Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 307/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Specjalista Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2024 r. sprawy ze skargi D.J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 14 lutego 2024 r. nr 1/ZWO/F/24/TS w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie odmowy przeliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 lutego 2024 r. nr 1/ZWO/F/24/TS Komendant Wojewódzki Policji Katowicach (dalej: organ II instancji) roku utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia 3 stycznia 2024 r. Komendanta Powiatowego Policji w M. (dalej organ I instancji) w części dotyczącej odmowy uchylenia decyzji nr [...] z dnia 6 lipca 2021 r., która odmawiała D. J. (dalej: skarżący, strona) przeliczenia i wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy wraz z odsetkami w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Nadto organ II instancji uchylił decyzję nr [...] z dnia 3 stycznia 2024 r. w części dotyczącej odmowy zmiany decyzji nr [...] z dnia 6 lipca 2021 r. - i umorzył postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie jako bezprzedmiotowe, tj. w oparciu o art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) dalej: k.p.a.

Z akt sprawy wynika, że skarżący 28 sierpnia 2017 r. został zwolniony ze służby w Policji a ponieważ nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego i dodatkowego, to został mu za ten urlop wypłacony ekwiwalent pieniężny przy zastosowaniu współczynnika wynikającego z art.115a ustawy o Policji, obowiązującego w dacie zakończenia służby tj. 1/30 miesięcznego uposażenia zasadniczego za każdy dzień niewykorzystanego urlopu.

Skarżący w dniu 22 listopada 2018 r. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w M. z wnioskiem o ponowne ustalenie wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z uwzględnieniem różnicy między kwotą należną a wypłaconą wraz z należnymi odsetkami ustawowymi powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. w sprawie o sygn. akt K 7/15.

Organ I instancji decyzją nr [...] z dnia 6 lipca 2021r., odmówił wypłacenia przeliczenia i wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy wraz z odsetkami stwierdzając, że brak jest podstaw do realizacji przedmiotowego wniosku z uwagi na brak podstaw prawnych do przeliczenia, powołując się m.in. na art.115a ustawy o Policji, w brzmieniu nadanym ustawą o szczególnych rozwiązaniach z dnia 14 sierpnia 2020r (Dz.U 2020 poz.1610) w myśl której ekwiwalent ustala się z zastosowaniem przelicznika w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku. Zdaniem organu skarżącemu nie przysługuje prawo do zakwestionowanego ekwiwalentu w wyższej niż dotychczas wysokości, bowiem nie mają do niego zastosowania przepisy prawa przewidujące inny niż wcześniej zastosowany współczynnik, służący do ustalenia tego ekwiwalentu i dlatego organ I instancji odmówił również zapłaty skarżącemu odsetek.

Od tej decyzji skarżący nie złożył odwołania.

W dniu 20 września 2023 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach wpłynął wniosek skarżącego datowany na dzień 19 września 2023 r., w którym domagał się on uchylenia decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia 6 lipca 2021r., dotyczącej odmowy przeliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe w ilości 39 dni do wysokości 1/21 części miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym wraz z ustawowymi odsetkami.

Skarżący argumentował zasadność swego wniosku naruszeniem przez Komendanta Powiatowego Policji w M., przy wydaniu wyżej przywołanej decyzji, art.115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 171, z późn. zm.), poprzez wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy przy zastosowaniu przelicznika 1/30 oraz naruszeniem art.190 ust. 4 i art. 66 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto strona powoływała się na wyroki sądów administracyjnych, tj. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2020 roku, sygn. akt SA/Kr 614/20 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2022 roku, sygn. akt SA/GI 784/21.

Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach, uwzględniając treść art. 65 § 1 k.p.a., pismem z dnia 26 września 2023 roku przekazał wniosek strony zgodnie z właściwością Komendantowi Powiatowemu Policji w M.

Komendant Powiatowy Policji w M., działając jako organ pierwszej instancji, wszczął w sprawie postępowanie administracyjne zakończone wydaniem w dniu 12 października 2023 r., decyzji nr [...] odmawiającej uchylenia własnej decyzji nr [...] z dnia 6 lipca 2021 r.

Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący w dniu 3 listopada 2023 r. wniósł odwołanie, na skutek którego organ II instancji, decyzją nr [...] z dnia 29 listopada 2023 r. uchylił w całości decyzję Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia 12 października 2023 r. i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W dniu 3 stycznia 2024 r. Komendant Powiatowy Policji w M., po ponownym rozpatrzeniu wniosku strony z dnia 18 września 2023 r., wydał w dniu 3 stycznia 2024 r. decyzję nr [...] w sprawie odmowy uchylenia i zmiany własnej decyzji ostatecznej nr [...] z dnia 6 lipca 2021 r .

Od wyżej wymienionej decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia 3 stycznia 2024 r. skarżący w dniu 19 stycznia 2024 r. wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, które wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 24 stycznia 2024 r.

Skarżący zarzucił organowi I instancji, m.in., iż wydając decyzję w przedmiotowej sprawie, przyjął za podstawę rozstrzygnięcia koncepcję niedopuszczalności uchylenia decyzji związanej, a ponadto - zdaniem odwołującego się - organ I instancji nie uwzględnił treści orzeczeń sądowoadministracyjnych wydanych w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) w sprawach dotyczących wyrównania ekwiwalentów pieniężnych wypłaconych byłym funkcjonariuszom Policji z tytułu niewykorzystanych urlopów. Nadto strona wskazała na brak analizy prawnej i faktycznej organu pierwszej instancji w odniesieniu do alternatywnych stanowisk istniejących na poziomie doktryny w zakresie wzruszalności decyzji administracyjnych oraz na brak odniesienia do zagadnienia stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w trybie art. 156 kpa.

Organ II instancji, po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania wniesionego w dniu 19 stycznia 2024 r. zaskarżoną decyzją nr 1/ZWO/F/24/TS z dnia 14 lutego 2024 r., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia 3 stycznia 2024 r. w części dotyczącej odmowy uchylenia decyzji nr [...] z dnia 6 lipca 2021 r., uchylił decyzję nr [...] z dnia 3 stycznia 2024 r. w części dotyczącej odmowy zmiany decyzji nr [...] z dnia 6 lipca 2021 r. - i umorzył postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie jako bezprzedmiotowe, tj. w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.

Na decyzję nr 1/ZWO/F/24/TS organu II instancji z dnia 14 lutego 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 18 marca 2024 r., za pośrednictwem organu II instancji, odwołanie, (które w istocie, w myśl przepisów art. 50 i nast. p.p.s.a., stanowiło skargę na przedmiotową decyzję).

Skarżący, zakwestionował treść decyzji nr 1/ZWO/F/24/TS organu II instancji z dnia 14 lutego 2024 r., nie formułując jednakże w stosunku do niej w skardze precyzyjnych i konkretnych zarzutów.

Skarżący zarzucił organowi I instancji, iż ten wydając decyzję nr [...] z dnia 6 lipca 2021 r. naruszył treść art. 190 ust.4 Konstytucji RP w związku z art.115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji poprzez przyjęcie w ww. decyzji nr [...], iż nie ma podstaw prawnych do przeliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego wypłaconego skarżącemu przy zwolnieniu ze służby w związku z niewykorzystaniem przez niego urlopu wypoczynkowego.

Ponadto skarżący przywołał w skardze wyroki sądów administracyjnych, które jego zdaniem potwierdzają zasadność dochodzonych przez skarżącego roszczeń (wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 września 2020 roku, sygn. akt III SA/Kr 614/20, wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 stycznia 2020 roku, sygn. akt SA/Kr 1246/19, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2022 roku, sygn. akt III SA/GI 784/21).

Zdaniem skarżącego organ naruszył art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy o Policji w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K. 7/15 przez co zostałem pozbawiony należnych mi z mocy prawa świadczeń w zakresie ustalenia właściwej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, a także art. 66 ust. 2 Konstytucji RP przez działanie uniemożliwiające realizację gwarantowanego prawa do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania, pod pretekstem konieczności stosowania ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych o zmianie ustawy o służbie więziennej oraz niektórych innych ustaw, z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł między innymi że zaskarżona decyzja została podjęta w opozycji do jednolitego orzecznictwa NSA i wojewódzkich sadów administracyjnych.

Skarżący wskazał, że prawo do dochodzonych przez niego roszczeń potwierdzają liczne wyroki sądowe, w podobnych sprawach.

W związku z powyższym biorąc pod uwagę ugruntowane orzecznictwo w tym zakresie skarżący wniósł o uchylenie lub zmianę decyzji Nr [...] z dnia 6 lipca 2021 roku w przedmiocie odmowy przeliczenia i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe bądź stwierdzenie jej nieważności.

Nadto skarżący zwrócił uwagę, że sytuacja opisana w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/GI 784/21, jest analogiczna do jego sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto organ II instancji stwierdził że skarżącemu nie przysługuje prawo do wypłaty ekwiwalentu wysokości wyższej, niż już przez niego otrzymana w związku z zakończeniem służby a organ nie ma podstaw prawnych do przeliczenia ekwiwalentu w inny niż dotychczas sposób.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarżący opierał swe żądanie wypłacenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w uzupełniającej wysokości na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15; ogłoszony w dniu 6 listopada 2018 r. w Dz.U. z 2018 r. poz. 2102). W wyroku tym Trybunał stwierdził, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.

Przepis art. 115a ustawy o Policji, będący przedmiotem powyższego wyroku stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Przepis ten wprowadzony został w życie ustawą z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy - Prawo bankowe, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1084) i obowiązywał od dnia 19 października 2001 r.

Skutkiem wyroku Trybunału była utrata z dniem 6 listopada 2018 r. (data publikacji w dzienniku urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Przepis ten nie został zatem wyeliminowany z systemu prawnego w całości.

Sąd zauważył, że decyzją z dnia 6 lipca 2021 r. organ I instancji odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Natomiast skarżący nie wniósł odwołania od tej decyzji, w związku z czym stała się ona ostateczna. Z kolei w aktualnym wniosku z 20 września 2023 r. skarżący ponownie wniósł o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. W skardze (odwołaniu) od decyzji odmawiającej uchylenia decyzji nr [...] z dnia 6 lipca 2021 r. oraz uchylającej zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia 3 stycznia 2024 r. w części dotyczącej odmowy zmiany decyzji nr [...] z dnia 6 lipca 2021 r.

Skarżący odwołał się w skardze m.in. do orzecznictwa sądów administracyjnych, w których zobowiązano organy Policji do wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

Należy w tym miejscu zauważyć, że rzeczywiście w całym szeregu spraw zainicjowanych skargami na decyzje organów Policji odmawiające wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy – z powołaniem się na art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1610), zwanej dalej "ustawą o szczególnych rozwiązaniach", a zatem rozstrzygnięć takich jak ww. decyzja z 6 lipca 2021 r. wydana w stosunku do skarżącego, który nie skorzystał z trybu zaskarżenia, zarówno tutejszy Sąd, jak i inne sądy administracyjne uchylały te decyzje, zaś Naczelny Sąd Administracyjny oddalał skargi kasacyjne komendantów wojewódzkich Policji, przyjmując, że wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, w związku z art. 115a ustawy o Policji wskazuje, że nie można przyjąć, aby art. 9 ust. 1 ww. ustawy stanowił przeszkodę do stosowania art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r. nadanym ustawą nowelizującą, do stanów faktycznych zaistniałych przed tym dniem. Stanowisko takie argumentuje się m.in. tym, że: "(...) Biorąc pod uwagę, iż przed dniem 6 listopada 2018 r. do ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop miały zastosowanie różne zasady – odmienne przed dniem i po dniu 19 października 2001 r., treść zdania drugiego art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, nie budzi wątpliwości z językowego, aksjologicznego (celowościowego) i systemowego punktu widzenia, jeśli będzie odczytywana jako norma nakazująca stosowanie odmiennych - ze względu na wymiar urlopu w różnych okresach obowiązywania ustawy o Policji – zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Okoliczność, że od 1 października 2020 r. istnieje w polskim porządku prawnym norma zawarta w art. 115a ustawy o Policji (art. 1 pkt 16 ustawy o szczególnych rozwiązaniach zgodnie z którym ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym) nie ma wpływu na charakter tych zasad. Regulacja ta określająca sposób obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop jest niewątpliwie skorelowana z zasadami ustalania tej należności pieniężnej obowiązującymi od dnia 19 października 2001 r. i ułatwia proces ich obliczania od dnia 1 października 2020 r., a także – zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w sprawach "dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r.". Brak objęcia zakresem obecnej treści art. 115a ustawy o Policji pozostałego okresu obowiązujących od dnia 19 października 2001 r. zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, a także treść zdania trzeciego art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, zgodnie z którym przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r., nie wyłączają tych zasad, nie mogą też czynić niewykonalnym prawa do ekwiwalentu ustalanego według tych zasad, tak jak brak analogicznej regulacji nie uniemożliwiał obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop przed dniem 19 października 2001 r. Wysokość tego ekwiwalentu obliczana z uwzględnieniem zasad obowiązujących od dnia 19 października 2001 r. powinna uwzględniać ustawowy wymiar 26 dni kalendarzowych urlopu od tego dnia, a także istotę corocznego płatnego urlopu i istotę ekwiwalentności, tj. okoliczności, które akcentował Trybunał Konstytucyjny w motywach wyroku z dnia 30 października 2018 r. sygn. K 7/15 stwierdzając, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Przyjęcie w art. 115a ustawy o Policji wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności za jeden dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia "istoty" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji" (por. przykładowo wyroki NSA z 12 grudnia 2023 r., sygn. III OSK 6071/21, z 31 stycznia 2024 r., sygn. III OSK 898/22, z 24 maja 2024 r., sygn. III OSK 905/23).

Organ, wydając zaskarżoną decyzję z 14 lutego 2024 r. działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa i wziął pod rozwagę zarówno art. 154 k.p.a., jak i art. 155 k.p.a. Lecz Sąd zauważył, że organy rozstrzygały przedmiotową sprawę w trybie art. 154 kpa.

Jednakże zdaniem Sądu na gruncie rozpatrywanej sprawy zastosowanie może mieć art. 155 k.p.a. Postępowanie wszczęte i prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie zmierza do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz do zbadania, czy zachodzą przesłanki przemawiające za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem o zmianę lub uchylenie decyzji, prowadzonym na podstawie ww. przepisu. Jest postępowaniem nadzwyczajnym, odrębnym od postępowania zwykłego i stanowi odstępstwo od ww. zasady trwałości decyzji ostatecznych, uregulowanej w art. 16 k.p.a. Celem tego postępowania nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 155 k.p.a. - ustalenie, czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz czy nie sprzeciwia się temu przepis szczególny.

Z wykładni gramatycznej art. 155 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji,

2) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji,

3) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony.

Przedmiotem postępowania określonego w art. 155 k.p.a. jest zatem stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Tylko wówczas, gdy organ administracji publicznej ustali istnienie tych przesłanek, może uchylić lub zmienić dotychczasową decyzję ostateczną.

Skarżący w sposób jednoznaczny w ww. wniosku wyraził zgodę na uchylenie lub zmianę ww. ostatecznej decyzji, na mocy której nabył prawo, zaś przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, więc pierwszy i drugi warunek do zastosowania trybu z art. 155 k.p.a. należało uznać za spełniony.

Pozostało więc organowi rozważyć istnienia jednej z ww. przesłanek – interesu społecznego.

Sąd wskazuje ponadto, że w judykaturze utrwalony jest pogląd, że postępowania w trybie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2007r. sygn. akt I OSK 586/06, LEX nr 320845). Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest ustalenie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Nie zmierza ono do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej. W żadnym razie nie można w tym trybie rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory (por. wyrok NSA z 25 listopada 2010r. sygn. akt II OSK 1810/09, LEX nr 746810).

Sąd podkreśla, że postępowanie mogło być prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a., a nie na podstawie art. 154 k.p.a. Uzasadniała to literalna wykładnia art. 155 k.p.a. W doktrynie jednoznacznie przyjmuje się, o czym mowa wyżej, że przyjęty w przepisach art. 154 i art. 155 k.p.a. podział decyzji ostatecznych na decyzje, na mocy których żadna ze stron nie nabyła prawa, oraz decyzje, na mocy których strona nabyła prawo, wyklucza istnienie sytuacji, w których właściwy organ administracji publicznej byłby uprawniony do alternatywnego zastosowania jednego z wymienionych przepisów w celu uchylenia lub zmiany decyzji dotychczasowej (A. Wróbel w komentarzu aktualizowanym do Kodeksu postępowania administracyjnego autorstwa M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, opublikowany LEX/el. 2024). Organ administracyjny decyduje, który z ww. przepisów może zastosować: art. 154 czy art. 155 k.p.a.

W związku z powyższym Sąd uznał że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy Policji uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną, stosując tryb z art. 155 k.p.a. i stosownie do art. 153 p.p.s.a, w szczególności mając na względzie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji (policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby, przyznany za pracę ponad wymiar, otrzymuje ekwiwalent pieniężny) i dokonają wyliczenia i wypłaty skarżącemu części należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP (pracownikowi przysługuje prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów oraz maksymalnych norm czasu pracy) i stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z 23 lutego 2010 r., sygn. K 1/08 (OTK ZU nr 2/A/2010, poz. 14), zgodnie z którym prawo to gwarantowane jest w art. 66 ust. 2 Konstytucji w sposób bezwarunkowy, a rekompensata pieniężna za niewykorzystany (płatny) urlop stanowi konieczny substytut otrzymywany w miejsce niewykorzystanego urlopu.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję jak w sentencji wyroku.