Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 676/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2 i 4
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser (spr.) Sędziowie sędzia NSA Leszek Kiermaszek sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Gminy Tarnowo Podgórne, A. Spółka z o.o. z siedzibą w K. W., B. Spółka z o.o. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 434/06 w sprawie ze skargi Gminy Tarnowo Podgórne, A. Spółka z o.o. z siedzibą w K. W., B. Spółka z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2007 r., sygnatura akt IV SA/Wa 434/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę Gminy Tarnowo Podgórne, A. Spółka z o.o. z siedzibą w K. W. oraz B. Spółka z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako: MRiRW) z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu wyroku WSA stwierdził, że wnioskiem z dnia 28 marca 2003 r. Gmina Tamowo Podgórne wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] listopada 1995 r. przekazującej na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (dalej jako: AWRSP) nieruchomości o pow. 232,1951 ha, położone w S., gmina Tamowo Podgórne, w części dotyczącej nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...] i [...].

Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. [...] MRiRW stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] listopada 1995 r.

w odniesieniu do działki nr [...] o pow. 77,4073 ha i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego w części dotyczącej działek nr [...] i [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu wydania decyzji przekazującej nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, działka ta już nie istniała, ponieważ decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Poznaniu z dnia [...] lipca 1995 r. została podzielona na działki nr [...], [...], [...], [...]. W ocenie organu, stanowiło to podstawę do stwierdzenia nieważności kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji, w zakresie w jakim orzekała ona o działce nr [...]. Z kolei, w odniesieniu do pozostałych nieruchomości, tj. działek nr [...] i [...] organ nie dopatrzył się naruszenia prawa uzasadniającego konieczność stwierdzenia nieważności decyzji w tym zakresie.

Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w części dotyczącej stwierdzenia nieważności przez MRiRW decyzji Wojewody Poznańskiego odnośnie działki nr [...], wniósł Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Nieruchomości Rolnych w Poznaniu. Podniósł w nim w szczególności, iż podział działki nr [...], którego nie uwzględnił Wojewoda Poznański w decyzji z dnia [...] listopada 1995 r. nie zmienił jej rolniczego charakteru a zatem brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem nie nastąpiło w sprawie rażące naruszenie prawa. Od decyzji MRiRW odwołał się również Wójt Gminy Tarnowo Podgórne wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego odnośnie działek nr [...] i [...] podnosząc, iż przedmiotowe działki w dniu przekazywania na rzecz AWRSP w planie zagospodarowania przestrzennego nie miały przeznaczenia rolnego, w związku z czym nie mogły być przekazane na rzecz AWRSP w trybie art. 17 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jednolity: Dz. U. z 1995 r., nr 57, poz. 299 ze zm. - dalej jako: ugnrSP).

Rozpoznając ponownie sprawę MRiRW w dniu [...] grudnia 2005 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił decyzję własną z dnia [...] grudnia 2003 r. w części dotyczącej działki nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] listopada 1995 r. w części dotyczącej działki nr [...] i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2003 r. w części dotyczącej działek nr [...] i [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż podział działki nr [...] nie zmienił jej rolnego charakteru, a pominięcie w decyzji z dnia [...] listopada 1995 r. faktu podziału ww. działki i niewymienienie nowych oznaczeń ewidencyjnych w stosunku do przekazywanej nieruchomości nie można uznać za rażące naruszenie prawa, bowiem numer ewidencyjny działki jest tylko oznaczeniem technicznym nieruchomości, a poza tym ww. grunty rolne i tak podlegałyby przekazaniu na rzecz AWRSP w przypadku uwzględnienia przez organ administracji państwowej podziału ww. działki i nowych oznaczeń geodezyjnych tych gruntów. Ponadto organ wskazał, iż nie zasługuje na uwzględnienie wniosek Gminy Tarnowo Podgórne, w którym gmina podnosi, iż działki nr [...] i [...] w dniu przekazywania na rzecz AWRSP nie miały przeznaczenia rolnego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, bowiem według wypisu z rejestru gruntów, w dniu wydania decyzji Wojewody Poznańskiego, przedmiotowe działki stanowiły rolę III, IVa i V klasy, łąki IV i V klasy oraz w niewielkiej części nieużytki i drogi.

Skargi na przedmiotową decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Gmina Tarnowo Podgórne, B. Sp. z o.o. z siedzibą w M. i A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. W..

Gmina Tarnowo Podgórne, we wniesionej przez nią skardze zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji oraz wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] listopada 1995 r. w części dotyczącej przekazania na rzecz AWRSP nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...] i [...] ze względu na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała między innymi, iż występując w dniu 28 marca 2003 r. z wnioskiem o stwierdzenie w części nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] listopada 1995 r., wskazała, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem w dniu wydania decyzji działka [...] nie istniała. Strona skarżąca wskazała też, że w sytuacji, kiedy decyzja zatwierdzająca projekt podziału została wydana na podstawie art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jednolity: Dz. U. z 1991 r., nr 30, poz. 127 ze zm. – dalej jako: uggiwn) działki powstałe w wyniku podziału działki [...] utraciły dotychczasowy rolniczy charakter. Ponadto strona skarżąca podała, iż oznaczenie nieruchomości, które ma istotne znaczenie m. in. dla prowadzenia ksiąg wieczystych nie stanowi tylko oznaczenia technicznego nieruchomości, jak twierdzi organ w uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2005 r. Strona skarżąca wskazała także, iż podział działki [...] został zatwierdzony z uwzględnieniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Tamowo Podgórne, który działki powstałe po podziale działki [...] przeznaczył w zdecydowanej większości pod aktywizację gospodarczą a przeznaczenie w planach zagospodarowania przestrzennego na cele "w większości aktywizacji gospodarczej, a więc nierolne", oznacza, że w wyniku zmiany ustalenia innego niż rolniczy charakter, grunty te nie mogły być traktowane nadal jako grunty rolne, co skutkuje, że nie podpadały pod ugnrSP i Wojewoda Poznański nie mógł ich w drodze decyzji przekazać do zasobu AWRSP.

Drugi ze skarżących - B. Sp. z o.o. z siedzibą M., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji MRiRW z dnia [...] grudnia 2005r. w części dotyczącej uchylenia decyzji MRiRW z dnia [...] grudnia 2003 r. w zakresie dotyczącym działki nr [...] i odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] listopada 1995 r., w części dotyczącej działki nr [...]. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej wskazał, iż w dniu 21 listopada 1995 r. (a więc jeszcze przed wydaniem decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] listopada 1995 r.) B. Sp. z o.o. nabyła od Akademii Rolniczej użytkowanie wieczyste działek o numerach [...] i [...], które powstały na skutek podziału nieruchomości oznaczonej numerem [...]. Na podstawie powyższej decyzji z dnia [...] lipca 1995 r. w ewidencji gruntów oraz księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości przez Sąd Rejonowy w Poznaniu zostały dokonane stosowne zmiany w zakresie podziału działek i oznaczenia utworzonych w ich wyniku działek. Jednocześnie na podstawie wniosku z dnia 21 listopada 1995 r., z nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Poznaniu zostały odłączone działki o numerach [...] i [...] i utworzono dla nich odrębne księgi wieczyste. Jako użytkownik wieczysty w księdze KW nr [...] została wpisana C. Sp. z o.o., a w księdze KW nr [...] – B. Sp. z o.o. Strona skarżąca podkreśliła przy tym, że wpis ma moc wsteczną od dnia złożenia wniosku, czyli spółki B. i C. były już prawnymi użytkownikami nieruchomości oraz podmiotami nimi władającymi od dnia 21 listopada 1995 r. Strona skarżąca podała, że dopiero w dniu 27 grudnia 2005 r. B. Sp. z o.o. otrzymała decyzję MRiRW z dnia [...] grudnia 2005 r. i z niej pierwszy raz uzyskała informację o decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1995 r. Ponadto strona skarżąca wskazała, iż nie można podzielić poglądu MRiRW o jedynie technicznym charakterze oznaczenia działki. Strona skarżąca wskazała także, iż przeznaczenie gruntu określa miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym przedmiotowe nieruchomości (działki nr [...] i [...]) znajdowały się na terenie z przeznaczeniem na aktywizację gospodarczą.

Z kolei A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. W., we wniesionej skardze zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji i stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] listopada 1995 r. Decyzji tej zarzucił naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie mające istotny wpływ na wynik postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej spółki wskazał, iż strona skarżąca jest zainteresowana stwierdzeniem nieważności kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji, bowiem na skutek zaniedbań Agencji Nieruchomości Rolnych w Poznaniu, polegający na nieujawnieniu w księdze wieczystej prawa własności przekazanych jej nieruchomości, jak również zaniedbań Wojewody Poznańskiego, który wydał w stosunku do spornych nieruchomości trzy sprzeczne decyzje, przekazując sporne nieruchomości odrębnymi decyzjami komunalizacyjnymi także na rzecz Gminy Tarnowo Podgórne, strona skarżąca - działając w dobrej wierze - nabyła od Gminy Tarnowo Podgórne prawo własności części spornych nieruchomości, nie wiedząc, iż na podstawie kwestionowanej decyzji Wojewody Poznańskiego nieruchomości te zostały przekazane na rzecz ANRSP. Ponadto strona skarżąca wskazała, iż wobec niezawiadomienia jej o toczącym się postępowaniu, nie brała w nim czynnego udziału, co stanowi istotne naruszenie procedury.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2007 r., sygnatura akt IV SA/Wa 434/06 WSA oddalił wszystkie ww. skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza, iż sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w trybie zwykłym dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa, a więc do wzruszenia decyzji nie wystarczy stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, ale musi to być rażące naruszenie prawa. Sąd wskazał dalej, że nieruchomości będące przedmiotem przekazania na rzecz ANRSP, jak wynika z treści wypisu z rejestru gruntów na podstawie którego Wojewoda Poznański oparł swoją decyzję, były użytkami rolnymi i wbrew stanowisku prezentowanemu przez strony skarżące, charakteru tego nie utraciły w wyniku zmiany ich przeznaczenia, jaka nastąpiła zgodnie z postanowieniami obowiązującego wówczas planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Tarnowo Podgórne. Mając na uwadze, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczy się w trybie nadzwyczajnym - nieważnościowym, Sąd uznał, iż za rażące naruszenie prawa, wbrew stanowisku stron skarżących, nie można uznać okoliczności, iż kontrolowana decyzja rozstrzygała w odniesieniu do działki nr [...], która jak wykazano w dacie jej wydania już faktycznie nie istniała, gdyż fakt dokonania podziału działki nr [...], z uwagi na okoliczność, iż był on zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, sam w sobie nie stanowił podstawy do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji, skoro jak wykazano na wstępie, pomimo nieuwzględnienia przedmiotowej okoliczności i tak istniała podstawa do przekazania objętych nią gruntów na rzecz AWRSP. WSA stwierdził, że zarzut wskazujący na rażące naruszenia prawa w konsekwencji nieuwzględnienia przez organ zmian w numeracji ewidencyjnej działek jest bezpodstawny, a ponadto nie można również uznać, iż jest to wada skutkująca niewykonalnością tej decyzji. Analogicznie, zdaniem WSA, za rażące naruszenie prawa nie można uznać zarzutu niedoręczenia spółce decyzji Wojewody Poznańskiego. Za nieuzasadniony Sąd I instancji uznał również zarzut rażącego naruszenia prawa przez kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzję, wobec oznaczenia w niej jako organu ją wydającego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu. W ocenie Sądu, okoliczność umieszczenia na pierwszej stronie decyzji pieczątki "Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu" nie przesądza o wadliwości tej decyzji, bowiem na stronie drugiej figuruje okrągła pieczęć organu z treści której wynika, iż decyzja wydana została przez Wojewodę Poznańskiego. Brak jest także podstaw do kwestionowania uprawnień Zastępcy Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami do działania w imieniu Wojewody. Odnosząc się zaś do zarzutu B. Sp. z o.o. oraz A. Sp. z o.o., dotyczącego pominięcia ich jako stron postępowania nieważnościowego, Sąd I instancji podał, że wprawdzie z akt sprawy wynika, iż strony te nie brały udziału w postępowaniu, jakie prowadzone było przez MRiRW przed wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r., niemniej jednak analiza akt sprawy wskazuje, iż przed wydaniem zaskarżonej w sprawie decyzji, MRiRW pismem z dnia 27 i 28 września 2005 r. poinformował strony o toczącym się postępowaniu, o możliwości zapoznania się aktami sprawy i składaniu wniosków oraz doręczył decyzję z dnia [...] grudnia 2003 r., a poza tym to strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej.

Wszyscy skarżący wnieśli skargi kasacyjne od ww. wyroku WSA.

W swojej skardze kasacyjnej Gmina Tarnowo Podgórne, na podstawie art. 173 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zmianami - dalej jako: ppsa), zaskarżyła w całości ww. wyrok WSA i na podstawie art. 176 w związku z art. 185 § 1 ppsa wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania a także zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako: kpa) w kontekście art. 174 pkt 1 ppsa poprzez zaakceptowanie przez WSA istnienia oczywistej sprzeczności w decyzji MRiRW z dnia [...] grudnia 2005 r. pomiędzy treścią przepisów prawa a rozstrzygnięciem objętym decyzją, a to a) art. 1 pkt 1 ugnrSP poprzez przyjęcie jego treści według wersji obowiązującej w dniu [...] listopada 1995 r. zamiast uwzględnić zmianę tego przepisu, która weszła w życie z dniem 15 czerwca 1999 r., co spowodowało, że nieruchomości przekazane do Zasobu AWRSP, z dniem 15 czerwca 1999 r. nie stanowiły nieruchomości rolnych, zatem nie podlegały przekazaniu do Zasobu, b) art. 10 ust. 1 w związku z art. 1 uggiwn poprzez uznanie za prawidłowe wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki [...] przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Poznaniu, w sytuacji kiedy takie orzeczenie wydawane jest wyłącznie w stosunku do gruntów nie rolnych, c) art. 25 ust. 1 pkt 1 i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 124, poz. 1361 ze zmianami), § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. z 2001 r., nr 102, poz. 1122 ze zmianami) oraz art. 21 ust. 1 i art. 23 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., nr 240, poz. 2027 ze zmianami) poprzez akceptację twierdzenia MRiRW, iż oznaczenie nieruchomości stanowi tylko jej techniczne oznaczenie, gdy tymczasem oznaczenie nieruchomości ma podstawowe znaczenie dla wpisów w księgach wieczystych dla wymiaru podatków itp. Strona skarżąca zarzuciła także WSA naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, jako uchybienie przepisom postępowania, które mogło mleć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 1, art. 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ lub lit. c/ ppsa przez nieuwzględnienie skargi, mimo wystąpienia w postępowaniu organów I i II instancji naruszenia przepisów w toku postępowania administracyjnego zawartych w art. 6, art. 7 i art. 8 kpa, a w szczególności zasady praworządności z której należy wyprowadzić wniosek, że zmiana norm i przepisów skutkująca obarczeniem określonych podmiotów obowiązkami, które nie istniały w chwili wydania decyzji, winna obligować właściwy organ administracji publicznej do niezwłocznego uchylenia albo zmiany decyzji pierwotnej. W uzasadnieniu wskazano, że w obrocie prawnym funkcjonują dwie przeciwstawne decyzje administracyjne Wojewody Poznańskiego - z dnia [...] listopada 1995 r. i z dnia 1 grudnia 1995 r. Zdaniem strony skarżącej, nie można zgodzić się z tezą wywiedzioną w skarżonym wyroku, iż MRiRW w decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. nie naruszył prawa w stopniu uzasadniającym konieczność stwierdzenia jej nieważności, dlatego, że postępowanie organu administracji oraz istota załatwienia sprawy pozostają w jednoznacznej opozycji do treści obowiązujących, a przy tym stosowanych w sprawie regulacji prawnych. W ocenie wnoszącej skargę, zaprzeczeniem prawidłowego załatwienia sprawy co do jej istoty i z rażącym naruszeniem prawa jest nałożenie na podmiot obowiązku zapłaty, w sytuacji, gdy nie ciąży na nim z mocy ustawy taki obowiązek, a taki rezultat stwarza zaskarżony wyrok. Strona skarżąca podała dalej, że z zasady praworządności należy wyprowadzić wniosek, że zmiana norm i przepisów powodująca zwolnienie określonych podmiotów z nałożonych na nie decyzją administracyjną obowiązków bądź ograniczenie ich zakresu, winno obligować właściwy organ administracji publicznej do niezwłocznego uchylenia albo zmiany decyzji ustalającej te obowiązki. Zdaniem strony skarżącej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione wszystkie niezbędne przesłanki dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa to również niedostrzeżenie przez Sąd oczywistej sprzeczności w decyzji MRiRW pomiędzy przepisami art. 10 ust. 1 uggiwn a rozstrzygnięciem decyzji, gdy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Poznaniu zatwierdzająca projekt podziału działki [...] na podstawie przepisów, które wyłącznie mają zastosowanie do gruntów nierolniczych to nic innego jak przyznanie, że działka ta nie stanowi nieruchomości rolnej. Również akceptacja twierdzenia MRiRW, iż oznaczenie nieruchomości stanowi tylko jej techniczne oznaczenie, to nic innego jak aprobata naruszenia art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w związku z § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów. Podsumowując swoją skargę Strona skarżąca wskazała, że WSA zaniechał realizacji funkcji kontrolnej Sądu a zatem naruszył przepisy ppsa.

Drugi ze skarżących - B. Sp. z o.o. zażądał w swojej skardze kasacyjnej uchylenia zaskarżonego wyroku w części, w jakiej WSA oddalił skargę B. Sp. z o.o. na decyzję MRiRW z dnia [...] grudnia 2005 r. i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia wyroku w części, w jakiej WSA oddalił skargę B. Sp. z o.o. na ww. decyzję MRiRW i uchylenie ww. decyzji w części dotyczącej uchylenia decyzji MRiRW z dnia [...] grudnia 2003 r. w części dotyczącej działki nr [...] i odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] listopada 1995 r. w części dotyczącej działki nr [...] oraz stwierdzenie w tym zakresie nieważności decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 1995 r. a także zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. Strona skarżąca wniosła jednocześnie o "wstrzymanie wykonania ..". Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów 1) prawa procesowego i materialnego tj. art. 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa w związku z art. 17 ugnrSP i art. 28 "k.p.c." poprzez uznanie, że niedoręczenie skarżącemu decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] listopada 1995 r. nie może być uznane za rażące naruszenie przepisów prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności tej decyzji, 2) prawa procesowego i materialnego tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 1 i 17 ugnrSP, polegające na uznaniu, że nieruchomość oznaczona numerem [...] stanowiła nieruchomość rolną podlegającą przekazaniu do zasobów AWRSP, pomimo jej wyraźnego przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarcze, 3) prawa procesowego tj. art. 156 § 1 pkt 2, pkt 7 w związku z art. 107 § kpa poprzez uznanie, iż błędne oznaczenie przedmiotu decyzji w zakresie numeru nieruchomości (będącego jedynym wyróżnikiem nieruchomości i kryterium jej oznaczenia) nie stanowi rażącego naruszenia przepisów, podobnie jak wadliwości co do samej decyzji, a przede wszystkim brak podpisu pod załącznikiem stanowiącym integralną część decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 1995 r., 4) prawa procesowego, tj. art. 156 § 1 w związku z art. 7, 8, 10, 77 oraz 80 kpa poprzez "naruszenie zasady prawdy obiektywnej, praworządności, zapewnienia stronie udziału w postępowaniu, nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie powyższych nie uznanie tych naruszeń za rażące".

W uzasadnieniu wskazano, że chociaż zgodnie z art. 17 ugnSP w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] listopada 1995 r., nieruchomości, objęte przepisami ustawy, nie stanowiące składników majątku państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, podlegały przekazaniu Agencji w drodze decyzji wojewody właściwego ze względu na położenie nieruchomości, a o wydaniu przedmiotowej decyzji, powinno zawiadamiać się niezwłocznie osoby i jednostki organizacyjne, władające nieruchomościami, to B. Sp. z o.o. jak i C. Sp. z o.o. nie zostały - pomimo ich wpisania do ksiąg wieczystych jako użytkowników wieczystych, władających nieruchomościami - powiadomiona ani o wszczęciu postępowania, ani o podjętej w jego toku decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1995 r. Zdaniem strony skarżącej, te naruszenia, wbrew twierdzeniom WSA, mają charakter rażącego naruszenia prawa. Strona skarżąca nie zgodziła się także z poglądem WSA, iż naruszenie przepisów prawa w zakresie doręczania decyzji w sprawie przekazania gruntów, będących w użytkowaniu wieczystym strony skarżącej nie może być kwalifikowane jako naruszenie rażące, a wszelkie naruszenia w zakresie kwestii doręczania pism winny być zwalczane za pomocą innego środka, jakim jest wznowienie postępowania. Również twierdzenie WSA, że choć decyzja Wojewody nie została doręczona to strona skarżąca nie wykazała, by naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, jest nie do zaakceptowania. Strona skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem WSA, iż nieprawidłowe oznaczenie działki nie może być uznane za rażące naruszenie przepisów prawa. Zdaniem Strony skarżącej, błędne oznaczenie działki, a właściwie brak prawidłowego rozstrzygnięcia, stanowi nie tylko rażące naruszenie przepisu art. 107 kpa, ale także zasad wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, co należy zakwalifikować jako rażące naruszenie przepisów prawa, skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji podjętej z takim naruszeniem. Kolejnym zarzutem strony skarżącej był zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 w zw. z art. 1 ugnrSP poprzez błędne uznanie przez WSA, że przedmiotowa nieruchomość, mimo błędnego oznaczenia działki, i tak podlegałaby jako grunt rolny przekazaniu na rzecz AWRSP. Uzasadniając kolejny zarzut w zakresie naruszenia prawa odnoszący się do samej decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] listopada 1995 r. Strona skarżąca wskazała także, iż WSA zarzuty dotyczące decyzji Wojewody Poznańskiego podsumował stwierdzeniem, że wadliwości te nie są rażące, wobec czego nie stanowiły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, zawierającej takie właśnie wadliwości. Zdaniem strony skarżącej, WSA - wbrew obowiązującym przepisom prawa i zasadom postępowania wyrażonym m. in. w art. 7, 8, 10 i 107 kpa - nie zauważył także rażącej niezgodności z prawem w odniesieniu do poszczególnych wad decyzji, chociaż winien był dokonać oceny "rażącej wadliwości" uwzględniając wszystkie wadliwości łącznie, gdyż jeśli jedna wada to za mało to z pewnością skumulowanie wad winno wpłynąć na ocenę dokonaną przez Sąd.

Trzeci skarżący - A. Sp. z o.o., na podstawie art. 173 § 1, 174 pkt 2 i 176 oraz art. 177 § 1 ppsa zaskarżył w całości wyrok WSA, opierając skargę kasacyjną na podstawie naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, przez przyjęcie, iż w zaskarżonej decyzji nie zachodzi rażące naruszenie prawa, podczas, gdy wady zawarte w decyzji stanowią kwalifikowane naruszenie prawa, a tym samym stanowiły podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, a nadto zarzucił WSA naruszenie przepisu art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit. b/ i c/ ppsa przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia w toku postępowania przed organem I i II instancji przepisów art. 6, 8 i 9 kpa, a w szczególności zasady praworządności oraz informowania. Z kolei na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a w szczególności a) przepisu art. 1 pkt 1 ugnrSP polegającego na przyjęciu jego brzmienia obowiązującego w dniu wydania decyzji przez Wojewodę Poznańskiego tj. w dniu [...] listopada 1995 r., nie uwzględniając przy tym zmiany tego przepisu, której wejście w życie nastąpiło w dniu 15 czerwca 1999 r., w wyniku czego nieruchomości przekazane do Zasobu AWRSP, z dniem 15 czerwca 1999 r. nie były nieruchomościami rolnymi, więc nie podlegały przekazaniu do Zasobu Agencji, b) przepisu art. 10 ust. 1 i art. 1 uggiwn przez przyjęcie, iż wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki [...] przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Poznaniu było prawidłowe, podczas, gdy orzeczenie takie wydawane jest jedynie w stosunku do gruntów nierolnych, c) przepisu art. 25 ust. 1 pkt 1 i art. 26 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a także § 20 ust 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów, jak również art. 21 ust. 1 i art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przez przyjęcie, że oznaczenie nieruchomości stanowi jedynie jej techniczne oznaczenie, podczas, gdy oznaczenie nieruchomości ma podstawowe znaczenie dla wpisów w księgach wieczystych. Wskazując na powyższe, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych - w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu wskazano, że A. Sp. z o.o. niewątpliwe nabyła w dobrej wierze prawo własności do "spornej" nieruchomości i otrzymała zapewnienie ze strony Gminy Tarnowo Podgórne, że nieruchomość ta stanowi jej własność na podstawie prawomocnej decyzji komunalizacyjnej z dnia 6 sierpnia 2001 r. W dalszej części skargi strona skarżąca opisała dotychczasowy przebieg postępowania i kwestie związane z posiadana nieruchomością, wskazując na błędy w postępowaniu organów administracji. Jej zdaniem wyrok WSA jest niezasadny, a opisane przez stronę skarżącą naruszenia przepisów prawnych stanowią niewątpliwie rażące naruszenie prawa, które w pełni uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Wyżej opisane wady noszą znamiona wad istotnych kwalifikowanych, a źródłem tych wad jest naruszenie istotnych przepisów procesowych. Zdaniem strony skarżącej, przykładem decyzji podjętych z rażącym naruszeniem prawa procesowego, jest m. in. brak prawidłowego powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, co miało miejsce w niniejszym postępowaniu. Strona skarżąca podała także, że w odniesieniu do przepisów o postępowaniu administracyjnym, za rażące ich naruszenie należy uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6 - 11 kpa w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, a taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie i dawała podstawę do stwierdzenia przez WSA nieważności zaskarżonej decyzji. Zdaniem strony skarżącej, WSA bezpodstawnie uznał, iż orzekający w sprawie organ właściwie przyjął, że przedmiotowa decyzja w zaskarżonej części nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym konieczność stwierdzenia jej nieważności. W dalszej części skargi kasacyjnej wskazano, że WSA dopuścił się także naruszenia przepisów prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargi kasacyjne nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako: ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: NSA) rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy. Zakres rozpatrywania spraw przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony, bowiem art. 183 § 1 ppsa nakazuje Sądowi rozpatrywać sprawę - poza wypadkami nieważności postępowania sądowego - tylko w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje prawidłowość zaskarżonego orzeczenia wyłącznie z punktu widzenia przepisów wyraźnie w skardze kasacyjnej powołanych. Poza kontrolą Sądu pozostaje z kolei zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa. Naczelny Sąd Administracyjny nie może więc z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych - poza przedstawionymi w skardze kasacyjnej - wad zaskarżonego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego lub postępowania przed tym Sądem i musi skoncentrować swoją uwagę wyłącznie na weryfikacji zarzutów sformułowanych przez skarżącego (por.: J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004 r., str. 259). Z powyższego wynika więc, iż przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego jest tylko pewien fragment sprawy rozpatrywanej w I instancji. Od razu trzeba wskazać, iż w rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieważności postępowania określonej w art. 183 § 2 ppsa, co oznacza, iż zakres rozpoznania niniejszej sprawy został wyznaczony przez strony skarżące przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

W niniejszej sprawie granice skarg kasacyjnych zostały wyznaczone przez ich wnioski (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane w skargach kasacyjnych naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania).

Odnośnie skargi kasacyjnej B. Sp. z o.o. należy wskazać, że zgodnie z art. 174 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów 1) prawa procesowego i materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa w związku z art. 17 ugnrSP i art. "28 k.p.c.", 2) prawa procesowego i materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 1 i 17 ugnrSP, 3) prawa procesowego, tj. art. 156 § 1 pkt 2, pkt 7 w związku z art. 107 § kpa, 4) prawa procesowego, tj. art. 156 § 1 w związku z art. 7, 8, 10, 77 oraz 80 kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, praworządności, zapewnienia stronie udziału w postępowaniu, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie oraz nie uznanie tych naruszeń za rażące.

Podkreślone sformułowanie wskazujące, że strona skarżąca kwestionuje decyzję a nie wyrok dyskwalifikuje jej skargę kasacyjną. Realizując jednak funkcję wychowawczą, służebną, a przede wszystkim funkcję ochrony interesu prawnego jednostki, Naczelny Sąd Administracyjny traktuje ten błąd jako oczywistą pomyłkę pisarską i rozpatrzył zarzuty skargi kasacyjnej tak jakby dotyczyły wyroku WSA a nie decyzji MRiRW.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów kpa. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu należy wskazać, że przepisy kpa są stosowane przez organy administracji publicznej w prowadzonym przez nie postępowaniu administracyjnym, natomiast nie znajdują one zastosowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Postępowanie przed sądami administracyjnymi reguluje bowiem ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ppsa winno być więc naruszenie przez Sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w jej ramach skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił Sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna przysługuje bowiem od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego i zarzuty winny się odnosić do wyroku oraz do postępowania przed tym sądem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz doktrynie ugruntowany został pogląd, że "z istoty skargi kasacyjnej, jako środka odwoławczego od wyroku sądu administracyjnego I instancji wynika, że podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego" (por. np. H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 546; por. też np. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r., FSK 191/04, niepublikowany). Skoro więc istotą postępowania ze skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest weryfikacja zgodności z prawem wyroku sądu pierwszej instancji (por.: postanowienie NSA z dnia 25 czerwca 2004 r., FSK 781/04, niepublikowany), a WSA, dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, nie stosował przepisów kpa (gdyż postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest wyłącznie przepisami ppsa), to tym samym powołanie w skardze kasacyjnej przepisów kpa w oderwaniu od przepisów postępowania sądowego nie pozwala traktować tego zarzutu jako podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 ppsa. Nadmienić należy, iż w skardze kasacyjnej nie wskazano żadnego innego przepisu postępowania sądowoadministracyjnego, co - z uwagi na treść 183 § 1 ppsa - uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zbadanie uchybień w zakresie tego postępowania przed WSA.

Odnośnie zarzutów łącznego naruszenia prawa procesowego i materialnego należy wskazać, że strona skarżąca nie wskazała w sposób precyzyjny podstawy skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 1 ppsa. Weryfikując, mimo tego uchybienia, te zarzuty Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł po stronie WSA naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie uznał, że wbrew stanowisku prezentowanemu przez strony skarżące, nieruchomości będące przedmiotem przekazania na rzecz Agencji nie utraciły charakteru rolnego w wyniku zmiany ich przeznaczenia, jaka nastąpiła zgodnie z postanowieniami obowiązującego wówczas planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Tarnowo Podgórne zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy nr XXX/148/92 z dnia 8 grudnia 1992 r. oraz ze szczególnego planu zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej przy trasie szybkiego ruchu nr 2, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Tarnowo Podgórne nr VI/42/94 z dnia 6 grudnia 1994 r., skoro nieruchomości te nadal, po uchwaleniu planu figurowały w ewidencji jako grunty rolne. Jak wynikało z ugnrSP według stanu prawnego na dzień wydawania decyzji z dnia [...] listopada 1995 r. nieruchomości będące przedmiotem przekazania na rzecz Agencji to w pierwszej kolejności nieruchomości rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a więc zmiana przeznaczenia spornych działek, jaka nastąpiła zgodnie z postanowieniami obowiązującego wówczas planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego nie miała wpływu na ocenę charakteru tych działek w kontekście przepisów ugnrSP w związku z przepisami Kodeksu cywilnego. Tym samym Sąd I instancji nie naruszył art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 1 i 17 ugnrSP. Za chybiony należy uznać także zarzut naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa w związku z art. 17 ugnrSP i art. 28 k.p.c. poprzez uznanie, że niedoręczenie stronie skarżącej decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia [...] listopada 1995 r. nie może być uznane za rażące naruszenie przepisów prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności tej decyzji. Sąd I instancji słusznie wskazał, iż zaistnienie podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie może skutkować stwierdzeniem nieważności takiej decyzji. Jest to bowiem bez wątpienia wada przeprowadzonego postępowania, która z uwagi na jej zaistnienie może być konwalidowane tylko w drodze wznowienia postępowania a nie w drodze stwierdzenia nieważności.

Odnośnie zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej Gminy Tarnowo Podgórne także one nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Jeśli chodzi o zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa w kontekście art. 174 pkt 1 ppsa poprzez zaakceptowanie przez WSA istnienia oczywistej sprzeczności w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2005 r. pomiędzy treścią przepisów prawa a rozstrzygnięciem objętym decyzją - art. 1 pkt 1 ugnrSP poprzez przyjęcie jego treści według wersji obowiązującej w dniu wydania decyzji przez Wojewodę Poznańskiego tj. w dniu [...] listopada 1995 r. - Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że stwierdzenie nieważności jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunc) od daty wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji administracyjnej dotkniętej wadą, a dla oceny decyzji nie są istotne przepisy prawa materialnego z daty stwierdzenia nieważności, lecz przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji (tak: A. Matan [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2007 r., komentarz do art. 156 kpa). Nie ma więc możliwości, by MRiRW mógł oceniać poprawność wydania decyzji z 1995 r. w kontekście przesłanek nieważnościowych biorąc pod uwagę przepisy z roku 1999 r. To czyni, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazany zarzut Gminy Tarnowo Podgórne nieuzasadnionym.

Jeśli chodzi o kwestię uznania za prawidłowe wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki [...] przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Poznaniu, w sytuacji, kiedy takie orzeczenie wydawane jest wyłącznie w stosunku do gruntów nierolnych, należy wskazać, że zgodnie z art. 135 ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Trzeba jednak podkreślić, że analizowany przepis wskazuje tylko, że środki prawne, o których w nim mowa, powinny być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc w odrębnych postępowaniach prowadzonych jednak w granicach tej samej sprawy, której dotyczy skarga, co oznacza zarówno postępowania zaliczane do trybu głównego (toczące się przed organem I i II instancji), jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego (np. postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji oraz zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 154 § 1, art. 155 i art. 161 § 1 kpa) - (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa - Kraków 2006 r., komentarz do art. 135 ppsa). W orzecznictwie podkreślano jednakże wielokrotnie, że Sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi (...) wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 1997 r., SA/Łd 2572/95, Pr. Gosp. z 1998 r., nr 5, s. 36). Biorąc powyższe pod uwagę, w rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji nie mógł oceniać poprawności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Poznaniu, bowiem nie istniała tożsamość elementów podmiotowych i tożsamość przedmiotowa pomiędzy rozpatrywaną sprawą a sprawą decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Poznaniu. To czyni zarzut skargi kasacyjnej niezasadnym. Analizując zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez akceptację przez Sąd I instancji twierdzenia MRiRW, iż oznaczenie nieruchomości stanowi tylko jej techniczne oznaczenie, gdy tymczasem oznaczenie nieruchomości ma podstawowe znaczenie dla wpisów w księgach wieczystych, dla wymiaru podatków itp., należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje jednoznaczne stanowisko orzecznictwa zaprezentowane m. in. w wyroku NSA z dnia 17 lipca 2008 r., sygnatura akt II FSK 662/07, wskazujące, iż naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię nastąpić może w sytuacji, gdy Sąd I instancji zaakceptuje i uzna za prawidłowe mylne rozumienie przepisu przez organy administracji, a stawiając taki zarzut w skardze kasacyjnej strona winna wskazać, jak dany przepis prawa winien być odczytywany, a także wyjaśnić, dlaczego interpretacja przepisu zaakceptowana przez Sąd jest niewłaściwa. Przekładając powyższe rozważania na okoliczności rozpatrywanej sprawy należy uznać, że analizowany zarzut podniesiony przez stronę skarżącą był mało precyzyjny (tak zarzut, jak i jego uzasadnienie) i tym samym nie pozwalał Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na ustosunkowanie się do niego.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa procesowego należy podkreślić, że stosownie do art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie ze wskazaniem, które przepisy ustawy oznaczone numerem artykułu (paragraf, ustęp itd.) zostały naruszone, na czym to naruszenie polega oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy, 3) wniosek o uchylenie orzeczenia z oznaczeniem zakresu uchylenia. Autor skargi kasacyjnej powinien wskazać na konkretne, naruszone przez Sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy prawa materialnego i procesowego. Przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez Sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontekście tych ustaleń należy uznać, że zarzut naruszenia prawa procesowego nie spełnia wymogów stawianych przez ustawodawcę. Po pierwsze, brak w nim precyzyjnie wskazanych przepisów, bo za takie trudno uznać np. wskazanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ lub lit. c/. Po drugie, strona skarżąca nie wskazała również, na czym de facto polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, pisząc tylko ogólnie w uzasadnieniu swojej skargi, że WSA zaniechał realizacji funkcji kontrolnej sądu czym naruszył przepisy ppsa. Tym samym zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie.

Jeśli chodzi o skargę kasacyjną A. Sp. z o.o. to także ona nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że większość podnoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów tyczy się decyzji MRiRW, a nie wyroku WSA, co nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu się do nich ustosunkować. Sąd podkreśla, że kontroli NSA poddane są orzeczenia Sądu I instancji a nie akty administracyjne.

Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji przez przyjęcie, iż w zaskarżonej decyzji nie zachodzi rażące naruszenie prawa, podczas, gdy wady zawarte w decyzji stanowią kwalifikowane naruszenie prawa, a tym samym stanowiły podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji należy wskazać, że jak trafnie podnosi Sąd I instancji, z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki: 1) zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, 2) za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne, społeczne, 3) a skutki, które wywołała decyzja są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Biorąc pod uwagę okoliczności rozpatrywanej sprawy należy więc stwierdzić, że WSA w sposób prawidłowy przyjął, że MRiRW zgodnie z przepisami kpa - nie naruszając ich w sposób rażący i po wnikliwej i obszernie uzasadnionej analizie - uznał, iż decyzja Wojewody Poznańskiego z dnia [...] listopada 1995 r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym konieczność stwierdzenia jej nieważności, bowiem dostrzeżone wady nie spełniały ww. przesłanek rażącego naruszenia prawa.

Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ i c/ ppsa przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia w toku postępowania przed organem I i II instancji przepisów art. 6, 8 i 9 kpa, a w szczególności zasady praworządności oraz informowania również nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu trudno odnieść się szczegółowiej do analizowanej kwestii, bowiem uzasadnienie zarzutów nie korespondowało ze wskazanymi w podstawach skargi kasacyjnej przepisami. Biorąc jednak pod uwagę treść uzasadnienia skargi kasacyjnej należy podkreślić, że podnoszenie kwestii zignorowania przez Sąd I instancji ograniczenia udziału strony w postępowaniu jest bezzasadne, bo Sąd I instancji miał to ograniczenie na uwadze, ale uznał sanowanie tego uchybienia przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia przez MRiRW za wystarczające dla zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, a tym samym słusznie uznał, że MRiRW nie naruszył przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego nie doszło do zignorowania przez Sąd I instancji naruszenia zasady udziału strony w postępowaniu administracyjnym, bowiem chociaż strony (A. Sp. z o.o. oraz B. Sp. z o.o.) nie brały udziału w postępowaniu, jakie prowadzone było przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przed wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r., to w sposób uprawniony Sąd I instancji wziął pod uwagę to, że przed wydaniem zaskarżonej w sprawie decyzji, Minister Rolnictwa pismem z dnia 27 i 28 września 2005 r. poinformował strony o toczącym się postępowaniu, o możliwości zapoznania się aktami sprawy i składaniu wniosków oraz doręczył decyzję z dnia [...] grudnia 2003 r. Poza tym strona skarżąca brała przecież aktywny udział w postępowaniu przed Sądem I instancji, gdzie miała dodatkową możliwość obrony swoich praw i przedstawienia swoich racji, a o nieograniczonym czynnym udziale strony w postępowaniu świadczy także wniesiona przez nią skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Sąd odnośnie zarzutów naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię wskazuje, że są one tożsame z zarzutami sformułowanymi przez Gminę Tarnowo Podgórne i zostały już zanalizowane powyżej.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 184 ppsa, orzekł, jak w sentencji.