Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 238/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 1 i art. 34 par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Kieres Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek Asesor WSA Tomasz Trybuszewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 8 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 3.02.2023r. nr 0201-IEW2.7113.2.2023.AR w przedmiocie oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3.02.2023r. nr 0201-IEW2.7113.2.2023.AR Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako : organ odwoławczy , DIAS, organ II instancji) po rozpatrzeniu zażalenia J. W. (dalej jako : Strona, Skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław- [...] (dalej jako : organ I instancji, NUS) z dnia 14.12.2022r. nr 0227-SEE.711.1809.2022.2.KA oddalające zarzut nieistnienia obowiązku określonego w wystawionych 15 listopada 2022 r. tytułach wykonawczych o numerach [...], [...], [...] i [...].

Pismem z 23 listopada 2022 r. Strona wniosła zarzut braku istnienia obowiązku na postawie art. 33 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm. dalej jako : u.p.e.a.). W uzasadnieniu pisma wyjaśniła, że organ egzekucyjny, na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 15 listopada 2022r. zajął, wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. 22 listopada 2022r. doręczono Stronie odpisy tytułów wykonawczych oraz zawiadomienie o zastosowanym środku egzekucyjnym. Zdaniem Skarżącego brak było podstaw do wystawienia tytułów wykonawczych i dokonania zajęcia rachunków bankowych oraz przysługujących oszczędności i wkładu oszczędnościowego, ponieważ w przedmiotowej sprawie nie wydano rozstrzygnięcia końcowego. Skarga Strony nie została rozpoznana, ani nie nadano decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (powołano art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.; dalej O.p.).

Postanowieniem z 14 grudnia 2022 r. nr 0227-SEE.711.1809.2022.2.KA NUS oddalił zarzut nieistnienia obowiązku w myśl art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., uznając, że ciążący na Stronie obowiązek wynika z podlegającej wykonaniu decyzji ostatecznej DIAS z 4 marca 2022r. nr 0201-IEW2.4120.1.2022.AR, istnieje i jest wymagalny.

W ustawowym terminie Skarżący wniósł zażalenie, na w/w postanowienie.

DIAS postanowieniem z 3 lutego 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przedmiotem postępowania jest rozpatrzenie zarzutu, o którym mowa w art. 33 u.p.e.a. - nieistnienie obowiązku.

. Organ odwoławczy wywiódł, że decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Taki status ma zdaniem organu II instancji jego decyzja z 4 marca 2022 r. Wyjaśnił także, że nie wstrzymano jej wykonania w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 dalej p.p.s.a). Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu odwoławczego, na Stronie ciąży obowiązek wynikający z decyzji z 4 marca 2022 r., który podlega wykonaniu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego Skarżący zaskarżył postanowienie DIAS w całości i zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego :

- art.34 § 2 pkt 2 lit.a u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy egzekwowanej decyzji nie można nadać przymiotu ostateczności, a zatem nie może być na jej podstawie prowadzona przymusowa egzekucja.

Wobec powyższego Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu I i II instancji w całości i zawieszenie przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a.

W uzasadnieniu Skarżący zarzucił, że :

- brak było podstaw do wydania tytułów wykonawczych oraz dokonania zajęcia jego rachunków bankowych oraz przysługujących mu oszczędności i wkładu oszczędnościowego, albowiem w przedmiotowej sprawie nie wydano rozstrzygnięcia końcowego,

- skarga do WSA nie została rozpoznana przez Sąd, ani nie nadano decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni przepisów prawa, dochodząc do mylnego wniosku, że decyzja wydana w przedmiotowej sprawi jest ostateczna i nie wstrzymano jej wykonalności, a zatem możliwe jest prowadzenie na jej podstawie egzekucji.

Strona wskazała, że zgodnie z art. 239a O.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Zaskarżonej przez Skarżącego decyzji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż zgodnie z art. 239b § 3 O.p., musiałoby zostać wydane w tym przedmiocie postanowienie, które podlega następnie zażaleniu, co w realiach niniejszej sprawy nie miało miejsca. Zaskarżona decyzja DIAS, zdaniem Strony, nie jest także decyzją ostateczną, ponieważ została złożona w terminie na nią skarga do Sądu. Strona wskazała, że na kanwie O.p. w przeciwieństwie do k.p.a., można wstrzymać wykonanie tylko ostatecznej decyzji, co znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku WSA w Opolu z dnia 30 czerwca 2016 r. (sygn. akt: 1 SA/Op 231/16).

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje :

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny bada prawidłowość zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Spór w sprawie dotyczy prawidłowości postanowienia DIAS utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji oddalające zarzut nieistnienia obowiązku.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie organu odwoławczego jest zgodne z prawem.

Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. – zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Z kolei procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 2 upea, podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości lub części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Przedstawione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Badaniu więc podlega tylko to, czy wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 upea (por. wyrok NSA z 5 września 2018 r. sygn. akt II FSK 304/18, - dostępny CBOSA). W rezultacie zobowiązany nie może w tym trybie skutecznie formułować zarzutów w kwestii wszelkich dostrzeżonych nieprawidłowości w działaniu organu egzekucyjnego, czy wierzyciela chyba, że poprzez nie - wskazuje na zaistnienie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a.

W rozpatrywanej sprawie Skarżący zgłosił zarzut w sprawie prowadzonej przeciwko niej egzekucji administracyjnej, wskazując na nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.).

Dokonując oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy Sąd stwierdza, że NUS prawidłowo orzekł o oddaleniu zarzutów Skarżącego na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Podkreślić należy, że nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa, takich jak: przedawnienie lub wydanie aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku (por wyroki: NSA z 14 stycznia 2010 r., II FSK 1378/08; WSA w Gliwicach z 8 stycznia 2013 r., I SA/Gl 451/12 CBOSA).

Bezsporna w sprawie jest okoliczność, że wszczęte wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne obejmowało obowiązek wynikający w pierwszej instancji z decyzji z dnia 26 listopada 2021r. nr 0227-SEW.4120.20.2021.3, którą Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław-[...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Strony, jako członka zarządu T. sp. z o.o. za:

- zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r., 2016 r., w łącznej wysokości 117 801,00 zł,

- odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r., 2016 r. w łącznej wysokości 50 097,00 zł,

- odsetki od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące 12/2015 r., 12/2016 r. w łącznej kwocie 1 344,00 zł.

Pismem z 17 grudnia 2021 r. w ustawowym terminie Skarżący odwołał się od ww. decyzji.

Decyzją z 4 marca 2022 r. nr 0201-IEW2.4120.1.2022.AR organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji z 26 listopada 2021 r. nr 0227-SEW.4120.20.2021.3.

Tym samym przedmiotowa decyzja DIAS uzyskała przymiot ostateczności, gdyż zgodnie z art.128 O.p. decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych.

Decyzję doręczono Stronie 23 marca 2022 r. a zatem została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego.

Pismem z 22 kwietnia 2022 r. Skarżący wniósł skargę na ww. decyzję z 4 marca 2022 r. Skarga jest przedmiotem rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. WSA we Wrocławiu postanowieniem z dnia 31.01.2023r. sygn. akt I SA/Wr 337/22 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Nie budzi zatem zastrzeżeń Sądu stanowisko DIAS, że ponieważ egzekwowana należność wynikała z będącej w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, to podniesiony zarzut nieistnienia obowiązku jest niezasadny i nie zasługuje na uwzględnienie. W związku z powyższym zdaniem Sądu, podniesiony w skardze zarzut naruszenia art.34 § 2 pkt 2 lit.a u.p.e.a. jest bezzasadny. W sprawie nie znajduje zastosowania przywołany w skardze przepis art. 239a O.p. zgodnie z którym decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Sąd akcentuje bowiem, że decyzja DIAS z 4 marca 2022 r. ma charakter ostateczny. W związku z tym wskazany w skardze wyrok WSA w Opolu z 30.06.2016r. sygn. akt I SA/Op 231/16 nie przystaje do realiów rozpatrywanej sprawy. Okoliczność, iż w/w decyzja DIAS została przez Stronę zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu nie ma wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art.239e O.p. decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie. W tym miejscu należy wskazać, że wniesienie do sądu administracyjnego skargi na decyzję nie wstrzymuje wykonania tej decyzji. Decyzja taka jest nadal ostateczna, przez co wymaga wykonania (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 listopada 2018 r. III SA/Wa 499/18 - CBOSA). Odnotowania wymaga także, że wniesienie skargi na decyzję wydaną w II instancji, do sądu administracyjnego nie niweczy przymiotu ostateczności decyzji i jej wykonalności (por. wyroki WSA w Gliwicach : z 6 grudnia 2017 r. III SA/GI 277/17 i z dnia 11.01.2022r. I SA/Gl 1276/21 - CBOSA). Podkreślić w tym miejscu należy, że wniesienie skargi na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest tożsame z wniesieniem odwołania od decyzji nieostatecznej do organu odwoławczego i nie wywołuje takich skutków prawnych jak odwołanie.

Reasumując Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. W zaskarżonym postanowieniu organ II instancji prawidłowo orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I Instancji o oddaleniu zarzutów Skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej, słusznie stwierdzając, że dochodzony obowiązek istnieje i jest wymagalny. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art.151 ppsa, oddalił skargę w całości .