Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 726/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono sprzeciw
Powołane przepisy: article: art. 138
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu S. D. od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 9 kwietnia 2024r. znak WI-I.7840.15.31.2023.EU o uchyleniu decyzji Starosty T. z dnia 27 marca 2023r. znak : AB.6740.389.2022.TS odmawiającej zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 9 kwietnia 2024 r. znak sprawy: WI-I.7840.15.31.2023.EU, po rozpatrzeniu odwołania inwestora A. R., uchylono decyzję Starosty Tatrzańskiego z 27 marca 2023 r., znak: AB.6740.389.2022.TS, odmawiającą zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektonicznobudowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków pensjonatowych wraz z wewnętrznymi instalacjami (wod.-kan., c.o., elekt., went. mech., klimatyzacji) oraz infrastrukturą techniczną i urządzeniami budowlanymi (budowa instalacji kanalizacji deszczowej wraz z podziemnym zbiornikiem wody deszczowej, budowa instalacji energetycznej wraz z oświetleniem zewnętrznym) oraz utwardzeniem terenu w celu wykonania dojść, dojazdów i miejsc postojowych, wykonania murów oporowych, przebudowa istniejącego przyłącza kanalizacyjnego oraz sieci elektroenergetycznej, niwelacja terenu, nasadzenie zieleni niskiej, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ I instancji odmówił udzielania pozwolenia na budowę z powodu niezgodności projektowanej inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, albowiem wykazany przez inwestora ciąg komunikacyjny jest zbyt wąski do obsługi przedmiotowej inwestycji, a co za tym idzie narusza on § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (t.j.: Dz.U.2022.1225 ze zm.), a także ustalenia § 5 ust. 11 pkt 5 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego STRĄŻYSKA – MAŁE ŻYWCZAŃSKIE, przyjętego uchwałą Nr VII/89/2011 Rady Miasta Zakopane z 31 marca 2011 r.

Ponadto, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Starosta Tatrzański wskazał na toczące się postępowanie odwoławcze wobec decyzji z 22 sierpnia 2022 r., znak: AB.6741.15.2022.PM, którą udzielone zostało pozwolenie na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wybudowanego na terenie niniejszej inwestycji.

Od powyższej decyzji inwestor złożył odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz K.p.a. i żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz orzeczenia merytorycznego poprzez zatwierdzenie projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję, gdyż w świetle treści projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego uznał, że ustalony przez organ I instancji krąg stron jest nieprawidłowy.

Organ I instancji przymiot strony przyznał inwestorowi i właścicielowi dz.ew.nr [...] (teren zajęty pod inwestycję) oraz właścicielom działek, będących w obszarze oddziaływania inwestycji, tj. dz.ew.nr [...], [...], [...], [...], [...]. Tak przyjęty obszar oddziaływania obiektu nie został jednak w żaden sposób omówiony przez organ I instancji w treści zaskarżonej decyzji.

Tymczasem w ocenie organu II instancji, położenie przedmiotowej inwestycji oraz jej wysokość uzasadnia, że może wprowadzać ona ograniczenia w możliwości zabudowy również innych nieruchomości sąsiednich niż te określone przez organ I instancji. W szczególności organ I instancji nie dokonał własnej analizy wpływu projektowanej budowy budynku na nieruchomości sąsiednie, choćby ze względu na treść § 57 i § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (t.j.: Dz.U.2022.1225 ze zm.).

Wojewoda przytoczył orzecznictwo, z którego wynika, że analiza oddziaływania oznaczonej inwestycji na sąsiednie nieruchomości nie może sprowadzać się do badania, czy przyjęte rozwiązania prowadzą do naruszenia określonych norm. Zatem już samo przewidywane rzucanie cienia przez projektowane budynki na nieruchomości sąsiednie pociąga za sobą - w związku z przyjętą wykładnią art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego obowiązek objęcia tych nieruchomości obszarem oddziaływania inwestycji. Organ podkreślił, że bez znaczenia jest, czy zachodzi tutaj sąsiedztwo bezpośrednie.

Wojewoda nie zgodził się z twierdzeniem, że skoro działki sąsiednie są działkami zagospodarowanymi i zabudowanymi, nie są działkami, dla których należałoby rozważać możliwość wpływu inwestycji na te działki i możliwość ich zabudowy. Właściciele ww. działek, mogą chcieć rozbudować, nadbudować istniejące na tych działkach budynki, bądź też, tak jak czyni to inwestor w tym postępowaniu, wybudować zupełnie nowy obiekt budowlany.

Powyższe ustalenia dotyczące błędnie wyznaczonego obszaru oddziaływania inwestycji spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wbrew oczekiwaniom inwestora nie było możliwe wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, naruszałoby to bowiem zasadę dwuinstancyjności.

Organ odwoławczy wskazał wszelako, że stanowisko Starosty odnośnie wymaganych parametrów drogi mającej komunikować teren inwestycji z drogą publiczną – jest błędne. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 453/23 wydany w odniesieniu do tej samej uchwały planistycznej wskazał, że minimalna szerokość drogi 4,5 m dotyczy "terenów", tj. jednostek planistycznych, a nie "terenów inwestycji". Skomunikowanie "terenów inwestycji" z drogą publiczną wymaga spełnienia wymagań określonych w § 14 cyt. rozporządzenia, a nie § 8 ust. 2 pkt. 9 w zw. z § 5 ust. 11 pkt 5 planu, a zatem minimalnym wymaganiem dla pasa drogi jest szerokość 3 m.

Z uwagi na formalny charakter decyzji, Wojewoda zastrzegł, że na tym etapie nie przesądza o tym, czy przedmiotowa inwestycja ma dostęp do drogi publicznej. Starosta Tatrzański w ponownie prowadzonym postępowaniu winien prawidłowo ustalić krąg stron postępowania, a następnie w decyzji końcowej zająć merytoryczne stanowisko w tym aspekcie.

Odnosząc się do uwag złożonych w postępowaniu odwoławczym przez S. D. Wojewoda stwierdził, że uciążliwości związane z budową takie jak hałas, emisja zanieczyszczeń do powietrza, powstawanie odpadów, są typowe dla realizacji prawie każdej inwestycji i są one społecznie dopuszczalne, jeśli nie przekraczają zwykłej miary. Natomiast jeżeli miara ta zostanie wyraźnie przekroczona, to może być

podstawą do ewentualnych roszczeń cywilnoprawnych bądź podstawą prowadzenia odrębnych postępowań administracyjnych. W sprawie pozwolenia na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może domniemywać przyszłego, bliżej niesprecyzowanego negatywnego wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie, w tym naruszenia stosunków wodnych. Jeżeli natomiast chodzi o zgodność przedmiotowego zamierzenia z bezpieczeństwem przeciwpożarowym, to zostało ono stwierdzone stosownym uzgodnieniem.

Od powyższej decyzji S. D. złożyła sprzeciw, zarzucając:

1) naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, gdy organ winien utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, albowiem:

a) decyzja Starosty Tatrzańskiego jest prawidłowa, wykazany przez inwestora ciąg komunikacyjny jest zbyt wąski do obsługi przedmiotowej inwestycji naruszając § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 20002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także ustalenia § 5 ust. 11 pkt 5 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego STRĄŻYSKA - MAŁE ŻYWCZAŃSKIE, przyjętego uchwałą nr VII/89/2011 Rady Miasta Zakopane z dnia 31 marca 2011 r.

b) Wojewoda Małopolski pominął kluczowy element, a mianowicie uzasadniony interes właściciela sąsiedniej nieruchomości, a także wpływ ewentualnej inwestycji na już istniejące, sąsiednie obiekty budowlane, w szczególności, że:

- planowana inwestycja nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej,

- podjęcie ewentualnych prac ziemnych wynikających z projektu budowlanego może skutkować osunięciem skarpy na posesje skarżącej, powodując znaczne szkody, zaś projekt nie przewiduje jakiekolwiek zabezpieczenia w tym zakresie,

- dodatkowo realizacja pensjonatów o tak znacznych gabarytach spowoduje zacienienie nieruchomości skarżącej;

2) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 70 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz brak weryfikacji całości materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez:

- pominięcie, iż podczas sporządzenia projektu budowlanego konieczne wydaje się przewidzenie wszelkich negatywnych skutków budowy i eksploatacji tych obiektów,

- pominięcie, iż przedmiotowy projekt budowlany zupełnie nie uwzględnia kluczowego elementu w tego typu sprawach w postaci uzasadnionego interesu właściciela sąsiedniej nieruchomości i nie przewiduje negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na obiekty sąsiednie,

- pominięcie, iż planowany obiekt nie posiada odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, zaś istniejący w terenie ciąg komunikacyjny nie zapewnia odpowiedniego i wystarczającego przygotowania obsługi aż dwóch budynków pensjonatowych o znacznych gabarytach,

- pominięcie, iż teren inwestycji od strony wschodniej to stroma skarpa, która znajduje się również na nieruchomości skarżącej, zaś w przypadku podjęcia prac ziemnych, które mogą wpłynąć na strukturę skarpy, powodując jej osunięcie i zagrażając nieruchomości S. i J. D.,

- pominięcie, iż projekt zupełnie nie przewiduje jakiekolwiek zabezpieczenia w zakresie wzmocnienia skarpy, w szczególności, iż w pierwszej kolejności inwestor winien uzyskać stosowną dokumentację w postaci ekspertyzy geologicznej oceniającej ryzyko i zagrożenie podjęcia takich prac względem sąsiedniej nieruchomości,

- pominięcie, realizacja inwestycji o takich gabarytach w sposób znaczący wpłynie na zacienienie nieruchomości odwołującej się, niezależnie od pory roku,

3) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9) ustawy prawo budowlane w zw. z § 14 ust. 112 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie poprzez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie, iż planowany obiekt nie posiada odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, zaś istniejący w terenie ciąg komunikacyjny nie zapewnia odpowiedniego i wystarczającego przygotowania obsługi aż dwóch budynków pensjonatowych o znacznych gabarytach, w szczególności, iż w projekcie przewiduje się, iż obiekt będzie stanowić pensjonat zapewniający 50 miejsc noclegowych, zaś istniejący szlak nie będzie w stanie wytrzymać tak znacznego obciążenia spowodowanego przez przejazdy ciężkich samochodów dostawczych do przedmiotowej nieruchomości, a kolejno przez pojazdy turystów dojeżdżających do pensjonatów,

4) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9) ustawy prawo budowlane w zw. z § 14 ust. 112 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie w zw. z § 13 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie i pominięcie, iż inwestycja nie posiada dostępu do drogi publicznej, odpowiedniego do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, biorąc pod uwagę infrastrukturę i zagospodarowanie terenu, na którym planowana jest inwestycja brak jest podstaw do przyjęcia, iż zachodzi możliwość zapewnienia drogi pożarowej w takim zakresie w jakim wymagają przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a przez to brak jest przesłanek warunkujących udzielenie pozwolenia na budowę dla przedmiotowej kategorii obiektów.

Skarżąca wskazała jednocześnie, że na skutek umowy sprzedaży z dnia 21 grudnia 2023r., rep. A nr 5902/2023r. doszło do zmiany właściciela nieruchomości inwestycyjnej, przez co inwestor utracił prawo do dysponowania nią na cele budowlane i brak jest podstaw do prowadzenia niniejszego postępowania.

Mając na uwadze powyższe, wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez oddalenie odwołania inwestora i utrzymanie w mocy decyzji Starosty Tatrzańskiego oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W myśl art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, zwanej dalej p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., zwanej dalej kpa) skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Według art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 kpa (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.), zaś w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).

Z cytowanego przepisu wynika, że podstawowym obowiązkiem sądu rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest ustalenie, czy w postępowaniu administracyjnym zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 kpa.

Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak wynika z ww. przepisu, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji albo w przypadku istotnych braków postępowania wyjaśniającego, gdy jest możliwa zgoda stron na usunięcie nieprawidłowości w postępowaniu odwoławczym, na podstawie art. 136 § 2 i 3 kpa Z mocy art. 136 § 4 kpa - przepisów § 2 i 3 nie stosuje się tylko wtedy, jeżeli przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy byłoby nadmiernie utrudnione.

Kasatoryjne rozstrzygnięcie może więc zapaść wyłącznie, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 kpa. Konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., II OSK 1427/16). Zasadą jest bowiem, że organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co zgodnie z art. 138 § 1 kpa następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, natomiast odstępstwem od tej zasady jest, wynikające z omawianego przepisu, uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej.

Podnieść również należy, że w świetle art. 138 § 2 kpa konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, sąd powinien oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Jeśli zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, kwestie materialnoprawne nie mogą być przez sąd administracyjny w ogóle zignorowane. W przeciwnym bowiem wypadku instytucja sprzeciwu, która ma na celu przyspieszenie całego postępowania, traci swoje znaczenie.

W ocenie Sądu zaskarżona sprzeciwem decyzja nie narusza art. 138 § 2 kpa, Wojewoda wykazał bowiem wszystkie przesłanki do zastosowania rozstrzygnięcia kasacyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy.

Sąd podziela w pełni stanowisko Wojewody w przedmiocie zasad wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji. W świetle art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w związku z art. 28 K.p.a., posiadanie przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie jest uzależnione od naruszenia przez projektowany obiekt budowlany przepisów odrębnych. Tezy o przesłance naruszenia przepisów nie można konstruować skoro w art. 3 pkt 20 posłużono się określeniem o wprowadzeniu, na terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu, wynikających z przepisów odrębnych ograniczeń w zagospodarowaniu, w tym ograniczeń w zabudowie. Wprowadzenie na terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego, ograniczeń w zabudowie, nawet zgodnych z przepisami odrębnymi, oznacza przynależność tego terenu do obszaru oddziaływania obiektu" (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 514/17 i z 1 września 2022 r., sygn. akt II OSK 1567/21).

W innym z wyroków NSA wyjaśniło, że "akcentowany przez organy administracyjne obu instancji brak naruszenia przepisów (np. norm technicznych) nie oznacza, że w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym legalności postepowania w sprawie pozwolenia na budowę strona skarżąca nie posiada interesu prawnego, uprawniającego do przyznania jej w ramach art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 K.p.a. w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Pogląd ten znajduje swoje oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Należy mieć na względzie, że istnienie interesu prawnego, jaki wynika z art. 28 ust. 2 Prawa budowanego w zw. z art. 28 K.p.a., nie jest uzależnione od tego czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenie norm, lecz czy dana inwestycja w ogóle może oddziaływać na nieruchomości sąsiednie. Pojęciem obszaru oddziaływania obiektu zostało prawnie zdefiniowane w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Definicja ta zaś abstrahuje od kwestii przekroczenia norm w zakresie oddziaływania inwestycji. W innym wypadku, tylko w sytuacji przekroczenia norm, a więc wykazania de facto braku legalności inwestycji, miałby istnieć interes prawny uzasadniający przyznanie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym mającym na celu zbadanie legalności postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Tego rodzaju stanowisko jest nieuprawnione, ponieważ to wskazywany interes prawny powinien stanowić podstawę gwarancji prawnych, umożliwiających konkretnym podmiotom poddanie kontroli danej inwestycji pod względem jej zgodności z prawem" (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2701/19).

Przenosząc powyższe założenia do okoliczności niniejszej sprawy należy podkreślić, że treść przedłożonej przez samego inwestora analizy zacieniania i przesłania wskazuje, że sporna inwestycja może mieć wpływ nie tylko na działki ujęte przez projektanta w obszarze oddziaływania ale również na działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], które do obszaru oddziaływania nie zostały zakwalifikowane. Tymczasem już samo przewidywane rzucanie cienia przez projektowane budynki na nieruchomości sąsiednie pociąga za sobą obowiązek objęcia tych nieruchomości obszarem oddziaływania inwestycji (por. wyrok NSA z 21 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 63/24). Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność czy zachodzi tutaj epizodyczne (chwilowe) rzucanie cienia przez projektowany budynek. Istotne jest, że cień występuje w godzinach wskazanych w § 60 cyt. rozporządzenia.

W sposób przekonujący zdaniem Sądu Wojewoda wykazał, że organ I instancji błędnie wyznaczył obszar oddziaływania inwestycji, który jest kluczowym i wyjściowym ustaleniem w każdej decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę. Wyznacza on bowiem strony postępowania i wskazuje, które działki muszą być uwzględnione przy badaniu wpływu inwestycji na możliwość ich zabudowy. Jednocześnie właścicielom tych działek zapewniony jest udział w postępowaniu i realizacja wszelkich związanych z nim praw procesowych, począwszy od składania wniosków, możliwości wglądu w kompletne akta sprawy, a skończywszy na składaniu środków zaskarżenia.

Ustalenie zatem przez organ odwoławczy, że w toku postępowania przed organem I instancji pewne uprawnione podmioty nie brały udziału w postępowaniu, poprzez ich nieuwzględnienie w kręgu stron postępowania, automatycznie wiąże się z koniecznością uchylenia decyzji organu I instancji. Taka wada postępowania nie może być sanowana w toku postępowania odwoławczego. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, każda ze stron ma prawo do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organy dwóch instancji, tymczasem w przedmiotowej sprawie są podmioty, które na tą chwilę prawa tego zostały pozbawione. Usunięcie tego uchybienia może nastąpić wyłącznie poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania – tym razem z uwzględnieniem wszystkich osób, którym przysługuje przymiot strony postępowania. Powyższe znajduje uzasadnienie w orzecznictwie, w którym wyjaśniono, że "w sytuacji, gdy strona nie brała udziału w dotychczasowym postępowaniu, istnieje konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania co do istoty sprawy przez organ I instancji, który powinien ocenić prawidłowość kwestionowanej decyzji. Orzekając merytorycznie w tej sytuacji, organ odwoławczy naraziłby się na uzasadniony zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a." (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 391/24).

W skardze przedstawiono argumentację merytoryczną, dotyczącą braku spełnienia warunków technicznych przez objętą wnioskiem inwestycję, m.in. co do wymaganej szerokości drogi dojazdowej, dostępu do drogi publicznej i zacienienia nieruchomości skarżącej. W niektórych z tych kwestii wypowiedział się również Wojewoda, jednakże zgodnie z powołanym powyżej zakresem kontroli sądu w sprawie zainicjowanej sprzeciwem, powyższe kwestie nie są w przedmiotowej sprawie poddawane ocenie Sądu.

Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., nie ocenia zatem istoty sprawy i nie przesądza w żadnym kierunku jej wyniku. Sąd nie weryfikuje też prawidłowości wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego, w ramach których organ odwoławczy stwierdził potrzebę wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola prawidłowości decyzji, w ramach rozpoznania sprzeciwu, oznacza konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty (por. wyrok z dnia 31 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1066/20).

Wszystkie poruszanie przez skarżącą kwestie merytoryczne dotyczące spełnienia przez sporną inwestycję warunków, od których uzależnione jest udzielenie pozwolenia na budowę – zostaną zbadane przez organ I instancji, tym razem z udziałem wszystkich uprawnionych osób, które wcześniej zostały bezpodstawnie pozbawione prawa udziału w postępowaniu. Dopiero wypowiedź w poprawnie wyznaczonym kręgu stron postępowania będzie otwierała możliwość do zbadania jej przez Sąd pod kątem merytorycznym.

Z przedstawionych wyżej względów Sąd ograniczony był do zbadania, czy w sprawie zaszły przesłanki uchylenia decyzji, a te ograniczały się do oceny, czy błędnie wyznaczony obszar analizy uzasadnia wydanie decyzji kasacyjnej. Twierdząca odpowiedź w tym przedmiocie była wystarczająca do zaaprobowania rozstrzygnięcia Wojewody, a dalsze kwestie – dotyczące zasadności udzielenia, czy też odmowy udzielenia pozwolenia na budowę – będą mogły być przedmiotem analizy dopiero po wydaniu decyzji w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy. Choć Wojewoda zajął częściowo stanowisko w tej sprawie, nie podlega ono ocenie w przedmiotowym postępowaniu.

Wobec powyższego Sąd uznał, że sprzeciw od decyzji nie zasługuje na uwzględnienie i działając stosownie do art. 151a § 2 w zw. z art. 64d § 1 p.p.s.a. orzekł o jego oddaleniu.