Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 152/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 16 ust. 5-7
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak (sprawozdawca), Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2013 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w W. nr [...] z [...] stycznia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w B. Nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2013 rok.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 15 maja 2013 r. (data nadania) M. P. (dalej: skarżąca, beneficjent, strona) złożyła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: Kierownik BP, organ I instancji) wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania

(dalej także: płatność ONW) na 2013 rok.

We wniosku strona zadeklarowała jedną działkę nr [...], położoną

w województwie [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...],

o powierzchni użytków rolnych 28,88 ha z uprawą koniczyny białej.

W dniu 31 maja 2013 r. (data nadania) strona złożyła zmianę do wniosku, deklarując dodatkowo działki rolne, położone na działkach ewidencyjnych znajdujących się w:

- województwie [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...],

o numerach: [...];

- województwie [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...] o numerach: [...] i [...];

- województwie [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...]

nr [...],

- województwie [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...] nr [...],

- województwie [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...] nr [...].

Łączna powierzchnia kwalifikowana działek rolnych deklarowana do płatności ONW wynosiła 191,94 ha.

W dniu 24 stycznia 2014 r. do strony wysłano wezwanie do okazania dokumentów potwierdzających tytuł prawny do posiadania gruntów w 2013 r., zadeklarowanych w przedmiotowym wniosku, wskazania osób/firm wykonujących wówczas prace rolne na ww. gruntach oraz okazania dokumentów potwierdzających posiadanie zgłoszonych działek.

W piśmie z dnia 28 lutego 2014 r. skarżąca wskazała, że działki deklarowane we wniosku użytkowała jako dzierżawca od ANR. Prace w gospodarstwie wykonywała jej rodzina, głównie zięć T. T., dlatego nie były zawierane umowy o pracę. Materiał siewny kupiła na targu, część plonów przekazała rodzinie za pomoc,

a pozostałą część sprzedała na miejscu w gospodarstwie. Sprzęt, jakim wykonywane były prace, pożyczał zięć od swojego ojca. Do pisma skarżąca dołączyła kopie faktur dotyczących zaliczek na czynsz dzierżawny do 10 umów dzierżawy o numerach: [...].

W dniach: 30 czerwca i 3 lipca 2014 r. do akt sprawy wpłynęła dokumentacja

z Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. Filia

w Z. (dalej: ANR OT w G.), obejmująca 10 umów dzierżawy nieruchomości przez skarżącą w okresie od 23 maja do 30 września 2013 r. wraz z protokołami objęcia działek będących przedmiotem tych umów oraz protokołami zdawczo odbiorczymi z dnia 3 października 2013 r.

W dniu 22 września 2014 r. odbyło się przesłuchanie skarżącej, z którego wynika, że grunty zostały wydzierżawione na skutek wygranych przetargów. Na działkach, których dzierżawę wygrała, zastała już zasiewy upraw i nasadzenia: ziemniaki, dynię, mieszankę zbożową, kukurydzę, koniczynę, trawy na gruntach ornych. Zasiała tylko koniczynę. W pracach pomagał jej przeważnie zięć T. T. maszynami swojego ojca oraz rolnik B. M., wykorzystując własne maszyny rolnicze. Skarżąca złożyła do akt oświadczenia osób, które pomagały jej

w prowadzeniu gospodarstwa, tj. E. M., B. M., M. T., T. T. i A. R.. Dodatkowo organ I instancji przesłuchał w charakterze świadków: małżonków T., którzy odmówili składania zeznań (córka i zięć skarżącej), A. R., E. M. i B. M..

Decyzją nr [...] z [...] marca 2015 r. Kierownik BP, działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173, zwana dalej: ustawą

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), § 2 i § 3 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków

i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na 2007 - 2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem ONW), art. 16 ust. 5 akapit trzeci oraz ust. 7 i art. 22 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011, zwane dalej: rozporządzeniem nr 65/2011) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), orzekł o odmowie przyznania płatności ONW Nizinne strefa

I na 2013 r. i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, która będzie potrącana

z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony w ciągu trzech lat kalendarzowych.

Podstawą odmowy przyznania płatności ONW oraz nałożenia sankcji było ustalenie przez organ, że nie został spełniony warunek określony w § 2 pkt 5 rozporządzenia ONW, bowiem zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013 grunty rolne nie były w posiadaniu beneficjenta przez cały rok kalendarzowy, co wynika z umów zawartych na okres od 23 maja 2013 r. do 30 września 2013 r. Na podstawie art. 16 ust. 5 rozporządzenia nr 65/2011 odmówiono przyznania pomocy

i nałożono sankcje odpowiadające stwierdzonej różnicy.

Jak wynika bowiem z dokumentów otrzymanych z Agencji Nieruchomości Rolnych (dalej: ANR), działki zdeklarowane we wniosku strona dzierżawiła od ANR na podstawie umów o numerach: [...], zawartych na okres od 23 maja do 30 września 2015 r. bez możliwości przedłużenia umowy. Ponadto dla każdej z tych umów w dniu

3 października 2015 r. skarżąca poświadczyła własnym podpisem, iż zdała wydzierżawione grunty do ANR. Rozporządzenie ONW w § 2 pkt 5 nakłada na producenta ubiegającego się o płatności obowiązek utrzymywania gruntów zgodnie

z normami i przestrzeganie wymogów przez cały rok kalendarzowy. Organ I instancji uznał, że nie jest wystarczające posiadanie i utrzymywanie gruntów zgodnie z normami jedynie przez część roku kalendarzowego, nawet gdy jest to okres wystarczający do dokonania przez producenta rolnego czynności pozwalających na ich utrzymanie zgodnie z wymogami. Zobowiązanie do przestrzegania tych wymogów może mieć tylko osoba władająca gruntem, a zatem ustanie posiadania przed upływem roku kalendarzowego sprawia, że nie jest spełniony warunek przyznania płatności za dany rok. Kierownik BP zauważył, że strona już w dniu składania wniosku (zmiany do wniosku) wiedziała, że nie będzie w stanie dotrzymać zobowiązania wynikającego z § 2 pkt 5 rozporządzenia ONW z uwagi na termin, na jaki zawarła umowy dzierżawy.

W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie skarżąca wniosła

o uchylenie zaskarżonej decyzji, orzeczenie co do istoty sprawy i przyznanie żądanych płatności. Zarzuciła organowi I instancji wydanie decyzji z naruszeniem prawa, błędy

w ustaleniu stanu faktycznego oraz pobieżną i nierzetelną ocenę zebranego materiału dowodowego. Podniosła, że wymóg posiadania gruntu przez cały rok kalendarzowy nie ma oparcia w przepisach, bowiem sprawy o płatności należy rozstrzygać zgodnie

z celami i wspierać przez dopłaty rolników faktycznie użytkujących grunty.

W przedmiotowej sprawie nie było drugiego wnioskodawcy zgłaszającego ten sam grunt do płatności, który użytkowała skarżąca.

W piśmie z dnia 16 lipca 2015 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu

z przesłuchania świadków (pracowników ANR): J. S., M. B. i S. W. na okoliczność ustalenia: czy ANR wykonywała jakąkolwiek czynność na gruntach w ostatnim kwartale roku 2013, czy istnieją faktyczne przejawy rzeczywistego władztwa ANR nad przedmiotowymi gruntami po spisaniu formalnego protokołu, czy wskutek działań ANR w ostatnim kwartale roku 2013 grunty przestały być utrzymywane zgodnie z normami, kto dokonywał czynności agrotechnicznych na przedmiotowych gruntach w powyższym okresie. Poza tym wniosła o dodatkowe przesłuchanie w charakterze świadków: B. M., M. T. i M. P. na ww. okoliczności oraz celem ustalenia rolniczego użytkowania przedmiotowych gruntów przez skarżącą co najmniej do końca roku kalendarzowego 2013.

W piśmie z dnia 11 sierpnia 2015 r. skarżąca uzupełniła odwołanie, wnosząc dodatkowo o przesłuchanie w charakterze świadków pracowników ANR w osobach: S. R. i B. L. na okoliczność niewykonywania

w ostatnim kwartale 2013 r. przez ANR władztwa nad działkami zgłoszonymi przez skarżącą do dopłat. Podniosła, że protokoły zdawczo-odbiorcze nie mają w jej sprawie żadnego znaczenia, bo nie zmieniło to faktycznego stanu posiadania i użytkowania przedmiotowych gruntów. ANR dbało tylko o formalne zapisy w protokołach, nie obejmując w naturze rzeczywistego władztwa nad gruntem.

W dniu 19 sierpnia 2015 r. organ wystąpił do ANR OT w G. z zapytaniem dotyczącym okoliczności przekazania działki nr [...], która nie została zwrócona przez skarżącą w dniu 3 października 2013 r. po upływie okresu umowy dzierżawy, czy ANR w przypadku bezumownego użytkowania gruntów wyznaczyła konkretny termin wydania nieruchomości wydzierżawiającemu, jaki był stan pozostałych gruntów przekazanych protokołami zdawczo-odbiorczymi z 3 października 2013 r., czy w momencie ich przekazania znajdowały się na nich jeszcze uprawy, czy pomimo przekazania możliwe było dalsze użytkowanie tych gruntów przez skarżącą.

W dniu 5 listopada 2015 r. skarżąca złożyła kolejne pismo z jej polemiką co do zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazała, że przy przyjęciu, że protokoły zdawczo-odbiorcze świadczą o przekazaniu przez nią gruntów jej gospodarstwa rolnego do ANR w trakcie roku kalendarzowego, to w takim stanie faktycznym winna mieć zastosowanie norma z art. 21 ust. 5a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2012 poz.1164, zwana dalej: ustawą

o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego). Podniosła, że zarówno

z wykładni językowej art. 7 ww. ustawy, jak również z preambuły i treści rozporządzenia Rady (WE) nr 146/2008 z dnia 14 lutego 2008 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego

w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz rozporządzenie (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.UE.L.2008.46.1, zwane dalej: rozporządzeniem nr 146/2008) wynika, że prawodawca stawia jedynie wymóg posiadania w dniu 31 maja oraz aby wszystkie grunty rolne były utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy,

w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Zdaniem skarżącej, utrzymywanie z normami w żadnym wypadku nie oznacza obligu posiadania przez cały rok kalendarzowy. Przesłanka ta jest skierowana przedmiotowo do gruntów, a nie podmiotowo do wnioskującego rolnika. Dopłaty należą się rolnikowi, który faktycznie uprawia grunty, a przepis ma na celu wyeliminowanie możliwości aplikowania o pomoc kilku podmiotów do jednego gruntu w jednym roku. Jeśli jednak nikt inny nie wnioskuje o pomoc, w ogóle nie powinien mieć zastosowania. Wykładnia przepisów zaproponowana przez Kierownika BP w decyzji pierwszoinstancyjnej jest nielogiczna

i sprzeczna z prounijną i celowościową zasadą wykładni prawa.

W piśmie z dnia 18 listopada 2015 r. ANR OT w G. poinformowała pytający organ, że skarżąca zwróciła działkę nr [...] do wydzierżawiającego w dniu 24 października 2013 r., po wykoszeniu kukurydzy, wskutek czego ANR obciążyła ją wynagrodzeniem za bezumowne użytkowanie gruntów w terminie od dnia 4 września do 24 października 2013 r. Co do innych działek przekazanych przez skarżącą do ANR w dniu 3 października 2013 r., to w momencie ich zwrotu nie znajdowały się na nich żadne uprawy. W przeciwnym wypadku ujęte byłoby to w protokole zdawczo-odbiorczym.

W dniu 23 grudnia 2015 r. skarżąca, działająca przez pełnomocnika P. M., złożyła kolejne pismo po zapoznaniu się z aktami postępowania, w którym podtrzymała dotychczasowe zastrzeżenia i wnioski dowodowe.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2016 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W.

(dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy, organ II instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie w okresach nieobjętych umowami dzierżawy grunty zadeklarowane przez skarżącą do płatności ONW na 2013 r. pozostawały we władaniu ANR. Ten stan faktyczny wynika z dokumentów w postaci: protokołów przekazania przedmiotu dzierżawy z 23 maja 2013 r. oraz protokołów zdawczo-odbiorczych z 3 października 2013 r., poświadczonych zarówno przez skarżącą jako dzierżawcę, jak i przedstawicieli ANR OT w G. jako wydzierżawiającego. Organ odwoławczy zauważył, że jedynie w jednym protokole

z dnia 3 października 2013 r., dotyczącym zdania nieruchomości objętych umową dzierżawy nr [...], skarżąca wskazała w uwagach, że przekazaniu nie podlega działka nr [...], na której rośnie kukurydza. Pozostałe protokoły zdawczo-odbiorcze nie zawierają tego rodzaju adnotacji, co oznacza, że skarżąca nie zgłaszała ANR, że grunty zwracane po okresie dzierżawy są w dalszym ciągu przez nią użytkowane. W ocenie organu odwoławczego, przedmiotowe grunty nie były w posiadaniu skarżącej przez cały rok kalendarzowy, w którym złożyła wniosek o przyznanie płatności. Natomiast uprawa roślin oznacza całokształt zabiegów stosowanych w produkcji roślinnej, obejmujących uprawę roli, nawożenie, siew, sadzenie roślin, pielęgnację, zbiór i przechowywanie plonów, a wszystko to ma na celu otrzymanie jak najwyższych plonów. Istotne jest zachowanie cyklu produkcyjnego i odpowiednia dbałość o właściwe zagospodarowanie gruntów nie tylko w okresie 5 miesięcy danego roku, ale w ciągu całego roku kalendarzowego. Jednorazowa gospodarka na gruncie w okresie 5 miesięcy, tj. od połowy maja, przez czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i część października, nie jest okresem wystarczającym dla uznania, że grunty były utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, a także iż posiadanie gruntów miało trwały charakter,

a strona miała możliwość korzystania z gruntu przez cały rok kalendarzowy. Tym bardziej, że jak zeznała skarżąca, na gruntach wydzierżawionych od ANR znajdowały się już gotowe uprawy zbóż, kukurydzy oraz łąka, a skarżąca dokonała tylko dosiewu koniczyny białej.

Dyrektor ARiMR uznał, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu na okoliczność posiadania przez nią deklarowanych do płatności działek przez cały rok kalendarzowy. Odnosząc się do braku przeprowadzenia przez organ odwoławczy dowodów z przesłuchania pracowników ANR na okoliczność użytkowania przedmiotowych gruntów w okresach nieobjętych umowami dzierżawy, organ wskazał, że ze specyfiki działania ANR wynika, że nie prowadzi ona działalności rolniczej, jest tylko administratorem zasobów majątkowych Skarbu Państwa. Dlatego przeprowadzenie czynności dowodowych z udziałem świadków – pracowników ANR, służyłoby jedynie przedłużeniu postępowania. W taki sam sposób oceniony został wniosek o przesłuchanie świadków na okoliczność użytkowania przez skarżącą gruntów w ostatnim kwartale roku 2013 i do końca tego roku z uwagi na pisemne potwierdzenie przez stronę zdania tych gruntów do ANR w dniu 3 października 2013 r., jak i faktu nieużytkowania gruntów przed 23 maja 2013 r.

Organ odwoławczy wskazał również, że w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o przejęciu przedmiotowych gruntów przez ANR (w dacie ich zdania przez skarżącą) w trybie art. 82 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora winy (Dz.U. UE.L.2009.316.65., zwane dalej: rozporządzeniem nr 1122/2009) oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia ONW, bowiem nie nastąpiło przekazanie przez skarżącą całości jej gospodarstwa, ani przekazanie to nie nastąpiło na rzecz rolnika definiowanego zgodnie z art. 2 litera a) rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L. 2009.30.16, zwane dalej: rozporządzeniem nr 73/2009).

Odnosząc się do kwestii naliczenia sankcji organ odwoławczy podał, że łączna powierzchnia zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych do płatności ONW wynosiła 191,94 ha. Po wykluczeniu działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych, które nie były w posiadaniu strony, powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,00 ha. Różnica procentowa między powierzchnią zadeklarowaną i stwierdzoną wynosi w przedmiotowej sprawie 100 %.

Biorąc pod uwagę stawkę płatności ONW do 1 ha uprawy w strefie nizinnej

I, która wynosi [...] zł, sankcje wieloletnie zostały naliczone na podstawie art. 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia nr 65/2011, zgodnie z którym, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Kwota ta będzie odliczana od wszystkich płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Wyliczona kwota naliczonych sankcji w wysokości [...] zł jest zgodna z kwotą sankcji nałożonych decyzją organu I instancji.

Skargę na powołaną wyżej decyzję do sądu administracyjnego złożyła skarżąca, wnioskując o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła organom błędy w ustaleniach faktycznych, nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę oraz błędy w ocenie materiału dowodowego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 7 ust. 1 pkt 1-2a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, poprzez przyjęcie, że dla przyznania płatności niezbędny jest wymóg posiadania gruntu przez cały rok kalendarzowy,

- art. 21 ust. 5a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie niniejszej zaszły przesłanki zastosowania tej normy,

- § 2 rozporządzenia ONW.

Zdaniem strony, organy naruszyły normy prawne dotyczące postępowania dowodowego, przez co pominęły zapis art. 21 ust. 5a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w sytuacji, gdy nastąpiło przekazanie na rzecz innego rolnika (ANR) wszystkich działek, na których prowadziła produkcję rolną

i zgłaszanych przez nią do dopłat, co nastąpiło w roku, którego dotyczy płatność. Przepis ten jest lex specialis wobec art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Skarżąca wskazała, że to ona była rzeczywistym posiadaczem zgłoszonych gruntów, a posiadanie miało charakter ciągły i nieprzerwany, obejmujący co najmniej czas, na który specjalistyczna państwowa ANR grunty wydzierżawiała. Strona na własny rachunek i ryzyko decydowała o tym, co i jaką metodą na gruncie jest uprawiane i zbierane, jak i komu zbywane. Zależało jej na wysokości plonów, ponieważ wynajmowała fachowych usługodawców, posiadających stosowne doświadczenie

i wiedzę, a także środki techniczne. Organy dokonały nieobiektywnej i arbitralnej oceny materiału dowodowego, ponieważ pominęły w rozstrzygnięciu zeznania świadków wskazanych przez stronę.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Na wstępie należy zaznaczyć, że tryb składania wniosków o przyznanie płatności ONW reguluje rozporządzenie ONW, a także ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z § 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przyznaje się rolnikowi:

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), albo

b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, późn. zm.),

2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi

w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej

1 ha,

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha,

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako wykorzystywane użytki rolne, o których mowa w art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, w wysokości 179 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu nizinnego strefy nizinnej I oraz 264 zł na 1 ha na obszarze strefy nizinnej II.

Wskazać należy, iż w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku dotyczących powierzchni wnioskowanej do przyznania płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia nr 65/2011.

Według art. 10 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, pomoc jest przyznawana na wniosek rolnika. Zgodnie zaś z § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW, wniosek o przyznanie płatności ONW składa się co roku do kierownika biura powiatowego ARiMR, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności

w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. od 15 marca do 15 maja. Płatności są przyznawane w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 18a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest spełnienie w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, o których mowa w rozporządzeniu nr 73/2009 oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, przez te wymogi i normy rozumie się normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

Spełnienie przestrzegania powyższych warunków, obligatoryjnych do przyznania płatności ONW, należy zatem weryfikować na podstawie przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, rolnikowi przysługuje płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością, zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, tj. 1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, do postępowań w sprawach dotyczących płatności ONW stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich stanowią inaczej. Ustęp 2 ww. ustawy stanowi, iż w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności ONW organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności, 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Poza tym strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ustawy

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich).

Przenosząc powyższe unormowania prawne na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca w zakreślonym przez § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW (15 maja 2013 r. – data stempla pocztowego) złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW w Biurze Powiatowym ARiMR w B., ponieważ zamieszkuje we właściwości tego organu (B., ul. [...]). Do płatności pierwotnie zgłosiła jedną działkę nr [...], położoną w województwie [...], powiat [...], gmina [...], obręb [...], o powierzchni gruntów rolnych 28,88 ha. Pozostałe 59 działek, położonych w województwie [...] w 5 obrębach: [...],[...],[...],[...] i [...], skarżąca zadeklarowała w ramach zmiany do wniosku w dniu 31 maja 2013 r. W toku postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji ustalono, że wszystkie zadeklarowane do płatności ONW na 2013 r. działki skarżąca dzierżawiła od ANR OT w [...], na dowód czego w aktach sprawy znajduje się 10 umów dzierżawy, zawartych na czas określony od 23 maja 2013 r. do 30 września 2013 r. Do umów dzierżawy dołączone są protokoły potwierdzające przejęcie z dniem 23 maja 2013 r. przez skarżącą dzierżawionych nieruchomości, podpisane przez stronę oraz przedstawiciela wydzierżawiającej ANR OT w G., wykaz tych nieruchomości oraz zasady naliczania czynszu dzierżawnego. Skarżąca potwierdziła w piśmie z dnia 28 lutego 2014 r., że wszystkie działki zgłoszone we wniosku użytkowała jako dzierżawca od ANR, załączyła również kopie faktur z tytułu płatności zaliczek na czynsz dzierżawny w terminie 1 miesiąca od daty rozwiązania umowy.

Jak wynika z dołączonych do akt 10 protokołów zdawczo-odbiorczych dotyczących każdej z 10 umów dzierżawy, dzierżawione przez skarżącą działki zostały zwrócone wydzierżawiającemu w dniu 3 października 2013 r. (za wyjątkiem działki nr [...] o powierzchni 6,94 ha, położonej w [...], z której nie zebrano jeszcze w tej dacie kukurydzy) w związku z wygaśnięciem wszystkich umów z dniem 30 września 2013 r. Z treści bowiem § 3 każdej umowy wynika, że nie będą one przedłużane poza ściśle określony w treści tego paragrafu okres. Działki zadeklarowane do płatności przez stronę, będące przedmiotem umów dzierżawy, stanowiły mienie wchodzące

w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (§ 1 każdej umowy).

Działka nr 193 została zwrócona do ANR OT w G. w dniu 24 października 2013 r. po wykoszeniu kukurydzy (oświadczenie skarżącej złożone do wydzierżawiającego). Z uwagi na nieterminowy zwrot ww. działki, skarżąca została obciążona wynagrodzeniem za bezumowne użytkowanie tego gruntu w okresie od

4 października do 24 października 2013 r. (pismo ANR OT w G.

z dnia 18 listopada 2015 r.), zgodnie z § 16 ust. 4 umowy dzierżawy nr [...].

Z wyżej przedstawionych dokumentów bezspornie wynika, że skarżąca spełniła wymóg z art. 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy o systemie wsparcia bezpośredniego

w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia ONW, tj. posiadała w dacie 31 maja 2013 r. działki rolne o powierzchni co najmniej 0,1 ha oraz wykazała zaświadczeniem, że został jej nadany numer identyfikacyjny. Jednak w celu uzyskania płatności ONW należy spełnić łącznie wszystkie warunki wymienione w tym przepisie, tj. dodatkowo wszystkie grunty rolne zadeklarowane do płatności powinny być utrzymywane zgodnie z normami oraz rolnik ma przestrzegać wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności (pkt 2 i 2a ww. przepisu).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala wywieść, że skarżąca nie była w posiadaniu gruntów zadeklarowanych we wniosku w całym wymaganym okresie, wobec tego nie został spełniony obligatoryjny warunek przyznania płatności ONW (brak spełnienia przesłanek z art. 7 ust. 1 pkt 2 i 2a ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia ONW). Organy ARiMR orzekały w sprawie nie tylko na podstawie ww. dokumentów nadesłanych przez ANR OT

w [...], ale dysponowały również oświadczeniami i zeznaniami świadków wskazanych przez stronę oraz zeznaniami samej skarżącej.

Z zeznań strony złożonych w dniu 22 września 2014 r., a więc po upływie niespełna roku od zakończenia okresu dzierżawy przedmiotowych działek gruntu, wynika, że zadeklarowane do płatności ONW na 2013 r. grunty zostały wydzierżawione na skutek wygranych przetargów. Przed przetargami skarżąca oglądała działki, wiedziała więc, że były już one zagospodarowane. Zdecydowała, że pozostawi uprawy istniejące np. w [...]: dynię (0,25 ha), ziemniaki (0,25 ha), mieszankę zbożową (1,40 ha), kukurydzę (6,90 ha), trawę na gruntach ornych (3,27 ha), koniczynę (35,45 ha) i łąki (43 ha). W [...] zięć skarżącej T. T. dokonał dosiewu koniczyny, którą skosił w lipcu i październiku 2013 r. Skosił również 2 razy łąki: w lipcu

i do końca października 2013 r., a zbioru dokonał B. M. na swoim sprzęcie. Skarżąca zakupiła 700 kg koniczyny na targu w B., skąd przetransportował ten zakup do województwa [...] razem z maszynami rolniczymi należącymi do Z. T.– A. R.. Maszyny skarżąca przechowywała u E. M., sołtysa wsi [...]. Ziemniaki i dynie skarżąca zebrała z córką M. T., plony przeznaczyła na własne potrzeby oraz dla pani sołtys za pomoc. Mieszankę zbożową zebrał zięć skarżącej, a plony sprzedała okolicznemu rolnikowi. Nie pamięta, jakie były zbiory dyni, ziemniaków, czy mieszanki zbożowej. Nie pamięta również okoliczności dokonania zbioru kukurydzy, ale wie, że została sprzedana już na polu. Skarżąca zeznała, że w obrębie [...] zasianych było już 3 ha kukurydzy, 1 ha koniczyny, 33,50 ha żyta, a 43 ha zajmowały łąki.

W M. zasiana była trawa w latach poprzednich na powierzchni 26 ha, dokonano tam tylko jednego koszenia, uczynił to zięć skarżącej – T. T. w okresie od lipca do października 2013 r., zbioru dokonał rolnik z P. B. M. własnym sprzętem, zabrał go do siebie (skarżąca nie wie, kiedy było koszenie trawy i jej zbiór). W obrębie W. na 10 ha była już uprawa koniczyny przed przetargiem oraz łąka na 1 ha. T. T. 2 razy: w lipcu i do końca października 2013 r. dokonał koszenia sprzętem swojego ojca, a zbioru dokonał B. M. na swoim sprzęcie (skarżąca nie wie w jakim terminie).

Skarżąca ponosiła koszty transportu maszyn w maju 2013 r. ze S. do B. do gospodarstwa E. M., zostały tam wykorzystane do prac

w obrębie B., G. i W., potem zostały przetransportowane do [...] w celu uprawy tamtejszych gruntów, tam były przechowywane na polu w okolicach gospodarstwa B. M., a następnie sprzęt został przewieziony do M.. Pod koniec października 2013 r. sprzęt został zwrócony Z. T.. Transportu maszyn dokonał A. R.; były to: m.in. ciągnik, kosiarka, zgrabiarka, sprężynówka i siewnik.

Skarżąca złożyła oświadczenia osób, które pomagały jej w prowadzeniu gospodarstwa: sołtysa B.– E. M., rolnika z P.– B. M., córki M. T., zięcia T. T. oraz jej znajomego A. R..

B. M., zeznając w dniu 4 lutego 2015 r., potwierdził wykonanie

w roku 2013 koszenia, grabienia, prasowania dla skarżącej oraz fakt przechowywania maszyn na swoich działkach. E. M. w tym samym dniu potwierdziła, że pilnowała maszyn skarżącej w okresie od kwietnia do lipca 2013 r. Poza tym na 8 ha łąk wypasała krowy, za co otrzymała część ziemniaków, dynie oraz siano. Natomiast świadek A. R. w dniu 6 listopada 2013 r. zeznał, że pracując dla [...] sp. z o.o. przewoził sprzęt rolniczy dla skarżącej za zgodą jego prezesa M. D..

Analizując powyższe zeznania i oświadczenia w kontekście ww. dokumentów, zdaniem Sądu, należy zgodzić się z organami, że posiadanie zadeklarowanych przez skarżącą działek w 2013 r. nie miało charakteru trwałego przez cały rok kalendarzowy, a ograniczyło się tylko do okresu ich dzierżawy, tj. od 23 maja do 3 października 2013 r., za wyjątkiem działki nr [...] położonej w B., którą skarżąca posiadała do 24 października 2013 r. Żadne inne zapisy w protokołach zdawczo-odbiorczych nie pojawiły się, co oznacza, że po dacie 3 października 2013 r. żadna inna deklarowana do płatności działka nie była w posiadaniu skarżącej. W przeciwnym razie wydzierżawiający naliczyłby stronie wynagrodzenie z tytułu bezumownego korzystania, tak jak to uczynił wobec działki nr [...] za okres od 4 października do 24 października 2013 r. Poza tym z pisma ANR OT G. z dnia 18 listopada 2015 r. wynika, że w momencie przekazywania gruntów objętych przedmiotową dzierżawą nie znajdowały się na nich żadne uprawy. W przeciwnym razie wzmianka o nich byłaby naniesiona do protokołu, tak jak to miało miejsce wobec działki nr [...].

W związku z powyższym nie można uznać za wiarygodne zeznań strony dotyczących użytkowania dzierżawionych gruntów w okresie do końca października 2013 r. (tj. zbiór ziemniaków, dyni, pokos traw, koniczyny). Skarżąca była świadoma, że nie ma możliwości przedłużenia dzierżawy przedmiotowych działek, bo taki zapis widniał w § 3 umów dzierżawy. Poza tym w § 17 ustęp 4 tych umów jest zastrzeżenie, że używanie przez dzierżawcę przedmiotu dzierżawy po jej wygaśnięciu lub rozwiązaniu nie uważa się za przedłużenie tej umowy na czas nieoznaczony, nawet mimo płacenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie.

Z zeznań skarżącej w żaden sposób nie wynika, w jaki sposób w świetle powyższych faktów, "opiekowała się działkami do końca roku". Zdaniem Sądu, tych wątpliwości nie rozwiałyby zeznania świadków: M. T., M. P. i B. M., którzy na etapie postępowania odwoławczego zostali zawnioskowani w piśmie z dnia 16 lipca 2015 r. na okoliczność użytkowania przez skarżącą gruntów w ostatnim kwartale. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w świetle zebranych w sprawie dowodów dodatkowe przesłuchiwanie ww. świadków stanowiłoby przedłużenie postępowania w sytuacji, kiedy istotne dla sprawy okoliczności zostały już wyjaśnione za pomocą innych środków dowodowych. Skarżąca sama potwierdziła, że zdała działki do ANR w dniu

3 października 2013 r., nie zgłaszała do protokołów zdawczo-odbiorczych żadnych uwag co do konieczności pozostawienia działek do końca roku kalendarzowego i miała świadomość, że przedłużenie dzierżawy skutkowałoby nałożeniem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu. Poza tym zarówno świadek B. M., jak i M. T. zeznawali już w sprawie. Córka skarżącej odmówiła zeznań, powołując się na pokrewieństwo, a świadek M. mógł zostać dopytany na powyższe okoliczności przez obecnego przy przesłuchaniu w dniu 4 lutego 2015 r. pełnomocnika skarżącej.

W ocenie Sądu, jedynie przedłużeniem postępowania byłoby również przesłuchiwanie wnioskowanych przez skarżącą świadków – pracowników ANR, ponieważ w sprawie bezsporne jest, że na zwróconych po okresie dzierżawy działkach ANR nie prowadziła działalności rolniczej, a była tylko administratorem Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, co wynika z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1014).

W ocenie Sądu, przesłanki wymienione w art. 7 ust. 1 pkt 1-3 ustawy

o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego należy czytać łącznie,

a nie wybiórczo, tak jak wskazuje skarżąca, że utrzymanie gruntów rolnych deklarowanych do płatności nie oznacza obligu posiadania przez cały rok kalendarzowy, ponieważ ta przesłanka jest skierowana przedmiotowo do gruntów, a nie podmiotowo do rolnika. Sąd nie podziela wykładni ww. przepisu w takiej formie, jak go interpretuje skarżąca. To rolnik jest podmiotem, który przy łącznym spełnieniu wskazanych w art. 7 ust. 1 pkt 1-3 ww. ustawy przesłanek ma prawo do uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Zdaniem Sądu, punkty 2 i 3 preambuły rozporządzenia nr 146/2008, na które powołuje się skarżąca, nic nie zmieniają w powyższej interpretacji art. 7 ust. 1 ustawy

o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Dzień 31 maja roku,

w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności nie decyduje wyłącznie

o prawie do płatności, lecz wszystkie warunki do jej przyznania wymienione

w powyższym przepisie powinny być spełnione łącznie.

Ustawodawca w przypadku płatności obszarowej nie dokonał rozróżnienia na posiadanie samoistne i zależne, co oznacza, że płatność przysługuje niezależnie od postaci posiadania. Celem tych płatności jest przede wszystkim wspieranie tych rolników, którzy prowadzą działalność rolniczą, którzy faktycznie uprawiają grunty rolne, nawet gdy nie są ich właścicielami. Kwota wsparcia dla rolnika powinna jednak wspierać dochód uzyskany z produkcji rolnej, a nie być dochodem finansowym uzyskiwanym przez wnioskodawcę.

Natomiast z pism skarżącej kierowanych do przedmiotowej sprawy wynika, że wystarczające dla uzyskania płatności ONW jest posiadanie gruntów rolnych na dzień 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. W sytuacji zaś przeniesienia posiadania na inny podmiot po tej dacie, ale jeszcze przed końcem ww. roku kalendarzowego i w sytuacji nieprzyznania w związku z tym płatności temu podmiotowi, nie otrzyma tej płatności również nowy użytkownik. Z takiego rozumowania skarżącej można wywnioskować, że jedynym celem jej dzierżawy gruntów rolnych

w województwie [...], oddalonych od jej miejsca zamieszkania o 300 km, przy braku zaplecza w postaci budynków i sprzętu rolniczego, jak również wykazania niewielkiego dochodu z tytułu prowadzonych tam prac rolniczych w wysokości [...] zł za sprzedaż siana, było uzyskanie płatności.

Mając na uwadze art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, ciężar wykazania przesłanek z § 2 rozporządzenia ONW w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o przyznaniu płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego spoczywa na rolniku. Sąd podziela ocenę organów, że skarżąca w toku postępowania nie wykazała, aby posiadała deklarowane do płatności działki rolne przez cały rok kalendarzowy. Nie można utrzymywać gruntów zgodnie z normami oraz przestrzegać wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, jeśli w tym wymaganym okresie faktycznie nie posiada się tych gruntów. Nie wystarczą do spełnienia warunków do przyznania płatności krótkoterminowe (kilkumiesięczne) umowy dzierżawy, które w istocie dowodzą posiadania i użytkowania gruntów, ale tylko w zakreślonym w umowie okresie. Tymczasem rację ma organ odwoławczy, że utrzymywanie gruntów rolnych zgodnie z normami, a także użytkowanie rolnicze gruntów, to nie tylko prace polowe w okresie wiosna-jesień, polegające na zasiewie i zbiorze uprawy, czy też sam zbiór, ale także prace pielęgnacyjne związane z odchwaszczaniem uprawy, zwalczanie szkodników, przygotowanie gruntu pod uprawę w kolejnym roku produkcyjnym. Jak wynika z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy, posiadanie skarżącej na zadeklarowanych do płatności działkach miało charakter ciągły i nieprzerwany, ale jedynie przez część wymaganego roku kalendarzowego, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, tj. w okresie stwierdzonej umowami dzierżawy działek.

W kontekście powyższych ustaleń za nieuprawnione uznać należy argumenty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie prowadzenia postępowania wyjaśniającego i ustaleń stanu faktycznego sprawy. Organy ARiMR, stojąc na straży praworządności, w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały zebrany materiał dowodowy, dochodząc do konkluzji skutkującej odmową przyznania wnioskowanej płatności. Ta ocena dowodów, wbrew zarzutom skargi, nie jest dowolna czy arbitralna; w szczególności organ odwoławczy w sposób przekonywujący uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu, nie ma racji skarżąca, że organy ustaliły stan faktyczny wyłącznie na podstawie protokołów zdawczo-odbiorczych, ponieważ materiał dowodowy w tej sprawie składał się nie tylko z dokumentów, ale i dowodów osobowych (zeznań strony, zeznań świadków), które to przed podjęciem rozstrzygnięcia były przedmiotem szerokiej analizy organu.

W dacie złożenia przez skarżącą wniosku o płatność ONW na 2013 r. obowiązywała ustawa o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego

z dnia 26 stycznia 2007 r., znowelizowana ustawą z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. 2008 r. Nr 44, poz. 262), obowiązująca w nowym brzmieniu od 15 marca 2008 r. Od tej daty warunkiem przyznania płatności bezpośrednich stało się utrzymywanie gruntów zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Zobowiązać się do przestrzegania tych wymogów może osoba, która faktycznie włada gruntem rolnym, a stan posiadania połączony z utrzymywaniem gospodarstwa zgodnie z normami powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem.

Sąd podziela dokonaną przez organy w przedmiotowej sprawie wykładnię art. 7 ust. 1 tego aktu, opartą na aktualnym brzmieniu tego przepisu. Takie stanowisko na gruncie ww. ustawy jest również aktualnie prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA: z 4 grudnia 2013 r., II GSK 1298/12, Lex nr 1530273 i z 31 lipca 2013 r., II GSK 2186/11, Lex nr 1558638, wyrok WSA

w Warszawie z 30 czerwca 2010 r., V SA/Wa 11/10, Lex nr 643966, wyrok WSA

w Poznaniu z 17 listopada 2010 r., III SA/Po 353/10, Lex nr 757184, wyrok WSA

w Rzeszowie z 7 marca 2016 r., I SA/Rz 1100/15, publ. cbosa).

Natomiast wyroki NSA oraz wojewódzkich sądów administracyjnych, wskazane przez skarżącą w piśmie z dnia 11 sierpnia 2015 r. (k. 467-474 akt administracyjnych), wydawane były na podstawie poprzedniego stanu prawnego, dotyczącego warunków przyznania przedmiotowych płatności na gruncie ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.

o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.).

W ocenie Sądu, brak jest również podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanej płatności na podstawie art. 21 ust. 5a ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Z treści tego przepisu wynika, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 82 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1122/2009, które zostało dokonane po dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności obszarowej, płatności lub wsparcie przysługują przekazującemu, jeżeli są spełnione warunki do ich przyznania. Przepisy art. 82 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1122/2009 oraz art. 21 ust. 5a ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego mają na celu wyłonienie osoby uprawnionej do przyznania płatności, lecz jedynie w sytuacji kontynuowania działalności rolniczej na gruntach w przypadku przekazania tych gruntów innemu rolnikowi w tym samym roku tak, aby była zachowana ciągłość w prowadzonej działalności rolniczej.

W przedmiotowej sprawie, wbrew zarzutom skargi, nie nastąpiło przekazanie gospodarstwa rolnego w trybie art. 21 ust. 5a ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. ANR jako przejmujący przedmiotowe działki w dniu

3 października 2013 r. nie prowadziła działalności rolniczej na gruntach, przez co nie mogła zostać w tym konkretnym przypadku uznana za rolnika w świetle art. 2 litera a) rozporządzenia nr 73/2009. Poza tym w przedmiotowej sprawie nie doszło do przekazania gospodarstwa rolnego, tylko gruntów rolnych (brak przekazania maszyn, urządzeń, budynków).

Rozpatrując ten zarzut skargi daje się zauważyć pewną niekonsekwencję skarżącej, ponieważ z jednej strony w piśmie do organu odwoławczego z dnia 11 sierpnia 2015 r. wskazuje, że nie mają dla jej sprawy znaczenia protokoły zdawczo-odbiorcze, ponieważ nie zmieniły one stanu posiadania i użytkowania przez nią przedmiotowych gruntów, a z drugiej strony w skardze podnosi, że należą jej się płatności ONW na 2013 r. z tytułu przekazania gruntów ANR w trybie art. 21 ust. 5a ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

Konsekwencją wyliczonej przez organy ARiMR różnicy 100% między powierzchnią działek deklarowaną do płatności a stwierdzoną jest zastosowanie sankcji na podstawie art. 16 ust. 5, ust. 6 i ust. 7 rozporządzenia nr 65/2011.

Analizując przedmiotową skargę pod kątem legalności kontrolowanych decyzji Sąd uznał, że organy w wyczerpujący sposób oceniły i rozpatrzyły cały materiał dowodowy w sprawie, zgodnie z art. 21 ust. 2 i ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone zgodnie

z art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 21 ust. 1 ww. ustawy.

Mając powyższe wywody na uwadze, Sąd w przedmiotowej sprawie nie stwierdził naruszenia przez organy administracji prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak również przesłanek do stwierdzenia nieważności kontrolowanych decyzji.

Dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.