Postanowienie NSA, sygn. akt III FZ 303/24
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 22 § 1 i 2, art. 18, art. 19
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 9 sierpnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 579/22 oddalające wniosek R. S. w przedmiocie wyłączenia sędziów WSA Wiesławy Achrymowicz i Nadziei Karczmarczyk-Gawęckiej od orzekania w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2022 r., nr SKO/KD/400/997/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r. postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z 18.04.2024 r. o sygn. I SA/Sz 579/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie ze skargi R. S. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 27.06.2022 r., nr SKO/KD/400/997/2022, wydaną w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r., oddalił wniosek o wyłączenie sędziów WSA Wiesławy Achrymowicz i Nadziei Karczmarczyk-Gawęckiej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 18 i art. 19 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie.

2.1. Pismem z 15.04.2024 r. skarżący wniósł wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Szczecinie Bolesława Stachury, Wiesławy Achrymowicz oraz Nadziei Karczmarczyk-Gawęckiej od rozpoznawania sprawy.

Skarżący wyjaśnił, że podstawą wyłączenia sędziów WSA ze sprawy jest "fałszywie, po barbarzyńsku, lewacku, określonej istocie sprawy". Następnie wyjaśnił, że integralną częścią wniosku jest treść wniosku z 15.04.2024 r. o sprostowanie i uzupełnienie słów zawiadomienia z 15.03.2024 r. o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego. Wskazał także na wadliwość skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

W dniu 27.01.2023 r. ww. sędziowie WSA w Szczecinie złożyli do akt sprawy oświadczenia, z których wynika, że ze skarżącym nie pozostają w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym oraz że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 p.p.s.a., z powodu których zachodziłyby uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności przy orzekaniu w sprawie I SA/Sz 579/22.

2.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyjaśnił, że zaskarżonym obecnie postanowieniem rozstrzygnął jedynie w sprawie wniosku skarżącego o wyłączenie od rozpoznawania sprawy o sygn. I SA/Sz 579/22 sędziów WSA w Szczecinie – Wiesławy Achrymowicz i Nadziei Karczmarczyk-Gawęckiej. Z uwagi na fakt, że w piśmie z 15.04.2024 r. skarżący po raz trzeci wniósł o wyłączenie sędziego WSA w Szczecinie Bolesława Stachury od rozpoznawania sprawy I SA/Sz 579/22, Sąd orzekł w tym zakresie w odrębnym postanowieniu.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, oddalając wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów WSA Wiesławy Achrymowicz i Nadziei Karczmarczyk-Gawęckiej, że przedstawiona we wniosku skarżącego okoliczność nie zaistniała w sprawie, nadto nie mieści się w przesłankach z art. 18 p.p.s.a. Nie można również stwierdzić, że została spełniona przesłanka z art. 19 p.p.s.a., tj. nie zaistniała okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, zarzuty przedstawione przez skarżącego mają charakter generalny i nie zostały poparte konkretnymi obiektywnymi okolicznościami oraz dowodami wskazującymi na realną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Wniosek skarżącego nie zawiera takiej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów wymienionych we wniosku w rozpoznaniu sprawy, co czyni żądanie nieuzasadnionym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyjaśnił, że zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz i Nadzieja Karczmarczyk-Gawęckiej złożyli wyjaśnienie, że nie pozostają ze skarżącym w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności, z powodu których zachodziłaby wątpliwość co do ich bezstronności przy orzekaniu w tej sprawie. Oświadczenia i ich prawdziwość w ocenie WSA w Szczecinie nie budziły wątpliwości, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia ww. sędziów od rozpoznania sprawy. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i uprawdopodobnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego.

3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. W zażaleniu domagał się wyłączenia wskazanych we wniosku sędziów od orzekania w sprawie.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie WSA w Szczecinie odpowiada prawu.

4.2. Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosownie do art. 20 powołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponadto, postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację WSA w Szczecinie co do braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego objętego wnioskiem, tak z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak i w oparciu o wniosek skarżącego (art. 19 p.p.s.a.). Przedstawione przez skarżącego we wniosku okoliczności (powtórzone w części w zażaleniu), mają subiektywny charakter. Przeświadczenie skarżącego o wyłączeniu wskazanych sędziów z uwagi na "fałszywie, po barbarzyńsku, lewacku, określonej istocie sprawy" nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie.

Dodatkowo sędziowie, których dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji złożyli wymagane w art. 22 § 2 p.p.s.a. oświadczenia. W świetle zaś utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i uprawdopodobnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów oraz w rozpoznawanym zażaleniu brak jest wskazania okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość oświadczeń złożonych przez sędziów WSA objętych wnioskiem. W konsekwencji stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że złożony w sprawie wniosek o wyłączenie nie zasługiwał na uwzględnienie.

4.3. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.

Sędzia NSA Stanisław Bogucki