Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2490/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.58 § 1 pkt 1, art.135, art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c , art.134 § 1, art.3, art.141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.89 § 2
journal: Dz.U. 2001 nr 98 poz 1070
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.
article: art.70 § 1
journal: Dz.U. 2007 nr 226 poz 1676
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych - tekst jednolity
article: art.95 pkt 1 i 96 ust. 1,2pkt 1, ust.3 i 7, art.111 pkt 6
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art.156 § 1 pkt 2, art. 7, 8 i 9, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant st. asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 258/12 w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 grudnia 2011 r. nr [..] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II SAWa 258/12 oddalił skargę M.G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 grudnia 2011 r. nr [..]w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Bydgoszczy decyzją nr [..]z dnia 14 października 2011 r., na podstawie art. 95 pkt 1 w związku z art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) i § 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 maja 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalania i wypłacania uposażeń sędziom sądów wojskowych w stanie spoczynku oraz uposażeń rodzinnych członkom ich rodzin (Dz. U. z 2008 r. Nr 105, poz. 1670 ze zm.), odmówił płk. rez. Sędziemu w stanie spoczynku M.G. wypłaty jednorazowo z góry świadczenia pieniężnego należnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.

W motywach uzasadnienia organ wskazał, że M.G. pełnił zawodową służbę wojskową w okresie od 1 lutego 2000 r. do 31 sierpnia 2011 r., ostatnio na stanowisku [..]. Z dniem 1 lipca 2010 r., na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie zniesienia niektórych wojskowych sądów garnizonowych oraz zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2010 r. Nr 32, poz. 175) Wojskowy Sąd Garnizonowy w Bydgoszczy został zniesiony.

M.G., uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 9 czerwca 2010 r. nr [..], przeniesiony został w stan spoczynku. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu decyzją z dnia 1 września 2010 r. nr [..], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 36a § 1 pkt 2 i art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz.1676 ze zm.) w związku z art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), ustalił M.G. wysokość miesięcznego uposażenia w 2010 r., należnego sędziemu w stanie spoczynku, w kwocie 9.462,42 zł. Zainteresowany zwrócił się do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Bydgoszczy z wnioskiem z dnia 16 września 2010 r. o wypłatę uposażenia sędziego w stanie spoczynku.

Pismem z dnia 22 września 2010 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Bydgoszczy, działając w oparciu o postanowienia rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 maja 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalania i wypłacania uposażeń sędziom sądów wojskowych w stanie spoczynku oraz uposażeń rodzinnych członkom ich rodzin (Dz. U. z 2008 r. Nr 105, poz. 670 ze zm.), poinformował zainteresowanego, że od października 2010 r. jest płatnikiem powyższego uposażenia. Kolejną decyzją, a mianowicie z dnia 15 grudnia 2010 r., nr [..], Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu ustalił zainteresowanemu od dnia 1 stycznia 2011 r. nową wysokość tego uposażenia, w kwocie 9.762,24 zł.

Organ podał również, iż działający z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej Dyrektor Departamentu Kadr w osobie gen. bryg. A.K., pismem z dnia 27 stycznia 2011 r. nr 17, wypowiedział M.G. stosunek zawodowej służby wojskowej.

W dniu 30 września 2011 r. do Wojskowego Biura Emerytalnego w Bydgoszczy wpłynął rozkaz personalny nr [..]Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 31 sierpnia 2011 r., stwierdzający fakt zwolnienia zainteresowanego z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa z dniem 31 sierpnia 2011 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez właściwy organ.

Odmawiając prawa do świadczenia organ podał, że zgodnie z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługują następujące należności pieniężne: przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.

Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem ust. 2-4, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Przepis art. 94 ust. 3 stosuje się odpowiednio (art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r.).

Z kolei według art. 96 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r., świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż piętnaście lat, jeżeli został zwolniony wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ.

Organ stwierdził, że M.G. nie pełnił nieprzerwanie zawodowej służby wojskowej przez okres piętnastu lat. Jednakże uwzględniając tryb zwolnienia zainteresowanego z zawodowej służby wojskowej, należy uznać, że spełnia on wymogi do otrzymania świadczenia pieniężnego. Wskazał jednocześnie, iż w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 i świadczenia emerytalnego, żołnierzowi przysługuje, według jego wyboru, tylko jedno z tych świadczeń (art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r.).

Natomiast na zasadzie art. 32 § 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych, w razie zbiegu prawa do uposażenia w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty wojskowej, wypłaca się osobie uprawnionej wyłącznie świadczenie wyższe albo przez nią wybrane. W konkluzji stwierdził, że w tym stanie faktycznym i prawnym M.G. nie jest uprawniony do pobierania w zbiegu jednocześnie dwóch świadczeń, tj. o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. oraz uposażenia należnego zainteresowanemu, jako sędziemu w stanie spoczynku. Zdaniem organu, z treści przywołanych wyżej przepisów wynika, że w zaistniałej sytuacji zamiarem ustawodawcy jest wypłata w zbiegu tylko jednego świadczenia.

Na poparcie swojego stanowiska przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2006 r., sygn. akt III Uk 87/06, OSNP 2007/19-20/288 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt III AUa 153/10, Lex nr 846516.

Po rozpoznaniu odwołania Minister Obrony Narodowej decyzją nr [..]z dnia 7 grudnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora WBE w Bydgoszczy nr [..]z dnia 14 października 2011 r., podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M.G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej skarżący zarzucił naruszenie:

– art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), poprzez usankcjonowanie odmowy wypłaty świadczenia, o jakim mowa w tych przepisach, pomimo spełnienia przesłanek warunkujących jego wypłatę;

– art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.) i art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) w zw. z art. 2 w zw. z art. 12, art. 19 i art. 23 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), poprzez błędną wykładnię oraz uznanie (i jednocześnie usankcjonowanie tożsamego poglądu organu I instancji, stanowiącego podstawę jego decyzji), że pobierane uposażenie sędziego w stanie spoczynku jest świadczeniem emerytalnym przewidzianym wojskową ustawą emerytalną oraz wymienionym w art. 96 ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej i jako takie wyłącza możliwość otrzymywania przez sędziego w stanie spoczynku świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 wojskowej ustawy pragmatycznej oraz przyjęcie, że wypłata owego świadczenia nie może nastąpić z uwagi na fakt, że wypłata tegoż świadczenia pieniężnego pozostaje w zbiegu ze świadczeniem emerytalnym, podczas gdy zbieg taki absolutnie nie zachodzi, a uposażenie sędziego w stanie spoczynku nie jest tożsame z emeryturą wojskową;

– błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na pominięciu lub zupełnym zignorowaniu faktu złożenia przez skarżącego wniosku o wypłatę świadczenia z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), w trybie przewidzianym w art. 96 ust. 9 cyt. ustawy, zawierającego jasną i wyraźną wolę skarżącego, co do wypłaty tego właśnie świadczenia, co w obliczu obligatoryjnych unormowań prawnych zawartych w art. 96 ust 9 cyt. ustawy, pozostawiających kwestię decyzji co do wyboru świadczeń konkurencyjnych tylko i wyłącznie dyskrecjonalnej woli wnioskodawcy, stanowi oczywiste i rażące naruszenie zasady opierania rozstrzygnięcia na prawdzie obiektywnej, w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i rozpatrzonego w sposób wszechstronny, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy – co znajduje wyraz w przepisach z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a ponadto:

– rażące naruszenie przepisów z art. 6, art. 7, art. 19 i art. 20 k.p.a. w zw. z art. 96 ust. 9 i 10 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), poprzez usankcjonowanie podejmowania decyzji konstytutywnej o odmowie wypłaty świadczenia z art. 95 pkt 1 wojskowej ustawy pragmatycznej przez niewłaściwy organ tj. Dyrektora WBE w Bydgoszczy, w sytuacji gdy decyzję konstytutywną w tym zakresie może podjąć tylko właściwy dowódca, tj. Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyroku podał, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz art. 111 pkt 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, świadczenie pieniężne, o którym mowa w tym przepisie, nie przysługuje żołnierzowi, w przypadku gdy żołnierza zawodowego zwolniono na podstawie art. 111 pkt 1, 6, 15 i 16 albo wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat. Zgodnie zaś z art. 96 ust. 2 pkt 1 prawo do świadczenia pieniężnego nabywa także żołnierz, który nie spełnia wymogu posiadania 15 lat nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, jeżeli zwolnienie ze służby wojskowej nastąpiło w wyniku wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że niesporne jest, że M.G. spełnił co do zasady warunki wymagane do uzyskania świadczenia, o które wniósł na podstawie art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej. Stwierdził, że skarżący co do zasady ma niewątpliwie rację wskazując, że świadczenie emerytalne i świadczenie sędziego w stanie spoczynku, to w istocie dwa odmienne świadczenia. Nie oznacza to jednak, że w określonych sytuacjach świadczenia te traktowane są przez ustawodawcę w sposób tożsamy. Świadczy o tym na przykład uregulowanie zawarte w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), gdzie

w art. 100 § 6 ustawodawca przewidział w razie zbiegu prawa do uposażenia w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wypłaca się wyłącznie uposażenie z zastrzeżeniem § 7. Podobnie w ustawie z dnia

23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.) w art. 94 § 5 również w razie zbiegu uposażenia sędziego Sądu Najwyższego Izby Wojskowej

w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty wojskowej wypłaca się osobie uprawnionej wyłącznie świadczenie wyższe lub przez nią wybrane. Podobnie sytuacja przedstawia się w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), gdzie w art. 32 § 5 ustawodawca również przewidział, że w razie zbiegu prawa do uposażenia w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty wojskowej, wypłaca się osobie uprawnionej wyłącznie świadczenie wyższe albo przez nią wybrane.

Zdaniem Sądu podane przykłady wyraźnie wskazują, że przy całej odmienności uregulowań dotyczących uposażenia sędziego w stanie spoczynku oraz świadczeń emerytalnych i rentowych są one w razie zbiegu tych świadczeń traktowane przez ustawodawcę w sposób tożsamy, a to oznacza, że uprawniony był pogląd organu odnośnie zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Podkreślił, że wprawdzie z brzmienia art. 96 ust. 3 istotnie nie wynika, iż pobieranie uposażenia sędziego w stanie spoczynku wyklucza możliwość wypłaty świadczenia przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, co nie oznacza, że skarżący uprawniony jest do wypłaty obu tych świadczeń. Zgodził się z organem, że w sytuacji, gdy sędziowie – żołnierze objęci są regulacjami dwóch odrębnych ustaw, to przy interpretacji art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych konieczne jest dokonanie systemowej i celowościowej wykładni przepisów. Wskazał, że prawo pozwala odstąpić od wyraźnego sensu językowego przepisu, na przykład wtedy, gdy interpretacja językowa prowadzi ad absurdum lub do rażąco niesprawiedliwego rozstrzygnięcia i w tego rodzaju sytuacjach odstąpienie od sensu językowego przepisu nie uważa się za wykładnię niezgodną

z prawem (por. Lech Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów, Dom Organizatora, Toruń 2002, str. 18, Komentarz). Wykładnia prawa opierać się musi na założeniu racjonalnego i prawidłowego działania ustawodawcy oraz na przyjęciu wewnętrznej spójności aktu prawnego, ale i całego systemu prawa.

Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, iż celem regulacji zawartej

w art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest niedopuszczenie do kumulowania korzyści finansowych, w sytuacji wypłaty należności z budżetu państwa, gdyż już jedna z wypłacanych należności ma charakter wyjątkowy, a nawet uprzywilejowany w stosunku do innych grup zawodowych, a ponadto wypłacane należności nie są związane z kontynuowaniem aktywności zawodowej. W tym zakresie odwołał się do przepisów dotyczących sędziów Sądu Najwyższego Izby Wojskowej oraz sędziów sądów wojskowych. Zdaniem Sądu, oznacza to, że organ, odmawiając wypłaty skarżącemu świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zasadnie uznał, że z punktu widzenia funkcji jaką świadczenia te spełniają ustawodawca postawił między nimi znak równości.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zakaz łączenia prawa do wypłaty uposażenia w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty dodatkowo przemawia za zamiarem ustawodawcy wypłaty tylko jednego świadczenia. Stwierdził, ze podzielenie stanowiska skarżącego i przyznanie mu wypłaty świadczenia, o jakim mowa w art. 95 pkt 1 ustawy prowadziłoby do usytuowania skarżącego w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych sędziów, w tym sędziów Sądu Najwyższego Izby Wojskowej. Zakaz łączenia prawa do wypłaty uposażenia odnosi się również do sędziów Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt III AUa 153/10).

Z tych względów uznał, że brak w art. 96 ust. 3 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wyraźnego wskazania uposażenia w stanie spoczynku, nie oznacza, że wolą ustawodawcy było dopuszczenie do zbiegu świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 przywołanej ustawy, z uposażeniem sędziego w stanie spoczynku. Prawo do świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, związane jest z pełnieniem służby wojskowej, nie zaś ze sprawowaniem urzędu sędziego. Podstawową funkcją jaką skarżący pełnił było wykonywanie przez niego obowiązków sędziego, będąc przy okazji żołnierzem zawodowym. Podkreślić należy również, że świadczenia emerytalne oraz uposażenie sędziego w stanie spoczynku spełniają taką samą funkcję – zapewnić mają środki utrzymania po zaprzestaniu aktywności zawodowej, z tą różnicą, że świadczenie,

o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wypłacane jest jedynie przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, uposażenie zaś sędziego w stanie spoczynku, które przyznane zostało skarżącemu, wypłacane jest do ukończenia przez niego 65 lat. A zatem niewątpliwie regulacja dotycząca sędziów jest rozwiązaniem zdecydowanie korzystniejszym niż to ma miejsce w stosunku do żołnierzy.

W ocenie Sądu analiza przedstawionych unormowań prawnych dotyczących różnych grup sędziów wyraźnie wskazuje, że ustawodawca ustanowił jako zasadę, że

w przypadku zbiegu prawa do świadczeń emerytalnych lub rentowych z kilku tytułów, jak również w przypadku zbiegu prawa do tych świadczeń z innymi świadczeniami wypłacanymi z budżetu państwa, a wynikającymi ze stosunku służbowego – wypłacanie tylko jednego z tych świadczeń. Niewątpliwie zatem uprawniony jest pogląd, że intencją ustawodawcy było stosowanie zakazu kumulacji świadczeń dotyczących uposażenia sędziego w stanie spoczynku z innymi świadczeniami emerytalnymi czy rentowymi. Nieuzasadniony byłby zatem pogląd dopuszczający możliwość innego traktowania sędziów sądów wojskowych w stosunku do innych sędziów innych sądów. Podkreślił, że pozostali żołnierze zawodowi zostali objęci wyłączeniem kumulacji świadczeń, o którym mowa w art. 95 pkt 1 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wyłączenie kumulacji świadczeń

w przypadku sędziego - żołnierza nie pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości. Trudno bowiem rozpatrywać zasadę równości w oderwaniu od zasady sprawiedliwości społecznej, o której mowa w art. 2 Konstytucji RP.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej: P.p.s.a.), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.G. i zaskarżając go w całości, zarzucił naruszenie:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a to:

1. art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez niezastosowanie tych przepisów i usankcjonowanie odmowy wypłaty świadczenia o jakim mowa w przepisie z art. 95 pkt 1 cyt. ustawy (pomimo spełnienia przesłanek warunkujących jego wypłatę) i w konsekwencji uznanie, że przepis ten jest wyłączony od stosowania wobec żołnierzy zawodowych zwolnionych do rezerwy, a będących jednocześnie sędziami wojskowymi w stanie spoczynku;

2. art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 2 pkt 1 i z art. 96 ust. 3 ustawy

z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez ich błędną wykładnię i poprzez to uznanie, iż pobierane przeze skarżącego świadczenie (uposażenie sędziego w stanie spoczynku) jest świadczeniem emerytalnym oraz w konsekwencji, niezastosowanie przewidzianej przepisem z art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych instytucji wyboru i wypłaty świadczenia;

3. art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 6 i 8

kpa, poprzez błędne zastosowanie wykładni systemowej i celowościowej do analizy

przepisu art. 96 ust. 3 w zw. z art. 96 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o

służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w sytuacji, gdy właściwa do zastosowania wykładnia językowa tychże przepisów daje jasne i zgodne z wolą ustawodawcy ich rozumienie w zakresie wypłaty świadczenia pieniężnego, opisanego w art. 95 pkt 1 cyt. ustawy i w dalszej konsekwencji niezastosowanie przepisów z art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz poprzez błędne zastosowanie prymatu konstytucyjnej zasady równości i sprawiedliwości społecznej ponad konstytucyjną zasadę praworządności i demokratycznego państwa prawa:

4. art. 32 § 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju

sądów wojskowych (t. jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 226, poz. 1676 ze. zm.), poprzez błędne uznanie istnienia w przedmiotowej sprawie zbiegu prawa do uposażenia sędziego w stanie spoczynku z prawem do emerytury, podczas gdy skarżący świadczenia o charakterze emerytalnym nie pobiera i nie jest do niego nawet uprawnionym;

5. art. 100 § 6 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów

powszechnych (Dz. U. z 2001 r., Nr 98, poz. 1070 ze. zm.), poprzez błędne uznanie

istnienia w przedmiotowej sprawie zbiegu prawa do uposażenia sędziego w stanie

spoczynku z prawem do emerytury, podczas gdy skarżący świadczenia o charakterze

emerytalnym nie pobiera i nie jest do niego nawet uprawnionym;

6. naruszenie art. 100 §1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów

powszechnych w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych i art. 96 ust. 3 Ustawy z dnia 11 września 2003

r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 2 w zw. z art. 12,19 i 23 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t. jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 66 ze zm.) - poprzez błędną wykładnię oraz uznanie, że pobierane przez skarżącego uposażenie sędziego w stanie spoczynku jest świadczeniem emerytalnym przewidzianym wojskową ustawą emerytalną oraz wymienionym w art. 96 ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej i jako takie wyłącza możliwość otrzymywania przez sędziego wojskowego w stanie spoczynku świadczenia pieniężnego o którym mowa w art. 95 pkt 1 wojskowej ustawy pragmatycznej oraz przyjęcie, że wypłata na rzecz skarżącego owego świadczenia nie może nastąpić z uwagi na fakt, że wypłata tegoż świadczenia pieniężnego pozostaje w zbiegu ze świadczeniem "quasi" emerytalnym - podczas gdy zbieg taki absolutnie nie zachodzi.

II. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, których naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 134 § 1 P.p.s.a. i art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 8 i 9 kpa i art. 77 § 1 kpa oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błąd w ustaleniach stanu faktycznego sprawy polegający na przyjęciu, iż:

a) uposażenie sędziego w stanie spoczynku, uzyskane w wyniku zmiany okręgów sądowych i wojskowe świadczenie emerytalne są instytucjami tożsamymi i spełniają tą samą funkcję w polskim systemie prawa,

b) sędzia sądu wojskowego jest jedynie niejako "przy okazji" żołnierzem zawodowym, a podstawową jego funkcją jest wykonywanie obowiązków sędziego, co nie pozwala na zastosowanie wobec, niego instytucji określonej w art. 95 pkt 1 wojskowej ustawy pragmatycznej,

c) wolą ustawodawcy było zastosowanie zakazu kumulacji świadczeń dotyczących uposażenia sędziego w stanie spoczynku z innymi świadczeniami, w tym świadczeniem opisanym w art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej, podczas gdy ustalenia takie nie mają podstaw normatywnych i faktycznych.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Przedmiotem sporu jest prawo do świadczenia pieniężnego o jakim mowa w art. 95 pkt. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 2010r. Nr. 90, poz. 593 ze zm. ).

Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługuje m. in. przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.

Spór dotyczy prawa do świadczenia z art. 95 pkt.1 ustawy w sytuacji, w której żołnierz zawodowy jest sędzią sądu wojskowego w stanie spoczynku i z tego tytułu pobiera uposażenie.

Trzeba przypomnieć, że uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 9 czerwca 2010r. Nr. [..]skarżący na podstawie art. 73 § 1 w zw. z art. 70 §1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. Prawo i ustroju sądów wojskowych ( Dz. U. z 2007r. Nr.226, poz. 1676 ze zm.), dalej określanej jako Pusw, został przeniesiony w stan spoczynku. W myśl art. 70 § 1 Pusw do sądów wojskowych stosuje się odpowiednio wskazane przepisy ustawy Pusp, zaś według § 2 art. 70 w sprawach nieuregulowanych w ustawie prawa i obowiązki sędziów sądów wojskowych określają przepisy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Stosownie do art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych ( Dz. U. Nr. 98, poz. 1070 ze zm. ), który na mocy art. 70 § 1 Pusw ma zastosowanie do sędziów wojskowych, sędziemu który został przeniesiony w stan spoczynku, w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, przysługuje do czasu osiągnięcia wieku 67 lat albo do osiągnięcia wieku, o którym mowa w art. 69 § 1a, uposażenie w wysokości wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku. Powołany przepis zawiera szczególnie korzystne dla żołnierzy zawodowych będących sędziami uregulowanie ich sytuacji finansowej po zwolnieniu ze stanowiska sędziego. Otrzymują oni pełne uposażenie ustalane wg. wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku, w przypadku skarżącego stanowisku sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego. Chociaż jest to wynagrodzenie a nie świadczenie emerytalne, czy rentowe, spełnia ten sam cel – służy zabezpieczeniu finansowemu, po zwolnieniu ze służby. Już choćby z tych przyczyn dokonane przez Sąd I instancji porównanie go do świadczeń emerytalnych wydaje się uzasadnione. Takiemu celowi służy też świadczenie przewidziane w art. 95 pkt.1 pragmatyki wojskowej, należne żołnierzom zawodowym zwalnianym ze służby.

Jak wynika z powołanego art. 100 § 5 ustawy Pusp sędziemu nie przysługuje prawo do emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W razie zbiegu prawa do uposażenia w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wypłaca się wyłącznie uposażenie, z zastrzeżeniem § 7( art. 100 § 6 ).

Powyższe regulacje ( przesłanki nabycia, zakaz łączenia świadczeń ) wskazują, że należne sędziemu uposażenie w stanie spoczynku jest zbliżone do emerytury lub renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Faktu tego nie zmienia uzyskanie uposażenia na podstawie art. 100 § 1 Pusp, a więc tak jak w sytuacji skarżącego z powodu zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych. W obu przypadkach jest to uposażenie sędziego w stanie spoczynku, należne w związku z zaprzestaniem pełnienia służby sędziowskiej.

Prawidłowo zatem Sąd I instancji uznał, że chociaż świadczenia te regulowane są różnymi ustawami, w pewnych sytuacjach mogą być traktowane jako tożsame.

Obydwa spełniają ten sam cel jakim jest zabezpieczenie materialne danej osoby w związku z zaprzestaniem przez nią dotychczasowej aktywności zawodowej.

W sytuacji gdy ustawa Pusw, ani ustawa Pusp nie reguluje kwestii zbiegu prawa do uposażenia żołnierza zawodowego będącego sędzią w stanie spoczynku z prawem przewidzianym w art. 95 pkt. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wydaje się prawidłowe, zgodnie z art. 70 § 2 Pusw , zastosowanie art. 96 ust. 3, stosownie do którego w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, i świadczenia emerytalnego żołnierzowi przysługuje, według jego wyboru, tylko jedno z tych świadczeń. Oznacza to, że sędziemu wojskowemu w stanie spoczynku nie przysługuje świadczenie przewidziane w art. 95 pkt. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ponieważ pobiera on już uposażenie będące odpowiednikiem emerytury, co stosownie do art. 96 ust. 3 ustawy pragmatycznej wyklucza prawo do świadczenia (uposażenia ) realizującego ten sam cel.

W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest możliwa wykładnia przepisów, zgodnie z którą możliwe byłoby pobieranie przez sędziów wojskowych w stanie spoczynku podwójnego uposażenia – uposażenia w stanie spoczynku i uposażenia na podstawie art. 95 pkt. 1 ustawy pragmatycznej. Stanowiłoby to nieuzasadnione uprzywilejowanie tej grupy żołnierzy zawodowych w stosunku do innych żołnierzy zawodowych oraz w stosunku do sędziów sądów powszechnych.

Oceniając w kontekście powyższego podstawy skargi kasacyjnej należy uznać je za nietrafne.

Nie można zarzucić Sądowi I instancji błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Stan faktyczny sprawy nie może budzić wątpliwości w świetle akt sprawy. Niewątpliwie skarżący był żołnierzem zawodowym pełniącym służbę na stanowisku sędziego. Problem nie dotyczy stanu faktycznego, lecz jego prawnej oceny. W istocie skarżący nie zgadza się z oceną Sądu I instancji odnośnie tego, że nie przysługuje mu świadczenie z art. 95 pkt. 1 ustawy pragmatycznej. Tego rodzaju zarzuty dotyczą wykładni przepisów prawa i nie mogą stanowić podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 174 pkt. 2 Ppsa. Wszystkie zarzuty o charakterze procesowym, na jakich oparta została skarga kasacyjna w zasadzie zmierzają do wykazania, że Sąd I instancji naruszył przepisy prawa materialnego. Taka konstrukcja podstawy skargi kasacyjnej jest nieprawidłowa.

Niedopuszczalne jest bowiem uzasadnianie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego.

Ustalenia stanu faktycznego sprawy nie mogą być zwalczane podnoszeniem zarzutu naruszenia prawa materialnego, a kontrolą sądową w postępowaniu ze skargi kasacyjnej nie jest objęta sama sfera faktyczna, lecz droga prawna prowadząca do jej ustalenia Zasadą w takiej sytuacji jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, jako że jedynie przyjęcie prawidłowych ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia pozwala na ocenę, czy dokonano prawidłowej subsumcji normy prawa materialnego ( por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012r. I OSK 2153/11 LEX nr 1145088 ).

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, ze również i one nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Naruszenie art. 95 pkt. 1 w zw. z 96 ust. 2 pkt. 2 pragmatyki wojskowej poprzez ich niezastosowanie nie miało miejsca. Niezastosowanie przepisu prawa może polegać na pominięciu obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie, ewentualnie na użyciu przepisu, który nie powinien mieć w danej sprawie zastosowania. Wadliwość tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji.

Sąd I instancji dokonał właściwej subsumcji wymienionych przepisów na gruncie stanu faktycznego sprawy. Ponieważ we wcześniejszej części uzasadnienia została przedstawiona argumentacja Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie, jak również w odniesieniu do art. 96 ust. 3, w tym miejscu należy odwołać się do niej, bez potrzeby jej powtarzania.

Nie naruszone zostały wymienione w skardze kasacyjnej przepisy Konstytucji RP. Wskazać należy, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Podobną regulację w prawie administracyjnym zawiera art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej mogą stanowić tylko przepisy prawa powszechnie obowiązującego, czyli ustawa, bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji źródłami obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy obowiązującego prawa, z których wykładnią jakiej dokonał Sąd I instancji skarżący nie zgadza się.

Niezadowolenie strony z powodu zapadłych rozstrzygnięć nie może jednak dowodzić, że organy administracji naruszyły zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP, a w konsekwencji także zasadę przewidzianą w art. 2 Konstytucji RP. Skarżący powołując się na zasadę równości wobec prawa zdaje się nie zauważać, że właśnie odmienna od dokonanej przez Sąd I instancji wykładnia prawa stanowiłaby o naruszeniu zasady równości, gdyż skarżący otrzymałby więcej niż inne osoby znajdujące się w podobnej sytuacji.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa orzekł jak w sentencji.