Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 291/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Rowiński, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), asesor WSA Aneta Żak, , Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 8 grudnia 2022 r. znak: 1135/OPON/2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno - budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w W. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 grudnia 2022 r. NR 1135/OPON/2022, znak: WI-II. 7840.1.34.2022.KD, Wojewoda Mazowiecki ( dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy", "organ II instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 t. j., dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" (dalej: "skarżąca", "Spółdzielnia"), reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy ( dalej: "Prezydent", "organ I instancji") Nr 294/Ś/2022 z dnia 13 września 2022 r., znak: UD-IX-WAB.6740.143.2022.IKM, zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie i nadbudowie części frontowej i oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami wraz z budową dwóch zewnętrznych szybów windowych przy ul. [...] w W., na działce ewidencyjnej nr [...] i [...] z obrębu [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższa decyzja, została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 13 kwietnia 2022 r. do organu I instancji wpłynął wniosek I. Sp. z o.o. ( dalej: "inwestor"), o zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na przebudowę i nadbudowę części frontowej i oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami wraz z budową dwóch zewnętrznych szybów windowych przy ul. [...] w W., na działce ewidencyjnej nr [...] i [...] z obrębu [...]. .

Po przeprowadzeniu postępowania, Prezydent decyzją Nr 294/Ś/2022 z dnia 13 września 2022 r., znak: UD-IX-- WAB.6740.143.2022.IKM, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji.

Od decyzji organu I instancji, odwołanie wniosła skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda wydał wspomnianą na wstępie decyzję z dnia 8 grudnia 2022 r., którą utrzymał w mocy decyzję Prezydenta.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przywołał regulacje zawarte w art. 28 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego.

Wojewoda podkreślił, że Prezydent postanowieniem Nr 140/S/2022 z dnia 8 czerwca 2022 r,, znak: UD-IX-WAB.674O.143.2022.IKM, nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonej dokumentacji projektowej (w terminie 60 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia) tj.:

- "projekt budowlany powinien określać obszar oddziaływania projektowanej inwestycji na nieruchomości sąsiedniej pod kątem § 12 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

- w nawiązaniu do zawartej w projekcie architektoniczno-budowlanym analizy kanałów kominowych znajdujących się w budynkach przyległych i prawidłowości ich funkcjonowania w kontekście inwestycji przy ul. [...] (kominy bud. przy ul. [...] i [...]), należy wykazać, że nadbudowa spełnia warunki określone w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane,

- z uwagi na objęcie obszarem oddziaływania istniejących budynków zgodnie z § 12 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie, zlokalizowanych przy ul. [...], [...] i [...] w W., zgodnie z § 204 ust. 5 w związku z § 206 ust. 1 Rozporządzenia, powinna być sporządzona ekspertyza techniczna obiektu istniejącego w "ostrej granicy" z działką Inwestora pod kątem bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania uwzględniająca oddziaływanie wywołane nadbudową budynku przy ul [...], opracowana przez projektanta konstruktora z wymaganymi uprawnieniami.

- projekt architektoniczny powinien zostać uzupełniony o przekroje uwzględniające styk istniejącej nadbudowy strychu z projektowaną nadbudową budynku."

Przy piśmie z dnia 10 sierpnia 2022 r. r. pełnomocnik inwestora, odpowiedział na ww. postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy Nr 140/Ś/2022 z dnia 8 czerwca 2022 r.

W ocenie Wojewody, inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, a złożony przez niego projekt budowlany jest zgodny z wymogami określonymi w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy obszernie wyjaśnił dlaczego w jego ocenie projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy Nr [...] z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...], o warunkach zabudowy, utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, z dnia 3 lutego 2022 r., znak: KOC/6559/Ar/21.

W ocenie Wojewody, inwestycja nie narusza interesów osób trzecich, w szczególności nie pozbawia tych osób dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i ciepłej wody, środków łączności, dopływu światła słonecznego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, nie generuje uciążliwości powodowanych przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, zalewanie wodami opadowymi terenów sąsiednich, zanieczyszczenia powietrza, wody ani gleby.

Organ odwoławczy ocenił również, że projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Projektowana inwestycja nie narusza § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r, w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225). Kwestia nasłonecznienia została wyjaśniona w sposób zrozumiały, pozwalający na skontrolowanie przeprowadzonej analizy.

Wojewoda powołując się na treść art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego, wyjaśnił, że planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, tym samym nie było potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Zaznaczył, że budynek usytuowany przy ul. [...] nie jest wpisany do rejestru zabytków lecz ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków. Pismem z dnia 15 lipca 2022 r. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził uzgodnienie robót budowlanych zawartych w złożonym projekcie pod kątem ochrony konserwatorskiej na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

Przedmiotowy projekt został uzgodniony przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych bez zastrzeżeń. Ponadto inwestor dołączył ekspertyzę techniczną stanu ochrony przeciwpożarowej budynku przy ul. [...] w W. oraz postanowienia Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej (str. 47-55 projektu budowlanego części pn. Opinie, uzgodnienia, pozwolenia i inne dokumenty, o których mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy).

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia oraz stosownie do treści art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, Wojewoda stwierdził że decyzja Prezydenta z dnia 13 września 2022 r. jest zgodna z prawem i należy utrzymać ją w mocy.

Organ odwoławczy podkreślił, że realizacja każdego obiektu budowlanego wiąże się z określonymi ograniczeniami dla nieruchomości sąsiednich, jednak powyższe nie może ograniczać prawa inwestora do zabudowy działki w sposób zgodny z przepisami.

Wojewoda odnosząc się do podniesionych przez Spółdzielnię w odwołaniu zarzutów naruszenia art. 7, 10, 11, 77 i 107 k.p.a., ocenił, że zaskarżona decyzja nie narusza tych przepisów w taki sposób, by mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Za chybiony Wojewoda uznał zarzut naruszenia przepisu art. 5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego.

Organ powołując się na orzecznictwo, wyjaśnił, że zasada poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich ma charakter zasady ogólnej prawa budowlanego, zaś pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami, w tym techniczno- budowlanymi. Interesy te muszą znajdować swoje umocowanie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. O naruszeniu interesu osób trzecich można więc mówić tylko wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne normy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, organ odwoławczy ocenił, że inwestor, co zostało wykazane, w żaden sposób nie narusza praw i interesów osób trzecich. Przypomniał, że projekt budowlany inwestycji jest zgodny z ustaleniami decyzji Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy Nr [...] z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...], o warunkach zabudowy, utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, z dnia 3 lutego 2022 r., znak: KOC/6559/Ar/21 oraz obowiązującymi wymogami i przepisami techniczno-budowlanymi.

Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich.

Odnosząc się do zarzutu wadliwej ekspertyzy technicznej z lipca 2022 r. dotyczącej wpływu planowanej nadbudowy na zabudowę sąsiednią, organ odwoławczy wskazał, że organy administracji architektoniczno-budowlanej orzekają na podstawie przedłożonej im dokumentacji projektowej, sporządzonej przez uprawnionych projektantów - składających oświadczenie, o którym mowa w art. 34 ust. 3d pkt 3 ustawy Prawo budowlane i na których to spoczywa odpowiedzialność cywilna za wady dokumentacji projektowej. Wobec powyższego, argumenty podnoszone przez skarżącą w odwołaniu, podważające rozwiązania przyjęte w projekcie, sporządzonym przez uprawnionego projektanta, nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonej dokumentacji budowlanej.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółdzielnia reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając tę decyzję w całości.

Zaskarżonej decyzji, skarżąca zarzuciła:

1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie Organu II instancji, tj.:

a) art. 10 § 1, art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 zm.), zwanej dalej: "KPA", poprzez: (i) pozbawienie strony skarżącej możliwości czynnego udziału w sprawie przed Organem II instancji, a w szczególności pozbawienie strony skarżącej możliwości: (-) zapoznania się z aktami sprawy; (—) składania wniosków dowodowych; (—) wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zebranego w sprawie przez Organ II instancji, jeszcze przed wydaniem orzeczenia przez Wojewodę Mazowieckiego;

(ii) akceptowanie przez Organ II instancji sytuacji kiedy to Organ I instancji pisemnie zawiadamia stronę skarżącą o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań jeszcze przed wydaniem orzeczenia, po czym okazuje się, że owo pisemne zawiadomienie nie ma nic wspólnego z rzeczywistością, gdyż z jednej strony, Organ I instancji wydał już orzeczenie w sprawie, a z drugiej strony, a z drugiej strony, pracownik Organu I instancji, kierując się własnymi prywatnymi interesami, uniemożliwił stronie skarżącej wgląd do akt sprawy w terminie zakreślonym przez sam Organ I instancji, jak i składania wniosków dowodowych, czy też wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zebranego w sprawie i tym samym ów pracownik postawił się ponad Organ I instancji;

b) art. 107 § 3 KPA w zw. z art, 11 KPA, poprzez:

(i) brak prawidłowego zredagowania uzasadnienia Decyzji przez Organ II instancji, jak i zaniechanie przez Organ II instancji logicznego i czytelnego przedstawienia swojego stanowiska, chociażby dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 KPA; (ii) wadliwe uznanie przez Organ II instancji, że Organ I instancji: (-) prawidłowo zredagował uzasadnienie własnego orzeczenia; (—) na etapie uzasadnienia orzeczenia wypełnił obowiązek ustawowy wynikający z art. 11 KPA;

c) art. 7 KPA, art. 11 KPA i art. 77 § 1 KPA, art. 80 KPA, poprzez:

(i) brak dokonania przez Organ II instancji prawidłowej oceny materiału dowodowego i zgromadzonego w aktach sprawy, a w szczególności projektu architektoniczno-budowlanego z poszanowaniem uzasadnionych interesów osób trzecich, tj. Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]";

(ii) wadliwe przyjęcie przez Organ II instancji, że Organ I instancji prawidłowo dokonał oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, a w szczególności projektu architektoniczno-budowlanego z poszanowaniem uzasadnionych interesów osób trzecich, tj. Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]";

d) art. 138 § 1 pkt 1) KPA i art. 138 § 2 KPA, poprzez wadliwe uznanie przez Organ II instancji, że:

(i) zachodzą podstawy prawne do utrzymania orzeczenia Organu I instancji w mocy; (ii) brak jest podstaw prawnych do tego, że Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji;

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 35 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2351 zm.), zwanej dalej "PrBudU", poprzez wadliwe uznanie przez Organ II instancji, że:

(i) projekt architektoniczno-budowlany z dnia 10 marca 2022 r. jest zgodny z treścią Decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. w sprawie o znaku: [...];

(ii) Organ I instancji nie dopuścił się uchybienia ww. przepisu PrBudU;

b) art. 5 ust. 1 pkt 9) PrBudU, poprzez:

(i) niezastosowanie tego przepisu PrBudU przez Organ II instancji co doprowadziło do obiektywnego naruszenia zasady uwzględniania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, tj. Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" przejawiające się tym, że doszło do:

(-) naruszenia wymagań techniczno- budowlanych dotyczących wyprowadzenia istniejących przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. ponad dach planowanej nadbudowy zgodnie z treścią § 142 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225) w zw. z Polską Normą PN-B-10425:1989;

(-) wadliwego uznania, że planowana inwestycja nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W. w sytuacji kiedy dokument zatytułowany "Ekspertyza techniczna dotycząca wpływu nadbudowy na cele mieszkalne kamienicy frontowej oraz jej oficyny wraz z budową dwóch zewnętrznych szybów windowych na zabudowę sąsiednią" z lipca 2022 r. nie spełnia wymogów wskazanych w § 206 ust. 1 w zw. § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225); (ii) wadliwe uznanie przez Organ II instancji, że Organ 1 instancji w przedmiotowej sprawie uszanował zasadę uwzględniania interesów osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania obiektu;

c) § 142 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225) w zw. z Polską Normą PN-B- 10425:1989 znajdującą się w załączniku do tego rozporządzenia w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9) PrBudU i art. 81 ust. 1 pkt 1) lit. b) i c) PrBudU, poprzez wadliwe uznanie przez Organ II instancji, że:

(i) realizowana inwestycja w zakresie przewodów kominowych nie narusza norm prawnych określonych ww. rozporządzeniu oraz zostaje zapewniony odpowiedni ciąg w przewodach kominowych (spalinowych i wentylacyjnych) przez co nie ma zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W.;

(ii) Organ I instancji prawidłowo nie dostrzegł zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W. wskutek realizacji planowanej inwestycji przez inwestora pod adresem ul. [...] w W.;

d) § 206 ust. 1 w zw. § 204 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225) w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9) PrBudU i art. 81 ust. 1 pkt 1) lit. b) i c) PrBudU, poprzez wadliwe uznanie przez Organ II instancji, że:

(i) planowana inwestycja nie powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W. w sytuacji kiedy Wnioskodawca (Inwestor) nie przedstawił właściwej i rzetelnej ekspertyzy technicznej ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W.;

(ii) Organ I instancji prawidłowo ocenił przedstawioną przez Wnioskodawcę (Inwestora) ekspertyzę techniczną budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W.;

Skarżąca na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 329 zm.), wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pisemnej opinii Politechniki Warszawskiej z grudnia 2022 r. dotyczącej wpływu planowanej nadbudowy przy ul. [...] w W. na sprawność przewodów kominowych znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W.;

Wniosła także na podstawie art. 125 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 329 zm.), o zawieszenie niniejszego postępowania sądowego do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 07 października 2022 r. w sprawie sądowej o sygn. akt VII SA/Wa 778/22 dotyczącej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 03 lutego 2022 r., znak sprawy: KOC/6559/Ar/21, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji przy ul. [...] w W.;

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Organu I i II instancji w całości i przekazanie sprawy Organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Podniesione w skardze zarzuty, znalazły rozwinięcie w jej uzasadnieniu.

W ocenie skarżącej, organ I instancji uniemożliwił skarżącej w ustalonym przez siebie terminie wgląd do akt sprawy jak i składanie wniosków dowodowych i wypowiedzenie się co do materiału dowodowego zebranego w sprawie co zostało przez skarżącą szeroko opisane w pkt I uzasadnienia odwołania. Zdaniem skarżącej, uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji kiedy pomiędzy ostatnim wglądem do akt sprawy przez pełnomocnika Spółdzielni, a wydaniem decyzji przez organ I instancji, do akt sprawy wpłynęło szereg dokumentów ze strony inwestora, w tym dokonał on również korekty i uzupełnienia dokumentacji projektowej w części graficznej. O tym wszystkim strona skarżąca dowiedziała się w okresie późniejszym, to jest po wydaniu przez organ I instancji orzeczenia, kiedy to pełnomocnik Spółdzielni, dokonał kolejnego wglądu do akt sprawy.

Zdaniem skarżącej, również Organ II instancji "zapomniał" o art. 10 § 1 KPA aby przed wydaniem Decyzji z dnia 8 grudnia 2022 r. umożliwić stronie skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżąca pomiędzy datami 18 listopada 2022 r. (data doręczenia pisma organu I instancji z dnia 8 listopada 2022 r.) datą 27 grudnia 2022 r. (data doręczenia decyzji Wojewody z dnia 8 grudnia 2022 r.) nie miała jakiejkolwiek informacji ze strony organu II instancji o przebiegu postępowania administracyjnego przed tym organem. Dopiero w dniu 27 grudnia 2022 r. strona skarżąca została postawiona przed faktem dokonanym - Wojewoda wydał orzeczenie w dniu 8 grudnia 2022 r. W ocenie skarżącej takie zaniechanie organu II instancji miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia przez organ II instancji, gdyż pozbawiło to stronę skarżącą możliwości m.in. wystąpienia z wnioskiem o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pisemnej opinii Politechniki Warszawskiej z grudnia 2022 r. dotyczącej wpływu planowanej nadbudowy przy ul. [...] w W. na sprawność przewodów kominowych znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W.

Skarżąca podniosła także zastrzeżenia co do kompletności uzasadnienia decyzji zarówno decyzji Prezydenta jak też Wojewody, nie akceptując poglądu tego organu, zgodnie z którym z art. 107 § 3 k.p.a., nie wynika obowiązek wypowiadania się co do wszystkich kwestii podniesionych przez stronę, w tym w środku odwoławczym.

W dalszej kolejności skarżąca zarzuciła organowi brak odniesienia do wskazanej w odwołaniu argumentacji dotyczącej niezgodności inwestycji z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy Nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. Wskazała, że organ nie odniósł się do następujących kwestii: dopuszczalnej maksymalnej wysokości nadbudowy elewacji frontowej, przebudowy dachu na elewacji frontowej w związku z jej nadbudową, poprzez rozebranie konstrukcji dachu kamienicy frontowej, ale tylko w części, a nie w całości jak to zostało wskazane ww decyzji z dnia [...] marca 2021 r. oraz dachu płaskiego przykrywającego planowaną nadbudowę elewacji frontowej.

W ocenie skarżącej, Wojewoda niesłusznie nie uwzględnił także zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego mimo, że w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji, może dojść do naruszenia interesów osób trzecich. Skarżąca zwróciła uwagę na wpływ planowanej inwestycji na sprawność przewodów kominowych w budynku mieszkalnym skarżącej. W ocenie skarżącej, planowana nadbudowa oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego pod adresem ul. [...] w W., została zaprojektowana z naruszeniem § 142 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r" poz. 1225, dalej: "r.w.t.") w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Powyższe naruszenie ma związek z powstałą, w wyniku planowanej nadbudowy oficyny, niezgodnością usytuowania kominów w oficynie budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W. w stosunku do owej nadbudowy oficyny z wymogami określonymi zgodnie z punktem 3.3.2.1. [w części dotyczącej usytuowania kominów obok elementu budynku stanowiącego przeszkodę (zasłonę) na stronie 2-3] Polskiej Normy PN- 89/B-10425 "Przewody kominowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Skarżąca zwróciła uwagę, że jak wynika z projektu ( rysunek A16 oraz część zatytułowaną "Podsumowanie") " Część analizowanych kominów posiada wyloty usytuowane od 2,5 m do 3 m poniżej istniejącej krawędzi ścian szczytowych budynku [...] bez nadbudowy. Kominy te funkcjonują prawidłowo, a więc projektowana nadbudowa nie będzie powodować nieprawidłowego funkcjonowania tych kominów poprzez ich zawiewanie i niewłaściwego funkcjonowania instalacji wentylacji grawitacyjnej w sąsiednich budynkach. " Zdaniem skarżącej powyższa dokumentacja projektowa jest gołosłowna, ponieważ nie znajduje potwierdzenia w żadnej merytorycznej ekspertyzie technicznej, a ponadto wnioski dotyczące prawidłowości funkcjonowanie instalacji wentylacyjnej, są sprzeczne z opracowaniem dr inż. K. D. pt. "Wysokość i usytuowanie komina - błędy projektowo- wykonawcze (www.inzynierbudownictwa.pl, data publikacji 04.06.2019 r.). Ponadto skarżąca przypomniała, że do pisma z dnia 18 sierpnia 2022 r. załączyła Opinię Nr [...] z dnia 2 czerwca 2022 r. autorstwa mistrza kominiarskiego R. S., z której wynika, że nadbudowa oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W., spowoduje zaburzenie ciągu kominowego w znacznej części kominów znajdujących się na budynku przy ul. [...]. Ponadto kominy z budynku przy ul. [...] obsługują piece gazowe co może spowodować zagrożenie życia. Poza tym, strona skarżąca załączyła do ww. pisma również zestawienie przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]. Zdaniem skarżącej do prawidłowości funkcjonowania przewodów wentylacyjnych w budynku skarżącej, nie odniósł się zarówno Wojewoda, jak też organ I instancji. W ocenie skarżącej, Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję, nie uwzględnił treści § 206 ust 1 w zw. § 204 ust. 5 r.w.t. Skarżąca wyjaśniła, że co prawda inwestor do akt sprawy złożył dokument zatytułowany "Ekspertyza techniczna dotycząca wpływu nadbudowy na cele mieszkalne kamienicy frontowej oraz jej oficyny wraz z budową dwóch zewnętrznych szybów windowych na zabudowę sąsiednią" z lipca 2022 r., jednakże jest ona w ocenie skarżącej uboga w treść o charakterze merytorycznym i zawiera szereg stwierdzeń opartych wyłącznie na prawdopodobieństwie i przypuszczeniach. Ponadto uzasadnienie decyzji Wojewody w ocenie skarżącej, również nie odnosi się do podnoszonej kwestii. Skarżąca powołując się na orzecznictwo, podniosła, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, sprawdzenie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, może również obejmować badanie projektu architektoniczno-budowlanego pod kątem zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej.

Skarżąca podniosła również że inwestor przekroczył wskazaną w decyzji o warunkach zabudowy wysokość nadbudowy 23,10 m i wypiętrzył dach nadbudowy elewacji frontowej do wysokości 23,28 m.n.p.t., czyli więcej o 0,18 m.n.p.t., co organy I i II instancji zaakceptowały.

Skarżąca uzasadniła również zawarty w skardze wniosek dowodowy oraz wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

O oddalenie skargi, wniósł również inwestor w odpowiedzi na skargę z dnia 18 maja 2023 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty i argumenty okazały się zasadne.

Nie zasługuje na uwzględnienie w ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. i to zarówno przez Wojewodę, jak też organ I instancji.

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2023 r., II OSK 619/20, wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, koniecznym jest także wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 lipca 2023 r., II SA/Gl 691/23).

Tego rodzaju sytuacja, nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Nie można zdaniem Sądu zaakceptować postępowania organu I instancji polegającego na wyznaczeniu skarżącej nierealnego terminu zapoznania się z aktami. Zawiadomienie o terminie "niezwłocznego" zapoznania się z aktami, zostało skarżącej doręczone w dniu 12 września 2022 r., zaś decyzja organu I instancji, wydana została w dniu 13 września 2023 r. Niezrozumiałe jest więc działanie organu I instancji polegające na doręczeniu pełnomocnikowi skarżącej drogą elektroniczną w dniu 14 września 2022 r., pisma inwestora z dnia 5 września 2022 r. celem zapoznania się z jego treścią w sytuacji gdy decyzja została wydana poprzedniego dnia. Nie można także zaakceptować postępowania Wojewody polegającego na braku zawiadomienia skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Pamiętać bowiem należy, jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 17 listopada 2022 r., II SA/Kr 860/22, że zawarte w treści art. 10 § 1 k.p.a. sformułowanie "przed wydaniem decyzji" jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o ten moment postępowania, w którym organ administracji publicznej, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia. Dotyczy to zarówno postępowania przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji. Możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji jest więc dla strony niejako ostatnią szansą na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska. Wskazana wyżej wadliwość procedowania organów obydwu instancji, nie miała jednak w ocenie Sądu wpływu na wynik sprawy. Zarówno bowiem w odniesieniu do decyzji organu I instancji, jak też organu odwoławczego, skarżąca nie wykazała, jakich czynności procesowych, nie mogła podjąć z powodu tych uchybień. Podkreślić też należy, że skarżąca brała aktywny udział w postępowaniu, zaś jej pełnomocnik dwukrotnie zapoznawał się z aktami sprawy w toku postępowania przed organem I instancji. Wspomniana natomiast w skardze opinia Politechniki Warszawskiej z grudnia 2022 r., została dołączona do pisma z dnia 1 czerwca 2023 r. stanowiącego uzupełnienie skargi, zaś Sąd na rozprawie dopuścił dowód z tego dokumentu mając na uwadze istotne wątpliwości co do ustaleń poczynionych przez organy a dotyczących prawidłowości funkcjonowania przewodów kominowych w budynku przy ulicy [...].

Nie są zasadne podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zakresie podnoszonej niezgodności zatwierdzonego projektu Budowlanego z ustaleniami decyzji Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy Nr [...] z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...], o warunkach zabudowy, utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, z dnia 3 lutego 2022 r., znak: KOC/6559/Ar/21.

Organ odwoławczy zasadnie ocenił, że planowana inwestycja, nie narusza obowiązujących linii zabudowy. Spełniono warunki w zakresie współczynnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu inwestycji - bez zmian (wg projektu nadbudowa w obrysie istniejącej zabudowy); powierzchni biologicznie czynnej — bez zmian tj. 34% pow. podwórka; szerokości elewacji frontowej - bez zmian (nadbudowa w tych samych granicach, tj. szerokość elewacji frontowej istniejącej kamienicy [...]); wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej dla nadbudowy kamienicy frontowej - VI kondygnacji ustala się na 23,10 m (wg projektu VI kondygnacji o wys. 23,10 m); geometrii dachu dla części frontowej - zmiana kształtu dachu z dwuspadowego na płaski z wycofaniem nadbudowy w stosunku do krawędzi istniejącego gzymsu o 1,2 (w projekcie dach płaski o spadku 4%, ściana nadbudowy wycofana o 1,2 m w stosunku do krawędzi istniejącego gzymsu); wysokości nadbudowy oficyny bocznej - nadbudowa o dwie kondygnacje (VII i VIII) do wysokości 28,26 m (wg projektu liczba nadbudowy kondygnacji 2 - VII i VIII, wysokość nadbudowy 28,26 m); lokalizacji dwóch wind - bezpośrednio przy ścianach oficyny kamienicy [...] - jedna winda przy części bocznej oficyny, druga przy części poprzecznej oficyny, od strony wewnętrznego podwórka, wkomponowane w układ komunikacyjny klatek schodowych, szyby windowe przeszklone (wg projektu szyby windowe zostały usytuowane bezpośrednio przy ścianach oficyny kamienicy [...], jedna winda została usytuowana przy części bocznej oficyny, druga winda została usytuowana przy części poprzecznej oficyny, windy zostały zlokalizowane od strony wewnętrznego podwórka i wkomponowane w układ komunikacyjny klatek nr 2 i nr 3).

Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii niezgodności z określoną w decyzji o warunkach zabudowy wysokością nadbudowy elewacji frontowej, należy podkreślić, że jak wyżej wskazano, wysokość ta jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy i wynosi 23,10 m.n.p.t. Wskazana w dokumentacji projektowej wysokość 23,28 m.n.p.t., to wysokość kalenicy, która w decyzji o warunkach zabudowy nie została określona. Nie można zatem zdaniem Sądu wnioskować w tym zakresie o niezgodności projektu z decyzją o warunkach zabudowy. Ponadto wskazywana w skardze większa wysokość, wynika z usytuowania ponad połacią dachu klap oddymiających, które zgodnie z treścią § 6 r.w.t., nie są wliczane do wysokości budynku. W myśl tego przepisu, wysokość budynku, służącą do przyporządkowania temu budynkowi odpowiednich wymagań rozporządzenia, mierzy się od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku lub jego części, znajdującym się na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku, do górnej powierzchni najwyżej położonego stropu, łącznie z grubością izolacji cieplnej i warstwy ją osłaniającej, bez uwzględniania wyniesionych ponad tę płaszczyznę maszynowni dźwigów i innych pomieszczeń technicznych, bądź do najwyżej położonego punktu stropodachu lub konstrukcji przekrycia budynku znajdującego się bezpośrednio nad pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Uwaga ta dotyczy także wysokości oficyny, na dachu której również zaprojektowano klapę oddymiającą.

Nie zasługuje w ocenie Sądu na uwzględnienie zarzut skarżącej dotyczący niezgodności projektu inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie rozebrania tylko części dachu elewacji frontowej. Zaznaczyć należy, że w cytowanym w skardze fragmencie załącznika nr 2 do decyzji o warunkach zabudowy, mówi się ogólnie o rozebraniu istniejącej konstrukcji dachu bez wskazywania czy ma to dotyczyć jego całości czy też części. Projekt natomiast nie dotyczy całości dachu, bowiem nie jest nim objęta część już istniejącego poddasza (pozostająca poza zakresem opracowania projektowego). Dlatego też nie przewiduje on rozebrania całego dachu elewacji frontowej.

Nieuzasadnione są również w ocenie Sądu zarzuty skarżącej dotyczące niezgodności z decyzją o warunkach zabudowy kąta nachylenia połaci dachowych i geometrii dachu. Decyzja o warunkach zabudowy dopuszcza dach plaski dla części frontowej i oficynowej i warunek ten w ocenie Sądu został spełniony. Sama skarżąca w treści odwołania, do którego odwołuje się w skardze, przyznaje, że ma świadomość konieczności nachylenia również dachu płaskiego, co jest niezbędne dla jego prawidłowej eksploatacji, zaś decyzja o warunkach zabudowy nie przewiduje dopuszczalnego kąta nachylenia dachu. Obowiązujące przepisy, nie zawierają definicji dachu płaskiego, czy stromego. Powszechne jest jednak posiłkowanie się w tym zakresie Polską Normą – PN-B-10425:1989 – Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły. Wymagania techniczne i badania przy odbiorze. Wynika z niej, że dach płaski to dach o kącie nachylenia połaci dachowych nie większym niż 12°. Kwestionowany przez skarżącą projekt budowlany, spełnia powyższe wymogi. Przewidziano w nim bowiem następujące nachylenia połaci dachowych:

- nad nadbudową elewacji frontowej zaprojektowano połacie dachowe o nachyleniu 4% czyli 2°

- nad nadbudową oficyny bocznej zaprojektowano połacie dachowe o nachyleniu 4% czyli 2°

Z kolei już istniejąca część posiada dach o nachyleniu 11°, a więc także kwalifikowany jako dach płaski. Jednocześnie odnosząc się ponownie do wysokości elewacji frontowej, wskazać należy, że przy takim kącie nachylenia projektowanego dachu ( 4% czyli 2°) nie występuje wskazywane w skardze podniesienie powyżej 23,10 m.n.p.t. a różnice wynikają jak już wspomniano wyżej, z zaprojektowania klap oddymiających.

Podsumować należy zatem, że w ocenie Sądu projekt budowlany, nie wykazuje niezgodności z decyzją Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy Nr [...] z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...], o warunkach zabudowy.

Oceny tej nie zmienia również powołany w skardze fragment uzasadnienia wyroku tut. Sądu, który zapadł w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 778/2, w którym wskazano: "Z zapisu tego wynika, że planowana jest wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej kamienicy [...] na wysokości 23,10 m i jest ona jednocześnie całkowitą wysokością nadbudowy kamienicy (planowany dach płaski). Z uwagi na planowany kształt dachu (dach płaski) jest to szczególny przypadek, kiedy wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej jest równa wysokości budynku. (...) z treści decyzji organów obu instancji wynika jednoznacznie, że wysokość 23,10 m jest maksymalną wysokością nadbudowy części frontowej budynku. " (s. 18-19).

Ponadto w skardze nie wskazano powodów, dla których rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie miałoby zależeć od wyniku wskazanego wyżej postępowania sądowego.

Z tego powodu, Sąd nie uwzględnił zawartego w skardze wniosku o zawieszenie niniejszego postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej Spółdzielni od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2022 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 778/22 dotyczącej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 3 lutego 2022 r., znak sprawy: KOC/6559/Ar/21, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji przy ul. [...] w W. Podkreślić należy, że w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę decyzja o warunkach zabudowy była ostateczna i podlegała wykonaniu, co zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 i art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego stanowiło podstawę do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.

Jedynym w ocenie Sądu zasadnym zarzutem skargi jest zarzut naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. w zw. z § 142 , § 204 ust. 5 i § 206 ust. 1 r.w.t.

Nie została bowiem dostatecznie wyjaśniona przez organy kwestia, czy projektowana nadbudowa oficyny, jest zgodna z przepisami technicznymi i czy nie spowoduje nieprawidłowego i niebezpiecznego funkcjonowania już istniejących przewodów kominowych w budynku skarżącej. Jednocześnie kwestia ta mimo licznych zastrzeżeń w tym zakresie zgłaszanych przez skarżącą, nie została w ogóle omówiona w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji.

Sąd nie podziela w niniejszej sprawie poglądu organu odwoławczego, zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej orzekają na podstawie przedłożonej im dokumentacji projektowej, sporządzonej przez uprawnionych projektantów - składających oświadczenie, o którym mowa w art. 34 ust. 3d pkt 3 ustawy Prawo budowlane i na których to spoczywa odpowiedzialność cywilna za wady dokumentacji projektowej.

Wskazać należy, że co do zasady zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego sprawdzenie przez organ zgodności projektu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, jest ograniczone wyłącznie do projektu zagospodarowania działki. Zakres natomiast badania drugiej części projektu budowlanego, tj. projektu architektoniczno-budowlanego, został znacznie ograniczony. Organ administracji architektoniczno-budowlanej ocenia go wyłącznie pod kątem zgodności z wymaganiami ochrony środowiska (art. 35 ust. 1 pkt 1). Ograniczenie zakresu oceny projektu architektoniczno-budowlanego nastąpiło m.in. w rezultacie uchylenia przez ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ust. 2 komentowanego przepisu, który uprawniał (nie zobowiązywał) organ do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art. 5 Prawa budowlanego.

Na mocy art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r., do Prawa budowlanego wprowadzono natomiast zasadę, zgodnie z którą, odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu architektoniczno-budowlanego ponoszą wyłącznie projektant oraz - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu - sprawdzający projekt, którzy mają obowiązek dołączyć do projektu budowlanego oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej ( Prawa budowlanego) - patrz: Anna Ostrowska (w:) "Prawo budowlane. Komentarz", pod red. A. Glinieckiego, WK 2016, pkt 7 do art. 35).

Pamiętać jednak należy o wynikających z treści art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego obowiązkach organów administracji architektoniczno-budowlanej, a mianowicie nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, w tym również zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Ten obowiązek organów jest w postępowaniu o pozwolenie na budowę realizowany przede wszystkim poprzez badanie, czy do projektu budowlanego zostało dołączone oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W ramach tego badania nie można wykluczyć sytuacji, w której organ administracji, na którym spoczywa obowiązek określony wart. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c, dostrzeże oczywiste naruszenie przepisów techniczno-budowlanych ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2021 r., II OSK 2598/20 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2021 r., II OSK 3476/18).

Mając na uwadze przytoczone wyroki a jednocześnie nie przesądzając czy do takiego naruszenia w niniejszej sprawie doszło, rzetelnego i nie budzącego wątpliwości wyjaśnienia wymagała właśnie wyżej wspomniana kwestia bezpiecznego użytkowania przewodów kominowych w budynku skarżącej. Istotnymi w tym zakresie przepisami są § 204 ust. 5, § 206 ust. 1 oraz § 142 ust. 1 r.w.t.

Zgodnie z § 204 ust. 5 r.w.t., wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania.

W myśl § 206 ust. 1 r.w.t., w przypadku, o którym mowa w § 204 ust. 5, budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku.

Zgodnie z § 142 ust. 1 r.w.t., przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Wymaganie to uznaje się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych (§ 142 ust. 2 ww. rozporządzenia).

Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że obowiązującą w tym zakresie normą, jest Norma PN-89/B-10425. Zgodnie z jej treścią przy sytuowaniu kominów należy mieć na względzie projektowane obok ( lub w tym wypadku także już istniejące) przeszkody. Niewątpliwie ścianę oficyny nieruchomości inwestora należy traktować jak przeszkodę. Przy usytuowaniu komina w promieniu 10 metrów od przeszkody ( a tak jest w niniejszej sprawie) lub w dachach wgłębionych, wylot komina powinien znajdować się:

a) co najmniej 0,30 metra powyżej górnej krawędzi przeszkody dla kominów usytuowanych w odległości mniejszej niż 1,5 metra od tej przeszkody;

b) co najmniej na poziomie górnej krawędzi przeszkody dla kominów usytuowanych w odległości większej niż 1,5 metra i mniejszej niż 3 metry od tej przeszkody;

c) ponad płaszczyznę wyprowadzoną pod kątem 12° w dół od poziomu przeszkody dla kominów położonych w odległości od 3 metrów do 10 metrów od tej przeszkody;

d) w przypadku nadbudówek na dachach wyloty kominów powinny znajdować się powyżej nadbudówek przy zachowaniu poprzednio wskazanych warunków.

Zatem kominy powinny być wyprowadzone ponad dach zgodnie z PN-89/B-10425 (zapisywaną także jako PN-B 10425:1989) na wysokość zależną od kąta nachylenia i rodzaju pokrycia połaci dachowej lub przeszkody znajdującej się w odległości mniejszej niż 10 metrów a taka jest odległość od kominów ściany oficyny nieruchomości przy ul. [...].

Przypomnieć należy, że kominy na budynku skarżącej ( [...]), już obecnie znajdują się o 2,5 – 3 metry poniżej istniejącej krawędzi budynku [...]

Skoro zatem z projektu budowlanego wynika, że w odległości mniejszej niż 10 metrów, realizowana będzie nadbudowa oficyny o wysokości kolejnych 3 metrów, konieczne było uzyskanie wymaganej § 206 ust. 1 r.w.t. ekspertyzy uwzględniającej wymogi wskazanych wyżej przepisów r.w.t.

Konieczność uzyskania jednoznacznej ekspertyzy dodatkowo wynika z treści znajdującej się w aktach opinii mistrza kominiarskiego R. S. Nr [...] z dnia 2 czerwca 2022 r. jak wynika z treści tej opinii, planowana nadbudowa oficyny kamienicy przy ul. [...] spowoduje zaburzenie ciągu w budynku skarżącej przy ul. [...]. Dla prawidłowego działania kominów nieruchomości przy ul. [...], konieczne byłoby wydłużenie już istniejących kominów o 9 m, co z kolei może grozić ich zawaleniem przy porywistych wiatrach.

Obawy co do prawidłowości funkcjonowania przewodów kominowych w budynku skarżącej, budzi także treść dołączonej do skargi opinii Politechniki Warszawskiej z grudnia 2022 r. ( k. 110-113 akt sądowych) dotyczącej wpływu planowanej nadbudowy przy ul. [...] w W. na sprawność przewodów kominowych znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W.;

Tymczasem znajdująca się w aktach a przedłożona przez inwestora ekspertyza, pt. "Ekspertyza techniczna dotycząca wpływu nadbudowy na cele mieszkalne kamienicy frontowej oraz jej oficyny wraz z budową dwóch zewnętrznych szybów windowych na zabudowę sąsiednią" z lipca 2022 r., jak słusznie wskazano w skardze, nie spełnia wymogów wskazanych w § 206 ust. 1 w zw. § 204 ust. 5 r.w.t. Nie zawiera bowiem informacji na temat prawidłowości działania przewodów kominowych w budynku skarżącej po zrealizowaniu przedmiotowej inwestycji. Wskazano w niej natomiast wyraźnie ( str. 63), że nie dotyczy ona prawidłowości funkcjonowania kanałów kominowych znajdujących się w budynkach będących w strefie oddziaływania inwestycji.

Wskazywany przez inwestora fakt dotychczasowego prawidłowego funkcjonowania przewodów kominowych, które w myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 c Prawa budowlanego podlegają corocznym obowiązkowym kontrolom, nie jest w ocenie Sądu wystarczający do stwierdzenia, czy będą one nadal prawidłowo działać po zrealizowaniu planowanej nadbudowy oficyny. Ponadto z materiału dowodowego, nie wynika by jak wskazuje inwestor, wyloty wspomnianych przewodów kominowych, były wyposażone w specjalne nasady kominowe zapobiegające ich zawiewaniu , a w każdym razie Sąd nie jest w stanie stwierdzenia tego zweryfikować na podstawie dokumentacji fotograficznej.

Nie wiadomo również czy tego rodzaju nasady kominowe ( jeżeli faktycznie kominy są w nie wyposażone), będą spełniać swoją funkcję po zrealizowaniu przez inwestora planowanej nadbudowy oficyny.

Bez wyjaśnienia powyższych kwestii, nie można się jednoznacznie wypowiedzieć czy planowana inwestycja narusza art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy, powinien w trybie art. 136 § 1 k.p.a., przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe i na podstawie art. 84 § 1 k.p.a., dopuścić dowód z opinii biegłego, który w sposób jednoznaczny wypowie się na temat zgodności planowanej przez inwestora nadbudowy oficyny z obowiązującymi przepisami techniczno – budowlanymi a przede wszystkim w sposób nie budzący wątpliwości oceni, czy planowana nadbudowa oficyny nie zakłóci prawidłowego działania przewodów kominowych usytuowanych na budynku skarżącej.

Wskazać w tym miejscu należy, że konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego przez przeprowadzenie określonych dowodów mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej. Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, ale co do zasady zobowiązany jest rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą przy tym te same, co na organie I instancji, obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2023 r., II OSK 782/22). Dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie może obejmować zarówno powtórzenie przez organ odwoławczy dowodów wadliwie zebranych przez organ pierwszej instancji, jak i przeprowadzenie nowych dowodów.

Z tych też względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.