Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2352/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Mariola Kowalska Sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 września 2022 r., sygn. II SA/OI 616/22 w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 21 czerwca 2022 r. nr SKO.82.627.2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt II SA/OI 616/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 21 czerwca 2022 r. nr SKO.82.627.2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z 23 lutego 2022 r. K. L. (dalej: Skarżący) zwrócił się do Wydziału Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miasta w [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. We wniosku tym zawarł oświadczenie, że w przypadku wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne wnosi o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna. Zaznaczył, że świadczenie powinno być przyznane od miesiąca złożenia wniosku bez względu na to, kiedy faktycznie dojdzie do uchylenia decyzji zasiłkowej.

Decyzją z 11 kwietnia 2022 r. Prezydent Miasta [...] (dalej: Prezydent/organ I instancji) odmówił przyznania Skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką W. L. (dalej: matka)

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że nie została spełniona przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111; dalej: "u.ś.r."), ponieważ

niepełnosprawność matki Skarżącego powstała po ukończeniu przez nią 25 roku życia. Dodatkowo organ I instancji wskazał, że Skarżący pobiera zasiłek dla opiekuna, co także uniemożliwia przyznanie wnioskowanego świadczenia.

W toku postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: Kolegium) pismem z 20 maja 2022 r. poinformowało pełnomocnika Skarżącego, że w sprawie nie występują - poza jedną - negatywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określone w art. 17 ust. 5 u.ś.r. Negatywną przesłankę uniemożliwiającą przyznanie świadczenia stanowił fakt pobierania przez Skarżącego zasiłku dla opiekuna.

Skarżący oświadczeniem z 24 maja 2022 r. wyraził zgodę na uchylenie decyzji zasiłkowej z dniem 1 maja 2022 r.

Decyzją z 24 maja 2022 r. organ I instancji uchylił decyzję z dnia 11 czerwca 2014 r. przyznającą Skarżącemu zasiłek dla opiekuna, wskazując w uzasadnieniu, że uchylenie następuje od dnia 1 lutego 2022 r. Skarżący zrzekł się prawa do wniesienia odwołania od tej decyzji.

Postanowieniem z 3 czerwca organ I instancji sprostował oczywistą omyłkę w uzasadnieniu decyzji z 24 maja 2022 r. w ten sposób, że jako datę uchylenia decyzji zasiłkowej wskazał 1 maja 2022 r. Na postanowienie to nie zostało wniesione zażalenie.

Decyzją z 21 czerwca 2022 r. Kolegium uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji z 11 kwietnia 2022 r. i orzekło co do istoty w ten sposób, że przyznało Skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad matką na stałe od dnia 1 maja 2022 r. i odmówiło przyznania tego świadczenia za okres od 1 lutego 2022 r .do 30 kwietnia 2022 r.

W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło obowiązujące przepisy u.ś.r. regulujące kwestię świadczeń pielęgnacyjnych i zbiegu uprawnień do różnych rodzajowo świadczeń. Podkreśliło, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmownej w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego o przesłankę wynikającą z art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakwestionowanej przez TK części.

Następnie Kolegium wskazało, że matka Skarżącego jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Skarżący jest bierny zawodowo i nie podejmuje zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Zajmuje się matką sprawując nad nią opiekę i udzielając pomocy we wszystkich czynnościach życia codziennego. Na dzień wydania decyzji nie istniała już żadna z przesłanek negatywnych uniemożliwiających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż ostateczną decyzją z 24 maja 2022 r., sprostowaną postanowieniem z 3 czerwca 2022 r., uchylono od dnia 1 maja 2022 r. decyzję przyznającą Skarżącemu zasiłek dla opiekuna, zatem od tej daty jedyna negatywna przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. została wyeliminowana. Z tego też powodu nie było możliwe przyznanie świadczenia za okres od miesiąca złożenia wniosku.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (dalej: Sąd I instancji) wniósł Skarżący. Zaskarżył powyższą decyzję w części, w jakiej nie przyznano mu wnioskowanego świadczenia za okres od 1 lutego 2022 r. do 30 kwietnia 2022 r.

Opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt II SA/OI 618/22 - Sąd I instancji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił wniesioną skargę.

Na wstępie Sąd I instancji wskazał, że prawidłowe jest stanowisko Kolegium, iż wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Wobec tego nie może powodować odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego moment powstania niepełnosprawności - po ukończeniu 18. lub 25. roku życia przez osobę podlegającą opiece, jeżeli wnioskodawca rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad taką osobą. W związku z powyższym art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mógł stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia.

Dalej Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczyła kwestii przysługiwania Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożył wniosek o przyznanie tego świadczenia, tj. od 1 lutego 2022 r. Kolegium przyjęło, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje dopiero od 1 maja 2022 r., gdyż od tego momentu Skarżący nie pobiera już zasiłku dla opiekuna, zatem ustała jedyna przesłanka negatywna uniemożliwiająca przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Skarżący wskazywał, że we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wniósł o uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, co oznacza, że dokonał wyboru świadczenia. Natomiast w ocenie Kolegium, niezbędne było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna, o czym Skarżący został poinformowany pismem z 20 maja 2022 r., bowiem dopóki w obrocie prawnym funkcjonować będzie decyzja przyznająca wnioskodawcy prawo do zasiłku dla opiekuna, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie będzie możliwe. Uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna nastąpiło ostateczną decyzją organu I instancji z 24 lutego 2022 r., ze skutkiem od 1 maja 2022 r. Skarżący od tej decyzji nie odwołał się, zrzekł się terminu do wniesienia odwołania, wyraził zgodę na uchylenie decyzji od 1 maja 2022 r., nie zażalił się na postanowienie prostujące omyłkę w zakresie daty uchylenia decyzji, nie zakwestionował faktu nieuchylenia tej decyzji za okres od dnia złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. W postępowaniu administracyjnym był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Decyzja ta uzyskała przymiot ostateczności i pozostaje w obrocie prawnym, zatem wiąże stronę i organy. Jest ona odrębnym aktem, podlegającym ewentualnemu odrębnemu zaskarżeniu (co nie nastąpiło), więc, jak wskazano wyżej, nie mogła stanowić przedmiotu kontroli sądu w niniejszym postępowaniu.

Dalej Sąd I instancji przytoczył treść art. 27 ust. 5 u.ś.r. W rozpoznawanej sprawie Skarżącemu przysługiwał zasiłek dla opiekuna z tytułu opieki sprawowanej nad matką od 1 lipca 2013 r. do 30 kwietnia 2022 r. Z treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. wynika natomiast, że posiadanie prawa do m.in. zasiłku dla opiekuna wyklucza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Dopóki zatem w obrocie prawnym pozostawała i była realizowana decyzja o przyznaniu zasiłku dla opiekuna, to w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r., nie było możliwe przyznanie wnioskowanego świadczenia. Także regulacja zawarta w art. 27 ust. 5 u.ś.r. wskazuje, że przy zbiegu roszczeń uprawnionemu przysługuje wyłącznie jedno świadczenie. W myśl powyższych unormowań, nie można w tym samym czasie posiadać prawa do obu wymienionych świadczeń, a co za tym idzie, Skarżącemu nie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne za okres, w którym pozostawała w obrocie prawnym decyzja przyznająca mu prawo do zasiłku dla opiekuna na ten sam okres. Wobec powyższego, zdaniem Sądu I instancji, Kolegium nie naruszyło art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r., gdyż przepis ten wyklucza możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna. Dopóki w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja o przyznaniu zasiłku dla opiekuna, to w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r., nie było możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za ten okres. Kolegium nie naruszyło również art. 27 ust. 5 u.ś.r., zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, przysługuje jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną. Sąd I instancji wskazał przy tym, że niewątpliwie celem powołanych przepisów jest uniemożliwienie osobom uprawnionym równoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i m.in. zasiłku dla opiekuna. Dopiero uchylenie decyzji przyznającej ten zasiłek pozwoliło na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia, od którego zasiłek dla opiekuna już nie przysługiwał. Prawidłowo zatem Kolegium świadczenie to przyznało od 1 maja 2022 r.

W ocenie Sądu I instancji, nietrafny jest także zarzut (zawarty w uzasadnieniu skargi) naruszenia art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Sformułowanie "ustala się" można utożsamiać z "przyznaje się" tylko w sytuacji stwierdzenia spełnienia w miesiącu złożenia wniosku wszystkich przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku. Skoro zaś nie jest możliwe kumulatywne pobieranie obu świadczeń, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia; jej wyrazem musi być uchylenie wcześniejszej decyzji. Okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu obowiązywania dotychczasowego uprawnienia, którego pobieranie uniemożliwia uwzględnienie wniosku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 211/21, źródło CBOSA).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarżący, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna;

2. art. 27 ust. 5 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce.

Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podać należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ Skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a druga ze stron, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, iż podstawy, na jakich zostaje oparta skarga kasacyjna wyznaczają kierunek i zakres kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem żądanego uchylenia lub zmiany.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna zarzuca wyrokowi jedynie obrazę przepisów prawa materialnego, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy.

Spór, jaki zaistniał w rozpoznawanej sprawie - determinowany zarzutami skargi kasacyjnej - dotyczył wyłącznie daty, od której winno być przyznane Skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Zainteresowany miał bowiem przyznany decyzją wcześniejszą zasiłek dla opiekuna a zatem w takiej sytuacji dochodziło do zbiegu obu świadczeń jako przyznanych z tego samego tytułu.

W związku z powyższym, skład orzekający pragnie wyjaśnić, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Natomiast w myśl art. 27 ust. 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Z powołanych przepisów jasno wynika zatem, że w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, uprawnionemu może przysługiwać wyłącznie tylko jedno z tych świadczeń, a co wyklucza - jak słusznie zresztą zauważa sam Sąd I instancji - możność równoczesnego przyznania obu świadczeń za ten sam okres. W tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych strona może bowiem otrzymać tylko jedno ze świadczeń, przy czym chodzi tu o przyznanie samego świadczenia, a nie jedynie o fakt jego pobierania. W sytuacji bowiem, gdy strona ma przyznane decyzją administracyjną prawo do określonego świadczenia, brak jest podstaw prawnych, aby zakazać stronie prawa do jego pobrania.

Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest zatem brak posiadania przez wnioskodawcę uprawnienia do otrzymywania świadczenia konkurencyjnego. Innymi słowy, aby świadczenie pielęgnacyjne mogła uzyskać osoba, która ma już przyznany np. zasiłek dla opiekuna, osoba ta musi albo wstrzymać się z nowym wnioskiem do momentu wygaśnięcia decyzji (terminowej) przyznającej jej prawo do tego zasiłku, albo wystąpić o uchylenie tego rodzaju decyzji. W świetle przytoczonych przepisów nie jest bowiem możliwe najpierw przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a dopiero po jego otrzymaniu zrezygnowanie z dotychczas pobieranego zasiłku dla opiekuna. W sytuacji, gdy strona ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, warunkiem skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, na zasadzie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest więc rezygnacja z przysługującego świadczenia i to poprzez wyraźne, a nie tylko hipotetyczne, zrzeczenie się prawa do konkurencyjnego świadczenia w postaci zasiłku dla opiekuna, prowadzące do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej to świadczenie.

Stosownie do treści do art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zauważyć jednak należy, iż zasady wyrażonej w art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie można traktować jako bezwzględnego nakazu. Przepis art. 24 u.ś.r. stanowi bowiem normę procesową, pełniącą funkcję służebną względem norm materialnoprawnych i nie może prowadzić do modyfikacji lub pominięcia tych norm. W praktyce oznacza to, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia (zob. Małysa-Sulińska Katarzyna (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, opubl. LEX 2015 oraz R. Babińska-Górecka (w:) R. Babińska-Górecka, M. Lewandowicz-Machnikowska, Świadczenia rodzinne/komentarz, Wrocław 2010, s. 296 oraz literatura i orzecznictwo tam przywołane).

W sytuacji zatem, gdy w momencie wydawania decyzji jeden z warunków przysługiwania prawa do danego świadczenia rodzinnego nastąpi po miesiącu złożenia wniosku w tej sprawie, to organ administracji jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany uwzględnić daną okoliczność. Oczywistym jest bowiem, iż określone świadczenie rodzinne może być stronie przyznane tylko wówczas, gdy wszystkie warunki będą spełnione. Skoro zaś - jak wyżej wskazano - nie jest możliwe kumulatywne pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, a warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia na ten sam cel, to okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest determinowany tylko datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale też uzależniony jest od terminu obowiązywania dotychczasowego zbieżnego uprawnienia.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż do dnia 1 maja 2022 r. funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja z dnia 11 czerwca 2014 r. przyznająca Skarżącemu prawo do zasiłku dla opiekuna w związku ze sprawowaną opieki nad matką, gdyż dopiero decyzją z dnia 24 maja 2022 r. (sprostowaną postanowieniem z dnia 3 czerwca), Burmistrz - działając za podstawie art. 155 k.p.a. – uchylił tę decyzję z dniem 1 maja 2022 r. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że powyższa decyzja o uchyleniu decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna nie została przez stronę zakwestionowana i - wobec jej niezaskarżenia - stała się ostateczna oraz prawomocna.

Okoliczność ta zaś – czego zdaje się nie dostrzegać Skarżący – miała w rozpoznawanej decydujące znaczenie dla określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazać bowiem należy, iż na mocy art. 16 § 1 k.p.a., ostateczna decyzja organów administracji publicznej korzysta z domniemania legalności i zgodnie z zasadą trwałości decyzji, funkcjonuje w obrocie prawnym. Z tego powodu organ, podobnie zresztą jak i sąd, administracyjny, zobowiązany jest do jej uwzględnienia przy wydawaniu kolejnego rozstrzygnięcia.

Zgodzić się zatem należy z Sądem I instancji, iż - w realiach rozpoznawanej sprawy - to dopiero wydanie przez Burmistrza wyżej wspomnianej decyzji z dnia 24 maja 2022 r. uchylającej wcześniej przyznane Skarżącemu prawo do zasiłku dla opiekuna, a nie - jak twierdził Skarżący kasacyjnie - złożenie przez niego wniosku z dnia 23 lutego 2022 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (oświadczenie o warunkowej rezygnacji z prawa do otrzymywanego zasiłku dla opiekuna i wyborze świadczenia korzystniejszego zostało złożone w dniu 24 maja 2022 r. wraz ze zgodą na uchylenie decyzji zasiłkowej z dniem 1 maja 2022 r.) - wyeliminowało negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. w postaci posiadania prawa do zasiłku dla opiekuna.

Mając zaś na uwadze treść art. 24 ust. 2 u.ś.r., jak też okoliczność, iż w decyzji z dnia 24 maja 2022 r. wskazano datę, z jaką uchylono decyzję przyznającą Skarżącemu prawo do zasiłku dla opiekuna - 1 maja 2022 r., należało ostatecznie przyjąć, że stronie przysługiwało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad matką począwszy od tej właśnie daty, gdyż nie było prawnej możliwości orzeczenia o przyznaniu tego świadczenia od 1 lutego 2022 r. do 30 kwietnia 2022 r. W tym bowiem okresie czasu Skarżącemu przysługiwało jeszcze prawo do konkurencyjnego świadczenia, a co - jak wyżej wspomniano – wykluczało możliwość jednoczesnego pobierania przez niego świadczenia pielęgnacyjnego.

Dodać przy tym trzeba, że decyzja z dnia 24 maja 2022 r. - z uwagi na treść art. 134 § 1 p.p.s.a. nakazującego sądowi administracyjnemu orzekanie w granicach danej sprawy – nie mogła być przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu, gdyż nie była objęta skargą. W związku z tym, Sąd I instancji nie mógł dokonać innych ustaleń w zakresie daty uchylenia prawa do zasiłku dla opiekuna, niż wynikające z treści ww. prawomocnej decyzji Burmistrza z dnia 24 maja 2022 r.

Stwierdzić zatem należy, że zaskarżony wyrok nie narusza przepisów obowiązującego prawa, a skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.