystej i miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, że wskazana działka nie ma charakteru leśnego, podczas gdy zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. a i b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych. Błędy w zakresie prawa materialnego spowodowane były przez naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewystraczające zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny, jak również słuszny interes obywateli. Nie określono bowiem dokładnie, jaka powierzchnia może być zakwalifikowana jako las i czy w związku z powyższym tak właśnie może być określona działka należąca do skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części.

Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne.

Przeprowadzona przez sąd kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wykazała, że skarga jest uzasadniona. Decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczyła ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków użytku gruntowego na działce skarżącej w następstwie modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w 1996 r., tj. LsVI, z którą to klasyfikacją nie zgadza się skarżąca podnosząc, że działka jej ma mniejszą powierzchnię niż 0,10 ha wobec czego nie może zostać zakwalifikowana jako las, w księdze wieczystej nieruchomość jest oznaczona jako użytek rolny, według ustaleń dla tej działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą nr XXVII/120/04 Rady Miasta Brzeziny z dnia 29 listopada 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Brzeziny działka znajduje się w obszarach oznaczonych jako R (tereny rolne) i 140 KD (tereny komunikacji kołowej). Spór koncentruje się zatem na prawidłowości klasyfikacji znajdującego się aktualnie na działce skarżącej użytku gruntowego jako lasu.

Wobec tego należy zaznaczyć, że jedną z podstawowych zasad dotyczących ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności wpisów, stąd też rejestr ewidencji gruntów i budynków ma być odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego i faktycznego dotyczącego gruntu, czy budynku. Stąd też dokonując wpisu w ewidencji gruntów i budynków, jak również dokonując aktualizacji istniejących wpisów, zarówno tych dotyczących stanu prawnego, jak i tych dotyczących danych faktycznych, które ujawniane są w ewidencji, podstawową zasadą, którą należy mieć na uwadze, jest zasada aktualności. Dlatego też w ewidencji gruntów i budynków nie dokonuje się wpisów, które nie mają waloru aktualności, czyli nie dokonuje się wpisów, które mają walor historyczny w oparciu o historyczne dokumenty, w sytuacji gdy na skutek zmiany okoliczności faktycznych, czy prawnych utraciły swoją aktualność. Procedura aktualizacji ewidencji gruntów i budynków ma charakter sformalizowany zarówno w zakresie zasad, jak i określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu.

Podkreślić należy, że w operacie ewidencji gruntów należy ujawniać aktualny rodzaj użytku gruntowego istniejący na gruncie, stąd też istotne są aktualne ustalenia co do istniejącego rodzaju użytku gruntowego, a nie ustalenia dotyczące ujawnionych w przeszłości użytków, a więc tak jak w rozpoznawanej sprawie – w czasie przeprowadzania modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 1996 r., z której operat geodezyjny został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...], a więc 27 lat przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

W ocenie sądu akta sprawy nie pozwalają jednakże stwierdzić, aby takie ustalenia zostały w sposób prawidłowy i wystarczający przeprowadzone. Nie zostały we właściwy sposób, pozwalający na ich weryfikację sądowi i skarżącej, udokumentowane w aktach sprawy.

W postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji organy administracji niedostatecznie wykazały, że występujący na gruncie rodzaj użytku gruntowego jest lasem, a tym samym, że istniejący w ewidencji gruntów wpis rodzaju użytku gruntowego Ls – las zachowuje swoją aktualność.

Należy zwrócić uwagę jak kształtują się relacje pomiędzy ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne a ustawą o lasach.

Jak stanowi art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Z kolei art. 20 ust. 2 ustawy o lasach zawiera wymóg, aby w ewidencji gruntów uwzględniać ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów.

Przepis art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nakazując uwzględnianie w ewidencji gruntów i budynków przepisów o lasach, stwarza dodatkowy reżim prawny dla organu ewidencyjnego. Przepis ten należy uznać za stanowiący wyjątek, a zatem niepodlegający wykładni rozszerzającej. Zawarty zatem w art. 20 ust. 2 ustawy o lasach wymóg, aby w ewidencji gruntów uwzględniać ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, musi być rozumiany literalnie. Nałożony w art. 20 ust. 2 ustawy o lasach obowiązek uwzględniania planów urządzenia lasu dotyczących granic i powierzchni lasów oznacza wyłącznie, że nie jest dopuszczalne dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie terenów leśnych wbrew planom urządzania lasów. Z powyższych dwóch artykułów bezspornie wynika tyle, że w przypadku gdy zostały przyjęte plany urządzenia lasu i uproszczone plany urządzenia lasu, to organ ewidencyjny związany jest tymi planami, ale tylko w części dotyczącej granic i powierzchni lasów.

Jak z kolei stanowi art. 19 ust. 1 ustawy o lasach plany urządzenia lasu sporządza się dla lasów stanowiących własność Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem ust. 2. W myśl art. 19 ust. 2 ustawy o lasach uproszczone plany urządzenia lasu, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, sporządza się dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o lasach dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów. Stosownie do art. 21 ust. 2 inwentaryzację stanu lasów, o której mowa w art. 19 ust. 3, przeprowadza się na zlecenie starosty.

W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z zaświadczenia Starosty Brzezińskiego z 18 maja 2022 r., nr [...], działka skarżącej nie jest objęta inwentaryzacją lasu sporządzoną na okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2027 r. Na okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2027 r. dla obrębu [...] miasta B. nie sporządzono uproszczonego planu urządzenia lasu. Z akt sprawy nie wynika, aby działka skarżącej została objęta inwentaryzacją lasu w oparciu o art. 19 ust. 3 i art. 21 ust. 2 ustawy o lasach.

W rozporządzeniu z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 219) w § 10 określono, że zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych zawiera znajdująca się w tym załączniku tabela, która w odniesieniu do użytków gruntowych – Lasów Ls (lp. 10) stanowi, że do lasów zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1356, z późn. zm.).

Stąd też zawarta w art. 3 ustawy o lasach definicja lasu ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia zaistniałego w niniejszej sprawie sporu.

Zgodnie z art. 3 ustawy o lasach lasem w rozumieniu ustawy jest grunt:

1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:

a) przeznaczony do produkcji leśnej lub

b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo

c) wpisany do rejestru zabytków;

2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

Z punktu widzenia rozumienia pojęcia lasu istotne jest więc czy spełnia on wszystkie kryteria określone w art. 3 pkt 1 lit. a-c lub w art. 3 pkt 2 ustawy o lasach.

W orzecznictwie wskazuje się, że aby można było mówić o lesie w znaczeniu art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, kryteria podstawowe: przyrodnicze, przestrzenne i przeznaczenia, muszą być spełnione łącznie (por. wyroki NSA: z 2 października 2015 r., II OSK 308/14; z 23 maja 2013 r., II OSK 215/12; z 23 kwietnia 2013 r., I OSK 1983/11).

W świetle powyższego, wbrew stanowisku organów administracji, decydujące dla określenia, czy grunt na działce skarżącej nr [...] miał charakter leśny w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, było nie tylko ustalenie, czy miał on odpowiednią powierzchnię nawet z działką sąsiednią nr [...] (kryterium przestrzenne) oraz czy był pokryty roślinnością leśną (kryterium przyrodnicze), ale także, czy był on przeznaczony do prowadzenia produkcji leśnej (kryterium przeznaczenia). Nie jest wystarczające samo założenie, że każdy grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną jest z istoty rzeczy lub może być przeznaczony do produkcji leśnej.

W ocenie sądu w tym zakresie takich ustaleń nie poczyniono, a przynajmniej ich nie udokumentowano w aktach sprawy. W związku z powyższym na obecnym etapie postępowania nie można stwierdzić, czy na działce skarżącej nr [...] znajduje się las w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o lasach. Dopiero przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie, w odniesieniu do wszystkich 3 kryteriów składających się na definicję lasu pozwoli na ustalenie, czy mamy do czynienia z lasem, o którym stanowi art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, zlokalizowanym na działce skarżącej. W rozpoznawanej sprawie nie zostało wykazane i wystarczająco udokumentowane w aktach sprawy, aby na działce skarżącej w znajdował się las w rozumieniu ustawy o lasach (art. 3 pkt 1). Działka skarżącej ma mniejszą powierzchnię niż 0,10 ha i nie można na podstawie akt sprawy jednoznacznie stwierdzić, aby nawet uwzględniając roślinność także na działce sąsiedniej nr [...], były one pokryte roślinnością leśną o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawione, a także by były one przeznaczone do produkcji leśnej lub stanowiły rezerwat przyrody lub wchodziły w skład parku narodowego albo były wpisane do rejestru zabytków.

Należy zwrócić uwagę, że zawarta w ewidencji gruntów i budynków informacja dotycząca rodzaju użytków gruntowych i ich klas bonitacyjnych jest informacją, która dotyczy stanu faktycznego istniejącego na gruncie, który może ulegać zmianie, np. w wyniku czynności podejmowanych przez uprawniony podmiot czy samoistnie w wyniku zjawisk przyrodniczych.

Obowiązujące aktualnie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. poz. 1246) stanowi w § 4 pkt 4, że z urzędu klasyfikację przeprowadza się na gruntach, na których starosta zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków albo okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych – w przypadku zmiany użytków gruntowych na gruntach podlegających klasyfikacji. W myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie obejmuje: 1) sporządzenie opisu fizjograficznego; 2) ustalenie zasięgu gruntów podlegających klasyfikacji; 3) badanie profili glebowych, w tym określenie uziarnienia w ich poszczególnych poziomach genetycznych oraz szczegółowe określenie na mapie ewidencyjnej miejsca przeprowadzania tych badań; 4) ustalenie rodzaju zbiorowisk roślinnych na łąkach trwałych i pastwiskach trwałych; 5) ustalenie typu siedliskowego lasu, jego drzewostanu, podszycia i runa na gruntach leśnych; 6) ustalenie rodzaju i gęstości zadrzewień i zakrzewień gruntów zadrzewionych i zakrzewionych; 7) zaliczenie gruntów do odpowiedniego typu, rodzaju i gatunku gleby, rodzaju użytku gruntowego oraz klasy bonitacyjnej; 8) ustalenie zasięgu konturów typów gleb oraz klas bonitacyjnych. Z akt sprawy nie wynika, aby w odniesieniu do działki skarżącej miała miejsce taka okresowa weryfikacji danych ewidencyjnych w trybie określonym w rozporządzeniu w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów.

Nie bez znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jest okoliczność, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą nr XXVII/120/04 Rady Miasta Brzeziny z dnia 29 listopada 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Brzeziny, działka skarżącej została przeznaczona na cele nieleśne – R (tereny rolne) i 140 KD (tereny komunikacji kołowej).

Należy podkreślić, że plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm.). Obowiązujący plan miejscowy jest więc źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organu, który go ustanowił (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP).

Okoliczności tej organy administracji nie rozważyły i uwzględniły w wystarczającym stopniu.

W ocenie sądu organy administracji nie wyjaśniły w sprawie stanu faktycznego i zaniechały wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

W świetle powyższego sąd uznał, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie decyzji organów obu instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia oraz omówienia całego materiału dowodowego. Wobec powyższego uznać należy, że organy naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a organ drugiej instancji ponadto art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji tego koncentrując się wyłącznie na kryteriach przestrzennym i przyrodniczym przedwcześnie uznały, że znajdujący się na działce skarżącej użytek gruntowy należy zakwalifikować jako las i odmówiły aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, czym naruszyły art. 3 pkt 1 ustawy o lasach oraz art. 20 ust. 3a, art. 24 ust. 2b i ust. 2c ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji powinny uwzględnić powyższe rozważania.

Z tych względów sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a.

ds