Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 481/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 186
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi N. R. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w B. z dnia [...]marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stypendium dla najlepszych studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w B. z dnia [...] stycznia 2012 r. bez numeru , 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. (nie opatrzoną numerem) Wydziałowa Komisja Stypendialna działająca na Uniwersytecie[...], na podstawie art. 173, art. 175 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, ze zm., zwanej w skrócie "P.s.w.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., zwanej w skrócie "k.p.a."), w związku z Regulaminem ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] (zwanego dalej "Regulaminem") – nie przyznała stypendium rektora dla najlepszych studentów skarżącej N. R.

Komisja Wydziałowa podniosła, że zgodnie z Regulaminem oraz ustaleniami zawartymi na posiedzeniu Wydziałowych Komisji Stypendialnych, stypendia rektora otrzymują studenci, którzy znaleźli się w gronie 10 % najlepszych studentów danego kierunku i roku. Skarżąca natomiast znalazła się na pierwszym miejscu poniżej 10 % progu.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca podniosła, że Komisja Wydziałowa nie uwzględniła podziału na specjalności, który przewiduje § 4 pkt 3 Regulaminu. Na kierunku skarżącej - edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej, istnieje podział na dwie specjalności: dyrygentura chóralna i muzyka estradowa. Skarżąca wskazała, że na specjalności dyrygentura chóralna uzyskała najwyższą punktację.

W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącej [...] Komisja Stypendialna decyzją z dnia [...] nie przyznała skarżącej stypendium rektora dla najlepszych studentów.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że do wyliczeń procentowego stanu studentów danego roku, poszczególnych kierunków/specjalności przyjęte zostały listy z dziekanatów wykonane na dzień 7 października 2011 r. Organ wskazał także, że sugestie skarżącej zapisu w regulaminie (podziału na specjalności) będą uwzględnione przy opracowaniu regulaminu pomocy materialnej w roku akademickim 2012/2013. W bieżących roku akademickim komisja musi procedować na podstawie zatwierdzonych aktów prawnych.

W skardze do sądu administracyjnego N. R. wniosła o uchylenie decyzji [...] Komisji Stypendialnej oraz ponowne rozpatrzenie jej wniosku o stypendium rektora dla najlepszych studentów.

Skarżąca powtórzyła podnoszony w toku postępowania administracyjnego zarzut, że wbrew wyraźnej treści § 4 pkt 3 Regulaminu komisja stypendialna nie uwzględniła podziału kierunku edukacja artystyczna na dwie specjalności: dyrygentura chóralna i muzyka estradowa, a tym samym nie uwzględniła, że na specjalności dyrygentura chóralna skarżąca uzyskała najwyższą punktację.

Skarżąca zarzuciła ponadto, że [...] Komisja Stypendialna nie uwzględniła rzeczywistej liczby studentów na roku skarżącej. W terminie składania wniosku o przyznanie stypendium na roku skarżącej było 27 studentów, a według listy z dziekanatu, która była brana pod uwagę przy podziale stypendium, było 20 studentów.

W odpowiedzi na skargę [...] Komisja Stypendialna wniosła o jej oddalenie.

Organ podniósł, że kierunek, na który uczęszcza skarżąca, nie jest kierunkiem z podziałem na specjalności. Podział na specjalności dotyczy kierunków, które w zasadzie bez nich nie istnieją bądź te specjalności są w zasadzie odrębnymi kierunkami studiów np. w przypadku kierunku filologia filologii jako takiej nie można studiować – studiuje się specjalność: filologia angielska, germańska, romańska itd., a nabór prowadzony jest na specjalność. Podziała na specjalności, na który powołuje się skarżąca, jest natomiast podziałem wewnętrznym jednostki prowadzącej studia i jako taki nie może być uwzględniony przez komisję stypendialną.

Odnośnie zarzutu uwzględnienia błędnego stanu studentów organ wskazał, że podał stan na dzień 7 października 2011 r. Organ podkreślił, że stan studentów jest zmienny i niewykluczone, że w związku z późniejszym rozliczeniem roku studentów było 27 a nie 20.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przede wszystkim zaznaczyć należy, że stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Celem kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny jest ocena zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Sąd, na skutek zaskarżenia aktu lub czynności (bezczynności) organu administracji publicznej, nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować (ocenić) działalność tego organu. Sąd administracyjny nie zastępuje zatem organu administracji publicznej i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, chociaż oczywiście wydaje wyrok rozstrzygający sprawę sądowoadministracyjną. Orzeczenia sądu administracyjnego, w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania w toku dalszego załatwiania sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1980/10, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ )

.Sąd administracyjny nie może zatem – jak wnosi o to skarżąca – ponownie rozpatrzyć jej wniosek o stypendium rektora dla najlepszych studentów.

Badając natomiast postępowanie organów administracji w sposób, w jaki Sąd władny jest to uczynić, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa.

Stosownie do art. 173 ust. 1 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium rektora dla najlepszych studentów. Stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym (art. 181 ust. 1 P.s.w.). Szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń pomocy materialnej, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego (art. 186 P.s.w.).

Z powyższego wynika, że podstawą prawną rozstrzygnięć podmiotów decydujących o przyznaniu stypendium rektora dla najlepszych studentów (w przedmiotowej sprawie – rozstrzygnięć komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej, którym rektora przekazał uprawnienie do rozstrzygania sprawy – art. 176 ust. 3 P.s.w.) są nie tylko przepisy P.s.w., ale także przepisy wydanego przez rektora, na podstawie art. 186 P.s.w. regulaminu, będącego aktem wykonawczym mającym swoje umocowanie w ustawie.

Zgodnie z § 4 ust. 3 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu[...], który miał zastosowanie w kontrolowanej sprawie "Liczba studentów, którzy mogą otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów nie może przekraczać 10 % liczby studentów każdego roku kierunków prowadzonych w uczelni lub każdej specjalizacji jeżeli kierunek takie posiada". Z jasnego brzmienia tego przepisu wynika, że w przypadku, kiedy dany kierunek prowadzony przez uczelnię posiada specjalizację – próg 10 % odnosi się do liczby studentów danej specjalizacji. Wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji [...] Komisji Stypendialnej – wymóg odniesienia progu 10 % do specjalizacji nie jest postulatem, ale regulacją obowiązująca w momencie orzekania przez Komisję Odwoławczą, jako że przedstawiony w aktach sprawy Regulamin w § 9 ust. 4 stanowi, że "Regulamin wchodzi w życie z dniem 1 października 2011 r.". Z kolei wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę żaden przepis Regulaminu nie zawiera zastrzeżenia, że wymóg progu 10 % może być stosowany tylko na takich kierunkach, gdzie specjalizacje nie są jedynie wewnętrznym podziałem jednostki prowadzącej studia.

Z powyższego wynika, że jeżeli skarżąca studiuje na kierunku w obrębie którego wyróżniane są specjalizacje – komisje stypendialne winny ustalić liczbę studentów danej specjalizacji, aby ustalić, czy zachodzi powód odmowy przyznania stypendium określony w § 4 ust. 3 Regulaminu.

Tymczasem w aktach sprawy nie ma dokumentów, które pozwoliłby na zbadanie tej okoliczności – znajduje się w nich tylko lista określająca liczbę studentów poszczególnych lat kierunku edukacja artystyczna bez podziału na specjalizacje. Co więcej - lista ta nie jest opatrzona żadna datą, w szczególności datą 7 października 2011 r. , na którą powołuje się Komisja[...].

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 207 ust. 1 P.s.w., do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Wskazany przepis stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3 (art. 207 ust. 4 P.s.w.). Podmioty te powinny się zatem stosować do ogólnej zasady postępowania administracyjnego – orzekania według stanu prawnego i stanu faktycznego istniejącego w momencie podejmowania decyzji. Jeżeli zatem Regulamin nie precyzuje, z jakiej daty należy uwzględniać liczbę studentów w celu obliczeniu 10 % progu – fakt ten winien być zbadany zgodnie z powołaną ogólną zasadą postępowania administracyjnego, tj. według stanu na dzień wydania decyzji.

Powyższe prowadzi do wniosku, że odmowa przyznania skarżącej stypendium nastąpiła z naruszeniem § 4 ust. 3 Regulaminu - co miało wpływ na wynik sprawy poprzez brak przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego odnośnie liczby studentów na specjalizacji w ramach kierunku na którym studiuje skarżąca.

W ponownym postępowaniu komisja stypendialna powinna zatem przeprowadzić postępowanie dowodowe odnośnie liczby studentów na specjalizacji w ramach kierunku studiowanego przez skarżącą dopiero w oparciu o tak ustalony stan faktyczny, mając na względzie dokonaną przez Sąd wykładnię § 4 ust. 3 Regulaminu, ponownie wydać rozstrzygnięcie.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 ww ustawy.