Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 130/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 190, art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 34 ust. 3 pkt 4, art. 35 ust. 1 pkt 3, art. 32 ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 10 sierpnia 2020 r., [...], Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania A. B., J. B.

i M. B., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 16 marca 2020 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą B. i M. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami: wod-kan., c.o., elektryczną i gazową na działce nr [...], obręb K., w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej, przy granicy z działkami nr [...] i [...], w zabudowie szeregowej w segmentach od [...] (działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]).

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W dniu 24 września 2019 r. do Starostwa Powiatowego w K. wpłynął wniosek B. i M. G. o wydanie pozwolenia na budowę ww. budynku. Decyzją z 25 października 2019 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany

i udzielił wnioskodawcom pozwolenia na budowę. Wojewoda, orzekając w trybie odwoławczym, wydał decyzję z 11 grudnia 2019 r., którą uchylił ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że projekt budowlany narusza ustalenia obowiązującego planu miejscowego pod względem funkcji, ponieważ projektowany budynek nie jest budynkiem jednorodzinnym, a także względem usytuowania do wyznaczonej na rysunku planu ulicy miejskiej DW1a (Pułaskiego), ponadto brak jest analizy nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach na działkach sąsiednich.

W wyznaczonym przez Starostę terminie inwestorzy przedłożyli poprawiony

i uzupełniony projekt budowlany. Następnie Starosta działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane, wydał opisaną na wstępie decyzję z 16 marca 2020 r.

W złożonych odwołaniach podniesiono, że poprawiony i uzupełniony projekt budowlany tylko pozornie przewiduje budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynek ten swoim usytuowaniem nadal narusza ustalenia planu miejscowego, a nadto doprowadzi do zacienienia budynku mieszkalnego na działkach nr [...] i [...].

Postanowieniem z 13 maja 2020 r. organ odwoławczy, działając w trybie art. 136 k.p.a., polecił Staroście uzupełnić projekt budowlany w celu wyeliminowania wskazanych w postanowieniu niejasności i braków. Przy piśmie z 28 lipca 2020 r. Starosta przekazał poprawiony i uzupełniony projekt budowlany.

Rozpatrując odwołanie Wojewoda ustalił, że działka inwestorów oraz działka wnoszących odwołanie (nr [...]) znajdują się na obszarze, który

w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu przy ul. [...]

w K., przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w K. z dnia 9 września

1999 r., Nr [...], oznaczony jest symbolem MN1 – tereny zabudowy jednorodzinnej. Projektowany budynek składa się z dwóch brył: trzykondygnacyjnej części mieszkalnej usytuowanej w granicy z działką nr [...] i w odległości 3,015 m od granicy z działką nr [...] oraz przylegającego do części mieszkalnej garażu jednokondygnacyjnego, usytuowanego w granicy z działką nr [...], na której znajduje się budynek mieszkalny, usytuowany w odległości 3,94 m od granicy z działką inwestorów.

Projektowany budynek usytuowany jest:

- ścianą północno-wschodnią z drzwiami wejściowymi i oknami oraz wrotami garażowymi w nieprzekraczalnej linii zabudowy ustalonej dla terenu DW1a – obecnie ul. [...]; odległość budynku od tej linii wynosi 4,50 m i więcej;

- ścianą południowo-wschodnią, z uskokiem, bez otworów, w granicy z działką nr [...] (garaż) i w odległości 3,015 m od granicy z działką nr [...] (część mieszkalna);

- ścianą południowo-zachodnią, z uskokiem (część mieszkalna dłuższa od części garażowej), z oknami i drzwiami balkonowymi, w znacznej odległości od granicy z działką nr [...];

- ścianą północno-zachodnią bez otworów w granicy z działką nr [...]. Wysokość części mieszkalnej do okapu wynosi 6,80 m, kąt nachylenia połaci dachowej 38°. Istniejący budynek na działce nr [...] oraz budynek projektowany przesunięte są względem siebie o 6,5 m.

Organ II instancji, po przywołaniu treści art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca

1994 r. Prawo budowlane ("Pbud."), wskazał że w świetle ustaleń ww. planu miejscowego teren stanowi obszar zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej MN, MN1 (22 działki) – budynek szeregowy o 6 segmentach nr [...] (§ 12 ust. 1); w budynkach bliźniaczych i szeregowych dopuszcza się przesunięcie elewacji frontowych poszczególnych segmentów maksymalnie do 1,5 m w stosunku do elewacji segmentów sąsiednich (§ 12 ust. 2 pkt 8).

Organ odwoławczy stwierdził, że projektowany budynek jest budynkiem jednorodzinnym w rozumieniu art. 3 pkt 2a Pbud., ponieważ wydzielono w nim dwa niezależne lokale mieszkalne, tj. lokal nr [...] na pierwszej kondygnacji oraz lokal nr [...], dwupoziomowy, na drugiej i trzeciej kondygnacji. Budynek ten swoim usytuowaniem nie narusza określonej w planie miejscowym nieprzekraczalnej linii zabudowy, elewacja jest przesunięta o 1,5 m względem elewacji budynku na działce nr [...], zbliźniaczonego z projektowanym. Dopuszczalność usytuowania budynku w granicy

z działkami sąsiednimi wynika z § 12 ust. 2 i 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ("war.tech."), gdyż działka inwestora jest działką wąską (7,46 m + 3,015 m < 16 m). Projekt budowlany zawiera analizę zacienienia i nasłonecznienia budynku na działkach nr [...] i [...], tj. kwestii,

o których stanowi § 13 i § 60 war. tech. Spełnione zostały wymogi określone w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 Pbud., co oznacza, że organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4).

Odnosząc się do sugerowanej w odwołaniu zmiany sposobu użytkowania budynku, Wojewoda wyjaśnił, że przedstawiony przez inwestorów projekt budowy budynku jednorodzinnego z trzema wyodrębnionymi lokalami mieszkalnymi był przez niego oceniany w decyzji z 11 grudnia 2019 r. Ponownie oceniany projekt budowlany obejmuje budynek mający wiele cech wspólnych z poprzednim (ta sama powierzchnia zabudowy, wysokość, kształt architektoniczny), ale jest to projekt nowy, a organ nie może badać, czy przypadkiem w przyszłości inwestorzy nie wystąpią o zmianę sposobu użytkowania budynku.

W kwestii usytuowania projektowanego budynku organ wyjaśnił, że budynek na działkach nr [...] i [...] jest odsunięty od granicy z działką inwestorów, a zatem nie może być mowy o zabudowie szeregowej składającej się z 6 segmentów, w sytuacji gdy przepis § 12 ust. 2 pkt 8 planu miejscowego odnosi się do zabudowy szeregowej. Jednocześnie § 8 pkt 3 planu stanowi, że usytuowanie poszczególnych budynków pokazane na rysunku planu jest przybliżone. Wyznaczona w planie linia zabudowy jest linią nieprzekraczalną, nie zaś obowiązującą.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, a ewentualnie decyzji organów obu instancji, zarzuciła decyzji organu II instancji naruszenie:

1) art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 34 i art. 3 pkt 2a Pbud. poprzez brak stwierdzenia, że projektowany budynek jest nadal sprzeczny z planem miejscowym, albowiem po drobnym "wygumkowaniu" aneksu kuchennego w rzucie poddasza

i wstawieniu lub wyjęciu drzwi z otworów drzwiowych, "poprawiony" budynek jest

w rzeczywistości nadal budynkiem wielorodzinnym przeznaczonym na zamieszkanie w nim trzech rodzin;

2) art. 35 ust. 1 pkt 1 Pbud. poprzez brak stwierdzenia, że projektowany budynek jest sprzeczny z planem miejscowym, albowiem nadal nie jest usytuowany zgodnie z linią zabudowy wskazaną w planie miejscowym; w stosunku do nieruchomości skarżącej jest bowiem przesunięty o około 6,5 m, podczas gdy zgodnie z planem powinien być przesunięty o 1,5 m;

3) art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 4 Pbud. w zw. z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych, poprzez niedołączenie do wniosku o pozwolenie na budowę obligatoryjnej opinii geotechnicznej.

W uzasadnieniu wskazano na pozorne zmiany w stosunku do projektu budowlanego z września 2019 r.: w rzucie przyziemia zmniejszono wiatrołap, w rzucie drugiej kondygnacji zlikwidowano drzwi z klatki schodowej, w rzucie poddasza zlikwidowano drzwi z klatki schodowej, tak aby wyglądało to na mieszkanie dwupoziomowe, usunięto aneks kuchenny. Skarżąca powołała się na "tajemnicę poliszynela", wedle której inwestorzy budują przedmiotowy dom wielorodzinny pod późniejsze wyodrębnienie lokali i ich sprzedaż na każdym piętrze, bądź pod wynajem. Takie domy w zabudowie bliźniaczej zostały już wybudowane po drugiej stronie ul. [...]/[...], po przekątnej domu skarżącej, mają one po 3 kominy kwasowe na gaz i po 4 kominy wentylacyjne. Skarżąca, powołując się na orzecznictwo sądowe podniosła, że budynku pozwalającego na wydzielenie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych nie można kwalifikować jako jednorodzinnego, kwalifikacja prawna danej inwestycji powinna opierać się na rzeczywistych rozwiązaniach funkcjonalnych przyjętych w projekcie, a nie na formalnym nazewnictwie. W tym kontekście przywołała zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Liczba dwóch lokali mieszkalnych ma wynikać w logiki rozwiązań projektowych skonfrontowanej z art. 3 pkt 2a Pbud. Dalej skarżąca wskazała, że w 1997 r. rozpoczęła budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr [...] i [...] (aktualnie po podziale nr [...]),

w oparciu o projekt budowlany zatwierdzony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z 8 sierpnia 1997 r. nr [...]. Projekt ten był zgodny

z założeniami oczekującego na uchwalenie planu miejscowego. Z dokumentów załączonych do odwołania wynika ewidentny układ szeregowy zabudowy przy ul. [...] oraz linia zabudowy i usytuowanie poszczególnych domów jednorodzinnych, oznaczonych numerami od 18 do 23, w tym domu skarżącej nr [...]

i [...]. Dom skarżącej jest usytuowany zgodnie z planem miejscowym, w tym zgodnie

z wyznaczoną linią zabudowy dla całego osiedla. Zdaniem skarżącej z rysunku planu miejscowego ewidentnie wynika, że budynek nr [...] ma przylegać w znacznej części do jej wybudowanego już domu jednorodzinnego (nr [...] i [...]), który ma zgodne

z planem przesunięcie elewacji; budynek nr [...] ma przylegać w znacznej części do budynku nr [...]. Tymczasem na mapie do celów projektowych z 20 września 2018 r. budynek projektowany posadowiony jest na wysokości tarasu znajdującego się na tyłach domu skarżącej. Dom skarżącej i projektowany budynek przesunięte są względem siebie o około 10 m, podczas gdy zgodnie z zapisem w § 12 ust. 2 pkt 8 obowiązującego planu miejscowego, przesunięcie elewacji frontowych w budynkach bliźniaczych i szeregowych może wynosić maksymalnie 1,5 m w stosunku do elewacji segmentów sąsiednich. Według nowej mapy do celów projektowych z 23 grudnia 2019 r. usytuowanie projektowanego budynku jest nadal niezgodne z planem miejscowym, ponieważ projektowany budynek znajduje się w połowie długości domu skarżącej , czyli mógł zostać przesunięty o około 3-4 m, co po odjęciu poprzednich 10 m daje 6-7 m. Organ odwoławczy sam ustalił, że dom skarżącej i budynek projektowany przesunięte są względem siebie o około 6,5 m. Wpływa to zdaniem skarżącej na zacienienie jej pokoi na wszystkich piętrach.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu braku opinii geotechnicznej wyjaśnił, że w projekcie budowlanym na stronie 14, w pkt 2.4, znajduje się opinia jego autora, stwierdzająca, że nośność gruntu pod budynkiem wynosi nie mniej niż 0,15 MPa, woda gruntowa występuje poniżej poziomu posadowienia fundamentów, a przedmiotowy obiekt zalicza się do pierwszej kategorii geotechnicznej. Warunki gruntowe autor projektu określił jako proste. W opinii organu skarżąca utożsamia warunki glebowe z warunkami gruntowymi. Gleba (tzw. humus) podlega w procesie budowlanym zdjęciu i zmagazynowaniu w celu późniejszego jej rozplantowania na terenach zielonych.

Wyrokiem z 26 maja 2021 r. II SA/Ke 915/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu skargi J. B., uchylił zaskarżoną decyzję z 10 sierpnia 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji – z uwagi na fakt, że skoro na działce sąsiedniej, na terenie przewidzianym pod zabudowę szeregową, istnieje już budynek mieszkalny, to kolejny inwestor nie może ignorować ustaleń planu w zakresie dopuszczalnego przesunięcia elewacji frontowej.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej B. G. i M. G. od ww. wyroku tut. Sądu z 26 maja 2021 r., wyrokiem z 15 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2310/21, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach. W uzasadnieniu nie podzielono stanowiska Sądu I instancji, który zaakcentował położenie budynku na działkach [...] i [...] należącego do J. B., uznając go za element planistycznej zabudowy szeregowej (według rysunku planu segmenty numer [...] i [...] i założył, że inwestorzy obowiązani są dostosować położenie nowego projektowanego budynku do budynku skarżącej. Zdaniem NSA, niezależnie od tego, jakie były pierwotne założenia projektowe, w obecnym stanie rzeczy budynku na działkach [...] i [...] nie sposób traktować jako budynku w zabudowie szeregowej. Jest to jednoznacznie budynek wolnostojący. Powstał on jako I etap inwestycji zatwierdzonej w projekcie z 1997 r. Zaprojektowany był faktycznie jako obiekt szeregowy, jednak skoro nie zrealizowano etapu II. inwestycji, to istniejący budynek nie stał się budynkiem szeregowym. Stosowanie do takiego budynku normatywu maksymalnego dopuszczalnego "uskoku" elewacji, charakterystycznego przecież dla budynków złączonych ścianami, nie koresponduje z § 12 ust. 2 pkt 8 planu zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 9 września 1999 r. Położenie projektowanego przez inwestorów budynku może być z powodzeniem odnoszone do obiektu na działce nr [...], który - jak należy domniemywać - wybudowany został na podstawie planu i w założeniu w zabudowie szeregowej jako segment 18. Budynek ten znajduje się przy granicy z terenem należącym do inwestorów. Ponownie rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przyjmie zatem zabudowę na działce nr [...] za wzorzec dla oceny parametrów i cech projektowanej zabudowy szeregowej (przez pryzmat § 12 ust. 2 pkt 8 i 9 planu) i w takim kontekście dokona kontroli legalności decyzji. W zależności od potrzeb Sąd może także rozważyć przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z pozwolenia na budowę i dokumentacji projektowej dla budynku na działce nr [...]. Dane o tej zabudowie pozwolą uzyskać pełniejszy obraz szeregu trzech budynków - istniejącego na działce [...] (stanowiącego punkt odniesienia) oraz projektowanych po wschodniej stronie, w tym budynku, którego dotyczy niniejsza sprawa.

Wyrokiem z 28 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Ke 79/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę J. B. na zaskarżoną decyzję Wojewody z 10 sierpnia 2020 r.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. B., J. B.

i M. B. wyrokiem z 6 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 1985/23 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok z 28 marca 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach.

NSA podniósł, że A. B. w toku postępowania przed Sądem

I instancji została pozbawiona możliwości obrony swoich praw, co skutkuje nieważnością postępowania stosownie do art. 183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy nastąpiło bez zachowania uprawnienia strony do przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, pomimo zgłoszenia wniosku o udział w rozprawie zdalnej, podejmowanych prób dołączenia do rozprawy i kontaktu z Sądem celem wyjaśnienia sytuacji.

Jednocześnie Sąd II instancji uznał, że ocena pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej na tym etapie postępowania byłaby przedwczesna.

Rozpoznając sprawę ponownie

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań prawnych wskazać trzeba, że stosownie do art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa istnieje tylko wtedy gdy:

a) stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny,

b) po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny.

Odnosząc przedstawione wyżej uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba na brak podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanek umożliwiających odstąpienie przez tut. Sąd od oceny prawnej, wyrażonej

w przywołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia

2022 r. o sygn. akt II OSK 2310/21. Tym samym, dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonej decyzji muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko zawarte w uzasadnieniu tego wyroku, w którym wskazano, że cyt.: "błędne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, który upatrywał konieczność usytuowania zabudowy projektowanej przez B. G. i M. G. w linii zabudowy

(z uwzględnieniem dopuszczalnego uskoku 1,5 m) budynku na działkach [...]

i [...]. Budynek ten bezsprzecznie, co zostało ustalone w toku postępowania, został zaprojektowany w 1997 r., czyli przed wejściem w życie planu z 1999 r. Projekt dotyczył co prawda z założenia zabudowy szeregowej, jednak budynek wybudowano w części obejmującej etap I. Budowa tego budynku została zakończona i jest on użytkowany. W aktach sprawy, oznaczonych jako [...] znajduje się czytelna fotografia budynku J. B., ukazująca jego elewację zachodnią, gdzie widać, że budynek ten jest od tej strony wykończony, posiada okna i wysuniętą poza lico ściany połać dachową. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezależnie od tego, jakie były pierwotne założenia projektowe, w obecnym stanie rzeczy budynku na działkach [...] i [...] nie sposób traktować jako budynku w zabudowie szeregowej. Jest to jednoznacznie budynek wolnostojący. W tym miejscu należałoby zastrzec, że Sąd nie kwestionuje legalności formy tego budynku – powstał on jako etap inwestycji zatwierdzonej w projekcie z 1997 r. Zaprojektowany był faktycznie jako obiekt szeregowy, jednak skoro nie zrealizowano etapu II. inwestycji, to istniejący budynek nie stał się budynkiem szeregowym. Wracając do § 12 ust. 2 pkt 8 planu należy podkreślić, że określa on warunki przesunięcia w linii zabudowy "budynków bliźniaczych i szeregowych". Jak wspomniano, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego budynek J. B. takim budynkiem nie jest, gdyż ma charakter wolnostojący. Stosowanie do takiego budynku normatywu maksymalnego dopuszczalnego "uskoku" elewacji, charakterystycznego przecież dla budynków złączonych ścianami, nie koresponduje z przedstawionym przepisem. Skarżący kasacyjnie mają rację, że położenie projektowanego przez nich budynku może być z powodzeniem odnoszone do obiektu na działce [...], który – jak należy domniemywać – wybudowany został na podstawie planu i w założeniu w zabudowie szeregowej jako segment 18. Budynek ten znajduje się przy granicy z terenem należącym do inwestorów".

Końcowo, jak już wspomniano, NSA wskazał, że "Ponownie rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przyjmie zabudowę na działce [...] za wzorzec dla oceny parametrów i cech projektowanej zabudowy szeregowej (przez pryzmat § 12 ust. 2 pkt 8 i 9 planu) i w takim kontekście dokona kontroli legalności decyzji. W zależności od potrzeb Sąd może także rozważyć przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z pozwolenia na budowę i dokumentacji projektowej dla budynku na działce [...]. Dane o tej zabudowie pozwolą uzyskać pełniejszy obraz szeregu trzech budynków – istniejącego na działce [...] (stanowiącego punkt odniesienia) oraz projektowanych po wschodniej stronie, w tym budynku, którego dotyczy niniejsza sprawa".

Mając na względzie przytoczone stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego – którym z mocy art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. tut. Sąd jest związany przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy – należy stwierdzić, że NSA przesądził kwestię zgodności z miejscowym planem usytuowania budynku projektowanego na działce nr [...], a to z uwagi na fakt, że budynek istniejący na działkach [...] i [...] nie jest budynkiem w zabudowie szeregowej. Oceniając natomiast kwestie, o których mowa w wytycznych NSA, zdaniem Sądu spełnione zostały pozostałe przesłanki wynikające z § 12 ust. 2 pkt 8, a także przesłanki z pkt 9 miejscowego planu. W przypadku przedmiotowego budynku projektowany jest dach dwuspadowy, o kącie nachylenia – podobnie jak w przypadku budynku na działce [...] – 38 stopni (plan dopuszcza nachylenie 38-50 stopni). To zagadnienie nie było kwestionowane w toku postępowania. Natomiast informacje wynikające z projektu zagospodarowania działki, pozostałej części projektu, jak również z dokumentacji fotograficznej zawartej w aktach [...], pozwalają w ocenie Sądu przyjąć (bez potrzeby przeprowadzania dowodu uzupełniającego z pozwolenia na budowę i dokumentacji projektowej dla budynku na działce nr [...]), że budynek na działce nr [...] został zaprojektowany w sposób harmonizujący zarówno z budynkiem na działce nr [...], jak i z istniejącym budynkiem na działce [...]. Budynki na działkach nr [...] i [...] położone są na wąskich działkach i mają charakter zbliźniaczony, przy analogicznych bryłach: trzykondygnacyjnej części mieszkalnej usytuowanej we wspólnej granicy oraz przylegającego do części mieszkalnej garażu jednokondygnacyjnego. Wysokość części mieszkalnej do okapu

w przypadku obu budynków wynosi 6,80 m, kąt nachylenia dachów jak wspomniano jest taki sam. Projektowane wzajemne przesunięcie elewacji wynosi 1,5 m, a zatem jest zgodne z § 12 ust. 2 pkt 8 planu, przy czym, jak wynika z projektu zagospodarowania działki, część elewacji budynku istniejącego na działce nr [...] znajdująca się przy granicy z działką nr [...] tworzy z budynkiem projektowanym na tej działce praktycznie jedną linię. Budynek projektowany na działce nr [...], podobnie jak ten istniejący na działce nr [...], to budynek murowany, z dachem dwuspadowym, kryty blachodachówką. Jakkolwiek obrys i bryła budynku na działce nr [...] różni się nieco od budynków projektowanych na działkach nr [...] i [...], niemniej jednak ogólne rozmiary (szerokość i długość) budynków pozostają zbliżone.

Trzeba zwrócić uwagę, co istotne, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK [...] (dostępnym na stronie [...]), uchylił wyrok tut. Sądu z 26 maja 2021 r. w sprawie

o sygn. II SA/Ke 914/20, którym uchylono decyzję Wojewody,

a także decyzję organu I instancji, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą B. G. i M. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami na działce nr [...] (zbliźniaczonego

z budynkiem objętym projektem budowlanym w tej sprawie; obie działki nr [...]

i [...] należą do tego samego inwestora, przy czym zabudowa budynkiem jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] objęta została odrębnym projektem budowlanym). Jak wynika z uzasadnienia wyroku NSA, który uchylając ww. wyrok jednocześnie oddalił skargę J. B., Sąd ten także przyjął, że ponieważ budynek jednorodzinny istniejący na działce [...] nie został posadowiony "w granicy z działką nr [...]", nie ma podstaw do czynienia zarzutu, że projekt budowlany nie spełnia wymogu przesunięcia elewacji frontowej w stosunku do elewacji sąsiedniego segmentu, gdyż sąsiedni segment nie istnieje. Co więcej, NSA uznał także za spełniony obowiązek, by segment budynku bliźniaczego i szeregowego został zaprojektowany w sposób harmonizujący z istniejącym budynkiem, na który zostało wydane pozwolenie na budowę (§ 12 ust. 2 pkt 9 planu).

Wyjaśnić jednocześnie należy, że działka skarżącej nr [...] nie graniczy

z działką nr [...], lecz z działką nr [...], której dotyczy projekt budowlany złożony w kontrolowanej sprawie. Niezależnie jednak od tego, w sprawie II OSK 2449/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził ten sam pogląd, który legł u podstaw uchylenia pierwszego wyroku WSA w Kielcach, że w stanie sprawy nie można mówić

o naruszeniu przez budynek projektowany na działce nr [...] postanowienia zawartego w § 12 ust. 2 pkt 8 planu miejscowego w stosunku do istniejącego budynku usytuowanego na działkach skarżącej nr [...] i [...], który to przepis dopuszcza przesunięcie elewacji frontowych poszczególnych segmentów maksymalnie do 1,5 m w stosunku do elewacji segmentów sąsiednich, gdyż budynek skarżącej nie stanowi zabudowy szeregowej.

Tym samym nie jest zasadny zarzut oznaczony nr [...]) petitum skargi, dotyczący naruszenia przez organy art. 35 ust. 1 pkt 1 Pbud. Jak wykazano wyżej, usytuowanie projektowanego budynku na działce nr [...] nie jest sprzeczne

z regulacjami miejscowego planu obowiązującego dla tego terenu, gdyż w stosunku do zabudowy na działkach skarżącej przepis § 12 ust. 2 pkt 8 planu nie ma zastosowania.

Skarga J. B. zawierała jeszcze dwa zarzuty, do których należy się odnieść.

Pierwszy z nich (pkt II.1) petitum skargi) dotyczył tego, że projektowany budynek jest w rzeczywistości budynkiem wielorodzinnym przeznaczonym na zamieszkanie w nim trzech rodzin. Z zarzutem tym nie można się zgodzić, gdyż

w aktualnym (zmienionym) projekcie w budynku wydzielono dwa niezależne lokale mieszkalne, tj. lokal nr [...] na pierwszej kondygnacji oraz lokal nr [...], dwupoziomowy, na drugiej i trzeciej kondygnacji. Tak zaprojektowany budynek niewątpliwie jest budynkiem jednorodzinnym w rozumieniu art. 3 pkt 2a Pbud, zgodnie z którym ilekroć w tej ustawie mowa o budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego

o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.

Rację ma przy tym organ odwoławczy, że jakkolwiek oceniany obecnie projekt budowlany obejmuje budynek mający wiele cech wspólnych z poprzednim (ta sama powierzchnia zabudowy, wysokość, kształt architektoniczny), ale jest to projekt nowy, dotyczy budynku dwulokalowego, a organ nie może badać, czy przypadkiem

w przyszłości inwestorzy nie wystąpią o zmianę sposobu użytkowania budynku. Bez znaczenia prawnego pozostają więc podnoszone w skardze kwestie dotyczące budynków już zrealizowanych przez inwestorów po przeciwnej stronie ulicy,

z przeznaczeniem – jak twierdzi skarżąca – na sprzedaż bądź wynajem, które w jej ocenie budynkami jednorodzinnymi nie są. Wyjaśnić należy, że w sprawie opartej

o przepisy art. 33 i nast. Pbud., takiej jak kontrolowana przez Sąd, organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego z przepisami obowiązującego prawa; przedmiotem oceny nie są natomiast plany inwestora co do tego, w jaki sposób projekt ten będzie realizowany, a w szczególności, czy inwestor od rozwiązań zawartych w zatwierdzonym projekcie odstąpi. Ten ostatni przypadek może być przedmiotem odrębnej sprawy administracyjnej, prowadzonej przez organy nadzoru budowlanego.

Uwagi te należy również odnieść do twierdzeń uczestniczki A. B. (działającej w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik J. B. i A. B.-F.) zaprezentowanych na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach 8 maja 2024 r., wedle których zrealizowana zabudowa na działkach nr [...] i [...] nie tworzy zabudowy szeregowej z budynkiem mieszkalnym na działkach nr [...] i [...] należących do małżonków A.. Jak powiedziano już wyżej, wpływu na wynik sprawy nie może mieć sposób, w jaki inwestor realizuje budowę objętą zaskarżoną decyzją, a konkretnie to, że do tej pory nie zostały wybudowane zaprojektowane na obu działkach garaże (na co wskazują złożone przez A. B. zdjęcia). Przedmiotem zaskarżonej decyzji, a tym samym kontroli sądowej, był projekt budowlany, zgodnie z którym na działce nr [...] zaprojektowano budynek mieszkalny wraz z garażem przylegającym do działki skarżącej oznaczonej nr [...]. To, że inwestor garażu nie wybudował nie ma więc znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Kolejny zarzut (pkt II.3) petitum skargi) dotyczył naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 4 Pbud. w zw. z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych, poprzez niedołączenie do wniosku o pozwolenie na budowę obligatoryjnej opinii geotechnicznej. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone już poprzednio przez tut. Sąd w sprawie II SA/Ke 79/23, zgodnie z którym wymóg załączenia do projektu budowlanego wyników badań oraz geotechnicznych warunków posadowienia budynku nie ma charakteru bezwzględnego. Przepis art. 34 ust. 3 pkt 4 Pbud. (w brzmieniu na datę orzekania przez organ II instancji - t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333) stanowi bowiem, że projekt budowlany powinien zawierać w zależności od potrzeb wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. Dokumentacja w postaci tych wyników powinna być opracowana tylko wówczas, gdy uzna to za konieczne projektant konstrukcji obiektu budowlanego, przy braku dostatecznych danych o strukturze gruntu i strumieniach wodnych. Z powyższego przepisu nie wynika, że organ wydający pozwolenie na budowę może nałożyć na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia ww. badań. Projektant w niniejszym przypadku powołał się na warunki gruntowo-wodne (s. 14 projektu budowalnego, pkt 2.4). Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że warunki te nie były znane. Należy zauważyć, że analogiczną argumentację podzielił NSA w wyroku wydanym w sprawie II OSK 2449/21, dotyczącym budynku projektowanego na działce nr [...].

Niezależnie jednak od tego powiedzieć trzeba, że wbrew omawianemu zarzutowi projekt budowlany na str. 19 zawiera opinię geotechniczną, o jakiej mowa

w § 3 ust. 3 pkt 1 w zw. z § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz.U.2012.463). Stosownie do § 8 tego rozporządzenia opinia geotechniczna powinna ustalać przydatność gruntów na potrzeby budownictwa oraz wskazywać kategorię geotechniczną obiektu budowlanego. Wszystkie te elementy opinia zawiera, włącznie ze wskazaniem kategorii geotechnicznej obiektu budowlanego stosownie do § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia.

Sąd uznał także, że organ prawidłowo ocenił zgodność z prawem przeprowadzonej analizy zacieniania i nasłonecznienia budynku skarżącej. Analiza znajduje się na str. 11f – 11h projektu budowlanego i została uzupełniona stosownie do zaleceń zawartych w decyzji kasacyjnej Wojewody z 11 grudnia 2019 r. Podkreślić należy, że zgodność z przepisami prawa budowlanego zapewnia takie usytuowanie budynku, który umożliwia naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi znajdujących się zarówno w budynku projektowanym jak i w budynkach sąsiednich. Szczegółowe wymogi w tym zakresie określa przywoływane już rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065). Zgodnie z § 57 i § 60 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu

i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy (§ 57 ust. 1). Pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 700-1700 (ust. 1). W mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju (ust. 2).

Znajdująca się w projekcie budowlanym analiza nasłonecznienia (zacienienia) pomieszczeń znajdujących się w budynku skarżącej w dniach 21 marca, 21 września i 21 lipca wskazuje, że warunki określone w § 60 ust. 1 i 2 zostały spełnione. W dniach równonocy, zwłaszcza 21 marca, projektowany budynek zacienia pomieszczenia w budynku skarżącej z oknami w ścianie południowo-zachodniej i w części w ścianie północnej. Z analizy wynika, że największe zacienienie występuje ok. godz. 15.00, jednak nie ulega wątpliwości, że w godz. 700-1700 pokoje w budynku mieszkalnym skarżącej, nawet te narażone na zacienienie, są nasłonecznione co najmniej wymagane 3 godziny. Skoro zaś projektowane usytuowanie budynku na działce nr [...] spełnia warunki określone w § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia w stosunku do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku skarżącej, to znaczy, że projektowany budynek pozostaje także w zgodzie z regulacją zawartą w § 13 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.

Zdaniem Sądu, organy w sposób prawidłowy dokonały sprawdzeń, o jakich mowa w art. 35 ust. 1 w zw. z art. 34 ust. 3 i art. 32 ust. 4 Pbud. i uznały, że spełnione zostały wymagania określone tymi przepisami. W takiej sytuacji nie było podstaw do odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Pbud.).

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.