Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 382/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 166d
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 292
journal: Dz.U. 2022 poz 1375
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Anna Strzelec Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Regionalnego w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 18 maja 2023 r. nr 0601-IEE.712.5.2023.2 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wykonania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. z dnia 31 marca 2023 r. nr 0610-SEE-1.713.3.2023.5; II. uchyla postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. z dnia 10 marca 2023 r. nr 0610-SEE-1.713.3.2023.2 w przedmiocie zwrotu Prokuraturze Regionalnej w L. postanowienia z dnia 20 lutego 2023 r. sygn. akt RP I Ds 5.2021 o zabezpieczeniu majątkowym.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (organ) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie (organ I instancji) z 31 marca 2023 r. odmawiające Prokuratorowi [...] (prokurator) wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 17 marca 2023 r. o wykonanie oraz doręczenie postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym z 20 lutego 2023 r. sygn. akt [...] dotyczącego zabezpieczenia grożącego przepadku na mieniu E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (spółka).

W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że prokurator wraz z pismem z 20 lutego 2023 r. przekazał organowi I instancji odpisy postanowienia wydanego 20 lutego 2023 r. sygn. akt [...] o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku na mieniu spółki w celu jego wykonania oraz doręczenia podejrzanemu, obrońcy i spółce. Omawiane postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym wydane przez prokuratora obejmuje zabezpieczenie na mieniu spółki grożącego przepadku korzyści majątkowej w postaci prawa użytkowania wieczystego nieruchomości o wartości 32.361.840 zł, uzyskanej przez spółkę w wyniku popełnienia przestępstwa przez osobę faktycznie zarządzającą spółką. Prokurator postanowił o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku przez zajęcie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości wymienionych przez prokuratora w postanowieniu o zabezpieczeniu.

Organ I instancji mocą pisma z 10 marca 2023 r. zwrócił prokuratorowi jego pismo z 20 lutego 2023 r. wraz z postanowieniami o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku. Organ I instancji stwierdził bowiem, że organem właściwym do dokonania zabezpieczenia jest Prokuratura [...].

Prokurator w piśmie z 17 marca 2023 r. ponownie zwrócił się do organu I instancji o wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku z 20 lutego 2023 r. sygn. akt [...]. W odpowiedzi organ I instancji postanowieniem z 31 marca 2023 r. odmówił prokuratorowi wszczęcia postępowania w sprawie wspomnianego wniosku z 17 marca 2023 r. W podstawie prawnej organ I instancji powołał się na art. 61a § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775 ze zm. - K.p.a.) oraz na art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2022.479 ze zm. - u.p.e.a.).

Rozpatrując zażalenie prokuratora, organ zgodził się z organem I instancji i motywował, że organ I instancji "nie ma bowiem prawnych możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania zabezpieczającego w sposób i w zakresie wskazanym przez Prokuraturę [...]. Zgodnie z art. 292 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (tekst jedn. Dz. u. z 2022 r., poz. 1375 ze zm.), dalej K.p.k., zabezpieczenie grożącego przepadku następuje przez zajęcie ruchomości, zajęcie wierzytelności i innych praw majątkowych oraz przez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości. Zakaz ten podlega ujawnieniu w księdze wieczystej, a w jej braku, w zbiorze złożonych dokumentów. W miarę potrzeby może być ustanowiony zarząd nieruchomości oskarżonego. Jak wskazał NSA w wyroku z 11 marca 2009 r. sygn. akt II FSK 1779/07, przepis art. 292 K.p.k. przesądza o sposobach dokonania zabezpieczenia, co oznacza, że pozostałe kwestie dokonania zabezpieczenia majątkowego w procedurze karnej są uregulowane innymi przepisami, w tym w szczególności Kodeksu karnego wykonawczego. Jednocześnie przepis ten jest adresowany przede wszystkim do organu upoważnionego do wydania postanowienia o zabezpieczeniu, wskazując temu organowi jakie są prawnie dopuszczalne sposoby zabezpieczenia poszczególnych kar majątkowych, w tym przepadku. Jego adresatem jest także osoba, na majątku której dokonywane jest zabezpieczenie, a w tym sensie, że powyższe przepisy gwarantują jej, że żaden inny sposób zabezpieczenia niewymieniony w art. 292 § 2 K.p.k. lub K.p.c. nie może być określony w postanowieniu sądu lub prokuratora. Przepis ten nie jest natomiast adresowany do organu egzekucyjnego (ani sądowego, ani administracyjnego). Wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym odbywa się według przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 127 ze zm.), dalej K.k.w. Zgodnie z art. 27 K.k.w., egzekucję przepadku oraz nawiązki na rzecz Skarbu Państwa prowadzi naczelnik urzędu skarbowego według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej. W myśl zaś art. 27a § 2 K.k.w., do wykonania postanowień o zabezpieczeniu przepadku mają zastosowanie przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej. W świetle powyższego, naczelnik urzędu skarbowego wykonuje na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydane w postępowaniu karnym postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym przepadku."

W dalszej kolejności organ zwrócił uwagę na art. 166d, art. 166n u.p.e.a. i przyjął, że do wykonywania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym mają odpowiednie zastosowanie sposoby zabezpieczenia uregulowane w art. 164 tej ustawy.

Zdaniem organu, wykonanie omawianego postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku jest niemożliwe w trybie art. 164 § 1 u.p.e.a. "Instytucja użytkowania wieczystego jest uregulowana w art. 232 i następne ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1360 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że użytkowanie wieczyste jest instytucją szczególną. Specyfika użytkowania wieczystego polega m.in. na tym, iż stanowi ono wprawdzie prawo do rzeczy cudzej, lecz daje użytkownikowi wieczystemu prawa do dysponowania w sposób tak szeroki jaki służy właścicielowi. W hierarchii prawa do gruntu należy umieścić je pomiędzy własnością a ograniczonymi prawami rzeczowymi. Użytkowanie wieczyste jest prawem zbywalnym, dziedzicznym i może być przedmiotem egzekucji. Do przeniesienia użytkowania wieczystego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości, przeniesienie tego prawa wymaga wpisu w księdze wieczystej. Prawo użytkowania wieczystego ma charakter bezwzględny. Użytkowanie wieczyste można obciążać ograniczonymi prawami rzeczowymi."

W następstwie organ stwierdził, że prawo użytkowania wieczystego nieruchomości ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji traktuje jak prawo własności nieruchomości, zgodnie z art. 114, art. 164 § 1 pkt 2, pkt 4 u.p.e.a. W związku z tym ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie pozwala organowi I instancji na dokonanie zajęcia zabezpieczającego prawa wieczystego użytkowania nieruchomości, natomiast daje uprawnienie jedynie do ustanowienia hipoteki lub zakazu zbywania i obciążania w sposób właściwy dla zabezpieczenia skierowanego do nieruchomości. Dlatego organ doszedł do przekonania, że "brak jest podstaw prawnych do załatwienia w trybie administracyjnym żądania Prokuratury [...]. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uprawniają bowiem organu egzekucyjnego do wykonania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym przepadku poprzez zajęcie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości gruntowych określonych w postanowieniu. Przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie jest niemożność zabezpieczenia majątkowego zgodnie z przepisami prawa w trybie wskazanym w przedmiotowym postanowieniu."

Organ podkreślił przy tym, że nie kwestionuje prawidłowości postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku.

W dalszej kolejności organ tłumaczył, że "Skoro organ egzekucyjny uznał, że brak jest prawnych możliwości zabezpieczenia przepadku przez naczelnika urzędu skarbowego w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sposób wskazany przez Prokuratora [...], to bezprzedmiotowe jest ustalanie właściwego w tej sprawie naczelnika urzędu skarbowego. Prawidłowo zatem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie zwrócił postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym prokuratorowi (czyli de facto przekazał postanowienie o zabezpieczeniu do organu właściwego). Zgodzić się jednak należy z argumentami zawartymi w zaskarżonym postanowieniu, iż na podstawie art. 166n pkt 1 ustawy egzekucyjnej w przypadku wykonywania postanowień o zabezpieczeniu majątkowym mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 22 ustawy egzekucyjnej określające właściwość miejscową organu, a nie art. 187 § 1 K.k.w., który dotyczy orzeczonego przez sąd przepadku lub nawiązki na rzecz Skarbu Państwa, nie zaś zabezpieczenia majątkowego."

Prokurator złożył skargę na powyższe postanowienie organu.

Zarzucił naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji z 31 marca 2023 r.;

- art. 164 § 1 pkt 1, § 4 u.p.e.a., art. 292 § 2 ustawy Kodeks postępowania karnego (Dz.U.2022.1375 ze zm. - K.p.k.) z powodu stwierdzenia, że nie było możliwe wykonanie postanowienia prokuratora z 20 lutego 2023 r. o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku, gdy użytkowanie wieczyste jest prawem majątkowym;

- art 114 u.p.e.a., dlatego że przepis ten dotyczy egzekucji administracyjnej skierowanej do użytkowania wieczystego, nie zaś wykonania zabezpieczenia majątkowego orzeczonego przez prokuratora;

- art. 18 u.p.e.a., art. 65 § 1 K.p.a., bowiem w przypadku niewłaściwości miejscowej organu I instancji sprawa podlegała przekazaniu przez organ I instancji zgodnie z właściwością miejscową wynikającą z art. 22 § 2 u.p.e.a.;

- art. 61a § 1, art. 61 K.p.a. ze względu na dowolną odmowę wszczęcia postępowania i w rezultacie niewykonanie postanowienia prokuratora z 20 lutego 2023 r. o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku.

W następstwie prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu.

W uzasadnieniu formułowanych zarzutów i wniosku prokurator nawiązał do art. 291 § 1, art. 292 § 2 K.p.k., art. 27, art. 27a § 2, art. 187 § 1 ustawy Kodeks karny wykonawczy (Dz.U.2023.127 - K.k.w.), art. 1a pkt 7, art. 2 § 1 pkt 5, art. 2 § 2 u.p.e.a. i w tym stanie prawnym argumentował, że organ I instancji jest organem właściwym do wykonania postanowienia z 20 lutego 2023 r. o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku. Właściwość organu I instancji została ustalona zgodnie z siedzibą jednostki prokuratury.

Jeśli natomiast organ I instancji uważał, że jest niewłaściwy miejscowo, w takiej sytuacji miał obowiązek przekazać sprawę organowi właściwemu miejscowo.

Następnie prokurator motywował, że użytkowanie wieczyste jest prawem majątkowym i podlega zabezpieczeniu w myśl art. 164 § 1 pkt 1, § 4 u.p.e.a. i art. 292 § 2 K.p.k. W przekonaniu prokuratora, na potrzeby wykonania omawianego postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym z 20 lutego 2023 r. prawo wieczystego użytkowania nie może być utożsamiane z własnością nieruchomości, ale należy je zaliczyć do praw majątkowych. Taki wniosek wynika przede wszystkim ze sposobów zabezpieczenia majątkowego grożącego przepadku wymienionych w art. 292 § 2 K.p.k.

Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga prokuratora zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie organu oraz postanowienie organu I instancji z 31 marca 2023 r. nie są zgodne z prawem.

Stosownie do art. 166d u.p.e.a. organ egzekucyjny przystępuje do czynności zabezpieczających na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu wydanego przez prokuratora, sąd lub finansowy organ postępowania przygotowawczego. Na żądanie prokuratora, sądu lub finansowego organu postępowania przygotowawczego organ egzekucyjny, wraz z przystąpieniem do czynności zabezpieczających, doręcza zobowiązanemu odpis tego postanowienia. Do doręczenia stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W myśl art. 292 K.p.k. zabezpieczenie następuje w sposób wskazany w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 292 § 1).

Zabezpieczenie grożącego przepadku następuje przez zajęcie ruchomości, wierzytelności i innych praw majątkowych oraz przez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości. Zakaz ten podlega ujawnieniu w księdze wieczystej, a w jej braku, w zbiorze złożonych dokumentów. W miarę potrzeby może być ustanowiony zarząd nieruchomości oskarżonego (art. 292 § 2).

Przepis art. 232 stosuje się odpowiednio (art. 292 § 3).

Następnie według art. 27 K.k.w. egzekucję przepadku oraz nawiązki na rzecz Skarbu Państwa prowadzi naczelnik urzędu skarbowego według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.

Zgodnie zaś z art. 27a § 2 K.k.w. do wykonania postanowień o zabezpieczeniu przepadku mają zastosowanie przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.

W uzasadnieniu nowelizacji, wprowadzającej od 30 lipca 2020 r. rozdział 2a do działu IV u.p.e.a. (Dz.U.2019.2070 oraz druk sejmowy VIII.3753 dostępny w systemie elektronicznym LEX), stwierdzono między innymi, że "(...) W związku ze specyfiką wykonywania przez naczelników urzędów skarbowych (organy egzekucyjne) postanowień o zabezpieczeniu majątkowym wydanych w postępowaniu karnym wprowadza się do działu IV rozdział 2a "Wykonywanie postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym". Celem wprowadzenia tych przepisów jest zapewnienie stosowania przez organy egzekucyjne w pierwszej kolejności przepisów o charakterze szczególnym, a następnie przepisów działu IV mających charakter ogólny w zakresie uzupełniającym. (...) Podstawą do wykonywania, zgodnie z art. 195a Kkw, postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym będzie postanowienie, w którym prokurator, sąd lub finansowy organ postępowania przygotowawczego określi kwotowo zakres i sposób zabezpieczenia, uwzględniając rozmiar możliwej do orzeczenia w okolicznościach danej sprawy grzywny, środków karnych, przepadku lub środków kompensacyjnych, stosownie do art. 293 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987, z późn. zm.). Sposób (sposoby) zabezpieczenia określi w tym postanowieniu prokurator lub sąd, kierując się art. 292 § 2 Kpk, zgodnie z którym zabezpieczenie grożącego przepadku następuje przez zajęcie ruchomości, wierzytelności i innych praw majątkowych oraz przez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości. Zrezygnowano więc z obowiązku sporządzania przez prokuratora, sąd lub finansowy organ postępowania przygotowawczego zarządzenia zabezpieczenia, które uprawnia do podejmowania środków zabezpieczenia określonych w art. 164 ustawy, przyjmując, że wiążące dla organu egzekucyjnego jest rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu o zabezpieczeniu majątkowym. W zakresie wykonywania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym przyjęto zatem zasadę, że organ egzekucyjny przystępuje do czynności zabezpieczających na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu prokuratura lub sądu, doręczając zobowiązanemu odpis tego postanowienia na wniosek odpowiednio prokuratora, sądu lub finansowego organu postępowania przygotowawczego. (...)"

W realiach analizowanej sprawy organy pominęły treść art. 166d u.p.e.a., w którym ustawodawca stanowi, że organ egzekucyjny przystępuje do czynności zabezpieczających na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu wydanego między innymi przez prokuratora.

Z kolei w art. 292 § 2 K.p.k. ustawodawca przyjął, że zabezpieczenie grożącego przepadku następuje przez zajęcie ruchomości, wierzytelności i innych praw majątkowych oraz przez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości.

Organy w rzeczywistości nie rozważyły przytoczonych wyżej ustawowych unormowań dotyczących zasad wykonania postanowienia prokuratora z 20 lutego 2023 r. o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku.

Dowolnie przyjęły, że prokurator postanowił o niedopuszczalnym sposobie zabezpieczenia majątkowego grożącego przepadku, pomimo że nie były uprawnione do kwestionowania zgodności z prawem postanowienia prokuratora w żadnej kwestii nim objętej, także odnoszącej się do orzeczonego sposobu zabezpieczenia.

W konsekwencji tego zasadniczego błędu organy bezpodstawnie uchyliły się od obiektywnej, rzetelnej i wnikliwej analizy ustawowych rozwiązań dotyczących wykonania postanowienia prokuratora z 20 lutego 2023 r. o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku zgodnie z jego treścią, niepodlegającą kwestionowaniu przez organy.

Organy nie przedstawiły żadnego toku argumentacji prawnej, prowadzącego do konstatacji, że do wykonania wymienionego postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku należało stosować przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z nieruchomości, natomiast art. 292 § 2 K.p.k. miałby zawierać luki w zakresie prawa wieczystego użytkowania i odsyłać do art. 114 u.p.e.a. Nie zaprezentowały jakiejkolwiek wykładni przepisów prawa w celu wykazania zasadności przyjętego założenia, że art. 292 § 2 K.p.k. wymaga dopełnienia przez art. 114 u.p.e.a., który odnosi się do innej procedury, bo do egzekucji administracyjnej, nie zaś do zabezpieczenia orzeczonego przez prokuratora. W żaden sposób nie wyjaśniły: - z jakich konkretnych przyczyn, przy przyjęciu jakich reguł interpretacyjnych pojęcie prawa majątkowego na gruncie art. 292 § 2 K.p.k. miałoby nie obejmować prawa wieczystego użytkowania; - czy wprowadzenie do porządku prawnego art. 114 u.p.e.a. nie jest konsekwencją stanowiska ustawodawcy, w myśl którego prawo użytkowania wieczystego jest prawem majątkowym.

W świetle powyższego dotychczas organy przede wszystkim w sposób nieuprawniony zakwestionowały legalność omawianego postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku przy zaniechaniu obiektywnej, rzetelnej i wnikliwej analizy ustawowych reguł wykonania zabezpieczenia majątkowego grożącego przepadku oraz przy braku wykładni stanu prawnego obowiązującego w tej materii. W rezultacie organy arbitralnie powołały się na właściwość rzeczową prokuratora do wykonania wspomnianego postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku bez wykazania konkretnej podstawy prawnej tej treści zapatrywania prawnego.

W tym stanie sprawy organ, jak również organ I instancji, niezgodnie z prawem odmówiły prokuratorowi wszczęcia postępowania w sprawie wykonania postanowienia z 20 lutego 2023 r. sygn. akt [...] o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku.

Poza granicami skargi, ale w granicach sprawy, a więc zgodnie odpowiednio z art. 134 § 1 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 ze zm. - P.p.s.a.), sąd uchylił postanowienie organu I instancji z 10 marca 2023 r. w przedmiocie zwrotu prokuratorowi postanowienia z 20 lutego 2023 r. sygn. akt [...] o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku (k. 10 akt przedstawionych sądowi przez organ).

Przede wszystkim należy zauważyć, że pismo organu I instancji z 10 marca 2023 r. o zwrocie prokuratorowi postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku zawiera: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania, uzasadnienie faktyczne i prawne, co nadaje temu pismu charakter postanowienia w rozumieniu art. 123 § 1, § 2, art. 124 § 1, § 2 K.p.a., art. 18 u.p.e.a. (niezależnie od trafności powołanej podstawy prawnej i przyjętego rozstrzygnięcia).

Wobec tego wymaga odnotowania, że w myśl art. 65 K.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie (art. 65 § 1).

Zawiadomienie o przekazaniu sprawy zawiera również informacje, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, w zakresie danych przetwarzanych przez organ przekazujący, chyba że wnoszący podanie posiada te informacje, a ich zakres lub treść nie uległy zmianie (art. 65 § 1a).

Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu (art. 65 § 2).

W dalszej kolejności art. 66 K.p.a. przewiduje, że jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, i poinformuje go o treści § 2. Do zawiadomienia stosuje się odpowiednio przepis art. 65 § 1a (art. 66 § 1).

Odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania (art. 66 § 2).

Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 66 § 3).

Organ nie może jednak zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy (art. 66 § 4).

W okolicznościach kontrolowanej sprawy, postanawiając 10 marca 2023 r. o zwrocie prokuratorowi postanowienia z 20 lutego 2023 r. sygn. akt [...] o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku, organ I instancji całkowicie przemilczał zagadnienie trybu i przesłanek przewidzianych przez ustawodawcę dla zwrotu podania.

Dodatkowo organ I instancji u podstaw omawianego postanowienia z 10 marca 2023 r. o zwrocie prokuratorowi postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku przyjął wyłączną właściwość rzeczową prokuratora, chociaż nie wymienił przy tym przepisu bądź przepisów prawa, mówiących o takiej właściwości rzeczowej prokuratora.

Poza tym tej treści zapatrywanie prawne organu I instancji w konsekwencji powodowało, że kwestia właściwości miejscowej organu I instancji była bez znaczenia. Właściwość rzeczowa jest właściwością pierwszorzędną w stosunku do właściwości miejscowej. Wobec tego nawiązywanie przez organ I instancji do art. 22 § 1 - § 5 i art. 166n § 2 u.p.e.a., mówiących o właściwości miejscowej, było całkowicie nieadekwatne do jednoczesnego przekonania organu I instancji o wyłącznej właściwości rzeczowej prokuratora.

W podsumowaniu sąd ocenia, że organy naruszyły art. 7, art. 8 § 1, art. 12 § 1 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest uprawniony do zastępowania organów w stosowaniu prawa na potrzeby załatwienia sprawy, a w tym przypadku do rozstrzygania za organy kto, według jakich zasad i w jaki sposób ma ustawowy obowiązek wykonać omawiane postanowienie prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku. Wyjaśnienie tych zagadnień, ich obiektywna, rzetelna i wnikliwa analiza prawna jest zadaniem organów, do których prokurator wystąpił o wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności dotychczasowych rozstrzygnięć organów w tej materii sąd był zobowiązany stwierdzić, że organy bez rzeczywistego rozważenia stanu prawnego, w sposób arbitralny przyjęły właściwość rzeczową prokuratora do wykonania wymienionego postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku.

W toku ponownej analizy wystąpienia prokuratora o wykonanie oraz doręczenie postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym z 20 lutego 2023 r. sygn. akt [...] organy uwzględnią stanowisko prawne sądu. Przede wszystkim obiektywnie, rzetelnie i wnikliwie rozważą unormowania prawne dotyczące wykonywania postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku.

Z tych powodów sąd uchylił zaskarżone postanowienie organu wraz z postanowieniem organu I instancji z 31 marca 2023 r. oraz postanowienie organu I instancji z 10 marca 2023 r. w przedmiocie zwrotu prokuratorowi postanowienia z 20 lutego 2023 r. o zabezpieczeniu majątkowym grożącego przepadku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a.