Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 88/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1, art. 149 § 1a, art. 161, art. 200 i art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (sprawozdawca) Asesor WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi S.N. na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 12 lutego 2023 r. I. stwierdza, że Prezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku strony skarżącej; II. stwierdza, że bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu do załatwienia sprawy z wniosku strony skarżącej.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga S. N. (dalej: Strona, Skarżąca) na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu (dalej: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 12 lutego 2023 r.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Wnioskiem z dnia 12 lutego 2023 r. za pośrednictwem poczty e-mail Strona wniosła o przeslanie na podany adres e-mail informacji: 1)) czy kiedykolwiek toczyło się bądź toczy w chwili obecnej postępowanie dyscyplinarne bądź postępowanie karne (także postępowanie karne prywatnoskargowe) z udziałem sędziego K. W.? Jeżeli tak, to jakie zarzuty są stawiane sędziemu w tych postępowaniach, bądź w jakich rolach w tych sprawach sędzia występuje? Jeżeli postępowania są już zakończone, proszę o udzielenie informacji, w jaki sposób to nastąpiło, 2) w ilu sprawach od roku 2015 do chwili obecnej, w których sędzią referentem był sędzia K. W. sąd wyższej instancji oddalił skargi kasacyjne, apelacje od wyroków kończących postępowanie przed sądem pierwszej instancji, a w ilu sprawach uchylił te wyroki, oraz ile łącznie wyroków kończących postępowanie przed sądem pierwszej instancji wydał SA we Wrocławiu w sprawach, w których sędzią referentem był sędzia K. W.? (z podziałem na poszczególne lata) 3) skanów zarządzeń wydanych przez Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w okresie od 19 grudnia 2017 roku do 21 września 2018 roku 5) skanów protokołów ze zgromadzeń sędziów w okresie od 19 grudnia 2017 roku do 21 września 2018 roku (wydanych przez Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w okresie od 19 grudnia 2017 roku do 21 września 2018 roku decyzji odmawiających udzielenia informacji publicznej 6) skanu aktu powołania sędziego K. W. do pełnienia funkcji Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu.

W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek pismem z dnia 1 marca 2023 r. organ wskazał: "W zakresie punktu pierwszego zapytania informuję, że Sąd Apelacyjny we Wrocławiu nie posiada informacji o toczących się przeciwko SSO K. W. postępowaniach dyscyplinarnych. Odpowiadając na punkt drugi zapytania wskazuję, że Sąd Apelacyjny we Wrocławiu posiada jedynie informacje dotyczące spraw, w których sędzia W. orzekał będąc delegowanym do Sądu Apelacyjnego. Orzekając podczas delegacji w Sądzie Apelacyjnym we Wrocławiu sędzia wydał 9 orzeczeń (7 spraw AKa i 2 sprawy AKz) w 2018 roku gdzie w jednej sprawie o sygnaturze II AKa 23/18 Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie do ponownego rozpoznania (wyrok z 24.09.2019 r. V KK 304/18). W celu uzyskania pozostałych danych w zakresie wydanych orzeczeń winna się Pani zwrócić bezpośrednio do sądu, w którym orzekał wcześniej sędzia W. Nadto, odpowiadając na punkty od 3 do 6 wniosku, w załączeniu przekazuję skany wnioskowanych dokumentów".

Strona w dniu 28 lutego 2022 r. za pośrednictwem organu złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 12 lutego 2023 r. wnosząc o zobowiązanie organu rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni doręczenia prawomocnego wyroku z aktami sprawy, wskazując, że nie otrzymała odpowiedzi organu na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

W uzasadnieniu skargi zarzuciła, że organ poprzez nieudostępnienie, wbrew ciążącemu obowiązkowi, w ustawowym terminie ani niewydanie w razie takiej potrzeby odmownej decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej naruszył art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podniosła, że nie sposób podzielić argumentację organu, jakoby jej wniosek nie mógł zostać rozpatrzony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zwróciła się o udostępnienie protokołów z rozpraw, które noszą wszelkie cechy dokumentu urzędowego (art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Taka informacja na zasadzie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej w szczególności podlega udostępnieniu. Skoro zatem jej wniosek dotyczył informacji publicznej, to organ powinien ją udostępnić, lub wydać w razie konieczności ochrony innych praw (art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej) decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Jeżeli tego nie uczynił w ustawowym terminie, uzasadnione jest twierdzenie, że dopuścił się bezczynności. W związku z tym niniejsza skarga jest zasadna i konieczna.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, ż rozpoczął realizację wniosku, który w swej treści nie był skomplikowany, a jedynie czasochłonny, ponieważ wymagał dokonania analiz informacji posiadanych przez poszczególne komórki Sądu, w tym zwrócenia się do archiwum zakładowego o wydanie zbiorów informacji w których należało odszukać dane w zakresie punktu czwartego oraz piątego wniosku. Dlatego organ zamierzał powiadomić Stronę o potrzebie przedłużenia terminu na realizacje wniosku. Jednak ze względu na okres urlopowy pracowników wynikający z okresu ferii zimowych, a także spiętrzenie obowiązków osób pozostających w pracy, czynność ta nie została dokonana. Dlatego organ pozostawał w przekonaniu, że realizacja wniosku postępuje zgodnie przepisami. Dnia 28 lutego 2023 r. do Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu Strona skierowała skargę na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu. Jak wskazała, uczyniła to, ze względu na brak odpowiedzi na złożony wniosek, skierowany do sądu za pośrednictwem e-maila w dniu 12 lutego 2023 r. W wyniku dokonanego przez organ sprawdzenia korespondencji jaka wpłynęła do jednostki od Skarżącej ustalone zostało, że nie nastąpiło zakończenie realizacji złożonego przez nią wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 12 lutego 2023 r. Wniosek ostatecznie zrealizowany został dnia 3 marca 2023 r. Pismem z tego dnia, za pośrednictwem poczty e-mail, przesłana została odpowiedź do Skarżącej. Wskazał organ, że trudno jest się nie zgodzić ze stanowiskiem Skarżącej, że organ nie odpowiedział w ustawowym terminie na złożony wniosek. Jednak bezczynność w tym zakresie nie miała charakteru umyślnego i zamierzonego. W momencie pozyskania informacji o niezrealizowaniu obowiązku, realizacja wniosku została niezwłocznie zakończona, a do Strony skierowana została odpowiedź.

Pismem procesowym z dnia 16 sierpnia 2023 r. pełnomocnik Skarżącej z urzędu podtrzymał w całej rozciągłości skargę Strony na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej Stronie na jej na wniosek z dnia 12 lutego 2023 r., wnosząc o jej uwzględnienie oraz zobowiązanie organu do kompleksowego rozpatrzenia jej wniosku. Nadto wniósł zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącej kosztów przedmiotowego postępowania sądowego według norm przepisanych oraz zasądzenie/przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik wskazał, iż skarga w całości zasługuje na uwzględnienie, W przedmiotowej sprawie mamy bowiem do czynienia z bezczynnością organu administracji publicznej. Przyjmuje się bowiem, że z bezczynnością organu administracji publicznej, mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku w tym zakresie nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności, czy nie udzielił w pełni informacji, jakich żądał wnioskodawca. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku, gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji, jeżeli oczywiście w odniesieniu do danej decyzji lub postanowienia istnieje możliwość uruchomienia toku instancji. Bezczynność organu objęta kognicją sądów administracyjnych dotyczy także sytuacji, gdy organ odmawia wydania aktu lub podjęcia czynności mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, albowiem stan taki skutkuje nierozpoznaniem sprawy w terminie. W przedmiotowej sprawie organ nie udostępnił Skarżącej w terminie wymaganych przez nią informacji, nie udostępnił ich w pełnym tu: żądanym przez nią zakresie, ani nie wydał decyzji odmownej w tym zakresie, jak również nie powiadomił w ustawowym terminie Skarżącej o potrzebie przedłużenia terminu na realizację jej wniosku, czym dopuścił się bezczynności. Organ nie udzielił również Skarżącej w swoim piśmie z dnia 1 marca 2023 r. odpowiedzi na wszystkie zadane przez nią pytania sformułowane w jej wniosku - a tym samym nie odpowiedział na jej wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 12 lutego 2023 r., wskazując między innymi, iż ,,(...) w celu uzyskania pozostałych danych w zakresie wydanych orzeczeń przez Sędziego skarżąca winna zwrócić się bezpośrednio do Sądu, w którym wcześniej orzekał sędzia (...)". Podczas, gdy według Skarżącej to nie ona a organ winien o takie informacje wystąpić, zwrócić się do właściwych sądów, w których orzekał sędzia ewentualnie przekazać tym sądom wniosek Skarżącej w tym zakresie, według ich właściwości. Nadto organ udzielając w ten sposób odpowiedzi Skarżącej - nie wskazał jej jednocześnie, nie podał informacji, gdzie wcześniej - w jakich dokładnie Sądach sędzia orzekał, ani nie przekazał w tym zakresie według właściwości odpowiednim - tu: właściwym Sądom, w których ten sędzia orzekał zapytań Skarżącej - tu: wniosku w tym zakresie, by Skarżąca mogła taką odpowiedź otrzymać, ani też nie wystąpił z takim zapytaniem do tych Sądów, by taką informację uzyskać, czym według Skarżącej organ dopuścił się bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), jako że jej przedmiotem jest bezczynność organu.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.), jeżeli tak, to czy zachowanie organu, tak co do formy, treści i terminu wypełnia wymogi stawiane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej.

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy nie ma sporu, że Prezes Sądu Apelacyjnego jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p), jak również, iż żądana informacja stanowi informację publiczną.

Uwzględniając skargę na bezczynność na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skoro zatem wniosek Skarżącej dotyczył informacji publicznej i został skierowany do właściwego podmiotu, to odpowiedź powinna być udzielona na zasadach i w trybie określonych w ustawie, a mianowicie:

- zgodnie z art. 13 ust.1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2;

– jeżeli w tym terminie informacja publiczna nie może być udostępniona, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.);

– w przypadku uwzględnienia wniosku udostępnienie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy). W tej ostatniej sytuacji podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.);

– odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy podmiot ten nie reaguje na wniosek o udostępnienie informacji w terminie przewidzianym w ustawie, tj. nie podejmuje czynności przewidzianych w art. 13, art. 14, art. 15 ust. 2 lub art. 16 u.d.i.p. i nie udostępnia informacji publicznej ani nie wydaje decyzji odmownej w tym zakresie. Zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury stan bezczynności oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej lub że podmiot zobowiązany nie jest w posiadaniu wnioskowanej informacji (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2016 r., I OSK 39/15, Lex nr 2100722).

Zdaniem Skarżącej dopuścił się organ bezczynności, gdyż w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności, ponadto nie udzielił pełnej odpowiedzi na wszystkie zadane przez Skarżącą pytania wskazując między innymi, iż ,,(...) w celu uzyskania pozostałych danych w zakresie wydanych orzeczeń przez Sędziego skarżąca winna zwrócić się bezpośrednio do Sądu, w którym wcześniej orzekał sędzia (...)". Podczas, gdy według Skarżącej "to nie ona a organ winien o takie informacje wystąpić, zwrócić się do właściwych sądów, w których orzekał sędzia ewentualnie przekazać tym sądom wniosek Skarżącej w tym zakresie, według ich właściwości. Nadto organ udzielając w ten sposób odpowiedzi Skarżącej - nie wskazał jej jednocześnie, nie podał informacji, gdzie wcześniej - w jakich dokładnie Sądach sędzia orzekał, ani nie przekazał w tym zakresie według właściwości odpowiednim - tu: właściwym Sądom, w których ten sędzia orzekał zapytań Skarżącej - tu: wniosku w tym zakresie, by Skarżąca mogła taką odpowiedź otrzymać, ani też nie wystąpił z takim zapytaniem do tych Sądów, by taką informację uzyskać, czym według Skarżącej organ dopuścił się bezczynności".

Odpowiadając na punkty od 3 do 6 wniosku Strony organ przekazał skany wnioskowanych dokumentów. W zakresie punktu pierwszego wniosku Strony organ poinformował Skarżącą, nie posiada informacji o toczących się przeciwko SSO K. W. postępowaniach dyscyplinarnych. Odpowiadając na punkt drugi wniosku Strony wskazał, że posiada jedynie informacje dotyczące spraw, w których sędzia W. orzekał będąc delegowanym do Sądu Apelacyjnego. Orzekając podczas delegacji w Sądzie Apelacyjnym we Wrocławiu sędzia wydał 9 orzeczeń (7 spraw AKa i 2 sprawy AKz) w 2018 roku gdzie w jednej sprawie o sygnaturze II AKa 23/18 Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie do ponownego rozpoznania (wyrok z 24.09.2019 r. V KK 304/18). W celu uzyskania pozostałych danych w zakresie wydanych orzeczeń Skarżąca winna się zwrócić bezpośrednio do sądu, w którym orzekał wcześniej sędzia W.

Należy zatem w tym miejscu wskazać, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, zgodnie z którym na gruncie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, iż obowiązek udostępniania informacji publicznych dotyczy wyłącznie takich informacji, które są w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Brak posiadania żądanych informacji wypełnia przesłankę negatywną do rozpatrzenia żądania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 maja 2022 r., III SAB/Gl 94/22, Lex nr 3354325, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 marca 2022 r., II SAB/Bk 6/22, Lex nr 3327139). Podmiot zobowiązany winien jednak w takich sytuacjach pisemnie poinformować wnioskodawcę o nieposiadaniu żądanych informacji, przy czym aby zwolnić się z zarzutu bezczynności powinien przekazać powyższą informację w terminie, o którym mowa w art. 13 u.d.i.p., tj. nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu danych objętych wnioskiem uwalnia podmiot zobowiązany od zarzutu bezczynności w sprawie, albowiem z oczywistych względów nie można oczekiwać udostępnienia danych, którymi podmiot ten nie dysponuje (wyrok WSA w Szczecinie z 28 stycznia 2021 r., II SAB/Sz126/20). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lipca 2021 r. (III OSK 3249/21, Lex nr 3217704) wskazuje, że: "przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. stanowi wprost, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Nie można zarzucić podmiotowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej bezczynności w rozpoznaniu wniosku wówczas, gdy wyraźnie powiadomił wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji oraz wyjaśnił dlaczego. Przy czym nie jest rzeczą sądu administracyjnego weryfikacja prawdziwości twierdzenia zobowiązanego w tym zakresie (...). Brak jest w tym przedmiocie właściwych instrumentów prawnych. Jeżeli zatem podmiot do którego się zwrócono podaje, że nie posiada żądanej informacji, to nie można od niego wymagać i zobowiązywać do uwzględnienia żądania ich udostępnienia. W razie natomiast złożenia nieprawdziwego oświadczenia w tym zakresie istnieją środki, w tym karne, czy inne pozwalające na weryfikację tego stanowiska". Obowiązujące przepisy nie nakładają na organ obowiązku zwracania się w imieniu wnioskodawcy do innych organów o wnioskowane informacje, czy tez przekazywanie wniosku zgodnie z właściwością. W konsekwencji odnośnie pytań zawartych w punktach 1 oraz 2 w części, której organ poinformował o nieposiadaniu żądanych informacji brak jest podstaw do uznania, że udzielone Skarżącej odpowiedzi były niepełne. W zakresie pytań 3-6 organ udostępnił żądane dokumenty. Zatem organ odpowiedział na wniosek Skarżącej z dnia 12 lutego 2023 r. Jednakże w niniejszej sprawie organ dopuścił się bezczynności, gdyż przekroczony został ustawowy termin określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. – odpowiedź winna zostać udzielona do dnia 26 lutego 2023 r., natomiast wniosek Strony został ostatecznie zrealizowany został dnia 3 marca 2023 r. Powyższe nakazuje stwierdzenie, że organ w chwili wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu złożonego przez Stronę wniosku z dnia 12 lutego 2023r., o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.

Przy czym, mając na uwadze obiektywny stan bezczynności, pozbawione znaczenia dla jej stwierdzenia są argumenty organu odnoszące się do przyczyny nieudzielania odpowiedzi w terminie prawem przewidzianym. Okoliczność ta ma natomiast znaczenie przy kwalifikacji naruszenia prawa, co Sąd obligowany jest uczynić zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. W świetle tego zapisu Sąd winien ocenić, czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru (pkt II sentencji wyroku). Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu, który w odpowiedzi na skargę wyjaśnił co legło u podstaw naruszenia terminu udzielenia odpowiedzi. W opinii Sądu działanie organu administracji publicznej jakkolwiek naruszało terminy zastrzeżone dla rozpoznania sprawy, to udzielenie odpowiedzi, jak i okres zaistniałej zwłoki w jej wydaniu nie daje podstaw do wywodzenia rażącego naruszenia prawa.

Z tych samych powodów, w pkt IV wyroku oddalono skargę w zakresie odnoszącym się do żądania wymierzenia grzywny. Wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. powinno być warunkowane celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczanie takiego stanu rzeczy i doprowadzenie do zakończenia postępowania. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie temu, aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał się bezczynności w prowadzonych postępowaniach. Wobec faktu, że bezczynność organu nie była spowodowana opieszałością, negatywnymi intencjami, wymierzenie grzywny nie znajduje uzasadnienia.

Z uwagi na rozpoznanie wniosku Strony Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do jego rozpoznania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). W obecnym stanie prawnym, załatwienie sprawy przez organ po wniesieniu skargi na bezczynność nie skutkuje już umorzeniem całego postępowania sądowoadministracyjnego, lecz umorzeniem postępowania jedynie w odniesieniu do żądania skargi zobowiązania organu do załatwienia sprawy w określonym terminie. W orzecznictwie podkreśla się, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. Umorzenie postępowania sądowego w takiej sytuacji w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia oznacza jednocześnie uznanie przez sąd administracyjny, że organ administracji dopuścił się bezczynności (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 1161/21, z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3812/21 oraz z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 470/18).

Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi Skarżącej wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy - a takowy został złożony w piśmie z dnia 16 sierpnia 2023 r. zostanie rozpoznany w odrębnym postanowieniu przez referendarza sądowego (art. z art. 258 § 2 pkt 8 .p.s.a.) a stosowne postanowienie zostanie pełnomocnikowi doręczone.