Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 926/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 9a w zw. z art. 124 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska,, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant specjalista Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2024 r. sprawy ze skargi D. G. K. G. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 3 kwietnia 2023 r. nr NWXIV.7581.4.2.2023 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 23 sierpnia 2021 r., złożonym w Urzędzie Miasta B. w dniu 27 sierpnia 2021 r., P. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: "Spółka"), wystąpiła o wydanie w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonych w B., obrębie S., oznaczonych ewidencyjnie jako:

1. działka nr 1, o powierzchni 0,0708 ha ([...]), stanowiąca własność:

a) K. G. w udziale wynoszącym 40/100 części,

b) D. G. w udziale wynoszącym 7/100 części,

c) D. i K. G. w udziale wynoszącym 53/100 części (we wspólności ustawowej małżeńskiej),

2. działka nr 2, o powierzchni 0,1607 ha ([...]), stanowiąca własność:

a) K. G. w udziale wynoszącym 40/200 części,

b) D. G. w udziale wynoszącym 107/200 części,

c) D. i K. G. w udziale wynoszącym 53/200 części (we wspólności ustawowej małżeńskiej).

W treści wniosku wskazano, że rokowania z właścicielami zakończyły się wynikiem negatywnym i Spółka nie uzyskała zgody na wybudowanie gazociągu oraz jego pozostawienie w obrębie wymienionych działek. Ponadto, z uwagi na istniejące zagospodarowanie terenu, tj. występującą za ogrodzeniem roślinność nie ma możliwości poprowadzenia gazociągu inną drogą (por. załącznik graficzny).

Prezydent Miasta B. (dalej: "organ I instancji") decyzją nr [...] z dnia 5 lipca 2019 r,, nr [...], ustalił na rzecz Spółki warunki lokalizacji inwestycji pn. "Przebudowa sieci gazowej niskiego ciśnienia wraz z przyłączami w B. przy ul. [...], [...] – [...]" obejmującej m.in. działki nr 1 i nr 2, położone w obrębie S. (karta mapy 1). Z treści rozstrzygnięcia wynika, że inwestycja obejmuje m.in. ułożenie sieci i przyłącza na głębokości od ok. 1,0 m do ok. 2,0 m poniżej poziomu terenu. W ramach postępowania organ w dniu 29 lipca 2022 r. przeprowadził rozprawę administracyjną, w której udział wzięli m.in. pełnomocnicy stron, a także K. G., który wniósł o pozostawienie możliwości ukształtowania wzajemnych relacji w drodze umowy cywilnoprawne, a także o sporządzenie przez Spółkę operatu szacunkowego określającego wartość służebności i przedstawienie wzoru umowy o jej ustanowienie wraz z harmonogramem prac. Przy piśmie z dnia 2 września 2022 r. wskazane dokumenty zostały przesłane na adres pełnomocnika właścicieli nieruchomości. Wśród załączników znajdował się m.in. operat szacunkowy z dnia 17 sierpnia 2022 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A. M. (nr uprawnień [...]), w którym oszacowano wartość jednorazowego odszkodowania za ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego, w postaci służebności przesyłu dla działki nr 1 na kwotę 1.739,00 zł. oraz dla działki nr 2 na kwotę 3.950,00 zł. (łącznie 5.689,00 zł.).

D. i K. G. pismem z dnia 1 sierpnia 2022 r. poinformowali Spółkę, że planują postawić w miejscu przebiegu gazociągu 20 murowanych garaży. Z kolei, pismem z dnia 6 października 2022 r., wnieśli o umorzenie postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. powołując się na fakt, że rokowania, ich zdaniem się nie odbyły.

Organ pismem z dnia 14 października 2022 r. zawiadomił strony postępowania o treści art. 10 § 1 k.p.a. i w dniu 14 listopada 2022 r. pełnomocnik właścicieli zapoznał się z dokumentami zgromadzonymi w aktach sprawy.

Decyzją z dnia 25 listopada 2022 r., nr [...], organ działając jako organ administracji rządowej, ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości położonych w B., obrębie S., oznaczonych ewidencyjnie jako działki nr 1, o powierzchni 0,0708 ha oraz nr 2, o powierzchni 0,1607 ha, stanowiących własność D. i K. G., poprzez udzielenie zezwolenia Spółce na założenie i przeprowadzenie odcinka urządzeń dystrybucyjnych służących do dystrybucji gazu w postaci przewodu gazowego niskiego ciśnienia o przekroju nie większym niż 160 mm, na długości ok. 27,0 m na działce nr 1 i ok. 62,0 m na działce nr 2, równolegle do północno-wschodniej granicy działek, w odległości do 2.0 m od północno-wschodniej granicy działek, na głębokości od 1,1 m do 2,5 m wraz z przyłączem do budynku przy ulicy [...] o długości ok. 10 m, w związku z planowaną realizacją inwestycji pn. "Przebudowa sieci gazowej niskiego ciśnienia wraz z przyłączami w B. przy ul. [...], [...] – [...]", na podstawie decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 5 lipca 2019 r., nr [...], o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Uznał nadto, że w sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a Spółka przystąpiła do rokowań z rzeczywistą wolą załatwienia sprawy w drodze porozumienia, jednak należało je uznać za bezskuteczne.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli właściciele nieruchomości - D. i K. G. i podali, że Spółka nie wykazała, aby rokowania faktycznie się odbyły, dlatego domagali się jej uchylenia i umorzenia postępowania.

Wojewoda Śląski decyzją z dnia 3 kwietnia 2023 r., nr NWXIV.7581.4.2.2023, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 9a w związku z art. 124 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 344, dalej: "u.g.n."), po rozpatrzeniu odwołania, uchylił w całości decyzję Prezydent Miasta B. z dnia 25 listopada 2022 r. i orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości położonych w B., obrębie S., oznaczonych ewidencyjnie jako działki nr 1, o powierzchni 0,0708 ha oraz nr 2, o powierzchni 0,1607 ha, stanowiących własność D. i K. G., poprzez udzielenie zezwolenia Spółce na założenie i przeprowadzenie odcinka urządzeń dystrybucyjnych służących do dystrybucji gazu w postaci przewodu gazowego niskiego ciśnienia o przekroju nie większym niż 160 mm, na długości ok. 27,0 m na działce nr 1 i ok. 62,0 m na działce nr 2, równolegle do północno- wschodniej granicy działek, w odległości do 2,0 m od północno-wschodniej granicy działek, na głębokości od 1,1 m do 2.0 m wraz z przyłączem do budynku przy ulicy [...] o długości ok. 10 m, w związku z planowaną realizacją inwestycji pn. "Przebudowa sieci gazowej niskiego ciśnienia wraz z przyłączami w B. przy ul. [...], [...] – [...]".

W ocenie Wojewody, Spółka spełniła wymóg przewidziany w art. 124 ust. 3 u.g.n., dotyczący obowiązku przeprowadzenia rokowań. Skoro, brak jest szczegółowych wytycznych co do formy i sposobu ich dokumentowania, czy też sposobu prowadzenia, to za dopuszczalne i wypełniające dyspozycję tego przepisu należy przyjąć każde działanie inwestora ukierunkowane na załatwienie kwestii związanych z wykorzystaniem w trakcie prowadzenia inwestycji cudzej nieruchomości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2017 r. sygn. akt I OSK 1165/17). Negocjacje winny mimo to zawierać podstawowe elementy, co najmniej rodzaj i przebieg inwestycji oraz warunki finansowe, a żaden przepis prawa nie zabrania stronom ukształtowania wzajemnych zobowiązań w sposób kompleksowy w trybie cywilnoprawnej umowy, która nie będzie podlegała ocenie w późniejszym postępowaniu administracyjnym, bowiem takie postępowanie byłoby wówczas bezprzedmiotowe. Jednakże w sytuacji, gdy do zawarcia porozumienia nie dojdzie - mimo podjętych rozmów - organ prowadzący postępowanie w trybie art. 124 u.g.n. winien oceniać jedynie fakt ich podjęcia w zakresie ograniczenia korzystania z nieruchomości. W tej sprawie przez D. i K. G. wielokrotnie była poruszana kwestia bezumownego korzystania z nieruchomości będącej ich własnością, jednak nie stanowi ona przedmiotu niniejszego postępowania, a ewentualne roszczenia w tym zakresie mogłyby być procedowane w trybie cywilnoprawnym. Organy administracji publicznej nie mają bowiem kompetencji do wypowiadania się w zakresie zasadności takiego żądania. Spółka podjęła się rokowań przed wystąpieniem z wnioskiem o udzielenie zezwolenia, w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., co potwierdza dołączona korespondencja. Zdaniem Wojewody Śląskiego rokowania toczyły się także po wszczęciu przedmiotowego postępowania oraz przeprowadzona została rozprawa administracyjna, w efekcie której Spółka zleciła opracowanie operatu szacunkowego i ustalenie rynkowej wartości służebności przesyłu na przedmiotowych działkach. Również i ten fakt nie przekonał właścicieli, co do rzeczywistej woli zawarcia porozumienia. Tymczasem w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. organ bada jedynie, czy zostały w sprawie przeprowadzone rokowania w przedmiocie zawarcia umowy umożliwiającej inwestorowi realizację inwestycji i jej utrzymanie. Tryb prowadzenia tych rokowań, a także powody, dla których nie dochodzi do zawarcia umowy pozostają poza zakresem kontroli organu administracji publicznej, a w konsekwencji także sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3182/15 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt II SA/Po 437/17). Za spełnienie tego warunku można uznać sytuację, gdy właściciel nieruchomości w ogóle nie odpowiedział na propozycję wyrażenia zgody, albo wprost sprzeciwił się wyrażeniu takiej zgody, czy również taką sytuację, gdy strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, które okazały się niemożliwe do przyjęcia dla każdej z nich, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2022 r. sygn. akt 1 SA/Po 653/21). W związku z powyższym nie mogły zostać uwzględnione twierdzenia zawarte w odwołaniu, zmierzające do zakwestionowania rozsądności czy racjonalności zaproponowanego przez Spółkę wynagrodzenia. W sytuacji, gdy właściciel stanowczo sprzeciwia się zaproponowanym warunkom finansowym wskazując, że są one nie do przyjęcia i przedstawia własne oczekiwania finansowe, które z kolei nie satysfakcjonują inwestora, bowiem wynikają z żądania uregulowania również kwestii bezumownego korzystania z nieruchomości, czy przerzucenia kosztów usunięcia kompleksu garaży posadowionych w granicach strefy kontrolowanej eksploatowanego gazociągu - co wykracza poza zakres rzeczowy niniejszego postępowania administracyjnego, wówczas Spółka ma prawo przyjąć, że dalsze rokowania nie doprowadzą do uzyskania konsensusu. W konsekwencji analizy podjętychdziałań, Wojewoda Śląski uznał za prawidłowe ustalenie przebiegu gazociągu w sposób zaproponowany we wniosku Spółki i wskazany w decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia 25 listopada 2022 r. oraz w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, korygując jedynie głębokość wykopu koniecznego do przeprowadzenia inwestycji.

W skardze D. i K. G. (dalej: "skarżący") domagali się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji. Podali, że już zrezygnowali z podłączenia ich domu do przyłącza gazowego. Opisali szczegółowo działania Spółki związane z inwestycją oraz zakwestionowali trasę i jej umiejscowienie w pasie ochronnym roślinności wysokiej, w tym pod fundamentem latarni (str. 4 skargi). Akcentowali, że nie doszło do rozliczenia z bezumownego korzystania z ich nieruchomości oraz podważyli wiarygodność sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący oświadczyli, że obecnie jedynym właścicielem działek jest K. G., a uczestnik postępowania, czyli inwestor - Spółka do dnia przeprowadzenia rozprawy, tj. 22 lipca 2024 r. nie potwierdziła zawarcia w tej sprawie ugody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej w skrócie: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2022 r. poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd - co warto podkreślić - nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody Śląskiego z dnia 3 kwietnia 2023 r., który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 25 listopada 2022 r. oraz określił szczegółowo warunki udzielenia Spółce zezwolenia na założenie i przeprowadzenie inwestycji pn. "Przebudowa sieci gazowej niskiego ciśnienia wraz z przyłączami w B. przy ul. [...], [...] – [...]" (dokonując korekty głębokość wykopu koniecznego do przeprowadzenia inwestycji).

Materialnoprawny kontekst sprawy, której dotyczy zaskarżona decyzja, określają przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, dalej w skrócie, jak dotychczas: "u.g.n.").

Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Natomiast na mocy art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Niewątpliwie przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n., a art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i treści rokowań, co oznacza, że o formie i charakterze rokowań decyduje sam inwestor. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, w tym momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia. Organ, a za nim sąd administracyjny, ustala jedynie fakt istnienia rokowań, nie bada przyczyn i braku zgody stron.

W orzecznictwie przyjmuje się, że wynikające z art. 124 u.g.n. uprawnienie organu administracyjnego do ograniczenia prawa właściciela ma charakter wyjątkowy. Może być realizowane tylko wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z realizacją określonej inwestycji infrastrukturalnej, a negocjacje między inwestorem, a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość. Przepisy u.g.n. nie określają przy tym prawnej formy prowadzenia rokowań, na pewno nie jest wymagane przedstawienie tu protokołu, wystarczą dokumenty wskazujące, że ten etap został zrealizowany. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n.

Z kolei, niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. nie uzależnia zatem uzyskania zgody administracyjnej od określenia przez inwestora takiej oferty, która satysfakcjonowałaby właściciela nieruchomości. Dla oceny zasadności podjętego rozstrzygnięcia istotne jest wyłącznie ustalenie, czy strony przedstawiły sobie propozycje, które umożliwiałyby zawarcie porozumienia

W niniejszej sprawie rokowania były przeprowadzone, jednakże oboje skarżący, co wynika z pism powołanych w skardze oraz załączonych w toku postępowania sądowoadministracyjnego, nie wyrazili zgody na przedstawione im warunki (por. np. pisma z dnia 15 stycznia 2022 r. i 30 marca 2022 r.). Faktem jest również, że w dniu 29 lipca 2023 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna.

Starosta wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu m. in. w przypadkach, o których mowa w art. 124 u.g.n. (art. 129 ust. 5 pkt 1 u.g.n.). Jest to jednak inna sprawa administracyjna.

Wyjaśnić natomiast należy, że jakkolwiek rokowania winny mieć charakter realny, jednak utrwalone jest stanowisko, które Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela, że rokowań nie prowadzi się w nieskończoność. Dla wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji, wystarczy, że strony nie osiągną porozumienia. Przepisy u.g.n. nie wymagają bowiem ani określonej formy prowadzenia rokowań, ani nie określają minimalnego okresu, w jakim takie rokowania winny być prowadzone, ani też nie nakładają jakichkolwiek ram dotyczących warunków, które winny takie rokowania obejmować. Strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć.

Wyraźnie zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 22 lutego 2012 r. sygn. I OSK 357/11; z 6 lipca 2017 r. sygn. I OSK 1723/15; z 2 lutego 2017 r. sygn. I OSK 2054/16, podkreślając, że negocjacje mogą być zakończone w dowolnym czasie, a ich zakończenie obejmuje również przypadek, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia.

Niemożność uzyskania zgody właściciela nieruchomości (o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.) oznacza (wobec treści art. 124 ust. 3 u.g.n.) sytuacje, w których właściciel nieruchomości nie tylko nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań albo wyraźnie sprzeciwił się wyrażeniu zgody, lecz również przypadek, gdy strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Ponad wszelką wątpliwość z taką sytuację mamy do czynienia w rozpoznanej sprawie.

Rokowania nie oznaczają konieczności osiągnięcia zgodnego stanowiska. Nadto, nie można wymagać od strony, aby była zmuszona do respektowania warunków drugiej strony lub prowadzenia rokowań dopóty, dopóki nie zmieni swojego stanowiska. Postępowanie dowodowe prowadzone przez organ na podstawie art. 124 u.g.n. sprowadza się zatem do ustalenia konieczności realizacji inwestycji celu publicznego w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz ustalenia faktu poprzedzenia wniosku rokowaniami prowadzonymi z właścicielami nieruchomości, niezakończonymi powodzeniem. Nie podlegają w tym postępowaniu ocenie same warunki negocjacji, proponowana kwota odszkodowania, jak i okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia.

Z pism załączonych do skargi wynika bowiem bezspornie, że propozycja zajęcia nieruchomości została skarżącym przedstawiona i odrzucona zatem nie doszło do porozumienia. Wobec braku porozumienia Spółka wystąpiła o wszczęcie postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Z tego powodu zarzut braku realności negocjacji nie zasługiwał na uwzględnienie.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela dominujący w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i treści rokowań, co oznacza, że o formie i charakterze rokowań decyduje sam inwestor. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia (np. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2024 r., I OSK 2091/22). W orzecznictwie wskazuje się również, że organ prowadzący postępowanie w sprawie ograniczenia korzystania z nieruchomości, uwzględniając treść art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., zobowiązany jest jedynie zbadać, czy zostały w sprawie przeprowadzone rokowania w przedmiocie zawarcia umowy umożliwiającej inwestorowi realizację inwestycji. Nie podlega kontroli sam tryb prowadzenia rokowań, a także powody, dla których nie dochodzi do zawarcia porozumienia. Kwestie takie, jak dobra albo zła wiara inwestora czy ekwiwalentność zaproponowanego świadczenia, pozostają poza zakresem kontroli organu administracji, a w konsekwencji także sądu administracyjnego (wyroki NSA z dnia: 14 lipca 2021 r., sygn. I OSK 358/21; 9 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 2190/21; 22 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 2303/21; 26 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 1021/22). Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię oraz poprzez błędne zastosowanie nie może zostać uznany za zasadny.

Art. 124 ust. 1 u.g.n., stanowiący podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, ma charakter uregulowania szczególnego, nie może więc być interpretowany rozszerzająco. Nie jest zatem dopuszczalne formułowanie jakichkolwiek innych przesłanek umożliwiających albo wykluczających zastosowanie ograniczenia, o jakim mowa w tym przepisie. Przepis ten dotyczy bowiem wyłącznie zakładania i przeprowadzania przez teren nieruchomości wymienionych w nim ciągów, przewodów i urządzeń. Nie dotyczy ani ich konserwacji ani usuwania awarii. Te kwestie reguluje bowiem art. 124b u.g.n,. zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych; przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodowi urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody.

Z wszystkich wyżej omówionych przyczyn Sąd uznał, że właściwe organy zebrały niezbędny materiał dowodowy, dokonały właściwej jego oceny, która nie nosi cech dowolności. Prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, rozpatrzyły cały materiał dowodowy konieczny do rozpoznania sprawy oraz wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały (por. art. 107 § 3 k.p.a.). Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 75 § 1, 7art. 7 § 1, art. 80, art. 89 § 1 i 2, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., oraz art. 124 ust. 1 i 3 - 6 u.g.n. w związku z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, ani też innych przepisów w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, z mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.