Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 410/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1689
law: Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.), Sędzia WSA Monika Krywow, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2024 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 9 lutego 2024 r. nr COF.OUR.635.344.2024 ŁD.JJ.ZZ 11159925 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 9 lutego 2024 r. nr COF.OUR.635.344.2024 ŁD.JJ.ZZ 11159925 Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: "Dyrektor", "wierzyciel") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") w związku z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689, dalej: "u.o.a.") po rozpatrzeniu zażalenia P. K. (dalej: "Zobowiązany", "strona", "skarżący") utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 19 stycznia 2024 r. znak: COF.OUR.635.344.2024 ŁD.KK.P 11159925 w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wierzyciel wystawił wobec zobowiązanego tytuł wykonawczy z 10 listopada 2023 r. o nr 25271E1-54/LU/2023 opiewający na obowiązki pieniężne stanowiące zaległe opłaty abonamentowe za używanie odbiornika obejmujące okres od stycznia 2018 r. do czerwca 2022 r. w łącznej wysokości 1258,20 zł. Tytuł ten został przekazany do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. (zwany dalej "organem egzekucyjnym") z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Zobowiązany wniósł do organu egzekucyjnego pismo z 12 maja 2023 r. stanowiące zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skarżący jako podstawę wniesienia zarzuty wskazał nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) oraz błąd co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). Zobowiązany podniósł, że nigdy nie posiadał i nie dokonywał rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego a przesłany wniosek o rejestrację nie został przez niego podpisany. Skarżący zwrócił się o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie czynności egzekucyjnych. Zobowiązany wskazał, że nie wyrejestrował odbiornika, bowiem nigdy go nie zarejestrował. Jego zdaniem rejestracji dokonała nieznana z imienia i nazwiska osoba. Wskazał, że złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa do Prokuratury Rejonowej w O., która jednak odmówiła wszczęcia postępowania z uwagi na przedawnienie karalności przestępstwa. Skarżący zrelacjonował przebieg korespondencji prowadzonej z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji w sprawie należności stanowiących opłaty abonamentowe za korzystanie z odbiornika.

Organ egzekucyjny przy piśmie z 15 grudnia 2023 r. przekazał wierzycielowi pismo Zobowiązanego z 12 grudnia 2023 r. w celu rozpatrzenia zarzutu. Naczelnik poinformował o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego.

Wierzyciel (Centrum Obsługi Finansowej w B.) postanowieniem z 19 stycznia 2023 r. oddalił zarzut Zobowiązanego – nieistnienia obowiązku, - błędu co do zobowiązanego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że 21 czerwca 2002 r. dokonano rejestracji UP K. odbiornika. Zastosowano obowiązujący w tym czasie druk tj. "Wniosek o rejestracje odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" dokonano rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego na dane osobowe skarżącego pod adresem: "ul. [...], [...] K.". Zgłoszenie zawierało podpis osoby rejestrującej odbiornik, co było niezbędnym elementem wniosku i czynności rejestracji, która odbywa się pisemnie.

Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna nr [...] stanowiąca dowód zarejestrowania odbiorników. Rejestracja została dokonana zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2001 r. Nr 101, poz. 1114). Wskazano, że w wyniku zgłoszenia rejestracji, po dopełnieniu stosownych formalności skarżący został zarejestrowany w bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A., otrzymał status abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych.

Wierzyciel wskazał, że nie leży w jego właściwości ocena autentyczności podpisu złożonego na zgłoszeniu rejestracyjnym. Wskazał, że w obowiązującym w 2002 r., rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993 r. Nr 70, poz. 338), to jest w czasie dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, nie wymagało podania w zgłoszeniu rejestracyjnym PESEL czy dowodu osobistego zgłaszającego. Dopiero wraz z rozporządzeniem wydanym przez Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) wprowadzono rubrykę umożliwiającą podanie PESEL rejestrującego odbiornik.

Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem zobowiązany wniósł zażalenie z 29 stycznia 2024 r. Zobowiązany wniósł o rzetelne i wszechstronne ponowne rozpoznanie sprawy, uchylenie zaskarżonego postanowienia, umorzenie postępowania oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa. Ponownie zaprzeczył, aby posiadał odbiornik albo dokonał jego rejestracji. Wskazał, że procesowym obowiązkiem wierzyciela było wykazanie zarejestrowania odbiornika, a w ocenie skarżącego wierzyciel nie wywiązał się z niego. Zdaniem zobowiązanego został on pozbawiony skutecznych narzędzi dla wykazania prawdziwości jego twierdzeń dotyczących niedokonania rejestracji odbiornika, gdyż Prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie sfałszowania podpisu na zgłoszeniu rejestracyjnym.

Wierzyciel (Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach) postanowieniem z 9 lutego 2024 r. utrzymał własne postanowienie z 19 stycznia 2024 r. w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Wierzyciel przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując że sprawa zapoczątkowana została w 2021 r., gdy wystawiono wobec zobowiązanego upomnienie [...] z 26 lipca 2021 r. Skarżący czynnie uczestniczył w postępowaniu wymieniając korespondencję z Pocztą Polską S.A., otrzymywał na nią, zapoznał się z okazanymi materiałami dowodowymi (wnioskiem rejestracyjnym, duplikatem zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta [...], upomnienia z 26 lipca 2021 r. oraz z 11 lipca 2022 r.). W ocenie wierzyciela brak było powodów dla uznania, że nie doszło do skutecznego zarejestrowania odbiornika. Wskazał, że po rejestracji i wydaniu książeczki opłat, opłaty abonamentowe były uiszczane do 21 kwietnia 2005 r., kiedy to wniesiono ostatnią opłatę za okres od stycznia 2005 r. do lutego 2005 r. Wierzyciel wyjaśnił, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesłane zostało pismem z 31 lipca 2008 r. na adres: ul. [...], [...] K..

Zgromadzone dowody w sprawie wypełniają w ocenie wierzyciela zasady wymienione w art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 k.p.a. i umożliwiły zajęcie stanowiska w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2024 r.

Zaznaczono, że opłaty abonamentowe regulowane były od dnia dokonanej rejestracji odbiorników, tj. od 21 czerwca 2002 r. Wierzyciel wyjaśnił, że Poczta Polska S.A. na mocy art. 7 ust. 1a u.a. jest uprawniona do otrzymywania danych 2 rejestru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tj.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1191).

Wierzyciel powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że organ nie ma obowiązku powoływania biegłego z zakresu grafologii celem wykazania, iż podpis nie pochodzi od skarżącego. Dyrektor wskazał, na wyroki NSA sygn. akt I GSK 475/22, sygn. akt I GSK 833/21, w których Sąd stanął na stanowisku, że wobec braku obalenia domniemania, iż wniosek pochodził od skarżącego, za prawidłowe uznane zostało stanowisko wierzyciela, że to skarżący zarejestrował odbiorniki i był zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych.

Pismem z 28 lutego 2024 r. zobowiązany wniósł skargę na postanowienie wierzyciela z 9 lutego 2024 r. zarzucając, że zostało ono wydane z naruszeniem:

1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu lub na wniosek strony wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów;

2. art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i 2 oraz art. 84 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego strony o przeprowadzenie czynności dowodowych w postaci opinii biegłego, w wyniku czego nie dokonano istotnych i kompleksowych ustaleń co do autentyczności złożonego podpisu, co ma istotne znaczenie dla sprawy;

3. art. 136 § 2 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, a także nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, pomimo złożonego wniosku przez stronę oraz istnienia koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

4. art. 138 § 2 w związku z art. 84 § 1 k.p.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, podczas gdy postanowienie organu I instancji zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w związku z nieprzeprowadzeniem dowodu (biegły), co było konieczne do wyjaśnienia zakresu sprawy w tym bezsprzeczne ustalenie osoby zobowiązanej i miało istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Skarżący wniósł o

a) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie merytorycznej decyzji z uwzględnieniem konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu badania autentyczności pisma ręcznego,

b) o wstrzymanie prowadzonej egzekucji, gdyż jej wykonanie spowoduje wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków,

c) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jego praw w tym kosztów uiszczonego wpisu.

Skarżący przedstawił w obszerny sposób dotychczasowy przebieg postępowania, uwzględniając przy tym wymianę pism z KRRiT.

Strona skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko i argumentację. W szczególności zobowiązany wskazał, że kopia dokument po pierwsze poza danymi zawartymi we wniosku, tj. imieniem i nazwiskiem oraz adresem zamieszkania (historycznym), dokumentacja nie wskazywała na żadne informacje, które mogłyby go identyfikować ze zgłoszeniem (PESEL, nr dowodu osobistego). Dokument nie zawierała żadnych informacji co do rodzaju odbiornika przez co w żaden sposób nie był w stanie ustalić jakiego rodzaju sprzętu dotyczy zgłoszenie. Nadto wniosek rejestracyjny był nieczytelny i niepodpisany, a "podpis" w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Dodatkowo zaprzeczył, że znajdujący się na dokumencie podpis z należał do niego. Skarżący wskazał, że widniejąca obok data wskazywała na 1902 r., a Dyrektor w piśmie z 31 grudnia 2021 r. wskazał, że dokonano rejestracji odbiornika 19 maja 1992 r.

Skarżący powtórzył wcześniejszą argumentację ukierunkowaną na wskazanie, że zgłoszenie rejestracyjne odbiornika dokonane zostało przez nieznaną osobę, a autentyczność podpisu na zgłoszeniu nie została zbadana przez biegłego. W tym kontekście wskazał, że organ zaniechał badania tej okoliczności, czym uchybił zasadom postępowania administracyjnego i przerzucił na skarżącego ciężar dowodu odnośnie istotnych okoliczności sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z 14 sierpnia 2024 r. stanowiącym replikę skarżącego na odpowiedź Dyrektora powtórzono wcześniejszą argumentację. Skarżący zaakcentował, że do dokument rejestracji odbiornika został złożony 20 lat temu i sama Poczta miała problem z ustaleniem jego dokładnej daty. Skarżący ponownie wskazał, że to wierzyciel powinien przeprowadzić postępowanie i zweryfikować podpis z wykorzystaniem opinii eksperta. Strona podniosła, że w została pozbawiona rzeczywistej możliwości obrony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna i z tego powodu została oddalona.

Kontroli sądowej poddano postanowienie wydane w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Orzeczenie to mieści się w kategorii postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – zwana dalej "p.p.s.a."), na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie spór ogniskuje się na kwestii skuteczności zgłoszenia rejestracyjnego, które to zdarzenie otworzyło obowiązek uiszczania opłat abonamentowych za korzystanie odbiornika. Skarżący poprzez kwestionowanie autentyczności podpisu widniejącego na zgłoszeniu rejestracyjnego wskazuje, że nie zaistniał obowiązek, w związku z którego niewykonaniem uruchomiono egzekucję administracyjną. Jednocześnie strona skarżąca wskazuje, że obowiązkiem wierzyciela było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego dla usunięcia wątpliwości odnośnie wspomnianej okoliczności.

Rozpocząć należy od tego, że stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Zarówno przed jak i po nowelizacji ustawy egzekucyjnej wprowadzonej ustawą z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070) zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej uregulowany w art. 33 – art. 35 u.p.e.a. stanowi podstawowym środek zaskarżenia służący obronie praw i interesu zobowiązanego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Przy rozpoznaniu zarzutu badaniu podlega tylko to, czy wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 5 września 2018 r. sygn. akt II FSK 304/18, Lex nr 2555362, dostępne również w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W swej istocie zarzut zmierza do udaremnienia prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec zobowiązanego. Skuteczne zgłoszenie zarzutu przez zobowiązanego może otworzyć spór, co do zasadności prowadzenia egzekucji również w aspekcie materialnym (istnienia i wymagalność obowiązku).

W rozpoznawanej sprawie zobowiązany zgłosił zarzut oparty o podstawy wymienione w art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 4 u.p.e.a.

Podstawa zarzutu określona w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. występuje wówczas, gdy w dacie wszczęcia postępowania obowiązek nie istniał. Należy przez to rozumieć sytuację, w której wbrew tytułowi wykonawczemu, brak było spoczywającego na zobowiązanym obowiązku o określonej w tytule wykonawczym treści.

Należy zatem ustalić, czy powołane przez organ dowody i okoliczności pozwalają na przyjęcie, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników RTV i jest abonentem w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy abonamentowej.

Z punktu widzenia organu fakt dokonania rejestracji zrodził obowiązek skarżącego w zakresie ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje bowiem od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 3012/17).

Wyjaśnić należy, że o charakterze opłaty abonamentowej jednoznacznie przesądził Trybunał Konstytucyjnego w swoich wyrokach, w szczególności w wyroku wydanym dnia 9 września 2004 r. w sprawie K 2/03 i z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie K 24/08 stwierdzając że abonament to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zdań państwa. Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji, przez swój celowy charakter, nie stanowiący dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym." Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Ustawą regulującą w sposób kompleksowy zasady pobierania opłat abonamentowych jest ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Cechą charakterystyczną dla opłaty abonamentowej jest również to, że obowiązek jej zapłaty wynika z mocy prawa, ex lege, bowiem art. 2 ustawy abonamentowej nakłada obowiązek uiszczania abonamentu, który powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika a jej wysokość również jest ustalona w ustawie abonamentowej i w rozporządzeniach Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wydawanych corocznie, które aktualizują jej wysokości na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ustawy abonamentowej i tym samym wynika wprost z przepisów prawa. Zarejestrowany abonent ma więc obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej w drodze samoobliczenia, a gdy wyliczenia tego dokonuje podmiot, któremu powierzone obowiązki związane z pobieraniem opłaty abonamentowej, to czyni to wyłącznie w trybie pozaprocesowym w drodze wyłącznie czynności materialno-technicznej, czy to polegającej na wyliczeniu wysokości nieuiszczonej opłaty. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. K 24/08, uiszczanie opłat abonamentowych dokonywane jest w drodze samoobliczenia przez abonenta, zatem przerzucanie obowiązku w tym zakresie na wierzyciela jest bezpodstawne. Poczta Polska S.A. jest zobowiązana wyłącznie, na mocy przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do kontroli wykonywania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.

Zaprzeczając obowiązkowi uiszczania opłat abonamentowych skarżący twierdzi, że sfałszowano podpisu na wniosku rejestracyjnym, czego nie był świadomy aż do 26 lipca 2021 r. Jak wskazał upomnienie zawierające wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku, było dla niego ogromnym zaskoczeniem. Skarżący, nie zaprzecza, że zamieszkiwał pod wskazanym w zgłoszeniu adresem, pod którym dokonano rejestracji odbiorników. Należy dostrzec, że po rejestracji odbiornika opłaty były uiszczane do 2005 r.

Sąd podziela stanowisko wierzyciela, że jeżeli skarżący twierdzi, iż podpis na wniosku o rejestrację nie jest jego podpisem, to na nim spoczywał obowiązek wykazania tej okoliczności. Rozkład ciężaru dowodu jest przy tym analogiczny, jak w przypadku wymogu okazania przez stronę sformalizowanego dowodu wyrejestrowania odbiornika, co znajduje potwierdzenie w jednolitej, ugruntowanej linii orzeczniczej (por. m.in. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 13 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1269/23, z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 650/14, z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 518/14; z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 376/13 oraz WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Po 57/14, wyroki NSA z dnia 29 października 2021 r., sygn. akt I GSK 637/21 oraz z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt I GSK 704/22).

W aktach administracyjnych sprawy znajduje się kopia dokumentu pn. "Wniosek o rejestrację odbiornika". Dokument ten sporządzony jest na druku/formularzu. Wypełniony jest pismem ręcznym. Zawiera wskazanie rodzaju urządzenia (telewizor, radio), nazwisko i imię zgłaszającego (dane skarżącego), miejsce zamieszkania, datę i miejscowość sporządzenia, podpis własnoręczny (nazwisko skarżącego). Dokument opatrzony jest pieczęcią dzienną placówki pocztowej z datą "21060212" i podpisem pracownika. W miejscu przewidzianym na druku podane są dwie początkowe cyfry dla daty, a to "19" oraz miejsce dla uzupełnienia, które zostało wypełnione ręcznie cyframi "02" (w aktach administracyjnych zał. 1).

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że dokument wniosku o rejestrację odbiornika został wypełniony 21 czerwca 2002 r. Wykorzystano przy tym druk sporządzony w XX w., a sama czynność została dokonana XXI w. Zgłaszający nie dokonał przy tym skreślenia dwóch pierwszych cyfr, co w połączeniu z ręcznym zapisem liczby określającej datę sporządzenia mogło sprawiać wrażenie, że druk wypełniono w roku 1902. Z oczywistych względów przyjęcie takiej daty wypełnienia byłoby absurdalne. Poprawność przyjętej daty potwierdzają odcisk pieczęci dziennej, oraz wpisy w bazach danych prowadzonych przez wierzyciela (w aktach administracyjnych zał. 2).

Skarżący nie podważył skutecznie domniemania, że podpis na wniosku o rejestrację, na którym widnieje nazwisko i imię skarżącego, nie jest jego podpisem, a wierzyciel nie jest zobowiązany do powołania biegłego z zakresu grafologii, celem wykazania, że podpis złożony na wniosku o rejestrację odbiorników nie został złożony przez skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 833/21). W tej sytuacji, jeżeli skarżący twierdzi, że podpis nie jest jego podpisem (został sfałszowany) to na nim, co do zasady, spoczywał obowiązek wykazania tej okoliczności.

Nie ulega wątpliwości, że wierzyciel do chwili obecnej nie dysponuje dokumentem potwierdzającym sfałszowanie podpisu na przedmiotowym wniosku o rejestrację odbiorników.

Z tych względów skład orzekający stwierdził, że przedstawione przez organ dokumenty pozwalają na uznanie, że rejestracja odbiorników RTV na nazwisko skarżącego miała miejsce. Dokonywanie wpłat świadczy o tym, że rejestracji dokonano, doszło do wydania książeczek abonamentowych. Wpłaty dokonywane były dobrowolnie w imieniu i na rzecz zobowiązanego.

Wierzyciel korzystając z posiadanych zasobów wyjaśnił istotne dla rozstrzygnięcia w sprawie okoliczności faktyczne. Nie można organowi skutecznie zarzucić naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wierzyciel poczynił istotne w sprawie ustalenia w oparciu o analizę całokształtu materiału sprawy, na który składały się oprócz danych z własnych zasobów (zgłoszenie rejestracyjne, karta kontowa abonenta, ewidencja wpłat), także wyjaśnienia składane przez zobowiązanego. Organ nie uchybił art. 80 k.p.a. dokonał bowiem całościowej oceny dowodów. Przyjęty tok rozumowania wierzyciela został przedstawiony w uzasadnieniu i wskazuje on w połączeniu z materiałem sprawy, że nie przekroczono dyrektywy swobodnej oceny dowodów. Wnioski wywiedzione przez organ są spójne i logiczne. W szczególności brak jest przesłanek aby odmówić skuteczności zgłoszenia rejestracyjnego w związku z niewykazanym przez stronę zarzutem sfałszowania podpisu. Na prawidłowość zgłoszenia wskazuje fakt, że po dokonaniu zgłoszenia dobrowolnie uiszczano opłaty.

Nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania związanych z orzekaniem w trybie odwoławczym. Stosownie do art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Przeprowadzenie postępowania dowodowego na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. podyktowane powinno być realnymi potrzebami procesowymi, to jest koniecznością wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy nie prowadząca przy tym do przekroczenia zasady dwuinstancyjności postepowania. Z przedstawionych już wcześniej względów wierzyciel nie był obowiązany do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia prawdziwości podpisu złożonego na zgłoszeniu rejestracyjnym. Nie było powodów do kwestionowania autentyczności podpisu na zgłoszeniu rejestracyjny, a tym samym jego skuteczności. W okolicznościach niniejszej sprawy proste zaprzeczenie przez stronę prawdziwości przypisywanego jej podpisu na zgłoszeniu rejestracyjnym, nie sposób uznać za stawiające w wątpliwość czy osobą sygnującą dokument był skarżący. W konsekwencji nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego grafologa.

Nietrafny okazał się zarzut dotyczący naruszenia normy o charakterze wynikowym tj. art. 138 § 2 w związku z art. 84 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniu skarżącego nie zachodziły bowiem przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia celem ponownego postępowania dowodowego i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zamieszczono obszerne i wyczerpujące wyjaśnienia odnośnie okoliczności faktycznych i prawnych mających znaczenie dla sprawy. Organ odniósł się do zastrzeżeń formułowanych przez skarżącego. Należy wskazać, że nie zostało naruszone prawo do obrony. Skarżący miał możliwość i korzystał z przysługujących mu środków prawnych, prowadził obszerną wymianę pism z organami w której przedstawił swoje stanowisko wraz z argumentacją na jego poparcie, przekazano i umożliwiono zapoznanie się zobowiązanego z kluczowymi dla sprawy dowodami. Postępowanie wierzyciela było przeprowadzone z zachowaniem obowiązujących przepisów proceduralnych.

Wyjaśnić należy, że prawo do obrony nie ma charakteru bezwzględnego i nieograniczonego. Jest ono realizowane w obrębie określonych procedur (art. 78 Konstytucji RP). Miały one w niniejszej sprawie zastosowanie, bowiem organy administrujące zadziałały prawidłowo i nadały bieg zgłoszonemu zarzutowi w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnego, a następnie wniesionemu zażaleniu. Przysługujące skarżącemu prawo do obrony, a w jego ramach uprawnienie do składnia wyjaśnień i wniosków nie oznacza, że organ administracyjny zobowiązany jest uwzględniać wszystkie wyjaśnienia i wnioski. Brak akceptacji organów administrujących dla stanowiska strony w toku postępowania nie oznacza, że strona pozbawiona została prawa do obrony swoich słusznych interesów. Obowiązkiem organu było odniesienie się do twierdzeń skarżącego. W niniejszej sprawie organy administracji wywiązały się z tej powinności.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.