Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 223/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: §2 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2015 poz 364
law: Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art.60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art.4 ust. 3
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. – B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2021 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

AB spółka z odpowiedzialnością (dalej również: skarżąca, strona, Spółka) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ, organ II instancji, Dyrektor OR) z [...] kwietnia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ I instancji, Kierownik BP) z [...] sierpnia 2022 r. nr odmawiającą skarżącej przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) – dalej: płatności ONW, na rok 2021.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

Z treści akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu 16 czerwca 2021 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie płatności ONW na 2021 r. do działek rolnych o łącznym obszarze 95,35 ha.

Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, decyzją z [...] sierpnia 2022 r., Kierownik BP odmówił Spółce przyznania wnioskowanej płatności, w związku ze stworzeniem przez producenta sztucznych warunków do uzyskania płatności.

W ramach podstaw prawnych powołał: art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 3 ust. 1 ustawy

z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem

środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów

Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

(Dz. U. z 2021 r., poz. 2137 z późn. zm. - dalej: Ustawa PROW), § 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie

szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364 z późn. zm. – dalej: rozporządzenie ONW), art. 4 ust. 3 rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L 1995.312.1 – dalej: rozporządzenie

nr 2988/95); art. 60 rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1306/2013 dnia 17 grudnia

2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią

i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE)

nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm. – dalej: rozporządzenie nr 1306/2013); rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013

z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia W ramach wspólnej polityki rolnej

oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE)

nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm. – dalej: rozporządzenie nr 1307/2013).

W motywach stwierdził, że brak możliwości samodzielnego funkcjonowania wraz

z pełną zależnością funkcjonalną od podmiotów i osób trzecich powiązanych kapitałowo i osobowo stanowi przesłankę uznania, że stworzono sztuczne warunki celem zwiększenia kwot pozyskiwanych z funduszy UE. Wskazał, że multiplikując wnioski

o płatności bezpośrednie M.J. - jako beneficjent rzeczywisty większości podmiotów dążył do uzyskania wyższych płatności niż wynikające z przepisów prawa. Na podstawie tabelarycznych zestawień organ wykazał, że poprzez ubieganie się

o przedmiotową płatność w ramach kilkudziesięciu zmultiplikowanych podmiotów, M.J. oraz szereg powiązanych z nim osób prawnych i fizycznych uzyskali zwielokrotnienie tego limitu, czyli możliwość uzyskania zwielokrotnionej płatności ONW dla wielu podmiotów. Nadto ustalił, że prowadząc działalność w opisany sposób M.J. wraz z osobami pełniącymi w powołanych spółkach funkcje zarządcze (Ł.P., A.S.) mieli na celu również obejście przepisów ograniczających wielkość wsparcia dla pojedynczego producenta nie tylko w ramach płatności ONW, ale również w odniesieniu do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej: płatność OB) w ramach której wymienić należy: płatność dla młodych rolników, płatność za zazielenienie, płatność do roślin strączkowych), płatności ekologicznej PROW 2014-2020 (dalej: płatność RE) oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 (dalej: płatność RSK).

Ostatecznie Kierownik BP uznał, że w świetle okoliczności sprawy spółka została utworzona w celu obejścia przepisów prawa tj. m.in. § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW,

a tym samym przyznanie wnioskowanej płatności byłoby sprzeczne z przepisami

art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95. Mając na względzie okoliczności w jakich powstała i funkcjonowała w 2021 r. zastosował konsekwencje wynikające z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Dyrektor OR ARiMR orzekając o utrzymaniu w mocy orzeczenia organu

I instancji w ramach postaw prawnych wyszczególnił m.in. - art. 27 ust. 1 i ust. 2 Ustawy PROW, § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW, art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95);

art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Za prawidłowe uznał ustalenia, że Spółka nie jest samodzielnym podmiotem, gdyż zarówno ona, jak i szereg innych gospodarstw należących formalnie do podmiotów prawa handlowego: FP Sp. z o.o., B sp. z o.o., S sp. z o.o., BG sp. z o.o., TF sp. z o.o., AG sp. z o.o., AP sp. z o.o., M1 sp. z o.o., J sp. z o.o., TO sp. z o.o., TS sp. z o.o., W6 sp. z o.o., W2 sp. z o.o., W3 sp. z o.o., W1 sp. z o.o., W4 sp. z o.o., W5 sp. z o.o., TF sp. z o.o., AP sp. z o.o., A sp. z o.o., FG sp. z o.o., RG sp. z o.o., AP sp. z o.o., FP sp. z o.o., AB sp. z o.o., I sp. z o.o., M2 sp. z o.o., FU sp. z o.o., G sp. z o.o., GG sp. z o.o., GA sp. z o.o., P1 sp. z o.o., RD sp. z o.o., TT sp. z o.o., oraz do osób fizycznych, tj. A.S., K.S., Ł.P. (do 2020), M.P., W.K. i M.J., których siedziby zlokalizowane są na terenie województwa [...], należy uznać za sztucznie wykreowane wyłącznie w celu uzyskania płatności dystrybuowanych przez ARiMR w wysokości wyższej niż możliwej do uzyskania w ramach pojedynczego gospodarstwa.

Organ wskazał, że jak wynika z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: KRS), skarżąca została zarejestrowana [...] października 2016 r. (data wpisu do KRS). Do [...] lutego 2018 r. (data wpisu do KRS) jedynym udziałowcem w spółce był K.S.. Następnie udziałowcami zostali: Ł.P. (50%) oraz A.S. (40%), którzy posiadali udziały w Spółce do dnia [...] lipca 2022 r. (data wpisu w KRS) kiedy to jedynym udziałowcem została K.P..

Organ wskazał też, że prezesem zarządu strony jest jeden z udziałowców - Ł.P., a członkiem zarządu I.O..

Jednocześnie skarżąca do listopada 2022 r. pozostawała jedynym wspólnikiem I sp. z o. o. (która była wykonawcą usług dla - tylko i wyłącznie - podmiotów powiązanych z M.J.).

Z kolei w zarządzie I sp. z o. o. do [...] sierpnia 2022 r. (data wpisu w KRS) zasiadali: Ł.P. i I.O. tj. osoby nie tylko zasiadające w zarządzie skarżącej, ale też współwystępujące w kilkunastu spółkach, w których organem nadzorczym jest podmiot P S.A. (dalej: P S.A.), gdzie 100% udziałów posiada M.J.. Z kolei od dnia [...] listopada 2022 r. (data wpisu w KRS) jedynym wspólnikiem I sp. z o. o. została M.J. tj. matka M.J..

W kontekście powyższego organ wskazał, że w 2021 r. udziałowcy Skarżącej tj. Ł.P. (60% udziałów) oraz A.S. (40% udziałów) posiadali względem Skarżącej status beneficjenta rzeczywistego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a Ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2022 r., poz. 593, dalej: Ustawy z 1 marca 2018 r.).

Z kolei w pozostałych ww. spółkach kapitałowych status beneficjenta rzeczywistego cały czas posiada M.J. jako jedyny udziałowiec P S.A.

Dalej Dyrektor OR wskazał, że dla dokładnego przedstawienia powodów podjętej przez Kierownika BP decyzji należało dokonać analizy podmiotów, w których w 2021 r. jako osoba kluczowa występuje M.J., jak również deklarowanych przez nie powierzchni, które podlegają modulacji. Podkreślił, że przedstawione w decyzji tabele obrazują obszary zgłoszone przez podmioty powiązane w ramach czterech form pomocy finansowej: płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (JPO, RDST, PZZ, MR, płatności do roślin strączkowych), płatności ONW, płatności RSK, płatności RE.

Podkreślił, że Spółka zgłosiła w 2021 r. działki o nr [...] o sumarycznej powierzchni 106/79 ha, które zostały poddzierżawione na rzecz Strony przez AP sp. z o.o.(jedyny udziałowiec- M.J., zarząd: M.P. oraz Z.J., prokurent W.K. - umowa poddzierżawy nieruchomości zawarta z [...] kwietnia 2021 r. - organ zarządczy Skarżącej przedstawił jedynie dwie pierwsze strony (z 10 stron ogółem umowy].

W nawiązaniu do powyższego oraz ukazując skalę powiązań pomiędzy poszczególnymi podmiotami, w których nadrzędną rolę odgrywa M.J., Dyrektor OR zauważył, że AP sp. z o. o. weszła w posiadanie m.in. działek poddzierżawionych na rzecz Skarżącej na podstawie umowy dzierżawy z [...] kwietnia 2021 r. zawartej z Syndykiem Masy Upadłości K S.A. Organ zarządczy AP sp. z o. o. mimo posiadania ku temu stosownego potencjału nie zdecydował się na prowadzenie działalności rolniczej na całości wydzierżawionych gruntach. Stały się one zatem przedmiotem poddzierżawy, której udzielono nie tylko na rzecz Strony, ale też R.K. tj. wykonawcy usług rolniczych dla spółek: RP sp. z o. o., AP sp. z o. o., FP sp. z o. o., TF sp. z o. o., A sp. z o. o., RG sp. z o. o. J sp. z o. o., M1 sp. z o. o. czy strony niniejszego postępowania AB sp. z o. o. Wszystkie działki zlokalizowane są nie tylko w jednym obrębie ewidencyjnym [...], ale też w jednym kilkuset hektarowym kompleksie.

Dodatkowo organ zauważył, że zarówno AP sp. z o. o., jak i Strona oraz R.K. na deklarowanych działkach mieli prowadzić uprawę tylko i wyłącznie dwóch rodzajów upraw tj. grochu oraz łubinu.

Zdaniem organu, opisane okoliczności wyjątkowo jaskrawo ukazują daleko idące zaangażowanie M.J. (jedyny udziałowiec AP sp. z o. o.) jako osoby bezpośrednio zaangażowanej w kreowanie pozornie działających producentów rolnych (spółki z o. o.) utworzonych formalnie wyłącznie w celu wnioskowania o płatności do gruntów rolnych. Nowo tworzonym podmiotom, przy czynnym udziale M.J. - jak wykazano powyżej, przypisywane są pozyskane w ramach dzierżawy grunty, których uprawę ta sama powiązanych ze sobą osób zleca powiązanym ze sobą wykonawcom usług rolniczych.

Za istotny organ uznał fakt, że Skarżąca po raz pierwszy wnioskowała o płatności do gruntów rolnych w 2017 r. zgłosiła wówczas do płatności działki nr [...] które to w 2016 r. były przedmiotem deklaracji za strony RG sp. z o.o. (beneficjent rzeczywisty M.J., członkowie zarządu M.J., Ł.P., I.O.). W 2018 i 2019 r. Strona nie kontynuowała działalności na tych działkach, ale dz. [...] stały się ponownie przedmiotem deklaracji przez RG sp, z o. o., a działka nr [...] była w latach 2019 -2021 przedmiotem deklaracji ze strony FP sp. z o. o. (beneficjent rzeczywisty M.J., członkowie zarządu: M.P., K.S., I.O.). Z kolei w 2020 r. Skarżąca powróciła do ubiegania się o płatności do gruntów rolnych deklarując te same działki co w 2021 r. Według organu, sytuacja ta pokazuje

z jaką swobodą M.J. oraz powiązana z nim grupa osób, zasiadająca w zarządach poszczególnych spółek, transferują grunty do kolejnych podmiotów wnioskujących o płatności, kreując w ten sposób poszczególne podmioty na samodzielnych producentów rolnych.

Organ podsumował, że Strona zaczęła aplikować o dopłaty do gruntów od 2017 r.

(z przerwą w latach 2018 - 2019), a osoby będące jej udziałowcami zasiadają jednocześnie w zarządach szeregu podmiotów, w których jedynym udziałowcem jest P S.A. (jedyny udziałowiec M.J.).

Dalej organ wykazał, że P posiada całość udziałów w: A sp. z o.o., AP sp. z o.o., AP sp. z o.o., B sp. z o.o., M1 sp. z o.o., W1, W2, W3, W4, W5, W6, FP sp. z o.o., BG sp. z o.o., J sp. z o.o., S sp. z o.o., FG sp. z o.o., RG sp. z o.o., RP sp. z o.o., TO sp. z o.o., TT sp. z o.o., TF sp. o.o., TF sp. z o.o., TS sp. z o.o., M2 sp. z o.o., FU sp. z o.o., GG sp. z o.o., GA sp. z o.o., RD sp. z o.o., TT sp. z o.o., P1 sp. z o.o., a także 50% w AG sp. z o.o. (ponadto M.J. posiada 100% udziałów w AP sp. z o.o. oraz 98% w G sp. z o.o.). W ten sposób M.J., jako jedyny akcjonariusz P S.A. pośrednio posiada dominujący wpływ na działalność w/w spółek kapitałowych, ponieważ wszystkie udziały w tych spółkach (poza AG sp. z o. o. tam 50% udziałów) przypadają P S.A.. Tym samym, M.J., jako pośredni udziałowiec w/w spółek z o. o. ma pełną kontrolę nad ich działalnością.

Organ zwrócił uwagę na fakt, że w zarządach w/w spółek zasiadają, w różnych konfiguracjach, te same osoby tj. I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K.. Aspekt ten dotyczy bezpośrednio Strony, gdzie Ł.P. oraz A.S. w 2021 r. byli jedynymi udziałowcami, a I.O. zasiadała w zarządzenie spółki. Ponadto w zarządzie P S.A. do dnia [...] listopada 2022 r. (data wpisu w KRS) zasiadali: K.S., M.W. oraz M.J..

Podkreślił, że wszystkie ww. spółki aplikują o dopłaty z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również o płatności w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 tj. płatności ONW, płatności RSK

i płatności RE (przy czym FU, sp. z o. o., RD sp. z o. o. nie wnioskowały o płatności w 2021 r.). Ponadto M.J., I.O., K.S., M.P., M.J., A.S., również indywidualnie ubiegają się przyznanie płatności.

W ocenie organu II instancji, z analizy całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika, że ww. podmioty pozostają względem siebie w ścisłej zależności na płaszczyźnie funkcjonalnej, ekonomicznej oraz zarządzane są przez tę samą wąską grupę osób: M.J. - pośredni udziałowiec ww. spółek oraz osoby pełniące funkcje zarządcze, tj.: I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K., którzy w sposób sztuczny dokonali multiplikacji podmiotów, czego efektem było obejście limitów kwotowych płatności obszarowych przysługujących jednemu gospodarstwu rolnemu. Wskazał przy tym, że gospodarstwo rolne oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego (art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013). Zgodnie z definicją określoną w art. 2 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2018/1091 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń (WE) nr 1166/2008 i (UE) nr 1337/2011 (Dz. U. UE L.2018.200.1) gospodarstwo rolne oznacza oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada własne kierownictwo i która prowadzi działalność gospodarczą w rolnictwie (...). Gospodarstwo rolne stanowi zatem wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą. Powinna posiadać odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo.

W ocenie organu, ww. podmiotom nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym jak

i ekonomicznym. Nie można ponadto stwierdzić, że ww. spółki posiadają własne odrębne kierownictwo, albowiem dominujący wpływ na ich działalność, jako pośredni udziałowiec, zawsze posiada M.J., zaś w skład ich organów zarządczych wchodzą te same osoby, w różnych konfiguracjach (w maksymalnie 3-osobowych składach) tj. I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K.. Wobec powyższego ww. spółki są powiązane fundamentalnie na płaszczyźnie właścicielskiej poprzez osobę M.J. jako beneficjenta rzeczywistego oraz na płaszczyźnie zarządczej przez ww. 7 osób.

Dyrektor OR wskazał, że kwestia rzeczywistego, a nie jedynie formalnoprawnego bytu spółki jako beneficjenta płatności powinna być oceniana w powiązaniu z ustaleniami co do ewentualnego pozostałego zakresu jej działalności, co obrazować może np. sprawozdawczość finansowa tego podmiotu. Podkreślił, że Spółka wniosła do akt sprawy jednostronny rachunek zysków i strat za 2021 r. Aspektem kluczowym zarówno

w przypadku Strony, jak i zdecydowanej większości pozostałych spółek powiązanych

z M.J. jest to, że Spółka jako rzeczowe aktywa trwałe nie posiada czegokolwiek, a pozostałe spółki są w posiadaniu tylko i wyłącznie gruntów. Brak jest jakiejkolwiek infrastruktury niezbędnej do prowadzenia zarobkowej działalności rolniczej, nastawionej na zysk z wykonywanych czynności. Spółka nie posiada maszyn, urządzeń, budynków, środków transportu, nie zatrudnia pracowników w związku z czym nie ponosi kosztów ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń, w tym emerytalnych. Posiada 2-osobowy zarząd (I.O. oraz Ł.P.), który w świetle dokumentów świadczy pracę społecznie, nie pobiera bowiem wynagrodzenia.

Spółki nie posiadają - poza I sp. z o. o. oraz AP sp. z o. o. - ruchomości w postaci sprzętu rolnego. Fakt ten implikuje konieczność zlecania przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych na deklarowanych gruntach podmiotom zewnętrznym wyspecjalizowanym w świadczeniu usług rolniczych. Za istotny organ uznał fakt, że na podstawie zawieranych umów dwustronnych przez osoby zasiadające

w zarządach wskazywanych spółek kluczowym i przeważającym wykonawcą usług rolniczych na gruntach deklarowanych do płatności są zawsze tożsame podmioty

tzn. w zdecydowanej większości I sp. z o. o. bądź też U R.K. sporadycznie inne (G S.B., G D.W.) w przypadku działek na których deklarowane były łąki i użytki zielone.

Organ podkreślił, że według wg danych KRS od [...] lutego 2017 r. do [...] listopada

2022 r. (daty wpisów w KRS) Spółka w której prezesem zarządu jest Ł.P.,

a członkiem zarządu I.O. była jedynym wspólnikiem wykonawcy usług tj. I sp. z o. o. Z kolei R.K. nie może być uznany za przypadkową osobę w mechanizmie multiplikowania podmiotów ubiegających się o płatności albowiem jest on aktualnie członkiem zarządu podmiotu FU sp. z o. o. gdzie aktualnie jedynym wspólnikiem jest drugi z wykonawców usług tj. I sp. z o. o. Wszystkie te podmioty zarządzane są przez szereg tych samych osób, a wspólnym mianownikiem łączącym opisywane podmioty jest ich beneficjent rzeczywisty tj. M.J..

Zdaniem Dyrektora OR podział areału gruntu rolnego pozostającego w dyspozycji M.J. oraz podległych mu osób miał pozorny, a tym samym sztuczny charakter. Ww. okoliczności utwierdzają w przekonaniu, że szereg ww. podmiotów, w tym Strona nie posiadają atrybutów odrębności w sferze kierowniczej, jak również funkcjonalnej.

Organ zaznaczył też, że analiza dokumentów finansowych wykazała rażąco zaniżone ceny usług, zwłaszcza siewu i kombajnowania, świadczonych na rzecz Spółki i innych podmiotów przez spółkę I sp. z o. o. W przypadku usług zgodnie z umową z [...] kwietnia 2021 r. cena siewu wyniosła 43,20 zł brutto/ha. Identyczne ceny I sp. z o. o. w oparciu o zawarte umowy zastosowała w przypadku "współpracy" z innymi podmiotami powiązanymi m.in. TS sp. z o. o. [np. faktura [...] z [...] października 2021 r. (siew), faktura [...] (zbiór)]. J sp. z o. o. [faktura [...] z [...] października 2021 r. (siew)], M1 sp. z o. o. [faktura [...] z [...] października 2021 r. (siew)]. Organ wskazał, że rynkowe ceny powyższych usług w 2021 r. kształtowały się w zakresie: 120-200 zł/ha w przypadku siewu (źródło: portale branżowe np.: www.agrofakt.pl,www.tygodnik-rolniczy.pl). Dowodzi to uznaniu, że realizacja usług przez U R.K. oraz Stronę na rzecz spółek, których beneficjentem rzeczywistym jest M.J., nie odbywała się na zasadach rynkowych.

Kolejną kwestia na którą zwrócił uwagę organ było nie przedstawienie przez organ zarządczy Strony jakiejkolwiek dokumentacji w zakresie zakupu paliwa. Natomiast analiza dokumentacji wszystkich spółek powiązanych (zlokalizowanych na terenie województwa [...]) wykazała, że główny wykonawca usług tj. I sp. z o. o. w ogóle nie wniosła do sprawy materiałów związanych z zakupem paliwa, a poza tym jedynie 9 podmiotów powiązanych z M.J. w 2021 r. dokonywało zakupu oleju napędowego. Zaznaczył, że w jaki sposób zatem działały w omawianym zakresie pozostałe spółki pozostaje - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego - bez odpowiedzi. Tym bardziej, że w zawartej przez Stronę umowy okoliczność rozliczenia kosztów paliwa nie została określona, a w przypadku umów zawieranych przez np. TF sp. z o. o., AP sp. z o. o. czy M1 sp. z o. o. w umowach czytelnie doprecyzowano "usługa bez paliwa". Okoliczności te utwierdziły organ w przekonaniu, że szereg opisanych w decyzji spółek kapitałowych działa na podstawie identycznego schematu, którego clou ukierunkowane jest na pozyskiwanie dopłat bezpośrednich.

Dyrektor OR objął również analizą kierunki prowadzenia działalności rolniczej przez poszczególne podmioty (tabela – k: 33-35 decyzji). Na tej podstawie wywiódł, że żaden z ww. podmiotów (oprócz G sp. z o. o.) nie jest posiadaczem zwierząt gospodarskich. W zakresie produkcji roślinnej spółki w 2021 r. prowadziły uprawę: roślin strączkowych (łubin biały oraz wąskolistny na nasiona, groch siewny, bobik), prosa, żyta, owsa oraz trwałych użytków zielonych (jak również traw na gruntach ornych). Tak zawężony rodzajowo obszar prowadzonej działalności rolniczej (brak podstawowych gatunków zbóż: pszenica, jęczmień, pszenżyto, brak kukurydzy, rzepaku, uprawy warzyw, roślin okopowych, sadów i plantacji trwałych) jest kolejnym potwierdzeniem tezy, iż w/w spółki należy traktować jako jeden organizm gospodarczy posiadający ściśle określoną koncepcję prowadzenia tejże działalności. Stanowi to kolejny dowód na fikcyjność podziału gruntów na niezależne i odrębne gospodarstwa. Opisany stan rzeczy, dotyczący realizowania przez spółki łącznie tylko kilku kierunków produkcji

i tylko w zakresie produkcji roślinnej, jest naturalną konsekwencją tego, że decyzje

w tym zakresie podejmuje tylko M.J. wraz z ww. grupą osób pełniących funkcje zarządcze. Jest również konsekwencją tego, że niemal wszystkie spółki nie posiadają jakiejkolwiek infrastruktury tj. maszyn i urządzeń rolniczych oraz bazy przechowalniczej. Strategia spółek polega na uprawie tylko kilku gatunków roślin, ponieważ nie wymaga

to użycia szerokiego wachlarza sprzętu agrotechnicznego, jak również wynika

to z posiadanego przez osoby kierujące spółkami know-how w zakresie zasad uprawy, a także z posiadanych kanałów dystrybucji płodów rolnych oraz dostępu do środków produkcji. W zakresie sfery dotyczącej kierunków prowadzenia działalności rolniczej przez poszczególne podmioty powiązane z M.J. i odnosząc to do Strony organ podkreślił, że trzy podmioty: Skarżąca, AP (dzierżawca działek od K S.A.), oraz R.K. (poddzierżawcy działek od AP sp. z o.o. i jednocześnie wykonujący usługi dla Skarżącej) zadeklarowali grunty zlokalizowane nie tylko w jednym obrębie ewidencyjnym [...], ale też w jednym kilkuset hektarowym kompleksie. Nadto ww. podmioty zadeklarowały do płatności tylko i wyłącznie dwa rodzaje upraw tj. groch oraz łubin.

Dalej Dyrektor zwrócił uwagę na umowę kredytową nr [...] zawartą między P S.A., a [...] S.A, na mocy której P S.A. uzyskała kredyt przeznaczony na inwestycje związane z gruntami rolnymi. Kredyt został przeznaczony na inwestycje polegające na udzieleniu pożyczki spółkom: AP sp. z o. o., S sp. z o. o., RP sp. z o. o., BG sp. z o. o., J sp. z o. o., RG sp. z o. o., TO sp. z o. o., TT sp. z o. o., TT sp. z o. o., TF sp. z o. o., TF sp. z o.o., TS sp. z o. o., AP sp. z, o, o., FP sp. z o. o., A sp. z o. o., W6 sp. z o. o. oraz AG sp. z o. o. Zabezpieczaniem spłaty kredytu jest hipoteka nieruchomości będących własnością tych spółek oraz dodatkowo spółek powiązanych: RG sp. z o.o., GA sp. z o. o., a nawet własnością K.P. (siostry M.J.). Ww. hipoteka umowna łączna na sumę 37 878 000,00 zł widnieje w księgach wieczystych (dział IV), np. nr [...] (właściciel TT sp. z o.o.), [...] (właściciel TS sp. z o. o.), [...] (właściciel TF sp. z o.o.) i innych. Tym samym ww. spółki są solidarnie wespół obciążone w/w hipoteką celem zabezpieczenia kredytu udzielonego P S.A. Kredyt posiada także inne zabezpieczenia min. poręczenie cywilne akcjonariusza tj. M.J., poręczenia cywilne wybranych podmiotów zależnych od spółki zawierającej umowę kredytową - w tym wypadku spółki P S.A. Kredyt został udzielony w celu ograniczenia całościowego ryzyka finansowania i zapewnienia zdolności do spłaty kredytów zaciągniętych przez powyższe spółki, a których termin spłaty przypadał na 2022 r. według organu, okoliczność ta dobitnie potwierdza współzależność ekonomiczno-biznesową omawianych podmiotów, co jest konsekwencją tego, że to M.J. posiada dominujący wpływ na działalność wszystkich spółek ubiegających się - pod pozorem samodzielnych podmiotów - o płatności do gruntów rolnych. Nie ma zatem mowy o autonomiczności i samodzielności w/w podmiotów albowiem to M.J. ma decydujący wpływ na to, której spółce udzielić finansowania i w jaki sposób.

Dyrektor OR przeprowadził również analizę analizy siedzib podmiotów oraz osób fizycznych składających wnioski o płatności na 2021 r., a powiązanych

beneficjentem rzeczywistym zdecydowanej większości przedmiotowych spółek tj. osobą M.J. oraz adresów do korespondencji, jakie osoby reprezentujące przedmiotowe spółki podały rejestrując się w ARiMR jako producenci rolni. Według organu miejsca, w których formalnie zlokalizowane są spółki potwierdzają tezę, że celem działań kliku powiązanych ze sobą osób jest wyłącznie maksymalizacja zysków płynących z unijnych dotacji przysługujących producentom rolnym z tytułu prowadzenia działalności rolniczej na gruntach rolnych. W formie tabeli organ zestawił adresy siedzib spółek i osób powiązanych w różniej zależności z M.J., jak również adresy do korespondencji (k-38-40 decyzji). Dyrektor OR na tej podstawie wywiódł, że częstokroć te same adresy podane jako siedziby spółek, jak i adresy do korespondencji przewijają się we wszystkich podmiotach prawa handlowego oraz wśród osób fizycznych, które zgłosiły do płatności na 2021 r. O ile zabieg taki jest prawnie dozwolony, to jednak w okolicznościach sprawy musi budzić wątpliwości. Spółki i osoby fizyczne zarejestrowane w ewidencji producentów ARiMR wskazywały w 2021 r. miejsce swojej siedziby pod kilkoma powtarzającymi się adresami, a adresem korespondencyjnym jest zazwyczaj adres: ul. [...]. Natomiast jeśli w tej materii jest inaczej, to każdy z ww. podmiotów posiada zarejestrowanego w ARiMR pełnomocnika (wyłącznie z grona wcześniej wielokrotnie wymienionych osób zasiadających w zarządach spółek), na którego ręce kierowana ma być korespondencja - również pod ww. adres. W ocenie organu adres: ul. [...], to jedynie formalna siedziba Skarżącej (podobnie jak: AP oraz RP sp. z o. o.) wykreowana na potrzeby umiejscowienia siedziby podmiotu wnioskującego o płatności. Przypomniał, że pod tym adresem siedzibę ma również np. Spółdzielnia [...], gdzie prezesem jest A.J., a w radzie nadzorczej zasiadają M.J. oraz W.K..

Organ stwierdził, że całość ww. okoliczności dowodzi, że M.J. przy asyście ww. osób fizycznych (działających jako członkowie zarządu) stworzył mechanizm polegający na formalnym rozpisywaniu pozyskiwanych lub posiadanych gruntów na tworzone w tym celu spółki prawa handlowego, tak by stworzyć pozory samodzielnego prowadzenia przez nie działalności rolniczej. W rzeczywistości omawiane spółki miały jedno kierownictwo w osobach: I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K., z nadrzędną rolą Pana M.J. (poprzez P S.A.), które pełniły w omawianych spółkach, w tym Skarżącej funkcje zarządcze, w różnych skonfigurowanych, maksymalnie 3-osobowych składach. M.J. nie konsolidował pozyskiwanej ziemi w ramach jednego gospodarstwa albowiem w takiej sytuacji uzyskałby kwotę dopłat obszarowych w wysokości znacznie niższej niż w przypadku rozpisania majątku ziemskiego na kilkadziesiąt spółek z o. o., co pozwala na ominięcie limitów zarówno kwotowych, jak również powierzchniowych, obowiązujących dla poszczególnych rodzajów płatności. Opisany podział jest sztuczny albowiem ww. spółki w rzeczywistości funkcjonują jako jeden organizm gospodarczy, jednolicie zarządzany zarówno na płaszczyźnie stricte produkcyjnej, jak również biznesowej. Zasadniczym i jedynym celem takiego pozornego rozdrobnienia potencjału ziemskiego jest uzyskanie dodatkowych korzyści finansowych. Organ podkreślił, że sam fakt, że dana spółka jest formalnym właścicielem ziemi nie świadczy o tym, że stanowi ona samodzielne gospodarstwo rolne. Spółki pozorowały samodzielne gospodarstwa rolne, a materiał dowodowy potwierdza przyczyny takiego stanu rzecz - chęć obejścia regulacji prawnych ograniczających wysokość wsparcia przysługującego pojedynczemu gospodarstwu rolnemu. Zamiarem M.J., pod kontrolą którego pośrednio bądź bezpośrednio - znajdował się areał około 2721 ha gruntów uprawowych, było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty obszarowe, w celu uzyskiwania ich w wyższej wysokości, poprzez ominięcie limitów kwotowy i powierzchniowych oraz przepisów o degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. Jednakże te zmultiplikowane podmioty nie można uznać za samodzielne gospodarstwa, albowiem są ze sobą dokumentnie powiązane w aspekcie właścicielskim, zarządzane przez zawężoną grupę osób, nie posiadają (poza gruntami) zaplecza technicznego oraz kadrowego, a działalność rolnicza jest realizowana pełnym systemem zlecania (przy pomocy powiązanych podmiotów wspomagających).

W nawiązaniu do powyższego organ przedstawił szacunki ukazujące zyski jakie można osiągnąć poprzez sztuczny podział znacznego areału gruntów rolnych (tu 2721 ha)

tylko podmiotów zlokalizowanych na terenie województwa [...], spowodowało, że w 2021 r. M.J. mógłby zyskać: - w przypadku płatności RDST – 142 138,24 zł, - w przypadku płatności MR – 308 590,00 zł, - w przypadku płatności bezpośrednich

– 4 444,83 zł, - w przypadku płatności JPO – 634 086,42 zł, - w przypadku płatności ONW - ponad 190 000,00 zł.

Mając na względzie ten stan rzeczy Dyrektor OR uznał, że tworzenie przez M.J. i powiązane z nim osoby wielu spółek zgłaszających grunty jako odrębne podmioty (również osoby fizyczne) ma charakter działania ukierunkowanego na obejście przepisów: art. 13 i 14 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW, § 15 ust 1 Rozporządzenia RE oraz art. 16 ust. Rozporządzenia RSK.

W opinii organu, istotne znaczenie przy ocenie fikcyjności podziału poszczególnych spółek kapitałowych ma również historia ich powołania i ubiegania się

płatności. Jak ustalono, Skarżąca czy spółki spod znaku T, powstały na bazie majątku AP sp. z o.o., w której jedynym udziałowcem jest M.J.. I tak, własność działek nr [...] objętych KW nr [...] na rzecz TS sp. z o.o. przeniesiona została właśnie z AP sp. z o.o., zaś TS weszła w posiadanie działki nr [...]na mocy umowy dzierżawy z dnia [...] marca 2016 r. zawartej z AP sp. z o. o. Z kolei, z działka ewidencyjna nr [...] (deklarowana do płatności przez TO sp. z o.o.) została odłączona od księgi wieczystej nr [...]. Z tej księgi wieczystej odłączono również działki nr [...], które przyłączono do księgi [...], a ich własność przypisano TT sp. z o.o. Ponadto z przedmiotowej księgi wieczystej odłączono działki nr: [...] i przyłączono do nowej KW nr [...], a własność przeniesiono na rzecz TF sp. z o. o. Z KW nr [...] odłączono działki nr: [...] i przyłączono do KW nr [...] przy przeniesieniu własności na rzecz TF sp. z o.o. Co więcej, opisane czynności miały miejsce w zbliżonym czasie i w dobitny sposób ukazują kreację sztucznych gospodarstw już w momencie tworzenia kolejnych spółek, a rolę decyzyjną w przedmiotowym procederze - jako jedyny udziałowiec AP sp. z o. o. - musiał pełnić M.J..

Dyrektor OR zaznaczył, że o tym, że autonomiczny charakter ww. gospodarstw rolnych jest tylko pozorowany, świadczy również fakt, że szereg z tych spółek powołano w tym samym czasie. I tak: */ W1 sp. z o.o. - wpis do KRS listopad 2012 r.-deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...], o pow. 73,64ha; */ W2 sp. z o.o. -wpis do KRS październik 2012 - deklaruje dwie działki nr [...], o łącznej pow. 74,01ha; */ W3 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje dwie działki e nr [...], o łącznej powierzchni 69,10ha; */ W4 sp. z o.o.-wpis do KRS październik 2012-deklaruje jedną działkę nr [...], o powierzchni 44,14ha; */ W5 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje jedną działkę nr [...], o powierzchni 49,20ha.

Kolejnym przykładem sztucznego podziału bazy produkcyjnej są w ocenie organu działki zlokalizowane w obrębie ewidencyjnym [...], Zostały zadeklarowane przez podmioty: -/ TO sp. z o . o. - wpis do KRS marzec 2016 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 81,79 ha żyto, -/ TT sp. z o. o. - wpis do KRS luty 2016 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 94,56 ha żyto, -/ TT sp. z o. o. - wpis do KRS luty 2016 - deklaruje dwie działki ewidencyjne nr [...], łącznie 71,85 ha, z czego 62,44 żyto oraz 9,41haowies, -/ TF sp. z o. o. -wpis do KRS luty 2016 - deklaruje dwie działki ewidencyjne nr [...] 67,12 ha, żyto, owies, łubin, -/ TF sp. z o. o. - wpis do KRS luty 2016 - deklaruje 8 działek ewidencyjnych nr: [...], łącznie 75,23 ha z czego 39,68 ha owsa oraz 35,55 ha żyta, -/ TS sp. z o. o. - wpis do KRS marzec 2016 - deklaruje 5 działek ewidencyjnych nr: [...], łącznie 39,46 ha, z czego 37,40 łubin, 2,06 ha owies. Według organu analiza lokalizacyjna wskazanej deklaracji szeregu spółek T prowadzi do konkluzji, że ww. działki nie tylko położone są w jednym obrębie ewidencyjnym, ale znacząca ich część wręcz graniczy ze sobą. Przykładowo: -/ uprawa deklarowana przez spółkę TT sp. z o. o. na działce ewidencyjnej o nr [...] graniczy bezpośrednio z uprawą podawaną przez spółkę TT sp. z o. o. na działce nr [...]; -/ uprawa zadeklarowana na działce nr [...] graniczy bezpośrednio z uprawą z działki ewidencyjnej nr [...] gdzie wnioskodawcą jest spółka TF sp. z o. o.; -/ uprawa z działki ewidencyjnej nr [...] łączy się bezpośrednio z uprawą na działce ewidencyjnej o nr [...] - ta z kolei graniczy z działką nr [...] gdzie beneficjentem płatności na obu działkach jest spółka TF sp. z o. o.; -/ uprawa zlokalizowana na działce nr [...] łączy się z kolei z uprawą na działce nr [...], którą do płatności podaje spółka TS sp. z o. o.

Dalszym – zdaniem organu - rażącym przykładem pozorności w samodzielności ww. spółek, które de facto stanowią własność M.J. są podmioty, które zadeklarowały do płatności grunty zlokalizowane w [...]. Działki tam deklarują m.in.: RP sp. z o. o., FP sp. z o. o., AP sp. z o. o. oraz RG sp. z o. o. Spółki te zadeklarowały uprawę tych samych roślin nie tylko w tym samym miejscu, ale wręcz w jednym bardzo dużym kompleksie na graniczących ze sobą działkach. Organ odnosząc się do kwestii lokalizacyjnej wskazał, że: FP sp. z o. o. deklaruje do płatności na 2021 r. łubin (73,05 ha) zlokalizowany na części działki nr [...], a na pozostałej części tej działki łubin (7,72 ha) deklaruje podmiot RG sp. z o. o., który jednocześnie deklaruje łubin (2,03 ha) zlokalizowany na bezpośrednio przylegającej działce nr [...]. Ta z kolei przylega bezpośrednio do działki nr [...], na części której łubin (66,48 ha) deklaruje RP sp. z o. o. Na pozostałej części działki nr [...] RP sp. z o. o. deklaruje żyto (63,76 ha), a bezpośrednio do tej działki przylega działka nr [...], na której żyto (27,19 ha) deklaruje podmiot RG sp. z o. o. Nadto, w bardzo bliskiej odległości od ww. działek AP sp. z o. o. deklaruje w obrębie ewidencyjnym [...] kolejny duży kompleks działek tj. nr [...] (łącznie ponad 131 ha), na których zadeklarowano wyłącznie tożsame z ww. uprawy żyta i łubinu.

Zdaniem Dyrektora OR kolejnym jaskrawym przykładem zamierzonej koordynacji

w działaniach zarządów ww. w decyzji spółek powiązanych są kwestie związane

z rozliczeniami prac wykonanych przez podmiot U R.K.. W tym zakresie organ wskazał, że wg danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEDiG) R.K. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej od dnia [...] listopada 2020 r., zaś zgłosił jej wznowienie w dniu [...] czerwca 2022 r., przy czym jako datę wznowienia wskazał dzień [...] marca 2021 r. W dniu zgłoszenia zmian w CEDiG tj. w dniu [...] czerwca 2022 r. R.K. wystawił szereg faktur VAT za usługi, które miał świadczyć w 2021 r. dla: AB sp. z o.o., M1 sp. z o.o., J sp. z o.o., RG sp. z o.o., A sp. z o.o., TF sp. z o.o., AP sp. z o.o., FP sp. z o.o. oraz RP sp. z o.o. Według zawieranych przez R.K. z zarządami poszczególnych spółek – tożsamych w swej treści – umów o świadczenie usług rolnych wynika, że zapłata za usługi nastąpi na podstawie wystawionej faktury VAT, jednak w treści tychże faktur określono wyraźnie, że formą płatności jest przelew, przy czym żadna z ww. Spółek nie wniosła do akt swoich spraw potwierdzenia, że opłata za usługi - w formie przelewu - została na rzecz R.K. przekazana. Nie ma również dowodów na to, że nastąpiła zmiana formy płatności np. na gotówkę. Organ stwierdził, że dziwi także fakt, że przedsiębiorca świadczący usługi rolnicze dla kilku spółek już od pierwszego kwartału 2021 r. nie pobrał za to należnego wynagrodzenia, zaś żadna z tych spółek na przestrzeni całego 2021 r. nie zauważyła, że R.K. ma zawieszoną działalność gospodarczą. Według organu ww. okoliczności potwierdzają występowanie zamierzonej koordynacji działań prowadzonych przez tę samą grupę osób zarządzających formalnie podmiotami, w których decydującym podmiotem i beneficjentem rzeczywistym jest M.J..

Analizując kwestie logistyczne Dyrektor OR zaznaczył, że większość spółek, w których beneficjentem rzeczywistym jest M.J. nie dysponuje jakąkolwiek infrastrukturą magazynową. Organy zarządcze spółek rozwiązały ten problem posiłkując się bazą logistyczną wykonawców usług. W zakresie przechowywania plonów ww. spółki korzystały z infrastruktury magazynowej należącej do I sp. z o.o. (m.in. T sp. z o.o., TT sp. z o.o., TS sp. z o.o., TF sp. z o.o., W4 sp. z o.o., B sp. z o.o.) bądź R.K. (m.in. J sp. z o.o. czy FG sp. z o.o.).

Podkreślając skalę powiązań istniejących pomiędzy podmiotami, w których zasadniczą rolę odgrywa M.J. oraz szereg w ww. decyzji osób fizycznych organ zauważył również, że część opisanych spółek kapitałowych przedłożyła dokumenty związane

z dzierżawą pomieszczeń biurowych. Najem ten, jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji, odbywa się wyłącznie w kręgu osób fizycznych i prawnych opisanych

w decyzji. Przykładowo wskazał, że -/ AP sp. z o. o. dzierżawi od Fundacji "[...]’' na mocy umowy z [...] czerwca 2016 r. podpisanej przez A.S. i Ł.P. 5 m2 pomieszczenia biurowego zlokalizowanego w [...] -/ AG sp. z o. o. dzierżawi od Fundacji "[...]" na mocy umowy z dnia [...] sierpnia 2018 r. podpisanej przez A.S. oraz K.S. i Ł.P. – 2 m2 pomieszczenia biurowego zlokalizowanego w [...]. Organ zauważył, że umowy dzierżawy pomieszczeń przez podmioty, w których beneficjentem rzeczywistym jest M.J. zawierane są zawsze w takiej samej formie oraz tylko i wyłącznie w gronie powiązanych osób prawnych, które reprezentowane są wyłącznie przez te same osoby fizyczne. Umowy te w jego ocenie stanowią fikcję albowiem dzierżawa pomieszczenia biurowego o powierzchni 2 m2 lub 5 m2 jest sprzeczna z wymogami Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki/Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny (Dz. U. 2003 r. poz. 1650 ze zm.) i służy jedynie wykreowaniu formalnych adresów siedzib w/w spółek (częstokroć tożsamych).

Dyrektor OR zwrócił również uwagę na wielkości areałów przypisywanych do spółek,

a mianowicie są to areały o wielkości rzędu kilkudziesięciu hektarów i tyczy się to nie tylko w/w spółek, lecz większości wyszczególnionych w niniejszej decyzji podmiotów,

w których udziały pośrednio posiada M.J.. Organ podkreślił, że takie areały są optymalne z punktu maksymalizacji zysków z tytułu obejścia przepisów regulujących zasady przyznawania płatności. Jak bowiem wyjaśnił - płatność RDST przysługuje maksymalnie do 27 ha, a płatność MR przysługuje do 50 ha. Natomiast płatność ONW przysługuje do 75 ha (w tym przypadku dodatkowo stosowana jest modulacja stawek płatności). Tym samym podział znacznego areału gruntów na gospodarstwa o wielkości rzędu 40-75 ha umożliwia zmaksymalizowanie zysków z tytułu dopłat obszarowych dystrybuowanych przez ARiMR, i taki w ocenie organu był zamiar M.J. wraz z osobami pełniących w spółkach funkcje zarządcze. Przykład w/w spółek kapitałowych , (W, Tz numerami) w sposób jaskrawy uwidacznia tworzenie pozorów autonomii działania tych podmiotów jako gospodarstwo rolne.

Organ stwierdził, że zabieg polegający na tworzeniu przez M.J. oraz: I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K. nowych podmiotów, mogących formalnie ubiegać się o płatności ONW (oraz inne formy pomocy finansowej) przez formalne przydzielenie tym podmiotom gruntów rolnych stanowiących majtek M.J., ma formę czynności pozornej. Nowo powstałe podmioty nie stanowią odrębnych i samodzielnych gospodarstw rolnych, będących zorganizowaną całością gospodarczą, gdyż nie posiadają niezbędnej do tego kadry pracowniczej oraz infrastruktury a ich działalność opiera się na zlecaniu wszystkich wymaganych usług podmiotom trzecim, również podmiotom powiązanym, w tym przede wszystkim I sp. z o. o., jak również U R.K..

W ocenie organu, zamiarem ww. osób, pod kontrolą których w 2021 r. znajdował się areał wynoszący łącznie ponad 3489 ha (wliczając spółki i osoby fizyczne mające siedziby poza województwem [...]) gruntów uprawowych, było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty obszarowe, w celu uzyskiwania ich

w wyższej wysokości poprzez pominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych oraz przepisów o degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa.

Organ stwierdził, że z analizy okoliczności sprawy ewidentnie wynika, że celem multiplikacji podmiotów przez M.J. J. wraz zamkniętą grupą osób pełniących funkcje zarządcze, było uzyskanie dodatkowych korzyści finansowych z tytułu dopłat bezpośrednich, płatności ONW, płatności RSK i płatności RE, co wynika ze stwierdzonej w niniejszej sprawie chronologii zdarzeń.

Wykazał także, że M.J. indywidualnie ubiegał się o płatności obszarowe, począwszy od 2008 r. W ramach poszczególnych kampanii deklarował następujące areały działek rolnych: */ 2008 r. - 145,40ha, */ 2009 r. - 145,40ha, */ 2010 r. - 143,50ha,

*/ 2011 r. - brak wniosku,*/ 2012 r. - 41,61ha, */ 2013 r. - brak wniosku, */ 2014 r. - 18,00ha, */ 2015 r. - 27,64ha, */ 2016 r. - 9,64ha, */ 2017 r. - 9,64ha, */ 2018 r. - 9,60ha, */ 2019 r. - 9,63ha, */ 2020 r. - 8,40ha, */ 2021 r. - 8,41ha.

Podkreślił, że jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, pomimo pozyskiwania znacznych zasobów gruntowych celem prowadzenia na nich działalności rolniczej, głównie w latach 2012-2016, M.J. nie przeznaczał ich na powiększenie swojego gospodarstwa rolnego, a przypisywał nowo powołanym spółkom z ograniczoną odpowiedzialnością, a jednocześnie grunty zgłaszane wcześniej do płatności indywidualnie przekazywał innym (także powiązanym) podmiotom, np. podmiotowi K sp. z o.o. w którym posiada 50% udziałów (Regon [...]) - działkę nr [...] o pow. 60,00 ha (obręb [...]), podmiotowi GA Sp. z o.o. działkę nr [...] o pow. 18,00 ha (obręb [...]). W ocenie organu, powoływanie tych spółek następowało wyłącznie w celu przypisania im rozdzielanej ziemi pozyskiwanej przez M.J., o czym świadczy porównanie dat zawiązania poszczególnych spółek z datą przypisania do nich ziemi i rozpoczęcia aplikowania o dopłaty, przy czym przedmiotowe grunty są jedynymi aktywami tych spółek. Co więcej, stwierdzono przypadki rozpoczęcia aplikowania o dopłaty jeszcze przed wpisem spółki do KRS, czyli w czasie posiadania przez daną spółkę statusu "w organizacji" (m.in. AP sp. z o.o., FP sp. z o.o., GA sp. z o.o.).

Dyrektor OR zaznaczył, że w sprawie ustalone zostało, że Skarżąca, jak również szereg podmiotów wymienionych w tabelarycznym zestawieniu przedstawionym w decyzji, pozostają pod wyłączną kontrolą M.J. oraz zamkniętej grupy osób pełniących funkcje zarządcze, Dokonana analiza powiązań pomiędzy podmiotami wskazuje na skoordynowanie działań polegających na przypisywaniu pozyskiwanych ziem do tworzonych w tym celu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, aby te pod pozorem samodzielnie działających gospodarstw rolnych zgłaszały je do płatności. Sposób funkcjonowania tych podmiotów jest tożsamy (brak pracowników, brak sprzętu, wyłącznie zlecenia do zewnętrznych - powielających się - podmiotów, podobny zakres kierunków prowadzenia produkcji roślinnej, centralne finansowanie działalności).

W ocenie organu opisane okoliczności świadczą o zamierzonej koordynacji działań tych podmiotów m.in. polegających na zgłaszaniu gruntów do płatności, pozwalających na uzyskanie korzyści finansowych niezgodnych z regulacjami prawnymi dotyczącymi systemu wsparcia. Organ zaznaczył, że w okolicznościach sprawy korzyści Skarżącej miały wynikać z uzyskania większych płatności w związku ze zgłoszeniem przez kilkadziesiąt podmiotów podzielonych pomiędzy nie gruntów, aniżeli byłoby to

w przypadku zgłoszenia całości gruntów przez jeden podmiot. W sprawie brak jest okoliczności wskazujących na inne jeszcze wiarygodne uzasadnienie powołania w/w podmiotów, które podzieliły między siebie posiadane grunty. Rozproszenie gruntów mogących stanowić zorganizowana całość zarządzanych i należących pośrednio lub bezpośrednio do tej samej osoby i położonych w bliskim sąsiedztwie nie znajduje uzasadnienia ekonomicznego, lecz potwierdza cel takiego działania, jakim jest obejście zasady degresywności przy płatności. Strona w prowadzonym postępowaniu nie wykazała jakichkolwiek korzyści ekonomicznych, które miałyby wynikać z utworzenia

i działania kilku dziesięciu podmiotów, nie mających żadnej infrastruktury technicznej

i zlecających wykonywanie prac polowych powiązanym podmiotom zewnętrznym. Tym samym, ekonomiczny sens utworzenia tylu powiązanych podmiotów i wykreowania posiadania przez te podmioty gruntów, zawierał się wyłącznie w tym, aby w taki sposób

zwiększyć rozmiar płatności przez obejście przepisów wprowadzających modulacje

i degresywność płatności. W tym również uzyskanie wyższych płatności ONW od kwoty płatności przysługującej w wypadku gdyby grunty zgłoszone w roku 2021 oddzielnie przez w/w podmioty zostałyby objęte jednym wnioskiem.

W ocenie Dyrektora OR - w świetle okoliczności sprawy - przyznanie płatności ONW na 2021 r. na rzecz Skarżącej stałoby w oczywistej sprzeczności nie tylko z zasadami rzetelnego finansowania i wydatkowania środków unijnych, ale przede wszystkim

z celami wspólnej polityki rolnej wskazanymi w art. 33 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz w art. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013. Organ podkreślił, że Spółki M.J. nie konkurują ze sobą albowiem realizują jednolitą strategię w zakresie procesów produkcyjnych, korzystają

z tych samych kanałów zaopatrywania i zbytu. Ponadto nowo powołane spółki nie zatrudniają pracowników, nie ponoszą kosztów ubezpieczeń społecznych, nie wypłacają pensji nawet osobom pełniącym formalnie funkcje w zarządzie danej spółki. W takiej sytuacji działania ww. podmiotów nie wypełniają w żaden sposób celów wspólnej polityki rolnej jakimi są: zapewnienie osiągnięcia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, w szczególności przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie oraz Racjonalnego wykorzystania siły roboczej.

W sprawie mamy de facto do czynienia z koncentracją gruntów rolnych przez niewielką grupę osób, jak również koncentracją zleceń prac agrotechnicznych do podmiotu powiązanego (zazwyczaj I sp. z o. o., U R.K.), a to jest w oczywisty sposób sprzeczne ze zrównoważonym rozwojem wiejskich gospodarek i społeczności. Ponadto jak już wskazani ww. podmiotów nie tworzy i nie utrzymuje miejsc pracy, a tym samym w żaden sposób nie podnosi poziomu życia ludności wiejskiej, podnosząc co najwyżej poziom życia wąskiej i starannie wyselekcjonowanej grupy powiązanych ze sobą w różnej formie osób. Również zauważył, że znaczna część omawianych spółek ma siedziby na terenach miejskich ([...]).

W skardze wniesionej do tut. Sądu pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił naruszenie: I. przepisów postępowania: 1/ art. 138 § 1 pkt 1, art. 80 oraz art. 78 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.

z 2022r., poz. 2000 – dalej: k.p.a.) przez utrzymanie w mocy decyzji i poczynienie przez organ w zaskarżonej decyzji dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, która potwierdzała jego z góry założoną tezę o stworzeniu sztucznych warunków przez stronę, bowiem: • organ odmówił znaczeniu te dowody, które obrazują na samodzielne prowadzenie przez skarżącą gospodarstwa rolnego, uznając, że strona takiego prowadzenia nie wykazała, podczas gdy strona przedstawiła dowód na każdy etap swojego funkcjonowania (od momentu powstania gospodarstwa rolnego, przez koszty jego utrzymania do dochodów sprzedaży plonów (łubiny białego, grochu) - co zostało szczegółowo opisane w dalszej części skargi wraz z właściwymi dowodami); • organ oparł swoje rozstrzygnięcie na tezach, które są niezgodne z rzeczywistością przez opisywanie wszystkich beneficjentów wymienionych w decyzji, jako działających

w tym samym czasie, w ten sam sposób, bez parku maszynowego i pracowników, posiadających grunty w podobnej lokalizacji, przy pełnej zależności pomiędzy sobą, co stoi w sprzeczności z posiadanym przez organ materiałem dowodowym; • organ uznał "brak możliwości samodzielnego funkcjonowania [skarżącej] wraz z pełną zależnością funkcjonalną od podmiotów i osób trzecich powiązanych kapitałowo i jednak okoliczności tej nie udowadnia, a jedynie powołuje się, że zdaniem organu skarżąca

nie przedstawiła dowodów na samodzielne funkcjonowanie (podczas gdy ze zgromadzonych dowodów wynika, że gospodarstwo rolne prowadziła i prowadzi wyłącznie skarżąca na własne ryzyko i koszt) i że beneficjentem rzeczywistym skarżącej i innych beneficjentów płatności ma być Pan M.J., czego nie udowadnia a jedynie tworzy z tego podstawę do odmowy przyznania płatności na rzecz skarżącej. • organ uznał, że skarżąca stworzyła sztuczne warunki gospodarowania, bowiem opisał w decyzji powiązania osobowe i kapitałowe skarżącej z innymi rolnikami, podczas gdy nie wykazał, jak ci inny rolnicy mieliby wpływać na działalność rolniczą skarżącej i jej prawo do otrzymania płatności; • organ nie wykazał, że bez istnienia domniemanych powiązań skarżąca nie otrzymałaby płatności; tym bardziej, że skarżąca prowadzi działalność rolniczą wyłącznie na gruntach, które nabyła samodzielnie, które nigdy nie podzieliła ani nie przekazała innym podmiotom, które nabyła od osoby nie powiązanej, i które użytkuje samodzielnie (co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy); 2/ art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2 i art. 80 k.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji przy przyjęciu za podstawę decyzji stanu faktycznego sprzecznego z zebranym materiałem dowodowym sprawy oraz z zasadami swobodnej oceny dowodów, przez co organ na częściowym tylko odtworzeniu stanu faktycznego sprawy wyciągnął błędne wnioski co do tego, czy skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo rolne, czy nie. 3/ art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw.

z art. 107 § 1 ust. 6 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji zawierającej w sobie błędnie odtworzony stan faktyczny sprawy i poprzez powielenie tychże błędów przez organ II instancji, tj.: • brak wskazania w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie uznano, że istnieją powiązania pomiędzy podmiotami na tyle istotne, aby stwierdzić, że w niniejszej sprawie wystąpiło stworzenie sztucznych warunków i jaki wpływ na skarżącą ma fakt funkcjonowania pozostałych beneficjentów płatności. Fakt istnienia powiązań osobowych nie jest okolicznością przeświadczającą zasadność zarzutu, na co wskazał Europejski Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. • postawienie stronie zarzutu stworzenia sztucznych warunków przy braku wykazania, jakie korzyści miałaby strona uzyskać i w jaki sposób rzekomo tworząc takie warunki. Zamiar stworzenia warunków, korzyść, która byłaby sprzeczna z systemami wsparcia stanowi składowy element zarzutu stworzenia sztucznych warunków gospodarowania, a które nie zostały przez organ w żaden sposób udowodnione. Samo pisanie przez organ, że sztuczne warunki zostały stworzone nie powoduje, że one faktycznie zostały stworzone. • brak uzasadnienia, dlaczego organ w ocenie praw skarżącej zignorował zgromadzony materiał dowodowy sprawy, jako dowodów potwierdzających samodzielność

i niezależność skarżącej przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Pominięcie tego aspektu ma znaczenie dla sprawy, bowiem organ z tezy o braku możliwości samodzielnego funkcjonowania przez skarżącą wywodzi zarzut zależności skarżącej od innych podmiotów, a co za tym idzie, wywodzi zarzut stworzenia tzw. sztucznych warunków gospodarowania; 4/ art 75 § 1 k.p.a. przez brak dopuszczenia dowodów, które miałyby zobrazować, jaki wpływ posiadają wymieniane w decyzji podmioty na samą skarżącą i jej gospodarstwo rolne. Organ stoi na stanowisku, że wymienione

w decyzji podmioty są zależne od siebie, jednak nie przeprowadził w tym względzie żadnego dowodu, poza powołaniem się na zapisy KRS (które nie potwierdzają "pełnej zależności funkcjonalnej"); 5/ art. 80 k.p.a. w zw. z art. 39 ust.1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE C115; dalej jako: "Traktat") przez błędną ocenę kilku dowodów skutkującą uznaniem, że Strona nie realizuje celów wspólnej polityki rolnej podczas gdy Strona realizuje cel polegający na: • zwiększaniu wydajności rolnictwa poprzez racjonalny rozwój produkcji rolnej poprzez współpracę

z różnymi podmiotami w zakresie zakupu materiału siewnego, • zlecaniu wykonania usług agrotechnicznych podmiotom specjalizującym się w tym, przez co optymalnie wykorzystuje siłę roboczą na terenach wiejskich, • gwarantowaniu bezpieczeństwa dostaw i zapewnianiu rozsądnych cen w dostawach; dla konsumentów poprzez racjonalizację kosztów wykonania zabiegów agrotechnicznych. 6/ art. 7, art. 77 § 1

i art. 80 w zw. z art. 11 k.p.a. przez powoływanie się przez organ II instancji w sposób ogólnikowy na "zgromadzony w sprawie materiał dowodowy" podczas gdy organ wyciąga konkretny wniosek powinien był wskazać konkretny dowód, który był podstawą dla niego, tymczasem organ w niniejszej sprawie w ten sposób nie uzasadnił swojej decyzji, przez co Strona nie jest w stanie ustalić na podstawie jakich dowodów dokonywał poszczególnych ustaleń, a w konsekwencji naruszył zasadę przekonywania stron postępowania do zasadności przesłanek, którymi się kierował wydając zaskarżoną decyzję; 7/ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. ustalenie, że: • M.J. wywiera dominujący lub realny wpływ na działalność Strony oraz innych podmiotów wskazanych w decyzji, podczas gdy nie przywołano żadnej okoliczności poprzedzonej dowodem na to, że faktycznie to M.J. decydował w danej kwestii, co czyni ten wniosek bezpodstawnym, ponieważ nie został poparty żadną konkretną okolicznością.

• M.J. wywiera dominujący lub realny wpływ na działalność Strony oraz innych podmiotów wskazanych w decyzji wskazując, że protokół walnego zgromadzenia podpisuje M.J., a nie członkowie zarządu, podczas gdy jest to oczywiste,

że protokół ten był zobowiązany podpisać jedynie akcjonariusz, ponieważ był to protokół potwierdzający uchwały podejmowane wyłącznie przez akcjonariuszy a nie członków zarządu, w związku z tym powyższe postępowanie było zgodne z prawem korporacyjnym, a w związku z tym nieuzasadnionym był wniosek o wywieraniu dominującego wpływ przez tę osobę; • M.J. wywiera dominujący lub realny wpływ na działalność Strony oraz innych podmiotów wskazanych w decyzji, podczas gdy organ nie ustalił czy wykształcenie posiadane przez M.J. i doświadczenie zawodowe pozwala na ekonomicznie opłacalne prowadzenie spółki prawa handlowego zajmującej się produkcją rolną, a pomimo braku ustaleń w tym zakresie wyciągną bezpodstawny wniosek, że ta osoba ma realny wpływ na prowadzenie działalności przez Stronę;; 8/ art. 7, art. 77 §1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. przez nieuzasadnione ustalenie, że koniecznym do uzyskania pomocy publicznej w ramach niniejszej sprawy jest posiadanie własnego sprzętu agrotechnicznego i samodzielne jego użytkowanie, podczas gdy żaden przepis prawny nie nakazuje wnioskodawcy pobierającemu płatność, o której mowa w niniejszym postępowaniu, być właścicielem takiego sprzętu, wystarczającym jest bowiem, by rolnik był w stanie zapewnić, że takie zabiegi będą wykonanie na polach zgłaszanych do dotacji w celu prowadzenia uprawy w dobrej kulturze rolnej, a ten obowiązek Strona spełniła zlecając wykonanie tych zabiegów podmiotowi trzeciemu; 9/ art. 80 k.p.a. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 przez uznanie, że fakt sprawowania przez tę samą osobę funkcji członka zarządu w kilku spółkach i dzielenie tego samego adresu siedziby przesądza o stworzeniu sztucznych warunków, podczas gdy te okoliczności nie mogą uzasadniać takiego wniosku; 10/ art. 80 k.p.a. w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 przez uznanie, że zarejestrowanie kilkunastu spółek świadczy o stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania pomocy, podczas gdy prowadzenie spółek gospodarujących ponad 50 ha wiąże się ze znacznymi kosztami i nie daje maksymalnej pomocy w tego rodzaju działaniach pomocowych.

II. przepisów prawa materialnego: 1/ art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, że skarżąca podjęła działania chcąc pozyskać korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, gdyż stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania tej korzyści, podczas gdy strona nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności i realizowała, jako samodzielny podmiot cele określone w przepisach prawa wspólnotowego, a zatem powinna otrzymać wnioskowane płatności; 2/ art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez organ, iż warunki wymagane do uzyskania wnioskowanych płatności zostały sztucznie stworzone,

w sprzeczności z celami prawodawstwa i nałożenie przewidzianej w nim sankcji pomimo braku zaistnienia przesłanek, podczas gdy skarżąca nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności i realizowała, jako samodzielny podmiot cele określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE)

nr 73/2009 i powinna otrzymać wnioskowane płatności; 3/ art. 4 ust. 1 lit. a-c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia

2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 - przez przyjęcie niezgodnej z wyraźnie sformułowaną w ww. przepisach definicji rolnika

i działalności rolniczej w celu uzasadnienia postawionej przez organ I instancji tezy

o rzekomym niespełnieniu przez stronę kryterium faktycznego użytkowania deklarowanych gruntów rolnych; 4/ art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 1 marca 2018 r.

o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U.2022.593 – dalej: Ustawa AML) przez jego zastosowanie i skoncentrowanie całej sprawy wokół tego, że M.J. spełnia wymogi określenia go jako beneficjenta rzeczywistego na gruncie tej ustawy, podczas gdy normy z tej ustawy nie powinny znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ jest to inna gałąź prawna, normy dotyczące pomocy publicznej związanej z działalnością rolniczą są kompleksowo uregulowane i nie przewidują takiej instytucji jak beneficjent rzeczywisty, instytucja beneficjenta rzeczywistego została określona na gruncie Ustawy AML w zupełnie innych celach dotyczących przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy, a poza tym P S.A. nigdy nie wypłaciła swoim wspólnikom dywidendy, więc M.J. nie osiągnął finansowej korzyści z faktu bycia wspólnikiem P S.A., 5/ art. 12 k.s.h, art. 305 §1 k.s.h. w zw.

z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 przez brak rozróżnienia praw i obowiązków akcjonariusza i wspólnika spółki od spółki, brak dostrzeżenia, że Strona posiada osobowość prawną i jest podmiotem swoich praw i obowiązków, brak dostrzeżenia, że akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki akcyjnej, a z pewnością nie odpowiada za zobowiązania spółek, w których wspólnikiem jest spółka, w której akcje posiada, co doprowadziło do nieuzasadnionego wniosku, że akcjonariusz wspólnika Strony posiada dominujący na nią wpływ co świadczy o stworzeniu poprzez taką konstrukcję sztucznych warunków. 6) § 2 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013 przez jego niezastosowanie i odmowę przyznania Skarżącej płatności ekologicznej za 2021 r. podczas gdy Skarżąca posiada status rolnika i spełnia warunki do przyznania ww. płatności. 7) art. 2 ust. 2 pkt. 1 lit a ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że beneficjent rzeczywisty jest osobą fizyczną, która w sposób faktyczny sprawuje władzę nad danym podmiotem i że M.J. jako jedyny akcjonariusz spółki P S.A posiada dominujący wpływ i pełną kontrolę nad działalnością Skarżącej. 8) art. 2 lit a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE) nr 2019/2091 z dnia 19 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń ( WE) nr 1166/2008 i (UE) nr 1337/2011) przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Skarżącej nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego oddzielną jednostkę zarówno pod względem technicznym, ekonomicznym, posiadającą własne odrębne kierownictwo podczas

gdy z dokumentów wynika samodzielność funkcjonalna strony. 9) art. 60 rozporządzenie nr 1306/2013 przez jego błędne zastosowanie i odmowę przyznania płatności pomimo braku stworzenia sztucznych warunków, brak zamiaru uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek, brak sprzeczności korzyści z celami systemu wsparcia.

10) art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 przez jego błędne zastosowanie

i w konsekwencji odmowa przyznania płatności na rok 2021 na rzecz Skarżącej, podczas gdy Skarżąca nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do otrzymania takich płatności i nie uzyskała korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia.

11) art. 33 ust 1 pkt 1 i 39 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady UE nr 1305/2013 poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie, iż Skarżąca przyczynia się do wykonania celów wspólnej polityki rolnej w szczególności poprzez: • zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej - Spółka wprost spełnia ten warunek, uprawiając i utrzymując w dobrej kulturze posiadane grunty oraz zatrudniając usługodawców którzy korzystają z coraz nowszych maszyn. • zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie - Spółka zatrudnia usługodawców którzy zatrudniają osoby wychowane na wsi które są operatorami maszyn rolniczych, za pracę na gruntach skarżącej otrzymują wynagrodzenie,

a to poprawia poziom życia ludności wiejskiej. • stabilizację rynków - dzięki produkcji ekologicznej zwiększa się dostępność produktów i zmniejsza ryzyko braku

• zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw -j/w • zapewnienie rozsądnych cen

w dostawach dla konsumentów - zwiększenie produkcji ekologicznej objętej certyfikatami, które posiada skarżąca wpływa w pełni c, d, e (wprowadzenie do obrotu żywności ekologicznej stabilizuje rynek, wpływa na dostępność dostaw oraz zwiększa konkurencyjność rozsądnych cen). 12) art 16 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżąca nie jest podmiotem samodzielnie funkcjonującym, podczas gdy taka teza wynika

z ostatecznej i prawomocnej decyzji o nadaniu skarżącej statusu producenta rolnego, gdzie w celu wydania takiej decyzji organ bada samodzielność funkcjonowania wnioskodawcy.

Pismem z 6 czerwca 2023 r. Strona wniosła uzupełnienie do skargi. Zarzuciła ponadto: 1/ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez ustalenie, że: • koniecznym do uzyskania pomocy publicznej w ramach niniejszej sprawy jest posiadanie własnego sprzętu agrotechnicznego i samodzielne jego użytkowanie, podczas gdy żaden przepis prawny nie nakazuje wnioskodawcy pobierającemu płatność, o której mowa w niniejszym postępowaniu, być właścicielem takiego sprzętu, wystarczającym jest bowiem, by rolnik był w stanie zapewnić, że takie zabiegi będą wykonanie na polach zgłaszanych do dotacji w celu prowadzenia uprawy w dobrej kulturze rolnej, a ten obowiązek Strona spełniła zlecając wykonanie tych zabiegów podmiotowi trzeciemu; • dowodem na samodzielne prowadzenie przez wnioskodawcę działalności rolniczej jest zatrudnienie pracowników prac agrotechnicznych, podczas gdy z ekonomicznego uzasadnienia dla pracy sezonowej w rolnictwie, może okazać się, że racjonalniejsze jest korzystanie

z usług wykonawców prac agrotechnicznych, którzy zatrudniają własnych pracowników

i dysponują własnym sprzętem i maszynami rolniczymi.; 2/ art 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji Organu I Instancji w całości i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, sytuacji gdy decyzja ta została wydana

z naruszeniem przepisów postępowania, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co skutkowało przeprowadzeniem przez organ

II instancji uzupełniającego postępowania dowodowego w bardzo rozległym zakresie, naruszając zasadę dwuinstancyjności, gdyż niektóre okoliczności faktyczne zostały poddane pod rozwagę tylko w ramach organu jednej instancji, w tym w szczególności: a) rodzaju upraw jakie prowadzą inne poza Stroną podmioty wymienione

w uzasadnieniu Decyzji, b) powierzchni gruntów zgłoszonych do płatności takich jak: JPO, ONW, RSK, RE przez 30 różnych podmiotów, niemających - poza Skarżącą - statusu stron w przedmiotowej sprawie, c) powołania do życia spółek z firmą zawierającą słowa "T, "W", d) analizy zawieszania i odwieszania działalności R.K., e) analizy kredytu udzielonego podmiotowi niebędącemu stroną postępowania przez [...], f) analizy podmiotów wynajmujących miejsce na siedzibę Strony i innych podmiotów wskazanych w uzasadnieniu decyzji, g) analizy przeprowadzonych zabiegów agrotechnicznych (usług) na rzecz 30 podmiotów, w niemających - poza Spółką - statusu strony postępowania, wykonawców usług, z których korzystają inne podmioty poza Stroną, 3/ art. 15 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. - poprzez przekroczenie kompetencji dotyczących możliwości przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów w sprawie i zgromadzeniu nowych dowodów, czynieniu nowych ustaleń faktycznych i ich ocenie, skutkiem czego było przeprowadzenie przez organ II instancji postępowania dowodowego w zbyt szerokim zakresie naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i pozbawienie Skarżącej możliwości zakwestionowania w postępowaniu administracyjnym nowych i kluczowych dla sprawy ustaleń faktycznych poczynionych dopiero przez Organ II Instancji. 4/ art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego dotyczącego kredytu w [...] S.A. polegającej na ustaleniu, że podmioty są powiązane w sposób wykluczający ich samodzielność z tego powodu, że są poręczycielami w ramach jednego kredytu inwestycyjnego; 5/ art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez organ, iż warunki wymagane do uzyskania wnioskowanych płatności zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami prawodawstwa i nałożenie przewidzianej w nim sankcji pomimo braku zaistnienia przesłanek, podczas gdy: • skarżąca nie stworzyła sztucznych warunków wymaganych do uzyskania płatności i realizowała, jako samodzielny podmiot cele określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 • i powinna otrzymać wnioskowane płatności, • i organ nie wykazał konkretnymi dowodami ani zasadami właściwej analizy, które dowody wskazywałyby na zamierzoną i celową koordynację działania skarżącej i innych rolników, która to koordynacja była sprzeczna z systemami wsparcia i wymierzona w uzyskanie nienależnej korzyści. 6/ art. 2 lit a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE) nr 2019/2091 z dnia 19 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń (WE) nr 1166/2008 i (UE) nr 1337/2011) poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż Skarżącej nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego oddzielną jednostkę zarówno pod względem technicznym, ekonomicznym, posiadającą własne odrębne kierownictwo podczas

gdy w aktach sprawy znajdują się dowody, które potwierdzają dokonanie przez skarżącą każdej czynności w działalności rolniczej, która jest jej typowym zakresem: nabycie tytułu prawnego do działek, nabycie towarów i usług do gospodarstwa rolnego, poniesienie udokumentowanych kosztów działalności rolniczej, uzyskanie plonu z takiej działalności i jego sprzedaż (efektywność gospodarstwa rolnego). 7/ art. 16 § 3 k.p.a. przez uznanie, że skarżąca nie jest podmiotem samodzielnie funkcjonującym, podczas gdy taka teza wynika z ostatecznej i prawomocnej o nadaniu skarżącej statusu producenta rolnego, gdzie w celu wydania takiej decyzji organ bada samodzielność funkcjonowania wnioskodawcy. Organ, aby nadać wnioskodawcy status producenta rolnego ocenia wszystkie dowody potwierdzające samodzielność funkcjonowania takiego rolnika. Decyzja w tym względzie została wydana na rzecz skarżącej i nie została do chwili obecnej uchylona.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: P.p.s.a.), rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Stwierdzenie, że poddaną kontroli decyzję (postanowienie) wydano

z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).

Po rozpoznaniu sprawy w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.

Postępowanie przed organami ARiMR cechuje odrębność proceduralna, ponieważ niektóre z zasad postępowania określone w ww. przepisach k.p.a.,

w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu. Zgodnie z art. 27 ust. 2 Ustawy PROW, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Ustawodawca uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej

w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku postępowań

z wniosków o przyznanie płatności, obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego

tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 27 lutego 2020 r.

I SA/Ol 790/19 - wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych przywołane

w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ograniczeniu uległa również realizacja zasad: informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 k.p.a.) oraz czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). W przypadku pierwszej z zasad ograniczenie to polega na zobowiązaniu organu do udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych

i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu. Natomiast w przypadku drugiej z zasad organ został zobligowany do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie.

Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje skarżąca, ani też z własnej inicjatywy pouczania

strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca

w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem

w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyr. NSA z 29 marca 2019 r. I GSK 1369/18).

Wyjaśnić również należy, że prowadząc postępowanie mające na celu zweryfikowanie wniosku o przyznanie płatności organ zobowiązany jest w każdym przypadku rozważyć czy w przypadku danego beneficjenta nie wystąpiły okoliczności dotyczące wykreowania tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności

w kwotach wyższych niż te, które by stronie przysługiwały gdyby do stworzenia takich warunków nie doszło. Z treści art. 27 ust. 2 Ustawy PROW wynika, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym obowiązek udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. Natomiast obowiązek wykazania stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności ciąży na organie, który w tym wypadku wywodzi skutki prawne poprzez odmowę przyznania płatności.

Na potrzeby tej sprawy warto przypomnieć, że zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a Rozporządzenia nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli: 1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 Rozporządzenia nr 1305/2013, 2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f Rozporządzenia nr 1305/2013, położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c Rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Według § 2 ust. 2 Rozporządzenia ONW stanowi, że płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych: 1) na których jest: a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a Rozporządzenia nr 1306/2013, o powierzchni co najmniej 0,1 ha, b) prowadzona działalność rolnicza

w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c Rozporządzenia nr 1307/2013; 2) położonych na obszarach ONW. Stosownie natomiast do § 2 ust. 3 Rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek

o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego w 2014 r. 5-letnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach

o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 40, poz. 329) (w brzmieniu z dnia 15 marca 2010 r., Dz. U. nr 39, poz. 219), do powierzchni użytków rolnych objętej tym zobowiązaniem, wynoszącej nie więcej niż 300 ha.

Według zaś § 3 ust. 1 Rozporządzenia ONW - wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych

i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Z kolei zgodnie z § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW, płatność ONW jest przyznawana w wysokości: 1) 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 25 ha;

2) 50%) stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 25 ha do 50 ha; 3) 25% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 75 ha.

Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 3 pkt 3 Ustawy EP, producent rolny to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, lub posiadaczem zwierzęcia.

Art. 4 ust. 1 lit. a Rozporządzenia nr 1307/2013 jako rolnika określa osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą;

Art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013 stanowi, że gospodarstwo rolne oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Trzeba dodać, że wskazane wyżej pojęcie rolnika oznacza osobę fizyczną, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w zw. z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą (art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013). Natomiast przez działalność rolniczą należy rozumieć produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu

o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy (art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013).

Skarżąca w postępowaniu prowadzonym przed organami ARiMR wykazała, że nadano jej numer identyfikacyjny oraz, że legitymuje się rzeczowymi prawami do gruntów rolnych, które - jak twierdziła - zajęte są na prowadzone przez nią uprawy, zaś czynności agrotechniczne są przez nią zlecane. Organ natomiast uznawał, że spółka nie prowadzi w imieniu własnym działalności rolniczej, lecz pozorowano jej samodzielność i posiadanie przez nią gospodarstwa rolnego.

W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że organy wykazały, że skarżąca, wraz

z powiązanymi podmiotami, współkreowała sztuczne warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało odmową przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Zgodnie z tym przepisem: "bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa".

Wyjaśnić trzeba, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem nr 2988/95. W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści (por. wyrok NSA

z 3 listopada 2016 r. akt II GSK 3579/16).

Jednak ani przepisy rozporządzenia nr 1306/2013 ani obowiązującego wcześniej rozporządzenia nr 65/2011, nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tego zagadnienia organom stosującym prawo.

Kwestia ta była przedmiotem rozważań TSUE, który dokonując interpretacji obowiązującej wówczas regulacji tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawenfond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu) wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do

sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Wykładnia wyrażenia "sztuczne warunki" sformułowana w ww. orzeczeniu Trybunału wprost przystaje do pojęcia sztucznych warunków, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Wskazał na to TSUE w wyroku z 7 kwietnia 2022 r. w sprawie C-176/20 SC Avio Lucos SRL przeciwko Agenţia de Plăţi şi Intervenţie pentru Agricultură – Centrul judeţean Dolj, Agenţia de Plăţi şi Intervenţie pentru Agricultură (APIA) – Aparat Central (pkt 72).

Wg TSUE, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu

w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

Z powołanych orzeczeń TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia (zob. wyr. NSA z 28 marca 2017 r., II GSK 138/17). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta, w tym także tych, które pojawiły się już po zawiązaniu grupy i po wystąpieniu z wnioskiem o dokonanie płatności (por. wyr. NSA z 08.08.2019 r. I GSK 1313/18).

Rozpoznający sprawę Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie I GSK 1772/18 o tym, że utworzenie kilkudziesięciu gospodarstw rolnych, powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo, organizacyjnie i technicznie,

a następnie złożenie kilkudziesięciu odrębnych wniosków o przyznanie płatności rolnych na poszczególne działki rolne, z pominięciem modulacji, która ogranicza przyznanie pomocy ze względu na powierzchnię gruntów rolnych wskazuje na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych. Bez znaczenia pozostaje to, że każdy z tych podmiotów może wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiada wyodrębnienie organizacyjno-prawne. Nie wyklucza to bowiem tego, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności, że podmioty te podjęły czynności prawne i faktyczne wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i może być odpowiednio sankcjonowane (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości (druga izba) z 16 marca 2006 r. w sprawie C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover; pkt 52-53)). Ocena gospodarstwa rolnego musi obejmować, w sytuacjach budzących wątpliwości, nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z jego funkcjonowaniem, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku. Ocena ta powinna również uwzględniać charakter zadań jakie mogą być finansowane z budżetu UE na rozwój obszarów wiejskich (na podstawie krajowych planów strategicznych rozwoju obszarów wiejskich) i powinna niewątpliwie łączyć się z oceną dokonywaną w pozostałych płatnościach rolnych i obowiązujących tam modulacji za dany okres. Zasadniczym celem wsparcia jest pomoc w przeprowadzeniu restrukturyzacji rolnictwa i poprawy warunków gospodarowania i życia na terenach wiejskich oraz pomoc w ochronie środowiska naturalnego przed dalszą jego degradacją. Wsparcie to jest oparte na mechanizmie mającym na celu stopniowe obniżanie płatności dla rolników na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a także na zasadzie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Zatem przepisy prawa krajowego i unijnego sprzeciwiają się przyznaniu płatności podmiotom, których zasadniczym celem podejmowanych działań jest dążenie do uzyskania jak największej płatności, a nie realizacja jednego z celów zgrupowanych wokół czterech osi wsparcia. Można założyć, że gdyby nie było takiego wsparcia finansowego ze strony Państwa czy UE, to działalność byłaby prowadzona w ramach jednego podmiotu (gospodarstwa rolnego) a nie kilkudziesięciu podmiotów gospodarczych. Tak więc, mimo że działania polegające na utworzeniu wielu podmiotów, posiadanie gruntów rolnych, czy też powierzenie wykonania prac rolnych innemu podmiotowi są prawnie dopuszczalne, to jednak muszą one być skonfrontowane z przepisami regulującymi mechanizm przyznawania płatności, które wykluczają przyznawanie płatności podmiotom, które z uwagi na swoją sytuację ekonomiczną i pozycję na rynku rolnym takiej pomocy nie powinny oczekiwać. Podmioty te, ukrywając faktyczny sposób i zakres prowadzonej działalności, de facto nie prowadzą działalności rolniczej opartej na zasadzie swobody i konkurencyjności, a więc nie spełniają zasadniczego kryterium pozwalającego na przyznanie jakiejkolwiek pomocy nie tylko w zakresie rolnictwa.

W ocenie Sądu, organy ARiMR wykazały istnienie przesłanek odmowy przyznania płatności zgodnie z wykładnią sformułowaną w ww. wyrokach TSUE.

Organ prawidłowo ustalił relacje pomiędzy spółkami oraz podmiotami pośrednio powiązanymi z M.J.. Ustalił prawidłowo powiązania kapitałowe, zasadnie badając sposób powstania określonych zależnych osobowo i kapitałowo spółek.

W świetle poczynionych ustaleń trafnie skonkludował, że wszystkie podmioty

(z wyłączeniem I sp. z o.o., co do której powiązań nie wykazano; zob. nieprawomocne wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. w sprawach I SA/Go 179/23, I SA/Go 181/23 i I SA/Go 182/23), a ściślej: ich majątek, współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy, a tym samym, że poprzez ukształtowanie struktury własności gruntów przez prawnie odrębne, lecz powiązane kapitałowo i osobowo oraz podporządkowane wspólnemu celowi gospodarczemu spółki, doszło do – zamierzonej

i nakierowanej na korzyści sprzeczne z tymi celami wsparcia - koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie: pułapów powierzchniowych, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego oraz - w przypadku innych płatności - szczeblowo degresywnych stawek płatności.

W ocenie Sądu zasadnie uznały organy, że o sztuczności warunków stworzonych do uzyskania płatności świadczył fakt, iż działalność zaangażowanych podmiotów, w tym Skarżącej, nie miała charakteru rzeczywistego, w tym sensie, że spółka działała autonomicznie, a prowadzona działalność gospodarcza służyła wyłącznie jej interesom. Organ prawidłowo ustalił i ocenił szereg okoliczności potwierdzających powyższe twierdzenie. Najważniejszymi z nich są: 1. W kierownictwie wszystkich spółek powtarzały się te same osoby: I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K., z nadrzędną rolą M.J. (poprzez P S.A.). 2. Udziałowcem wszystkich spółek, poza I sp. z o.o. oraz AB sp. z o.o., była P S.A. Z kolei udziałowcem I sp. z o.o. była AB, a jej udziałowcami Ł.P. i A.S.. 3. Spółka AP sp. z o.o. poddzierżawiła działki pozyskane od Syndyka Masy Upadłości K S.A. spółce AB oraz R.K.. 4. Utworzenie grup spółek (T, W, P) w tym samym czasie oraz przypisywanie poszczególnym spółkom w grupach jednej lub dwóch działek ewidencyjnych leżących blisko siebie. 5. Spółki dzierżawiły działki od innych powiązanych podmiotów. 6. Spółki nie zatrudniały pracowników, nie posiadały własnego sprzętu rolniczego i zlecały prace rolne tym samym podmiotom powiązanym tj.: I sp. z o.o., R.K. oraz S.B.. Umowy na te usługi była zawierane w tym samym czasie i według wspólnego wzoru. Z kolei cena wykonanych przez I sp. z o.o. usług siewu i kombajnowania była znacznie zaniżona. 7. Ubiegające się o płatności podmioty nie posiadały własnych magazynów i środków transportu zlecając usługi magazynowe I sp.

z o.o. oraz R.K., ewentualnie dzierżawiły magazyn od K.B.. 8. R.K. wykonywał usługi na rzecz powiązanych podmiotów pomimo zawieszenia działalności gospodarczej. 9. Spółki nie przedstawiły potwierdzeń przelewów za wykonane usługi. 10. Wszystkie opisane podmioty miały podobny, zawężony zakres produkcji roślinnej. 11. Jedynie 9 z 26 podmiotów kupowało olej napędowy. 12. Wszystkie spółki miały jedynie kilka, grupowo przypisanych, adresów siedzib i adresów korespondencyjnych. 13. Część wskazanych w decyzji podmiotów dzierżawiło pomieszczenia biurowe od podmiotów powiązanych. 14. Kredyt udzielony przez [...] dla P S.A. został przeznaczony na pożyczki dla 17 wymienionych w decyzji spółek, a jego zabezpieczeniem jest hipoteka nieruchomości będących ich własnością. 15. Większość wymienionych w decyzji podmiotów osiąga dochód jedynie dzięki dopłatom.

Zdaniem Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony w prawidłowy sposób. Wynika z niego brak gospodarczej samodzielności grupy niemal 30 podmiotów występującej z wnioskami, w tej liczbie i Skarżącej, i ich zależność od M.J. - akcjonariusza jedynego wspólnika skarżącej spółki czyli P S.A. Ustalono okoliczności obiektywnie wskazujące na podporządkowaniu funkcjonowania Skarżącej interesom całej, stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych, jak również o braku prawnych cech pozwalających na przypisanie jej statusu "rolnika" (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Oceny tej nie zmienia wskazanie przez organ odwoławczy, wspólników Skarżącej, A.S. i Ł.P., jako beneficjentów rzeczywistych – art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i przeciwdziałaniu terroryzmowi. Organ wykazał i szczegółowo uzasadnił, to w treści zaskarżonej decyzji, że w pozostałych spółkach kapitałowych, beneficjentem rzeczywistym był M.J., jako jedyny udziałowiec P S.A. Zaznaczyć również należy, co właściwie wyartykułował organ, że pomiędzy opisanymi osobami fizycznymi i spółkami kapitałowymi występowały powiązania personalne i kapitałowe.

Co do istnienia jednego spójnego gospodarstwa obejmującego wszystkie grunty formalnie zgłoszone do płatności przez odrębne, acz niesamodzielne podmioty

w zaskarżonej decyzji: 1) prawidłowo ustalono schemat podmiotów powiązanych występujących o płatności w roku 2021 r. o płatności wystąpił szereg podmiotów prawa handlowego pośrednio powiązanych z M.J. jedynym akcjonariuszem spółki akcyjnej będącej jedynym wspólnikiem spółek wnioskujących o płatności, 2) w sposób uprawniony wywnioskowano o funkcjonowaniu szerszego, jednolicie i spójnie zarządzanego przedsięwzięcia gospodarczego, 3) trafnie stwierdzono, że spółki, w tym skarżąca, nie prowadziły samodzielnie odrębnych gospodarstw rolnych rozumianych jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Wskazują na to następujące ustalenia i argumenty: a) z przedstawionych przez spółkę dokumentów wynikało, że spółki prowadziły działalność w niemal identyczny sposób. W zależności od położenia posiadanych gruntów, z tymi samymi kontrahentami dokonywały obrotu płodami rolnymi, korzystały z usług tych samych podmiotów w przypadku prac agrotechnicznych. Spółki miały jednocześnie te same adresy siedziby (pogrupowane)

i korzystały z tego samego adresu do korespondencji; b) skarżąca nie posiadała zaplecza koniecznego do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, magazynów czy środków transportu; c) skarżąca w zakresie prac agrotechnicznych miała korzystać z usług I sp. z o.o. oraz podmiotu U R.K., dostawców usług również dla powiązanych kapitałowo i osobowo spółek.

W świetle powyższych spostrzeżeń, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, o tym że działalność spółek zależnych w ramach szerszego centralnie i spójnie kierowanego organizmu gospodarczego, nie miała charakteru rzeczywistego i autonomicznego, a działalność rolnicza przez zależne podmioty miała charakter wyłącznie formalny, ekonomicznie nieuzasadniony, co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Nadto trafnie uznano, że Skarżąca nie była samodzielna gospodarczo i nie spełniała definicji rolnika, ponieważ nie wykazała, by w 2021 roku prowadziła gospodarstwo rolne rozumiane jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Grunty zgłoszone przez nią do płatności były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej w ramach gospodarstwa rolnego prowadzonego w istocie przez inny podmiot. Poza prawami do gruntów rolnymi nie miała innych atrybutów mogących być uznane za składniki gospodarstwa rolnego.

Łącznie okoliczności te nakazywały uznać, że zgłoszenie do płatności gruntów przez liczne powiązane podmioty, nieprowadzące w rzeczywistości działalności rolniczej uzasadnionej celami gospodarczymi, miał charakter sztuczny. Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy bowiem rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26).

Tym samym trafnie ustalił organ, że zabieg polegający na zgłoszeniu przez odrębne podmioty zarządzanych wspólnie gruntów rolnych, prowadzić mógł do uzyskania dodatkowych korzyści finansowych w porównaniu z sytuacją, gdyby o płatności ubiegał się jeden podmiot. W zaskarżonej decyzji prawidłowo określono również hipotetyczną wartość takich korzyści.

Zasadnie również stwierdził, że, złożenie odrębnych wniosków przez 30 spółek oraz osoby fizyczne powiązane personalnie i kapitałowo, tylko w ramach spółek obsługiwanych przez ARiMR na terenie województwa [...], spowodowało, że w roku 2021 M.J. mógłby zyskać: -w przypadku płatności RDST - 142.138,24 zł, -w przypadku płatności MR - 308.590 zł, - w przypadku płatności bezpośrednich - 4.444,83 zł, -w przypadku płatności JPO - 634.086,42 zł, - w przypadku płatności ONW - ponad 190.000 zł,

Z tych też powodów prawidłowo uznał, że tworzenie przez M.J. i powiązane z nim osoby wielu spółek zgłaszających grunty jako odrębne podmioty (również osoby fizyczne) ma charakter działania ukierunkowanego na obejście przepisów: art. 13 i 14 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW, § 15 ust 1 Rozporządzenia RE oraz art. 16 ust.1 Rozporządzenia RSK oraz § 15 ust. 1 Rozporządzenia RE.

Podkreślić należy, że organ trafnie ustalił, że zabieg polegający na zgłoszeniu przez odrębne podmioty zarządzanych wspólnie gruntów rolnych, prowadzić mógł do uzyskania dodatkowych korzyści finansowych w porównaniu z sytuacją, gdyby

o płatności ubiegał się jeden podmiot. W zaskarżonej decyzji prawidłowo określono również hipotetyczną wartość takich korzyści (wykazując to na tle poszczególnych płatności (decyzja k- 42-48).

Organ niewadliwie przy tym ocenił, że do grupy osób fizycznych i prawnych powiązanych z M.J. mogłyby wpłynąć płatności ONW za rok 2021 w kwocie większej (przy zastosowaniu regulacji określonej w § 3 ust 4 Rozporządzenia ONW) o minimum 185 172,35 zł. (193 003,60 zł - 7 831,25 zł) od faktycznie przysługujących, a więc pomoc finansowa zostałaby w sposób nieuprawniony rażąco zwielokrotniona. Trafnie stwierdził, że tworzenie przez M.J. i powiązane z nim osoby wielu spółek zgłaszających grunty jako odrębne podmioty ma charakter działania ukierunkowanego na obejście przepisów prawa m.in. § 3 ust. 4 Rozporządzeniem ONW 2014-2020, a co za tym idzie zwielokrotnienie wysokości uzyskanych płatności ONW.

Sąd ocenił więc, że organ w zaskarżonej decyzji przedstawił prawidłową

i wyczerpującą analizę dotyczącą korzyści z odwołaniem się do właściwych podstaw prawnych. Uwag nie nasuwa również rachunkowe ustalenie kwot potencjalnych korzyści określonych dla każdej z płatności z osobna.

Prawidłowo ustalono również istnienie kolejnej przesłanki zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, tzn., że uzyskane korzyści były sprzeczne z celami wsparcia.

Jak trafnie wskazał organ cele wsparcia rolnictwa wynikają wprost z art. 39 ust. 1 pkt b Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, gdzie mowa wskazano, że wspólna polityka rolna służyć ma m. in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących

w rolnictwie. W odniesieniu do płatności z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, czyli również płatności ONW cele wprost wynikają

z art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013, gdzie mowa, że w ogólnych ramach WPR, wsparcie rozwoju obszarów wiejskich, w tym działań w sektorze spożywczym i sektorze produktów niespożywczych oraz leśnictwie, przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: (a) wspieranie konkurencyjności rolnictwa; (b) zapewnienie zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi oraz działania w dziedzinie klimatu; (c) osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek

i społeczności, w tym tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy.

Jako że ustalony przez organy podział areału doprowadził do uzyskania korzyści na gruncie płatności z obu filarów WPR, dodać należy, że w przypadku płatności bezpośrednich cel wsparcia również osiągany jest poprzez wsparcie mniejszych producentów niekorzystających z "efektu skali" i jednocześnie zmniejszenie wsparcia dla większych beneficjentów (pkt 13 preambuły do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm. dalej: rozporządzenie nr 1307/2013).

Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego sprawy, Sąd uznał, że trafny był wniosek organów ARiMR, iż działania polegające na nabywaniu przez poszczególne spółki, których majątek współtworzył jeden, większy oraz spójnie zarządzany organizm gospodarczy, będący de facto pod kontrolą P S.A., której jedynym akcjonariuszem był M.J., miały na celu uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Organ, w zaskarżonej decyzji, poprzez analizę okoliczności obiektywnych, oraz krytyczną ocenę twierdzeń co do motywacji takich działań, dowiódł bowiem, że służyły one obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia, a wyrażających się w zmniejszeniu kwot płatności proporcjonalnie do wielkości areału. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia ze wszystkich tytułów przewidzianych w ramach obu filarów polityki rolnej czyli płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty: 1) Organ dokonując oceny zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną zestawiającą sposób prowadzenia działalności rolniczej przez wszystkie powiązane podmioty. Dopiero bowiem dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu

i poczynienie ustaleń co do korzyści płynących z powołania licznych podmiotów,

które uzyskiwały prawo do gruntów odrębnie zgłaszanych do płatności,

a wykorzystywanych do działalności rolniczej prowadzonej spójnie w ramach jednego szerszego organizmu gospodarczego; 2) Ustaleń w tej kwestii zasadnie dokonał

w oparciu o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie C-434/12

oraz w zapadłym już po wydaniu zaskarżonej decyzji wyroku C-176/20. Z wyroków tych wynika, że Trybunał uznaje za obowiązek sądów krajowych (a w konsekwencji także organom) weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu; 3) Trafnie odwołano się do zdarzeń, które miały miejsce przed złożeniem wniosków, badając zmiany areału zgłaszanego do płatności osobiście przez M.J. od 2008 roku, kiedy to deklarował posiadanie 145,40 ha gruntów rolnych, z których w kolejnych latach ponad 130 ha zbył na rzecz spółek od siebie pośrednio zależnych (K Sp. z o.o., GA Sp. z o.o.). Tu organ, śledząc, kto zgłaszał działki w latach kolejnych ustalił, że czyniły to spółki bezpośrednio po ich powołaniu. Ustalił również, że część spółek wnioskowało o dopłaty jeszcze przed wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego (np. AP, FP). Organ trafnie również ocenił, że późniejsze działania, polegające na nabywaniu praw do gruntów przez spółki formalnie odrębne, lecz zależne i wchodzące w skład grupy powiązanych podmiotów zależnych, pośrednio zależnych od spółki P S.A., zawiadywanej przez M.J., nie doprowadziły do uzyskania przez poszczególne spółki autonomii gospodarczej, lecz służyły optymalizacji rozmiaru areału dla maksymalizacji kwot płatności.

Zdaniem Sądu trafny był również wniosek organu, że działania skarżącej nie wypełniały celów wspólnej polityki rolnej określonych w art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz UE C 115 z dnia 9 maja 2008 r.) oraz w art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013.

Poszukując ratio legis wspomnianych rozwiązań konieczne jest odczytywanie celów opisanych w ww. przepisach wraz z przepisami prawa materialnego zarówno wspólnotowego jaki krajowego regulujących przyznawanie płatności. Wynika z nich w sposób niewątpliwie, że konstrukcja stawek płatności (degresja szczeblowa) oraz próg kwotowy w przypadku jednolitej płatności obszarowej (współczynnik redukcji), służy promowaniu gospodarstw mniejszych, poprzez wsparcie dochodowe, co niewątpliwie sprzyjać ma pożądanemu przez prawodawcę wspólnotowego celowi jakim jest zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. Wprost mowa jest o tym w pkt. 13 preambuły do rozporządzenia nr 1307/2013 dotyczącego płatności

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Mowa tam, że: "charakterystyczną cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Więksi beneficjenci, dzięki ich zdolności do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. Ponadto możliwość dostosowania ułatwia większym beneficjentom gospodarowanie przy niższym poziomie jednolitego wsparcia. Państwa członkowskie powinny zatem zmniejszyć o co najmniej 5 % część płatności podstawowej, która ma zostać przyznana rolnikom, jeśli przekracza ona 150.000 EUR. Aby zapobiec nieproporcjonalnym skutkom dla dużych gospodarstw o wysokiej liczbie pracowników, państwa członkowskie mogą zadecydować o uwzględnieniu kosztów zatrudnienia podczas stosowania tego mechanizmu. Aby takie zmniejszenie poziomu wsparcia było skuteczne, nie należy przyznawać żadnych korzyści rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki w celu uniknięcia jego skutków. Dochód uzyskany dzięki zmniejszaniu płatności dla dużych beneficjentów powinien pozostać w państwach członkowskich, w których został wytworzony i powinien zostać udostępniony jako wsparcie unijne dla środków finansowanych w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ("EFRROW")". Jednoznacznie wynika z tego, że prawodawca wspólnotowy przewiduje rygorystyczne przestrzeganie przepisów przewidujących zmniejszenie wsparcia, służących ochronie interesów ekonomicznych mniejszych rolników.

Organ właściwie ocenił, że działalność Skarżącej oraz wszystkich spółek pośrednio kontrolowanych przez M.J. nie realizowała tak rozumianych i prawnie promowanych celów wsparcia. Skarżąca, podobnie jak inne spółki, korzystała bowiem z usług agrotechnicznych świadczonych przez podmioty zewnętrzne, w tym tylko formalnie odrębne i nie posiadała własnego zaplecza technicznego. Dodatkowo, jak wykazano w zaskarżonej decyzji, spółki nabywały usługi agrotechniczne po cenach niższych od rynkowych, przy czym liczne z nich, w zależności od położenia gruntów, korzystały z usług tych samych podmiotów, w części również powiązanych osobowo i kapitałowo. Trudno zatem przyjąć by działalność mogła służyć zwiększeniu wydajności rolnictwa przez wspierania postępu technicznego, racjonalnego rozwoju produkcji rolnej optymalnego wykorzystania siły roboczej czy też miała zapewnić odpowiedni poziom ludności wiejskich bądź tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy.

Zarówno działanie Skarżące, ja i podmiotów powiązanych, nie służyło również wspieraniu konkurencyjności rolnictwa, czyli celowi wskazanemu w art. 4 lit a rozporządzenia nr 1305/2013. Wyjaśnić bowiem trzeba, że cel jakim jest poprawa konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej np. poprzez inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale zapewnienie balansu i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy: konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie - w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku (tak NSA w wyr. z 15.02.2017 r. II GSK 1518/15). Sąd wnioski te podziela w całości.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy brak jest wątpliwości, że ustalony schemat maksymalizacji wsparcia z obejściem: mechanizmów modulacji, ograniczeń kwotowych i powierzchniowych, stawia beneficjenta (tu rozumianego jako podmiot zawiadujący zagregowanym areałem) w sytuacji ekonomicznie lepszej od producentów unikających optymalizacji, niepożądanej z punktu widzenia celów wsparcia. Tym samym konkurencyjność w aspekcie szerszym, nie indywidualnym, w istocie zaburza.

Sąd uznał jednocześnie, że strona wniosków tych nie podważyła argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu.

W świetle oświadczeń spółki oraz przedstawionych przez nią dowodów, nie ma wątpliwości, że spółki mogły prowadzić działalność również inną niż rolnicza i że działania takie podejmowały również przed 2021 rokiem, lecz okoliczności te nie stanowią o braku podstaw do uznania, że spółki te wykorzystano do stworzenia "sztucznych warunków" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Należy bowiem zauważyć, że ocenie organów, w ramach badania istnienia "sztucznych warunków", podlegał kwestia prowadzenia działalności rolniczej w roku 2021.

W ocenie Sądu oceniając, czy nie stworzono "sztucznych warunków", cel działań beneficjenta (w przypadku spółek), należy oceniać nie tylko z punktu widzenia okoliczności powołania danego podmiotu oraz do działań późniejszych. Obok celu powołania spółek badać mianowicie należy sens ukształtowania warunków deklarowanej działalności rolniczej we wszystkich aspektach, w szczególności podmiotowym i ekonomicznym, ze szczególnym uwzględnieniem tego, czy tworzone warunki (również w zakresie struktury agrarnej w ramach grupy podmiotów powiązanych) nie są optymalizowane dla uzyskania wyższych kwot wsparcia w porównaniu z przysługującymi w sytuacji, gdyby takich zabiegów nie podjęto. Tym samym, również w rozpoznawanej sprawie ocenie podlegała suma działań składających się na stworzenie takiej struktury gospodarczej (przy wykorzystaniu gruntów, do których rzeczowe i obligacyjne prawa posiadały powiązane kapitałowo i osobowo podmioty), która istniała w momencie składania wniosków, jak również tego, czy na gruncie przepisów dotyczących płatności obiektywnie da się takim działaniom przypisać inny cel niż maksymalizacja globalnie zsumowanych kwot wsparcia. Dopiero takie ujęcie stanowi perspektywę oceny istnienia "sztucznych warunków" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Jak wcześniej wskazano, organy ARiMR uwzględniły tę perspektywę w swych ustaleniach faktycznych. O czym już była mowa, w sytuacjach budzących wątpliwości, ocenie podlegają nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z funkcjonowaniem rolnika, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku (wyrok NSA z 29.04.2021 r., I GSK 1772/18).

Jak powyżej wskazano, okoliczności podjęcia deklarowanej działalności rolniczej osadzono w kontekście działania całej grupy podmiotów pośrednio zależnych od P S.A., w której jedynym akcjonariuszem był M.J.. Wynik tej oceny, zreferowany i oceniony we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia jednoznacznie, potwierdził prawidłowość stanowiska Dyrektora Oddziału Regionalnego o tym, że celem zarówno nabycia przez skarżącą gruntów oraz sposób prowadzenia przez nią działalności rolniczej tożsamej i niekonkurencyjnej w stosunku do innych podmiotów wchodzących w skład grupy podmiotów zależnych, zmierzał do upozorowania autonomicznej działalności rolniczej, co czyniono w celu maksymalizacji korzyści z płatności uwzględniającej interes całej grupy podmiotów zależnych.

Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, w szczególności z danych wynikających m. in. z systemów ewidencyjnych będących w dyspozycji ARiMR, umów przedstawionych przez skarżącą, wynika natomiast, że wszystkie wymienione podmioty współpracowały ze sobą, powiązane spółki w licznych przypadkach prowadziły te same uprawy na sąsiadujących z sobą gruntach, na których zabiegi agrotechniczne dokonywali ci sami zleceniobiorcy. Spółki deklarowały również korzystanie z magazynów innych spółek zależnych. Okoliczności te wskazują, że podmioty te nie stanowią odrębnych gospodarstw rolnych, które samodzielnie decydują w swobodny sposób o prowadzonej produkcji i konkurują ze sobą na rynku rolnym.

W ocenie Sądu nie doszło w postępowaniu organu II instancji do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, którego to naruszenia Skarżąca upatrywała, jak zdaje się wydawać w zbyt szerokim zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, co naruszać miało art. 15 i art. 138 § 2 K.p.a.

Sądu ocenił, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ II instancji nie przekraczało zakresu (verba legis): "dodatkowego" i służącego wyłącznie "uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie" (art. 136 § 1 K.p.a.).

Sąd przychyla się do stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądowym, wedle którego samodzielne uzupełnienie materiału dowodowego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy, mogłoby być więc oceniane w kategorii naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, szczególnie, jeżeli na podstawie tych ustaleń doszłoby do całkowicie odmiennego orzeczenia organu odwoławczego niż to miało miejsce w decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2018 r. VII SA/Wa 2908/17). W rozpoznawanej sprawie znaczna większość dowodów została przeprowadzona przez organ I instancji. Organ odwoławczy natomiast przeprowadził postępowanie dowodowe głównie w celu oceny zarzutów odwołania oraz dla pełniejszego wyjaśnienia istoty sprawy, w tym poszerzenia podstawy dowodowej. Nie sformułował przy tym ustaleń faktycznych ani oceny prawnej odmiennej od przyjętej w decyzji organu I instancji. Tym samym nie można uznać, że zakres przeprowadzonego postępowania odwoławczego wykraczał poza obowiązek ponownego rozpoznania sprawy i przeprowadzenia dodatkowego postępowania służącego uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie.

Za niezasadny Sąd ocenił również zarzut braku powiązania ustaleń z dowodami zgromadzonymi w sprawie. Organ wskazał bowiem na źródło ustaleń o powiązaniach kapitałowych i osobowych pomiędzy spółkami. Były to dane z KRS oraz urządzeń ewidencyjnych będących w dyspozycji ARIMR. Wskazał też na dowody, na podstawie których ustalił sposób prowadzenia przez skarżącą działalności rolniczej poprzez korzystanie z usług podmiotów zależnych, tu: R.K. i I Sp. z o.o. Organ wymienił numery i daty faktur dokumenujących usługi. Organ odwołał się również do treści umów przedłożonych przez Skarżącą. Wskazał też na źródła ustaleń dotyczących charakteru działalności i wykonawców usług dla pozostałych podmiotów zależnych, w tym wyjaśnień udzielonych przez zarządy innych spółek. Opisując ustalenia dotyczące magazynowania produktów rolnych oraz środków produkcji rolnej odwołał się do umów dzierżawy powierzchni magazynowych.

Sąd nie dostrzega w takiej sytuacji wadliwości w postępowaniu organu odwoławczego, który w pierwszej kolejności omówił przeprowadzone dowody stanowiące podstawę cząstkowych ustaleń faktycznych, następnie, już formułując ustalenia dotyczące pełnego schematu działania spółek powiązanych, w tym skarżącej powołuje się na "zgromadzone dowody" lub "materiał dowodowy", ponieważ treść uzasadnienia decyzji nie budzi wątpliwości na jakiej podstawie sformułowano ustalenia faktyczne.

Zastrzeżeń Sądu nie budzi także konkluzja o roli M.J., jako osoby pośrednio spajającej działania wszystkich zależnych podmiotów. Jakkolwiek słuszne jest stwierdzenie Skarżącej, że nie przedstawiono żadnego dowodu obiektywnego potwierdzającego, że to M.J. podejmował osobiście decyzje dotyczące produkcji rolnej przez poszczególne spółki, lecz nie podważa to pozytywnej oceny ustaleń o istnieniu powiązań kapitałowych i osobowych pomiędzy spółkami. Istotne znaczenie ma tutaj fakt, iż jedynym wspólnikiem powiązanych spółek była P S.A., w której jedynym akcjonariuszem był (i pozostaje) M.J.. Dodatkowo, czego dowiódł organ, spółki nie były gospodarczo samodzielne, prowadziły działalność rolniczą w zbliżony sposób, nie konkurowały z sobą, korzystały z tych samych dostawców usług, w skład ich zarządów wchodziły te same osoby, w tym powiązane rodzinnie z M.J.. Suma tych ustaleń wskazuje na powiązania spółek oraz to, że ich mienie było wykorzystywane do spójnej działalności prowadzonej w ramach większego przedsięwzięcia gospodarczego, a elementem wiążącym te spółki oraz owo przedsięwzięcie, była P S.A., w której jedynym akcjonariuszem był właśnie M.J..

Niezasadny jest zarzut przypisujący organowi stwierdzenie o tym, że warunkiem uzyskania wsparcia jest posiadanie przez rolnika sprzętu rolnego, ponieważ był to tylko jeden z argumentów użytych dla uargumentowania wniosku o niesamodzielności gospodarczej spółki.

Pozostałe zarzuty spółki znalazły bezpośrednią lub pośrednią odpowiedź we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.

Z tych też powodów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.