Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 463/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 134, art. 135 art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA -Dorota Mydłowska, Asesor WSA - Joanna Gierak (spr.), Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie: przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z [...] marca 2007 r. o nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 11 stycznia 2008 r. (data nadania), wniesionej przez T. P. (i uzupełnionej w dniu 25 lutego 2008 r.), jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z [...] grudnia 2007 r. o nr [...], wydana w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości, w następującym stanie faktycznym:

Pan T. P. w dniu [...] maja 2006 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wniosek ten obejmował działki rolne zgłoszone do płatności ONW o łącznej powierzchni [...] ha.

W dniu [...] sierpnia 2006 r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola obszarowa metodą Foto. W wyniku tej kontroli stwierdzono nieprawidłowości w pomiarach sześciu zadeklarowanych działek, przy czym w przypadku trzech z tych działek stwierdzono, że powierzchnia deklarowana została zawyżona.

Decyzją z [...] marca 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. przyznał wnioskodawcy płatność ONW na rok 2006 w łącznej wysokości 2865,79 zł, tj. po potrąceniu już kwoty 383,06 zł jako sankcji za nieprawidłowości w deklaracji działek rolnych.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż sankcja powierzchniowa została zastosowana na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. Zgodnie z tym przepisem wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli na miejscu pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % ustalonego obszaru. Za daną grupę upraw, jak wskazał organ, uważa się obszary ONW. Dalej, organ podał, że zgodnie z zebranym materiałem dowodowym, w tym z raportem z kontroli na miejscu z [...] sierpnia 2006 r., stwierdzono, iż obszar powierzchni działek rolnych spełniający warunki do przyznania płatności ONW wynosi [...] ha. Natomiast powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności ONW wynosiła [...] ha. Ustalono, że różnica w powierzchni działek zgłoszonych we wniosku wyniosła 5,9%. W związku z tym należało pomniejszyć wielkość obszaru stanowiącego podstawę do obliczenia płatności o dwukrotność stwierdzonej różnicy pomiędzy zadeklarowaną wielkością obszaru a wielkością obszaru ustaloną w wyniku kontroli na miejscu.

W odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M., T. P. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, że nie zgadza się z wynikami kontroli metodą Foto. Podniósł, iż w wyniku kontroli zostały pomniejszone działki rolne o oznaczeniach: C, T i G, których powierzchnie zadeklarowane we wniosku są zgodne ze stanem faktycznym.

Decyzją z [...] grudnia 2007 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż po ponownym przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego uznał słuszność wydanej decyzji pod względem faktycznym i prawnym. Nie stwierdził zmian stanu faktycznego ani prawnego, które to mogłoby wpłynąć na zmianę decyzji w niniejszej sprawie. Wyjaśnił, iż powodem wydania decyzji przyznającej płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości była stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez wnioskodawcę a stwierdzoną po kontroli w gospodarstwie strony. Następnie, organ odwoławczy wykluczył błędne pomiary dokonane podczas kontroli w gospodarstwie wnioskodawcy przez inspektorów terenowych ARiMR, albowiem ww. kontrola została zatwierdzona przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje potwierdzane w ramach krajowego systemu prawnego nadaniem uprawnień zawodowych w zakresie pomiarów geodezyjnych, w związku z czym pomiary powierzchni działek deklarowanych przez skarżącego, przeprowadzone przez organ kontrolny ARiMR zapewniły dokładność równoważną do wymaganej w przypadku oficjalnych pomiarów dokonywanych na podstawie przepisów krajowych, na co wskazuje § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2004 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym może być powierzone przeprowadzenie kontroli (Dz. U. Nr 31, poz. 271 ze zm.). Podzielając stanowisko zawarte w decyzji I instancji, organ odwoławczy wskazał również, że od powierzchni stwierdzonej w czasie kontroli, tj. [...] ha odjąć należało dwukrotność stwierdzonej różnicy, tj. [...] ha, w wyniku czego powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony pozytywnie wyniosła [...] ha.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję z [...] grudnia 2007 r., skarżący - T. P. wniósł o pozytywne jej rozpatrzenie. Wskazał, iż odwołując się od decyzji I instancji zakwestionował pomiary przeprowadzone przez osoby kontrolujące. Podał też, że skarżoną decyzję uważa za krzywdzącą albowiem wydając to rozstrzygnięcie organ nie uwzględnił jego racji i oparł się wyłącznie na wynikach kontroli. Stwierdził, iż powierzchnie deklarowane są zgodne ze stanem faktycznym i są uprawnione do dopłat obszarowych JPO i ONW. W tym miejscu skarżący powołał się na "dokumenty stwierdzające podstawę do ubiegania się o ww. płatności". Do akt sądowych sprawy skarżący złożył m.in. wypisy z rejestru gruntów dotyczące spornych działek.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do § 2 wymienionego przepisu sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W takim przypadku sąd uwzględnia skargę, mimo że wydane orzeczenie pogorszy sytuację skarżącego.

Należy też zauważyć, iż na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Powołany przepis nakłada na sąd administracyjny obowiązek wyjścia poza granicę skargi i zajęcie się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy. Nadrzędnym obowiązkiem sądu administracyjnego jest - przez wydanie orzeczenia - stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt (lub czynność) organu administracji publicznej niezgodny z prawem (v. wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 275/06, Lex nr 293171).

Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z [...] marca 2007 r. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie - także przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu niezależnie od jej treści. W ocenie Sądu, obie ww. decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowaniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Przed przystąpieniem do wskazania dostrzeżonych wadliwości w kontrolowanym postępowaniu Sąd zauważa, iż skarżący ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006.

Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił m.in. przepis § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, płatność ONW udziela się producentowi rolnemu:

1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.), oraz

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.

Organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku skarżącego przyznał mu płatność na rok 2006, ale po potrąceniu kwoty 383,06 zł. Podał, że zastosowana sankcja jest wynikiem ustalenia podczas kontroli na miejscu w dniu [...] sierpnia 2006 r. nieprawidłowości w deklaracji działek rolnych.

Jako podstawę prawną zastosowania tej sankcji organ powołał przepis art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L z 2004/141/18). W wymienionym przepisie art. 51, dotyczącym zmniejszenia płatności i wykluczenia od płatności w przypadku przekroczenia powierzchni wnioskowanej, w ust. 1 postanowiono, że jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdziały 6, 9 i 10c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 50 ust. 3-5 tego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % ustalonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.

Zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji zostały wydane w oparciu o protokół z kontroli przeprowadzonej na miejscu w dniu [...] sierpnia 2006 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona w oparciu o przepis art. 32 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. W wyniku tej kontroli stwierdzono rozbieżności pomiędzy powierzchnią kilku działek zadeklarowaną przez wnioskodawcę a stwierdzoną w trakcie kontroli. Przyjęto, iż wyniki kontroli są bezsporne i wystarczające do zastosowania wobec wnioskodawcy sankcji na podstawie ww. przepisów Unii Europejskiej, tj. art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

W tym miejscu należy zauważyć, że znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy Unii Europejskiej, muszą być stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państw członkowskich, chyba że z unormowań rozporządzenia wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowej. Skoro zaś, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, płatność przyznawana jest w drodze decyzji administracyjnej, wydanie tego aktu musi być poprzedzone postępowaniem administracyjnym. Pomimo więc charakteru głównego świadczenia i w związku z tym stosowanych przepisów wspólnotowych, rozpatrzenie sprawy winno nastąpić (również) zgodnie z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako k.p.a.

Przepisy te zobowiązują zaś organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy. Organ rozstrzygający sprawę winien bowiem stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Obowiązany jest też w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Obowiązek ten obciąża zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy ponownie rozstrzygający sprawę. Z kolei, przepis art. 107 § 3 k.p.a. nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego, które w szczególności powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i uzasadnienia prawnego wydawanych decyzji.

Mając na względzie powyższe, Sąd stwierdza, iż uzasadnienie decyzji I instancji sprowadza się jedynie do wskazania sposobu obliczenia przyznanej pomocy, nie zawiera w ogóle podstaw faktycznych, w tym okoliczności dotyczących przeprowadzonej kontroli, zastosowanej metody i jej dokładności, niezawodności oraz jej wyników. Decyzja organu odwoławczego co prawda zawiera szersze uzasadnienie sprawy, jednakże nadal nie zawiera pełnego przedstawienia materiału dowodowego, na podstawie którego została wydana. Nie obrazuje w jaki sposób kontrola na miejscu została przeprowadzona i na ile jest ona dokładna. Nadto, pomimo zakwestionowania przez stronę wyników kontroli na miejscu, uzasadnienie tej decyzji wskazuje na to, iż opiera się ona wyłącznie na protokole z tej kontroli, przyjmując, iż jej wyniki są prawidłowe i uzasadniają zastosowanie sankcji w postaci zmniejszenia płatności.

W ocenie Sądu, obie ww. decyzje zostały wydane z istotnym naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., a także tych przepisów postępowania administracyjnego, które zobowiązują organ do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Trudno bowiem na ich podstawie uznać, iż ustalenia dokonane przez organ wyjaśniły w sposób jednoznaczny, że rzeczywiście wniosek zawierał błędne dane i wynikało to z winy samego zainteresowanego, a to uzasadniało dokonanie zmniejszeń w przyznanych płatnościach. Treść tych decyzji jak i akta sprawy wskazują zdaniem Sądu, iż organy orzekające w sprawie nie tylko nie przeprowadziły pełnego postępowania dowodowego, ale także wybiórczo zastosowały w sprawie przepisy unijne, pomijając zupełnie te, które chronią prawa strony tego postępowania, tj. wnioskodawcy.

Rozwijając powyższe Sąd -po pierwsze- zauważa, iż co prawda w sprawie zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 przeprowadzono kontrolę na miejscu, stosując metodę Foto, przewidzianą w art. 32.

Z kontroli tej należało -stosownie do treści art. 28- sporządzić raport i taki też dokument znajduje się w aktach sprawy.

Ważne jest również to, iż w myśl ust. 2 ww. przepisu (tj. art. 28), w przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię raportu z przeprowadzonej kontroli. Jeżeli kontrolę na miejscu przeprowadza się metodą teledetekcji zgodnie z art. 32, Państwa Członkowskie nie mają obowiązku umożliwić rolnikowi lub jego przedstawicielowi podpisania raportu z kontroli, o ile kontrola z wykorzystaniem teledetekcji nie wykryje żadnych nieprawidłowości. Jeżeli kontrole takie wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie raportu z kontroli zanim właściwe władze wyciągną wnioski z jej wyników co do możliwych zmniejszeń płatności lub wykluczeń z płatności (podkreśl. Sądu). Zatem, w przypadku gdy kontrola przeprowadzona metodą Foto wykazała nieprawidłowości, należało umożliwić rolnikowi podpisanie sporządzonego raportu - w odpowiednim czasie.

Z protokołu kontroli znajdującego się w aktach niniejszej sprawy wynika zaś jedynie tyle, że: "do spotkania nie doszło z winy producenta" oraz, że "kopię protokołu przekazano sołtysowi wsi", a także, że późniejsze przekazanie kopii protokołu nastąpiło 7 lutego 2007 r. J. C., przy czym akta sprawy nie wskazują kim jest ta osoba dla strony postępowania. Bez dodatkowych wyjaśnień trudno ocenić czy organ zachował obowiązek spoczywający na nim na mocy ww. przepisu unijnego a sprowadzający się do zapewnienia praw strony toczącego się postępowania administracyjnego. Kwestia ta wymaga w pierwszej kolejności wyjaśnienia. Skarżący winien mieć bowiem zapewnioną możliwość wypowiedzenia się w sprawie co do dostrzeżonych przez kontrolujących nieprawidłowości, tym bardziej, że o kontroli nie był powiadomiony i nie był przy niej obecny.

Po drugie, mając na uwadze zakres postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, Sąd wskazuje, iż w sytuacji gdy strona kwestionuje dokonany w trakcie kontroli pomiar działek, organ winien postępowanie dowodowe w sprawie uzupełnić, tak aby ponad wszelką wątpliwość okoliczność tą wyjaśnić. Zdaniem Sądu, w świetle zarzutów odwołania, akta sprawy winny być uzupełnione o inny materiał dowodowy dotyczący spornych działek pozwalający na określenie ich faktycznej powierzchni. Płatności obszarowe udzielane są według stanu faktycznego istniejącego na gruncie, a w tej sytuacji tylko wykazanie w rzetelnie prowadzonym postępowaniu dowodowym rzeczywistej wielkości gruntu kwalifikującego się do płatności obszarowej (tu: ONW), może być podstawą weryfikacji danych zawartych we wniosku o płatność. Organ -rozpatrując wniosek- dysponuje kilkoma źródłami danych o gruntach rolnych faktycznie użytkowanych przez wnioskodawcę: wnioskiem, mapami, dokumentami ewidencji gruntów i danymi kartograficznymi oraz wynikami kontroli; wszelkie te dane, które są mu dostępne winny być w sprawie wykorzystane, przeanalizowane i ocenione, a to winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W przypadku sprzeczności wyników kontroli na miejscu z pozostałymi danymi, organ nie może jednoznacznie stwierdzić, bez dokonania odpowiedniej oceny porównawczej i przekonującej argumentacji, że wyłącznie wiarygodne są dane uzyskane podczas kontroli, nawet w sytuacji stosowania nowoczesnych technik pomiaru przez uprawnione do tego osoby z odpowiednimi kwalifikacjami.

Z uwagi na to, iż wielkość powierzchni gruntów rolnych, które mają być objęte płatnością obszarową, winna być bezspornie ustalona w toku postępowania administracyjnego, zaniechanie podjęcia dodatkowego postępowania dowodowego w sprawie stanowi o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotnym wpływ na wynik sprawy.

Po trzecie, Sąd zauważa, iż sprawa winna być rozpatrzona również pod kątem zastosowania art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, wprowadzającego wyjątki do stosowania wyłączeń i obniżek. Przepis ten stanowi bowiem, iż obniżki i wyłączenia (przewidziane m.in. w art. 51 tego rozporządzenia) nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem formalnym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. W toku postępowania skarżący podnosił, iż powierzchnie zadeklarowane we wniosku są zgodne ze stanem faktycznym. Również w skardze stwierdził jak wyżej i przedstawił dokumenty w postaci m.in. wypisów z rejestru gruntów. Z dokumentów tych wynika, iż działki oznaczone literami C, G i T, zakwestionowane w sprawie, skarżący zadeklarował zgodnie z tymi dokumentami.

W wyroku z 9 stycznia 2008 r. (sygn. akt GSK 295/07), Naczelny Sąd Administracyjny zawarł następującą tezę: "jeżeli dane z ewidencji gruntów, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) są aktualne, a np. ich powierzchnia została podana przez rolnika zgodnie z tą ewidencją we wniosku o przyznanie płatności, wówczas nawet ustalenie ich mniejszej powierzchni w należycie udokumentowany sposób powinno być oceniane jako niezawinione złożenie takiego wniosku w rozumieniu art. 44 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowej zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U.UE.L.01.327.11)". W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż brzmienie wskazanego przez NSA przepisu art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 odpowiada treści art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Kierując się powyżej przedstawionym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd orzekając w niniejszej sprawie uznał za konieczne wyjaśnienie, czy w stosunku do skarżącego nie jest możliwe odstąpienie od zastosowania sankcji w postaci zmniejszenia przysługującej mu płatności. W tym zakresie należało by ustalić, czy wypełniając wniosek skarżący oparł się na urzędowych danych wynikających z rejestru gruntów i czy można mu przypisać winę w stwierdzonych podczas kontroli nieprawidłowościach. W wyroku z 17 marca 2008 r. (sygn. akt II GSK 452/07) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "zaprzeczenie w postępowaniu administracyjnym o udzielenie płatności prawidłowości danych zawartych w zbiorze urzędowym wymaga rzetelnego postępowania dowodowego, które wykaże, że powierzchnie upraw określone przez rolnika w oparciu dane tam zawarte są niezgodne z rzeczywistością. Postępowanie takie musi opierać się na rzeczywistych ustaleniach i dokładnych pomiarach, nie zaś na ustaleniu tendencji do zwiększenia powierzchni nieużytków".

Na koniec, Sąd zauważa, iż w dniu 13 maja 2006 r. skarżący wystąpił jednym wnioskiem o przyznanie dwóch płatności: płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, których dotyczy niniejsza sprawa, oraz płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Dlatego też, zdaniem Sądu, należałoby dodatkowo stan faktyczny sprawy rozważyć z uwzględnieniem ust. 2a art. 51 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2003, zgodnie z którym jeżeli rolnik zgłasza więcej niż jedno uprawnienie do płatności, a zgłoszony obszar spełnia wszelkie pozostałe wymogi kwalifikowania, zmniejszenia lub wykluczenia przewidziane w ust. 1 i ust. 2 nie stosują się.

Konkludując, z tych wszystkich względów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. a także art. 28 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 - w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W ponownie prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu należy uwzględnić powyżej poczynione przez Sąd uwagi, pamiętając m.in. o tym, iż uzasadnienie decyzji winno odpowiadać rygorom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia.

W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134, art. 135 i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.