Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 451/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 315 ust. 1-3; art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 4 pkt 3  i ust. 5; art. 120 i nast.; art. 154; art. 171;
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 5 pkt 2; art. 6 ust. 1;
journal: Dz.U. 1985 nr 5 poz 17
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.
article: art. 7; art. 77 par 1; art. 107 par 3; art. 80;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 20;
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 5;
journal: Dz.U. 1999 nr 101 poz 1178
law: Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.
article: art. 6 ust. 1;
journal: Dz.U. 2004 nr 173 poz 1807
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2010 r. sprawy ze skargi R. GmbH z siedzibą w N. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia w części prawa ochronnego na znak towarowy REAL 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej R. GmbH z siedzibą w N. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej jako p.w.p. – decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. stwierdził wygaśnięcie z dniem 25 listopada 2005 r. w części dotyczącej wszystkich towarów w klasach 29, 30, 31 i 32 prawa ochronnego na znak towarowy REAL nr R-X udzielonego na rzecz R. GmbH z siedzibą w N.

Decyzję wydano przy następujących ustaleniach;

Znak towarowy REAL nr R-X został zgłoszony do rejestracji przez spółkę R. GmbH w dniu 27 listopada 1995 r. dla towarów w klasie 29 (mięso, ryby, drób i dziczyzna; ekstrakty mięsne; konserwowane, suszone i gotowane owoce i warzywa; galaretki mięsne, rybne, owocowe i warzywne: konfitury, sosy owocowe; jaja, mleko i produkty mleczne, masło, sery, śmietana, jogurt, twaróg, mleko w proszku do celów żywieniowych; oleje jadalne i tłuszcze; sosy do sałat; konserwy mięsne, rybne, owocowe, warzywne), 30 (kawa, herbata, kakao, cukier, ryż, tapioka, sago, namiastki kawy; mąka i produkty mączne (z wyjątkiem pasz); chleb, drobne pieczywo i wyroby cukiernicze; lody jadalne; miód, syrop z melasy; drożdże, proszek do pieczenia; sól jadalna; musztarda; ocet, sosy (z wyjątkiem sosów do sałat); przyprawy; lód do chłodzenia), 31 (produkty rolne, ogrodnicze i leśne, ziarna nasienne, nieprzerobione zboże, jaja wylęgowe, nieprzerobione drewno; zwierzęta żywe; świeże owoce i warzywa; nasiona, cebulki, sadzonki, rośliny żywe i kwiaty naturalne; karma dla zwierząt, słód), 32 (piwa; wody mineralne i wody gazowane oraz inne napoje bezalkoholowe; napoje i soki owocowe; syropy i inne preparaty do przygotowywania napojów) i 33 (napoje alkoholowe (z wyjatkiem piwa))

i decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 2000 r. został zarejestrowany jako znak słowno graficzny.

R. S.A. z siedzibą w S. wystąpiła do Urzędu Patentowego w dniu 23 czerwca 2006 r. z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia wymienionego znaku spółki niemieckiej z powodu jego rzeczywistego nieużywania przez nieprzerwany okres pięciu lat dla towarów w klasach 29, 30, 31 i 32. Wnioskodawca dokonał 23 maja 2003 r. zgłoszenia znaku towarowego słowno-graficznego R REAL S.A. pod nr Z A dla towarów w klasach w szczególności 29 – mrożone, suszone, liofilizowane, konserwowane, gotowane: owoce, warzywa, grzyby, zioła, mięso, ryby, drób, dziczyzna, 30 – przyprawy, sosy przyprawowe, syropy do polewania deserów, kawa, herbata, kakao, galaretki owocowe, wyroby cukiernicze, 31 – świeże: owoce, warzywa, grzyby, zioła i 32 – owocowe: napoje, nektary, soki, syropy, esencje, ekstrakty, wyciągi, wszystkie bezalkoholowe. Urząd Patentowy wskazał na podobieństwo znaku zgłoszonego do znaku spółki niemieckiej. Według przeprowadzonego przez wnioskodawcę badania rynku znak R-X nigdy nie był używany w rzeczywisty sposób w rozumieniu art. 154 oraz art. 169 ust. 4 p.w.p. dla towarów w wymienionych klasach, a od dnia wydania decyzji o zarejestrowaniu tego znaku upłynęło ponad 5 lat. Zatem znak ten blokuje możliwość wnioskodawcy wprowadzenia na rynek towarów pod znakiem przez niego zgłoszonym do rejestracji.

Uprawniona ze spornego znaku sprzeciwiła się wnioskowi wskazując, że w Polsce posiada najbardziej rozwiniętą sieć sklepów, w których sprzedaje od 1997 r. wszystkie towary objęte wnioskiem oznakowywane posiadanym znakiem towarowym. Na dowód załączyła wydruk z Wikipedii dotyczący sieci regionalnej serwisu informacyjnego G., katalogi z ofertą jej sklepów oraz etykiety cenowe takich towarów jak jabłka, truskawki, sery, wędliny, pieczywo i ryby opatrzone jej znakiem, etykiety cenowe produktów pakowanych w sklepach R., badania jakości usług "Ranking hipermarketów" z lat 2003 – 2008 powołując się na opinie klientów wskazujących na niektóre produkty, jak: nabiał, warzywa, pieczywo, kiełbasa. Zdaniem uprawnionej ze znaku R-X jej znak posiada renomę o czym świadczą pozytywne wypowiedzi klientów o jej sklepach. W piśmie z [...] lutego 2009 r. spółka niemiecka przedłożyła dodatkowo, na potwierdzenie sprzedaży wszystkich produktów kwestionowanych przez wnioskodawcę umowy z zakładami mięsnymi, drobiarskimi, zbożowymi, spółdzielnią mleczarską oraz innymi przedsiębiorstwami z branży spożywczej. Wskazując na etykiety cenowe wykazywała, że jej znak REAL umieszczany jest na wszystkich towarach sprzedawanych przez sklepy R. spółki R. zgodnie z regulaminem etykiet cenowych od 25 września 2000 r. Podsumowując uprawniona stwierdzała, że od roku 1997 sprzedaje pod swoim znakiem REAL wszystkie produkty wymieniona w klasach 29, 30, 31, 32 i 33.

W piśmie z dnia [...] marca 2009 r. uprawniona ze znaku REAL złożyła oświadczenie, że R. sp. z o.o. z siedzibą w P. używa znaku R-X i znaku REAL-CUDOWNE ZAKUPY R-Z na rynku dla wszystkich zarejestrowanych towarów i usług na podstawie umowy licencyjnej ze spółką R. GmbH z siedzibą w N. Wskazano, iż obie spółki są częścią grupy kapitałowej M.

Zdaniem wnioskodawcy uprawniona ze znaku REAL R-X prowadzi jedynie działalność usługową (klasa 35) sprzedaży towarów, co nie jest tożsame z rzeczywistym używaniem znaku dla konkretnych towarów. Odnosząc się do przedłożonych przez uprawnioną etykiet wnioskodawca stwierdził, że nie wynika z nich by były nimi oznaczane konkretne towary, gdyż poza znakiem REAL na tych etykietach nie ma innych napisów. Natomiast etykiety złożone przy piśmie z dnia [...] stycznia 2009 r. posiadają datę 13 września 2007 r., a więc po złożeniu wniosku. Co do katalogów przedłożonych przez uprawnioną, wnioskodawca stwierdził, że nie dowodzą one rzeczywistego używania znaku REAL dla towarów w nich pokazanych, gdyż towary te oznaczane są innymi znakami, jak np. [...], a więc nie noszą znaku REAL wskazującego na pochodzenie towaru od uprawnionej. Wnioskodawca zakwestionował również powszechną znajomość i renomę znaku REAL, gdyż jego zdaniem brak jest dowodów, by w dacie zgłoszenia znaku REAL można było mówić o jego renomie lub powszechnej znajomości. Wnioskodawca przedłożył również materiały na potwierdzenie używania przez niego oznaczeń: słownego – REAL – oraz słowno graficznego REAL w barwach tożsamych do znaku spółki R. GmbH. Jak stwierdził oznaczeń tych używał w okresie poprzedzającym zgłoszenie w Polsce znaków przez uprawnioną.

Odnosząc się do zarzutów wnioskodawcy uprawniona ze znaku REAL stwierdziła, że źródłem pochodzenia towarów jest R. GmbH, ponieważ spółka sprzedaje wszystkie te towary gwarantując ich jakość i przyjmuje na nie reklamacje. Powołując się na art. 3 p.w.p. stwierdziła, że nie ma obowiązku oznaczania każdego towaru swoim znakiem. Podkreślała, że jest producentem przetworów mięsnych, kiełbasy, pieczywa, kajzerek, co wynika z katalogów i etykiet. Także takie towary jak owoce, warzywa i ryby, sprzedawane na wagę są opatrywane etykietami REAL. Podnoszono również, że znak REAL umieszczany jest na stronach tytułowych ofert towarów spółki przez nią sprzedawanych. W ocenie spółki wszystkie te dowody wskazują na źródło pochodzenia towarów sprzedawanych przez nią. Odnosząc się do zarzutu przedłożenia pustych etykiet wyjaśniono, iż były to jedynie etykiety przykładowe, natomiast z przedłożonych wykazów obrotów niewątpliwie wynika, że spółka dla wszystkich zgłoszonych towarów używała znaku REAL. Zdaniem uprawnionej spółki R. kwestię używania znaku należy rozumieć szeroko, gdyż używaniem znaku jest również nanoszenie go na dokumenty (kwity, faktury). Natomiast co do dowodów na potwierdzenie używania przez wnioskodawcę oznaczenia podobnego do znaku uprawnionej, spółka stwierdziła, że nie mają one znaczenia w sprawie opartej na zarzucie rzeczywistego nieużywania przez nią posiadanego znaku towarowego. Wnioskodawca przedstawił, zdaniem uprawnionej, jedynie dokumenty na potwierdzenie używania przez niego nazwy własnej firmy ([...] R. lub R R. oraz R. S.A.), a nie znaku towarowego.

Przy takich ustaleniach Urząd Patentowy wydał wymienioną na wstępie decyzję.

Rozpatrując interes prawny R. S.A. z siedzibą w S. we wnioskowaniu wygaszenia znaku REAL dla towarów w klasach 29, 30, 31 i 32, Urząd stwierdził, że spółka ta posiada interes prawny wobec faktu wystąpienia o rejestrację swojego znaku towarowego R R. S.A. na towary objęte tymi samymi klasami co towary oznaczana znakiem spornym i wobec tego znak uprawnionej stanowi przeszkodę dla rejestracji znaku przeciwstawionego, a tym samym dla prowadzenia przez R. S.A. z siedzibą w S. działalności gospodarczej pod znakiem zgłoszonym do rejestracji. Z powyższych stwierdzeń spółki R. S.A. organ administracji wyprowadzi wniosek, że jej interes prawny wynika z art. 20 Konstytucji RP oraz z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż spółka ta chce prowadzić działalność gospodarczą posługując się zgłoszonym do rejestracji znakiem towarowym, której to rejestracji stoi na przeszkodzie znak uprawnionej dlatego, że oba oznaczenia są do siebie podobne.

Wskazując na art. 170 i art. 172 p.w.p. organ administracji uznał, że rzeczywiste zaprzestanie używania spornego znaku towarowego nastąpiło z dniem 25 listopada 2005 r. Organ administracji zauważył, iż używanie znaku towarowego należy rozumieć w znaczeniu wąskim, jako jego używanie wyłącznie przez uprawnionego i w znaczeniu szerokim, używanie znaku także przez podmiot do tego upoważniony na mocy licencji udzielonej przez uprawnionego. W związku z tym źródło pochodzenia towarów zlokalizowane będzie albo u właściciela znaku, albo u licencjobiorcy.

Odnosząc się do poszczególnych dowodów (załączników) złożonych przez uprawnioną organ administracji stwierdził, że z żadnego z nich nie wynika rzeczywiste używanie spornego znaku od wydania decyzji przyznającej prawo ochronne. Dokumenty te wskazywały na historię powstania sieci R., użycia znaku jako części domeny internetowej i sposobu płatności przez klientów w sklepach. W katalogach będących ofertą handlową za okres od [...] sierpnia 2004 r. do [...] grudnia 2005 r. zamieszczono zdjęcia towarów oferowanych przez spółkę, jednakże oznaczenia umieszczone na towarach nie należą do niej, nie są jej znakiem towarowym. Produkty sprzedawane luzem także nie posiadają informacji o towarze. Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2009 r. załączono etykiety cenowe produktów pakowanych przez spółkę R., lecz wszystkie one pochodzą z września 2007 r. czyli po złożeniu wniosku, więc nie mogą być dowodem używania znaku przed tą datą. Inne załączniki dołączone przy piśmie z dnia [...] stycznia 2009 r. stanowią informację o obrotach firmy, jakości usług i cenach towarów mających potwierdzić popularność firmy, a więc dotyczą jej działalności usługowej. W pozostałych załącznikach wykazywano informacje o liczbie marketów R. w latach 1997 – 1998 i ich pozycji na rynku co nie mogło być dowodem na używanie spornego znaku. Część etykiet dołączona do pisma z dnia [...] lutego 2009 r. zawierała jedynie sporny znak bez żadnych innych informacji.

W tych okolicznościach organ administracji, nie kwestionując świadczenia przez spółkę R. usług sprzedaży w odniesieniu do konkretnych towarów uznał, że spółka nie wykazała używania spornego znaku, gdyż liczne zdjęcia informowały jedynie o asortymencie sprzedawanych towarów w szczególności opatrzonych znakami towarowymi przez inne podmioty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. GmbH z siedzibą w N. domagała się uchylenia decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie szeregu przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 i § 4, 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla sprawy, nieuwzględnienie całego materiału i dowodów zgromadzonych w tym braku oceny, że sporny znak towarowy odnosi się do towarów w klasach 29-32 i był dla tych towarów używany, pominięcie używania znaku dla produktów wytwarzanych przez skarżącą, pominięcie etykietowania i oznaczania spornym znakiem takich towarów jak "kurczak z grilla" czy "połówka kurczaka z grilla", pominięcie opinii konsumentów świadczących o ich wiedzy co do pochodzenia towarów. Wskazano również na naruszenie przepisów p.w.p. (art. 154, art. 169 ust. 1 pkt 1 i art. 169 ust. 5 oraz art. 171) poprzez nierozpatrzenie rzeczywistego używania znaku dla towarów z klas i podgrup 29-32, przez nieuwzględnienie używania znaku w reklamie oraz dyskryminację skarżącej przez uznanie, że używanie znaku sprowadza się wyłącznie do jego nakładania na towary, a w rezultacie naruszenie również art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji i art. 7 k.p.a. przez naruszenie zasady proporcjonalności zastosowania wygaszenia prawa ochronnego dla wszystkich towarów z klas 29-32.

Zdaniem skarżącej organ nie dokonał oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie we wzajemnej ich łączności ze sobą. Odniósł się bowiem jedynie do poszczególnych i to nie wszystkich dowodów nie oceniając wzajemnego wpływu jednej okoliczności na inną. Dlatego organ administracji odnosząc się do katalogów załączonych do pisma z dnia [...] stycznia 2009 r. nieprawidłowo wywiódł, że towary w nim podane nie są określone co do źródła pochodzenia. Na pierwszej stronie każdego katalogu umieszczono sporny znak towarowy, który informował skąd pochodzą towary w nim podane. W szczególności dotyczy to towarów sprzedawanych luzem (na wagę), które nie mogą mieć na sobie znaku towarowego, jak np. bułki, pomarańcze, orzechy, chleb, warzywa, owoce, czy kawałek szynki, mięsa lub sera. Dlatego katalogi nie mogą być wyłączone z możliwości wykazania rzeczywistego używania znaku towarowego i w związku z tym nie jest konieczne aby znak był nakładany na każdy produkt. Natomiast organ pominął to, że znak REAL był używany co najmniej do takich grup towarów, jak: bakalie, owoce, mięsa, ryby, sery, warzywa, wyroby garmażeryjne, piekarnicze, makarony, kasze, ryż, płatki śniadaniowe czy czekolady. Produkty te zostały przedstawione w katalogach z ofertą pod znakiem skarżącej.

Podkreślano szczególną rolę katalogów dla supermarketów, gdyż klient dokonuje wyboru produktu właśnie na podstawie katalogu. Organ administracji w swoich ustaleniach stwierdzając, że "większość" towarów jest oznaczana znakami innych podmiotów, posłużył się określeniem nieostrym, a przy tym nie wkluczającym używania spornego znaku przez spółkę. Nie podał jednocześnie co do jakich towarów znak ten był używany. Podając tabelę obrazującą produkty wymieniane w katalogach stwierdzono, iż ich ilość nie wskazuje na to by były one oznaczane znakiem spółki w mniejszości.

Skarżąca zwróciła uwagę na rolę etykiety cenowej. Przedstawiono stosowaną w obrocie etykietę cenową z września 2007 r., która była nakładana na opakowania towarów sprzedawanych luzem zgodnie z regulaminem od 25 września 2000 r. Organ administracji nie wziął pod uwagę faktu, że w katalogach z 2005 r. na kiełbasach do pieczenia/kiełbasach białych parzonych jest etykieta ze znakiem skarżącej. Podkreślano, że etykiety z jej znakiem towarowym były nakładane na wszystkie towary, które nie miały barkodu w tym na towary sprzedawane luzem. W ocenie skarżącej jej klienci kupując określony towar, szczególnie sprzedawany na wagę, kojarzyli go wyłącznie z miejscem zakupu, czyli ze sklepem R. Tym samym umieszczanie na etykietach cenowych znaku skarżącej było korzystaniem przez nią ze znaku towarowego.

Urząd Patentowy pominął dowody z załącznika nr 7 do pisma z dnia [...] lutego 2009 r., w którym konsumenci wypowiadali się co do wyrobów piekarskich produkowanych przez spółkę. Nie odniósł się również do regulaminu etykiet cenowych z 29 września 2000 r. zawierającego przykładowy raport z wydrukowanych etykiet z września 2000 r. "kurczak z grilla" 400 szt. i "połówka kurczaka z g" 200 szt.

Odnosząc się do stwierdzenia decyzji o nieudowodnieniu przez uprawnioną produkowania pewnych towarów (np. pieczywa) skarżąca stwierdzała, że Urząd Patentowy nie wezwał strony do przedłożenia stosownych dowodów na tę okoliczność. Strona w czasie rozprawy sygnalizowała, że prowadzi także produkcję niektórych towarów, jeżeli zatem organ miał w tym zakresie jakieś wątpliwości powinien wyznaczyć następny termin rozprawy wzywając stronę do przedstawienia dowodów, czego nie uczynił zaskakując skarżącą w decyzji stwierdzeniem o odmowie składania przez nią dalszych dowodów.

Reasumując, skarżąca zarzuciła decyzji brak odniesienia się do oceny rzeczywistego używania znaku przez spółkę dla wszystkich towarów oznaczonych w klasach 29-32. To, że spółka sprzedaje towary oznaczane znakami innych podmiotów nie oznacza jeszcze, że nie używała swojego znaku dla innych towarów. Towary sprzedawane przez skarżącą z gwarancją ich jakości i przy odpowiedzialności reklamacyjnej za nie, są postrzegane przez konsumentów jako towary pochodzące od spółki, a więc jej znak towarowy określa miejsce pochodzenia towarów. Tymczasem Urząd Patentowy wygaszając znak spółki co do wszystkich towarów w klasach 29-32 bardzo ogólnie odniósł się do dowodów przedstawionych przez skarżącą. Zgodnie natomiast z art. 171 p.w.p. można wygasić znak towarowy tylko do tych towarów, co do których nie był on używany.

Organ naruszył art. 154 i art. 169 ust. 5 p.w.p., gdyż nie przyjął także faktu używania przez skarżącą znaku na potrzeby reklamowe dla towarów dostępnych na rynku krajowym. Z przedłożonych katalogów wynika fakt reklamowania przez spółkę towarów sprzedawanych w jej sklepach, a więc nie można było pominąć tego dowodu.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy, podtrzymując argumentację zawartą w decyzji, wnosił o oddalenie skargi. Zdaniem organu użycie na katalogach znaku skarżącej świadczy jedynie o oferowaniu usług sprzedaży, a nie o używaniu znaku towarowego. W ocenie organu skarżąca nie wykazała rzeczywistego używania znaku towarowego, a przykładowo co do pieczenia przez nią pieczywa zdecydowała się na rozprawie, że nie będzie przedstawiać dodatkowych dowodów. Przypadkowe, zdaniem organu, zestawienie etykiet znajdujące się w regulaminie wewnętrznym firmy nie jest dowodem używania przez nią znaku. Także etykiety dostarczone w toku postępowania nie dowodziły używania spornego znaku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna.

Znak towarowy Real R- został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] listopada 1995 r., natomiast decyzja o udzieleniu prawa z rejestracji na ten znak została wydana [...] listopada 2000 r. Wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowego znaku towarowego wpłynął do Urzędu Patentowego [...] czerwca 2006 r. Zgodnie zatem z przepisem art. 315 ust. 2 p.w.p. do postępowania w sprawie określonej wnioskiem zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Jednakże w myśl art. 315 ust. 1 p.w.p. do praw, m.in. w zakresie znaków towarowych, stosuje się przepisy dotychczasowe o ile przepisy Działu II p.w.p. nie stanowią inaczej. Decyzja o udzieleniu prawa z rejestracji na znak towarowy REAL zapadła w dniu 126391 listopada 2000 r., a więc pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1985 o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.).

Stosownie do art. 169 ust. 2 p.w.p. Urząd Patentowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy w przypadkach, o których mowa w ust. 1, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. Wnioskodawca - spółka R. S.A. z S. - uzasadniał swój interes prawny tym, że znak Real R-X blokuje możliwość wnioskodawcy wprowadzenia na rynek towarów pod znakiem przez niego zgłoszonym do rejestracji za nr Z A, gdyż Urząd Patentowy wskazał wnioskodawcy na podobieństwo zgłoszonego przez niego znaku do znaku uprawnionej spółki R. GmbH z siedzibą w N. (dalej jako [...]). Należy zatem przyjęć, iż wnioskodawca wykazał się interesem prawnym, wynikającym z przepisów art. 120 i nst. p.w.p., do wniesienia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak Real R-X. Urząd Patentowy w decyzji dodatkowo podał, jednakże nie trafnie, jako podstawę interesu prawnego wnioskodawcy przepis art. 20 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w wyroku z dnia 21 lipca 2007 r. wydanym w sprawie II GSK 114/07 artykuł 20 Konstytucji RP i art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) odpowiadający brzmieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) nie są przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę do wykazania się interesem prawnym osoby przy składaniu wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, o którym mowa w art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 kwietnia 2007 r. w sprawie II GSK 304/06, prawa w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych itd., o których mowa w art. 315 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) są takimi pojęciami zbiorczymi, określającymi ogólnie sytuację prawną podmiotu, w sposób statyczny, w oderwaniu od relacji prawnych z innymi podmiotami, powstających w związku z korzystaniem z tego prawa. Takie właśnie prawa, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy p.w.p., pozostają w mocy i do takich praw stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że (...) prawo z rejestracji znaku towarowego, udzielone na podstawie ustawy z 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, jest dalej prawem z rejestracji, a nie - tak jak w p.w.p. - prawem ochronnym na znak towarowy. W konsekwencji ustawowe warunki do uzyskania tych praw ocenia się według przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy p.w.p., jeżeli zgłoszenie o udzielenie prawa nastąpiło przed tą datą (art. 315 ust. 3 p.w.p.). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie prawo z rejestracji na sporny znak towarowy REAL powstało [...] listopada 2000 r. (data decyzji administracyjnej), jako zgłoszone przez skarżącą w dniu [...] listopada 1995 r., należało zwrócić uwagę na to jakie prawa z rejestracji tego znaku decyzja ta przyznawała spółce [...] w związku z przepisami ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.), gdyż tylko one były podstawą do konkretyzacji tych uprawnień.

Wymienioną decyzją oznaczono rodzaj i zakres działania przedsiębiorstwa jako wytwarzanie i sprzedaż wyrobów wymienionych w wykazie towarów.

Należy zatem zauważyć, że spółka nabyła prawo nie tylko do wytwarzania lecz również do sprzedaży wyrobów (towarów), które podała w zgłoszeniu. Pod rządami ustawy o znakach towarowych zgodnie z jej art. 5 pkt 2 przez towary rozumiało się także usługi. Ustawa nie zawierała definicji towaru, podobnie jak też nie zawiera definicji usługi (por. R. Skubisz /w/ Prawo znaków towarowych, Komentarz, Wydanie II zmienione i rozszerzone, Wydawnictwo Prawnicze sp. z o.o., Warszawa 1997 s.39). Jednocześnie w myśl art. 6 ust. 1 u.z.t. rejestracja znaku towarowego może być dokonana na rzecz przedsiębiorstwa i tylko dla towarów będących przedmiotem jego działalności gospodarczej. Rozumienie pojęcia towaru zostało zdefiniowane w słowniczku (art. 5 pkt 2 u.z.t.) jako tożsame z usługą. Minimalną przesłanką z art. 6 ust. 1 u.z.t., jaką musi spełniać przedsiębiorca zgłaszający znak towarowy i uzyskujący wyłączne prawo do tego znaku, jest zamiar jego używania. O posiadaniu takiego zamiaru może świadczyć pokrycie towarów lub usług, objętych zgłoszeniem i rejestracją znaku, w przyjętym przez przedsiębiorcę przedmiocie jego działalności gospodarczej, a wynikających z jego aktów założycielskich i wpisu do ewidencji lub rejestru (por. wyroki NSA z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie II GSK 169/07 i z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie II GSK 275/06 oraz wyroki WSA w Warszawie z dnia 29 października 2007 r. w sprawie VI SA/Wa 1470/07 i z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie VI SA/Wa 833/07).

Przedmiotem działalności skarżącej spółki jest m.in. handel hurtowy i detaliczny wszelkimi artykułami spożywczymi i konsumpcyjnymi. Zatem nie można powiedzieć, że wykonywała swoją działalność, polegającą na sprzedaży towarów skonkretyzowanych w decyzji udzielającej prawa z rejestracji, niezgodnie z prowadzoną działalnością gospodarczą. Była to sprzedaż szeroko rozumianych artykułów spożywczych i okoliczność ta jest w sprawie bezsporna, a także przyznana przez Urząd Patentowy. W związku z tym jej działalność była zgodna z uprawnieniami przyznanymi decyzją dokonującą rejestracji jej znaku REAL R-X.

Prawo ochronne na znak towarowy, jak to określa art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. Ów okres pięcioletni biegł od daty wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak REAL i kończył się z dniem [...] listopada 2005 r., na którą to datę zaskarżona decyzja określiła wygaśnięcie spornego znaku. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 kwietnia 2007 r. w sprawie II GSK 304/06 (powołanym wyżej) prawo z rejestracji znaku towarowego, udzielone na podstawie ustawy o znakach towarowych, jest dalej prawem z rejestracji, a nie - tak jak w p.w.p. - prawem ochronnym na znak towarowy. Zatem konsekwentnie nabytym przez spółkę prawem pozostaje prawo do znaku towarowego pozwalającego także na sprzedaż wyrobów (towarów) będących przedmiotem jej działalności (art. 6 ust. 1 u.z.t.), bowiem taką rejestrację jej znaku REAL (takie prawo) przyznawała spółce decyzja z dnia 24 listopada 2000 r. Mając na względzie to uprawnienie spółki nie można obecnie, w związku z art. 315 ust. 1 p.w.p. (do praw istniejących w dniu wejścia w życie ustawy p.w.p. stosuje się przepisy dotychczasowe), stosować zasad z ustawy Prawo własności przemysłowej, które nabyte uprawnienie modyfikowałyby. Inne jest bowiem rozumienie obecnie przez ustawę Prawo własności przemysłowej "towaru" od rozumienia "towaru" w ustawie o znakach towarowych, która określała prawa skarżącej.

Spółka dowodziła, co nie znalazło uznania organu administracji, że oferowała i reklamowała towary sprzedawane w jej sklepach. Wskazywała w tym zakresie m.in. na katalogi stanowiące ofertę i jednocześnie reklamę towarów sprzedawanych przez jej sklepy, raporty z magazynu P. podające ceny jej towarów w relacji do towarów innych oferentów, na etykiety, którymi opatrywała opakowania towarów sprzedawanych luzem (na wagę), podkreślając również, że niektóre towary produkuje u siebie, jak pieczywo czy wyroby garmażeryjne. Materiały te – raporty z magazynu P. pochodzą m.in. z lat 2003-2005, katalogi reklamujące sprzedaż m.in. towarów objętych decyzją o rejestracji spornego znaku pochodzą z lat 2004-2005, a więc już te materiały wskazywały na używanie znaku REAL przez skarżącą przynajmniej w reklamie i to w okresie objętym decyzją.

Tymczasem, na co zwracała uwagę skarżąca, zgodnie z art. 154 p.w.p. używanie znaku towarowego polega w szczególności na: 1) umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem; 2) umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług; 3) posługiwaniu się nim w celu reklamy. Jak podkreślał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 lutego 2005 r. wydanym w sprawie I CK 626/04 każda z postaci używania znaku towarowego (art. 154 p.w.p.) dotyczy używania tego znaku w obrocie gospodarczym i wymaga podejmowania powtarzających się czynności w określonym zakresie oraz celu i wiąże się z rozpoznawaniem znaku przez konsumentów. Należy zauważyć, że na przedmiotowych katalogach spółka umieszczała swój znak towarowy REAL, a więc nie powinno budzić wątpliwości kto towary wymieniane w nich reklamuje i oferuje do sprzedaży. Zatem w świetle przepisu art. 154 p.w.p. w postępowaniu administracyjnym spółka przedstawiała dowody na potwierdzenie używania spornego znaku towarowego w rozumienie przepisu art. 154 p.w.p., a rzeczą Urzędu Patentowego było do tych dowodów odnieść się również w aspekcie wymienionego przepisu.

Także w świetle art. 169 ust. 5 p.w.p. rzeczywiste używanie znaku towarowego następuje przez używanie go w reklamie pod warunkiem, że towar jest dostępny na rynku krajowym (przepis określa, że w przypadku odwrotnym nie będzie to rzeczywiste używanie znaku). Towary oferowane i reklamowane przez spółkę [...] z całą pewnością były dostępne na rynku krajowym, co w rozumieniu art. 169 ust. 5 p.w.p. stanowiło o rzeczywistym używaniu znaku przez skarżącą. Organ administracji nie odniósł się również do tej kwestii.

Urząd Patentowy zauważył oświadczenie skarżącej z dnia [...] marca 2009 r. stwierdzające, że na sporny znak została udzielona licencja spółce R. sp. z o.o., która to spółka (zgodnie z przedłożonym oświadczeniem) przedmiotowego znaku używa. Jednakże ze spostrzeżenia tego nie wyprowadził żadnych wniosków nie ustosunkowując się do nich w decyzji stosownie do art. 169 ust. 4 pkt 3 p.w.p. Według tego przepisu przez używanie znaku, w rozumieniu ust. 1, rozumie się również używanie znaku przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego (w sprawie to używanie znaku odbywało się na podstawie licencji udzielonej owej osobie trzeciej).

Zatem Urząd Patentowy, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., nie ustosunkował się okoliczności wykazywanych przez skarżącą w oparciu o wymienione przepisy art. 154, art. 169 ust. 5 oraz art. 169 ust. 4 pkt 3 p.w.p., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Spółka podnosiła, że niektóre z towarów (np. pieczywo bułeczki) sama produkuje i wprowadza do obrotu nakładając na nie swój znak towarowy. Urząd Patentowy ani wnioskująca o stwierdzenie wygaśnięcia spornego znaku towarowego tej okoliczności nie kwestionowali. Zatem, jeżeli co do tego twierdzenia skarżącej organ administracji miał jakiekolwiek wątpliwości, powinien te wątpliwości wyjaśnić, mając na uwadze art. 171 p.w.p., zgodnie z którym jeżeli przyczyna wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy dotyczy jedynie niektórych towarów, wygaśnięcie prawa odnosi się tylko do tych towarów, tym bardziej, że spółka podnosiła, że nakładała także bezpośrednio na niektóre towary sporny znak.

Skarżąca wskazywała również, w aspekcie używania przez nią spornego znaku towarowego, na wagę etykiet cenowych jako istotnego dowodu w sprawie. Te etykiety cenowe zawierały znak towarowy REAL, aczkolwiek przedłożone przez spółkę nie były wypełnione dlatego, że wypełnione (wydrukowane) w okresie od 2000 r. zostały wydane z towarami konsumentom. Niemniej jednak skarżąca dowodziła, powołując się na regulamin etykiet cenowych z 25 września 2000 r., iż co najmniej dla towarów sprzedawanych na wagę takie etykiety były wydawane (naklejane na opakowania), gdyż stanowiły podstawę do uiszczenia przez klienta należności przy kasie. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę brak bliższej analizy przez organ administracji tych okoliczności również prowadził do naruszenia wymienionych przepisów postępowania.

Organ administracji z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sprawie pod kątem decyzji o rejestracji znaku towarowego REAL i przepisów na podstawie, których została ona wydana, w świetle praw przyznanych przez tę decyzję skarżącej zgodnie z obowiązującym wówczas stanem prawnym, czym naruszył również art. 80 k.p.a. przez dokonanie, w ocenie Sądu w składzie orzekającym, wadliwej oceny materiału dowodowego. W rezultacie doszło również do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Nie odniósł się także, z naruszeniem wymienionych już przepisów postępowania do okoliczności wskazanych przez przepisy art. 154, art. 169 ust. 5 oraz art. 169 ust. 4 pkt 3 i 171 p.w.p.

W związku z powyższym, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Patentowy powinien przeprowadzić postępowanie administracyjne, zgodnie z wymienionymi przepisami postępowania, mając na uwadze wszystkie okoliczności wskazane wyżej, a także mając na uwadze stwierdzenie skarżącej, iż jej znak towarowy w dacie wygaszenia znaku był znakiem renomowanym lub powszechnie znanym, by w następstwie prawidłowych ustaleń faktycznych dokonać rozstrzygnięcia z uwzględnieniem wymagań podanych przez przepis art. 107 § 3 k.p.a.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.