Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 586/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 67, art. 207 ust. 1 pkt 2, art. 184 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1270
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2024 r. sprawy ze skarg M. K i W. S. na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 22 sierpnia 2023 r. nr GR-I.1511.1.2023.SW w przedmiocie określenia kwoty zwrotu części dofinansowania z funduszy europejskich oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności z tego tytułu oddala skargi.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg M. K. oraz W. S. byłych wspólników spółki jawnej . spółka jawna z siedzibą w O. (dalej: Spółka/Beneficjent) jest decyzja Zarządu Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie (dalej: organ/Instytucja Zarządzająca/IZ) z dnia 22 sierpnia 2023 r. nr GR-I.1511.1.2023.SW zobowiązująca Beneficjenta do zwrotu środków dofinansowania w kwocie [...] wraz z odsetkami oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności z tego tytułu wspólników Spółki.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu 21 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie wydał wyrok sygn. akt I SA/Rz 13/22, w którym uchylił decyzję Instytucji Zarządzającej z dnia 19 października 2021 r. nr GR-1.1511.1.2020.AJ w przedmiocie zwrotu wypłaconej części dofinansowania na rzecz Spółki na realizację projektu pn. "Dywersyfikacja działalności poprzez budowę i wyposażenie stacji kontroli pojazdów z warsztatem mechaniczno-wulkanizacyjnym" .

Rozpoznając sprawę WSA w Rzeszowie stwierdził, że nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz przepisach prawa zarzuty zawarte w skargach jak również nie upłynął termin przedawnienia do wydania decyzji o zwrocie dofinansowania ze środków EFRR i budżetu państwa. Sąd uznał, że zasadnicze znaczenie miało ustalenie charakteru stwierdzonych nieprawidłowości i momentu ich wystąpienia oraz przyznał, iż w tej sprawie stwierdzone nieprawidłowości miały charakter złożony i wielopłaszczyznowy, a więc ciągły. Beneficjent nie dopełnił szeregu wymogów wynikających z dokumentacji składającej się na system realizacji projektu związanych z brakiem prowadzenia odpowiednich procedur przetargowych, nie przedłożeniem zakupionych środków trwałych na żądanie IZ (brak zakupionego nowego laptopa), przedłożenie nierzetelnych faktur, nienależyte udokumentowanie podejmowanych działań oraz nie przechowywanie dokumentacji projektu, a w szczególności potwierdzającej spełnienie wymaganych procedur w zakresie udzielanych zamówień, przez wymagany okres. Sąd zwrócił uwagę, że nieprawidłowość wystąpiła w dniu 16 października 2015 r., zatem wskazany w art. 118 §1 Ordynacji podatkowej upłynął

z końcem 2020 r. Jednak przed upływem tego terminu, w dniu 14 lipca 2020 r. Organ wydał decyzję pierwszoinstancyjną o przeniesieniu odpowiedzialności i nie ma już znaczenia, w jakim czasie orzekł organ w drugiej instancji.

W odniesieniu do twierdzeń obu skarżących, iż to ten drugi były wspólnik jest jedynym, który winien być zobowiązanym do zwrotu dofinansowania Sąd orzekł, iż żaden ze skarżących nie ma racji, a organ prawidłowo przytoczył i zastosował podstawy prawne do przeniesienia obowiązku zwrotu środków dofinansowania Projektu ze spółki, jako beneficjenta na byłych jej wspólników, podnosząc przy tym że odpowiedzialność ta nie jest oparta na zasadzie winy. Co doprowadziło do konkluzji, iż odpowiedzialność byłych wspólników ma charakter obiektywny i jest solidarna.

Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne przedstawione w części historycznej uzasadnienia zaskarżonej decyzji, stwierdzając, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.

Zdaniem Sądu z całokształtu okoliczności ustalonych w niniejszej sprawie jako uprawniony jawi się wniosek, że ogół działań i zaniechań Spółki w gruncie rzeczy miał doprowadzić do wyboru z góry ustalonego kontrahenta, wykluczając zarazem innych, ewentualnych oferentów.

Dokumentacja przedstawiona organowi była niekompletna, niespójna i częściowo nieweryfikowalna, co w połączeniu z obowiązkami po stronie Spółki, jako beneficjenta środków unijnych wykazania zachowania odpowiedniego trybu oraz posiadania stosownej dokumentacji przez czas określony w Umowie o dofinansowanie w istocie nie pozwalało IZ uznać, że tryb udzielenia tych zamówień określony w Wytycznych został dochowany.

Ponadto Sąd nie miał zastrzeżeń do wysokości nałożonej korekty

w odniesieniu do zamówień na roboty budowlane, do rozliczenia których Spółka przedłożyła nierzetelne faktury, w związku. z czym decydent Spółki został nawet prawomocnie skazany przez sąd karny.

W odniesieniu do korekt nałożonych w związku z realizacją pozostałego zakresu rzeczowego Projektu zdaniem Sądu bezspornie istniały podstawy do wymierzenia korekty finansowej także w związku z niedopełnieniem procedur w zakresie udzielania zamówień na wyposażenie oraz oprogramowanie stacji diagnostycznej. Aczkolwiek, wadliwe było podejście IZ, która przy wymiarze korekty finansowej potraktowała wszystkie zamówienia w zakresie wyposażenia stacji diagnostycznej niejako en bloc, mimo iż odrębnie opisywała okoliczności, każdego jednostkowego zamówienia, do czego się nie odniosła w ramach uzasadnienia wysokości nakładanej korekty w związku z tymi zamówieniami.

Sąd podzielił zarzuty skarg tylko co do prawidłowości czynności Instytucji Zarządzającej w odniesieniu do określenia wysokości nałożonych korekt finansowych w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w zakresie naruszenia wymogów udzielenia zamówień dotyczących wyposażenia i oprogramowania stacji diagnostycznej objętej Projektem. Sąd stwierdził, że stanowisko organu w powyższej kwestii opiera się na błędnej wykładni przepisów składających się na system realizacji danego projektu, polegającej na przyjęciu, że przepisy te wykluczają miarkowanie korekty, mimo, że w realiach badanej sprawy istniała możliwość wycofania jedynie części przyznanego w związku z tymi wydatkami dofinansowania.

Zarząd Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie złożył skargę kasacyjną do NSA zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 4 P.p.s.a.

W dniu 20 stycznia 2023 r. NSA w Warszawie wydał orzeczenie o sygnaturze GSK/1693/22, w którym oddalił skargę kasacyjną.

Zarząd Województwa Podkarpackiego po ponownej analizie zebranego materiału dowodowego oraz stosując zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2022 r. (sygn. akt I SA/Rz 13/22) utrzymanym w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2023 r. stwierdził szereg naruszeń w procesie realizacji projektu.

Rozpatrując ponownie sprawę organ wskazał, że Beneficjent nie był jednostką sektora finansów publicznych oraz podmiotem zobligowanym do stosowania ustawy - Prawo zamówień publicznych. Dlatego w związku z realizacją Projektu, zgodnie

z treścią § 11 ust. 6 umowy o dofinansowanie, był zobowiązany do przeprowadzenia procedur w zakresie wyboru dostawców i wykonawców w oparciu o Wytyczne, które stanowiły integralną część umowy. Wyłonienie dostawców i wykonawców mogło w świetle powyższego zostać dokonane w drodze wyboru najkorzystniejszej oferty, po uprzednim skierowaniu zapytania ofertowego o identycznej treści do co najmniej 3 wykonawców, przy jednoczesnym upublicznieniu informacji o zamówieniu w myśl zasady przejrzystości.

Organ stwierdził, że w przypadku zamówienia obejmującego wykonanie robót budowlanych Beneficjent nie przedstawił żadnych wiarygodnych dokumentów, które stanowić mogłyby dowód na przedstawiony powyżej schemat wyboru kontrahentów co stanowi naruszenie § 11 ust. 6 i 7 umowy o dofinansowanie w zw.

z postanowieniami rozdziału II pkt 12 w zw. z pkt 14 - 17 oraz rozdziału II pkt 13 Wytycznych, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia których wartość przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14 000 euro.

Również w przypadku zamówienia na dostawę i montaż wyposażenia Stacji Kontroli Pojazdów Beneficjent nie przedstawił żadnych wiarygodnych dokumentów, które stanowić mogłyby dowód na oszacowanie wartości odpowiednich kategorii działań wpisanych we wniosku o dofinansowanie, dowodów na skierowanie minimum trzech zapytań ofertowych do potencjalnych oferentów oraz nie posiadał również dowodu na upublicznienie informacji o zamiarze dokonania zamówienia współfinansowanego ze środków RPO.

IZ podkreśliła, że brak zapytania ofertowego wraz ze szczegółowym opisem technicznym urządzeń czyni niemożliwym porównanie złożonych ofert z treścią wymagań określonych w zapytaniu ofertowym oraz nie pozwala potwierdzić, że treść najkorzystniejszej oferty odpowiada wymaganiom Beneficjenta m.in. co do warunków udziału w postępowaniu, zgodności z opisem przedmiotu zamówienia oraz

w zakresie dokumentów składających się na ważnie złożoną i kompletną ofertę. Ponadto brak tych dokumentów wskazuje na naruszenie zasady konkurencyjności.

W świetle powyższych ustaleń organ, podtrzymał swoje stanowisko, że Beneficjent realizując zamówienie obejmujące dostawę i montaż wyposażenia stacji kontroli pojazdów naruszył § 11 ust. 6 i 7 umowy o dofinansowanie w zw. z postanowieniami rozdziału II pkt 11 i 12 w zw. z pkt 14 - 17 Wytycznych, poprzez nieprzedstawienie Instytucji Zarządzającej dokumentów, które udowadniałaby przeprowadzenie procedur udzielenia zamówienia, których wartość przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14 000 euro.

Podobne jak w przypadku dwóch wcześniejszych pozycji także w zakresie zamówienia obejmującego zakup sprzętu komputerowego do obsługi Stacji Kontroli Pojazdów organ zaznaczył, że Beneficjent nie przedstawił żadnych niepodważalnych dokumentów, które stanowić mogłyby dowód na oszacowanie wartości odpowiednich kategorii działań wpisanych we wniosku o dofinansowanie, dowodów na skierowanie minimum trzech zapytań ofertowych do potencjalnych oferentów.

Organ skonstatował, że powyższe ustalenia w ramach ponownego rozpoznania sprawy, prowadzą do wniosku, że prawidłowe jest stanowisko, że Beneficjent naruszył § 11 ust. 6 i 7 umowy o dofinansowanie w zw.

z postanowieniami rozdziału I pkt 4-5 oraz rozdziału III pkt 14-17 Wytycznych, poprzez nieprzedstawienie Instytucji Zarządzającej dokumentów, które udowadniałyby przeprowadzenie procedur udzielenia zamówienia których wartość przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14 000 euro.

Jak wyjaśnił organ, również w zakresie zamówienia obejmującego dostawę urządzeń i oprogramowania stacji kontroli pojazdów, jak w pozostałych opisanych przypadkach, podczas kontroli projektu prowadzonej na miejscu w dniu 16 października 2015 r., Beneficjent nie przedstawił żadnych dowodów na przeprowadzenie rozeznania rynku w przypadku udzielania zamówień, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty 1000 euro, o których mowa w punkcie 18. Wytycznych. Także i w tym przypadku organ nie uznał za wiarygodną dokumentację przetargową "odnalezioną" lub "odtworzoną ze znalezionej na nośniku informacji w wersji elektronicznej".

W wyniku analizy przedłożonej dokumentacji, oraz wytycznych wyroku WSA organ uznał, że zamówienie obejmujące dostawę oprogramowania oraz zamówienie na dostawę sprzętu komputerowego powinno być potraktowane jako jedno zamówienie. W jego ocenie wskazane zamówienia powinny zostać potraktowane łącznie z uwagi na ich tożsamość: przedmiotową (identyczna branża rynku, przedmioty zamówienia ściśle powiązane ze sobą), podmiotową (na rynku istnieją podmioty oferujące zarówno sprzęt komputerowy, jak i oprogramowanie do obsługi stacji kontroli pojazdów, co potwierdza złożenie 2 ofert przez te same podmioty

w obu postępowaniach) oraz czasową (zamówienia zostały udzielone w tym samym czasie). Łączna szacunkowa wartość obu zamówień przekraczałaby zatem kwotę 1 000 euro, co wskazywałoby na konieczność zastosowania opisanego w pkt 15. Wytycznych trybu wyboru najkorzystniejszej oferty w wyniku skierowania zapytań ofertowych do co najmniej 3 potencjalnych dostawców. Wobec powyższego, oceny dokumentacji zamówienia na dostawę oprogramowania dokonał organ w świetle wymagań sformułowanych przez Wytyczne dla zamówień, których wartość przekracza wyrażoną w złotych równowartość 1 000 euro i równocześnie nie przekraczają wyrażonej w złotych równowartości kwoty 14 000 euro.

Uwzględniając powyższe okoliczności, organ stwierdził, że w wyniku ponownej analizy sprawy, należy podtrzymać stanowisko, że Beneficjent w tym przypadku naruszył postanowienia ust. 6 i 7 umowy o dofinansowanie w zw. z postanowieniami rozdziału I pkt 4-5 i rozdziału III pkt 14-17 Wytycznych poprzez nieprzedstawienie dokumentów, które udowadniałaby przeprowadzenie procedur wymaganych przy udzieleniu zamówienia, którego wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości 14 000 euro.

Ponadto organ stwierdził naruszenia umowy o dofinansowanie w zakresie przechowywania i archiwizacji dokumentacji projektu, w myśl bowiem § 14 ust. 1 umowy Beneficjent zobowiązał się do przechowywania w swojej siedzibie kompletnej dokumentacji związanej z realizacją projektu co najmniej do dnia 31 grudnia 2020 r. W myśl zaś § 14 ust. 4 umowy miał on obowiązek przechowywać dokumentację dotyczącą udzielonej pomocy przez okres 10 lat od daty finansowego zakończenia realizacji projektu, które w analizowanym przypadku miało miejsce w dniu 30 grudnia 2013 r., tj. do dnia 30 grudnia 2023 r.

Wobec powyższego organ podtrzymał także stanowisko że Beneficjent w opisanym wyżej zakresie naruszył postanowienia § 9 ust. 2 pkt 2, § 11 ust. 9 pkt 1 oraz § 14 ust. 1 - 2 i ust. 4 umowy o dofinansowanie w zw. z pkt 20 Wytycznych.

Organ podkreślił, że przyznanie drugiemu wspólnikowi całego majątku spółki z obowiązkiem rozliczenia nie wpływa na zakres odpowiedzialności obu wspólników wynikający z art. 115 O.p., bowiem reżim odpowiedzialności za zobowiązania publicznoprawne jest niezależny od odpowiedzialności określonej w przepisach art. 65 i art. 66 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1526 ze zm., dalej: K.s.h.) dotyczących rozliczenia pomiędzy byłymi wspólnikami.

Co do zarzutu, że Zarząd WP nakładając korektę w wysokości 100% nie rozważył jej miarkowania i jej obniżenia organ wskazał, że w przypadku stwierdzonego naruszenia, czyli "bezprawnego uzyskania korzyści" Taryfikator, który był obowiązany stosować, nie przewidywał obniżenia lub odstąpienia od wymierzenia korekty. Organ wskazał, że zastosował się również do wytycznych WSA zawartych

w wyroku z dnia 21 czerwca 2022 r (sygn. akt I SA/Rz 13/22). Obowiązek zwrotu środków powstaje z mocy prawa z chwilą zaistnienia przesłanek przewidzianych przepisami prawa, przyznane i wypłacone środki nadal pozostają środkami publicznymi. które mogą być wykorzystane wyłącznie w celu i na warunkach określonych w umowie. Zawarcie umowy. wiąże się nie tylko z nabyciem przez Beneficjenta odpowiednich uprawnień, ale także nakłada na Beneficjenta szereg obowiązków, które Beneficjent zobowiązuje się przestrzegać. w zakresie trybu udzielania zamówień czy obowiązków dokumentacyjnych.

Uwzględniając okoliczności sprawy przedstawione wyżej Instytucja Zarządzająca podtrzymała swoje stanowisko, że Beneficjent naruszył § 11 ust. 6 i 7 umowy o dofinansowanie w zw. z postanowieniami rozdziału I pkt 4-5 oraz rozdziału III pkt 14-17 Wytycznych. poprzez nieprzedstawienie Instytucji Zarządzającej dokumentów, które udowadniałyby przeprowadzenie procedur udzielenia zamówienia, którego wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości 14 000 euro oraz podtrzymała stanowisko o nałożeniu korekty finansowej w wysokości 100% nałożonej wg. odpowiedniej pozycji Taryfikatora, o którym mowa w punkcie 22 Wytycznych (tabela 2, kategoria 5 "Bezprawne udzielenie zamówienia w trybie negocjacji bez ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki lub zapytania o cenę".

Na przedmiotową decyzję skargi złożyli indywidualnie M. K. oraz reprezentowany przez pełnomocnika W. S.

M. K.zarzucił decyzji naruszenie:

1. przepisu art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego

w związku z art. 67 i 60 ustawy o finansach publicznych, a to poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienie zarzutów skarżącego podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,

2. art. 153 ustawy P.p.s.a. poprzez zaniechanie należytego rozważenia kwestii miarkowania korekty finansowej zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

3. przepisów art. 207 ust. 1 i 9 ustawy o finansach publicznych w związku z art. 98 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, a to poprzez nałożenie korekty udzielonego dofinansowania oraz obowiązku zwrotu całości dofinansowania także przez skarżącego, mimo że:

- inwestycja objęta dofinansowaniem została zrealizowana i brak jest podstaw do uznania, iż całość udzielonego dofinansowania stanowi szkodę choćby potencjalną w budżecie ogólnym Unii Europejskiej, skoro z całą pewnością

w przypadku wypełnienia wszystkich wymogów formalnych konieczne byłoby poniesienie określonego kosztu realizacji takich prac, a przez to zaniechanie ustalenia wysokości szkody metodą dyferencyjną,

- wyłączną winę i odpowiedzialność za nieprawidłowości w toku realizacji inwestycji objętej dofinansowaniem ponosił drugi były wspólnik skarżącego W. S., który w związku z realizacją prac i uzyskanym dofinansowaniem popełnił przestępstwo, za które został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu, a w którym to przestępstwie skarżący w żaden sposób nie uczestniczył, stając się w ogólnym rozrachunku pokrzywdzonym.

Z kolei W. S. zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie:

art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia 14 lipca 2020 r. co stanowi naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie tj. art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE. L 1995 Nr 312, str. 1) poprzez wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia zwrotu środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2023, współfinansowanego a Europejskiego Programu Rozwoju Regionalnego (EFRR);

2. przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 118 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia 14 lipca 2020 r. ustalającej odpowiedzialność osoby trzeciej po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość, tj. w którym dopuszczono się nieprawidłowości;

3, przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 2988/95 poprzez utrzymanie w mocy decyzji z 14 lipca 2020 r. ustalającej odpowiedzialność osoby trzeciej pomimo upływu terminu do nałożenia sankcji na beneficjenta dofinansowania ze środków UE — w tym przypadku Spółki C. sp. j.

4. przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie tj. art. 10 ust. 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału

w postępowaniu i zakończenie postępowania zaskarżoną decyzją bez powiadomienia pełnomocnika skarżącego o jakiejkolwiek czynności podjętej

w niniejszej sprawie oraz poprzez dokonywania wszelkich czynności administracyjnych z całkowitym pominięciem pełnomocnika, podczas gdy organ dysponował dokumentacją medyczną, z której jednoznacznie wynika, że skarżący leczy się psychiatrycznie i nie jest w stanie sam uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym, ani podjąć jakichkolwiek kroków — nawet najprostszych — w celu ochrony swoich interesów;

5. przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 98 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności

i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 oraz przepisów prawa wynikających z dokumentów składających się na system realizacji danego projektu, polegające na bezpodstawnym uznaniu (ponownie, wbrew wytykowi dokonanemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku uchylającym poprzednią decyzję w tej sprawie, sygn. akt: I SA/Rz 13/22), że należy zastosować korektę w wysokości 100% w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w zakresie naruszenia wymogów udzielania zamówień dotyczących wyposażenia i oprogramowania stacji diagnostycznej objętej przedmiotowym projektem.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w złożonych skargach Organ Administracji podtrzymał w pełni argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji

i wniósł o oddalenie skarg w całości jako bezzasadnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje. Skargi nie są uzasadnione i jako takie podlegają oddaleniu. W rozstrzygnięciu tych skarg i ocen zasadności zawartych w nich argumentów kluczowe znaczenie, co do ich istoty i głównych zarzutów będzie miał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 czerwca 2022 r. (sygn. I SA/Rz 13/22 ) i wyrok NSA z dnia 20 stycznia 20923 r. I GSK 1693/22.

Jak już bowiem wyżej wskazano sprawa zobowiązania do zwrotu wypłaconej części dofinansowania z tytułu realizacji projektu "Dywersyfikacja działalności poprzez budowę i wyposażenie stacji kontroli pojazdów z warsztatem mechaniczno-wulkanizacyjnym" przez beneficjenta projektu C. spółka jawna z siedziba w O., jak także odpowiedzialności wspólników spółki za zwrot tych części wypłaconego dofinansowania była przedmiotem orzeczenia Zarządu Województwa Podkarpackiego, który decyzja z dnia 19 października 2021 r. nr GR-1.1511.1.2020.AJ orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji własnej o obowiązku zwrotu tych kwot i odpowiedzialności posiłkowej wspólników spółki z uwagi na utratę przez nią bytu prawnego.

Sprawa ta dotyczyła tożsamych okoliczności faktycznych i prawnych co sprawa niniejsza.

Wojewódzki Sad Admnisniatrcyjny powyżej wskazanym wyrokiem uchylił decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego , zaś Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił. W tych okolicznościach szczególnego znaczenia przy rozpoznaniu skarg aktualnie przez skarżących złożonych nabiera regulacja art. 153 i 170 p.p.s.a. dotyczących tzw. prawomocności materialnej orzeczenia sądowego, ze szczególnym uwzgledneiniem orzeczenia uchylającego zaskarżony akt organu administracji.

Przepis art. 170 p.ps.a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zawiera on regułę prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe. Orzeczenie wiąże również inne osoby, ale tylko w wypadkach przewidzianych w ustawie. Związanie dotyczy zarówno prawa (związania dyspozycją zawartej w wyroku skonkretyzowanej normy prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych zawartych w przepisach prawnych), jak i ustaleń faktycznych. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu, czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Związanie prawomocnym wyrokiem wiąże tylko w danej sprawie, może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim w wyroku tym rozstrzygnięta została określona kwestia prawna, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie jako zagadnienie wstępne, czy też dalszy element kształtujący proces stosowania prawa przez sąd. W szczególności zasada ta będzie obowiązywała przy ponownym rozpoznawaniu danej sprawy przez sąd administracyjny w przypadku ponownego orzeczenia organów administracji zapadłych na skutek rozstrzygnięć wydanych w postepowaniu zwyczajnym. Co istotne związanie to będzie obowiązywało nie tylko w zakresie samego rozstrzygnięcia , ale obejmie także wszelkie kwestie prawne, które przez sąd zostały w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości rozstrzygnięte, zaś argumentacja prawna została przedtsawiona w sposób kompletny i wyczerpujący. Taka wykładnia tego przepisu ma na celu zapewnienie skuteczności działania zarówno sądowej kontroli działania administracji, jak także samego działania administracji, gdzie kwestie rozstrzygnięte przez sąd są w dalszym toku danej, szeroko rozumianej sprawy administracyjnej traktowane w sposób tożsamy, co powoduje zwiększenie skuteczności i szybkości podstępowania administracyjnego.

Ustanowiona w art. 170 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowo administracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowo administracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. (

por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2024 r. I GSK 1361/20 ).

Wiążąca moc prawomocnego wyroku sądu administracyjnego zyskuje wzmocnienia w treści przepisu art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dotyczy on ekspresie verbis wyroku takiego, jak wydany przez sąd administracyjny rozpoznający poprzednio sprawę wskazując, że dla organów administracyjnych wiążące są nie tylko oceny prawne przedstawione przez sąd ale także wskazania co do dalszego postępowania. Ma to o tyle istotne znaczenie, że w trybie tego przepisu sąd może nakazać organom przeprowadzenie konkretnych czynności ale może też wskazać jak część sprawy została już należycie wyjaśniona i rozstrzygnięta na mocy ocen prawnych wyrażonych przez sąd w uzasadnieniu wyroku, a w jakiej części organy powinny uzupełnić postepowanie i rozstrzygnąć kwestie dotychczas nierozpatrzone lub rozstrzygnięte z naruszeniem prawa.

Co ważne oceny prawne zaprezentowane w wyroku kuratoryjnym są wiążące nie tylko na organu, ale także sądu ponownie rozpoznającego sprawę ( w rozumieniu sprawy administracyjnej ) jeżeli zostanie ona skierowana ponownie na ten etap postępowania w wyniku skutecznie wniesionej skargi.

Każdorazowo zatem w tego typu układzie procesowym pierwotną kwestią będzie ocena, czy a jeżeli tak, to w jakim zakresie sąd poprzednio rozpoznający sprawę wyraził rozstrzygające oceny prawne i w jakim zakresie sąd aktualnie procedujący może i jest zobowiązany zająć stanowisko własne.

Związanie sądu przewidziane w tym przepisie jest bezwzględne i nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.

Po przedstawieniu powyższych uwag co do zakresu badania sprawy przez sąd w aktualnym postępowaniu należy odnieść się in cocncreto do wszystkich kwestii, jakie zostały aktualnie przedstawione w skargach złożonych do sądu i oznaczyć te, które stały się już udziałem ocen prawnych wyrażonych przez sąd poprzednio rozpoznający sprawę.

W pierwszej kolejności należy przy tym wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną Zarządu Województwa Podkarpackiego ( skarżący swoich skarg nie złożyli ) w sprawie poprzednio rozpoznawanej nie uwzględnił zawartych w niej zarzutów i nie zakwestionował żadnego z wyrażonych przez sąd I instancji poglądów, stąd zatem należy przyjąć, że całość argumentacji zawartej w uzasadnieniu omawianego wyroku ma moc wiążącą i musi zostać uwzględniona przy rozważaniu zarzutów skarg złożonych przez skarżących.

W pierwszej kolejności argumentacja sądu rozpoznającego uprzednio sprawę odnosiła się do kwestii przedawnienia możliwości orzeczenia o zwrocie dofinansowania z uwagi na zaistnienie nieprawidłowości określonych w art. 207 ufp i braku przedawnienia nałożenia odpowiedzialności posiłkowej na wspólników spółki. Argumentacja w tym zakresie jest kompleksowa i nie pozostawia żadnych wątpliwości co do zajętego przez sąd stanowiska. Nie zawiera ona żadnych wskazań co do faktów jakie miałyby być dopiero ustalane. Należało zatem uznać, że jest ona ostateczna i wiążąca w niniejszej sprawie. Musi byc zatem zacytowana, przy rozważaniu zarzutów skargi W. S. w tym zakresie. Wskazał zatem sąd rozpoznający poprzednio sprawę, że "do ustalenia terminów przedawnienia nałożenia obowiązku zwrotu środków dofinasowania zastosowanie będzie miało rozporządzenie Rady nr 2988/95. Oznacza to, że początek jego biegu w niniejszej sprawie wyznacza czas dopuszczenia się nieprawidłowości (art. 3 ust. 1 w/w rozporządzenia), z modyfikacjami wynikającymi z charakteru powtarzalnego lub ciągłego nieprawidłowości, gdyż w takiej sytuacji okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych przyjmuje się, że okres przedawnienia nie jest powiązany z otrzymaniem środków finansowych, lecz rozpoczyna swój bieg z chwilą ustania nieprawidłowości (np. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2020 r., sygn.. akt I GSK 925/19)."

Ocena przedawnienia musi być więc oparta na przepisach wskazanego przez sąd Rozporządzenia nr 2988/95, co oznacza, że zgodnie z art. 3 ust.1 tegoż aktu okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 3 ust. 1. Jednocześnie zgodnie z ocena prawną podjęta przez sąd w wyroku okres ten nie upłynął z uwagi na przerwanie jego biegu, gdyż przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Sad wskazał, że "czas rozpoczęcia kontroli w dniu 16 października 2015 r. to moment wyznaczający początek rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia nałożenia obowiązku zwrotu dofinasowania, a zatem , że okres czteroletni wskazany w komentowanym rozporządzeniu Rady upływałby w dniu 15 października 2019 r. W niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności, które zgodnie z treścią art. 3 ust 1 tego rozporządzenia przerywają okres przedawnienia, a przypomnieć należy, że po każdym przerwaniu biegnie on na nowo. Skutek taki wywołał każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania sprawie nieprawidłowości." Dalej sąd skonstatował, że " do takich aktów in concreto zaliczyć należy wystosowaną do Beneficjenta informacje pokontrolną z dnia 24 marca 2016 r. (odebrana w dniu 30 marca 2016 r.), w której stwierdzono naruszenia skutkujące nałożeniem korekty finansowej w wysokości 100%, pisemne wezwanie Beneficjenta z dnia 5 kwietnia 2019 r. do zwrotu środków na podstawie art. 207 ust. 1 u.f.p., wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków przez Spółkę. Wszystkie te czynności organu, nie mówiąc już o czynnościach prokuratury i sądu karnego, powodowały przerwanie biegu terminu przedawnienia i skutkowały wydłużeniem terminu przedawnienia do 2023 r." zatem już w orzeczeniu tym wskazano, że termin nie upłynął do roku 2023 , gdyż podejmowane były czynności mające na celu dochodzenie należności. Nie budzi zaś wątpliwości, że również w po czasie analizowanym przez sąd czynności takie były podejmowane, jak chociażby w trakcie dalej tocząc ego się postępowania zwrotowego. Nie doszło zatem do przedawniania obowiązku orzeczenia o zwrocie dofinansowania. Spośród okoliczności pozostających poza zakresem rozważań zawartych w tamtym wyroku, a dotyczących czynności przerywających bieg przedawniania należy wskazać całe postępowanie sądowo administracyjne toczące się w tej sprawie , ale także czynności Prokuratora w zakresie czynów wiążących się z obowiązkiem zwrotu, które to postępowanie dotyczyło czynności fałszowania dokumentów związanych z rozliczeniem uzyskanego dofinansowania. Nie doszło zatem do przedawnienia orzeczenia o zwrocie dofinasowania.

Sąd poprzednio rozpoznający sprawę rozważył również definitywnie kwestie możliwości przeniesienia odpowiedzialności na wspólników spółki osobowej , ze szczególnym uwzględnieniem ewentualnego przedawnienia możliwości zastosowania tej instytucji prawnej. Wskazał zatem sąd ten, że "termin wskazany w art. 118 § 1 O.p. zastosowany wobec wspólnika Spółki w odniesieniu do orzekania o odpowiedzialności - za należności z tytułu przypadających do zwrotu środków dofinansowania, powinien być liczony od momentu dopuszczenia się nieprawidłowości. Termin ten będzie wówczas dostosowany do rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia nieprawidłowości z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady 2988/95 będzie uniezależniony od działań organu. Zastrzec jednak należy, że ze względu na akcesoryjny charakter odpowiedzialności wspólników Spółki, że gdyby termin 4-letni do nałożenia sankcji na beneficjenta dofinasowania ze środków UE wskazany w art. 3 ust. 1 w/w rozporządzenia upłynąłby wcześniej np. wskutek braku zdarzeń powodujących jego przerwę lub zawieszenie, to nie można byłoby także wydać decyzji przenoszącej odpowiedzialność z tego tytułu na osoby trzecie. W przypadku zaistnienia podstaw do przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie badać należy zatem terminy przedawnienia w obydwu zakresach.(...) Przedawnienie prawa do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej dotyczy decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Taka decyzja kształtuje dopiero odpowiedzialność za spółkę po stronie byłego wspólnika, ma więc charakter konstytutywny. W niniejszej sprawie nieprawidłowość wystąpiła, jak to wcześniej wywiedziono, w dniu 16 października 2015 r.. Zatem pięcioletni termin wskazany w art. 118 § 1 O.p. upływał z końcem 2020 r.. Jednak przed upływem tego terminu, w dniu 14 lipca 2020 r. organ wydał decyzję pierwszoinstancyjną o przeniesieniu odpowiedzialności, nie ma już znaczenia w jakim czasie orzekał organ w drugiej instancji. "

Kompleksowe rozważania sadu, które w aktualnie rozpoznawanej sprawie mają charakter wiążący w sposób jednoznaczny wskazują, że do przedawnienia nie doszło i organ miał prawo orzekać o przeniesieniu tej odpowiedzialności.

Wszelkie zatem argumenty stron o ile zmierzają do wykazania przedawnienia możliwości już to orzekania o zwrocie, już to o przeniesieniu odpowiedzialności nie mogą być uznane za zasadne.

Przechodząc do rozważenia zasadności przeniesienia odpowiedzialności za zawrót dofinansowania sąd poprzednio rozpoznający sprawę również zawarł szczegółowe rozważania dotyczące prawnej możliwości orzeczenia w tym zakresie z uwagi na obowiązujące regulacje ordynacji podatkowej. Wskazał mianowicie, że podstawą prawną przeniesienia odpowiedzialności za Spółkę na byłych jej wspólników Spółki są przepisy art. 107 § 1 O.p. w zw. z art. 108 § 1 O.p. w zw. z art. 115 O.p., które to przepisy mają odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie z mocy art. 67 u.f.p.

Przepis art. 115 O.p. dotyczy odpowiedzialności m.in. za zaległości spółki jawnej i odnosi się do byłych jej wspólników. Przez pojęcie byłego wspólnika rozumieć należy przy tym każdego, kto wedle umowy spółki lub w świetle akt rejestrowych był jej wspólnikiem w określonym czasie, bez względu na to, w jakich okolicznościach być nim przestał. Orzekanie o odpowiedzialności wspólników nie jest oparte na zasadzie winy i dlatego nie ma znaczenia ustalenie przyczynienia się tego czy innego byłego wspólnika do powstania zaległości. Tak samo nie ma znaczenia stopień zaangażowania poszczególnych wspólników w działalność spółki jawnej, a nawet wyłączne reprezentowanie Spółki w danej sprawie przez jednego z nich. W świetle przedstawionej regulacji odpowiedzialność ta ma bowiem charakter obiektywny, niezależny od zawinienia i jest solidarna.

Przedstawione przez sąd argumenty wskazują zatem również jednoznacznie, że nie są zasadne twierdzenia skarżącego M. K. w tym zakresie w którym próbuje on wykazać, że nie miał wpływu na działalność spółki, wszystkie elementy naruszenia prawa i spowodowania nieprawidłowości są wynikiem tylko i wyłącznie działania W. S. Okoliczności te nie maja bowiem znaczenia przy ocenie prawidłowości i zgodności z prawem orzeczenia organu o przeniesieniu odpowiedzialności na tego wspólnika. Jak bowiem wynika z omawianego przepisu okoliczności podawane przez tego wspólnika są prawnie irrelewantne czyli pozbawione znaczenia przy dokonywanym rozstrzygnięciu. Odpowiedzialność wspólnika jest bowiem niezależna od rodzaju jego działalności, zakresu odpowiedzialności czy też faktycznego udziału w zarządzaniu spółką. Istotne jest tylko i wyłącznie to czy w okresie czasu w którym powstały należności do spłaty pozostawał wspólnikiem spółki. Ta okoliczność wątpliwości natomiast budzić nie może . Również ta kwestia została przesądzona w poprzednim, prawomocnym orzeczeniu sądu.

Odniósł się w końcu sąd poprzednio rozpoznający sprawę do samej istoty odpowiedzialności spółki jawnej C. w postaci zwrotu środków dofinansowania udzielonego przez Zarząd Województwa Podkarpackiego wskazując na regulacje prawa unijnego i krajowego. W tym zakresie wskazał, że zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których jest mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu UE są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. "Inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., to także procedury określone w umowie między beneficjentem a Instytucją Zarządzającą danym projektem. Pojęcie to obejmuje również naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie. Dla możliwości stwierdzenia nieprawidłowości jest konieczne wystąpienie łącznie trzech podstawowych elementów tj.:

1) naruszenia prawa,

2) wynikającego z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego,

3) powodującego choćby potencjalną szkodę finansową w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. ( art. 2 pkt. 7 Rozporządzenia 1083/2006 ). Stwierdzenie nieprawidłowości nie musi wiązać się z takim naruszeniem prawa, które przyniosło realną szkodę. Wystarczy wykazać naruszenie prawa oraz szkodę (nawet potencjalną) polegającą na sfinansowaniu nieuzasadnionego wydatku. Pojęcie "szkody" w rozumieniu Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 jest pojęciem innym niż "szkoda" w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Pojęcie "szkoda" użyte w omawianej definicji oznacza mianowicie uszczerbek finansowy dokonany w budżecie ogólnym UE albo uszczerbek finansowy, na jaki budżet został narażony.

Kluczowe w tym aspekcie sprawy są stwierdzenia sądu, który ocenił, że "W niniejszej sprawie w odniesieniu do zamówień na roboty budowlane organ jednoznacznie wykazał, że zamówienia na roboty budowlane nie zostały w ogóle przeprowadzone, zaś dokumenty mające potwierdzić ich przeprowadzenie zostały stworzone już po wykonaniu tych robót na potrzeby kontroli przeprowadzonej przez Instytucję Zarządzającą. W stosunku do pozostałych zamówień dotyczących wyposażenia stacji diagnostycznej, organ dokonał kompleksowej analizy udostępnionej mu przez Spółkę oraz działającego w jej imieniu W.S. dokumentacji, wykazując, w ocenie Sądu niezbicie, że Spółka nie przeprowadziła w sposób prawidłowy, zgodny z treścią obowiązujących go Wytycznych procedur wyłaniania wykonawcy, a już na pewno nie wynika to z udostępnionej IZ dokumentacji, do przechowywania której przez określony czas Spółka się zobowiązała w samej tylko umowie o dofinasowanie. Przedłożona na etapie kontroli realizacji Projektu dokumentacja była niekompletna, niespójna i w dużej mierze nieweryfikowalna, mimo, że organ we własnym zakresie podjął działania w kierunku wyjaśnienia tych kwestii z udziałem rzekomych uczestników procesów zamówień, co w rzeczy samej świadczy o rażącym niewywiązaniu się z przyjętych na siebie przez Spółkę zobowiązań. "

Ocena ta jawi się jako prawidłowa również przy aktualnym rozpoznawaniu zarzutów skargi W. S. Fakty ustalone przez organ są bowiem dokładnie takie same, jak te które zostały przez niego opisane w poprzedniej, uchylonej decyzji. Organ wskazał zatem na wymogi proceduralne w zakresie organizowania inwestycji ciążyły na beneficjencie, w zakresie przeprowadzenia postępowania w zakresie wyboru oferty na realizację poszczególnych etapów budowy, a to wykonywania robót budowlanych, zakupu wyposażenia stacji diagnostycznej i zakupu oprogramowania i urządzeń komputerowych. W tym zakresie oceniając ustalone fakty organ wskazał, że spółka nie wykazała, że procedury te były przestrzegane, został przeprowadzony konkurs spełniający wymogi wyboru ofert. Organ szczegółowo wskazał na okoliczności dyskredytujące przyjęta przez spółkę linię obrony polegająca na tworzeniu nieprawdziwych dowodów, dokumentujących czynności które w rzeczywistości nie zostały dokonane. Jakkolwiek postępowanie przeciwko W. S. w zakresie fałszowania dokumentów zostało umorzone, to jednak nie stoi to na przeszkodzie przyjętej przez organ takiej właśnie ocenie dowodów, która jest ocena kompleksowa i odnosząca się do czynności, jakie miały być podjęte, a zarazem rozważa wszelkie obowiązki jakie ciążyły na spółce, w zakresie procedur przygotowania inwestycji, w tym te wynikające z dokumentów sporządzonych bezpośrednio dla potrzeb i w trakcie konkursu wyboru ofert. Organ szczegółowo omówił naruszenie umowy o dofinansowanie projektu w zakresie realizacji zamówień zawiązanych z projektem w aspekcie zamówienia obejmującego roboty budowlane, upublicznienia ogłoszenia o zamówieniu i wyłonienia wykonawców robót budowlanych w procedurze polegającej na skierowaniu zapytań ofertowych. Wykazał nieprawidłowości w poszczególnych procedurach dyskwalifikując argumenty spółki co do wystarczającego zastosowania procedur. Nie naruszył organ prawa przyjmując, że ogłoszenie jakie miało zostać udzielone przez spółkę nie spełnia minimalnych wymagań wynikających z pkt 13 Wytycznych, zaś procedura zapytań ofertowych nie była prowadzona, a w jej miejsce W. S. przeprowadził negocjacje z jednym z wykonawców.

Organ odniósł się także do pozostałych etapów realizacji inwestycji i również w tym zakresie wykazał, że W. S.nie przedstawił wystarczających dowodów na to, że przeprowadził procedury wyboru zamówienia wyposażenia stacji diagnostycznej oraz zakupu sprzętu komputerowego i oprogramowania. W świetle jednoznacznych ustaleń w tym zakresie co do braku spełnienia wymogów sąd uznał stanowisko organu za prawidłowe. Jest to także zgodne ze stanowiskiem poprzednio zajętym przez WSA, który także podzielił rozważania organu w tym zakresie. Spółka naruszyła zasady dotyczące kwalifikowalności wydatków oraz postanowienia Umowy o dofinansowanie. Naruszają bowiem wskazane wyżej czynności Beneficjenta w sposób niewątpliwy zasady, o których mowa w § 11 ust. 5 oraz § 4 ust. 4 umowy o dofinasowanie – należytej staranności podczas realizacji projektu, racjonalności oraz oszczędności.

Wystąpienie nieprawidłowości uprawniło organ do nałożenia korekty w zakresie stwierdzonych uchybień i sąd przyjął, że nie budzi wątpliwości wysokość korekty w pełnej wysokości co do części budowlanej realizowanego projektu. W tym zakresie wskazał, że "Spółka przedłożyła nierzetelne faktury, w związku z czym decydent Spółki został nawet prawomocnie skazany przez sąd karny. Z ustalonych, niewadliwych okoliczności sprawy wynika, że zamówienia na roboty budowlane nie zostały w ogóle przeprowadzone, zaś dokumenty mające potwierdzić ich przeprowadzenie zostały stworzone już po wykonaniu tych robót na potrzeby rozliczenia otrzymanego dofinasowania". Ten element sprawy również został zatem przesądzony przy poprzednim rozpoznawaniu sprawy.

Odmiennie ocenił jednak zasadność dokonanej korekty w zakresie dwóch dalszych etapów postępowania konkursowego w zakresie zakupu wyposażenia stacji i sprzętu oraz oprogramowywania komputerowego. W tym zakresie stwierdził, że "bezspornie istniały podstawy do wymierzenia korekty finansowej także w związku z niedopełnieniem procedur w zakresie udzielenia zamówień na wyposażenie oraz oprogramowanie stacji diagnostycznej, to nie można się zgodzić z twierdzeniem organu, że przy nieprawidłowościach występujących w zakresie pozostałych trzech (a w istocie dwóch) zamówień, związany był on wymiarem maksymalnej wysokości korekty, bowiem co innego wynika z dokumentacji składającej się na system realizacji danego projektu. W § 11 ust 4 Umowy o dofinansowanie postanowiono mianowicie, że Instytucja Zarządzająca w przypadku stwierdzenia, że wystąpiły naruszenia przepisów o zamówieniach publicznych mających skutki finansowe, dokonuje korekt finansowych w szczególności przy odpowiednim zastosowaniu zasad określonych w Taryfikatorze. Tak więc faktycznie w takim przypadku, IZ jest związana bezwzględnie zasadami wynikającymi z Taryfikatora i jest zobligowana do jego stosowania wprost. Inaczej jednak jest uregulowana w umowie sytuacja związana z nieprawidłowościami innymi niż naruszenia przepisów o zamówieniach publicznych, gdy beneficjent ze względu na wyłączenie podmiotowe lub przedmiotowe przy udzielaniu zamówień nie jest zobowiązany do ich stosowania. W takim wypadku, zgodnie z postanowieniami Umowy o dofinasowanie (§ 11 ust. 5 i 6), wydatki poniesione w ramach realizacji zamówień są oceniane przez pryzmat zachowania regulacji Wytycznych."

Spostrzeżenie to było przyczyna uchylenia zaskarżonej decyzji i organ otrzymał wytyczne dokonania korekty dofinasowania w tym zakresie z uwzględnieniem reguł wynikających z Taryfikatora.

Aktualnie stało się to udziałem rozpatrzenia przez organ, który uwzględniając zakres sprawy przedstawiony mu do rozpatrzenia odniósł się do wszelkich kwestii związanych z korekta w tym zakresie i orzekł o korekcie przy uwzględnieniu zasad wynikających z Taryfikatora.

Przedstawiając argumentację w tym zakresie organ zgodził się z wskazaniami sądu, że dokonując korekty organy państwa członkowskiego biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze. Realizacja tej zasady musi prowadzić do tego, że każda nieprawidłowość będzie pociągała za sobą cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści i anulowanie całości lub części wkładu publicznego w ramach procesu inwestycyjnego. W procesie nakładania korekty Taryfikator jest narzędziem tworzącym obiektywne ramy ich nakładania i określającym sposób ich wyliczenia. Jego stosowanie jest obligatoryjne. W ramach taryfikatora możliwe jest stosowanie metody wskaźnikowej lub dyferencyjnej przy określaniu wysokości korekty, przy czym, w sytuacji gdy zaistniała szkoda jest tylko szkoda potencjalną, zastosowanie będzie miał ten drugi wskaźnik. Stosuje się go gry skutki finansowe są pośrednie lub rozproszone czyli trudne do obliczenia. Instytucja Zarządzająca dokonała w ramach tych przesłanek szacowania wysokości szkody przez zastosowanie wskaźników procentowych wyrażających abstrakcyjny i uśredniony stopień szkodliwości stwierdzonych naruszeń. Cechą wspólną wszystkich naruszeń stanowiących o realizacji inwestycji niezgodnie z procedurami jest brak wykazania ( czy wręcz posługiwanie się dokumentami nierzetelnymi ), że przy wyborze wykonawcy poszczególnych etapów projektu spełniono wymogi. Organ w sposób precyzyjny w tym zakresie wykazał dlaczego nie podzielił argumentów skarżącego i przyjął, że wybór wykonał bez spełnienia wymogów. Szczegółowe rozważania zawarł na stronach 115- 120 decyzji. Wskazał na wysokość korekty w pozycji taryfikatora tabela 2 kategoria 5 – bezprawne udzielenie zamówienia w trybie negocjacji bez ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki lub zapytania o cenę. Jednocześnie wskazał, że nie widzi podstaw do pomniejszenia nałożonej korekty z uwagi na rozmiar i wagę naruszonych przez spółkę obowiązków, w tym brak jakiejkolwiek wiarygodnej dokumentacji zamówieniowej. Występujące naruszenia nie były małoistotnymi, a wręcz rażącymi procedur obowiązujących przy realizacji projektu. Celowe, racjonalne i oszczędne gospodarowanie środkami publicznymi w ramach tych procedur w ocenie organu spowodowało przyjęcie, że pomniejszenie korekty nie byłoby właściwe i adekwatne do stopnia ich naruszenia.

Argumentacja organu w tym zakresie , działającego w ramach uznania admiracyjnego nie budzi wątpliwości. Odmowa pomniejszenia wysokości korekty w sytuacji, gdy nieprawidłowości przy realizacji projektu, nawet w sytuacji gdy nie można wskazać wysokości rzeczywistej szkody jawi się jako racjonalna i uzasadniona, nie narusza zasady proporcjonalności. Niewątpliwie waga naruszenia stanowi istotną przesłankę określania wysokości korekty i w tym przypadku może stanowić o braku podstaw do pomniejszania jej wysokości.

Z tych względów sąd orzekł o oddaleniu skarg w myśl art. 151 p.p.s.a.