Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 97/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2022 r. nr SKO Gd/3974/22 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz K. K. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarga K. K.na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2022 r., nr SKO Gd/3974/22, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Prezydent Miasta Gdyni decyzją z dnia 7 lipca 2022 r. odmówił przyznania K. K. (dalej: skarżąca, wnioskodawczyni) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką – M. G. Organ ustalił, że M. G. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przyznanym na stałe, wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania Niepełnosprawności w G. w dniu 26 maja 2022 r. M. G. choruje na nowotwór złośliwy odbytnicy i narządów rodnych, nadciśnienie tętnicze, przewlekłą chorobę wieńcową, ma problemy z krążeniem, znaczne obrzęki nóg, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji, równowagi. Wymaga specjalistycznej opieki medycznej oraz stałej farmakoterapii. M. G. ma ograniczoną samodzielność, jest osobą chodzącą, porusza się bez sprzętu rehabilitacyjnego, jednak wymaga asekuracji ze względu na zawroty głowy, wymaga też wsparcia przy czynnościach higienicznych, zwłaszcza przy kąpieli oraz odprowadzania do toalety w sytuacji złego samopoczucia. Może pozostawać bez opieki do 1,5 godziny, jednak w tym czasie wskazany jest monitoring telefoniczny. Samodzielnie spożywa posiłki, przyjmuje przygotowane leki, czasami wymaga zaopatrzenia w pieluchomajtki, częściowo samodzielnie korzysta z toalety w zależności od stanu psychofizycznego. Wszystkie czynności pielęgnacyjne, opiekuńcze, gospodarcze, związane z wizytami lekarskimi, badaniami, zabiegami, wykonuje wnioskodawczyni. M. G. mieszka z drugą córką, E. F., która jest osobą aktywną zawodowo i przebywa poza domem w godz. 7.00-18.30. Innych członków rodziny poza wnioskodawczynią, mogących świadczyć opiekę, nie ma.

Wnioskodawczyni, K. K., jest córką M. G., nie jest nigdzie zatrudniona, była aktywna zawodowo w okresie od 1 września 1989 r. do 30 czerwca 2021 r., a od września 2021 r. w sposób stały zajmuje się niepełnosprawną matką w związku z pogorszeniem się jej stanu zdrowia i nie jest w stanie pogodzić pracy zarobkowej z opieką nad matką. Opieka ta zajmuje około 6 do 10 godzin dziennie. Na wezwanie organu wnioskodawczyni przesłała oświadczenie, że problemy zdrowotne mamy zaczęły się we wrześniu ubiegłego roku (trafiła do szpitala z podejrzeniem udaru), wówczas wnioskodawczyni zaczęła aktywnie uczestniczyć w życiu codziennym matki. Natomiast poważne kłopoty pojawiły się na przełomie marca i kwietnia 2022 r., kiedy to zdiagnozowano nowotwór złośliwy odbytnicy i narządów rodnych. Od tej pory jest to bardzo ciężki i trudny czas dla matki. Miewa krwawienia, biegunki, zawroty głowy, duszności, zachwiania równowagi, kłopoty z koncentracją, słabą kondycję psychiczną. Radioterapia spowodowała brak sił i jadłowstręt. Stan zdrowia wnioskodawczyni pozwala na wykonywanie pracy, ale ze względu na stan matki zmuszona jest do rezygnacji z podjęcia zatrudnienia.

W ocenie organu I instancji strona udowodniła związek przyczynowo-skutkowy między rezygnacją z podjęcia pracy a koniecznością sprawowania opieki nad matką, niemniej przyznanie świadczenia nie jest jednak możliwe, albowiem nie została spełniona przesłanka dotycząca momentu powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki, wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. 2022r., poz. 615), zwanej dalej ustawą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku rozpoznając odwołanie skarżącej, decyzją z dnia 20 grudnia 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium wskazało najpierw, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na tej części art. 17 ust. 1b ustawy, której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny.

Kolegium nie zgodziło się także z ustaleniami organu pierwszej instancji, że skarżąca zmuszona była do zaprzestania pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Kolegium podkreśliło, że strona była czynna zawodowo, ostatnia umowa o pracę obowiązywała do dnia 30 czerwca 2021 r., zaś od lipca 2021 r. do chwili obecnej wnioskodawczyni posiada status osoby bezrobotnej. Natomiast znaczny stopień niepełnosprawności matki strony datuje się od dnia 18 maja 2022 r. Nie sposób zasadnie twierdzić, że koniec zatrudnienia strony w czerwcu 2021 r. (rozwiązanie umowy z powodu likwidacji punktu sprzedaży kwiaciarni) - wynikał z konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką w sytuacji, gdy nie można mówić o jej niepełnosprawności w tym okresie.

Zdaniem Kolegium nie występuje również związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niemożnością podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez wnioskodawczynię z uwagi na konieczność i rozmiar opieki sprawowanej przez nią nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Zdaniem Kolegium zakres pomocy świadczonej matce przez skarżącą nie wyklucza podejmowania zatrudnienia. Takie czynności jak m.in. przygotowywanie posiłków, sprzątanie, pranie, prasowanie, opłacanie rachunków, robienie zakupów są codziennymi obowiązkami domowymi, które wykonywane są w każdym gospodarstwie domowym i nie mogą być uznane za czynności związane z opieką sprawowaną przez skarżącą nad niepełnosprawną matką. Z kolei czynności ściśle związane z tą opieką takie jak pomoc w higienie, podawanie leków i posiłków samodzielnie spożywanych przez M. G., są czynnościami wykonywanymi w stałych okresach, jak w każdym gospodarstwie domowym. Nie sposób przy tym uznać, że zajmują one cały dzień, nie pozwalając skarżącej na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

We wniesionej do Sądu skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o orzeczenie co do istoty sprawy, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że "niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej powyższe kryteria Sąd stwierdził, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13, wskazał, że z art. 17 ust. 1 ustawy wynika, iż podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Przy czym rezygnację z czegokolwiek należy rozumieć nie tylko jako zaprzestanie konkretnego działania, ale także jako jego niepodejmowanie z uwagi na wystąpienie przeszkody uniemożliwiającej to działanie. Wykładnia omawianego pojęcia musi się więc odbywać przez pryzmat celu jakiemu służą świadczenia opiekuńcze, którym jest zrekompensowanie osobom wymagającym opieki i osobom tę opiekę sprawującym, utraconego zarobku i wydatków związanych z koniecznością zapewnienia tej opieki. Z punktu widzenia celu tego świadczenia, nie jest zatem istotne czy nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia czy rezygnacja z podjęcia zatrudnienia. Istotne jest natomiast to, czy zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku istnieje bezpośredni związek ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 408/20).

Analizowany przepis nie dookreśla pojęcia opieki. Ustawodawca nie posłużył się jakimkolwiek przymiotnikiem konkretyzującym zakres lub charakter sprawowanej opieki. Nie wskazał w szczególności, aby opieka ta musiała być całodobowa. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 listopada 2021 r., I OSK 786/21, cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w art. 17 ust. 1 ustawy chodzi raczej o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego – udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę oraz że powinien zamieszkiwać ze swoim podopiecznym. Codzienne wielogodzinne świadczenie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego i sprawowanie opieki może stanowić przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o ile nie pozwala na podejmowanie pracy zarobkowej. Są to okoliczności, które wymagają każdorazowo dokładnego sprawdzenia i uzasadnienia (wyrok NSA z 7 sierpnia 2019 r., I OSK 4023/18).

Jednocześnie sprawowanie opieki w myśl przepisów ustawy nie musi polegać na opiekowaniu się osobą wyłącznie leżącą. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 996/21, wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 795/20).

Zdaniem Sądu, ocena dokonana przez Kolegium dotycząca braku związku przyczynowo–skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a zakresem niezbędnej opieki i pomocy świadczonej niepełnosprawnej w stopniu znacznym matce, jest nieprawidłowa. Dodać należy, że jest ona sprzeczna z oceną dokonaną przez organ I instancji, który zgoła odmienne ocenił materiał dowodowy stwierdzając, że M. G. bezwzględnie wymaga opieki oraz że opiekę tę sprawuje skarżąca.

Ustalenia faktyczne są niesporne i są takie same w obu wydanych decyzjach. Z wywiadu środowiskowego wynika, że M. G. choruje na nowotwór złośliwy odbytnicy i narządów rodnych, nadciśnienie tętnicze, przewlekłą chorobę wieńcową, ma problemy z krążeniem, znaczne obrzęki nóg, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji, równowagi. Wymaga specjalistycznej opieki medycznej oraz stałej farmakoterapii. M. G. ma ograniczoną samodzielność, jest osobą chodzącą, porusza się bez sprzętu rehabilitacyjnego, jednak wymaga asekuracji ze względu na zawroty głowy, wymaga też wsparcia przy czynnościach higienicznych, zwłaszcza przy kąpieli oraz odprowadzania do toalety w sytuacji złego samopoczucia. Może pozostawać bez opieki do 1,5 godziny, jednak w tym czasie wskazany jest monitoring telefoniczny. Samodzielnie spożywa posiłki, przyjmuje przygotowane leki, czasami wymaga zaopatrzenia w pieluchomajtki, częściowo samodzielnie korzysta z toalety w zależności od stanu psychofizycznego. Wszystkie czynności pielęgnacyjne, opiekuńcze, gospodarcze, związane z wizytami lekarskimi, badaniami, zabiegami, wykonuje wnioskodawczyni. M. G. mieszka z drugą córką, E. F., która jest osobą aktywną zawodowo i przebywa poza domem w godz. 7.00-18.30. Innych członków rodziny poza wnioskodawczynią, mogących świadczyć opiekę, nie ma. Skarżąca sprawuje nad matką opiekę, a opieka ta zajmuje jej około 6 do 10 godzin dziennie. Okoliczności tych, wynikających z wywiadu środowiskowego, Kolegium nie kwestionowało.

Na wezwanie organu skarżąca przesłała oświadczenie, że problemy zdrowotne mamy zaczęły się we wrześniu ubiegłego roku (trafiła do szpitala z podejrzeniem udaru), wówczas wnioskodawczyni zaczęła aktywnie uczestniczyć w życiu codziennym matki. Natomiast poważne kłopoty pojawiły się na przełomie marca i kwietnia 2022 r., kiedy to zdiagnozowano nowotwór złośliwy odbytnicy i narządów rodnych. Od tej pory jest to bardzo ciężki i trudny czas dla matki. Miewa krwawienia, biegunki, zawroty głowy, duszności, zachwiania równowagi, kłopoty z koncentracją, słabą kondycję psychiczną. Radioterapia spowodowała brak sił i jadłowstręt.

Kolegium nie podważyło powyższych ustaleń, w związku z czym za dowolne uznać należy zawarte w decyzji stwierdzenie, że mimo iż opieka sprawowana przez skarżącą nad matką zajmuje jej od 6 do 10 godzin dziennie i mimo że matka skarżącej wymaga stałej obecności opiekuna (wymaga asekuracji ze względu na zawroty głowy, pomocy przy dojściu do toalety, może pozostać w domu sama na około 1,5 godziny) – to sprawowanie tej opieki nie stanowi przeszkody do podjęcia przez skarżącą zatrudnienia.

W ocenie Sądu stanowisko Kolegium, że opisane czynności, które skarżąca wykonuje w ramach sprawowanej opieki, to zwykłe prowadzenie gospodarstwa domowego, które nie wymuszają na niej rezygnacji z zatrudnienia, jest wynikiem zbyt pobieżnej oceny okoliczności tej sprawy. Każdy przypadek wymaga indywidualnej, wnikliwej oceny. Nietrafne jest założenie Kolegium, że dla przyjęcia, że stała opieka wyklucza możliwość zatrudnienia, konieczne jest wykonywanie w jej ramach innych czynności niż te związane z codziennym funkcjonowaniem osoby niepełnosprawnej. Prawdą jest, że przygotowywanie posiłków i ich podawanie, podobnie jak leków, sprzątanie domu, pranie czy też robienie zakupów są czynnościami dnia codziennego. Jednakże taka pomoc świadczona matce, która jest w trakcie leczenia nowotoworu radioterapią, miewa krwawienia, biegunki, zawroty głowy, duszności, zachwiania równowagi, kłopoty z koncentracją, słabą kondycję psychiczną, brak sił, jadłowstręt – w okolicznościach tej sprawy uznana być musi za odpowiadającą podanej definicji opieki. Charakter tych czynności nie pozostawia wątpliwości, że są one dokonywane stale, całodobowo i praktycznie we wszystkich sferach życia chorej.

Jak już wskazywano w orzecznictwie WSA w Gdańsku pod pojęciem "sprawowania opieki" użytym w art. 17 ustawy nie sposób rozumieć wyłącznie czynności związanych bezpośrednio z troską o fizyczny dobrostan bliskiej osoby niepełnosprawnej (w niniejszej sprawie matki). Pielęgnacja w sensie medycznym i higienicznym nie wyczerpuje bynajmniej treści tego pojęcia. Także wyręczenie matki od jej normalnych, codziennych czynności życiowych, którym nie może sprostać z uwagi na swą niepełnosprawność, stanowi przejaw opieki nad nią. Ograniczenie form opieki nad osobą niepełnosprawną do czynności pielęgnacyjnych sensu stricto z pominięciem innych, szerzej rozumianych czynności opiekuńczych prowadziłoby do zdeformowania znaczenia pojęcia opieki, a co za tym idzie naruszałoby istotę świadczenia pielęgnacyjnego. Istotą tą jest bowiem udzielenie wsparcia osobom, które poświęcając się w pełnym wymiarze opiece nad najbliższą osobą niepełnosprawną nie mogą pracować zarobkowo, by zaspokoić potrzeby życiowe swoje i swojej rodziny.

Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że skarżąca w praktyce przez cały dzień pozostaje do dyspozycji matki i cała jej aktywność życiowa nakierowana jest na opiekę nad nią. W tym konkretnym stanie faktycznym Kolegium winno było ocenić, że skarżąca realizuje wobec matki opiekę stałą, codzienną, pozostając do dyspozycji podopiecznej, udzielając pomocy i wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy, przy czym czynności opiekuńcze przekraczają zwykłe czynności prowadzone w zwykłym gospodarstwie domowym, w którym nie ma osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym, o takim charakterze potrzeb co matka skarżącej, a co - wbrew ocenie Kolegium - wyklucza możliwość wykonywania przez skarżącą pracy zarobkowej, nawet w niepełnym wymiarze - zatem zgodnie z wymogami art. 17 ust. 1 ustawy. Zakres podejmowanych przez skarżącą obowiązków i konieczny na to czas - zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego - jest wystarczającą przesłanką do uznania, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy). Opieka sprawowana przez skarżącą nad matką jest stała i długotrwała w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy.

Błędna tym samym jest ocena dokonana przez Kolegium, że w sprawie brak jest podstaw do uznania, że pomiędzy sprawowaniem przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną matką a niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy, z akt sprawy nie wynika bowiem, aby powodem niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia były inne przyczyny aniżeli sprawowanie tej opieki. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy rezygnacja z zatrudnienia musi pozostawać w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana opieką. Opieka ta musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej - powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania. W każdym razie związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły (wyrok NSA z 28 sierpnia 2019 r. I OSK 940/19; wyrok WSA w Białymstoku z 30 kwietnia 2020 r. II SA/Bk 133/20). Taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Konfrontacja potwierdzonego w orzeczeniu znacznego stopnia niepełnosprawności matki skarżącej wymagającej stałej lub długotrwałej opieki innej osoby w związku ze stwierdzoną znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji ze wskazanymi czynnościami opiekuńczymi świadczonymi jej w sposób ciągły i stały przez skarżącą, nie pozostawia, w ocenie Sądu, wątpliwości, że zakres tej opieki i pomocy uniemożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia w jakimkolwiek wymiarze.

W konsekwencji Sąd uznał, że organ dokonał błędnej oceny materiału dowodowego wydając decyzję naruszającą zarówno przepisy prawa materialnego (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy), jak i przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Uchybienie organu polega przede wszystkim na niewłaściwej ocenie związku przyczynowo–skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a opieką sprawowaną przez nią nad matką. Związek taki bowiem niewątpliwie istnieje, do którego to wniosku prowadzi prawidłowa i kompleksowa ocena materiału dowodowego w świetle prawidłowo zinterpretowanej normy art. 17 ust. 1 ustawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy. Kolegium posiada bowiem kompetencje merytoryczno-reformacyjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zgodnego z wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym wyroku.

Rzeczą organu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, będzie ocena wniosku skarżącej z uwzględnieniem wyrażonego przez Sąd stanowiska, którym organy są związane na podstawie art. 153 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).