Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 581/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 581/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 września 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek (spr.), Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Grzegorz Karcz, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2024 r., sprawy ze skargi U.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 8 maja 2024 r. nr SKO.Pod./4140/377/2024 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2024 r. - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Decyzją z 14 lutego 2024 r. Wójt Gminy I. (dalej: Wójt) ustalił U.B. (dalej: Skarżąca) łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2024 w kwocie 1 989 zł, w tym: podatek rolny - 1729 zł, podatek leśny - 260 zł i podatek od nieruchomości – 0 zł. W uzasadnieniu decyzji Wójt wskazał, że wymiaru podatku dokonano zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oraz w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach i lasach.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca zarzuciła bezpodstawne zwolnienie z podatku od nieruchomości należącego do niej budynku mieszkalnego, kwestionując ustalenia i twierdzenia Wójta odnośnie istnienia na jej nieruchomości budynku dworu.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 8 maja 2024 r., nr SKO.Pod./4140/ 377/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie (dalej: Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Wójta. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dowodów wynika, iż 20 listopada 2018 r. Skarżąca złożyła informację o nieruchomościach, obiektach budowlanych, gruntach i lasach, w której w zakresie podatku od nieruchomości do opodatkowania zostały zgłoszone budynki mieszkalne o pow. 84 m2, natomiast w części dotyczącej przedmiotów zwolnionych z opodatkowania wskazano grunty o łącznej powierzchni 3447 m2 oraz budynek drewnianej szopy o pow. 105,60 m2. Wójt ustalił jednak podatek od nieruchomości na kwotę 0 zł, przyjmując, że zwolnione od podatku są budynki o powierzchni 189,60 m2 oraz grunty o powierzchni 3200 m2. Za prawidłowe Kolegium uznało rozstrzygnięcie Wójta, gdyż z jego treści wynika, że powodem takiego rozstrzygnięcia był fakt, iż na nieruchomości znajdują się obiekty wpisane do gminnej ewidencji zabytków. Zgodnie z treścią uchwały Nr XXVII/175/20 Rady Gminy w I. z dnia 30 listopada 2020 r. w sprawie ustalenia stawek i zwolnień od podatku od nieruchomości, zwalnia się od podatku od nieruchomości m.in. budynki mieszkalne położone na terenach gospodarstw rolnych jak i na gruntach nie wchodzących w skład gospodarstw rolnych w Gminie I., na których znajdują się obiekty budowlane objęte gminną ewidencją zabytków, z wyjątkiem pomieszczeń, w których prowadzona jest działalność gospodarcza.

Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż działka nr [...], na której znajduje się budynek mieszkalny bezsprzecznie stanowi gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 333 ze zm. – dalej: u.p.r.), gdyż za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Działka nr [...] obejmuje natomiast użytki rolne o pow. 6,52 ha. Na działce tej znajdują się także obiekty budowlane objęte gminną ewidencją budynków, którym jest założenie dworsko-parkowe. Z treści pisma Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 19 czerwca 2020 r. wynika, że zespół dworsko-parkowy w K. dzieli się na część parkowo-rezydencyjną z dworem, altanką, istniejącą do [...] r. oficyną dworską, bramą zachowaną w formie kamiennych słupków, figurą [...] oraz pięcioma stawami i spichlerzem w części folwarcznej otoczonej owalem starodrzewu liściastego. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 16 stycznia 2017 r. wynika również jednoznacznie, że do gminnej ewidencji zabytków gminy I. wpisany został fragment usytuowany na części działki ewidencyjnej nr [...], a dokładnie jest to budynek dworu wraz z otaczającym go założeniem komponowanej zieleni /park krajobrazowy/ oraz przydrożną figurą [...], a zarówno budynek dworu jak i park krajobrazowy mają opracowaną dokumentację w postaci karty ewidencyjnej dworu oraz dokumentacji ewidencyjnej parku. Wykreślenie figury [...] z gminnej ewidencji zabytków pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Pozostałe obiekty nadal są bowiem ujęte w tej ewidencji.

W ocenie Kolegium, w niniejszym przypadku zasadnym było zastosowanie przez Wójta art. 21 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. – dalej: O.p.), gdyż w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. Decyzja Wójta jest zatem prawidłowa.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium stwierdziło, że w toku postępowania podatkowego nie ma miejsca na kwestionowanie zasadności wpisów do gminnej ewidencji zabytków. Organ podatkowy jest bowiem związany w tym zakresie zarówno powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, w tym również ww. uchwały, która stanowi akt prawa miejscowego, jak i treścią dokumentów urzędowych w postaci gminnej ewidencji zabytków. Kolegium podkreśliło przy tym, że ustalenia dokonane w toku postępowania podatkowego w zakresie charakteru obiektów budowlanych będących przedmiotem postępowania nie mają charakteru wiążącego dla postępowań prowadzonych w innym trybie. Jedynym skutkiem wydanej w niniejszej sprawie decyzji jest bowiem ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego. Tym samym, jeżeli w ocenie Skarżącej zlokalizowane na nieruchomości stanowiącej jej własność obiekty nie mają charakteru zabytkowego, może ona dążyć do wykreślenia ich z gminnej ewidencji zabytków na podstawie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Skarżąca w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze, zaskarżyła decyzję Kolegium w części dotyczącej zwolnienia z podatku od nieruchomości budynku o powierzchni użytkowej 189,60 m2. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 120, art. 122, art. 124, art. 180 oraz art. 210 § 4 O.p., które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta, jak również o zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca wskazała, że zwolniono z opodatkowania obiekt, który nie istnieje, gdyż na nieruchomości Skarżącej nie znajduje się żaden budynek dworu. Usytuowany jest wyłącznie budynek mieszkalny wybudowany w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, na które powołują się organy podatkowe, nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego.

Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, gdyż zaskarżona decyzja Kolegium odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że tożsame pod względem faktycznym i prawnym sprawy Skarżącej były już przedmiotem orzekania przez WSA w Krakowie, między innymi w sprawie zakończonej wyrokiem z 18 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 957/21. Sąd podziela argumentację zaprezentowaną w tym wyroku i wykorzysta ją w dalszej części uzasadnienia.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie, czy na nieruchomości Skarżącej znajdują się obiekty zabytkowe wpisane do gminnej ewidencji zabytków Gminy I. i w konsekwencji, czy znajduje do nich zastosowanie zwolnienie podatkowe, przewidziane w uchwale Rady Gminy I..

Rozstrzygając powyższy spór w pierwszej kolejności powołać należy przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie w sprawie. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 70 ze zm. - dalej u.p.o.l.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stosownie natomiast do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in.: osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3. Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 u.p.o.l., podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (...). Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie wartości wskazanych w ustawie. Art. 7 ust. 1 u.p.o.l. określa natomiast rodzaje gruntów, budynków i budowli podlegających zwolnieniu od podatku od nieruchomości.

Co istotne w rozpoznawanej sprawie, zgodnie z dyspozycją art. 7 ust. 3 u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ust. 1. Na podstawie tej delegacji ustawowej Rada Gminy I. podjęła w dniu 30 listopada 2020 r. uchwałę Nr XXVII/175/20 w sprawie ustalenia stawek i zwolnień od podatku od nieruchomości. Na jej podstawie zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki mieszkalne położone na terenach gospodarstw rolnych, jak i na gruntach nie wchodzących w skład gospodarstw rolnych w Gminie I., na których znajdują się obiekty budowlane objęte gminną ewidencją zabytków, z wyjątkiem pomieszczeń, w których prowadzona jest działalność gospodarcza.

Jak wynika z akt sprawy należąca do Skarżącej działka nr [...], na której znajduje się budynek mieszkalny stanowi gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.p.r. Zgodnie z tym przepisem za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Działka nr [...] obejmuje natomiast użytki rolne o pow. 6,52 ha.

W aktach sprawy znajduje się pismo Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie z 16 stycznia 2017 r., z którego wynika, że do Gminnej Ewidencji Zabytków utworzonej dla Gminy I. wpisany został fragment usytuowany na części działki ewidencyjnej nr [...] obejmujący budynek dworu wraz z otaczającym go założeniem komponowanej zieleni (park krajobrazowy) oraz przydrożną figurą [...] . Informacja taka wynika również z pisma Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 19 czerwca 2020 r. Potwierdzają to dołączone do akt dowody tj.: wyciąg z wykazu zabytków nieruchomych wpisanych do Gminnej Ewidencji Zabytków obejmujący pod. poz. [...] obiekt pn. "[...]" datowane na XVI-XIX wiek oraz dołączone do akt sprawy karty adresowe zabytku nieruchomego: nr [...] (dotycząca zespołu dworsko-parkowego), nr [...] (dotycząca założenia parkowego w zespole dworsko-parkowym).

Prawidłowo zatem, zdaniem Sądu, organy podatkowe obu instancji uznały, że przedmiotowy budynek powinien zostać zwolniony od podatku od nieruchomości na podstawie § 2 pkt 1 lit. a) ww. uchwały Rady Gminy I.. Został on bowiem wpisany do gminnej ewidencji zabytków co potwierdza obok samego wpisu karta adresowa [...] wraz ze znajdującą się na niej fotografią. Tym samym łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2024 zostało ustalone przez organy podatkowe we właściwej wysokości.

Nie zasługują na uwzględnienie argumenty podnoszone przez Skarżącą w złożonej skardze, że jej budynek mieszkalny nie stanowi dworu, gdyż został wybudowany w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku [...] r.

Ze znajdujących się w aktach sprawy pism Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie z 16 stycznia 2017 r., z 22 marca 2017 r. oraz z 19 czerwca 2020 r. wynika bowiem, że budynek dworu został odbudowany w latach 1959-1960 po pożarze, który miał miejsce w 1959 r. w miejscu pierwotnie istniejącego budynku, w obrysie murów obwodowych. Z kolei park dworski jest założeniem krajobrazowym z dobrze zachowanym starodrzewem, wśród którego są także pomniki przyrody. Organ ten wskazał, że budynek dworu oraz park krajobrazowy mają opracowaną dokumentację w postaci karty ewidencyjnej dworu oraz dokumentacji ewidencyjnej parku. Zdaniem Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie, zawarte w dokumentacjach materiały i informacje niezbicie dowodzą, że przedmiotowe założenie posiada znaczące wartości historyczne, krajobrazowe oraz architektoniczne, które są czytelne pomimo wprowadzonych zmian, które polegały na przekształceniu majątku o charakterze gospodarczo-rolniczego na rezydencjonalny w XIX w. Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków wyraźnie zatem wskazał w swoich pismach, dlaczego przedmiotowy budynek jest wpisany do ewidencji zabytków pomimo, że został odbudowany od podstaw. Powyższe okoliczności znane były organom obu instancji w toku postępowania podatkowego.

W tym miejscu należy zauważyć, że desygnatem pojęcia "[...]" jest budynek dworski (tudzież budynki mu towarzyszące) wraz z okalającym go lub przylegającym parkiem. Z akt sprawy wynika, że należący do Skarżącej budynek mieszkalny jest nierozerwalną częścią całego zespołu. Należy więc uznać, że wpis do ewidencji obejmuje wskazany budynek mieszkalny jako budynek dawnego odbudowanego dworu, stanowiący część składową "[...]". Skoro zatem należący do Skarżącej budynek mieszkalny znajduje się na działce ewidencyjnej nr [...], na której znajduje się objęte ochroną konserwatorską "[...]", a budynek dworu mieści się w definiendum pojęcia "[...]", to zdaniem Sądu nie ma podstaw do przyjęcia stanowiska, że sporny budynek nie jest objęty ochroną wynikającą z faktu wpisu w gminnej ewidencji zabytków. W ocenie Sądu całokształt zebranych w sprawie dowodów jednoznacznie pozwala zidentyfikować sporny budynek jako podlegający zwolnieniu podatkowemu, o którym mowa w § 2 pkt 1 lit. a ww. uchwały Rady Gminy I.

Należy przy tym zauważyć, że w granicach niniejszej sprawy rolą organów podatkowych nie jest ocena czy przedmiotowy budynek mieszkalny zasadnie lub niezasadnie został ujęty w gminnej ewidencji zabytków. Celem postępowania podatkowego jest bowiem jedynie ustalenie wymiaru podatku – a w realiach niniejszej sprawy konkretnie ustalenie podatku od nieruchomości od przedmiotowego budynku mieszkalnego, bądź też ustalenie, że budynek podlega zwolnieniu. Zwolnienie przedmiotowego budynku mieszkalnego z podatku od nieruchomości jest w tym zakresie pochodną wcześniejszego wpisu do gminnej ewidencji zabytków. Granice sprawy administracyjnej (podatkowej) ograniczają zarówno organy podatkowe, jak i Sąd orzekający w sprawie. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Nie jest także rolą organów podatkowych, czy też Sądu kontrolującego legalność wydanych przez nie decyzji weryfikowanie zasadności wpisu przedmiotowego założenia dworsko-parkowego do gminnej ewidencji zabytków. Dopóki więc w gminnej ewidencji zabytków widnieć będzie wpis przedmiotowego budynku, organy podatkowe i Sąd są zobowiązane uwzględniać stan ujawniony w ewidencji zabytków. Problematyka umieszczenia obiektu w gminnej ewidencji zabytków i przez to objęcie danego obiektu ochroną wynikającą z statusu zabytku jest bowiem przedmiotem innej kategorii spraw administracyjnych. Ani Sąd ani organy podatkowe nie są w granicach niniejszej sprawy kompetentni by kwestionować przedmiotowy wpis w ewidencji gminnej zabytków czy też ustalenia/stanowisko Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, jako że to nie należy do przedmiotu sprawy.

Podsumowując, dopóki nie ulegnie zmianie wpis w gminnej ewidencji zabytków lub treść konstytuującej wyjątek od podatku od nieruchomości uchwały Rady Gminy I., rozstrzygnięcie dotyczące zwolnienia powierzchni przedmiotowego budynku z podatku od nieruchomości jest w ocenie Sądu słuszna.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. Stan faktyczny i prawny sprawy ustalono zgodnie z wymogami zawartymi w szczególności w art. 122, art. 180, art. 187, art. 188 oraz art. 191 O.p. Podkreślić należy, że dokonana przez organy podatkowe ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń.

Taki stan rzeczy zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż organy podatkowe zgromadziły pełny, obszerny, a także wszechstronny materiał dowodowy i dokonały jego oceny w sposób rzetelny oraz wyczerpujący, w zgodzie z zasadą wynikającą z art. 191 O.p., a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji, sporządzonych zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 210 § 4 O.p. Zatem uznać należy, że organy podatkowe zgromadziły wszelkie dostępne dowody, dokonały wszechstronnej analizy oraz oceny obszernego materiału dowodowego i odtworzyły stan faktyczny sprawy, który zdaniem tut. Sądu nie budzi wątpliwości. Tak ustalony stan faktyczny, organy podatkowe poddały ocenie prawnej i stosując właściwe przepisy, dokonały właściwego rozstrzygnięcia w sprawie.

Na marginesie Sąd jedynie wskazuje, że jak wynika z pisma Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie z 19 czerwca 2020 r., jeszcze w 1994 r. Skarżąca podkreślała historyczny charakter "dworku" oraz otaczającego go parku. Nie wiadomo zatem z jakich powodów obecnie Skarżąca zmieniała zdanie i uważa, że posadowionego na jej nieruchomości budynku nie można określać jako podlegającego ochronie dworu.

Z tych wszystkich powodów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), skargę oddalił.