Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1872/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par 4, 145 par 1 pkt 1 lit a i c, 134
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3160/21 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. P. na rzecz Rady Doskonałości Naukowej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3160/21 oddalił skargę J. P. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia 22 lutego 2021 r. nr BCK-II-O/RW-668/20 w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Rada Naukowa I. Z. Uniwersytetu S. uchwałą nr 18/06/2020 z dnia 18 czerwca 2020 r. odmówiła nadania dr J. P. (dalej: "skarżący") stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o zarządzaniu i jakości.

Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący złożył odwołanie w dniu 21 sierpnia 2020 r.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2013 r. nr 65 poz. 595 ze zm., zwana dalej: "ustawa o stopniach") podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta, więc Centralna Komisja powołała jednego recenzenta w osobie prof. B. N.

W dniu 1 stycznia 2021 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów została zniesiona, a w jej prawa i obowiązki wstąpiła Rada Doskonałości Naukowej.

Zespół V Nauk Społecznych Rady Doskonałości Naukowej w dniu 9 lutego 2021 r., po zapoznaniu się z odwołaniem dr J. P. od uchwały nr 18/06/2020 Rady Naukowej I. Z. Uniwersytetu S. z dnia 18 czerwca 2020 r. odmawiającej nadania mu stopnia doktora habilitowanego nauk społecznych w dyscyplinie nauki o zarządzaniu i jakości, opinią wydaną przez powołanego przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów recenzenta oraz po wysłuchaniu recenzenta zaproszonego na posiedzenie Zespołu, w głosowaniu tajnym wypowiedział się przeciw uwzględnieniu odwołania i uchyleniu zaskarżonej uchwały, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały 13 - głosów, przeciw - 12 głosów, wstrzymujących się - 6 głosów).

Prezydium Rady Doskonałości Naukowej w dniu 22 lutego 2021 r. postanowiło, w głosowaniu tajnym, nie uwzględnić odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 1 głos, przeciw - 8 głosów, wstrzymujących się - 1 głos).

Rada Doskonałości Naukowej decyzją z dnia 22 lutego 2021 r. nr BCK-II-O/RW-668/20 utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę J. P. uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ wydając skarżoną decyzję, poruszał się w granicach zakreślonych przez przepisy ustawy o stopniach naukowych. Na wstępie niniejszych rozważań zasadnym było odniesienie się do treści przepisu art. 29 ww. ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora, oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a.").

Sąd I instancji stwierdził, że w realiach faktycznych niniejszej sprawy istotne znaczenie miała też problematyka postępowania dowodowego prowadzonego w sprawach uregulowanych ustawą o stopniach. W tym zakresie wypowiadał się już wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny – m.in. w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 października 2006 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 192/06 wskazując, że: "artykuł 75 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu o nadaniu stopnia naukowego. W postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności uwypuklenia wymagała okoliczność, iż badanie sprawy przez sąd administracyjny odbywać mogło się i odbyło się wyłącznie w bardzo wąskim zakresie, ograniczonym do materii formalnej, a nie merytorycznej, tj. dotyczącej osiągnięć naukowych skarżącego czy wiedzy specjalistycznej recenzentów. Po tak przeprowadzonym badaniu uznać należało, że skarżona decyzja odpowiada prawu. Została bowiem podjęta po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania opisanego w Rozdziale 3 ustawy o stopniach.

Sąd I instancji stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji także należy ocenić jako sporządzone stosownie do wymagań odpowiednio stosowanego przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Nie mogło ono zawierać jeszcze szerszych motywów, jakimi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy. Stała temu bowiem na przeszkodzie specyfika postępowania w omawianej sprawie i fakt, że stanowisko członków organu kolegialnego, jakim jest Rada Doskonałości Naukowej, wyrażane jest w głosowaniu tajnym. Nie zachodziła więc możliwość bardziej dokładnego wyjaśnienia powodów, dla których odwołanie strony zostało ocenione w taki, a nie inny sposób. Uzasadnienie to zawierało także odniesienie do kluczowych zarzutów odwołania w zakresie, jaki wynika z podnoszonej wyżej specyfiki niniejszego postępowania.

W zakresie ustaleń faktycznych poczynionych przez organ, w ocenie Sądu I instancji nie sposób zarzucić skutecznie organowi tego, by uchybił obowiązkowi wyczerpującego ustalenia faktów, skoro stosownie do dyspozycji art. 35 ust. 3 omawianej ustawy organ drugiej instancji powołał recenzenta i rozpoznając sprawę oparł się na jego recenzji.

W ocenie Sądu, na marginesie należało też dodatkowo wyjaśnić, że co do zasady nie stanowi naruszenia prawa brak zaproszenia habilitanta na rozmowę przed wydaniem decyzji. Żaden przepis prawa nie nakłada na organ obowiązku przeprowadzania takiej rozmowy. Nadto to do wyłącznej kompetencji organu należy ocena tego, czy w konkretnym postępowaniu zaistniały wątpliwości tego typu, że rozwiać je może wyłącznie owa rozmowa.

Sąd I instancji podkreślił, że nie jest także uchybieniem brak uczestnictwa członków Komisji habilitacyjnej w posiedzeniu Senatu, gdyż żaden przepis nie formułuje obowiązku takiej obecności, ani nie daje członkom owej komisji prawa głosu w ramach obrad Senatu uczelni. Nie stanowi też naruszenia prawa działanie organu polegające na nieudostępnieniu stronie recenzji w sytuacji, gdy przepisy prawa nie dopuszczają możliwości prowadzenia przez stronę polemiki z wnioskami recenzentów.

Zdaniem WSA w Warszawie ocena "jednoznaczności" negatywnego wydźwięku recenzji – jako pozostawiona przez ustawodawcę subiektywnemu odczuciu członków organu - także wymyka się nie tylko badaniu przez sąd administracyjny, ale też nie jest dopuszczalna w świetle prawa.

W ocenie Sądu również pozostałe zarzuty skargi pozostawały bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Reasumując, Sąd I instancji nie uwzględnił argumentów sformułowanych w skardze i uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy nie naruszając przepisów prawa, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.").

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł J. P., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie przepisów prawa, mających wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to:

- naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku z dnia 4 lutego 2022 r. prowadzące do wniosku, iż WSA w Warszawie nie rozpoznał istoty sprawy poprzez skopiowanie niemalże w całości stanowiska [Decyzji RDN BCK-ll-O/RW-668/20] organu w treści uzasadnienia (k. 1-13 uzasadnienia), z powieleniem tych samych błędów i ograniczeniem się do wybiórczej analizy zarówno odwołania, jak i skargi na decyzję organu;

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. poprzez brak dostrzeżenia naruszenia przez organ i instancji przepisów prawa materialnego oraz przepisów k.p.a., a to:

- art. 107 § 1 pkt 6 i 3 k.p.a. w zw. z art. 29 ust 1 ustawy o stopniach polegające na braku sporządzenia właściwego uzasadnienia zaskarżonej uchwały albowiem wszelkie poprawki naniesione w treści uzasadnienia pojawiły się dopiero po interwencji skarżącego habilitanta - pismo z dnia 25 listopada 2020 r.;

- art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach poprzez uznanie, iż "niezasadne jest podejmowanie przez habilitanta polemiki z recenzentami, co do walorów naukowych, osiągnięć naukowych habilitanta" z uwagi, że "postępowanie przed Centralną Komisją nie stwarza kandydatowi na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji czy też kwestionowania w drodze postępowania sądowego wystawionych ocen rozprawy habilitacyjnej (dzieła), nawet jeżeli zainteresowany jest najgłębiej-przekonany, iż nie są one umotywowane, czy nie słuszne lub krzywdzące" podczas gdy z treści wskazanej normy prawnej wynika, że nie można odmawiać habilitantowi możliwości pisemnego ustosunkowania się do recenzji przed posiedzeniem Komisji, a takowa możliwość w toku skarżonej procedury została skarżącemu odebrana w sposób świadomy;

- art. 18a ust. 7 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o stopniach poprzez niewłaściwe sporządzenie recenzji w toku postępowania habilitacyjnego, a polegający na braku możliwości odnoszenia się przez habilitanta do prawidłowości uwag i ocen merytorycznych zgłoszonych przez recenzentów w sytuacji, gdy skarżący widzi wątpliwości co do stanu wiedzy danego recenzenta;

- art. 134 p.p.s.a. poprzez brak orzeczenia w oparciu o całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a powielanie decyzji RDN, podczas gdy organ drugo-instancyjny winien oprzeć się na recenzji super-recenzenta powołanego przed tym organem, a która to recenzja w swojej konkluzji jest recenzją pozytywnie oceniającą wniosek skarżącego;

- art. 18a ust. 8 oraz 11 ustawy o stopniach poprzez brak dostrzeżenia, że Komisja habilitacyjna podjęła uchwałę w dniu 2 marca 2020 r. bez właściwego uzasadnienia i opinii;

- naruszenie art. 7, 8 § 1, 11, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach poprzez wydanie uchwały przez Komisję Habilitacyjną z dnia 2 marca 2020 r. bez właściwego uzasadnienia i opinii, a w konsekwencji nie stanie na straży praworządności, niezałatwienie sprawy mając na uwadze słuszny interes Habilitanta, niedziałanie w sposób budzący zaufanie Habilitanta do Komisji habilitacyjnej (władzy publicznej), niewyjaśnienie Habilitantowi przesłanek, którymi kierowała się Komisja habilitacyjna, materiałów dowodowych zgromadzonych w postępowaniu habilitacyjnym, a także nieustalenie prawdziwego stanu faktycznego, naruszenie słusznego interesu Habilitanta, niedziałanie w sposób budzący zaufanie Habilitanta i niewyjaśnienie Habilitantowi zasadności przesłanek, którymi kierowała się Rada Naukowa, odmawiając nadania stopnia doktora habilitowanego,

- naruszenie art. 7, 8 § 1, 11, 77 § 1 i 80 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach poprzez nie rozpatrzenie przez RDN w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w postaci uchwały Komisji habilitacyjnej i protokołu Komisji habilitacyjnej z dnia 2 marca 2020 r. oraz recenzji dorobku habilitacyjnego zgromadzonego w postępowaniu habilitacyjnym oraz przekroczenie granic swobodnej oceny materiałów dowodowych zgromadzonych w postępowaniu habilitacyjnym, a także nieustalenie prawdziwego stanu faktycznego, naruszenie słusznego interesu Habilitanta, niedziałanie w sposób budzący zaufanie Habilitanta i niewyjaśnienie Habilitantowi zasadności przesłanek, którymi kierowała się Rada Naukowa, odmawiając nadania stopnia doktora habilitowanego,

- naruszenie art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach oraz Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego (Dz. U. nr 196 poz. 1165) przez Radę Naukową, a polegające na odmowie nadania stopnia doktora habilitacyjnego, pomimo spełniania kryterium znacznego wkładu w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazywania się istotną aktywnością naukową.

Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych.

Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Doskonałości Naukowej wniosła o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, a także nie żądała przeprowadzenia rozprawy.

Pismem uzupełaniającym skargę kasacyjną z dnia 8 lipca 2022 r. J. P. oświadczył, iż zrzeka się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wobec oświadczenia skarżącego kasacyjnie o zrzeczeniu się rozprawy i braku żądania jej przeprowadzenia przez organ, adekwatnie do postanowień art. 182 § 2 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są trafne.

Przede wszystkim należy podnieść, że zarzuty skargi kasacyjnej zostały nieprawidłowo skonstruowane, gdyż poszczególne zarzuty nie zostały powiązane z konkretną podstawą skargi kasacyjnej, lecz zbiorczo z obiema podstawami, z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Tymczasem wskazanie konkretnej podstawy skargi kasacyjnej ma istotne znaczenie. Zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. powinny wykazać, że sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Tak więc skarżący kasacyjnie powinien wykazać i uzasadnić, że wojewódzki sąd administracyjny nieprawidłowo odczytał normę prawną wynikającą z treści przepisu prawa materialnego, bądź mylnie zrozumiał treść przepisu prawa materialnego. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany.

Z kolei o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy.

Z powyższych przyczyn zarzuty w ramach pierwszej i drugiej podstawy kasacyjnej nie mogą być formułowane w identyczny sposób.

Nawet jednak gdyby przyjąć, że zarzuty skargi kasacyjnej należy rozpoznać merytorycznie, mimo ich nieprawidłowej konstrukcji, to są one niezasadne.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 r., Nr 3, poz. 39). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oceniając kwestionowany wyrok pod tym kątem stwierdzić należy, że Sąd I instancji prawidłowo odniósł się do okoliczności faktycznych i prawnych sprawy; w sposób rzetelny i obiektywny wyjaśnił motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Fakt, iż Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącego, lecz uznał za prawidłowe stanowisko organu, nie może stanowić skutecznej podstawy zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Przechodząc do oceny kolejnych zarzutów należy przede wszystkim stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że wniosek skarżącego kasacyjnie o wszczęcie postępowania o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego podlega rozpoznaniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1789; dalej: ustawa o stopniach). Zgodnie z brzmieniem art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669) do dnia 30 kwietnia 2019 r. w szczególności postępowania habilitacyjne wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie przepisów ustawy o stopniach.

Przede wszystkim trzeba zaznaczyć, że postępowanie w przedmiocie nadania stopnia naukowego, uregulowane w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, cechuje odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o stopniach w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów k.p.a. Oznacza to, że niektóre przepisy k.p.a. w ogóle nie znajdą w tym postępowaniu zastosowania. Dotyczy to w szczególności art. 7, art. 8, art. 80 i art. 81 k.p.a. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała, nie korzysta również z praw strony w rozumieniu art. 10 k.p.a. Powyższy, szczególny charakter postępowania, dotyczy również postępowania odwoławczego, które jest ograniczone do uzyskania recenzji, zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy. Należy z całą mocą podkreślić, że wnioski recenzji nie są wiążące dla organu w tym kontekście, że nawet pozytywne recenzje nie przesądzają z góry pozytywnego wyniku postępowania o nadanie stopnia naukowego. Art. 77 § 1 k.p.a. może być stosowany w postępowaniu o nadanie stopnia doktora habilitowanego jedynie odpowiednio, co oznacza ograniczenie materiału dowodowego do środków dowodowych wymienionych w ustawie o stopniach, to jest w szczególności do sporządzonych w ramach postępowania recenzji.

Nadto zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego zostały nieprawidłowo skonstruowane. Konstrukcja skargi kasacyjnej, jak i analiza jej uzasadnienia wskazują, że strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji wyłącznie naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 i 3, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach, a tak skonstruowane zarzuty nie mogły odnieść skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę stosował przepisy procedury sądowoadministracyjnej, a rozstrzygnięcie zostało oparte na podstawie wyrażonej w przepisie art. 151 p.p.s.a. Zasadność zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. mogłaby być oceniania jedynie w przypadku zarzucenia Sądowi pierwszej instancji błędnego zastosowania przepisów ustawy p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami ustawy o stopniach, odsyłającymi we wskazanym zakresie do przepisów k.p.a. Wymogów tych zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowane w skardze kasacyjnej nie spełniają, co czyniło je nieskutecznymi w niniejszej sprawie. Wskazując na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. skarżący kasacyjnie nie sprecyzował, na czym w istocie to naruszenie miało polegać. Wskazał jedynie, że do naruszenia doszło poprzez brak dostrzeżenia naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa materialnego oraz przepisów k.p.a. Tymczasem, jak już wyżej wspomniano, zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawy skargi kasacyjnej skonstruowano w oderwaniu od powyższej regulacji.

Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 18a ust. 7 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o stopniach. Zgodnie z art. 18a ust. 7 ustawy o stopniach w terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w ust. 5, oceniają czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 i przygotowują recenzje.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o stopniach:

1. Do postępowania habilitacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną.

2. Osiągnięcie, o którym mowa w ust. 1, może stanowić:

1) dzieło opublikowane w całości lub w zasadniczej części, albo cykl publikacji powiązanych tematycznie;

2) zrealizowane oryginalne osiągnięcie projektowe, konstrukcyjne, technologiczne lub artystyczne;

3) część pracy zbiorowej, jeżeli opracowanie wydzielonego zagadnienia jest indywidualnym wkładem osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego.

Powołane przepisy nie zapewniają habilitantowi możliwości odnoszenia się do "prawidłowości uwag i ocen merytorycznych zgłoszonych przez recenzentów", czego brak zarzuca skarżący kasacyjnie. Ustawa nie daje też habilitantowi prawa kwestionowania wiedzy recenzentów. Postępowanie habilitacyjne jest ograniczone do uzyskania recenzji i nie stwarza kandydatowi na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji, czy też kwestionowania w drodze postępowania sądowego wystawionych ocen rozprawy habilitacyjnej (dzieła czy też cyklu publikacji), nawet jeżeli zainteresowany jest najgłębiej przekonany, iż nie są one umotywowane, czy niesłuszne lub krzywdzące (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2007 r. I OSK 65/07 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r. III ARN 86/95, OSNP 1996/21/315).

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach. Przepis ten stanowi, że w szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami komisji habilitacyjnej dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych, komisja może przeprowadzić z wnioskodawcą rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych. Treść powołanego przepisu, w szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami komisji habilitacyjnej dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych, daje komisji uprawnienie do przeprowadzenia z wnioskodawcą rozmowy o jego osiągnięciach i planach naukowych. Po pierwsze, wynikające z powołanego przepisu uprawnienie komisji ma charakter wyjątkowy, po drugie, skorzystanie z tego uprawnienia musi poprzedzać sformułowanie przez komisję wątpliwości co do dokumentacji osiągnięć naukowych habilitanta. Na gruncie rozpatrywanej sprawy Komisja Habilitacyjna nie skorzystała z uprawnienia przewidzianego w art. 18a ust. 10 ustawy o stopniach, albowiem nie miała wątpliwości co do dokumentacji osiągnięć naukowych skarżącego. W takim skonfigurowaniu faktycznym i normatywnym skarżący nie może wywodzić, że naruszono jego prawo do udziału w postępowaniu habilitacyjnym, albowiem nie zapewniono mu możliwości "pisemnego ustosunkowania się do recenzji przed posiedzeniem Komisji". Taki element procedury w ustawie nie występuje.

Zgodnie z art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Przepis nie stanowi o związaniu rady jednostki organizacyjnej opinią komisji habilitacyjnej, zatem również zarzut naruszenia tego przepisu nie jest zasadny.

Bezskuteczny jest zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. Przede wszystkim przepis powyższy składa się z dwóch paragrafów zawierających odrębne treści normatywne. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a.: "§ 1. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

§ 2. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności".

Omawiany zarzut nie został skonkretyzowany w sposób, który umożliwiałby jego rozpoznanie. Trzeba jednak raz jeszcze podkreślić, że wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie organ nie był związany opinią recenzenta sporządzoną w postępowaniu odwoławczym. O rezultacie postępowania habilitacyjnego nie decyduje arytmetyczna większość pozytywnych lub negatywnych recenzji, lecz całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, poddanego ocenie i znajdującego swe odzwierciedlenie w wyniku tajnego głosowania.

Nie są zasadne także zarzuty niewłaściwego uzasadnienia zaskarżonej uchwały. Ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji i uchwały Rady Naukowej I. Z. Uniwersytetu S. wynikające z odpowiedniego stosowania przepisu art. 107 § 3 k.p.a. nie stanowi naruszenia prawa. Centralna Komisja i Rada I., co należy podkreślić, są organami kolegialnymi, rozstrzygnięcia podejmują w głosowaniu tajnym, a zatem nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za odmową nadania stopnia doktora habilitowanego i utrzymania w mocy zaskarżonej uchwały. Jak już wyżej wskazano, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia naukowego przepisy k.p.a. stosuje się jedynie odpowiednio w zakresie nieuregulowanym ustawą. W związku z tym ograniczone uzasadnienie decyzji jest wynikiem szczególnego charakteru tego postępowania. Dlatego też brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia takiej uchwały czy decyzji, z uwagi na specyfikę tego rodzaju rozstrzygnięcia, nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do ich uchylenia (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1078/11).

W skardze kasacyjnej nie podniesiono zatem skutecznie zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzutów, za pomocą których można kwestionować ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy. Oznacza to, że brak skutecznie sformułowanych tego rodzaju zarzutów w niniejszej sprawie powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje - jako niezakwestionowane - punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez Sąd I instancji.

Trafne jest stanowisko Sądu I instancji, że sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy i czy przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, sąd bada aspekty formalne postępowania administracyjnego sprowadzające się do tego, czy w postępowaniu przed organami obu instancji były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczące postępowania w sprawach stopni naukowych i tytułów naukowych (por. np. wyroki NSA z 29 lipca 2011 r., I OSK 729/11 i z 17 grudnia 2010 r., I OSK 1700/10).

Z uwagi na powyższe bezzasadny jest sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach naukowych oraz rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego poprzez brak przyznania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego pomimo spełnienia kryterium znacznego wkładu w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazywania się istotną aktywnością naukową. Jak już wskazywano, sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy i czy przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Poza przedmiotem oceny sądu administracyjnego pozostają podnoszone przez skarżącego kasacyjnie zarzuty dotyczące udowodnienia okoliczności sprawy w postaci oceny osiągnięć naukowych stanowiących istotny wkład w rozwój dziedziny nauk społecznych w dyscyplinie nauki o zarządzaniu i jakości. Powyższe zagadnienia nie dotyczą bowiem kwestii formalnych, lecz merytorycznych.

Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.