Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 731/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 92c ust. 1 pkt 1 i ust. 1a
journal: Dz.U. 2022 poz 2201
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 189a par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 16 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi D. M. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia 8 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Inspektor Transportu Drogowego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 25 maja 2023 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2 500 zł.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano:

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775), dalej: "K.p.a.",

- art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201), dalej: "u.t.d.";

- Ip. 15.2 i lp. 16 załącznika nr 4 do u.t.d.;

- art. 32 ust. 3 i art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 2014.60.1 ze zm.), dalej: "rozporządzenie 165/2014";

- art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.), dalej: "P.r.d.";

- § 6a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r., poz. 2141), dalej: "rozporządzenie Ministra w sprawie kontroli ruchu drogowego";

- lp. 1.1.14.a.2 załącznika I do rozporządzenia Ministra w sprawie kontroli ruchu drogowego;

- art. 1, art. 2, art. 4 i art. 8 oraz załącznik I część I punkt F rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L Nr 300, str. 51), dalej: "rozporządzenie 1071/2009".

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, co następuje.

W dniu 14 kwietnia 2023 r. w [...] na drodze krajowej nr [...] dokonano kontroli drogowej zestawu pojazdów składającego się z pojazdu marki [...] o nr rej. [...] z naczepą marki [...] o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Pojazdem kierował D. S.. Pojazdem wykonywano krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy [...] Usługi Transportowe "[...]". Przebieg kontroli utrwalono w protokole kontroli nr [...] z dnia 14 kwietnia 2023 r.

Na podstawie informacji zawartych w Krajowym Rejestrze Elektronicznym Przedsiębiorców Transportu Drogowego ustalono, że osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie [...] Usługi Transportowe "[...]" jest D. M.. W związku z tym pismem z 19 kwietnia 2023 r. zawiadomiono osobę zarządzającą transportem o wszczęciu z urzędu postępowania.

Decyzją z 25 maja 2023 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. orzekł o nałożeniu na osobę zarządzającą transportem (D. M.) karę pieniężną w łącznej wysokości 2 500 zł za:

- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne (lp. 15.2 zał. nr 4 do u.t.d.) - kara pieniężna w wysokości 500 zł;

- korzystanie przez kierowcę z niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf (lp. 16 zał. nr 4 do u.t.d.) - kara pieniężna w wysokości 2 000 zł.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Decyzją z 8 września 2023 r. Inspektor Transportu Drogowego orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, co następuje.

W trakcie kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] na podstawie badania organoleptycznego wykazano usterki pojazdu w postaci nadmiernego zużycia tarczy hamulcowej oraz pęknięcia na powierzchni tarczy hamulcowej pierwszej osi z prawej strony.

Zgodnie z załącznikiem I rozporządzenia Ministra w sprawie kontroli ruchu drogowego, tj. sposobu identyfikowania pojazdu, zakres i metody badania jego stanu technicznego oraz kryteria oceny usterek stwierdzonych podczas tego badania: 1.1.14.a.2 Bębny hamulcowe, tarcze hamulcowe - nadmierne zużycie bębna lub tarczy, rysy lub pęknięcia na powierzchni, niepewne mocowanie.

W załączniku I do rozporządzenia Ministra w sprawie kontroli ruchu drogowego określono, że wskazana usterka jest kwalifikowana jako niebezpieczna.

Ponadto w toku kontroli stwierdzono inne usterki, niezakwalifikowane jako niebezpieczne, tj. pęknięta szyba czołowa, kontrolka systemu samodiagnostyki wskazująca uszkodzenie układu przeciwblokującego ABS, niedziałające pojedyncze źródło światła drogowego - strona prawa, awaria urządzenia do redukcji emisji spalin - wskaźnik awarii niezgodny z prawidłową sekwencją.

Powyższe wskazuje, że stan techniczny pojazdu znacznie odbiegał od prawidłowego. W sprawie nie ma wątpliwości odnośnie kwalifikacji stwierdzonej w sprawie usterki jako niebezpiecznej.

Zarządzający transportem powinien wprowadzić rozwiązania organizacyjne zapewniające zgodność realizowanych przewozów i floty pojazdów z przepisami. Stwierdzona w toku kontroli usterka powstała w wyniku długotrwałej eksploatacji, stąd zarządzający transportem realizując choćby okresowe kontrole stanu technicznego pojazdów mógł ujawnić, że stan techniczny pojazdu odbiega od prawidłowego.

Zarządzający transportem nie przedstawił jakie procedury obowiązują w przedsiębiorstwie w celu zapobiegania wskazanym sytuacjom.

Dokument potwierdzający aktualność badań technicznych pojazdu nie stanowi przedmiotu postępowania. Naruszenie nie dotyczy bowiem braku przeglądu technicznego pojazdu, a ujawnienia usterki niebezpiecznej.

Ponadto, analiza danych cyfrowych pobranych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe marki [...] o nr rej. [...] oraz karty kierowcy D. S. wykazała, że kierowca 13 kwietnia 2023 r. o godz. 18:54 wylogował z tachografu swoją kartę, a następnie zalogował ją dopiero 14 kwietnia 2023 r. o godz. 13:21. W tym okresie tachograf nie zapisał w pamięci ani na karcie kierowcy żadnych danych dotyczących aktywności kierowcy, przebytej drogi oraz prędkości pojazdu. Dokonano również sprawdzenia wskazanego pojazdu na wagach preselekcyjnych zainstalowanych na DK S8 po kątem jego potencjalnego poruszania się na trasie S8. Wskazana analiza wykazała, że pojazd o nr rej. [...] został zarejestrowany przez system wag preselekcyjnych w następujących lokalizacjach:

- 14 kwietnia 2023 r. godz. 04:44 - Stacja [...]

- 14 kwietnia 2023 r. godz. 04:58 - Stacja [...]

- 14 kwietnia 2023 r. godz. 05:08 - Stacja [...].

Powyższe potwierdza, że we wskazanych datach i godzinach pojazd poruszał się, ale tachograf nie rejestrował aktywności kierowcy, przebytej drogi i prędkości pojazdu. W związku z powyższym stwierdzono, że kierowca podłączył do tachografu niedozwolone urządzenie lub przedmiot wykonany lub przeznaczony do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf.

Stosownie do art. 4 rozporządzenia 1071/2009 przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która: a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa.

Powyższy przepis wskazuje, że zarządzający transportem odpowiada za wszystkie aspekty wykonywanego przewozu i żadne wewnętrzne umowy czy ustalenia nie wyłączają odpowiedzialności za poszczególne elementy. Jednym z nich jest stosowanie przez kierowcę niedozwolonego przedmiotu mającego na celu manipulowanie danymi rejestrowanymi przez tachograf. Kierowca stosując niedozwolony przedmiot zakłócający pracę urządzenia rejestrującego może nie przestrzegać norm czasu pracy. Niestosowanie się do norm czasu pracy powoduje zagrożenie w ruchu drogowym. Zarządzający transportem powinien planować przewozy w sposób wykluczający stosowanie niedozwolonych praktyk przez kierowców. Nie można zatem wskazywać, że osoba zarządzająca transportem nie ma wpływu na zachowanie kierowcy i nie ponosi za nie odpowiedzialności. Zarządzający transportem odpowiada za wszystkie elementy działalności transportowej, w tym za planowanie tras i organizowanie pracy w sposób gwarantujący przestrzeganie norm czasu pracy i wymaganych odpoczynków. Zarządzający powinien w taki sposób nadzorować wykonywane przez kierowców zlecenia, aby wyeliminować ryzyko stosowania niedozwolonych urządzeń celem naruszania obowiązujących przepisów.\

Bezsprzeczne jest, że do stwierdzonych w wyniku kontroli naruszeń doszło. Faktu tego nie neguje również zarządzający. Strona w toku postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów pozwalających na uwolnienie jej od odpowiedzialności. Nie przedstawiła dowodów wskazujących na to, że do popełnienia naruszeń doszło w wyniku niemożliwych do przewidzenia okoliczności. Właściwa kontrola nad działaniami podejmowanymi przez kierowcę w trasie, a także wprowadzenie odpowiednich rozwiązań organizacyjnych w celu weryfikacji stanu technicznego pojazdów przedsiębiorcy pozwoliłoby uniknąć popełnienia naruszeń. Tym samym w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 92c u.t.d.

Przepis art. 92a ust. 2 i ust. 8 w zw. z załącznikiem nr 4 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia wskazane w tym załączniku. Organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych, a regulacja wynikająca z art. 189d K.p.a. na mocy art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zastosowania w sprawie nie znajdą również przepisy art. 189e i art. 189f K.p.a. regulujące przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i udzielenia pouczenia. Kwestie te uregulowano odrębnie w art. 92c ust. 1 u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 K.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa K.p.a.

W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d. przez nałożenie na zarządzającego transportem kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że zarządzający transportem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których zarządzający transportem nie mógł przewidzieć; w tym kontekście wskazano, że:

a) w przedsiębiorstwie wdrożono procedurę, do której kierowca ma obowiązek zastosować się przed każdym wyjazdem w trasę; dotyczy ona m. in. sprawdzania wszystkich elementów pojazdu i kontroli okresowej;

b) do obowiązków zarządzającego transportem należy pilnowanie terminów przeglądów pojazdów czy badań kierowców, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych czy też podstawowa księgowość w firmie; sprawdzanie stanu technicznego pojazdu przed każdym wyjazdem w trasę wychodzi jednak poza zakres jego kompetencji; nie jest bowiem możliwe sprawdzanie pojazdu przed każdym wyjazdem w trasę przez zarządzającego transportem;

c) zarządzający transportem nie posiada sprzętu, który umożliwiałby kontrolę stanu tarcz hamulcowych; procedury obowiązujące w firmie powinny zapobiegać takim naruszeniom; strona przedłożyła potwierdzenie wykonania badania technicznego pojazdu potwierdzającego, że pojazd otrzymał wynik pozytywny, a więc dopuszczono go do ruchu jako spełniającego wymogi bezpieczeństwa;

d) zarządzający transportem nie miał wiedzy, że kierowca może posłużyć się niedozwolonym urządzeniem czy przedmiotem w celu zakłócenia pracy tachografu;

2. art. 92a ust. 2 u.t.d. w związku z rozporządzeniem 1071/2009 przez uznanie, że dopuszczalne jest nałożenie kary na zarządzającego transportem za zachowanie innej osoby (kierowcy) w sytuacji gdy o ile przedsiębiorca (przewoźnik) może w określonych sytuacjach ponosić obiektywną (niezależną od winy) odpowiedzialność za zachowanie swoich pracowników (na zasadzie ryzyka), o tyle osoba zarządzająca transportem nie będąca przedsiębiorcą nie ponosi odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za cudze zachowanie na które nie miała wpływu;

3. art. 189a § 2 pkt 1-3 K.p.a. a contrario, art. 189d K.p.a. i art. 189f K.p.a. przez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów K.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), regulujących zasady ich nakładania; powinny one znaleźć zastosowanie do kar nakładanych przez organy na podstawie u.t.d.; przepisy te pozwalają miarkować kary i od nich odstępować lub poprzestać na pouczeniu; zostały one przez organy pominięte, mimo że kary pieniężne w u.t.d. uregulowano częściowo, nie uwzględniając wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 K.p.a., przede wszystkim odstępowania od nałożenia kary, przez co konieczne jest w przypadku przepisów u.t.d. odwołanie się do uregulowań działu IVa K.p.a.

W uzasadnieniu skargi wskazano ponadto, co następuje.

Zgodnie z § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra w sprawie kontroli ruchu drogowego usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej klasyfikuje się do jednej z trzech kategorii: usterek drobnych, usterek poważnych albo usterek niebezpiecznych. Naruszenie zakwalifikowane pod Ip. 15.2. zał. nr 4 do u.t.d. stanowi o wykonywaniu przejazdu pojazdem posiadającym usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczną, a więc dotyczy to sytuacji gdy dochodzi do bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego w wyniku zagrożenia utratą ładunku lub jego części lub zagrożenia wynikającego bezpośrednio z ładunku, lub bezpośredniego narażenia ludzi na niebezpieczeństwo. Rozważenia wymaga zatem czy stwierdzone podczas kontroli naruszenie może zostać zakwalifikowane jako niebezpieczne, a tym samym czy na zarządzającego transportem może zostać nałożona kara pieniężna z Ip. 15.2. zał. nr 4 do u.t.d.

W załączniku nr 4 do u.t.d. odwołano się do rozporządzenia 2016/403. Naruszenie sklasyfikowane w zał. 4 do u.t.d. pod numerem lp. 16 odpowiada naruszeniu sklasyfikowanemu pod nr 9 w tabeli 2 załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dalej: "rozporządzenie 2016/403" (Grupa naruszeń przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 - tachograf). Naruszenie 6.1.3 zał. nr 3 do u.t.d. również odpowiada kwalifikacji naruszenia sklasyfikowanego pod nr 9 w tabeli 2 załącznika I do rozporządzenia 2016/403. W u.t.d. pod przypisem 13 do załącznika nr 3 wskazano, że kwalifikacja naruszenia do odpowiedniej grupy naruszeń określonych w tabeli 2 załącznika I do rozporządzenia 2016/403 dotyczy tylko przewoźników drogowych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Generalnie stan faktyczny jest bezsporny. Skarżący, jako zarządzający transportem, nie kwestionuje ani że przedmiotowy pojazd posiadał usterkę, którą stwierdził organ (kwestionuje jedynie, że nie była ona niebezpieczna) ani że kierowca korzystał z niedozwolonego urządzenia zakłócającego prawidłową pracę tachografu.

Skarżący kwestionuje natomiast to, że jako zarządzający transportem ma co do zasady ponieść odpowiedzialność za stwierdzone uchybienia, którą ewentualnie powinien ponieść przedsiębiorca (zarzut drugi skargi), a ponadto - że jego ewentualna odpowiedzialność powinna być wyłączona na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d. (zarzut pierwszy skargi).

Ponadto skarżący twierdzi, że w sprawie mają zastosowanie przepisy działu IVa K.p.a.

W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, że w toku sprawdzenia stanu technicznego przedmiotowego pojazdu stwierdzono nadmierne zużycie tarczy hamulcowej i pęknięcia na powierzchni tarczy hamulcowej pierwszej osi z prawej strony ciągnika samochodowego o nr rej. [...]. Zgodnie z lp. 1.1.14 lit. a załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra w sprawie kontroli ruchu drogowego tego rodzaju usterka jest "niebezpieczna" i jako taka powoduje bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu (§ 5 ust. 7 pkt 3 rozporządzenia Ministra w sprawie kontroli ruchu drogowego). Zgodnie z lp. 15.2 zał. nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym m. in. usterkę układu hamulcowego, zakwalifikowane jako niebezpieczne, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 500 zł. Tego rodzaju naruszenie należy do najpoważniejszych naruszeń (NN) i wskazane jest w załączniku I do rozporządzenia 2016/403 pod poz. 5.2 NN.

Z kolei, jeżeli chodzi o drugą podstawę do nałożenia kary pieniężnej, czyli o korzystanie przez kierowcę z niedozwolonego urządzenia zakłócającego prawidłową pracę tachografu, okoliczność ta również jest bezsporna. Analiza danych cyfrowych pobranych z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe marki [...] o nr rej. [...] oraz karty kierowcy D. S. wykazała, że kierowca 13 kwietnia 2023 r. o godz. 18:54 wylogował z tachografu swoją kartę, a następnie zalogował ją dopiero 14 kwietnia 2023 r. o godz. 13:21. W tym okresie tachograf nie zapisał w pamięci ani na karcie kierowcy żadnych danych dotyczących aktywności kierowcy, przebytej drogi oraz prędkości pojazdu. Dokonano również sprawdzenia wskazanego pojazdu na wagach preselekcyjnych zainstalowanych na DK S8 po kątem jego potencjalnego poruszania się na trasie S8. Wskazana analiza wykazała, że pojazd o nr rej. [...] został zarejestrowany przez system wag preselekcyjnych w następujących lokalizacjach: 14 kwietnia 2023 r. godz. 04:44 - Stacja [...], 14 kwietnia 2023 r. godz. 04:58 - Stacja [...] i 14 kwietnia 2023 r. godz. 05:08 - Stacja [...]. We wskazanych datach i godzinach pojazd zatem poruszał się, zaś tachograf nie rejestrował aktywności kierowcy, przebytej drogi i prędkości pojazdu, co oznacza, że kierowca podłączył do tachografu niedozwolone urządzenie lub przedmiot wykonany lub przeznaczony do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf.

Przechodząc do kwestii odpowiedzialności skarżącego jako zarządzającego transportem za powyższe naruszenia należy podnieść, że zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009 przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa (lit. a) oraz ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem (lit. b).

Zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie (art. 92a ust. 2 u.t.d.).

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 92a ust. 8 u.t.d.).

Stosownie do:

- l.p. 15.2 zał. nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę układu hamulcowego, zakwalifikowane jako niebezpieczne, skutkuje nałożeniem kar pieniężnej w wysokości 500 zł (5.2 NN - zał. nr I do rozporządzenia 2016/403).

- l.p. 16 zał. nr 4 do u.t.d. korzystanie przez kierowcę z niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł (2.9 NN - zał. nr I do rozporządzenia 2016/403).

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d. należy podnieść, co następuje. Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Stosownie do art. 92c ust. 1a u.t.d. przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 (czyli m. in. zarządzającego transportem).

Nie można przy tym uznać, że samo wdrożenie w przedsiębiorstwie procedur mających na celu zapewnienie zgodnego z prawem stanu technicznego pojazdów czy brak możliwości technicznych sprawdzenia stanu technicznego pojazdu przed wyruszeniem w trasę bądź brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy zwalnia osobę zarządzająca transportem z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że osoba ta mogłaby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji niezgodnego z prawem stanu technicznego pojazdu czy naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby w istocie zwolnienie jej w każdej sytuacji z podstawowego obowiązku, jaki został określony w przepisach. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem skarżącego było sprawowanie nadzoru nad stanem technicznym pojazdów i odpowiednimi zachowaniami kierowców. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, a wtedy trudno jest o osobisty nadzór osoby zarządzającej transportem. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy okoliczności, których "nie można przewidzieć", bowiem osoba zarządzająca transportem ma obowiązek organizowania kierowcom pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów. Dodatkowo podkreślić trzeba, że w art. 92c u.t.d. chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, a więc sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od osoby zarządzającej transportem, np. klęska żywiołowa, katastrofa czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych.

Skoro z art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d. wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w 2, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów działu IVa K.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189f K.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem, na osobę tą nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189f K.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a dla przyjęcia, że przepisy działu IVa K.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a K.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny.

Nie naruszono zatem wskazanych w skardze przepisów. Podjęto wszelkie konieczne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dano im stosowny wyraz w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji.

Wobec tego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) oddalił skargę.