Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 159/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2024-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 62 par. 1,  art. 64cd par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 2505
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
article: art. 62 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2651
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman, Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Z. G.-N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 14 grudnia 2023 r. znak 0201-IEE1.7192.160.2023.4 w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Z. G. (dalej: strona, zobowiązana, skarżąca) z 22 stycznia 2024 r. jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ drugiej instancji) z 14 grudnia 2023 r. znak 0201-IEE1.7192.160.2023,4 utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgorzelcu (dalej: NUS, organ egzekucyjny, organ pierwszej instancji) z 27 października 2023 r. znak 0231-SEE.711.82.P.2023.AK w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych.

Postępowanie przed organem.

NUS na wniosek wierzyciela Burmistrza Miasta Zgorzelec na podstawie tytułu wykonawczego [...] z 6 lipca 2022 r. prowadził wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości z tytułu nieuiszczonego podatku od nieruchomości za okresy:

1. od 1 stycznia 2022 r. do 31 marca 2022 r. w kwocie 16 zł należności głównej oraz odsetki

2. za okres od 1 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2022 r. w kwocie 157 zł należności głównej oraz odsetki i koszty upomnienia (16 zł).

19 sierpnia 2022 r. przesłał do organu egzekucyjnego ograniczenie tytułu wykonawczego I raty zobowiązania za 2022 r. do kwoty 16 zł, a II raty zobowiązania do 0 zł, zaznaczając w piśmie, że od należności należy pobrać koszty upomnienia w kwocie 16 zł, a kosztami egzekucyjnymi obciążyć zobowiązanego.

Następnie organ egzekucyjny przesłał do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w W. zawiadomienie o zajęciu świadczenia zobowiązanej. Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA poinformował organ egzekucyjny, że świadczenie jest już zajęte przez Komornika Sądowego.

6 października 2022 r. zobowiązana wniosła do organu egzekucyjnego pismo zatytułowane "skarga" na zajęcie świadczenia rentowego, zarzucając, że tytuł wykonawczy nie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. Dochodzenie należności przez wierzyciela oraz obciążenie kosztami egzekucyjnymi jest bezzasadne. Strona wniosła o uchylenie czynności egzekucyjnej, uchylenie obowiązku zapłaty kosztów egzekucyjnych oraz odsetek od tej kwoty, lub umorzenie w całości. Do pisma dołączyła dowody wpłat do wierzyciela, decyzję wierzyciela o ustaleniu podatku od nieruchomości. W kolejnym piśmie z 20 października 2022 r., skarżąca wyjaśniła, że jej pismo z 6 października 2022 r. stanowi skargę, a egzekucja wszczęta jest bezpodstawnie.

Organ ocenił, że ww. pismo stanowiło zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne i przekazał je do wierzyciela, a postępowanie egzekucyjne zawiesił oraz przesłał do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA zawiadomienie o wstrzymaniu realizacji zajęcia egzekucyjnego.

Wierzyciel postanowieniem z 14 listopada 2022 r. oddalił zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Jak wyjaśnił, zobowiązana nie dotrzymała terminów płatności wynikających z doręczonej jej decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości na 2022 r., w związku z czym 20 kwietnia 2022 r. wierzyciel wysłał upomnienie dot. I raty podatku, które zostało doręczone 2 maja 2022 r., obciążając zobowiązaną kosztami upomnienia w wysokości 16 zł. Upomnienie zawierało pouczenie, że w przypadku nieopłacenia należności we wskazanym terminie sprawa zostanie skierowana na drogę egzekucji administracyjnej, co spowoduje dodatkowe obciążenie kosztami, w tym opłatą manipulacyjną w wysokości 100 zł. Jak dalej wskazał wierzyciel, zobowiązana dokonała wpłaty 11 maja 2022 r. w kwocie 158,00 zł nie doliczając należnych kosztów upomnienia, w związku z czym wierzyciel wydał postanowienie z 13 maja 2022 r. o zaliczeniu wpłaty, wskazując, że wpłacona kwota jest zaliczana w pierwszej kolejności na poczet kosztów upomnienia. Zobowiązana nie dopłaciła należnej kwoty 16 zł. Jak dalej wyjaśniał wierzyciel, podobna sytuacja miała miejsce w przypadku II raty podatku za 2022 r. płatnej do dnia 15 maja, w związku z niezapłaceniem której wierzyciel wysłał 30 maja 2022 r. kolejne upomnienie. Następnie wierzyciel skierował 6 lipca 2022 r. do NUS tytuł wykonawczy. 5 siepania 2022 r. zobowiązana dokonała wpłaty tytułem II raty w kwocie 157 zł, ponownie nie doliczając nie doliczając należnych wierzycielowi kosztów upomnienia. Z ww. powodów wierzyciel ograniczył tytuł wykonawczy do kwoty 16 zł należności głównej tytułem I raty za 2022 r. oraz 16 zł kosztów upomnienia dotyczącego II raty za 2022 r.

9 grudnia 2022 r. NUS przesłał do skarżącej informację o wydanym przez wierzyciela postanowieniu w sprawie zarzutów (które stało się ostateczne bowiem strona nie wniosła zażalenia) oraz o zamiarze podjęcia przez organ egzekucyjny zawieszonego postępowania egzekucyjnego i przekazania sprawy do Komornika Sądowego.

Postanowieniem z 30 grudnia 2022 r. NUS podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne oraz przesłał do strony i wierzyciela zawiadomienie o przekazaniu egzekucji do komornika sądowego. Natomiast do strony i do dłużnika zajętej wierzytelności przesłał zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia oraz zawiadomienie o wznowieniu realizacji zajęcia.

Wierzyciel 15 lutego 2023 r. wycofał z organu egzekucyjnego tytuł wykonawczy, na podstawie którego prowadzone było postępowanie egzekucyjne, w związku z wyegzekwowaniem należności 7 lutego 2023 r. przez Komornika Sądowego.

Pismem z 17 lutego 2023 r. NUS poinformował zobowiązaną, że postępowanie egzekucyjne zostało zakończone, w związku z wycofaniem tytułu wykonawczego przez wierzyciela.

21 kwietnia 2023 r. strona wniosła do organu egzekucyjnego o zwrot kwoty pieniężnej w wysokości 394,52 zł, tj. kwoty wyegzekwowanej przez Komornika Sądowego na rzecz wierzyciela Burmistrza Miasta Zgorzelec w wysokości 152,56 zł plus koszty egzekucji sądowej w wysokości 241,96 zł, na podstawie postanowienia Komornika Sądowego z 18 kwietnia 2023 r.

Pismem z 15 maja 2023 r. NUS udzielił stronie wyjaśnień w sprawie zasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego i zwrotu żądanej kwoty.

Pismem z 27 maja 2023 r. strona ponownie wniosła o zwrot kwoty wyegzekwowanej przez Komornika Sądowego w wysokości 394,52 zł. Następnie pismem z 3 lipca 2023 r. zatytułowanym "Skarga skarga na bezprawne i bezprzedmiotowe czynności" strona ponownie zażądała zwrotu kwoty 394,52 zł

Naczelnik Urzędu postanowieniem z 31 lipca 2023 r. nr 0231-SEE.711.65.P.2023.AK odmówił wszczęcia postępowania w zakresie skargi na bezprawne i bezprzedmiotowe czynności.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu – po rozpatrzeniu zażalenia strony z 12 sierpnia 2023 r. - postanowieniem z 19 września 2023 r. uchylił postanowienie NUS i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że NUS niewłaściwie zakwalifikował żądanie jako skargę na bezprawne i bezprzedmiotowe czynności i uznał, że nie ma możliwości na merytoryczne zajęcie stanowiska w tej sprawie i w konsekwencji tego odmówił wszczęcia postępowania. W ocenie DIS organ egzekucyjny powinien był rozpoznać merytorycznie wniosek strony i wydać postanowienie w sprawie zwrotu kosztów.

NUS postanowieniem z 27 października 2023 r. odmówił zwrotu kosztów egzekucyjnych. Jak wyjaśnił, nie dysponuje pełną kwotą 394,52 zł środków o zwrot których wnioskuje strona. Zostały one w części przekazane przez komornika sądowego wierzycielowi, w części rozliczone przez komornika. NUS otrzymał z ww. kwoty jedynie należne mu koszty egzekucyjne w wysokości 118,40 zł, na które składała się: 40 zł opłata manipulacyjna naliczana przy wszczęciu postępowania egzekucyjnego i 60 zł opłata manipulacyjna naliczana przy wszczęciu egzekucji oraz 18,40 zł wydatek egzekucyjny za korespondencję. Jak wskazał organ I instancji, z postanowienia Komornika Sądowego z 18 kwietnia 2023 r. wynika, że na kwotę 394,52 zł składa się:

– należność wyegzekwowana na rzecz wierzyciela Burmistrza Miasta Zgorzelec w wysokości 152,56 zł (należność główna 16,00 zł, odsetki 2,16 zł),

– koszty sądowe w wysokości 134,40 zł (zwrot wpłaconej zaliczki),

– koszty egzekucji sądowej w całości 241,96 zł (z tej kwoty kwota 118,40 zł została przekazana przez Komornika Sądowego do NUS).

Jak wyjaśnił organ I instancji z żądaniem zwrotu odpowiednich części wyegzekwowanych środków strona powinna występować do dysponentów tych kwot tj. Burmistrza Miasta Zgorzelec oraz Komornika Sądowego.

Pismem z 12 listopada 2023 r. strona wniosła zażalenie na postanowienie NUS.

Postanowieniem z 14 grudnia 2023 r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Jak uzasadnił DIAS w chwili wystawienia tytułu wykonawczego i podejmowania czynności zaległość istniała, a zobowiązanie było wymagalne. Zostało to potwierdzone przez wierzyciela w postanowieniu z 14 listopada 2022 r., w którym wierzyciel oddalił w całości zarzut nieistnienia obowiązku i które to postanowienie – wobec niewniesienia zażalenia – stało się ostateczne. W świetle powyższego, w ocenie DIAS, prowadzenie postępowania egzekucyjnego i naliczenie kosztów egzekucyjnych w jego toku było zgodne z prawem.

Jak wyjaśnił DIAS, powody odmowy zwrotu są odmienne dla kosztów w wysokości 118,40 zł, które komornik sądowy przekazał NUS oraz do pozostałej kwoty, tj. 276,12 zł, która nigdy do NUS nie wpłynęła. Organ egzekucyjny odmówił zwrotu kwoty 118,40 zł, gdyż nie wystąpiły zdarzenia, z którymi przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wiążą obowiązek dokonania takiego zwrotu, tj. nie potwierdziło się, że postępowanie było wszczęte i prowadzone nieprawidłowo. Co do pozostałej kwoty, to skoro do NUS wpłynęły wyłącznie koszty egzekucyjne w wysokości 118,40 zł, to nie można w ocenie DIAS mówić o obowiązku dokonania przez organ egzekucyjny zwrotu w wysokości 394,52 zł. Takimi środkami organ nie dysponował.

Postępowanie przed Sądem.

W skardze z 22 stycznia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie DIAS skarżąca zarzuciła, że organ egzekucyjny nie dokonał należytej oceny sprawy, a dokonanie egzekucji było niedopuszczalne i niezgodne z prawem. Strona skarżąca zarzuciła, między innymi, że organ egzekucyjny bezpodstawnie pobrał kwotę 394,52 zł. Powołała przy tym art. 77 ust. 1 Konstytucji RP. Jak wskazała, NUS zawiadomił stronę o wszczęciu egzekucji z jej renty dochodząc kwoty w wysokości 16 zł tytułem nieuiszczonego podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2022 r. do 1 marca 2022 r., tymczasem podatek za ten okres został uiszczony w maju 2022 r., a zajęcie renty zostało dokonane 26 września 2022 r. Kolejna rata w wysokości 157 zł na rachunek Burmistrza Miasta Zgorzelec została dokonana w sierpniu 2022 r. Jak wskazała skarżąca, do dnia zajęcia zostały wpłacone kwoty 158 zł i 157 zł więc o żadnym niezapłaconym podatku od nieruchomości nie może być mowy, a egzekucja zapłaconych środków jest absolutnie bezzasadna.W ocenie skarżącej obowiązkiem organu egzekucyjnego jest naprawienie wyrządzonej jej szkody dlatego zobowiązany jest do zwrotu kwoty 394,52 zł.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zwrot pobranej kwoty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.

W ocenie DIAS wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej nastąpiło zgodnie z prawem. W chwili wystawienia tytułu wykonawczego i podejmowania czynności zaległość istniała, co potwierdził wierzyciel oddalając zarzuty skarżącej (postanowienie nr WPO.3120.339.2022). NUS nie mógł zwrócić żądanej przez skarżącą kwoty 394,52 zł, bowiem nigdy nie otrzymał takiej kwoty kosztów egzekucyjnych. Jak wskazał organ w postanowieniu z 27 października 2023 r. na tę kwotę składa się należność wyegzekwowana przez komornika sądowego, na rzecz wierzyciela Burmistrza Miasta Zgorzelec w wysokości 152,56 zł oraz łączne koszty egzekucji sądowej w wysokości 241,96 zł (w tym 118,40 zł należne administracyjnemu organowi egzekucyjnemu). Naczelnik Urzędu otrzymał jedynie kwotę należnych mu kosztów egzekucyjnych, tj.: 118,40 zł, a co do tej części nie ma, w ocenie DIAS, podstaw do dokonania zwrotu. Nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności zachowane zostały wszystkie zasady postępowania, określone w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, a organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Zdaniem DIAS, nie można też mówić o naruszeniu art. 77 Konstytucji RP, doznanej szkodzie na majątku skarżącej, w związku z bezprawnym działaniem organu władzy publicznej, bowiem wszystkie działania, które NUS podejmował miały oparcie w obowiązujących przepisach prawa.

W uzupełnieniu skargi pismem z 11 marca 2024 r. skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów wpisu w wysokości 100 zł i podtrzymała żądanie i zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie.

Spór między skarżącą a organem dotyczy w istocie tego, czy wszczęcie postępowania egzekucyjnego było zgodne z prawem. W ocenie strony, wszczęcie egzekucji było niedopuszczalne i niezgodne z prawem. Odmienny pogląd w tej sprawie przedstawia DIAS, twierdząc, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej nastąpiło zgodnie z prawem.

W tak zakreślonym sporze rację ma DIAS.

Przywołując ramy prawne sprawy wskazać trzeba, że w myśl art. 64cd § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 5025, ze zm.; dalej: u.p.e.a.), jeżeli po wyegzekwowaniu lub uzyskaniu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie lub prowadzenie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z prawem, w szczególności jeżeli w chwili wyegzekwowania lub uzyskania kosztów egzekucyjnych postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu, organ egzekucyjny, który zakończył postępowanie egzekucyjne, zwraca zobowiązanemu lub wierzycielowi wyegzekwowane lub uzyskane koszty egzekucyjne wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od dnia ich wyegzekwowania lub uzyskania do dnia obciążenia rachunku bankowego organu egzekucyjnego przekazywanymi środkami pieniężnymi.

W myśl art. 62 § 1 u.p.e.a., w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzeczy albo prawa majątkowego egzekucje do tej rzeczy albo prawa majątkowego prowadzi łącznie sądowy organ egzekucyjny albo organ egzekucyjny, który jako pierwszy dokonał zajęcia, a w razie niemożności ustalenia tego pierwszeństwa - organ, który dokonał zajęcia na poczet należności w wyższej kwocie.

Jak stanowi art. 62 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651, ze zm.; dalej: o.p.), jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. W myśl § 1a ww. artykułu, jeżeli na podatniku ciążą koszty doręczonego upomnienia, dokonaną wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet tych kosztów.

Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego i skierowanego do niego przez wierzyciela tytułu wykonawczego. Zasadniczo, jeżeli zobowiązany podnosi, że dochodzony obowiązek wygasł w całości albo w części, właściwym do rozpoznania takiego zarzutu jest wierzyciel (art. 33 § 1 i § 2 u.p.e.a.). W wyrokowanej sprawie taki zarzut strona podniosła, twierdząc, że uregulowała w całości dochodzone od niej zaległości. W związku z ww. zarzutem, wierzyciel wydał postanowienie, którym zarzut oddalił – jak wynika z uzasadnienia, zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości – a ww. postanowienie nie zostało przez stronę zażalone, skutkiem czego stało się ostateczne. Z wyjaśnień wierzyciela przedstawionych w uzasadnieniu ww. ostatecznego postanowienia wynika, że zobowiązanie z tytułu I raty podatku za 2022 r. wygasło w części (pozostała do zapłaty kwota zaległości w wysokości 16 zł), natomiast zobowiązanie z tytułu II raty podatku za 2022 r. wygasło w całości, jednak do zapłaty pozostała związana z tym zobowiązaniem kwota 16 zł kosztów upomnienia. Wierzyciel wskazał w jaki sposób zostały rozliczone wpłaty zobowiązanej i dlaczego mimo dokonanych wpłat, zobowiązaną obciążała zaległość dotycząca I raty podatku za 2022 r. oraz kwota 16 zł kosztów upomnienia dotyczących II raty podatku za 2022 r.

Należy wyjaśnić, że podatnik powinien dokonywać zapłaty podatku w terminach wynikających z przepisów prawa podatkowego. Podatek niezapłacony w terminie płatności (w tym rata podatku - art. 3 ust. 3 lit b o.p. ) jest zaległością podatkową (art. 51 § 1 o.p.), od której są naliczane odsetki za zwłokę (art. 53 § 1 o.p.). W myśl art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Stosownie do art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie (...). Jak stanowi § 2 art. 15 u.p.e.a., koszty upomnienia obciążają zobowiązanego i (...) są pobierane na rzecz wierzyciela. Obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia przez zobowiązanego powstaje z chwilą doręczenia upomnienia. Koszty te podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z art. 15 § 3c u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do 24 marca 2024 r., tj. mającym zastosowanie w sprawie) obowiązek zapłaty kosztów upomnienia przedawnia się z upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wygasł egzekwowany obowiązek (...).

Z powołanych wyżej przepisów należy wyprowadzić wniosek, że w przypadku niewypełnienia przez podatnika ustawowego obowiązku zapłaty podatku w terminie i dokonania zapłaty zaległości podatkowej dopiero po dręczeniu upomnienia, dokonana wpłata powinna być odpowiednio wyższa. Taka wpłata powinna obejmować nie tylko kwotę podatku, ale również ewentualnie naliczone odsetki za zwłokę oraz kwotę kosztów upomnienia. Wszczęcie egzekucji administracyjnej powoduje kolejną ekonomiczną uciążliwość, tj. konieczność poniesienia kosztów postępowania egzekucyjnego. Podsumowując tą część wywodu, podatnik niewypełniający terminowo i dobrowolnie swoich podatkowych obowiązków powinien liczyć się z powinnością poniesienia dodatkowych kosztów (odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, koszty egzekucyjne).

Dalej wyjaśnić trzeba, że - w świetle tego co zostało wyżej wyjaśnione - dokonanie wpłaty podatku po terminie płatności w jego wartości nominalnej może skutkować tym, że po jej rozliczeniu pozostanie do zapłaty zaległość, która może być dochodzona w drodze egzekucji administracyjnej. Z akt administracyjnych wynika, że tak było w wyrokowanej sprawie. Sąd wyjaśnia, że skoro skarżąca dokonała wpłaty nominalnej wartości I raty podatku za 2022 r. po doręczeniu jej upomnienia, wpłacona kwota w pierwszej kolejności została zaliczona na poczet kosztów upomnienia. W konsekwencji, po zaliczeniu dokonanej wpłaty na poczet kosztów upomnienia, a pozostałej kwoty – wobec nienaliczenia odsetek za zwłokę – na poczet zaległości, do zapłaty pozostała zaległość podatkowa z tytułu I raty podatku za 2022 r., w wysokości odpowiadającej wysokości kosztów upomnienia, tj. 16 zł. W odniesieniu do II raty podatku za 2022 r. wierzyciel rozliczył wpłatę - dokonaną już po wystawieniu tytułu wykonawczego - tak, że zaległość podatkowa wygasła ale do zapłaty pozostały koszty upomnienia w wysokości 16 zł.

Nie ma więc racji skarżąca, że w czasie dokonania przez NUS zajęcia egzekucyjnego prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Nadto, jak wynika z akt administracyjnych, przekazane NUS koszty egzekucyjne nie zostały wyegzekwowane przez ten organ. Wobec zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do świadczenia zobowiązanej wypłacanego przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA, a w konsekwencji przejęciu jej do dalszego prowadzenia przez sądowy organ egzekucyjny, to właśnie Komornik Sądowy doprowadził do wyegzekwowania należnych od zobowiązanej kwot, w tym dochodzonych na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego 6 lipca 2022 r. ([...]). W tej sprawie Komornik Sądowy rozstrzygnął stosownym postanowieniem z 18 kwietnia 2023 r., którym ukończył postępowanie egzekucyjne i ustalił pobrane od dłużnika należne koszty postępowania, a następnie przekazał kwotę 118,40 zł na rzecz NUS tytułem należnych temu organowi kosztów egzekucyjnych.

Wyjaśnić trzeba, że przedmiotem odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych w zawisłej sprawie mogła być zasadniczo kwota kosztów egzekucyjnych w wysokości 118,40 zł, które Komornik Sądowy przekazał NUS. Pozostała żądana przez skarżącą kwota, tj. 276,12 zł, nie stanowiła kosztów egzekucyjnych NUS, zatem nie powinna być przedmiotem rozważań dotyczących odmowy jej zwrotu w trybie art. 64cd § 1 u.p.e.a. To uchybienie organu I instancji - wobec tego, że przedmiotem skargi było postanowienie organu II instancji, oraz mając na uwadze uzasadnienie postanowienia DIAS, w którym organ II instancji wyjaśnił charakter poszczególnych kwot i przedmiot rozstrzygnięcia - pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

W związku z powyższym Sąd uznał, że wydając skarżone postanowienie DIAS zasadnie ocenił, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie było niezgodne z prawem, a w konsekwencji nie było podstaw do zwrotu skarżącej uzyskanych kosztów egzekucyjnych.

W świetle powyższego, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.