Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 798/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2025-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 21, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2024 poz 323
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 63 ust. 1, ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2023 poz 1429
law: Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
article: art. 3, art. 4, art. 5 pkt 1, pkt 1a
journal: Dz.U. 2021 poz 573
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art, 107 § 3
journal: Dz.U. 2024 poz 572
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. c
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 16 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Asesor WSA Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 18 września 2024 roku nr KO.4111.174.2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Kutno z dnia 1 sierpnia 2024 roku, nr MOPS.RA.5102.004137.2024. dc


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 18 września 2024 r. znak: KO.4111.174.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach po rozpatrzeniu odwołania M. H. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 323 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.ś.r." w zw. z art. 63 ust. 2, ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.ś.w." utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kutno z 1 sierpnia 2024 r., znak: MOPS.RA.5102.004137.2024 wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1b u.ś.r. i art. 61 ust. 1 – ust. 3 u.ś.w. oraz art. 104 k.p.a. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na A. S..

Z akt sprawy wynika, że 2 lipca 2024 r. M. H. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką A. S.. Do wniosku dołączyła m.in. orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z 11 czerwca 2024 r., nr [...] z treści którego wynika, że A. S. jest niezdolna do samodzielnej egzystencji do 30 września 2026 r., data powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji: trwa, oświadczenie oraz zaświadczenie o stanie zdrowia.

Z treści wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca zamieszkuje wraz z matką oraz synem J.. Matka skarżącej choruje na raka szyjki macicy, niedrożność mechaniczną jelit, przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, nerwice depresyjno-lękową. Jest pod stałą opieką Hospicjum domowego. Nigdy nie korzystała z pomocy w formie usług opiekuńczych. Skarżąca opiekuje się matką codziennie, jest to opieka całodobowa w zależności od sytuacji i potrzeb matki. Czynności jakie wykonuje przy matce to: mycie, czesanie, przygotowanie i podawanie posiłków. Matka skarżącej nie jest w stanie poruszać sie samodzielnie. Wizyty lekarskie umawiane są w razie konieczności i co 3 miesiące w Ł.. Najczęściej są to teleporady lub wizyty domowe. Skarżąca nigdy nie podejmowała zatrudnienia, ponieważ od ok. 5 lat opiekuje się matką, której stan zdrowia nie pozwala na samodzielne funkcjonowanie.

Przywołaną na wstępie decyzją organ I instancji odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyjaśniając, że nie ma zastosowania art. 63 ust.3 u.ś.w., bowiem świadczenie zostało przyznane na podstawie orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS i w kontynuacji poprzedniego orzeczenia Lekarz Orzecznik ZUS 11 czerwca 2024 r. wydał nowe orzeczenie, z którego wynika, że jest niezdolna do samodzielnej egzystencji do 30 września 2026 r. W ocenie organu ww. przepis dotyczy orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego w trybie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 44 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.r.z.s.", nie ma więc zastosowania w odniesieniu do orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji wydanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a więc do orzeczenia, jakim legitymuje się A. S..

Od ww. decyzji odwołanie wniosła M. H. wskazując, że niezdolność do samodzielnej egzystencji u jej matki powstała w 2007 r. Opisała stan zdrowia matki i zakres czynności wykonywanych przy niej w związku z wykonywaną opieką.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ na wstępie wyjaśnił, że 1 stycznia 2024 r. weszła w życie u.ś.w., która wprowadziła nowe zasady związane z ustalaniem prawa m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego.

Przywołując treść art. 43, art. 63 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 u.ś.w. oraz art. 17 ust. 1 u.ś.r. wyjaśniło, że M. H. decyzją Kolegium z 10 sierpnia 2022 r. znak: KO.4111.214.2022 miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawną matką A. S. na okres od 1 czerwca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r. Świadczenie zostało przyznane na podstawie orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z 30 maja 2022 r., z którego wynika, że A. S. jest niezdolna do samodzielnej egzystencji do 30 czerwca 2024 r. W ocenie Kolegium nie ma zastosowania art. 63 ust. 3 u.ś.w., bowiem prawo do świadczenia pielęgnacyjnego było przyznane w oparciu o orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS i w kontynuacji strona przedstawiła nowe orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS. Natomiast jak wynika z ww. warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. W uznaniu Kolegium chodzi tutaj o wydanie orzeczenia w trybie przepisów u.r.z.s. natomiast posiadane przez A. S. orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS nie jest orzeczeniem wydanym na podstawie ww. przepisów. W konsekwencji brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką na tzw. "starych" zasadach w myśl art. 63 ust. 3 u.ś.w.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. H. zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji zarzucając naruszenie:

1. art. 63 ust. 2 i 3 u.ś.w. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca nie spełniła przesłanek ustawowych do nabycia świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na nieprzedłożenie orzeczenia o niepełnosprawności wydanego w trybie u.r.z.s. i uznanie za niewypełnienie przesłanki do przyznania ww. świadczenia przez przedłożenie organowi orzeczenia Lekarza Orzecznika o niezdolności do samodzielnej egzystencji;

2. art. art. 3 pkt 21 u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie definicji znacznego stopnia niepełnosprawności, który zgodnie z ww. przepisem definiuje m.in. jako niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych łub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że na gruncie art. 17 ust. 1 u.ś.r. zarówno w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. i od 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ustawodawca nie uzależnił uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jedynie w sytuacji, gdy osoba wymagająca opieki posiada wyłącznie orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności stwierdzone na podstawie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Takiego doprecyzowania brak również w art. 63 u.ś.w. Ustawodawca mając na uwadze fakt, że funkcjonują różne dokumenty, które potwierdzają stan zdrowia, przedstawił w art. 3 pkt 21 u.ś.r. definicję znacznego stopnia niepełnosprawności.

Zdaniem skarżącej jej matka legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji (orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), tym samym należy uznać, że posiada ona znaczny stopień niepełnosprawności, o którym mowa w u.ś.r. Opieka nad osobą niepełnosprawną w tym przypadku umożliwia uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Interpretacja literalna przepisu art. 63 u.ś.w. nie powinna być stosowana w oderwaniu od treści art. 3 pkt 21 u.ś.r. Złożenie wniosku do powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności (PZON) lub organu emerytalnego (ZUS, KRUS) o wydanie nowego orzeczenia dla osoby nad którą sprawowana jest opieka powinno nastąpić w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia. Ponadto ustawodawca nie miał na celu stawiać w gorszej sytuacji osoby, której orzeczenie było wydane na czas określony.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z 18 września 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kutno z 1 sierpnia 2024 r., odmawiającą przyznania skarżącej M. H. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką A. S., legitymującą się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z 11 czerwca 2024 r., nr [...] z treści którego wynika, że A. S. jest niezdolna do samodzielnej egzystencji do 30 września 2026 r.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia wyeliminowanie obydwu tych decyzji z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawę decyzji odmownej organów obydwu instancji stanowiły przepisy art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) [dalej: ustawa o ,świadczeniach rodzinnych] w nowym brzmieniu, obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. (Dz.U. z 2024 r., poz. 323) oraz art. 63 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1429) [dalej: ustawa o świadczeniu wspierającym].

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. (zob. art. 43 pkt 4 lit. a ustawy z 7 lipca 2023 r. - Dz.U. z 2023 r., poz. 1429, zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2024 r.) stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2023 r. poz. 2809) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,

3) opiekunowi faktycznemu dziecka,

4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego

- jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W art. 63 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym prawodawca doprecyzował brzmienie art. 63 ust. 1 tej ustawy stanowiąc, że osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.

Nadto, w myśl art. 63 ust. 3 u.ś.w. osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności.

W niniejszej sprawie w istocie nie jest kwestionowany przez Kolegium fakt spełnienia przez skarżącą przesłanek z przepisu art. 63. ust. 1 u.ś.w. i takie stanowisko sąd podziela.

Jednakże zdaniem Kolegium przepis art. 63 ust. 3 u.ś.w. nie ma zastosowania do orzeczeń o niezdolności do samodzielnej egzystencji wydawanego przez Zakłady Ubezpieczeń Społecznych, a tym samym nie jest możliwe przyznanie wnioskowanego świadczenia, skoro matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS wydanym w kontynuacji orzeczenia stanowiącego podstawę dotychczas pobieranego świadczenia.

Z tym stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 14 listopada 2022 r. I OPS 2/22 stwierdził, że stopnie niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany i lekki) rozróżnione zostały w art. 3 i 4 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573). Orzeczenia w przedmiocie niepełnosprawności wydawane są przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, powoływane zgodnie z przepisami wymienionej wyżej ustawy. Z orzeczeniami tych zespołów o znacznym stopniu niepełnosprawności zrównane są orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS, o jakich mowa w art. 5 pkt 1 i 1a tej ustawy, (...) legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oznacza legitymowanie się orzeczeniem wydanym przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w przewidzianym przez prawo trybie lub orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS zrównanym z takim orzeczeniem właściwego zespołu.

Przypomnieć należy, że ustawodawca, w art. 3 pkt 21 u.ś.r. zrównał orzeczenia zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności z orzeczeniami Lekarza Orzecznika ZUS wskazując, że osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności to m.in. osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (pkt a), a także osoba legitymująca się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji orzeczonej na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników (pkt e).

Powyżej wskazane orzeczenia stanowiły i, wobec brak zmian legislacyjnych w tym zakresie, stanowią podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przewidzianego art. 17 ust. 1 u.ś.r. Ponadto ustawodawca zarówno w treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. jak i art. 63 ust. 3 u.ś.w. posługuje się tożsamym pojęciem orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, przez które należy rozumieć wszystkie orzeczenia potwierdzające znaczny stopień niepełnosprawności wymienione w art. 3 pkt 21 u.ś.r., w tym orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji orzeczonej na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jakim legitymuje się matka skarżącej.

W konsekwencji, zdaniem sądu skoro skarżąca nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., i w związku z upływem terminu ważności orzeczenia o niezdolności matki do samodzielnej egzystencji, stanowiącego podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego do 30 czerwca 2024 r., wniosła o wydanie nowego orzeczenia i złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w terminach przewidzianych art. 63 ust. 3 u.ś.w., to należy uznać, że w sprawie spełnione przesłanki wynikające z art. 63 ust. 3 u.s.w., w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Skarżąca zachowała tym samym prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nabytego w związku z rezygnacją z zatrudnienia w celu sprawowania osobistej opieki nad matką. Z tego względu sąd stwierdza, że organy naruszyły art. 17 ust. 1 u.ś.r., w zw. z art. 63 u.ś.w., odmawiając skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Przypomnieć należy, że z uzasadnienia do rządowego projektu ustawy o świadczeniu wspierającym, druk nr 3130 Sejm RP IX kadencji wynika, iż osoby, które nabyły lub nabędą prawo do świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego. Skoro intencją ustawodawcy było zapewnienie świadczeniobiorcom ciągłości i dostępu do świadczeń pieniężnych, to w ocenie sądu brak jest przeszkód żeby kolejne orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność zostało wydane przez inną instytucję niż wcześniejsze orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, a co dopiero w sytuacji jaka ma miejsce w przedmiotowej sprawie gdzie zarówno stare orzeczenie jak i nowe zostało wydane przez Lekarza Orzecznika ZUS. Przyjęcie odmiennego poglądu byłoby sprzeczne z zasadą ochrony praw nabytych, ale również doprowadziłoby do naruszenia wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP zasady równości wobec prawa. Prowadziłoby to do sytuacji, w której część osób zostałaby pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na starych zasadach wyłącznie z tego powodu, że legitymuje się orzeczeniem wydanym przez Lekarza Orzecznika ZUS, podczas gdy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego zostałoby zachowane tylko w stosunku do osób, które legitymują się orzeczeniami wydanymi przez zespoły do sprawa orzekania o niepełnosprawności. Powyższe należy odnieść także do osób, które nabyły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. i jednocześnie w momencie składania ponownego wniosku, przy zachowaniu terminu o którym mowa w art. 63 ust. 3 u.ś.w., legitymowały się kolejnym orzeczeniem o niepełnosprawności, wydanym przez inną instytucje niż pierwotne orzeczenie, na podstawie którego przyznane zostało świadczenie na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r.

Przepis art. 63 ust. 3 u.ś.w. wskazuje na konieczność złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności, przewidując jednocześnie 3 miesięczny termin na złożenie wniosku o nowe orzeczenie.

Zdaniem sądu w sytuacji gdy matka skarżącej, przed datą utraty mocy obowiązującej poprzedniego orzeczenia, uzyskał kolejne orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS, przyjąć należało, że skarżąca w dacie złożenia wniosku z 2 lipca 2024 r., spełniała wszystkie przesłanki wynikające z art. 63 ust. 3 u.ś.w., w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na "starych zasadach". Podkreślić jednocześnie trzeba, że ustawodawca, wprowadzając przepisy intertemporalne, dążył do zapewnienia osobom pobierającym świadczenie pielęgnacyjne ciągłości prawa do tego świadczenia. Tym samym, w ocenie sądu brak jest przeszkód, żeby wniosek o wydanie nowego orzeczenia mógł zostać złożony również przed upływem terminu wskazanego w art. 63 ust. 3 u.ś.w. W konsekwencji uznać należy, iż orzeczenie wydane w okresie, w którym obowiązywała decyzja ustalająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno być traktowane jako nowe orzeczenie, o którym mowa w art. 63 ust. 3 u.ś.w., i powinno stanowić podstawę do zachowania prawa do świadczenia przyznanego na "starych zasadach".

Reasumując, zdaniem sądu, organy weryfikując przesłankę warunkującą ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, powinny ograniczyć się do ustalenia, czy w trybie właściwych przepisów, i na jaki okres wydane zostało orzeczenie, potwierdzające niepełnosprawność osoby wymagającej wsparcia oraz konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie jej leczenia, rehabilitacji i edukacji. W niniejszej sprawie takie orzeczenia zostało wydane 11 czerwca 2024 r. i jak wynika z akt sprawy nie utraciło ważności w momencie składania wniosku z 2 lipca 2024 r.,

W tych warunkach – w ocenie sądu – doszło do naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., w zw. z art. 63 ust. 3 u.ś.w., w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r., co miało oczywisty wpływ na wynik sprawy i uzasadniało uchylenie decyzji organów obu instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę, organy administracji uwzględnią wyżej wskazaną wykładnię art. 63 ust. 3 u.ś.w. i sprawę rozpatrzą przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych, tj. sprzed nowelizacji, która weszła w życie 1 stycznia 2024 r., z uwzględnieniem treści orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z 11 czerwca 2024 r., nr [...].

Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

ds