Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 279/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48, art. 3 pkt 8
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2024 r., [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 279/24

Uzasadnienie

Postanowieniem z 3 kwietnia 2024 r., [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŚWINB), po rozpatrzeniu zażalenia T. B., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (PINB) z 28 lutego 2024 r., znak: [...], o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z nadbudową budynku handlowo-usługowego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w Wilczkowicach, gm. R., z powodu ich realizacji bez wymaganej decyzji o pozwoleniu a budowę, z tym że ww. budynek oraz nadbudowa nie wymagają dodatkowego zabezpieczenia, z jednoczesnym poinformowaniem o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowej nadbudowy.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu 24 stycznia 2024 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę w sprawie prowadzonych na ww. działce prac budowlanych. Stwierdzili, że na działce znajduje się budynek murowany, parterowy, częściowo podpiwniczony, ze stropodachem. Widoczne są murki okalające stropodach – wykonane od poziomu stropodachu do tej samej wysokości zabezpieczone folią. Budynek ma wymiary 9,75 x 9 75 m, ściana zachodnia o wysokości 4,22 m została nadbudowana o około 1 m ponad istniejący stropodach. Wysokość wszystkich nadbudowanych na stropodachu ścian została wyrównana do jednej wysokości. Z nowo wykonanych ścianek – wschodniej i zachodniej wystają kotwy służące do zamocowania murłat na wykonanym na ściankach wieńcu.

W toku kontroli T. B., właściciel działki nr [...], oświadczył, że działkę tę nabył w czerwcu 2023 r. Jesienią stwierdził, że murki okalające stropodach stanowią zagrożenie bezpieczeństwa, wobec czego rozebrał je do wysokości stropodachu. Aby zabezpieczyć ściany zewnętrzne przed namakaniem, ewentualnym rozsadzeniem przez mróz odbudował murki ze wzmocnieniem konstrukcji w postaci wieńca żelbetowego. Oświadczył, że oczekuje na pozwolenie na budowę w celu podjęcia dalszych prac. W jego ocenie nie doszło do rozbudowy, a wykonane zostały jedynie prace zabezpieczające. Inwestor uzyskał decyzję Burmistrza [...] i Gminy R. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji, której przedmiotem jest zmiana sposobu użytkowania z rozbudową i nadbudową byłego sklepu na budynek mieszkalny jednorodzinny na działce nr [...].

W tak ustalonym stanie faktycznym PINB działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3, 4 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ("Pb"). wydał opisane na wstępie postanowienie z 28 lutego 2024 r. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie T. B. wskazał, że dach przedmiotowego budynku stanowi stropodach płaski z okalającym go murkiem, który z uwagi na upływ czasu uległ rozwarstwieniu, powstały ubytki zaprawy, a odpadające cegły powodowały zagrożenie. Z tego powodu wykonał roboty zabezpieczające, tj. dokonał remontu murku okalającego stropodach poprzez jego rozbiórkę i wykonanie nowego przy użyciu nowych materiałów. Zdaniem strony skarżącej, zarzut samowolnej nadbudowy jest więc nieuzasadniony.

Organ II instancji porównując znajdujący się w aktach sprawy materiał fotograficzny - zdjęcia z geoportalu, oświadczenie inwestora złożone podczas kontroli oraz wykonane wówczas zdjęcia stwierdził, że murki okalające dach budynku o niewielkim nachyleniu zostały nie tylko odtworzone, ale dodatkowo nadbudowane: schodkowe murki od strony północnej i południowej zostały wyrównane do wysokości murka od strony wschodniej, a murek od strony zachodniej nadbudowano do wysokości ok. 1 m ponad dach budynku; dodatkowo murki te zostały zwieńczone żelbetowym wieńcem z wystającymi od strony wschodniej i zachodniej pionowymi prętami zbrojeniowymi (kotwami) świadczącymi o dalszej nadbudowie, służącymi do zamocowania murłaty.

Zdaniem organu, wykonany zakres robót budowlanych wykracza poza pojęcie remontu, stanowi przygotowanie do dalszych prac przy budynku. Wykonane roboty zostały zrealizowane samowolnie, tj. bez pozwolenia na budowę, co oznacza, że postępowanie administracyjne należy prowadzić w trybie art. 48 Pb. Nadbudowa i rozbudowa budynku nie została ujęta w art. 29-31 tej ustawy.

W skardze do tut. Sądu T. B. wyjaśnił, że po nabyciu przedmiotowej nieruchomości najpierw wyplantował, a potem wyrównał teren wokół budynku. Rozpadające się ściany ogniowe na stropodachu były znacznie uszkodzone i groziły zawaleniem. Blacha pokrywająca mury była w większości oderwana, przy wietrze mogła ulec całkowitemu oderwaniu. Na tym terenie często bawiły się dzieci. Skarżący z obawy o życie i zdrowie osób postronnych postanowił zabezpieczyć rozpadające się mury na stropodachu. Podjęte prace były podyktowane wyłącznie troską o bezpieczeństwo, życie i zdrowie ludzi, polegały na rozbiórce starych murków ogniowych i postawieniu w to miejsce nowych, stabilnych.

Zdaniem skarżącego, organ nie udokumentował jednoznacznie, że obiekt stanowi budowę, rozbudowę czy nadbudowę, co mogłoby skutkować samowolą budowlaną. W razie konieczności rozbiórki zabezpieczającego murku, to niszczejący budynek będzie stwarzał coraz większe zagrożenie dla ludzi. W oparciu o przedstawiona argumentację skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), dalej "Pb", który w ust. 1 stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Zgodnie z art. 3 pkt 6 Pb przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.

Stan faktyczny jest w sprawie bezsporny. Inwestor po uprzednim rozebraniu, jak sam twierdzi jesienią 2023 r., murków okalających stropodach przedmiotowego budynku do wysokości tego stropodachu wykonał na nowo murki dokonując jednocześnie ich podwyższenia: schodkowe murki od strony północnej i południowej zostały wyrównane do wysokości murka od strony wschodniej, a murek od strony zachodniej nadbudowano do wysokości ok. 1 m ponad dach budynku; dodatkowo murki te zostały zwieńczone żelbetowym wieńcem z wystającymi od strony wschodniej i zachodniej pionowymi prętami zbrojeniowymi (kotwami) świadczącymi o dalszej nadbudowie, służącymi do zamocowania murłaty. Skarżący nie podważa, że nie wystąpił o pozwolenie na wykonanie ww. robót, nie zgłaszał też ich do organu architektoniczno-budowlanego. Kwestionuje natomiast zakwalifikowanie tych robót jako nadbudowy, przy czym w zażaleniu twierdzi, że doszło do remontu, a w skardze, że do wykonania prac zabezpieczających.

Z takim stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić. Stosownie do art. 3 pkt 8 Pb remontem jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Tam, gdzie dochodzi do zwiększenia wysokości obiektu mamy natomiast do czynienia z "nadbudową" (za Słownikiem języka polskiego PWN, "nadbudować" to zbudować nową część nad jakąś wykończoną budowlą). Innymi słowy, nadbudowa polega na powiększeniu istniejącego obiektu budowlanego poprzez zwiększenie jego wysokości z zachowaniem tej samej powierzchni zabudowanej (por. wyrok NSA z 10 marca 2017 r., sygn. II OSK 1750/15). Taki charakter mają roboty budowlane zrealizowane przez inwestora.

Mając na względzie treść przytoczonych wyżej pojęć, uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (fotografie z geoportalu ukazujące wcześniejszy stan przedmiotowego budynku, ustalenia pracowników podczas kontroli, w tym wówczas wykonane fotografie), należy stwierdzić, że istotnie murki okalające dach budynku zostały nie tylko odtworzone, ale też nadbudowane. Zwieńczenie ich żelbetowym wieńcem z wystającymi kotwami świadczy o zamiarze dalszej nadbudowy. Niewątpliwie wykonane roboty nie stanowiły remontu, gdyż nie doszło odtworzenia stanu pierwotnego, lecz powstania nowej substancji budowalnej, tj. podwyższenia murków, wykonania żelbetowego wieńca. Subiektywne przekonanie inwestora, że dokonuje prac zabezpieczających nie podważa oceny jaką wyprowadził organ nadzoru budowlanego na podstawie ustalonego stanu faktycznego. Istotne jest to, jakie roboty budowlane zostały w rzeczywistości wykonane, a wykonane po rozbiórce murków, wyższe murki na budynku, świadczą o jego nadbudowie, która nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 Pb).

Podsumowując, organ prawidłowo zakwalifikował wykonane roboty budowlane jako nadbudowę i przystąpił do procedury legalizacyjnej przewidzianej w art. 48 Pb. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.