Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 11/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 4, art. 3 ust. 3, art. 3 ust. 2 pkt 2, art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 31 ust. 7
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 23a, art. 21 ust. 1, art. 72
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi S.K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i dwadzieścia groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją rozpatrzono odwołanie B. B. i utrzymano w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy wynikało, że w dniu 29 maja 2009 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2009. Deklarowała do jednolitej płatności obszarowej działki rolne o łącznej pow. 2, 86 ha, do płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych – działki rolne o pow. 2,06 ha, do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni chmielu – działkę rolna o pow. 0,20 ha, do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych – działkę rolną o pow. 0,41 ha.

Wniosek poddano kontroli. W dniu 12 sierpnia 2009 r. przeprowadzono kontrolę na miejscu (protokół z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni). W wyniku przeprowadzonego postępowania w dniu 15 marca 2010 r. organ I instancji wydał decyzję przyznając stronie płatności na rok 2009 w wysokości 1523,32 zł, w tym :

- jednolita płatność obszarowa w wysokości 1304,96 zł;

- uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni upraw chmielu, do której przyznano uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni upraw chmielu za 2006 r. w wysokości 155,03 ha

- uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 63,33 zł.

Organ I instancji jednocześnie odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych (nakładając sankcję w wysokości 245,78 zł) oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw chmielu (nakładając sankcję w wysokości 101,51 zł).

W odwołaniu od powyższej decyzji B. B. zarzucił, że kontrolę przeprowadzono nieprawidłowo, pod jego nieobecność, 2 miesiące po żniwach. Nie udostępniono mu dokumentacji pokontrolnej i dlatego nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania i wyjaśniając podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazał, że kwestia materialno-prawnych przesłanek przyznania płatności na rok 2009 została uregulowana w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.). W art. 3 ustawa stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej obowiązuje zasada, określona w art. 7 ust. 4, wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. Zgodnie z art. 2 pkt 1 wyżej cytowanej ustawy użyte w niej określenie działki rolnej oznacza działkę o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha tj. zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw.

Postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wszczyna się na żądanie strony, która złożyła wniosek o przyznanie płatności. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 ustawy, płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika. Oznacza to, że wnioskodawca sam określa treść swojego żądania. Zatem decyzje w sprawie przyznania płatności, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku.

Art. 3 ust. 3 w/w ustawy nałożył na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz obciążyła obowiązkiem udowodnienia faktu osobę, która wywodzi z niego skutki prawne.

W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. W związku z powyższym na ARiMR nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W art. 3 ust. 2 pkt 2 obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania.

Postępowanie w sprawie przyznania płatności jest szczególnym postępowaniem administracyjnym, do którego w kwestiach nie uregulowanych w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym regulowane są stosunki administracyjnoprawne, przy czym postępowanie to mieści się w pojęciu indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej, a rozstrzygnięcia merytoryczne w formach władczych przewidzianych w postępowaniu administracyjnym.

W ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego została utrzymana reguła, zgodnie z którą, do postępowań w sprawach indywidualnych o przyznanie płatności do gruntów rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej mają zastosowanie przepisy k.p.a., o ile przepisy ustawy nie przewidują szczególnej regulacji. Przepisy proceduralne zawarte w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego mają zatem charakter nieautonomiczny. Regulują one tylko najważniejsze zagadnienia procesowe, charakterystyczne dla danego postępowania, a w pozostałych sprawach odsyłają do przepisów ogólnych k.p.a.

Organ odwoławczy argumentował dalej, że przesłanki przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 326).

Wniosek strony poddano kontroli administracyjnej (w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy). Kontrole administracyjne przeprowadza się tak aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności (art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.).

Kontrole te dotyczą m. in. zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich (art. 24 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.).

Ponadto w dniu 12 sierpnia 2009 r. w gospodarstwie B. B. została przeprowadzona kontrola na miejscu (Protokół z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr[...]).

Zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 479/2008 stanowi "(...) kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności".

Podkreślić należy, że kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie upraw i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie.

A zatem Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji przeprowadza kontrole w zakresie spełnienia przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności.

Zgodnie art. 23 a ww. Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. "Kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zawiadomienie o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni".

A zatem możliwe jest przeprowadzenie kontroli bez powiadomienia i obecności producenta rolnego.

Podczas kontroli na miejscu w gospodarstwie stwierdzono nieprawidłowości na następującej działce rolnej:

-działka rolna Ai (UPO o deklarowanej pow. 1,80 ha) - powierzchnia stwierdzona 0,74 ha - kod nieprawidłowości DR 34 "Stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi deklarowanymi dotyczącymi zmianowania pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa, a stanem stwierdzonym w terenie, kod nieprawidłowości DR 13 + "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej", DR 31 "Stwierdzono, że przynajmniej jedna uprawa należy do innej grupy upraw niż deklarowana''.

-działka rolna Bi (CH o deklarowanej pow. 0,20 ha) - (kod nieprawidłowości DR 7

Stwierdzona uprawa/uprawy należy w całości do innej grupy upraw niż deklarowana). Na w/w działce inspektorzy terenowi stwierdzili ugór. Na dokumentacji fotograficznej załączonej do raportu widać konstrukcję z pali i drutów konieczną do prowadzenia uprawy chmielu. Jednakże brak jest roślin chmielu. Sama konstrukcja chmielnika nie jest wystarczająca aby stwierdzić uprawę chmielu.

działka rolna C (JPO-TUZ o deklarowanej pow. 0,41 ha) - powierzchnia stwierdzona 0,13 ha - kod nieprawidłowości DR 36 "Stwierdzono, że przynajmniej jedna uprawa należy deklarowanej grupy upraw JPOJTUZ (uwaga-na części działki stwierdzono sad) oraz kod nieprawidłowości DR 13 + "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej - działka rolna Di (UPO o deklarowanej pow. 0,26 ha) - powierzchnia stwierdzona 0,35 ha - kod DR 13 - "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej''.

W związku z tym, iż producent rolny nie został powiadomiony o kontroli, a także nie był obecny podczas przeprowadzania kontroli na miejscu, kopia raportu z czynności kontrolnych przekazana została producentowi przesyłką poleconą w dniu 04.12.2009 r. (nr przesyłki poleconej [...]).

Zgodnie z art. 31 ust. 7 cyt. ustawy, W przypadku gdy rolnik nie zgadza się ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń w nich zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dniu od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła.

Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie zarówno notatka ze spotkania z producentem rolnym w sprawie omówienia wyników kontroli zrealizowanej metodą Foto jak i raport z przeprowadzonych czynność kontrolnych wysłane były na adres wskazany przez B. B. we wniosku o wpis do ewidencji producentów, tj. ul. .[...].

Przesyłka zawierająca protokół z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] awizowana przez pocztę kolejno w dniach 07.12.2009 r. (po raz pierwszy) i 14.12.2009 r. (powtórnie) nie została przez stronę odebrana, wobec czego nastąpił jej zwrot do nadawcy.

Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W związku z niemożnością doręczenia decyzji przez pocztę w sposób określony w art. 42 lub 43 k.p.a. pismo, zgodnie z art. 44 k.p.a. zostało przechowane przez pocztę przez okres 14 dni i z powodu niepodjęcia pisma przez adresata, po dwukrotnym zawiadomieniu o możliwości odbioru przesyłki, zostało zwrócone do nadawcy. Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. po upływie 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia w/w okresu.

Wobec niezastania adresata w dniu 07.12.2009 r. przesyłka została awizowana, o czym świadczy znajdująca się na kopercie notatka listonosza "AW. 07 12 09 zamknięte" oraz podpis. Wobec niepodjęcia przesyłki, została ona powtórnie awizowana w dniu 14.12.2009 r., o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć 'Awizowano powtórnie" z datą 14.12.2009 oraz podpisem. Na kopercie widnieje również pieczęć "Zwrot nie podjęto w terminie" oraz pieczęć placówki pocztowej opatrzona datą 22.12.2009 r.

Wobec powyższego ustalono, iż raport z przeprowadzonych czynności kontrolnych został skutecznie doręczony stronie z upływem dnia 21.12.2009 r. (data pierwszego awizo: 07-12-2009 r.).Doręczenie to oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do adresata i że w ten sposób doręczenie dokonane zostało prawidłowo. Domniemanie to jest domniemaniem usuwalnym i może zostać obalone przeciwdowodem. Jednakże w przedmiotowej sprawie skarżący takiego dowodu nie przedstawił.

Jak wynika z postanowienia NSA II GZ 49/10 z dnia 23.03.2010 r. "Domniemania doręczenia nie podważa także zarzut, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowej przesyłki nie wynika, że pozostawiono zawiadomienie o miejscu i terminie odbioru zaskarżonej decyzji. Fakt podwójnego awizowania przesyłki wynika z zawartych na kopercie adnotacji listonosza, zaś przepisy k.p.a nie wymagają aby na zwrotnym potwierdzeniu odbioru umieszczona była informacja o miejscu i terminie odbioru przesyłki. Przepisy określają jedynie, że tego rodzaju informacje muszą znaleźć się na tzw. awizo''.

Szczegółowa analiza protokołu z czynności kontrolnych oraz analiza wyników pomiarów z zastosowaniem metody GPS wskazuje, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Nie stwierdzono żadnych uchybień w tym zakresie.

Uwzględniając wyniki kontroli na miejscu deklarowana powierzchnia uprawniona do uzyskania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni uprawy chmielu oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych uległa zmniejszeniu. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wnioskodawca podlega sankcjom z tytułu niezgodności (rozbieżności) pomiędzy zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działek rolnych jako uprawnioną do uzyskania płatności.

Organ odwoławczy stwierdził, że stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2009 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2009 r. (Dz. U. Nr 188, poz. 1462) i wynosi 506,98 zł. Mając na uwadze powyższe początkowa jednolita płatność obszarowa (JPO) przyznana została do powierzchni deklarowanej tj. 2,86 ha x 506,98 zł = 1449,96 zł.

Strona złożyła Wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 w dniu [...].05.2009 r.).W myśl art. 18 ust 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa siew terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja.

Termin składania wniosków o przyznanie płatności jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu (art. 18 ust 3w/w ustawy).

W związku z powyższym na podstawie z art. 21 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008; "Poza przypadkami działania siły wyższej oraz sytuacjami wyjątkowymi, o których mowa w art. 72, złożenie wniosku pomocowego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem po wyznaczonym terminie będzie prowadziło do zmniejszenia o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby wniosek został złożony w terminie. Z zastrzeżeniem określonych działań, które mają być podjęte przez Państwo Członkowskie w odniesieniu do potrzeby złożenia dokumentów pomocniczych wyznaczonym czasie w celu umożliwienia wyznaczenia terminu oraz przeprowadzenia kontroli, pierwszy akapit ma również zastosowanie w odniesieniu do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy dostarczyć właściwym władzom zgodnie z ort. 12 i 13 jeśli takie dokumenty, umowy oraz oświadczenia stanowią o kwaliflkowalności do otrzymania rozpatrywanej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiło się do kwoty wypłacanej w ramach rozpatrywanej pomocy. Jeśli opóźnienie będzie wynosiło ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek nie zostanie przyjęty", kwota przyznanych płatności została pomniejszona o 10 % tj. 145,00 zł ze względu na złożenie wniosku po wyznaczonym terminie (10 dni roboczych).

A zatem płatność, jaką uzyskał Beneficjent z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej wyniosła 1304,96 zł (1449,96 zł- 145,00 zł).

Stawka uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych określona została w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2009 r. (Dz.U. Nr 188. poz. 1463) i wynosi 356,47 zł.

Pkt 58 preambuły Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) stanowi, że w odniesieniu do wniosków o pomoc obszarową nieprawidłowości zazwyczaj dotyczą części obszarów. Przekroczenie powierzchni wnioskowanej w odniesieniu do jednej działki może być zrównoważone poprzez zaniżenie powierzchni wnioskowanej działek z tej samej grupy upraw. Z pewnym marginesem tolerancji należy przewiedzieć, że wnioski pomocowe będą dostosowywane wyłącznie do obszaru zadeklarowanego, oraz że potrącenia zaczną być stosowane po przekroczeniu tego marginesu. Zagadnienie kompensacji działek rolnych znalazło swoje rozwinięcie w art. 50 ww. Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., regulującym zasady ustalania powierzchni do płatności. W przypadku wniosków o pomoc w ramach systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaków, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdziały 6, 9 i l0c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, jeśli obszar zatwierdzonej grupy upraw jest większy niż zadeklarowany we wniosku pomocowym, do obliczania pomocy zostanie zastosowany obszar zadeklarowany.

Biorąc po uwagę protokół kontroli na miejscu oraz po uwzględnieniu kompensacji powierzchni działek rolnych Ai (DR 13 +) oraz Di (DR 13 -) powierzchnia działek rolnych stwierdzona podczas kontroli na miejscu wyniosła - 1,09 ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną do UPO tj. 2,06 ha, a powierzchnią stwierdzoną tj. 1,09 ha (jako uprawnioną do płatności UPO) wyniosła 0,97 ha, co stanowi 88.99 % powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcja 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/20091 w tytule IV rozdział l0c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 przekracza obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru stwierdzonego, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 . Jeśli niemożliwe jest odliczenie tej kwoty w całości zgodnie z tym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, saldo pozostałe do spłaty zostaje anulowane.

W wyniku zastosowania sankcji z art. 51 ust. 1 Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., odmówiono stronie przyznania Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) oraz nałożono sankcje z tytułu UPO w wysokości 345,78 zł (0,97 ha x stawka UPO 356,47 zł), która będzie potrącana z płatności, do których rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

Stawka uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni uprawy chmielu określona została w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2009 r. (Dz.U. Nr 188, poz. 1463) i wynosi 507,54 zł.

Biorąc po uwagę protokół kontroli na miejscu powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu wyniosła - 0,00 ha.

Różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności grupy upraw CH tj. 0,20 ha, a powierzchnią stwierdzoną tj. 0,00 ha (jako uprawnioną do płatności grupy upraw CH) wyniosła 0,20 ha, co stanowi 100 % powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.. jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcja 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 i w tytule IV rozdział l0c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 przekracza obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru stwierdzonego, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006 . Jeśli niemożliwe jest odliczenie tej kwoty w całości zgodnie z tym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, saldo pozostałe do spłaty zostaje anulowane.

W wyniku zastosowania sankcji z art. 51 ust. 1 Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., odmówiono stronie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni uprawy chmielu (CH) oraz nałożono sankcje z tytułu grupy upraw CH w wysokości 101,51 zł (0,20 ha x stawka CH 507,54 zł), która będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

Stawka płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu, do której przyznano płatność w roku 2006 została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2009 r. (Dz. U. Nr 188, poz. 1463) i wynosi 861,32 zł.

Powierzchnia uprawy chmielu, co do której przyznano płatność w roku 2006 wynosiła 0,20 ha. Początkowa kwota płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu, do której przyznano płatność w roku 2006 wynosiła 172,26 zł (0,20 ha x stawka uprawy CH 2006 - 861,32 zł).

Strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 w dniu [...] maja 2009 r.).

W myśl art. 18 ust 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa siew terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin składania wniosków o przyznanie płatności jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu (art. 18 ust 3 w/w ustawy).

W myśl art. 21 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008, poza przypadkami działania siły wyższej oraz sytuacjami wyjątkowymi, o których mowa w art. 72, złożenie wniosku pomocowego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem po wyznaczonym terminie będzie prowadziło do zmniejszenia o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby wniosek został złożony w terminie. Z zastrzeżeniem określonych działań, które mają być podjęte przez Państwo Członkowskie w odniesieniu do potrzeby złożenia dokumentów pomocniczych w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia wyznaczenia terminu oraz przeprowadzenia kontroli, pierwszy akapit ma również zastosowanie w odniesieniu do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy dostarczyć właściwym władzom zgodnie z art. 12 i 13 jeśli takie dokumenty, umowy oraz oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do otrzymania rozpatrywanej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiło się do kwoty wypłacanej w ramach rozpatrywanej pomocy. Jeśli opóźnienie będzie wynosiło ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek nie zostanie przyjęty", kwota przyznanych płatności została pomniejszona o 10 % tj. 17,23 zł ze względu na złożenie wniosku po wyznaczonym terminie (10 dni roboczych).

A zatem płatność, jaką uzyskał Beneficjent z tytułu płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu, do której przyznano płatność w roku 2006, po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń, wynosi 155,03 zł (172,26 zł - 17,23 zł).

Stawka uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2009 r. (Dz. U. z 2009r. Nr 188, poz. 1463) i wynosi 502,62 zł.

Przesłanki przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Strona w poprzednich latach występowała z wnioskiem o przyznanie płatności. Zgodnie z § 6 ust. 1 w/w rozporządzenia, płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie; na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni: trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki - także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim.

Zgodnie z § 6 ust. 2 w/w rozporządzenia, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna ustalona dla danego rolnika, zwana dalej "powierzchnią maksymalną", którą stanowi najmniejsza z następujących powierzchni:

powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), i współczynnika 0,3;powierzchnia trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2.

Zgodnie z w/w rozporządzeniem, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, jednak nie większej niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której została przyznana płatność w 2006 r.

W złożonym wniosku o przyznanie płatności rok 2009 Strona zadeklarowała m.in. działkę rolną o powierzchni 0,41 ha do Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ).

Biorąc po uwagę powyższe oraz wyniki kontroli na miejscu powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu wyniosła - 0,14 ha.

Mając na uwadze powyższe początkowa uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) na rok 2009 wyniosła 70,37 zł (0,14 ha x stawka PZ 502,62 zł).

Strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 w dniu [...].05.2009 r.).

W myśl art. 18 ust 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa siew terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin składania wniosków o przyznanie płatności jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu (art. 18 ust 3 w/w ustawy).

W myśl art. 21 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008, poza przypadkami działania siły wyższej oraz sytuacjami wyjątkowymi, o których mowa w art. 72, złożenie wniosku pomocowego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem po wyznaczonym terminie będzie prowadziło do zmniejszenia o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby wniosek został złożony w terminie. Z zastrzeżeniem określonych działań, które mają być podjęte przez Państwo Członkowskie w odniesieniu do potrzeby złożenia dokumentów pomocniczych w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia wyznaczenia terminu oraz przeprowadzenia kontroli, pierwszy akapit ma również zastosowanie w odniesieniu do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy dostarczyć właściwym władzom zgodnie z art. 12 i 13 jeśli takie dokumenty, umowy oraz oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do otrzymania rozpatrywanej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiło się do kwoty wypłacanej w ramach rozpatrywanej pomocy. Jeśli opóźnienie będzie wynosiło ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek nie zostanie przyjęty. Kwota przyznanych płatności została pomniejszona o 10 % tj. 7,04 zł ze względu na złożenie wniosku po wyznaczonym terminie (10 dni roboczych).

A zatem płatność, jaką uzyskał Beneficjent z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) na rok 2009 wyniosła 63,33 zł (70,37 zł - 7,04 zł).

Odnosząc się do zarzutu, że stronie nie udostępniono do wglądu dokumentacji pokontrolnej, organ odwoławczy stwierdził, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie B. B. zapoznał się z treścią dokumentacji pokontrolnej o czym świadczy pismo producenta z dnia 10.01.2010 r. zawierające uwagi dotyczące kontroli na miejscu. Do w/w pisma strona dołączyła notatką ze .spotkania z producentem rolnym w sprawie omówienia wyników kontroli zrealizowanej metodą Foto. W/w pismo wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w dniu 11.01.2010 r., które następnie zgodnie z właściwością przekazane zostało do Oddziału Regionalnego ARiMR.

B. B. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu 22.02.2010 r. prośbę o wydanie kopii dokumentów (na płycie) z przeprowadzonych pomiarów działek przez firmę G.

Jak wynika z pisma Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 10.03.2010 r. (odpowiedź na uwagi złożone do raportu z kontroli przez producenta rolnego, znak [...]), po ponownym przeanalizowaniu sprawy odwołanie producenta od wyników kontroli zostało rozpatrzone negatywnie.

B. B. trzykrotnie przeglądał dokumentacje zgromadzoną w przedmiotowej sprawie (dowód notatki służbowe z dnia 15.01.2010 r. , 15.02.2010 r. oraz 22.02.2010 r. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji strona nie wniosła nowych materiałów dowodowych do sprawy.

Składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 strona podpisała wniosek, oświadczając we wniosku (sekcja X Oświadczenia i Zobowiązania), że znane są jej zasady przyznawania płatności, pomocy do rzepaku oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.

Jednocześnie strona zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności, pomocy do rzepaku oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Strona nie wywiązała się z w/w zobowiązania.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zauważył , iż zgodnie z art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm. Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm.), strona miała prawo złożyć zmianę do przedmiotowego wniosku - do dnia 31 maja 2009 r. Zmiana składana zgodnie z art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 mogła obejmować m.in.: dodanie nowych działek ewidencyjnych i rolnych oraz zmianę już zdeklarowanych danych.

W myśl art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) NR 796/2004, do dnia 31 maja 2009 r. rolnik miał prawo z własnej inicjatywy złożyć formularz zmiany o ile nie został powiadomiony o nieprawidłowościach we wniosku lub powiadomiony o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz gdy taka kontrola na miejscu stwierdzi nieprawidłowości.

Stosownie do art. 21 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, zgłoszenie poprawki do pojedynczego wniosku dokonane po ostatecznym terminie przewidzianym w art. 15 ust. 2 spowoduje zmniejszenie o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności odnoszącej się do faktycznego wykorzystania rozpatrywanych działek rolnych. Poprawki do pojedynczego wniosku będą uwzględnianie wyłącznie, jeśli zostaną dokonane przed ostatecznym terminem złożenia pojedynczego wniosku, jak określono w trzecim akapicie ust. 1. Jednak jeśli termin ten wypada wcześniej lub jest ten sam jak ostateczny termin przewidziany w art. 15 ust. 2, poprawki do pojedynczego wniosku nie zostaną przyjęte po terminie przewidzianym w art. 14 ust. 2.

W myśl art. 21 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, rolnik mógł zgłaszać poprawki do wniosku po terminie 31 maja 2009 r., ale przed ostatecznym terminem wyznaczonym na złożenie wniosku, tj. do 9 czerwca 2009 roku z sankcjami terminowymi.

Termin 9 czerwca 2009 r. jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Termin powyższy zakreśla bowiem ramy czasowe, w których może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków strony w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego i jako taki nie może być zmieniany lub przedłużany przez organ administracji. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, powodując wydanie negatywnego rozstrzygnięcia. Reasumując powyższe, przepisy prawa nie wprowadzają możliwości prawnych obrony przed skutkami prawnymi uchybienia terminu materialnego, tym samym nie mają do niego zastosowania przepisy art. 58-60 k.p.a. dotyczące zasad przywracania terminu

Zgodnie z art. 15 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 479/2008., w myśl którego jeśli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu i jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki nie będą zatwierdzone odniesieniu do działek rolnych, w przypadku których wykryto nieprawidłowości.

Zgodnie z art. 68 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., obniżki i wyłączenia przewidziane w rozdziale 1 nie mają zastosowania w odniesieniu do tych części wniosku pomocowego, odnośnie do co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu co do przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że ten organ nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku (...).

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zwrócił uwagę, że organ rozpatrując merytorycznie powyższą sprawę jest związany przepisami prawa. Wskazane normy prawne nakazują w określonym stanie faktycznym wydanie określonej decyzji. Organ nie może w tej sytuacji odstąpić od przestrzegania przepisów powołując się na słuszny interes strony. Zastosowanie zasady uwzględniania przy wydaniu decyzji słusznego interesu strony, możliwe jest w sytuacji, kiedy organ rozpatrujący sprawę ma możliwość pewnego luzu decyzyjnego. Przepisy prawa w tej sytuacji nie przewidują tego.

W skardze sądowej z dnia 24 maja 2011 r. (uzupełnionej pismem z dnia 9 lipca 2011 r.) B. B. podniósł, że o przeprowadzonej kontroli dowiedział się po sześciu miesiącach. Korespondencję w tej sprawie nie doręczono mu zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucił, iż kontrolę przeprowadzono nieprawidłowo w okresie kiedy uprawy zostały już zebrane, zaś pomiary przeprowadzono wadliwie. Protokół kontroli zmieniano pod naciskiem pracowników Agencji, kontrolujący inspektor nie był specjalistą rolnym i nie znał się na uprawach, określając je jako "ugór". Naruszono prawo obniżając płatności.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Formułowane w niej zarzuty nie podważają argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyjaśniającej zarówno ustalenia faktyczne, które legły u podstaw rozstrzygnięcia, jak względy natury prawnej, wynikające z zasad regulujących kwestie przyznania płatności na rok 2009 określone w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) oraz pozostałych przepisów, w tym unormowań rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2009 r. jak również przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 178212003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008.

Generalną zasadą jest, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wszczyna się na żądanie strony, która składa wniosek o przyznanie płatności (art. 18 ust. 1 ustawy). Płatności obszarowe są bowiem przyznawane na wniosek rolnika. Wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności (art. 7 ust. 4 ustawy). Decyzje określające wysokość płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej wydawane są w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku. Komentowana ustawa w art. 3 ust. 3 nakłada na stronę obowiązek przedstawienia dowodów oraz złożenia wyjaśnień, co do okoliczności, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.

Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa głównie na stronie. Rolą organu rozpatrującego wniosek nie jest aktywne poszukiwanie dowodów, co nie oznacza bierności organu skoro zgodnie za art. 3 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy na ciąży obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania.

Obowiązek ten realizowany jest między innymi poprzez podejmowanie przez organ czynności kontrolnych. Kontrolę administracyjną wniosków o przyznanie płatności przewiduje art. 30 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy. Kontrole te dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych. Weryfikacja informacji podanych przez wnioskodawcę jest niezbędna. Weryfikację wniosków ze strony organu przewidują unormowania w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/20042004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.

W tych okolicznościach organ odwoławczy ma rację, że postępowanie w sprawie przyznania płatności jest szczególnym postępowaniem administracyjnym. O szczególności tego postępowania przesądza już sama ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, która hołduje zasadzie, że do postępowań w sprawach indywidualnych o przyznanie płatności do gruntów rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W myśl komentowanej ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością , jeżeli na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona przez prawo, wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Wystąpienie z wnioskiem o płatności obszarowe obliguje więc organ do przeprowadzenia kontroli wniosku i zawartych w nim informacji przez wnioskodawcę. Szczególny tryb postępowania w tego rodzaju sprawach wyłącza obowiązek organu powiadamiania wnioskodawczy o czasie i miejscu przeprowadzania czynności kontrolnych, nie wyłączając kontroli gospodarstwa rolnego i działek rolnych wchodzących w jego skład. Kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli (art. 23 a/ w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004).

Zatem zasada czynnego udziału strony w postępowaniu doznaje swoistych ograniczeń.

Jak wynika z akt sprawy skarżący domagał się w piśmie z dnia 22 lutego 2010 r. wydania kopii dokumentów z przeprowadzonych pomiarów przez firmę G. (firma ta była wykonawcą kontroli w dniu 9 września 2009 r. i raportu nr [...] figurującego w aktach sprawy). Skarżący podał wówczas w powyższym piśmie, że nie zgadza się z pomiarami i stwierdzeniem, iż "wszystko było rzeczywistością". Z akt sprawy wynika, że przed wydaniem w dniu [...] marca 2010 r. decyzji przez organ I instancji, skarżącemu udostępniono dokumentację, w tym z przeprowadzonej kontroli, czego dowodzą notatki służbowe (z dnia 15 stycznia 2010 r. oraz 15 i 22 lutego 2010 r.) Poza tym skarżący nie zgłaszał merytorycznych zastrzeżeniem odnośnie przeprowadzonych pomiarów. W tym zakresie zarzuty skarżącego ograniczają się do ogólnikowych sformułowań – tak w odwołaniu od decyzji organu I instancji – odnoście przeprowadzenia kontroli bez udziału skarżącego, przeprowadzenia jej zbyt późno (dwa miesiące po zbiorach) i w rezultacie nieprawidłowo.

Do akt sprawy dołączono formularz z wywiadu terenowego z dnia 12 sierpnia 2009 r.

W rezultacie skarżący niesłusznie zarzuca w skardze sądowej, iż o przeprowadzonej kontroli dowiedział się dopiero po sześciu miesiącach. Skarżący zgłosił swoje uwagi w piśmie z dnia 11 stycznia 2010 r. do czego miał prawo zgodnie z art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, określającym, że w przypadku gdy rolnik nie zgadza się ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń w nich zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dniu od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła.

Uwagi te załatwiono negatywnie, gdyż kontrolę przeprowadzono prawidłowo, a informację na ten temat organ przekazał skarżącemu w piśmie z dnia 10 marca 2010 r.

Skarżący niesłusznie też podnosi, iż nie doręczono mu raportu z kontroli. Korespondencję w tej sprawie doręczono skarżącemu zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Przesyłkę pocztową na adres wskazany przez skarżącego awizowano dwukrotnie ( w dniu 7 i 14 grudnia 2009 r.). Nieodebranie jej przez skarżącego upoważniało organ do przyjęcia stosownie do treści art. 44 k.p.a., że doręczenie przesyłki nastąpiło w dniu 21 grudnia 2009 r.

Zatem skarżący niesłusznie zarzuca, że pozbawiono go prawa czynnego udziału w postępowaniu. Podobnie należy ocenić zarzut, że w trakcie rozpatrywania jego wniosku o przyznanie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego organ poczynił ustalenia na podstawie niemiarodajnych i budzących przez to zastrzeżenia i wątpliwości natury merytorycznej i prawnej, raportów z kontroli. Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, w tym raportów z kontroli wynika, że istnieją rozbieżności w powierzchni deklarowanej we wniosku i stwierdzonej przez organ. Szczegółowe zestawienie tych rozbieżności – mające uzasadnienie w materiale dowodowym - zawiera zaskarżona decyzja, wiec nie potrzeby powtarzania ustaleń w tym zakresie. Prawidłowości ustaleń organu nie podważa stanowisko skarżącego zaprezentowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze sądowej. Ta zarzuca wreszcie bezpodstawne "obniżenie płatności".

Jednolitą płatność obszarową, podobnie jak uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, obniżono bowiem o 10 % wobec złożenia wniosku z opóźnieniem dziesięciodniowym. Wniosek złożono w dniu 29 maja 2009 r. Według art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wniosek składa się w terminie od 15 marca do 15 maja. Obniżenie tego rodzaju płatności wynika z dyspozycji art. 21 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/200, określającej, iż poza przypadkami działania siły wyższej oraz sytuacjami wyjątkowymi, o których mowa w art. 72, złożenie wniosku pomocowego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem po wyznaczonym terminie będzie prowadziło do zmniejszenia o 1 % na każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby wniosek został złożony w terminie.

Podobny mechanizm organ zastosował do naliczenia płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu do której przyznano płatność w 2006 r. Początkową kwotę płatności za 2006 r. w wysokości 172,26 zł (wyliczoną na podstawie stawki 861,32 zł w odniesieniu do powierzchni 0,20 ha) organ pomniejszył o 10 % (17,23 zł).

Jak wynika z akt sprawy wynika uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych ustalono biorąc pod uwagę wykluczenie z deklarowanej przez skarżącego powierzchni 0,41 ha terenu o powierzchni 0,27 ha. W trakcie kontroli stwierdzono, iż powierzchnia działek rolnych wynosi 0,14 ha i taka właśnie powierzchnia stała się podstawą do naliczenia płatności z zastosowaniem stawki 502,62 zł przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2009 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 188, poz. 1463) .

Organ odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw chmielu, mając na względzie wyniki kontroli na miejscu wykluczające powierzchnię 0,20 ha (100 %) w porównaniu do deklarowanej (0,20 ha), co jest czynnością prawidłową w świetle art. 51 ust. 1w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcja 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/20091 w tytule IV rozdział l0c rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 przekracza obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru stwierdzonego, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Jeśli różnica ta przekracza 50 %, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5.

W oparciu o art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. - ze względu na stwierdzoną różnicę (88,99 %) pomiędzy powierzchnią stwierdzoną (1,09 ha), a powierzchnią zadeklarowaną (2,06 ha) do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych - organ odmówił przyznania wnioskowanej w tym zakresie płatności.

Ubocznie należy zasygnalizować, że organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji (str. 6) powołuje się na kontrolę "w gospodarstwie Pana J. D.". Jest to oczywista omyłka (chodzi tu o skontrolowane działki skarżącego) nie podważająca legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tych okolicznościach pozbawioną usprawiedliwionych podstaw skargę należało oddalić na mocy art. 151 p.p.s.a. O wynagrodzeniu należnym profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.