Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 558/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bożenna Blitek (Spr.) Sędziowie: NSA Krystyna Kutzner WSA Tadeusz Wołek Protokolant: Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2006 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 25 maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie przeniesienia służbowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz skarżącego M. P. kwotę 25,- zł (słownie: dwadzieścia pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2004r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. przeniósł z dniem [...] czerwca 2004r. M. P., inspektora celnego, Dyspozytora celnego - Urząd Celny w N. w Izbie Celnej w K. do pełnienia służby celnej na stanowisku inspektor celny, w komórce organizacyjnej: Urząd Celny w K. w Izbie Celnej w K. podając, że stopień służbowy i uposażenie miesięczne pozostawia bez zmian, a zakres obowiązków i uprawnień ustali bezpośredni przełożony. Jako uzasadnienie podano przystąpienie Polski do Unii Europejskiej i związaną z tym reorganizacją Izby Celnej w K., a jako podstawę prawną - art. 21 ustawy z dnia 24.07.1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.).

M. P. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając, że powołany w decyzji art. 21 Ustawy o Służbie Celnej daje możliwość przeniesienia funkcjonariusza celnego na inne równorzędne lub niższe stanowisko służbowe tylko wtedy, gdy nie jest możliwe dalsze pełnienie służby na dotychczasowym stanowisku, a taka sytuacja w przypadku odwołującego się nie zachodzi. Nie dokonano, bowiem likwidacji stanowisk pracy w Sekcji Kontroli Wewnętrznej w Urzędzie Celnym w N. i "zarówno przed jak i po reorganizacji komórka liczyła 3 stanowiska (etaty)", a zatem jego stanowisko nie zostało zlikwidowane i pełnienie służby na tym stanowisku jest nadal możliwe. Podał on, że w 1997 r., gdy była potrzeba obsadzenia etatu w Wydziale Kontroli Wewnętrznej, to nie było osób chętnych za wyjątkiem jego osoby. Podniósł, że ma odczucie dyskryminacji osób samotnych. Nadto zaznaczył, że według jego informacji, co najmniej 3 osoby kończą służbę przygotowawczą 31 maja 2004r. i - jego zdaniem - bardziej właściwe byłoby nie mianowanie tych osób do służby stałej z dniem 1 czerwca 2004r., niż podjęcie błędnej decyzji wobec niego.

Decyzją z dnia 25 maja 2004r. do Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. po rozpatrzeniu w/w wniosku M. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na uzasadnienie tej decyzji podano, że decyzję o przeniesieniu M. P. podjęto ze względu na potrzeby służbowe związane z reorganizacją Urzędu Celnego w N. wynikającą z likwidacji oddziałów celnych na .granicy południowej, a to "celem zapewnienia miejsc pracy wszystkim funkcjonariuszom celnym z Urzędu Celnego w N." przeniesiono "kilkudziesięciu funkcjonariuszy celnych do komórek organizacyjnych zlokalizowanych na terenie miasta K. oraz w miejscowościach pobliskich do miejsca zamieszkania". Z tego względu nie znaleziono uzasadnienia do zwalniania funkcjonariuszy w służbie przygotowawczej. Podkreślono, że "stosunek służbowy wiąże się z większą dyspozycyjnością funkcjonariuszy celnych", a przesłanki wyłączające możliwość przeniesienia funkcjonariusza celnego określone w art. 19 ustawy o Służbie Celnej w przypadku M. P. nie zachodzą.

Z decyzją tą nie zgodził się M. P., który w skardze powtórzył wszystkie zarzuty zawarte we wniosku odwoławczym podkreślając, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ustosunkowano się do jego zarzutów i argumentów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie uzasadniając jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i zaznaczył, że z chwilą integracji Polski z Unią Europejską przeprowadzono reorganizację Izby Celnej w K. oraz podległych jej urzędów celnych, w tym Urzędu Celnego w N., w którym zatrudniony był skarżący. "Z uwagi na konieczność zapewnienia miejsc pracy tym funkcjonariuszom, którzy byli zatrudnieni w likwidowanych komórkach organizacyjnych na granicy południowej Dyrektor Izby Celnej w K. zmuszony był dokonać przeniesienia części funkcjonariuszy z Urzędu Celnego w N., do pełnienia służby w komórkach organizacyjnych na terenia K." i w tej ostatniej grupie znalazł się skarżący. Dyrektor zaznaczył, że stosunek służbowy funkcjonariusza charakteryzuje się dyspozycyjnością polegającą na podporządkowaniu się władzy służbowej i funkcjonariusz ten obowiązany jest wypełniać polecenia służbowe przełożonych, a nawet liczyć się z możliwością zmiany miejsca pełnienia służby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na mocy art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) i art. 134 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga M. P. jest w pełni uzasadniona.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24.07.1999r. o Służbie-Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.): "W razie reorganizacji urzędu, funkcjonariusza celnego można przenieść na inne równorzędne lub niższe stanowisko służbowe w tym urzędzie, odpowiadające jego kwalifikacjom, jeżeli nie jest możliwe dalsze pełnienie służby na dotychczasowym stanowisku."

Wobec treści przytoczonego przepisu stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji - Sąd zwraca uwagę, że sytuacja prawna skarżącego M. P. jest szczególna, bowiem w sytuacji reorganizacji urzędu, co w niniejszej sprawie miało miejsce - zasadą jest przeniesienie funkcjonariusza na inne stanowisko (równorzędne lub niższe) w tym urzędzie (odpowiadające jego kwalifikacjom) tylko wówczas, jeżeli nie jest możliwe dalsze pełnienie służby na dotychczasowym stanowisku. W tej sytuacji, to na organie administracyjnym podejmującym decyzję o przeniesieniu takiej osoby na inne stanowisko służbowe spoczywa obowiązek wykazania, że istotnie nie ma możliwości pełnienia przez tę osobę służby na dotychczasowym stanowisku. W przypadku M. P. organ administracyjny nawet nie stwarza pozorów, by przeniesienie tego celnika nastąpiło z powodu braku możliwości pełnienia przez niego służby na dotychczasowym stanowisku, albowiem organ ten motywuje to przeniesienie chęcią zwolnienia zajmowanego stanowiska przez skarżącego tylko w tym celu, by ewentualnie zatrudnić w jego miejsce inną osobę - celnika z likwidowanych "oddziałów celnych na granicy południowej". Nie wnikając w intencje organu administracyjnego, choćby zasługujące na uznanie przez chęć pomocy w zatrudnieniu celników tracących stanowiska pracy w związku z likwidacją placówek na granicy z państwami Unii, to jednak podniesiona przez ten organ "konieczność zapewnienia miejsc pracy tym funkcjonariuszom, którzy byli zatrudnieni w likwidowanych komórkach organizacyjnych na granicy południowej" nie upoważnia organu administracyjnego do przeniesień innych funkcjonariuszy z ich dotychczasowych miejsc pracy (tak jak w przypadku M. P.) w celu ewentualnego przyjęcia na zwolnione miejsca celników z likwidowanych komórek organizacyjnych i nie upoważnia tego organu do przyjęcia, że odnośnie przenoszonych funkcjonariuszy (z powodu zwolnienia miejsc dla innych celników) nie jest możliwe dalsze pełnienie służby na dotychczasowym stanowisku w rozumieniu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24.07.1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.).

Należy podkreślić, że skarżący już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazywał na istnienie możliwości dalszego pełnienia przez niego służby na dotychczasowym stanowisku - w Urzędzie Celnym w N., jednak organ nie ustosunkował się do tych zarzutów w decyzji i nie wykazał w żaden sposób, iż nie było możliwości dalszego pełnienia służby przez skarżącego na dotychczasowym stanowisku, co gwarantowały skarżącemu przepisy ustawy o Służbie Celnej powołane w zaskarżonej decyzji.

Organ nie wykazał także, aby M. P. był w równorzędnej z innymi celnikami (pełniącymi służbę w jednostkach organizacyjnych na granicy południowej) sytuacji prawnej, to znaczy, że zajmowane dotychczas przez niego stanowisko służbowe w wyniku tej reorganizacji także zostało zlikwidowane. Gdyby jednak tak było, to Sąd zwraca uwagę, że mimo, iż decyzja o przeniesieniu oparta jest o uznanie administracyjne i organ ma prawo wyboru, to jednak i taka decyzja winna być w pełni uzasadniona, aby strona miała jasność co do kryteriów, którymi kierował się organ administracyjny. Takiego uzasadnienia decyzji w niniejszej sprawie zabrakło.

Nie można przyjąć, by podstawą przeniesienia skarżącego były inne przepisy ustawy o Służbie Celnej, gdyż innej podstawy prawnej zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie zawierają. Powyższe wskazuje na to, że - zdaniem Sądu - decyzja Dyrektora Izby Celnej w K. w stosunku do skarżącego zapadła bez podstawy faktycznej oraz z naruszeniem przepisów ustawy o Służbie Celnej, a w szczególności powołanego jako podstawa prawna art. 21 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Takie działania organu administracyjnego w świetle art. 6, 8 i 11 kpa są niedopuszczalne.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przepisy dotyczące praw i obowiązków wszystkich służb "mundurowych" muszą być wykładane i stosowane ściśle z ich brzmieniem". Skoro z treści art. 21 ust. 1 cyt. wyżej ustawy o Służbie Celnej wynika, że to na organie administracyjnym spoczywa obowiązek wykazania, że nie było możliwości dalszego pełnienia służby przez skarżącego na dotychczasowym stanowisku, co skarżącemu gwarantowały powołane w zaskarżonej decyzji przepisy ustawy o Służbie Celnej, a czego organ administracyjny nie dopełnił - to należało uznać skargę za uzasadnioną.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy powołanych wyżej przepisów i art. 145 § 1 pkt 1a) p.p.s.a. uchylił zaskarżone decyzje -jak w pkt. I wyroku.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane - jak w pkt II wyroku, a w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. zasądzono od organu administracyjnego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania - jak w pkt. III wyroku.