Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 263/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 141 poz 1492
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw
article: art. 3 par 2, art. 135, art. 145 par 1 pkt 1, art. 200 i art. 205 par 1
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 7,  art. 8 par 1, art. 77 par 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 92a ust. 1, 5 i 7, art. 92b i art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 1, art. 4 pkt 22, art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 7
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 kwietnia 2024 r. nr BP.500.71.2023.1181.KI13.563535 w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz A. R. kwotę 364 (trzysta sześćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: inspektor) decyzją z 29 kwietnia 2024 r. nr BP.500.71.2023.1181.KI13.563535 uchylił decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 3 lutego 2023r. nr WITD.D1.0152.WI/XIII0470/3/23/KP o nałożeniu na A. R. kary pieniężnej w wysokości [...] zł i nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Organ wyjaśnił, że w przedsiębiorstwie prowadzonym przez A. R. pod firmą: A..M..G.. T. A. R., przeprowadzono kontrolę. Zgodnie z okazanymi dokumentami, w przedsiębiorstwie, w okresie 6 miesięcy przed wszczęciem kontroli, przewozy wykonywało 16 kierowców. Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli nr [...] z 8 listopada 2022 r. W wyniku stwierdzonych naruszeń organ I instancji wydał decyzję, którą nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł. Stwierdzono naruszenia z załącznika nr 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140), dalej: u.t.d.:

- Ip. 1.5 - niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę;

- Ip. 5.11.1 - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut (100 zł);

- Ip. 6.2.1 - niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi;

- Ip. 6.3.8 niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis.

Rozpoznając odwołanie od tej decyzji inspektor opisał powyższe naruszenia wskazując ich zakres, podstawę prawną oraz wysokość wymierzonej kary pieniężnej.

Odnośnie naruszenia/przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; 1) o czas do mniej niż 30 minut; 2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut; 3) za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut, lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., organ wskazał, że na podstawie przekazanych danych cyfrowych ustalił, że kierowca H. R. w dniu 27 maja 2022 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 5 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 35 minut w okresie od godziny 08:55 do godziny 15:21. Przedsiębiorca nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Z uwagi na powyższe organ karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Odnośnie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę; lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., organ wskazał, że na podstawie wykazu pojazdów zgłoszonych do zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego rzeczy, pisma Prezydenta Miasta K. z 25 października 2022 r. wraz z wykazem pojazdów przypisanych do zezwolenia ustalił, iż w ustawowym terminie do organu udzielającego uprawnień przewozowych przedsiębiorca nie zgłosił pojazdów o nr rej. [...] oraz [...], którymi były wykonywane przewozy drogowe. Organ odwoławczy okoliczność wykonywania przewozów drogowych ww. pojazdami stwierdził na podstawie okazanych podczas kontroli wykresówek (dot. pojazdu o nr rej. [...] oraz danych cyfrowych (dot. pojazdu o nr rej. [...]. Łącznie strona nie zgłosiła do udzielonego zezwolenia 2 zmian. Z pisma Prezydenta Miasta K. z 25 października 2022 r. znak [...] wynika, że pojazd o nr rej. [...] został zgłoszony do zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w dniu 19 maja 2017 r. Zatem organ odwoławczy odstąpił od nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za ww. naruszenie. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy nałożył na stronę łączną karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Odnośnie naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis; Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wskazał, że analiza okazanych do kontroli danych cyfrowych wykazała, iż kierowca:

- A. K. na karcie kierowcy w dniu 27.05.2022 r., nie wprowadził symbolu państwa, w którym rozpoczął dzienny okres pracy (brak 1 wpisu);

- R. L. na karcie kierowcy w dniu 30.06.2022 r. nie wprowadził symbolu państwa, w którym rozpoczął dzienny okres pracy (brak 1 wpisu);

- M. P. na karcie kierowcy w dniach: 05.04.2022 r., 23.05.2022 r., 02.06.2022 r. nie wprowadził symbolu państwa, w którym rozpoczął dzienny okres pracy (brak 3 wpisów);

- P. R. na karcie kierowcy w dniu 20.04.2022 r. nie wprowadził symbolu państwa, w którym rozpoczął dzienny okres pracy (brak 1 wpisu);

- P. W. na karcie kierowcy w dniach: 20.04.2022 r., 21.04.2022 r., 22.04.2022 r., 25.04.2022 r., 26.04.2022 r., 27.04.2022 r., 28.04.2022 r., 29.04.2022r., 02.05.2022 r., 04.05.2022 r., 05.05.2022 r., 09.05.2022 r., 10.05.2022r., 11.05.2022 r., 12.05.2022 r., 13.05.2022 r., 16.05.2022 r., 17.05.2022r., 18.05.2022r., 19.05.2022 r., 20.05.2022r., 23.05.2022 r., 24.05.2022 r., 25.05.2022 r., 26.05.2022 r., 30.05.2022 r., 31.05.2022 r., 01.06.2022 r., 02.06.2022r., 03.06.2022 r., 06.06.2022 r., 07.06.2022 r., 08.06.2022 r., 09.06.2022r., 13.06.2022 r., 14.06.2022 r., 15.06.2022 r., 17.06.2022 r., 21.06.2022r., 22.06.2022 r., 23.06.2022r. nie wprowadził symbolu państwa, w którym rozpoczął dzienny okres pracy (brak 41 wpisów);

- A. K. na karcie kierowcy w dniu 13.05.2022 r. nie wprowadził symbolu państwa, w którym zakończył dzienny okres pracy (brak 1 wpisu).

Łącznie nie dokonano wymaganych przepisami prawa 48 wpisów. Z uwagi na powyższe okoliczności organ odwoławczy nałożył na stronę łączną karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Odnośnie naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., organ wskazał, że na podstawie danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...], danych cyfrowych z karty kierowcy A. K. ustalił, że 9 czerwca 2023 r. od godz. 08:21 do godz. 08:55 kierowca A. K. prowadził pojazd o nr rej. [...] bez załogowanej do tachografu karty kierowcy, powodując brak zarejestrowania wymaganych aktywności kierowcy. Zdaniem organu, ponieważ naruszenie to miało miejsce bezpośrednio po odebraniu odpoczynku w wymiarze 16 godzin i 21 minut, w realiach sprawy nie znajduje zastosowania naruszenie z Ip. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d.

Na podstawie danych cyfrowych z tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...], danych cyfrowych z karty kierowcy A. K. organ ustalił, że 13 czerwca 2023 r. od godz. 08:39 do godz. 08:54 kierowca A. K. prowadził pojazd o nr rej. [...] bez załadowanej do tachografu karty kierowcy, powodując brak zarejestrowania wymaganych aktywności kierowcy. Zdaniem organu, ponieważ naruszenie to miało miejsce bezpośrednio po odebraniu odpoczynku w wymiarze 63 godziny i 36 minut, w realiach sprawy nie znajduje zastosowania naruszenie z Ip. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d.

Zgodnie z protokołem z przesłuchania świadka kierowcy A. K. ustalono, że kierowca zapomniał umieścić swojej karty kierowcy w tachografie. Organ wskazał, że okoliczność ta nie wyłącza odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenie, bowiem zgodnie z art. 33 ust. 1 rozporządzenia 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców. Kontrolowany kierowca dwukrotnie prowadził pojazd bez rejestrowania wymaganych wskazań, w odstępie kilkudniowym oraz nie sporządził wydruku opisującego powody złamania obowiązujących przepisów. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Łączna kara pieniężna wyniosła [...] zł.

Organ stwierdził brak podstaw do zastosowania przepisów art. 92b oraz 92c u.t.d. Okoliczności wynikające z art. 92c u.t.d. powinien wykazać sam przedsiębiorca. Sprowadza się to do udowodnienia przez podmiot, że dołożył należytej staranności, a więc uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać, organizując przewóz i jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie strona nie wykazała, aby zaszły okoliczności dające podstawy do zastosowania wskazanego przepisu, pozwalającego na wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy.

Odnośnie okoliczności stanowiących przesłanki do zastosowania art. 92b u.t.d. organ wyraził pogląd, że podmiot wykonujący transport ma zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy. Przeprowadzenie szkolenia oraz zapoznanie się kierowcy z regulaminem jest niewystarczające, jeżeli przedsiębiorca skutecznie nie egzekwuje przestrzegania ustanowionych zasad.

Na powyższą decyzję A. R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie decyzji i zarzuciła naruszenie:

1/ przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegających na uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający kontrolę jej poprawności oraz pominięcie zarzutów strony odnoszących się do naruszenia określonego w Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.,

2/ zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z przepisów art. 7, 8,9,10 i 11 k.p.a. oraz przepisów art. 77 § 1, art. 80 poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych,

3/ naruszenie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z Ip. 6.2.1. oraz 5. 11 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez zastosowanie bez wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia,

4/ naruszenie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z Ip. 6.3.8. poprzez błędną kwalifikację prawną naruszenia i nałożenie kary wbrew wykładni literalnej tegoż przepisu.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że 2 stycznia 2023 r. organ przesłuchał A. K. na okoliczność niezarejestrowania na karcie kierowcy jazdy w dniach 9 czerwca 2022 r. oraz 13 czerwca 2022 r. Pouczony o odpowiedzialności karnej świadek zeznał, że zapomniał umieścić swojej karty w tachografie i jest to wyłącznie jego zaniedbanie. Według danych zapisanych w pamięci masowej tachografu zamontowanego w pojeździe o numerze rejestracyjnym [...], w dniu 9 czerwca 2022 r. jazda bez karty trwała 31 minut, zaś w dniu 13 czerwca 2022 r. - 12 minut. Wskazany w piśmie z 5 stycznia 2023 r. przypadek niezarejestrowania danych na karcie miał charakter jednostkowy i dotyczył wyłącznie jednego kierowcy (co potwierdza protokół kontroli).

W przedsiębiorstwie sprawowany jest właściwy nadzór nad przestrzeganiem czasu pracy, co potwierdzają zeznania świadka oraz protokół kontroli. Fakt niezarejestrowania danych na karcie dotyczył krótkich okresów czasu (31 i 12 minut). Analiza okresów jazdy dziennej z dni 9 oraz 13 czerwca 2022 r. jednoznacznie wskazuje, że działanie kierowcy było faktycznie niezamierzone, gdyż nie miało związku przekroczeniem norm czasu jazdy, przerw lub odpoczynku. Dowód z przesłuchania świadka bezspornie potwierdza, że wyłączną odpowiedzialność za zdarzenia z dni 9 oraz 13 czerwca 2022 r. ponosi kierujący pojazdem. Charakter wykonywanych przewozów oraz system czasu pracy w przedsiębiorstwie wyklucza sytuacje, w których kierowca zmuszony byłby do nieprzestrzegania przepisów rozporządzania (WE) nr 561/2006, w związku z powyższym, bezpośrednio po ujawnieniu zdarzenia A. K. udzielono ustnego upomnienia w tym zakresie (ze względu na nieumyślne działanie oraz fakt, że po przypisaniu aktywności z pojazdu do karty kierowcy nie było naruszeń norm czasu pracy).

Wskazane powyżej okoliczności sprawy bezspornie świadczą o wyłączeniu odpowiedzialności przewoźnika na podstawie art. 92c u.t.d. Przyjęcie odmiennego stanowiska uczyniłoby w/w przepisy obowiązujące jedynie w sensie formalnym (martwy przepis).

Skarżąca zarzuciła, że organ II instancji, uzasadniając swoją decyzję, posługuje się chaotycznym, niezrozumiałym dla odbiorcy przekazem. Jednym z wielu przykładów jest zdanie: "Organ odwoławczy wskazuje, iż ww. naruszenie miało miejsce bezpośrednio po odebraniu odpoczynku w wymiarze 63 godziny i 36 minut, zatem nie okoliczności sprawy włączają zastosowanie przepisu Ip. 6.3.5. załącznika nr 3 do utd" (strona 13 decyzji).

Odnosząc się do jednostkowego naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 5 minut skarżąca wskazała, że nie były wydawane żadne polecenia przyjazdu/odjazdu. Kierowcy zawsze sami dysponują swoją przerwą oraz odpoczynkiem w pracy i tak również było we wskazanej sytuacji. Nieznaczne naruszenie normy czasu pracy kierowcy wynikało w tym przypadku wyłącznie z nieprawidłowego postępowania kierującego. Wypełniony został więc obowiązek wynikający z art. 10 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Skarżąca wskazała, że jako przewoźnik umożliwia kierowcom podniesienie swoich kwalifikacji, kieruje pracowników na kursy oraz szkolenia z zakresu przepisów związanych z transportem drogowym. Regularnie pobierane są dane cyfrowe z kart kierowców oraz tachografów cyfrowych. Informuje kierowców o ewentualnych naruszeniach rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz stosuje środki dyscyplinujące przewidziane prawem pracy. Wszystkie podjęte działania jednoznacznie wskazują, że nie ma w tym przypadku podstaw do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Spełnione zostały przesłanki z art. 92b ust. 1 u.t.d.

Skarżąca zarzuciła, że nieprawidłowa jest kwalifikacja naruszenia lp. 6.3.8. Z literalnego brzmienia Ip. 6.3.8. nie wynika, że dotyczy on sytuacji "braku wpisu symbolu państwa". Powyższy przepis wskazuje na sytuację "niewprowadzenia danych" na wykresówkę lub kartę kierowcy. Dotyczy to danych o okresach aktywności kierowcy, które kierowcy mają obowiązek rejestrować automatycznie lub w określonych sytuacjach wprowadzać ręcznie. Jako przedsiębiorca skarżąca nie ma uprawnień związanych z dostępem do rynku usług w przewozach międzynarodowych. Nie posiada licencji wspólnotowej ani zaświadczenia na wykonywanie międzynarodowych przewozów drogowych na potrzeby własne oraz nie planuje wykonywania tego typu przewozów. W związku z powyższym, w jej przypadku rozpoczęcie oraz zakończenie dziennego okresu pracy zawsze będzie w Polsce. W obecnym stanie prawnym załącznik nr 3 do u.t.d. nie przewiduje wprost sankcji z tytułu niewprowadzenia w tachografie cyfrowym symboli państw, w których kierowca rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca powołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sygn. akt I SA/Ke 572/23.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Ponadto za błędne uznał stanowisko, że brak powiązania w stosunku 1:1 wskazanej podstawy i wagi naruszenia Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. (2.17 BPN) z podstawą wskazaną w załączniku I tabela 2 nr 17 rozporządzenia Komisji nr 2016/403, skutkuje nieważnością kary na podstawie Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. Kwestia, czy naruszenia określone w załącznikach do u.t.d. pokrywają się w całości, czy tylko w części z odpowiednimi naruszeniami wskazanymi w rozporządzeniu nr 2016/403, nie ma żadnego znaczenia dla postępowań prowadzonych przez organ na podstawie art. 92a u.t.d., czyli do postępowań w przedmiocie nałożenia kary za naruszenie obowiązków i warunków przewozu drogowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty i argumenty zasługiwały na akceptację.

Ponieważ stwierdzone przez sąd uchybienia dotyczą zarówno decyzji zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oba te akty administracyjne zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja GITD z 29 kwietnia 2024 r. uchylająca decyzję organu I instancji i nakładająca na A. R. karę pieniężną w wysokości [...] zł. za następujące naruszenia:

- Ip. 6.2.1 - niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (5.000 zł);

- Ip. 6.3.8 niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis (2.400 zł).

- Ip. 5.11.1 - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut (100 zł);

- Ip. 1.5 - niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę (1.600 zł);

Wyżej wymienione naruszenia stwierdzono po przeprowadzeniu kontroli przedsiębiorstwa A. R., w przedmiocie przestrzegania przepisów krajowych i unijnych w wykonywaniu transportu drogowego w okresie od 13 października 2021 r. do 13 października 2022 r.

Tytułem wstępu do rozważań godzi się wskazać, że art 92a ust. 1 u.t.d. przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Przy czym art. 92a ust. 5 ustawy zawiera ograniczenia sumy kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy w zależności od liczby zatrudnianych kierowców.

Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. Z kolei przepis art. 4 pkt 22 lit. "h" u.t.d. stanowi, że użyte w ustawie obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in. z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 165/2014", lub aktów wykonawczych do rozporządzenia (UE) nr 165/2014.

W dalszej części uzasadnienia sąd odniesie się kolejno do każdego ze stwierdzonych naruszeń w nawiązaniu do zarzutów i argumentacji skargi.

Jednakże już w tym miejscu wskazać należy, że sąd nie dostrzega wad przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego w kontekście ustalenia zaistnienia stwierdzonych naruszeń (zarzut 2 skargi).

W toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

W niniejszej sprawie organy ustalając stan faktyczny kierowały się zasadami wynikającymi z przywołanych regulacji. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli, danych cyfrowych pobranych

z tachografów, kart kierowców, zeznań świadków i dalszej dokumentacji składającej się na akta sprawy, prawidłowo ustaliły fakt zaistnienia opisanych wyżej naruszeń. Przy czym ponownego podkreślenia wymaga, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy, a dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Wymogom tym organ sprostał. Dla oceny zaistnienia uchybienia nie ma natomiast wpływu eksponowana w skardze okoliczność, że stan naruszenia trwał krótko. Nawet bowiem nieznaczne przekroczenie obowiązujących norm godzi w prawidłowość ich stosowania.

Przechodząc do omówienia pierwszego uchybienia polegającego na prowadzeniu pojazdu bez zalogowanej karty kierowcy, zakwalifikowanego przez organ jako niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (Ip. 6.2.1 – kara 5.000 zł), sąd stwierdza naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy.

W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organ niewłaściwie zastosował przepisy prawa materialnego (błąd subsumcji). Nieprawidłowo bowiem zakwalifikował wykonywanie przewozu bez zalogowanej karty kierowcy jako naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje to naruszenie karą pieniężną w wysokości 5.000 zł. Zdaniem sądu naruszenie to odpowiada treści lp. 6.3.19 ("Niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy"), a kara za to naruszenie wynosi 2.000 zł.

Jak ustalono w wyniku kontroli przedsiębiorstwa, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym danych cyfrowych tachografu zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...] oraz danych cyfrowych z karty A. K., kierowca ten w dniu 9 czerwca 2022 r. (od godziny 8:21 do 8:55) oraz w dniu 13 czerwca 2022 r. (od godziny 8:39 do 8:54) prowadził pojazd bez zalogowanej do tachografu karty kierowcy, powodując brak zarejestrowania wymaganych aktywności kierowcy.

Ustalenie zaistnienia tego naruszenia jest prawidłowe i sąd je akceptuje.

Według organu jednak zaniechanie polegające na niewłożeniu karty do tachografu jest także ingerencją w pracę tachografu w rozumieniu lp. 6.2 załącznika nr 3 u.t.d., albowiem powoduje niemożność rejestrowania rzeczywistej aktywności kierowcy na przeznaczonej do tego karcie.

Zdaniem sądu organ dokonał nieprawidłowej wykładni przepisu prawa materialnego i zastosował go w sprawie, dochodząc do błędnego wniosku, że ustalone uchybienie – dokonanie przewozu bez zalogowanej karty kierowcy jest naruszeniem określonym w lp. 6.2.1 załącznika 3 u.t.d. (kara 5.000 zł), podczas gdy naruszenie to wypełnia znamiona określone w lp. 6.3.19 i winno skutkować nałożeniem kary w wysokości 2.000 zł.

Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf (lp. 6.2.) ustawodawca opisał wyłącznie w dwóch sytuacjach (lp. 6.2.1. i 6.2.2.) i przypisał odpowiednio karę 5000 zł i 10000 zł. Z kolei w kategorii naruszeń zasad i warunków użytkowania tachografu (lp. 6.3.) ustawodawca stypizował 18 naruszeń (lp. 6.3.1. – 6.3.18.) oraz dodatkowo pod 6.3.19. na zasadzie dopełnienia wskazał na naruszenie polegające na niepoprawnym stosowaniu wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1. - 6.3.10. i 6.3.14.

W ocenie sądu nieprawidłowa była wykładnia organu dotycząca przedmiotowego naruszenia (przejazd bez zalogowanej karty kierowcy) i kwalifikująca je do rodzaju naruszeń przepisów o stosowaniu tachografów związanych z wykonywaniem przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu i dane rejestrowane przez tachograf, albowiem w realiach sprawy ingerencji takiej nie stwierdzono. Podkreślenia wymaga, że naruszenie polegające na ingerencji w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf musi wynikać z działania strony, tj. podjęcia przez przedsiębiorcę lub kierowcę czynności skutkujących nieprawidłowym działaniem tachografu lub bezpośrednio wpływających na zapis danych rejestrowanych przez tachograf. Zatem z tego typu naruszeniem będziemy mieli do czynienia w sytuacji podjęcia czynności, które oddziałują bezpośrednio na tachograf, a nie zaś w przypadku braku jakiegokolwiek działania ze strony kierowcy lub innej osoby. Ingerencja w prawidłowość działania tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf oznacza zatem oddziaływanie na to urządzenie, a nie brak jakiegokolwiek działania – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.

Zdaniem sądu naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu bez zalogowanej karty kierowcy, winno być rozumiane jako uchybienie obowiązkowi stosowania przez kierowcę karty kierowcy w każdym dniu w którym prowadzi pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu.

Powyższe stanowi z kolei ewidentne naruszenie przepisów o stosowaniu tachografów, jednakże z kategorii naruszeń zasad i warunków użytkowania tachografu (lp. 6.3 załącznika nr 3 do u.t.d.), wśród których wyodrębnione jest naruszenie polegające na niepoprawnym stosowaniu wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1. - 6.3.10. i 6.3.14.( lp. 6.3.19.).

Innymi słowy, niezalogowanie karty kierowcy w tachografie odpowiada dyspozycji art. 34 rozporządzenia nr 165/2014, a zwłaszcza jego ust. 1 zdanie pierwsze: kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

Taki rodzaj naruszenia ma swoją odrębną kwalifikację jako naruszenie zasad i warunków użytkowania tachografu (lp. 6.3 załącznika nr 3 do u.t.d.), organ zaś nie ma swobody i dowolności w kwalifikowaniu takiego naruszenia.

Dodatkowo podniesienia wymaga, że rubryka nr 4 załącznika nr 3 do u.t.d. zawiera m.in. numer grupy naruszeń zawartych w załączniku I do rozporządzenia 2016/403 uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Przy pozycji lp. 6.3.19 numer ten to 2.13. Z kolei w załączniku I tabeli nr 2 rozporządzenia nr 2016/403 – Grupy naruszeń przepisów rozporządzenia nr 165/2014 przy numerze 13 wskazano m.in. na naruszenie polegające na niepoprawnym stosowaniu karty kierowcy oraz podstawę prawną tego - art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014.

Z kolei przy przyjętym przez organ naruszeniu lp. 6.2.1. rubryka 4 zawiera odwołanie do numeru 2.8. W załączniku I tabeli nr 2 w/w rozporządzenia pod numerem 8 wykazane zostało natomiast naruszenie - Niewłaściwe użytkowanie tachografu (np.: niewłaściwe stosowanie w sposób świadomy, dobrowolny lub pod przymusem, brak instrukcji dotyczących właściwego użytkowania itd.) - którego podstawę prawną kwalifikacji stanowi art. 32 ust. 1 i art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek.

Przepis art. 33 ust. 1 omawianego rozporządzenia kształtuje z kolei szczególną odpowiedzialność. Przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. Przedsiębiorstwa transportowe wydają wystarczającą liczbę wykresówek kierowcom pojazdów wyposażonych w tachografy analogowe, mając na uwadze indywidualny charakter wykresówki, długość okresu pracy i możliwość zaistnienia konieczności ich wymiany, w przypadku gdy zostaną zniszczone lub zatrzymane przez upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Przedsiębiorstwa transportowe wydają kierowcom tylko wykresówki zgodne z homologowanym wzorem i odpowiednie do użycia w urządzeniu zainstalowanym w pojeździe. W przypadku gdy pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy, przedsiębiorstwo transportowe i kierowca zapewniają, biorąc pod uwagę długość okresu pracy, by drukowanie danych z tachografu na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych mogło być prawidłowo przeprowadzone w razie kontroli.

Również z powyższych względów kwalifikacja przez organ omawianego naruszenia do lp. 6.2.1 jest nieprawidłowa. Przy czym – co znamienne – sam organ określając przepisy rozporządzenia 165/2014 związane ze stwierdzonym uchybieniem, przywołuje art. 32 ust 3 i art. 34.

Na marginesie rozważań należy zauważyć, że kwalifikowanie omawianego naruszenia do pozycji lp. 6.2.1 było usprawiedliwione w stanie prawnym sprzed września 2018 r. (przed zmianami wprowadzonymi ustawą z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2018 r., poz. 1481), kiedy to treść tej pozycji wskazywała na naruszenie polegające na nierejestrowaniu na karcie pojazdu wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, natomiast pozycja lp. 6.3.19. nie istniała.

Z powyższych przyczyn sąd doszedł do przekonania, że organy dokonały nieprawidłowej wykładni przepisu prawa materialnego. Miała ona wpływ na wynik sprawy, bowiem prawidłowa kwalifikacja stwierdzonego naruszenia do lp. 6.3.19 zmniejsza wysokość kary pieniężnej nałożonej na skarżącą za to naruszenie z 5000zł do 2000zł. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni dokonaną przez sąd kwalifikację naruszenia i zastosuje właściwy przepis prawa materialnego.

Kolejnym naruszeniem stwierdzonym przez organ było niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis; lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na tym, że kierowcy: A. K., R. L., M. P., P. R. nie dokonali wpisów manualnych na karcie kierowcy dotyczących symbolu państwa rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy – łącznie nie dokonano 48 wpisów (kara 2.400 zł.)

W skardze, w wyżej omawianym zakresie podniesiono, że przedsiębiorca nie ma uprawnień związanych z dostępem do rynku usług w przewozach międzynarodowych. Zawsze więc rozpoczęcie i zakończenie dziennego okresu pracy będzie w Polsce.

W kontekście powyższego należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 34 ust. 7 rozporządzenia nr 165/2014 kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Od dnia 2 lutego 2022 r. kierowca na początku pierwszego postoju po przekroczeniu granicy państwa członkowskiego wprowadza również symbol państwa, do którego wjechał. Ten pierwszy postój odbywa się w najbliższym możliwym miejscu postoju na granicy lub po jej przekroczeniu. W przypadku gdy przekraczanie granicy państwa członkowskiego odbywa się na promie lub w pociągu, kierowca wprowadza symbol państwa w porcie lub na stacji przybycia. Państwa członkowskie mogą wymagać od kierowców pojazdów używanych w działalności transportowej prowadzonej na ich terytorium dodatkowych, bardziej szczegółowych niż symbol państwa, danych geograficznych, pod warunkiem że te państwa członkowskie powiadomiły Komisję o wymogach dotyczących szczegółowych danych geograficznych przed dniem 1 kwietnia 1998 r. Kierowcy nie muszą wprowadzać informacji, o których mowa w akapicie pierwszym, jeśli tachograf rejestruje automatycznie dane dotyczące lokalizacji zgodnie z art. 8.

Brzmienie w/w przepisu jednoznacznie wskazuje, że ujęty w nim obowiązek kierowcy wprowadzenia symbolu państwa w którym rozpoczyna się i kończy dzienny okres pracy nie jest powiązany z sytuacją, gdy kierowca przekracza granicę danego państwa. Użyty tam zwrot "kierowca wprowadza" prowadzi do wniosku, że przepis ten wprost nakłada na kierowcę obowiązek wprowadzenia symboli, bez wyjątków czy wykonuje przejazd międzynarodowy, czy krajowy. Zatem okoliczność wykonywania przez skarżącą przewozów krajowych nie zwalnia z obowiązku dokonywania wpisów w omawianym zakresie.

W skardze podniesiono także błędną kwalifikację prawną naruszenia i nałożenie kary wynikającej z lp. 6.3.8 załącznika 3 ustawy. W tym kontekście sąd uwzględnia podniesiony zarzut.

W ocenie sądu nieprawidłowe jest stanowisko organów odnośnie kwalifikacji stwierdzonego naruszenia w zakresie przypisania mu poziomu przewinienia BPN – bardzo poważne przewinienie. Taki sposób ustalenia poziomu przewinienia pozostaje w sprzeczności z przepisami unijnymi - rozporządzeniem Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. W tym zakresie sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w wyrokach WSA we Wrocławiu z dnia 8 lutego 2023r. sygn. akt III SA/Wr 581/21, z 21 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 637/21, z 17 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 351/22, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) i posłuży się argumentacją w nich zawartą.

Mający zastosowanie w sprawie załącznik nr 3 do u.t.d. w rubryce 4 powołuje się na numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia nr 2016/403.

Z kolei rozporządzenie nr 165/2014 zgodnie z art. 1 określa obowiązki i wymogi w odniesieniu do budowy, instalacji, użytkowania, sprawdzania i kontrolowania tachografów stosowanych w transporcie drogowym w celu weryfikacji zgodności z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006, rozporządzeniami Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 15, (WE) nr 1072/2009 16, (WE) nr 1073/2009 17, dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/15/WE 18, dyrektywami Rady 92/6/EWG 19 i 92/106/EWG 20 oraz w zakresie delegowania pracowników w transporcie drogowym - zgodności z dyrektywami Parlamentu Europejskiego i Rady 96/71/WE 21 , 2014/67/UE 22 oraz (UE) 2020/1057 23. Tachografy muszą spełniać wymogi niniejszego rozporządzenia pod względem budowy, instalacji, użytkowania i sprawdzania.

Zgodnie z art. 34 ust. 7 rozporządzenia nr 165/2014 kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Od dnia 2 lutego 2022 r. kierowca na początku pierwszego postoju po przekroczeniu granicy państwa członkowskiego wprowadza również symbol państwa, do którego wjechał. Ten pierwszy postój odbywa się w najbliższym możliwym miejscu postoju na granicy lub po jej przekroczeniu. W przypadku gdy przekraczanie granicy państwa członkowskiego odbywa się na promie lub w pociągu, kierowca wprowadza symbol państwa w porcie lub na stacji przybycia. Państwa członkowskie mogą wymagać od kierowców pojazdów używanych w działalności transportowej prowadzonej na ich terytorium dodatkowych, bardziej szczegółowych niż symbol państwa, danych geograficznych, pod warunkiem że te państwa członkowskie powiadomiły Komisję o wymogach dotyczących szczegółowych danych geograficznych przed dniem 1 kwietnia 1998 r. Kierowcy nie muszą wprowadzać informacji, o których mowa w akapicie pierwszym, jeśli tachograf rejestruje automatycznie dane dotyczące lokalizacji zgodnie z art. 8.

Z kolei rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. w załączniku I pkt 2 określa grupy naruszeń przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 (tachograf).

Zaznaczyć trzeba, że ustawodawca unijny w ww. rozporządzeniu podzielił naruszenia na trzy kategorie naruszeń według stwarzanego przez nie ryzyka śmierci lub ciężkich obrażeń bądź zakłócenia konkurencji na rynku transportu drogowego.

W przypadku naruszeń z załącznika I pkt 2 dotyczących tachografu, tabela określa: Podstawę prawną naruszenia, Rodzaj naruszenia oraz Poziom przewinienia z podziałem na NN – najpoważniejsze naruszenie, BPN – bardzo poważne naruszenie, PN – poważne naruszenie. Ustawodawca unijny dokonał również grupowania rodzajów naruszeń na dotyczące Instalacji tachografu – pkt 1 tabeli, Użytkowania tachografu, karty kierowcy lub wykresówki pkt 2 -19 tabeli, Przedstawianie informacji pkt 20-26, Wadliwe działanie pkt 27-28 tabeli.

W przypadku naruszenia art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 dokonano rozróżnienia na naruszenia z grupy Użytkowanie tachografu, karty kierowcy lub wykresówki oraz na naruszenia z grupy Przedstawianie informacji.

Sporne w sprawie naruszenie z art. 34 ust. 7 rozporządzenia, tj. brak wprowadzenia danych na kartę kierowcy w postaci kraju rozpoczęcia i zakończenia dziennego okresu pracy, w rozporządzeniu nr 2016/403 jest to naruszenie sklasyfikowanie w grupie Przedstawianie informacji pod pkt 23 tabeli i poziom tego przewinienia został określony jako PN (poważne naruszenie).

Natomiast w załączniku nr 3 lp. 6.3.8. u.t.d. określone zostało naruszenie w postaci niespełnienia wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy – za każdy wpis, z oznaczeniem poziomu przewinienia BPN (bardzo poważne naruszenie) i powołaniem pozycji 2.17. rozporządzenia nr 2016/403.

Dalej, w rozporządzeniu nr 2016/403 załącznik I pkt 2, w tabeli 2 pod nr 17 wskazane jest naruszenie - niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych w stosownych przypadkach, które dotyczy art. 34 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014.

Mając na względzie powyższe, w ocenie sądu ujęte pod lp. 6.3.8. załącznika nr 3 u.t.d. naruszenie niespełnienia wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy – za każdy wpis, nie uwzględnia rozgraniczenia naruszeń art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 wprowadzonego w załączniku I pkt 2 rozporządzenia unijnego nr 2016/403, gdzie ustawodawca unijny wymieniając naruszenia art. 34 (poz. Tabeli od 13 do 23) dokonał rozróżnienia poziomu przewinienia dla poszczególnych naruszeń.

Tym samym zdaniem sądu organy w kontrolowanej sprawie w sposób wadliwy dokonały wymierzenia kary za stwierdzone naruszenie, ponieważ wymierzona została kara jak dla naruszenia wg poziomu przewinienia BPN (bardzo poważne naruszenie), a według ustawodawcy unijnego rodzaj stwierdzonego naruszenia ma poziom przewinienia PN (poważne naruszenie).

W tym miejscu wskazać należy na bezpośredni skutek rozporządzeń w prawie Unii oraz konieczność zapewnienia skuteczności prawa Unii. Jak również wyjaśnić trzeba, że załącznik III do dyrektywy nr 2006/22/WE nie miał na celu ustanowienia dokładnego i wyczerpującego wykazu naruszeń rozporządzeń nr 165/2014 i nr 561/2006, lecz ograniczał się do skierowanych do państw członkowskich wytycznych w sprawie wspólnej skali naruszeń tych rozporządzeń (por. wyrok TSUE z dnia 24 marca 2021 r., C-870/19, C-871/19, ECLI:EU:C:2021:233, pkt 42). Wykaz naruszeń zawarty w załączniku III do dyrektywy nr 2006/22/WE uległ modyfikacji w związku ze skorzystaniem przez Komisję Europejską z uprawnienia przewidzianego w art. 9 ust. 3 dyrektywy oraz art. 6 ust. 2 lit. b) rozporządzenia nr 1071/2009, który zobowiązywał Komisję do sporządzenia wykazu kategorii, rodzajów i wagi poważnych naruszeń przepisów unijnych, które, oprócz naruszeń wymienionych w załączniku IV do tego rozporządzenia, mogą doprowadzić do utraty dobrej reputacji przez przedsiębiorców transportu drogowego lub zarządzającego transportem. Przy czym rozporządzenie nr 2016/403 zawiera trzy załączniki, z których dwa (załącznik I i III) dotyczą wykazu naruszeń m.in. przepisów rozporządzenia 165/2014, jednak nie są tożsame, ponieważ ustanowiony w załączniku I wykaz naruszeń, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, jest szerszy aniżeli zawarte w załączniku III do tego rozporządzenia zmiany załącznika III do dyrektywy nr 2006/22/WE.

W ocenie sądu, brak wskazania w załączniku nr 3 do u.t.d. wprost naruszenia jak w sprawie, nie powinien skutkować brakiem stwierdzenia naruszenia, jak również nie powinien powodować wskazania na naruszenie zbliżone. Organy powinny wprost wskazać naruszony przepis prawa unijnego, tj. art. 34 ust. 7 rozporządzenia nr 165/2014 i zachować właściwą wagę naruszenia.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organy uwzględnią powyższą ocenę prawną w zakresie omawianego naruszenia.

Sąd nie stwierdza natomiast żadnych wad co do nałożonych kar za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut, tj. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 5 minut przez kierowcę H. R. w dniu 27 maja 2022 r. (Ip. 5.11.1 - [...] zł) oraz niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę, tj. nie zgłoszenie pojazdów o nr rej. [...] oraz [...], którymi były wykonywane przewozy drogowe (Ip. 1.5 – 2x800 zł -1.600 zł). Ustalenia związane z wyżej stwierdzonymi uchybieniami znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a wnioski organu co do podstawy prawnej wymierzenia kar są prawidłowe.

W powyższym kontekście w skardze eksponowana jest okoliczność krótkiego okresu przekroczenia obowiązującej normy dot. prowadzenia pojazdu bez przerwy – 5 minut, jednakże, jak wynika z powyżej zaprezentowanych rozważań nie ma to wpływu na prawidłowość stwierdzenia zaistnienia naruszenia.

Oddzielnego omówienia wymaga natomiast kwestia przesłanek egzoneracyjnych wymienionych w art. 92b i 92c u.t.d. W treści uzasadnienia skargi odwołując się do w/w przepisów skarżąca zwraca bowiem uwagę na okoliczności: incydentalnego występowania nieprawidłowości, krótkich okresów czasu trwania naruszenia, właściwie sprawowanego nadzoru nad przestrzeganiem czasu pracy kierowców w przedsiębiorstwie, co potwierdził świadek A. K., ponoszenia wyłącznej odpowiedzialności za zaistniałe naruszenia przez kierowców.

Tytułem wstępu do tej części rozważań godzi się podnieść, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92b i 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, a nie bez dowodów jedynie wskazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami. Dowody te powinny być zaś dostarczone lub przynajmniej wskazane przez przedsiębiorcę.

Przedsiębiorca nie może więc oczekiwać, ani wymagać od organu ustalania z urzędu okoliczności mających – ewentualne – znaczenie dla uwolnienia się tego podmiotu spod odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia.

Zgodnie z treścią art. 92b u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) Umowy AETR, d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit.a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 grudnia 2019 r. II GSK 3532/17 wyjaśnił, że właściwa organizacja i dyscyplina pracy, o której mowa w art. 92b ust. 1 u.t.d., obejmuje nie tylko przeprowadzanie szkoleń pracowników czy niezachęcanie ich, np. w systemie wynagradzania, do naruszania obowiązującego czasu pracy. Obejmuje ona bowiem przede wszystkim stały, wnikliwy nadzór nad zatrudnionymi pracownikami, wykrywanie naruszeń przepisów i stosowną, przewidzianą przepisami prawa pracy reakcję. By móc uchylić się od odpowiedzialności, przewoźnik winien wykazać, że do naruszeń doszło pomimo sprawowania stałego i wnikliwego nadzoru nad zatrudnionymi przez siebie pracownikami, a ich wykrywanie wiąże się ze stosowaniem środków dyscyplinujących przewidzianych w przepisach prawa pracy. Okoliczności te muszą zostać wsparte stosownymi dowodami je potwierdzającymi.

Dla wykazania powyższych okoliczności nie jest natomiast wystarczające oświadczenie kierowcy o sprawowanym nadzorze czasu pracy u przedsiębiorcy.

To sam przedsiębiorca winien – wszelkimi możliwymi dowodami – wykazać istnienie właściwej organizacji, dyscypliny pracy, nadzoru, czy sposobu reagowania i egzekwowania ustalonych zasad.

W tym kontekście nie może zostać uwzględniony zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania poprzez pominięcie przez organ dowodu z zeznań świadka. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ nie pominął tego dowodu, lecz nie przypisał mu znaczenia jakiego spodziewała się skarżąca. Zdaniem sądu samo oświadczenie świadka, że w firmie był sprawowany nadzór nad czasem pracy kieowców jest niewystarczające dla wykazania istnienia przesłanki egzoneracyjnej.

Z kolei przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Dla zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest zatem łączne spełnienie dwóch przesłanek: brak wpływu przewoźnika na powstanie naruszenia oraz wystąpienie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Okolicznościami, o których mowa w tym przepisie mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć.

Z perspektywy podniesionych przez skarżącą argumentów istotne jest zwrócenie uwagi na trafny pogląd wyrażony przez NSA m.in. w wyroku z 24 czerwca 2022 r. (sygn. akt II GSK 249/19), w którym wskazano, że samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (por. też wyrok NSA z 3 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1068/15). To przedsiębiorca transportowy, aby uwolnić się od odpowiedzialności musi wykazać, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie.

W związku z tym, art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy jest wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2098/13, z 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2527/14).

Zdaniem sądu w realiach sprawy na obecnym etapie kontroli słusznie organy przyjęły, że skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek egzoneracyjnych. Jednakże w ponownie toczącym się postępowaniu przed organami skarżąca, biorąc czynny udział w sprawie, wykazując inicjatywę dowodową może podnosić argumenty i składać na ich poparcie dowody w zakresie spełnienia objętych art. 92b i art. 92c przesłanek w jej przypadku. Rolą organu będzie wówczas odniesienie się do przedstawionej argumentacji i ocena złożonych na jej poparcie dowodów.

Końcowo podniesienia wymaga, że jakkolwiek sąd zauważa wady sporządzonego przez organ II instancji uzasadnienia decyzji polegające m.in. na zamieszczeniu niegramatycznych sformułowań, to stwierdza, że nie powodują one niemożności skontrolowania wydanego aktu. Stąd zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. i art. 8 k.p.a. należy uznać za chybiony.

Podsumowując stwierdzone naruszenia prawa materialnego skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 135 p.p.s.a. W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji zapadła z takim naruszeniem prawa, które nie może być konwalidowane w postępowaniu przed organem II instancji. Działanie takie naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania. W związku z powyższym, uchylenie w postępowaniu sądowym również rozstrzygnięcia organu I instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

O kosztach postępowania, w punkcie 2 sentencji wyroku, na które składa się wpis od skargi – 364 zł, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Wskazania sądu jakie organ winien uwzględnić w ponownie prowadzonym postepowaniu, zostały zawarte w częściach niniejszego uzasadnienia odnoszących się do konkretnych naruszeń.