Postanowienie NSA, sygn. akt I GSK 406/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
658
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Miasta G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 grudnia 2022 r. sygn. akt III SAB/Gl 499/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Miasta G. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie przekazania dotacji celowych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Gl 499/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Miasta G. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie przekazania dotacji celowych.

Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że pismem z 28 sierpnia 2022 r. Miasto G. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego polegającą na nieprzekazaniu stronie skarżącej dotacji na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej za okres od 1 kwietnia do 30 czerwca 2022 r.

W skardze zarzucono organowi naruszenie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (obecnie: tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 1672 – dalej: "ustawa o dochodach") poprzez nieprzekazanie dotacji w wysokości zapewniającej realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 – dalej: p.p.s.a.), wskazując na brak właściwości w tej sprawie sądu administracyjnego. Organ podniósł, że rozstrzygnięcie spornego w sprawie zagadnienia winna mieć miejsce na drodze postępowania cywilnego z uwagi na regulację art. 49 ust. 1 ustawy o dochodach.

Sąd I instancji uznał, że skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, gdyż przedmiot skargi nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

WSA w uzasadnieniu wskazał, że przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 p.p.s.a.

Sąd administracyjny jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).

Mając na uwadze przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, tj. bezczynność w przekazaniu dotacji w wysokości zapewniającej realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej Sąd I instancji wskazał, że podstawę realizacji zadań z zakresu administracji rządowej zlecanych jednostkom samorządu terytorialnego stanowi art. 166 Konstytucji RP, zgodnie z którym, jeżeli wynika to z uzasadnionych potrzeb państwa, ustawa może zlecić jednostkom samorządu terytorialnego zadania z zakresu administracji rządowej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie: tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 559) ustawy mogą nakładać na gminę obowiązek wykonywania zadań zleconych z zakresu administracji rządowej.

Z kolei jak wynika z art. 49 ust. 1 ustawy o dochodach, jednostka samorządu terytorialnego wykonująca zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami otrzymuje z budżetu państwa dotacje celowe w wysokości zapewniającej realizację tych zadań. Kwoty dotacji celowych, o których mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z zasadami przyjętymi w budżecie państwa do określania wydatków podobnego rodzaju (art. 49 ust. 3). Zgodnie z art. 49 ust. 4 tej ustawy ww. dotacje celowe są przekazywane przez wojewodów, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Powinny być przekazywane w sposób umożliwiający pełne i terminowe wykonanie zlecanych zadań (art. 49 ust. 5). Natomiast w przypadku niedotrzymania warunku określonego w ust. 5, jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych, w postępowaniu sądowym (art. 49 ust. 6).

Niezbędne jest zatem wyjaśnienie przed jakim sądem, powszechnym czy administracyjnym jednostka samorządu terytorialnego może dochodzić należnego świadczenia i czym świadczeniem jest sama dotacja, jej wysokość, czy też szkoda wynikła z nieprzekazania dotacji we właściwej wysokości lub we właściwym terminie.

Odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 lipca 2000 r. sygn. akt SK 12/99 WSA wskazał, że "pojęcie sprawy cywilnej sensu largo jest najszerszym, ogólnym sformułowaniem, którym ustawodawca posłużył się dla wyznaczenia właściwości sądów powszechnych. Sformułowanie kompletnego wykazu "spraw cywilnych" jest na tyle utrudnione, że z góry można założyć, iż każda próba spotkałaby się z zarzutem pominięcia jakiegoś elementu tego pojęcia (choćby w nowo pojawiających się typach stosunków prawnych). Drogą zapewnienia prawa do sądu w zakresie wynikającym z konstytucji jest więc właściwa interpretacja pojęcia "sprawy cywilnej".

Praktyka stosowania art. 1 kpc, jak wskazują powołane przykłady, nie zapewnia jednak w dostatecznym stopniu realizacji prawa do sądu, gdy chodzi o roszczenia wynikłe z aktu administracyjnego".

WSA podkreślił, że pojęcie "sprawy" należy odnosić do sporów prawnych między osobami fizycznymi i prawnymi. Obejmuje ono spory wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, administracyjno-prawnych oraz rozstrzyganie o zasadności zarzutów karnych. Jego znaczenie nie wyczerpuje się jednak na tym katalogu. Chodzi bowiem o "rozstrzyganie o prawach danego podmiotu". Do kategorii praw, o których rozstrzyga sąd sprawujący wymiar sprawiedliwości należą więc wszelkie inne prawa, których istnienie wynika z całokształtu obowiązujących regulacji prawa materialnego. Skutki niewykonania zobowiązania regulowane są, co do zasady przez art. 471 i następne Kodeksu cywilnego. Przy tym ustawodawca nie ograniczył stosowania przepisów o odpowiedzialności za niewykonanie i nienależyte wykonanie zobowiązania do zobowiązań wynikających z umów. Przyjmuje się powszechnie, że odpowiedzialność ta obejmuje zobowiązania wynikające z czynności prawnych jedno i dwustronnych, aktów administracyjnych, z czynów niedozwolonych, z bezpodstawnego wzbogacenia, z negotiorum gestio oraz z innych zdarzeń, z którymi ustawa łączy powstanie zobowiązania (por. T. Pajor, Odpowiedzialność dłużnika za niewykonanie zobowiązania, Warszawa 1982, s. 43; A. Ohanowicz, J. Górski, Zarys prawa zobowiązań, Warszawa 1970, s. 158; W. Popiołek [w:], Kodeks cywilny, Komentarz, C.H. BECK, t. I, Warszawa, s. 954). Niewykonanie czy też nienależyte wykonanie istniejącego zobowiązania, niezależnie od jego źródła, pociąga więc za sobą skutki wskazane w Kodeksie cywilnym. W odniesieniu do zobowiązań pieniężnych może to być - obok sankcji ogólnych - obowiązek płacenia odsetek. Trybunał Konstytucyjny w uchwale z 25 stycznia 1995 r. (W. 14/94, OTK w 1995 r., cz. I, poz. 19). wyraźnie podkreślił konieczność rozróżnienia elementów administracyjno-prawnych danego stosunku prawnego od skutków opóźnienia w wykonaniu świadczeń pieniężnych wynikających z tego stosunku. Trybunał Konstytucyjny uznał, iż "owa nieterminowość stanowi w takim wypadku zdarzenie prawne o charakterze cywilnoprawnym".

Nadto, jak zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z 12 marca 2004 r. sygn. akt II CK 64/03 użycie w art. 8 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym pojęcie "zadanie zlecone" stanowi - zakładając konsekwentne posługiwanie się przez ustawodawcę terminami o konotacji prawnej - wyraźne nawiązanie do przepisów zobowiązaniowych o umowie zlecenia. Użycie tego określenia, a nie innego pojęcia bliskoznacznego, pozbawionego kontekstu cywilnoprawnego, uprawnia do przyjęcia, że pomiędzy organem administracji rządowej, którego zadania zostały przekazane do wykonywania gminie jako zlecone, a tą gminą powstaje stosunek o treści odpowiadającej umowie zlecenia w rozumieniu art. 734 i nast. k.c. Oznacza to, że - w braku odmiennej umowy - zleceniobiorca umocowany jest do dokonania czynności w imieniu dającego zlecenie (art. 734 § 2 k.c.).

Mając na uwadze treść art. 177 Konstytucji w powiązaniu z art. 49 ust. 6 ustawy o dochodach Sąd stwierdził zatem, że skoro w tym ostatnim przepisie mowa jest o postępowaniu sądowym bez wyraźnego jednoznacznego odesłania do postępowania przed sądem administracyjnym, a jednocześnie z przedstawionych wyżej rozważań wynika cywilnoprawny charakter świadczenia należnego jednostce samorządu terytorialnego z tytułu przekazania dotacji celowej w nieprawidłowej wysokości lub z opóźnieniem, skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna.

Uwzględniając przytoczoną argumentację Sąd I instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.

W skardze kasacyjnej Miasto G. zaskarżyło powyższe postanowienie w całości wnosząc o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz rozpoznanie skargi zgodnie z art. 188 p.p.s.a. i:

a) zobowiązanie Wojewody Śląskiego do przekazania dotacji celowych na realizację zadań zleconych w następujących brakujących kwotach:

- 291.163,43 zł na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone z zakresu administracji rządowej - Finansowanie, nadzór i kontrola realizacji zadań z zakresu administracji rządowej - dowody osobiste, ewidencja ludności, rejestracja zdarzeń stanu cywilnego, udostępnianie danych osobowych,

- 30.582,20 zł na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone z zakresu - Finansowanie, nadzór i kontrola realizacji zadań z zakresu administracji rządowej związanych z obsługą obywateli i z wydawaniem zezwoleń - dla gminy,

- 781.125,02 zł na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone z zakresu - Finansowanie, nadzór i kontrola realizacji zadań z zakresu administracji rządowej związanych z obsługą obywateli i z wydawaniem zezwoleń – dla powiatu;

- 249.812,29 zł na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone z zakresu - Zarządzanie i gospodarowanie mieniem Skarbu Państwa przez jednostki samorządu terytorialnego;

- 32.385,45 zł na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone z zakresu - Zaspokajanie roszczeń byłych właścicieli mienia przejętego przez Skarb Państwa i JST;

- 22.957,12 zł na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone z zakresu - Nieodpłatna pomoc prawna, nieodpłatne poradnictwo obywatelskie oraz edukacja prawna,

- 3.728,12 zł na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone z zakresu - Pomoc dla repatriantów,

- 23.196,32 zł na wynagrodzenia pracowników realizujących zadania zlecone z zakresu - Karta Dużej Rodziny,

- 1.066.463,05 zł na poniesione wydatki pośrednie, na które składa się część wydatków rzeczowych na funkcjonowanie Urzędu Miejskiego w G. (energia, woda, odprowadzanie ścieków, sprzątanie, ochrona) oraz część wydatków osobowych na wynagrodzenia pracowników obsługujących Urząd (biuro obsługi interesanta, kadry i płace, księgowość, informatyka, wydział organizacyjny i wydział finansowy) oraz kierownictwa Miasta.

- w terminie nie dłuższym niż 14 dni.

2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w powyższym zakresie.

Skarżące Miasto wniosło także o zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) dalej "p.p.s.a.":

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 4 p.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie i odrzucenie skargi w sytuacji, gdy dotyczyła ona bezczynności Wojewody Śląskiego w zakresie niewykonania czynności przekazania dotacji, a więc czynności ,,innej niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.; Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby WSA w Gliwicach prawidłowo zakwalifikował czynność, której w terminie nie wykonał Wojewoda, nie odrzuciłby skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego, ale rozpoznałby sprawę merytorycznie;

2. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 49 ust. 6 w związku z ust. 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez ich błędną wykładnię, zgodnie z którą w przypadku nieprzekazania jednostce samorządu terytorialnego w terminie dotacji na realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej, jednostce tej przysługuje wyłącznie droga sądowa przed sądem powszechnym; naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby WSA w Gliwicach prawidłowo zinterpretował te przepisy, doszedłby do wniosku, że w przypadku nieprzekazania dotacji możliwe jest zarówno powództwo do sądu powszechnego, jak i skarga na bezczynność organu, który dotacji miał udzielić.

II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 49 ust. 1, 5 i 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w związku z art. 126 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że stanowią one jedynie podstawę do formułowania roszczenia o charakterze cywilnoprawnym, a nie rodzą administracyjnoprawnego obowiązku terminowego przekazania dotacji, którego niewykonanie może być przedmiotem skargi na bezczynności organu.

Argumentację na poparcie podniesionych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W piśmie z dnia 8 maja 2023 r. skarżący przedstawił dodatkowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Nadto wskazał, że w jego ocenie, wobec tego, że postępowania cywilne i sądowoadministracyjne prowadzą do różnych rozstrzygnięć, nie ma między nimi konkurencji, ani kolizji. Oznacza to, że możliwość wszczęcia sprawy o zapłatę przed sądem powszechnym nie oznacza niedopuszczalności orzekania przez sąd administracyjny o bezczynności organu niewykonującego czynności materialno-technicznej. Wniosek taki jest tym bardziej uzasadniony, jeśli zważy się, że jedynie tryb administracyjny jest możliwy do uruchomienia przed wykonaniem zadania zleconego. Tak więc jedynie tryb administracyjny (przy założeniu, że organ wykona wyrok sądu) pozwala jednostce samorządu terytorialnego na pozyskanie środków przed realizacją zadania, a więc nie powoduje konieczności uprzedniego sfinansowania tego zadania ze środków własnych. W postępowaniu cywilnym brak jest bowiem przepisów, które dawałyby sądowi powszechnemu możliwość zasądzenia kwoty dotacji, która następnie miałaby zostać rozliczona przez jednostkę samorządu terytorialnego będącą powodem w sprawie.

W piśmie z dnia 17 maja 2023 r. organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 1 p.p.s.a. może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę na bezczynność na podstawie art. 58 § 1 pkt 1) p.p.s.a. prezentując stanowisko, że przedmiot skargi nie należy do właściwości sądu administracyjnego. To rozstrzygnięcie jest wynikiem błędnej wykładni i zastosowania przepisów art. 49 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, regulujących wysokość i przekazywanie dotacji na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz art. 129 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Sąd I instancji dokonując bowiem interpretacji wzmiankowanych przepisów doszedł do przekonania, że w sprawie, której przedmiotem jest skarga na bezczynność Wojewody Śląskiego polegająca na nieprzekazaniu przyznanej dotacji na wykonanie zadań zleconych właściwej jednostce samorządu terytorialnego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego a jedynie roszczenie o zapłatę dotacji celowych przed sądem cywilnym.

Tymczasem art. 49 ust. 5 i ust. 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, ma zastosowanie w wypadkach przekazania dotacji w niepełnej wysokości lub z uchybieniem terminu ustawowego a także w razie przekazania ustalonych w budżecie dotacji niezapewniającej właściwej realizacji zadań. Zgodnie bowiem z art. 49 ust. 1, 5 i 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, j.s.t. otrzymują dotacje celowe z budżetu państwa w wysokości zapewniającej realizację zadań zleconych. W przypadkach, gdy kwota dotacji nie zapewnia pełnej i terminowej realizacji zadania, jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych.

Jednostka samorządu terytorialnego wykonująca zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami otrzymuje z budżetu państwa dotacje celowe w wysokości zapewniającej realizację tych zadań. Kwoty dotacji celowych ustala się zgodnie z zasadami przyjętymi w budżecie państwa do określania wydatków podobnego rodzaju. Dotacje celowe są przekazywane przez wojewodów (...). Dotacje celowe powinny być przekazywane w sposób umożliwiający pełne i terminowe wykonanie zlecanych zadań. Z przepisów tych wynika, że przekazanie dotacji celowej przez wojewodę nie wymaga decyzji lub zawarcia umowy, jest to czynność materialnotechniczna. Inaczej mówiąc, jest to pierwszy etap postępowania przekazania dotacji na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oparty o konstrukcje administracyjnoprawne. Przekazując dotację na realizację określonych zadań wynikających z przepisów odrębnych, organ dotacyjny musi najpierw określić (ustalić) kwotę przekazywanej dotacji stosując określoną metodę jej określenia (ustalenia) według zasad przyjętych w budżecie państwa do określenia wydatków podobnego rodzaju. Skoro finansowane zadania stanowią zadania z zakresu zadań administracji rządowe, to organ dotacyjny (dysponent części budżetowej – art. 2 pkt 8 ufp) ma uprawnienie i obowiązek wyceny konkretnego zadania. Wycena ta musi uwzględniać zasadę, że wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów; optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Dopiero po określeniu (ustaleniu) kwoty dotacji następuje jej przekazanie przez wojewodę jednostce samorządu terytorialnego, jednostka samorządu terytorialnego otrzymuje z budżetu państwa dotację celową w wysokości zapewniającej realizację zadania. Artykuł 49 ust. 6 ustawy o dochodach jest przepisem prawa materialnego kształtującym sytuację prawną jednostki samorządu terytorialnego po zakończeniu pierwszego etapu postępowania: przekazania dotacji na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami przysługuje, kiedy do wykonania zleconych jednostce samorządu terytorialnego zadań nie wystarczyły środki jej przekazane z budżetu państwa. Na podstawie tego przepisu jednostka samorządu terytorialnego może żądać różnicy pomiędzy kwotą, jaka rzeczywiście była potrzebna dla pełnego ich wykonania, a wysokością przekazanej dotacji. Przepis ten stanowi samodzielną podstawę roszczenia o zapłatę kwoty rzeczywiście potrzebnej do pełnego wykonania zadań zleconych. Ma on zastosowanie w wypadkach: przekazania przyznanej dotacji w niepełnej wysokości, tj. mniejszej niż prawidłowo obliczona przez organ dotacyjny; przekazania przyznanej dotacji z uchybieniem terminu ustawowego; przekazania dotacji w wysokości niezapewniającej właściwej realizacji zadań.

Należy przy tym podkreślić, że roszczenie przyznane jednostce samorządu terytorialnego nie ma charakteru odszkodowawczego, nie jest zatem konieczne wykazanie bezprawności działania dysponenta dotacji lub powstania szkody po stronie jednostki samorządu terytorialnego.

Niewątpliwie z art. 49 ust. 5 u.d.j.s.t. wynika zakres kontroli sądowej wysokości przyznanej dotacji i to sprawowanej przez sądy powszechne, która przysługuje – jak już podkreślono - tylko co do tego, czy wysokość przekazanej dotacji celowej wystarcza na pełne i terminowe wykonanie zleconych zadań. Art. 49 ust. 6 u.d.j.s.t. stanowi zaś, że jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych, w postępowaniu sądowym. Powyższe oznacza więc również, że spod kontroli sądowej wymyka się wysokość kwot przeznaczonych w budżecie państwa na dotacje celowe oraz przyjęte w tym budżecie zasady określania wydatków podobnego rodzaju (art. 49 ust. 3 u.d.j.s.t. i art. 129 u.f.p.) – tak np. wyrok SN z dnia 18 stycznia 2018 r., V CSK 144/17, Lex nr 2475062.). Natomiast gwarancję ochrony interesów finansowych gmin realizujących zadania zlecone z zakresu administracji rządowej stanowi, przyznane jednostce samorządu terytorialnego w art. 49 ust. 6 u.d.j.s.t., prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami. W sytuacji bowiem, gdy dla wykonania zleconych tej jednostce zadań, przekazane jej z budżetu państwa środki są niewystarczające, może ona na podstawie tego przepisu skutecznie żądać różnicy pomiędzy kwotą, jaka rzeczywiście była potrzebna dla pełnego ich wykonania, a wysokością przekazanej dotacji. Przepis ten stanowi przy tym samodzielną podstawę roszczenia o zapłatę kwoty rzeczywiście potrzebnej do pełnego wykonania zadań zleconych. Jak już powiedziano wcześniej, ma on zastosowanie zarówno w wypadkach przekazania przyznanej dotacji w niepełnej wysokości lub z uchybieniem terminu ustawowego, jak i przekazania ustalonych w budżecie dotacji w wysokości niezapewniającej właściwej realizacji zadań (por. wyrok SN z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt I CSK 94/18, Lex nr 2652348).

Tym niemniej wzmiankowany przepis art. 49 ust. 6 u.d.j.s.t., nie dotyczy sytuacji w której nie przekazano w ogóle ustalonej w budżecie dotacji na zapewnienie właściwej realizacji zadań zleconych a taka sytuacja zachodzi w sprawie objętej skargą do Sądu I instancji na bezczynność Wojewody Śląskiego. Należy też wskazać, że pismo dysponenta części budżetowej odmawiające przekazania dotacji celowych na realizację zadań z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone odrębnymi ustawami jednostkom samorządu terytorialnego, jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnienia wynikającego z przepisu prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. Jest zewnętrznym działaniem władczym o charakterze publicznoprawnym skierowanym do indywidualnego adresata dotyczącym uprawnienia określonego w prawie powszechnie obowiązującym (otrzymanie z budżetu państwa dotacji celowej w wysokości zapewniającej realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej; zadania zleconego ustawą), podlegającym kontroli sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (...).

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.

Wobec odrzucenia skargi Miasta G. na bezczynność Wojewody Śląskiego wyłącznie ze względu na brak kognicji sądu administracyjnego do rozpoznania tejże skargi, co jak wskazano, było wadliwym działaniem WSA w Gliwicach, Sąd ten ponownie rozpoznając przedmiotową skargę uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu i przeprowadzi ponowną ocenę zasadności wniesionej skargi na bezczynność również w aspekcie jej ewentualnej niedopuszczalności z innych przyczyn (niż brak kognicji), czego na obecnym etapie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie przesądza.