Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1618/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6292 Przymusowy zarząd państwowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 1918 nr 21 poz 67
law: Dekret w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Michał Sowiński (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi P. K., B. K. i A. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczeń 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących P. K., B. K. i A. K. solidarnie kwotę 731 (siedemset trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia [...] listopada 1950 r. Minister Rolnictwa i Reform Rolnych działając na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. Pr. P. P. Nr 21, poz. 67) ustanowił przymusowy zarząd państwowy nad firmą "T." w K. łącznie z należącymi do tej firmy stacjami hodowlanymi w P. i R. Sprawowanie przymusowego zarządu państwowego nad tym przedsiębiorstwem powierzono J. K.

Następnie Minister Rolnictwa działając na podstawie art. 2 ust. 9 oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37), na podstawie orzeczenia z dnia [...] sierpnia 1958 r. stwierdził przejście przedsiębiorstwa pod firmą "T." w K. wraz z należącymi do tej firmy stacjami hodowlanymi oraz reprezentowanymi przez tę firmę "H." sp. z o. o. i "Z." sp. z o. o. na własność Państwa.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] listopada 1950 r. oraz orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 1958 r. wystąpił do Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej P. K.

Decyzją z dnia [...] lutego 1995 r., znak: [...] Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej odmówił stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] listopada 1950 r. oraz orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 1958 r.

Następnie - zgodnie z pouczeniem zawartym w powyższej decyzji z dnia [...] lutego 1995 r., P. K., B. K. oraz A. K. wnieśli skargę na ww. decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 1996 r., sygn. akt IV.SA.372/95 NSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1995 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż niewyjaśnione wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, umożliwiających podjęcie stosownego rozstrzygnięcia.

Następnie decyzją z dnia [...] października 1999 r., NR [...] Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 1999 r., znak: NR [...], którą odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] listopada 1950 r. oraz orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 1958 r. wywodząc, iż wnioskodawcy nie mają interesu prawnego w sprawie.

Wyrokiem z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt IV SA 2088/99 NSA uchylił decyzję Ministra z dnia [...] października 1999 r. wskazując, iż z wyroku NSA z dnia 6 sierpnia 1996 r. wynikał obowiązek wyjaśnienia przez organ administracji wszystkich okoliczności mających znaczenia dla merytorycznego rozpoznania sprawy.

Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., znak:[...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r., znak: [...], którą umorzono postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczeń z 1950 i 1958 roku podnosząc, iż postępowanie to zostało wszczęte na wniosek podmiotów, które nie legitymują się interesem prawnym w przedmiotowej sprawie.

Wyrokiem z dnia 5 maja 2004 r., sygn. akt IV SA 1108-1110/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. i [...] lutego 2003 r. wskazując, iż zostały one wydane z pominięciem oceny prawnej zawartej w wyroku NSA z dnia 20 listopada 2001 r., zgodnie z którą organ zobligowany został do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 1999 r., którą odmówiono wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczeń z 1950 r. i z 1958 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w świetle ustaleń dokonanych w sprawie wnoszący o stwierdzenie nieważności powyższych orzeczeń nie mają interesu prawnego w sprawie.

Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1999/07 WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 1999 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż oceny prawne zawarte w prawomocnych wyrokach o sygnaturach: IV SA 2088/99 i IV SA 1108-1110/03 wiążą zarówno organ administracji, jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie, a w świetle wiążących wskazań organ uchybił obowiązkowi rozpatrzenia sprawy co do meritum.

Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu wniosku P. K., B. K. i A. K., reprezentowanych przez adw. B. S. w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] listopada 1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad firmą "T." oraz orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 1958 r., Nr [...] o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa pod przymusowym zarządem państwowym "T." w K., odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczeń. W uzasadnieniu organ podniósł, iż zebrane w sprawie materiały dowodowe nie potwierdzają by przesłanki wymienione w art. 1 ust. 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nie zostały spełnione w odniesieniu do przedsiębiorstwa "T." sp. z o. o. w K.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili P. K., B. K. i A. K., reprezentowani przez pełnomocnika adw. B. S.. Skarżący podnieśli, iż stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawarte w zaskarżonej decyzji nie znajduje oparcia w faktach i przepisach dotyczących niniejszej sprawy. Skarżący zarzucili, iż "T." sp. z o.o. z siedzibą w K. jako spółka prawa handlowego zajmująca się handlem zbożem nie mogła zostać objęta w przymusowy zarząd państwowy, stosownie do postanowień dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r., gdyż nie była przedsiębiorstwem przemysłowym. Ponadto zarzucili, iż utrzymanie w ruchu przedsiębiorstwa nie leżało w interesie Państwa oraz, że przedsiębiorstwo to funkcjonowało bez zastrzeżeń. Ponadto skarżący podnieśli, iż skoro zarządzeniem z dnia [...] listopada 1950 r. Minister Rolnictwa i Reform Rolnych ustanowił przymusowy zarząd państwowy nad firmą "T." sp. z o. o. w K., to orzeczeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] sierpnia 1958 r. mogło zostać przejęte tylko przedsiębiorstwo "T." sp. z o.o. a nie "H." sp. z o. o. oraz "Z." sp. z o.o. Zdaniem skarżących obie decyzje Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych zostały podjęte z rażącym naruszeniem prawa.

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2009 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podkreślił, że zarządzeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] listopada 1950 r. przedsiębiorstwo "T." sp. z o. o. w K. wraz z należącymi do tej firmy stacjami hodowlanymi w P. i R., zostało przejęte na rzecz Państwa na podstawie art. 1 ust. 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego. Na podstawie tego przepisu "przedsiębiorstwa przemysłowe, których utrzymanie w ruchu lub puszczenie w ruch, oraz posiadłości ziemskie, których zabezpieczenie lub zagospodarowanie leży w interesie państwa" mogły być objęte pod zarząd państwowy.

Organ podkreślił, że jak wynika z brzmienia ww. przepisu zarządem państwowym mogły być objęte nie wszystkie przedsiębiorstwa, lecz tylko te, których uruchomienie lub utrzymanie w ruchu leżało w interesie Państwa. Zwrot "mogą być objęte" oznaczał, że nie było obowiązku ustanowienia zarządu państwowego, ani nie wynikał on z mocy prawa, lecz istniała prawna możliwość objęcia pewnych przedsiębiorstw tym zarządem. Norma art. 1 ust. 3 dekretu mogła mieć zastosowanie tylko do przedsiębiorstw, których funkcjonowanie leżało w interesie Państwa. Głównym wyznacznikiem było więc istnienie interesu państwa, co niewątpliwie zawężało kategorię podmiotów gospodarczych tylko do tych, które mogły mieć kluczowe (strategiczne znaczenie) dla Państwa. Do przedsiębiorstw takich w świetle poglądów doktryny jak i zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa należały przedsiębiorstwa przemysłowe i handlowe, a w szczególności instytucje kredytowe, bankowe, kolejowe, naukowe, oświatowe, kulturalne, opieki społecznej itd.

Minister wskazał, że ustanowienie przymusowego zarządu państwowego nad prywatnym przedsiębiorstwem na podstawie przepisów dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego wymagało ustalenia, iż przedsiębiorstwo z przyczyn obiektywnych było zagrożone bezruchem lub, iż znajdowało się w stanie bezruchu oraz istniał rzeczywisty interes Państwa w utrzymaniu przedsiębiorstwa w ruchu. Obie te przesłanki musiały występować łącznie.

Dalej organ podkreślił, że z treści aktu notarialnego z dnia [...] lipca 1922 r., [...], na podstawie którego nastąpiło założenie "T." sp. z o. o. wynika, iż przedmiotem objętego przymusowym zarządem przedsiębiorstwa był handel ziemiopłodami i wszystkimi artykułami związanymi z produkcją rolną. Na tej podstawie można zaliczyć to przedsiębiorstwo do przedsiębiorstw handlowych. Ponadto organ zauważył, iż w protokole z dnia 11 sierpnia 1998 r. P. K. zeznał, że Spółki dysponowały sprzętem naukowym niezbędnym do prowadzenia prac nad hodowlą nowych odmian roślin. Wskazuje to na prowadzoną działalność naukową zmierzającą do powstania nowych odmian roślin. Bez względu na to, czy rzeczywiście były prowadzone badania zmierzające do powstania nowych gatunków roślin, organ wskazał, że stoi na stanowisku, iż firma "T." sp. z o. o. mieściła się w grupie przedsiębiorstw podlegających objęciu w przymusowy zarząd państwowy, gdyż było to niewątpliwie przedsiębiorstwo handlowe.

Minister uznał, iż utrzymanie przedmiotowego przedsiębiorstwa leżało w interesie Państwa, gdyż miało ono duże znaczenie dla gospodarki rolnej. Organ wskazał, że potwierdzeniem na tę okoliczność może być dokument uzyskany z Archiwum Akt Nowych w W. (który niestety nie zachował się w całości, zatem niemożliwym jest podanie jego daty oraz podmiotu, przez który został wystawiony), z treści którego wynika, iż dotyczy zakresu działalności hodowlanej oraz danych organizacyjnych "T.", na którego 7 - ej stronie czytamy: " (...) Firma osiągnęła poważne sukcesy w hodowli zbóż. Pszenice T.[...]. posiadają 38%, a jęczmienia 41 % udziału w produkcji krajowej. Są to osiągnięcia niezmiernie ważne dla gospodarki rolnej (...)".Oceniając natomiast kwestię, czy przedmiotowe przedsiębiorstwo było zagrożone bezruchem lub znajdowało się w bezruchu, należy oprzeć się na jedynym istniejącym w aktach sprawy dowodzie dotyczącym tego zagadnienia, a mianowicie na dowodzie z dokumentu urzędowego, którym jest zarządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] listopada 1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem "T. " sp. z o. o., z którego wynika, iż przedsiębiorstwo to musiało być zagrożone bezruchem bądź też być w stanie bezruchu.

Minister podkreślił, że zgodnie z art. 76 § 1 Kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Bezsporny jest fakt, iż zarządzenie z dnia [...] listopada 1950 r. zostało wydane przez organ właściwy, tj. Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych. Artykuł 2 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. głosił, iż ustanowienie, wykonanie i uchylenie zarządu państwowego należy do tego ministra, którego właściwości podlegają sprawy, stanowiące przedmiot działalności danego przedsiębiorstwa, instytucji, fundacji lub mienia.

Organ wyjaśnił, że dokumenty urzędowe korzystają z dwojakiego rodzaju domniemań: domniemania prawdziwości, tzn. że dokument pochodzi od organu, który go wystawił; domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu, od którego dokument pochodzi (l/l/. Siedlecki, Postępowanie cywilne, op. cit. s. 268). Kodeks postępowania administracyjnego w art. 76 § 1 i 3 przyjął domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone przez organ, od którego dokument pochodzi. Domniemanie to może być obalone jedynie przez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu (art. 76 § 3).

Dalej Minister wskazał, że orzeczeniem Ministra Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 1958 r. przejęto na własność Państwa przedsiębiorstwo pod firmą "T." sp. z o. o. w K., objęte przymusowym zarządem państwowym na podstawie zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] listopada 1950 r. (Mon. Pol. z 1951 r. Nr [...] póz. [...]) wraz z należącymi do tej firmy stacjami hodowlanymi oraz reprezentowanymi przez te firmę "H." sp. z o. o. i "Z." sp. z o. o. Podstawą prawną niniejszego orzeczenia był art. 2, art. 9 ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37). Zgodnie z tą ustawą przedsiębiorstwa pozostające w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r., przeszły z mocy prawa na własność Państwa, chyba że nastąpił ich zwrot w trybie określonym w niniejszej ustawie.

Minister za nietrafny uznał zarzut skarżących, iż orzeczeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] sierpnia 1958 r. mogło zostać przejęte tylko przedsiębiorstwo "T." sp. z o.o. a nie "H. " sp. z o. o. oraz "Z." sp. z o.o., gdyż również i te dwa ostatnie przedsiębiorstwa spełniały przesłanki do przejęcia ich na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. Oba te przedsiębiorstwa bowiem zostały objęte przymusowym zarządem państwowym. Zarządzeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] listopada 1950 r. ustanowiono przymusowy zarząd państwowy nad firmą "Z." sp. z o.o. oraz zarządzeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] listopada 1950 r. ustanowiono przymusowy zarząd państwowy nad firmą "H." sp. z o.o.

Organ stwierdził, że zebrane w sprawie materiały dowodowe nie potwierdzają by przesłanki wymienione w art. 1 ust. 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nie zostały spełnione w odniesieniu do przedsiębiorstwa "T." sp. z o. o. w K. A zatem w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, zdaniem Ministra, należy uznać, że w sprawie tej została wypełniona dyspozycja art. 1 pkt 3 ww. dekretu.

W konsekwencji organ uznał, że objęcie przymusowym zarządem państwowym przedsiębiorstwa, a następnie jego przejęcie na własność Państwa było zgodne z przepisami dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. oraz ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., co uzasadnia odmowę stwierdzenia nieważności wydanego w tej sprawie zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] listopada 1950 r. oraz orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 1958 r.

Na powyższą decyzję pismem z dnia 31 sierpnia 2009 r. P. K., B. K. i A. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji [...] marca 2009 r. Zaskarżonym decyzjom skarżący zarzucili naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1950 r. oraz z dnia [...] sierpnia 1958 r. wydanych z rażącym naruszeniem prawa oraz naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a. oraz art. 36 k.p.a. w toku prowadzonego postępowania dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] marca 2009 r. zostały wydane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w postępowaniu o stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] listopada 1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad firmą "T." oraz orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 1958 r., nr [...] o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa pod przymusowym zarządem państwowym "T." w K.

Materialnoprawną podstawą zarządzenia z dnia [...] listopada 1950 r. był art. 1 ust. 3 i art. 2 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. Pr. P. P. Nr 21, poz. 67, z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 3 cyt. dekretu zarządem państwowym mogły być objęte przedsiębiorstwa przemysłowe, których utrzymanie w ruchu lub puszczenie w ruch, oraz posiadłości ziemskie, których zabezpieczenie lub zagospodarowanie leżało w interesie państwa. W świetle tego przepisu zarządem państwowym mogły być objęte nie wszystkie przedsiębiorstwa, lecz tylko te, których uruchomienie bądź utrzymanie w ruchu leżało w interesie państwa. Obie przesłanki musiały przy tym wystąpić łącznie. Brak jednej z tych przesłanek, tj. pozostawanie przedsiębiorstwa w ruchu i niewystępowanie zagrożenia w jego funkcjonowaniu, albo też brak interesu państwa w pozostawaniu w ruchu przedsiębiorstwa powodował, że niedopuszczalnym było zastosowanie tego przepisu. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że cyt. przepis art. 1 ust. 3 dekretu mógł mieć zastosowanie tylko do tych przedsiębiorstw, których funkcjonowanie, działanie leżało w interesie państwa. Interes państwa był głównym wyznacznikiem, zawężającym kategorie podmiotów gospodarczych tylko do tych, które mogły mieć kluczowe (strategiczne) znaczenie dla Państwa. Poza tym w świetle tego przepisu nie było obowiązku ustanowienia przymusowego zarządu państwowego, ani nie wynikał on z mocy prawa, lecz istniała prawna możliwość objęcia pewnych przedsiębiorstw tym zarządem (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1999 r., IV SA 1126/98, Lex nr 48638).

Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w niniejszej sprawie ograniczało się w zasadzie do analizy aktu notarialnego z dnia [...] lipca 1922 r., [...], na podstawie którego nastąpiło założenie "T." Sp. z o.o., z treści którego wynika, iż przedmiotem objętego przymusowym zarządem przedsiębiorstwa był handel ziemiopłodami i wszystkimi artykułami związanymi z produkcją rolną. Na tej podstawie organ nadzoru zaliczył przedsiębiorstwo do przedsiębiorstw handlowych. Zasadnie podnoszą zatem skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż wykładnia językowa art. 1 ust. 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego nie pozwala na przyjęcie tezy, iż pod pojęciem "przedsiębiorstwo przemysłowe" mieści się spółka prawa handlowego zajmująca się handlem zbożem. Stanowisko to zasługuje na akceptację, tym bardziej, iż w ust. 2 art. 1 dekretu wskazano na "przedsiębiorstwo handlowe" jako odrębną od "przedsiębiorstwa przemysłowego" kategorię przedsiębiorstwa, które może być objęte pod zarząd państwowy, jedynie w przypadkach wskazanych w treści przepisu. Analiza treści powyższego aktu notarialnego, jak też pozostałych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy budzi zatem zastrzeżenia co do prawidłowości ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji, stanowiących podstawę uznania przez organ orzekający, że ustanowienie zarządu państwowego nad "T." było uzasadnione i zgodne z dekretem z dnia 16 grudnia 1918 r.

Należy również podkreślić, iż za niewystarczające w kontekście rozważań dotyczących kluczowego (strategicznego) znaczenie dla Państwa spornego przedsiębiorstwa uznać należy oparcie rozstrzygnięcia na treści uzyskanego w Archiwum Akt Nowych w W. dokumentu, który, co przyznaje sam organ, nie zachował się w całości, przez co niemożliwym jest podanie jego daty oraz podmiotu, przez który został wystawiony.

Organ nadzoru nie zajął się wyjaśnieniem nie tylko kwestii, czy ustanowienie przymusowego zarządu nad tym przedsiębiorstwem leżało w interesie Państwa, ale również nie przeprowadził żadnego postępowania co do ustalenia, czy przedsiębiorstwo było zagrożone bezruchem lub znajdowało się w bezruchu. Podkreślenia bowiem wymaga, iż pozostawanie przedsiębiorstwa w ruchu i brak zagrożeń jego funkcjonowania samo w sobie stanowiło przesłankę uniemożliwiającą jego przejęcie. Skarżący podnieśli we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż od 1945 r. "Z." Sp. z. o.o. oraz "T." Sp. z o.o. funkcjonowały bez zastrzeżeń ze strony władz państwowych. W ocenie Sądu, brak analizy powyższej kwestii, w szczególności w kontekście znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu spisu majątków i dokumentów przejętych przez Zarządcę Państwowego w firmie T., z dnia [...] listopada 1950 r., zawierającego oświadczenie przedstawiciela T.[...]., iż firma ta zawarła w imieniu firm: A. . i H. umowę z 9 września 1949 r. w sprawie hodowania i rozprowadzania elit z Centralnym [...] za wiedzą Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych, która trwa i obowiązuje nadal, powoduje, iż organ nie dopełnił obowiązku rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Poza tym podnieść należy, iż Minister Rolnictwa i Reform Rolnych w zarządzeniu z dnia [...] listopada 1950 r. nie wykazał, że ustanowienie przymusowego zarządu nad tym przedsiębiorstwem leżało w interesie Państwa. W rozpatrywanej sprawie kwestia ta w ogóle nie była przedmiotem rozważań organu. Wypada zatem przypomnieć, że kwestionowane zarządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych wydane zostało w dniu [...] listopada 1950 r. a więc w okresie obowiązywania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341 ze zm.). Zgodnie z art. 75 ust. 2 rozporządzenia decyzja odmowna w całości lub w części powinna zawierać prawne i faktyczne uzasadnienie. W przypadku działania z urzędu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, należało uzasadniać te decyzje, które tworzyły niekorzystną sytuację dla adresata, tj. nakładały obowiązki lub ograniczały prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] listopada 1950 r. nie zawiera żadnego uzasadnienia, mimo iż pozbawiała następców prawnych właściciela prawa do władania przedsiębiorstwem. Została zatem wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 44 i 75 ust. 2 ww. rozporządzenia.

Powyższe, w ocenie Sądu, wskazuje, że organ nadzoru przeprowadził postępowanie wyjaśniające z naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 cyt. ustawy.