Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3043/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
657
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art.141 § 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 9.4 pkt 4 w związku z art. 91 ust. 5 i art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 672
law: Ustwa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3762/14 w sprawie ze skargi [A.] Spółki z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji w zakresie obrotu hurtowego napojami alkoholowymi 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz [A.] Spółki z o.o. w W. 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 marca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3762/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A [sp. z o.o. z siedzibą w W.] (skarżąca, spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji w zakresie zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi oddalił skargę.

Sąd orzekł w następującym stanie sprawy:

Skarżąca zwróciła się do Marszałka Województwa Mazowieckiego z wnioskiem o wydanie pisemnej interpretacji przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu trzeźwości przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1356 ze zmianami, dalej zwana ustawą) w zakresie dotyczącym zezwoleń na obrót piwem i napojami alkoholowymi o zawartości do 4,5 % alkoholu (art. 9 ust. 2 i 3, art. 91, art. 92 i art. 94 tej ustawy), w szczególności, czy w świetle przepisów ww. ustawy, skarżąca może kupić od C.S.:

- piwo lub inne napoje alkoholowe o zawartości do 4,5% alkoholu, które zostały wyprodukowane w Polsce na zlecenie C. S. przez Browary w Polsce;

- piwo lub inne napoje alkoholowe o zawartości do 4,5% alkoholu, które zostały zakupione przez C. S. za granicą i następnie sprzedane A jeżeli w obu ww. przypadkach C. S. nie ma zezwolenia na obrót hurtowy alkoholem w Polsce?

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Marszałek Województwa Mazowieckiego, stosując art. 10 ust. 1, ust. 5 i art. 10a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej zwana k.p.a.) oraz art. 9 i art. 94 ustawy, a także art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 596 ze zm.), stwierdził, że:

1) na podstawie art. 94 pkt 4 ustawy jednym z warunków prowadzenia działalności w oparciu o zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi jest zaopatrywanie się w napoje alkoholowe, wymienione w zezwoleniu, u producentów oraz u przedsiębiorców posiadających zezwolenie na obrót hurtowy tymi napojami, a nieprzestrzeganie tego warunku stanowi – zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy – przesłankę do cofnięcia zezwolenia;

2) regulacje zawarte w ustawie, dotyczące zezwoleń na obrót napojami alkoholowymi, obowiązują przedsiębiorców zarejestrowanych w kraju i prowadzących działalność gospodarczą na jego terenie. Obrót z zagranicą napojami alkoholowymi nie wymaga uzyskania zezwolenia, w tym na dokonywanie importu napojów alkoholowych na teren kraju. W zakresie tym nie mieści się dokonywanie zakupu napojów alkoholowych od przedsiębiorcy zagranicznego, jeżeli sprzedaż dotyczy napojów alkoholowych produkowanych i sprzedawanych w kraju.

Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie:

1. art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy, poprzez błędną interpretację definicji "obrotu hurtowego", a w konsekwencji błędne uznanie podmiotu, który jest producentem napojów alkoholowych, za przedsiębiorcę prowadzącego obrót hurtowy napojami alkoholowymi;

2. art. 91 ust. 5 ustawy, poprzez błędną interpretację terminu "producent" i zastosowanie go w sposób zawężający jedynie do podmiotów, które fizycznie zajmują się przetworzeniem surowców będących własnością innego podmiotu (C.S.);

3. art. 94 pkt 4 w związku z art. 91 ust. 5 i art. 18 ust. 1 ustawy, poprzez ich błędną interpretację i uznanie, że od producenta piwa wymagane jest posiadanie zezwolenia na obrót hurtowy alkoholem w Polsce, pomimo iż będzie on prowadził sprzedaż jedynie do odbiorców, którzy posiadają zezwolenia na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości do 4,5% alkoholu oraz na piwo i nie będzie dokonywał sprzedaży napojów alkoholowych odbiorcom detalicznym, określonym w art. 18 ust. 1 ww. ustawy;

4. art. 94 pkt 4 w związku z art. 91 ust. 5 i art. 18 ust. 1 ustawy, poprzez ich błędną interpretację, polegającą na nieuwzględnieniu dopuszczalności nabywania napojów alkoholowych przez podmiot posiadający zezwolenie na obrót hurtowy w kraju od producenta napojów alkoholowych, który nie posiada zezwolenia na obrót hurtowy tymi napojami. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie jej pkt 1 i 2 zdanie trzecie oraz o wydanie decyzji potwierdzającej prawidłowość interpretacji przez nią przedstawionej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując przesłanek do uwzględnienia odwołania.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że jeśli spółka nie chce utracić zezwolenia, musi zgodnie z jego warunkami zaopatrywać się wyłącznie u producentów lub hurtowników mających stosowne zezwolenie. Z drugiej zaś strony, jeśli C. S., jako producent, chce zbywać piwo na terytorium Polski (za pośrednictwem skarżącej), winna mieć zezwolenie na obrót hurtowy wydane w Polsce, bo w przeciwnym wypadku podmiot, który nabywa od niej piwo (skarżąca), czy to w celu obrotu hurtowego, czy detalicznego, utraci swoje zezwolenie. Zatem – zdaniem organu II instancji – dla ustalenia powinności C. S. nie jest decydująca ani siedziba tej Spółki, ani też miejsce zawierania transakcji, lecz miejsce finalnej sprzedaży piwa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję spółka wniosła o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie – o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, a to:

1. art. 9 ust. 2 ustawy, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że w realiach niniejszej sprawy podmiot szwajcarski zobowiązany jest do uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 18% alkoholu;

2. art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy, poprzez sprzeczną z zasadami wykładni językowej i dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych interpretację pojęcia "obrotu hurtowego napojami alkoholowymi" i nieprawidłowe uznanie, że podmiot szwajcarski prowadziłby obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 18% alkoholu na terenie Polski;

3. art. 91 ust. 5 ustawy, poprzez jego niewłaściwą interpretację i błędne uznanie, że producent zobowiązany jest do posiadania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 18% alkoholu, nawet w przypadku, gdy nie prowadzi jakiejkolwiek sprzedaży napojów alkoholowych na rzecz podmiotów prowadzących sprzedaż detaliczną;

4. art. 91 ust. 5 ustawy, poprzez mylną interpretację pojęcia "producent" i błędne przyjęcie, że producentem jest jedynie podmiot, który fizycznie zajmuje się przetworzeniem surowców na zlecenie podmiotu trzeciego, a nie jest nim podmiot, który produkuje towary przy użyciu podmiotu trzeciego;

5. art. 94 pkt 4 w związku z art. 91 ust. 5 i art. 18 ust. 1 ustawy, poprzez błędną ich interpretację i uznanie, że od producenta piwa wymagane jest posiadanie zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi do 18% zawartości alkoholu, pomimo że będzie on prowadził sprzedaż jedynie do odbiorców hurtowych i nie będzie sprzedawał napojów alkoholowych odbiorcom detalicznym, natomiast ustawa dopuszcza nabywanie napojów alkoholowych przez podmiot gospodarczy posiadający zezwolenie na obrót hurtowy od producenta napojów alkoholowych, który nie posiada zezwolenia na obrót hurtowy tymi napojami.

6. art. 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. 2004, nr 174 poz. 1807 ze zm. ) poprzez działania organów państwowych z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, polegających na wydaniu interpretacji obowiązujących przepisów prawa wbrew zasadom wykładni językowej i systemowej z naruszeniem uzasadnionych interesów przedsiębiorcy.

Ponadto, skarżąca postawiła także zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym:

art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji, która uchybia zasadzie pogłębiania zaufania do organów państwowych i zasadzie legalizmu, wszak nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy i pominięto zarzuty stawiane w odwołaniu, nie wskazano w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, nie wyjaśniono przy tym podstaw prawnych decyzji, której motywy przeczą jej osnowie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 10 ust. 1-3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie.

Zakres i przedmiot sprawy o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa konstytuuje treść wniosku wszczynającego postępowanie, a rolą organu prowadzącego to postępowanie jest ocena stanowiska strony w interesującej ją kwestii. Istotą tego postępowania jest zatem uzyskanie przez stronę wyjaśnienia treści przepisów prawa i ich zastosowania w odniesieniu do indywidualnej sytuacji wskazanej we wniosku. Organ wydający decyzję nie może więc ingerować w stan faktyczny opisany we wniosku, podważać go, uzupełniać czy zmieniać w oparciu o inne źródła lub wiedzę znaną mu z urzędu. Natomiast Sąd ocenia tylko prawidłowość dokonanej interpretacji, a zatem nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych, a jedynie kontroluje, czy przedstawiona interpretacja przepisów w odniesieniu do wskazanego we wniosku stanu faktycznego jest właściwa.

Zdaniem Sądu I instancji, w rozpoznawanej sprawie dokonana na tle zaprezentowanego przez skarżącą stanu faktycznego interpretacja przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1356 ze zm) jest prawidłowa.

Następnie przywołał przepisy art. 9 ust.1 i 2, art. 91 ust. 1 i 5, art. 94 pkt 4 ustawy, a także art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy zawierający definicję obrotu hurtowego napojami alkoholowymi.

Kontrolując legalność wydanych w sprawie decyzji pod kątem powyższych przepisów, podzielił stanowisko orzekających w sprawie organów, że obrót z zagranicą napojami alkoholowymi nie wymaga uzyskania zezwolenia, w tym na dokonywanie importu napojów alkoholowych na teren kraju, gdyż przepisy ww. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, dotyczące obowiązku posiadania zezwoleń na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, mają zastosowanie do przedsiębiorców zarejestrowanych w kraju i prowadzących działalność gospodarczą na jego terenie. Oznacza to, że spółka może kupić od C. S. piwo lub inne napoje alkoholowe o zawartości do 4,5% alkoholu, które zostały zakupione przez C. S. za granicą. W tym przypadku chodzi bowiem o import powyższych towarów.

W ocenie Sądu I instancji odmiennie natomiast przedstawia się sytuacja dotycząca zakupu piwa lub napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu, wyprodukowanych na terenie Polski przez spółkę na zlecenie C.S. W tym przypadku skarżąca nie może dokonywać zakupu na terytorium Polski napojów alkoholowych od przedsiębiorcy, który nie posiada zezwolenia na prowadzenie w kraju obrotu hurtowego napojami alkoholowymi. Innymi słowy, podmiot zagraniczny, który nie ma siedziby na terytorium Polski, nie jest objęty obowiązkiem posiadania zezwolenia (art. 9 ust. 3 ustawy), co oznacza, że nie może prowadzić sprzedaży hurtowej tych napojów na rzecz polskiego przedsiębiorcy, który – co do zasady – podlega obowiązkom i rygorom wynikającym z przedmiotowej ustawy. Gdyby uznać za prawidłową wykładnię prezentowaną przez skarżącą, doszłoby w prosty sposób do naruszenia powołanego wyżej art. 94 pkt 4 ustawy, wszak warunkiem prowadzenia działalności na podstawie zezwoleń, o których mowa w art. 91 ust. 1 ustawy, jest zaopatrywanie się w napoje alkoholowe, wymienione w zezwoleniu, u producentów oraz u przedsiębiorców posiadających zezwolenie na obrót hurtowy tymi napojami.

Skoro obrót hurtowy napojami alkoholowymi to zakup napojów alkoholowych w celu dalszej ich odsprzedaży przedsiębiorcom posiadającym właściwe zezwolenia, to nie może budzić wątpliwości, że spółka nie może kupić od C.S. piwa lub innych napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu, które zostały wyprodukowane w Polsce na zlecenie C.S. przez Browary w Polsce. W takiej sytuacji dochodzi bowiem do obrotu hurtowego napojami alkoholowymi (ten zaś podlega reglamentacji w trybie przedmiotowej ustawy), natomiast skarżąca, dokonując takiego obrotu, powinna zaopatrywać się w nie jedynie u producentów lub u przedsiębiorców posiadających stosowne zezwolenia. Jeżeli więc obrót napojami alkoholowymi dokonywany jest na terytorium Polski i przez przedsiębiorcę zarejestrowanego i prowadzącego działalność na terytorium kraju, to podlega on regulacjom ww. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Przyjmując odmienną interpretację za prawidłową, czego w istocie oczekuje strona skarżąca, w praktyce doszłoby do obejścia przepisów przedmiotowej ustawy w zakresie warunków prowadzenia działalności na podstawie zezwoleń. W opisanej przez skarżącą sytuacji stworzona zostałaby możliwość zaopatrywania się w napoje alkoholowe wyprodukowane i sprzedawane na terytorium Polski od podmiotu, który nie posiada zezwolenia na taką działalność. W konsekwencji prowadziłoby to do naruszenia art. 94 pkt 4 ustawy, co z kolei stwarzałoby podstawę do cofnięcia skarżącej Spółce zezwolenia.

Wyżej opisany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został zaskarżony skargą kasacyjną wniesioną przez spółkę. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając mu:

A. Naruszenie prawa materialnego to jest w szczególności:

1. art. 9 ust. 2 ustawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wskazany we wniosku podmiot szwajcarski zobowiązany jest uzyskanie zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 18 % alkoholu,

2. art. 21 ust. 7 ustawy poprzez sprzeczną z zasadami wykładni językowej przepisów prawa oraz z dotychczasową linią orzeczniczą sądów administracyjnych interpretacją pojęcia "obrotu hurtowego napojami alkoholowymi“ i błędne uznanie, że podmiot szwajcarski prowadziłby obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 18 % alkoholu na terenie Polski,

3. art. 91 ust. 5 ustawy poprzez jego nieprawidłową interpretację i błędne uznanie, że producent zobowiązany jest posiadanie zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 18 % alkoholu, nawet w przypadku gdy nie prowadzi on jakikolwiek sprzedaży alkoholu na rzecz podmiotów prowadzących sprzedaż detaliczną,

4. art. 91 ust. 5 ustawy poprzez mylną interpretację pojęcia "producent“ w rozumieniu ustawy o wychowaniu w trzeźwości i błędne uznanie, że producentem jest jedynie podmiot, który fizycznie zajmuje się przetwarzaniem surowców na zlecenie podmiotu trzeciego, a nie jest nim podmiot, który produkuje towary przy użyciu podmiotu trzeciego,

5. art. 94 ust. 4 w związku z art. 91 ust. 5 i art. 18 ust. 1 ustawy poprzez błędną ich interpretacji i uznanie, że od producenta piwa wymagane jest posiadanie zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi do 18 % zawartości alkoholu, pomimo że będzie on prowadził sprzedaż jedynie do odbiorców hurtowych i nie będzie dokonywał sprzedaży napojów alkoholowych odbiorcom detalicznym określonym w art. 18 ust. 1 ustawy tym samym niewłaściwą interpretację tych przepisów polegające na nieuwzględnieniu przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości, która dopuszcza nabywanie napojów alkoholowych przez podmiot gospodarczy posiadający zezwolenie na obrót hurtowy od producenta napojów alkoholowych, który nie posiada zezwolenie na obrót hurtowy tymi napojami,

6. art. 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez działania organów państwowych z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, polegający na wydaniu interpretacji wbrew zasadom wykładni językowej.

B. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, to jest;

1. art. 6 w związku z art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów państwa, które obowiązane są działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa, co prowadzi do wniosku że wyrok, interpretacja i decyzje organów w oczywisty sposób nie mogą być całkowicie arbitralne i dowolne co do interpretacji przepisów prawa przez organy bez uwzględnienia jego rzeczywistej treści językowej, a tym samym wyrok stoi w zupełnej sprzeczności do treści danej regulacji prawnej zawartej w ustawie o wychowaniu w trzeźwości co miało wpływ na wynik niniejszego postępowania,

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania w treści uzasadnienia w wyroku jakichkolwiek okoliczności, które organ uznał za mające znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w tym w szczególności do opisanego przez skarżącą we wniosku modelu dystrybucyjnego oraz brak wskazania jakichkolwiek merytorycznych przyczyn dla których uznał, że stanowisko zawarte w treści zaskarżonej decyzji odpowiada prawu,

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania w treści uzasadnienia wyroku jakiegokolwiek rzetelnego uzasadnienia prawnego, to jest przytoczenia przepisów prawa, które miałyby rzeczywisty związek z treścią pytania wskazanego we wniosku skarżącej.

Podnosząc zarzuty skarżąca wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy, to jest uznanie, że skarżąca jest uprawniona do nabycia napojów alkoholowych od podmiotu szwajcarskiego, który jako producent nie jest zobowiązany do posiadania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi w rozumieniu przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości,

2. ewentualne uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania,

3. zasądzenie kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jest uzasadniona.

W pierwszej kolejności należy przytoczyć treść przepisów ustawy 26 października 1982 r. wychowaniu w trzeźwości przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które zostały zastosowane w rozpoznawanej sprawy.

Zgodnie z art. 91 ust. 5 ustawy producent napojów alkoholowych jest obowiązany do uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, jeżeli zbywa swoje wyroby przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia, o których mowa w art. 18 ust. 1. Zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi o zawartości do 18% alkoholu są wydawane przez marszałka województwa (art. 9 ust. 2 ustawy). Zezwolenia takie wydaje się oddzielnie na obrót hurtowy napojami o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwo (art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy) oraz na obrót hurtowy napojami o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy).

W myśl w definicji zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy obrotem hurtowym napojami alkoholowymi jest zakup napojów alkoholowych w celu dalszej ich odsprzedaży przedsiębiorcom posiadającym właściwe zezwolenia. Natomiast art. 94 pkt 4 ustawy stanowi, że warunkiem prowadzenia działalności na podstawie zezwoleń, o których mowa w art. 91 ust. 1, jest zaopatrywanie się w napoje alkoholowe, wymienione w zezwoleniu, u producentów oraz u przedsiębiorców posiadających zezwolenie na obrót hurtowy tymi napojami. Nieprzestrzeganie warunków określonych w art. 94 pkt 3, 4 i 7 skutkuje cofnięciem przez minister właściwy do spraw gospodarki lub właściwy marszałek województwa zezwolenia, o których mowa w art. 91 ust. 1 (art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy).

W złożonym wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości przeciwdziałaniu alkoholizmowi spółka wskazała, że C. S. jest podmiot, który jest właścicielem wszystkich surowców i opakowań które są niezbędne do wytwarzania piwa. Jest ono wytwarzane przez Browary w Polskie na zlecenie tego podmiotu, a zatem C. S. jest właścicielem produktu końcowego, a tym samym jest producent na gruncie obowiązującego prawa. Następnie piwo to sprzedawane będzie skarżącej w celu dalszego jego odsprzedaży na terytorium Polski. W takim też celu skarżąca będzie nabywała od C. S. piwo wyprodukowane przez innych producentów spoza Polski (np. z Litwy i Włoch).

W ocenie Sądu I instancji dokonana przez organ interpretacja przepisów ustawy, na tle przedstawionego przez spółkę stanu faktycznego, jest prawidłowa. Jednocześnie wskazując na treść przepisu art. 94 pkt 4 ustawy, kluczowego dla oceny prawidłowości dokonanej interpretacji, stwierdza, że w spółka nie może dokonywać zakupów na to ją Polski napojów alkoholowych od przedsiębiorcy, który nie posiada zezwolenie na prowadzenie w kraju i hurtowego napojami alkoholowymi.

Skarżąca kwestionując tę ocenę wskazuje, iż w niniejszej sprawie kluczowe jest interpretacja przepisu art. 91 ust. 5 ustawy oraz art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sporze tym rację należy przyznać skarżącej, przy czym w zasadzie sprowadza się on do odpowiedzi na pierwsze pytanie, albowiem pisemna interpretacja udzielona na drugie pytanie wniosku nie jest przedmiotem skargi kasacyjnej.

Jak wyżej wskazano, obrót hurtowy napojami alkoholowymi to zakup napojów alkoholowych w celu dalszej odsprzedaży przedsiębiorcom posiadającym właściwy zezwoleń. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że C. S. na terenie Polski będzie producentem piwa (na jej zlecenie produkcję prowadzić będą Browary w Polsce), które następnie zostanie sprzedane skarżącej. Opisana działalność spółki C. S. na terenie Polski nie wypełnia definicji obrotu hurtowego napojami alkoholowymi o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy, albowiem zajmuje się jedynie produkcją, brak jest działalności w postaci wcześniejszego zakupu napojów alkoholowych celem dalszej odsprzedaży. Dlatego nie jest zobowiązana do posiadania zezwolenia o którym mowa w art.9 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości przeciwdziałaniu alkoholizmowi jedynie w przepisie art. 91 ust. 5 nakłada na producenta napojów alkoholowych obowiązek uzyskania zezwolenia na obrót hurtowy napojami alkoholowymi, jeżeli zbywa swoje wyroby przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia, o których mowa w art. 18 ust. 1. W przepisie art. 18 ust. 1 chodzi o przedsiębiorców, którzy zajmują się sprzedażą napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży. Regulacja ta dotyczy więc przedsiębiorców prowadzących sprzedaż detaliczną. Jak wynika z wniosku o interpretację złożonego przez Spółkę oraz jej dalszych pism C. S. swoje produkty wytworzone w Polsce sprzedawać będzie spółce, która posiada zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi. C.S. nie będzie sprzedawał swoich wyrobów na rzecz przedsiębiorców prowadzących sprzedaż detaliczną, a co za tym idzie jako producent piwa nie musi posiadać zezwolenia o którym mowa w art. 91 ust. 5 ustawy.

Wbrew twierdzeniom organów jak i Sądu I instancji obowiązek posiadania przez producenta zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi nie można wywodzić w treści art. 94 pkt 4 ustawy. Przepis ten wskazuje, że warunkiem prowadzenia działalności na podstawie zezwoleń, o których mowa w artykule 91 ust. 1, jest zaopatrywanie się w napoje alkoholowe, wymienione w zezwoleniu, u producentów oraz u przedsiębiorców posiadających zezwolenie na obrót hurtowy tymi napojami. Jest on skierowany do przedsiębiorców posiadających zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi wskazujący źródła pozyskiwania tych napojów, nie kształtuje natomiast żadnych wymogów w stosunku do producentów tych napojów. Zgodnie z tym przepisem skarżąca jako podmiot posiadający zezwolenie na obrót hurtowy napojami aby nie naruszyć przepisów ustawy winna dokonywać zakupu napojów alkoholowych u dwóch grup podmiotów. Pierwszą grupę stanowią producenci napojów alkoholowych do której należy także C. S., drugą zaś stanowią przedsiębiorcy posiadający zezwolenie na obrót hurtowy tymi napojami. Skarżąca warunek ten spełnia albowiem nabywa piwo u producenta jakim jest C. S., a producent ten, jak wyżej wskazano, nie jest zobowiązany do posiadania zezwolenie na obrót hurtowy napojami alkoholowymi gdyż dokonuje sprzedaży swoich produktów (piwa i innych napojów alkoholowych) jedynie przedsiębiorcy który posiada stosowne zezwolenie na obrót hurtowy tymi napojami. Nie zbywa ich natomiast przedsiębiorcom posiadający zezwolenie, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy.

Mając powyższe na uwadze należy przyznać rację spółce, że Sąd I instancji poprzez błędną interpretację przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości przeciwdziałaniu alkoholizmowi wskazanych w skardze kasacyjnej dopuścił się ich naruszenia. Spowodowało to niewłaściwą ocenę pisemnej interpretacji dokonanej przez organy w zakresie odpowiedzi na pytanie pierwsze to jest czy skarżąca będzie mogła kupować od C. S. piwo lub inne napoje alkoholowe o zawartości do 4,5% alkoholu, które zostały wyprodukowane w Polsce na zlecenie C. S. przez Browary w Polsce jeżeli C. S. nie ma zezwolenia na obrót hurtowy alkoholem w Polsce?

Podkreślić należy, że stanowisko to wyrażone zostało na tle stanu faktycznego wskazanego we wniosku o interpretacje. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji istotą postępowania o wydanie pisemnej interpretacji jest uzyskanie przez stronę wyjaśnienia treści przepisów prawa i ich zastosowania w odniesieniu do indywidualnej sytuacji wskazanej we wniosku. Organ wydający decyzję nie może więc ingerować w stan faktyczny opisany we wniosku, podważać go, uzupełniać czy zmieniać w oparciu o inne źródła lub wiedzę znaną mu z urzędu. Z przedstawionego zaś przez spółkę stanu faktycznego wynika, iż spółka C.S. jest producentem piwa lub innych napojów alkoholowych o zawartości do 4,5 % alkoholu wyprodukowanego w Polsce na jej zlecenie przez Browary w Polsce, wyroby te są następnie sprzedawane A to jest przedsiębiorcy posiadającemu zezwolenie na obrót hurtowy napojów alkoholowych, a także wyroby te C.S. nie zbywa przedsiębiorcom posiadającym zezwolenie, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym artykułem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia (por.m.in. wyrok NSA z 19 marca 2012 r., II GSK 85/11). Zdaniem NSA, uzasadnienie zaskarżonego wyroku takich wad nie zawiera. Pozwala ono na poznanie motywów rozstrzygnięcia Sąd I instancji i umożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku.

Na marginesie należy zauważyć, że skarżąca kwestionując prawidłowość wydanej interpretacji wnosiła o uchylenie decyzji w pkt 1 oraz w pkt 2 zdanie trzecie i o wydanie decyzji potwierdzającej prawidłowość interpretacji przedstawionej przez nią we wniosku. W złożonej skardze kasacyjnej spółka nie zawarła wniosku dotyczącego uchylenia zdania trzeciego pkt 2 interpretacji. Jednakże należy stwierdzić, że prawidłowa odpowiedź na pytanie pierwsze niewątpliwie wpłynie na ocenę prawidłowości zdania trzeciego zawartego w pkt 2 interpretacji.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. W ponownym postępowaniu Sąd I instancji winien dokonać oceny wydanej pisemnej interpretacji z uwzględnieniem wyższej przedstawionych poglądów.

Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia przepis art. 203 pkt 1 p.p.s.a.