Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 28/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy: article: art. 61
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 4, ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 2, 3, 4, 5, art. 6 ust. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 7 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2024 poz 609
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
article: art. 8 ust. 2, art. 62 ust. 1, art. 68 ust. 1 pkt 1, art. 69 ust. 1, 4 i 6, art. 70 ust. 1 i 2, art. 73 ust. 2, art. 83-84
journal: Dz.U. 2023 poz 900
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
article: art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, par. 1a, art. 200, art. 119 pkt 4
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2024 roku sprawy ze skargi A.J. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 15 stycznia 2024 r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej w zakresie dotyczącym: opinii Rady Pedagogicznej w przedmiocie Zarządzenia nr [...] Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. z dnia 16 listopada 2023 r., protokołu Rady Pedagogicznej z dnia 28 września 2023 r. oraz korespondencji Rady Rodziców w sprawie Zarządzenia nr [...] Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. z dnia 16 listopada 2023 r., w terminie 14 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. na rzecz A.J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z 5 lutego 2024 r. A. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 15 stycznia 2024 r., domagając się: pkt 1 - stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności; pkt 2 - zobowiązania organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, w zakresie: a) kopii wszystkich dokumentów, które dotyczą w/w zarządzenia, b) opinii Rady Pedagogicznej w przedmiocie Zarządzenia [...] Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. z dnia 16 listopada 2023 r., c) protokołu Rady Pedagogicznej z dnia 28 września 2023 r.; pkt 3 - zasądzenia od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem strony skarżącej, organ naruszył art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieprawidłowe, gdyż tylko częściowe zrealizowanie wniosku o udostępnienie informacji.

Motywując wywiedzioną skargę jej autorka podkreśliła, że 15 stycznia 2024 r. poprzez platformę ePUAP złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przesłania wszelkiej dokumentacji dotyczącej wydanego zarządzenia nr [...] Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. z dnia 16 listopada 2023 r. Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazała platformę ePUAP.

W dniu 29 stycznia 2024 r. organ udostępnił skarżącej następującą dokumentację:

1. Pismo przewodnie z 29 stycznia 2024 r. informujące jakie informacje będą przesłane a jakie nie.

2. Wniosek Dyrektora Szkoły Podstawowej dotyczący wydania opinii w sprawie odwołania wicedyrektora szkoły adresowany do Łódzkiego Kuratora Oświaty.

3. Odpowiedź Łódzkiego Kuratora Oświaty.

4. Wniosek Dyrektora Szkoły Podstawowej dotyczący wydania opinii w sprawie odwołania wicedyrektora szkoły adresowany do Wójta Gminy Ł. .

5. Opinia Wójta Gminy Ł. .

6. Wniosek Dyrektora Szkoły Podstawowej dotyczący wydania opinii w sprawie odwołania wicedyrektora szkoły adresowany do Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej w Ł. .

Skarżąca stwierdziła, że zbiór dokumentów mających związek z wydaniem w/w zarządzenia, a w szczególności opinie Rady Pedagogicznej i protokół tej Rady nie został skarżącej udostępniony, podobnie jak i nie otrzymała ona korespondencji Rady Rodziców w sprawie w/w zarządzenia. Doszło więc tylko do częściowego udostępnienia informacji. Termin udostępnienia informacji minął, zatem organ pozostaje w bezczynności.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. wniósł o jej oddalenie. Organ argumentował, że 29 stycznia 2024 r. wnioskodawczyni otrzymała korespondencję związaną z odwołaniem jej ze stanowiska wicedyrektora szkoły. W piśmie przewodnim poinformowano ją również o prawie wglądu do dokumentacji Rady Pedagogicznej, której jest członkiem, znajdującej się w Księdze Protokołów Rady Pedagogicznej z roku szkolnego 2023/2024.

Organ nadmienił również, że 13 lutego 2024 r. wpłynął kolejny wniosek skarżącej o przesłanie wszystkich regulaminów obowiązujących w Szkole Podstawowej im. [...] w Ł. w latach 2021-2024 wraz z uwzględnieniem zmian w tych dokumentach. Nadto, w związku z licznymi skargami na działalność Dyrektora Szkoły składanymi przez skarżącą do różnych organów i instytucji od listopada 2022 r. oraz wnioskowaniem o udostępnienie informacji publicznej bez wyszczególnienia konkretnych informacji i dokumentów, o które wnioskuje, Dyrektor Szkoły czuje się przez w/w nauczycielkę nękana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd rozpoznał sprawę niniejszą na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli jest bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...[ w Ł. w sprawie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem A. J. z 15 stycznia 2024 r. Wniosek, co nie jest kwestionowane przez skarżącą został załatwiony częściowo, ponieważ skarżącej nie zostały udostępnione opinia Rady Pedagogicznej w przedmiocie Zarządzenia nr [...] Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. z dnia 16 listopada 2023 r., protokół Rady Pedagogicznej z dnia 28 września 2023 r. oraz korespondencja Rady Rodziców w sprawie Zarządzenia nr [...] Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. z dnia 16 listopada 2023 r. i to właśnie w zakresie tych dokumentów skarżąca sformułowała w skardze zarzut bezczynności.

Zgodnie z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483) obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4).

Zagadnienia związane z dostępem do informacji publicznej zostały unormowane przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 - dalej w skrócie "u.d.i.p.").

W rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (vide: wyrok z 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2223/14). W jedynym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zaś, że w u.d.i.p. nie określono zamkniętego katalogu informacji publicznej, ponieważ ustawodawca chciał, aby społeczeństwo posiadało instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Dlatego też uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (vide: wyrok z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14).

Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

Zgodnie z art. 7 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 (pkt 1); udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2) - czyli na wniosek bądź w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych przez zainstalowane w miejscach, o których mowa w pkt 1, urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją; wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); udostępniania w portalu danych, o których mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2001 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz.U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych" (pkt 4).

Po myśli art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).

Ustawa o dostępie do informacji publicznych wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), wydając decyzję administracyjną.

Bezczynność organu na gruncie przepisów u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. W sytuacji, gdy żądanie nie dotyczy informacji publicznej, wówczas organ powinien poinformować o tym autora wniosku zwykłym pismem, by uwolnić się od zarzutu bezczynności.

Sąd dokonując oceny skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej bada wyłącznie to, czy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie udostępnienia informacji publicznej należy do kręgu podmiotów zobowiązanych w myśl art. 4 u.d.i.p. oraz czy wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej i na tym tle ocenia sposób rozpoznania wniosku.

Dla uznania bezczynności organu konieczne jest wobec tego ustalenie, że organ był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi (vide: wyrok NSA z 17 maja 2023 r. sygn. akt III OSK 1236/22 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach kontrolowanej sprawy bezspornym jest, że Dyrektor Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. będący adresatem wniosku, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., bowiem realizuje zadania publiczne związane z realizacją prawa każdego obywatela do kształcenia sią oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju, a nadto uprawniony jest do działania w formie władczej w stosunku do uczniów np. poprzez wydawanie decyzji administracyjnych w przedmiocie skreślenia ucznia z listy uczniów (vide: wyrok NSA z 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 248/12). Ponadto, jak wynika z § 1 ust. 1 i 4 statutu szkoły, opublikowanego na stronie internetowej szkoły, Szkoła Podstawowa im. [...] w Ł. jest placówką publiczną, której organem prowadzącym jest Gmina Ł. . Do zadań własnych gminy w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 609) należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w szczególności w zakresie edukacji publicznej. Stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 900 - dalej w skrócie "P.o.") szkoła może być zakładana i prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego. Szkołą kieruje nauczyciel mianowany lub dyplomowany, któremu powierzono stanowisko dyrektora (art. 62 ust. 1 P.o.). Dyrektor szkoły kieruje działalnością szkoły oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 68 ust. 1 pkt 1 P.o.). A zatem, Dyrektor Szkoły, do którego skierowano żądanie udostępnienia informacji publicznej bezspornie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jako podmiot wykonujący zadania publiczne, reprezentujący jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.).

Przystępując następnie do oceny charakteru żądanej informacji podkreślić trzeba, że co do zasady informacjami publicznymi są informacje o sprawach publicznych, którymi zajmuje się szkoła lub które jej dotyczą. Są to więc dane o podmiocie wykonującym zadania publiczne i dysponującym majątkiem publicznym, o zasadach jego funkcjonowania oraz o majątku publicznym, którym dysponuje (art. 6 ust. 1 pkt 2, 3 i 5 u.d.i.p.). Przedmiotem informacji publicznej są też dane dotyczące przebiegu i rozstrzygnięć określonych spraw publicznych w trakcie posiedzenia organu szkoły, jakim jest rada pedagogiczna. Według art. 69 ust. 1, ust. 4 i ust. 6 P.o. w szkole lub placówce zatrudniającej co najmniej 3 nauczycieli działa rada pedagogiczna, która jest kolegialnym organem szkoły lub placówki w zakresie realizacji jej statutowych zadań dotyczących kształcenia, wychowania i opieki. Przewodniczącym rady pedagogicznej jest dyrektor szkoły lub placówki. Przewodniczący prowadzi i przygotowuje zebrania rady pedagogicznej oraz jest odpowiedzialny za zawiadomienie wszystkich jej członków o terminie i porządku zebrania zgodnie z regulaminem rady. Jak stanowi art. 70 ust. 1 P.o. do kompetencji stanowiących rady pedagogicznej należy: zatwierdzanie planów pracy szkoły lub placówki po zaopiniowaniu przez radę szkoły lub placówki; podejmowanie uchwał w sprawie wyników klasyfikacji i promocji uczniów; podejmowanie uchwał w sprawie eksperymentów pedagogicznych w szkole lub placówce, po zaopiniowaniu ich projektów przez radę szkoły lub placówki oraz radę rodziców; ustalanie organizacji doskonalenia zawodowego nauczycieli szkoły lub placówki; podejmowanie uchwał w sprawach skreślenia z listy uczniów; ustalanie sposobu wykorzystania wyników nadzoru pedagogicznego, w tym sprawowanego nad szkołą lub placówką przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny, w celu doskonalenia pracy szkoły lub placówki. W rozumieniu art. 70 ust. 2 P.o. rada pedagogiczna opiniuje w szczególności: organizację pracy szkoły lub placówki, w tym tygodniowy rozkład zajęć edukacyjnych, oraz organizację kwalifikacyjnych kursów zawodowych, jeżeli szkoła lub placówka takie kursy prowadzi; projekt planu finansowego szkoły lub placówki będącej jednostką budżetową; wnioski dyrektora o przyznanie nauczycielom odznaczeń, nagród i innych wyróżnień; propozycje dyrektora szkoły lub placówki w sprawach przydziału nauczycielom stałych prac i zajęć w ramach wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatkowo płatnych zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Rada pedagogiczna ustala regulamin swojej działalności. Zebrania rady pedagogicznej są protokołowane (art. 73 ust. 2 P.o.). Wskazać wobec tego trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych za ugruntowany uznaje się pogląd, iż protokoły z posiedzeń rad pedagogicznych szkoły publicznej są danymi publicznymi, które podlegają udostępnieniu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Protokoły z posiedzeń rad pedagogicznych zaliczyć bowiem należy do dokumentów urzędowych, gdyż zawierają informacje o sprawach publicznych, którymi zajmuje się szkoła lub które jej dotyczą. Protokoły z posiedzeń tego organu zawierają informacje co do przebiegu i rozstrzygnięć o określonych sprawach publicznych. Odnoszą się do szeroko rozumianej działalności dydaktycznej szkoły w zakresie realizacji zadań publicznych - edukacji. Są to też dane o samym podmiocie wykonującym zadania publiczne i dysponującym majątkiem publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 2, 3 i 5 u.d.i.p.). Innymi słowy, protokoły rady pedagogicznej dotyczą funkcjonowania placówki oświatowej, a więc stanowią źródło informacji publicznej (vide: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z 14 września 2011 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 30/11, w Bydgoszczy z 14 września 2021 r. sygn. akt II SAB/Bd 40/21, w Gdańsku z 27 października 2022 r. sygn. akt III SAB/Gd 114/22, we Wrocławiu z 17 sierpnia 2023 r. sygn. akt IV SAB/Wr 173/23, w Krakowie z 9 stycznia 2020 r. sygn. akt II SAB/Kr 330/19, w Gliwicach z 6 maja 2021 r. sygn. akt III SAB/Gl 36/21 wyrok NSA z 14 września 2011 r. syn. akt I OSK 2291/11). W wyroku z 11 marca 2021 r. sygn. akt II SAB/Ol 105/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że o ile protokół rady pedagogicznej jest z pewnością źródłem informacji publicznej, o tyle ze względu na treść art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. - może okazać się konieczne dokonanie anonimizacji informacji wynikających z protokołu rady albo nawet wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w danym zakresie.

Skoro zatem dokumenty związane z działalnością rady pedagogicznej mieszczą się w zakresie informacji publicznej, to w takim wypadku wniosek o informację publiczną winien być rozpatrzony w oparciu o przepisy u.d.i.p. chyba, że istnieją przepisy szczególne, określające odmiennie zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Zwrócić należy uwagę, że orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie wskazuje, że przewidziane treścią art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłączenie ma miejsce tylko wówczas gdy inny akt prawny, w odmienny sposób, całościowo reguluje problematykę dostępu do informacji publicznej (vide: wyroki NSA z: 5 października 2021 r. sygn. akt III OSK 3301/21, 18 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 237/18, 8 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 232/16). W uchwale z 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 8/13 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ograniczenie dostępu do informacji publicznej, zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji i art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wymagałoby wyraźnego, niebudzącego wątpliwości postanowienia ustawy. Konstytucyjna zasada dostępu do informacji publicznej może być ograniczona tylko w formie regulacji ustawowej, a treść ograniczenia powinna być jasna. Nie można zatem tworzyć ograniczeń w zakresie dostępu do informacji poprzez wykładnię. Ograniczenia w zakresie tego dostępu powinny wynikać wprost z jasno brzmiącego przepisu rangi ustawowej.

Ponad wszelką wątpliwość za przepisy statuujące odrębne zasady dostępu do żądanego dokumentu nie można uznać przepisów ustawy Prawo oświatowe. Przepisy te nie regulują szczególnych zasad dostępu do informacji publicznej. Co więcej z żadnego z przepisów P.o. nie wynika aby członek rady pedagogicznej miał zapewniony dostęp do wszystkich dokumentów, którymi dysponuje dyrektor szkoły lub placówki. Skoro zatem przepisy P.o. nie określają odrębnego trybu udostępnienia informacji publicznej w odniesieniu do nauczyciela, który jest członkiem rady pedagogicznej, to w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej będą miały zastosowanie przepisy u.d.i.p. (vide: wyrok NSA z 22 września 2023 r. sygn. akt III OSK 1361/22). Za wadliwe należy tym samym uznać na gruncie rozpatrywanej sprawy poinformowanie skarżącej przez organ w piśmie z 29 stycznia 2024 r. o prawie wglądu do dokumentacji Rady Pedagogicznej, której jest członkiem, znajdującej się w Księdze Protokołów Rady Pedagogicznej z roku szkolnego 2023/2024, skoro w treści wniosku skarżąca wyraźnie wnosiła o udostępnienie dokumentów za pośrednictwem skrzynki ePUAP [...].

Przechodząc następnie do oceny, czy walor informacji publicznej posiada korespondencja rady rodziców, należy w pierwszym rzędzie zwrócić uwagę na kompetencje tego organu i jego status w jako organu społecznego, wewnętrznego, reprezentującego ogół rodziców uczniów (art. 83-84 P.o.). Rada rodziców nie posiada kompetencji władczych, jeśli podejmuje pewne akty to w porozumieniu z radą pedagogiczną, zaś pozostałe kompetencje mają charakter opiniodawczo-doradczy służący organom szkoły. Jest to zatem ewidentnie byt wewnętrzny jednostki oświatowej, a podejmowane przezeń akty nie stanowią dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest bowiem treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że pozycja rady rodziców zbliżona jest do roli kolegiów opiniująco-doradczych działających przy organach władzy publicznej (vide: wyroki NSA z 6 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 114/15, 20 września 2016 r. sygn. akt I OSK 2649/15, 17 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1416/15). Rada rodziców stanowi wyłącznie wewnętrzne gremium o charakterze opiniodawczo-doradczym działające w ramach szkoły, które nie ma charakteru organu administracji publicznej. Ustalenia rady rodziców nie są wyrazem stanowiska organu administracji publicznej, jakim jest np. dyrektor szkoły. Wobec tego korespondencja rady rodziców, analogicznie zresztą jak protokoły z jej posiedzeń czy regulamin określający jej funkcjonowanie mają jedynie charakter pomocniczy, nie są dokumentami wytworzonymi w ramach działalności organu władzy publicznej w rozumieniu art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Innymi słowy, korespondencja rady rodziców nie może być uznana za dokument urzędowy, podlegający udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p., skoro nie została podpisana przez funkcjonariusza publicznego, jak wymaga tego art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Jeśli więc żądana informacja nie posiada charakteru informacji publicznej organ winien poinformować o tym autora wniosku zwykłym pismem, jednakże nie czyniąc tego organ pozostaje bezczynny.

Na marginesie powyższych uwag wskazać trzeba, że poza zakresem rozważań Sądu na gruncie rozpatrywanej sprawy pozostawał wniosek skarżącej z 13 lutego 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej a także spór pomiędzy skarżącą a organem, który legł u podstaw wydania Zarządzenia nr [...], czy też kwestia kierowania przez skarżącą licznych skarg do różnych organów i instytucji.

Uwzględniając poczynione wyżej rozważania Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. do załatwienia wniosku skarżącej z 15 stycznia 2024 r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej w zakresie dotyczącym: opinii Rady Pedagogicznej w przedmiocie Zarządzenia nr [...] Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. z dnia 16 listopada 2023 r., protokołu Rady Pedagogicznej z dnia 28 września 2023 r. oraz korespondencji Rady Rodziców w sprawie Zarządzenia nr [...] Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w Ł. z dnia 16 listopada 2023 r., w terminie 14 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W okolicznościach kontrolowanej sprawy taka szczególna sytuacja nie występuje, bezczynność organu nie wynikała ze złej woli organu, ani nie miała cech celowego ignorowania lub lekceważenia obowiązków nałożonych na organ przepisami u.d.i.p., lecz stanowiła co do zasady konsekwencję błędnej interpretacji przepisów prawa dotyczących obowiązków informacyjnych wynikających z u.d.i.p.

W punkcie 3 sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., orzekł o kosztach postępowania sądowego należnych skarżącej od organu. Zasądzona kwota 100 zł stanowi równowartość wpisu od skargi.

dj