Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1013/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 162 § 2 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk – Gawęcka Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi [S.P.] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [S.] z dnia 23 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [S.] na rzecz skarżącego [S.P.] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2018 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] czerwca 2018 r. [...] w sprawie ustalenia S. P. zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. za nieruchomość położoną w S. przy [...] .

Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy:

Wymienioną decyzją z [...] czerwca 2018 r. Prezydenta Miasta S. ustalił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2016 r. [...] lipca 2018 r. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu podatkowego.

[...] września 2018 r. Kolegium stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W opinii organu decyzja podatkowa została doręczona stronie [...] czerwca 2018 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie jej odbioru. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem [...] lipca 2018 r. Decyzja została przy tym prawidłowo doręczona matce podatnika na adres jego zamieszkania.

Wnioskiem z [...] października 2018 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił do Kolegium o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] czerwca 2018 r. na podstawie art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ uchybienie terminu nie nastąpiło z winy podatnika. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że przesyłka zawierająca decyzję organu podatkowego I instancji odebrana została przez 70-letnią i częściowo niedołężną matkę strony, która [...] lipca 2018 r. przekazała decyzję stronie, informując, iż właśnie w tym dniu została doręczona przez listonosza. Koperty natomiast zostały wrzucone do śmieci. Strona nie zamieszkuje w mieszkaniu przy ul. [...] w G., a jedynie odwiedza tam matkę. Listonosz nie powinien dokonywać doręczenia przesyłki urzędowej osobie, co do której już na pierwszy rzut oka istnieją obawy w zakresie jej sprawności psychicznej. Dopiero zapoznając się z postanowieniem Kolegium z [...] września 2018 r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, strona powzięła informację, że zostało ono wniesione po terminie. Do wniosku dołączono odwołanie od decyzji.

Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Kolegium wskazało art. 162 § 1, art. 163 § 1 oraz art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa").

Według Kolegium z akt sprawy, tj. pisma organu podatkowego I instancji z [...] lipca 2018 r. w sprawie odwołania strony wynika, że organ I instancji wskazał, iż odwołanie strony wniesione zostało po ustawowym terminie do jego wniesienia. Pismo to doręczono pełnomocnikowi strony [...] lipca 2018 r. na adres wskazany w odwołaniu i pełnomocnictwie i należy uznać, że w tym dniu pełnomocnik strony uzyskał informację o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skutkuje to stwierdzeniem, że podanie nie zostało wniesione w ustawowym terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia tj. od dnia, w którym podatnik dowiedział się o wydaniu decyzji w sprawie.

Kolegium stwierdziło również, że strona nie uprawdopodobniła zaistnienia niezawinionych przez siebie okoliczności, które uniemożliwiały mu dochowanie terminu. Decyzja organu podatkowego I instancji doręczona została na adres wskazany i w umowie najmu z 2009 r., i w CEIDG jako stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej przez podatnika. Zatem zarzut doręczenia przesyłki osobie, co do której rzekomo na pierwszy rzut oka istnieją obawy w zakresie jej sprawności psychicznej uznać należy za chybiony.

Dodatkowo Kolegium wskazało, że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Strona reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżyła postanowienie Kolegium, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a to art. 120, art. 121 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji Podatkowej poprzez brak zebrania całego materiału dowodowego i jego rzetelnego, budzącego zaufanie do organów podatkowych, rozpatrzenia skutkującego przyjęciem, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S., podczas gdy rzetelna i całościowa analiza zebranego w sprawie materiału, w szczególności oświadczenia skarżącego zawartego w piśmie z [...] października 2018 r. prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania skarżący dowiedział się dopiero w momencie doręczenia postanowienia Kolegium z [...] września 2018 r., a zatem dopiero od tej daty należy liczyć przepisany, 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, zaś uchybienie pierwotnemu terminowi nastąpiło bez winy skarżącego i wobec tego termin ten winien ulec przywróceniu.

W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Odnosząc się do kwestii doręczenia decyzji na adres podatnika wskazany zarówno w umowie najmu jak i w CEIDG jako stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej, skarżący wskazał, iż sama ta okoliczność nie stanowi samoistnie o zasadności wydania przesyłki osobie nieuprawnionej. Tymczasem przesyłka została wydana ponad 70-letniej, częściowo niedołężnej osobie mającej ogromne problemy z pamięcią, w objawach tożsame z demencją. Listonosz był w tym stanie rzeczy uprawniony jedynie do pozostawienia stosownego awizo, a nie do wydawania przesyłki. Ryzyko wadliwości doręczenia obciąża przy tym nadawcę (w tym przypadku organ). Do dnia zapoznania się z postanowieniem Kolegium z [...] września 2018 r. skarżący słusznie był przekonany, iż decyzja, zgodnie z oświadczeniem matki strony, została odebrana [...] lipca 2018 r. Tym samym wniosek z [...] października 2018 r. został złożony w przepisanym terminie, a pierwotne uchybienie wynikało z okoliczności niezależnych od skarżącego.

Skarżący wniósł o zmianę rozstrzygnięcia poprzez przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w S. przy al. [...] za rok 2016 r.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r., na podstawie którego organ odmówił podatnikowi przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] czerwca 2018 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r.

Powyższe wiąże się z koniecznością zbadania w niniejszym postępowaniu sądowym zasadności odmowy przywrócenia terminu w kontekście argumentacji podnoszonej przez stronę, a mającej uzasadniać powody przekroczenia terminu.

Zgodnie bowiem z art. 162 Ordynacja podatkowa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, a jednocześnie z wnioskiem należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Z powyższego wynika, że przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia ww. przesłanek.

Odnosząc się do podjętej próby przedstawienia przez organ, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, Sąd stwierdza, że nie można jej uznać za skuteczną.

W przedmiotowej sprawie okolicznością wskazywaną przez skarżącego, a mającą świadczyć o tym, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy jest niewiedza o wcześniejszej dacie doręczenia przesyłki zawierającej wydaną decyzję i biegnącym terminie do złożenia odwołania, wywołana doręczeniem przesyłki na adres matki skarżącego, nie będący adresem zamieszkania skarżącego, która przekazała przesyłkę skarżącemu dnia [...] lipca 2018 r. a nie jak przyjął organ dnia [...] czerwca 2018 r.

W tych okolicznościach za zasadne uznać należy stanowisko skarżącego, że o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania skarżący dowiedział się z postanowienia Samorządowego Kolegium odwoławczego z dnia [...] września 2018 r. doręczonego dnia [...] września 2018 r., stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania a nie jak wskazuje organ w dacie doręczenia wniosku organu pierwszej instancji w sprawie odwołania, albowiem z treści stanowiska organu pierwszej instancji nie wynika z jakiej to okoliczności wywodzi, że doszło do doręczenia decyzji w dacie [...] czerwca 2018 r.

Odnosząc się do stanowiska organu odwoławczego, który uznał, że powyższe wyjaśnienia skarżącego, co do daty otrzymania przesyłki w sytuacji kierowania jej na adres nie będący adresem zamieszkania skarżącego, nie stanowią okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wskazać należy, że stanowisko swoje organ oparł na tym, że doręczenie nastąpiło na adres skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą, na adres wskazany i w umowie najmu z 2009 r. i w CEIDG jako stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej.

Wskazać zatem należy, że organ powołał się na zapisy co do adresu skarżącego z umowy najmu, która została załączona do akt administracyjnych ale która zawarta została w 2009 r. i aneksowana [...] kwietnia 2009 r., [...] stycznia

2009 r., [...] maja 2011 r., [...] grudnia 2011 r. a zatem dane w niej zawarte mogą przesądzać o zasadności podnoszonej przez organ wiedzy co do adresu skarżącego w tej dacie a nie w dacie doręczenia decyzji, które miało miejsce w 2018 r. Natomiast co do adresu wskazanego w CEIDG na który powołuje się organ brak jest jakiegokolwiek dowodu na tę okoliczność w aktach sprawy.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 162 § 2 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przypomnieć należy w tym miejscu, że stosownie do art. 162 § 1 Ordynacja podatkowa wnioskujący o przywrócenie terminu winien jedynie uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W świetle powyższych okoliczności, kwestia doręczenia decyzji powinna zostać należycie wyjaśniona przez organ rozpatrujący wniosek o przywrócenie terminu.

Sąd za zasadne uznał podkreślenie, iż prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony, zaś same przepisy traktujące o doręczeniach mają charakter gwarancyjny. Wszelkie wątpliwości w tym zakresie powinny być tłumaczone na korzyść strony, natomiast błędy podmiotów trzecich dokonujących doręczeń poczty (doręczycieli) czy organu podatkowego obciążają na zasadzie ryzyka administrację podatkową (wyrok z 2 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 174/15).

Organ winien mieć na uwadze, że kwestia doręczenia decyzji została wyraźnie uregulowana przepisami ordynacji podatkowej i tak zgodnie z art. 148 § 1 tej ustawy pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W myśl art. 148 § 2 pisma mogą być również doręczone: 1) w siedzibie organu podatkowego; 2) w miejscu pracy adresata, osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Natomiast zgodnie z art. 148 § 3 w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.

W myśl art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu. Zgodnie z § 2 tego artykułu w razie zaniedbania tego obowiązku pisma uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem i pozostawia się je w aktach sprawy.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. dalej w skrócie P.p.s.a.) Sąd uchyla postanowienie, jeżeli stwierdzi, że inne naruszenie przepisów postępowania, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych przyczyn Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 120 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz.1800 ze zm.), które obejmują uiszczony wpis od skargi w wysokości [...] zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości [...]