Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 238/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2023-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1 pkt 2, art. 184
journal: Dz.U. 2022 poz 1634
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 54 par. 1 pkt 3 i 7
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 19 czerwca 2023 r., nr 9/2023 w przedmiocie zwrotu części dofinansowania przyznanego na realizację projektu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2014-2020 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez K. W. (dalej jako: skarżąca, strona, Beneficjent) jest decyzja Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 19.06.2023 r. którą organ ten, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 oraz art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 2094 ze zm.) [dalej: u.s.w.], art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.) [dalej: ustawa wdrożeniowa], art. 104 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) [dalej: K.p.a.] oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1634 ze zm.) [dalej: u.f.p.] – uchylił w całości zaskarżoną decyzję Nr 55/RPO WO Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy (WUP) z 30.08.2022 r. w przedmiocie zwrotu środków dofinansowania w kwocie 15.202,00 zł przyznanego na podstawie Umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia 11.03.2019 r. na realizację projektu pn. [...], wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych i zobowiązał Beneficjenta do zwrotu części dofinansowania w wysokości 14.539,00 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi:

- od dnia przekazania transzy dofinansowania, tj. od 12.08.2019 r. do dnia wynikającego z art. 54 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.) [dalej: O.p.], tj. do dnia poprzedzającego wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego przez organ I instancji, tj. do dnia 5.04.2021 r. oraz

- od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji Nr 55/RPO WO wydanej przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Opolu, tj. od dnia 15.09.2022 r. do dnia wynikającego z art. 54 § 1 pkt 3 O.p., tj. do dnia 6.12.2022 r., a także

- od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji administracyjnej wydanej przez organ II instancji do dnia obciążenia rachunku bankowego Beneficjenta.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

W odpowiedzi na ogłoszony przez WUP nabór wniosków do działania 7.6 Godzenie życia prywatnego i zawodowego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2014-2020 (zwanego dalej: RPO WO 2014-2020), skarżąca - prowadząca działalność gospodarczą pn. "K." - w dniu 27.06.2018 r. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn. [...], a następnie w dniu 6.11.2018 r. korektę wniosku, który został pozytywnie oceniony.

W dniu 11.03.2019 r. skarżąca zawarła z Województwem Opolskim (zwanym dalej: WO) - WUP - IP, umowę nr [...] o dofinansowanie projektu pn. [...] (dalej: Umowa, umowa o dofinansowanie).

Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie z dnia 6.11.2018 r., stanowiącym załącznik do umowy o dofinansowanie, celem projektu był powrót do pracy, jej utrzymanie oraz wejście na rynek pracy 30 osób (27 kobiet i 3 mężczyzn) z województwa opolskiego (z gmin: N., K., Ł., P., K.1) sprawujących opiekę nad dziećmi do lat 3, w tym 16 pracujących oraz 14 niepracujących (8 biernych zawodowo i 6 bezrobotnych), pozostających poza rynkiem pracy ze względu na obowiązek opieki nad dziećmi do lat 3, poprzez zapewnienie opieki ich dzieciom w ramach nowych oddziałów żłobka "[...]" z dodatkowymi 30 miejscami opieki i ofertą instrumentów aktywizacji zawodowej (doradztwo zawodowe, szkolenia zawodowe i pośrednictwo pracy) dla 6 uczestników.

Zgodnie z umową o dofinansowanie całkowita wartość projektu wynosiła 530.328,00 zł, rozpoczęcie realizacji projektu miało nastąpić 1.01.2019 r., zaś termin zakończenia rzeczowego i finansowego realizacji przypadał na 31.01.2021 r.

Jednocześnie w § 6 ust. 1 umowy o dofinansowanie wskazano, iż Beneficjentowi przysługują koszty pośrednie rozliczane stawką ryczałtową w wysokości 25 % poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu wydatków bezpośrednich.

W dniu 29.01.2021 r. pomiędzy WO - WUP a skarżącą zostało zawarte Porozumienie w sprawie rozwiązania umowy nr [...] z 11.03.2019r. o dofinansowanie Projektu: [...] w ramach Osi priorytetowej VII - Konkurencyjny rynek pracy Działania 7.6- Godzenie życia prywatnego i zawodowego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2014-2020 (zwane dalej: Porozumieniem).

W § 1 Porozumienia wskazano, iż: Strony zgodnie oświadczają, że w związku z wystąpieniem okoliczności, które uniemożliwiają dalsze wykonywanie postanowień zawartych w Umowie, na podstawie § 29 ust. 3 rozwiązują umowę nr [...] o dofinansowanie Projektu [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2014-2020, zawartą w dniu 11.03.2019r. Jednocześnie w § 2 ww. Porozumienia określono, iż strona zobowiązuje się do zwrotu dotychczas otrzymanej kwoty dofinansowania w wysokości 290.000,00 zł w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia rozwiązania umowy o dofinansowanie na rachunek bankowy WUP.

W dniu 26.02.2021 r. skarżąca dokonała zwrotu kwoty 163.500,00 zł.

Następnie na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p. oraz postanowień § 29 ust. 3, § 30 ust. 5 i § 14 umowy o dofinansowanie, w dniu 4.03.2021 r. strona została wezwana przez WUP do zwrotu środków dofinansowania w wysokości 126.500,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania środków tj. od 12.08.2019 r.

W dniu 09.02.2021 r. do WUP wpłynął wniosek o przystąpienie do ugody i rozłożenie świadczenia na raty (zwany dalej: Wnioskiem o przystąpienie do ugody), w którym strona na podstawie art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (zwanej dalej: KC) w związku z § 33 ust. 1 pkt. 2 lit. a) umowy o dofinansowanie, zwróciła się z prośbą o przystąpienie do ugody w przedmiocie zwrotu uzyskanego dofinansowania poprzez rozłożenie zobowiązania na cztery równe kwartalne raty.

W odpowiedzi na powyższe, WUP pismem z dnia 19.02.2021 r. poinformował skarżącą, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa oraz treści umowy o dofinansowanie brak jest możliwości uwzględnienia wniosku o przystąpienie do ugody i jej zawarcia, a także rozłożenia na jej podstawie spłaty środków dofinansowania na cztery kwartalne raty. Wskazano m.in., iż ewentualne udzielenie ulgi w postaci rozłożenia spłaty zwrotu środków dofinansowania na raty możliwe jest wyłącznie w trybie postępowania administracyjnego przeprowadzonego na podstawie stosownego wniosku strony. Jednocześnie ww. przepisy wyłączają możliwość zawierania ugód, o których mowa w art. 917 KC. Poinformowano, iż zgodnie z ustalonym stanowiskiem Sądów Administracyjnych nie ma możliwości udzielenia ulg na podstawie art. 64 u.f.p. bez uprzedniego wydania przez właściwą instytucję na podstawie art. 207 u.f.p. ostatecznej decyzji administracyjnej nakazującej zwrot środków dofinansowania.

Strona pismem z dnia 26.02.2021 r. ponowiła prośbę o przystąpienie przez WUP do ugody poprzez rozłożenie pozostałego zobowiązania na cztery równe raty. Strona wskazała także m.in., że o ile WUP doszedłby do przekonania, że wierzytelność jest objęta dyspozycją art. 60 u.f.p., to wniosek należy rozpatrywać na gruncie art. 64 u.f.p. W niniejszym piśmie Strona ponadto wskazała, że w sprawie nie może znaleźć zastosowania art. 207 u.f.p., gdyż Umowa o dofinansowanie została rozwiązana na wniosek Strony (w trybie art. 29 ust. 3) i w konsekwencji nie zachodzi żaden z przypadków opisanych w art. 207 ust. 1 u.f.p., dowodem czego jest brak odsetek od kwoty należnej do zwrotu dotacji (§ 29 ust. 4a).

Strona pismem z dnia 26.03.2021 r. doprecyzowała wniosek, iż na zasadzie art. 64 u.f.p. w zw. z art. 60 pkt 6 u.f.p. wnosi o udzielenie ulgi w postaci rozłożenia pozostałej do zapłaty należności na cztery równe kwartalne raty oraz poinformowała, że do dnia sporządzenia niniejszego pisma do spłaty pozostało 50.000 zł.

W związku z brakiem spłaty kwoty dofinansowania WUP wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków dofinansowania w łącznej kwocie 58.701,00 zł wraz z odsetkami.

Organ poinformował stronę, że złożony wniosek o udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na cztery równe raty pozostałej do zwrotu kwoty dofinansowania jest na obecnym etapie przedwczesny, bowiem brak jest możliwości udzielenia ulgi na podstawie art. 64 u.f.p. bez uprzedniego wydania na podstawie art. 207 u.f.p. ostatecznej decyzji administracyjnej nakazującej zwrot środków dofinansowania.

Dyrektor WUP postanowieniem z dnia 21.02.2021 r., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia ulgi w postaci rozłożenia na raty pozostałej do zwrotu kwoty dofinansowania, gdyż wniosek był przedwczesny. Skarżąca nie wniosła zażalenia na powyższe postanowienie.

Natomiast w dniu 30.08.2022 r. Dyrektor WUP wydał decyzję Nr 55/RPO WO określającą przypadające do zwrotu przez Beneficjenta środki dofinansowania w kwocie 15.202,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W uzasadnieniu wskazano na naruszenie przez Beneficjenta § 2 Porozumienia w sprawie rozwiązania umowy o dofinansowane, jak również § 14 ust. 2 oraz § 3 ust. 6 pkt 8 Umowy o dofinansowanie w związku z naruszeniem Podrozdziału 6.2 pkt 3) lit. e), f) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19 lipca 2017 r. (zwanych dalej: Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności), co stanowiło naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, organ II instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 19.06.2023 r.

W uzasadnieniu przytoczył przepisy art. 65 ust. 1, art. 125 ust. 1 i ust. 4 pkt a) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. nr 1303/2013 ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (zwanym dalej: Rozporządzeniem 1303/2013), art. 9 ust. 2 pkt 9 ustawy wdrożeniowej, art. 207 ust. 1, 8 i 9, art. 184 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

Wyjaśnił, że zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej podstawę dofinansowania projektu stanowi zawarta umowa o dofinansowanie projektu, która określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki Beneficjenta z tym związane. Z przedmiotowej umowy wynika, że nieprawidłowość indywidualna oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego (...), które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem; (...).

Beneficjentka w ramach realizacji umowy o dofinansowanie złożyła łącznie 10 wniosków o płatność, z czego 6 zostało przez IP zatwierdzonych, a 4 zostały wycofane (opisane na str. 11 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), w związku z czym otrzymała ona łącznie środki w wysokości 290.000 zł.

Z uwagi na złożony przez skarżącą wniosek o rozwiązanie umowy, strony w dniu 29.01.2021 r. zawarły Porozumienie, a Beneficjentka zobowiązała się do zwrotu dotychczas otrzymanej kwoty dofinansowania w wysokości 290.000,00 zł w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia rozwiązania umowy o dofinansowanie. Określono, iż Porozumienie wchodzi w życie z dniem podpisania, co oznacza, iż skarżąca była zobowiązana zwrócić ww. środki do 28.02.2021 r. W związku z faktem, iż 28.02.2021 r. przypadał na niedzielę, środki musiały zostać zwrócone nie później niż 1.03.2021 r.

Skarżąca dokonała zwrotów kwot: 163.500 zł w dniu 26.02.2021 r., tj. w terminie, oraz następnie 126.500 zł po terminie wskazanym w Porozumieniu, w tym 50.000 zł dokonane po wszczęciu postępowania administracyjnego (zob. tabela na str. 12 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

W związku z faktem, iż skarżąca nie wywiązała się z zapisów Porozumienia, tj. nie dokonała spłaty zobowiązania w wysokości 290.000,00 zł w wyznaczonym terminie - do 1.03.2021 r., zastosowano proporcjonalne rozliczenie wpłat w wysokości 126.500,00 zł dokonanych przez stronę po 1.03.2021 r. na należność główną i odsetki, co jest zgodne z § 29 ust. 3 i § 30 ust. 3 i § 31 i § 14 umowy o dofinansowanie.

Powyższe zapisy umowy przewidują m.in. w przypadku rozwiązania umowy i naruszenia art. 184 u.f.p., obowiązek zwrotu dofinansowania z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od daty przekazania Beneficjentowi ostatniej transzy.

Tym samym wystąpiły podstawy do wezwania skarżącej w dniu 4.03.2021 r. do zwrotu środków dofinansowania w wysokości 126.500,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia przekazania środków, tj. od 12.08.2019 r.

Dodatkowo organ podkreślił, że § 33 umowy o dofinansowanie stanowi, iż: W sprawach nieuregulowanych Umową zastosowanie mają odpowiednie reguły i zasady wynikające z Programu, a także: 1) odpowiednie przepisy prawa Unii Europejskiej (...) 2) właściwych aktów prawa krajowego (...).

Powyższe jednoznacznie skazuje, iż przepisy np. KC, do których odnosi się pełnomocnik strony w odwołaniu, będą miały zastosowanie tylko wtedy, gdy nie zostało to usankcjonowane w umowie o dofinansowanie. Natomiast w niniejszym przypadku KC nie może znaleźć zastosowania, gdyż zwrot środków, a także konsekwencje wynikające z braku zwrotu środków (kończące się ich dochodzeniem na drodze postępowania administracyjnego oraz ewentualnie postępowania egzekucyjnego), zostały precyzyjnie określone w umowie o dofinansowanie.

Z uwagi natomiast na to, że skarżąca w dokonanych wpłatach nie określiła jaką część wpłaty zaliczyć na należność główną, a jaką część na odsetki, to dokonane przez stronę wpłaty były – zgodnie z art. 55 § 2 O.p.- proporcjonalnie zaliczane na poczet należności głównej oraz odsetek według kolejności dokonywanych wpłat (zob. tabela na str. 14 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że na dzień 6.04.2021 r. (data wszczęcia przedmiotowego postępowania administracyjnego) stronie (po trzech wpłatach, w tym dwóch dokonanych po terminie określonym w Porozumieniu) pozostała do zwrotu należność główna w wysokości 58.701,00 zł wraz z należnymi odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków dofinansowania (12.08.2019 r.) do dnia dokonania zwrotu. Zatem w przypadku niedokonania pełnego zwrotu należności, stosownie do § 14 ust. 6 umowy o dofinansowanie wszczęte zostało postępowanie administracyjne, gdyż zostały naruszone procedury o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., tj. naruszenie § 2 Porozumienia oraz § 14 ust. 2 oraz § 3 ust. 6 pkt 8 umowy o dofinansowanie w zw. z naruszeniem Podrozdziału 6.2 pkt 3) lit. e) i f) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności.

Wydatkiem kwalifikowalnym jest bowiem wydatek spełniający łącznie następujące warunki: a) został faktycznie poniesiony (...), e) został poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie, f) jest niezbędny do realizacji celów projektu i został poniesiony w związku z realizacja projektu, (...).

W związku z powyższym w sprawie wystąpiły podstawy do wszczęcia w dniu 6.04.2021 r. z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków dofinansowania w łącznej kwocie 58.701,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od 12.08.2019 r. do dnia zwrotu, gdyż strona nie dokonała pełnego zwrotu środków.

W trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego, strona dokonała kolejnych wpłat (w łącznej wysokości 50.000 zł), które zostały rozksięgowane na należność główną i odsetki (zob. tabela str. 15 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

Organ II instancji zauważył przy tym, że rozliczenie wpłat dokonanych przez Stronę w dniach: 15 lipca 2021 r., 20 sierpnia 2021 r., 22 września 2021 r., 19 listopada 2021 r. oraz 21 lutego 2022 r., tj. po dniu wszczęcia postępowania administracyjnego, nie zostało prawidłowo rozksięgowane, gdyż nastąpiła przerwa w naliczaniu odsetek na podstawie art. 54 § 1 pkt 7 O.p. w okresie od 6.04.2021 r. do 14.09.2022 r. Uchybienie to zostało skorygowane w postępowaniu odwoławczym, co skutkowało uchyleniem decyzji I instancji w całości i orzeczeniem przez organ II instancji co do istoty sprawy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdził, że są one niezasadne.

Wskazał, iż skoro Beneficjent wykorzystał dofinansowanie z naruszeniem procedur o których mowa w art. 184 u.f.p., to jest wzywany przez IP do zwrotu środków dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania ostatniej transzy przed poniesieniem wydatków (12.08.2019 r.) do dnia zwrotu, a nie – jak twierdzi pełnomocnik- 14 dnia od daty odbioru wezwania (24.03.2021 r.).

Podniósł również, że w związku z faktem, iż nastąpiła zmiana wysokości zobowiązania, organ II instancji pismem z dnia 28.04.2023 r. zobowiązał organ I instancji do wydania i przekazania do strony postanowienia o zarachowaniu wpłat dokonanych przez Beneficjenta oraz do wiadomości ZWO. Przedmiotowe postanowienie Dyrektora WUP wydane zostało w dniu 05.05.2023 r. i wysłane do pełnomocnika strony oraz do wiadomości organu II instancji. Wskazane postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem nr [...] Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 06.06.2023 r. Stąd skarżąca miała możliwość zapoznania się ze sposobem wyliczenia odsetek. Prawidłowe rozksięgowanie wpłat przedstawiono także w tabeli na str. 17 uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Organ wyjaśnił również zasadność naliczania odsetek w wysokości jak dla zaległości podatkowych.

Nie uwzględnił również stanowiska skarżącej, że porozumienie stanowiło swoiste odnowienie zobowiązania (w rozumieniu art. 506 KC).

Stwierdził także, że wbrew twierdzeniom strony, w sprawie wystąpiły podstawy do przyjęcia, że przekazane środki (290.000 zł) zostały wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem. Niedotrzymanie przez stronę zapisów § 2 Porozumienia (brak zwrotu całego otrzymanego dofinansowania w ściśle określonym terminie) oraz naruszenie § 14 ust. 2 i § 3 ust. 6 pkt 8) umowy o dofinansowanie w związku z naruszeniem zapisów Podrozdziału 6.2 pkt 3) lit. e) i f) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, stanowi naruszenie przez stronę procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE, o których mowa w art. 184 u.f.p. Tym samym przy realizacji projektu nr [...] prawidłowo spełniona została dyspozycja normy z art. 207 u.f.p., zgodnie z którą w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., podlegają zwrotowi w całości wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia obciążenia rachunku bankowego Beneficjenta, na wskazany przez IP rachunek bankowy.

Z ostatecznego rozliczenia przekazanych stronie w ramach projektu transz dofinansowania (zob. tabela na str. 17 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) wynika zatem, że na dzień wydania decyzji wartość dofinansowania (należność główna) pozostająca do zwrotu wyniosła 14.539 zł.

We wniesionej na powyższe rozstrzygnięcie skardze strona podniosła zarzuty naruszenia:

- prawa materialnego a to: art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p. w związku z § 30 ust. 4a i § 14 umowy, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie (subsumpcję) i przyjęcie, że przywołany przepis znajduje w ogóle zastosowanie w okolicznościach sprawy a decyzja posiada materialną podstawę, podczas gdy:

I. w § 30 ust. 4a umowy jest mowa wyłącznie o zwrocie niewykorzystanej części otrzymanych transz (w razie rozwiązania umowy), gdy tym czasem u Beneficjentki nie było "niewykorzystanej części otrzymanych transz", a cała wartość została wykorzystana, a organy obu instancji nawet nie wyjaśniły, jaka część transz miała by być niewykorzystana;

II. po rozwiązaniu umowy na podstawie § 29 ust. 3 umowy nie ma mowy o stosowaniu § 14 ust. 2 i 3 oraz § 3 ust. 6 pkt 8, albowiem strony nie przewidziały ich na wypadek rozwiązania umowy w tym trybie.

Mając na uwadze powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania; ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania, jak i o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej jako p.p.s.a.) decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Nadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (nie mającym tu zastosowania).

Kierując się opisanymi powyżej kryteriami, dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania jej z obiegu prawnego

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 19.06.2023 r. w przedmiocie zwrotu części dofinansowania przyznanego na realizację projektu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2014 – 2015 w kwocie 14.539,00 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia wynika, że w dniu 11.03.2019 r. skarżąca zawarła z Województwem Opolskim (zwanym dalej: WO) - WUP - IP, umowę nr [...] o dofinansowanie projektu pn. [...] (dalej: umowa, umowa o dofinansowanie).

Beneficjentka w ramach realizacji umowy o dofinansowanie złożyła łącznie 10 wniosków o płatność, z czego 6 zostało przez IP zatwierdzonych, a 4 zostały wycofane (opisane na str. 11 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), w związku z czym otrzymała ona łącznie środki w wysokości 290.000 zł.

Strona złożyła wniosek o rozwiązanie umowy, wskazując na niemożność osiągnięcia wskaźników rezultatu, wystąpienie zagrożenia dokonania wydatków niezgodnie z przeznaczeniem, brak możliwości rekrutacji uczestników projektu spełniających wymogi kwalifikowalności. Zdaniem strony mogłoby to skutkować niekwalifikowalnością wydatków i obowiązkiem ich zwrotu.

W dniu 29.01.2021 r. pomiędzy WO - WUP a skarżącą zostało zawarte Porozumienie w sprawie rozwiązania umowy nr [...] z 11.03.2019r. o dofinansowanie Projektu: [...] w ramach Osi priorytetowej VII - Konkurencyjny rynek pracy Działania 7.6- Godzenie życia prywatnego i zawodowego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2014-2020 (zwane dalej: Porozumieniem).

W § 1 Porozumienia wskazano, iż: Strony zgodnie oświadczają, że w związku z wystąpieniem okoliczności, które uniemożliwiają dalsze wykonywanie postanowień zawartych w Umowie, na podstawie § 29 ust. 3 rozwiązują Umowę nr [...] o dofinansowanie Projektu [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2014-2020, zawartą w dniu 11.03.2019r. Jednocześnie w § 2 ww. Porozumienia określono, iż strona zobowiązuje się do zwrotu dotychczas otrzymanej kwoty dofinansowania w wysokości 290.000,00 zł w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia rozwiązania Umowy o dofinansowanie na rachunek bankowy WUP.

Ponadto, określono, iż Porozumienie wchodzi w życie z dniem podpisania, co oznacza, iż skarżąca była zobowiązana zwrócić ww. środki do 28 lutego 2021 r. W związku z faktem, iż 28 lutego przypadał na niedzielę, środki musiały zostać zwrócone nie później niż 1 marca 2021 r.

W dniu 26.02.2021 r. skarżąca dokonała zwrotu kwoty 163.500,00 zł.

Pismem z dnia 4.03.2021 r. (doręczonym stronie w dniu 10.03.2021 r.) strona została wezwana przez WUP do zapłaty środków dofinansowania w wysokości 126.500,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania środków tj. od 12.08.2019 r.

W związku z brakiem spłaty kwoty dofinansowania WUP w dniu 6.04.2021 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu środków dofinansowania w łącznej kwocie 58.701,00 zł wraz z odsetkami.

Strona dokonywała kolejnych wpłat na rzecz organu w następujących terminach: 16.03.2021 r. – 50.000 zł; 25.03.2021 r. – 26.500 zł; 15.07.2021 r. – 1000 zł; 20.08.2021 r. – 5000 zł; 22.09.2021 r. – 5000 zł; 19.11.2021 r. – 5000 zł; 21.02.2022 r. – 34.000 zł.

W dniu 30.08.2022 r. Dyrektor WUP wydał decyzję Nr 55/RPO WO określającą przypadające do zwrotu przez Beneficjenta środki dofinansowania w kwocie 15.202,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W uzasadnieniu wskazano na naruszenie przez Beneficjenta § 2 Porozumienia w sprawie rozwiązania umowy o dofinansowane, jak również § 14 ust. 2 oraz § 3 ust. 6 pkt 8 Umowy o dofinansowanie w związku z naruszeniem Podrozdziału 6.2 pkt 3) lit. e), f) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19 lipca 2017 r. (zwanych dalej: Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności), co stanowiło naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.

W związku z faktem, iż skarżąca nie wywiązała się z zapisów Porozumienia, tj. nie dokonała spłaty zobowiązania w wysokości 290.000,00 zł w wyznaczonym terminie - do 1.03.2021 r. - zastosowano proporcjonalne rozliczenie wpłat w wysokości 126.500,00 zł dokonanych przez stronę po 1.03.2021 r. na należność główną i odsetki, co jest zgodne z § 29 ust. 3 i § 30 ust. 3 i § 31 i § 14 umowy o dofinansowanie.

Na skutek wniesionego przez stronę odwołania, wydana została opisana na wstępie decyzja Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 19.06.2023 r. w przedmiocie zwrotu części przyznanego na realizację projektu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2014 – 2015 w kwocie 14.539,00 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Organ II instancji podzielił stanowisko Dyrektora WUP odnośnie wystąpienia podstaw do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu części dofinansowania wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Uchylił decyzję I instancji z uwagi na to, że rozliczenie wpłat dokonanych przez stronę w dniach: 15 lipca 2021 r., 20 sierpnia 2021 r., 22 września 2021 r., 19 listopada 2021 r. oraz 21 lutego 2022 r., tj. po dniu wszczęcia postępowania administracyjnego, nie zostało prawidłowo rozksięgowane, gdyż nastąpiła przerwa w naliczaniu odsetek na podstawie art. 54 § 1 pkt 7 O.p. w okresie od 6.04.2021 r. do 14.09.2022 r.

Następnie (po doręczeniu decyzji administracyjnej z 19.06.2023 r.) Strona dokonała wpłat w dniu 18 lipca i 20 lipca 2023 r. w łącznej kwocie 17.087 zł spłacając tym samym pełną należność wynikającą z rozliczenia projektu.

Na tle opisanych okoliczności faktycznych sprawy sporna pomiędzy stronami pozostaje kwestia wystąpienia przesłanek do wydania decyzji o zwrocie części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Strona w skardze wskazuje na to, że wobec rozwiązania umowy o dofinansowanie umowa ta de facto nie obowiązuje od dnia jej zawarcia, a jedyną podstawę domagania się zwrotu dofinansowania stanowi porozumienie z 29 stycznia 2021 r. Zdaniem Beneficjenta porozumienie to stanowi swego rodzaju nowację zobowiązania (art. 506 KC). W ocenie strony brak było podstaw do naliczania od opóźnionych zwrotów odsetek w wysokości jak dla zaległości podatkowych.

Sąd w składzie rozpoznającym skargę podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, albowiem znajduje ono oparcie w przepisach mających zastosowanie w sprawie, jak i w zapisach zawartej przez skarżącą umowy o dofinansowanie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 207 u.f.p., zgodnie z którym, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona odpowiednio w ust. 9,11,11a, która podpisała z Beneficjentem umowę o dofinansowanie, wzywa go do:

- zwrotu środków lub

- do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o których mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (art. 207 ust. 8 u.f.p.).

Po bezskutecznym upływie ww. terminu, organ pełniący funkcję IZ lub IP wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2, oraz zawierającą pouczenie o sankcji wynikającej z ust. 4 pkt 3, z zastrzeżeniem ust. 7 (art. 207 ust. 9 u.f.p.).

Decyzji, o której mowa powyżej nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem.

Stosownie natomiast do art. 184 ust. 1 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 (tu: m.in. środki pochodzące z budżetu UE), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Z kolei art. 5 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wskazuje bezpośrednio na środki pochodzące z budżetu UE, czyli chodzi tu o środki przyznane Beneficjentowi w ramach dofinansowania projektu. Wydatki związane z realizacją projektu finansowanego z tych środków muszą być zatem dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie o dofinansowanie wraz z załącznikami.

Powyższe potwierdza zatem, że IZ została wyposażona w kompetencje

i zobowiązana przez ustawodawcę do podejmowania szeregu czynności faktycznych

i prawnych zmierzających do kontrolowania, stwierdzania zaistnienia nieprawidłowości w wydatkowaniu funduszy unijnych, czy też rozpatrywania odwołań od decyzji wydanych przez IP, a w konsekwencji sprawnego i skutecznego odzyskiwania wydatkowanych nienależycie środków pochodzących z budżetu UE.

Podkreślić należy również, że procedury – jakich naruszenie może uzasadniać zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. – mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania Beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący, a odstępstwo od niego bez wątpienia stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2004/13, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/; podobnie jak i niżej powołane orzeczenia).

W pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych

i wyłonionych do dofinansowania projektów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu w wyroku z dnia 11 października 2018 r. (sygn. akt I GSK 873/18), przystąpienie do realizacji projektów finansowanych w ramach programów operacyjnych jest dobrowolne, jednakże wiąże się ono z przestrzeganiem szeregu obowiązków wynikających z dysponowania środkami publicznymi, które beneficjent bierze na siebie z chwilą przystąpienia do umowy o dofinansowanie projektu. Korzystanie ze środków publicznych zawsze wiąże się z wyższymi wymaganiami co do ich wydatkowania, które winno być przeprowadzone w sposób celowy i oszczędny. Dlatego też niewypełnienie postanowień umowy oraz dokumentów regulujących zasady przyznawania i wykorzystania dofinansowania powoduje konieczność odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach u.f.p.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 definiuje w art. 2 pkt 36 pojęcie "nieprawidłowości" w ten sposób, że oznacza ono każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.

Jak wynika z art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, podstawę dofinansowania projektu stanowi Umowa o dofinansowanie projektu, zawarta przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą z Beneficjentem. Umowa określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki Beneficjenta z tym związane.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż w zawartej przez skarżącą umowie o dofinansowanie określono, że:

§ 1: Ilekroć w Umowie jest mowa o:

1) "Regulaminie konkursu" - oznacza to dokument określający m.in.: przedmiot i formę konkursu (...), zasady uczestnictwa, (...);

12) "Rozporządzeniu ogólnym" - oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 (...);

16) "wydatkach kwalifikowanych" - oznacza to wydatki kwalifikowalne zgodnie ze Szczegółowym opisem osi priorytetowych (...) oraz z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności (...);

23) "nieprawidłowości/nieprawidłowości indywidualnej" - oznacza to każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego (...), które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem; (...);

33) "Wytycznych" - oznacza instrumenty prawne wydawane przez ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy wdrożeniowej (...), w szczególności: (...) c) Wytyczne w zakresie kwalifikowalności (...).

Jak stanowi § 29 ust. 3 umowy o dofinansowanie (na podstawie którego została rozwiązana Umowa o dofinansowanie): Umowa może zostać rozwiązana na wniosek każdej ze stron w przypadku wystąpienia okoliczności, które uniemożliwiają dalsze wykonywanie postanowień zawartych w Umowie. W takim przypadku postanowienia § 30 ust. 3 i § 31 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z § 30 umowy o dofinansowanie (...):

2. W przypadku rozwiązania Umowy w trybie § 29 ust. 2 i 3 Beneficjent ma prawo do wykorzystania wyłącznie tej części otrzymanych transz dofinansowania, które odpowiadają prawidłowo zrealizowanej części Projektu, z zastrzeżeniem ust. 3-5.

3. Za prawidłowo zrealizowaną część Projektu należy uznać część Projektu rozliczoną zgodnie z regułą proporcjonalności, o której mowa w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Beneficjent jest zobowiązany przedstawić rozliczenie otrzymanych transz dofinansowania, w formie wniosku o płatność w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia rozwiązania Umowy.1

4. W przypadku rozwiązania Umowy w trybie § 29 ust. 2 Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu niewykorzystanej części otrzymanych transz dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków dofinansowania w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia rozwiązania Umowy na rachunek bankowy wskazany przez Instytucję Pośredniczącą.

4a. W przypadku rozwiązania Umowy w trybie § 29 ust. 3 Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu niewykorzystanej części otrzymanych transz dofinansowania bez odsetek w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia rozwiązania Umowy na rachunek bankowy wskazany przez Instytucję Pośredniczącą.

5. W przypadku niedokonania zwrotu środków zgodnie z ust 1, 4 lub 4a, stosuje się odpowiednio § 14 Umowy. (...);

Wyjaśnić przy tym należy, że wskazany zapis umowy nie dotyczy przypadku, gdy Beneficjent nie poniósł wydatków kwalifikowanych. W takiej sytuacji Beneficjent dokonuje zwrotu całości otrzymanych środków dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków, bez konieczności przedstawienia ich rozliczenia we wniosku o płatność.

W sytuacji, gdy strona nie zwróciła całości środków w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia rozwiązania umowy o dofinansowanie (tak jak to miało miejsce w niniejszym przypadku), to zastosowanie ma § 14 umowy o dofinansowanie, który stanowi:

1. Jeżeli na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów zostanie stwierdzone, że dofinansowanie jest:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem;

2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy finansach;

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości,

Instytucja Pośrednicząca wezwie Beneficjenta do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od daty przekazania Beneficjentowi ostatniej transzy przed poniesieniem wydatków, które zostały uznane za nieprawidłowości do dnia obciążenia rachunku bankowego Beneficjenta kwotą zwrotu. (...).

2. Beneficjent zwraca środki, o których mowa w ust. 1, wraz z odsetkami, na pisemne wezwanie Instytucji Pośredniczącej, w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia doręczenia wezwania do zapłaty na rachunek bankowy wskazany przez Instytucję Pośredniczącą w tym wezwaniu. (...).

6. W przypadku niedokonania przez Beneficjenta zwrotu środków zgodnie z ust. 2 Instytucja Pośrednicząca, po przeprowadzeniu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (...), wydaje decyzje, o której mowa wart. 207 ust. 9 ustawy o finansach.

7. Decyzji, o której mowa w ust. 6, nie wydaje się, jeżeli Beneficjent dokonał zwrotu środków przed jej wydaniem. (...).

Z powyższych regulacji wynika, że w przypadku niedokonania pełnego zwrotu należności, zastosowanie znajduje § 14 ust. 6 umowy o dofinansowanie (co wynika z § 30 ust. 5), tj. wszczęte zostaje postępowanie administracyjne, gdyż zostały naruszone procedury, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2, tj. naruszenie § 2 Porozumienia oraz § 14 ust. 2 oraz § 3 ust. 6 pkt 8 umowy o dofinansowanie w zw. z naruszeniem Podrozdziału 6.2 pkt 3) lit. e) i f) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, które stanowią, iż: Wydatkiem kwalifikowalnym jest wydatek spełniający łącznie następujące warunki:

a) został faktycznie poniesiony (...),

e) został poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie,

f) jest niezbędny do realizacji celów projektu i został poniesiony w związku z realizacją projektu, (...).

Przypomnieć przy tym należy, że na podstawie § 3 umowy o dofinansowanie skarżąca zobowiązała się do stosowania m.in. Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Z kolei z Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wynika, iż jednym z warunków koniecznych dla uznania wydatku za kwalifikowalny jest to, aby był on poniesiony zgodnie z postanowieniami Umowy o dofinansowanie, a także był zgodny z zapisami Regulaminu konkursu.

Tym samym wskazać należy, iż z przepisów u.f.p. jak i zapisów umowy o dofinansowanie wynika, że w sytuacji gdy umowa o dofinansowanie została rozwiązana w trybie § 29 ust. 3 umowy o dofinansowanie na wniosek strony z uwagi na niemożności zrealizowania projektu, zaś strona nie zwróciła całości pobranego dofinansowania (290.000 zł) w terminie 30 dni od daty rozwiązania umowy, to organ miał podstawy do wezwania skarżącej do zapłaty środków dofinansowania w wysokości 126.500,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania środków tj. od 12.08.2019 r. – a wobec nie dokonania zapłaty w czternastodniowym terminie, wystąpiły podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu środków dofinansowania z odsetkami i następie wydania decyzji w tym przedmiocie.

Skarżąca nie zrealizowała projektu jak i nie zwróciła całej pobranej kwoty dofinansowania w terminie 30 dni od daty wejścia w życie Porozumienia, co świadczy o tym, że pobrana kwota została wykorzystana z naruszeniem procedur mających zastosowanie w sprawie.

Niedotrzymanie przez stronę zapisów § 2 Porozumienia (brak zwrotu całego otrzymanego dofinansowania w ściśle określonym terminie) oraz naruszenie § 14 ust. 2 i § 3 ust. 6 pkt 8) umowy o dofinansowanie w związku z naruszeniem zapisów Podrozdziału 6.2 pkt 3) lit. e) i f) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności stanowi naruszenie przez stronę procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE, o których mowa w art. 184 u.f.p.

Przy realizacji projektu nr [...] prawidłowo spełniona została dyspozycja normy z art. 207 u.f.p., zgodnie z którą w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., podlegają zwrotowi w całości wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia obciążenia rachunku bankowego Beneficjenta, na wskazany przez IP rachunek bankowy. W takim przypadku, zgodnie z art. 207 ust. 9 u.f.p., organ pełniący funkcję IP wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, a także zawierającą pouczenie o sankcji wynikającej z ust. 4 pkt 3, z zastrzeżeniem ust. 7.

Tym samym podzielić należy stanowisko organu, że w sprawie ma zastosowanie art. 60 ust. 1 u.f.p., który stanowi, że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są m.in. kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w ustawie.

Porozumienie w § 2 stanowi o kwocie i terminie zwrotu. Porozumienie odwołuje się przy tym do zapisów § 29 ust. 3 umowy o dofinansowanie. W takim wypadku zastosowanie znajdują zapisy § 30 ust. 3 i § 31 umowy. Z kolei § 30 ust. 4a umowy stanowi, że w razie rozwiązania w trybie § 29 ust. 3 Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu niewykorzystanej części otrzymanych transz w terminie 30 dni od daty jej rozwiązania. W razie niedokonania zwrotu środków w terminie stosuje się odpowiednio § 14 umowy.

Zgodnie z zapisami § 14 ust. 6 umowy w przypadku niedokonania przez Beneficjenta zwrotu środków zgodnie z ust. 2: Instytucja Pośrednicząca, po przeprowadzeniu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (...), wydaje decyzję, o której mowa w art. 207 ust. 9 ustawy o finansach (...).

W sytuacji uchybienia terminowi do zwrotu dofinansowania, zastosowanie mają zasady zwrotu określone w § 14 umowy, w tym odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych (§ 14 ust. 1).

W ocenie Sądu podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisu art. 207 u.f.p. w zw. z art. 184 u.f.p. i § 30 ust. 4a i § 14 umowy o dofinansowanie jest nieuzasadniony. Z treści wskazanych wyżej przepisów nie wynika, aby zawarcie Porozumienia wykluczało stosowanie odpowiednich regulacji zawartych w umowie o dofinansowanie na wypadek niewywiązania się strony z realizacji projektu. Z § 29 ust. 3 umowy o dofinansowanie wynika, iż zastosowanie znajduje § 30 ust. 3 i § 31 tej umowy w przypadku jej rozwiązania na wniosek jednej ze stron. Z kolei § 30 umowy o dofinansowanie przewiduje – w przypadku rozwiązania umowy w trybie § 29 ust. 3 - zwrot dofinansowania bez odsetek jedynie w sytuacji, gdy dofinansowanie zostanie zwrócone w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia rozwiązania umowy. W dalszej części § 30 przewiduje – m.in. w przypadku niedokonania zwrotu środków w ww. terminie 30 dni – odpowiednie stosowanie § 14 umowy o dofinansowanie, który mówi o zwrocie dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od daty przekazania Beneficjentowi ostatniej transzy jak

i możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przypadku niedokonania zwrotu w terminie 14 dni od otrzymania wezwania w tym zakresie.

Tym samym brak było podstaw do traktowania zwrotu przedmiotowych należności jak zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym.

Wbrew odmiennemu przekonaniu skarżącej nie ma zastosowania § 33 umowy, którego zapisy dotyczą spraw nieuregulowanych w umowie. Kwestia rozwiązania umowy i warunków zwrotu dotacji jest w umowie uregulowana.

Wobec nienależytego wykonania warunków porozumienia z 29 stycznia 2021 r. o rozwiązaniu umowy, nie można traktować zapisów umowy o dofinansowanie jako nieistniejących. Porozumienie nie unieważniało warunków umowy i nie tworzyło nowej podstawy prawnej do rozliczenia realizacji projektu. Wręcz przeciwnie - odwoływało się do § 29 ust. 3 i poprzez ten przepis do pozostałych zapisów umowy.

Z okoliczności sprawy nie wynika aby skarżąca wykorzystała dotację zgodnie z umową. Z materiału dowodowego wynika, że cała dotacja nie została wykorzystana w sposób zgodny z wymogami projektu i zasadami kwalifikowalności wydatków (wniosek o rozwiązanie umowy, porozumienie o jej rozwiązaniu). Tym samym rozważania zawarte w skardze co do zwrotu "niewykorzystanej części dotacji" są nie mogą mieć znaczenia w sprawie.

Nie ma racji strona, twierdząc, iż wykorzystała całą dotację a jedynie w związku z rozwiązaniem umowy musiała ją zwrócić. Gdyby bowiem skarżąca wykorzystała dotację zgodnie z zapisami umowy (na realizację projektu) - nie musiałaby jej zwracać albowiem cel umowy zostałby osiągnięty. Tym samym rozwiązanie umowy byłoby bezpodstawne.

Z uwagi na powyższe brak było podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w skardze.

Końcowo Sąd stwierdza, że nie budzą wątpliwości wyliczenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczące niezwróconej na dzień wydania decyzji części dofinansowania jak i proporcjonalnego zaliczania wpłat dokonywanych przez skarżącą na należność główną oraz odsetki.

W tym stanie rzeczy, z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.