Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 32/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 252 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 i w zw. z ust. 5, art. 211 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2023 poz 1270
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 21 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] "Ż." spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 26 września 2023 r. nr SKO.4142.13.2023 w przedmiocie określenia wysokości dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2022 r. oraz nakazania dokonania zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 26 września 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 25 lipca 2023 r. określającą C. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej: Strona lub Skarżąca) wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2022 r., przypadającej do zwrotu do budżetu Miasta Łodzi.

Kolegium w uzasadnieniu swej decyzji wskazało, że Szkoła Policealna C. w Ł., której organem prowadzący jest Skarżąca, działa nieprzerwanie od 2000 r., na podstawie zaświadczenie o wpisie do ewidencji szkół niepublicznych, prowadzonej przez Prezydenta Miasta Łodzi pod ostatnim zaktualizowanym numerem ewidencyjnym [...] z dni [...] r.

W 2022 r. S. w Łodzi otrzymała z budżet Miasta Łodzi dotację podmiotową na swoją działalność w kwocie 391 016,77 zł.

W dniu 20 stycznia 2023 r. przedmiotowa szkoła złożyła rozliczenie z otrzymanej w 2022 r., dotacji, które określał załącznik nr 5 do uchwały Nr XI/389/19 Rady Miejskiej w Łodzi.

Pismem z dnia 8 lutego 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi wezwał Stronę do złożenia rozliczenia na aktualnym formularzu.

Następnie w dniu 21 lutego 2023 r., przedłożono w Wydziale Edukacji Urzędu Miasta Łodzi korektę rozliczenia na właściwym druku rozliczenia określonego w załączniku nr 3 do uchwały Nr LXVIII/2019/22 Rady Miejskiej w Łodzi.

SKO wyjaśniło, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na skutek rozbieżności w liczbie osób zadeklarowanych w miesiącu grudniu 2022 r. i uczniów, którzy w grudniu 2022 r. spełnili wymóg frekwencji - co najmniej 50%. Wykazana przez Szkołę liczba uczniów na 1 dzień miesiąca grudnia 2022 r. bowiem wynosiła 463 osób. Na skutek tej deklaracji, stronie w grudniu 2022 r. wypłacono dotację w wysokość 43 968, 70 zł - na 463 uczniów, ale z uwzględnieniem korekty za miesiąc listopad (w tabeli na stronie 4 zaskarżonej decyzji opisano to jako: ,,korekta dla 135 uczniów z powodu frekwencji na kwotę 16 227,85 zł). Tymczasem w złożonej za miesiąc grudzień 2022 r. informacji o faktycznej liczbie uczniów "z frekwencją" (czyli: uczestniczących w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu) Szkoła wskazała w miesiącu grudniu 314 uczniów. Oznacza to, że dotacja za miesiąc grudzień winna być wypłacona za 314 osób, a zatem powinna wynieść 42 108,80 zł, a nie 60 196,55 zł (kwota należna za 463 uczniów). Zatem kwota dotacji wypłaconej w nadmiernej wysokości w grudniu 2022 r. dotyczyła 149 uczniów, którzy nie spełnili wymogu frekwencji i wyniosła 18 087,75 zł.

W związku z powyższym Prezydent Miasta Łodzi decyzją z 25 lipca 2023 r. orzekł o określeniu Stronie wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2022 r. przez S. w Ł. w kwocie 18. 087,75 zł oraz orzekł o nakazaniu dokonania w terminie 15 dni od dnia wydania niniejszej decyzji, zwrotu dotacji, pobranej w nadmiernej wysokości w 2022 r. przez S. w Ł. w kwocie 18 087,75 zł, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych począwszy od dnia następującego po dniu wydania niniejszej decyzji, tj. 26 lipca 2023 r.

Pismem z dnia 16 sierpnia 2023 r. Strona wniosła o uzupełnienie decyzji.

Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi odmówił uzupełnienia decyzji.

Pismem z dnia 19 września 2023 r. Skarżąca jako podmiot prowadzący S. wniosła odwołanie od decyzji z dnia 25 lipca 2023 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wskazaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 25 lipca 2023 r.

Kolegium podkreśliło, że postępowanie nie zostało zainicjowane w wyniku kontroli i nie dotyczyło prawidłowości wydatkowania wszystkich przekazanych środków. Strona rozbieżności między liczbą zgłoszonych uczniów (463) i uczniów "z frekwencją" (314) sama winna dokonać zwrotu kwoty pobranej w nadmiernej wysokości, skoro zaś tego nie zrobiła, organ był zobligowany do wydania w tej spawie decyzji.

Równocześnie SKO stwierdziło, że nie sposób uznać, iż postępowanie administracyjne jest zbliżone do postępowania cywilnego i Strona może w nim dokonać jakiegokolwiek "potrącenia" w związku z kwestionowaniem wysokości "należnej dotacji". Jeśli zaś Strona kwestionuje wysokość przyznanej dotacji w związku z zastosowaną stawką - to kwestie te nie są i nie mogą być przedmiotem przedmiotowego postępowania.

W skardze na decyzję SKO z dnia 26 września 2023 r. strona zarzuciła:

1. Naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 138 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej także: k.p.a.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do utrzymania decyzji organu I instancji w mocy;

b) art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania administracyjnego;

c) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art- 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79a § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. i w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez bezkrytyczną akceptację stanowiska organu I instancji, bez przeprowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie, w tym w szczególności niepodjęcia działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, niewydania jakiegokolwiek postanowienia dowodowego, niewezwania Strony do przedłożenia jakichkolwiek wyjaśnień czy dowodów, a nadto niepoinformowania jej o prawie zaznajomienia się z aktami przed wydaniem decyzji, a następnie przyjęcie za organem I instancji, iż część dotacji przyznanej Skarżącej została pobrana w nadmiernej wysokości, co świadczy jedynie o pozornym wykonaniu przez organ obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, wynikającego m.in. z treści art. 77 k.p.a. i jedynie pozornym umożliwieniu Stronie brania czynnego udziału w każdym etapie postępowania, a także przesądza o braku wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co w konsekwencji stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności, a nadto - o dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny okoliczności faktycznych sprawy, czego konsekwencją było bezzasadne przyjęcie, że udzielona Skarżącej dotacja w 2022 roku pobrana została w nadmiernej wysokości, co poskutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji;

d) art. 15 k.p.a., poprzez nierozpoznanie zarzutów zawartych w odwołaniu Skarżącej, dotyczących nieprawidłowego uznania za zasadne twierdzeń Organu I instancji, iż rozbieżność w liczbie słuchaczy zgłoszonych do dotacji w grudniu 2022 roku oraz w korekcie przedstawionej w styczniu 2023 roku, uzasadnia stwierdzenie, że przyznana na tych uczniów dotacja częściowo pobrana została w nadmiernej wysokości i jako taka podlega zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego z mocy samego prawa; organ odwoławczy nie rozpoznał zatem kluczowego zarzutu Skarżącej, dotyczącego nieprawidłowej interpretacji przepisów przez organ i instancji, powodującej naruszenie zasady rocznego charakteru dotacji;

e) art. 107 § 1 pkt 6) w zw. z § 3 k.p.a. w zw. z art. 7-8 k.p.a. w zw. z art- 9 k.p.a. i w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia nieodpowiadającego wymogom ustawowym, tj. niezawierającego wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a w szczególności organ nie wyjaśnił w sposób jasny i czytelny, dlaczego uznał za prawidłowe działania organu I instancji, polegające na określeniu dotacji pobranej w rzekomo nadmiernej wysokości z całkowitym pominięciem rozliczenia całości datacji wypłaconej na rzecz Skarżącej w skali roku 2022, które to postępowanie stoi w oczywistej sprzeczności z zasadą rocznego charakteru dotacji, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż decyzja - pomimo tego, że obejmuje swym zakresem treściowym część zatytułowaną jako "Uzasadnienie" – w rzeczywistości uzasadnienia nie posiada, a zatem pozbawiona jest obligatoryjnego elementu, przesądzającego o jej prawidłowości i legalności, co z kolei w sposób niewątpliwy stanowi naruszenie zasady przekonywania, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli, a przede wszystkim - zasady informowania stron;

f) art. 107 § 1 pkt 8) k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 268a k.p.a. w zw. z art 111 § 1 k.p.a., poprzez brak weryfikacji przez organ odwoławczy, czy postanowienie organu I instancji o odmowie uzupełnienia decyzji zostało podpisane przez osoby do tego upoważnione w sytuacji, gdy nie zostało ono podpisane przez Prezydenta Miasta Łodzi, tj. Hannę Zdanowską, a wraz ze wspomnianym postanowieniem Stronie nie doręczono upoważnienia w przewidzianej przepisami formie dla osób uprawnionych do podpisywania ww. dokumentu, co w konsekwencji powoduje, iż brak jest gwarancji co do tego, że wskazane postanowienie pochodzi od

uprawnionego Organu i jest zgodne z jego wolą;

g) art. 8 § 1 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. i art, 11 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasadę udzielania informacji, zasadę wysłuchania strony oraz zasadę wyjaśniania zasadności przesłanek, poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która winna zostać uchylona, a to z uwagi na nieskierowanie przez organ I instancji do Strony w toku postępowania żadnego pisma, ani żadnej informacji o toczącym się postępowaniu, co prowadzi do wniosku, iż postępowanie dowodowe było przez organ I instancji prowadzone w sposób wadliwy, a w konsekwencji wydana na tej podstawie decyzja winna zostać uchylona;

h) art. 107 § 1 pkt 7) w zw. z art. 57 § 5 k.p.a., poprzez wydanie decyzji pozbawionej właściwego pouczenia w zakresie prawa Strony do złożenia odwołania, tj. wyjaśnienia, kiedy odwołanie uznaje się za złożone w terminie oraz wskazania sposobu obliczania terminu, mimo iż takie pouczenie jest obligatoryjnym elementem decyzji administracyjnej.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na

wynik sprawy, a to:

a) art. 252 ust. 1 pkt 2) w zw. z ust. 3 i w zw. z ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 z późn. zm., dalej także: u.f.p.) i w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1400 z późn. zm., dalej także: u.f.z.o.) poprzez ich bezpodstawne zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające uznanie części dotacji wypłaconej przez Organ za pobraną w nadmiernej wysokości, a tym samym - obowiązek zwrotu tej części dotacji, w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne sprawy stoją w sprzeczności z tą argumentację, w szczególności Skarżąca wypełniła wszystkie przesłanki określone w ustawie, które uprawniały ją do otrzymania dotacji oświatowej na słuchaczy szkoły;

b) art. 211 ust. 1-3 u.f.p. w zw. z art. 34 ust. 1 u.f.z.o., poprzez nieuwzględnienie rocznego charakteru dotacji oświatowej oraz faktu, że z całorocznego rozliczenia dotacji wynika, iż dochodzone przez organ kwoty nie mają charakteru dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego, sprzecznego ze stanem faktycznym rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w całości oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości, a w konsekwencji – o umorzenie niniejszego postępowania. Alternatywnie Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Strona ponadto wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie, według norm prawnie przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie określenia wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w 2022 r. przez S. w Ł. w kwocie 18 087,75 zł oraz nakazania dokonania w terminie 15 dni od dnia wydania decyzji, zwrotu dotacji, pobranej w nadmiernej wysokości w 2022 r. przez S. w Ł. w kwocie 18 087,75 zł, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych począwszy od dnia następującego po dniu wydania niniejszej decyzji, tj. 26 lipca 2023 r.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji na wstępie podkreślić należy wyjaśnić, że stosownie do art. 26 ust. 2 u.f.z.o. niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.

Podstawą ustalenia liczby uczniów uprawnionych do obliczenia dotacji jest comiesięczna informacja o faktycznej liczbie uczniów w danej szkole. Przepis art. 38 ust. 1 u.f.z.o. wprowadza uprawnienie dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do podjęcia uchwały regulującej tryb udzielania i rozliczania dotacji oraz tryb przeprowadzania kontroli. Kompetencja ustawowa nie daje uprawnienia do wskazywania w uchwale dodatkowych kryteriów, czy też zmian zasad obliczania dotacji, jak i regulowania tego, co zostało już uregulowane ustawowo, modyfikowania ustawowych zasad ustalania i udzielania dotacji, czy też do wychodzenia poza zakres upoważnienia ustawowego. Uchwała powinna nadto uwzględniać istniejący stan prawny, a także brać pod uwagę istotę dotacji i jej charakter.

Kwestie te regulowały - w przypadku łódzkich szkół i w odniesieniu do okresu, którego dotyczy niniejsze postępowanie:

- uchwała nr XI/389/19 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 26 czerwca 2019 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji publicznym i niepublicznym przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego, szkołom i placówkom prowadzonym przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne, funkcjonującym na terenie Miasta Łodzi, a także trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. U. Województwa Łódzkiego poz. 4471) - obowiązująca w 2022 r.,

oraz

- uchwała nr LXVIII/2019/22 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 16 listopada 2022 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji publicznym i niepublicznym przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego, szkołom i placówkom prowadzonym przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne, funkcjonującym na terenie Miasta Łodzi, a także trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. U. Województwa Łódzkiego z dnia 7 grudnia 2022 r. poz. 7076) - obowiązująca od 1 stycznia 2023 r.

Sąd zauważa, że comiesięczna informacja o faktycznej liczbie uczniów w danej szkole jest przekazywana na składanym przez dotowanego formularzu stanowiącym załącznik nr 2 do wskazanych uchwał, składanym do urzędu w terminie do 6 dnia każdego miesiąca (§ 4 ust. 3 uchwał). Szkoły, o których mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. składają również informację o liczbie uczniów, którzy nie uczestniczą w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w poprzednim miesiącu.

Artykuł 34 ust. 1 u.f.z.o. obliguje organ do przekazania dotacji w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego.

Stosownie do art. 34 ust. 3 u.f.z.o., jeżeli faktyczna liczba uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, jest inna niż liczba uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, część dotacji na następny miesiąc jest przekazywana na liczbę uczniów skorygowaną o różnicę między liczbą uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, a faktyczną liczbą uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty.

Sąd stwierdza, że prawidłowe jest stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym organ obliczając dotację za miesiąc styczeń nie mógł jej skorygować o liczbę uczniów, którzy nie spełnili frekwencji w grudniu roku poprzedniego.

Po pierwsze istotnym w rozpoznawanej sprawie jest fakt, że roczne rozliczenie dotacji powoduje, że "dotacja wypłacona w grudniu za uczniów, którzy nie uczestniczyli w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych, podlega zwrotowi do budżetu Miasta". W przedmiotowej sprawie dotacja za grudzień 2022 r. została wypłacona zgodnie z deklaracją Strony, która to deklaracja była odmienna od rzeczywistej frekwencji. Oznacza to, że w miesiącu grudniu 2022 r. wypłacono dotację w nadmiernej wysokości i zwrotu tej kwoty nadmiernej dotyczy niniejsze postępowanie. Nie dotyczy ono natomiast ogólnej liczby słuchaczy uprawnionych do dotacji w danym roku.

Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z aktami sprawy w 2022 r. S. w Ł. otrzymała z budżetu Miasta Łodzi dotację podmiotową na swoją działalność w kwocie 391 016,77 zł. W dniu 20 stycznia 2023 r. przedmiotowa szkoła złożyła rozliczenie z otrzymanej w 2022 r., dotacji, które określał załącznik nr 5 do uchwały Nr XI/389/19 Rady Miejskiej w Łodzi. Pismem z dnia 8 lutego 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi wezwał Stronę do złożenia rozliczenia na aktualnym formularzu. Następnie w dniu 21 lutego 2023 r., przedłożono w Wydziale Edukacji Urzędu Miasta Łodzi korektę rozliczenia na właściwym druku rozliczenia określonego w załączniku nr 3 do uchwały Nr LXVIII/2019/22 Rady Miejskiej w Łodzi. Wykazana przez Szkołę liczba uczniów na 1 dzień miesiąca grudnia 2022 r. wynosiła 463 osób. Na skutek tej deklaracji, Stronie w grudniu 2022 r. wypłacono dotację w wysokości 43 968, 70 zł - na 463 uczniów, ale z uwzględnieniem korekty za miesiąc listopad. Tymczasem w złożonej za miesiąc grudzień 2022 r. informacji o faktycznej liczbie uczniów "z frekwencją" (czyli: uczestniczących w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu) Szkoła wskazała w miesiącu grudniu 314 uczniów. Oznacza to, że dotacja za miesiąc grudzień winna być wypłacona za 314 osób, a więc powinna wynieść 42 108,80 zł, a nie 60 196,55 zł (kwota należna za 463 uczniów). Zatem kwota dotacji wypłaconej w nadmiernej wysokości w grudniu 2022 r. dotyczyła 149 uczniów, którzy nie spełnili wymogu frekwencji i wyniosła 18 087,75 zł. Zasadnie więc organ uznał, że dotacja w wysokości 18 087,75 zł winna zostać zwrócona do budżetu.

Za słusznością przedstawionego stanowiska przemawia brak możliwości składania przez Stronę korekt rozliczenia. W prawomocnym wyroku z dnia 13 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 404/23 tutejszy Sąd stwierdził, że sposób rozliczenia dotacji, jako sposób udokumentowania zrealizowanego został sprecyzowany w uchwale Rady Miejskiej w Łodzi (...). Wskazana wyżej uchwała jest głównym i podstawowym aktem prawnym statuującym tryb udzielania dotacji, a także sposób jej rozliczania przez uprawnione do niej podmioty (§ 4 uchwały). Zgodnie z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, o których mowa w art 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji.

Sąd za przywołanym wyżej wyrokiem stwierdza, że również w niniejszej sprawie żaden przepis uchwały Rady Miasta Łodzi nie przewiduje możliwości korygowania złożonego rozliczenia wykorzystanej dotacji, rozumianego jako sprawozdanie z wydatkowanych środków. W tej sytuacji nie sposób jest domniemywać możliwości zmiany rozliczenia dotacji w ten właśnie sposób. Nieskuteczne jest więc powoływanie się przez Skarżącą w piśmie zatytułowanym "korekta Rozliczenia z otrzymanej dotacji w roku 2022" na Załącznik nr 3 do uchwały nr LXVIII/2019/22 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 16 listopada 2022 r., gdyż ten załącznik określa wzór "Rozliczenia z otrzymanej w roku ........." (§ 5 tejże uchwały), a nie - jak stara się wykazać Strona - wzór "korekty Rozliczenia z otrzymanej dotacji w roku 2022".

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Sąd zauważa, że postępowanie w rozpoznawanej dotyczy zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za miesiąc grudzień 2022 r. Zatem skoro w miesiącu grudniu wypłacono dotację na 463 uczniów a próg 50% frekwencji uzyskało 314 uczniów, to zwrotowi podlegała dotacja za 149 uczniów, którzy progu 50% frekwencji nie uzyskali. Konieczność dokonania zwrotu wynika w tym przypadku wprost z przepisów prawa, a decyzja o zwrocie ma jedynie charakter deklaratoryjny. Postępowanie dowodowe - wbrew twierdzeniom Skarżącej, zostało przeprowadzone i to w oparciu o materiał dowodowy przekazany przez samą Stronę - wstępną deklarację liczby uczniów i informację o liczbie uczniów "z frekwencją". Przekazane informacje zweryfikowano prawidłowo.

Raz jeszcze wymaga podkreślenia, że skoro na dzień 1 grudnia 2022 r. zgłoszono 463 uczniów, a w styczniu 2023 r. zweryfikowano, że próg frekwencji w grudniu 2022 r. osiągnęło 314 uczniów, to zwrotowi podlega dotacja za 149 uczniów. Zarówno informacja o liczbie uczniów na 1 dzień miesiąca jak i informacja o frekwencji za poprzedni miesiąc są przekazywane przez dotowanego. Żadne inne okoliczności nie są badane w tym postępowaniu bowiem nie dotyczy ono wadliwości rozliczenia dotacji stwierdzonej w wyniku kontroli, lecz jest następstwem niedokonania dobrowolnego zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w miesiącu grudniu 2022 r., co zostało ustalone na skutek i na podstawie informacji złożonych przez Stronę.

Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie materiału dowodowego przekazanego przez organ pierwszej instancji. Na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji Strona była zaś informowana o możliwości zapoznania się aktami sprawy. Sąd również zwraca uwagę na treść pisma z dnia 15 maja 2023 r. doręczonego Stronie, w którym organ pierwszej instancji pouczył Stronę o treści art. 10 k.p.a., zatem o możliwości czynnego udziału w postępowaniu i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Strona uzyskała więc informację o dokumentach, które znajdują się w aktach sprawy i mogła się do nich ustosunkować.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15 k.p.a. Sąd wskazuje, że Kolegium wyjaśniło w sposób wyczerpujący w jaki sposób należy traktować rozliczenie liczby słuchaczy w miesiącu grudniu i w sposób przekonywujący uzasadniło swoje stanowisko. W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu, nie był zasadny zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która wyrażona została w art. 15 k.p.a.

Na rozstrzygnięcie sprawy nie miał również wpływu brak metryki, albowiem nie jest to dowód w rozumieniu przepisów k.p.a. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Go 562/22). Brak metryki sprawy nie stanowi tego rodzaju naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, tak administracyjnej, jak i sądowoadministracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2014 r., II GSK 1175/13).

Odnosząc się do zarzutu braku uzasadnienia zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zarzut ten jest niezasadny bowiem decyzja Kolegium zawiera odniesienie zarówno do dowodów na podstawie których wydano rozstrzygnięcie w sprawie jak i przepisów które miały wpływ na wydanie decyzji o takiej treści.

Także zarzut dotyczący wadliwości postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji uznać należy za chybiony. Postanowienie zawiera bowiem wszystkie elementy, które zawierać powinno i zostało wydane przez osobę posiadającą upoważnienie do rozstrzygania tego rodzaju spraw (zarządzenie Prezydenta Miasta Łodzi w aktach sprawy).

Oznacza to, że prowadząc postępowanie w przedmiocie określenie Skarżącej przypadającej do zwrotu kwoty dotacji, organy nie dopuściły się naruszenia wskazach przez Skarżącą przepisów postępowania. W sposób właściwy dokonały bowiem zebrania niezbędnego do jej rozstrzygnięcia materiału dowodowego, a także jego prawidłowej oceny, której w żadnym razie nie można przypisać cech dowolności.

Ustosunkowując się do zawartych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 252 u.f.p.

1. Dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

2. W przypadku gdy termin wykorzystania dotacji, o których mowa w ust. 1, jest krótszy niż rok budżetowy, podlegają one zwrotowi w terminie 15 dni po upływie terminu wykorzystania dotacji.

3. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.

4. Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej.

5. Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

6. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia:

1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;

2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

Wobec powyższego w przypadku, gdy beneficjent dobrowolnie nie zwróci dotacji (wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości) właściwy organ ma obowiązek wydać decyzję, w której określi obowiązki beneficjenta. Obowiązek zwrotu dotacji, o którym mowa w przywołanym przepisie wynika z mocy prawa (ex lege), co oznacza że decyzja o zwrocie dotacji nie zalety od uznania organu ale od stwierdzenia zaistnienia przesłanek do zastosowania tego przepisu.

W rozpoznawanej sprawie doszło do zawyżenia kwoty dotacji przyznanej Skarżącej, a art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. stanowi podstawę prawną do żądania zwrotu nienależnie wypłaconej dotacji. Przepis ten nie uzależnia możliwości określenia zwrotu nienależnie wypłaconej dotacji od wykazania zawinienia beneficjenta, innymi słowy, na gruncie ustawy o finansach publicznych nie ma znaczenia z czyjej winy nastąpiło nienależne, pozaprawne rozdysponowanie środków publicznych - ustawa wiąże obowiązek zwrotu nienależnie pobranych środków wyłącznie z faktem ujawnienia ich przekazania w wysokości wyższej niż należna. Jeżeli organ dotujący z jakichkolwiek przyczyn, wypłacił, a dotowany pobrał kwotę wyższą niż wynikająca z przepisów prawa, to tym samym kwota taka stanowi dotację nienależną. Dotacja tak pobrana podlega zwrotowi w nienależnej części z mocy samego prawa, zaś na obowiązek zwrotu nie ma wpływu to czy dotacja pobrana w wysokości większej niż należna została przeznaczona na cele dotowane, czy też czy otrzymujący taką dotację dysponuje środkami finansowymi do jej zwrotu, ani też to czy miał świadomość obowiązku takiego zwrotu w chwili pobierania dotacji.

Sąd aprobuje również stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym za datę stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości uznać należy datę poinformowania o Strony o pobraniu dotacji w nadmiernej wysokości. W rozpoznawanej sprawie Strona została poinformowana o pobraniu dotacji w nadmiernej wysokości i konieczności zwrotu kwoty pismem z dnia 8 lutego 2023 r. (pismo odebrano 10 lutego 2023 r.). Z uwagi na deklaratoryjny charakter takiej decyzji obowiązek zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa. Oznacza to, że zwrot dotacji powstaje również z mocy prawa, a Strona składając informację o frekwencji za grudzień 2022 r. winna była sama dokonać zwrotu kwoty nadmiernie pobranej. Jeśli Strona tego nie dokonała dobrowolnie to przyjąć należy, że stwierdzenie okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości nastąpiło wraz ze złożeniem przez Stronę rozliczenia. Przyjmując nawet, że Strona o tym nie wiedziała, to samo doręczenie Stronie zawiadomienia (pismo z dnia 8 lutego 2023 r. - odebrane 10 lutego 2023 r.) uznać należy za najpóźniejszą możliwą datę, gdy Strona dowiedziała się o stwierdzonej okoliczności, a z tego wynika, że to od tej daty winien być liczony 15-dniowy termin, a po jego upływie - odsetki. Zgodnie bowiem z przepisami art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Kolegium zatem zasadnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołało się na regulację art. 139 k.p.a., gdyż sposób naliczenia odsetek zawarty w decyzji organu I instancji jest dla Strony bardziej korzystny.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm.) oddalił skargę.

mko