Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1933/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia del. NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A" Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4826/21 w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "A" Sp. z o.o. w K. na rzecz Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 maja 2022 r., o sygn. akt V SA/Wa 4826/21, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - obecnie tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), oddalił skargę "A" Sp. z o.o. w K. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] września 2021 r. w przedmiocie ustalenia wysokości dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego.

Rozstrzygnięcie Sądu I instancji podjęte zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżąca zwróciła się do PFRON z wnioskiem o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia ww. pracownika niepełnosprawnego za październik 2020 r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. Prezes Zarządu PFRON ustalił wysokość dofinansowania do wynagrodzenia Pracownika niepełnosprawnego na kwotę 0,00 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Pracownik został zatrudniony od 15 lutego 2019 r. Natomiast do dnia 31 grudnia 2019 r. inny pracodawca pobierał dofinansowanie na Pracownika, także u niego zatrudnionego. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dla ww. Pracownika zostało dostarczone pracodawcy przed dniem zawarcia umowy o pracę, natomiast pracodawca – Spółka złożył pierwszy wniosek o dofinasowanie dla Pracownika dopiero za okres maj 2020 r. Następnie Prezes Zarządu PFRON podkreślił, że zgodnie z motywami 18 i 54 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.6.2014 r., s. 1) – dalej: "rozporządzenie nr 651/2014", pomoc publiczna w formie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia ma na celu zachęcenie przedsiębiorstw do zwiększenia poziomów zatrudnienia osób niepełnosprawnych, a warunkiem jej otrzymania jest uznanie pomocy za konieczną (art. 107 TFUE). Komisja Europejska stwierdziła w motywie 18, że "aby mieć pewność, że pomoc jest niezbędna i zachęca do rozwoju dalszej działalności lub projektów, niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do pomocy na działalność, którą i tak beneficjent by prowadził, nawet w przypadku braku pomocy".

W związku z powyższym organ uznał, że Spółce pomoc nie była niezbędna.

Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z [...] września 2021 r. nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę Spółki oddalił uznając, że organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według WSA prawidłowo ustalono stan faktyczny nie naruszając art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a., a uzasadnienie decyzji zawiera wszelkie wymagane prawem jego elementy. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, iż pracodawca, dla którego dofinansowanie stanowi pomoc publiczną, powinien wnioskować o wypłatę dofinansowania za wszystkie miesiące, za które spełnia warunki do uzyskania dofinansowania.

Sąd stwierdził, że w rozpatrzonej sprawie pomiędzy dniem powzięcia informacji przez pracodawcę o niepełnosprawności pracownika, a dniem złożenia wniosku o dofinansowanie upłynął okres ponad roku. W ocenie Sądu słusznie zatem organ, w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny uznał, że brak złożenia wniosku o dofinansowanie, gdy spełnione były przez Skarżącego przesłanki do jej uzyskania, świadczy, że pomoc ta nie była jej konieczna w rozumieniu rozporządzenia 651/2014. Uzyskanie wiedzy przez pracodawcę o niepełnosprawności pracownika we wskazanym w decyzji czasie nie miało żadnego wpływu na jego decyzję, co do dalszego zatrudniania tej osoby. Tym samym nie składając wniosku o dofinansowanie potwierdził on, że pomoc nie była mu niezbędna.

Spółka wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i zarzucając:

1. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 2a ust. 1 w zw. z art. 26a ust. 1 oraz art. 26b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 573). poprzez błędną ich wykładnię i błędne uznanie, iż miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego nie przysługuje skarżącemu, podczas gdy w sprawie zaistniały wszelkie przesłanki pozytywne do jego przyznania, przy jednoczesnym braku wystąpienia przesłanek negatywnych. Pominiecie przez sad w całości celu ustawy jakim jest nie tylko pomoc w zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ale również utrzymanie stanowisk osób niepełnosprawnych.

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 32 oraz art. 69 zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie wyroku z naruszeniem podstawowych zasad konstytucyjnych, wprowadzających zasadę równości wobec prawa i zakaz dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny, a także zasadę szczególnej pomocy osobom niepełnosprawnym ze strony Państwa poprzez bezpodstawne uprzywilejowanie przedsiębiorców, którzy nie wypłacają wynagrodzeń pracowników terminowo, lub w ogóle go nie płacą, oraz którzy nie realizują zobowiązań publicznoprawnych terminowo (patrz art. 26a ust 1a1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych) względem tych którzy wywiązują się z zobowiązań względem pracowników oraz Państwa, w terminach przewidzianych prawem oraz bezpodstawne pozbawienie skarżącego (pracodawcy) miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, tym samym zagrażając i pozbawiając pracownika niepełnosprawnego pewności dalszego zatrudnienia.

c) art. 2a ust. 1 w zw. z art. 26a ust. 1 i art. 26b ust. 4-6 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 6 ust. 1 i 5 lit. c) w zw. z art. 33 rozporządzenia Komisji (WE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L Nr 187, str. 1; dalej: rozporządzenie 651/2014) w zw. z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że pracodawcy nie przysługiwało ze środków PERON miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, podczas gdy dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego przysługiwało pracodawcy w sytuacji wzrostu netto zatrudnienia ogółem i wzrostu netto zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych (efekt zachęty), co zostało osiągnięte w niniejszej sprawie.

2. Naruszenie prawa procesowego, które miało wpływa na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a polegające na tym, że sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności postępowania administracyjnego nie zastosował środka przewidzianego w ustawie, pomimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i nie usuwał wątpliwości co do motywów zatrudnienia osoby niepełnosprawnej (pobieranie dofinansowania przez pracodawcę - korzystanie z niezbędnej pomocy Państwa) przez pracodawcę, przyczyn niezłożenia wniosku od dnia zatrudnienia, przyczyn złożenia pierwszego wniosku po upływie kilku miesięcy od dnia zatrudnienia, przyczyn niezatrudnienia osoby pełnosprawnej na stanowisko piastujące przez Panią J. L.-M., konieczności korzystania z pomocy - pobierania dofinansowania, nieuwzględnienie przy załatwieniu sprawy interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, w tym sąd w całości pomija fakt iż organ:

- nie przesłuchał pracownika Pani J. L.-M., dla której o dofinansowanie miesięczne skarżący wnioskuje.

– nie przesłuchał członków Zarządu A Sp. z o. o. - reprezentujących Skarżącego, a także poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego i błędne uznanie przez sąd, iż pracownik Pani J. L.-M. nie została zatrudniona w ramach efektu zachęty oraz że pomoc pracodawcy nie jest konieczna z uwagi na złożenie wniosku o dofinansowanie do miesięcznego wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za okres maj 2020 r. zamiast za okres od początku zatrudnienia pracownika tj. za okres miesiąca w którym pracownik niepełnosprawny rozpoczął pracę, podczas gdy zaistniały wszelkie pozytywne przesłanki przyznania dofinansowania przy jednoczesnym braku negatywnych przesłanek wynikających z ustawy, zaś samo złożenie przez pracodawcę wniosku w późniejszym okresie nie może być każdorazowo automatycznie utożsamiane z faktem, że pomoc nie jest pracodawcy konieczna. Takie stanowisko w całości zasługuje na dezaprobatę, badaniu winien podlegać każdy przypadek/sytuacja indywidualnie.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego. Nadto spółka zrzekła się rozprawy.

Argumenty na poparcie zarzutów przytoczono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania oraz zrzekł się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżąca kasacyjnie spółka zrzekła się przeprowadzenia rozprawy a strona przeciwna nie wnosiła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z treścią art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

W myśl art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Istota sporu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji oddalając skargę strony na podstawie art. 151 p.p.s.a, trafnie ocenił prawidłowość decyzji Prezesa PFRON odmawiającej Skarżącemu dofinansowania do wynagrodzenia Pracownika za okres sprawozdawczy październik 2020 r. uznając, że ów niepełnosprawny pracownik nie został zatrudniony w warunkach "efektu zachęty", o jakim mowa w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 651/2014. Odnosząc się do tak sprecyzowanego problemu wskazać należy, że w myśl art. 33 ust. 1 ww. rozporządzenia pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 TFUE i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 TFUE, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. Jeżeli rekrutacja takich pracowników nie powoduje wzrostu netto liczby pracowników w danym przedsiębiorstwie w porównaniu ze średnią za poprzednie 12 miesięcy, powodem zwolnienia zapełnionego w ten sposób etatu lub etatów jest dobrowolne rozwiązanie stosunku pracy, niepełnosprawność, przejście na emeryturę z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego, dobrowolne zmniejszenie wymiaru czasu pracy lub zgodne z prawem zwolnienie za naruszenie obowiązków pracowniczych, a nie redukcja etatu (art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 651/2014).

Celem pomocy publicznej w formie subsydiów płacowych jest zachęcenie pracodawców do zwiększenia poziomu zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych, co wynika w pkt 54 preambuły do rozporządzenia nr 651/2014, w myśl którego "Pewne kategorie pracowników znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji lub niepełnosprawnych wciąż mają trudności z wejściem na rynek pracy i pozostaniu na nim. W związku z tym organy publiczne mogą stosować środki mające na celu zachęcenie przedsiębiorstw do zwiększenia poziomów zatrudnienia tych kategorii pracowników, zwłaszcza osób młodych. Jako że koszty zatrudnienia stanowią część zwykłych kosztów operacyjnych każdego przedsiębiorstwa, pomoc na zatrudnienie pracowników znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji lub pracowników niepełnosprawnych powinna mieć pozytywny wpływ na poziomy zatrudnienia wspomnianych kategorii pracowników i nie powinna zaledwie umożliwiać przedsiębiorstwom ograniczenie kosztów, które musiałyby ponieść w przypadku nieotrzymania pomocy. ...". Przy czym należy mieć na względzie, że zgodnie z pkt 18 preambuły do rozporządzenia nr 651/2014 "Aby mieć pewność, że pomoc jest niezbędna i zachęca do rozwoju dalszej działalności lub projektów, niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do pomocy na działalność, którą i tak beneficjent by prowadził, nawet w przypadku braku pomocy. Pomoc powinna być wyłączona z obowiązku zgłoszenia na mocy niniejszego rozporządzenia tylko wówczas, gdy prace dotyczące realizacji projektu lub działań objętych pomocą rozpoczęto po przedłożeniu przez beneficjenta pisemnego wniosku o pomoc." Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 ww. rozporządzenia niniejsze rozporządzenie stosuje się jedynie do pomocy, która wywołuje efekt zachęty. Innymi słowy jeżeli pomoc nie wywołuje efektu zachęty to tego rozporządzenia się nie stosuje i taka pomoc jest pomocą niedozwoloną.

Innymi słowy, nawet stwierdzenie istnienia efektu zachęty nie zawsze będzie powodowało po stronie organu obowiązku przyznania dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego w wypadku stwierdzenia, że pomoc dla pracodawcy nie była "niezbędna", a więc taka, że pracownik niepełnosprawny i tak zostałby zatrudniony bez konieczności udzielenia takiej pomocy publicznej.

W art. 6 ust. 5 lit. c) rozporządzenia 651/2014 wyjaśniono, że w drodze odstępstwa od przepisów ust. 2, 3 i 4 w przypadku następujących kategorii pomocy nie obowiązuje wymóg wywoływania efektu zachęty lub uznaje się, że wywołują one taki efekt pomoc w formie subsydiowania wynagrodzeń na rekrutację pracowników znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji oraz pomoc w formie subsydiowania wynagrodzeń na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych, jeżeli spełnione są odnośne warunki określone odpowiednio w art. 32 i 33.

Efekt zachęty polega więc na tym, że miesięczne dofinansowanie co do zasady przysługuje na pracowników niepełnosprawnych, którzy po zatrudnieniu u pracodawcy prowadzącego działalność gospodarczą powodują wzrost netto zatrudnienia ogółem oraz wzrost netto zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych.

Polski ustawodawca kwestię pomocy na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych w formie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego uregulował w art. 26a - 26c ustawy o rehabilitacji. Ustawodawca przyjął, iż uprawnionym do miesięcznego dofinansowania jest każdy pracodawca, który spełnia przewidziane w ustawie warunki. Ubiegając się o dofinansowanie pracodawca winien wykazać efekt zachęty metodą ilościową, poprzez ustalenie wzrostu netto stanu zatrudnienia ogółem w miesiącu podjęcia zatrudnienia przez pracownika, na którego pracodawca zamierza pobierać wsparcie, w stosunku do przeciętnego zatrudnienia ogółem w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc podjęcia zatrudnienia przez tę osobę lub metodą jakościową, wykazując, że pracownik podjął pracę na etacie zwolnionym w warunkach określonych w art. 26b ust. 4 i ust. 5 ustawy o rehabilitacji, w miesiącu rozpoczęcia pracy przez osobę niepełnosprawną.

Zgodnie z art. 26b ust. 4 ustawy o rehabilitacji, jeżeli zatrudnienie nowych pracowników niepełnosprawnych w danym miesiącu, u pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, nie powoduje u tego pracodawcy wzrostu netto zatrudnienia ogółem i wzrostu netto zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych miesięczne dofinansowanie na nowo zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego nie przysługuje, jeżeli jego zatrudnienie nastąpiło w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem, chyba że umowa o pracę uległa rozwiązaniu:

1) z przyczyn określonych w art. 52 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy;

2) za wypowiedzeniem złożonym przez pracownika;

3) na mocy porozumienia stron;

4) wskutek przejścia pracownika na rentę z tytułu niezdolności do pracy;

5) z upływem czasu, na który została zawarta;

6) z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta.

Natomiast w myśl art. 26b ust. 5 ustawy o rehabilitacji, jeżeli nie są spełnione warunki, o których mowa w ust. 4, miesięczne dofinansowanie na nowo zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego przysługuje w przypadku, gdy jego miejsce pracy powstało w wyniku:

1) wygaśnięcia umowy o pracę;

2) zmniejszenia wymiaru czasu pracy pracownika - na jego wniosek.

Podsumowując, przedmiotowy "efekt zachęty" może być co do zasady wykazany na dwa sposoby, tj.:

- metodą ilościową, poprzez ustalenie wzrostu netto stanu zatrudnienia ogółem w miesiącu podjęcia zatrudnienia przez pracownika, na którego pracodawca zamierza pobierać wsparcie, w stosunku do przeciętnego zatrudnienia ogółem w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc podjęcia zatrudnienia przez tę osobę lub

- metodą jakościową, w sytuacji gdy pracownik podjął pracę na etacie zwolnionym w warunkach określonych w art. 26b ust. 4 i ust. 5 ustawy o rehabilitacji, w miesiącu rozpoczęcia pracy przez osobę niepełnosprawną (por. wyrok NSA o sygn. I GSK 494/19 - wszystkie powołane orzeczenia dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sprawie poddanej kontroli sądowoadministracyjnej przedmiotem skargi była decyzja dotycząca dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za październik 2020 r. w kwocie 0 (zero) złotych.

W trakcie postępowania przed organem ustalono, że niepełnosprawny Pracownik został zatrudniony w zakładzie skarżącego kasacyjnie w dniu 15 lutego 2019 r. (umowa o pracę na czas określony) a następnie (w dniu 28 czerwca 2019 r.) na czas nieokreślony. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności opatrzone datą 8 marca 1999 r. Pracownik przedstawił Skarżącemu w dniu 25 stycznia 2019 r. a zatem przed zawarciem umowy o pracę. Organ w decyzji stwierdził, że przesłanka uniemożliwiająca stronie pobieranie dofinansowania na wzmiankowanego pracownika związana z zatrudnieniem tego Pracownika u innego pracodawcy i pobieraniem przez niego dofinansowania na tego Pracownika ustała z dniem 31 grudnia 2019 r. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez Spółkę i była jej znana w dacie zawierania umowy z Pracownikiem.

W myśl art. 26 b ust.2 ustawy o rehabilitacji, w przypadku gdy osoba niepełnosprawna jest zatrudniona u więcej niż jednego pracodawcy w wymiarze czasu pracy nieprzekraczającym ogółem pełnego wymiaru czasu pracy, miesięczne dofinansowanie przyznaje się na tę osobę pracodawcom, u których jest ona zatrudniona, w wysokości proporcjonalnej do wymiaru czasu pracy tej osoby. Natomiast w przypadku, gdy osoba, o której mowa w ust. 2, jest zatrudniona w wymiarze czasu pracy przekraczającym ogółem pełny wymiar czasu pracy, miesięczne dofinansowanie przyznaje się na tę osobę w wysokości nieprzekraczającej kwoty miesięcznego dofinansowania przyznawanego na osobę zatrudnioną w pełnym wymiarze czasu pracy. Miesięczne dofinansowanie w wysokości proporcjonalnej do wymiaru czasu pracy tej osoby w pierwszej kolejności przyznaje się pracodawcy, który wcześniej zatrudnił tę osobę ust. 2a art. 26b ustawy o rehabilitacji. Tym samym, na tle ustalonego stanu faktycznego, słusznie przyjął Sąd I instancji podzielając w tym zakresie stanowisko organu, że pierwszym miesiącem za który strona mogła ubiegać się o dofinansowanie był styczeń 2020 r. Złożenie zatem przez skarżącego pierwszego wniosku do Funduszu o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia tego pracownika niepełnosprawnego dopiero za okres sprawozdawczy maj 2020 r. świadczy o tym, iż nie można uznać, że przedmiotowa pomoc była Skarżącemu niezbędna. Powyższe z kolei ma skutek taki, że nie można było zastosować wobec Spółki pomocy na działalność, którą i tak prowadziła bez jej udzielenia. Taki też pogląd wyrażono w zaskarżonym wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny podziela to stanowisko ponieważ nie można tracić z pola widzenia, że Skarżący, co wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, zdecydował się na zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego o określonych kwalifikacjach, chociaż, jak sam uznał, nie mógł na niego otrzymać dofinansowania do końca 2019 r. gdyż ten pracownik był również zatrudniony u innego pracodawcy pobierającego dofinansowanie. Mimo istnienia tej przeszkody Spółka zdecydowała się na zatrudnienie Pracownika najpierw na umowę na czas oznaczony, później przekształconej na czas nieoznaczony. Jak już powiedziano, po wygaśnięciu stosunku pracy pracownika u innego pracodawcy Spółka nie wystąpiła od razu z wnioskiem o przyznanie mu dofinansowania za pierwszy, "niekolizyjny" z innym pracodawcą, okres, tj. styczeń 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji oraz organu, że pracodawca, dla którego dofinansowanie stanowi pomoc publiczną, powinien wnioskować o wypłatę dofinansowania za wszystkie miesiące, za które spełnia warunki do uzyskania dofinansowania. Dlatego ważne jest, aby pracodawca niezwłocznie wystąpił z wnioskiem o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Powyższe wynika wprost z postanowień art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Skoro pracodawca nie uzyskuje dostępnego mu wsparcia a nadal realizuje zadanie wspierane, to pomoc nie jest konieczna (niezbędna) nie wywołuje efektu zachęty i nie jest dopuszczalna.

Odnosząc się natomiast do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że wewnętrzna konstrukcja zarzutów z pkt 1 skargi kasacyjnej nie jest w pełni spójna. Autor skargi kasacyjnej wskazał na błędną wykładnię art. 2a w związku z art. 26a ust. 1 oraz art. 26b ustawy o rehabilitacji (bez wskazania jednostek redakcyjnych tego artykułu) poprzez błędne uznanie, że Skarżący nie spełnia warunków do otrzymania dofinansowania. Doprecyzowanie naruszenia art. 26b ust. 4 i 6 ustawy o rehabilitacji wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej. Z analizy argumentacji podanej przez wnoszącego skargę kasacyjną wynika, że Skarżący kwestionuje tak wykładnię, jak i niezastosowanie przepisów art. 26a ust. 1 oraz art. 26b ust. 4 i 6 ustawy o rehabilitacji.

Z kolei zarzut naruszenia art. 2a ust. 1ustawy o rehabilitacji nie został w istocie uzasadniony. Zgodnie z tym przepisem osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Na gruncie tej sprawy organ nie kwestionuje, że zatrudniony przez Skarżącego Pracownik jest pracownikiem niepełnosprawnym ujętym w stanie zatrudnienia. Spółka nie wyjaśniła natomiast w czym w upatruje naruszenie tego przepisu.

W świetle powyższych rozważań zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 2a w zw. z art. 26a ust. 1 i art. 26b ust. 4-6 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 6 ust. 1 i 5 lit. c w zw. z art. 33 w zw. z motywem 18 i 54 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.6.2014 r.) w zw. z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie należało uznać za niezasadne.

Za całkowicie nietrafiony należy uznać zarzut pkt 1b petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 32 oraz art. 69 zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie wyroku z naruszeniem podstawowych zasad konstytucyjnych, wprowadzających zasadę równości wobec prawa i zakaz dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny, a także zasadę szczególnej pomocy osobom niepełnosprawnym ze strony Państwa poprzez bezpodstawne uprzywilejowanie przedsiębiorców, którzy nie wypłacają wynagrodzeń pracowników terminowo, lub w ogóle go nie płacą, oraz którzy nie realizują zobowiązań publicznoprawnych terminowo (patrz art. 26a ust 1a 1ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych) względem tych którzy wywiązują się z zobowiązań względem pracowników oraz Państwa, w terminach przewidzianych prawem oraz bezpodstawne pozbawienie skarżącego (pracodawcy) miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, tym samym zagrażając i pozbawiając pracownika niepełnosprawnego pewności dalszego zatrudnienia.

Artykuł 32 Konstytucji RP ma dwie jednostki redakcyjne. W zarzucie nie sprecyzowano, naruszenie której normy zarzuca Skarżący. Niemniej jednak sposób sformułowania zarzutu oraz jego lakoniczne uzasadnienie wskazuje na naruszenie normy art. 32 ust. 2 Konstytucji. Zgodnie z tym przepisem nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Z kolei zgodnie z art. 69 Konstytucji RP osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.

Nierówności w traktowaniu Skarżący upatruje w regulacji art. 26a ust. 1a’ ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym pracodawca nie otrzyma dofinansowania jeżeli wynagrodzenie wypłacono po dniu złożenia wniosku, o którym mowa w art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji lub jeżeli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych lub jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z zastrzeżeniem ust. 1a2. Zgodnie zaś z ust. 1a 2 kwota miesięcznych należnych składek, o których mowa w art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc. Przytoczone regulacje nie wykluczają możliwości otrzymania dofinansowania. Zatem, jak dalej argumentuje Skarżący, Sąd I instancji tak jak organ odmówił przyznania pomocy pracodawcom, którzy spełniają wszelkie ustawowe przestanki, płacą wynagrodzenia w terminach oraz składki ZUS, nie mają zaległych należności względem PFRON. Jedynie nie złożyli wniosku za pierwszy miesiąc (a zrobili to dopiero za kolejne miesiące), w którym pracownik niepełnosprawny świadczył pracę. Tym samym, w ocenie Skarżącego, bezpodstawnie uprzywilejowano podmioty, które nie wypłacają wynagrodzeń pracowników terminowo, lub w ogóle go nie płacą oraz nie realizują zobowiązań publicznoprawnych terminowo.

Odnosząc się do tej argumentacji należy zaznaczyć, że o uprzywilejowaniu czy też dyskryminacji, jako przeciwieństwie uprzywilejowania, można mówić w sytuacji, gdy w podobnej sytuacji faktycznej i prawnej podmioty legitymujące się tymi samymi cechami są odmiennie traktowane z uwagi na przesłanki nie wynikające z prawa regulującego dana sprawę, np. wyznanie, pochodzenie, przynależność do jakiejś grupy społecznej.

Zgodnie z przytoczonym już w zarzucie skargi kasacyjnej art. 26b ust. 1a1 ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje m. in : jeżeli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych; jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z zastrzeżeniem ust. 1a2. Przy czym kwota miesięcznych należnych składek, o których mowa w art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc.

W sytuacji naruszenia zasad wypłaty wynagrodzeń lub terminów opłacania składek pracodawca, który już otrzymał dofinansowanie, będzie musiał je zwrócić i nie otrzyma go za kolejne okresy. Nie jest więc lepiej traktowany od tego, który nie spełnił warunków do otrzymania dofinansowania. Nadto należy przypomnieć, że przytoczona wyżej regulacja nie miała zastosowania w sprawie.

W tej sytuacji, zarzut z pkt 1b petitum skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny.

Nietrafne okazały się także zarzuty naruszenia przepisów procedury zawarte w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej. Zarzuty te nie zostały w jakikolwiek sposób uzasadnione. Ponadto nie wykazano, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Nie wskazano, nie tylko jakie istotne dla sprawy fakty i okoliczności miałyby wynikać z zeznań osób wskazanych w skardze kasacyjnej ale i na czym polegał błąd Sądu pierwszej instancji, który nie podzielił argumentów Skarżącego podniesionych w tej materii w skardze do WSA. Tym bardziej, że data zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego nie jest sporna, jak również data, w której Skarżący wystąpił o dofinasowanie wynagrodzenia niepełnosprawnego pracownika. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do ich zweryfikowania.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 240 złotych obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu będącego radcą prawnym orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2725).