Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1774/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g, 40c, 41 ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2005 nr 219 poz 1861
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg  wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t
article: par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 183 poz 1791
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań  metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 24300 (dwadzieścia cztery tysiące trzysta) złotych na H. K., prowadzącą działalność pod nazwą: [...] (skarżąca).

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy: art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1 i Ib pkt 1, art. 40 c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz lp. 2 lit a), lp. 6 pkt 1 lit. b), d) i e), lp. 6 pkt 9 lit. d) i e), lp. 9 pkt 6 lit. c) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262),

Podstawę faktyczną natomiast stanowiły następujące ustalenia:

1. przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległościach pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m,

2. przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla dwóch pojedynczych osi nienapędowych,

3. Przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z trzyosiowego ciągnika siodłowego i dwu- lub trzyosiowej naczepy,

4. przekroczenie dopuszczalnej wysokości pojazdu lub pojazdu z ładunkiem.

Stan faktyczny sprawy został ustalony podczas kontroli pojazdu marki [...] o nr rej, [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu 11 lutego 2010 r. Pojazd został zatrzymany na ul. E. w G. (droga powiatowa [...]), a następnie skontrolowano go na punkcie kontrolnym umiejscowionym przy drodze krajowej nr [...] w miejscowości T.. Zespołem pojazdów kierował H. W., w imieniu oraz na rzecz przedsiębiorcy: H. K. – [...].

W odwołaniu od decyzji organu i instancji strona powołując się na art. 93 ustawy o transporcie drogowym podniosła, iż do naruszenia doszło w skutek okoliczności, których nie mogła przewidzieć, gdyż w warunkach leśnych ilość drewna jest określana w metrach sześciennych. Ponadto, zdaniem strony, wyniki ważenia są niewiarygodne, gdyż ważenie odbyło się w niskiej temperaturze, zaś na miejscu ważenia zalegał lód. Ponadto, miejsce ważenia powinno być wykonane z betonu i spełniać pozostałe wymogi rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych.

W przypadku podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m dopuszczalny jest nacisk osi do 14,5 t włącznie - w myśl zapisów lp. 6 pkt. 9 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych (o których nowa w powołanym wyżej art. 13 g ust. 1 ww. ustawy), za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach.

Stosownie do treści § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wysokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 11, nie może przekraczać 4,00 m.

Miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu, z dnia 14.08.2009 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych o nr seryjnych [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w P. z dnia 12.01.2010 r. Również wysokościomierz teleskopowy, którym zmierzono pojazd posiada świadectwo wzorcowania wydane dnia 22.12.2008 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem pomiarów. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...], który kierowca podpisał bez wnoszenia uwag. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

W wyniku ważenia oraz pomiarów pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 10,88 t na pierwszą oś nienapędową naczepy - przekroczenie o 2,88 t,

- nacisk 11,37 t na drugą oś nienapędową naczepy - przekroczenie o 3,37 t,

- nacisk 20,97 t na podwójnej osi napędowej pojazdu- przekroczenie o 6,47 t,

- masa całkowita zespołu pojazdów 50,67 t - przekroczenie o 10,67 t,

- wysokość pojazdu 4,13 m - przekroczenie o 0,13 m.

Przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych.

Organ odwoławczy nie uwzględnił argumentacji skarżącej. Wskazał, iż zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. Przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zatem zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, bez przekraczania norm wymaganych przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie profesjonalnego przewoźnika. Przewoźnik odpowiedzialny jest bowiem za ewentualne naruszenia tych regulacji. Organ podkreślił, iż ustawa Prawo o ruchu drogowym w art. 61 wyraźnie precyzuje w jaki sposób należy dokonywać załadunku:

1. Ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu.

2. Ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby:

1) nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drc

2) nie naruszał stateczności pojazdu;

3) nie utrudniał kierowania pojazdem;

4) nie ograniczał widoczności drogi lub nie zasłaniał świateł, urząd sygnalizacyjnych, tablic rejestracyjnych lub innych tablic albo znaków, w które pojazd wyposażony.

3. Ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia wywoływaniem nadmiernego hałasu. Nie może on mieć odrażającego wyglądu lub wydzielać odrażającej woni.

4. Urządzenia służące do mocowania ładunku powinny być zabezpieczone przed rozluźnieniem się, swobodnym zwisaniem lub spadnięciem podczas jazdy.

5. Ładunek sypki może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczony dodatkowo odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drodze.

Organ przytoczył wyrok WSA z dnia 10 października 2007 r. Sygn. akt: VI SA/Wa 2273/06, w którym Sąd stwierdził: (...) Strona, jako przedsiębiorca wykonujący profesjonalnie działalność gospodarczą powinna dokonywać załadunku danego materiału, biorąc pod uwagę jego właściwości, w ten sposób aby nie przekraczać dopuszczalnych norm nacisków na osie oraz dopuszczalnej masy całkowitej. W jej interesie leży również przygotowanie ładunku do przewozu poprzez jego odpowiednie rozłożenie i zabezpieczenie tak, aby ruch pojazdu nie powodował jego przesunięć. Jest to istotne nie tylko ze względu na wykazanie normatywności podczas kontroli drogowej, ale także ze względu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym prowadzącego pojazd i innych użytkowników dróg publicznych(...).Jak wskazano powyżej to przewoźnik ponosi odpowiedzialność za naruszenia powstałe w związku z jego działalnością. Bez znaczenia dla odpowiedzialności administracyjno-prawnej jest pojęcie winy. Powoływany przez stronę art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym nie ma zastosowania do decyzji wydawanych na podstawie ustawy o drogach publicznych. Celem przeprowadzonej kontroli wagowej było sprawdzenie przewozu pod kątem jego zgodności z zapisami ustawy o drogach publicznych i prawa o ruchu drogowym. Nałożenie sankcji karnej na podstawie art. 13g ustawy o drogach publicznych było więc konsekwencją wykrycia naruszenia norm tej ustawy. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Ustawa o drogach publicznych nie przewiduje możliwości uchylenia się od odpowiedzialności za naruszenie dopuszczalnych nacisków na osie, czy też przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, w przypadku przewoźnika. Artykuł 13g ust. 1b pkt 1 wyraźnie wskazuje, iż w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy, na podmiot wykonujący przejazd nakładana jest obligatoryjnie kara pieniężna.

Nieco odmiennie uregulowana jest odpowiedzialność załadowcy, który odpowiada za powstałe naruszenia jedynie w przypadku, gdy w chwili kontroli dowody jednoznacznie wskazują, iż miał on wpływ lub przyczynił się do powstania naruszenia.

Reasumując - przewoźnik nie może uwolnić się od odpowiedzialności nawet w przypadku wykazania, iż załadowca przyczynił się do powstania naruszeń.

Zdaniem organu, zarzuty w kwestii niespełnienia wymogów prawnych przez miejsce ważenia pojazdu są także nietrafne. Przede wszystkim organ podkreślił, że rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345), dotyczy wyłącznie wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu. Wagi te, jak i miejsca, w których mogą one się znajdować istotnie muszą odpowiadać dość surowym rygorom technicznym, gdyż cała procedura ważenia odbywa się bez zatrzymywania pojazdów. Tymczasem ważenia dokonano na nieautomatycznych wagach przenośnych do pomiarów statycznych; w trakcie takiego ważenia pojazd znajdujący się na wadze jest unieruchomiony. Powyższe przepisy nie mają więc zastosowania w niniejszej sprawie i miejsce ważenia w miejscowości M., gdzie dokonano ważenia, nie podlega ocenie pod kątem zgodności z wymogami określonymi w w/w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. Na miejscu tym są bowiem używane wyłącznie wagi przenośne (nieautomatyczne) do pomiarów statycznych.

Organ podał ponadto, iż wagi użyte w trakcie kontroli dysponują w pełni ważnymi świadectwami zgodności z dnia 12 stycznia 2010 r.

Organ podkreślił, że wagi użyte w trakcie kontroli winny spełniać jedynie wymogi określone w przepisach dotyczących wag nieautomatycznych wymogi zostały spełnione, co potwierdzają Świadectwa Zgodności wydane przez Urząd Miar w P..

Zdaniem organu, przepisy prawa nie wprowadzają szczególnych warunków dla miejsca, na którym ma być wykonywane ważenie przy pomocy wag nieautomatycznych. Mimo to, w celu zapewnienia dokładności wyników, Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez odpowiedni organ. W niniejszej sprawie - miejsce przeprowadzenia ważenia legitymuje się dokumentem zatwierdzającym wydanym przez uprawnionego geodetę. Dokonane pomiary wskazują, że w tym miejscu mogłyby również być dokonywane ważenia dynamiczne. Ww. dokumenty legalizacyjne były okazane kierowcy podczas kontroli.

Organ stwierdził, że pojęcie "betonu", którym posługuje się strona w odwołaniu, obejmuje swym zakresem również określenie "asfalt", w nomenklaturze technicznej asfalt jest potocznym terminem określającym "asfaltobeton", który w betonu asfaltowego jest używany jako materiał podstawowy w konstrukcji nawierzchni drogowych i utwardzonych nawierzchni lotniczych.

Podobnym pojęciem posłużono się w decyzji Komisji Europejskiej 13 października 1998 r. w sprawie procedury zaświadczania zgodności w budowlanych na podstawie art. 20 ust. 2 dyrektywy Rady 89/106/EWG w odniesieniu do wyrobów związanych z budową dróg (Dz. Urz. L 287, z 24.10.1998), gdzie w zał. II czytamy:

Mieszanki bitumiczne (np. beton asfaltowy łącznie z asfaltem miękkim i a stosowanym do bardzo cienkich warstw, mieszanka mineralna bitumiczna porowata odlewany [asfalt Gussu], asfalt odlewany grysowy, asfalt walcowany na gorąco)

- Do stosowania przy budowie dróg i utwardzaniu nawierzchni drogowych.

Zarzuty w kwestii niespełnienia wymogów przez miejsce ważenia pojazdu są, zdaniem organu, nietrafne, gdyż kompetentny organ stwierdził, iż miejsce to jest odpowiednie do wykonywania kontroli drogowej (ważenia pojazdów), potwierdzając ten fakt dokumentem urzędowym.

W ocenie organu także zarzut wykonywania pomiarów w niskiej temperaturze na zaśnieżonym, czy oblodzonym stanowisku nie zasługuje na uwzględnienie. Kierowca nie wniósł żadnej uwagi na ten temat do protokołu kontroli, należy więc uznać, iż w jego opinii warunki panujące podczas pomiarów nie miały wpływu na uzyskane wyniki ważenia. Natomiast z nadesłanej przez stronę dokumentacji fotograficznej nie wynika kiedy i gdzie została ona sporządzona nie można jej uznać zatem za wiarygodny materiał dowodowy.

Organ wskazał nadto, iż strona zwróciła uwagę na niską temperaturę powietrza, która w jej ocenie mogła mieć wpływ na wyniki ważenia.

Ustosunkowując się do powyższego argumentu, organ uznał, iż temperatura rzędu - 4 stopni C nie mogła mieć wpływu na wyniki pomiaru, gdy temperatura mieściła się we wskazanym przedziale przewidzianym w instrukcji ważenia, z której wynika, iż wagi mogą pracować w temperaturach od – 10 do + 40°C.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że załadowany toną drewna pojazd waży tyle samo, co pojazd załadowany toną piasku, a nienormatywny pojazd, tak załadowany drewnem, jak i innym ładunkiem, czyni takie samo spustoszenie dróg. Poruszanie się pojazdów o wielokrotnie przekroczonych parametrach pojazdu, jak to miało w rozpatrywanej sprawie, stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego, bez względu na świadomość przewoźnika co do naruszenia prawa.

Organ podkreślił, iż przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Jeśli ma trudności z określeniem masy pojazdu i takim rozmieszczeniem ładunku, który nie będzie powodował przekroczenie nacisków osi, winien rozważyć możliwość zmniejszenia ilości przewożonego towaru. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej.

Od powyższej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, naruszenie art. 6 Kpa poprzez zastosowanie celowej wykładni przepisów w oparciu o interpretację sprzeczną z obowiązującym prawem oraz błędne ustalenie stanu faktycznego. Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W ocenie strony, odrzucenie przez organ II instancji wyjaśnień i argumentów strony dotyczących nie uwzględnia przepisów chroniących oczywiste interesy strony (przewoźnika), określonych w art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, nadto - stoi w sprzeczności z obowiązującym prawem.

Z uzasadnienia wydanej decyzji administracyjnej wynika, iż kara pieniężna została nałożona za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem, który przekraczał dopuszczalne naciski na osie i masę całkowitą, a kierowca nie przedstawił do kontroli wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Przekroczenie gabarytów pojazdu, a więc i nacisków na osie oraz dopuszczalnej masy całkowitej jest niewątpliwie naruszeniem przepisów ustawy prawa o ruchu drogowym, podobnie jak wykonywanie przewozu drogowego pojazdem ponadnormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Stwierdzenie organu II instancji, iż decyzja wydana jest na podstawie ustawy o drogach publicznych w konsekwencji naruszenia norm w niej zawartych i przeprowadzenia kontroli wagowej pod kątem naruszenia norm zawartych w ustawie o drogach publicznych i w ustawie prawo o ruchu drogowym jest w ocenie strony stwierdzeniem wadliwym.

Ustawa o transporcie drogowym normująca zasady działania organu kontrolnego - Inspekcji Transportu Drogowego oraz wskazująca czynności i przepisy, za które organ kontrolny jest uprawniony do nakładania kar pieniężnych, w art. 92 wprost określa, że za naruszenie przepisów między innymi o ruchu drogowym wykonujący przewóz podlega karze pieniężnej.

Kolejne przepisy tejże ustawy określają sposoby i warunki nakładania kar pieniężnych, a w art. 93 ust. 7 widnieje zapis o możliwości odstąpienia od ukarania w sytuacji, kiedy zaistnieją okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Strona wyraziła pogląd, iż organ działając na podstawie i w zakresie uprawnień nadanych ustawą o transporcie drogowym, podejmując czynności kontrolne z ważeniem zespołu pojazdu wypełniał czynności i zadania określone w art. 50 pkt 1 utd. Zgodnie z tym przepisem do zadań Inspekcji należy kontrola: 1) dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne oraz przestrzegania warunków w nich określonych (...) - posiadanie zezwolenia na przewóz ponadgabarytowy podczas wykonywania transportu oraz w art. 50 pkt 3, Do zadań Inspekcji należy kontrola: 3) ruchu drogowego w zakresie transportu, o którym mowa w art. 1, na zasadach określonych w przepisach działu V ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, a w tym stanu technicznego pojazdów. Zgodnie z działem V art. 129 ustawy prawo o ruchu drogowym jednym z uprawnień organu kontrolnego w związku z wypełnianiem obowiązków czuwania nad bezpieczeństwem i kontrolą ruchu drogowego jest określone w art. 129 ust. 2 pkt 4) sprawdzanie stanu technicznego, wyposażenia, ładunku, wymiarów, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego się na drodze. Zatem cała procedura kontrolna odbyła się na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym i ustawy - prawo o ruchu drogowym. W sytuacji, kiedy stwierdzono naruszenie zasad wykonywania przewozu drogowego, organ kontrolny, działając w oparciu o przepis art. 92 ustawy o transporcie drogowym, wydał decyzję administracyjną nakładającą karę pieniężną stosując "taryfikator" zawarty w załączniku nr 2 ustawy o drogach publicznych określający wysokość kar za stwierdzone naruszenia.

Konkludując, organ kontrolny wypełniając obowiązki wynikające z ustawy o transporcie drogowym wydał decyzję administracyjną w oparciu o jej przepisy. Stąd też, w ocenie skarżącej, możliwym było zastosowanie przepisu art. 93 ust. 7 utd jak również obowiązkiem organu kontrolnego było ograniczenie nałożonej kary pieniężnej do wysokości określonej w art. 92 ustawy o transporcie drogowym - 15 tys. zł w odniesieniu do kontroli drogowej.

Odnośnie procedury ważenia za pomocą wag nieautomatycznych, skarżąca stwierdziła, iż nie może się zgodzić z dokładnością wykonanych pomiarów, o czym wspominała już we wniesionym odwołaniu, gdyż dla poprawności wykonania procedury ważenia, niezbędne są jasne i klarowne warunki przeprowadzenia kontroli drogowej z użyciem wag nieautomatycznych określone stosownym przepisem prawa. Nie jest przy tym wystarczającym posłużenie się wagami, które posiadają ważne świadectwa legalizacji i wykonanie pomiarów w miejscu zbadanym przez geodetę, który określił występujące na terenie poziomy i spadki. Dokonane przez geodetę pomiary wskazujące, że pomierzone spadki mieszczą się w normie przewidzianej dla wag do pomiarów dynamicznych, w żaden sposób nie zapewniają poprawności dokonania pomiarów przy użyciu wag do pomiarów statycznych, a zapewnienie maksymalnej dokładności pomiarów, na które powołuje się organ odwoławczy nie posiadające odzwierciedlenia w żadnych przepisach prawa w ocenie strony jest nietrafne i jest jawnym łamaniem przepisów i działaniem wbrew zasadom określonym w art. 6 Kpa, jak też art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Dokumenty, którymi dysponuje organ kontrolny, potwierdzające przeprowadzenie badania geodezyjnego w żaden sposób nie potwierdzają, iż miejsce do ważenia jest odpowiednie do przeprowadzenia kontroli z ważeniem przy użyciu wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych, a tylko to, że stwierdzono podczas pomiarów spadki i pochyłości, które w odniesieniu do przepisu rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu tych badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. 188 poz. 1344 z 2007 roku), mieszczą się w dopuszczalnych parametrach.

Strona nadto zakwestionowała, aby uwzględnianie przy okazji dokonywania pomiarów przyjmowane wartości błędów pomiarów na poziomie 200 kg dla każdej osi i 2% wartości zmierzonej, było wystarczające dla danych warunków przeprowadzenia pomiarów z użyciem wag do pomiarów statycznych do miejsca spełniającego warunki dla pomiarów dynamicznych.

Ponadto wskazała, iż organ administracyjny, odrzucając przesłane przez stronę dowody w postaci sporządzonej dokumentacji fotograficznej, postąpił wbrew przepisom art. 75 Kpa stanowiącemu, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zdjęcia sporządzone przy użyciu telefonu komórkowego w postaci pliku cyfrowego opatrzone są informacją zawierającą datę i godzinę sporządzenia zdjęcia. W uznaniu strony przy dzisiejszym stanie techniki, dla potwierdzenia czasu wykonania zdjęcia, fotografia nie musi zawierać daty i godziny umieszczonej na fotografowanym obrazie.

Przyjęte przez organ stanowisko zaprezentowane w słowach: "natomiast z nadesłanej przez stronę dokumentacji fotograficznej nie wynika kiedy i gdzie zostałam ona sporządzona" stoi w sprzeczności z art. 7 Kpa. Zdaniem skarżącej, przedstawione na fotografiach oblodzenie miejsca do ważenia mogło mieć znaczący wpływ na wynik ważenia, a organ kontrolny prowadząc postępowanie wyjaśniające zobowiązany był do dokładnego wyjaśniania sprawy.

Zdaniem skarżącej, organ administracyjny, powołując się na legalizowane urządzenia pomiarowe, zbadane przez geodetę miejsce do ważenia w zbyt prosty sposób odrzucił argument strony wskazujący na niską temperaturę powietrza panującą podczas przeprowadzania procedury ważenia. Organ wskazał, iż w czasie kontroli panowała temperatura - 4 stopnie C, a więc mieściła się ona w dopuszczonym dla urządzenia przedziale od - 10 stopni C do + 40 stopni C nie podając informacji o urządzeniu, którym dokonano pomiaru temperatury, jego sprawności, czy też jego badania legalizacyjnego przeprowadzonego przez odpowiedni organ.

Skarżąca zwróciła także uwagę na fakt, iż organ kontrolny określił dopuszczalną ilości drewna przewożonego na jednostce transportowej, która nie powoduje przekroczenia dopuszczalnych norm. W niektórych oddziałach Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzono procedury próbnego ważenia, które pozwoliły określić "bezpieczną" ilość drewna, której przewożenie nie naraża przewoźnika na wysokie kary pieniężne. Takie ilości, jak wynika z ogólnodostępnych źródeł, np. stron internetowych, których adresy strona podała - to 31m3 w woj. [...], 29m3 w woj. [...] dla drewna świerkowego. Ponadto, na wniosek Głównego Inspektora Transportu Drogowego, Generalna Dyrekcja Lasów Państwowych określiła średnią wagę poszczególnych gatunków drewna dla 1 m3 – wg. Tabeli również dostępnej w Internecie na podanej rzecz skarżącą stronie. Podczas kontroli drogowej należącego do strony pojazdu marki [...] o nr rej. [...] z naczepą marki [...] o nr rej. [...] w dniu 11 lutego 2010 r. organ kontrolny stwierdził między innymi przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 10,67 tony przy ilości przewożonego drewna świerkowego 32m3.

Według strony powyższe jest dowodem na to, iż w dniu 11 lutego 2010 r. organ kontrolny wadliwie przeprowadził kontrolę drogową z ważeniem.

Nie jest możliwe, aby 1m3 (w odniesieniu do normy określonej w woj. kujawsko-pomorskim 31m3), czy też 3m3 drewna świerkowego (w odniesieniu do normy określonej w woj. podlaskim 29m3) ponad określoną "bezpieczną" ilość ważyło aż 10,67 tony. Masa 1-3m3 drewna świerkowego w odniesieniu do jego gęstości określonej przez Generalną Dyrekcję Lasów Państwowych (800kg/m3) to przedział 800 - 2400 kg. Wynik 10,67 tony był w tej sytuacji, zdaniem strony, nierealny.

W odpowiedzi na skargę organ nie podzielił argumentacji przedstawionej przez skarżącą, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. 2005 r., Nr 108, poz. 908), ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

W myśl art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. 2007 r., Nr 19, poz. 115) za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 13g ust. 1b pkt 1 ustawy o drogach publicznych, powyższą karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Zgodnie z art. 40c w/w. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalna masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).

Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 w/w ustawy wykaz dróg krajowych, po których mi poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t o wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Korzystający z dróg publicznych, jak stanowi art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych – dalej jako u.d.p. - są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych.

Jest poza sporem, że skarżąca nie posiadała odpowiedniego zezwolenia. Kwestionowała jednak protokół kontroli, w którym faktycznie (w jego części opisowej) niewłaściwie zostały podane nazwy osi oraz kwestionowała samą decyzję organu I instancji. Należy jednak zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym decyzja wydana po raz pierwszy przez organ I instancji została uchylona i przy jej ponownym wydaniu błędy dostrzeżone przez organ odwoławczy uległy naprawieniu. Jeżeli natomiast chodzi o protokół kontroli, to czynności w nim podane jako niepowtarzalne nie mogły zostać ponowione. Jak wynika z treści protokołu kontroli, ustalenia organu kontroli wskazywały w sposób nie budzący wątpliwości, iż przejazd był wykonywany pojazdem nienormatywnym. Droga, po której poruszał się pojazd dopuszczała naciski osi do 8 t, tymczasem w czasie kontroli stwierdzono przekroczenie tych nacisków na osiach nienapędowych i na osi napędowej oraz stwierdzono przekroczenie masy całkowitej pojazdu. Pojazd został zatrzymany do kontroli na drodze publicznej o dopuszczalnych naciskach osi na drogę do 8 t. Jak bowiem stanowi przepis art. 41 ust. 6 u.d.p. drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Protokół kontroli stanowi opis czynności dokonanych przez kontrolującego i kwestionowany protokół te czynności określał. Jednakże pouczony o prawie żądania ponownego ważenia, o czym świadczy jego podpis pod tym pouczeniem, nie skorzystał z tej możliwości.

Jeżeli chodzi o drugi z zarzutów to organ administracji wyjaśnił, iż wagi nieautomatyczne do pomiarów statycznych mogą być użyte w każdym miejscu, jednakże dbając o właściwość wyników ważenia stosuje się wszystkie wagi na odpowiednio przygotowanych stanowiskach ważenia. Pomiaru dokonano właśnie na takim stanowisku posiadającym odpowiednio przygotowane wgłębienia dla umieszczenia w nich wag i dlatego na pozyskane wyniki nie miało wpływu podłoże, na którym umieszczono wagi ani oddziaływanie resorów pojazdu. Wagi były umieszczone horyzontalnie w stosunku do wszystkich kół pojazdu, stąd nie wystąpiła różnica nacisków osi mierzonych w stosunku do pozostałych.

Co do zarzutu użycia wag nienadających się do pomiaru nacisków osi na drogę, to należy wskazać na § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. Nr 183, poz. 1791), na podstawie którego wagi użyte podczas kontroli posiadały świadectwo legalizacji ponownej aktualne na dzień kontroli, w relacji do art. 13g ust. 1a u.d.p. Ponieważ wagi posiadały aktualne na dzień kontroli świadectwo legalizacyjne, mogły być użyte do kontroli, co wyjaśniał w swoim wyroku z dnia 8 lutego 2006 r. NSA w sprawie I OSK 431/05. Zgodnie z powołanym § 2 pkt 1 rozporządzenia waga nieautomatyczna jest przyrządem pomiarowym służącym do określenia masy ciała, a także mogącym służyć do określania innych, związanych z masą wielkości, ilości, parametrów albo właściwości, wykorzystującym działanie na ciało siły grawitacji, wymagającym interwencji operatora podczas ważenia. Nazwa "ciało" użyte w tym rozporządzeniu to pojęcie fizyczne na co wskazują pkt 12, 14 i 18-20 tego przepisu mówiące o ładunku. Stosownie do art. 13g ust. 1a u.d.p. karę, o której mowa w ust. 1, ustala się za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametrów pojazdu. Wymienione rozporządzenie w § 1 ust. 1 pkt 2, określając co ono reguluje (wymagania metrologiczne) precyzuje, że wymagania te odnoszą się do wag nieautomatycznych przeznaczonych do pomiaru masy będącej podstawą obliczenia (...) kar, (...) lub podobnych opłat. Zarówno zatem w rozporządzeniu, jak i w art. 13g ust. 1a u.d.p. chodzi o wielkości parametrów, których przekroczenie powoduje nałożenie kary pieniężnej. Do parametrów tych należy zaliczyć masę ciała (w ujęciu fizycznym), a więc zarówno, w przypadku pomiaru masy pojazdu, jego masę całkowitą, jak i wielkości parametrów tego pojazdu wyrażające się naciskiem jego osi na drogę.

Zgodnie z art. 13g ust. 1 u.d.p. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, przy czym w przypadku przekroczenia dopuszczalnej wielkości więcej niż jednego parametru karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia. Jeżeli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi występują na kilku osiach pojedynczych lub osiach wielokrotnych pojazdu, karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia (art. 13g ust. 1a). Natomiast wysokość poszczególnych kar określono zgodnie z powołanymi w decyzji przepisami załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych.

Stosownie do treści § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wysokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 11, nic może przekraczać 4,00 m.

Miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu, z dnia 14.08.2009 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych o nr seryjnych [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urząd Miar w P. z dnia 12.01.2010 r. Również wysokościomierz teleskopowy, którym zmierzono pojazd posiada świadectwo wzorcowania wydane dnia 22.12.2008 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem pomiarów. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...], który kierowca podpisał bez wnoszenia uwag. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.

W wyniku ważenia oraz pomiarów pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 10,88 t na pierwszą oś nienapędową naczepy - przekroczenie o 2,88 t,

- nacisk 11,37 t na drugą oś nienapędową naczepy - przekroczenie o 3,37 t,

- nacisk 20,97 t na podwójnej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 6,47 t,

- masa całkowita zespołu pojazdów 50,67 t - przekroczenie o 10,67 t,

- wysokość pojazdu 4,13 m - przekroczenie o 0,13 m.

Ponieważ przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, przekroczenie dopuszczalnych prawem norm stanowiło podstawę nałożenia kary w postępowaniu administracyjnym.

Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych.

Należy podkreślić, iż argumentacja podniesiona przez skarżącą nie może odnieść skutku w postaci eliminacji zaskarżonej decyzji z obowiązującego porządku prawnego.

Po pierwsze – należy przyznać rację organowi co do tego, że miejsce ważenia przy pomocy wag nieautomatycznych nie musi odpowiadać wymogom prawnym przewidzianym dla wag przeznaczonych do pomiarów pojazdów w ruchu. Są to bowiem dwa odrębne rodzaje urządzeń pomiarowych, przy czym bardziej rygorystyczne normy, zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 25 września 2007 r. odnoszą się wyłącznie do wag stosowanych do pomiaru pojazdów w ruchu.

Po drugie – dla wykazania wpływu oblodzenia bądź niskiej temperatury na wynik pomiaru na wynik sprawy nie jest wystarczające podniesienie tych okoliczności w pismach składanych do organu. Nawet przedstawienie zdjęć oblodzonej wagi nie uzasadnia twierdzeń skarżącej w tym zakresie. Abstrahując od rzeczywistych wątpliwości co do miejsca i czasu wykonania dokumentacji fotograficznej przedstawionej przez skarżącą, brak jest podstaw do przyjęcia, iż oblodzenie mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przekroczenia stwierdzone protokołem kontroli są znaczne i mierzone są w tonach, trudno zaś przyjąć, aby warstwa lodu lub śniegu widoczna na zdjęciach (nawet przy założeniu, że zostały wykonane w czasie i miejscu ważenia) mogła wpłynąć na wartość pomiarów, na podstawie których nałożona została kara pieniężna.

Organ odniósł się merytorycznie do wskazanej w protokole kontroli temperatury otoczenia. Wywiódł w tej mierze, iż z uwagi na dużą rozpiętość temperatury dopuszczalnej przy prowadzeniu pomiarów, temperatura – 4°C pozostaje bez wpływu na prawidłowość wyników ważenia.

Podkreślenia wymaga fakt, iż okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zostały stwierdzone protokołem kontroli, który jako dokument urzędowy korzysta z waloru domniemania prawdziwości twierdzeń w nim zawartych (art. 76 § 1 k.p.a.).

Z uwagi na powyższe, w myśl art. 151 k.p.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.