Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 98/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6, art. 13, art. 15
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A.S. na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza do załatwienia wniosku A.S. z dnia [...]r., zmodyfikowanego w dniu [...] r., o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że Burmistrz dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza na rzecz skarżącego A.S. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem niniejszej sprawy jest złożona przez A.S. skarga na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 27 maja 2024 r. A.S. złożył do Burmistrza wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1. Jaki jest łączny koszt zleconych prac na podstawie umowy nr [...] zawartej dnia [...] marca 2023 r. pomiędzy Gminą a Z Sp. z o.o. od dnia podpisania umowy do dnia złożenia wniosku,

2. Kserokopii faktur za w/w prace wraz z opisem (obowiązkiem Wydziału finansowego jest opisanie faktury),

3. Informacji, jakie prace wykonano na podstawie w/w umowy.

Z sp. z o.o. jest spółką prawa handlowego, którego jedynym wspólnikiem jest S Sp. z o.o., której z kolei właścicielami jest 5 gmin, w tym Gmina. Spółka ta w ramach procedury przetargowej wykonuje zamówienie publiczne dla Gminy na podstawie umowy z dnia [...] marca 2023 r. Przedmiotem umowy jest "Wykonywanie bieżących prac remontowych i modernizacyjnych oraz usuwanie awarii w obiektach i nieruchomościach będących własnością Gminy w zakresie robót ogólnobudowlanych, sanitarnych, elektrycznych oraz zagospodarowania terenów miejskich, parkowych i rekreacyjnych".

W dniu 7 czerwca 2024 r. wnoszący skargę otrzymał od organu informację

o wydłużeniu terminu załatwienia wniosku z uwagi na szeroki zakres informacji objętej wnioskiem i związany z tym dodatkowy nakład pracy na dokonanie analizy i wykonanie kserokopii żądanych dokumentów. Pismo to doręczono skarżącemu w dniu 11 czerwca 2024 r. W dniu 29 lipca 2024 r., organ wezwał skarżącego, powołując się na art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 902, dalej jako "u.d.i.p.") do uiszczenia opłaty w wysokości 607,75 zł za wykonanie kopii dokumentów wskazanych we wniosku. Wezwanie nie wskazywało, w jakiej ilości są dokumenty, jaką stawkę za wykonanie kserokopii jednej strony przyjął organ i dlaczego. Wezwanie wskazywało tylko, że jest to opłata za wykonanie kserokopii. Jednocześnie w piśmie tym organ zaznaczył, że dokumenty zostaną udostępnione po wniesieniu wskazanej opłaty. Pismo to skarżącemu doręczono w dniu 1 sierpnia 2024 r. W związku z tym, pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r., skarżący zmodyfikował wniosek poprzez wskazanie, aby dokumenty przesłać mu drogą e-mailową. Organ, w odpowiedzi z dnia

[...] września 2024 r., poinformował stronę, że zmiana wniosku spowodowała konieczność uiszczenia przez nią dodatkowo kolejnych kosztów w wysokości

567,75 zł. Jednocześnie uzależnił udzielenie informacji publicznej od uiszczenia całości kosztów, już w łącznej wysokości 1175,50 zł.

Następnym pismem noszącym datę [...] września 2024 r. organ poinformował stronę, że wnioskowane dokumenty w formie papierowej są przygotowane i strona może je odebrać w budynku Urzędu Miejskiego. Jednocześnie z uwagi na dokonanie modyfikacji wniosku o udzielenie informacji publicznej co do formy przekazania faktur (pkt 2 wniosku z dnia [...] maja 2024 r.) organ zwrócił się do strony o podanie w terminie 5 dni od otrzymania powyższego pisma czy podtrzymuje wniosek o wydanie dokumentów w formie skanów, czy też o ich wydanie w wersji papierowej, która jest już przygotowana. Jednocześnie z pismem tym przesłano stronie wykaz robót zleconych przez Gminę Z sp. z o.o. za wnioskowany okres. Pismo to doręczono stronie w dniu 23 września 2024 r.

W dniu 13 września 2024 r. skarżący złożył w siedzibie organu skargę na bezczynność w przedmiocie załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] maja 2024 r.

W odpowiedzi na pismo organu z dnia [...] września 2024 r. skarżący pismem noszącym datę [...] wrzesień 2024 r. a złożonym w siedzibie organu w dniu

27 września 2024 r. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w złożonej skardze na bezczynność organu i wniósł jednocześnie o podanie podstawy prawnej, w oparciu o którą organ żąda uiszczenie opłaty za sporządzone kserokopie faktur i sporządzenie ich wersji elektronicznych. W dniu 30 września 2024 r. organ przesłał skarżącemu skan wnioskowanych faktur, zestawienie robót wykonanych przez Spółkę na zlecenie gminy z wyszczególnieniem wartości poszczególnych robót oraz podaniem ich łącznej wartości.

W złożonej skardze na bezczynność, powołując się na art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 54 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 21 ustawy z 6 września 2001 r.

o dostępie do informacji publicznej skarżący zarzucił organowi:

- naruszenie art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nie wydanie informacji publicznej, o którą wnioskował we wniosku z dnia [...] maja 2024 r., w terminie,

- naruszenie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudzielenie w terminie informacji publicznej, o którą wnioskował skarżący we wniosku z dnia [...] maja 2024 r. pomimo przedłużenia terminu do jej udzielenia,

- naruszenie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r, o dostępie do informacji publicznej poprzez:

• niepoinformowanie skarżącego wcześniej o możliwości powstania kosztów i ich wysokości,

• niewskazanie szczegółowej informacji jakie czynności organu spowodowały powstanie kosztów po stronie organów,

• uzależnienie wydania informacji po zmodyfikowanym wniosku w zakresie formy udostępnienia informacji publicznej od zapłaty kosztów przez skarżącego,

• celowe nieudzielanie informacji i próba zniechęcenia skarżącego do uzyskania informacji publicznej poprzez nieuzasadnione i nieuszczegółowione ani też nieudowodnione obiektywnymi okolicznościami koszty uzyskania informacji publicznej

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

1) zobowiązanie Burmistrza do udzielenia żądanej informacji publicznej

w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, zgodnie ze zmodyfikowanym wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2024 r.,

2) zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący przedstawił argumentację uzasadniającą jego zdaniem złożenie skargi i zawartego w niej żądania.

W złożonej odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119

pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Stosownie bowiem do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem wniesionej skargi jest bowiem bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak z kolei stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym

w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. Skarga na bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest zatem brak aktu lub czynności organu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonym terminie. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

W kontrolowanej sprawie skarżący podniósł, że domagał się udostępnienia informacji określonych we wniosku z [...] maja 2024 r. w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd wskazuje, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania "informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne", a ponadto "informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa". Procedurę dostępu do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje ustawa o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca unormował w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, zaś art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog takich spraw. Natomiast katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 u.d.i.p. Jak stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Powyższe reguły doznają pewnej modyfikacji w przypadku, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w ocenie jego adresata, dotyczy "informacji przetworzonej" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wiąże się to z doniosłym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej rozróżnieniem na informację publiczną "prostą" oraz "przetworzoną". W niniejszej sprawie wniosek strony skarżącej dotyczył udzielenia informacji publicznej prostej.

W świetle powyższego wskazać należy, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności możemy mówić, jeżeli w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. adresat wniosku (jako podmiot zobowiązany do udostepnienia informacji publicznej) nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), albo nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Oznacza to, że w wypadku, gdy dany podmiot będąc właściwym i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w trybie i w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p., wbrew tym przepisom, ani nie udostępni w nakazanym terminie - w drodze czynności materialno-technicznej w sposób i formie zgodnych z wnioskiem - żądanej informacji, ani nie wyda stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub o umorzeniu postępowania, ani też nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o ww. okolicznościach, to tym samym zaistnieje sytuacja kwalifikowana jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu wymuszenie na organie załatwienia sprawy. Dlatego też dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.

W świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości i nie jest sporne, że skarżący był zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei Burmistrz jako organ władzy publicznej (organ jednostki samorządu terytorialnego) jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) Poza sporem de facto pozostaje również, że informacja, o której udostępnienie zwrócił się skarżący wnioskiem z [...] maja 2024 r., stanowiła informację publiczną, dotyczy bowiem gospodarowania przez organ środkami publicznymi w ramach wykonywanych zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego. Odnosząc się do strony przedmiotowej Sąd zauważa, że u.d.i.p. określa ją bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Odwołując się do tego przepisu oraz art. 6 u.d.i.p. należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (wyroki NSA: z 30 października 2002 r., II SA 181/02, II SA 1956/02 i II SA 2036-2037/02). Informację publiczną stanowi m.in. treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów i informacji odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak

i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Wobec takiego rozumienia informacji publicznej, nie można mieć zatem wątpliwości, że wnioskowane przez skarżącego informacje wskazane w ww. wniosku z [...] maja 2024 r. należy kwalifikować jako mające charakter publiczny. Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się w istocie do ustalenia, czy organ zobowiązany zareagował na ww. wniosek skarżącego z [...] maja 2024 r. w sposób i trybie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., termin do udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni. Wobec złożenia 27 maja 2024 r. wniosku o informację publiczną, organ winien jej udzielić do 10 czerwca 2024 r. Tymczasem do dnia złożenia skargi w rozpoznawanej sprawie, wnioskowana informacja publiczna nie została udostępniona skarżącemu - czyli na ten dzień organ zobowiązany pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia skarżącemu informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem

z [...] maja 2024 r. Bezspornym jest, że organ w piśmie z dnia [...] czerwca 2024 r. poinformował skarżącego, że z uwagi na zakres żądanej informacji i związany z tym dodatkowy nakład pracy termin ten przedłużył do dnia 29 lipca 2024 r. Jednak wniosek strony skarżącej o udzielenie informacji publicznej nie został zrealizowany. Wskazać należy, że art. 13 ust. 2 u.d.i.p. posługuje się otwartą formułą "jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie", co pozwala na zindywidualizowanie zastosowania tej regulacji do okoliczności konkretnej sprawy

(wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 4/20, dostępny na stronie). Dopuszczalne jest zatem wydłużenie 14-dniowego terminu w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej, przy czym organ jest zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy, przed upływem tych 14 dni, o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Jednocześnie przepisy u.d.i.p. nie wskazują, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne, należy jednak uznać, że muszą to być powody bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej.

W niniejszej sprawie organ podał jako okoliczności stanowiące podstawę skorzystania z regulacji określonej w art. 13 ust. 2 u.u.i.p. szeroki zakres żądanej informacji, konieczność wykonania analizy dokumentów oraz konieczność wykonania kserokopii faktur. Mając na uwadze okres jaki organ musiał sprawdzić (15 miesięcy), ilość stwierdzonych faktur związanych z przedmiotem żądania, konieczność wykonania ich kserokopii oraz sporządzenia zestawienia wykonanych prac obejmującego ich rodzaj i wartość tych prac, zdaniem Sądu, skorzystanie przez organ z art. 15 ust. 2 u.u.i.p. wydaje się usprawiedliwiony. Jednak w tak określonym terminie wniosek skarżącego również nie został zrealizowany. Wymagają też rozważenia na gruncie niniejszej sprawy okoliczności związane z żądaniem przez organ uiszczenia przez skarżącego opłaty zarówno za wykonane kserokopie, jak i wersje elektroniczne faktur. W ocenie Sądu nie istnieje możliwość uzależnienia udostępnienia informacji publicznej od uprzedniego wniesienia opłaty, o której mowa w art. 15 u.d.i.p. Przepis art. 15 ust. 2 u.d.i.p. przewiduje realizację obowiązku udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem także w przypadku braku odpowiedzi ze strony wnioskodawcy na zawiadomienie podmiotu zobowiązanego o wysokości opłaty związanej z udostępnieniem żądanej informacji (czyli bez wniesienia opłaty). Oznacza to, że z powodu braku wniesienia opłaty podmiot zobowiązany nie będzie mógł ani odmówić udostępnienia informacji (wydać decyzji o odmowie udostępnienia informacji), ani też pozostawić sprawy (wniosku) bez rozpoznania (art. 14 ustawy). Nie jest więc to czynność warunkowa, tj. wykonanie danej czynności żądanej przez stronę nie jest uzależnione od uiszczenia należnej opłaty kancelaryjnej. Powstanie obowiązku uiszczenia opłaty i wezwanie strony do uiszczenia tej opłaty, powoduje jedynie przesunięcie terminu udostępnienia tej informacji w zakresie określonym w przepisie art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Tym samym art. 15 ust. 2 u.d.i.p. przewiduje realizację obowiązku udostępnienia informacji zgodnie z pierwotnym wnioskiem także w przypadku braku odpowiedzi ze strony wnioskodawcy na zawiadomienie podmiotu zobowiązanego o wysokości opłaty związanej z udostępnieniem żądanej informacji, czy też nieuiszczenia takiej opłaty.

W niniejszej sprawie organ skierował do strony żądania związane z obowiązkiem uiszczenia opłat już po upływie dwóch miesięcy od daty wpływu wniosku o udzielenie informacji publicznej czyli w okresie, gdy już zaistniał stan bezczynności. Okres 14 dni, w jakim skarżący mógł wypowiedzieć się co ewentualnej zmiany sposobu lub formy udostępnienia informacji publicznej albo wycofania wniosku nie miał już wpływu na ocenę pozostawania przez organ w bezczynności, a jedynie co do oceny, czy bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa.

Mając na uwadze powyższe Sąd nie mógł uznać, że w sprawie organ zobowiązany nie dopuścił się bezczynności. Należy jednak podkreślić, że w przypadku skargi na bezczynność, sąd bierze pod uwagę okoliczności istniejące w dniu rozpoznania skargi. Jedną z takich okoliczności jest istnienie przedmiotu zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia

26 listopada 2008 r. w sprawie I OPS 6/08 stwierdził, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe, ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Tym samym uznać należało, że istniejący w dniu wniesienia skargi stan bezczynności organu zobowiązanego w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego ustał przed wydaniem wyroku przez Sąd, skoro organ wniosek ten rozpoznał i pismem

z [...] września 2024 r. udostępnił skarżącemu wnioskowaną informację. Fakt ustania bezczynności organu w rozpoznawanej sprawie potwierdził ponadto sam skarżący w piśmie z [...] października 2024 r. adresowanym do Sądu. W konsekwencji Sąd uznał niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne za bezprzedmiotowe w zakresie orzekania o zobowiązaniu organu do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Nie było bowiem podstaw i warunków do działania w zakresie określonym w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako że przed wydaniem wyroku nie miała już miejsca bezczynność adresata wniosku. Sąd zauważa ponadto, że realizacja przez organ zobowiązany wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność w rozpoznawanej sprawie, uzasadnia stanowisko skarżącego, że w sprawie nie istniały przeszkody do realizacji ww. wniosku w terminach wynikających z u.d.i.p.

Mając na uwadze powyższe Sąd w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowoadministracyjne we wskazanym zakresie.

Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (wyrok WSA w Łodzi z 31 stycznia 2023 r., II SAB/Łd 199/22). Podkreślić należy, iż stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszenia prawa, jako środek represji, winno być stosowane w sposób ostrożny i tylko w sytuacjach niebudzących wątpliwości. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zaszły okoliczności, które wskazywałyby na kwalifikowaną postać naruszenia prawa przez organ zobowiązany. Należy zauważyć, że organ udostępnił skarżącemu wnioskowane informacje, niezależnie od tego, że pierwotnie posiadał wątpliwości, co do zakresu wniosku, a ponadto organ wskazał - w odpowiedzi na skargę - przyczyny, które uniemożliwiały w jego ocenie rozpoznanie wniosku w terminie. Tym samym nie można uznać, że stan bezczynności organu zobowiązanego nosił znamiona uporczywości, organ przejawiał brak woli w rozpoznaniu wniosku i wniosek ten zlekceważył. W związku z czym, w ocenie Sądu, brak było podstaw do zakwalifikowania zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w pkt 2 wyroku.

Dodatkowo Sąd wskazuje, że nie znalazł z urzędu podstawy do wymierzenia organowi grzywny, czy też zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6 p.p.s.a. Użycie przez ustawodawcę w powołanym wyżej przepisie zwrotu "sąd (...) może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie grzywny lub przyznania od organu sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Grzywna jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach, wskazujących, że bez tej dodatkowej sankcji (dolegliwości finansowej) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę argumentację organu zobowiązanego, brak jest podstaw do przyjęcia, że zastosowanie tego środka byłoby celowe.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku, zasądzając od organu zobowiązanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł, obejmującej kwotę uiszczonego wpisu sądowego od skargi.