Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 208/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 42 ust. 2, art. 50, art. 193 ust. 1, 1a, 2, art. 194 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 447
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 06 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 listopada 2022 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt małoletniego w rodzinie zastępczej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 listopada 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania Z. D. (dalej również jako "Skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 16 września 2022 r., nr [...]

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.

Decyzją nr [...] z dnia 16 września 2021 r. Starosta [...] ustalił Z. D. odpłatność za pobyt jego syna P. B. w pieczy zastępczej, począwszy od 22 kwietnia 2022r. do 04 września 2023r. w ten sposób, że:

- od dnia 22 kwietnia 2022r. do 30 kwietnia 2022r. w wysokości [...] zł,

- od dnia 01 maja 2022r. do 31 maja 2022r. w wysokości [...] zł,

- od dnia 01 czerwca 2022r. do 31 sierpnia 2023r. w wysokości [...] zł miesięcznie,

- od dnia 01 września 2023r. do 04 września 2023r. w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na orzeczenie sądu mocą, którego małoletni P. B. został umieszczony w niezawodowej rodzinie zastępczej u M. B. oraz na fakt, że rodzina zastępcza otrzymuje pomoc pieniężną na pokrycie kosztów utrzymania tego dziecka, od 22 kwietnia 2022r. w wyżej wymienionych kwotach.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Z. D., wyrażając swoje niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz art. 42 pkt 2, art. 50 pkt 1 i art. 92 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, a także art. 231 § 1, art. 233, art. 271, art. 272 Kodeksu karnego. Podniósł w szczególności, że nie został poinformowany o dacie wszczęcia spornego postępowania, zarzucił, że organ uniemożliwił mu zapoznanie się z aktami sprawy oraz uniemożliwił wypowiedzenie się co do zebranych dowodów. Wyjaśnił, że ma problemy zdrowotne i jest diagnozowany kardiologicznie i neurologicznie. Dodał, że w 2009r. w wyniku wypadku w pracy skręcił staw kolanowy, którego utrzymanie sprawności uzależnione jest od rehabilitacji i odpowiedniej suplementacji, które prowadzi we własnym zakresie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję Starosty, po przytoczeniu treści przepisów prawa, wskazało, że w uchwale Rady Powiatu [...] z dnia 27 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej wskazano okoliczności jakie organ brać pod uwagę orzekając o przedmiotowych opłatach. § 5 tej uchwały stanowi, że odstępuje się od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w przypadku, gdy:

- dochód osoby zobowiązanej samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej nie przekracza lub jest równy 300 % kryterium dochodowego - na okres nie dłuższy niż jeden rok;

- osoba zobowiązana ponosi odpłatność za pobyt innego dziecka w pieczy zastępczej lub w innej całodobowej placówce pomocy społecznej, a dochód na osobę w rodzime lub dochód osoby samotnie gospodarującej, po odliczeniu tej odpłatności, jest niższy bądź równy 300 % kryterium dochodowego.

Aktualnie kryterium dochodowe ustalone jest na poziomie 776 zł w przypadku osoby samotnie gospodarującej i 600 zł dla osoby w rodzinie. Zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej (art. 8 ust. 3) za dochód uważa się aktualną sumę miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło ich utrzymania, pomniejszoną o miesięczne obciążenia podatkiem dochodowym od osób fizycznych składkami na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz alimenty świadczone na rzecz osób spoza rodziny - jest to dochód netto ustalany na potrzeby pomocy społecznej.

Kolegium zaznaczyło, iż z przekazanych akt sprawy wynika, że małoletni P. B., na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w P. Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich z dnia 22 kwietnia 2022r. sygn. akt [...] Nsm [...] został umieszczony w rodzinie zastępczej u M. B.. Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia 24 maja 2022r. orzekł przyznaniu M. B. świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania małoletniego P.B. w rodzinie zastępczej niezawodowej: od dnia 22 kwietnia 2022r. do 30 kwietnia 2022r. w wysokości [...] zł, od dnia 01 maja 2022r. do 31 maja 2022r. w wysokości [...] zł, od dnia 01 czerwca 2022r. do 31 sierpnia 2023r. w wysokości [...] zł miesięcznie, od dnia 01 września 2023r. do 04 września 2023r. w wysokości [...] zł.

Zaskarżoną zaś w przedmiotowym postępowaniu decyzją nr [...] z dnia 16 września 2022r., organ I instancji ustalił odwołującemu się, odpłatność za pobyt dziecka P.B. w rodzinie zastępczej, począwszy od 22 kwietnia 2022r. do 04 września 2023r. w wysokości jak wyżej.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że organ I instancji w celu ustalenia sytuacji materialno-bytowej, pismem z dnia 25 maja 2022r., zawiadomił odwołującego się o wszczęciu postępowania w celu ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej i wezwał odwołującego się do przedłożenia dowodów oraz dokumentów potwierdzających jego sytuację rodzinną, zdrowotną i dochodową. Odwołujący w odpowiedzi na powyższe wniósł o umorzenie postępowania i wyłączenie pracownika od udziału w tym postępowaniu. W związku z tym, że strona nie udzieliła informacji o swojej sytuacji materialno-bytowej, organ I instancji dnia 25 maja 2022r. wystąpił do Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o udzielenie informacji o sytuacji materialnej, dochodowej, majątkowej i zdrowotnej Z. D., którego dziecko jest umieszczone w pieczy zastępczej. Natomiast pismem z dnia 1 lipca 2022r. organ orzekający ponownie wezwał stronę do przedłożenia dowodów o wysokości i źródłach dochodu, zapłaconych i otrzymanych alimentach, o otrzymanych zasiłkach z pomocy społecznej, o jego sytuacji zdrowotnej. Odwołujący w odpowiedzi na powyższe zarzucił organowi nierzetelność prowadzonego postępowania i odmówił ujawnienia wysokości swoich dochodów, wydatków i informacji o stanie zdrowia. Biorąc to pod uwagę organ I instancji wystąpił dnia 9 sierpnia 2022r. do pracodawcy strony o udzielenie informacji w zakresie wysokości miesięcznych dochodów, uzyskiwanych przez Z. D.. Na podstawie informacji Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia 15 lipca 2022r. ustalono, że Z. D. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu jednorodzinnym, który jest jego własnością. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia. Z zaświadczenia o zatrudnieniu z dnia 10 sierpnia 2022r. wynika, że jego dochody miesięczne netto kształtowały się na poziomie: za kwiecień 2022r. - [...] zł, za maj 2022r. - [...] zł, za czerwiec 2022r. - [...] zł, za lipiec 2022r. - [...] zł. Odwołujący podczas wywiadu wskazał, że koszty utrzymania oraz alimenty na syna - P.B. w wysokości [...] zł miesięcznie, pochłaniają cały jego budżet. Szacuje, że jego wydatki miesięczne wynoszą [...] zł, na leczenie wydaje miesięcznie [...] zł. Oświadczył, że poza domem i samochodem osobowym nie posiada żadnych dóbr materialnych i oszczędności. Wskazał, że choruje na przewlekłe zapalenie stawów o nieznanym podłożu i jest w trakcie diagnozowania swojego stanu zdrowia, które w ostatnim czasie uległo pogorszeniu. Na tej podstawie organ I instancji ustalił, że dochód odwołującego przekracza 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Dochód miesięczny strony wynosi od [...] zł do ponad [...] miesięcznie netto. Uzyskiwane dochody przekraczają więc kwotę [...]zł stanowiącą 300% (776 zł x 3) kryterium dochodowego na osobę samotnie gospodarującą.

Kolegium podkreśliło, że warunkiem wydania decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest wcześniejsze przyznanie rodzinie zastępczej lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka, na podstawie art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy, świadczeń oraz dodatków na pokrycie kosztów utrzymania dziecka. Z akt sprawy wynika, że takie świadczenia na utrzymanie P.B. zostały przyznane. Dodać należy, że sformułowanie normy art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy powoduje, że w przypadku zaistnienia okoliczności w niej określonych, organ orzekający nie ma możliwości wyboru rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutów strony przedstawionych w odwołaniu, Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji w przedmiotowej sprawie prawidłowo przeprowadził postępowanie. Z akt sprawy wynika przede wszystkim, że postępowanie w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, wszczęte zostało z urzędu, po wydaniu decyzji z dnia 24 maja 2022r. przyznającej M. B. świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka P.B.. O fakcie tym odwołujący został zawiadomiony pismem z dnia 25 maja 2022r., w którym pouczono także o prawie do czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Po zakończonym postępowaniu dowodowym, pismem z dnia 19 sierpnia 2022r. poinformowano także stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i zgłoszonych żądań. Pomimo, że strona z zachowaniem wyznaczonego terminu, przedstawiła swoje uwagi, wnosząc o zapoznanie się z aktami sprawy za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, a organ I instancji nie uwzględnił go, ponieważ wpłynęło po wydaniu zaskarżonej decyzji, to naruszenie to w ocenie Kolegium pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostawało także postępowanie prowadzone przed Sądem Rejonowym w P. II Wydział Karny sygn. akt [...]. Do ustalenia od rodziców biologicznych, odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, najistotniejsze jest umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej i przyznanie świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył Z. D. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, iż jednym z przykładów naruszenia prawa oraz naruszenia jego praw jako strony w postępowaniu przez organ I instancji, które to naruszenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze potwierdza i sankcjonuje w uzasadnieniu do swojej decyzji, jest wydanie decyzji przez organ I instancji, przed wpływem jego pisma z dnia 14 września 2022 r., złożonego z zachowaniem wyznaczonego terminu do wypowiedzenia się, co do zgromadzonych dowodów.

W ocenie Skarżącego Kolegium wydając w dniu 28 listopada 2022 r. decyzję naruszyło między innymi art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 K.p.a.

Zdaniem Skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze ignoruje i przemilcza także fakt, iż pismem z dnia 28 lipca 2022 r., poinformował organ I instancji o prowadzonym przez II Wydział Karny Sądu Rejonowego w P., postępowaniu sygn. akt. II K [...], w związku z popełnienie przez M. B., umyślnego czynu zabronionego.

Skarżący zaznaczył, iż organ I instancji przed wydaniem decyzji [...], z dnia 16 września 2022 r. w żaden wiarygodny sposób nie zweryfikował powyższej informacji, nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w związku z powyższą informacją oraz nie poinformował Skarżącego, jako strony postępowania o krokach podjętych w związku z tą informacją.

Skarżący po odwołaniu się do art. 42 pkt. 2, art. 50 pkt. 1, art. 92 ustawy wskazał, iż stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, iż postępowanie sygn. akt II K [...] prowadzone przez II Wydział Karny Sądu Rejonowego w P. było, cytat "...Bez znaczenia..." należy uznać, za bezpodstawne i niezgodne z literą prawa.

Zdaniem Skarżącego decyzja z dnia 16 września 2022 r. oraz całe postępowanie, na podstawie którego została wydana stanowią naruszenie oraz obrazę przepisów prawa wynikającego z art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12 § 1, art. 14 § lc, art. 14a, art. 35 § 3, 36 § 1 i § 2, art. 51, art. 52, art. 54 § 1, art. 61 § 5, art. 73 § 1 i § 3, art. 74 § 2, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 81a § 1, art. 97 § 1 pkt. 4, art. 100 § 1, art. 106 § 1, § 2, art. 107 § 3, art. 123 K.p.a. oraz art. 42 pkt. 2., art. 50 pkt. 1. art. 92 ustawy i art. 231 § 1, art. 233, lub art. 271, lub art. 272 Kodeksu Karnego.

W dalszej części uzasadnienia Skarżący szeroko opisał kwestię daty wszczęcia postępowania podnosząc, iż w całym toku postępowania, nie został w sposób jednoznaczny, nie budzący wątpliwości, poinformowany przez organ, o dacie wszczęcia spornego postępowania. Brak jednoznacznego wskazania przez organ daty wszczęcia postępowania ma podstawowe znaczenie, przy ustaleniu, czy terminy przeprowadzenia postępowania przez organ zostały dotrzymane, a co za tym idzie, niniejsze postępowanie zostało przeprowadzone niezgodnie z przepisami wynikającymi z art. 6, art. 7, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 11, art. 35 § 3, 36 § li § 2, art. 38 K.p.a.

Skarżący podniósł, iż nie jest prawdą, iż "...organ w toku prowadzonego postępowania ustaliły ze powyższe twierdzenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd Rejonowy w P. wydział II Karny umorzył postępowanie wszczęte z oskarżenia Pana Z. D....". Skarżący zaznaczył, iż według informacji uwidocznionych na Portalu Informacyjnym Sądów Powszechnych, do dnia 29.09.2022 r., do Sądu Rejonowego w P. II Wydział Karny, nie wpłynęło żadne pismo/wniosek od organu I instancji, prowadzącego postępowanie [...], a więc do dnia wydania spornej Decyzji organ nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, informacji dotyczących postępowania sygn. akt II K [...].

Jedyne dokumenty jakie wpłynęły do Sądu, po dacie wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, a przed datą wydania przez organ Decyzji z dnia 16.09.2022 r., to złożony/ujawniony w systemie Portalu Sądów Apelacyjnych w dniu 11.08.2022 r., "Wniosek o wydanie orzeczenia", złożony przez M. B., na który to wniosek, wg informacji uwidocznionych na Portalu, M. B. nie dostał pisemnej odpowiedzi.

Skarżący wskazał, iż w piśmie z dnia 14 września 2022 r. ponownie poinformował organ o toczącym się postępowaniu II K [...], będącym w trakcie rozpatrzenia zażalenia przez Sąd Okręgowy w P. Wydział [...] Karny Odwoławczy.

Dopiero w dniu 30 września 2022 r., (wg informacji uwidocznionych na Portalu) do Sądu Rejonowego w P. II Wydział Karny wpłynęło pismo Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. "Wniosek o wydanie orzeczenia prawomocnego", na które to pismo Sąd odpowiedział pismem z dnia 06.10.2022 r., sygn. akt II K [...].

W ocenie Skarżącego w świetle powyższego nie jest prawdą, iż organ przed wydaniem spornej decyzji z dnia 16 września 2022 r. ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, iż wszczęte w dniu 08 lipca 2022 r., postępowanie karne zostało zakończone na etapie postanowienia o umorzeniu postępowania. W ocenie Skarżącego organ miał obowiązek w sposób nie budzący wątpliwości ustalić fakty związane z prowadzonym postępowaniem II K [...] oraz, na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 K.p.a. w powiązaniu z art. 42 pkt. 2, art. 50 pkt. 1, art. 92 ustawy z urzędu zawiesić postępowanie, co najmniej do dnia prawomocnego rozstrzygnięcia w postępowaniu sygn. akt II K [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny mogą rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, chyba że strona lub uczestnik postępowania wniosą o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wniosek strony lub uczestnika postępowania wiąże sąd.

W przedmiotowej sprawie zarządzeniem z dnia 6 kwietnia 2023 r. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, a żadna ze stron poinformowana o powyższym nie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując - w zakreślonych wyżej granicach -kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotowa sprawa dotyczyła decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, którą to kwestię normuje ustawa z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U.2023 r., poz.1426 dalej jako "ustawa").

Przepis art. 193 ust. 1 ustawy stanowi, iż za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości:

1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka;

2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym.

W myśl ust. 2 art. 193 ustawy, za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, co do zasady odpowiadają rodzice dziecka solidarnie, w przypadku, gdy jeden z rodziców nie żyje, to wydaje się decyzję do drugiego żyjącego rodzica.

Jak wynika z akt sprawy matka dziecka umieszczonego ma mocy postanowienia Sądu Rejonowego w P. Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 22 kwietnia 2022r. sygn. akt III Nsm [...] w rodzinie zastępczej u M. B. zmarła

Tym samym zobowiązanym do ponoszenia opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest wyłącznie ojciec dziecka, a opłatę tą stosownie do art. 193 ust. 1a ustawy obowiązany jest ponosić od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej tj. od dnia 22 kwietnia 2022 r.

Jak słusznie wskazał organ z omawianej regulacji wynika, że warunkiem wydania decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest wcześniejsze przyznanie rodzinie zastępczej lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka, na podstawie art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy, świadczeń oraz dodatków na pokrycie kosztów utrzymania dziecka

Stosownie do treści art. 80 ust. 1 ustawy rodzinie zastępczej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka, na każde umieszczone dziecko, przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż kwota: 1) 660 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej; 2) 1000 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka.

W niniejszej sprawie w oparciu o powyższy przepis Starosta P. decyzją nr [...] z dnia 24 maja 2022r. orzekł o przyznaniu M. B. świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniego P.B. w rodzinie zastępczej niezawodowej:

- od dnia 22 kwietnia 2022r. do 30 kwietnia 2022r. w wysokości [...] zł,

- od dnia 01 maja 2022r. do 31 maja 2022r. w wysokości [...] zł,

- od dnia 01 czerwca 2022r. do 31 sierpnia 2023r. w wysokości [...] zł miesięcznie,

- od dnia 01 września 2023r. do 04 września 2023r. w wysokości [...] zł.

Rozpoznając niniejszą sprawę wskazać należy, iż w myśl art. 194 ust. 2 ustawy rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1.

Słusznie wskazał organ, iż postanowienia podjętych na ww. podstawie uchwał, stanowiących prawo miejscowe, stanowią dla starostów wskazanie, jakimi kryteriami winni się kierować podejmując decyzję o obciążeniu rodzica opłatą w ustawowej wysokości, a jakimi winni się kierować podejmując, także z urzędu, decyzję o zastosowaniu wskazanych powyżej ulg w opłacie.

Na podstawie omawianego przepisu Rada Powiatu [...] w dniu 27 lutego 2019 r. podęła uchwałę w sprawie szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. U. W. z 2019, poz. 2591 – dalej jako "uchwała").

W myśl § 5 uchwały odstępuje się od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w przypadku, gdy:

1. dochód osoby zobowiązanej samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej nie przekracza lub jest równy 300 % kryterium dochodowego - na okres nie dłuższy niż jeden rok;

2. osoba zobowiązana ponosi odpłatność za pobyt innego dziecka w pieczy zastępczej lub w innej całodobowej placówce pomocy społecznej, a dochód na osobę w rodzime lub dochód osoby samotnie gospodarującej, po odliczeniu tej odpłatności, jest niższy bądź równy 300 % kryterium dochodowego.

Stosownie do § 2 pkt 4 uchwały ilekroć w niniejszej uchwale jest mowa o dochodzie - należy przez to rozumieć dochód ustalony zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 z późn. zm.).

Zgodnie natomiast § 2 pkt 5 uchwały ilekroć w niniejszej uchwale jest mowa o kryterium dochodowym - należy przez to rozumieć kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie lub osoby samotnie gospodarującej określone w ustawie o pomocy społecznej, podlegające waloryzacji zgodnie z przepisami tej ustawy.

Stosownie do postanowień art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej aktualnie kryterium dochodowe ustalone jest na poziomie 776 zł w przypadku osoby samotnie gospodarującej i 600 zł dla osoby w rodzinie. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, iż koszty utrzymania, koszty leczenia pozostają bez wpływu na wysokość dochodu.

Warto w tym miejscu wskazać, iż Skarżący celem ustalenia jego sytuacji rodzinnej i dochodowej był dwukrotnie wzywany do przedłożenia dowodów oraz dokumentów potwierdzających jego sytuację rodzinną, zdrowotną i dochodową (pismo z 25 maja 2022 r., k. [...] akt administracyjnych, pismo z dnia 1 lipca 2022 r. k. [...] akt administracyjnych). Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwania nie udzielił informacji o które był wzywany, a w swojej korespondencji podważa jedynie rzetelność prowadzenia postępowania.

Na podstawie informacji Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia 15 lipca 2022r. (k. [...] akt administracyjnych), o które organ zwrócił się pismem z dnia 25 maja 2022 r. ustalono, że Z. D. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu jednorodzinnym, który jest jego własnością. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu zatrudnienia.

Z uwagi na brak ujawnienia dochodów organ I instancji wystąpił dnia 9 sierpnia 2022r. do pracodawcy strony o udzielenie informacji w zakresie wysokości miesięcznych dochodów, uzyskiwanych przez Z. D.. Z zaświadczenia o zatrudnieniu z dnia 10 sierpnia 2022 r. (k. [...] akt administracyjnych) wynika, że jego dochody miesięczne netto kształtowały się na poziomie: za kwiecień 2022r. - [...] zł ([...] zł brutto), za maj 2022r. - [...] zł ([...] zł brutto) , za czerwiec 2022r. - [...] zł ([...] zł brutto), za lipiec 2022r. - [...] zł ([...] zł brutto).

Mając na uwadze powyższe uznać należy, iż uzyskiwany przez Skarżącego dochód netto od [...] zł do [...] zł zdecydowanie przekracza 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 2.328 zł (776 zł x 300%).

Z powyższych względów organ zasadnie nie znalazł podstaw do odstąpienia na mocy § 5 uchwały od ustalenia przedmiotowej opłaty.

Zgodnie z § 4 ust. 2 tej uchwały odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej może nastąpić w szczególności z powodu:

1) wystąpienia co najmniej jednej przesłanki wymienionej w art. 7 ustawy o pomocy społecznej;

2) korzystania przez osobę zobowiązaną ze świadczeń pomocy społecznej;

3) niemożności ustalenia miejsca pobytu lub zamieszkania osoby zobowiązanej (brak zameldowania na pobyt stały lub czasowy, nieprzebywanie w miejscu zameldowania);

4) samotnego wychowywania przez osobę zobowiązaną innego dziecka pozostającego pod jej opieką lub bycia w ciąży przez osobę zobowiązaną;

5) nieosiągania przez osobę zobowiązaną własnego dochodu i pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą posiadającą własne źródło dochodu, która nie jest zobowiązana do ponoszenia opłaty za dziecko przebywające w pieczy zastępczej;

6) pobytu osoby zobowiązanej w domu pomocy społecznej, zakładzie opiekuńczo leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, zakładzie rehabilitacji leczniczej, ośrodku wsparcia lub innej placówce pomocy społecznej;

7) pobytu osoby zobowiązanej w areszcie śledczym lub zakładzie karnym;

8) aktywnej współpracy osoby zobowiązanej w zakresie poprawy własnej sytuacji życiowej celem powrotu dziecka do domu rodzinnego;

9) innych ważnych przyczyn, w szczególności gdy nałożenie obowiązku ponoszenia opłaty mogłoby spowodować znaczne pogorszenie sytuacji materialnej lub zagrożenie egzystencji osoby zobowiązanej lub osób będących na jej utrzymaniu.

W niniejszej sprawie, w szczególności z uwagi na postawę Skarżącego ciężko jest uznać, iż zachodzą ww. okoliczności.

W związku z tym zasadnie organ I instancji orzekł o obowiązku ponoszenia przez Skarżącego opłat z tytułu pobytu dziecka w pieczy zastępczej w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż kwestia braku możliwości dokładnego ustalenia daty wszczęcia postępowania nie ma żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Kwestia ewentualnej bezczynności czy też przewlekłości organu mogła być przedmiotem odrębnej skargi.

Odnosząc się natomiast do zarzutu braku zawieszenia postępowania jak również braku zwrócenia się przez organ do Sądu Rejonowego z zapytaniem jak zakończyła się postępowania II K [...] w związku z popełnieniem przez M. B. umyślnego czynu zabronionego wskazać należy, iż organ już w dniu 18 sierpnia 2022 r. (data stempla organu k. [...]), a więc przed wydaniem decyzji przez organ I instancji dysponował postanowieniem Sądu Rejonowego w P. o umorzeniu postępowania zainicjowanego przez Skarżącego. Fakt, iż organ powyższe postanowienie pozyskał w inny sposób niż oczekuje Skarżący tj. z Sądu Rejonowego w P. nie może oznaczać, że organ w tym zakresie nie podjął żadnych czynności. W niniejszej sprawie istotne jest wyłączenie fakt, iż organ przed wydaniem decyzji dysponował postanowieniem Sądu Rejonowego w P. o umorzeniu postępowania.

Skarżący w skardze odwołał się m.in. do art. 42 ust. 2 ustawy zgodnie z którym pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo.

Ponadto Skarżący wskazał na art. 50 ustawy zgodnie z którym jeżeli przeciwko osobie pełniącej funkcję rodziny zastępczej lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka wszczęto postępowanie karne o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania starosta może odpowiednio:

1) zapewnić dziecku pieczę w innej rodzinie zastępczej;

2) wyznaczyć inną osobę, spełniającą warunki dla prowadzącego rodzinny dom dziecka, o których mowa w art. 42, i powierzyć jej prowadzenie rodzinnego domu dziecka, a gdy nie jest to możliwe, zapewnić dzieciom pieczę w rodzinie zastępczej lub innym rodzinnym domu dziecka.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż P. B. został umieszczony w rodzinnej pieczy zastępczej na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w P., którego organ nie ma prawa kwestionować. Z tych też względów powoływanie się przez Skarżącego na art. 42 ustawy jest bez znaczenia w sprawie.

Ponadto należy mieć na uwadze, iż zarówno art. 42 i art. 50 ustawy odwołuje się do umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Natomiast jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 29 lipca 2022 r., sygn. akt II K [...] Skarżący jako oskarżyciel prywatny zarzucił oskarżonemu zniesławienie tj. popełnienie przestępstwa z art. 212 § 1 z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (obecnie Dz. U. z 2022 r., poz. 1138).

Na uwagę zasługuje fakt, iż w myśl art. 212 § 4 Kodeksu karnego zniesławienie jest przestępstwem ściganym z oskarżenia prywatnego, a nie jak wymagają tego art. 42 i 50 ustawy z oskarżenia publicznego.

Z tych też względów zainicjowane przez Skarżącego postępowanie o zniesławienie pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na niniejsze postępowania, a zarzuty dotyczące braku wystąpienia do Sądu i braku uzyskania prawomocnego orzeczenia oraz braku zawieszenia postępowania uznać należy za bezzasadne.

Bez znaczenia w niniejszej sprawie jest również fakt prowadzenia przez Sąd Rejonowy pod sygn. akt II K [...] postępowania w sprawie zażalenia Skarżącego na postanowienie Prokuratora Rejonowego w P. odmawiającego wszczęcia śledztwa z art. 212 i 233 Kodeksu karnego. Odmowa wszczęcia postępowania jednoznacznie wskazuje, iż postępowanie takie się nie toczy.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. tj. wydania decyzji przed wpłynięciem do organu pisma Skarżącego z dnia 14 września 2022 r., wysłanego do organu w zakreślonym przez ten organ terminie, wskazać należy, że organ powinien wstrzymać się z wydaniem decyzji aż do upływu terminu do zapoznania się i wypowiedzenia się z aktami sprawy. Jednakże w niniejszej sprawie analiza pisma Skarżącego z dnia 14 września 2022 r. (k. [...] i [...] akt administracyjnych), stanowiące jedynie powtórzenie dotychczasowego stanowisko bez wniosków dowodowych, wskazuje, że powyższe uchybienie organu pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Ponadto należy mieć na uwadze, iż argumentację zawartą w piśmie z dnia 14 września 2022 r. Skarżący powtórzył w odwołaniu a do której odniósł się organ odwoławczy.

Z tych też względów zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Ponadto odnosząc się do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, iż wbrew zarzutom skargi organ w niniejszej sprawie w sposób należyty zgromadził i dokonal oceny materiału dowodowego, a ocena ta nie nosi cech dowolności. Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ uzasadnił w sposób należyty swoje stanowisko przywołując w tym zakresie zarówno podstawę prawna jak i ustalenia faktyczne.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

-----------------------

10