Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 704/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw wniesiony na podstawie art. 3 § 2a ustawy ppsa
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 7, art. 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1454
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.
article: art. 64b par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2018 r. sprawy ze sprzeciwu R. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazania przyłączenia nieruchomości do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej oddala sprzeciw


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak [...] Prezydent Miasta B. nakazał współwłaścicielom nieruchomości położonej w B. przy ulicy [...] (działka nr [...]), tj. H. A., I. A., R. A. (dalej: skarżący, wnoszący sprzeciw) przyłączenie nieruchomości do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej znajdującej się w ulicy [...] w B. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 5 ust. 7 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r., poz. 1454 ze zm.), dalej: ustawa z dnia 13 września 1996 r.

W sprawie ustalono, że w trakcie prac remontowych prowadzonych na działce nr [...] przy ulicy [...] w B. należącej do Spółki jawnej K. stwierdzono istnienie nieuwidocznionego na mapie zasadniczej przewodu sanitarnego odprowadzającego ścieki bytowe m.in. z nieruchomości przy ulicy [...] do instalacji kanalizacji deszczowej stanowiącej własność ww. Spółki. Ustalenie to spowodowało podjęcie rozmów między W. a mieszkańcami ulicy [...] w sprawie uporządkowania gospodarki ściekowej na tym terenie, które to rozmowy nie doprowadziły do zamierzonego celu. W związku z tym W. wystosowały do właścicieli nieruchomości, w tym skarżącego, pismo z dnia [...] listopada 2017 r. z informacją o wygaszeniu umów na odprowadzanie ścieków. Następnie wszczęto z urzędu przedmiotowe postępowanie administracyjne.

Organ pierwszej instancji wskazał, że odprowadzanie ścieków bytowych do kanalizacji deszczowej stanowi naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2018 r., poz. 1152 ze zm.). Wskazał również na regulację art. 5 ust. 1 pkt 2, ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. Wyjaśnił, że niewykonanie obowiązków podłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej uzasadnia wydanie nakazu przyłączenia. Wskazał także na przedłużające się uzgodnienia między stronami postępowania oraz brak woli wszystkich stron poddania sprawy postępowaniu mediacyjnemu. Uznał za niezasadny wniosek R. A. o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturze [...] toczącej się przed sądem powszechnym, dotyczącej ustalenia istnienia umowy z W. na odprowadzanie ścieków, w związku z czym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. odmówił zawieszenia postępowania.

Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożył R. A. Zarzucił organowi naruszenie zasady praworządności, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania, prawa strony do wypowiedzenia się co do dowodów, zasady czynnego udziału strony, zasady swobodnej oceny dowodów, zasady wyjaśnienia stronom przesłanek rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Zdaniem odwołującego się, organ bezpodstawnie uznał za udowodniony fakt wygaszenia przez W. umowy na odprowadzanie ścieków, podczas gdy ten fakt nie jest oczywisty, bowiem toczy się w tej kwestii postępowanie przed sądem powszechnym. Zarzucił organowi sprzeczność postępowania, z uwagi na uznanie za udowodniony fakt wygaszenia umowy z jednej strony oraz odmowę zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy o istnienie tej umowy przez sąd powszechny. Wskazał, że w czasie zawierania umowy w dniu [...] maja 2003 r. W. nie żądały inwentaryzacji kanalizacji, w szczególności jej przebiegu i połączenia z innymi kanalizacjami. Organ także, zdaniem strony, błędnie ustalił datę wygaszenia umowy jako [...] listopada 2017 r., podczas gdy on otrzymał pismo o wygaszeniu dopiero w dniu [...] listopada 2017 r. Wskazał, że zaniechanie rozliczeń dotyczy okresu sprzed tych dat, nadto w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. już kwestionował brak naliczeń za odprowadzanie ścieków. Wskazał na występujące, w jego ocenie, współdziałanie W. i Departamentu Geodezji Urzędu Miejskiego, unikanie rozwiązania problemu tak aby przymusić właścicieli nieruchomości do ustępstw i rezygnacji z roszczeń za nienależnie pobrane świadczenia. Stwierdził, że W. nie zaproponowały niczego poza projektem przyłącza, oczekując rezygnacji z roszczeń. W jego ocenie, Prezydent wskazał na szereg przepisów niemających zastosowania do osób posiadających zawarte umowy na odprowadzanie ścieków, zaś nie uwzględnił, że niezgodność z prawem posiadanego przyłącza, z którego korzystał od 15 lat, wynika ze zmiany przeznaczenia kanalizacji, czego dokonały W. Nie ustalono jednak, kiedy to miało miejsce, na kim spoczywa odpowiedzialność za brak odbiorców czy sprawdzenie poprawności podłączenia z miejską kanalizacją oraz kto zaniechał kontroli w tym zakresie. Oczekiwanie w takiej sytuacji od W., aby wykonały podłączenie kanalizacji, jest uzasadnione. Zarzucił brak zawiadomienia o możliwości końcowego zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym.

Decyzją z dnia [...] września 2018 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., orzekając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Wyjaśniło, że z przepisów art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. wynika nałożenie przez ustawodawcę na właścicieli nieruchomości obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a w sytuacji, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona – obowiązku wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Jak wskazał, od obowiązku podłączenia do istniejącej sieci kanalizacji zwalnia wyłącznie posiadanie przydomowej oczyszczalni ścieków bytowych, spełniającej wymagania określone w odrębnych przepisach. Organ wskazał, że w sprawie nie jest kwestionowane, że nieruchomość odwołującego się jest zabudowana i nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, dlatego zgodnie z regulacją art. 5 ust. 1 pkt 2 u.g.n. powinna być podłączona do wybudowanej sieci kanalizacji, przy czym techniczny sposób wykonania podłączenia ustalany jest w warunkach technicznych przez miejskie przedsiębiorstwo komunalne lub gminę. Jak wskazało SKO, ustalenie warunków technicznych powinno poprzedzać zweryfikowanie rzeczywistych możliwości technicznych takiego podłączenia. To jednak ustalenie, zdaniem SKO, nie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Także Kolegium wskazało, że brak było jakichkolwiek ustaleń organu pierwszej instancji co do istnienia możliwości wykonania przyłącza kanalizacyjnego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Przyłączenie do sieci odbywa się na wniosek zainteresowanego i obejmuje sytuacje wykonania przyłącza od budynku do miejsca za pierwszą studzienką lub do granicy nieruchomości gruntowej. Koszty wykonania tego przyłącza ponosi zainteresowany. Wybudowanie odcinka sieci do granicy nieruchomości następuje na koszt przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego, a w razie jego braku na koszt gminy. Obowiązek podłączenia do sieci i wykonania przyłącza nakładany na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. dotyczy właściciela nieruchomości, ale już obowiązek wykonania sieci, do której można by wykonać przyłącze, obciąża gminę (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym). Obowiązkiem gminy jest wybudowanie sieci kanalizacji sanitarnej w taki sposób, aby istniała realna możliwość przyłączenia nieruchomości. W przypadku braku takiej możliwości nie można obciążać właściciela nieruchomości obowiązkiem wykonania podłączenia. Wyjaśnienia w tym zakresie, w ocenie Kolegium, zabrakło, bowiem nie ustalono czy istnieją rzeczywiste techniczne warunki i możliwości przyłączenia budynku skarżącego do sieci kanalizacji sanitarnej w ulicy [...] w B., co ma istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie.

Zdaniem Kolegium, bez naruszenia prawa nie doszło do zawieszenia postępowania administracyjnego z uwagi na pozostające w toku przed sądem powszechnym postępowanie cywilne o ustalenie istnienia umowy na odprowadzanie ścieków. Nie jest to zagadnienie wstępne dla wydania nakazu przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej. Wydanie tego nakazu jest uzależnione od tego, czy budynek na nieruchomości można podłączyć do sieci czy też nie, tzn. czy istnieją w rzeczywistości warunki techniczne takiego podłączenia czy też wymaga to uprzednio budowy sieci kanalizacyjnej przez gminę.

Sprzeciw od powyższej decyzji złożył do sądu administracyjnego R. A., który wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem zasad wskazanych w odwołaniu oraz wydanej przed rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego. W jego ocenie, sprawa nie dotyczy nakazu podłączenia jego nieruchomości do kanalizacji sanitarnej, ale tego, czy w 2003 r. wykonał obowiązek wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r., którego to obowiązku ostatnim krokiem jest zawarcie umowy z przedsiębiorstwem. Z powyższych względów nie zgodził się z poglądem SKO, że ustalenie istnienia umowy na odprowadzanie ścieków nie stanowi zagadnienia wstępnego dla sprawy o nakaz podłączenia do kanalizacji sanitarnej. Zdaniem skarżącego, błędnie ustaliło SKO, że ubiega się on o podłączenie, podczas gdy w istocie żąda ciągłości odprowadzania ścieków zgodnie z posiadaną umową, której istnienie W. kwestionują, co skutkowało wszczęciem sporu sądowego. Błędnie zatem nie zawieszono przedmiotowego postępowania administracyjnego. Wskazał, że nadal odprowadza ścieki poprzez wybudowane na swój koszt przyłącze, zaś dokonana przez W. zmiana sieci sanitarnej na deszczową nie powinna go obciążać, co SKO pominęło błędnie nie wyjaśniając okoliczności tej zmiany. Zdaniem skarżącego, SKO nie odniosło się do zarzutów odwołania dotyczących: braku możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, nieuwzględnienia zgłoszonych wniosków dowodowych, braku postanowienia co do wniosku o łączne prowadzenie postępowań wszczętych z tego samego wniosku, istnienia umowy, żądania od niego przez W. wykonania na swój koszt przyłącza poza granicą jego nieruchomości. Wyjaśnił, że Kolegium nie wyjaśniło, z czego wyprowadziło pogląd, iż ubiega się on o podłączenie oraz nie wyjaśniło rozbieżności między organami i W. w powoływaniu się na uchwałę Sądu Najwyższego o sygnaturze III SZP 2/16 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2012 r.

W piśmie procesowym z dnia 25 października 2018 r. SKO w B. wyjaśniło, że – wbrew twierdzeniom wnoszącego sprzeciw – decyzja organu pierwszej instancji została uchylona ze względu na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i wyjaśnienia istotnych elementów sprawy mających wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sprzeciw podlega oddaleniu, bowiem zakwestionowana nim decyzja nie narusza prawa.

Decyzja kasacyjna Kolegium będąca przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej została wydana na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przepis ten wprowadza dwie przesłanki wydania decyzji kasacyjnej: naruszenie zaskarżoną decyzją przepisów postępowania, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie (vide np. wyrok z dnia 4 listopada 2014 r., II OSK 2279/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Przy stosowaniu przepisu art. 138 § 2 K.p.a. konieczne jest uwzględnienie treści art. 136 K.p.a. dotyczącego postępowania wyjaśniającego możliwego do przeprowadzenia przez organ odwoławczy oraz art. 15 i art. 127 K.p.a. dotyczących zasady dwuinstancyjności postępowania. Z przepisów tych wynika, że organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie jedynie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Nie powinien zatem organ odwoławczy przeprowadzać postępowania wyjaśniającego na okoliczność nieustaloną w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, mającą istotne, kluczowe znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia. Wówczas bowiem nie byłoby to uzupełnienie materiału dowodowego, ale w istocie jego zebranie od początku. Zatem gdy brakujący materiał dowodowy ma kluczowe znaczenie dla treści rozstrzygnięcia, postępowanie powinno być dwuinstancyjne, tzn. w pierwszej kolejności to kluczowe zagadnienie ma ustalić i ocenić organ pierwszej instancji, a dopiero później może to uczynić orzekający na skutek środka zaskarżenia organ drugiej instancji. Zasada dwuinstancyjności oznacza, że sprawa powinna zostać rozpoznana i rozstrzygnięta dwukrotnie, tj. przez dwa organy różnych instancji (art. 15 K.p.a.). Wyjątek może wprowadzić przepis szczególny, jednakże nie ma to jednak miejsca w sprawie niniejszej.

Należy również wskazać, że od dnia 1 czerwca 2017 r. do procedury sądowoadministracyjnej wprowadzono nowy środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu od decyzji odwoławczych kasacyjnych. Zgodnie z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), dalej: P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od takiej decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do jej wydania. Sprzeciw jest zatem środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej.

Kształtujące się na tle przepisu art. 64e P.p.s.a. orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że rozpoznając sprzeciw sąd bada jedynie czy w okolicznościach sprawy organ odwoławczy słusznie uznał, że zostały spełnione wymogi do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola sądu w ramach tego środka zaskarżenia ma charakter formalny a nie materialny (vide np. wyroki z dnia 27 sierpnia 2018 r., II OSK 2226/18 oraz z dnia 27 lipca 2018 r., II SA/Gd 393/18, CBOSA). A zatem rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej sąd administracyjny nie bada meritum sprawy, a jedynie przesłanki wydania decyzji kasacyjnej.

Zdaniem sądu, warunki orzekania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. zostały spełnione w sprawie niniejszej.

Zakwestionowana sprzeciwem decyzja została wydana we wszczętym z urzędu postępowaniu w sprawie przyłączenia nieruchomości do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej. Nakaz przyłączenia wydano (m.in. wobec wnoszącego sprzeciw) na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r., zgodnie z którym: właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych (ust. 1 pkt 2); w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku.

Jak trafnie wskazało SKO, nie sposób nakazać przyłączenia na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r., gdy nie wyjaśniono, czy istnieje techniczna możliwość takiego przyłączenia, tj. czy istnieje przebiegająca w pobliżu nieruchomości skarżącego sieć kanalizacji sanitarnej, do której skarżący mógłby się przyłączyć. Zauważyć należy, że w tej konkretnej sprawie wystąpiła sytuacja istotnie szczególna. W sprawie nie chodzi bowiem o to, że właściciel nieruchomości uchyla się od podłączenia do istniejącej, posiadającej ustalony i wynikający z materiału dowodowego przebieg sieci kanalizacji sanitarnej, co rodzi po stronie organów obowiązek nakazania przyłączenia wedle przepisów obowiązującego prawa (przepisy te zakazują odprowadzania ścieków bytowych do urządzeń kanalizacyjnych odprowadzających wody – art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków; przepisy również wymagają przyłączenia gdy nieruchomość nie jest wyposażona w bezodpływowy zbiornik lub przydomową oczyszczalnię ścieków – wskazany wyżej przepis art. 5 ust. 1 pkt 2). W sprawie ustalono (i nie jest to, wbrew stanowisku skarżącego, kwestionowane), że funkcjonowało na nieruchomości skarżącego przyłącze traktowane jak przyłącze kanalizacyjne odprowadzające ścieki do kanalizacji sanitarnej, po czym okazało się, że przyłącze jest podłączone do kanalizacji deszczowej a nie sanitarnej. Nie jest zatem oczywiste (nie zostało to przez organ pierwszej instancji wykazane materiałem dowodowym), czy taka sieć kanalizacji sanitarnej w ogóle w tym rejonie istnieje, czy też dla przyłączenia się do niej przez skarżącego wymaga ona dopiero budowy i w jakim zakresie. Dlatego SKO wskazało i wyjaśniło zasady przyłączania nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej akcentując trafnie (omyłkowo jedynie wskazując na przepis art. 5 ust. 2 pkt 1 zamiast art. 5 ust. 1 pkt 2), że obowiązek przyłączenia do sieci może być nałożony na właściciela nieruchomości tylko wówczas, jeżeli dotyczy wykonania przyłącza do sieci istniejącej.

W całości podzielić należy rozważania SKO dotyczące definicji przyłącza kanalizacyjnego (art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków), nawiązujące do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2017 r. o sygnaturze III SZP 2/16. Także zgodzić się należy z SKO, że co prawda realizację budowy przyłączy do sieci zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie (art. 15 ust. 2 ostatnio wskazanej ustawy), jednakże może to zrealizować tylko wówczas, gdy istnieje stosowna sieć. Tym bardziej więc organ może nakazać wykonanie przyłączenia jedynie wówczas, gdy taka sieć istnieje. Natomiast w sprawie niniejszej w ogóle tej kwestii nie badano w pierwszej instancji, przy czym jest ona kluczowa dla wydania nakazu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. A jako kluczowa dla rozstrzygnięcia nie mogła zostać ustalona na etapie odwoławczym, bowiem doszłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.

Wskazać jeszcze raz należy, że żaden z organów nie kwestionuje, iż skarżący korzystał z istniejącego przyłącza funkcjonującego jako sanitarne, tyle że – jak ustalono – podłączonego do kanalizacji deszczowej a nie sanitarnej. Rzecz jednak w tym, że nie ustalono w sprawie, czy istnieje możliwość wykorzystania tego przyłącza przy realizacji obowiązku podłączenia do kanalizacji sanitarnej czy też konieczne jest wykonanie nowego, bowiem nie ustalono (nie wskazano i nie dowiedziono stosownymi dokumentami) wstępnej i podstawowej kwestii – gdzie i czy w ogóle w sąsiedztwie przebiega sieć kanalizacji sanitarnej, do której skarżący mógłby się podłączyć. Te braki prawidłowo dostrzegło SKO, trafnie oceniło konieczność ich wyeliminowania z uwagi na wystąpienie naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., a z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania uchyliło zaskarżoną decyzję. Eliminacja powyższego braku na etapie odwoławczym byłaby wyjaśnieniem istoty sprawy, co było nieuprawnione. Sprzeciw zatem podlegał oddaleniu, bowiem sformułowane w nim zarzuty są nieuzasadnione.

Zdaniem sądu, w sprawie nie powstało zagadnienie wstępne związane z pozostającym w toku przed sądem powszechnym postępowaniem o stwierdzenie istnienia umowy na odprowadzanie ścieków z nieruchomości strony (art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.). Odrębnymi są bowiem kwestie istnienia (wygaśnięcia) tej umowy oraz istnienia technicznej możliwości podłączenia do sieci. Obowiązek zawarcia czy kontynuowania umowy na odprowadzanie ścieków do kanalizacji sanitarnej zależy od istnienia prawidłowego podłączenia (przyłącza doprowadzonego do sieci). Istnienia zaś tego w sprawie niniejszej nie ustalono. Wskazać należy, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r., przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy. Oznacza to, że istnienie umowy nie jest kwestią decydującą dla orzeczenia o nakazaniu przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej.

Odnośnie pozostałych zarzutów sprzeciwu wskazać należy, że wobec prawidłowości wydanej przez SKO decyzji kasacyjnej nieuprawnione jest rozważenie innych okoliczności sprawy niż przesłanki tej decyzji. Rozpoznanie sprzeciwu ma charakter formalny (art. 64e P.p.s.a.). Poza oceną sądu pozostać zatem muszą zarzuty dotyczące okoliczności "zmiany przez W. kanalizacji sanitarnej na deszczową", czy miało to miejsce bezprawnie, przez kogo i kiedy. Jeśli byłoby to jednak niezbędne dla wyjaśnienia sprawy na późniejszym jej etapie, organ pierwszej instancji powinien to ustalić. Dla wydania decyzji kasacyjnej i rozpoznania sprzeciwu nie było konieczne ustalanie tych okoliczności.

Także wobec faktu wydania przez SKO decyzji kasacyjnej bez wpływu na wynik sprawy pozostaje naruszenie obowiązku zawiadomienia strony w trybie art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji wniosków dowodowych oraz niepołączenia "identycznych postępowań wszczętych z tego samego wniosku i dotyczących takich samych postępowań". Organ pierwszej instancji został bowiem zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie.

Odnośnie wskazywanej przez skarżącego rozbieżności między stronami postępowania dotyczącej wyroku WSA w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie II SA/Gl 906/10 i uchwały SN z dnia 22 czerwca 2017 r. o sygnaturze III SZP 2/16 wskazać trzeba, że między tymi orzeczeniami nie występuje sprzeczność. W uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego w Gliwicach wskazano, że "obowiązek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach może być nałożony, jeżeli są spełnione warunki do podłączenia nieruchomości do sieci i może dotyczyć jedynie wykonania przyłącza do granicy z nieruchomością. Nie może natomiast obejmować konieczności rozbudowy sieci kanalizacyjnej, albowiem jej wykonanie na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. 2001, Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) należy do zadań gminy i to gmina ma stworzyć warunki do podłączenia danej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej". Z podobną sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej, w której nie wyjaśniono, czy nakaz wykonania przyłącza jest w chwili obecnej uzasadniony, czy skarżący może bazować na istniejącym przyłączu, czy też musiałby – realizując obowiązek przyłączenia – wykonać infrastrukturę poza granicą własnej nieruchomości, co jest niedopuszczalne. Z kolei teza pierwsza uchwały Sądu Najwyższego ma następujące brzmienie: "Przyłączem kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 328) jest przewód łączący wewnętrzną instalację kanalizacyjną zakończoną studzienką w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, na odcinku od studzienki do sieci kanalizacyjnej". W uchwale SN rozważał zatem, który odcinek jest przyłączem kanalizacyjnym w sytuacji, gdy na nieruchomości odbiorcy usług znajduje się studzienka kanalizacyjna. W uzasadnieniu uchwały wskazał, że w braku tej studzienki "niewątpliwie granica nieruchomości wyznacza koniec przyłącza kanalizacyjnego". Pogląd ten nie pozostaje w sprzeczności z wyrokiem WSA w Gliwicach, ale go uzupełnia.

Powyższe dla rozstrzygnięcia o legalności decyzji kasacyjnej ma takie znaczenie, że organ pierwszej instancji ponownie rozpoznający sprawę stanowisko zawarte w uchwale SN i wyżej wskazanym wyroku WSA w Gliwicach powinien mieć na względzie.

Z wyżej wskazanych powodów sąd sprzeciw oddalił na podstawie art. 151 w związku z art. 64b § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.).