Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 49/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 5 pkt 2 lit. a, art. 5 ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 4 pkt 1-7 , art. 3 ust. 1 pkt 12, art. 3 ust. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 76 poz 694
law: Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - tekt jednolity
Teza: Nie jest skuteczne ze strony przedsiębiorcy ubiegającego się o licencję na wykonywanie transportu drogowego wykazanie aktywem trwałym spełnienia wymogu posiadania sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, stosownie do przepisów art. 5 ust. 3 pkt 3 i art. 5 ust. 5 pkt 2 lit. a  ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), jeżeli źródłem tego aktywu jest oświadczenie właściciela środka trwałego, nie zaś umowa, spełniająca co najmniej jeden z wymogów określonych w przepisach art. 3 ust. 4 pkt 1-7 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.).

TEZY

Nie jest skuteczne ze strony przedsiębiorcy ubiegającego się o licencję na wykonywanie transportu drogowego wykazanie aktywem trwałym spełnienia wymogu posiadania sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, stosownie do przepisów art. 5 ust. 3 pkt 3 i art. 5 ust. 5 pkt 2 lit. a  ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), jeżeli źródłem tego aktywu jest oświadczenie właściciela środka trwałego, nie zaś umowa, spełniająca co najmniej jeden z wymogów określonych w przepisach art. 3 ust. 4 pkt 1-7 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.).


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz Cysek Hanna Kamińska Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 października 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1439/09 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 października 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1439/09, wydanym w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] , oddalono skargę.

Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

W dniu 6 lutego 2009 r. J.K.P., zwany dalej "skarżącym", złożył do Urzędu Miasta Stołecznego W. wniosek o udzielenie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego. Do wniosku skarżący załączył jednobrzmiące oświadczenia właścicieli samochodów osobowych, którzy przyznali skarżącemu prawo dysponowania tymi pojazdami w celu zarobkowego przewozu osób. Oświadczenia te, jak wynika z ich treści, zostały złożone dla wypełnienia dyspozycji art. 5 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), zwanej dalej "utd". Stosownie do art. 5 ust. 3 pkt 5 utd przedsiębiorcy udziela się licencji, z zastrzeżeniem art. 6, jeżeli posiada tytuł prawny do dysponowania pojazdem lub pojazdami samochodowymi spełniającymi wymagania techniczne określone przepisami prawa o ruchu drogowym, którymi transport drogowy ma być wykonywany. W świetle wspomnianych oświadczeń prawo dysponowania pojazdem wygasa w trybie natychmiastowym w momencie zakończenia współpracy między stronami.

Ponadto dodatkowo skarżący załączył do wniosku oświadczenie z dnia 3 lutego 2009 r. złożone przez J. D., będącego właścicielem pojazdu Volkswagen Passat, wyprodukowanego w roku 1991, w myśl którego udzielił on skarżącemu prawa do korzystania z pojazdu dla celów prowadzenia transportu drogowego oraz wpisania go do pozaksięgowej ewidencji środków trwałych przedsiębiorstwa skarżącego, a także wyposażenia pojazdu samochodowego. W świetle punktu 3 tego oświadczenia właściciel pojazdu udziela skarżącemu gwarancji do wysokości wartości środka trwałego w postaci samochodu osobowego, wyrażając zgodę na wykorzystanie środka trwałego i niniejszej gwarancji do wykazania majątku niezbędnego do uzyskania licencji na krajowy transport drogowy.

W piśmie z dnia 13 lutego 2009 r. pełnomocnik skarżącego przedłożył wycenę omawianych samochodów osobowych na kwotę 371.300 zł. Ponadto wywodził spełnienie przez skarżącego wymogu, o którym mowa w art. 5 ust. 3 pkt 3 utd, co do posiadania sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego określonej dostępnymi środkami finansowymi lub majątkiem. W świetle tego przepisu przedsiębiorcy udziela się licencji, z zastrzeżeniem art. 6, jeżeli posiada sytuację finansową zapewniającą podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego określony dostępnymi środkami finansowymi lub majątkiem w wysokości: a) 9.000 euro - na pierwszy pojazd samochodowy przeznaczony do transportu drogowego, b) 5.000 euro - na każdy następny pojazd samochodowy, c) 50.000 euro - przy wykonywaniu transportu drogowego w zakresie, o którym mowa w art. 4 pkt 3 lit. b utd.

Według skarżącego samochody osobowe, o których mowa w oświadczeniach ich właścicieli, stanowią dostępne aktywa skarżącego, w rozumieniu art. 5 ust. 5 pkt 2 lit. a utd., a tym samym dokumentują spełnienie wymogu posiadania sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. W myśl art. 5 ust. 5 pkt 2 lit. a utd posiadanie sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego potwierdza się dysponowaniem środkami pieniężnymi w gotówce lub na rachunkach bankowych lub dostępnymi aktywami.

Jak podniósł skarżący ustawa o transporcie drogowym nie wymienia rodzajów aktywów. Toteż, ma tutaj zastosowanie przepis art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.), stosownie do którego przez "aktywa" - rozumie się kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. Powołano się także na przepis art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości, w myśl którego przez "środki trwałe" rozumie się, z zastrzeżeniem pkt 17, rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki. Ponadto, w świetle tego przepisu, środki trwałe oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub leasingu zalicza się do aktywów trwałych jednej ze stron umowy, zgodnie z warunkami określonymi w art. 3 ust. 4 tej ustawy.

Ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2009 r., sygn. [...] utrzymano w mocy decyzję Prezydenta m.st. W. z dnia [...] marca 2009 r., w której odmówiono skarżącemu wnioskowanej licencji z uwagi na brak spełnienia przesłanki posiadania sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, o której mowa w przepisie art. 5 ust. 3 pkt 3 utd. W szczególności, jak ustalono, skarżący nie wykazał, aby zaszły okoliczności przewidziane w art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości. W myśl tego przepisu, jeżeli jednostka przyjęła do używania obce środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne na mocy umowy, zgodnie z którą jedna ze stron, zwana dalej "finansującym", oddaje drugiej stronie, zwanej dalej "korzystającym", środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne do odpłatnego używania lub również pobierania pożytków na czas oznaczony, środki te i wartości zalicza się do aktywów trwałych korzystającego, jeżeli umowa spełnia co najmniej jeden z następujących warunków: 1) przenosi własność jej przedmiotu na korzystającego po zakończeniu okresu, na który została zawarta, 2) zawiera prawo do nabycia jej przedmiotu przez korzystającego, po zakończeniu okresu, na jaki została zawarta, po cenie niższej od wartości rynkowej z dnia nabycia, 3) okres, na jaki została zawarta, odpowiada w przeważającej części przewidywanemu okresowi ekonomicznej użyteczności środka trwałego lub prawa majątkowego, przy czym nie może być on krótszy niż 3/4 tego okresu. Prawo własności przedmiotu umowy może być, po okresie, na jaki umowa została zawarta, przeniesione na korzystającego, 4) suma opłat, pomniejszonych o dyskonto, ustalona w dniu zawarcia umowy i przypadająca do zapłaty w okresie jej obowiązywania, przekracza 90 % wartości rynkowej przedmiotu umowy na ten dzień. W sumie opłat uwzględnia się wartość końcową przedmiotu umowy, którą korzystający zobowiązuje się zapłacić za przeniesienie na niego własności tego przedmiotu. Do sumy opłat nie zalicza się płatności na rzecz finansującego za świadczenia dodatkowe, podatków oraz składek na ubezpieczenie tego przedmiotu, jeżeli korzystający pokrywa je niezależnie od opłat za używanie, 5) zawiera przyrzeczenie finansującego do zawarcia z korzystającym kolejnej umowy o oddanie w odpłatne używanie tego samego przedmiotu lub przedłużenia umowy dotychczasowej, na warunkach korzystniejszych od przewidzianych w dotychczasowej umowie, 6) przewiduje możliwość jej wypowiedzenia, z zastrzeżeniem, że wszelkie powstałe z tego tytułu koszty i straty poniesione przez finansującego pokrywa korzystający, 7) przedmiot umowy został dostosowany do indywidualnych potrzeb korzystającego. Może on być używany wyłącznie przez korzystającego, bez wprowadzania w nim istotnych zmian.

Według organu odwoławczego, podzielającego stanowisko organu pierwszej instancji, przedłożone przez skarżącego oświadczenia właścicieli samochodów osobowych, nie spełniają żadnego z warunków przewidzianych w art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości. I tak, oświadczenia te: nie przenoszą własności pojazdów na skarżącego w żadnym momencie; nie zawierają klauzuli uprawniającej do nabycia własności pojazdów przez skarżącego; nie określają czasu jego obowiązywania, a zatem nie sposób przyjąć, aby miało obowiązywać przez okres, który odpowiada w przeważającej części przewidywanemu okresowi ekonomicznej użyteczności środka trwałego lub prawa majątkowego, przy czym nie może być on krótszy niż 3/4 tego okresu; nie przewidują obowiązku ponoszenia opłat przez skarżącego; nie zawierają przyrzeczenia finansującego zawarcia ze skarżącym kolejnej umowy o oddanie w odpłatne używanie tego samego przedmiotu lub przedłużenia umowy dotychczasowej; są czynnością jednostronną skierowaną do skarżącego, który tym samym nie może podjąć skutecznej czynności dla jej zmiany; nie zawierają danych co do przystosowania pojazdów do potrzeb skarżącego.

Od tej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. który, jak to wskazano na wstępie, skargę tę oddalił.

Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się zasadności zarzutu skarżącego w kwestii naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Również, zdaniem Sądu, organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny, iż załączone przez skarżącego do wniosku jednostronne oświadczenia właścicieli pojazdów nie dokumentują spełnienia przez skarżącego wymogu posiadania sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Z powyższych względów organ był zobligowany odmówić skarżącemu udzielenia licencji (art. 10 ust. 2 utd).

Skarżący złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.

I. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej "p.p.s.a.", wydanemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest:

1. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 3 pkt 3 lit. a oraz lit. b utd, poprzez przyjęcie w zaskarżonym wyroku, że skarżący nie posiada sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego osób, określonej dostępnymi środkami finansowymi lub majątkiem w wysokości 9000 euro na pierwszy samochód oraz 5000 euro na każdy następny pojazd samochodowy,

2. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 5 pkt 2 lit. a utd, poprzez przyjęcie w zaskarżonym wyroku, iż dokumenty przedstawione przez skarżącego nie są dokumentami, z których wynika posiadanie przez niego sytuacji finansowej, pozwalającej na udzielenie licencji na wykonywanie transportu drogowego osób,

3. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy o rachunkowości, poprzez przyjęcie w zaskarżonym wyroku, że dokumenty przedstawione przez skarżącego nie potwierdzały posiadania przez niego aktywa w rozumieniu powyższego przepisu oraz art. 5 ust. 5 pkt 2 lit. a utd,

4. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 10 ust. 2 utd, poprzez przyjęcie, w zaskarżonym wyroku, że decyzja o odmowie udzielenia przedsiębiorcy licencji na wykonywanie transportu drogowego osób oraz decyzja utrzymująca ją w mocy były zgodne z w/w przepisem prawa materialnego, podczas gdy skarżący posiadał sytuację finansową, o której mowa w art. 5 ust. 3 pkt 3 lit. a oraz lit. b utd oraz art. 5 ust. 5 pkt 2 lit. a utd, a zatem spełnił przesłankę posiadania właściwej sytuacji majątkowej, będącą jednym z warunków udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego osób.

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez:

1. naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2, art. 141, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegającego na przyjęciu w zaskarżonym wyroku, że:

a) skarżący nie posiadał sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego osób, stosownie do brzmienia art. 5 ust. 3 pkt 3 lit. a oraz lit. b utd,

b) dokumenty przedstawione przez skarżącego nie były dokumentami, które poświadczały posiadanie przez niego sytuacji finansowej, pozwalającej na udzielenie licencji na wykonywanie transportu drogowego osób,

c) dokumenty przedstawione przez skarżącego nie zaświadczają o posiadaniu przez niego aktywów w rozumieniu art. 5 ust. 5 pkt 2 lit. a utd oraz art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy o rachunkowości.

W sprawie, jak podnosi skarga kasacyjna, skarżący zawarł z właścicielami samochodów umowy o współpracy, dotyczące korzystania na czas nieoznaczony z samochodów oraz gwarancji środków finansowych. Z istoty umowy na czas nieoznaczony wynika, że ich przedmiot będzie używany w okresie dłuższym niż okres jego walorów użytkowych. Natomiast zobowiązanie gwarancyjne daje skarżącemu pełne prawo do korzystania z pojazdu także w zakresie rozporządzania w celu realizacji zabezpieczenia, o którym mowa w ustawie. Zapisy umowy łączącej strony winny być ocenione według zgodnej woli stron i celu dla jakiego jest zawarta, a nie poprzez pryzmat prawa administracyjnego.

Według skarżącego wymienione alternatywnie warunki w przepisach ustawy o rachunkowości, opisane w art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości, zostały przez skarżącego zachowane. Natomiast zarzut co do możliwości rozwiązania umowy nie jest trafny, albowiem trwałość umowy (zakaz jej rozwiązania) nie stanowi warunku ustawowego w powołanych przepisach prawa.

Z powyższych względów, przedstawiając ewidencję środków trwałych zaliczonych do stanu przedsiębiorstwa, o ile ich ilościowo-wartościowy stan odpowiada liczbie zgłoszonych samochodów, skarżący spełnił wymagania wykazania sytuacji majątkowej, o której mowa w ustawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

Ponadto, w świetle art. 176 p.p.s.a., istotnym wymogiem skargi kasacyjnej jest jej uzasadnienie.

Z uwagi na zakres związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej niepodważenie w skardze kasacyjnej istotnych dla wyniku sprawy ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez Sąd pierwszej instancji, czyni te ustalenia miarodajnymi na etapie rozpoznawania skargi kasacyjnej.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony.

Wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania. Jednakże, co wymaga podkreślenia, uzasadnienie skargi kasacyjnej, wbrew wskazanemu już przepisowi art. 176 p.p.s.a., nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wymienionych w jej petitum przepisów postępowania, koncentrując się na uzasadnieniu zarzutów naruszenia prawa materialnego w zakresie i rozmiarze wyżej podanym. Z powyższych względów skarga kasacyjna nie pozwala na zbadanie zasadności zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych w niej przepisów postępowania. Można jedynie na marginesie dodać, że organy, a w ślad za nim Sąd pierwszej instancji, dokonały istotnej dla wyniku sprawy oceny załączonych przez skarżącego oświadczeń właścicieli pojazdów pod kątem spełnienia przez niego wymogu posiadania sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, stosownie do brzmienia art. 5 ust. 3 pkt 3 lit. a oraz lit. b utd. Skarżący miał przy tym możliwość, z czego skorzystał, wypowiedzenia się co do waloru dowodowego wspomnianych oświadczeń właścicieli pojazdów na potrzeby udokumentowania spełnienia wymogów, o których wyżej mowa, w związku ze wskazanymi już przepisami ustawy o rachunkowości.

Nietrafny jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji zarzucanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Nie sposób bowiem przyjąć, aby rozpoznawana przez Sąd pierwszej instancji sprawa nie podlegała właściwości sądów administracyjnych, o której mowa w art. 1 § 1 powyższej ustawy, a także, aby kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd pierwszej instancji nie dokonał tego pod względem kryterium zgodności z prawem, jak to wymaga art. 1 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych.

Przechodząc do zbadania zasadności zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy załączone do wniosku o udzielenie licencji dokumenty (oświadczenia właścicieli samochodów osobowych) dokumentują posiadanie przez skarżącego dostępnych aktywów, w rozumieniu art. 5 ust. 5 pkt 2 lit. a utd, jako jednej z form potwierdzenia przez przedsiębiorcę posiadania sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (art. 5 ust. 3 pkt 3 utd), czego nie uznał organ i zaakceptował to Sąd pierwszej instancji.

Powyższe, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia Sądu pierwszej instancji i organu, podziela Naczelny Sąd Administracyjny. Ustawa o transporcie drogowym nie definiuje pojęcia "dostępne aktywa". Dlatego, jak to trafnie przyjął organ, a w ślad za nim Sąd pierwszej instancji, a także i skarżący, należy w tej kwestii posiłkować się definicją aktywów zawartą w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy o rachunkowości, w myśl którego przez "aktywa" rozumie się kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. W świetle tego przepisu, aby określony zasób majątkowy mógł być uznany za aktywa danej jednostki musi ona nad nim sprawować kontrolę. Kwestię tę normują przepisy art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości, zawierające definicję środków trwałych. Przepisy te szczegółowo precyzują wymogi formalne jakie powinny być spełnione przez przedsiębiorcę korzystającego z obcych środków trwałych przyjętych do używania, aby mogły być one zaliczone do aktywów trwałych korzystającego. Spełnienie przez przedsiębiorcę tych ustawowych wymogów, czyniłoby miarodajnym sprawowanie przez niego kontroli nad omawianymi zasobami majątkowymi, w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 pkt 12 tej ustawy o rachunkowości, a tym samym dokumentowałoby posiadanie przez przedsiębiorcę sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego w formie dostępnych aktywów (art. 5 ust. 5 pkt 2 lit. a w związku z art. 5 ust. 3 pkt 3 utd).

Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się błędu w ustaleniu Sądu pierwszej instancji, podzielającego stanowisko organu, iż załączone przez skarżącego oświadczenia właścicieli samochodów osobowych nie spełniają powyższych ustawowych wymogów dla uznania samochodów objętych tymi oświadczeniami za dostępne aktywa skarżącego. I tak, korzystający z obcych środków trwałych, na co wyraźnie wskazuje przepis art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości, musi wejść w ich posiadanie na podstawie umowy, a więc w następstwie czynności prawnej wymagającej złożenia co najmniej dwóch oświadczeń woli, a nie zaś jednego oświadczenia woli, w tym przypadku ze strony właścicieli wspomnianych środków trwałych, jak to miało miejsce w okolicznościach sprawy. Ponadto zawarcie umowy, na podstawie której przedsiębiorca staje się użytkownikiem obcych środków trwałych, jest wymogiem koniecznym, jednakże niewystarczającym, aby stanowiące przedmiot umowy środki trwałe mogły być zaliczone do aktywów trwałych korzystającego. Umowa musi bowiem dodatkowo spełniać co najmniej jeden z warunków wymienionych w punktach 1- 7 przepisu art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości. Jak niewadliwie ustalił organ w zaskarżonej decyzji, co zaakceptował Sąd pierwszej instancji, a czego też skutecznie nie podważyła skarga kasacyjna, niezależnie od braku spełnienia przez wspomniane oświadczenia wymogu formy umowy, oświadczenia właścicieli samochodów, z uwagi na ich lakoniczność, nie wskazują również na spełnienie choćby jednego z warunków wymienionych w przepisach art. 3 ust. 4 ustawy o rachunkowości.

Na potrzeby niniejszej sprawy trudno podzielić stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w myśl którego zapisy umowy łączącej strony winny być ocenione według zgodnej woli stron i celu dla jakiego jest zawarta, a nie poprzez pryzmat prawa administracyjnego. Po pierwsze, na żadnym etapie postępowania skarżący nie wskazał, jaką treść miały by mieć ewentualne umowy łączące skarżącego z właścicielami pojazdów, które zresztą nie zostały przedłożone do akt sprawy. Ponadto, co wymaga podkreślenia, dla skutecznego dochodzenia uprawnień wynikających z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa administracyjnego (finansowego) konieczne jest wykazanie przez stronę powinności spełnienia wymogów w nich przewidzianych. Jeżeli zaś przepis prawa uzależnia uzyskanie przez stronę określonego uprawnienia od zawarcia umowy o treści wskazanej w przepisie prawa, wówczas strona wywodząca istnienie uprawnienia z takiego przepisu powinna wykazać fakt zawarcia takiej umowy, gdyż stosowna umowa stanowi element hipotezy przepisu prawa, z którego strona wywodzi dane uprawnienie. W omawianej sytuacji, jeżeli miały by być osiągnięte skutki wynikające z przepisu prawa, treść umowy musi być zgodna z tym przepisem, nie zaś tylko oddawać intencję stron umowy, jak to wskazano w skardze kasacyjnej, gdyż jest to niewystarczające.

Reasumując, nie jest skuteczne ze strony przedsiębiorcy ubiegającego się o licencję na wykonywanie transportu drogowego wykazanie aktywem trwałym spełnienia wymogu posiadania sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego, stosownie do przepisów art. 5 ust. 3 pkt 3 i art. 5 ust. 5 pkt 2 lit. a utd, jeżeli źródłem tego aktywu jest oświadczenie właściciela środka trwałego, nie zaś umowa, spełniająca co najmniej jeden z wymogów określonych w przepisach art. 3 ust. 4 pkt 1-7 ustawy o rachunkowości.

W tym stanie sprawy skarga kasacyjna podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).