Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 596/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2024-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 201par 3,
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
article: art. 52 par 1 i 2, art. 135, art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Dziel po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi S. M. [...] z siedzibą w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr SKO/CZ/408/2923/2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz strony skarżącej S. M. [...] z siedzibą w Sz. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ) stwierdziło niedopuszczalność zażalenia S. w S. (spółdzielnia) na postanowienie Wójta Gminy K. (organ I instancji) z 15 czerwca 2023 r. odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że spółdzielnia, powołując się na art. 201 § 1c pkt 2 lit. c ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U..2023.2383 ze zm. - O.p.), wniosła o zawieszenie postępowania podatkowego z powodu złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na uchwałę Rady Gminy Kołbaskowo XXXIV/426/2021 z 26 listopada 2021 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Kołbaskowo oraz warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Organ I instancji postanowieniem z 15 czerwca 2023 r. odmówił spółdzielni zawieszenia postępowania podatkowego.

Spółdzielnia złożyła zażalenie na wymienione postanowienie organu I instancji z 15 czerwca 2023 r.

W tej sytuacji proceduralnej organ przyjął, że przepisy ustawy Ordynacja podatkowa nie przewidują możliwości złożenia zażalenia na tego rodzaju rozstrzygnięcie organu I instancji.

Zdaniem organu, z brzmienia art. 201 § 3 O.p. wynika, że zażalenie przysługuje na postanowienie "w sprawie zawieszenia postępowania". Oznacza to, że ustawodawca przyznał prawo do złożenia zażalenia, ale wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania podatkowego.

Wobec tego, w ocenie organu, zażalenie spółdzielni na postanowienie organu I instancji z 15 czerwca 2023 r. jest niedopuszczalne. Dlatego należało zastosować art. 228 § 1 pkt 1 O.p.

Spółdzielnia złożyła skargę na powyższe postanowienie organu.

Zarzuciła naruszenie:

- art. 201 § 3 O.p. polegające na błędnym przyjęciu, że zażalenie na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego jest niedopuszczalne;

- art. 228 § 1 pkt 1 O.p. z powodu zastosowania tego przepisu;

- art. 233 § 3 zdanie drugie, art. 239, art. 201 § 1c O.p. ze względu na nieuchylenie postanowienia organu I instancji z 15 czerwca 2023 r. o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego;

- art. 201 § 1c pkt 2 lit. c O.p., bowiem postępowanie prowadzone przez organ I instancji podlega zawieszeniu zgodnie z wnioskiem spółdzielni w związku z sądową kontrolą legalności uchwały Rady Gminy Kołbaskowo nr XXXIV/426/2021 z 26 listopada 2021 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Kołbaskowo oraz warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej;

- art. 201 § 1c pkt 1 lit. a O.p., którego zastosowanie powinno prowadzić do uchylenia postanowienia organu I instancji z 15 czerwca 2023 r..

W następstwie formułowanych zarzutów spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu wraz z postanowieniem organu I instancji z 15 czerwca 2023 r. o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego oraz o zasądzenie na rzecz spółdzielni kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu zarzutów i wniosków zawartych w skardze spółdzielnia wywodziła, że art. 201 § 3 O.p. przyznaje stronie postępowania podatkowego prawo do złożenia zażalenia na każde postanowienie dotyczące kwestii zawieszenia tego postępowania, w tym na postanowienie o odmowie jego zawieszenia.

W dalszej kolejności spółdzielnia obszernie wykazywała bezpośredni wpływ sądowej kontroli legalności uchwały Rady Gminy Kołbaskowo nr XXXIV/426/2021 z 26 listopada 2021 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Gminy Kołbaskowo oraz warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej na wynik postępowania podatkowego prowadzonego wobec spółdzielni w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie.

W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga spółdzielni zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowane postanowienie organu nie jest zgodne z prawem.

W myśl art. 201 § 3 O.p. na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy zażalenie.

Sformułowanie w brzmieniu "na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania", jakim posłużył się ustawodawca w treści art. 201 § 3 O.p., należy odczytywać jako na postanowienie zawieszające postępowanie podatkowe, jak również na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego. W każdej z tych sytuacji niewątpliwie mamy do czynienia z postanowieniem "w spawie zawieszenia postępowania podatkowego".

Przy wykładni art. 201 § 3 O.p. nie można pomijać dorobku orzecznictwa sądowego oraz doktryny.

Między innymi w sprawie sygn. III FSK [...] (por. strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że treść art. 201 § 3 O.p. należy interpretować w ten sposób, że na wymienionej podstawie prawnej zażalenie przysługuje również na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego. Z przepisu art. 201 § 3 O.p. nie wynika nadal, by ustawodawca ograniczał prawo wniesienia zażalenia tylko do niektórych rodzajów postanowień w sprawie zawieszenia postępowania. Skoro zatem w przepisie tym nie ma żadnych ograniczeń co do zaskarżalności postanowień w sprawie zawieszenia postępowania, to stronom służy zażalenie na każde z postanowień możliwych do wydania w sprawie zawieszenia postępowania. Odmowa zawieszenia postępowania, tak z nazwy, jak i z pojęcia oraz normatywnego sposobu unormowania, należy nadal do obszaru sprawy w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego, a w każdym razie nie została z niego jednoznacznie ustawowo wyłączona. Z powyższych względów nieuprawnione byłoby akceptowanie takiej wykładani zwrotu "w sprawie zawieszenia postępowania", która prowadziłaby do wniosku, że chodzi tu tylko o zażalenie na te rozstrzygnięcia, które dotyczą zawieszenia postępowania i odmowy podjęcia zawieszonego postępowania podatkowego.

Naczelny Sąd Administracyjny nawiązał przy tym do utrwalonej linii orzeczniczej w tej kwestii (por. sprawa sygn. II FSK 1048/19 - strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę na literaturę przedmiotu, w której podkreśla się, że z treści art. 201 § 3 O.p. można wyprowadzić wniosek, że zaskarżalne jest każde postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania, czyli zarówno zawieszające postępowanie, jak i odmawiające zawieszenia postępowania (w przypadku gdy z wnioskiem o zawieszenie wystąpiła strona) (zob. P. Pietrasz [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, system LEX 2023, art. 201 O.p.).

Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela tej treści zapatrywanie prawne oraz argumenty, które do niego prowadzą.

W konsekwencji sąd ocenia, że pogląd zaprezentowany przez organ w kontrolowanym postanowieniu stanowi rezultat dowolnej wykładni art. 201 § 3 O.p. i dlatego nie może zostać zaakceptowany z punktu widzenia prawa.

W tej kwestii, która stanowi istotę rozpatrywanej sprawy, należy zgodzić się ze stanowiskiem spółdzielni.

Natomiast, wbrew oczekiwaniom spółdzielni, sądowa kontrola legalności postanowienia organu stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia spółdzielni na postanowienie organu I instancji z 15 czerwca 2023 r. odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego nie mogła objąć swoim zakresem wymienionego postanowienia organu I instancji bez uprzedniego wyczerpania trybu zażaleniowego, koniecznego, jeśli strona postępowania podatkowego chce wystąpić do sądu o przeprowadzenie kontroli legalności odmowy zawieszenia postępowania podatkowego.

Stanowi o tym art. 52 § 1, § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 ze zm. - P.p.s.a.).

Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.

Następnie w myśl art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.

W tej sprawie przedmiotem sądowej kontroli legalności było wyłącznie postanowienie organu stwierdzające niedopuszczalność zażalenia spółdzielni. Treść tego zaskarżonego rozstrzygnięcia, jego zakres od strony podmiotowej i przedmiotowej konsekwentnie wyznaczyły granice sądowej kontroli legalności w rozumieniu art. 135 P.p.s.a.

Z powodów omówionych wyżej sąd uchylił zaskarżone postanowienie organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 P.p.s.a. Obejmują one wpis od skargi (100 zł).