Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 26/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 a ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1857
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2023 r. sprawy ze skargi K. E. U. w J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 15 listopada 2022 r. nr 2001-IOD.48.57.2022 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, po rozpatrzeniu odwołania K. UAB w J. (dalej skarżący, przewoźnik) od decyzji Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Białymstoku z dnia 12 sierpnia 2022 r. nr 318000-COC3.48.1194.2021.GB (błędnie wskazanej w sentencji organu II instancji na 20.01.2022 r.) o nałożeniu kar pieniężnych w wysokości po 10.000 zł za niewywiązanie się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, tj. niezapewnienie przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT20210421008716 oraz zgłoszeniem SENT20210421008923 przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tymi zgłoszeniami (łącznie 20.000 zł), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 21 kwietnia 2021 r. po zakończeniu rejestracji zgłoszenia do systemu monitorowania przewozów drogowych wraz z numerem referencyjnym zgłoszenia SENT20210421008716 oraz SENT20210421008923 Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku wezwał przewoźnika do przedstawienia środka transportu [...]/[...] wraz z towarem w Oddziale Celnym w Suwałkach. 22 kwietnia 2021 r. o godzinie 18:15 zgłosił się do kontroli na placu OC Suwałki kierowca Pan A.D., kierujący wyżej wymienionym środkiem transportu. Funkcjonariusze Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku rozpoczęli kontrolę przewozu realizowanego za zgłoszeniem SENT20210421008716 oraz SENT20210421008923. Przedmiotem przewozu był towar klasyfikowany do pozycji Nomenklatury Scalonej CN3820 (Frostox) oraz CN3820 (Tyfocor L Konzentrat) przewożony tranzytem przez terytorium Polski. Towary klasyfikowane do tych pozycji CN podlegają rygorom ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. W ww. zgłoszeniach SENT zgłoszony był lokalizator nr A21-AM23XB-0. W wyniku analizy zgłoszeń SENT20210421008716 oraz SENT20210421008923 stwierdzono brak przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu o numerach rejestracyjnych [...]/[...] na części trasy przejazdu od Świecka do Suwałk. Zdarzenie to wystąpiło w okresie tj. od 21.04.2021, godz. 16:11:43 do 22.04.2021, godz. 15:59:52 (przerwa wyniosła 23:48:09). Mając powyższe na uwadze sporządzono protokół z kontroli przewozu towarów środkiem transportu określonym w art. 2 pkt 11 lit. a ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi z dnia 23 kwietnia 2021 r., w którym opisano stwierdzone nieprawidłowości oraz protokół nr MKR2021131457 i nr MKR2021131490. Kierujący pojazdem w obecności funkcjonariuszy celno-skarbowych podpisał przedmiotowy dokument.

Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku postanowieniem z 26.08.2021 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia warunków przewozu towarów za zgłoszeniem do rejestru monitorowania przewozów SENT20210421008716 i SENT20210421008923. W toku przeprowadzonej kontroli, kierowca zespołu pojazdów Pan A.D. wyjaśnił, że był przekonany, iż lokalizator w telefonie komórkowym był włączony i pokazywał dane lokalizacyjne. Lokalizator został włączony w Polsce na parkingu, podczas przekazywania samochodu od drugiego kierowcy. Kierowca twierdził, iż nie wyłączał lokalizatora i nie wiedział, że dane lokalizacyjne nie były przekazywane. Nie otrzymał od firmy informacji o niesprawności lokalizatora.

W toku prowadzonego postępowania organ I instancji w dniu 26.08.2021 r. wystąpił do przewoźnika z wezwaniem do udzielenia wyjaśnień, co było przyczyną nieprzesyłania do systemu SENT na całej trasie przejazdu przez terytorium Polski danych geolokalizacyjnych środka transportu o nr rej. [...]/[...] podczas realizacji przewozu towaru za zgłoszeniem do rejestru monitorowania przewozów SENT20210421008716 i SENT20210421008923. Pismem z 19.09.2021 r. strona za pośrednictwem pełnomocnika wniosła o przeprowadzenie dowodów, w tym z oświadczenia kierowcy na okoliczność używania geolokalizatora oraz przyczyn nieodbieranie sygnału przez system PUESC.

Postanowieniem z 3.11.2021 r. organ I instancji odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka Pana A.D. na okoliczność używania lokalizatora nr A21-AM23XB-0 podczas przewozu towaru za zgłoszeniem SENT20210421008716 i SENT20210421008923.

Ze znajdujących się w aktach sprawy informacji z Centrum Informatyki Resortu Finansów wynikało, iż w okresie realizacji zgłoszeń SENT20210421008716 i SENT20210421008923 nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT-GEO. Z pisma wynika ponadto, iż w trakcie realizacji w/w zgłoszeń odnotowano przerwy techniczne w działaniu systemu SENT-GEO, które mogłyby wpłynąć na opóźnienia przyjmowania danych od operatorów ZSL lub lokalizatorów Mobilnych Aplikacji Kierowcy w okresach: w dniu 27.04.2021 r. w godz. 11:00 - 12:00, w dniu 28.04.2021 r. w godz. 12:00- 14:00.

Decyzją z 20.01.2022 r. nr 318000-COC3.48.1194.2021.GB Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku nałożył na przewoźnika kary pieniężne w wysokości po 10.000 zł za niewywiązywanie się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, tj. niezapewnienia przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniami SENT20210421008716 i SENT20210421008923 przykazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tymi zgłoszeniami.

Na skutek wniesionego odwołania strony skarżącą, decyzją z 14.04.2022 r. nr 2001-IOD.48.10.2022 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, nakazując przede wszystkim zbadanie przesłanki "interesu publicznego" umożliwiającej odstąpienie od kary.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją nr 318000-COC3.48.1194.2021.GB z 12.08.2022 r. Naczelnik Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku ponownie nałożył na przewoźnika kary pieniężne w wysokości po 10.000 zł za niewywiązywanie się z w/w obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.

Odwołanie wniosła K. UAB w J.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku decyzją z dnia 15 listopada 2022 r. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji, podzielił w całości ustalenia faktycznego organu oraz zastosowane przepisy. Odnosząc się do zarzutów zauważył, że przewoźnik nie zapewnił w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego w/w zgłoszeniami przykazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Dążąc do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy organ I instancji wzywał stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie i nie pominięto żadnych istotnych dowodów. Organ I instancji ponadto odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy środka transportu - Pana A.D., z uwagi na okoliczność, iż inne dowody przedstawiały złożone przez niego wyjaśnienia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ uwzględnił wyjaśnienia złożone przez kierowcę do protokołu z kontroli z 23.04.2021 r. oraz protokołu przesłuchania z 23.04.2021 r.

Zgodnie z aktami sprawy nie odnotowano również wadliwego działania systemu SENT-GEO. Odnotowane przerwy techniczne mogły wpłynąć jedynie na opóźnienia w przyjmowaniu danych, a nie na brak ich przekazywania. Organ odwoławczy podzielił stanowisko, iż korzystanie z lokalizatorów z wgraną aplikacją związane jest z koniecznością przestrzegania zasad opisanych w instrukcji instalacji i obsługi instalacji aplikacji kierowcy SENT-GEO. Zarówno instrukcja jak i aplikacja nie stanowią źródła prawa z którego obywatele mogliby wywodzić swe prawa i żądać ich ochrony, co zaznaczył także organ I instancji w zaskarżonej decyzji, jednakże stanowią one ułatwienie dla przewoźników w korzystaniu tych aplikacji. W zaskarżonej decyzji zauważono, iż zarówno kierowca jak i przewoźnik mają możliwość zweryfikowania prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych i weryfikacji odnotowanej pozycji geolokalizacyjnej zarówno poprzez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowych-Celnych (PUESC) jak i Aplikację Mobilną Kierowcy. To natomiast na przewoźniku spoczywa obowiązek dołożenia wszelkiej staranności w wypełnieniu obowiązków nałożonych przepisami prawa, szczególnie w wyposażeniu środka transportu w urządzenie przekazujące dane geolokalizacyjne i zapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT. Z zebranego materiału dowodowego wynikało, iż skarżąca była już uczestnikiem przewozów objętych ustawą SENT, zatem miała wiedzę i doświadczenie w zakresie działania aplikacji SENT-GEO jak i obowiązków nałożonych na przewoźnika ustawą SENT.

Zdaniem organu odwoławczego ustawodawca w ustawie o SENT uwzględnił zasadę proporcjonalności, stosując różne stawki kar za różne przewinienia. Wskazać należy, iż brak przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych na trasie przejazdu przez terytorium Polski jest ciężkim naruszeniem zasad monitorowania, które uniemożliwia wykonanie kontroli przewozu. Brak danych geolokalizacyjnych nie pozwala monitorować całej trasy przejazdu, a co za tym idzie ustalić, którędy nastąpił przejazd w trakcie przerw w nadawaniu danych, czy odbyły się postoje i czy nie nastąpił przeładunek towaru. W tej sytuacji niemożliwe jest do ustalenia czy towar został przywieziony w takiej samej ilości co wywieziony z Polski. To zaś skutkuje brakiem możliwości ustalenia, czy nie zaistniało realne zagrożenie interesów fiskalnych skarbu państwa poprzez uszczuplenie w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT i akcyza).

Odnosząc się do błędnej wykładni interesu publicznego i nie odstąpienia od nałożenia "podwójnej" kary pomimo że przemawiał za tym interes publiczny organ odwoławczy podkreślił, że decyzja organu związana z odstąpieniem od kary ma charakter uznaniowy. A w związku z tym nawet spełnienie przesłanek w postaci istnienia ważnego interesu przewoźnika czy też interesu publicznego, nie oznacza obowiązku udzielenia przez ten organ ulgi, a jedynie stwarza taką możliwość. Odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym i nie może być powszechnie stosowana. Badając istnienie przesłanki ważnego interesu przewoźnika, pomimo nie przedstawienia dokumentów w tym zakresie przez stronę, organ I instancji samodzielnie badał przesłanki przemawiające za odstąpieniem od nałożenia kary. Z zebranych informacji pozyskanych ze strony internetowej Spółki wynika, że firma prowadzi działalność od ponad 31 lat i zatrudnia 16 pracowników. Roczny obrót firmy w 2021 r. kształtował się na poziomie 604.034 euro. Kapitał autoryzowany wynosi 57.920 euro. Według danych z lipca 2022 r. firma jest właścicielem 9 pojazdów.

Zadaniem organu odwoławczego powyższe dane nie wskazywały na złą sytuację finansową Spółki. Strona nie przedstawiła w toku postępowania żadnych danych dotyczących jej obecnej sytuacji finansowej i informacji o ciążących na niej zobowiązaniach. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał, że brak jest przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przez pryzmat zagrożenia funkcjonowania prowadzonej działalności lub znacznego pogorszenia jej sytuacji finansowej, W opinii organu mając na uwadze cel ustawy, tj. prewencyjny charakter, ochronę legalnego obrotu, nieuchronność kary oraz jej wysokość za takie naruszenia, nie leży w interesie publicznym odstąpienie od jej nałożenia. Konieczność uregulowania przez przewoźnika kar administracyjnych, zgodne będzie z celem tych regulacji prawnych i miejmy nadzieję, że w przyszłości wyeliminuje powstanie dalszych nieprawidłowości przez ten podmiot. Wskazane przez Stronę argumenty nie są sytuacjami nadzwyczajnymi, które wskazywałyby na istnienie ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kar pieniężnych.

Organ odwoławczy podniósł, że strona pomimo pouczeń nie wykazała żadnych powodów ani okoliczności świadczących o wyjątkowej sytuacji związanej z nieprzekazywaniem danych geolokalizacyjnych. Brak przekazywania danych wynikał bezpośrednio z zaniedbania strony.

Organ odwoławczy podzielił zatem ocenę Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku, który po przeanalizowaniu wszystkich możliwych powodów zarówno po stronie ważnego interesu strony jak i interesu publicznego nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W związku z powyższym organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia skarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, względnie umorzenia postępowania w sprawie jak wnosiła Strona.

Skargą na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zaskarżyła firma K. UAB w J., reprezentowana przez pełnomocnika.

Skarżący zarzucił decyzji:

1. art 122, art. 187 § 1, art. 191, a także art. 120 i art. 121 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, polegające na zignorowaniu dowodu z oświadczenia kierowcy pojazdu, na okoliczność używania geolokalizatora, jak i jego zeznania złożonego do protokołu, co powinno prowadzić w momencie kontroli do ustalenia przyczyn braku nadawania sygnału, np. w oparciu o oględziny urządzenia, ustalenie wersji oprogramowania, posłużenie się zapisami tachografu, a czynności tych zaniechano, z naruszeniem zasady dążenia do ustalenia prawdy materialnej, względnie przeprowadzenie dalszego przesłuchania kierowcy na te okoliczności;

2. art. 10a ust. 1 i 2, art. 10c ust. 1 oraz art. 22 ust. 2a ustawy SENT, poprzez uznanie, iż przepisy te znajdują konkretyzację w opublikowanej na stronie internetowej https://puesc.gov.pl/sent instrukcji związanej z instalacją i obsługą instalacji SENT-GEO, w sytuacji, gdy instrukcja nie może stanowić źródła prawa, w świetle art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, co jest okolicznością oczywistą widoczną prima facie i przez to naruszenie ma charakter rażący,

3. art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez prowadzenie postępowania mimo, iż interes fiskalny Państwa nie był zagrożony,

4. art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy SENT poprzez wadliwą wykładnię w wyniku której uznano za dopuszczalne nałożenie nieznanych ustawie podwójnych kar za naruszenia wskazane w tym przepisie, podczas jednego przewozu wykonywanego przez środek transportu, tylko z tej przyczyny, że przewóz odbywał się za dwoma listami przewozowymi i dokonano do nich dwóch zgłoszeń, podczas gdy z przepisów nie wynika uprawnienie do multiplikowania kar, w zależności od liczby zgłoszeń SENT związanych z danym pojedynczym przewozem, przez co działanie takie stanowi rażące naruszenie tego przepisu, który nie upoważnia nakładania kar za niezapewnienie sygnału geolokalizacyjnego w zależności od liczby zgłoszeń SENT objętych jednym przewozem, tym samym uchyleniu powinna podlegać decyzja w zakresie kary 10.000 zł.

Na tej podstawie wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w całości, względnie skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu przeprowadzenia środków dowodowych zawnioskowanych przez skarżącego w toku postępowania, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu. Zaskarżona decyzja została bowiem wydana w oparciu o prawidłowo zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego a jej wydanie poprzedziło prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne.

Zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, obowiązujące w dniu przeprowadzenia kontroli, określa ustawa z dnia 9.03.2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1857 ze zm.), zwana ustawą SENT.

W myśl art. 4 ust. 1 ustawy SENT, środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne. Zgodnie z ust. 2 w/w artykułu, rejestr jest prowadzony w systemie teleinformatycznym. Z treści art. 7 ustawy wynika, że gdy przewóz towarów ma miejsce z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego, przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia.

Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Stosownie do treści ust. 2 w/w artykułu przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1 w lokalizator.

Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest to, że 22.04.2022 r. kierowca Pan A.D. zgłosił się do kontroli w wyznaczonym miejscu i funkcjonariusze Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku rozpoczęli kontrolę zespołu pojazdów o nr rejestracyjnych [...]/[...]. W/w środkiem transportu przewożony był towar klasyfikowany do pozycji Nomenklatury Scalonej CN 3820 - Frostox i Tyfocor L Konzentrat w ilościach 510 kg i 5680 kg. Towar ten podlegał rygorom ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Jako dowód zgłoszenia towaru do systemu kierowca okazał nr referencyjne SENT20210421008716 i SENT20210421008923. W zgłoszeniach tych wskazano lokalizator A21-AM23XB-0. Podczas kontroli stwierdzono brak przekazywania do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych o aktualnym położeniu środka transportu na części trasy przejazdu od godziny 16:11:43 dnia 21.04.2021 r. do godziny 15:59:52 dnia 22.04.2021 r. (przerwa wyniosła 23:48:09). Stwierdzone nieprawidłowości zostały spisane w sporządzonym przez funkcjonariuszy Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku protokół z kontroli z 23.04.2021 r.

Niesporne zatem jest w niniejszej sprawie, że przewoźnik korzystał z w/w lokalizatora, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa KAS, służące do monitorowania trasy przewozu. Dla poprawnego działania systemu niezbędna jest dostępność sygnału GPS, jak również przekazywanie tego sygnału do systemu (dostęp do Internetu).

Aplikacja kierowcy SENT - GEO zapisuje dane geolokalizacyjne nawet w przypadku braku dostępu do Internetu. Po odzyskaniu dostępu dane te są przekazywane w tle z opóźnieniem. Braki w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych lokalizatora mogą nastąpić jedynie przez świadome działanie tj.: położenie urządzenia lokalizacyjnego uniemożliwiającego dostęp do danych GEO. Z Instrukcji Użytkownika Mobilnej Aplikacji Kierowcy SENT GEO wynika, że utrata połączenia GPS jest sygnalizowana w sposób jednoznaczny. Najpierw pojawia się kolor pomarańczowy kontrolki a następnie czerwony. Ustawa SENT reguluje przypadki okresowego zaniku sygnału GPS. Kierowca może kontynuować przewóz w przypadku niesprawności lokalizatora trwającej nie dłużej niż godzinę (art. 10c ust. 1ustawy SENT). W przypadku natomiast przerwy w działaniu lokalizatora trwającej dłużej niż godzinę kierowca jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Dopiero po usunięciu nieprawidłowości kierowca może kontynuować przewóz towaru (art. 10c ust.3 ustawy SENT).

W przedmiotowej sprawie kierowca nie zastosował się do nakazów ustawy. Analiza trasy w systemie SENT wskazuje bowiem, że w trakcie przewozu w okresie od godziny 16:11:43 dnia 21.04.2021 r. do godziny 15:59:52 dnia 22.04.2021 r. wystąpiła przerwa (przerwa wyniosła 23:48:09), w przekazywaniu lokalizacji a długość przerwy wyniosła prawie dobę.

Trafnie organ wskazuje, że nie wystarczające jest wyposażenie pojazdu w lokalizator. Konieczne jest podjęcie dalszych działań zmierzających do zapewnienia przekazywania do rejestru SENT danych geolokalizacyjnych środka transportu. Kierowca nie wykonał nakazów ustawowych odnośnie przekazywania danych geolokalizacyjnych. Spowodował przez to sytuację, że nie był widoczny dla kontrolujących w trakcie przejazdu, tym samym zaistniało ryzyko wystąpienia możliwości nielegalnego obrotu towarem. Mógł tego dokonać w czasie gdy dane dotyczące aktualnego położenia przewozu nie były przekazywane do systemu. Oznacza to zatem, że stworzył potencjalne ryzyko utraty dochodów budżetu państwa.

Podkreślić przy tym należy, iż Sąd w całości podziela argumentację organów, iż powołana wyżej instrukcja nie stanowi źródła prawa z którego obywatele mogliby wywodzić swe prawa i żądać ich ochrony. Jednakże instrukcja ta sanowi pewne wyjaśnienie działania aplikacji i swego rodzaju pomoc przy jej obsługiwaniu. Zarówno kierowca jak i przewoźnik mają możliwość zweryfikowania prawidłowości działania systemu SENT w zakresie poprawności przesyłania danych geolokalizacyjnych i weryfikacji odnotowanej pozycji geolokalizacyjnej zarówno poprzez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowych-Celnych (PUESC) jak i Aplikację Mobilną Kierowcy. Zaakcentować przy tym należy, że przewoźnik nie ma obowiązku jej stosowania, czy też korzystania z niej, ale to na przewoźniku spoczywa obowiązek dołożenia wszelkiej staranności w wypełnieniu obowiązków nałożonych przepisami prawa, szczególnie w wyposażeniu środka transportu w urządzenie przekazujące dane geolokalizacyjne i zapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT. Rolą bowiem profesjonalnego przewoźnika prowadzącego działalność gospodarczą związaną z transportem "towarów wrażliwych" jest podjęcie takich rozwiązań organizacyjnych (w tym przeszkolenie osób wysyłających zgłoszenia do rejestru oraz kierowców pojazdów), aby zadośćuczynić wymogom stawianym przez poszczególne ustawy regulujące transport drogowy. Przygotowanie urządzenia do przekazywania danych leży w gestii przewoźnika, np. takie jak naładowanie baterii urządzenia czy aktualizacja oprogramowania, zatem argumentacja Skarżącego o możliwej przyczynie wadliwego działania jest nietrafiona, bowiem nie leży ona po stronie organu, a świadczy o niedochowaniu należytej staranności przez przewoźnika. Organ nie dysponował prawie dobę danymi lokalizacyjnymi pojazdu co uniemożliwiło jego prawidłowy monitoring. Podkreślić również należy, że w tym czasie kierowca przejechał około 650 km, na odcinku od Świecka do Suwałk.

Zgodnie z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: O.p.) – stosowanym odpowiednio, podobnie jak i pozostałe przepisy O.p., z mocy art. 26 ust. 5 ustawy o SENT - organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W tym celu podejmuje wszelkie niezbędne działania celem wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.) oraz jest zobowiązany zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 i 2 O.p.). W sprawie niniejszej analiza wszystkich znajdujących się w aktach sprawy dowodów, przy zastosowaniu zasad logiki i doświadczenia życiowego, doprowadziła organ do trafnej konkluzji o tym, że doszło do naruszenia wskazanych przepisów. Konkluzji tej nie podważa stanowisko przedstawione w skardze ani przedstawione przez nią twierdzenia, co do konieczności przedstawienia dodatkowych dowodów. Dowody zostały ocenione w całokształcie, bez przekroczenia zasady swobodnej ich oceny, zaś uzasadnienia decyzji są w tym zakresie wyczerpujące. Przepisy art. 133 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 O.p. nie zostały również naruszone, bowiem uzasadnienia decyzji zawierają wyczerpujące przedstawienie stanu faktycznego, stanowiska organu odnośnie oceny dostępnych dowodów oraz zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz skierowania decyzji do właściwej strony tego postępowania. Wyłącznie zaprzeczenie okolicznościom podnoszonym przez organ jest niewystarczające, do powzięcia ustalenia innego niż poczyniły organy i do odmowy zastosowania przepisów stanowiących podstawę ukarania. Słusznie organ I instancji odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy środka transportu - Pana A.D., z uwagi na okoliczność, iż inne dowody przedstawiały złożone przez niego wyjaśnienia. Ponawianie ich w tych okolicznościach było zbędne, zaś samo twierdzenie, że kierowca uznał, że geolokalizator był włączony i nadawał sygnał, wynikało ze sporządzonego protokołu kontroli z dnia 23 kwietnia 2021r. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ zatem uwzględnił wyjaśnienia złożone przez kierowcę do protokołu z kontroli z 23.04.2021 r. oraz protokołu przesłuchania z 23.04.2021 r. Nadto podnoszone wątpliwości o niedziałaniu systemu zostały przez organ I instancji zweryfikowane w toku postępowania poprzez zwrócenie się do Centrum Informatyki Resortu Finansów poinformowało, iż w okresie realizacji zgłoszeń SENT20210421008716 i SENT20210421008923 nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT-GEO. W trakcie realizacji tych zgłoszeń odnotowano jedynie przerwy techniczne w działaniu systemu SENT-GEO, które mogłyby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL lub lokalizatorów Mobilnych Aplikacji Kierowcy w okresach: w dniu 27.04.2021 r. w godz. 11:00 - 12:00, w dniu 28.04.2021 r. w godz. 12:00-14:00. Wskazać jednak należy, że w/w przerwy techniczne mogły wpłynąć jedynie na opóźnienia w przyjmowaniu danych, a nie na brak ich przekazywania.

Twierdzenie zatem, że działanie kierowcy nie było celowe i zamierzone, a transport nie spowodował uszczuplenia należności publicznoprawnych, nie może spowodować odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika. Przewoźnik nie dochował należytej staranności przy planowaniu przewozów, ich organizacji oraz przeszkoleniu kierowców w zapewnieniu przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, czyli sprostać przepisom art. 10a ust. 1 ustawy SENT.

W myśl art. 22 ust. 2a ustawy SENT na przewoźnika za naruszenie normy art. 10a ust. 1 ustawy SENT nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. W przedmiotowej sprawie z uwagi na to, że przewóz dotyczył dwóch odrębnych zgłoszeń SENT organ zastosował w/w karę za każde zgłoszenie. Kary pieniężne nakładane na są bowiem na przewoźnika zgodnie z przepisami ustawy SENT i nie są powiązane z przewozem, a dotyczą zgłoszenia (takimi pojęciami posługuje się przepis art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1). Skarżący dokonał dwóch zgłoszeń, a zatem kary mimo, że dotyczyły jednego przejazdu związane były z dwoma zgłoszeniami. W zgłoszeniu SENT20210421008716 podmiotem wysyłającym towar był H. GmbH, a w zgłoszeniu SENT20210421008923 był T. GmbH. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z dwoma dostawami wykonanymi jednym środkiem transportu, co jest zgodne z definicją zgłoszenia wskazaną w art. 2 pkt 16 ustawy SENT. Przewoźnik w takiej sytuacji zobowiązany był i co uczyniła Spółka do dokonania dwóch zgłoszeń. Każda z wymierzonych kar dotyczy odrębnej przesyłki i odrębnego zgłoszenia SENT. Okoliczność, że przewoźnik realizował przewóz dwóch odrębnych przesyłek, umieszczając je na jednym środku transportu nie ma wpływu na obowiązki jakie nakłada na przewoźnika ustawa. Ponadto w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z drobnym uchybieniem, a z sytuacją kiedy przewoźnik nie przekazywał aktualnych danych geolokalizacyjnych umożliwiających śledzenie przez prawie całą dobę, co oznacza, że przejechał prawie całą trasę wyznaczoną w Polsce od Świecka do Suwałk bez przekazania tych danych. Nie może to świadczyć o drobnym uchybieniu. W tym zakresie można przytoczyć wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2022 r. sygn. akt II GSK 787/20, w którym odnosząc się do podwójnego ukarania za każde zgłoszenie SENT (przy czym co do jednego objętego tym samym transportem dane geolokalizacyjne były przesyłane prawidłowo) podniesiono, że zapewnienie aktualnych danych geolokalizacyjnych w odniesieniu do środka transportu należy przy tym odnosić nie do środka transportu w ogólności, ale w odniesieniu do podlegającej odrębnemu monitorowaniu przysyłki przewożonej tym samym środkiem transportu (CBOSA). Sąd podziela powyższe stanowisko, że dane geolokalizacyjne muszą dotyczyć konkretnego zgłoszenia, a zatem w sytuacji kiedy jednym środkiem transportu są przewożone różne towary, każdy wymagający zgłoszenia SENT, decydujące znaczenie przy wymierzaniu kary ma konkretne zgłoszenie SENT, a nie transport jako całość.

Zdaniem składu orzekającego organy obu instancji prawidłowo uznały w sprawie brak podstaw do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o co wnosił skarżący przewoźnik. W tym zakresie pierwotna decyzja organu I instancji z 20 stycznia 2022 r. została uchylona i organ I instancji ponownie musiał ocenić te przesłanki, co świadczy o tym, że organy każdy przypadek badają indywidualnie. W świetle ustawy SENT odstąpienie bowiem od nałożenia kary pieniężnej nie jest czysto uznaniowe, ale wymaga wykazania przez przewoźnika lub dostrzeżenia z urzędu wystąpienia materialnoprawnych przesłanek warunkujących możliwość zastosowania instytucji.

Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust.3. W myśl art. 26 ust. 3 ustawy SENT organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1. nie stanowi pomocy publicznej, albo

2. stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie,

3. udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

4. stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust.4

Zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.

Instytucja odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej , o której mowa w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, jest oparta na tzw. uznaniu administracyjnym. Posłużenie się niedookreślonymi pojęciami "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu społecznego" wymaga każdorazowego dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, jakie kryją się pod ww. pojęciami. Zasadniczy wpływ na sprecyzowanie pojęć ma orzecznictwo sądowe.

Skład orzekający w sprawie prezentuje stanowisko zbieżne z tą linią orzecznictwa NSA, która pojęcia "ważny interes przewoźnika" i oraz "interes publiczny" rozumie analogicznie do pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej (vide, między innymi, wyroki NSA o sygn. II GSK 1052/20, II GSK 406/20, II GSK 362/20, II GSK 220/20, II GSK 1498/19, II GSK 629/19, II GSK 1112/19, II GSK 360/19, II GSK 855/20, II GSK 864/20). W przywołanych orzeczeniach, NSA podkreślił, że wystąpienie ważnego interesu przewoźnika uzasadniają nadzwyczajne, losowe sytuacje, takie jak: utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe przewoźnika wiążące się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary. Pojęcia tego nie należy przy tym ograniczać jedynie do nadzwyczajnych, losowych sytuacji, na które strona nie miała wpływu. Ważnym interesem przewoźnika będzie także sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania. Pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" nie można jednak utożsamiać z subiektywnym przekonaniem przewoźnika o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. "Interes publiczny" natomiast to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. W wyrokach wydanych w sprawach o sygn. II GSK 855/20 i II GSK 864/20, NSA wskazał, że wprowadzenie przesłanki "interesu publicznego" do art. 22 ust. 3 ustawy SENT oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje zbieżne z tym interesem. Ustalenie przez organ kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest płacenie należności w pełnej wysokości, drugą – wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi. Organ w danym przypadku powinien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Dokonując "ważenia" obu wartości organ powinien uwzględnić także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa.

Z ustaleń organu, niepodważonych przez przewoźnika, wynika, że skarżąca firma pomimo przekazanej informacji co do możliwości i przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, nie wskazała zindywidualizowanych okoliczności mogących stanowić podstawę do zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, jak też nie złożyła wniosku o pomoc "de minimis". Organ ustalił z urzędu, że firma prowadzi działalność od ponad 31 lat i zatrudnia 16 pracowników. Roczny obrót firmy w 2021 r. kształtował się na poziomie 604.034 euro. Kapitał autoryzowany wynosi 57.920 euro. Według danych z lipca 2022 r. firma jest właścicielem 9 pojazdów. Powyższe dane nie wskazują na złą sytuację finansową Spółki. Strona nie przedstawiła w toku postępowania żadnych danych dotyczących jej obecnej sytuacji finansowej i informacji o ciążących na niej zobowiązaniach. Mając na uwadze powyższe słusznie organy uznały, że brak jest przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przez pryzmat zagrożenia funkcjonowania prowadzonej działalności lub znacznego pogorszenia jej sytuacji finansowej.

Nadto to nie był pierwszy przewóz towarów regulowanych ustawą SENT, co oznacza, że musiała posiadać wiedzę na temat nałożonych ustawą na przewoźnika obowiązków wynikających z przepisów tej ustawy. Zasadniczym obowiązkiem przewoźnika dokonującego przewozów tzw. "towarów wrażliwych" jest takie zorganizowanie przewozów, aby ich przebieg nie naruszał przepisów ustawy SENT. W ramach tego obowiązku mieści się właściwe przeszkolenie kierowców w zakresie obsługi aplikacji kierowcy SENT – GEO.

Zdaniem składu orzekającego prawidłowa jest także konkluzja organu o braku wystąpienia w sprawie przesłanki "ważnego interesu publicznego" uzasadniającego zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary.

Ustawa SENT ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Celem zapewnienia skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania (kontroli) przewozu towarów uznanych za "wrażliwe" ustawodawca uznał, by przewóz niektórych towarów był rejestrowany i monitorowany na całej trasie przewozu, dostrzegając konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu tego typu towarów. Działania te mają za zadanie wyeliminować pozaewidencyjny obrót, zaniżenie podstawy opodatkowania i sprzedaż poza ewidencją. W sposób bezpośredni wpływają na poprawność rozliczenia z budżetem

Państwa, eliminując obrót poza ewidencją, stanowiący oszustwo będące następstwem celowego działania takiego podmiotu. Kary przewidziane w ustawie nie mają charakteru fiskalnego ale przede wszystkim prewencyjny. Charakter represyjny przepisów ustawy powinien odnosić się do podmiotów nieuczciwych, dokonujących przestępstw gospodarczych. Prewencja obejmuje wszystkie podmioty.

Przekazywanie danych geolokalizacyjnych środka transportu jest jednym z elementów składających się na mechanizm zapewnienia integralności rejestrowania i monitorowania przewozu towarów na całej trasie. Ustawa SENT nałożyła na uczestników sytemu przewozu towarów obowiązki, z naruszeniem których powiązała sankcje finansowe, określone co do wysokości. Naruszenie, którego dopuścił się przewoźnik ma kluczowe znaczenie dla systemu monitorowania. Brak informacji o bieżącym położeniu środka transportu uniemożliwia ciągłość monitorowania. Nie jest wykluczone, że w tym okresie gdy pojazd nie podlega monitoringowi, może dojść do naruszenia prawa mającego wpływ na kluczowe podatki (VAT, akcyza). Może bowiem wystąpić obrót poza ewidencją a to ma bezpośredni wpływ na dochody budżetu. Naruszenie to jest istotne z perspektywy działania całego systemu monitorowania i nie stanowi wyłącznie nieistotnego uchybienia formalnego. Jest następstwem braku należytej staranności kierowcy, za którego zachowanie ponosi odpowiedzialność przewoźnik.

Zasada proporcjonalności kary do wagi naruszenia została uwzględniona przez ustawodawcę, który przewidział różne ale określone w sztywnych kwotach stawki kar za różne przewinienia. Jak trafnie zauważył organ, zasada proporcjonalności jest także realizowana poprzez wprowadzenie progów ilościowych determinujących objęcie określonych towarów systemem monitorowania. Zarzucanie organowi naruszenia zasady proporcjonalności nałożonej kary do wagi przewinienia, przy wiedzy o sztywnych stawkach kar przewidzianych przez ustawodawcę, których wysokości organ nie może miarkować, nie może być inaczej odebrane jak nieudolna próba przerzucenia na organy stosujące przepisy ustawy SENT odpowiedzialności za naruszenie jej przepisów przez przewoźnika a także jako próba podważenia obowiązujących przepisów prawa.

Fakt odstąpienia od wymierzenia kary powoduje, że dany uczestnik systemu monitorowania przewozów, który nie stosuje się do jej unormowań będzie w korzystniejszej sytuacji niż pozostali uczestnicy systemu dopuszczający się podobnych uchybień. Odstąpienie od kary ze względu na interes strony jak i interes publiczny spełnia kryterium udzielenia pomocy "de minimis", a co za tym idzie z strona powinna złożyć wniosek o udzielenie takiej pomocy zgodnie z wymogami ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 743, ze zm.).

Reasumując, skład orzekający w całej rozciągłości podzielił ustalenia faktyczne organu (niepodważone w sprawie przez skarżącego) jak i ocenę prawną sprawy, skoncentrowaną na analizie wystąpienia materialnoprawnych przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w okoliczności kontrolowanego przypadku. Kontrolowany przewóz towarów wrażliwych nie był pierwszym realizowanym przez skarżącego przewoźnika przewozem zarejestrowanym w systemie SENT (vide: niepodważone ustalenia organu), przepisy ustawy SENT i wynikające z nich obowiązki przewoźnika oraz sankcje za ich nieprzestrzeganie winny być przewoźnikowi znane, naruszenie obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych środka przewozu było ewidentne i wynikało z niedochowania należytej staranności przez kierowcę, odstąpienie od nałożenia kary postawiłoby skarżącego w uprzywilejowanej sytuacji względem innych przewoźników, stwierdzone naruszenie nie było pierwszym naruszeniem przez przewoźnika przepisów ustawy i nie stanowi naruszenia formalnego (nieistotnej pomyłki), ewentualne zaś zapisy innych systemów monitorowania pojazdu nie mogą być dowodem przekazywania danych geolokalizacyjnych we właściwym systemie SENT – GEO. W czasie nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych system SENT-GEO działał bezawaryjnie a zatem nie istniały obiektywne przyczyny przerwy w transmisji danych poprzez aplikację w telefonie, skarżący nie wykazał zindywidualizowanych okoliczności wskazujących na istnienie "ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego" mogącego stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary.

Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.