Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1118/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2025-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2024 poz 323
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Tomasz Dziuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 czerwca 2024 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1187/2024/8914 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z 4 kwietnia 2024 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 63 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 ze zm.) w związku z art. 17 i art. 32 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (aktualnie Dz. U. z 2024, poz. 323 ze zm.) Prezydent Miasta D. nie przyznał M. P. (dalej jako strona lub skarżący) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad żoną – A. P. W uzasadnieniu tej decyzji przyznano, że małżonka skarżącego legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym ze wskazaniem o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a jej niepełnosprawność istnieje od urodzenia. Wskazano jednak, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez wyżej wymienionego z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad żoną. Podkreślono bowiem, że w ciągu ostatnich kilku lat podejmował on krótkotrwałe zatrudnienie (ostatnio w okresie od 4 marca do 1 maja 2022 r.), natomiast opiekuje się żoną od niedawna (data zawarcia małżeństwa [...] r.), a zatem jej codzienna egzystencja nie była wcześniej uzależniona od jego stałej obecności. Nadto, zakres świadczonej przezeń opieki obejmuje przygotowywanie posiłków, podawanie leków, robienie zakupów i zajmowanie się domem, czyli szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego, które nie wymaga całodobowej dyspozycyjności i może być wykonywane także przez osobę zatrudnioną - przed lub po zakończeniu pracy.

Niezadowolona z powyższej decyzji strona reprezentowana przez adwokata złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia oraz przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiącego o braku prawa do spornego świadczenia, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim chyba, że jej współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podkreślił bowiem, że przepis ten nie powinien mieć w sprawie zastosowania. Nadto zarzucił naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy, poprzez błędne uznanie, że stan zdrowia niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji przezeń z zatrudnienia. W tym zakresie zaakcentował, że dokumenty zalegające w aktach sprawy potwierdzają dostatecznie, że jego żona potrzebuje opieki stałej i codziennej oraz nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować, co potwierdza wydane wobec niej orzeczenie o niepełnosprawności.

Decyzją z 7 czerwca 2024 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1187/2024/8914 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy akt organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu na wstępie zwrócono uwagę, że wniosek strony o przyznanie spornego świadczenia został złożony 15 grudnia 2023 r., a tym samym z mocy art. 63 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, w sprawie należało zastosować przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Następnie Kolegium zaprezentowało w obszerny sposób stan prawny mający zastosowanie w sprawie, w tym szereg unormowań tej ostatniej ustawy (według stanu prawnego obowiązującego do wspomnianej daty). W tym zakresie podkreśliło, że z mocy art. 17 ust. 1 powołanej regulacji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługiwało: matce albo ojcu; opiekunowi faktycznemu dziecka; osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W tym miejscu organ drugiej instancji powołał się na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a cytowanej ustawy aprobując stanowisko wyrażone w odwołaniu i w tych ramach przyznając, że w świetle prokonstytucyjnej wykładni wskazanego unormowania, nie może ono stanowić przeszkody w uzyskaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę sprawującą opiekę nad swym współmałżonkiem.

W ocenie Kolegium wnioskowane świadczenie nie mogło jednak zostać przyznane z innego powodu. Zaakcentowano bowiem, że nie jest ono formą wynagrodzenia za faktycznie świadczoną opiekę, lecz stanowi rekompensatę utraty dochodów spowodowanej koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, co z kolei powoduje, że opieka ta powinna być niezbędna w tak znacznym rozmiarze, aby powodować rezygnację lub niepodejmowanie przez opiekuna zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. W ocenie organu odwoławczego, opieka świadczona przez skarżącego nad żoną nie jest tego rodzaju, aby wykluczała podjęcie przezeń zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze, ponieważ nie jest na tyle absorbująca, aby wykluczać jakąkolwiek aktywność zawodową. Podkreślono, że zakres czynności, jakie wykonuje on przy swojej żonie wynika jedynie z jego oświadczeń, których nie udało się potwierdzić w toku wywiadu środowiskowego. Równocześnie wskazano, że skarżący nie wykonuje względem małżonki całodobowo takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jego całodobowej obecności i nieustannego zaangażowania. Jak wynika ze złożonego przezeń oświadczenia, zakres przedmiotowej opieki ogranicza się do wspomagania w codziennych zwykłych czynnościach, jak podawanie posiłków, załatwianie wizyt lekarskich i spraw urzędowych. Zdaniem organu, tego rodzaju czynności mogą być wykonywane także przed rozpoczęciem przez wnioskodawcę pracy jak i po jej zakończeniu, co powoduje, że pomiędzy świadczoną w powyższych ramach opieką a rezygnacją przezeń z zatrudnienia nie istnieje ścisły związek przyczynowy. O braku takiego związku świadczy nadto fakt, iż niepełnosprawność u jego żony istnieje od urodzenia, znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od [...] r., natomiast ich małżeństwo zostało zawarte dopiero [...] r., zaś skarżący był ostatnio zatrudniony w okresie od 4 marca do 1 maja 2022 r., a zatem opiekuje się nią od niedawna. Codzienna egzystencja żony nie była więc wcześniej uzależniona od obecności skarżącego, a zarazem nic nie wskazuje, aby jej stan zdrowia miał ulec w ostatnim czasie pogorszeniu.

Niezadowolona z powyższej decyzji strona, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia tego aktu jak również poprzedzającej go decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący podniósł zarzut naruszenia normy prawa materialnego, a mianowicie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez błędne przyjęcie, że stan zdrowia jego żony oraz zakres opieki, którą nad nią sprawuje nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia oraz, że nie występuje związek przyczynowy pomiędzy ową rezygnacją a świadczoną opieką. W uzasadnieniu zwrócił uwagę, że organ odwoławczy pominął konkluzje płynące z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, w toku którego pracownik socjalny nie kwestionował tego, iż jego żona jest przewlekle chora, wymaga stałej i codziennej opieki jak również tego, że opieka, którą nad nią sprawuje ma taki charakter, gdyż obejmuje najbardziej podstawowe i niezbędne czynności egzystencjalne, jak przygotowywanie i podawanie leków, organizację wizyt lekarskich, wyjazdy na badania, pomoc przy ubieraniu, przygotowywanie posiłków, przygotowywanie do snu, pomoc w zabiegach higienicznych i dbałość o miejsce zamieszkania, pranie sprzątanie i prasowanie. Zaakcentowano przy tym, że wszystkie powyższe czynności są konieczne, aby zapewnić osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji właściwe warunki życia i zadbać o jej dobrostan adekwatnie do jej znacznego stopnia niepełnosprawności. Zdaniem strony, Kolegium uznając brak związku przyczynowego pomiędzy opieką sprawowaną przez niego nad matką a rezygnacją z zatrudnienia zajęło stanowisko sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a równocześnie nie poparło tego stanowiska wystarczającą argumentacją. W tych warunkach odmowa przyznania spornego świadczenia koliduje z jego celem, polegającym na zrekompensowaniu osobie opiekującej się niepełnosprawnym członkiem rodziny utraty uzyskiwanego dotychczas dochodu z tytułu zatrudnienia albo potencjalnego dochodu, który mogłaby osiągnąć, gdyby zatrudnienie podjęła. Rolą organów orzekających w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest natomiast weryfikacja samej potrzeby zapewnienia osobie niepełnosprawnej pomocy innych osób, jako że w tej kwestii wiążąco wypowiedział się organ właściwy do orzekania o niepełnosprawności.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska oraz wywodząc, że podniesione w skardze okoliczności nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie wnoszą do sprawy jakichkolwiek nowych informacji, które mogłyby mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

W tym kontekście nie stwierdzono podstaw do uwzględnienia skargi. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa, gdyż nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawą wydanego w sprawie rozstrzygnięcia był art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W pierwszej kolejności przyjdzie odnieść się do zmiany stanu prawnego, jaka nastąpiła począwszy od 1 stycznia 2024 r., wobec wejścia w życie ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym. W tych ramach wymaga podkreślenia, że - jak trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy - w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożonego skutecznie przed dniem 1 stycznia 2024 r. organy rozpatrując ten wniosek już po wspomnianej dacie, obowiązane są ustalić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania przedmiotowego świadczenia określone w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Konkluzja taka wynika z treści norm intertemporalnych zawartych w powołanej ustawie z 7 lipca 2023 r., a mianowicie w art. 63 ust. 1 stanowiącym, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, a także w ust. 2 tejże normy, gdzie mowa o osobach, którym "od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego". Oznacza to, że w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek, organ powinien wydać decyzję przyznającą świadczenie, biorąc za podstawę przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych dotychczas obowiązujące (vide: wyrok WSA w Warszawie z 5 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 701/24, wyrok WSA w Olsztynie z 28 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 83/24 oraz wyroki tutejszego Sądu: z 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 11/24, z 29 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 159/24 i z 10 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 335/24 - wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).

W rozpoznanej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego 15 grudnia 2023 r., a tym samym w świetle powołanych wyżej rozważań, orzekające w sprawie organy prawidłowo poddały ten wniosek ocenie w kontekście przesłanek sformułowanych w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Stosownie do treści ust. 1 tego unormowania, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługiwało: matce albo ojcu; opiekunowi faktycznemu dziecka; osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Pozostaje poza sporem, że mocą orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w D. z [...] r. małżonka skarżącego została uznana za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym wraz ze wskazaniem o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzekające w sprawie organy odmówiły mu jednak przyznania żądanego świadczenia opierając się na stwierdzeniu, że nie istnieje bezpośredni i ścisły związek pomiędzy zaprzestaniem (niepodejmowaniem) przezeń zatrudnienia a opieką, którą nad nią sprawuje.

W tym miejscu przyjdzie podkreślić, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, żeby sprawować nad niepełnosprawnym członkiem rodziny opiekę odpowiadającą jego potrzebom, określonym w orzeczeniu o niepełnosprawności. Zasadnicze znaczenie ma tu więc związek przyczynowy pomiędzy zakresem opieki wskazanym w orzeczeniu a faktycznym sprawowaniem opieki w sposób odpowiadający temu zakresowi powodującym rezygnację bądź niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Aby można było mówić o opiece w rozumieniu ustawy, musi ona być stała lub długoterminowa i - co najistotniejsze - wykluczająca możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez osobę opiekującą się niepełnosprawnym członkiem rodziny (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2020 r. sygn. akt I OSK 1148/20 - dostępny w CBOSA). Punkt ciężkości w kwestii przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tkwi zatem w stałości opieki i jej kwalifikowanym charakterze, a nie w samej opiece nad najbliższym członkiem rodziny, przy czym "stałość" tej kwalifikowanej opieki, wyraża się w konieczności jej sprawowania w sposób ciągły i codzienny, co w konsekwencji wyklucza możliwość wykonywania pracy w ramach stosunku pracy, czy innej pracy zarobkowej. Świadczenie to ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (por. wyrok NSA z 2 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2792/16 - dostępny w CBOSA). Kluczowe znaczenie ma również to, że w pewnym momencie wnioskodawca albo samodzielnie postanawia zrezygnować z zarobkowania (jeżeli pracę zarobkową wykonuje) albo się od niego powstrzymać (jeżeli w danym momencie pracy nie świadczy, a jest zdolny i gotowy do jej podjęcia) czyniąc to z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W istocie oznacza to, że związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem a sprawowaną opieką powinien być bezpośredni, a tym samym w sytuacji, gdy opieka nie nosi cech opieki stałej lub długotrwałej, tego rodzaju związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje (por. wyrok NSA z 29 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1854/19 - dostępny w CBOSA).

W konsekwencji, organ administracji rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, obowiązany jest ustalić czy istnieje taki bezpośredni związek pomiędzy niepodejmowaniem pracy (lub rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. W tych ramach winien zbadać, jaki jest rozmiar faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy, a mianowicie, w jakim zakresie osoba niepełnoprawna radzi sobie sama, bądź korzysta z pomocy innych osób bliskich (vide: wyrok NSA z 6 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 1472/21 - dostępny w CBOSA). Analizy w tym zakresie należy dokonywać pamiętając, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ma zastosowanie wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których świadczenie opieki nie jest możliwe bez powstrzymania się od podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Nie chodzi tu jednak o niemożliwość fizyczną podjęcia jakiejkolwiek innej aktywności, lecz przeszkodę życiowo-organizacyjną związaną z koniecznością wykonywania czynności opiekuńczych w określonych porach dnia i tygodnia, jak również stałego czuwania i pozostawania w pełnej gotowości do wykonywania niezbędnej pomocy w ramach wykonywanej opieki (zob. wyrok WSA w Krakowie z 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 785/24, publ. Lex nr 3755287).

W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań prawnych Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie oparto na dostatecznie wyczerpujących ustaleniach. Odmowę przyznania skarżącemu spornego świadczenia uzasadniono brakiem związku przyczynowego pomiędzy zaprzestaniem (rezygnacją) przez niego z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad żoną motywując tą konkluzję stanowiskiem, że zakres wspomnianej opieki nie jest na tyle angażujący, aby nie mógł on podjąć zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie Sądu, tak sformułowana ocena zasługuje na aprobatę, gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności ustalenia wynikające z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego nie wskazują, aby było inaczej. Organ drugiej instancji, opierając się na tych ustaleniach wywodził, że opieka świadczona przez stronę obejmuje wspomaganie żony w czynnościach życia codziennego: gotowaniu, przygotowywaniu posiłków, podawania leków, sprzątaniu, robieniu zakupów, załatwianiu spraw urzędowych oraz zapewnieniu jej spokoju i na tej podstawie stwierdził, że zakres rzeczonej opieki nie wymaga takiego zaangażowania, które wykluczałoby podjęcie zatrudnienia (nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy) czy też całkowitą rezygnację z niego. Słusznie przy tym zwrócono uwagę, że w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego pracownik socjalny wskazał wyraźnie, że "nie jest w stanie stwierdzić, czy zakres sprawowanej opieki oraz czas, jaki jest na nią przeznaczony powoduje brak możliwości podjęcia zatrudnienia" i chociaż skarżący podnosił, że jego stała obecność przy żonie jest konieczna ze względu na jej stan psychiczny (upośledzenie umysłowe, zaburzenia psychiczne, w tym napady szału), to jednak oświadczenia te nie korespondują z innymi zgromadzonymi w sprawie dowodami. Nie stanowi ich potwierdzenia powołana wyżej konkluzja pracownika socjalnego jak również jego spostrzeżenie, że małżonka strony w tracie wywiadu nawiązywała kontakt, odpowiadała na zadawane pytania i podawała dokumenty, o które się do niej zwrócono. Równocześnie w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, które świadczyłyby o tym, aby stan psychiczny podopiecznej rzeczywiście wymagał ustawicznej, całodobowej obecności i dyspozycyjności drugiej osoby czy też, aby pozostawienie samej nawet na kilka godzin dziennie miało stwarzać zagrożenie dla jej życia i zdrowia. Oświadczenia skarżącego o takim charakterze opieki, a w konsekwencji o istnieniu związku przyczynowego pomiędzy jej sprawowaniem a zaprzestaniem (niepodejmowaniem) przezeń zatrudnienia trudno uznać za przekonujące także z innego dostrzeżonego przez organy obydwu instancji powodu. Wyżej wymieniony twierdzi bowiem (vide: oświadczenie zawarte w dołączonym do akt administracyjnych piśmie z 22 stycznia 2024 r.), że "ostatnie swoje zatrudnienie zakończył w 2021 r. ze względu na konieczność sprawowania stałej i długotrwałej opieki nad swoją żoną", podczas gdy z przekazanej przez ZUS "weryfikacji informacji o składkach na ubezpieczenie zdrowotne" wynika, że podejmował zatrudnienie także później, a mianowicie od 21 stycznia do 18 lutego 2022 r. oraz od 4 marca do 1 maja 2022 r., czyli - co trzeba zaznaczyć - już w okresie, kiedy podopieczna (którą, jak twierdził już wtedy się opiekował, choć nie była jeszcze jego żoną - małżeństwo zawarli dopiero [...] r.) legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (wydanym [...] r.), co oznacza, że opieka ta nie stanowiła wówczas dlań przeszkody w podjęciu pracy. Skoro więc nie podnosił, aby pomiędzy ustaniem tego ostatniego zatrudnienia (1 maja 2022 r.) a złożeniem wniosku o sporne świadczenie stan zdrowia małżonki miał ulec pogorszeniu ani też nie wskazują na to żadne inne zgromadzone w sprawie dowody, wypowiadające się w sprawie organy miały podstawy ku temu, by przyjąć, że również w dacie orzekania opieka ta nie wykluczała pogodzenia ze świadczeniem pracy, choćby w niepełnym wymiarze. Ubocznie dodać należy, że żona skarżącego jest osobą niepełnosprawną od urodzenia, a jej rodzice w okresie wcześniejszym nie ubiegali się i nie korzystali z przedmiotowego świadczenia. Fakt ten wskazuje na to, że nie zachodziła konieczność zapewnienia jej takiego poziomu opieki, który uzasadniałby przyznanie przedmiotowego świadczenia.

W tym stanie rzeczy trafne jest stanowisko organów obydwu instancji o braku przesłanek do przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego. Wymaga bowiem podkreślenia, że świadczenie to nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz wyłącznie do tych, którzy sprawując opiekę nad członkiem rodziny czynią to w zakresie uniemożliwiającym im podjęcie innej pracy. W rezultacie - co trzeba raz jeszcze podkreślić - przysługuje ono jedynie w sytuacji, gdy sprawowana przez wnioskodawcę opieka w sposób oczywisty stanowi przeszkodę do wykonywania pracy, a jej zakres wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11 oraz wyrok tutejszego Sądu z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 456/22 - orzeczenia dostępne w CBOSA). Zdaniem składu orzekającego, okoliczności rozpoznanej sprawy nie wskazują na to, aby wymóg ten został w niej zachowany.

Zważywszy wszystkie powołane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jej wzruszenie. Orzekające w sprawie organy przeprowadziły postępowanie w sposób zgodny z zasadami procesowymi, w tym z regułami dotyczącymi gromadzenia dowodów, ich oceną oraz uzasadnieniem decyzji, właściwie ustaliły stan faktyczny, prawidłowo go rozważyły oraz trafnie zastosowały przepisy prawa materialnego, poddając je prawidłowej wykładni. Dlatego działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzeczono o oddaleniu skargi.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 tejże ustawy.