Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 687/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 pkt 2 lit. l, art. 50 ust. 1, 5 i 6
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 77 par.1, art. 80
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2024 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 13 kwietnia 2023 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. C., dalej jako "strona", "skarżący", Prezydent Miasta K., na podstawie art. 7 pkt 5-6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 9, art. 50 ust.2-3, 5, art. 106 ust. 1, 4, art. 107, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm.), dalej jako "u.p.s." i art. 104 k.p.a., przyznał na jego rzecz świadczenia z pomocy społecznej, w postaci usług opiekuńczych w dni robocze w wymiarze 1 godziny 30 minut dziennie, o wartości 1 godz. = 40,00 zł, w okresie od dnia 2 maja 2023 r. do dnia 31 października 2023 r. z odpłatnością 3% od wartości pomocy.

Skarżący odwołał się od powyższej decyzji, zarzucając organowi naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie mu prawa do zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że decyzję organu I instancji doręczono mu wraz z pismem z dnia 18 kwietnia 2024 r. - jako oryginał, a tym samym w obiegu istnieją dwie oryginalne decyzje w sprawie, co jest niedopuszczalne. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z przesłuchania doręczyciela Avistrans na okoliczność niedoręczenia do rąk adresata przesyłki zawierającej m.in. zaskarżoną decyzję, względnie o dopuszczenie dowodu z biegłego sądowego grafologa na okoliczność autentyczności podpisu odbiorcy, a nadto o dopuszczenie dowodu z przesłuchania strony na okoliczność niedoręczenia decyzji oraz orzeczenie, że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta K. jest nieważna.

Skarżący podnosił również, że uchylił się od skutków prawnych przeprowadzonego wywiadu środowiskowego.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, decyzją z dnia 28 czerwca 2024 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach podjętego rozstrzygnięcia, odwołując się do treści przepisów ustawy o pomocy społecznej, Kolegium wyjaśniło, że z akt sprawy wynika, że w dniu 6 kwietnia 2024 r. skarżący złożył ustną prośbę o udzielenie mu pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych. W tym samym dniu został przeprowadzony wywiad środowiskowy w postaci elektronicznej, w toku którego organ ustalił jego sytuację życiową i dochodową. Fakt przeprowadzenia wywiadu strona potwierdziła własnoręcznym podpisem w oświadczeniu o przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego w postaci elektronicznej, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, natomiast pracownik socjalny przeprowadzający wywiad wpisał w tym oświadczeniu wygenerowaną automatycznie przez system teleinformatyczny sygnaturę zatwierdzonego wywiadu w postaci elektronicznej.

Z ustaleń organu wynika, że skarżący nie jest osobą leżącą, stan jego zdrowia się poprawił po uprzednim pobycie i wyjściu na własne żądanie ze szpitala. Celem określenia wymiaru usług i potwierdzenia poprawy stanu zdrowia strony organ ustalił, że J. C. w dniu wywiadu poruszał się o własnych siłach po mieszkaniu, natomiast w dniu 9 kwietnia 2023 r. odmówił świadczenia usług popołudniowych, a w dniu 10 kwietnia 2023 r. odmówił całkowicie świadczenia usług. Powyższe stało się podstawą do zmniejszenia mu wymiaru usług z 3 godzin dziennie do 1,5 godziny dziennie w dni robocze od 2 maja 2023 r.

Kolegium podało dalej, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, a jego dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł 1896,85 zł, na co składał się dochód z emerytury w wysokości 1823,48 zł i dodatku mieszkaniowego w wysokości 73,37 zł. Kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej określone jest w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i wynosi 776 zł. Dochód strony przekroczył zatem 220 % wskazanego kryterium dochodowego i nie przekroczył 250% tego kryterium, stąd odpłatność za usługi wynosi 3% wartości pomocy, a więc 1,8 zł dziennie za 1 godzinę i 30 minut wymiaru usług. Mając na uwadze dokonane ustalenia organ I instancji decyzją nr 295/3025/2023 z dnia 13 kwietnia 2023 r. przyznał stronie pomoc społeczną w postaci usług opiekuńczych w dni robocze w wymiarze 1 godziny 30 minut dziennie, o wartości 1 godz. = 40,00 zł, w okresie od dnia 2 maja 2023 r. do dnia 31 października 2023 r. z odpłatnością 3% od wartości pomocy.

Organ wskazał dalej, że uznał, iż decyzja ta została doręczona dopiero w dniu 18 kwietnia 2024 r., z uwagi skuteczne na zakwestionowanie przez stronę doręczenia decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego Avistrans. Decyzja została więc wprowadzona do obrotu prawnego w tym dniu, a strona nie została pozbawiona możliwości obrony swych praw poprzez wniesienie odwołania od decyzji nr [...] z dnia 13 kwietnia 2023 r.

Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zakresie niezapewnienia skarżącemu przez organ pierwszej instancji czynnego udziału w postępowaniu Kolegium stwierdziło, że zarzut ten może odnieść skutek jedynie wtedy, gdy stawiająca go strona wykaże, że uniemożliwiono jej w ten sposób dokonania konkretnych czynności procesowych. Skarżący nie wykazał, w jaki sposób brak zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu uniemożliwił mu dokonanie czynności procesowych, nie wskazał również czynności, które miał zamiar podjąć.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów, organ odwoławczy wskazał, że w przypadku decyzji administracyjnych sporządzonych na piśmie stronie należy doręczyć oryginał decyzji, a każdy egzemplarz decyzji zawierającej wszystkie wymagane art. 107 k.p.a. elementy jest decyzją na prawach oryginału.

Odnosząc się do oświadczenia skarżącego z dnia 27 października 2023 r. oraz 30 października 2023 r. (data wpływu do organu), o uchyleniu się od skutków prawnych podpisania oświadczenia w dniu 6 czerwca 2023 r. o przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego w postaci elektronicznej oraz oświadczenia woli z dnia 20 marca 2023 r. o rezygnacji z wniosku z dnia 6 marca 2023 r. o zwiększenie ilości usług opiekuńczych, Kolegium wyjaśniło, że wady oświadczenia woli opisane w art. 82 - 88 Kodeksu cywilnego nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym. Z tego względu ani organ pierwszej instancji, ani Kolegium nie są właściwe do badania w oparciu o stosowne przepisy Kodeksu cywilnego ewentualnych wad oświadczeń woli składanych przez stronę w toku postępowania administracyjnego.

Dodatkowo, choć organ zawarł w kwestionariuszu wywiadu informacje o zdarzeniach następujących po dacie wywiadu, nie oznacza to, że wywiad nie został przeprowadzony, bądź że może zostać "unieważniony". Zdaniem Kolegium, świadczy to natomiast o naruszeniu przez organ art. 107 ust. 5h ustawy o pomocy społecznej, z którego wynika, że wywiad po podpisaniu oświadczenia nie może być zmieniony w zakresie danych pozyskanych od osoby w trakcie przeprowadzanego wywiadu. Strona potwierdziła przeprowadzenie wywiadu własnoręcznym podpisem pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań w dniu 6 kwietnia 2023 r.

Końcowo Kolegium podało, że po analizie odwołania i innych pism procesowych składanych przez skarżącego, doszło do przekonania, że nie tyle kwestionuje on zaskarżoną decyzję, co chce doprowadzić do zweryfikowania przez Kolegium prawidłowości działania Centrum Usług Społecznych w K.. Kolegium nie jest natomiast organem nadzoru i nie może władczo ingerować w działalność organów jednostek samorządu terytorialnego, w tym w działalność podległych tym organom jednostek organizacyjnych.

J. C. zaskarżył opisaną wyżej decyzję w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- niewyjaśnienie przyczyny niedoręczenia mu nadanej w dniu 14 kwietnia 2023 r. przesyłki rejestrowanej nr [...] przez w Avistrans w K., zawierającej decyzje Prezydenta Miasta K. nr [...] i nr [...] z dnia 13 kwietnia 2023 r. i niewyjaśnienie dlaczego i z jakich powodów nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania doręczyciela i skarżącego;

- nieustalenie stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania skarżonej decyzji - na podstawie treści decyzji i materiału dowodowego przekazanego wraz z odwołaniem nie da się bowiem ustalić czasookresów jego pobytu w szpitalach w K., od kiedy korzystał z pomocy społecznej w postaci z usług opiekuńczych, z jakich powodów wyszedł na własne żądnie ze szpitala.

a także naruszenie:

- art. 7 i 94 Konstytucji RP i normy kompetencyjnej zawartej w przepisie art. 17 ust. 1 pkt 11 w związku z art 50 ust. 1, ust. 2 ust. 6. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz przepisu § 1 ust. 1, ust. 3, ust. 4 i ust. 5. uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 23 września 2021 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat i trybu ich pobierania;

7 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez błędną interpretację przepisów dotyczących oświadczeń woli, a w szczególności art. 60, art. 61 w przypadku wycofania oświadczenia, jak również przepisy dotyczące wad oświadczenia woli art. 82-88 k.c., w zakresie dopuszczalności i prawnych form odwołania tak złożonego oświadczenia;

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie przez organ drugiej instancji decyzji organu pierwszej instancji w mocy, podczas gdy decyzja organu pierwszej instancji była wadliwa i nie powinna pozostawać w obrocie prawnym.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o:

- uwzględnienie skargi i ustalenie, że doszło do istotnego naruszenia zasad prawnych dotyczących wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie przyznania lub nieprzyznania pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, orzeczenie o uchyleniu zaskarżonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie w całości wraz poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 13 kwietnia 2023 r. oraz o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia 13 kwietnia 2023 r. - na wypadek uznania przez sąd, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji o jej uchylenie;

- dopuszczenie dowodu z postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 6 maja 2024 r. w sprawie znak: [...], wydanego na podstawie art. 24 § 3 k.p.a. w sprawie jego wniosku o wyłączenie A. M. - pracownika socjalnego od rozpoznania sprawy o przyznanie usług opiekuńczych;

- dopuszczenie dowodu z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie nr SKO.4110.153.2024 z dnia 25 marca 2024 r. o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 15 grudnia 2023 r. w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Podstawę wydania uchylonej decyzji stanowiły decyzje Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 13 kwietnia 2023 r. oraz [...] z dnia 13 kwietnia 2023 r.

W uzasadnieniu wskazał, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniósł z zachowaniem ustawowego terminu. Zarzucił, że decyzje będące podstawą jej wydania, tj. o numerach [...] z dnia 13 kwietnia 2023 r. oraz [...] z dnia 13 kwietnia 2023 r. nie zostały mu skutecznie doręczone. Podpis na potwierdzeniu doręczenia tych decyzji nie pochodzi od niego, a odbiór przesyłki zamiast niego pokwitował doręczyciel z Avistrans. Z odwołania wynika również, że utrudniano mu przeglądanie akt sprawy i uniemożliwiono w ten sposób odniesienie się do zgromadzonego materiału przed wydaniem decyzji.

Podkreślił, że brak wszechstronnego i wnikliwego przeprowadzenie postępowania przez organy obu instancji oraz brak obiektywizmu doprowadził do wydania przedwczesnej decyzji, bez rozpoznania istoty sprawy polegającej na zaniechaniu dokonania wyczerpującego ustalenia jego rzeczywistej sytuacji zdrowotnej.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 28 listopada 2024 r. skarżący podtrzymał skargę i wskazał, że w zaskarżonej decyzji organu I instancji nie podoba mu się zakres świadczeń, albowiem wcześniej miał przyznane 3 godziny usług opiekuńczych i dwa wejścia. W zaskarżonej decyzji przyznano mu jedynie 1,5 h z jednorazowym wejściem dziennym. Ponadto, zakwestionował wysokość odpłatności. Wskazał, że zrobił błąd nie pisząc o tym w odwołaniu. Nie odniósł się do tego w odwołaniu, bo zgodnie z wyrokiem tut. Sądu nie można przyznać świadczeń wstecz. Wyczytał też w orzecznictwie NSA, że w przypadku braku skutecznego doręczenia decyzji nie jest uprawniony do jej zaskarżenia. Wniósł o zasądzenie kosztów dojazdu samochodem osobowym, marki nie pamiętał, o pojemności powyżej 900 cm3 na trasie K. -Szczecin i z powrotem po 271 km w każdą stronę, przy stawce 0,8523 zł/km oraz zwrot kosztów przesyłki poleconej w kwocie 8,40 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, w przedmiocie przyznania skarżącemu usług opiekuńczych.

Zgodnie z art. 36 pkt 2 lit. l u.p.s., jedną z form pomocy społecznej są usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia i w rodzinnych domach pomocy oraz usługi sąsiedzkie.

Stosownie do art. 50 ust. 1 przywołanej ustawy osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych.

Na podstawie art. 50 ust. 5 u.p.s. ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych, o którym mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia.

Natomiast w oparciu o art. 50 ust. 6 u.p.s. rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania.

Rada Miejska w K., podjęła w dniu 23 września 2021 r. uchwałę nr [...], w sprawie określenia szczegółowych warunków przyznawania odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat i trybu ich pobierania.

W uchwale tej określono między innymi w jakich godzinach świadczone są usługi, stawkę odpłatności za jedną godzinę usług, a także wysokość odpłatności osoby korzystającej z usług, w zależności od dochodu oraz warunki świadczenia usług opiekuńczych w dni wolne od pracy.

W badanej sprawie skarżący, ustnie – do protokołu z dnia 6 kwietnia 2023 r., zwrócił się o przyznanie pomocy społecznej w formie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, nie wskazując oczekiwanego wymiaru świadczenia. W dniu 6 kwietnia 2023 r. przeprowadzono ze skarżącym wywiad środowiskowy, ustalono jego sytuację, do akt załączono również dokumenty pozwalające na ustalenie dochodu skarżącego.

W oparciu o te dane przyznano skarżącemu świadczenie w postaci usług opiekuńczych w wymiarze 1 godziny 30 minut dziennie, ustalając wartość jednej godziny na 40 zł i określając odpłatność skarżącego na poziomie 3% od wartości udzielonej pomocy.

Jak wynika z akt sprawy decyzja organu I instancji nie została skarżącemu doręczona prawidłowo za pośrednictwem operatora AVISTRANS, otrzymał ją dopiero w dniu 18 kwietnia 2024 r. i od tego dnia biegł termin do złożenia odwołania.

Skarżący w odwołaniu zakwestionował przede wszystkim sposób doręczenia decyzji organu I instancji i sposób procedowania sprawy przez pracowników socjalnych, który w jego ocenie miał miejsce z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i bezpodstawnie nałożono na niego obowiązek zwrotu opłaty za usługi opiekuńcze.

Organ odwoławczy do tych argumentów odniósł się prawidłowo. Ma rację organ wywodząc, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może zostać skutecznie postawiony jedynie wówczas, gdy strona nie miała możliwość skorzystania ze swoich praw, w szczególności nie mogła przedłożyć organowi dowodów w sprawie, czy też skorzystać z przysługującego jej prawa do wniesienia środków zaskarżenia.

W badanej sprawie organ uznał, że doręczenie decyzji organu I instancji nie było prawidłowe, zatem skarżący mógł i skorzystał z przysługującego mu prawa do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K.. Skarżący nie wykazał natomiast ani na etapie postępowania odwoławczego, ani przed Sądem, aby dysponował nowymi dowodami w sprawie. Nawet jednak, gdyby tak było skarżący miał możliwość ich przedstawienia, zatem naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., polegające na wadliwym doręczeniu decyzji nie miało wpływu na wynik sprawy.

Nie było przy tym potrzeby badania kto i w jakich okolicznościach podpisał się za skarżącego na potwierdzeniu odbioru decyzji. Jak trafnie spostrzegło Kolegium, nie ma ono kompetencji do zbadania, czy w niniejszej sprawie doszło do popełnienia czynu zabronionego, na tę okoliczność zostało skierowane zawiadomienie do organów ścigania.

Prawidłowo również organ odwoławczy uznał, że odwołanie w dużej mierze odnosi się do nieprawidłowego, zdaniem skarżącego, postępowania pracowników organu i zasadnie przyjął, iż ocena sposobu postępowania pracowników organu I instancji leży poza jego kompetencjami.

Organ ocenił zgromadzony materiał dowodowy, zasadnie uznając, iż w badanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa, a pomoc, o którą ubiegał się skarżący została przyznana we właściwym wymiarze, prawidłowo również ustalono odpłatność za świadczone usługi opiekuńcze. Kolegium odniosło się do wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym składanych przez skarżącego oświadczeń, w których uchylał się od skutków prawnych dokonanych przez siebie czynności – przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i oświadczenia o rezygnacji z usług w zwiększonym wymiarze.

Należy przyznać organowi rację, iż nie jest jego rolą ocena, czy oświadczenia te zostały złożone skutecznie. Cofnięcie oświadczenia woli jest czynnością z zakresu prawa cywilnego i organy administracji publicznej nie mają kompetencji do oceny, czy czynność ta była skuteczna prawnie.

Nie ulega natomiast wątpliwości, że skarżący złożył wniosek o przyznanie usług opiekuńczych, nie wskazał jakiej ilości godzin oczekuje i pracownik, po dokonaniu oceny sytuacji skarżącego uznał, że 1 godzina 30 minut dziennie stanowi pomoc na wystarczającym poziomie, zwłaszcza, że wcześniej skarżący z usług opiekuńczych na takim samym poziomie korzystał i nie wnosił zastrzeżeń.

Sąd dostrzega, że skarżący wcześniej wnosił o przyznanie pomocy w zwiększonym wymiarze i taka pomoc, pomimo tego, że cofnął wniosek w tym zakresie, została mu w okresie od 22 marca 2023 r. do 30 kwietnia 2023 r., bezpośrednio po opuszczeniu szpitala, przyznana. Następnie organ uznał, biorąc pod uwagę dane z wywiadu środowiskowego i uwzględniając stan zdrowia skarżącego, a także częściową rezygnację z usług w dniach 9, 10 i 11 kwietnia 2023 r., że przyznanie usług opiekuńczych na poprzednim poziomie będzie wystarczające.

Do tych okoliczności skarżący w odwołaniu, ani w skardze się nie odniósł, kwestionując przede wszystkim prawidłowość wyjaśnienia kwestii związanych z doręczeniem mu decyzji organu I instancji Dopiero na rozprawie wskazał, że nie satysfakcjonuje go zarówno rozmiar przyznanej pomocy jak i ustalona wysokość odpłatności.

Wyjaśnić zatem należy, że przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych pozostawione jest uznaniu organu administracji. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola Sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1872/21).

W badanej sprawie analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Decyzja o przyznaniu pomocy została poprzedzona wywiadem środowiskowym i rozpoznaniem sytuacji skarżącego. Przy czym, zdaniem Sądu, istotne znaczenie ma tu okoliczność, że skarżący nie jest dla organu osobą anonimową, bowiem jak wynika z akt sprawy, korzystał z tej formy pomocy już wcześniej. Pozwoliło to organowi na podjęcie decyzji uwzględniającej jego potrzeby. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że organ dysponował dokumentacją dotyczącą pobytu skarżącego w szpitalu, a więc nie można powiedzieć, że materiał dowodowy, na którym się oparto był niepełny. Na marginesie należy wspomnieć, że pomoc w formie usług opiekuńczych może być modyfikowana przez organ w zależności od zgłaszanych w tym zakresie potrzeb, wynikających na przykład z pogorszenia stanu zdrowia, które powinny być organowi zasygnalizowane.

Nie ma również racji skarżący kwestionując wysokość odpłatności za przyznane usługi opiekuńcze. Wysokość ta wynika z przywołanej wyżej uchwały i jest ustalana w zależności od dochodu osoby korzystającej z usług opiekuńczych. W badanej sprawie organ ustalił dochód skarżącego w sposób prawidłowy i prawidłowo zastosował wynikające z uchwały reguły dotyczące ustalania odpłatności za usługi opiekuńcze. Skarżący, kwestionując wysokość opłaty nie wskazał z jakich względów uważa, że została ona określona nieprawidłowo. Należy jednak wskazać, że skarżący może się ubiegać o całkowite lub częściowe zwolnienie z opłat na zasadach określonych w uchwale.

Końcowo wskazać należy, że przyznająca skarżącemu pomoc decyzja została wykonana, a na skutek realizacji uprawnienia z niej wynikającego wygasł stosunek administracyjnoprawny ukształtowany decyzją. W wyniku skorzystania przez skarżącego z przyznanych usług opiekuńczych decyzja przestała oddziaływać na jego sytuację prawną. Usługi opiekuńcze są świadczeniem niepieniężnym, przyznawanym na określony w decyzji okres, stąd też nie ma możliwości przyznania usług opiekuńczych w zwiększonym wymiarze z mocą wsteczną.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 – j.t.) orzekł o oddaleniu skargi.