Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 276/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2023-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 140 ust. 1 oraz art. 217 ust. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 344
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 października 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Gminy Białystok na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 14 lutego 2023 r. nr WG-VI.7534.203.2022.SI w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.

Uchwałą Nr VI/46/85 Miejskiej Rady Narodowej w Białymstoku z 30.05.1985r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane na osiedlu "Pietrasze" w Białymstoku, obręb [...], przejęto na własność Skarbu Państwa między innymi nieruchomość oznaczoną jako działka o numerze [...] o powierzchni 0,0465 ha. Nieruchomość ta w momencie przejęcia stanowiła własność małżonków A. i M. M. zgodnie z aktem własności ziemi z 31.05.1975r. Wywłaszczona nieruchomość jest obecnie własnością Gminy Białystok i pozostaje w zarządzie Zarządu Mienia Komunalnego.

Wnioskiem z 9.11.2017r. o zwrot nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem geodezyjnym [...], przejętej opisaną wyżej uchwałą, wystąpili spadkobiercy A. i M. M. w osobach E.M., K.M., E.M1. i A.O. Do rozpoznania sprawy wyznaczony został Starosta Grajewski. W toku prowadzonego przez ten organ postępowania do wniosku o zwrot nieruchomości przyłączyli M.G., M.M1. oraz A.K.. W toku postępowania ustalono, iż część przejętej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], weszła obecnie w skład nieruchomości oznaczonej numerem [...] o powierzchni 0,9719 ha (przed podziałem jako działka nr [...] o powierzchni 1,8145ha). Decyzją z 1.04.2022r. Starosta Grajewski orzekł o zwrocie nieodpłatnie na rzecz wszystkich wnioskodawców nieruchomości oznaczonej jako działka o numerze [...] o powierzchni 0,0178 ha (powstałej z podziału działki nr [...] o powierzchni 0,9719 ha), położonej przy ulicy [...] w Białymstoku. Decyzja powyższa została uchylona w trybie odwoławczym z zaleceniem ustalenia, czy za wywłaszczoną nieruchomość zostało ustalone i wypłacone odszkodowanie.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta Grajewski decyzją z 29.11.2022r. orzekł ponownie o zwrocie na rzecz wszystkich wnioskodawców, z wyszczególnieniem wielkości udziałów, nieruchomości oznaczonej jako działka o numerze [...] o powierzchni 0,0178 ha (powstałej z podziału działki nr [...] o powierzchni 0,9719ha), położonej przy ulicy [...] w Białymstoku, ustalając jednocześnie kwotę zwaloryzowanego odszkodowania na sumę 764,74 złote oraz zobowiązując każdego ze spadkobierców pierwotnych właścicieli do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania na rzecz Gminy Białystok odpowiednio do wysokości posiadanych udziałów w nieruchomości. Organ uznał, że zwrócona nieruchomość nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia.

Odwołanie Gminy Białystok od tej decyzji nie zostało uwzględnione. Decyzją z 14.02.2023r. Wojewoda Podlaski po rozpoznaniu odwołania orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej Wojewoda przytoczył brzmienie art. 136 ust. 3 i 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, regulujących przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wskazał też na wykładnię przytoczonych przepisów prawa, wynikającą z orzecznictwa sądów administracyjnych. Zwrócił uwagę na istotę zarzutów Gminy sprowadzającą się do kwestionowania faktu niewykorzystania przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia, którym była budowa osiedla mieszkaniowego Pietrasze.

Organ odwoławczy wskazał, że cel wywłaszczenia został precyzyjnie określony w uchwale Nr VI/46/85 Miejskiej Rady Narodowej w Białymstoku z 30.05.1985r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane na osiedlu "Pietrasze" w Białymstoku. Tym celem była budowa osiedla mieszkaniowego "Pietrasze". Wojewoda stwierdził, że zgodnie z ówcześnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym Zarządzeniem Prezydenta Miasta Białegostoku Nr 18/84 z 8.06.1984r. (Dz. Urz. WRN,NR 12, poz. 108) sporny obszar w całości został przeznaczony pod "teren zieleni parkowej i urządzeń rekreacyjnych" (ZP-25, o powierzchni 3,69 ha) oraz "teren przedszkola" (OU-24, o powierzchni 0,62ha). Organ wskazał, że w postepowaniu zostały przeprowadzone oględziny oraz rozprawa administracyjna. Na rozprawie sprecyzowano, że przedmiotem żądania zwrotu jest część nieruchomości oznaczonej w momencie wywłaszczenia numerem [...], wchodząca aktualnie w skład działki o numerze [...] (przed podziałem [...]), która ma kształt długiego i wąskiego prostokąta. Działka ta jest usytuowana pomiędzy ulicą [...] a osiedlem domków jednorodzinnych. Powierzchnia wnioskowanej do zwrotu nieruchomości w całości stanowi teren niezagospodarowany, od strony ulicy [...] porośnięty dziką trawą i krzakami. Od strony osiedla domów jednorodzinnych teren działki przechodzi w skarpę najprawdopodobniej sztucznie usypaną w celu umocnienia terenu zajętego pod osiedle domów jednorodzinnych. Cała skarpa porośnięta jest trawą, pojedynczymi krzakami i drzewami. Wnioskowany do zwrotu obszar jest niezagospodarowany, brak jest oznak wykorzystania go na tereny zieleni parkowej, urządzeń rekreacyjnych, czy też teren przedszkola i towarzyszącej temu infrastruktury. Wojewoda wskazał, że powyższe potwierdza dołączona do akt dokumentacja fotograficzna.

Odnosząc się do zarzutów odwołania i argumentacji Gminy Białystok, Wojewoda podkreślił, że umknęła uwadze Gminy okoliczność, że przedmiotowe postępowanie dotyczy zwrotu konkretnej działki, nie zaś całości terenu przeznaczonego pod realizację osiedla mieszkaniowego a zatem przesłanki zwrotu należy badać w odniesieniu do tej nieruchomości. Fakt zatem, że na innym obszarze powstało osiedle mieszkaniowe, nie miał wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie, gdyż na nieruchomości stanowiącej przedmiot zwrotu nie znajdują się żadne elementy wchodzące w skład osiedla, wymieniane w odwołaniu. Wojewoda podkreślił, nawiązując do stanowiska NSA zajętego w wyroku o sygn. I OSK 2583/16, że cel publiczny, na który przejęto nieruchomość, winien być ze względu na art. 21 Konstytucji RP wąski pojmowany a wszelkie niejasności należy interpretować na korzyść tego, kogo nieruchomość wywłaszczono, gdyż to jego prawo zostało odjęte na rzecz interesu ogółu.

Następnie Wojewoda wskazał, że na rzecz byłych współwłaścicieli nieruchomości za wywłaszczoną nieruchomość oznaczoną jako działki numerach [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,0678ha, ustalono odszkodowanie w wysokości 32 222,00 złotych (przed denominacją). Zwracając nieruchomości należało zatem dokonać rozliczenia odszkodowania, o którym to rozliczeniu mowa w art.140 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda przytoczył brzmienie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomości regulujących zasady rozliczenia odszkodowania. Następnie podał, że dla potrzeb ustalenia wysokości zwaloryzowanego odszkodowania należnego do zwrotu na rzecz Gminy został przeprowadzony operat szacunkowy. Rzeczoznawca majątkowy ustalił, że wartość rynkowa nieruchomości oznaczonej jako działka o numerze [...] o powierzchni 0,0178 ha według stanu z daty sporządzenia operatu wynosi 18.000 złotych a należna do zwrotu na rzecz Gminy Białystok kwota zwaloryzowanego odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka o numerze [...] o powierzchni 0,0178ha wynosi 764.74 zł i nie przekracza 50% aktualnej wartości rynkowej wnioskowanej do zwrotu nieruchomości.

Wojewoda uznał zarzuty odwołania za bezpodstawne podkreślając, że organ I instancji prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy a zgromadzone w sprawie dowody są wystarczające do oceny stanu faktycznego w sprawie. Przeprowadził szczegółowe, wszechstronne i wnikliwe postępowanie zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy a tym samym z zachowaniem reguł przewidzianych w art. 7, 10, 77 i 80 k.p.a.

W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Gmina Białystok podniosła następujące zarzuty:

- naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia a także poprzez brak dostatecznego uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia;

- naruszenia przepisów art. 93, 136 ust. 1 i 2 oraz 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że część nieruchomości gruntowej stała się zbędna na cel określony w akcie wywłaszczeniowym.

Podnosząc powyższe zarzuty Gmina Białystok wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wojewoda Podlaski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Skarga podlegała oddaleniu.

Na wstępie sąd wskazuje, że niniejsze postępowanie sądowe nie jest pierwszym dotyczącym zwrotu nieruchomości wywłaszczonych Uchwałą Nr VI/46/85 Miejskiej Rady Narodowej w Białymstoku z 30.05.1985r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane na osiedlu "Pietrasze" w Białymstoku ale nie wykorzystanych na cel wywłaszczenia. Z urzędu składowi orzekającemu jest wiadome, że prawomocnym wyrokiem z 15.12.2022r. o sygn. II SA/Bk 606/22 oddalona została skarga Gminy Białystok na ostateczną decyzję Wojewody Podlaskiego orzekającą o zwrocie nieruchomości o numerze [...], także wydzielonej, jak zwrócona nieruchomość w sprawie niniejszej, z działki oznaczonej przed podziałem numerem [...]. Również prawomocnym wyrokiem WSA w Białymstoku z 18 lutego 2021r. wydanym w sprawie o sygn. II SA/Bk 843/20 przesądzony został zwrot innej działki wywłaszczonej tym samym aktem wywłaszczeniowym z przeznaczeniem pod realizację osiedla mieszkaniowego "Pietrasze", także wydzielonej z nieruchomości oznaczonej przed podziałem numerem [...], mianowicie działki [...]. Prawidłowość ustaleń co do niewykorzystania na cele wywłaszczenia pod realizację osiedla mieszkaniowego "Pietrasze" obszaru działki [...] potwierdza także inny prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z dnia 26 listopada 2020r. o sygn. II SA/Bk 703/20, mocą którego wprawdzie decyzja o zwrocie nieruchomości numerze [...] (wydzielonej z działki [...]) została uchylona z racji braku orzeczenia o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania, ale w uzasadnieniu którego to wyroku (który stał się prawomocny) także sąd przesądził brak wykorzystania działki oznaczonej przed podziałem numerem [...] pod realizację obiektów czy urządzeń służących osiedlu mieszkaniowemu "Pietrasze" .

Kwestia zatem niewykorzystania w całości na cel wywłaszczania, terenu objętego Uchwałą Nr VI/46/85 Miejskiej Rady Narodowej w Białymstoku z 30.05.1985r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane na osiedlu "Pietrasze" w Białymstoku, jest faktem potwierdzonym wcześniejszymi prawomocnymi wyrokami. Stan faktyczny i prawny sprawy niniejszej nie różni się od stanów faktycznych i prawnych spraw o sygnaturach II SA/Bk 703/20, II SA/Bk 843/20 i II SA/Bk 606/22. Każda ze spraw dotyczyła oceny przesłanek zwrotu z terenu objętego tym samym wywłaszczeniem, wąskich działek (mających kształt długiego i wąskiego prostokąta), które do dnia dzisiejszego stanowią obszar niewykorzystany na cel wywłaszczenia, przed podziałem oznaczony jako działka o numerze [...]. Z tych przyczyn argumentacja sądu w sprawie niniejszej będzie powtórzeniem oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszych wyrokach.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 136 ust. 3, art. 140 ust. 1 oraz art. 217 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 344). Zgodnie z art. 136 ust. 3 tejże ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Z kolei w art. 137 ust. 1 u.g.n., została sformułowana legalna definicja stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Według tego przepisu nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: (1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu; (2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Oba wymienione w art. 137 ust. 1 u.g.n. kryteria opierają się, jak słusznie podkreślono w zaskarżonej decyzji, na założeniu odpadnięcia celu wywłaszczenia, czy to z powodu zaniechania określonego zadania inwestycyjnego, czy to z powodu ustania prawnej podstawy rozpoczęcia realizacji inwestycji, przy czym wystarczy, aby jedna ze wskazanych przesłanek została spełniona, żeby uznać, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Organ stosując art. 136 ust. 3 u.g.n. zobowiązany był zatem przede wszystkim ustalić, czy zrealizowano cel wywłaszczenia. Ustalenia w tym przedmiocie, zdaniem sądu, są prawidłowe. Stąd też nie można skutecznie zarzucić organom naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym i o uzasadnianiu rozstrzygnięć administracyjnych (art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a.), na których to zarzutach, między innymi, skoncentrowana jest skarga.

Wskazać należy, że cel wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej po podziale jako działka o numerze [...] (z niej wydzielono działkę do zwrotu o numerze [...]) został precyzyjnie określony w uchwale Nr VI/46/85 Miejskiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 30 maja 1985 r., gdzie wskazano, że przejęte nieruchomości mają być wykorzystane jako teren budowlany i podzielone na działki budowlane na osiedlu "Pietrasze" w Białymstoku. Z kolei, zgodnie z ówcześnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym Zarządzeniem Prezydenta Miasta Białegostoku Nr 18/84 z dnia 8 czerwca 1984 r. (Dz. Urz. WRN Nr 12, poz. 103), teren ten w całości przeznaczony był pod "tereny zieleni parkowej i urządzeń rekreacyjnych" (symbol ZP-25 o powierzchni 3,69 ha) oraz "teren przedszkola" (symbol UO-24 o pow. 0,62 ha). Zarówno tereny zieleni parkowej i urządzeń rekreacyjnych jak i przedszkole ściśle się wiązały z powstaniem osiedla mieszkaniowego "Pietrasze". Tymczasem, jak wynika z niepodważonych ustaleń organu opartych na oględzinach, oględziny wywłaszczonego obszaru wykazały brak jego wykorzystania na wyżej opisany cel wywłaszczenia. Wnioskowana do zwrotu część działki, oznaczonej na dzień wywłaszczenia nr [...], ma kształt długiego i wąskiego prostokąta biegnącego od ulicy [...]. Działka ta jest usytuowana pomiędzy ulicą [...] a osiedlem domków jednorodzinnych. Powierzchnia wnioskowanej do zwrotu nieruchomości w całości stanowi teren niezagospodarowany, od strony ulicy [...] porośnięty dziką trawą i krzakami. Od strony osiedla domów jednorodzinnych teren działki przechodzi w skarpę najprawdopodobniej sztucznie usypaną w celu umocnienia terenu zajętego pod osiedle domów jednorodzinnych. Cała skarpa porośnięta jest trawą, pojedynczymi krzakami i drzewami. Wnioskowany do zwrotu obszar jest niezagospodarowany, brak jest oznak wykorzystania go na tereny zieleni parkowej, urządzeń rekreacyjnych, czy też teren przedszkola i towarzyszącej temu infrastruktury. Powyższe potwierdza treść protokołu z oględzin oraz dołączona do akt dokumentacja fotograficzna. Prawidłowa zatem była konkluzja organu o braku wykorzystania na cel wywłaszczenia nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot.

Z całą pewnością na przejętym terenie brak jest jakichkolwiek budynków, budowli czy innych obiektów związanych z realizacją tego celu. Jak słusznie podnoszą organy na przejętym terenie nie powstała zieleń parkowa, urządzenia rekreacyjne, ani budynek przedszkola czy też urządzenia z nim związane, co wynikało z kolei z obowiązującego na dzień wywłaszczenia planu miejscowego.

Sąd nie podziela zarzutu błędności skoncentrowania się przez organy tylko na fragmencie wywłaszczonej nieruchomości, bez wnikliwego rozważenia realizacji celu nabycia całej nieruchomości, który to cel został - zdaniem skarżącej - zrealizowany. Nawet jeżeli w ogólnym ujęciu doszło do realizacji celu wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego) na działkach okolicznych, nie wyklucza to badania, czy cel ten został osiągnięty na pozostałej części działki. Nie ulega przy tym wątpliwości, że dopuszczalny jest zwrot części wywłaszczonej nieruchomości. Dopuszczalność taka wynika wprost z obecnego brzmienia art. 137 ust. 2 u.g.n, stosownie do którego w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. W okolicznościach sprawy, cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na całej działce nr [...], z której wydzielono działkę [...] a następnie przewidzianą do zwrotu działkę o numerze [...]. Gmina nie wykazała, jaki jest związek przedmiotowej działki z jej wywłaszczeniem na budowę osiedla mieszkaniowego i jego funkcjonowaniem. Część działki o numerze (przed podziałem) [...], co nie zostało zakwestionowane, jest obecnie całkowicie porośnięta trawą, krzewami i drzewami (samosiejkami) i właściwie niewykorzystywana.

Odnosząc się do argumentów skargi, że lokalizacja osiedla mieszkaniowego ma złożony charakter oraz prezentowanego przez skarżącą poglądu wskazującego, że jeżeli zmodyfikowano przeznaczenie nieruchomości, to zmiana nie może być traktowana jako wykorzystanie na cel niezgodny z celem wywłaszczenia, Sąd pragnie zauważyć, że choć argumenty te zawierają trafne tezy, to przytoczone zostały w oderwaniu od okoliczności rozpatrywanego przypadku.

Sąd podziela ugruntowane orzecznictwo (które przytacza też w skardze Gmina), wskazujące na złożony charakter inwestycji w postaci osiedla mieszkaniowego. Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące jego mieszkańcom. (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. I OSK 701/15 i przywołane tam orzecznictwo, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA). Przy czym, jako część osiedla zagospodarowanie to powinno być widoczne, gdyż w przeciwnym razie nie spełni funkcji wspomagającej i współdziałającej z funkcją podstawową – mieszkalnictwem (wyrok WSA w Łodzi z 17 sierpnia 2016 r. sygn. II SA/Łd 433/16, opubl. W CBOSA). Osiedle mieszkaniowe jest swego rodzaju mikroorganizmem urbanizacyjnym, który rządzi się swoistymi zasadami, nakierowanymi przede wszystkim na zaspokojenie potrzeb bytowych jego mieszkańców (zob. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. I OSK 1622/14, opubl. w CBOSA). Teren zajęty przez osiedle mieszkaniowe nie musi być w całości pokryty różnymi inwestycjami budowlanymi. W szczególności mogą na nim występować tzw. obszary zielone, czy rekreacyjne lub strefy ochronne (zob. np. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. I OSK 846/13, opubl. CBOSA). W przypadku realizacji takiej inwestycji jak osiedle mieszkaniowe, o wykorzystaniu na cel wywłaszczenia świadczy nie tylko zabudowanie budynkami mieszkaniowymi, ale także wszelkimi innymi obiektami, które są potrzebne dla osiedla. O wykorzystaniu na cel wywłaszczenia może także świadczyć inne niż zabudowa zagospodarowanie, w tym pozostawienie terenów zielonych (zob. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. I OSK 2600/14, pub. CBOSA). Jednakże musi istnieć to powiązanie, służebna rola infrastruktury tworzącej funkcjonalną całość z osiedlem mieszkaniowym. Poza tym jeżeli jest to zieleń osiedlowa, to winna być ona urządzona w większym lub mniejszym zakresie, w taki sposób, który świadczyłby o powiązaniu zieleni z zabudową, o służebnej roli zieleni dla mieszkańców osiedla. Nie można uznać zieleni "dzikiej", nieurządzonej w najmniejszy sposób od kilkudziesięciu lat - za zieleń osiedlową (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. II SA/Bk 564/17, dostępny w CBOSA).

Sąd podziela też poglądy orzecznictwa wskazujące, że jeżeli cel nabycia został zrealizowany, to późniejsze zmiany przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości nie mogą prowadzić do obowiązku jej zwrotu. Gmina nie wykazała jednak, aby zwrócony teren był w przeszłości zagospodarowany na cel wywłaszczenia, a dopiero z czasem sposób jego zagospodarowania uległ zmianie, co wykluczałoby zwrot na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n. Zebrane dokumenty w postaci archiwalnych akt, wizji na gruncie, operatu szacunkowego wraz ze zdjęciami nowoprojektowanej działki [...] nie wskazują, aby na tej nieruchomości znajdował się budynek mieszkalny ani jakikolwiek element infrastruktury towarzyszącej inwestycji budowy osiedla mieszkaniowego (infrastruktura techniczna, strefy rekreacyjne, zielone, ulice, ciągi piesze).

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)