Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1078/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w całości
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1, art. 18 ust. 2, art. 40 ust. 1, art. 41
journal: Dz.U. 2023 poz 40
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Miedźna z dnia 7 lipca 2023 r. nr LXIV/440/2023 w przedmiocie określenia zasad, sposobu i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.


UZASADNIENIE

Rada Gminy Miedźna, zaskarżoną uchwałą, Nr LXIV/440/2023, z dnia 7 lipca 2023 r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm., dalej: u.s.g.) oraz art. 59 ust. 1 , 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1270., dalej: u.f.p.) określiła szczegółowe zasady, sposób i tryb umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności pieniężnych przypadających Gminie Miedźna lub jego jednostkom organizacyjnym, mających charakter cywilnoprawny oraz określiła warunki dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną, a także wskazała organy i osoby uprawnione do udzielania tych ulg.

Na powyższą uchwałę, Wojewoda Śląski (dalej: organ nadzoru), działając na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się stwierdzenia nieważności uchwały w całości jako sprzecznej z art. 59 ust. 2 u.f.p. w zw. z art. 7 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. ( Dz.U. z 1997 r., Nr 78, poz. 583 ze zm.)

W skardze, organ nadzoru wskazał, że postanowienia zawarte w zaskarżonej uchwale w sposób istotny naruszają przepisy ustawy o finansach publicznych, powodując jej wadliwość w stopniu uzasadniającym konieczność całkowitego jej wyeliminowania z obiegu prawnego.

Przypomniał, że przepis delegacyjny, tj. art. 59 ust. 2 u.f.p., którego treść przytoczył, upoważnia radę gminy do podjęcia uchwały, która stanowi akt prawa miejscowego (por. art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym).

Oznacza to, że organ wykonujący kompetencję prawodawcy zawartą w upoważnieniu ustawowym obowiązany jest działać ściśle w granicach tego upoważnienia. Z konstytucyjnej zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP) wynika, że zadania i kompetencje, sposób ich wykonania oraz więzi między podmiotami administracji publicznej są uregulowane prawnie. Przekroczenie kompetencji lub jej niewypełnienie przez radę przy podejmowaniu uchwały powinno być traktowane jako istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością uchwały odpowiednio w zakresie, w którym przekroczono przyznane kompetencje albo w całości.

W ocenie organu nadzoru analizowana uchwała nie zawiera elementu obligatoryjnego, tj. nie określa sposobu udzielania ulg.

W przepisie art. 59 ust. 2 ustawy wskazano, że organ stanowiący ma określić szczegółowe zasady, sposób i tryb udzielania ulg, o których mowa w ust. 1. Przez "zasady" należy rozumieć "reguły, normy postępowania" (Sobol E. (red.); Mały słownik języka polskiego. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999 r., s. 1123), "sposób" rozumiany jest jako "określona metoda, forma wykonania, ujęcia czegoś; maniera, styl" (Sobol E. (red.); Mały słownik..., s. 870), natomiast "tryb"; to "ustalony porządek, zwyczaj załatwiania określonych spraw, metoda postępowania, sposób, system" (Sobol E. (red.); Mały słownik. 954).

Z powyższego wynika, że zasady udzielania ulg to pewne ogólne reguły ich przyznawania, tryb ich udzielania oznacza konieczność uregulowania procedury, sekwencji zdarzeń, która prowadzi do udzielenia ulg, natomiast sposób ich udzielenia to forma rozstrzygnięcia lub załatwienia sprawy (np. w drodze porozumienia, ugody, jednostronnego oświadczenia woli). Sposób odnosi się do sposobu złożenia oświadczeń woli przez wierzyciela i dłużnika (sposób rozstrzygnięcia w zakresie udzielenia ulgi). Należy przy tym pamiętać, że w zakresie sposobu udzielania ulg z uwagi na cywilnoprawny charakter należności zastosowanie znajdują wyłącznie reguły przewidziane w przepisach prawa cywilnego. Z uwagi na wymóg wywołania przez ulgę skuteczności wygaśnięcia lub zmiany stosunku cywilnoprawnego łączącego strony uchwała nie może w tym zakresie zmieniać regulacji przewidzianych w Kodeksie cywilnym (por. Majka P. [w:] Ofiarski Z. (red.). Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, wyd. II, opubl. WKP 2020).

W zaskarżonej uchwale określono zasady oraz tryb udzielania ulg, o których mowa w art. 59 ust. 1 ustawy. Uchwała nie zawiera natomiast sposobu udzielania tych ulg, tj. sposobu rozstrzygnięcia o udzieleniu ulgi, inaczej sposobu złożenia oświadczeń woli w tym przedmiocie, co oznacza, że Rada nie wypełniła upoważnienia ustawowego. Stanowi to pominięcie uchwałodawcze będące istotnym naruszeniem prawa, tj. art. 59 ust. 2 ustawy w zw. z art. 7 Konstytucji RP, które daje podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały w całości.

Niezależnie od powyższego, organ nadzoru zauważył, że zaskarżona uchwała zawiera również inne wady prawne.

Organ nadzoru wskazał, że Rada w sposób nieprawidłowy określiła przesłanki umarzania z urzędu należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny. W § 4 uchwały Rada przyjęła: Należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny mogą być umarzane z urzędu, w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych wart. 56 ust. 1 i art. 59 ust. 1,2,3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Tymczasem z art. 59 ust. 3 u.f.p. wynika, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może, w drodze uchwały, postanowić o stosowaniu z urzędu ulg, o których mowa w ust. 1, w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 56 ust. 1. Z powyższego wynika, że stosowanie ulg z urzędu możliwe jest tylko w przypadkach określonych w art. 56 ust. 1 ustawy. Rada zatem w sposób nieprawidłowy wskazała w § 4 uchwały na możliwość umarzania z urzędu należności w przypadkach określonych w art. 59 ust. 1, 2, 3 ustawy. W art. 59 ust. 1 ustawy mowa jest o przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym. Przesłanka interesu publicznego wymieniona jest w art. 56 ust. 1 pkt 5 u.f.p. i Rada zdecydowała już o jej stosowaniu przy umarzaniu należności z urzędu odwołując się w § 4 uchwały do art. 56 ust. 1 u.f.p.. Natomiast ważny interes dłużnika nie może stanowić stosowania ulg z urzędu, bowiem nie jest wymieniony w art. 56 ust. 1 u.f.p., do którego odwołuje się art. 59 ust. 3 u.f.p.. Z kolei regulacje przepisów art. 59 ust. 2 i 3 nie określają przesłanek stosowania ulg, zatem odwołanie się do nich w § 4 uchwały jest bezprzedmiotowe.

Dokonywanie zmian w przepisach ustawowych i regulowanie niektórych kwestii w sposób odmienny niż w ustawie należy ocenić jako sprzeczne z prawem i naruszające powszechnie obowiązujący porządek prawny. Takie działanie oznacza bowiem modyfikację przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu, co możliwe jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego. Tym samym § 4 uchwały w zakresie zwrotu "i art. 59 ust. 1, 2, 3" musi być oceniony jako naruszenie art. 59 ust. 2 i 3 ustawy.

Dalej, organ nadzoru wskazał, że w części postanowień uchwały Rada przekroczyła przyznane jej kompetencje.

W szczególności, unormowania § 5 ust. 9 uchwały odnoszą się do następstw niedochowania zasad udzielonej ulgi w postaci odroczenia terminu płatności oraz rozłożenia na raty należności, co stanowi wykroczenie poza delegację ustawową zawartą w art. 59 ust. 2 u.f.p.

Ponadto, organ zarzucił, że regulacja przyjęta w treści § 10 uchwały wraz z załącznikiem do uchwały stanowi naruszenie art. 59 ust. 2 u.f.p. w zw. z art. 7 Konstytucji RP, bowiem z treści art. 59 ust. 1, 2 i 3 u.f.p. nie wynika kompetencja organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do nakładania na podmioty uprawnione do udzielania ulg obowiązku składania okresowych sprawozdań w zakresie przyznanych ulg. Kompetencja ta nie wynika również z przepisów u.s.g.

W ocenie organu nadzoru, § 2 pkt 2, 4, 5, 6 uchwały jest również sprzeczny z art. 59 ust. 2 u.f.p. w związku z art. 7 Konstytucji RP, bowiem organ uchwałodawczy nie dysponuje uprawnieniem do zdefiniowania określonych tam pojęć.

Ustawa o finansach publicznych jako akt prawny zawierający delegację dla podjęcia przedmiotowej uchwały, posługuje się pojęciem należności (np. art. 34 ust. 1 pkt 8, art. 59 ust. 1 ustawy), ważnego interesu dłużnika (np. art. 57 pkt 1 ustawy) oraz pojęciem zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą (art. 64 ust. 2 ustawy - w miejsce podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) przy czym ich nie definiuje. Organ uchwałodawczy jednostki samorządu terytorialnego w takiej sytuacji nie jest uprawniony do nadawania znaczenia pojęciu; "należność", "ważny interes dłużnika", "podmiot prowadzący działalność gospodarczą" bez wyraźnej delegacji ustawowej, a jak wynika z art. 59 ust. 2 i ust. 3 ustawy takie prawo nie zostało dane organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego.

Odnośnie pojęcia "jednostek organizacyjnych", organ wskazał, że z art. 59 ust. 1 ustawy wynika, że znajduje on zastosowanie do należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym, które przypadają jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom organizacyjnym wymienionym w art. 9 pkt 3, pkt 4 i pkt 13 ustawy. Przyjąć zatem należy, że przez jednostki organizacyjne należy rozumieć: jednostki budżetowe, samorządowe zakłady budżetowe oraz samorządowe instytucje kultury. Skoro więc ustawodawca wyjaśnił znaczenie wyrażenia "jednostka organizacyjna", to Rada nie była uprawniona do zamieszczania w kontrolowanej uchwale definicji legalnej tego pojęcia tym bardziej, że w przyjętej definicji pominęła samorządowe zakłady budżetowe, a zatem dokonała nieuprawnionej modyfikacji ww. przepisów ustawy.

Poza delegację wykracza również § 3 uchwały, bowiem zakres przedmiotowy uchwały wyznaczył sam ustawodawca w art. 59 ust. 2 w zw. z ust. 1 uu.f.p. Zakresem tym objęte są "należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom organizacyjnym wymienionym w art. 9 pkt 3, 4 i 13". Ponadto w art. 59 ust. 4 u.f.p. zastrzeżono, że Do należności cywilnoprawnych powstałych w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego ustawami stosuje się przepisy art. 55-58, z tym że uprawnienia kierownika państwowej jednostki budżetowej przysługują zarządowi jednostki samorządu terytorialnego. Rada nie jest uprawniona do modyfikacji powyższych przepisów.

W ocenie organu nadzoru. Rada Gminy Bestwina nie wypełniła prawidłowo upoważnienia ustawowego, co stanowi istotne naruszenie prawa i powoduje konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Upływ ustawowego terminu określonego w art. 91 ust. 1 u.s.g. uniemożliwił organowi nadzoru wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego, co uczyniło wniesienie skargi uzasadnionym i koniecznym.

W odpowiedzi na skargę, Wójt Gminy Miedźna, uznając zarzuty Wojewody za zasadne, wskazał, że zaskarżona uchwała została poprawiona, przesłana do zaopiniowania przez właściwy organ i na sesji 28 listopada 2023 r. przyjęta przez Radę Gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 2492 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2023 r., poz. 16435 z późn.zm, dalej: p.p.s.a.), w tym także na akty uchwalane przez organy stanowiące gmin.

Na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, Sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Odnośnie aktów organów gmin, przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 zd. pierwsze u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Jednak nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego (art. 94 ust. 1 u.s.g.). Na podstawie argumentacji a contrario do postanowień art. 91 ust. 4 u.s.g., stanowiącego, iż w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że wydano je z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" uchwałą lub zarządzeniem organu gminy oznacza ich nieważność (por. T. Woś (w:) T. Woś., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012 r., s. 761-762).

Przedmiotem skargi i kontrolą Sądu objęta została uchwała Rady Gminy Miedźna, Nr LXIV/440/2023, w sprawie określenia szczegółowych zasad, sposobu i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności pieniężnych przypadających Gminie Miedźna lub jego jednostkom organizacyjnym, mającym charakter cywilnoprawny oraz określania warunków dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną, a także wskazania organów i osób uprawnionych do udzielania tych ulg.

W podstawie prawnej uchwały powołano art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 u.s.g. oraz art. 59 ust. 1 , 2 i 3 u.f.p.

Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od doręczenia uchwały lub zarządzenia. W przedmiotowej sprawie, w ustawowym terminie organ nadzoru nie podjął czynności nadzorczych zmierzających do stwierdzenia nieważności przepisów uchwały, które weszły w życie i były stosowane. Organ nadzoru zaskarżył sporną uchwałę do sądu administracyjnego w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g.

Uchwały organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia takiego faktu jest uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Ani przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym nie wprowadzają innych kryteriów oceny sądu niż zgodność zaskarżonego aktu organu gminy z przepisami prawa. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał.

W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Zatem sprzeczność uchwały (zarządzenia) z prawem musi być oczywista i bezpośrednia (por: wyrok WSA w Warszawie z 21 marca.2007, sygn. IV SA/Wa 2296/06, LEX nr 320813).

Poza sporem jest, że w niniejszej sprawie, Rada Gminy Miedźna uznała za zasadne zarzuty Wojewody zawarte w skardze i podjęła nową uchwałę z uwzględnieniem uwag organu nadzoru.

Sąd z urzędu stwierdził, że nowa uchwała z 28 listopada 2023 r. weszła w życie po upływie 14 dnia od daty ogłoszenia jej w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z 11 grudnia 2023 r.

Należy zatem stwierdzić, że zaskarżone przepisy spornej uchwały z 7 lipca 2023 r. już nie obowiązują z mocą ex nunc, natomiast stwierdzenie ich nieważności eliminuje je z obrotu z mocą ex tunc. Wejście w życie nowej uchwały nie powoduje więc bezprzedmiotowości postępowania, bowiem skutki stwierdzenia nieważności uchwały polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty podjęcia są dalej idące, niż utrata mocy zaskarżonej uchwały.

Sąd posiada uprawnienia do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, a więc orzeczenia o jego wadliwości od chwili jego podjęcia (ex tunc). Wówczas uchwałę tę należy traktować tak jakby nigdy nie została podjęta, co może mieć istotne znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie tego aktu.

Organ nadzoru kwestionując w całości uregulowania uchwały uznał, że jej postanowienia w istotny sposób naruszają prawo, co czyni uzasadnionym wniosek o stwierdzenie ich nieważności. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela to stanowisko, zaaprobowane również przez Radę Gminy czemu dała wyraz w odpowiedzi na skargę.

Wskazać należy, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego są źródłami prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Stosownie do treści art. 94 Konstytucji RP, akty prawa miejscowego uchwalane przez organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, są ustanawiane na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Powyższe oznacza, że materia prawa miejscowego nie może wykraczać poza zakres upoważnienia ustawowego i musi być zgodna z treścią przepisów ustawy upoważniającej oraz pozostawać w zgodzie z treścią innych ustaw i przepisów wykonawczych. Materia prawa miejscowego może jedynie uzupełniać regulacje ustawowe wyłącznie w kwestiach wyraźnie wskazanych w upoważnieniu. Przekroczenie granic zakresu upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego, zawsze stanowi istotne naruszenie prawa, nawet wówczas, gdy jest wynikiem błędnej wykładni przepisu upoważniającego lub dążeniem organu stanowiącego do osiągnięcia rezultatów moralnie (społecznie) uzasadnionych.

Odnosząc się do zarzutu, że Rada Gminy Miedźna w sposób nieprawidłowy wykonała delegację zawartą w art. 59 ust. 2 u.s.g., Sąd podziela obszerną argumentacją organu nadzoru przedstawioną w skardze.

Skoro Rada Gminy postanowiła uwzględnić zarzuty Wojewody, czemu dała wyraz w nowej uchwale z 28 listopada 2023 r., pozostaje do rozważenia zasadność wniosku Wojewody o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały z 7 lipca 2023 r.

Sąd podziela stanowisko Wojewody, że stwierdzone naruszenia prawa przez Radę Gminy, przejawiające się przekroczeniem norm kompetencyjnych przewidzianych ustawą, stanowią istotne naruszenie prawa, będące podstawą dla stwierdzenia nieważności spornej uchwały w całości. Zaskarżona uchwała wprawdzie utraciła swój byt, ale jak już wcześniej zaznaczono ze skutkiem ex nunc. Tymczasem w okresie od wejścia w życie poprzedniej, zaskarżonej uchwały do czasu wejścia w życie nowej uchwały zakwestionowane regulacje obowiązywały i wywoływały wynikające z jej treści skutki.

Należy zatem wskazać, że stwierdzenie nieważności uchwały powoduje, że takie orzeczenie ma skutek prawny ex tunc. Jednoznacznego zaznaczenia wymaga, że wyeliminowanie uchwały zgodnie z kierunkiem skargi nie przesądza o jej bezprzedmiotowości. Jak już wskazano inne są bowiem skutki prawne, jakie niesie ze sobą uchylenie (bądź ewentualnie zmiana) uchwały i stwierdzenie jej nieważności. Mianowicie, uchylenie (zmiana) uchwały wywołuje skutki od daty uchwalenia, na przyszłość - ex nunc, pozostawiając w mocy skutki powstałe na podstawie uchylonej (lub zmienionej) uchwały, natomiast stwierdzenie jej nieważności wywołuje skutki dalej idące i sięga wstecz, aż do daty jej podjęcia - ex tunc, co oznacza, że taki akt prawny od samego początku nie mógł skutecznie kształtować praw i obowiązków jego adresatów.

Zaskarżona uchwała przed wejściem w życie nowej uchwały miała pełne zastosowanie do stanów faktycznych zaistniałych w czasie jej obowiązywania. Dopiero stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały wywołuje skutek od dnia chwili jej podjęcia. (por. m.in. wyrok NSA z 9 października 2019r., sygn. II OSK 2554/18). Ma to swoje znaczenie dla czynności prawnych podjętych na jej podstawie. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała mogła być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę (por. uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 1994 r., sygn. W 5/94, a także wyroki NSA z dnia 4 sierpnia 2005 r., sygn. OSK 1290/04; z dnia 27 września 2007 r., sygn. II OSK 1046/07; z dnia 1 września 2010 r., sygn. I OSK 368/10 oraz z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1783/10).

W konsekwencji uchwalenie nowej uchwały po wniesieniu skargi i przed wydaniem wyroku w sprawie nie czyniło bezprzedmiotowym rozpoznania wniesionej skargi.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając w oparciu o art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

-----------------------

46