Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 435/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2023-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 2, art. 13 par. 1-2, art. 15, art. 108 par. 1-2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 36a ust. 1 i 3, art. 35 ust. 1, art. 30 ust. 5, art. 9 ust. 1-2, art. 5 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2023 poz 682
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
article: art. 27 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 471
law: Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
article: art. 59 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 503
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 19 maja 2023 r., znak: IR.I.7840.14.19.2022 w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 435/23

Uzasadnienie

Decyzją z 19 maja 2023 r., znak: IR.I.7840.14.19.2022, Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu odwołania E. R. od decyzji Prezydenta Miasta Kielce z 4 listopada 2022 r., Nr 352/2022, zmieniającej ostateczną decyzję Prezydenta Miasta Kielce z 29 kwietnia 2019 r., Nr 220/2019, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Teatrowi im. S. w Kielcach pozwolenia na budowę obejmującego rozbudowę, nadbudowę i przebudowę Teatru im. S. w Kielcach wraz z wewnętrznymi instalacjami (wodociągową, kanalizacji sanitarnej, gazową, wentylacji mechanicznej, klimatyzacji, instalacji p. pożarowej, c.o., chłodu, elektryczną, teletechniczną) i zewnętrzną kanalizacją deszczową, na działce nr ewid. [...], w obrębie [...] w Kielcach przy ul. H. [...], w części dotyczącej:

1) projektu zagospodarowania terenu, poprzez objęcie terenem inwestycji działek nr ew. [...] i zwiększeniem obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany,

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego tj.:

– powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%, tj. z 1848,50 m2 na 2151,0 m2,

– szerokości elewacji frontowej budynku w zakresie przekraczającym 2%, tj. z 53,80 m na 68,12 m,

3) ustaleń decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego:

– wskaźnika zabudowy, tj. z 0,84 na 0,7;

– szerokości elewacji frontowej budynku, od strony ul. S.: przed zmianą - zwarta zabudowa pierzejowa wypełniająca całą szerokość działki tj. dz. nr ew. [...]; po zmianie - zwarta zabudowa pierzejowa wypełniająca całą szerokość działek objętych wnioskiem tj. dz. nr ew. [...],

4) wymogu uzyskania decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o pozwoleniu na prace przy zespole Teatru im. S. w Kielcach, a także na przyległej posesji przy ul. H. [...] a (tj. dla terenu inwestycji obejmującego działki o numerach ewidencyjnych [...]1) oraz zatwierdzającej projekt budowlany zmieniający

- działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa orzekł:

I. uchylił w zaskarżonej decyzji na stronie 2, w wierszach 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 licząc od dołu strony, zapis:

"przed rozpoczęciem robót budowlanych, objętych projektem zmieniającym (związanych z wzniesieniem ściany przy granicy z działką nr ew. [...], powyżej wysokości istniejącego budynku na tej działce), które mogą powodować zakłócenia ciągów w kominach na budynku przy ul. S. [...], inwestor zobowiązany jest uzyskać pozwolenie na budowę lub dokonać zgłoszenia, obejmującego przebudowę lub nadbudowę tych kominów w celu spełnienia wymagań wynikających z przepisu § 142 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2022.1225 j.t. ze zm.), po uprzednim uzyskaniu pozwolenia Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na wykonanie robót budowlanych, wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.";

II. uchylił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na stronie 10, w wierszach 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21 licząc od góry, zapis:

"4) kominy budynku Nr [...], znajdujące się w obszarze oddziaływania robotami budowlanymi, będącymi przedmiotem niniejszego postępowania, zgodnie z analizą kominową przedłożoną przez inwestora w dniu 31.08.2022 r., ze względu na nieznaną ich funkcję, będą objęte indywidualnym opracowaniem rozwiązań ich zabezpieczenia i zapewnienia prawidłowego funkcjonowania, na etapie wykonawstwa. Niniejsza decyzja narzuca również na inwestora obowiązek uzyskania stosownego pozwolenia na wykonanie robót lub (dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, mających na celu wyeliminowanie zakłócenia ciągów w kominach, budynku przy ul. S. [...]. Z narzuconego obowiązku, inwestor winien się wywiązać przed rozpoczęciem tych robót. Warunek, o którym mowa zawarto na stronie 2 niniejszej decyzji."

i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylenia, nowej treści:

"4) kominy budynku Nr [...], znajdujące się w obszarze oddziaływania robotami budowlanymi, będącymi przedmiotem niniejszego postępowania, zgodnie z analizą kominową przedłożoną przez inwestora w dniu 31.08.2022 r., zostały objęte robotami budowlanym zgodnie ze zgłoszeniem z dnia 14.03.2023 r., uzupełnionym w dniu 14.04.2023 r., przez Teatr im. S. w Kielcach zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu wentylacji mechanicznej na przewodach kominowych oraz na nadbudowie kominów spalinowych na budynku usytuowanym na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. H. [...] w Kielcach, przyjętym bez sprzeciwu przez Prezydenta Miasta Kielce, zgodnie z zaświadczeniem z dnia 17.04.2023 r. Znak: UA-IV.6743.51.2023.AZL";

III. w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wnioskiem z 25 lipca 2022 r., uzupełnionym 5 sierpnia, 31 sierpnia i 19 października 2022 r., Teatr im. S. w Kielcach wystąpił o zmianę ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Kielce z 29 kwietnia 2019 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej ww. Teatrowi pozwolenia na budowę obejmującego opisaną na wstępie inwestycję. Postanowieniem z 18 sierpnia 2022 r. Organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek usunięcia braków i nieprawidłowości w nim wymienionych. Po przeanalizowaniu zastrzeżeń E. R. i A. R., współwłaścicielek działki sąsiedniej nr ewid. [...] przy ul. S. [...], oraz przedłożonej przez nie opinii technicznej, organ postanowieniem z 23 września 2022 r. ponownie nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego, w terminie 30 dni.

W dniu 19 października 2022 r. inwestor wywiązał się z nałożonego powyższym postanowieniem obowiązku, załączając m.in. wnioski do sporządzonych wcześniej analiz nasłonecznienia i przesłaniania terenów sąsiednich, sporządzone projektanta posiadającego stosowne uprawnienia do tego typu opracowań oraz ekspertyzę techniczną budynku usytuowanego przy ul. S. [...], sporządzoną przez uprawnionego projektanta w specjalności konstrukcyjno-budowlanej do projektowania i kierowania robotami bez ograniczeń.

W takiej okolicznościach faktycznych organ I instancji, działając na podstawie art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ("Pb") w zw. z art. 26 i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 13 z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, wydał opisaną na wstępie decyzję z 4 listopada 2022 r., zmieniając decyzję z 29 kwietnia 2019 r. w części dotyczącej:

1) projektu zagospodarowania terenu, poprzez objęcie terenem inwestycji działek nr ew. [...] i zwiększeniem obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany;

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego tj.:

– powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%, tj. z 1848,50 m2 na 2151,0 m2,

– szerokości elewacji frontowej budynku w zakresie przekraczającym 2%, tj. z 53,80 m na 68,12 m;

3) ustaleń decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego:

– wskaźnika zabudowy, tj. z 0,84 na 0,75,

– szerokości elewacji frontowej budynku, od strony ul. S.: przed zmianą - zwarta zabudowa pierzejowa wypełniająca całą szerokość działki tj. dz. nr ew. [...], po zmianie - zwarta zabudowa pierzejowa wypełniająca całą szerokość działek objętych wnioskiem tj. dz. nr ew. [...];

4) wymogu uzyskania decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o pozwoleniu na prace przy zespole Teatru im. S. w Kielcach, a także na przyległej posesji przy ul. H. [...] (tj. dla terenu inwestycji obejmującego działki o numerach ewidencyjnych [...]) i zatwierdził projekt budowlany zmieniający.

Ponadto, postanowieniem z 28 listopada 2022 r., znak: UA- IV.6740.1.225.2022. AZL, organ I instancji nadał decyzji z 4 listopada 2022 r. rygor natychmiastowej wykonalności.

W odwołaniu E. R. zarzuciła powyższej decyzji zmieniającej naruszenie art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i 2, art. 107 § 1 pkt 6, art. 8 w zw. z art. 107 § 3 Kpa, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 9, art. 35 ust. 1 i 3 Pb, § 14 pkt 5 lit. d i pkt 7, § 15 pkt 4 lit. d, § 20 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, art. 144 Kodeksu cywilnego oraz art. 108 § 1 Kpa.

W toku postępowania odwoławczego inwestor przy piśmie z 18 kwietnia 2023 r. przedłożył zaświadczenie Prezydenta Miasta Kielce z 17 kwietnia 2023 r., UA-IV.6743.51.2023.AZL, o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu do dokonanego 14 marca 2023 r. i uzupełnionego 14 kwietnia 2023 r. przez Teatr im. S. w Kielcach zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu wentylacji mechanicznej na przewodach kominowych oraz na nadbudowie kominów spalinowych na budynku usytuowanym na działce nr ew. [...] przy ul. H. [...].

Wojewoda Świętokrzyski, działając w trybie zażaleniowym, postanowieniem z 12 maja 2023 r., znak: IR.I.7840.14.19.2022, odmówił wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji Prezydenta Miasta Kielce z 28 listopada 2022 r. znak: UA-IV.6740.1.225.2022.AZL.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda wskazał, że zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczy m.in. ustaleń wynikających z decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego Nr 25/2018 z 28 marca 2018 r. znak: RRM- II.6733.18.2018.EZ, wydanej dla inwestycji: rozbudowa i nadbudowa Teatru im. S. w Kielcach. Zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia - przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Wyjątek stanowi katalog istotnych odstąpień, o którym mowa w art. 36a ust. 5 Pb, co wynika wprost z art. 28 cytowanej wyżej ustawy. Zgodnie z tym wyjątkiem, w przypadku zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej według przepisów dotychczasowych ocena, czy konkretne odstąpienie od projektu ma charakter istotny, czy też nie odbywa się zgodnie z ustalonym w nowelizacji brzmieniem art. 36a ust. 5 i 5b Pb. Pozostałe przepisy związane ze zmianą decyzji o pozwoleniu na budowę będą miały zastosowanie w brzmieniu dotychczasowym.

Zmieniana decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w oparciu o przepisy dotychczasowe, obowiązujące przed 19 września 2020 r. Obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji obejmuje działki inwestora nr: [...] objęte terenem inwestycji oraz działki nr: [...] oraz działkę nr [...] stanowiącą pas drogowy ul. H. Wypełniając dyspozycje art. 35 ust. 1 w zw. z art. 36a ust. 1 i 3 Pb organ odwoławczy sprawdził zgodność projektu budowlanego z decyzją Prezydenta Miasta Kielce z 14 kwietnia 2022 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na przedmiotowy zakres inwestycji oraz zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno-budowlanymi, tj. przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ("war.tech."), a także kompletność projektu budowlanego oraz zgodność z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia 25 kwietnia 2012 r. Podzielił stanowisko organu I instancji, że projekt budowlany jest zgodny z warunkami oraz szczegółowymi zasadami zagospodarowania terenu i jego zabudowy, określonymi w ww. decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na przedmiotowy zakres inwestycji - w szczególności dotyczącymi warunków i wymagań związanych z ochroną i kształtowaniem ładu przestrzennego oraz obsługą w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji.

Wojewoda wskazał, że teren inwestycji podlega ochronie prawnej w aspekcie dziedzictwa kulturowego i ochrony zabytków - zgodnie z ustawą z dnia 23 marca 2022 r. - o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Budynek Teatru wpisany jest pod Nr [...] do rejestru zabytków nieruchomych województwa świętokrzyskiego (decyzja WKZ w Kielcach 9 kwietnia 1972 r., L.dz. Kl.Vb-680/730/72) i ujęty w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Kielce pod Nr [...] (Zarządzenie Nr 419/2014 Prezydenta Miasta Kielce z 19 listopada 2014 r.). Świętokrzyski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Kielcach decyzją Nr 343 A/2022 z 22 lipca 2022 r. orzekł o pozwoleniu dla inwestora w zakresie realizacji prac w zespole Teatru im. S. w Kielcach, a także na przyległej posesji przy ul. S. [...] (dz. nr ew. [...]), zgodnie z projektem budowlanym zamiennym z 2022 r.

Dalej organ ustalił, że przedmiotowa inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami war.tech. i zgodą na odstępstwo od tych przepisów udzieloną postanowieniem Prezydenta Miasta Kielce z dnia 19 lipca 2022 r., znak: UA-IV.6740.3.14.2018.AZL. W niniejszej sprawie zdaniem organu zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek dopuszczający odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych - budynek Teatru w obecnym obrysie nie ma wystarczającej kubatury, aby zaproponować w pełni funkcjonalną scenę, wykorzystującą nowoczesne technologie teatralne, których teatr potrzebuje. Usytuowanie rozbudowywanej części zgodnie z przepisem § 12 ust. 1 pkt 2 war.tech., tj. w odległości nie mniejszej niż 3 m ścianami bez okien i drzwi w stronę północnej i zachodniej granicy dz. nr [...] znacznie zmniejsza kubaturę, przez co obiekt traci część kluczowej funkcjonalności, która determinuje zasadność całego przedsięwzięcia rozbudowy.

Z projektu architektoniczno-budowlanego oraz z projektu zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji wynika, że ściany części projektowanej rozbudowy budynku teatru na działce nr [...] zaprojektowano jako ściany pełne: od północy - w odległości 0,35 m od granicy z działką nr [...] i od zachodu - w odległości od bezpośrednio do 0,14 m od granicy z działką nr [...]. Na takie usytuowanie ścian: północnej i zachodniej, w zbliżeniu do granic z działką nr [...], które to usytuowanie stanowi odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 pkt 1 war.tech., postanowieniem z 19 lipca 2022 r. udzielił zgody na podstawie upoważnienia Ministra Rozwoju i Technologii z 27 kwietnia 2022 r. do wyrażenia zgody na wnioskowane odstępstwo, w trybie art. 9 ust. 3 Pb, pod warunkiem wykonania tych ścian jako ścian oddzielenia przeciwpożarowego. W projekcie budowlanym stanowiącym załącznik do wniosku o zmianę pozwolenia na budowę, zaprojektowano ściany oddzielenia przeciwpożarowego, o odporności ogniowej E 1120.

Z wniosków do analizy nasłonecznienia i przesłaniania wynika, że w budynku przy ul. L. [...], usytuowanym również na dz. nr [...] (zabudowa śródmiejska) wynika, że dla pomieszczenia usytuowanego na parterze, z oknem oznaczonym nr 2, spełniony jest warunek przesłaniania i nasłonecznienia, wynikający z § 60 ust. 2 i 3 war.tech. Przedłożona przez inwestora analiza nasłonecznienia i przesłaniania wykazuje, że dla pomieszczeń z oknami oznaczonymi numerami OK1 i OK2, spełniony jest warunek nasłonecznienia wynoszący 1,5 godz., w dniach równonocy w godzinach 7.00-17.00, dla zabudowy śródmiejskiej oraz dostęp światła naturalnego.

Organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy projekt budowlany spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Transportu , Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia 25 kwietnia 2012 r. Odpowiadając na zarzuty odwołania wyjaśnił, że u podstaw opisanego odstępstwa od warunków technicznych leżała przeprowadzana analiza dokumentująca uwarunkowania historyczne zabudowy sąsiednich nieruchomości. Odstępstwo pozwala na kontynuację zabudowy pierzejowej na działce inwestora, a ponadto w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek - budynek teatru w obecnym obrysie nie ma wystarczającej kubatury, aby zaprojektować w pełni funkcjonalną scenę, wykorzystującą nowoczesne technologie teatralne niezbędne dla bezpiecznego funkcjonowania zaplecza sceny. Kominy budynku nr [...], znajdujące się w obszarze oddziaływania robotami budowlanymi, zgodnie z analizą kominową przedłożoną przez inwestora 31 sierpnia 2022 r., zostały objęte robotami budowlanym zgodnie ze zgłoszeniem z 14 marca 2023 r., uzupełnionym 14 kwietnia 2023 r., przyjętym bez sprzeciwu przez Prezydenta Miasta Kielce, zgodnie z zaświadczeniem z 17 kwietnia 2023 r.

Mając na uwadze treść art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw organ odwoławczy stwierdził, że charakter sprawy nie pozwala na przeprowadzenie mediacji.

W skardze do tut. Sądu E. R. i A. R. zarzuciły powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 2 Kpa poprzez wydanie decyzji uchylającej decyzję Prezydenta Miasta Kielce w części, podczas gdy normy postepowania administracyjnego nakazywały uchylić zaskarżoną decyzję w całości przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;

2. art. 138 § 2 Kpa poprzez wydanie decyzji uchylającej decyzję Prezydenta Miasta Kielce w części, podczas gdy normy postepowania administracyjnego nakazywały uchylić zaskarżoną decyzję w całości przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wobec wydania decyzji w sytuacji, w której zgromadzony materiał dowodowy nie został zebrany w sposób pełny;

3. art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa polegające na uznaniu, że organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika wprost konieczność jego uzupełnienia o dokumentację techniczno-budowlaną, w szczególności tę nieuzupełnioną przez inwestora w ramach wykonania postanowienia Prezydenta Miasta Kielce z dnia 18 lutego 2022 r.;

4. art. 80 Kpa polegające na uznaniu, że w niniejszym postępowaniu zachodzi szczególny przypadek pozwalający na odstępstwo od warunków technicznych, o którym mowa w art. 9 ust. 1 Pb, w sytuacji gdy jedynym uzasadnieniem odstępstwa jest chęć inwestora zwiększenia kubatury sceny;

5. art. 107 § 1 pkt 6 Kpa polegające na powołaniu w treści decyzji (s. 10) niewłaściwej podstawy prawnej poczynionych ustaleń, albowiem Wojewoda wskazał § 12 ust. 1 pkt 2 war.tech., podczas gdy § 12 ust. 1 tego rozporządzenia nie zawiera punktów, a już na pewno nie zawiera treści, na którą powołuje się organ jako na podstawę prawną odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych;

6. art. 13 § 1 i 2 Kpa polegające na odstąpieniu od zasady polubownego rozstrzygania kwestii spornych;

7. art. 8 Kpa w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Pb poprzez wydanie decyzji z pominięciem ustawowego obowiązku projektowania i budowania obiektów budowlanych oraz ich poszczególnych części wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi z zapewnieniem poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów właścicieli sąsiadującego budynku, co doprowadziło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej;

8. art. 8 Kpa poprzez wydanie decyzji zmieniającej decyzje organu I instancji w zakresie w jakim dotyczy wykonania wentylacji mechanicznej na przewodach kominowych oraz na nadbudowie kominów spalinowych na budynku usytuowanym na działce nr [...], co stanowi wykroczenie ponad wniosek inwestora, pozbawiając właścicieli nieruchomości objętych inwestycją dochodzenia swych praw związanych z objęciem ich własności inwestycją realizowaną przez Teatr, w skutek czego decyzja istotnie godzin w zasadę pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej;

9. art. 9 oraz art. 7 Pb poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy przewidziane roboty i ich efekt powoduje zakłócenia ciągów w kominach budynku przy ul. S., mimo że odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów użyteczności publicznej i budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego – ograniczenia dostępności dla potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, oraz nie może powodować warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, tymczasem wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do zmian zabronionych przez przywołane prawo, natomiast przedłożone w sprawie dokumenty zostały przez inwestora przedłożone po terminie do ich zgłoszenia, uniemożliwiającym skarżącym przeprowadzenie ich analizy;

10. art. 35 ust. 1 Pb polegające na brakach w przedłożonym i uzupełnionym projekcie budowlanym, także przed organem II instancji, których obowiązek usunięcia został nałożony przez organ I instancji, mianowicie braku warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej dodatkowe nieruchomości, oprócz budynku należącego do Teatru, tj. dotyczących nieruchomości sąsiednich, na które rozciągnięty został przedmiot inwestycji;

11. art. 35 ust. 1 Pb polegające na brakach w przedłożonym i uzupełnionym projekcie budowlanym, także przed organem II instancji, których obowiązek usunięcia został nałożony przez organ I instancji, mianowicie na akceptacji przez organ II instancji przedkładania przez inwestora niezbędnej dokumentacji techniczno-budowlanej oraz zezwoleń, wytworzonej w postępowaniu międzyinstancyjnym, zmieniającej przedmiot inwestycji, której dotyczył wniosek inwestora polegający w szczególności na zastosowaniu wentylacji mechanicznej w miejsce grawitacyjnej, mimo braku upoważnienia inwestora do dysponowania nieruchomością na potrzeby zastosowania wentylacji mechanicznej, w istotny sposób obciążającej nieruchomość sąsiednią;

12. art. 35 ust. 3 Pb polegające na nieusunięciu przez inwestora nieprawidłowości określonej w postanowieniu Prezydenta Miasta Kielce z 18 sierpnia 2022 r., mianowicie nieprzedłożeniu oświadczenia o prawie do dysponowania działkami sąsiednimi na cele budowlane polegające na wykonaniu wentylacji mechanicznej na przewodach kominowych oraz na nadbudowie kominów spalinowych na budynku usytuowanym na działce nr [...], albowiem na dzień udzielania upoważnienia do dysponowania ową nieruchomością inwestor przedstawiał dokumentację budowlaną z zastosowaniem wentylacji grawitacyjnej, natomiast wszelka dokumentacja dotycząca wykonania wentylacji mechanicznej pochodzi z okresu po udzieleniu zezwolenia przez właścicieli budynków;

13. art. 35 ust. 5 Pb polegające na uzupełnieniu przez inwestora niemalże po pół roku od nałożenia obowiązku i to na etapie postępowania przed organem II instancji, a dodatkowo przedłożona dokumentacja zmienia przedmiotowo sposób realizacji inwestycji dotyczący budynku na działce nr [...];

14. § 148 ust. 1 war.tech. poprzez zastosowanie wentylacji mechanicznej w budynku na działce nr [...], który nie jest obiektem wysokim i wysokościowym;

15. § 140-146, §147-155 war.tech. w zakresie w jakim dołączona do zgłoszenia wniesionego do Prezydenta Miasta Kielce dokumentacja "Opracowanie nadbudowy kominów budynku przy ul. S. [...]" autorstwa dr. inż. arch. W. G. nie spełnia wymogów stawianych dokumentacji techniczno-budowlanej dotyczącej budowy kominów spalinowych, dymowych i wentylacyjnych, na podstawie której organ II instancji zmienił decyzje organu I instancji, mimo że dokumentacja ta nie uwzględnia wymogów obowiązujących w tym zakresie Polskich Norm, nie wykazuje wszystkich istniejących kominów na dachu budynku na działce nr [...], przy czym sporządzenie to wykracza poza upoważnienie do korzystania z nieruchomości skarżących przez inwestora;

16. § 14 pkt 5 lit. d rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez wydanie decyzji mimo niezawarcia w projekcie budowlanym warunków wykonania robót budowlanych w oparciu o zawarty w ekspertyzie zakres monitorowania istniejących budynków oraz kontrolę ich parametrów i ich parametrów technicznych stanowiących informacje i dane o charakterze, cechach istniejących i przewidywanych zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników obiektów budowlanych i ich otoczenia w zakresie zgodnym z przepisami odrębnymi, czego dowodem jest zmiana decyzji w zakresie, w jakim organ orzekł o wykonaniu wentylacji mechanicznej na przewodach kominowych oraz nadbudowie kominów spalinowych na budynku na działce nr [...] mimo istotnych braków w dokumentacji techniczno-budowlanej, w tym upoważnienia do korzystania przez inwestora z ww. nieruchomości do realizacji wynikającej z decyzji inwestycji;

17. § 14 pkt 7 rozporządzenia z dnia 11 września 2020 r. polegające na niezawarciu w projekcie budowlanym niezbędnych danych wynikających ze specyfiki, charakteru i stopnia skomplikowania obiektu usytuowanego na działce nr [...], bez uwzględnienia zabytkowego charakteru obiektu inwestycyjnego oraz budynku sąsiedniego, mimo istotnej zmiany polegającej na zastosowaniu wentylacji mechanicznej;

18. § 15 pkt 4 lit. d rozporządzenia z dnia 11 września 2020 r. polegające na niezawarciu w części rysunkowej projektu budowlanego zasięgu obowiązywania nakazów, ograniczeń i uwarunkowań dotyczących charakteru, cech istniejących i przewidywanych zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników obiektów objętych robotami budowlanymi, w tym obiektu na działce nr [...], mimo istotnej zmiany sposobu i przedmiotu realizacji inwestycji w trakcie postępowania międzyinstancyjnego;

19. § 20 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia z dnia 11 września 2020 r. polegające na niezawarciu w projekcie budowlanym parametrów technicznych obiektu budowlanego charakteryzujących się wpływem obiektu budowlanego na środowisko i jego wykorzystywanie oraz na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie pod względem emisji zanieczyszczeń gazowych, w tym zapachów, pyłowych i płynnych z podaniem ich rodzaju, ilości i zasięgu rozprzestrzeniania się, rodzaju i ilości wytwarzanych odpadów, właściwości akustycznych oraz emisji drgań a także promieniowania, w szczególności jonizującego, pola elektromagnetycznego i innych zakłóceń z podaniem odpowiednich parametrów tych czynników i zasięgu ich rozprzestrzeniania się, a przede wszystkim wydanie decyzji z brakiem obowiązku nałożonego wskazanym powyżej rozporządzeniem uwzględnienia, że przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania przestrzenne, funkcjonalne i techniczne powinny wykazywać ograniczenie lub eliminację wpływu obiektu budowlanego na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i inne obiekty budowlane, zwłaszcza wobec zmiany sposobu realizacji inwestycji polegający na wykonaniu wentylacji mechanicznej na przewodach kominowych oraz nadbudowie kominów spalinowych w budynku na działce nr [...];

20. art. 144 Kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie, wskutek czego wydana decyzja o zmianie ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielającej pozwolenia na budowę obejmującego rozbudowę, nadbudowę i przebudowę obiektu wraz z wewnętrznymi instalacjami oraz przewidziane w niej działania inwestora zakłócają korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, albowiem doprowadzi do braki onsolacji słonecznej pomieszczeń mieszkalnych ze względu na wzniesienie budynku oraz oddziaływanie nadbudowanych trzech kominów o wysokości ponad 2 m, zwłaszcza wobec zmiany sposobu realizacji inwestycji polegający na wykonaniu wentylacji mechanicznej na przewodach kominowych oraz nadbudowie kominów spalinowych w budynku na działce nr [...].

Dodatkowo, mają na uwadze nadany decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, utrzymanej w mocy postanowieniem Wojewody z 12 maja 2023 r., możliwym do zaskarżenia tylko w skardze do WSA w Kielcach na decyzję kończącą postępowanie w sprawie, postanowieniu temu skarżące zarzuciły:

21. obrazę przepisów postępowania, a to art. 108 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie jakiekolwiek względy uzasadniają nadanie wydanej przez Prezydenta Miasta Kielce w dniu 4 listopada 2022 r. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wobec zagrożeń dla zdrowia, życia i bezpieczeństwa użytkowników oraz mieszkańców budynków sąsiadujących z obiektem objętym inwestycją, powstałych wskutek wydania dowolnej decyzji przez organ I instancji, a przede wszystkim decyzji wydanej mimo istotnych braków wymaganych wyżej wskazanymi normami prawnymi w dokumentacji wnioskowej, natychmiastowe wykonanie decyzji stwarza poważne niebezpieczeństwo powszechne i może pociągnąć za sobą nieodwracalne skutki dla zdrowia lub życia ludzkiego.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżące wniosły o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podniesiono m.in., że pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę z 29 kwietnia 2019 r. wydana została pod warunkiem uzyskania przez inwestora odrębnej decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia robót, które mogą powodować zakłócenia ciągów w kominach budynku przy ul. S. [...]. Jak wynika z rozstrzygnięcia Wojewody warunek ten został wyeliminowany z decyzji, jednakże wskutek zmian jakie zaszły na etapie międzyinstancyjnym w przedmiocie realizacji organ pominął obowiązek przedłożenia przez inwestora upoważnienia do korzystania z nieruchomości w sposób umożliwiający realizacje inwestycji, czy też obowiązek uzyskania nowych warunków zabudowy objętych realizowaną inwestycją, której obszar powiększył się o sąsiadujące nieruchomości. Inwestor nie posiadał stosownego upoważnienia, ponieważ w chwili jego udzielania przez właścicieli obiektu na działce nr [...] przy ul. S. [...] inwestor zamierzał pozostawić wentylacje grawitacyjną. Tymczasem w toku postępowania międzyinstancyjnego inwestor zmienił przedmiotowo sposób realizacji tego celu inwestycji i objął zamiarem swoich robót wykonanie wentylacji mechanicznej na przewodach kominowych oraz na nadbudowie kominów spalinowych na budynku na działce nr [...] przy ul. S. [...]. Inwestor nie przedłożył warunków zabudowy uwzględniającej zmiany w realizacji inwestycji w zakresie, w jakim dotykać będą nieruchomości sąsiednie, w tym budynek na działce nr [...]. Administracja tego budynku wyraziła zgodę na dysponowanie tą nieruchomością, ale w rozumieniu art. 47 Pb polegającym na wejściu na dach budynku w celu wykonania robót podwyższających ww. kominy, a nie w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Pb.

W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że postanowieniem z 18 sierpnia 2022 r. organ I instancji nałożył na inwestora szereg obowiązków wyliczonych w punktach 1-7. Mimo upływu terminu 60 dni inwestor nie wypełnił wszystkich warunków, tj. nie wprowadził do projektu zmiany odnośnie do lokalizacji projektowanej ściany budynku w granicy działki nr [...] od strony zachodniej na odcinku poza obrysem budynku przy ul. S. [...] poprzez jej cofnięcie w głąb działki o 3 m, projekt nie zapewnia niepogarszania warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych lokali mieszkalnych pry ul. S. [...] i L. [...]. Budowa w granicy działek nr [...] budynku o wysokości ok. 16 m w sposób zasadniczy powoduje przesłanianie okien.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu organ odnosząc się do zarzutów zwartych z pkt. 14-20 wyjaśnił, że jest związany zaświadczeniem Prezydenta Miasta Kielce z 17 kwietnia 2023 r. o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu do dokonanego 14 marca 2023 r. i uzupełnionego 14 kwietnia 2023 r. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu wentylacji mechanicznej na przewodach kominowych oraz na nadbudowie kominów spalinowych na budynku na działce nr [...] przy ul. S. [...].

Odpowiadając na zarzut z pkt. 12 organ wyjaśnił, że ewentualne przekroczenie przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością a cele budowlane na etapie zgłoszenia nie ma wpływu na przyjęte rozstrzygnięcie i może być kwestionowane tylko przed sądem cywilnym.

Postanowieniem z 31 sierpnia 2023 r. tut. Sąd odrzucił skargę A. R.

Na rozprawie 22 listopada 2023 r. pełnomocnik inwestora wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że inwestor zobowiązał się wobec skarżącej i uczestniczki A. R., że wykona inwestycję na ich działce dotyczącą podniesienia kominów. Ponadto, będzie musiał uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektu pod rygorem utraty dofinansowania. Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że właścicielki działki nr [...] nie zawarły żadnej umowy, w której inwestor zobowiązałby się do podwyższenia kominów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

Odnosząc się do zarzutów zawartych w pkt. 1 i 2 petitum skargi należy stwierdzić, że nie zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim organy mają obowiązek orzekania w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydawania decyzji. Skoro organ I instancji nałożył na inwestora konkretny obowiązek, który w toku postępowania odwoławczego został wykonany to oznacza, że powyższa okoliczność musiała znaleźć odzwierciedlenie w treści decyzji organu II

instancji. Zdaniem Sądu, organ II instancji uchylając decyzję w części, która w sposób niebudzący wątpliwości została oznaczona i związane z tą częścią uzasadnienie oraz orzekając co do istoty sprawy , nie naruszył dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 Kpa.

Nieuprawnione jest również żądanie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w sytuacji, gdy organ wypowiedział się jednoznacznie akceptująco co do istoty sprawy i brak jest podstaw do prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego. Z uzasadnienia decyzji Wojewody Świętokrzyskiego bezspornie wynika, że organ ten w całości podzielił pozostałe ustalenia i ocenę prawną organu I instancji, zaś ta okoliczność w pełni uzasadniała w pozostałej części utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 13 § 1 i 2 Kpa, który nie został w ogóle rozwinięty w uzasadnieniu skargi. Niezależnie od powyższego Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 lutego 2021 r. o sygn. akt II GSK 210/19 (CBOSA), że o braku zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie można wnioskować na tej tylko podstawie, iż w postępowaniu, w którym została ona wydana, organ administracji nie przeprowadził mediacji, o którą wnioskowała strona. Zwłaszcza, że jej przeprowadzeniu w kontrolowanej sprawie sprzeciwił się również charakter sprawy, albowiem w sytuacji gdy przepisy prawa przewidują wydanie tzw. decyzji związanej, zaś stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, to nie zachodzą przesłanki do przeprowadzenia mediacji. W analizowanej sprawie skarżąca nie wykazała, że wnioskuje o mediację, natomiast charakter sprawy nie pozwala organowi na jej polubowne załatwienie.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), dalej "Pb", zgodnie z którym – w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 471 ze zm.) – istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy art. 32-35 stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany (ust. 3). Nie jest zatem wymagane ponowne badanie kwestii całości inwestycji, a zasadne jest ograniczenie się do zakresu wyznaczonego przez zmianę.

W rozpoznawanej sprawie zmiany polegały na objęciu projektem zagospodarowania terenu działek nr ew. [...] i zwiększeniu obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt teatru został zaprojektowany; zmianie charakterystycznych parametrów budynku teatru, tj. powierzchni zabudowy, szerokości elewacji frontowej, wskaźnika zabudowy, uzyskania decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o pozwoleniu na prace przy zespole teatru, a także na przyległej posesji przy ul. H. [...]. Poza sporem jest, że zmiany te są na tyle istotne w stosunku do pierwotnej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę z 29 kwietnia 2019 r., że wymagały uzyskania decyzji zmieniającej w trybie art. 36a Pb.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 Pb przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 (pkt 4).

Treść przywołanych przepisów jednoznacznie wskazuje, że odpowiedzialność za rozwiązania projektowe została nałożona na projektanta oraz w razie takiego wymogu na osoby sprawdzające projekt. Organ nie jest uprawniony do prowadzenia ustaleń faktycznych, czy przyjęte rozwiązania konstrukcyjne projektu architektoniczno-budowlanego są prawidłowe oraz czy sformułowane przez strony postępowania zarzuty podważają zasadność takich rozwiązań. Uprawnienia kontrolne organu administracji architektoniczno-budowlanej, zostało ograniczone do ściśle określonych w art. 35 ust. 1 Pb przypadków, tym przypadkiem nie jest zaś badanie zgodności projektu budowlanego pod kątem przyjętych rozwiązań projektowych i możliwości technicznych jego wykonania. W zakresie części architektoniczno-budowlanej projekt podlega sprawdzeniu pod kątem m.in. kompletności posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Organ architektoniczno-budowlany, który weryfikację projektu pod kątem zgodności z przepisami przeprowadza w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki lub terenu, nie ma obowiązku odnoszenia się w decyzji do wszelkich potencjalnych regulacji, jeżeli te nie dotyczą zaprojektowania działki lub terenu (por. wyroki NSA: z 7 lutego 2023 r., sygn. II OSK 278/20; z 11 maja 2023 r., sygn. II OSK 1631/20).

W świetle powyższego, organ administracji architektoniczno-budowlanej zasadniczo nie ma uprawnienia do merytorycznego badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, o ile nie odnoszą się one do projektu zagospodarowania działki lub terenu. W rozpoznawanej sprawie organ nie mógł więc naruszyć przepisów techniczno-budowlanych wymienionych w pkt. 14-15 skargi, ponieważ w ogóle ich nie stosował.

Badany w niniejszej sprawie projekt budowlany jest zgodny z decyzją Prezydenta Miasta Kielce z 14 kwietnia 2022 r. Nr 30/2022 o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji. Obszar objęty zmieniającym projektem zagospodarowania terenu, mieści się w liniach rozgraniczających teren inwestycji przedstawionych na załączniku Nr 1 do ww. decyzji. Zachowana została określona w tej decyzji linia zabudowy, wielkość powierzchni zabudowy, szerokość elewacji frontowej od strony ul. S. (zwarta zabudowa pierzejowa), wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej od strony ul. S., geometria dachu. Okoliczności powyższe nie są zresztą kwestionowane przez skarżącą. Podnosi ona natomiast, że brak jest warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej nieruchomości sąsiednie, na której jej zdaniem rozciągnięty został przedmiot inwestycji (pkt 10 skargi). Z uzasadnienia skargi można wywnioskować, że skarżącej chodzi o brak warunków zabudowy dla robót polegających na podwyższeniu kominów na dachu jej budynku na działce nr [...]. W tym miejscu należy więc wyjaśnić, że konieczność wykonania nadbudowy 3 kominów na dachu budynku na działce nr [...] wynika z opinii dr. inż. arch. W. G. opracowanej w sierpniu 2022 r. Jest więc niejako dodatkowym skutkiem zmian wprowadzonych decyzją zmieniającą. Nie stanowi zaś integralnego elementu samej inwestycji. Zamierzenie inwestycyjne dotyczy rozbudowy, nadbudowy i przebudowy budynku teatru nie zaś dodatkowych robót na nieruchomościach sąsiednich, których konieczność wynikła niejako "przy okazji" zamierzenia inwestycyjnego i od tej strony decyzja zmieniająca jest zgodna z decyzją lokalizacyjną. Zgodnie z art. 59 ust. 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r. poz. 503 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ II instancji, zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Nadbudowa komina nie stanowi zmiany sposobu zagospodarowania terenu, ani zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a zatem nie było podstaw do wydawania decyzji o warunkach zabudowy dla robót polegających na takiej nadbudowie na działce nr [...].

W dniu 14 marca 2023 r. inwestor zgłosił we właściwym organie architektoniczno-budowlanym, tj. do Prezydenta Miasta Kielce, zamiar wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu wentylacji mechanicznej na przewodach kominowych oraz na nadbudowie kominów spalinowych na budynku na działce nr [...]. Zgłoszenie zostało uzupełnione 14 kwietnia 2023 r. Organ architektoniczno-budowlany nie wzniósł sprzeciwu od tego zgłoszenia, a zatem pozostaje ono w obrocie prawnym i upoważnia do legalnego od strony prawa budowlanego wykonania zgłoszonych robót. Jak bowiem stanowi art. 30 ust. 5 zd. drugie i trzecie Pb, organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Czym innym jest natomiast kwestia udostępnienia nieruchomości przez jej właścicieli. To zagadnienie wykracza jednak poza ramy niniejszego postępowania. Zgłoszenie uruchomiło odrębne postępowanie administracyjne znajdujące się poza granicami sprawy dotyczącej zmiany decyzji Prezydenta Miasta Kielce z 29 kwietnia 2019 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W konsekwencji kwestia ewentualnego braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinna być badana w postępowaniu dotyczącym zgłoszenia. Inwestor zobowiązał się wykonać nadbudowę kominów na budynku na działce nr [...], aby dostosować ich wysokość do parametrów planowanej inwestycji i w tej sytuacji brak jest podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę tylko z tej przyczyny, że obecnie właściciele działki nr [...] nie wyrażają na to zgody.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 9 Pb. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osób starszych, oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo (ust. 2).

Postanowieniem z 19 lipca 2022 r., znak: UA-IV.6740.3.14.2022.AZL, Prezydent Miasta Kielce, działając na podstawie upoważnienia Ministra Rozwoju i Technologii z 27 kwietnia 2022 r., udzielił zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, tj. § 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225), dalej "war.tech.", polegające na wykonaniu ścian bez okien i drzwi w odległości 0,35 m od granicy działki, od strony północnej działki nr [...] i w odległości od bezpośrednio do 0,14 m od granicy działki od strony zachodniej działki nr [...], tarasu i schodów zewnętrznych w odległości od bezpośrednio do 0,14 m od granicy działki od strony zachodniej działki nr [...], pod warunkiem wykonania w projektowanej rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku ścian oddzielenia przeciwpożarowego, bezpośrednio i w zbliżeniu do granicy od strony północnej i zachodniej działki nr [...].

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przepis art. 9 ust. 1 i 2 Pb stanowi regulację szczególną, umożliwiającą organom architektoniczno-budowlanym na dopuszczenie do zrealizowania obiektu budowlanego mimo uchybienia wymogom określonym dla wszystkich obiektów tego rodzaju, co projektowany, jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Ocena, czy w danej sytuacji zachodzi taki przypadek należy do organu administracji architektoniczno-budowlanej, który ma obowiązek rozważyć okoliczności, mające wpływ na rozstrzygnięcie, takie jak: treść przepisu techniczno-budowlanego, od którego ma być udzielone odstępstwo, ukształtowanie nieruchomości, na której ma być realizowany obiekt budowlany, stan zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, ocenę proponowanych rozwiązań w świetle zasad wiedzy technicznej (wyrok NSA z 11 października 2022 r., sygn. II OSK 1451/21). Do zastosowania trybu z art. 9 Pb wymagane jest więc wykazanie, że mamy do czynienia z przypadkiem szczególnie uzasadnionym, a za taki uznawana jest sytuacja, kiedy inwestor, pomimo wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i przeznaczenia terenu, na którym położona jest ta nieruchomość, na takie cele, nie może zrealizować swego prawa podmiotowego, jakim jest prawo zabudowy nieruchomości gruntowej (art. 4 Pb) ze względu na obowiązujące przepisy techniczno-budowlane (por. wyroki NSA: z 20 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 1323/19; z 6 czerwca 2022 r., sygn. II OSK 1017/21).

Ze względu na użycie w art. 9 ust. 1 Pb klauzuli generalnej opartej na zastosowaniu pojęcia nieostrego, organ stosujący ww. przepis ma obowiązek wyjaśnić okoliczności sprawy i ocenić, czy może je uznać za szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na odstępstwo od obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Musi przy tym brać pod uwagę, że celem omawianego przepisu jest umożliwienie modyfikacji szczegółowych i bezwzględnie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych w wyjątkowych stanach faktycznych, w których nie jest możliwe zastosowanie do nich, z uwagi na różnego rodzaju okoliczności, ogólnie obowiązujących przepisów (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2020 r., sygn. II OSK 3501/18).

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu organy przedstawiły argumentację, która w sposób niewątpliwy uzasadnia zastosowanie względem inwestora art. 9 ust. 1 Pb. Organ wskazał, że budynek teatru w obecnym obrysie nie ma wystarczającej kubatury, aby zaproponować w pełni funkcjonalną scenę, wykorzystującą nowoczesne technologie teatralne, których teatr potrzebuje. Usytuowanie rozbudowywanej części stosownie do § 12 ust. 1 pkt 2 war.tech., tj. w odległości nie mniejszej niż 3 m ścianami bez okien i drzwi w stronę północnej i zachodniej granicy dz. nr [...], znacznie zmniejsza kubaturę, przez co obiekt traci część kluczowej funkcjonalności, która determinuje zasadność całego przedsięwzięcia rozbudowy. Dalej wskazano, że odstępstwo nie spowoduje zagrożenia życia ludzi, bezpieczeństwa mienia, ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych, nie spowoduje pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych a także stanu środowiska. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę funkcję obiektu, tj. najważniejszej w mieście sceny teatralnej, jej znaczenie dla oblicza kulturalnego miasta, brak innej możliwości zrealizowania inwestycji tak, aby kluczowy element teatru, tj. scena był w pełni funkcjonalny, zaistniała sytuacja na tyle wyjątkowa, że wyrażenie zgody na odstępstwo jest zgodne z art. 9 ust. 1 Pb.

Podstawą do uwzględnienia skargi nie może być też zarzut uzupełnienia dokumentacji przez inwestora dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Z istoty ustanowionej w art. 15 Kpa zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika, że organ odwoławczy jest organem merytorycznie rozpoznającym sprawę. Postępowanie odwoławcze jest postępowaniem merytorycznym, dlatego do obowiązków organu II instancji należy przeprowadzenie postępowania dowodowego. Istotą postępowania odwoławczego w ramach procedury administracyjnej jest ponowne rozpatrzenie całej sprawy, a nie tylko wybranych jej aspektów. Organ odwoławczy nie może więc ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale jest zobowiązany ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie, rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. W konsekwencji, oczywiste jest, że częścią materiału dowodowego, którego całokształt ma ocenić organ odwoławczy, są dokumenty złożone przez stronę na etapie postępowania odwoławczego.

Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Pb, który stanowi, że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowania sąsiednich nieruchomości może mieć miejsce tylko wtedy gdy planowany obiekt naruszałby w tej mierze konkretne przepisy. Uzasadnione interesy osób trzecich, o których mowa w cyt. przepisie to interesy mające umocowanie w przepisach prawa. Nie chodzi o wszelkie utrudnienia, jakie może spowodować planowana inwestycja, lecz jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, nie zaś interesów faktycznych innych osób (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2184/15). Z reguły każda inwestycja powoduje uciążliwości dla sąsiednich nieruchomości. Ale jeśli nie można mówić o naruszeniu konkretnych przepisów prawa (w tym norm warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, prawa o ochronie środowiska), to organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Poszanowanie interesów osób trzecich polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2020 r., sygn. II OSK 1626/18). Wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ ma obowiązek chronić uprawnienia osób trzecich, są przepisy prawa materialnego. Interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 Pb nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 Pb (każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami; por. wyrok NSA z 25 lutego 2020 r., sygn. II OSK 1010/18). Kontrola sądowa zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia uzasadnionych interesów skarżącej mających umocowanie w konkretnych przepisach prawa materialnego.

Analiza projektu budowlanego pozwala stwierdzić, że jest on kompletny, składa się z projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego, zawiera informacje dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Projekt został sporządzony i sprawdzony przez projektantów posiadających wymagane uprawnienia budowlane, legitymujących się aktualnymi zaświadczeniami o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Projektanci i sprawdzający dołączyli do projektu oświadczenia o jego sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Projekt zawiera uzgodnienia z rzeczoznawcami do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych i sanitarno-higienicznych, odpowiednio z 23 marca 2022 r. i 13 marca 2022 r. Wbrew twierdzeniom skarżącej dokumentacja projektowa została uzupełniona zgodnie z postanowieniem organu I instancji z 18 sierpnia 2022 r. Inwestor w piśmie z 31 sierpnia 2022 r. wyjaśnił, że opis szczegółowy sposobu wykonywania robót budowlanych oraz zabezpieczenia budynku usytuowanego na działce sąsiedniej nr [...] znajduje się w treści ekspertyzy technicznej kamienic przy ul. S. [...] i [...] oraz do projektu rozbiórek, stanowiących części opracowania branży konstrukcyjnej (pkt 16 skargi). Wprowadzono korektę w pkt. 8 (s. 12-15a) opisu do projektu zagospodarowania terenu zawierającą odniesienie się w informacji o obszarze odziaływania do właściwych, obowiązujących przepisów na dzień sporządzania projektu zamiennego. W pkt. 8 opisu dodany został ppkt 8.7 dotyczący oddziaływania planowanej inwestycji na kominy budynków usytuowanych na działkach sąsiednich (pkt 18-19 skargi). Świętokrzyski Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją nr 343A/2022 z 22 lipca 2022 r. orzekł o pozwoleniu na realizację prac w zespole Teatru oraz na przyległej posesji przy ul. S. [...] (tj. na działkach nr [...]), co czyni niezasadnym zarzut z pkt. 17 skargi.

Postanowieniem z 23 września 2022 r. organ I instancji, w związku z opinią techniczną przedłożoną przez właścicielki działki nr [...], zobowiązał inwestora do uszczegółowienia analizy przesłaniania i zacieniania o wnioski wynikające z przedłożonych analiz. W odpowiedzi inwestor przedłożył analizę nasłonecznienia i przesłaniania działki nr [...], którą sporządził projektant (k. 109). We wnioskach końcowych autorzy analizy stwierdził, że nowa zabudowa na działce nr [...] spełnia warunki z § 13 ust. 1, 2 i 4 oraz § 60 pkt 1, 2 i 3 i od strony formalnej analiza ta nie budzi wątpliwości Sądu. Zgodnie z § 60 ust. 3 war.tech., w przypadku budynków zlokalizowanych w zabudowie śródmiejskiej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia, określonego w ust. 1, do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. Skarżąca nie wykazała skutecznie, aby ww. warunek nie został spełniony.

Nie mógł być uwzględniony zarzut naruszenia art. 144 Kodeksu cywilnego, ponieważ, ani organ architektoniczno-budowlany, ani sąd administracyjny nie rozstrzyga sporów cywilnoprawnych. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 108 § 1 Kpa. Przepis ten stanowi, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie (§ 2). Kwestionowanie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej odbywa się więc w odrębnym postępowaniu administracyjnym, które podlega kontroli sądowoadministracyjnej w drodze skargi na postanowienie ostateczne organu II instancji. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 Ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Na postanowienie Wojewody z 12 maja 2023 r., wydane po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie organu I instancji z 28 listopada 2022 r. nadające decyzji z 4 listopada 2022 r. rygor natychmiastowej wykonalności, przysługiwała więc skarga do sądu administracyjnego, wbrew błędnemu pouczeniu zamieszczonemu w ww. postanowieniu Wojewody. W tej sytuacji, wobec niezaskarżenia postanowienie Wojewody pozostaje ono w obrocie prawnym i nie może być kwestionowane w skardze na decyzję będącą przedmiotem niniejszego postępowania. Błędne pouczenie może natomiast stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi do sądu.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.