Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1866/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 28 ust. 1, art. 4 pkt 6a, art 2 pkt 53 i 61, , art 92c ust. 1 pkt 1, art 87 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Piotr Popek / spr./, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2024 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 12 września 2023 r. nr 1801-IGC.4802.2.2023 w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania wymaganego zezwolenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. R. (dalej: strona/skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 12 września 2023 r. nr 1801-IGC.4802.2.2023. którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu nr 408000-408000-COC.48.55.2022 z dnia 12 grudnia 2022r. w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm., dalej: u.t.d.).

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy, w dniu 2 października 2021r. funkcjonariusz Oddziału Celnego w M. przeprowadził kontrolę wyjeżdżającego z terytorium RP zespołu pojazdów marki RENAULT MASTER numer rej. [...] (UA) wraz z dwuosiową przyczepą marki RYDWAN o numerze rejestracyjnym [...]. Przedmiotowa kontrola przeprowadzona została w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 2201, dalej: u.t.d.). Na podstawie przedstawionych dowodów rejestracyjnych stwierdzono, że zespół pojazdów posiadał dopuszczalną masę całkowitą 6200 kg i dopuszczalną ładowność 3680 kg. Z uwagi na fakt, że dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 6 ton, a łączna dopuszczalna ładowność przekraczała 3,5 tony, funkcjonariusze dokonujący kontroli stwierdzili, iż wykonywany przewóz wymagał zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego przewoźnik nie przedstawił w trakcie kontroli.

Podmiotem wykonującym przewóz drogowy i jednocześnie kierowcą w/w zespołu pojazdów był obywatel Ukrainy - R. M., który na podstawie zgłoszeń eksportowych MRN [...], [...] przewoził towar w postaci 2 samochodów używanych marki FORD FOCUS oraz OPEL INSIGNIA. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych dotyczących przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym sporządzono protokół kontroli drogowej nr [...] z dnia 02.10.2021r., dokumentujący ustalenia kontroli oraz stwierdzający fakt naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Obecny podczas kontroli kierujący pojazdem zapoznał się z treścią protokołu i podpisał go, nie wnosząc żadnych uwag.

Mając na względzie wyniki kontroli Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu, postanowieniem znak sprawy 408000-408000-COC.48.55.2022 z dnia 21.10.2022 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne wobec przewoźnika: R. M. w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia.

Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji decyzją z dnia 12 grudnia 2022 r. nałożył na wykonującego przewóz karę pieniężną w kwocie 12.000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia, określoną pod lp. 3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z treści protokołu ważenia, na okoliczność ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej zestawu pojazdów oraz z dokumentacji fotograficznej lawety i przewożonego pojazdu marki Opel Insignia załączonej do przedmiotowego odwołania, na okoliczność ustalenia stanu technicznego pojazdu. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego wobec błędnego uznania, że strona wykonując przewóz uszkodzonego samochodu osobowego marki Opel Insignia była zobowiązana posiadać i okazać odpowiednie zezwolenie, jak również błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że przewożony pojazd nie jest pojazdem uszkodzonym, co skutkowało nieuwzględnienie zwolnienia na podstawie art. 6 umowy i art. 7 lit. f umowy pomiędzy RP i UA sporządzonej w Warszawie 18 maja 1992 r. (M.P. z 2002 r. IMr 66 poz. 125). Podniosła także, że dane zawarte w przedłożonych podczas kontroli dowodach rejestracyjnych są błędne i nie odpowiadają stanowi faktycznemu oraz danym technicznym podanym przez producenta.

Dyrektor IAS w Rzeszowie opisana na wstępie decyzją z dnia 12 września 2023 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

Na wstępie organ przedstawił przepisy mających zastosowanie ustawy o transporcie drogowym z których wynika obowiązek posiadania stosownego zezwolenia. Podkreślił, że w świetle art. 28 ust. 1 u.t.d., wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, a w myśl art. 28a ust. 3 u.t.d., kierujący pojazdem samochodowym wykonującym taki przewóz jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1. W przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Stosownie zaś art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, których wykaz określa załącznik nr 3 do ustawy.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajduje również umowa zawarta pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzona w Warszawie dnia 18 maja 1992 r. (M.P. z 2002 r., nr 6 poz.125, dale: Umowa między RP a Ukrainą), bowiem analizowany przewóz odbywał się pojazdami zarejestrowanymi na terytorium Umawiającej się Strony - Ukrainy. Art. 6 tej umowy stanowi, że z wyjątkiem przewozów określonych w artykule 7, przewozy ładunków wymienione w artykule 5 mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń, wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej Umawiającej się Strony. W art. 7 ust 1 Umowy wymieniono przypadki, w których przewóz nie wymaga zezwolenia, obejmujący również pojazdów uszkodzonych. .

Odwołał się także organ do protokołu posiedzenia Polsko-Ukraińskiej Komisji Mieszanej do spraw Międzynarodowych Przewozów Drogowych Osób i Towarów z dnia 24-25 marca 2003 r. (Kijów), w którym stwierdzono, że "(...) Strony potwierdziły, że przy przewozie towarów pojazdy samochodowe z przyczepą, których ładowność nie przekracza 3,5 tony, lub których masa całkowita nie przekracza 6 ton zwolnione są z obowiązku posiadania zezwolenia", co zostało potwierdzone w protokole z posiedzenia Polsko-Ukraińskiej Komisji Mieszanej do spraw Międzynarodowych Przewozów Drogowych z dnia 3-4 kwietnia 2006r. (Kijów). Analogiczne uzgodnienia zostały zawarte w protokole z dnia 17-18 października 2013 r. (Warszawa), zgodnie z treścią którego: "Delegacje uzgodniły, że zwolnione są z wymogu zezwoleń przewozy wykonywane pojazdami o ładowności nie przekraczającej 3,5 ton lub dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 6 ton we wszystkich relacjach przewozowych (dwustronnych, tranzytowych oraz do/z krajów trzecich przy tranzytowaniu kraju rejestracji pojazdu)".

Wyjaśnił organ odwoławczy, że kryterium ładowności nieprzekraczającej 3,5 tony lub masy całkowitej do 6 ton dotyczy pojazdu samochodowego łącznie z przyczepą lub naczepą. Zauważył, że Umowa między RP a Ukrainą nie przewiduje zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia dla przewozów wykonywanych na potrzeby własne, co oznacza, że fakt, że kontrolowany przewóz realizowany był na potrzeby własne, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Z kolei jak podał organ odwoławczy ustalone w sprawie parametry pojazdu, w oparciu o przedstawione dowody rejestracyjne wykazały, że dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 6 ton (6200 kg), a łączna dopuszczalna ładowność przekraczała 3,5 tony (3680kg), co w świetle postanowień Umowy oznacza, że przedmiotowy przewóz wymagał posiadania odpowiedniego zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy, którego kierowca pojazdu nie posiadał.

Organ odwoławczy wskazał, że ustalenia co do masy całkowitej oraz dopuszczalnej ładowności ustalono w trakcie kontroli na podstawie dokumentów rejestracyjnych pojazdu oraz przyczepy. Wyjaśnił przy tym, że zgodnie z art. 2 pkt 61 ustawy Prawo o ruchu drogowym "maksymalna masa całkowita" jest to największa masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, określona przez producenta pojazdu. W pkt 59 w/w artykułu zawarta została definicja z kolei "dopuszczalnej masy całkowitej", zgodnie z którą jest to największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Z kolei "dopuszczalna ładowność" to największa masa ładunku i osób, jaką może przewozić pojazd, która stanowi różnicę dopuszczalnej masy całkowitej i masy własnej pojazdu (art. 2 pkt. 56 w/w ustawy). Natomiast za "masę własną" należy uznać, zgodnie z art. 2 pkt 53 ustawy Prawo ruchu drogowym, masę pojazdu z jego normalnym wyposażeniem, paliwem, olejami, smarami i cieczami w ilościach nominalnych, bez kierującego.

W świetle tych zapisów ustawy organ odwoławczy zauważył, że zarówno maksymalna masa całkowita, jak i dopuszczalna masa całkowita, wbrew twierdzeniom strony, zawiera oprócz masy pojazdu i masy ładunku również masę osób. Podkreślił, że dokumenty rejestracyjne pojazdu są dokumentami urzędowymi, w których uprawniony organ potwierdza parametry pojazdu. W związku z powyższym stwierdził organ, że ustalenia w zakresie danych technicznych pojazdu silnikowego oraz przyczepy, w oparciu o przedłożone podczas kontroli dowody rejestracyjne, były prawidłowe a dalsze prowadzenie postepowania dowodowego w tym zakresie postulowane przez odwołującego się było zbędne.

Odnosząc się do twierdzeń odwołującego się, że nie miał obowiązku posiadania stosownego zezwolenia ponieważ wykonywany przewóz uszkodzonego pojazdu miał cechy przewozu niehandlowego, a z uwagi na charakter przewożonego towaru korzystał ze zwolnienia wynikającego z umowy polsko - ukraińskiej, wskazał organ odwoławczy, ze wykonywany w rozpatrywanej sprawie przejazd zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony wyczerpuje definicję przewozu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 6a u.t.d., w świetle bowiem tego przepisu przewóz drogowy obejmuje zarówno transport drogowy rozumiany jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, jak również niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne. Z treści art. 3 u.t.d. wynika, że ustawa ta znajduje zastosowanie do każdego użytkownika dróg dokonującego przewozu drogowego pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającym 3,5 tony, a więc także do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami. W przypadku wykonywania przewozu przez zagraniczny podmiot, występujący w charakterze podmiotu nieprofesjonalnego mają zastosowanie przepisy w/w ustawy w zakresie obowiązku posiadania zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 28 ust. 1 u.t.d., a w konsekwencji dotyczące odpowiedzialności za niezastosowanie się do przedmiotowego obowiązku.

Ponadto, organ zaznaczył, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 Umowy między RP a Ukrainą, przewozy ładunków wymienione w artykule 5 mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń, wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej Umawiającej się Strony. Umowa przewiduje odstępstwo od powyższej zasady, ale w ściśle określonych przypadkach wymienionych w art. 7 ust. 1 a zawarty tak katalog wyjątków objętych zwolnieniem nie obejmuje przewozów realizowanych na potrzeby własne.

Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że wbrew twierdzeniom odwołującego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że objęte przewozem pojazdy marki FORD FOCUS i OPEL INSIGNIA były uszkodzone, która to okoliczność stanowiłaby podstawę do zastosowania zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na mocy art. 7 ust. 1 lit. f umowy. Poddając analizie treść dokumentów okazanych przez przewoźnika w trakcie kontroli, organ ustalił że zgodnie ze zgłoszeniem wywozowym MRN [...] oraz [...] przedmiotem wywozu były pojazdy używane. Również treść umowy kupna - sprzedaży oraz dokumenty rejestracyjne pojazdów przeczą przedstawionemu w protokole przesłuchania kontrolowanego oświadczeniu odwołującego, że przedmiotem przewozu był uszkodzony pojazd marki OPEL INSIGNIA. Nie potwierdziła tego również dokumentacja fotograficzna załączona do przedmiotowego odwołania, która z uwagi na brak daty jej sporządzenia, jak również brak elementów identyfikacyjnych pojazdy (chociażby w postaci uwidocznionych numerów rejestracyjnych pojazdu i przyczepy), nie może stanowić dowodu w sprawie.

Co więcej, organ odwoławczy podkreślił, że nawet przyjmując za udowodnioną, na podstawie oświadczenia strony złożonego do protokołu przesłuchania kontrolowanego okoliczność, że pojazd marki OPEL INSIGNIA był uszkodzony, pozostaje ona bez wpływu na wynik sprawy, bowiem przedmiotem przewozu był jednocześnie pojazd nieuszkodzony marki FORD FOCUS, co obligowało podmiot wykonujący przewóz do uzyskania stosownego zezwolenia.

Podkreślił ponadto organ odwoławczy, że zarówno w trakcie kontroli, jak również na etapie prowadzonego postępowania, odwołujący nie przedstawił dowodu potwierdzającego spełnienie warunku uprawniającego go do zastosowania zwolnienia z wymogu posiadania zezwolenia. Zaakcentował, że choć obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, to nie oznacza to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza że nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych, może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla Strony. Zwrócił uwagę na prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że pomimo istnienia w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej, nakładającej na organ prowadzący postępowania, obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, to jednak ciężar przeprowadzenia dowodu powinien spoczywać na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Tymczasem w niniejszej sprawie aktywność dowodowa strony polegała jedynie na gołosłownym kwestionowaniu ustaleń podjętych przez organ i przedstawieniu dokumentacji fotograficznej, która z uwagi na brak możliwości jednoznacznej identyfikacji .

W świetle powyższych ustaleń DIAS uznał, że organ I instancji prawidłowo nałożył na przewoźnika karę w wysokości 12000 zł, zgodnie z lp. 3.1. załącznika nr 3 u.t.d., za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia.

Organ odwoławczy przeanalizował także możliwość uwolnienia przewoźnika od odpowiedzialności administracyjnej dochodząc wszak do wniosku, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c u.t.d. Podkreślił, że strona nie wskazała i nie udowodniła zaistnienia jakichkolwiek nieoczekiwanych i niedających się przewidzieć zdarzeń, które spowodowały ujawnione naruszenia i zwalniałyby ją z odpowiedzialności administracyjnej. Nie wykazała również, że dołożyła należytej staranności, a więc, ze uczyniła wszystko, co można było od niej rozsądnie wymagać, przy organizowaniu przewozu. Naruszenia stwierdzone w protokole kontroli w przedsiębiorstwie nastąpiły wskutek zdarzeń, które strona mogła przewidzieć, gdyby w odpowiedni sposób nadzorowała kierowców zatrudnionych w swoim przedsiębiorstwie oraz zapewniła właściwą organizację. W omawianej sprawie nie znajduje również zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o transporcie drogowym, gdyż za stwierdzone naruszenie nie została nałożona na stronę kara przez inny uprawniony organ, a od dnia ujawnienia naruszenia nie upłynął okres 2 lat.

Strona nie zgadzając się z opisaną wyżej decyzją DIAS w Rzeszowie z 12 września 2023 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego - art. 92a ust. 1 w związku z treścią art. 4 pkt 4 u.t.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wykonując przewóz uszkodzonego samochodu osobowego: marki Opel Insignia rok. produkcji [...] na lawecie dwuosiowej marki Rydwan o nr rej. [...] - o wartości 4500 EUR - nie jest pojazdem uszkodzonym - pomimo moich oświadczeń złożonych w trakcie kontroli w Oddziale Celnym w M. w dniu 02/10/2022 r., oraz załączonej dokumentacji fotograficznej (w aktach sprawy), a sama wizualizacja wskazuje, że pojazd był uszkodzony w stopniu znacznym, a jego przewóz podlegał wyłączeniu z obowiązku posiadania zezwolenia, co miało istotny wpływ na treść wydanych decyzji nieuwzględniających przewozu pojazdu uszkodzonego i zastosowania zwolnienia na podstawie art. 6 w z w. z art. 7 lit. f Umowy między RP a Ukrainą; gdzie wydruk z ważenia pojazdu wskazuje jednoznacznie, że żadne parametry nacisku na poszczególne osie zespołu pojazdu nie zostały przekroczone a ogólna waga zespołu pojazdu nie przekracza 6 ton (dowód w postaci protokołu ważenia w posiadaniu organu KAS ).;

2. błędną wykładnię art. 28 ust. 1 u.t.d. w związku z art. 7 ust. 1 lit f) Umowy między RP a Ukrainą oraz 92 a ust. 1 i 3 u.t.d. poprzez przyjęcie, że na skarżącym spoczywał obowiązek legitymowania się zezwoleniem na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego, poprzez błędną ocenę, iż przedmiotowy przewóz należy zakwalifikować, jako przewóz pojazdów nieuszkodzonych - na lawecie nr rej. [...] pomimo moich oświadczeń złożonych w trakcie kontroli w Oddziale Celnym w M. w dniu 02/10/2022 r., a sama wartość pojazdu uzasadnia stan, że pojazd był uszkodzony w stopniu znacznym, co miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji nieuwzględniającej przewóz pojazdu uszkodzonego (zwolnienie na podstawie art. 6 lit. f cytowanej w treści decyzji Umowy pomiędzy RP i UA), a stanowisko organu II instancji jest całkowicie nielogiczne z przyczyn ekonomicznych - jeżeli jak twierdzi organ w decyzji pojazdy nie był uszkodzone to jaki był sens i uzasadnienie ekonomiczne przewozu pojazdów na lawecie, gdzie przejazd przy sprawnym technicznie pojeździe ekonomicznie byłby trzykrotnie tańszy i bezproblemowy, gdybym mógł poruszać się pojazdami na kołach własnych, gdzie organ I i II instancji nie uzyskał żadnego dowodu w trakcie postępowania, że pojazd przewożony nie był uszkodzony, a miał takie możliwości w postaci skierowania do władz celnych Ukrainy zapytania w ramach pomocy prawnej - czy przewożony pojazd został zgłoszony do importu na teren Ukrainy jako pojazd uszkodzony czy też sprawny technicznie, a powyższej czynności nie wykonał z naruszeniem art. 7, 8, 9 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023r. poz. 775, dalej: k.p.a.),

3. naruszenie treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. poprzez bezpodstawne zastosowanie w zakresie przypisanych naruszeń (wykonywania przewozu międzynarodowego bez posiadanego w pojeździe wymaganego zezwolenia, niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.), poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wykonując przewóz uszkodzonego samochodu osobowego marki Opel Insignia rok. produkcji [...] - w ramach transportu dla potrzeb własnych byłem zobowiązany posiadać i okazać odpowiednie zezwolenie, gdzie zgodnie z art. 7 ust. 1 Umowy między RP a Ukrainą nie wymagają zezwolenia przewozy określone w lit. f) pojazdów uszkodzonych;

4. naruszenie prawa proceduralnego które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. okoliczność dotyczącej rzeczywistej całkowitej masy zespołu pojazdów oraz charakteru przewozu pojazdu uszkodzonego - dla potrzeb własnych nie została wyjaśniona przez organy, przez co w istotny sposób naruszono przepisy postępowania w tym, art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 k.p.a.

a) art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie w zaskarżonym akcie wagi przedkładanych wyjaśnień,

b) art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego,

c) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, podczas gdy stan faktyczny sprawy budził wątpliwości i nie został należycie ustalony oraz nie wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione, poprzez uznanie, że organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i podjął wszystkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, podczas gdy organ I instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, dokonał błędnej jego oceny oraz błędnej wykładni przepisów prawa materialnego definiujących międzynarodowy przewóz drogowy i międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne przewoźnika, co skutkowało naruszeniem przez organ powołanych przepisów prawa, który miał wpływ na wynik sprawy w postaci nałożenia kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł;

6. naruszenie przepisów art. 6, , art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 74 u.t.d, art. 50 § 1 i 2 w zw. z art. 10 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zakresie:

a. naruszenia zasady legalizmu i praworządności,

b. przeprowadzenia postępowania w sposób naruszający zaufanie uczestnika postępowania do organu, nienależyte i wyczerpujące poinformowania strony o podstawie prawnej wydania przedmiotowej decyzji, poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, w tym ustalenia ponad wszelką wątpliwość, że przewożony pojazd nie był uszkodzony;

c. prowadzenia postępowania bez czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, w szczególności braku możliwości wypowiedzenia się obywatela Ukrainy w sprawie zebranego materiału dowodowego zgodnie z k.p.a., mając na względzie fakt, iż strona - kierowca nie czyta w języku polskim w dacie sporządzenia protokołu kontroli,

d. naruszenia zasady zaufania obywateli do organów państwa, w tym zasady prawdy obiektywnej;

e. nie przybranie - braku tłumacza przysięgłego j. ukraińskiego przy czynnościach funkcjonariuszy organu I instancji, w szczególności sporządzenie protokołu kontroli drogowej - przesłuchania strony która nie włada językiem polskim i nie czyta w języku polskim bez udziału tłumacza, a której nakazano podpisanie protokołu bez zapoznania się z jej treścią - treści wpisanej przez funkcjonariusza K.A.S.;

f. brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w kierunku ustalenia okoliczności egzoneracyjnych, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez błędne i nie poparte nawet śladowym postępowaniem dowodowym w tym zakresie uznania, że organ odwoławczy nie stwierdza okoliczności uzasadniających zastosowanie przepisów egzoneracyjnych.

g. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w toku postępowania i wydanie decyzji wskutek postępowania przeprowadzonego WT sposób naruszający ww. przepis, w szczególności poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji - nie odpowiadającego wymogom tego przepisu, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, co uniemożliwiło pełne odtworzenie toku rozumowania organu pierwszej instancji i poznanie motywów rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł.

Wywodząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje.

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022r., poz. 2492), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Po rozpoznaniu sprawy w wyżej przedstawionych granicach Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność wymierzenia skarżącemu kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, a konkretnie za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia. Skarżący uważa, że in concreto nie miał obowiązku posiadania zezwolenia na wykonywanie transportu międzynarodowego, w całości negując fakty i ustalenia w przedmiotowej sprawie, w szczególności ustalenie, że przewożony na lawecie pojazd - Opel Insignia nie był uszkodzony. Ponadto wskazał na ustaloną błędnie masę własną zespołu pojazdów RENAULT MASTER numer rej. [...] (UA) wraz z dwuosiową przyczepą marki RYDWAN o numerze rejestracyjnym [...] i dopuszczalną ładowność w protokole kontroli, gdyż są to dane nieprawidłowe

Na wstępie należy przypomnieć, że na podstawie art. 28 ust. 1 u.t.d. wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Powyższy przepis statuuje zatem zasadę (obowiązek posiadania przedmiotowego zezwolenia) oraz wyjątek od niej (odmienne postanowienia w tej kwestii zawarte w umowach międzynarodowych). Z kolei sankcja za naruszenie dyspozycji art. 28 u.t.d. (tj. za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia) została określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym pod lp. 3.1. załącznika nr 3 do u.t.d. w postaci kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zezwolenie, o którym mowa w powyższym przepisie art. 28 u.t.d., powinno zapewnić realizację umowy międzynarodowej, w tym przypadku umowy zawartej między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych sporządzonej w Warszawie dnia 18 maja 1992 r. Stosownie do postanowień art. 6 tej umowy, przewozy ładunków między obu państwami lub w tranzycie przez ich terytoria z wyjątkiem przewozów określonych w art. 7, wykonywane są pojazdami samochodowymi na podstawie zezwoleń wydawanych przez właściwe organy Umawiających się Stron. Powołany przepis określa generalną zasadę wykonywania przewozów ładunków między Umawiającymi się Stronami, tj. na podstawie uprzednio wydanego zezwolenia. Wyjątki od wymogu posiadania zezwolenia zostały określone w art. 7 umowy o międzynarodowych przewozach drogowych. Jest poza sporem, że w przedmiotowej sprawie nie miały zastosowania zwolnienia, o których mowa w ust. 1 lit. a-e/ tego przepisu. Kwestią sporną było natomiast, czy przewóz wykonywany przez skarżącego można zakwalifikować, jako przewóz pojazdów uszkodzonych, o których mowa w art. 7 ust. 1 lit. f przedmiotowej umowy, a więc jako przewóz, na który nie jest wymagane zezwolenie.

Odnosząc się do kwestii związanej z wystąpieniem w niniejszej sprawie zwolnienia na które powołał się skarżący, godzi się zauważyć, co skrzętnie pomija się w skardze, że w dniu przedmiotowej kontroli skarżący w/w zespołem pojazdów przewoził nie jeden lecz dwa samochody. Z akt sprawy czy też z okoliczności naprowadzanych przez skarżącego nie wynika, aby ten drugi samochód - FORD FOCUS, był pojazdem uszkodzonym. Bez względu więc na to jaki był stan drugiego z pojazdów – Opla Insygni, skarżący nie mógł skutecznie powołać się na zwolnienie od posiadania wymaganego zezwolenia dla tego konkretnego przewozu. Ani z oświadczeń skarżącego do protokołu przesłuchania jako kontrolowanego, ani też z dokumentacji towarzyszącej zgłoszeniu eksportowemu MRN nr [...], nie wynika, aby drugi z przewożonych podczas kontroli samochodów był uszkodzony.

Niemniej jednak, niezależnie od powyższego, Sąd podziela argumentację organu odwoławczego, że rozpatrując także kwestię związaną z przewozem pojazdu Opel Insignia, skarżący nie wykazał przesłanek do objęcia takiego przewozu zwolnieniem z art. 7 Umowy między RP a Ukrainą. Konsekwencją przyjęcia jako zasady obowiązku posiadania stosownego zezwolenia na przewóz rzeczy jest bowiem to, że strona, która chce skorzystać z wyjątku, o którym mowa w art. 7 w/w Umowy, powinna wykazać okoliczności wymienione w tym uregulowaniu (w rozpatrywanym przypadku przewóz pojazdu uszkodzonego). Zarówno bowiem z art. 28 u.t.d., jak i z art. 6 umowy o międzynarodowych przewozach drogowych wynika, że zasadą jest wymóg legitymowania się stosownym zezwoleniem na przewóz ładunków. Zezwolenie to musi być okazane organom kontrolującym już na granicy RP. Zatem strona chcąc się uwolnić od wymierzenia kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia powinna wykazać, że w chwili kontroli nie musiała się takim zezwoleniem legitymować. Nie oznacza to oczywiście, że organ administracyjny może zrezygnować z dążenia do osiągnięcia celu zasady prawdy obiektywnej. Organy nie są zwolnione z własnej oceny przedłożonego przez stronę materiału (wskazywanych okoliczności) pod kątem jego spójności, wiarygodności i zgodności z pozostałymi dowodami. W przypadku zatem stwierdzenia niespójności czy wątpliwości, co do wiarygodności przedłożonego przez stronę dowodu, organ zobowiązany jest do weryfikacji włączonych do postępowania dowodów i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości. Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 12 umowy o międzynarodowych przewozach drogowych zatytułowanym "Kontrola", zezwolenia i inne dokumenty wymagane stosownie do postanowień niniejszej umowy oraz prawa wewnętrznego powinny znajdować się w pojeździe i być okazywane na każde żądanie organów kontrolnych. Przepis ten koreluje z art. 87 ust. 1 i ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d., zgodnie z którym podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obwiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli dokumenty wymienione w ust. 1 art. 87 u.t.d., a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym. Uregulowanie to nie stoi w sprzeczności także z art. 28a. 1 u.t.d., w myśl którego zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany. W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (ust. 2 ww. przepisu). Kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1. W przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (ust 3 ww. art. 28 u.t.d). Skoro zatem zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia jeszcze przed wjazdem na terytorium RP, to również na ten moment (najpóźniej przed wjazdem na terytorium RP) musi wykazać, że jest zwolniony od wymogu posiadania przedmiotowego zezwolenia..

Zgodzić należy się z organem, że z treści zgłoszenia wywozowego nr MRN [...] oraz dokumentów towarzyszących nie wynika, aby przewożony towar był pojazdem uszkodzonym. W toku postępowania skarżący również nie przedłożył żadnych dowodów wskazujących, że przewożony samochód to samochód uszkodzony. Bynajmniej nie potwierdziła tego również dokumentacja fotograficzna przedłożona w toku postepowania przed organem, a nadto celnie zauważa organ, że brak na niej daty jej sporządzenia, jak też elementów identyfikacyjnych pojazdy. Fakt przewożenia pojazdu na lawecie nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że pojazd ten posiadał uszkodzenia uniemożliwiające mu przekroczenie granicy na kołach. Jeszcze raz zauważyć należy, że jakkolwiek organ administracji jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, to jednak w orzecznictwie i w doktrynie podkreśla się, że strona postępowania nie może czuć się zwolniona od współdziałania z organem w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza wtedy, gdy dany środek dowodowy służący do ustalenia konkretnej okoliczności faktycznej, z istnienia której strona wywodzi dla siebie skutki prawne, nie znajduje się w posiadaniu organu ( zob. np. wyroki NSA z 7 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2123/16 czy z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2859/16). Oznacza to, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracyjnym, ale obarcza także stronę, która w swym własnym, dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać należytą dbałość o przedstawienie odpowiednich i przekonujących środków dowodowych.

W postanowieniach wzmiankowanej umowy o międzynarodowych przewozach drogowych nie ma legalnej definicji pojazdów uszkodzonych Jest jednak oczywiste, zważywszy na cel i charakter omawianego zwolnienia, że nie chodzi o jakiekolwiek uszkodzenie pojazdu, lecz takie, które uniemożliwia samodzielne poruszanie się po drodze. Samo oświadczenie skarżącego i odwoływanie się do wizualizacji na przedłożonych przez niego zdjęciach nie jest wystarczające do uznania przez organy, że stan przewożonego pojazdu Opel Insignia, gdyby ten przypadek rozpatrywać oddzielenie, spełniał przesłanki do omawianego zwolnienia od obowiązku posiadania stosownego zezwolenia.

Wystąpienie w danym wypadku zwolnienia z wymogu uzyskania zezwolenia dotyczącego przewozu określonych ładunków, a więc w istocie fakt określonego rodzaju tych ładunków powinien jednoznacznie wynikać z dokumentów przewozowych i celnych. W sytuacji zatem, gdy przewóz nie wymaga zezwolenia, kierowca - w rozpoznawanej sprawie skarżący - winien zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 u.t.d. mieć przy sobie i okazać do kontroli dokumenty dotyczące ładunku, pozwalające na ustalenie, że przewożony ładunek należy do jednej z kategorii określonych w art. 7 ust. 1 Umowy między RP a Ukrainą. Skarżący wymogowi temu nie sprostał, w szczególności nie przedstawił w toku postepowania żadnych dowodów potwierdzających podnoszoną przez niego okoliczność. Z kolei ocena zabranych dowodów i i przyjęte na tej podstawie wnioski organu co do charakteru przewożonego samochodu zostały wywiedzione na podstawie całokształtu ujawnionych okoliczności sprawy i nie jawią się one bynajmniej jako dowolne, lecz jako logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego.

Bezsporne jest w ocenie Sądu, że kryterium ładowności nieprzekraczającej 3,5 tony lub masy całkowitej do 6 ton, których spełnienie zwalnia z obowiązku posiadania zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium RP, dotyczy pojazdu samochodowego łącznie z przyczepą lub naczepą. W świetle postanowień umowy polsko-ukraińskiej, w związku z przekroczeniem obydwu parametrów ustalonych przez Wspólną Komisję Mieszaną, przedmiotowy przewóz wymagał posiadania odpowiedniego zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy.

W rozpoznawanej sprawie kontrolowany przewóz wykonywany był przez skarżącego zespołem pojazdów składających się z RENAULT MASTER nr rej. [...]wraz z dwuosiową przyczepą marki RYDWAN o numerze rejestracyjnym [...] Na podstawie przedstawionych/okazanych dowodów rejestracyjnych stwierdzono, że zespół pojazdów posiadał dopuszczalną masę całkowitą 6200 kg a dopuszczalną ładowność 3680 kg. Z uwagi na fakt, że dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 6 ton, a łączna dopuszczalna ładowność przekraczała 3,5 tony, dla zespołu pojazdów objętego przedmiotową kontrolą wymagane było zezwolenie na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wbrew zarzutom skargi dokonane ustalenia, co do wyżej wskazanych parametrów zespołu pojazdów, są prawidłowe, albowiem organ dokonał ich na podstawie dokumentów urzędowych - dowodów rejestracyjnych zawierających zindywidualizowane parametry pojazdów dla których wydano dowody rejestracyjne. Podkreślić należy, że skarżący protokół kontroli drogowej podpisał bez zastrzeżeń. Nie przedstawił także żadnych dowodów, które można byłoby przeciwstawić wymowie danych wynikających z urzędowego zbioru. Jeszcze raz należy powtórzyć, że pomimo istnienia w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej, nakładającej na organ prowadzący postępowania, obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, to jednak ciężar przeprowadzenia dowodu powinien spoczywać na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Tymczasem, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, aktywność dowodowa w niniejszej sprawie strony sprowadzała się jedynie do gołosłownego kwestionowania ustaleń przyjętych przez organ i bezpodstawnego dezawuowania dowodów z dokumentów.

Skarżący podniósł także kwestię braku posługiwania się językiem polskim, co w domyśle miało mieć wpływ na przebieg i wynik kontroli. W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t.j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 z późn. zm.), język polski jest językiem urzędowym konstytucyjnych organów państwa, organów jednostek samorządu terytorialnego i podległych im instytucji w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, terenowych organów administracji publicznej, instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, organów, instytucji i urzędów podległych organom ww. wymienionym, powołanych w celu realizacji zadań tych organów, a także organów państwowych osób prawnych w zakresie, w jakim wykonują zadania publiczne, organów samorządu innego niż samorząd terytorialny oraz organów organizacji społecznych, zawodowych, spółdzielczych i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. W świetle art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy o języku polskim, podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom, o których mowa w art. 4. Oznacza to, że wszystkie oświadczenia składane przed organami władzy publicznej muszą być składane w języku polskim. Innymi słowy, kontrolujący funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej nie są zobowiązani do powoływania tłumacza podczas kontroli drogowej, natomiast osoba dokonująca przewozu, która nie zna języka kraju, przez którego terytorium osoba ta ma realizować przewóz rzeczy, przyjmuje na siebie ryzyko wynikające z tej nieznajomości. Nieznajomość języka polskiego nie może więc być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą naruszenie prawa. Niemniej jednak godzi się zauważyć, że z treści protokołu z kontroli oraz protokołu przesłuchania skarżący nie miał problemów z przekazaniem informacji czy oświadczeń i bynajmniej nie sygnalizował problemów w komunikacji a ostatecznie podpisał protokoły.

Jako bezzasadne ocenić należy zarzuty skargi dotyczące braku zastosowania w niniejszej sprawie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. oraz przeprowadzenia niezbędnych w tym zakresie ustaleń. Odnośnie w/w regulacji w orzecznictwie przyjmuje się, że przepis ten odnosi się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Objęte komentowanym przepisem przesłanki egzoneracyjne odnoszą się zatem jedynie do okoliczności o charakterze nadzwyczajnym i obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć (por. wyrok WSA w Opolu z 2 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Op 186/14). Dla zwolnienia się z odpowiedzialności przewoźnik musi zatem wykazać, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać w związku z przewozem, a jedynie wskutek nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa. W piśmiennictwie wyrażane jest stanowisko, że przesłankę egzoneracyjną z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosić należy nie do zachowania przedsiębiorcy, lecz do siły wyższej, na którą nie ma on żadnego wpływu, i do wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą nie może odpowiadać (por. Paweł Daniel, Odpowiedzialność administracyjna z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego w świetle nowelizacji ustawy o transporcie drogowym, ZNSA 2012/5/32-49, teza 5.). Skarżący nie wykazał w kontrolowanej sprawie, że zaistniały nadzwyczajne okoliczności zewnętrzne, wyłączające jego odpowiedzialność za popełnienie naruszenia. Niezbędnym elementem odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z tytułu ujawnionych nieprawidłowości jest wykazanie przez stronę, że nie przyczyniła się swoim zachowaniem do jej powstania, co oznacza, że musi on wykazać takie okoliczności i zdarzenia, które nie są przewidywalne, a więc typowe i zwyczajne w działalności polegającej na wykonywaniu przewozu w transporcie drogowym. Na gruncie kontrolowanej sprawy skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji wykazującej zaistnienie przesłanek uwalniających go z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, nie może zaś oczekiwać, jak należy wywieść z treści omawianego zarzutu, że to organ wyręczy go w wykazaniu przesłanek egzoneracyjnych.

Chybiony jest zarzut skargi naruszenia przez organ przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a., gdyż w ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone przez organ zgodnie z wymogami tego przepisu. Sąd podziela pogląd, że zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają konkretnym fragmentom normy prawnej zastosowanej w sprawie. To z uzasadnienia decyzji strona winna uzyskać wszechstronną informację o motywach, którymi kierował się organ administracji podejmując rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2021 r., II GSK 431/21). Jak słusznie wskazał w jednym z orzeczeń NSA (por. wyrok z 13 stycznia 2021 r. III OSK 2858/20, CBOSA), treść uzasadnienia decyzji powinna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie organ sporządził uzasadnienie decyzji z zachowaniem powyższych wymogów.

Reasumując stwierdzić przychodzi, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, jako że organ odwoławczy nie uchybił czy to przepisom prawa materialnego, czy też procesowego, w szczególności tym wskazywanym w skardze. W szczególności podkreślenia wymaga, że stan faktyczny sprawy został wnikliwie wyjaśniony na podstawie kompletnego materiału dowodowego, a organy wyciągnęły na tej podstawie prawidłowe wnioski. Odmienne twierdzenia skarżącego są zdaniem Sądu nieuzasadniona polemika z niewadliwymi ustaleniami organu oraz ich oceną.

W związku z tym, że zaskarżona decyzja została wydana w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, a zarzuty skargi okazały się bezzasadne, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.