Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 34/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: zobowiązano organ do załatwienia sprawy
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 1, § 2, art. 154 § 6, art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, art. 151, art. 55 §, § 2, art. 54 § 2, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 191, art. 190 ust. 13
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi E. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku I. zobowiązuje Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] na rzecz skarżącej E. S. sumę pieniężną w wysokości 500 zł /słownie: pięćset złotych/; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] na rzecz skarżącej E. S. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SAB/Rz 34/23

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi E.S. jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [....] dotyczącego rozpatrzenia wniosku.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, 23 lipca 2019 r. do Dyrektora ZZ PGW WP w [...] wpłynęło zawiadomienie Starosty [...] z 19 lipca 2019 r. nr AB.1511.1.2019, którym przekazano wniosek E.S. z 17 lipca 2019 r. o przeprowadzanie postępowania wyjaśniającego w kwestii legalności wykonanego na należącej do J.Z. działce nr [...] w G. urządzenia wodnego, przylegającego do działki nr [...] stanowiącej jej własność.

Dyrektor ZZ pismem z 20 sierpnia 2019 r. nr RZ.ZUZ.1.421.313.2019.TB udzielił odpowiedzi Staroście (wskazując, że wizja lokalna w terenie nie potwierdziła wykonania trwałych urządzeń wodnych przez J.Z., który dopiero stara się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego), a zawiadomieniem z 20 listopada 2019 r. nr RZ.ZUZ.1.424.14.2019.TB poinformował o wszczęciu w oparciu o art. 191 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm., dalej: u.P.w.). postępowania administracyjnego w sprawie rozpatrzenia wniosku E.S. dot. nielegalnie wybudowanego na działce nr [...] urządzenia wodnego.

8 stycznia 2020 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną połączoną

z oględzinami działek nr [...] i [...] przylegających do działki nr [...] w G., po czym Dyrektor ZZ postanowieniem z 27 maja 2020 r.

nr RZ.ZUZ.1.424.14.2019.KS zawiesił na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r.,

poz. 256, dalej: k.p.a.) postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek E.S.(wskazując na postępowanie zmierzające do ustanowienia prawa trwałego zarządu Powiatowego Zarządu Dróg w [...] do stanowiącej drogę działki

nr [....], na której wg ustaleń znajduje się zabudowany przez J.Z. odcinek rowu odprowadzający wody opadowe i roztopowe); w wyniku zażalenia E.S., powyższe postanowienie zostało uchylone postanowieniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej PGW WP w Rzeszowie

z 29 lipca 2020 r. nr RZ.RPU.533.1.2020.AJ.

Po otrzymaniu 5 października 2020 r. pisma wnioskodawczyni z zapytaniem co do dalszych podjętych w sprawie czynności, Dyrektor ZZ pismem

z 20 października 2020 r. zawiadomił o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany funkcji urządzenia wodnego, a wydaną

10 lutego 2021 r. decyzją nr RZ.ZPU.1.424.14.2021.KS umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne "w sprawie zakolektorowania urządzenia wodnego, a następnie przykrycia, utwardzenia oraz wybudowania na

w/w kolektorze wpustu ulicznego typu ciężkiego na odcinku zabudowanego rowu na działce nr [...] w G., wszczętego w trybie art. 191 u.P.w.".

Zawiadomieniem z 15 lutego 2021 r. nr RZ.ZPU.1.424.14.2019.KS Dyrektor ZZ poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku E.S. w oparciu o art. 190 ust. 13 u.P.w. w zakresie legalizacji lub likwidacji urządzenia wodnego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania E.S., Dyrektor RZGW decyzją

z 12 maja 2021 r. nr RZ.RPU.533.2.2021.AJ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ZZ z 10 lutego 2021 r., podzielając stanowisko, że niezasadnym było wszczęcie postępowania dotyczącego nienależytego utrzymania urządzenia wodnego, bowiem z ustalonych okoliczności wynika, że należy przeprowadzić postępowanie w sprawie legalności wykonanego urządzenia wodnego.

W wyniku skargi wniesionej przez E.S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 9 listopada 2021 r. II SA/RZ 1133/21 uchylił w całości decyzje organów z 10 lutego i 12 maja 2021 r., wskazując, że wskazanie przez ustawodawcę sposobów rozstrzygnięcia sprawy nienależytego utrzymania urządzenia wodnego oraz legalności wykonania tego urządzenia zarówno w art. 191 jak i w art. 190 ust. 13 u.P.w. oznacza, że decyzja nakazująca wykonanie urządzeń (przywrócenia jego poprzedniej funkcji) może zostać wydana zarówno w jednym, jak

i w drugim postępowaniu. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy pismem Dyrektora RZGW z 7 września 2022 r. zostały przekazane do Dyrektora ZZ

9 września 2022 r.

29 listopada 2022 r. do Dyrektora ZZ zostało przekazane przez Dyrektora RZGW pismo E.S. z 21 listopada 2022 r. "w sprawie niezwłocznego usunięcia w całości nielegalnie zbudowanego urządzenia wodnego typu ciężkiego na działce nr [...] bezpośrednio przylegającej do działki nr ewid. [...] ".

3 stycznia 2023 r. E.S. – w związku z prowadzeniem postępowania administracyjnego "dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" - złożyła ponaglenie na działanie Dyrektora ZZ. Wydanym w jego następstwie postanowieniem z 31 stycznia 2023 r. nr RZ.RUZ.4222.1.2023.JP Dyrektor RZGW uznał, że Dyrektor ZZ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które jednak nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązując jednocześnie Dyrektora ZZ do załatwienia sprawy w zakresie art. 190 ust. 13 u.P.w. do 10 marca 2023 r.

Skierowaną do WSA w Rzeszowie skargą datowaną na 20 lutego 2023 r. - doręczoną Dyrektorowi ZZ 24 lutego 2023 r. – E.S. zarzuciła temu organowi przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie, podnosząc naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 8, 12, 35 § 1 w zw.

z art. 37 § 1 k.p.a. Wniosła o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 5 000 zł, zasądzenie od Dyrektora ZZ na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 5 000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podała, że skoro ze stanowiska WSA w Rzeszowie wyrażonego w wyroku z 9 listopada 2021 r. II SA/RZ 1133/21 wynika, że decyzja nakazująca wykonanie urządzeń (przywrócenia jego poprzedniej funkcji) może zostać wydana zarówno w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 191 jak

i art. 190 ust. 13 u.P.w., to oznacza, że do czasu rozstrzygnięcia kwestii legalnego wykonania urządzenia wodnego będącego przedmiotem postępowania wszczętego 15 lutego 2021 r., kwestia funkcjonowania tego urządzenia, co de facto jest istotą jej wniosku, pozostaje otwarta. Dopiero wynik przeprowadzonego postępowania

z art. 190 ust. 13 u.P.w. będzie miał wpływ na sposób rozstrzygnięcia jej wniosku.

Skarżąca podniosła, że w aktach sprawy przekazanej przez Dyrektora ZZ przy piśmie z 17 stycznia 2023 r. nie ma informacji o podjętych przez ten organ po

9 września 2022 r. czynnościach administracyjnych. Tymczasem zgodnie z art. 35 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania. W myśl art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwieniu sprawy w terminie organ jest obowiązany

zawiadomić strony postępowania podając przyczyny zwłoki, termin załatwienia sprawy, wskazać nowy termin do załatwienia sprawy oraz pouczyć o prawie do wniesienia ponaglenia.

Stosownie do powyższego w styczniu 2023 r. złożyła do Dyrektora RZGW ponaglenie w związku z działaniem Dyrektora ZZ, jednak nie zgadza się z zapadłym w następstwie jego rozpatrzenia postanowieniem Dyrektora RZGW z 31 stycznia 2023 r. w zakresie w jakim uznał, że związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania przez Dyrektora ZZ nie miało miejsce rażące naruszenie prawa. Podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie odpowiadają w świetle

art. 12 k.p.a. zasadzie szybkości postępowania. Mają charakter czynności pozornych i nie są istotne dla merytorycznego załatwienia sprawy. Ciąg czynności podejmowanych przez organ w postępowaniu wszczętym wnioskiem złożonym

w rozpoznawanej sprawie nie pozostawia wątpliwości co do tego, że Dyrektor ZZ prowadził postępowanie opieszale i z naruszeniem wynikających z procedury administracyjnej terminów załatwienia sprawy. Za taką oceną przemawia m.in. fakt, iż przyczyny braku działania organu nie były wyjaśniane stronie postępowania, co stanowiło oczywistą obrazę art. 36 k.p.a. Poza tym organ niesłuszne zawiesił postępowania w sprawie, a następnie je umorzył.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ZZ wniósł o jej odrzucenie w całości, wskazując, że "będące przedmiotem skargi postanowienie /Dyrektora RZGW wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia/ zostało wydane na podstawie art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a.", który nie przewiduje możliwości wniesienia na nie zażalenia. Postanowienie to ma charakter wpadkowy, a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, wobec czego nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Aby skarga była dopuszczalna, przedmiot zaskarżenia musi wpisywać się w kognicję sądu administracyjnego określoną w art. 3 § 2-3 P.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola sądu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie (zażalenie, odwołanie lub ponaglenie), jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie – art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a.; zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

W rozpoznawanej sprawie wymóg ten został spełniony, gdyż skarżąca pismem

z 3 stycznia 2023 r. w związku z przedłużającym się terminem załatwienia sprawy wniosła ponaglenie do organu wyższego stopnia, tj. Dyrektora RZGW, który postanowieniem z 31 stycznia 2023 r. uznał, że Dyrektor ZZ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które w jego ocenie nie miało miejsca

z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczenia wymaga przy tym, że mimo jednoczesnego zobowiązania Dyrektora ZZ przez Dyrektora RZGW do załatwienia sprawy do 10 marca 2023 r., skarżąca nie miała obowiązku oczekiwania

z wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania do upływu tego terminu, który zresztą i tak nie został przez Dyrektora ZZ dochowany.

W kolejności, odniesienia wymaga – zawarty w odpowiedzi na skargę - wniosek Dyrektora ZZ o jej odrzucenie. W kontekście przedstawionej w tym zakresie argumentacji Sąd zauważa, że pełnomocnik Dyrektora ZZ błędnie utożsamił przedmiot zaskarżenia z postanowieniem Dyrektora RZGW z 31 stycznia 2023 r.,

a nie z zarzucanym mu przewlekłym prowadzeniem postępowania, które wpisuje się w kognicję orzeczniczą sądów administracyjnych. O ile bowiem faktycznie skarga do sądu administracyjnego na postanowienie wydawane na skutek rozpatrzenia ponaglenia nie przysługuje (zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty), to jak już wskazano wyżej, właściwość sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. W tej sytuacji wniosek o odrzucenie skargi nie mógł zostać uwzględniony, a ona sama podlegała merytorycznemu rozpoznaniu.

Pod pojęciem przewlekłości postępowania należy rozumieć sytuację, w której organ co prawda podejmuje określone czynności, niemniej nie są to czynności zmierzające do końcowego załatwienia sprawy. Zgodnie m.in. z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2018 r. II OSK 349/18 - LEX

nr 2509354, przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ale podejmuje czynności dowodowe lub inne czynności ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy.

Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi zatem wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną koncentracją w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych lub nieistotnych dla załatwienia sprawy, co skutkuje nieuzasadnionym przedłużaniem terminu jej załatwienia.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zarzuciła Dyrektorowi ZZ przewlekłość postępowania dotyczącego legalności wykonania na należącej do J.Z. działce nr [...] w G. urządzenia wodnego, którego funkcjonowanie szkodliwie oddziałuje na przylegającą do niej działkę nr [...] będącą jej własnością.

Sprawa została zainicjowana wnioskiem skarżącej z 17 lipca 2019 r. (otrzymanym przez Dyrektora ZZ 23 lipca 2019 r.) i pierwotnie była prowadzona w trybie art. 191 u.P.w. w przedmiocie zmiany funkcji urządzenia wodnego. Kluczowe znaczenie dla rozpoznania niniejszej skargi należy przypisać wydanemu (także na skutek skargi E. S.) przez WSA w Rzeszowie 9 listopada 2021 r. wyrokowi o sygn. akt

II SA/RZ 1133/21, którym to Sąd uchylił decyzję Dyrektora RZGW z 12 maja 2021 r.

i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora ZZ z 10 lutego 2021 r. umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie zabudowania rowu na działce nr [...] w G.

Ponieważ kwestia przewlekłości postępowania administracyjnego nie stanowiła przedmiotu sądowej kontroli w powyższej sprawie, nie zachodzi w tym zakresie tzw. powaga rzeczy osądzonej. W związku z tym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zauważa, że analiza toku postępowania administracyjnego przed wydaniem 9 listopada 2021 r. wyroku II SA/RZ 1133/21 wskazuje, że już wtedy

w sposobie procedowania przez Dyrektora ZZ można było dostrzec przewlekłość wynikającą z wykonywania czynności w dużym odstępie czasu (między zawiadomieniem z 20 października 2020 r. o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany funkcji urządzenia wodnego a wydaniem decyzji 10 lutego 2021 r. minął kilkakrotnie dłuższy okres, niż wskazany w tym zawiadomieniu 14-dniowy termin na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz ewentualne zgłoszenie pisemnych żądań).

Na ocenę skuteczności zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania przez Dyrektora ZZ zasadniczy wpływ miał jednak sposób prowadzenia postępowania po otrzymaniu odpisu wyroku II SA/RZ 1133/21 wraz z jego uzasadnieniem, co nastąpiło 9 września 2022 r.

Trafnie zauważyła skarżąca, że od tego dnia aż do 3 stycznia 2023 r. kiedy wniosła ponaglenie na działanie Dyrektora ZZ, organ ten - naruszając w szczególności terminy załatwienia sprawy określone w art. 35 § 3 k.p.a. - nie dokonał w sprawie żadnych czynności i to mimo otrzymania 29 listopada 2022 r. jej pisma z 21 listopada 2022 r. w sprawie niezwłocznego usunięcia w całości nielegalnie zbudowanego urządzenia wodnego na działce nr [...], a także mimo zawartego w uzasadnieniu wyroku II SA/RZ 1133/21 wskazania, że rozstrzygnięcie sprawy nienależytego utrzymania urządzenia wodnego (art. 191 u.P.w.) oraz legalności jego wykonania (art. 190 ust. 13 u.P.w.) oznacza, że decyzja nakazująca wykonanie urządzeń (przywrócenia jego poprzedniej funkcji) mogła zostać wydana zarówno w jednym, jak i w drugim postępowaniu.

Co więcej, Dyrektor ZZ będąc zobowiązany na mocy wydanego po rozpatrzeniu ponaglenia postanowienia Dyrektora RZGW do załatwienia sprawy w terminie do

10 marca 2023 r., nie wywiązał się z tego obowiązku, kierując dopiero 13 marca 2023 r. do stron postępowania zawiadomienie o zakończeniu zbierania materiału dowodowego, zwłaszcza że jak wynika z akt administracyjnych sprawy, żadne czynności z tym związane nie były przez niego dokonywane; jako ostatnią z nich należy faktycznie wskazać przeprowadzoną 8 stycznia 2019 r. rozprawę administracyjną, co pośrednio może świadczyć o tym, że sprawa – w związku

z zakwestionowaniem przez Sąd wyrokiem II SA/Rz 1133/21 prawidłowości umorzenia postępowania - nadawała się do rozstrzygnięcia niezwłocznie po otrzymaniu przez Dyrektora ZZ prawomocnego odpisu tego wyroku wraz

z uzasadnieniem.

Także mimo wyznaczonego w zawiadomieniu z 13 marca 2023 r. terminu 3 dni na zgłoszenie uwag i wniosków oraz wypowiedzenia się stron co do zebranych dowodów i materiałów – ze wskazaniem, że po upływie tego terminu zostanie wydana stosowna decyzja, Dyrektor ZZ przychylając się wniosku J. Z. z 17 marca 2023 r. o jego wydłużenie, w sposób całkowicie nieuzasadniony wydłużył ten termin o 14 dni, ale liczony dopiero "od dnia zwrotu akt sprawy z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego", co pozostawało w związku

z wniesioną przez E.S. skargą na przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania administracyjnego w sprawie (datowaną na 20 lutego 2023 r., doręczoną Dyrektorowi ZZ 24 lutego 2023 r.). Sąd nie akceptuje takiego rozwiązania, stojąc na stanowisku, że wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora ZZ absolutnie nie stało na przeszkodzie do załatwienia sprawy.

Na tym tle Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2023 r. II OSK 1077/22 - LEX nr 3580865, że "usprawiedliwieniem zwłoki w prowadzeniu postępowania nie może być sam brak posiadania przez organ akt administracyjnych z uwagi na inne postępowania sądowe. W obecnych realiach technicznych nie ma bowiem żadnych przeszkód, by sporządzić kopie tych akt i terminowo podejmować czynności".

W kontekście opisanych wyżej okoliczności zdaniem Sądu spełnione zostały przesłanki do uznania, że zaszły podstawy do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania przez Dyrektora ZZ, w sposób ewidentnie dłuższy niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, z naruszeniem zasady szybkości postępowania i przepisów procesowych regulujących terminy załatwiania spraw. Ponieważ tak na dzień wniesienia skargi jak i wydania wyroku w przedmiotowej sprawie nie została ona przez Dyrektora ZZ załatwiona, skutkowało to zobowiązaniem go do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem (pkt I sentencji wyroku); zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności.

W myśl art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce

z rażącym naruszeniem prawa.

Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy

w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Rażącym naruszeniem prawa będzie więc stan, w którym bez żadnych wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo

w sposób oczywisty. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków strony oraz jawnego braku woli załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Przekroczenie musi być znaczne

i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. m.in. wyrok NSA z 21 kwietnia 2023 r. III OSK 2865/21- LEX nr 3550470).

W niniejszej sprawie taka rażąca przewlekłość w przedmiocie prowadzenia postępowania z wniosku skarżącej zaistniała (pkt II sentencji wyroku), gdyż przy braku obiektywnych ku temu przeszkód – mimo wyrokowania już w sprawie

9 listopada 2021 r. przez WSA (co ukierunkowało prowadzenie postępowania administracyjnego) oraz wobec wydanego następnie 31 stycznia 2023 r. przez Dyrektora RZGW postanowienia wskazującego na dopuszczenie się przez Dyrektora ZZ przewlekłego prowadzenia postępowania – nie doszło do załatwienia sprawy.

Ponieważ działania Dyrektora ZZ charakteryzowały się ewidentnym naruszeniem przepisów w zakresie obowiązujących terminów załatwienia sprawy, wobec jednoczesnego jawnie lekceważącego podejścia wobec kierowanych do niego wniosków i pism skarżącej, za zasadne Sąd uznał (pkt III sentencji wyroku) skorzystanie z dyspozycji art. 149 § 2 P.p.s.a., pozwalającego w przypadku uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej

w art. 154 § 6.

W ocenie Sądu, suma pieniężna w wysokości 500 zł jest adekwatna do zaistniałej przewlekłości i będzie z tego tytułu stanowić dla skarżącej dostateczną rekompensatę, działając także pośrednio w sposób dyscyplinujący na organ (motywując do szybkiego załatwienia sprawy) i zapobiegnie podobnym sytuacjom

z jego strony w przyszłości.

Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt IV sentencji wyroku), tj. odnoszącym się do wymierzenia Dyrektorowi ZZ grzywny

w wysokości 5 000 zł, uznając, że wyżej wykazane względy przemawiające za przyznaniem sumy pieniężnej nie uzasadniają jednoczesnego wymierzenia takiej grzywny (zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., Sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny

w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6).

O należnych skarżącej od Dyrektora ZZ kosztach postępowania (obejmujących opłacony w kwocie 100 zł od skargi wpis), Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. (pkt V wyroku).

Wprawdzie nie ma to związku i wpływu na rozpoznanie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora ZZ, niemniej ubocznie już tylko Sąd zauważa (co niestety wpisuje się w opisany wyżej sposób postępowania tego organu), że jak wynika z pisma skarżącej z 16 marca 2023 r. (data wpływu do Sądu 20 marca 2023 r.), powodem wniesienia przez nią skargi bezpośrednio do Sądu - przekazanej następnie Dyrektorowi ZZ - było nieprzekazanie przez niego takowej skargi wniesionej przez nią uprzednio bezpośrednio do tego organu.

W związku z tym Sąd zwraca przy tym uwagę na treść przepisu art. 54 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi

i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania; w razie niezastosowania się do obowiązków o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej

w art. 154 § 6, a jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości (art. 55 § 1 i 2 P.p.s.a.).

Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym (na posiedzeniu niejawnym

w składzie trzech sędziów), gdyż stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.