Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 506/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 12 lit. a tiret 4, art. 7 § 1, art. 54 § 1, art. 80 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Z. A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z [...] marca 2021 r., na podstawie m.in. art. 18 w związku z art. 54 § 1 i § 4 pkt 1 oraz ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm. - dalej: "u.p.e.a.") oddalił skargę Z. A. na czynność egzekucyjną.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z [...] stycznia 2021 r. o nr [...] organ egzekucyjny za pośrednictwem systemu teleinformatycznego dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego u dłużnika zajętej wierzytelności - [...] Bank [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] stycznia 2021 r. Zobowiązany otrzymał zawiadomienie wraz z odpisem w/w tytułu wykonawczego w dniu 29 stycznia 2021 r. Bank zrealizował powyższe zajęcie w całości i w dniu [...] lutego 2021 r. przekazał wyegzekwowaną kwotę na konto organu egzekucyjnego.

W dniu [...] lutego 2021 r. do Urzędu Skarbowego [...] wpłynęło pismo Z. A. z [...] lutego 2021 r. zatytułowane "skarga". Jednocześnie strona wniosła o zbadanie i uchylenie tytułu wykonawczego nr [...]

W uzasadnieniu Z. A. podniósł, że wierzyciel nie uwzględnił wszystkich okoliczności faktycznych rzutujących na wymagalność obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym, m.in. dotyczących zaliczenia domu letniskowego do właściwej kategorii w celu prawidłowego naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Organ egzekucyjny pismem z [...] lutego 2021 r. wezwał stronę do sprecyzowania zawartego w nim żądania poprzez wskazanie, czy przedmiotowe pismo należy traktować jako zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., czy też jako skargę na czynność organu egzekucyjnego wniesioną na podstawie art. 54 u.p.e.a.

W piśmie z [...] lutego 2021 r. strona oświadczyła, że wnosi skargę na czynność organu egzekucyjnego, na podstawie art. 54 u.p.e.a.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ powołał art. 54 § 1 pkt 1, § 3, § 5, § 7 u.p.e.a. i podkreślił, że przedmiotem skargi nie mogą być okoliczności stanowiące podstawę do złożenia innych środków prawnych przewidzianych ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem organu przedmiotowa czynność egzekucyjna, polegająca na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. [...] Bank [...] S.A., dokonana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze z [...] maja 2021 r. skarżący wniósł o oddalenie w całości tytułu egzekucyjnego z [...] stycznia 2021 r. oraz o uchylenie w całości postanowienia organów pierwszej i drugiej instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono niesłuszne wystawienie przez wierzyciela - Związek Międzygminny "Centrum Zagospodarowania Odpadów - X." w C. tytułu wykonawczego w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2016 r. do grudnia 2019 r., gdyż działka położona w Ł. przy ul. [...], wraz z posadowionym na niej budynkiem (gospodarczym) nie zostały zakwalifikowane przez Urząd Gminy w [...] do rekreacji i wypoczynku, natomiast przedmiotowy budynek gospodarczy został zaliczony do grupy "budynków pozostałych" i strona opłaca podatek od nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto argumentację uzasadniającą podniesione zarzuty.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.").

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny w sprawie jest prawidłowość dokonanej przez organ czynności egzekucyjnej, polegającej na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, a w konsekwencji zasadność oddalenia skargi skarżącego na te czynności.

Na podstawie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy. W myśl § 3 ww. przepisu, skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Zgodnie z art. 54 § 5 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie. Wniesienie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje dalszej realizacji środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W uzasadnionych przypadkach organ egzekucyjny może wstrzymać dalszą realizacją tego środka egzekucyjnego do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną stanie się ostateczne (§ 7). Podkreślenia wymaga, że skarga na czynności egzekucyjne jest środkiem o charakterze subsydiarnym, co oznacza, że stanowi uzupełnienie innych środków zaskarżenia, a zakres wykorzystania skargi jest ograniczony przez zakres stosowania innych środków prawnych.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, skarga nie może być wniesiona, wówczas gdy skarżącemu przysługuje uprawnienie do wniesienia innego środka zaskarżenia. Tym samym, przedmiotem skargi nie mogą być okoliczności stanowiące podstawę do złożenia innych środków prawnych przewidzianych ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak np. zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 u.p.e.a.), czy przesłanki umorzenia prowadzonego postępowania (art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a.). W ramach skargi na czynności egzekucyjne organ nadzoru ocenia prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej od strony wykonawczej, a więc jej zgodność z tymi przepisami ustawy, które regulują sposób i formę zastosowania danego środka egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13, wyrok NSA z 20 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 2560/18 – wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej orzeczenia nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną organu, polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. [...] Bank [...] S.A., dokonaną zawiadomieniem z [...] stycznia 2021 r. Jako uzasadnienie skargi skarżący wskazał, że wierzyciel - Związek Międzygminny "Centrum Zagospodarowania Odpadów – X." w C., nie uwzględnił wszystkich okoliczności faktycznych rzutujących na wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym z [...] stycznia 2021 r., m.in. dotyczących zaliczenia domu letniskowego do właściwej kategorii w celu prawidłowego naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ww. ustawie. Jednym z takich środków w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, stosownie do art. 1a pkt 12 lit. a tiret 4 u.p.e.a., jest egzekucja z rachunków bankowych, zatem dokonywanie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego przez organ egzekucyjny jest prawnie dozwolone.

Sposób dokonywania zajęcia rachunku bankowego reguluje przepis art. 80 u.p.e.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi.

Zawiadomienie o zajęciu sporządza się według wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 lipca 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1314), a jego obowiązkowymi elementami są (art. 67 § 2 u.p.e.a.):

1. oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego;

2. oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;

3. określenie stosowanego środka egzekucyjnego;

4. numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju;

5. kwota należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopa odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwota odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;

6. kwota należnych kosztów egzekucyjnych;

7. wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;

8. pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia;

9. data wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.

Stosownie do art. 80 § 1 i § 3 u.p.e.a., organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie:

1) po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego;

3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji.

Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (§ 3). Zgodnie z § 2 ww. przepisu, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia lub które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia.

W rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], działając na podstawie powołanych wyżej przepisów, zawiadomieniem z [...] stycznia 2021 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. [...] Bank [...] S.A. Dłużnik zajętej wierzytelności niniejsze zawiadomienie odebrał w dniu [...] stycznia 2021 r. Organ egzekucyjny doręczył skarżącemu przedmiotowe zawiadomienie w dniu [...] stycznia 2021 r. wraz z odpisem tytułu wykonawczego, na podstawie którego dokonano zaskarżonego zajęcia. Analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów wskazuje, że zajęcie zostało dokonane prawidłowo i było zgodne ze wzorem określonym z załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 lipca 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1314) oraz zawierało wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i 80 u.p.e.a.

W ocenie Sądu organ egzekucyjny nie naruszył zasad prowadzenia egzekucji. Przedmiotowa czynność egzekucyjna, polegająca na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego u dłużnika zajętej wierzytelności, dokonana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Rozpatrując środek zaskarżenia organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu podkreślił, że skarżący nie wskazał żadnych konkretnych zarzutów dotyczących dokonanej czynności egzekucyjnej. Strona podniosła natomiast, że wierzyciel nie uwzględnił wszystkich okoliczności faktycznych rzutujących na wymagalność obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym, m.in. dotyczących zaliczenia domu letniskowego do właściwej kategorii w celu prawidłowego naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podkreślenia wymaga kwestia, że w postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1144/18).

W ramach skargi na czynności egzekucyjne, organ egzekucyjny, jak również organ odwoławczy ocenia wyłącznie prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej od strony wykonawczej, a więc jej zgodność z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które regulują sposób i formę zastosowania danego środka egzekucyjnego.

Reasumując, Sąd stwierdza, że tryb dokonanego zajęcia był prawidłowy i zgodny z obowiązującym stanem prawnym, a zarzuty podnoszone przez skarżącego, nie zasługują na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.