Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 761/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 18, art. 168b par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 199 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 30 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Dańczak Sędzia WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 26 sierpnia 2022 roku numer: UNP 1001-22-095366 znak sprawy: 1001-IEE-2.711.120.2022.3.KJR w przedmiocie zwrotu pisma oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 21 czerwca 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim, działając na podstawie art. 66 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") i art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu pisma S. N. z 10.06.2022 r. (wpływ do urzędu 17.06.2022 r.) zatytułowanego "Skargi i zarzuty na zajęcie z dnia 20 maja 2022 r.", zwrócił skarżącemu podanie w części, w której zawarte było żądanie: " ... odszkodowania w wysokości 800 bln CHF (osiemset bilionów franków szwajcarskich) odszkodowania i tyle samo zadośćuczynienia od NFZ, urzędu skarbowego i Naczelnika urzędu skarbowego wspólnie i solidarnie".

W uzasadnieniu organ wskazał, iż na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego 09.05.2022 r. przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w Warszawie, obejmującego zaległości z tytułu zwrotu kosztów świadczenia wynikających z decyzji z 21.02.2022 r. nr 84/05/2022/KL, prowadzone jest wobec S. N. postępowanie egzekucyjne. W dniu 20.05.2022 r. zawiadomieniami nr 1017-SEE.711.52957746.2022.1.MAJANN, 1017-SEE.711. 52956895.2022.l.MAJANN na podstawie ww. tytułu wykonawczego dokonano zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych. Zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu 09.06.2022 r.

W dniu 17.06.2022 r. do Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim wpłynęło pismo strony z 10.06.2022 r. zatytułowane: "Skargi i zarzuty na zajęcie z dnia 20 maja 2022 r.". W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim pismem z 22.06.2022 r. nr 1017-SEE.711.1903.2022.2 UNP: 1017-22-059590 przesłał wierzycielowi celem zajęcia stanowiska pismo strony w części zawierającej zarzuty wniesione na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. i jednocześnie postanowieniem z 21.06.2022 r. nr 1017-SEE.711.1903.2022.4 UNP 1017-22-059751 zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr -[...]. Ponadto wniosek S. N. w części wniesionej na podstawie art. 54 u.p.e.a. skargi na czynności egzekucyjne oraz skargi na naruszenie przepisów RODO został przekazany do rozpatrzenia w odrębnych postępowaniach.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim poinformował przy tym S. N., że w zakresie rozpatrzenia żądania w sprawie "odszkodowania w wysokości 800 bln CHF (osiemset bilionów franków szwajcarskich) odszkodowania i tyle samo zadośćuczynienia od NFZ, urzędu skarbowego i Naczelnika urzędu skarbowego wspólnie i solidarnie" właściwym będzie Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim z uwagi na to, że są to sprawy z zakresu prawa cywilnego oraz z uwagi na wysokość żądanego odszkodowania. Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 66 § 1-3 k.p.a., jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu i poinformuje go o treści § 2. Do zawiadomienia stosuje się odpowiednio przepis art. 65 § 1a. § 2. Odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania. Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Organ wskazał, że w związku z tym, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim nie jest właściwy rzeczowo do rozpatrzenia pisma w zakresie żądania odszkodowania i zadośćuczynienia, postanowił o zwrocie stronie pisma w tej części.

Na powyższe rozstrzygnięcie w dniu 18 lipca 2022 r. S. N. wniósł zażalenie i podniósł, że Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zwyczajnej kradzieży, gdyż tytuł wykonawczy można wystawić wyłącznie na podstawie prawomocnego wyroku sądu.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim z 21 czerwca 2022 r. o zwrocie pisma.

Organ odwoławczy wskazał, że 9 maja 2022 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wystawił tytuł wykonawczy nr -[...], obejmujący zaległość z tytułu zwrotu kosztów świadczenia, która wynika z decyzji z 21.02.2022 r. nr 84/05/2022/KL. Następnie wierzyciel skierował ww. tytuł wykonawczy do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim, w celu jego realizacji na drodze postępowania egzekucyjnego w administracji. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim skierował zawiadomienia z 20 maja 2022 r. nr 52956895.2022.1.MAJANN i 1017-SEE.711.52957746.2022.1.MAJANN o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego odpowiednio w Banku -[...] S.A. i A. Bank -[...]. Wydruki ww. zawiadomień wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr -[...] zostały doręczone S. N. 09.06.2022 r.

W dniu 10.06.2022 r. skarżący złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim pismo, zatytułowane: "Skargi i zarzuty na zajęcie z dnia 20 maja 2022 r.". Powołał w nim art. 54 i art. 33 u.p.e.a. i zażądał uchylenia egzekucji ze względu na nieistnienie zobowiązania.

Pismem z 21.06.2022 r. organ egzekucyjny przekazał pismo S. N. z 10.06.2022 r. - w części zawierającej zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej zgłoszony na podstawie art. 33 u.p.e.a. - Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia, w celu wydania przez wierzyciela postanowienia w zakresie zgłoszonego zarzutu. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim postanowieniami z 21.06.2022 r. o numerach:

• 1017-SEE.711.1903.2022.4UNP:1017-22-059751 zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr -[...], do czasu zawiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutu,

• 1017-SEE.711.1903.2022.3 UNP 1017-22-059684 zwrócił skarżącemu podanie z 10.06.2022 r. w części dotyczącej żądania "odszkodowania w wysokości 800 bln CHF (osiemset bilionów franków szwajcarskich) (...) i tyle samo zadośćuczynienia od NFZ, urzędu skarbowego i Naczelnika urzędu skarbowego wspólnie i solidarnie".

Rozpatrując zażalenie na postanowienie z 21.06.2022 r. nr 1017-SEE.711.1903.2022.3 UNP 1017-22-059684 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wyjaśnił, że organy administracji publicznej muszą przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Organ administracji publicznej po otrzymaniu podania (pisma, żądania itd.) musi ustalić, czy jest właściwy rzeczowo, miejscowo oraz instancyjnie do jego rozpatrzenia. Inaczej mówiąc, czy obowiązujące przepisy prawa pozwalają mu załatwić konkretną sprawą, tj. np. żądanie lub wniosek zawarty w podaniu. Natomiast w przypadku gdy organ administracji publicznej stwierdzi, że nie jest właściwy do rozpatrzenia danej sprawy, to w zależności od okoliczności sprawy:

• niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zgodnie z dyspozycją art. 65 § 1 k.p.a.,

• zwraca je wnoszącemu, jeżeli organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, ze właściwym w sprawie jest sąd powszechny, o czym stanowi art. 66 § 3 k.p.a.

Organ zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim zasadnie uznał, iż nie jest organem właściwym do rozpatrzenia żądania, dotyczącego "odszkodowania w wysokości 800 bln CHF (osiemset bilionów franków szwajcarskich) (...) i tyle samo zadośćuczynienia od NFZ, urzędu skarbowego i Naczelnika urzędu skarbowego wspólnie i solidarnie". Co prawda strona nie wskazała podstawy prawnej swoich roszczeń, jednak z treści wystąpienia wynika, że skarżący żąda od organu egzekucyjnego i wierzyciela odszkodowania za szkody, które powstały na skutek niezgodnego z prawem wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej. Tego rodzaju roszczenie przewiduje art. 168b § 1 u.p.e.a. Przy czym żądanie odszkodowania zgłasza się na podstawie przepisów ustawy - Kodeks cywilny, zgodnie z którym, za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.

Organ odwoławczy wyjaśnił zatem, że żądanie dotyczące odszkodowania od organu egzekucyjnego nie może zostać rozpatrzone w żadnym z trybów uregulowanych w u.p.e.a. lub k.p.a. Podstawą jego dochodzenia są bowiem przepisy ustawy - Kodeks cywilny. Właściwym do rozpoznania powyższego żądania jest sąd powszechny. Wobec tego, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w niniejszej sprawie zasadnie organ egzekucyjny zastosował art. 66 § 3 k.p.a. i słusznie wydał postanowienie z 21.06.2022 r. Nr 1017-SEE.711.1903.2022.3 UNP 1017-22-059684 o zwrocie podania zatytułowanego "Skargi i zarzuty na zajęcie z dnia 20 maja 2022 r.", w części, w której zawarte było żądanie: " ... odszkodowania w wysokości 800 bln CHF (osiemset bilionów franków szwajcarskich) odszkodowania i tyle samo zadośćuczynienia od NFZ, urzędu skarbowego i Naczelnika urzędu skarbowego wspólnie i solidarnie".

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na dwa jednobrzmiące postanowienia z dnia 26 sierpnia 2022 r. S. N. podkreślił, iż zaprzecza wszystkim twierdzeniom organu. Wskazał, że nie istnieją "samozwańcze" tytuły egzekucyjne, a urzędnicy nie wykonują żadnych czynności administracyjnych, tylko dokonują kradzieży, co jest przestępstwem. Zdaniem skarżącego, w związku z powyższym przepisy administracyjne i cywilne nie mają zastosowania. S. N. zaznaczył, iż Konstytucja jednoznacznie wskazuje, że wszyscy są równi wobec prawa i dlatego on ma prawo domagać się bezpośrednio odszkodowania od przestępców. Podkreślił, że przez łamanie prawa przez sąd, urzędników, lekarzy i pielęgniarki nie jest w stanie prowadzić działalności gospodarczej ani inwestować utraconych pieniędzy i dlatego domaga się "odszkodowania w wysokości 8 biliardów franków szwajcarskich od każdego urzędnika w Polsce, każdego lekarza i każdej pielęgniarki w Polsce odszkodowania i tyle samo zadośćuczynienia".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, zwanej dalej "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia, gdy zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim, który działając na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a., zwrócił skarżącemu podanie z 10.06.2022 r. w części, w której zawarte było żądanie: " ... odszkodowania w wysokości 800 bln CHF (osiemset bilionów franków szwajcarskich) odszkodowania i tyle samo zadośćuczynienia od NFZ, urzędu skarbowego i Naczelnika urzędu skarbowego wspólnie i solidarnie".

Zgodnie z treścią art. 168b § 1 u.p.e.a., zobowiązany może dochodzić odszkodowania od organu egzekucyjnego lub wierzyciela na podstawie przepisów kodeksu cywilnego za szkody wyrządzone wskutek niezgodnego z przepisami prawa wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej lub postępowania zabezpieczającego. W myśl art. 18 tej ustawy, jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 66 § 1 k.p.a., jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych z podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Należy przy tym podnieść, że przepisy ustawy egzekucyjnej nie regulują kwestii dotyczących zwrotu wniosku (podania), a w szczególności dokonania tej czynności wobec stwierdzenia, że organ egzekucyjny nie jest właściwy do jego rozpatrzenia, gdyż z podania tego wynika właściwość sądu powszechnego. Przepisy tej ustawy nie przewidują również możliwości orzekania w przedmiocie odszkodowania należnego zobowiązanemu, przy zaistnieniu okoliczności wymienionych w art. 168b § 1 u.p.e.a., czy też z innych przyczyn podanych przez zobowiązanego w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Właściwym do rozpoznania tego rodzaju spraw (dotyczących odszkodowań czy zwrotu innych należności nie podlegających przepisom ustawy egzekucyjnej) jest sąd powszechny, do którego kompetencji należy rozpoznawanie spraw cywilnych, m.in. z zakresu prawa cywilnego (art. 1 k.p.c.). Stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi reguluje kodeks cywilny. W księdze trzeciej tego kodeksu uregulowane są sprawy dotyczące zobowiązań w tym odszkodowań, o których mowa w art. 417 i nast. K.c.

Skoro przepis szczególny tj. art. 168b § 1 ustawy egzekucyjnej, w sprawach tam wymienionych, w zakresie dochodzenia roszczeń przez zobowiązanego, odsyła do przepisów kodeksu cywilnego, to tym samym sprawa taka jest sprawą cywilną, do której rozpoznania właściwy jest sąd powszechny. Podobnie rzecz się ma do wszystkich innych roszczeń mających charakter cywilnoprawny, a nie podlegających działaniu przepisów ustawy egzekucyjnej czy innych spraw, do których przepisów K.p.c. się nie stosuje.

Jak wynika z ustaleń dokonanych w sprawie, skarżący wystąpił w piśmie

z 10.06.2022 r. (wpływ do urzędu 17.06.2022 r.) zatytułowanym Skargi i zarzuty na zajęcie z dnia 20 maja 2022 r. o: "...odszkodowanie w wysokości 800 bln CHF (osiemset bilionów franków szwajcarskich) odszkodowania i tyle samo zadośćuczynienia od NFZ, urzędu skarbowego i Naczelnika urzędu skarbowego wspólnie i solidarnie". Tym samym skarżący domagał się od organu egzekucyjnego zapłaty odszkodowania, bez wskazania przy tym podstawy prawnej swoich roszczeń.

Z tych przyczyn sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo ustaliły, że żądanie przez skarżącego zapłaty odszkodowania i zadośćuczynienia w sposób oczywisty wskazuje na właściwość sądu powszechnego, a przez to słusznie zastosowały przepis art. 66 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej zwracając w tej części podanie wnioskodawcy (stronie skarżącej). Na podkreślenie zasługuje przy tym fakt, iż S. N. nie zawarł w skardze żadnych merytorycznych zarzutów odnoszących się do postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim, który działając na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a., zwrócił skarżącemu podanie z 10.06.2022 r. w części, w której zawarte było żądanie odszkodowania i zadośćuczynienia.

Z uwagi na powyższe sąd, wobec niestwierdzenia okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.

R.T-M.