Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 3472/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia NSA Bogusław Szumacher Protokolant Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2004 na rozprawie sprawy ze skargi D. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 27 września 2001 r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 22 marca 2001r., nr [...] i zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego D. S. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 22 marca 2001r., na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jedn. tekst Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), pozbawił D. S. dotychczas posiadanych uprawnień kombatanckich, przyznanych wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej.

Organ administracji ustalił, że D. S., w oparciu o zaświadczenie dawnego ZBOWiDu z dnia 31 grudnia 1983r. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tego tytułu, iż w okresie 1 października 1948r. do 31 grudnia 1949r. brał udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej.

Podstawą przyznania tych uprawnień było zaświadczenie WKU z dnia 14 maja 1982r. potwierdzające, że D. S., jako żołnierz Ludowego Wojska Polskiego, w podanym wyżej okresie brał udział w walkach z tzw. reakcyjnym podziemiem o utrwalanie władzy ludowej.

Organ administracji wskazał, że art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy zobowiązuje do pozbawienia uprawnień kombatanckich osób, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".

Jednocześnie organ wskazał, iż nie jest zobowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich.

D. S. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazywał, że po otrzymaniu pisma informującego go o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego w sprawie przyznania mu uprawnień kombatanckich nadesłał do Urzędu zeznania świadków, iż w latach 1942-1944 był łącznikiem Batalionów Chłopskich. W LWP służył jako żołnierz z poboru i nie miał wpływu na wybór jednostki.

Nie uwzględniając tego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w dniu 27 września 2001r. utrzymał w mocy własną decyzję o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich, podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano dodatkowo, w związku z podniesionym przez skarżącego zarzutem jego służby jako łącznika w Batalionach Chłopskich, że był to nieudokumentowany wniosek, brak było również odpowiedniej rekomendacji właściwego stowarzyszenia, dlatego tez Kierownik Urzędu nie mógł go rozpatrzyć.

D. S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wywodził, że podczas postępowania weryfikacyjnego złożył uzupełniające oświadczenia 3 świadków, iż w okresie 1942- 1944 był żołnierzem Batalionów Chłopskich, do czego Kierownik Urzędu w żaden sposób się nie ustosunkował.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że zarzuty podniesione w skardze nie mają wpływu na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za uzasadnioną w części dotyczącej zarzutów niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było zagadnienie dotyczące pozbawienia skarżącego dotychczas posiadanych uprawnień kombatanckich, które przyznane zostały mu bezspornie wyłącznie z tego tytułu, że jako żołnierz LWP brał udział w walkach z tzw. reakcyjnym podziemiem o utrwalanie władzy ludowej.

W toku postępowania administracyjnego, a w szczególności we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy D. S. zarzucił, że pełnił służbę w Batalionach Chłopskich, jako łącznik. Przedstawił również stosowne zeznania świadków.

Analogiczny zarzut podniósł w skardze wywodząc, że przysługują mu uprawnienia kombatanckie z tytułu walki w ramach Batalionów Chłopskich.

Okoliczność ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem wskazanie, przez skarżącego, że przysługiwały mu uprawnienia kombatanckie z innego tytułu przewidzianego w ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) nie dawałoby podstaw do pozbawienia go dotychczas posiadanych uprawnień kombatanckich.

Wskazać w tym miejscu należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmowało się, że wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich. (por. uchwała NSA z dnia 4 marca 2002r., sygn. akt OPS 13/01, ONSA 2002/4/132).

W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa obowiązkiem organu administracji było wezwanie skarżącego do złożenia udokumentowanego wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w polskich podziemnych formacjach wraz z rekomendacją stowarzyszenia właściwego dla tego rodzaju działalności kombatanckiej.

Wskazać w tym miejscu należy, że nieudokumentowany zarzut prowadzenia takiej działalności, który nie zostanie potwierdzony w postępowaniu przed organem administracji, nie daje podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich z innego tytułu, a w konsekwencji uznania zarzutów odwołania.

W dalszym postępowaniu w tej sprawie obowiązkiem organu, wynikającym z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. będzie ustalenie czy skarżący faktycznie był członkiem Batalionów Chłopskich w okresie II Wojny Światowej, a w konsekwencji czy przysługiwałyby mu uprawnienia kombatanckie z tytułu określonego w art. 1 ust 2 pkt 3 ustawy o kombatantach ...Dopiero po zakończeniu tego postępowania możliwa będzie ocena dotycząca podstaw pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich, które w dotychczasowym postępowaniu przyznane mu zostały bezspornie wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone decyzje. orzekając o zwrocie kosztów postępowanie na podstawie art. 200 cyt. ustawy p.s.a.