Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 416/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 57, art. 59 ust. 1 i 3,
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art. 126, art. 134, art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2008 r. bez numeru w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. stwierdza, że postanowienie, o którym mowa w pkt 1 nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącej E. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

E. P. wniosła skargę na postanowienie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2009 r. (bez numeru) o niedopuszczalności zażalenia w sprawie wydania zaświadczenia potwierdzającego jej status aplikanta adwokackiego. Zarzuciła:

- naruszenie art. 219 w zw. z art. 141 § k.p.a. poprzez błędne uznanie, ze braki wydanego postanowienia znoszą obowiązki organu oraz prawo strony do odwołania,

- naruszenie art. 219 k.p.a. w zw. z art. 35 2 i art. 218 k.p.a. poprzez zaniedbanie wyjaśnienia nieterminowości i wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy.

W piśmie z [...] sierpnia 2009 r. uzupełniającym skargę wskazywała, ze jej wniosek o wydanie zaświadczenia określonej treści mógł być załatwiony poprzez jego wydanie, bądź postanowienie odmawiające wydania, na które służy zażalenie. Inne czynności, w tym pisma informacyjne są "wykluczone mocą prawa (działu VII k.p.a.)". Podnosiła, że pismo to, posiadające uzasadnienie odmowy nie mogło być uznane za bezczynność organu w zakresie tego wniosku.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej ustaliło, że skarżąca pismem z [...] grudnia 2008 r. wniosła zażalenie na pismo Okręgowej Rady Adwokackiej [...] z dnia [...] listopada 2008 r. jednakże pismo ORA ma jedynie charakter informacyjny i nie jest postanowieniem, brak mu bowiem określonych elementów konstytuujących. Wobec powyższego organ stwierdził na podstawie art. 134 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. niedopuszczalność zażalenia.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu postanowienia. Ponadto w przesłanym w odpowiedzi na wezwanie Sądu piśmie Zastępcy Sekretarza Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2009 r. wyjaśniono, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane przez Sekretarza Naczelnej Rady Adwokackiej, natomiast Prezydium nie podejmowało żadnej uchwały w tym przedmiocie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, iż zasługuje ona na uwzględnienie, jednakże, co wymaga podkreślenia,

z innych względów niż podnoszone w skardze. W pierwszej kolejności Sąd przeprowadza kontrolę zaskarżonego aktu z punktu widzenia istnienia wad powodujących jego nieważność. W przypadku ustalenia, iż zaskarżony akt dotknięty jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza jego nieważność, nie badając wpływu tej wady na jego treść. Rażące naruszenie prawa podważa byt prawny decyzji jako ciężko wadliwego aktu rozstrzygającego władczo i jednostronnie o prawach lub obowiązkach jednostki (tak B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004 r. str. 727).

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2009 r. wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego.

Stosownie bowiem do art. 57 w związku z art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), Naczelna Rada Adwokacka jest kolegialnym organem adwokatury. Jej organem wykonawczym jest Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, w skład którego wchodzi prezes, dwóch wiceprezesów, sekretarz, skarbnik, rzecznik dyscyplinarny, zastępca sekretarza oraz dwóch członków (art. 59 ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze). Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, co wynika z art. 59 ust. 3 ustawy – Prawo o adwokaturze, zgodnie z jej art. 58 pkt 8), rozpoznaje odwołania od uchwał okręgowych rad adwokackich. Jest również organem odwoławczym z mocy przepisu art. 46 ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze w sprawach indywidualnych podejmowanych w pierwszej instancji przez okręgowe rady adwokackie. Wszelkie działania z zakresu postępowania administracyjnego muszą dokonywać się w zgodzie z przepisami szczególnymi zawartymi w Prawie o adwokaturze i z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, jako organ kolegialny funkcję orzekania wykonuje przez podejmowanie uchwał. Uchwała organu kolegialnego, podjęta w celu załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej nie jest osobną formą działania administracji publicznej, odrębną od innych prawnych form jej działania, lecz stanowi akt administracyjny indywidualny, ma wszystkie jego cechy szczególne. Uchwała taka, podjęta w zakresie spraw, o których stanowi art. 1 pkt 1 k.p.a., jest decyzją lub postanowieniem, a poprzedzające jej wydanie postępowanie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego.

Tym samym wydanie przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia mogło zapaść wyłącznie poprzez podjęcie odpowiedniej uchwały. Jak wynika natomiast z pisma Zastępcy Sekretarza Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2009 r. zaskarżone postanowienie zostało wydane przez Sekretarza Naczelnej Rady Adwokackiej, Prezydium nie podejmowało przy tym żadnej uchwały w tym przedmiocie.

W istocie więc w imieniu Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej rozstrzygnięcia dokonał jednoosobowo jeden z jego członków. Jak podkreślił natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 1988 r. (sygn. akt SA/Ka 1187/87), niezgodny z przepisami prawa procesowego lub ustrojowego skład kolegialnego organu administracji powoduje, że decyzję administracyjną, wydaną przez taki skład organu, uznać należy za wydaną z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Jednocześnie w myśl art. 126 k.p.a. do postanowień, od których przysługuje zażalenie, a do takich należy zaskarżone postanowienie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, stosuje się przepisy art. 156 k.p.a. obejmującego swoim zakresem przesłanki stwierdzenia nieważności. Tym samym, skoro zaskarżone postanowienie wydane zostało przez organ kolegialny z pominięciem właściwej formy podjęcia rozstrzygnięcia, a więc uchwały członków organu, stwierdzić należy, iż wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa.

Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zapadło w oparciu o art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.