Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2150/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2006r. sprawy ze skargi K. sp. z o.o. w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nałożył na K. sp. z o.o. w M. kary pieniężne w kwotach: 100 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego o czas powyżej 15 min. do 30 min; 100 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego za każde następne rozpoczęte 30 min. oraz 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji.

Decyzję oparto na ustaleniach kontroli przejazdu dokonanej w dniu [...] kwietnia 2005 r., która stwierdziła naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców. Nadto kontrola ustaliła, iż w dniu kontroli pojazd wykonywał przewóz odpadów drewnianych sklasyfikowanych jako trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir inne niż wymienione w klasyfikacji 03 01 04. Odpady przewożono z K. do siedziby kontrolowanego, na co wskazywał dokument [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. Organ administracji ustalił, w oparciu o umowę Nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. i powyższy dokument [...], iż przewóz odbywał się na potrzeby spółki K. sp. z o.o. Na podstawie zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2004 r., wystawionego przez S. sp. z o.o. w M. ustalono, iż kierowca A. B. był pracownikiem tej firmy, a nie przewożącego, co dodatkowo potwierdzono umową o prace z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz Umową o Współpracy z dnia [...] czerwca 2003 r. Okoliczność ta, w ocenie organu, wyłączała możliwość zakwalifikowania przewozu, jako przewozu na potrzeby własne.

Od decyzji tej K. sp. z o.o. złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części nakładającej karę pieniężną w kwocie 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Skarżąca, odwołując się do postanowień Umowy o Współpracy dowodziła, iż kierujący pojazdem A. B. spełniał warunki kierowcy z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Jednocześnie skarżąca starała się wykazać niewłaściwe interpretowanie w/w przepisu przez organ administracji dowodząc, przez zestawienie przepisów Dyrektywy 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie organizacji czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego (Dz. U. UE L z dnia 23 marca 2002 r.), z Umową Europejską dotyczącą pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r., iż określenie "kierowca" jest tożsame z określeniem "pracownik". Powyższe doprowadziło skarżącą do wniosku, iż za pracownika należy uznać również kierowcę wynajętego w ramach umowy o współpracy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 4 pkt 3 i 4, art. 5, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 1.1.1. załącznika do tej ustawy, utrzymał decyzję w części zaskarżonej mocy. W ocenie organu administracji nie budziło wątpliwości, iż kontrolowany przewóz nie spełniał wymagań przewozu na potrzeby własne, albowiem kierujący pojazdem nie był pracownikiem skarżącej. Jako bezzasadne organ uznał twierdzenia skarżącej, iż skoro ustawa o transporcie drogowym nie daje definicji pracownika, to należy określenie to pojmować możliwie szeroko. Zdaniem organu administracji brak tej definicji w ustawie o transporcie drogowym powoduje konieczność jej poszukiwania wyłącznie w Kodeksie pracy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. sp. z o.o. w M. (nastąpiła zmiana nazwy spółki) wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] maja 2005 r. Skarżąca ponownie podnosiła, iż analiza przepisów ustawy o transporcie drogowym nie daje podstaw do przyjęcia, iż kierującym może być jedynie pracownik przedsiębiorcy (przewoźnika) w rozumieniu Kodeksu pracy. W ocenie skarżącej takie rozumienie art. 4 pkt 4 w/w ustawy jest sprzeczne z zasadą swobody działalności gospodarczej i swobody zatrudniania pracowników oraz stawia w nierównej sytuacji przedsiębiorców wykonujących transport drogowy z wykonującymi przewozy na potrzeby własne.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy).

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Stosownie do art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Organ administracji w czasie kontroli ustalił, iż pojazdem kierowali A. B. i K. P. Protokół kontroli podpisał A. B.

Na podstawi przedłożonych umów o pracę kontrolujący ustalił, iż K. P. w chwili kontroli był pracownikiem skarżącej spółki, natomiast drugi z kierowców, A. B., był pracownikiem S. sp. z o.o. z M. Nie był zatem pracownikiem skarżącej co dało podstawę organowi administracji do stwierdzenia, iż nie został spełniony jeden z wymaganych warunków [pkt a) art. 4 ustawy o transporcie drogowym] kwalifikujący kontrolowany przejazd jako przewóz na potrzeby własne. Jednakże spółka powoływała się na Umowę o Współpracy zawartą ze spółką S., wyprowadzając z niej wniosek o statusie kierowcy A. B., jako pracownika skarżącej.

Jak stanowi § 1 ust. 1 tej umowy obie spółki (S. i K.) zobowiązały się do współpracy polegającej na tym, że spółka S. miała kierować swoich pracowników zatrudnionych na stanowiskach kierowców do świadczenia pracy na rzecz K.

Z § 2 ust. 1 Umowy o Współpracy wynika, iż kierowcy spółki S. nie będą pobierać wynagrodzeń, bowiem za realizację umowy, między innymi, wynagrodzenia kierowców skarżąca miała wypłacać spółce S.

Zauważenia wymaga również ta okoliczność, iż stronami przedmiotowej umowy były wyłącznie spółki (S. i K.), a nie kierowcy, w tym A. B. Tym samym nie byli oni zatrudnieni, w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (j. t. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), przez skarżącą i to nie im, zgodnie z art. 13 Kp skarżąca miała wypłacać wynagrodzenia co dowodzi, iż nie ciążył na niej podstawowy obowiązek pracodawcy – wynagradzania pracownika za świadczoną pracę.

Powołana Umowa o Współpracy, ostatecznie w § 2 ust. 4 (oznaczony jako 1) eliminuje wątpliwości co do statusu kierowców. To postanowienie umowy stanowi bowiem, iż "Kierowca skierowany do wykonania pracy na rzecz K. w ramach realizacji Umowy pozostaje przez okres wykonywania tej pracy pracownikiem S., a w związku z wykonywaniem określonej pracy nie nabywa żadnych uprawnień lub roszczeń względem K. Wszelkie rozliczenia z kierowcami dokonywane będą przez S.".

W świetle powyższych dokumentów (umowy o pracę i Umowy o Współpracy), przyjętych w ustaleniach organu jako istotnych dla rozstrzygnięcia, wywody skarżącej o niewłaściwym zastosowaniu przepisów Kodeksu pracy, jako zawężających zasadę swobody zatrudniania pracowników, nie mogą stanowić argumentu w sprawie, dającego podstawę uwzględnienia skargi. Wskazane przepisy unijne, jak Dyrektywa 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie organizacji czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego czy rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (akt ten jest obecnie bezpośrednio obowiązujący i implementuje umowy AETR), miały zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jednakże nie mogły mieć wpływu na uwzględnienie żądania skarżącej. Ustalony przez organ administracji stan faktyczny, w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, nie budzi wątpliwości. Skarżąca, jako strona Umowy o Współpracy, w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości postanowiła, iż z kierowcami – pracownikami spółki S. – nie będzie ją łączył żaden stosunek prawny, a w szczególności taki, w którym kierowcy ci mogliby podlegać jej jako pracodawcy. W umowie tej strony kategorycznie postanowiły, że "... w związku z wykonywaniem określonej pracy (kierowca – zapis początkowy tego ustępu) nie nabywa żadnych uprawnień lub roszczeń względem K.". Postanowieniem tym, przy wykonywaniu Umowy o Współpracy, wyłączono możliwość jakiegokolwiek związku, na podstawie przepisów prawa pracy lub przepisów prawa cywilnego, kierowców będących pracownikami spółki S. ze skarżącą, a jak podkreślała skarżąca, kontrolowany przewóz odbywał na zasadach określonych tą umową. Zatem zarzuty skarżącej o zastosowaniu przez organ administracji legalnej definicji pracownika, w oparciu o przepisy Kodeksu pracy, jako zawężającej to pojęcie w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, nie znajdują uzasadnienia. Bowiem to wolą skarżącej, jako strony Umowy o Współpracy, kierujący pojazdem A. B. został wyłączony z kręgu osób podlegających jakiemukolwiek zatrudnieniu przez skarżącą, jako że zgodnie z tą umowa nie mógł wejść w żaden stosunek prawny z K., skutkujący nabyciem jakichkolwiek uprawnień lub roszczeń do skarżącej z tytułu pełnienia funkcji kierowcy.

Zgodnie z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 tej ustawy jest transportem drogowym. Skutkuje to tym, iż w myśl art. 5 ust. 1 w/w ustawy podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania licencji. Skarżąca uprawnieniem tym, stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, się nie wykazała co stanowiło podstawę z art. 92 ust. 1 i ust. 4 w związku z lp. 1.1.1. załącznika w/w ustawy, do nałożenia kary pieniężnej.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), na skutek nieuwzględnienia skargi orzekł jak w sentencji.