Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 313/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2024-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę w części
Odrzucono skargę w pozostałym zakresie
Powołane przepisy: article: par. 12
journal: Dz.U. 2003 nr 164 poz 1587
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania  przestrzennego
article: art. 147 par. 1, art. 3 par. 2 pkt 5, art. 58 par. 1 pkt 5a, art. 119 pkt 2, art. 120, art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 1465
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
article: art. 3 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 9, art. 9 ust. 1, art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1945
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i ust. 3, art. 64 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 144
journal: Dz.U. 2024 poz 1061
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędziowie: Sędzia WSA Beata Kozicka Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 października 2024 r. sprawy ze skargi B. K. i M. K. na uchwałę Rady Gminy Komprachcice z dnia 5 czerwca 2019 r., Nr X.48.2019 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1) oddala skargę w zakresie działek nr a oraz nr b z arkusza mapy [...] w obrębie O. oznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wsi O. symbolem 7.RM, 2) odrzuca skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez B. K. i M. K. [dalej: strony, skarżący] jest uchwała Nr X.48.2019 Rady Gminy Komprachcice z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Osiny (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2019 r. poz. 2183) w części dotyczącej terenów oznaczonych symbolami 6.RM i 7.RM.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Rada Gminy Komprachcice podjęła 5 czerwca 2019 r. uchwałę Nr X.48.2019 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Osiny [dalej: MPZP, plan miejscowy]. Organ stanowiący Gminy Komprachcice stwierdził, że uchwalany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi Osiny, nie narusza ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Komprachcice, którego wersję ujednoliconą wprowadzono uchwałą nr XXI.143.2016 Rady Gminy Komprachcice z dnia 14 grudnia 2016 r. (§ 1 MPZP).

Rodzaje przeznaczenia terenów w planie miejscowym oznaczone są symbolami: MN, MW, MN/U, RM, US/ML, P/U, U, Uks, US, Z, WS, WS/US, RP, ZC, ZN, R, E, K, KS, KK, KDZ, KDD, KPJ, KDW (§ 4 pkt 12 MPZP). Tereny oznaczone symbolem RM - tereny zabudowy zagrodowej - są to tereny przeznaczone pod lokalizację: budynków mieszkalnych jednorodzinnych, gospodarczych i inwentarskich w zabudowie zagrodowej wraz z towarzyszącymi budynkami i wiatami garażowymi, gospodarczo-garażowymi, wiatami gospodarczymi, budowlami rolniczymi oraz infrastrukturą towarzyszącą (§ 6 pkt 3 MPZP).

Ilekroć w przepisach planu miejscowego jest mowa o:

- infrastrukturze towarzyszącej - należy przez to rozumieć towarzyszące niezbędne urządzenia budowlane, dojścia i dojazdy do budynków i innych obiektów oraz zjazdy na działki (§ 5 pkt 3 MPZP);

- infrastrukturze technicznej - należy przez to rozumieć budynki oraz niebędące drogami budowle i urządzenia infrastruktury technicznej: wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne, w zakresie określonym w ustaleniach szczegółowych dla poszczególnych terenów (§ 5 pkt 4 MPZP);

- przeznaczeniu podstawowym - należy przez to rozumieć ustalony w planie przeważający rodzaj przeznaczenia w obrębie danego terenu (§ 5 pkt 8 MPZP);

- przeznaczeniu uzupełniającym - należy przez to rozumieć rodzaj przeznaczenia terenu lub budynku, mogący być traktowany jako towarzyszący zapisanemu w planie przeznaczeniu podstawowemu, przy czym:

a) powierzchnia gruntu związana ze sposobem zagospodarowania terenu w ramach ustalonego w planie przeznaczenia uzupełniającego terenu, nie może być większa niż powierzchnia gruntu związana ze sposobem zagospodarowania terenu w ramach ustalonego w planie przeznaczenia podstawowego terenu,

b) powierzchnia użytkowa części budynku związana z ustalonym w planie przeznaczeniem uzupełniającym terenu nie może być większa niż powierzchnia użytkowa części budynku związana z ustalonym w planie przeznaczeniem podstawowym terenu,

c) dopuszcza się wcześniejsze zagospodarowanie terenu w sposób określony w ramach przeznaczenia uzupełniającego (§ 5 pkt 9 MPZP);

- terenie - należy przez to rozumieć obszar ograniczony na rysunku planu liniami rozgraniczającymi, oznaczony symbolem zgodnie z legendą na rysunku planu (§ 5 pkt 10 MPZP).

W § 18 MPZP wyznaczono tereny oznaczone na rysunku planu symbolami: 6.RM, 7.RM, dla których obowiązują następujące ustalenia:

1) przeznaczenie podstawowe terenu: tereny zabudowy zagrodowej;

2) przeznaczenie uzupełniające terenu: sieci i urządzenia infrastruktury technicznej;

3) zasady i standardy zagospodarowania terenu oraz ochrony i kształtowania ładu przestrzennego:

a) ustala się, oznaczone na rysunku planu, nieprzekraczalne linie zabudowy w odległości 4,0 m od linii rozgraniczającej terenu 5.KDW,

b) ustala się maksymalny wskaźnik powierzchni zabudowy wynoszący 40% powierzchni działki budowlanej,

c) ustala się minimalny wskaźnik intensywności zabudowy na działce budowlanej wynoszący 0,1,

d) ustala się maksymalny wskaźnik intensywności zabudowy na działce budowlanej wynoszący 0,8,

e) ustala się minimalny wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej wynoszący 30% powierzchni działki budowlanej;

4) zasady kształtowania zabudowy:

a) budynki mieszkalne jednorodzinne należy realizować w układzie wolno stojącym,

b) w budynkach mieszkalnych, dopuszcza się maksymalnie dwie kondygnacje nadziemne, przy czym - w przypadku realizacji dachów dwu - lub czterospadowych - drugą kondygnację może stanowić wyłącznie poddasze użytkowe,

c) ustala się maksymalną wysokość budynków mieszkalnych, gospodarczych i inwentarskich, liczoną do najwyższego punktu dachu, wynoszącą 10,0 m,

d) ustala się maksymalną wysokość budynków i wiat garażowych, liczoną do najwyższego punktu dachu, wynoszącą 4,5 m - w przypadku zastosowania dachów płaskich oraz 6,0 m - w przypadku zastosowania dachów dwuspadowych lub czterospadowych,

e) ustala się następującą geometrię dachów budynków mieszkalnych: dachy dwuspadowe lub czterospadowe o jednakowych kątach nachylenia głównych połaci dachowych mieszczących się w przedziale od 35° do 45°, z dopuszczeniem dachów płaskich,

f) ustala się następującą geometrię dachów pozostałych budynków: dachy dwuspadowe lub czterospadowe o jednakowych kątach nachylenia głównych połaci dachowych mieszczących się w przedziale od 25° do 45°, z dopuszczeniem dachów płaskich.

W terenach oznaczonych symbolami: MN, MN/U, RM, U plan miejscowy ustala zakaz prowadzenia działalności gospodarczej zaliczonej do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - zgodnie z przepisami odrębnymi w zakresie ochrony środowiska (§ 8 pkt 2 MPZP).

Skargę na plan miejscowy, w części dotyczącej terenów o oznaczeniu 6.RM i 7.RM wnieśli B. K. i M. K. Kwestionowanej uchwale zarzucili naruszenie:

1) art. 20 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm. na dzień podjęcia uchwały), [dalej: upzp] w związku z § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lipca 2016 r. w sprawie ustalenia granic niektórych miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany nazwy gminy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1134) [dalej: rozporządzenie w sprawie granic gmin], poprzez sporządzenie kwestionowanego planu w oparciu o niezaktualizowane studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego po dokonaniu zmiany granic Gminy Komprachcice z dniem 1 stycznia 2017 r.;

2) art. 15 ust. 2 pkt 9 upzp w związku z § 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1587), poprzez nie zawarcie jakichkolwiek ograniczeń dla zabudowy rolniczej na terenach rolnych oznaczonych symbolami 6.RM i 7.RM, w szczególności w dopuszczalnej obsadzie zwierząt.

Mając powyższe na uwadze, strony wniosły o:

- stwierdzenie nieważności uchwały w wyżej wymienionym zakresie;

- rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym,

- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strony argumentowały, że są właścicielami nieruchomości składającej się działek nr: b, c, d, a, e, f i g, k.m. [...], obręb [...] O., gmina K., objętej księgą wieczystą KW nr [...], oznaczonej w planie miejscowym symbolem 7.RM. Ze względu na nowelizację art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465) [dalej: usg], która weszła w życie 1 czerwca 2017 r., w sprawie nie było konieczności poprzedzenia skargi wezwaniem Rady Gminy Komprachcice do usunięcia naruszenia prawa.

Dalej skarżący argumentowali, że plan miejscowy został sporządzony na podstawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Komprachcice, którego ujednoliconą treść wprowadzono uchwałą nr XXI.143.2016 z dnia 14 grudnia 2016 r. [dalej: Studium]. Zgodnie z art. 9 ust. 3 upzp studium sporządza się dla obszaru w granicach administracyjnych gminy. Z dniem 1 stycznia 2017 r., stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia w sprawie granic gmin, włączono do miasta Opola tereny znajdujące się w obrębie ewidencyjnym Chmielowice oraz Żerkowice. Oznacza to, że z uwagi zmianę granic, Studium po 1 stycznia 2017 r. straciło swoją aktualność, bowiem akt ten obejmował tereny włączone do miasta Opola. Od tej daty jego zapisy odnosiły się do obszarów nieznajdujących się już w granicach Gminy, które nie podlegały pod władztwo Rady Gminy Komprachcice [dalej: Rada Gminy]. Strony podniosły, że podobnie ocenił powyższą kwestię Wojewoda Opolski, który to organ nadzoru rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 29 kwietnia 2022 r., działając na podstawie art. 91 ust. 5 usg oraz art. 28 upzp, stwierdził nieważność uchwały nr XLVII.262.2022 Rady Gminy Komprachcice z dnia 28 marca 2022 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Komprachcice (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2022 r. poz. 1615). Z uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego wynika, że zostało wydane właśnie z powodu niezaktualizowanego studium po zmianach granic administracyjnych Gminy z 2017 r. Rada Gminy dokonała aktualizacji Studium dopiero w 2023 r., uchwałą nr LXV.347.2023 z dnia 27 lutego 2023 r. w sprawie uchwalenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Komprachcice. W ocenie stron nie ulega wątpliwości, że w dniu podjęcia uchwały w sprawie nowego planu wsi Osiny, to jest 5 czerwca 2019 r., studium nie było zaktualizowane. Powyższa okoliczność uzasadnia stwierdzenie nieważności kwestionowanych zapisów planu miejscowego, bowiem doszło do naruszenia art. 20 ust. 1 upzp. Organ uchwałodawczy Gminy nie mógł bowiem stwierdzić, że plan miejscowy nie narusza ustaleń studium.

Skarżący podnieśli też, że Rada Gminy zdefiniowała tereny oznaczone symbolami RM jako tereny zabudowy zagrodowej. W § 18 planu miejscowego Rada Gminy przeznaczyła tereny oznaczone symbolami zabudowy zagrodowej 6.RM i 7.RM jako tereny zabudowy zagrodowej (przeznaczenie podstawowe) oraz sieci i urządzenia infrastruktury technicznej (przeznaczenie uzupełniające). W tej samej uchwale wprowadzono między innymi regulację w § 7 pkt 13, która precyzyjnie określa, że w ramach funkcji usługowej, o ile ustalenia szczegółowe planu nie stanowią inaczej, dopuszcza się prowadzenie działalności polegającej na drobnej wytwórczości, niezaliczonej do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, która w miejscu lokalizacji i poza granicami działki, na której jest zlokalizowana, nie spowoduje naruszenia przepisów dotyczących standardów jakości środowiska dla funkcji mieszkaniowej, zgodnie z przepisami odrębnymi. Na terenach oznaczonych symbolami: MN, MN/U, RM, U ustala się zakaz prowadzenia działalności gospodarczej zaliczonej do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - zgodnie z przepisami odrębnymi w zakresie ochrony środowiska (§ 8 pkt 2 MPZP). Z powyższych zapisów wynika, zdaniem skarżących, że ograniczenia zawarte w zaskarżonym planie miejscowym odnoszą się wyłącznie do działalności gospodarczej, ale regulacje tego aktu prawa miejscowego pomijają ograniczenia w zakresie działalności rolniczej, w tym chowu zwierząt, która cechuje się szczególną uciążliwością dla otoczenia. Swój budynek mieszkalny jednorodzinny strony wybudowały w 2004 r., a pozwolenie na budowę zostało wydane na podstawie decyzji o warunkach zabudowy, co oznacza, że w obszarze analizy sporządzanej przez urbanistę znajdowała się inna zabudowa jednorodzinna pozwalająca przyjąć parametry dla nowego budynku mieszkalnego, stosownie do art. 61 ust. 1 pkt 1 upzp, niebędącego częścią zabudowy o charakterze rolniczym. Takie przeznaczenie terenu Rada Gminy Komprachcice potwierdziła w uchwale Nr XXVII/191/05 z dnia 5 grudnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Osiny (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 26 stycznia 2006 r. Nr 5, poz. 168) [dalej: plan z 2005 r.]. Zgodnie z jego treścią, nieruchomość stron, jak i te znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie oznaczone były symbolem MR, określonym jako zabudowa mieszkaniowo-zagrodowa z obiektami towarzyszącymi i zielenią towarzyszącą, obejmująca istniejące zespoły zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej jednorodzinnej (§ 10 ust. 1 planu z 2005 r.). W ocenie skarżących organ potwierdził takimi zapisami zmianę zabudowy, jaka na przestrzeni lat dokonywała się we wsi Osiny. Z terenu stricte rolniczego, z zabudową zagrodową i rolniczą, stała się już w 2005 roku terenem wiejskim z duży udziałem zabudowy jednorodzinnej. Tereny oznaczone symbolem MR graniczyły z terenami oznaczonymi symbolami RP (tereny pozostałych użytków rolnych). W 2005 r. teren RP przeznaczony był jako - teren upraw rolnych (§ 16 pkt 1 planu z 2005 r.), który z uwagi na błąd redakcyjny (§ 16 pkt 1 planu odsyła do przepisów zabudowy rekreacyjnej) de facto wykluczał możliwość jakiekolwiek zabudowy na nim. Zgodnie z jego treścią odsyła on do § 9 ust. 2 pkt 5 i ust. 3 pkt 3-7 planu z 2005 r., niemniej wspomniany § 9 nie ma związku z jednostką planistyczną RP, bowiem określa teren publicznych usług sportowych - wiejskiego ośrodka sportowego (2Ups). Dodatkowo nie zawiera wskazanych w § 16 pkt 1 planu z 2005 r. ani ust. 2 pkt 5 ani ust. 3 pkt 3-7.

Dalej strony argumentowały, że zaskarżona obecnie uchwała, która weszła w życie w 2019 r., nie wprowadza żadnych ograniczeń w użytkowaniu zabudowy zagrodowej, w odróżnieniu na przykład do zabudowy usługowej. Rada Gminy nie przewidziała regulacji normujących dopuszczalną ilość zwierząt hodowlanych, to jest dużych jednostek przeliczeniowych [dalej: DJP]. Taki zapis jest o tyle istotny, że zakreśla ramy dopuszczalnej na terenie wsi hodowli zwierząt, w odniesieniu do istniejącej zabudowy. W ocenie skarżących organ uchwalając plan miejscowy powinien precyzyjnie określić jaki parametr DJP będzie odpowiedni do istniejącej zabudowy mieszkaniowej terenu. Tym bardziej, że już w 2004 r. spora część zabudowy znajdującej się w Osinach stanowiła budynki wolnostojące jednorodzinne. Rada Gminy powinna dostosować parametry zabudowy rolniczej do znajdujących się już obiektów mieszkaniowych, szczególnie uchwalając plan miejscowy w 2019 r., gdy zabudowa jednorodzinna stała się dominująca w Osinach. Z treści zaskarżonego planu miejscowego można wywieść wniosek, że Rada Gminy całkowicie pominęła ocenę dopuszczalnej obsady zwierząt na terenie wsi, wprowadzając parametry dla obiektów inwentarskich wyłącznie w zakresie wysokości obiektu (§ 18 pkt 4 lit. c MPZP). Brak dopuszczalnego wskaźnika DJP skutkuje tym, że hipotetycznie możliwe jest wybudowanie obiektów, których realizacja wymaga na przykład uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 poz. 1839 ze zm.), to jest powyżej 40 DJP (np. 40 krów). Jak również - o ile możliwe jest wykonanie obiektu o znacznych rozmiarach na danej działce - obiektów dla obsady zwierząt wskazanej w § 2 ust. 1 pkt 51 ww. rozporządzenia, to jest powyżej 105 i 210 DJP. Z powodu powyższego braku ograniczenia w planie miejscowym, mieszkańcy nie posiadają prawnego instrumentu blokowania inwestycji w zakresie hodowli zwierząt na terenie Osin. Czego najlepszym przykładem jest postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę na działce nr h, obręb O., gmina K., toczące się aktualnie przed Wojewodą Opolskim. Przedmiotem inwestycji jest obora, której wybudowanie doprowadzi do możliwości hodowli zwierząt o rozmiarach nawet 70 DJP, na terenie inwestycyjnym, z pominięciem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w odległości [...] m od budynku mieszkalnego jednorodzinnego należącego do stron.

Skarżący wskazali, że decydując się na wybudowanie nieruchomości na terenie wiejskim, mieli pełną świadomość, że wiązać się to będzie z sąsiedztwem zabudowy zagrodowej i wynikającymi z niej immisjami, na przykład odorem. Od 2004 roku kwestia istniejącej obsady zwierząt na działce nr h nie była przedmiotem sporu, bowiem ilość zwierząt stanowiła kilka sztuk. Tym samym była to hodowla marginalna, niewpływająca znacząco na otoczenie. Dodatkowo działka ta pod rządami planu z 2005 r. oznaczona była symbolem RP, a tym samym - niemożliwe było jej zabudowanie. Sytuacja diametralnie się zmieniła, gdy Rada Gminy podjęła decyzję w 2019 r. o zmianie przeznaczenia wyżej wymienionego obszaru. Z terenu oznaczonego symbolem RP w nowym planie miejscowym oznaczono go symbolem 6.RM. Sporny teren 6.RM, jak również 7.RM, graniczy z obrębem C. Aktualnie sam obszar 7.RM - na którym znajduje się nieruchomość skarżących - graniczy z działką, na której powstał budynek wielorodzinny (już na terenie miasta O.1). Innymi słowy, obszary oznaczone symbolami 6.RM i 7.RM stanowią zabudowę mieszkaniową jednorodzinną lub wielorodzinną. Zaskarżona uchwała dopuszcza zatem wykonanie inwestycji o charakterze rolniczym, która jest skrajnie uciążliwa dla zabudowy mieszkaniowej, bez jakichkolwiek ograniczeń w zakresie jej użytkowania. To niedopatrzenie ze strony Rady Gminy niesie za sobą istotne skutki, bowiem umożliwia praktycznie nieograniczone wykonanie zabudowy rolniczej, również wymagającej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W sytuacji, gdy już od 2005 r. dominującą zabudową otaczającą sporną działkę nr h była zabudowa mieszkalna jednorodzinna. Na przestrzeni lat, istniejące w 2005 r. gospodarstwa rolne w O., zostały w większości zlikwidowane, a działki przekształcone w działki budowlane. Brak ograniczeń w budowie obiektów rolniczych, szczególnie tak uciążliwych jak chów zwierząt, nie wypełnia ogólnej dyrektywy zawartej w art. 2 pkt 3 upzp, to jest konieczności uwzględnienia w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymagań dotyczących ochrony środowiska oraz z art. 2 pkt 1 upzp, to jest wymagań dotyczących zachowania ładu przestrzennego. Powołany powyżej brak ograniczeń ma również wpływ na prawo własności nieruchomości skarżących. Różnica pomiędzy sąsiedztwem z obiektem rolniczym o obsadzie do 10 DJP a wielokrotnie większym (do 70 DJP) wpływa w sposób oczywisty na wartość nieruchomości. Tym bardziej, że w sąsiedztwie nie ma już innych obór, a istniejące szklarnie nie są tak uciążliwe jak hodowla zwierząt. Dopuszczenie tak uciążliwej zabudowy, bez jakichkolwiek ograniczeń w planie miejscowym, niesie dla stron jeszcze inne skutki. Jako właściciele nieruchomości (o powierzchni ok. [...] arów), mogliby jej część podzielić na mniejsze i sprzedać. W sytuacji, gdy w odległości [...] m będzie znajdować się obora o znacznych rozmiarach, takiej inwestycji już nie zrealizują. Nie są również w stanie korzystać z funkcji rekreacyjnej przydomowego ogrodu, gdyż bliska lokalizacja obiektu rolniczego, emitującego odór wyklucza możliwość przebywania na otwartej przestrzeni.

Skarżący wskazali również, że gdyby teoretycznie zdecydowali się wykonać obiekt usługowy na terenie działki, zapisy planu narzuciłyby im zakaz prowadzenia działalności zaliczanej do przedsięwzięć zawsze znacząco oddziałujących na środowisko albo potencjalnie znacząco oddziałującej na środowisko, zgodnie z treścią 7 pkt 13 MPZP. Rada Gminy postanowiła, że dopuszczalna zabudowa usługowa, to taka, która w miejscu lokalizacji i poza granicami działki, na której jest zlokalizowana, nie spowoduje naruszenia przepisów dotyczących standardów jakości środowiska dla funkcji mieszkaniowej, zgodnie z przepisami odrębnymi. Takiego zastrzeżenia nie ma w regulacjach planu miejscowego dotyczących zabudowy rolniczej. Z tych względów skarżący uważają, że doszło do rażącego naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 9 upzp i nieuzasadnionego uprzywilejowania zabudowy rolniczej względem zabudowy usługowej, z pominięciem ochrony sąsiadującej z terenami 6.RM i 7.RM zabudowy mieszkaniowej.

O możliwości nieograniczonego lokalizowania, nawet dużych i uciążliwych obiektów rolniczych, na terenach oznaczonych w planie symbolem 6.RM i 7.RM, strony powzięły wiedzę dopiero w toku prowadzonego postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę obory na działce nr h. Już w jego trakcie Starosta O.1 miał wątpliwości czy inwestycja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stąd początkowo skarżący zostali uznani za strony tamtego postępowania. Niemniej w wyniku modyfikacji wniosku inwestora, utracili ten status, co było powodem wniesienia odwołania do Wojewody Opolskiego. W ocenie skarżących, organ I instancji w tamtej sprawie dokonał oceny przedwcześnie, a inwestor wykonał wyłącznie pozorną korektę wniosku (zmiana sposobu użytkowania istniejącej obory na powierzchnie magazynową), tylko po to, by ograniczyć ilość stron postępowania. Właśnie w toku wyżej wymienionego postępowania skarżący otrzymali informację, że określenie dopuszczalnej obsady zwierząt powinno być zawarte w planie miejscowym, szczególnie, gdy teren wiejski ma znaczny odsetek zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej. Zaskarżona część uchwały jest krzywdząca dla skarżących, bowiem z uwagi na brak ograniczeń dla zabudowy o charakterze rolniczym, w tym parametrów DJP, możliwe jest w otoczeniu ich budynku mieszkalnego wybudowanie znacznych rozmiarów obiektów dla chowu zwierząt. Po ewentualnym stwierdzeniu, nieważności uchwały w tej części, dla terenu 6.RM obowiązywać będą zapisy planu z 2005 r. zawarte w § 16 (teren upraw polowych), którego zapisy praktycznie wykluczają zabudowę na tym terenie.

W odpowiedzi na skargę, organ reprezentowany przez radcę prawnego E. K., wniósł o:

1) odrzucenie skargi, ewentualnie o

2) oddalenie skargi,

3) zasądzenie od skarżących na rzecz organu - Rady Gminy Komprachcice kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 usg nie ma charakteru skargi powszechnej, co oznacza, że nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem, jak również ewentualny stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała nie narusza prawem chronionego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu skarżącego (wyroki NSA: z 1 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1209/13, z 22 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2236/12). Przyjęta powszechnie przez sądy wykładnia pojęcia "interesu prawnego", jako indywidualnego interesu prawnego określonego przez konkretną normę prawa materialnego powoduje, że mamy do czynienia z indywidualną sprawą, identyfikowaną przez określony stan faktyczny, związany z określonym podmiotem, wymagający prawnej kwalifikacji na podstawie normy prawnej, mającej charakter generalny i abstrakcyjny. Natomiast przyjęcie interpretacji, że interes prawny wynika z samej przynależności do społeczności samorządowej lub - jak w niniejszym przypadku - z prawa własności nieruchomości położonej na obszarze oddziaływania planu miejscowego w oderwaniu od prawa materialnego - powodowałoby, że legitymacja skargowa każdego członka społeczności samorządowej mogłaby uruchomić kontrolę legalności aktu wydanego przez organy samorządu terytorialnego, bez względu na indywidualny interes prawny, chroniony przez prawo materialne. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie, skarżący nie posiadają legitymacji skargowej w rozumieniu art. 101 ust. 1 usg, opierającej się na przepisie prawa materialnego, którego naruszenie zostałoby dokonane zaskarżoną uchwałą, gdyż nie wykazali, aby postanowieniami uchwały naruszono interes prawny w odniesieniu do działek stanowiących ich własność. Skarżący są właścicielami działek, które są objęte ustaleniami planu miejscowego. Jednakże, istnienie interesu prawnego samo w sobie nie wystarcza do stwierdzenia legitymacji skargowej opartej na przepisie art. 101 ust. 1 usg. Konieczne jest ustalenie czy interes prawny lub uprawnienie skarżących zostały już naruszone zaskarżoną uchwałą. Okoliczność, że skarżący, jako właściciele nieruchomości w obrębie obszaru objętego zaskarżonymi postanowieniami planu, mogą być narażeni na oddziaływanie ze strony przyszłych inwestycji wykonanych tam w zgodzie z postanowieniami planu, tak długo, jak długo oddziaływania te nie będą naruszać żadnej normy wynikającej z przepisów prawa materialnego kształtujących sytuację skarżących, wskazują na istnienie po ich stronie jedynie interesu faktycznego, który nie podlega ochronie prawnej z art. 101 ust. 1 usg. Każda uchwała planistyczna powoduje pewne konsekwencje w postaci uciążliwości o różnorodnym charakterze na danym terenie. Jeżeli jednak uciążliwości te zamykają się w określonym obszarze, nie dotykając immisjami w sposób niedopuszczalny prawem nieruchomości sąsiedniej, nie tworzą uprawnień skargowych wynikających z art. 101 ust. 1 usg.

Dalej organ argumentował, że plan miejscowy - jako źródło prawa powszechnie obowiązującego o charakterze lokalnym - jest aktem wprowadzającym rozwiązania generalne. Takim generalnym rozwiązaniem normatywnym są zapisy § 8 pkt 2 MPZP, w którym w terenach oznaczonych symbolami: MN, MN/U, RM, U ustala się zakaz prowadzenia działalności gospodarczej zaliczonej do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - zgodnie z przepisami odrębnymi w zakresie ochrony środowiska. MPZP nie definiuje pojęcia "działalności gospodarczej" jako działalności pozarolniczej, ani nie stosuje wykładni tego pojęcia wynikającej z konkretnych przepisów. W ocenie organu "działalność gospodarcza", w powszechnie dostępnych definicjach, obejmuje również działalność rolniczą. W prawie Unii Europejskiej działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Z kolei z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839 ze zm.), wynikają ograniczenia w odniesieniu do produkcji hodowlanej w jednostkach przeliczeniowych DJP, w korelacji z wyżej przywołanymi ustaleniami zawartymi w planie miejscowym w zakresie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej zaliczonej do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Istotne jest, zdaniem organu, iż nie istnieją przepisy prawne obowiązujących ustaw lub rozporządzeń obligujące do stosowania w planach zagospodarowania przestrzennego pojęcia DJP. W planie miejscowym wielkość hodowli została ograniczona wyżej przywołanym wykluczeniem działalności w odniesieniu do inwestycji zaliczonej do obu typu przedsięwzięć (mogących zawsze oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko), uwzględniająca również potrzeby wciąż działających rolników na terenie wsi Osiny oraz potrzeby ochrony środowiska, o których mowa w art. 2 pkt 3 upzp.

W ocenie organu generalne rozwiązania planistyczne nie powodują, iż dochodzi do naruszenia interesu prawnego skarżących. Z samego faktu posiadania tytułu prawnego do nieruchomości w sąsiedztwie obszaru objętego kwestionowanymi postanowieniami planu miejscowego nie może wynikać interes prawny strony, a już na pewno jego naruszenie. Skarżący, zdaniem organu, nie wykazali, aby ustalenia planu miejscowego w odniesieniu do terenu 6.RM i 7.RM mogły prowadzić do naruszenia na ich nieruchomości norm powszechnie obowiązujących. Skarżący nie wykazali, żeby którekolwiek z rozwiązań generalnych znajdujących się w planie miejscowym naruszało ich interes prawny w płaszczyźnie możliwości dalszego wykorzystywania nieruchomości w sposób dotychczasowy. Nieruchomość skarżących miała i ma przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i takie przeznaczenie ustalono w planie miejscowym dla tego obszaru, co nie wyłącza dotychczasowego sposobu jej użytkowania ani nie ogranicza inaczej prawa własności właścicieli. Po uchwaleniu planu miejscowego możliwość użytkowania nieruchomości nie uległa pogorszeniu. W tej sytuacji nie nastąpiła żadna zmiana dotychczasowego sposobu zagospodarowania, a tym samym w sferze uprawnień skarżących nic się nie zmieniło. W opisanych okolicznościach organ stwierdził, że skarżący nie wykazali, iż realnie, aktualnie napotykają niedopuszczalne ograniczenia w wykonywaniu przysługującego im prawa własności. Skarga z art. 101 usg nie służy ochronie przed ewentualnymi, przyszłymi, hipotetycznymi naruszeniami interesu prawnego, które mogą mieć miejsce w bliżej nieokreślonej przyszłości. Dopiero w przypadku wykazania przez skarżących naruszenia ich uprawnień możliwe byłoby przeprowadzenie analizy, co do istnienia lub nieistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, których - w ocenie organu - i tak w niniejszym przypadku brak z wyżej wskazanych przyczyn.

Organ podniósł, że plan miejscowy nie zawiera żadnych niezgodnych z prawem ograniczeń dla skarżących. Skarżący nie wykazali, jakie jest źródło naruszenia przysługującego im interesu prawnego, a wywodzenie tego z art. 20 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 3 i 4 upzp w związku z § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia w sprawie granic gmin oraz art. 15 ust. 2 pkt 9 upzp w związku z § 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (obecnie obowiązuje rozporządzenie z dnia 17 grudnia 2021 r.) jest nieuzasadnione, a w konsekwencji jest chybione. Okoliczność, że skarżący, jako właściciele nieruchomości położonych w bliskości obszaru objętego zaskarżonymi postanowieniami planu, mogą być ewentualnie narażeni na oddziaływanie ze strony przyszłych inwestycji w postaci zabudowy zagrodowej i związanej z nią hodowli zwierząt, wykonanych w zgodzie z postanowieniami planu miejscowego, tak długo, jak długo oddziaływania te nie będą naruszały żadnej normy wynikającej z przepisów prawa materialnego kształtujących sytuację skarżących, wskazuje na ewentualne istnienie po ich stronie jedynie interesu faktycznego, który nie podlega ochronie prawnej z art. 101 ust. 1 usg. W opisanych okolicznościach organ stwierdził, że skarżący nie wykazali, iż realnie, aktualnie napotykają niedopuszczalne ograniczenia w wykonywaniu przysługującego im prawa własności. Mając powyższe na uwadze, organ wniósł o odrzucenie skargi.

Z ostrożności procesowej organ zaznaczył, że w uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zaskarżona uchwała sporządzona została na podstawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Komprachcice wprowadzonego uchwałą Nr XXI.143.2016 z dnia 14 grudnia 2016 r. Skarżący wskazali, iż zgodnie z art. 9 ust. 3 upzp studium sporządza się w granicach administracyjnych gminy, a w związku z korektą granic obszaru administracyjnego Gminy Komprachcice na mocy rozporządzenia w sprawie granic gmin, zdaniem skarżących, Gmina Komprachcice posiadała w dacie uchwalenia planu miejscowego nieaktualne studium, na podstawie którego nie można było uchwalać planów zagospodarowania przestrzennego i stwierdzać, że nie naruszają one ustaleń Studium. Skarżący wskazali w tym zakresie na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego o stwierdzeniu nieważności uchwały Nr XLVII.262.2022 Rady Gminy Komprachcice z dnia 28 marca 2022 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Komprachcice, z uzasadnienia którego wynika, że zostało ono wydane z powodu niezaktualizowanego studium po zmianach granic administracyjnych Gminy Komprachcice z 2017 r. Skarżący pominęli jednak fakt, iż powołane rozstrzygnięcie nadzorcze zostało uchylone na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 184/22. Analogiczna sytuacja miała miejsce z dwiema innymi zmianami planów uchwalonymi w tym okresie przez Gminę Komprachcice, gdzie podobnie jak w wyżej przytoczonej sprawie, uchylone przez Sąd zostały również pozostałe rozstrzygnięcia nadzorcze Wojewody Opolskiego dotyczące tej samej materii, a to wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 29 września 2022 r., sygn. akt II SA/Op 183/22 oraz z dnia 7 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Op 185/22. W orzeczeniach tych Sąd stwierdził, iż niepodjęcie przez organy gminy działań przewidzianych w art. 32 upzp nie stanowi naruszenia zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem organu wskazuje to na fakt, iż zarzut dotyczący nieaktualności studium, na podstawie którego sporządzony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla wsi Osiny, jest bezzasadny.

W dalszej części uzasadnienia odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarżący podnieśli, iż przedmiotowy plan nie ogranicza uciążliwości prowadzonej działalności w terenach zabudowy zagrodowej oznaczonych symbolem RM, w szczególności w odniesieniu do dopuszczalnej wielkości hodowli zwierząt wyrażonej wskaźnikiem DJP. Plan miejscowy wprowadza jednak w tej materii ograniczenie uciążliwości na mocy zapisu § 8 pkt 2, w którym w terenach oznaczonych symbolami: MN, MN/U, RM, U ustala się zakaz prowadzenia działalności gospodarczej zaliczonej do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - zgodnie z przepisami odrębnymi w zakresie ochrony środowiska. Zdaniem organu należy przyjąć, iż działalność gospodarcza obejmuje również działalność rolniczą, do której zastosowanie mają wymienione ograniczenia. W związku z powyższym, w ocenie organu, należy uznać, iż zarzut dotyczący nieodniesienia się do braku ograniczenia uciążliwości prowadzonych działalności w terenach RM, jest nieuzasadniony.

Strony w piśmie procesowym z 28 maja 2024 r. podniosły, że podtrzymują argumentację zawartą w treści skargi. Strony zaznaczyły, że - pozostając właścicielami nieruchomości objętej kwestionowanymi postanowieniami planu miejscowego - wykazały interes prawny do zaskarżenia uchwały. Skarga została wniesiona ze względu na to, że w odległości [...] m od budynku mieszkalnego skarżących ma zostać zlokalizowana obora na prawie 40 krów. Obiekt ten będzie źródłem uciążliwego odoru i hałasu, które - z uwagi na specyfikę hodowli zwierząt - nie będą ograniczone czasowo, ani też oddziaływanie tego obiektu nie będzie zamykać się w obrębie działki inwestycyjnej. Postępowanie sądowoadministracyjne w odniesieniu do tej sprawy toczy się aktualnie pod sygn. akt I SA/Op 363/24. Wbrew argumentacji Rady Gminy kwestionowane zapisy wprowadziły zmianę, która umożliwiła pogorszenie użytkowania nieruchomości stron. Wprowadzenie w planie miejscowym zapisów, które umożliwiają zabudowę obszaru bez ograniczenia w obsadzie zwierząt, powoduje istotne pogorszenie w dotychczasowym użytkowaniu nieruchomości skarżących i wyklucza możliwość dalszej zabudowy działki (powierzchnia ok. [...] a) na cele mieszkaniowe. Uchwała przewiduje na terenach oznaczonych symbolami RM sytuowanie budynków inwentarskich bez jakichkolwiek ograniczeń w zakresie obsady zwierząt. Argumentacja organu jakoby zapis o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej zaliczonej do przedsięwzięć mogących zawsze oddziaływać na środowisko oraz potencjalnie oddziaływać na środowisko, zawarty w § 8 pkt 2 uchwały, dawał jakąkolwiek możliwość regulowania obsady zwierząt hodowlanych, w ocenie skarżących, stanowi wyłącznie interpretację Rady Gminy. Gdyby § 8 pkt 2 MPZP - dotyczący terenów oznaczonych symbolami MN, MN/U, RM, U - odnosił się do każdej działalności gospodarczej, w tym działalności rolniczej, wówczas zbędny byłby z § 7 pkt 13 MPZP wprowadzający ograniczenia w wykorzystaniu funkcji usługowej w odniesieniu do funkcji mieszkaniowej. W ocenie skarżących powołany przepis dowodzi, że organ "zapomniał" zawrzeć ograniczeń dla działalności rolniczej na terenie RM. W treści § 7 pkt 13 MPZP, poza ponownym odniesieniem do inwestycji mogących potencjalnie lub znacząco oddziaływać na środowisko, również doprecyzowano, że funkcja usługowa "która w miejscu lokalizacji i poza granicami działki na której jest zlokalizowana, nie spowoduje naruszenia przepisów dotyczących standardów jakości środowiska dla funkcji mieszkaniowej". Innymi słowy Rada Gminy narzuciła większe ograniczenia w odniesieniu do działalności usługowej, niż dla np. chowu zwierząt, bowiem jednoznacznie wskazała, że oddziaływanie tej pierwszej nie może wykraczać poza granicę działki, na której jest zlokalizowana. Nawet jeżeli przyjąć argumentację podniesioną przez organ w odpowiedzi na skargę, że ograniczenie w ilości obsady zwierząt dla budynków inwentarskich zawarte zostało w § 8 pkt 2 MPZP, to oznacza, że sytuowanie obory lub chlewni do 40 DJP (np. 40 krów) w otoczeniu zabudowy jednorodzinnej w dacie podjęcia uchwały, było w ocenie Rady Gminy mniej uciążliwe dla zabudowy mieszkaniowej niż sytuowanie np. warsztatu samochodowego. Hodowla zwierząt nawet w obsadzie do 40 DJP jest nieproporcjonalnie bardziej dokuczliwa dla funkcji mieszkaniowej niż inne gałęzie rolnictwa, stąd możliwość budowy takich obiektów w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, jak i jej wielkości, powinna być uregulowana w zapisach miejscowego planu. Na terenach oznaczonych symbolem RM wprost wskazano możliwość sytuowania budynków inwentarskich w zabudowie zagrodowej, poza budynkami mieszkalnymi, jednorodzinnymi czy gospodarczymi, a pominięto jakiekolwiek ograniczenie w obsadzie zwierząt dla tych terenów co, zdaniem stron, jest naruszeniem wskazanych w treści skargi przepisów. Rada Gminy wprowadziła ograniczenia dla funkcji usługowej i prowadzenia działalności gospodarczej, a pominęła uregulowanie działalności rolniczej. Z tych względów Starosta O.1 kontrolując wniosek o pozwolenie na budowę obory (w sprawie o sygn. akt I SA/Op 363/24), nie miał podstaw do zakwestionowania wielkości wskazanej we wniosku obsady zwierząt, bowiem uchwała planu nie zawiera żadnych ograniczeń chroniących istniejącą zabudowę mieszkaniową. Z uwagi na wielokrotną zmianę wniosku o pozwolenie na budowę, strony otrzymały informację, że gdyby hipotetycznie inwestor chciał wybudować obiekt inwentarski dla obsady powyżej 40 DJP, brak zapisów w planie miejscowym ograniczających wielkości hodowli zwierząt umożliwiłby wydanie pozwolenia na budowę. Ocena organu administracji architektoniczno-budowlanej jest w tym zakresie zbieżna z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, z którego wynika, że nie można domniemywać istnienia norm nakładających zakazy czy też ograniczenia w planie co do rodzaju oraz parametrów zabudowy, natomiast wszelkie niejasności czy wątpliwości w przepisach powinny być rozstrzygane na korzyść inwestora (np. wyrok NSA z 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 510/08; wyrok NSA z 15 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 552/09). Na takim też stanowisku stanął Starosta O.1 i uznał, że w planie miejscowym nie ma ograniczeń dla zabudowy inwentarskiej, bowiem zapisy o zakazie oddziaływania na działki sąsiednie odnoszą się wyłącznie do działalności usługowej lub gospodarczej. Nie normują działalności rolniczej, a szczególnie zapisy planu nie ograniczają wielkości obsady zwierząt w zabudowie mieszkaniowej. Z tego też powodu również organy nadzoru budowlanego będą w podobny sposób oceniać kwestionowane przez skarżących zapisy planu miejscowego i strony nie będą posiadać żadnego instrumentu prawnego umożliwiającego ograniczenie skali inwestycji. Z powyższych względów nieuzasadniona jest argumentacja Rady Gminy o zawarciu w planie ograniczeń dla działalności rolniczej w przepisie odnoszącym się do prowadzenia działalności gospodarczej. Również niezrozumiały jest argument organu jakoby skarga miała służyć ochronie przed ewentualnymi, przyszłymi, hipotetycznymi naruszeniami interesu prawnego. Pozwolenie na budowę obory w odległości [...] m od budynku jednorodzinnego skarżących zostało wydane w styczniu 2024 r., a zatem źródło nieproporcjonalnego odoru i hałasu dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej będzie wkrótce zlokalizowane. Odnosząc się do kwestii Studium strony podtrzymały dotychczasową argumentację. Wskazały ponadto, że WSA w Opolu stanął na stanowisku, że brak aktualizacji studium nie może stanowić wyłącznej podstawy do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego opartego na zarzucie istotnego naruszenia prawa. W zaistniałej sprawie sytuacja jest jednak inna. Z materiałów dostępnych na stronie Urzędu Gminy Komprachcice wynika, że tereny oznaczone w planie symbolami 6.RM i 7.RM pokrywają się po części z terenami oznaczonymi w Studium symbolem II.2A. Zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna stron (istniejąca od 2004 r.) nie jest ujęta na mapie, co dodatkowo potwierdza brak aktualizowania samego studium. Zgodnie z treścią opisu obszary te obejmują głównie tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zagrodowej i rzemieślniczej. Autorzy opracowania zwrócili uwagę na konieczność ograniczenia hodowli zwierząt do 10 DJP, prawdopodobnie przyjmując, że taka wielkość obsady zwierząt nie będzie nadmiernie dokuczliwa dla istniejącej już w 2016 roku zabudowy mieszkaniowej. Tego ograniczenia nie zawarto w treści planu miejscowego. Przytoczone przez skarżących zapisy studium w potwierdzają, że Rada Gminy pominęła ograniczenia dla działalności rolniczej na terenie Osin w treści uchwalonego MPZP. Gdyby Studium było na bieżąco aktualizowane, możliwie, że plan miejscowy uwzględniłby ograniczenie wielkości obsady zwierząt, dostosowując jej uciążliwość do zwiększającej się z roku na rok zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, w taki sposób, aby oba przeznaczenia terenu mogły współistnieć obok siebie, a uciążliwa forma rolnictwa nie wykluczała możliwości osiedlania się nowych mieszkańców w Osinach. Z uwagi na niekorzystne dla stron rozstrzygnięcia wydane przez organy administracji budowlanej, tylko wyeliminowanie planu w zaskarżonej części umożliwi egzekwowanie jakichkolwiek ograniczeń w obsadzie zwierząt na terenie 6.RM i 7.RM.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.

Skarga podlega w części oddaleniu, a w pozostałym zakresie - odrzuceniu.

Zgodnie z art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r. poz. 935) [dalej: ppsa].

Na podstawie art. 147 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ppsa, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ppsa, sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ppsa, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 ppsa).

W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ppsa).

Sprawa niniejsza została rozpatrzona na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ppsa, to jest w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów, ponieważ wnieśli o to skarżący, a strona przeciwna nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Według art. 28 ust. 1 upzp, istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze skargą na akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 5 ppsa, ponieważ zaskarżona uchwała niewątpliwie stanowi akt prawa miejscowego. W takiej sytuacji podstawę prawną wniesienia skargi stanowi art. 101 ust. 1 usg, wedle którego, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Wskutek nowelizacji cytowanego wyżej przepisu, która obowiązuje od 1 czerwca 2017 r. (art. 2 i art. 18 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2017 r. poz. 935), warunkiem wniesienia skargi na akt prawa miejscowego uchwalony po 31 maja 2017 r. przestało być bezskuteczne wezwanie organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Z tego powodu, w niniejszej sprawie, skarżący nie byli zobowiązani do wystosowania do Rady Gminy Komprachcice wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia spowodowanego podjęciem uchwały z 5 czerwca 2019 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Osiny.

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie [...]. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 ppsa). W rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że stronom, przed wniesieniem skargi, nie przysługiwał środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 ppsa. Wniesienie skargi na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie było też ograniczone terminem.

Niewątpliwa jest w sprawie kwestia uprawnień rady gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Uprawnienia te wynikają z art. 18 ust. 2 pkt 5 usg oraz z art. 3 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 20 ust. 1 upzp. Stosownie do art. 3 ust. 1 upzp kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego [...], należy do zadań własnych gminy.

Posiadanie przez gminę tzw. władztwa planistycznego, oznacza, że jednostka ta może samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, wprowadzając, z zachowaniem wymogu legalności, do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określone regulacje. Elementem władztwa planistycznego gminy jest kompetencja do wiążącego określenia treści prawa własności nieruchomości. Stosownie do art. 6 ust. 1 upzp ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Władztwo planistyczne stanowi uprawnienie rady gminy do legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności, nie jest jednak prawem nieograniczonym. Wykonując to władztwo gmina (rada gminy) ma obowiązek działać w granicach prawa, a kierując się interesem publicznym wyważać go z interesami prywatnymi (można dodać: słusznymi interesami prywatnymi). Kształtowanie polityki przestrzennej przez radę gminy powinno w konsekwencji uwzględniać prawa osoby posiadającej tytuł prawny do nieruchomości i do jej zagospodarowania w sposób przez nią oczekiwany, ale zgodny z prawem, lecz z drugiej strony z uwzględnieniem prawa do podejmowania przez gminę władczych działań planistycznych służących zaspokojeniu potrzeb wspólnoty gminnej (art. 166 ust. 1 Konstytucji RP).

Prawo własności nie jest prawem absolutnym. Prawo własności chronią przepisy art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, ale także przepisy art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Mimo takiej podstawy prawnej ochrony prawa własności, doznaje ono także pewnych ograniczeń (art. 64 ust. 3 Konstytucji - własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności). Na możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę w drodze ustawy ograniczeń wykonywania prawa własności wskazuje też art. 140 Kodeksu cywilnego.

Uwzględniając zachowanie przez skarżących wymogów formalnych skargi, w następnej kolejności konieczne było wyjaśnienie czy strony były legitymowane do skutecznego zakwestionowania legalności zaskarżonej uchwały w trybie art. 101 ust. 1 usg, to znaczy, czy posiadały interes prawny umożliwiający zaskarżenie uchwały, a dalej, czy interes ten został naruszony uchwałą. Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie i na tym etapie nie może jednak dotyczyć celowości i słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć.

Na gruncie ustawy o samorządzie gminnym pojęcie interesu prawnego nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia musi być norma prawna, czy to ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny), czy też jednostkowa i konkretna (decyzja administracyjna). Naruszenie tak rozumianego interesu prawnego lub uprawnienia przez uchwałę organu gminy polega na tym, że uchwała oddziałuje na sferę prawną wnoszącego skargę podmiotu, ograniczając jego uprawnienie lub zwiększając zakres obowiązków, przy czym należy wyraźnie odróżnić interes prawny od interesu faktycznego. Konieczne jest także wykazanie przez stronę wnoszącą skargę na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego istnienia związku pomiędzy sferą jej indywidualnych praw i obowiązków wynikających z norm prawa materialnego a zaskarżoną uchwałą. Interes prawny musi być aktualny, zaistniały w dniu wnoszenia skargi, a nie ewentualny, na przyszłość. Nadto interes prawny musi być własny, osobisty, indywidualny, czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu. Dopiero stwierdzenie, że uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego daje sądowi możliwość merytorycznej oceny uchwały na skutek skargi wniesionej w tym trybie (postanowienie WSA w Opolu z 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 334/2017, postanowienie NSA z 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2792/21).

Podkreślić należy, że uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 usg nie ma charakteru actio popularis, co oznacza, że nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem, jak również ewentualny stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała nie narusza prawem chronionego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu skarżącego (wyroki NSA z dnia: 1 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1209/13, 22 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2236/12).

Przepis art. 101 ust. 1 usg był badany przez Trybunał Konstytucyjny wskutek wniesienia skarg konstytucyjnych. W wyroku z 16 września 2008 r., sygn. akt SK 76/06, Trybunał wypowiedział się o konstytucyjności tego uregulowania, oceniając charakter przewidzianego w tym przepisie uprawnienia. Trybunał orzekł, że art. 101 usg został skontrolowany w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. SK 30/02, w którym orzekając o zgodności art. 101 ust. 2 usg z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji, wypowiedział się także odnośnie do treści normatywnej art. 101 ust. 1 usg. W związku z rozpatrywaną wówczas skargą Trybunał ustalił między innymi, że art. 101 usg stwarza możliwość ochrony interesów prawnych i uprawnień różnych podmiotów w takich sytuacjach, w których nie są one chronione w inny sposób w trybie procedury administracyjnej lub cywilnej przez kontrolę sądu administracyjnego lub powszechnego. Legitymacja z art. 101 ust. 1 usg opiera się na twierdzeniu danego podmiotu, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie i stanowi podstawę zaskarżenia danej uchwały podjętej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W jednym przepisie połączono kryteria dwu odrębnych konstrukcji prawnych wyznaczających zakres kontroli sądu administracyjnego nad działalnością uchwałodawczą organów gmin. Skoro skarga na podstawie art. 101 usg nie ma charakteru actio popularis, to podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą związany prawnie w inny sposób, na przykład jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy.

Również w uzasadnieniu wyroku z 16 września 2008 r., sygn. akt SK 76/06, Trybunał wyjaśnił, że przyjęta powszechnie przez sądy wykładnia pojęcia "interes prawny", jako indywidualnego interesu prawnego określonego przez konkretną normę prawa materialnego, powoduje, że mamy do czynienia z indywidualną sprawą, identyfikowaną przez określony stan faktyczny, związany z określonym podmiotem, wymagający prawnej kwalifikacji na podstawie normy prawnej, mającej charakter generalny i abstrakcyjny. Natomiast przyjęcie interpretacji, że interes prawny wynika z samej przynależności do społeczności samorządowej, w oderwaniu od prawa materialnego - powodowałoby, że legitymacja skargowa każdego członka społeczności samorządowej mogłaby uruchomić kontrolę legalności aktu wydanego przez organy samorządu terytorialnego, bez względu na indywidualny interes prawny, chroniony przez prawo materialne. Tak pojmowana legitymacja skargowa nie służyłaby ochronie indywidualnych praw skarżących, dzięki której uruchamiana byłaby kontrola legalności aktów organów gminy, o których mowa w art. 101 ust. 1 usg; taka legitymacja skargowa nie mieściłaby się w konstytucyjnym pojęciu sprawy, stanowiącym nieodłączny element prawa do sądu i istoty sprawowania wymiaru sprawiedliwości, wynikających z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

Trybunał podkreślił, że o istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego, dający prawo wydania rozstrzygnięcia w danej sprawie. Interes prawny jest więc kategorią prawnomaterialną, obejmuje uprawnienia i obowiązki oparte na prawie. Legitymację do złożenia skargi do sądu administracyjnego posiada jednostka, której prawa lub obowiązki kształtuje zaskarżony akt. Przez interes prawny, w przeciwieństwie do kategorii interesu faktycznego, rozumie się przyznany przepisami prawa materialnego zakres uprawnień podmiotu, kształtujący jego pozycję prawną. Wkroczenie przez organ w tę sferę, stanowi przejaw naruszenia interesu prawnego. Ingerencja władzy w tę sferę może być przy tym uprawniona lub naruszająca zakres przyznanych organowi kompetencji. Taki sposób rozumienia legitymacji skargowej przyjmowany jest też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Między innymi w wyroku NSA z 20 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 902/11, wskazano, że dla uznania legitymacji skargowej podmiotu nie jest wystarczające wykazanie, że uchwała podjęta przez organ gminy narusza jego pojmowany w sposób subiektywny interes faktyczny. Podmiot wykazać powinien, że interes ten znajduje ochronę w obiektywnie pojmowanym porządku prawnym.

Interes prawny strony skarżącej, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 usg, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Akcentuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Innymi słowy, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 usg, prawo do skutecznego zaskarżenia uchwały rady gminy na jego podstawie przysługuje jedynie podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem, że zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną tego podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, na przykład przez zniesienie, ograniczenie, czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego, który musi być konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego.

Na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, a nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 usg musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, wyrok WSA w Białymstoku z 9 września 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 364/04). Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszeniem, dlatego w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. O skuteczności skargi z art. 101 ust. 1 usg przesądza wykazanie albo przynajmniej wskazanie przez skarżącego, naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego lub chociażby prawa chronionego w drodze ustawy, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Interes ten powinien być jednak bezpośredni i realny (wyroki NSA z 23 listopada 2005 r., sygn. akt OSK 715/05, z 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/01; postanowienie NSA z 9 listopada 1995 r., sygn. akt II SA 1933/95; wyrok WSA w Białymstoku z 4 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 763/05).

W świetle przedstawionych rozważań i okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarżący w części zakresu skargi, który obejmuje teren oznaczony symbolem 6.RM, nie posiadają legitymacji skargowej w rozumieniu art. 101 ust. 1 usg, opierającej się na przepisie prawa materialnego, który zostałby naruszony zaskarżoną uchwałą, gdyż nie wykazali, aby zaskarżone przepisy uchwały naruszały ich interes prawny istniejący w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej ich własność.

Z ujawnionego w sprawie i niespornego stanu faktycznego wynika, że niektóre działki ewidencyjne gruntów, których strony są właścicielami, zostały objęte ustaleniami planu miejscowego dotyczącymi terenu oznaczonego symbolem 7.RM. Trudno się przy tym nie zgodzić ze skarżącymi, że jako właściciele korzystają z ochrony tego prawa, mając na uwadze art. 140 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Jednakże, istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu ustaleń planu miejscowego co do terenu oznaczonego symbolem 7.RM nie wystarcza do stwierdzenia posiadania legitymacji skargowej, opartej na przepisie art. 101 ust. 1 usg, w odniesieniu do kwestionowanych ustaleń planu miejscowego co do terenu oznaczonego w nim symbolem 6.RM, na którego obszarze strony nie posiadają żadnych gruntów.

W sprawie konieczne jest ustalenie czy związek pomiędzy własną sytuacją skarżących, a zaskarżoną uchwałą powodował w dacie wniesienia skargi następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia strony prawa własności, bądź nałożenia obowiązku lub ograniczenia uprawnień. Wymagane jest więc ustalenie czy interes prawny lub uprawnienie skarżących zostały naruszone zaskarżoną uchwałą. Przy czym podkreślić należy, że ciężar wykazania na czym polega to naruszenie spoczywa na stronach wnoszących skargę. W szczególności należy najpierw wykazać naruszenie interesu prawnego, aby w dalszej kolejności sąd mógł ocenić zgodność z prawem zaskarżonej uchwały. Stanowi to odwrócenie zasad trybu skargowego.

Jak wynika z akt sprawy skarżący są właścicielami nieruchomości objętej księgą wieczystą KW nr [...], składającej się z działek ewidencyjnych: nr b a.m. [...], nr c a.m. [...], nr d a.m. [...], nr a a.m. [...], nr e a.m. [...], nr f a.m. [...], nr i i nr g a.m. [...], obręb [...] O., gmina K. Według części graficznej planu miejscowego teren 7.RM, którego granice wyznacza czarna linia ciągła, obejmuje część działki nr a oraz część działki nr b. Teren 7.RM nie obejmuje gruntów należących do osób innych niż skarżący. Zatem faktycznie niektóre grunty skarżących są objęte planem miejscowym w ramach terenu 7.RM. Teren 6.RM, którego granice wyznacza czarna linia ciągła, obejmuje wyłącznie część działki nr h a.m. [...] oraz część działki nr j a.m. [...], co do których skarżący nie wskazywali na przysługujące im prawo własności nieruchomości.

Zgodnie z § 18 planu miejscowego (część tekstowa MZPZ) na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolami: 6.RM, 7.RM, ustalono przeznaczenie podstawowe terenu: tereny zabudowy zagrodowej, przeznaczenie uzupełniające terenu: sieci i urządzenia infrastruktury technicznej. Zatem plan miejscowy dopuszcza na terenach 6.RM i 7.RM lokalizację:

- budynków mieszkalnych jednorodzinnych, gospodarczych i inwentarskich w zabudowie zagrodowej wraz z towarzyszącymi budynkami i wiatami garażowymi, gospodarczo-garażowymi, wiatami gospodarczymi, budowlami rolniczymi oraz infrastrukturą towarzyszącą (§ 6 pkt 3 MZPZ),

- towarzyszących wyżej wymienionym obiektom, niezbędnych urządzeń budowlanych, dojść i dojazdów do budynków i innych obiektów oraz zjazdów na działki (§ 5 pkt 3 MZPZ),

- budynków oraz niebędących drogami budowli i urządzeń infrastruktury technicznej: wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych, w zakresie określonym w ustaleniach szczegółowych dla tych terenów (§ 5 pkt 4 MZPZ).

Plan miejscowy nie dopuszcza na terenach 6.RM i 7.RM prowadzenia działalności gospodarczej zaliczonej do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - zgodnie z przepisami odrębnymi w zakresie ochrony środowiska (§ 8 pkt 2 MZPZ).

Plan miejscowy nie przewiduje na terenach 6.RM i 7.RM:

- lokalizacji obiektów realizowanych w ramach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz zabudowy usługowej, z dopuszczeniem lokalizacji budynków usługowo-mieszkalnych;

- lokalizacji budynków usługowych wraz z towarzyszącymi budynkami i wiatami magazynowymi i garażowymi, infrastrukturą towarzyszącą oraz parkingami; a także

- lokalizacji budynków i obiektów produkcyjnych, usługowych, magazynowych, składowych wraz z towarzyszącymi budynkami i wiatami garażowymi, infrastrukturą towarzyszącą, placami składowymi i manewrowymi oraz parkingami,

w rozumieniu § 6 pkt 2, 6 i 7 MZPZ.

Ponadto Sąd zauważył, że plan miejscowy w ramach terenu 2.RM (część graficzna), nieobjętego rozpatrywaną skargą, uwzględnia istnienie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w O., należącego do stron, a w części tekstowej (§ 17, § 6 pkt 3 MZPZ), ustalając przeznaczenie podstawowe terenu: tereny zabudowy zagrodowej oraz przeznaczenie uzupełniające terenu: towarzysząca funkcja usługowa, sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, przewiduje lokalizację na tym terenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

W stanie sprawy skarżącym nie przysługuje prawo własności nieruchomości objętych terenem 6.RM, nie mogą więc, w stosunku do tej części planu miejscowego, bezpośrednio powoływać się na naruszenie ich interesu prawnego wynikającego z naruszenia uprawnień właścicielskich. Postanowienia planu miejscowego co do terenów oznaczonych symbolami 6.RM i 7.RM są identyczne i nie różnicują uprawnień ani obowiązków właścicieli poszczególnych gruntów. Skarżący mogliby kwestionować postanowienia planu miejscowego w odniesieniu do terenu 6.RM, powołując się na swój interes prawny, gdyby podnieśli zarzut dyskryminacji, tak się jednak nie stało. Również Sąd z urzędu (art. 134 § 1 ppsa) nie dostrzega w sprawie, właśnie ze względu na tożsamość regulacji dotyczących terenu 6.RM i terenu 7.RM, żadnego naruszenia zasady równości podmiotów wobec prawa przez regulacje planu miejscowego. Ponadto dopuszczalny planem miejscowym sposób zagospodarowania terenu 6.RM nie wpływa na dopuszczalny sposób zagospodarowania terenu 7.RM. W szczególności w obu przypadkach dozwolona zabudowa i jej ograniczenia są identyczne. Zatem należy przyjąć skarżący, że skarżący nie wykazali posiadania interesu prawnego, ani też naruszenia interesu prawnego, w zakresie postanowień MPZP dotyczących terenów oznaczonych w planie symbolem 6.RM.

Sąd podkreśla, że art. 32 Konstytucji RP wyraża zasadę równości wobec prawa. Zasada równości rozumiana jest w ten sposób, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Oceniając regulację prawną z punktu widzenia zasady równości, należy w pierwszej kolejności rozważyć czy można wskazać wspólną cechę istotną uzasadniającą równe traktowanie podmiotów prawa. Ustalenie to wymaga analizy celu i treści aktu normatywnego, w którym zawarta została kontrolowana norma prawna. Jeżeli prawodawca różnicuje podmioty prawa, które charakteryzują się wspólną cechą istotną, to wprowadza on odstępstwo od zasady równości (wyrok WSA w Olsztynie z 4 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Ol 369/19).

Wyrażona w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasada równości, z prawnego punktu widzenia, oznacza nakaz traktowania sytuacji osób podobnych (znajdujących się w takiej samej sytuacji w sposób podobny) tak samo, a zarazem dopuszczenie traktowania podmiotów znajdujących się w odmiennej sytuacji (podmiotów odmiennych) w odmienny sposób. Z kolei zakaz dyskryminacji wynikający z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP nie jest tożsamy z zakazem różnicowania sytuacji podmiotów prawa. Jest to natomiast zakaz nieuzasadnionego, różnego kształtowania sytuacji podobnych podmiotów prawa w procesie stanowienia oraz stosowania prawa (wyrok NSA z 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt I GSK 1908/19).

Właściciele gruntów objętych postanowieniami planu miejscowego, co do terenów 6.RM i 7.RM, znajdują się w takiej samej sytuacji faktycznej i są tak samo traktowani przez przepisy zaskarżonej uchwały. W stanie sprawy Sąd nie stwierdził też zaistnienia niezgodnego z prawem ograniczenia uprawnień właścicielskich skarżących, wskutek zagospodarowania terenu 6.RM zgodnie z jego przeznaczeniem w planie miejscowym. Sąd stwierdził więc, że skarżący nie posiadają interesu prawnego uprawniającego do zaskarżenia planu miejscowego w części dotyczącej terenu oznaczonego symbolem 6.RM. Ustalenie powyższe skutkowało odrzuceniem skargi w zakresie w jakim dotyczy ona terenu oznaczonego w planie miejscowym symbolem 6.RM, co Sąd uczynił na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ppsa w pkt. 2. wyroku.

Podkreślenia wymaga też to, że zagadnienia ewentualnych immisji dźwięku lub odoru oraz powstrzymywania się od takich działań, to zagadnienia z zakresu prawa cywilnego, które pozostają poza zakresem kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.), właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

Skarżący nie wskazali też na prawne ograniczenia w sposobie zagospodarowania ich nieruchomości, które wynikałyby z przewidzianego w planie przeznaczenia terenu 7.RM. Plan miejscowy uwzględnia istniejący faktycznie stan przeznaczenia i zagospodarowania gruntów. Nie nakłada na ich właścicieli, w ramach przeznaczenia terenu 7.RM, obowiązków istotnie ingerujących w prawo własności, takich jak całkowity zakaz zabudowy czy przeznaczenie części gruntów na pas drogowy drogi publicznej albo tereny zieleni urządzonej.

Z treści wniesionej skargi wynika natomiast, że - zdaniem stron - plan miejscowy narusza inne przepisy prawa powszechnie obowiązującego, ponieważ nie nakłada na właścicieli gruntów ograniczeń, które powinny się w nim znaleźć. Co do zasady, zdaniem Sądu, taka konstatacja skarżących stanowi postulat de lege ferenda, a co za tym idzie skarżący powinni zwrócić się do Rady Gminy Komprachcice o zmianę uchwały, a nie do Sądu o stwierdzenie nieważności planu miejscowego w części. Nie można jednak całkowicie wykluczyć tego, że plan miejscowy jest wadliwy wskutek braku wymaganych ustawą postanowień, co skutkuje naruszeniem prawnie chronionego interesu skarżących. W ocenie Sądu również taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie.

W złożonej skardze strony argumentowały, że plan miejscowy nie wprowadza żadnych ograniczeń w użytkowaniu zabudowy zagrodowej, w odróżnieniu na przykład do zabudowy usługowej. Rada Gminy nie przewidziała regulacji normujących dopuszczalną ilość zwierząt hodowlanych, to jest dużych jednostek przeliczeniowych (DJP). Taki zapis jest o tyle istotny, że zakreśla ramy dopuszczalnej na terenie wsi hodowli zwierząt, w odniesieniu do istniejącej zabudowy. Plan powinien precyzyjnie określić jaki parametr DJP będzie odpowiedni do istniejącej zabudowy mieszkaniowej terenu. Tym bardziej, że już w 2004 r. spora część zabudowy znajdującej się w Osinach stanowiła budynki wolnostojące jednorodzinne. Rada Gminy powinna dostosować parametry zabudowy rolniczej do znajdujących się już obiektów mieszkaniowych. Szczególnie uchwalając plan miejscowy w roku 2019, gdy zabudowa jednorodzinna stała się dominująca w Osinach. Ta argumentacja oraz dalsza treść uzasadnienia skargi motywuje, w ocenie skarżących, zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 9 upzp w związku z § 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez niezawarcie jakichkolwiek ograniczeń dla zabudowy rolniczej na terenach rolnych oznaczonych symbolem 7.RM, w szczególności w dopuszczalnej obsadzie zwierząt.

Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdził, że po pierwsze w cytowanym już § 8 pkt MPZP znajduje się zakaz prowadzenia na terenie oznaczonym symbolem RM działalności gospodarczej zaliczonej do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - zgodnie z przepisami odrębnymi w zakresie ochrony środowiska, co koresponduje z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w tym również dotyczącymi chowu lub hodowli na przykład bydła, oraz z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112), w szczególności w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Plan miejscowy nie posługuje się sformułowaniem "pozarolnicza działalność gospodarcza", "działalność gospodarcza w rozumieniu Prawa przedsiębiorców" lub podobnym, lecz pojęciem "działalności gospodarczej" sensu largo, a więc również rolniczej, zatem wskazany wyżej zakaz obejmuje także przedsięwzięcia wchodzące w zakres działalności rolniczej. Tym samym plan miejscowy zawiera przepisy określające szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy (art. 15 ust. 2 pkt 9 upzp) oraz określenie nakazów, zakazów, dopuszczeń i ograniczeń w zagospodarowaniu terenów (§ 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Po drugie natomiast Sąd zauważył, że Gmina Komprachcice jest gminą wiejską, miejscowość Osiny jest wsią i cechuje się zabudową charakterystyczną dla takiej miejscowości. Z tego powodu ustalenie w planie miejscowym, że przeznaczenie podstawowe terenu 7.RM to zabudowa zagrodowa mieści się w pełni w zakresie władztwa planistycznego Gminy, tym bardziej, że grunty objęte tym symbolem zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne. W ocenie Sądu nie sposób wywieść, że dopuszczenie lokalizacji na tym terenie budynków inwentarskich i dopuszczalność chowu lub hodowli zwierząt narusza interes prawny właściciela nieruchomości gruntowej o charakterze rolniczym.

Co więcej ustanowienie regulacji zawartej w § 8 pkt 2 MPZP dotyczącej zakazu prowadzenia uciążliwej działalności gospodarczej w opisanym tam zakresie było konieczne, ponieważ podobne ograniczenia dotyczące działalności polegającej na drobnej wytwórczości prowadzonej w ramach funkcji usługowej terenu, wynikające § 7 pkt 13 MPZP, nie znajdują zastosowania do terenów 7.RM. Rada Gminy nie przewidziała bowiem w odniesieniu do wymienionych terenów funkcji usługowej. Jednakże, wbrew stanowisku skarżących, dopiero brak przepisu § 8 pkt 2 MPZP skutkowałby brakiem ograniczenia dopuszczalności podejmowania przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na terenach 7.RM.

Ponadto istotne w sprawie jest również to, że gdyby Sąd stwierdził nieważność planu miejscowego w zakresie terenu 7.RM ze względu na brak wystarczających ograniczeń w dopuszczalnej zabudowie i możliwości chowu lub hodowli zwierząt na terenie 7.RM, to właśnie wtedy konsekwencją wyroku byłoby nierówne traktowanie właścicieli gruntów o tożsamym przeznaczeniu (6.RM i 7.RM), a więc znajdujących się w podobnej sytuacji faktycznej i prawnej. Co więcej byłoby to orzeczenie jawnie pogarszające sytuację strony skarżącej, co jest niedopuszczalne ze względu na treść art. 134 § 2 ppsa (sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności), przy zachowaniu stanu prawnego określającego sytuację prawną właściciela gruntów znajdujących się na terenie 6.RM. Przywołany zakaz orzekania na niekorzyść strony skarżącej wyklucza również możliwość uwzględnienia przez Sądu argumentu stron o rozbieżności zaistniałej pomiędzy Studium a planem miejscowym, wskutek braku w MZPZ ograniczenia do 10 DJP hodowli zwierząt gospodarskich w obiektach znajdujących się w strefie mieszkaniowej mieszanej z podstawowym przeznaczeniem terenu: "zabudowa mieszkaniowa, zagrodowa, usługowa i produkcyjna - nieuciążliwa". Ewentualne uwzględnienie żądania stron postawiłoby je bowiem w sytuacji prawnej gorszej, to jest związanej z większymi ograniczeniami korzystania z prawa własności, niż właściciela gruntów znajdujących się na terenie 6.RM.

Zdaniem Sądu należy też uznać za nietrafny argument a simili zawarty w skardze, a dotyczący określenia w planie miejscowym warunków dotyczących zabudowy usługowej, ponieważ na terenie oznaczonym symbolem 7.RM plan miejscowy nie przewiduje zabudowy usługowej, inaczej niż na terenie oznaczonym 2.RM (w tym zakresie plan miejscowy nie został zaskarżony), gdzie przewidziano przeznaczenie uzupełniające terenu: towarzysząca funkcja usługowa (§ 17 MPZP). Zatem sytuacja prawna właściciela nieruchomości przeznaczonej w planie miejscowym na cele usługowe nie jest porównywalna z sytuacją prawną właściciela nieruchomości przeznaczonej wyłącznie na cele zabudowy zagrodowej. W konsekwencji powyższego, Sąd stwierdził, że nieuprawnione ograniczenie sposobu zagospodarowania nieruchomości należącej do stron nie zostało dowiedzione, a skarżący nie wykazali naruszenia prawa przez organ stanowiący Gminy Komprachcice w zakresie przepisów powołanych w punkcie 2. petitum skargi.

W kwestii zarzutu z punktu 1. petitum skargi Sąd ocenił, że sposób jego sformułowania nie wskazuje na to by skarżący twierdzili, że plan miejscowy w zaskarżonej części jest niezgodny ze Studium, a więc uchybia zasadzie z art. 9 ust. 4 upzp, zgodnie z którą ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, co w dalszej konsekwencji narusza określony interes prawny skarżących. Strony podniosły natomiast to, że plan miejscowy został sporządzony na podstawie Studium, które było nieaktualne wskutek zmiany granic Gminy Komprachcice, która nastąpiła z dniem 1 stycznia 2017 r. Z tego powodu Sąd wskazuje, że argumentacja, odnosząca się wyłącznie do zagadnienia z zakresu procedury planistycznej, nie potwierdza naruszenia prawa, a w szczególności procedury planistycznej, w odniesieniu do terenu oznaczonego w MPZP symbolem 7.RM. Tak sformułowany zarzut nadaje bowiem skardze cechy skargi wniesionej w interesie publicznym, a nie skargi wywiedzionej w indywidualnej sprawie.

Sądowi znane są wyroki WSA w Opolu z 29 września 2022 r., sygn. akt II SA/Op 183/22, z 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 184/22 oraz z 7 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Op 185/22 wydane wskutek skarg Gminy Komprachcice na rozstrzygnięcia nadzorcze Wojewody Opolskiego w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dla zachowania jasności niniejszego uzasadnienia konieczne jest przywołanie fragmentu uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Op 185/22. Sąd wyjaśnił wówczas, że nie można - jak uczynił to organ nadzoru - rozróżniać faktycznego i formalnego obowiązywania Studium. Wyłączenie z Gminy Komprachcice z dniem 1 stycznia 2017 r. sołectw Chmielowice i Żerkowice spowodowało, że Studium nie obowiązuje jedynie na obszarze tych sołectw. Studium nadal obowiązuje na pozostałym wskazanym w nim obszarze Gminy Komprachcice. Zmiana granic administracyjnych gminy, czy też zmiana liczby ludności gminy, nie oznacza automatycznie konieczności podjęcia działań przewidzianych w art. 32 upzp, to jest oceny aktualności studium i planów miejscowych. Niepodjęcie przez organy gminy działań przewidzianych w art. 32 upzp nie stanowi naruszenia zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Niepodjęcie tych działań nie może rzutować na ocenę rady gminy co do zgodności projektu planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego (projektu zmiany tego planu) z ustaleniami obowiązującego studium wyrażaną w trybie art. 20 ust. 1 upzp.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, w zakresie zarzutu z punktu 1. petitum obecnie rozpatrywanej skargi, strona nie wykazała naruszenia prawa przez organ stanowiący Gminy.

Zdaniem Sądu pozostała argumentacja uzasadnienia rozpoznanej skargi również nie wykazuje naruszenia prawa przez organ stanowiący Gminy. Odnosi się ona bowiem do zdarzeń przyszłych i niepewnych albo okoliczności faktycznych, których nie można powiązać z hipotezą normy prawnej pozostającej w związku z przedmiotem sprawy. Nieistotne są zatem dla ustalenia interesu prawnego skarżących, stwierdzenia dotyczące postępującej zmiany zabudowy we wsi Osiny, która stała się terenem wiejskim z duży udziałem zabudowy jednorodzinnej. Fakt, że aktualnie teren 7.RM, na którym znajduje się nieruchomość stron, graniczy z działką, na której powstał budynek wielorodzinny (już na terenie miasta O.1). Brak w sąsiedztwie innych obór, a istnienie szklarni nie jest tak uciążliwe jak hodowla zwierząt. Możliwość podziału działki na mniejsze i następnie ich sprzedaż, której to inwestycji - w sytuacji, gdy w odległości [...] m będzie znajdować się obora o znacznych rozmiarach - nie można już będzie zrealizować. Brak możliwości korzystania z funkcji rekreacyjnej przydomowego ogrodu, ponieważ bliska lokalizacja obiektu rolniczego, emitującego odór, wyklucza możliwość przebywania na otwartej przestrzeni. Wszystkie te powołane przez skarżących okoliczności mieszczą się w zakresie pojęciowym interesu faktycznego, który nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności planu miejscowego. Ponadto, wskazywane przez strony postanowienia planu z 2005 r., pozostają obojętne w sprawie, wobec tego, że jego postanowienia utraciły moc na podstawie § 43 pkt 1 zaskarżonego obecnie planu miejscowego. Podobnie końcowe uwagi uzasadnienia skargi, odnoszące się do postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę obory na działce nr h, pozostają poza przedmiotem niniejszej sprawy.

Ponadto, w ocenie Sądu, poza zakresem przedmiotowym wniesionej skargi znajdują się argumenty stron dotyczące przeznaczenia gruntów i sposobu ich zagospodarowania w gminie sąsiedniej (Miasto O.1). Grunty te podlegają bowiem władztwu planistycznemu innej gminy, a działania innej jednostki samorządu terytorialnego nie mogą być podstawą analizy działań organu stanowiącego Gminy Komprachcice.

Sąd wyjaśnia też, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uchwalane jest w celu określenia polityki przestrzennej gminy (art. 9 ust. 1 upzp). Studium nie jest tożsame ani treściowo, ani formalnie z planem miejscowym. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zawiera diagnozę (uwarunkowania) zagospodarowania przestrzennego oraz określa politykę rozwojową w zakresie zagospodarowania przestrzennego (kierunki). Istotnym elementem studium są ustalenia wynikające z uwarunkowań i kierunków działań lokalnych oraz ponadlokalnych - w szczególności z realizowanych na obszarze gminy zadań samorządu regionalnego i administracji rządowej. Studium ma być z założenia aktem elastycznym, który stwarzając nieprzekraczalne ramy dla swobody planowania miejscowego, pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu regulacji planów miejscowych (Z. Niewiadomski (red.), Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. Wyd. 13, Warszawa 2023, art. 9). Z powyższych powodów nieujawnienie w części graficznej Studium na obszarze II.2 "Strefa mieszkaniowa - mieszana" budynku mieszkalnego, którego właścicielami są skarżący nie świadczy ani o wadliwości studium ani też o wadliwości planu miejscowego, w którym rzeczywisty sposób zagospodarowania działek należących do stron został odzwieciedlony.

W takim stanie sprawy skarga w zakresie w jakim odnosi się do postanowień planu dotyczących terenu 7.RM została oddalona. Należy też zauważyć, że działki należące do skarżących, inne niż działki nr a oraz nr b, nie znajdują się na terenie 7.RM (ani też 6.RM), a tym samym - z powodu ich lokalizacji - pozostają poza przedmiotem zaskarżenia wyznaczonym w niniejszej sprawie przez strony w treści wniesionej skargi.

Podsumowując, skarżący nie wykazali z czego miałoby wynikać naruszenie prawa w zakresie terenów 7.RM, a wywodzenie tego z ustaleń dla terenów 6.RM jest niewystarczające, a w konsekwencji chybione. Okoliczność, że skarżący jako właściciele nieruchomości w obrębie terenu objętego zaskarżonymi postanowieniami planu mogą być narażeni na oddziaływanie ze strony przyszłych inwestycji wykonanych tam w zgodzie z postanowieniami planu, tak długo, jak długo oddziaływania te nie będą naruszać żadnej normy wynikającej z przepisów prawa materialnego kształtujących sytuację skarżących, wskazuje na istnienie po ich stronie jedynie interesu faktycznego, który nie podlega ochronie prawnej z art. 101 ust. 1 usg. Uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - jako źródło prawa powszechnie obowiązującego o charakterze lokalnym - jest aktem wprowadzającym rozwiązania generalne. Takim generalnym rozwiązaniem normatywnym są postanowienia § 18 MPZP, które dla terenu oznaczonego na planie symbolem 7.RM ustalają lokalizację zabudowy zagrodowej oraz ustalają parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. W ocenie Sądu te generalne rozwiązania planistyczne nie powodują naruszenia prawa. Skarżący nie wykazali, by ustalenia planu, w odniesieniu do terenu 7.RM, mogły prowadzić do naruszenia w stosunku do ich nieruchomości norm powszechnie obowiązujących, a w szczególności nie wykazali naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego, istotnego naruszenie trybu jego sporządzania, czy naruszenia właściwości organów, co mogłoby skutkować stwierdzeniem nieważność MPZP w zaskarżonej części (art. 28 ust. 1 upzp). Skarżący nie wykazali, żeby którekolwiek z rozwiązań generalnych znajdujących się w planie miejscowym naruszało in concreto ich uprawnienia do dalszego wykorzystywania nieruchomości w sposób dotychczasowy. Inną kwestią są szeroko rozumiane uciążliwości środowiskowe inwestycji potencjalnie realizowanej na działce sąsiedniej, te jednak mogą być zwalczane poprzez wykorzystanie środków zaskarżenia na drodze administracyjnej w prowadzonych przez poszczególne organy sprawach indywidualnych rozstrzyganych w formie decyzji administracyjnych albo w drodze procesu cywilnego, zależnie od szczegółowych podstaw faktycznych i prawnych przedstawionego żądania. Nieruchomość skarżących miała i ma przeznaczenie pod zabudowę zagrodową (w tym pod lokalizację budynków mieszkalnych jednorodzinnych), takie przeznaczenie ustalono w planie miejscowym dla terenu 7.RM, co nie wyłącza dotychczasowego sposobu jej użytkowania ani nie ogranicza inaczej prawa własności stron. Po uchwaleniu planu miejscowego możliwość użytkowania nieruchomości nie uległa zmianie. W tej sytuacji nie nastąpiła żadna zmiana dotychczasowego sposobu zagospodarowania, a tym samym w sferze uprawnień skarżących nic się nie zmieniło. Poprzednio obowiązujący plan z 2005 r. w § 10 ust. 1 wyznaczał bowiem na działkach skarżących tereny zabudowy mieszkaniowo-zagrodowej - MR - z obiektami towarzyszącymi i zielenią towarzyszącą, obejmujące istniejące zespoły zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej jednorodzinnej.

Warto w tym miejscu dodać, że plan z 2005 r. w § 16 ust. 1 wyznaczał tereny rolne - RP - głównie upraw polowych. Natomiast w pkt 1 ust. 2 § 16 dopuszczał lokalizację budynków i urządzeń wchodzących w skład gospodarstw rolnych wyłącznie prowadzących produkcję rolniczą, dla których przepisy § 9 ust. 2 pkt 5 i ust. 3 pkt 3-7 stosuje się odpowiednio. Zatem - wbrew stanowisku skarżących - nie wykluczał zabudowy tak opisanego terenu, a w tym również działek sąsiadujących z działkami stron, pomimo wadliwego odesłania do odpowiedniego stosowania nieistniejących przepisów. Błędne odesłanie skutkowałoby bowiem tylko brakiem dodatkowych uwarunkowań w zakresie zagospodarowania terenu RP.

Ponadto, wskutek zakazu w MPZP realizowania na terenie 7.RM przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko albo mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w świetle § 3 ust. 1 pkt 104 powołanego wyżej rozporządzenia, zabroniony przez plan miejscowy jest chów lub hodowla zwierząt, innych niż wymienione w pkt 103, w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP i mniejszej niż 210 DJP - jeżeli ta działalność będzie prowadzona w odległości mniejszej niż 210 m od terenów lub gruntów mieszkaniowych i rolnych zabudowanych zajętych pod budynki mieszkalne. Zatem potencjalna obora, jeśli miałaby obsadę od 40 DJP, musiałaby być oddalona o co najmniej 210 m od granicy działki, zapewniając tym samym prawną ochronę przed nadmiernymi immisjami.

Wynikający z wcześniejszych rozważań wniosek o braku legitymacji skargowej do kwestionowania postanowień planu miejscowego odnoszących się do terenów 6.RM skutkować musiał wydaniem orzeczenia o odrzuceniu skargi w części. Natomiast ocena legalności MPZP, dokonana z uwzględnieniem regulacji art. 28 ust. 1 upzp, skutkować musiała wydaniem orzeczenia o oddaleniu skargi w części odnoszącej się do terenów 7.RM. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności nie sposób uznać, że uchwalenie kwestionowanego skargą planu miejscowego spowodowało istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, uprawnień skarżących, wywodzonych z prawa własności działek wyszczególnionych wyżej, a znajdujących się na terenie 7.RM oraz naruszenie właściwości organów w tym zakresie.

W opisanych okolicznościach sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie zdołali wykazać, że realnie, aktualnie napotykają niedopuszczalne ograniczenia w wykonywaniu przysługującego im prawa własności. Podkreślić jeszcze raz trzeba, że skarga z art. 101 usg nie służy ochronie przed potencjalnymi naruszeniami interesu prawnego, które mogą mieć miejsce w przyszłości. Sąd doszedł do przekonania, że żaden z przepisów prawa, które wskazano w skardze, nie przyznaje skarżącym prawa lub uprawnienia nadającego się do wykonania, które na skutek wejścia w życie zaskarżonej uchwały doznałoby ograniczenia lub uległoby zniweczeniu.

Co do procedury planistycznej Sąd stwierdza, że przy podjęciu zaskarżonej uchwały zachowane zostały także wszystkie wymagane etapy procedury sporządzania planu, określone w art. 17 upzp, co wynika z Dokumentacji planistycznej, zgodnie z wymogami określonymi w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587) [dalej: rozporządzenie]. Zgodnie z Dokumentacją planistyczną procedura podjęcia zaskarżonej uchwały zainicjowana została uchwałą Rada Gminy Komprachcice z dnia 28 czerwca 2017 r. Nr XXVII.183.2017 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Osiny, w której wskazano, że granice obszaru objętego projektem planu określone są w załączniku graficznym. O podjęciu uchwały, a także o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko oraz o możliwości, sposobie i terminie składania wniosków do planu Wójt poinformował w drodze obwieszczenia z dnia 6 lipca 2017 r., wywieszonego na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy, zamieszczonego w prasie lokalnej oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy w Komprachcicach [dalej: BIP]. Wójt przesłał również do odpowiednich organów zawiadomienia o podjęciu uchwały z dnia 28 czerwca 2017 r. oraz o terminie składania wniosków. Po podjęciu rozstrzygnięcia w przedmiocie rozpatrzenia zgłoszonych wniosków Wójt przygotował wymagane materiały planistyczne sporządzone na potrzeby projektu planu miejscowego i przekazał projekt planu do zaopiniowania i uzgodnień. Przygotowano w szczególności prognozę oddziaływania na środowisko oraz prognozę skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego. Projekt planu przekazano do opinii i uzgodnień po czym takie opinie i uzgodnienia uzyskano. W toku dalszej procedury planistycznej, obwieszczeniem z dnia 8 listopada 2018 r., wywieszonym na tablicy w Urzędzie Gminy, zamieszczonym w prasie lokalnej oraz na stronie BIP, poinformowano o wyłożeniu projektu miejscowego planu do publicznego wglądu w terminie od dnia 19 listopada 2018 r. do dnia 17 grudnia 2018 r., o wyznaczonej na dzień 12 grudnia 2018 r. dyskusji publicznej, a także o możliwości wnoszenia uwag do projektu planu w terminie do dnia 31 grudnia 2018 r. W dniu 12 grudnia 2018 r. został sporządzony protokół z przeprowadzonej dyskusji publicznej nad przyjętymi rozwiązaniami projektu miejscowego planu. Dalej, w dniu 16 stycznia 2019 r. Wójt podjął rozstrzygnięcie w sprawie wniesionych uwag. Uchwałą z 14 lutego 2019 r. Nr VI.25.2019 Rada Gminy Komprachcice zmieniła uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskutek przyjęcia części uwag ponownie wystąpiono o opinie i uzgodnienia. W dniach od 12 marca 2019 r. do 9 kwietnia 2019 r. projekt planu miejscowego ponownie wyłożono do publicznego wglądu, o czym zawiadomiono ogłoszeniem w prasie z dnia 27 lutego 2019 r. oraz ogłoszeniem na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy z dnia 25 lutego 2019 r. Dyskusja publiczna na temat projektu planu została przeprowadzona i zaprotokołowana w dniu 27 marca 2019 r. Następnie dnia 6 maja 2019 r. Wójt rozstrzygnął w sprawie uwag do projektu planu. W dniu 5 czerwca 2019 r. Rada Gminy Komprachcice uchwaliła MPZP stwierdzając, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi Osiny nie narusza ustaleń Studium. W § 2 ust. 1-2 uchwały stwierdzono, że uchwala się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi Osiny - w granicach określonych na załączniku nr 1 do uchwały. Załącznikami do uchwały są: 1) rysunek planu w skali 1:1000 będący integralną częścią uchwały, stanowiący załącznik nr 1; 2) rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag, stanowiące załącznik nr 2; 3) rozstrzygnięcie o sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy oraz o zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych, stanowiące załącznik nr 3 do uchwały. Zdaniem Sądu czynności sporządzenia planu miejscowego zostały zatem przeprowadzone prawidłowo.

Z tych też powodów Sąd uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa w odniesieniu do terenu 7.RM. Skoro więc w skardze nie wykazano, że zaskarżona uchwała narusza prawo, należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ppsa, a w pozostałej części, wobec braku interesu prawnego skarżących, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ppsa, który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ppsa, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

Z tych powodów Sąd orzekł jak na wstępie.