Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1034/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2025-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 272 ust. 17
journal: Dz.U. 2024 poz 1087
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Protokolant specjalista Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Gminy J. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. z dnia 18 czerwca 2024 r. nr CK.ZUO.4701.6538.OZ.2021.AP w przedmiocie opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Informacją z 2 maja 2024 r., nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie działając na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (aktualnie Dz. U. z 2024 r., poz. 1087) w związku z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty Z. nr [...] z 12 grudnia 2017 r. ustalił dla Gminy Miasta J. (dalej jako strona lub skarżąca) opłatę zmienną, w wysokości 4.030 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych w II kwartale 2021 roku do wód cieku [...]. W uzasadnieniu tej informacji wskazano, że przedmiotowa opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 5 ustawy - Prawo wodne, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (0,75 zł za 1 m3), ilości odprowadzonych wód (5.372,975 m3) i czasu (kwartał). Wspomnianą Ilość odprowadzanych w kwartale wód przyjęto jako jedną czwartą ilość wód na rok określonej w pozwoleniu wodnoprawnym (21.491,9 m3), z kolei wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona na podstawie § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2022 r., poz. 2438), przy czym przyjęto stawkę za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych.

Pismem z 15 maja 2024 r. skarżąca złożyła reklamację wobec powyższej informacji wskazując na brak zasadności obciążenia jej sporną opłatą. Podkreśliła bowiem, że z objętej wspomnianą informacją usługi wodnej korzysta na mocy pozwolenia wodnoprawnego wydanego pod rządami przepisów nieobowiązującej już ustawy - Prawo wodne z 18 lipca 2001 r., a zatem brak jest podstaw do ustalenia ilości odprowadzanych wód w oparciu o taką decyzję, gdyż określona w tym akcie wartość nie dotyczyła - jak w pozwoleniach wydawanych w oparciu o obecnie obowiązującą ustawę - średniej ilości wód opadowych i roztopowych planowanych do wprowadzania do wód, lecz maksymalnej dopuszczalnej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych w skali roku. Równocześnie strona podniosła, że przy ustalaniu spornej opłaty przyjęto abstrakcyjne wartości podane w pozwoleniu wodnoprawnym, zamiast ustalenia rzeczywistej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód płynących. Organ zastosował tu więc tylko jeden ze sposobów obliczania rzeczonej należności, jakie ustawodawca wskazał w ustawie - Prawo wodne, a metoda ta pozostaje w sprzeczności ze zmiennym charakterem przedmiotowej opłaty.

Decyzją z 18 czerwca 2024 r., nr CK.ZUO.4701.6538.OZ.2021.AP wydaną na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 272 ust. 5, art. 552 ust. 2 pkt 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 oraz art. 300 ust. 1 ustawy - Prawo wodne, Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie określił stronie opłatę za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do cieku [...] w II kwartale 2021 roku, w wysokości 4.030 zł (tożsamej z kwotą wskazaną w informacji z 2 maja 2024 r.).

W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wskazano, że zarówno w formularzach złożonych przez skarżącą 29 lipca 2021 r. jak i w jej późniejszym oświadczeniu (pismo z 12 września 2023 r.) złożonym w odpowiedzi na stosowne wezwanie, nie zawarto danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty zmiennej w oparciu o art. 552 ust. 2a pkt 2 ustawy - Prawo wodne, w związku z czym w informacji z 2 maja 2024 r. ustalono wysokość tej opłaty na podstawie danych ujętych w wydanym wobec niej pozwoleniu wodnoprawnym z 12 grudnia 2017 r. Równocześnie podkreślono, że w toku postępowania prowadzonego wskutek złożonej reklamacji, pismem z 4 czerwca 2024 r. wezwano stronę do złożenia pisemnych wyjaśnień, poprzez przedstawienie informacji o ilości odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych do wód cieku [...] w II kwartale 2021 r. wyrażonej w m3 wraz z określeniem, czy odprowadzanie wód następuje z wykorzystaniem urządzeń do retencjonowania, zgodnie z wymaganiami z art. 552 ust. 2g powołanej ustawy. Ponieważ w odpowiedzi na powyższe wezwanie, udzielonej w piśmie z 7 czerwca 2024 r. strona ograniczyła się do podtrzymania stanowiska wyrażonego w reklamacji, uchylając się od podania informacji o faktycznej ilości odprowadzanych wód w analizowanym okresie, przy ustalaniu opłaty zmiennej przyjęto za podstawę dane z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Z. z 12 grudnia 2017 r., (wskazano, że określone w tej decyzji wyloty [...] i [...] nie zostały wykonane, natomiast wyloty [...] i [...] zostały zalegalizowane decyzją tego organu nr [...] z 10 października 2017 r.). Równocześnie podkreślono, że w przeciwieństwie do metodologii właściwej dla opłaty stałej, przy ustalaniu opłaty zmiennej wzięto pod uwagę ilość wód opadowych i roztopowych odprowadzanych do wód wylotami [...] i [...] wyrażoną w m3/rok, która stanowiła wartość najbardziej korzystną dla podmiotu zobowiązanego do ponoszenia tej należności. W konsekwencji wskazano, że kwotę przedmiotowej opłaty ustalono jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (0,75 zł za m3), ilości odprowadzonych wód (5372,975 m3) i czasu (kwartał) czyniąc to na podstawie art. 272 ust. 5 i art. 552 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo wodne oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne.

Niezadowolona z powyższej decyzji strona działająca przez radcę prawnego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 272 ust. 5 ustawy - Prawo wodne, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu do ustalenia opłaty zmiennej maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, podanej w pozwoleniu wodnoprawnym, zamiast ustalenia rzeczywistej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód płynących, a także art. 272 ust. 5 w związku z art. 272 ust. 10 tej ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów - na niekorzyść strony wbrew art. 7a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i w rezultacie określenie opłaty zmiennej na podstawie pozwolenia wodnego wydanego w oparciu o ustawę - Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r., które określa wartości maksymalne ilości wód możliwych do odprowadzenia, a zatem w wysokości zawyżonej. Zarzuciła także naruszenie norm prawa procesowego zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a to: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3, poprzez brak ustalenia ilości rzeczywiście odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast oraz art. 7, art. 7a § 1, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80, poprzez przyjęcie do ustalenia opłaty zmiennej średniodobowej ilości wód opadowych możliwych do odprowadzenia na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie ustawy - Prawo wodne z 2001 roku, zamiast ustalenia rzeczywistej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto zarzuty oraz zaprezentowano argumentację zbieżną ze stanowiskiem sformułowanym w złożonej uprzednio reklamacji przywołując na jego poparcie orzeczenia sądów administracyjnych. W tych ramach zaakcentowano, że tak opłaty stałe, jak i opłaty zmienne za usługi wodne, zostały wprowadzone dopiero ustawą - Prawo wodne z 20 lipca 2017 r. i obejmowały korzystanie przez podmioty uprawnione z usług wodnych w okresie począwszy od 1 stycznia 2018 r. Zdaniem strony, podmioty te mogą wywodzić uprawnienie do odprowadzania do wód - wód opadowych i roztopowych, z pozwoleń na szczególne korzystanie z wód wydanych na podstawie przepisów wcześniejszej ustawy - Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r., jednak ustawa ta nie przewidywała obowiązku uiszczania opłat stałych i zmiennych oraz nie było jej znane pojęcie usług wodnych. Określenie w pozwoleniu ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych nie skutkowało zatem istnieniem obowiązku wnoszenia opłat, a tym bardziej nie miało wpływu na ich wysokość. Nadto zwrócono uwagę, że pozwolenie wodnoprawne wydawane na podstawie ustawy - Prawo wodne z 2001 r. różniło się w zasadniczy sposób od pozwolenia wydawanego na podstawie aktualnie obowiązującej ustawy. Określało ono bowiem ilość pobieranej lub odprowadzanej wody, w tym maksymalną ilość m3 na rok, z kolei pozwolenie wydawane na podstawie ustawy - Prawo wodne z 2017 r. określa średnią ilość m3 na rok. Zważywszy powyższe strona wywiodła, że w sprawie brak było podstaw do ustalenia ilości odprowadzanych wód, rozumianej jako ilość wód planowanych do odprowadzenia w roku, na podstawie wskazanej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości m3/rok tym bardziej, że w okresie, gdy ubiegała się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, nie miała świadomości, że w przyszłości może ono potencjalnie stanowić podstawę dla ustalenia jakiejkolwiek opłaty. Dodatkowo skarżąca zaznaczyła, że organ bezzasadnie domaga się szacowania ilości odprowadzanych wód opadowych do wód płynących, w przypadku braku odpowiednich urządzeń pomiarowych, skoro obowiązujące przepisy prawa nie nakładają na nią obowiązku posiadania takich urządzeń.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w K. wniósł o jej oddalenie wywodząc, że nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ powtórzył argumentację z uzasadnienia swojej decyzji przywołując dodatkowo na jej poparcie szereg orzeczeń sądów administracyjnych, w których sformułowano tezę, iż w sytuacji braku złożenia przez podmiot sprawozdań o ilości rzeczywiście odprowadzanych wód opadowych i roztopowych według wzoru wskazanego w art. 552 ust. 2b pkt 1 ustawy - Prawo wodne, organ jest zobowiązany, między innymi mocy art. 552 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, do zastosowania wskazanych w rzeczonym przepisie środków dowodowych pozwalających na ustalenie wysokości opłat za usługi wodne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podnieść że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. W tym kontekście nie stwierdzono podstaw do uwzględnienia skargi. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa, gdyż nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja określająca stronie opłatę zmienną za II kwartał 2021 roku, w wysokości 4.030 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód cieku [...]. Jest poza sporem, że w okresie tym skarżąca legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym Starosty Z. z 12 grudnia 2017 r. na korzystanie z wód w ramach usług wodnych, poprzez odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód płynących wspomnianego cieku za pośrednictwem wylotów kanalizacji deszczowej [...], [...], [...] i [...], celem odwodnienia odcinka drogi krajowej nr [...] oraz terenów przyległych w obrębie osiedla [...] w J.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że stroną posiadającą w tej sprawie legitymację skargową jest Gmina Miasto J. Jakkolwiek bowiem Sąd dostrzega, że Prezydent tego Miasta, będący zarządcą dróg publicznych wykonuje na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 320 ze zm.) obowiązki z tego zakresu przy pomocy jednostki organizacyjnej utworzonej przez Radę Gminy, a mianowicie Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów, a zatem w świetle powyższego unormowania zasadniczo ta ostatnia jednostka organizacja powinna występować jako strona w postępowaniu administracyjnym i sądowym, to jednak należało uwzględnić fakt, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i pozwolenie wodnoprawne, stanowiące asumpt do jej wydania, skierowane zostały do wspomnianej Gminy, a zatem to ona jest adresatem określonych we wskazanych decyzjach praw i obowiązków.

Istota zarzutów podnoszonych przez stronę sprowadza się do zakwestionowania zasadności nałożenia na nią opłaty zmiennej jak również przyjętego przez orzekający w sprawie organ mechanizmu jej obliczania. W ocenie skarżącej, określenie tej należności nastąpiło nieprawidłowo na podstawie danych wskazanych w pozwoleniu wodnoprawnym, podczas gdy jej charakter implikuje uwzględnienie rzeczywistej ilość odprowadzonych wód, poprzez przeprowadzenie kontroli wylotów i ich opomiarowanie. Dodatkowo strona podkreśla, że taki sposób określania spornej opłaty nie jest dopuszczalny z uwagi na to, że wspomniane pozwolenie wodnoprawne zostało wydane na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy - Prawo wodne z 18 lipca 2001 r. i różni się w swojej treści od pozwoleń wydawanych na gruncie obecnie obowiązującej ustawy - Prawo wodne.

Odnosząc się do sformułowanej w powyższy sposób argumentacji przyjdzie wyjaśnić, że zagadnienia dotyczące sposobu określania opłaty zmiennej za korzystanie z wód powierzchniowych były już przedmiotem orzeczeń tutejszego Sądu. Wydane dotychczas wyroki w sprawach dotyczących opłaty zmiennej nakładanej na skarżącego w związku z korzystaniem z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego były jednolite co do rozstrzygnięcia i opierały się na konkluzji, że kontrolowane decyzje nie naruszają przepisów prawa (vide wyroki: z 24 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 433/22; z 8 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 442/22, z 22 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 431/22; z 5 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 2005/23, z 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 207/24 oraz z 20 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 730/24 - CBOSA). Skład orzekający w niniejszej sprawia w pełni podziela wyrażone w tych wyrokach stanowisko oraz konkluzje, które legły u jego podstaw. W tym zakresie wymaga podkreślenia, że wejście w życie, z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy - Prawo wodne było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22 grudnia 2000, s. 1 – 73 ze zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, s. 275 – 346), zwanej "Ramową Dyrektywą Wodną". W uzasadnieniu do projektu tej ustawy wskazano, że Ramowa Dyrektywa Wodna podkreśla konieczność zastosowania instrumentów ekonomicznych w celu racjonalizacji użytkowania zasobów i wynikających z tego strat w środowisku. Zgodnie z art. 5, art. 9 ust. 1 oraz załącznikiem III do Ramowej Dyrektywy Wodnej, kraje członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane do opracowania analiz ekonomicznych korzystania z wody dla każdego obszaru dorzecza z uwzględnieniem zwrotu kosztów usług wodnych, który opiera się w szczególności na zasadzie "użytkownik"/"zanieczyszczający" płaci. Analiza zwrotu kosztów wymaga również uwzględnienia kosztów środowiskowych oraz zasobowych (Druk nr 1529; Rządowy projekt ustawy - Prawo wodne). Z art. 9 Ramowej Dyrektywy Wodnej wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. Zasadę tę ujęto w art. 9 ust. 3 powołanej ustawy, zgodnie z którym gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną.

W świetle postanowień art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy - Prawo wodne, usługi wodne obejmują między innymi odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Stosownie do treści art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a powyższej ustawy, opłaty za usługi wodne uiszcza się między innymi za: odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Z mocy art. 270 ust. 1 powołanej ustawy, przedmiotowa opłata składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej, przy czym ta ostatnia jest zależna od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (art. 270 ust. 11 cytowanej regulacji).

Stosownie do brzmienia art. 552 ust. 2 ustawy - Prawo wodne, ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie tego aktu do 31 grudnia 2026 r. następuje na podstawie: (1) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód; (2) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych oraz (3) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli pozwoleń zintegrowanych. Z mocy art. 552 ust. 2a wskazanej regulacji, ustalenie wysokości przedmiotowej opłaty następuje również na podstawie odczytów z przyrządów pomiarowych dokonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami albo oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały. Zgodnie z art. 272 ust. 5 ustawy - Prawo wodne, wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. W celu ustalenia jej wysokości podmioty zobligowane do ponoszenia opłat za usługi wodne obowiązane są składać oświadczenia, o których mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 tej regulacji, zawierające ilość odprowadzonych do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, wyrażoną w m3, wraz z informacją o istnieniu urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych i ich pojemności (art. 552 ust. 2g).

Mając na względzie zaprezentowane wyżej rozważania jak również uwzględniwszy generalną zasadę, zgodnie z którą korzystający ze środowiska powinien za to płacić, stwierdzić przyjdzie, że w okresie przejściowym wskazanym w art. 552 ust. 2 ustawy - Prawo wodne ustawodawca dopuścił określenie opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód przy uwzględnieniu danych, które mogą być ustalane w inny sposób, aniżeli na podstawie faktycznego korzystania. Wykładnia literalna i systemowa art. 552 ustawy - Prawo wodne w istocie wskazuje, że ustalenie opłaty za usługi wodne następuje w pierwszym rzędzie na podstawie oświadczeń składanych przez podmioty zobowiązane do wnoszenia opłat, jednakże w sytuacji braku należytego oświadczenia organ administracji wodnej może skorzystać z alternatywnych możliwości ustalenia jej wysokości wynikających z tego przepisu. W rozpoznanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca w oświadczeniu za II kwartał 2021 roku nie podała ilości odprowadzonych do wód - wód opadowych lub roztopowych i co więcej - nie uczyniła tego także później pomimo wezwań skierowanych doń w tych ramach przez organ, ani też w reklamacji złożonej względem informacji dotyczącej przedmiotowego okresu. W konsekwencji, przyjęty przez ten organ sposób wyliczenia spornej należności należy uznać za prawidłowy.

W tym stanie rzeczy chybiony jest zarzut naruszenia art. 272 ust. 5 ustawy - Prawo wodne. Sporna opłata została bowiem określona prawidłowo, w sposób zgodny z mechanizmem przyjętym w tym unormowaniu. Wbrew twierdzeniom skarżącego orzekający w sprawie organ nie naruszył także zasad procesowych wyrażonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 i art. 77 § 1 wskazanego Kodeksu. Realizacja przez organ administracji obowiązków wynikających z tej reguły nie powoduje bowiem, że strona jest zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy ani też nie oznacza, że organ jest zobligowany do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony, w sytuacji gdy ta - jak ma to miejsce w niniejszym przypadku - sama środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem, że przy bierności strony cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach (por. wyroki NSA: z 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1605/96, z 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 624/21 oraz z 21 listopada 2024 r., sygn. akt II GSK 1033/21 - orzeczenia dostępne w CBOSA). Przyjmuje się również, że jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dowodów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania (wyrok NSA z 10 grudnia 2009 r., sygn. II OSK 1933/08 - dostępny w CBOSA). W rezultacie stwierdzić przyjdzie, że skoro strona nie podała orzekającemu w sprawie organowi żadnych informacji o ilości odprowadzonych wód opadowych i roztopowych, a także nie wykazała żadnej inicjatywy dowodowej celem wykazania tych wielkości, trudno jest oczekiwać od tego organu, by prowadził w tym kierunku pogłębione postępowanie wyjaśniające, chociaż dysponuje danymi wynikającymi z pozwolenia wodnoprawnego, do wykorzystania których jest w tych ramach upoważniony na mocy art. 552 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo wodne (por. wyrok WSA w Białymstoku z 24 października 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 444/19 - dostępny w CBOSA).

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony, określonej w art. 7a §1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Trzeba bowiem wyjaśnić, że reguła ta może być zastosowana dopiero na ostatnim etapie procesu wykładni danej normy prawnej, a mianowicie wówczas, gdy inne, standardowe reguły wykładni nie dają jednoznacznego wyniku. Zdaniem Sądu, w rozpoznanej sprawie taka sytuacja, z opisanych wyżej powodów, nie miała miejsca.

Uznania Sądu nie może również zyskać podniesiona w skardze argumentacja dotycząca różnic pomiędzy pozwoleniami wodnoprawnymi wydanymi na podstawie uchylonej ustawy - Prawo wodne z 18 lipca 2001 r. i ustawy obecnie obowiązującej, a to z uwagi na brzmienie art. 552 ust. 2 pkt 1 tej ostatniej regulacji, który przewiduje możliwość ustalenia wysokości opłat za usługi wodne na podstawie określonego w pozwoleniu wodnoprawnym celu i zakresu korzystania. Wskazany przepis odnosi się bowiem generalnie do kategorii pozwoleń i nie różnicuje ich w zależności od czasu, w którym zostały wydane. Za konkluzją taką przemawia również to, że - co trzeba jeszcze zaznaczyć - podmiot korzystający ze stanowiącego dobro publiczne środowiska (i ewentualnie zanieczyszczający je w związku z prowadzoną działalnością), powinien ponosić z tego tytułu stosowne opłaty i to niezależnie od daty wydania pozwolenia wodnoprawnego stanowiącego podstawę przedmiotowej działalności. Ochrona środowiska i oczyszczanie go są bowiem działaniami Państwa i Unii Europejskiej wymagającymi ogromnych nakładów finansowych, które to nakłady w pierwszej kolejności powinny być ponoszone przez podmioty korzystające ze środowiska.

Zważywszy wszystkie powołane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jej wzruszenie i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł o oddaleniu skargi.