Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 131/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2024-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inspekcja weterynaryjna
Skarżony organ: Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1075
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Białymstoku z dnia 19 stycznia 2024 r. nr 2/2024 w przedmiocie udostępnienia kopii dzienników podróży dla transportu bydła oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Podlaskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Białymstoku (dalej też w skrócie" "PWLW") z dnia 19 stycznia 2024 r. nr WIW-Z.912.14.11.2023, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Białymstoku (dalej w skrócie: "PLW") z dnia 10 listopada 2023r. nakazującą B. Sp. z o.o. w Białymstoku (dalej w skrócie: "Spółka") udostępnienie w terminie 7 dni od dnia w którym decyzja stanie się prawomocna, kopii dzienników podróży dla transportu realizowanego w dniu 14 lutego 2022 r. środkiem transportu o nr rejestracyjnym [...], zaopatrzonego w świadectwa zdrowia o nr [...].

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W wyniku przeprowadzonej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Białymstoku kontroli w dniach: 23-24 marca 2023 r. w Spółce B. Sp. z o.o. z siedzibą w Białymstoku stwierdzono określone uchybienia dla działalności w zakresie zarobkowego transportu zwierząt lub transportu zwierząt wykonywanego w związku z prowadzeniem innej działalności gospodarczej polegające m.in. na braku posiadania kopii dzienników podróży dla przesyłek zwierząt, którym towarzyszyły świadectwa zdrowia o nr:

(a) INTRA.EU.EE.2022[...]. - data wyjazdu: 13.04.2022,

(b) INTRA.EU.EE.2022[...]. - data wyjazdu: 13.04.2022,

(c) INTRA.EU.HU.2022[...]. - data wyjazdu: 4.11.2022,

(d) INTRA.EU.HU.2022[...]. - data wyjazdu: 17.12.2022,

(e) INTRA.EU.PL.2022[...]. - data wyjazdu: 14.02.2022,

(f) INTRA.EU.PL.2022[...]. - data wyjazdu: 14.02.2022,

(g) INTRA.EU.PL.2022[...].- data wyjazdu: 14.02.2022,

(h) INTRA.EU.PL.2022[...]. -data wyjazdu: 5.12.2022,

W następstwie przeprowadzonej kontroli PLW w dniu 3 kwietnia 2023 r. zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku ze stwierdzonym podczas kontroli nieprawidłowościami oraz poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień, składania wniosków i zastrzeżeń.

W wyniku kolejnej kontroli sprawdzającej wykonanie zaleceń, przeprowadzonej w dniu 11 kwietnia 2023 r. (protokół kontroli Nr 2/20612863/2023) organ stwierdził nieprawidłowości polegające na nieprzedstawieniu przez Spółkę dokumentacji dotyczącej dzienników podróży oraz zapisów z nawigacji z transportów: (a) INTRA.EU.PL.2022[...].-data wyjazdu: 14.02.2022, (b) INTRA.EU.PL.2022[...].-data wyjazdu: 14.02.2022, (c) INTRA.EU.PL.2022[...].-data wyjazdu; 14.02.2022.

W tych okolicznościach Powiatowy Lekarz Weterynarii PLW decyzją z dnia 21 czerwca 2023r. nakazał Spółce: (1) w prowadzonej dokumentacji dla każdego środka transportu używanego do przewozu zwierząt zawierać określone informacje; (2) informować o każdym załadunku i rozładunku zwierząt właściwego miejscowo powiatowego lekarza weterynarii na 24 godziny przed planowanym załadunkiem lub rozładunkiem; (3) informować w formie pisemnej, powiatowego lekarza weterynarii o każdej zmianie stanu prawnego lub faktycznego związanego prowadzeniem tej działalności, w zakresie dotyczącym wymagań weterynaryjnych, w terminie 7 dni od dnia zaistnienia takiego zdarzenia; (4) przechowywać kopie dzienników podróży przez okres 3 lat oraz udostępniać je Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w Białymstoku, oraz na ich żądanie właściwym władzom miejsca wyjazdu; (5) przechowywać dane uzyskane z zapisów z nawigacji przez co najmniej 3 lata i udostępniać je na wniosek właściwych władz.

Na skutek odwołania Spółki PWLW decyzją z 29 sierpnia 2023 r. uchylił ww. decyzję oraz skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując ma konieczność uzupełnienia postępowania kontrolnego poprzez przeprowadzenie dodatkowej kontroli podmiotu.

Taką kontrolę w ramach ponownego rozpoznania sprawy Powiatowy Lekarz Weterynarii przeprowadził w dniu 8 września 2023 r. stwierdzając, że Spółka w dalszym ciągu nie przedstawiła organowi kopii dzienników podróży dla przesyłek o nr świadectw:

(a) INTRA.EU.PL.2022[...]. - data wyjazdu: 14.02.2022;

(b) INTRA.EU.PL.2022[...]. - data wyjazdu: 14.02.2022;

(c) INTRA.EU.PL.2022[...].- data wyjazdu: 14.02.2022.

W oparciu o tak uzupełniony materiał dowodowy Powiatowy Lekarz Weterynarii decyzją z dnia 10 listopada 2023r. nakazał Spółce udostępnienie w terminie 7 dni od dnia w którym decyzja stanie się prawomocna, kopii dzienników podróży dla transportu realizowanego w dniu 14 lutego 2022 r., środkiem transportu o nr rejestracyjnym [...], zaopatrzonego w weterynaryjne świadectwa zdrowia o nr INTRA.EU.PL.2022[...]., INTRA.EU.PL.2022[...]. oraz INTRA.EU.PL.2022[...]. Jak podstawę prawną wydanej decyzji organ wskazał art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2629 z późn. zm.), art. 8 ust. 1 pkt 1, ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1075, dalej w skrócie: "u.o.z.") w zw. z treścią Zał. II ust. 8 Rozporządzenia Rady (WE) NR 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniającym dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97.

Uzasadniając wydane rozstrzygniecie organ stwierdził, że fakt nieprzedstawienia przez Spółkę kopii dzienników podróży dla przesyłek o ww. numerach świadectw jest bezsporny. Spółka wskazała wprawdzie, że je zgubienia, jednakże w ocenie organu I instancji, kontrolowana Spółka nie podjęła żadnej inicjatywy w celu uzyskania np. uwierzytelnionych ich kopii. Sam zaś fakt ewentualnego zagubienia dzienników podróży nie może stanowić przesłanki, która legitymowałaby naruszanie wymogów weterynaryjnych. W szczególności, że kontrolowany zobowiązany jest do posiadania i okazywania kopii dzienników podróży, a brak ich okazania stanowi naruszenie dyspozycji ust. 8 Załącznika II Rozporządzenia Rady (WE) NR 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniającym dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97. Odwołując się do treści tego przepisu organ wyjaśnił, że przewoźnik kopię wypełnionego dziennika podróży powinien okazać na żądanie właściwym władzom miejsca wyjazdu, w ciągu miesiąca od wypełnienia i zachować przez co najmniej trzy lata od daty kontroli. Brak zaś okazania dzienników podroży stanowi istotne uchybie w zakresie spełnienia obowiązków podmiotu zajmującego się transportem zwierząt wynikających z obowiązujących przepisów prawa. Uwzględniając z kolei rodzaj i zakres naruszonych przez Spółkę wymagań weterynaryjnych określonych dla prowadzonej przez nią - działalności oraz zagrożenia stwarzane dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt, PLW uznał za zasadne nakazanie Spółce usunięcie uchybień stwierdzonych w trakcie czynności kontrolnych w terminie 7 dni od dnia, w którym przedmiotowa decyzja stanie się ostateczna.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka zarzucając jej naruszenie licznych przepisów prawa materialnego i procesowego. Spółka wniosła też o wznowienie postępowania przed PLW na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. wskazując na fakt, że Strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu lub stwierdzenie nieważności wydanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. z powodu rażącego naruszenia prawa w postaci zasady ogólnej czynnego udziału Strony w postępowaniu.

Podlaski Wojewódzki Lekarz Weterynarii nie podzielił tak sformułowanych zarzutów i opisaną na wstępie niniejszego uzasadnienia - decyzją z dnia 19 stycznia 2024 r. nr WIW-Z.912.1411.2023 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego stanowiącego podstawę procedowania w sprawie wskazał, że istotą postępowania kontrolnego, zgodnie z art. 19a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 2629, dalej: "u.i.w.") jest ustalenie stanu faktycznego i porównanie go ze stanem pożądanym, określonym w prawodawstwie weterynaryjnym, a następnie dokonanie oceny i podjęcie działań wynikających z ustaleń kontroli. Wyjaśnił, że postępowanie kontrolne nie jest postępowaniem administracyjnym, a niezgłoszenie przez podmiot kontrolowany zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole z kontroli, w trybie przewidzianym w art. 19e u.i.w. skutkuje przyjęciem, że przeprowadzenie dowodów przeciwko tym ustaleniom, lub ponad te ustalenia, byłoby możliwe jedynie wówczas, gdyby zostały wykazane przekonujące powody odstąpienia od zgłoszenia zastrzeżeń. Przyjmując zatem za wiążące w zakresie stwierdzonych uchybień ustalenia z kontroli udokumentowanej protokołem kontroli nr 2/20612863/2023 (nie zakwestionowane w przepisanym ustawowo trybie) organ II instancji uznał, że nie ma wątpliwości, że Spółka w dalszym ciągu nie okazała PLW w Białymstoku wymaganej dokumentacji w postaci kopii dzienników podróży oraz zapisów z systemu nawigacji satelitarnej, dotyczącej transportów, którym towarzyszyły wskazane w decyzji I Instancji – świadectwa. Powyższe stanowi ewidentne naruszenie art. 6 ust. 9 oraz ust. 8 Zał. II rozporządzenia 1/2005 i zobowiązywało organ weterynaryjny do wydania na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 u.o.z. nakazu usunięcia stwierdzonego uchybienia.

Odnosząc się zaś do zarzutów Spółki w zakresie prawa procesowego organ II instancji wskazał, że postępowanie przed PLW zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, z jedynym uchybieniem dotyczącym doręczenia korespondencji przed wydaniem decyzji Stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika. Powyższe uchybienie finalnie nie mogą jednak skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, albowiem nieprawidłowość w tym zakresie pozostaje bez wpływu na prawidłowość wydanej decyzji. W zakresie pozostałych zarzutów procesowych organ odwoławczy stwierdził, że w świetle niezakwestionowanych ustaleń kontroli urzędowej oczywistym jest, że Spółka nie posiada dokumentów transportowych w postaci dzienników podróży, które powinna posiadać, przechowywać przez 3 lata i okazać na żądanie organu nadzorującego. W tych okolicznościach twierdzenia Spółki, że uniemożliwiono jej złożenie wniosków dowodowych na etapie postępowania I instancji są nieprawdziwe, a ponadto nie było przeszkód aby te istotne wnioski dowodowe strona zgłosiła w postępowaniu odwoławczym w zakresie wykazania, że spełnia wymagania ustawowe do prowadzenia działalności w zakresie transportu zwierząt oraz posiada i przechowuje wymaganą dokumentację. W zakresie braku upoważnienia PLW do kontroli organ II instancji zaznaczył, że kontrola Spółki jako podmiotu nadzorowanego, odbywała się w związku z tym, że pozostaje on we właściwości miejscowej i rzeczowej PLW w Białymstoku. Skoro to PLW w Białymstoku wydał zezwolenie przewoźnikowi, to jest właściwy do kontroli dokumentacji transportowej w takim zakresie, w jakim ustawa nakłada na przewoźnika obowiązek jej przechowywania. Wbrew zatem zapatrywaniu Strony w sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do faktów, jak również co do wykładni przepisów prawa, które nakazywałyby usuwać je na korzyść Strony. Finalnie w toku postępowania stwierdzono jedno, ale istotne uchybienie w zakresie prowadzenia dokumentacji transportowej, a mianowicie brak posiadania dokumentacji transportowej - dzienników podróży, które Spółka ma obowiązek posiadać i przedstawić PLW w Białymstoku.

Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia prawa materialnego, organ odwoławczy wyjaśnił, że Spółka mylnie interpretuje art. 8 ust. 1 ustawy zakaźnej utożsamiając możliwość podjęcia decyzji władczej przez PLW w sytuacji gdy wystąpi zagrożenie stwarzane dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt. Tymczasem ocena jaki występuje stopień zagrożenia ma wpływ jedynie na wybór środka jaki ma zastosować powiatowy lekarz weterynarii w przypadku stwierdzenia, że przy prowadzeniu działalności nadzorowanej, o której mowa w art. 1 pkt 1 lit. a-n oraz p, są naruszone wymagania weterynaryjne określone dla tej działalności. W niniejszej sprawie PLW w Białymstoku stwierdzając, że występuje nieprawidłowość podjął najmniej dolegliwy środek w postaci nakazu usunięcia uchybień. Nie sposób zatem uznać aby przepis ów został naruszony. Organ I instancji nie nakazał Stronie prowadzenia dokumentacji, albowiem jest to obowiązek wynikający ex lege - lecz nakazał udostępnienie dokumentacji, którą podmiot kontrolowany powinien - zgodnie z przepisami prawa - posiadać.

Organ odwoławczy wyjaśnił też, że wytłumaczenie Spółki, że dzienniki podróży zostały zagubione nie stanowi usprawiedliwienia w świetle przepisów prawa regulujących prowadzenie działalności transportu zarobkowego zwierząt, a nade wszystko nie zwalnia z wypełnienia obowiązku ich posiadania, a następnie udostępnienia organowi kontrolnemu. Jeśli bowiem podmiot utracił wymagane prawem dokumenty, to powinien podjąć wszelkie starania, aby je odzyskać albo co najmniej odtworzyć. Zobligowany był zatem zwrócić się do organizatora transportu o przekazanie kopii dzienników, albowiem ten powinien je otrzymać od miejsca przeznaczenia. Podmiot miał również możliwość zwrócić się do trzech miejsc przeznaczenia - dwóch w Hiszpanii i jednego w Portugalii, o przekazanie kopii brakujących dzienników, a tego nie uczynił. Nie ulega zatem wątpliwości, że stwierdzone w trakcie kontroli urzędowej uchybienie jest usuwalne, jednakże podmiot nie zrobił w tej sprawie nic aby sytuację sanować. Zarzuty Strony ukierunkowane na podważenie postępowania PLW w Białymstoku, gdyż ten nie ustalił w toku postępowania, że przewóz był "długi" (ramach którego wymagane jest sporządzenie dziennika podróży) są też, zdaniem organu II instancji, chybione w kontekście wyjaśnień złożonych przez Stronę w trakcie kontroli urzędowej. Strona - wówczas jako podmiot kontrolowany - nie kwestionowała tego, że przy transporcie powinny towarzyszyć zwierzętom dzienniki podróży, a jedynie twierdziła, że zostały one zagubione. Potwierdziła tym samym, że był obowiązek ich stworzenia i prowadzenia w trakcie transportu. W ocenie PWLW na aprobatę nie zasługiwały też wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji, albowiem Strona zaskarżyła decyzję w zwykłym trybie, w ramach którego organ odwoławczy zobowiązany był badać zaistnienie m.in. przesłanek warunkujących nieważność postępowania, a takich przesłanek nie stwierdzono oraz o wznowienie postępowania, albowiem zaskarżona decyzja nie była ostateczna, zaś Strona wniosła w przepisanym trybie odwołanie, nie została zatem pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu.

W skardze złożonej do tut. Sądu skarżąca Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie:

1. art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 u.o.z. poprzez niestwierdzenie z urzędu nieważności decyzji PLW z dnia 10 listopada 2023 r. wskazując, że była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, gdyż nakazanie w tej decyzji udostępnienia dzienników podróży zwierząt, przy stwierdzeniu w toku kontroli - ich zagubienia stwarza taką niewykonalność, która ma charakter trwały;

2. art. 8 ust. 1 pkt. 1 u.o.z. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie i błędne odczytanie jego treści w przedmiocie udostępnienia PLW w Białystoku kopii dzienników podroży dla bydła realizowanego w dniu 14.02.2022 r., gdyż w toku postępowania kontrolnego opisanego w protokołach: nr 1/20612863/2023 z dnia 23.03.2023 r. i nr 2/20612863/2023 z dnia 11.04.2023 r. oraz nr 3/20612863/2023 z dnia 08.09.2023 r. stwierdzono zagubienie tychże dzienników podroży i fakt ten nie był przez organy weterynaryjne kwestionowany ani komentowany lecz przyjęty w poczet dowodów w sprawie;

3. art. 8 ust. 1 pkt. 1 u.o.z. poprzez niestwierdzenie na podstawie wiarygodnych dokumentów czy istniało zagrożenie stworzone dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt i w jakim stopniu, co uzależnia zgodnie z ustawą wydanie decyzji w tym zakresie, przedmiotowa decyzja została wydana bez podstawy prawnej, a organ drugiej instancji wady tej decyzji nie zauważył;

4. art. 1 ust. 2 i art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt. 41 w zw. z art. 3 pkt. 48 i przepisu art. 10 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/ 74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/ EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG poprzez jego pominięcie, a tym samym niezastosowanie w niniejszej sprawie w przedmiocie udostępnienia PLW kopii dzienników podroży dla bydła realizowanego w dniu 14.02.2022 r., gdyż w toku postępowania kontrolnego opisanego w protokołach kontroli stwierdzono zagubienie tychże dzienników podroży i fakt ten nie był przez organa kwestionowany ani komentowany lecz przyjęty w poczet dowodów w sprawie;

5. art. 19a i art. 19f ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej (wg. stanu prawnego w 2022 r.) poprzez ich pominięcie i niezastosowanie w wydanych decyzjach przez PLW w Białymstoku oraz PWLW w Białymstoku w przedmiocie udostępnienia kopii dzienników podroży dla bydła realizowanego w dniu 14.02.2022 r., gdy dzienniki te zaginęły co udokumentowano w protokołach kontroli z dnia 23.03.2023 r., 11.04.2023 r. oraz z 8.09.2023 r. ograniczając się do nakazania udostępnienia tych dzienników PLW, kiedy było wiadome, że Skarżący tych dzienników podróży nie wyczaruje, a jednocześnie zaniedbując podjęcia działań pozwalających nawet częściowo odtworzyć przedmiotowe dzienniki podróży bydła, poprzez skorzystania z systemu wymiany informacji służącej kontroli przemieszczania zwierząt i produktów w handlu, przewozie i przywozie oraz wywozie, w elektronicznym systemie wymiany informacji zgodnie z przepisami Unii Europejskiej o którym mowa w art. 36 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej w celu wypełnienia celu przeprowadzania tej kontroli zgodnie z celami kontroli weterynaryjnej wskazanej w art. 19a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej i zebrania dowodów w sprawie na okoliczność prawidłowego i zgodnego ze stanem pożądanym określonym w prawodawstwie weterynaryjnym, transportu bydła w dniu 14.02.2022 r.;

6. art. 7, art. 77 § 1, art.78 § 1, art. 89, art.81 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 u.o.z. oraz sprzeczne z przepisami prawa ustalenie stanu faktycznego na skutek przyjęcia wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i uznaniu, że Skarżąca ma przedstawić dzienniki podróży zwierząt, których przecież nie wyczaruje a prowadzone kontrole weterynaryjne opisane w protokołach kontroli fakt ten potwierdziły w przedmiocie zagubienia tych dzienników po upływie ponad 12 m-cy od daty przewozu zwierząt;

7. art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu rażącym w zw. z art. 3 ust. 1 u.o.z. poprzez niepowiadomienie ustanowionego w sprawie pełnomocnika procesowego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, a jeszcze przed wydaniem decyzji o prawie zapoznania się z wynikami tego postępowania wyjaśniającego - a tym samym niepowiadomienie o powyższym Strony postępowania w wyniku czego Skarżąca nie zapoznała się z zebranym materiałem dowodowym i nie mogła złożyć wniosków dowodowych między innymi o przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji zebrania materiałów elektronicznych od innych jednostek kontroli weterynaryjnej;

8. art. 40 § 2 k.p.a. w stopniu rażącym w zw. z art. 3 ust. 1 u.o.z. poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi procesowemu zawiadomienia o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, a jeszcze przed wydaniem decyzji, o prawie zapoznania się z wynikami tego postępowania wyjaśniającego i możliwości o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, dowodów o których mowa powyżej - a tym samym niepowiadomienie o powyższym Strony postępowania;

9. art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 u.o.z. poprzez niepoinformowanie Strony o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej i zaskarżonej, a tym samym okoliczności faktyczne przedstawione w zaskarżonej decyzji nie mogą być uznane za udowodnione gdyż Strona niemiała możność wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i złożenia wniosków dowodowych o których mowa powyżej;

10. art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 u.o.z. poprzez wydanie decyzji, której adresat jest trwale pozbawiony możliwości wykonania obowiązków zawartych w tej decyzji.

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik Spółki wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o stwierdzenie jej nieważności. Spółka zawnioskowała też o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki rozwinęła postawione wyżej zarzuty.

Podlaski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja nie jest bowiem dotknięta wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest zobowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 1635 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.), a które to wady przemawiałyby za wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego, czy to przez uchylenie czy też stwierdzenie nieważności. Przy czym dodatkowego podkreślenia wymaga, uwzględniając zakres i charakter podniesionych w skardze zarzutów, że sąd kontrolując zaskarżoną decyzję bada ją wyłącznie pod względem zgodności (legalności) z obowiązującymi przepisami prawa, a nie celowości, a tym bardziej słuszności jej wydania.

Na wstępie wskazać należy, że w sytuacji powołania w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności sąd rozpoznaje zarzuty procesowe. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby istotnie wpłynąć na wynik sprawy, można przejść do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Zarzuty procesowe skarżącej Spółki skoncentrowane były na naruszeniu przez organy art. 7, art.77 §1, art. 78 § 1, art. 89, art. 81 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sprzeczne z przepisami prawa ustalenie stanu faktycznego na skutek przyjęcia wadliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i uznaniu, że Skarżąca ma przedstawić dzienniki podróży zwierząt, które zostały zagubione oraz naruszeniu art. 10 §1 i art. 41 § 2 k.p.a. poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi Spółki zawiadomienia o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, a jeszcze przed wydaniem decyzji, o prawie zapoznania się z wynikami tego postępowania wyjaśniającego i możliwości o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W ocenie Sądu, a wbrew zarzutom skargi w kontrolowanej sprawie postepowanie przed organami weterynaryjnymi zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Ustalenia faktyczne sprawy, jak również ich ocena prawna znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w aktach administracyjnych, który był wystarczający do wydania zaskarżonych decyzji. Sąd ustalenia te akceptuje w całości i uznaje za własne, podzielając również argumentację prawną przedstawioną przez organ w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.

Jedyne uchybienie, jakie mogłoby mieć wpływ na prawidłowość wydanej decyzji, ale w okolicznościach niniejszej sprawie bezsprzecznie nie miało, związane jest z doręczeniem przez PLW korespondencji przed wydaniem decyzji bezpośrednio Spółce z pominięciem ustanowionego – pełnomocnika. W tym miejscu należy przypomnieć, że naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Z taką sytuacją z całą pełnością nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu popełnione przez PLW w Białymstoku przewinienie polegające na doręczeniu bezpośrednio Spółce, a nie jej pełnomocnikowi, zawiadomienia o zakończeniu postępowania przed wydaniem decyzji pozostawało bez wpływu i ujemnych skutków wobec Spółki. Nie ulega bowiem wątpliwości, że pomimo doręczenia zawiadomienia bezpośrednio Spółce, to sama decyzja została doręczona już prawidłowo – jej pełnomocnikowi (k. 200 akt administracyjnych). Pełnomocnik w odwołaniu od decyzji, jak również w skardze, powołuje się na brak możliwości złożenia dodatkowych wniosków i dowodów, które mogłyby wpłynąć na ustalenia faktyczne, m.in. wniosku o przeprowadzenie przez organ I instancji dowodu z materiałów elektronicznych z innych jednostek kontroli weterynaryjnej dotyczących przewozu z 14 lutego 2002r., które zastępują przedmiotowe dzienniki podróży zwierząt, jednakże tych wniosków i dowodów nie przywołał w samym odwołaniu. Tymczasem gdyby taki wniosek został złożony w postępowaniu odwoławczym to organ II instancji musiałby się do niego odnieść. Skoro pełnomocnik Spółki takich wniosków bezsprzecznie nie złożył to fakt doręczenia zawiadomienia o zakończeniu postępowania przez organem I instancji bezpośrednio Spółce, a nie jej pełnomocnikowi pozostaje bez negatywnego wypływu na wynik sprawy, a tym samym sytuację Spółki.

W świetle zaś niezakwestionowanych ustaleń z kontroli PLW udokumentowanej protokołami kontroli nr 1/20612863/2023 z dnia 23 marca 2023 r., nr 2/20612863/2023 z dnia 11 kwietnia 2023 r. oraz nr 3/20612863/2023 z dnia 8 września 2023 r. wynika bezsprzecznie, że Spółka nie okazała organowi wymaganej - dokumentacji w postaci kopii dzienników podróży dotyczącej transportów zwierząt, którym towarzyszyły wymienione na wstępie niniejszego uzasadnienia - świadectwa. Z dołączonego do akt postępowania protokołu nie wynika też, aby Spółka zgodnie z art. 19e ust. 1 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej przed podpisaniem ww. protokołów kontroli zgłaszała jakiekolwiek zastrzeżenia do zawartych w nim ustaleń.

Tymczasem, jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowanego m.in. w wyroku z dnia 21 listopada 2019r. ( sygn. akt II OSK 26/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), przyjęty w ustawie o Inspekcji Weterynaryjnej tryb podważania ustaleń ujętych w protokole z kontroli co do zasady wyklucza możliwość przeprowadzania dowodów przeciwko tym ustaleniom. Skoro podmiot kontrolowany nie zgłosił zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole z kontroli w trybie przewidzianym w art. 19e u.i.s., to przeprowadzenie dowodów przeciwko tym ustaleniom, lub ponad te ustalenia, byłoby możliwe jedynie wówczas, gdyby zostały wykazane przekonujące powody odstąpienia od zgłoszenia zastrzeżeń. Z akt sprawy nie wynika też, aby skarżąca Spółka zgłaszała jakiekolwiek okoliczności uzasadniające odstąpienia od zgłoszenia zastrzeżeń. W konsekwencji trafnie organy uznały, że podane okoliczności w świetle powołanych aktów prawnych stanowiły uzasadnioną podstawę do wydania zaskarżonych decyzji, a zarzuty sformułowane w pkt II ppkt a) , b), c) i d) skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy art. 8 ust.1 pkt u.o.z. w związku z treścią Zał. II ust. 8 Rozporządzenia Rady (WE) NR 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniającym dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.o.z. powiatowy lekarz weterynarii w przypadku stwierdzenia, że przy prowadzeniu działalności nadzorowanej, o której mowa w art. 1 pkt 1 lit. a-n lub w art. 4 ust. 3, są naruszone wymagania weterynaryjne określone dla tej działalności, w zależności od zagrożenia stwarzanego dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt, wydaje decyzję m.in. nakazującą usunięcie uchybień w określonym terminie lub 2) nakazującą wstrzymanie działalności do czasu usunięcia uchybień, lub 3) zakazującą umieszczania na rynku lub handlu określonymi zwierzętami będącymi przedmiotem działalności albo zakazującą produkcji, umieszczania na rynku lub handlu określonymi produktami wytwarzanymi przy prowadzeniu tej działalności. Transport zwierząt to działalność nadzorowana, a podmiot prowadzący tego typu działalność zobowiązany jest do spełnienia wymagań weterynaryjnych.

W niniejszej sprawie przyjmując za wiążące ustalenia kontroli udokumentowanej opisanymi wyżej protokołami kontroli, nie budzi żadnych wątpliwości, że skarżąca Spółka w dalszym ciągu nie okazała PLW w Białymstoku dokumentacji w postaci kopii dzienników podróży dla transportu bydła realizowanego w dniu 14 lutego 2022r., a uchybienie to stanowi ewidentne naruszenie art. 6 ust. 9 rozporządzenia 1 /2005 oraz ust. 8 Załącznika II do tego rozporządzenia oraz § 4 i 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w zakresie zarobkowego przewodu zwierząt lub przewozu zwierząt wykonywanego w związku z prowadzeniem innej działalności gospodarczej (Dz.U. z 2004r., poz. 1012).

Z powołanych przepisów wynika zaś wprost, że podmiot zajmujący się zarobkowym przewozem zwierząt ma obowiązek prowadzić dokumentację dla każdego środka transportu używanego do przewozu zwierząt. Dokumentację tę przechowuje się przez 3 lata od dnia dokonania w niej ostatniego wpisu. Taką dokumentacją, jak wynika z Załącznika II do Rozporządzenia Rady (WE) NR 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r., jest dziennik podróży. Ustęp 8 tego załącznika stanowi z kolei, że przewoźnik ma obowiązek zachować kopię wypełnionego dziennika podróży, a dokumenty te są udostępniane właściwym władzom wydającym zezwolenie przewoźnikowi oraz, na ich żądanie właściwym władzom miejsca wyjazdu, w ciągu miesiąca od wypełnienia i muszą być zachowane przez co najmniej trzy lata od daty kontroli. Uwzględniając powyższe regulacje skoro to PLW w Białymstoku wydał zezwolenie kontrolowanej Spółce, to właśnie ten organ był właściwy do kontroli dokumentacji transportowej w takim zakresie, w jakim ww. regulacje prawne nakładają na przewoźnika obowiązek jej przechowywania. W niniejszej sprawie nie ulega zaś wątpliwości, że Spółka nie posiada dokumentacji transportowej - dzienników podróży, które miała obowiązek posiadać i przedstawić PLW w Białymstoku. W zakresie stwierdzonego naruszenia nie ma znaczenia podnoszony przez skarżącą Spółkę fakt, że brak dzienników podróży został stwierdzony przez organy po upływie 12 miesięcy do daty przewozu zwierząt. Jak wynika z powołanych regulacji Spółka jako przewoźnik wykonujący działalność polegającą na transporcie zwierząt ma obowiązek zachować kopię wypełnionego dziennika podróży przez co najmniej 3 lata. Brak zaś takiej dokumentacji należy uznać za istotny, albowiem uniemożliwił PLW w Białymstoku dokonanie pełnej i rzetelnej oceny prowadzonej działalności. Co więcej uniemożliwił dokonanie oceny, czy w konkretnym transporcie nie naruszono elementarnych zasad transportu zwierząt, a więc czy zwierzęta nie były narażone na nadmierny stres i cierpienie, zatem czy podmiot w ramach prowadzonej przez siebie działalności nie łamie elementarnych zasad dobrostanu zwierząt w transporcie.

Odnosząc się zaś do zarzutów w zakresie rzekomego braku możliwości wykonania zaskarżonych decyzji, z powodu zagubienia dzienników podróży należy wyjaśnić, na co trafnie zwrócił uwagę organ II instancji w odpowiedzi na skargę, że skarżąca Spółka jako podmiot nadzorowany w zakresie prowadzonej działalności polegającej na transporcie zwierząt, ma obowiązek spełniać wszystkie wymagane prawem warunki wykonywania takiej działalności. Jednym z tych warunków jest posiadanie dzienników podróży, dokumentujących przewóz zwierząt, przez okres 3 lat od wykonania przewozu. Gdyby zatem przyjąć argumentację Spółki, że nie ma możliwości ich przedłożyć ponieważ zostały one zagubione, a tym samym nie ciążą na niej już obowiązki związane z koniecznością ich przedłożenia organom inspekcji weterynaryjnej, to okoliczność ta mogła być w przeszłości być instrumentalnie wykorzystywana przez innych przewoźników. Tym bardziej, jak słusznie zauważa PWLW, że w większości przypadków twierdzenia o zagubieniu dokumentów są nieweryfikowalne w sposób obiektywny. Z podanych względów wskazywany przez Spółkę fakt, że wymagane dokumenty zostały zagubione, nie zmienia oceny, że Spółka nie spełnia wymogów ustawowych nałożonych w związku z prowadzeniem działalności w zakresie transportu zwierząt. Spółka powinna zatem podjąć inne działania, aby zaistniałe nieprawidłowości usunąć. Jaki rodzaj czynności należy podjąć wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w którym PWLW wprost wskazał, że jeżeli podmiot zagubił dokumenty i ich aktualnie nie posiada, to powinien zwrócić się do organizatora transportu o przekazanie kopii dzienników, albowiem ten powinien je otrzymać od miejsca przeznaczenia. Ponadto przewoźnik miał również możliwość zwrócić się do trzech miejsc przeznaczenia (dwóch w Hiszpanii i jednego w Portugalii) o przekazanie kopii brakujących dzienników, a tego nie uczynił. W tych okolicznościach nie ulega wątpliwości, że stwierdzone w trakcie kontroli organów inspekcji weterynaryjnej – uchybienia są usuwalne, a skarżąca Spółka nie poczyniła żadnych działań aby uchybienia te sanować. W konsekwencji, jako całkowicie chybiony należy ocenić zarzut skargi jakoby zaskarżona decyzja była niewykonalna.

Na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut naruszenia przepisu art. 19a i 19f u.i.s. poprzez nieskorzystania z systemu wymiany informacji służącej kontroli przemieszczania zwierząt i produktów w handlu, przewozie i przywozie oraz wywozie, w elektronicznym systemie wymiany informacji zgodnie z przepisami Unii Europejskiej o którym mowa w art. 36 u.i.s. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę charakter stwierdzonego naruszenia oraz okoliczność, że skarżąca Spółka prowadząc działalność nadzorowaną nie poczyniła żadnych działań aby powstałe naruszenie naprawić we własnym zakresie, oczekiwanie, że to organy inspekcji weterynaryjnej odtworzą historię transportu zwierząt w oparciu o art. 19f u.i.s. - jest bezpodstawne. Tak, jak już zasygnalizowano wyżej, to Spółka zobowiązana jest podjąć odpowiednie działania, aby odtworzyć dzienniki podróży dla transportu bydła zrealizowanego w dniu 14 lutego 2022r., do czego prawidłowo została zobowiązana w treści wydanych rozstrzygnięć nakazujących udostępnienie dokumentacji, którą Spółka jako podmiot kontrolowany powinna - zgodnie z przepisami prawa - posiadać.

Odnosząc się zaś do zarzuconego organom inspekcji weterynaryjnej naruszenia art. 8 ust. 1 u.o.z. należy stwierdzić, że Spółka w sposób nieprawidłowy utożsamia możliwość podjęcia decyzji władczej na podstawie wskazanego przepisu tylko do sytuacji, gdy wystąpi zagrożenie stwarzane dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt. Tymczasem ocena jaki występuje stopień zagrożenia ma wpływ jedynie na wybór środka jaki może zastosować powiatowy lekarz weterynarii w przypadku stwierdzenia, że przy prowadzeniu działalności nadzorowanej, o której mowa w art. 1 pkt 1 lit. a-n oraz p, są naruszone wymagania weterynaryjne określone dla tego typu działalności. Orzekające w sprawie organy, po bezspornym ustaleniu nieprawidłowości w prowadzonej dokumentacji, podjęły najmniej dolegliwy środek w postaci nakazu usunięcia uchybień. Nie sposób zatem uznać aby przepis ów został naruszony.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zarzuty skargi są nieuzasadnione. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do przekonania, że przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania.

Skoro zaś podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a.