Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 920/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 34 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art. 30
journal: Dz.U. 1961 nr 7 poz 47
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym
article: art. 69 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
article: art. 136 ust. 1, 2 i 3 i art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 937/22 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 25 maja 2022 r. nr N-I.7581.2.87.2021 w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 937/22 oddalił skargę M.K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 25 maja 2022 r. nr N-I.7581.2.87.2021 w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła M.K., zarzucając Sądowi pierwszej instancji:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 151 Ppsa z zw. art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej jako: "Kpa") poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, podczas gdy wbrew ocenie Sądu I instancji zaskarżona decyzja Organu II instancji i poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji zostały wydane z naruszeniem ww. przepisów Kpa, albowiem Organy rozpoznające sprawę zaniechały podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zaniechały zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności naruszając zasadę swobodnej oceny dowodów w sposób rozszerzający ustaliły cel wywłaszczenia, jak również błędnie przyjęły, że cel wywłaszczenia został zrealizowany na nieruchomości będącej przedmiotem postępowania;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w związku z art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 Kpa w związku z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm., dalej jako: "Ugn"), poprzez niezastosowanie i błędne przyjęcie, że:

a) Organ II instancji, a w konsekwencji i Organ I instancji dostatecznie wyjaśniły zakres celu wywłaszczenia oraz i stanu zrealizowania tego celu na działce objętej przedmiotowym postępowaniem, podczas gdy w szczególności zarówno Wojewoda jak również Starosta nie podjęli się ustaleń w zakresie zrealizowania celu wywłaszczenia jakim była "realizacja stopnia wodnego i zapory na rzece Wisłok" w zakresie w jakim wnioskowali, że obejmuje on również tereny zieleni miejskiej;

b) brak "dokumentów towarzyszących realizacji celu" wywłaszczenia, czy też brak możliwości ,,zgromadzenia wszystkich materiałów dowodowych oraz dotarcia do świadków tamtych wydarzeń" na przedmiotowej działce stanowi okoliczność uzasadniającą wniosek o zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia, a tym samym zrealizowaniu celu wywłaszczenia, podczas gdy ze zgromadzonych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynikało, że organy obu instancji nie ustaliły w sposób prawidłowy zakresu tego celu jak również jego wykonania;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 137 ust. 1 i 136 ust. 3 Ugn poprzez niezastosowanie i nieuprawnione przyjęcie, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy doszło do błędnego zastosowania art. 137 ust. 1 w zw. z art. 136 ust. 3 Ugn, w związku z przyjęciem przez Sąd I instancji błędnej interpretacji pojęcia "cel wywłaszczenia" i w konsekwencji przyjęcia, że cel wywłaszczenia nieruchomości został zrealizowany, co skutkowało utrzymaniem w obrocie prawnym decyzji Organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję Organu I instancji w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości;

4. art. 133 § 1 w zw. z art. 106 § 3 Ppsa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące w szczególności przyjęciem, że "realizacja stopnia wodnego związana była z bezpośrednim sąsiedztwem rzeki i wiązała się z możliwością zalewania terenu, stąd całkowicie uzasadnionym było przeznaczenie terenów wokół, jako terenów zielonych, możliwych w stosunkowo prosty sposób do odtworzenia, na wypadek zalania" , zebrane w sprawie dokumenty, potwierdzają spójny ciąg zdarzeń związanych z realizacją celu publicznego i potwierdzają fakt, że wywłaszczona nieruchomość podobnie jak inne znajdujące się w sąsiedztwie służyła realizacji tego celu" oraz wykonanie funkcji kontrolnej w oparciu o błędnie rozumiane pojęcie, faktów powszechnie znanych w odniesieniu do ustalenia celu wywłaszczenia i jego realizacji, co skutkowało oddaleniem skargi, podczas gdy Sąd I instancji błędnie wykonał swoją funkcję kontrolną, a tym samym nie dokonał prawidłowej kontroli ustaleń stanu faktycznego sprawy przyjętego przez organy obu instancji;

5. art. 134 § 1 Ppsa z zw. art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kpa w zw. z art. 136 ust. 2 Ugn w zw. z art. 151 Ppsa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące oddaleniem skargi, podczas gdy wbrew ocenie Sądu I instancji zaskarżona decyzja Organu II instancji i poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji zostały wydane z naruszeniem ww. przepisów Kpa, albowiem Organy rozpoznające sprawę zaniechały podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co skutkowało w szczególności przyjęciem rozszerzającej wykładni celu wywłaszczenia, jak również błędnym przyjęciem, że cel wywłaszczenia został zrealizowany na nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, podczas gdy przy założeniu, że cel wywłaszczenia został zmodyfikowany, to jego modyfikacja nastąpiła z pominięciem procedury zawiadomienia określonej w art. 136 ust. 2 Ugn);

2. Podniesiono również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj.:

1. art. 137 ust. 1 Ugn w zw. z art. 136 ust. 3 Ugn w zw. z art. 6 Ugn w zw. art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot został zrealizowany cel wywłaszczenia a tym samym nie podlega zwrotowi właścicielowi, podczas gdy nie powstały na niej elementy wchodzące w skład stopnia wodnego i zalewu na terenie położonym w Rzeszowie w rejonie "[...]", a samo zdefiniowanie zakresu celu wywłaszczenia oraz jego realizacji nastąpiło w wyniku zastosowania wykładni rozszerzającej, wbrew konstytucyjnej zasadzie poszanowania własności.

Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie, tj. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Podkarpackiego i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie od Wojewody Podkarpackiego na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania [...] P.K. Spółka Komandytowa z siedzibą w Rzeszowie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2024, poz. 935 – dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Niesłusznie Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie art. 7, 8, 10 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 136 ust. 2 i 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n.

Rolą organu w toku postępowania administracyjnego jest: podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.). Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga natomiast wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być, bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie.

Skarżąca kasacyjnie kwestionuje prawidłowość ustaleń organów, zaaprobowanych przez Sąd pierwszej instancji, w zakresie celu wywłaszczenia wskazując, że niesłusznie jest on interpretowany rozszerzająco.

Odnosząc się do wywodów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że nie bez znaczenia dla oceny zasadności podniesionych zarzutów pozostaje fakt, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 2019 r. kiedy M.K. złożyła wniosek oraz fakt, że w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Wojewoda Podkarpacki decyzjami z 12 czerwca 2020 r. oraz 25 stycznia 2021 uchylał odmowne decyzje, w których wskazywał jak należy interpretować pojęcie "celu wywłaszczenia" i akcentował, że w przypadku inwestycji o złożonym, kompleksowym charakterze, których funkcjonowanie jest związane z istnieniem zróżnicowanej zabudowy i funkcji obszarów, realizowanych etapami, możliwe jest dokonywanie zmian w koncepcjach zagospodarowania. Jeżeli zatem, wywłaszczenie następuje na określony cel, to mające miejsce na etapie realizacji zmiany szczegółowego zagospodarowania i nadane funkcje nie świadczą o zbędności na cel wywłaszczenia. Takie stanowisko stanowiło podstawę dla wytycznych dla organu pierwszej instancji. Dlatego też podkreślić trzeba, że stanowisko to nie zostało przez skarżącą nigdy zakwestionowane, decyzje uchylające pozostają w obrocie prawnym, i zgodnie z tymi właśnie wytycznymi prowadzono postępowanie dowodowe w sprawie.

Sąd pierwszej instancji słusznie w tej sytuacji przyjął, że w rozpatrywanym przypadku, oceniając kwestię realizacji celu wywłaszczenia, należało mieć na uwadze charakter tego celu. Jakkolwiek, skarga kasacyjna zarzuca, że nieadekwatne było odwołanie się przez Sąd pierwszej instancji do orzecznictwa dotyczącego realizacji osiedli mieszkaniowych, to wskazać trzeba, że trafnie dokonując kontroli zaskarżonej decyzji przyjęto, że przedmiotem celu wywłaszczenia była złożona infrastruktura. Kwestią bezsporną pozostaje, że w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r., nr 10, poz. 64), na podstawie aktu notarialnego z 1 lutego 1967 r. nr Rep. A 739 z 1967 r. skarżąca zbyła na rzecz Skarbu Państwa działkę nr 1829, położoną w Rzeszowie z przeznaczeniem pod lokalizację stopnia wodnego - zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Rzeszowie z 21 września 1962 r. nr 250, znak: BUA- 2/250/62, zmienioną decyzją Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Rzeszowie z 8 listopada 1967 r., znak: BUA-I-440/P-363/67 - poszerzającą zakres terenu przeznaczonego pod planowaną inwestycję.

Decyzja z dnia 21 września 1962 r. do której odwołano się w akcie notarialnym z 1 lutego 1967 r. wydana została na podstawie art. 30 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 7, poz. 47 – dalej jako: "ustawa o planowaniu przestrzennym"), który stanowił, że organy miejscowego planowania przestrzennego ustalają lokalizację inwestycji budowlanych określając działkę budowlaną bądź teren na którym inwestycja może być wykonana oraz - w miarę potrzeby - warunki urbanistyczne, architektoniczne i budowlane, które powinny być spełnione przy wykonywaniu inwestycji. Z kolei w powołanym w podstawie prawnej decyzji zmieniającej z 8 listopada 1967 r. zarządzeniu Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 20 maja 1966 r. w sprawie ustalenia lokalizacji szczegółowej inwestycji budowlanych i stref ochronnych oraz wyrażania zgody na zmianę sposobu wykorzystania terenu (M.P. nr 25, poz. 129) wskazywano, że decyzję o lokalizacji szczegółowej wydaje się dla przedsięwzięcia inwestycyjnego. Takim przedsięwzięciem w świetle decyzji z 8 listopada 1967 r. była niewątpliwie budowa stopnia wodnego i projektowanego zalewu. Stopień wodny wraz z nieruchomościami przeznaczonymi na potrzeby ochrony przed powodzią stanowi rodzaj budowli przeciwpowodziowej. Mając na uwadze tak zdefiniowany cel należy zwrócić uwagę, że cel wywłaszczenia jakim była budowa stopnia wodnego i projektowanego zalewu, to nie tylko działania prowadzone na terenie, na którym zlokalizowany został stopień wodny oraz zalew, ale również nieruchomości, które są wykorzystywane w czasie budowy (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2023 r. sygn. I OSK 2866/23).

Podstawę ustaleń faktycznych zaaprobowanych przez Sąd pierwszej instancji stanowi ustalenie, że sporna działka została zajęta pod plac budowy na potrzeby realizacji stopnia wodnego i zalewu na rzece Wisłok, co dokumentuje zdjęcie lotnicze z dnia 6 listopada 1971 r. Ustalenie to, choć jest kwestionowane, to nie zostało podważone w toku postępowania administracyjnego. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej na poparcie prezentowanego w skardze kasacyjnej stanowiska należy wskazać, że skarga kasacyjna w istocie nie podważa ustaleń poczynionych w toku postępowania, a jedynie argumentuje, że nie zgadza się z oceną dokonaną przez organy. Przeciwko poczynionym w sprawie ustaleniom faktycznym w skardze kasacyjnej nie przeciwstawiono żadnych konkretnych zarzutów. Kwestionując ustalenia, nie wskazano jakie dowody dają do tego podstawę, z jakich dowodów wynikają okoliczności odmienne od przyjętych przez organy administracji. Zestawienie wywodów skargi kasacyjnej ze znajdującym się w aktach sprawy materiałem dowodowym potwierdza natomiast, że organy trafnych dokonały ustaleń, które słusznie zostały zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji.

Odnosząc się do kwestii dalszych zmian koncepcyjnych wskazać trzeba, że niekwestionowane pozostaje w sprawie również ustalenie zaaprobowane przez Sąd pierwszej instancji, dotyczące położenia spornej nieruchomość na obszarze przeznaczonym pod tereny zielone. W ocenie skargi kasacyjnej, o realizacji celu zdefiniowanego, jako tereny zieleni miejskiej, "nie może świadczyć domniemanie jego realizacji przyjęte na bazie materiału zdjęciowego obrazującego prowadzenie prac budowlanych obejmujących "stopień wodny". Skarżąca kasacyjnie argumentuje, że na terenie tym brak najprostszej choćby infrastruktury charakteryzującej teren zielony, jak ławki, wytyczone ścieżki, urządzenia zabawowe dla dzieci. Niesłusznie również skarga kasacyjna swojej zasadności upatruje w aktualnych ustaleniach, co do współczesnego zagrożenia spornych terenów powodzią. Tereny zielone zapewniają odpowiednią przestrzeń, stanowiąc naturalną izolację terenów i w tym kontekście podnoszony przez skarżącą kasacyjnie brak realizacji na tym terenie ławek, wytyczonych ścieżek, czy urządzeń zabawowych dla dzieci nie zmienia faktu, że teren ten wpisuje się w zespół zrealizowanej inwestycji. W toku procesu realizacyjnego uwzględniono, zmianę koncepcji zagospodarowania, poprzez potrzeby zapewnienia terenu zielonego i teren ten miał taki charakter. Nietrafnie w tym zakresie również skarga kasacyjne powołuje się na wyrok wydany w innej sprawie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. II SA/Rz 1175/17) i wskazuje, że teren zieleni miejskiej o charakterze rekreacyjnym "nie konfrontuje" (s. 10 uzasadnienia skargi kasacyjnej – uw. Sądu) z budową stopnia i zalewu (...). Przede wszystkim w uzasadnieniu powoływanego w skardze kasacyjnej wyroku, Sąd Wojewódzki odnosił się do stanowiska zajętego przez organ I instancji. Po drugie - mowa była o "konotacji", a nie "konfrontacji" terenu zieleni miejskiej o charakterze rekreacyjnym z budową stopnia wodnego i zalewu. I po trzecie – przywoływany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej Sąd Wojewódzki zastrzegł, że nie wyklucza; że teren zielony, rekreacyjny możliwy jest do zorganizowania na przykład na terenach zalewowych, przy zbiornikach retencyjnych.

Odnosząc się do oceny kwestii realizacji parkingu wskazać trzeba, że pewnych wskazówek interpretacyjnych w tym zakresie dostarcza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. sygn. P 38/11, które zważywszy na specyfikę celu, jak i czasu wywłaszczenia należało rozważyć. W uzasadnieniu powołanego orzeczenia Trybunał dokonując przekrojowej analizy przesłanek zwrotu wywłaszczonych nieruchomości od 1958 r. do 22 września 2004 r. doszedł do wniosku, że wykładnia tych przesłanek pozostawała konsekwentna. Wykładnia przesłanek zwrotu wywłaszczonych nieruchomości z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.) prowadziła do wniosku, że nieruchomości wywłaszczone w trybie tej ustawy nie polegały zwrotowi, jeżeli właściwy organ administracji ustalił, że w chwili rozpoznawania wniosku o zwrot nieruchomość została już użyta na cel wywłaszczenia (tzn. zrealizowano już na niej cel wywłaszczenia albo rozpoczęto "używanie" tej nieruchomości na cel wywłaszczenia przez rozpoczęcie i prowadzenie inwestycji lub prac przygotowawczych do niej), a także - zgodnie z wyraźną treścią tego przepisu - jeśli nieruchomość nie została jeszcze "użyta" na cel wywłaszczenia, ale była ona nadal "niezbędna" inwestorowi na ten cel, mimo że nie rozpoczęto jeszcze nawet inwestycji. Z kolei zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.; dalej: u.g.g.w.n.) zwrotowi mogły podlegać nieruchomości, które jednocześnie okazały się już zbędne na cel wywłaszczenia w sensie faktycznym lub prawnym. Nie podlegały zatem zwrotowi te nieruchomości, które w chwili orzekania o zwrocie zostały już "użyte" na cel wywłaszczenia i w chwili złożenia wniosku o zwrot już zrealizowano na niej inwestycję objętą celem wywłaszczenia, zgodnie z treścią decyzji wywłaszczeniowej i w czasie ważności odpowiednich decyzji (por. wyrok NSA w Warszawie z 21 października 1991 r., sygn. akt IV SA 914/91, ONSA nr 1/1992, poz. 3). Również przepis art. 136 ust. 1 u.g.n. stanowi, że nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. W tym też aspekcie należy rozważyć kwestię realizacji celu wywłaszczenia w niniejszej sprawie. Jak dowodzi zgromadzona w niniejszej sprawie dokumentacja fotograficzna, w okresie realizacji prac związanych z realizacją stopnia wodnego i projektowanego zalewu przedmiotowy teren był wykorzystywany m.in. również na potrzeby parkingowe, tak więc nie można podzielić stanowiska, że sporna nieruchomość nie była wykorzystywana na cele wywłaszczenia. Wziąć należało natomiast pod uwagę specyfikę tak zdefiniowanego celu, jak i fakt, że kilkadziesiąt lat temu istniały inne standardy adaptacji terenów pod miejsca postoju dla pojazdów, dlatego też ocenę realizacji celu wywłaszczenia w badanym przypadku należało prowadzić z uwzględnieniem pełnego jej kontekstu.

Przeciwko poczynionym w sprawie ustaleniom faktycznym w skardze kasacyjnej nie przeciwstawiono żadnych konkretnych zarzutów. Kwestionując ustalenia, nie wskazano jakie dowody dają do tego podstawę, z jakich dowodów wynikają okoliczności odmienne od przyjętych przez organy administracji. Wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, nie określono, o jakie konkretnie dowody materiał ten powinien być uzupełniony. W tej sytuacji podniesione zarzuty nie mogły przynieść pożądanego efektu.

Niezasadnie również Sądowi pierwszej instancji zarzucono naruszenie art. 133 § 1 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a.

Na podstawie art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Oznacza to obowiązek orzekania na podstawie akt administracyjnych i sądowych (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2014 r., II GSK 1828/12). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. dochodzi m.in. gdy sąd wyrokując nie podjął rozstrzygnięcia na podstawie akt sprawy postępowania administracyjnego lub podjął je na podstawie akt administracyjnych innej sprawy (por. wyrok NSA z 22 lutego 2022 r., III OSK 786/21). Taka sytuacja nie miała miejsca w badanej sprawie, a odmienna od dokonanej przez Sąd Wojewódzki ocena materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie przesądza o zasadności zarzutu naruszeniu art. 133 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. wskazać trzeba, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji (por. J. P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 265). W badanej sprawie dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji było możliwe bez konieczności przeprowadzania dowodów uzupełniających. Dlatego też podniesiony zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Odnosząc się do uzasadnienia skargi kasacyjnej w tym zakresie wskazać trzeba, że stanowisko skarżącej sprowadza się do twierdzenia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nie wyszedł poza granice określone zarzutami i wnioskami skarżącej kasacyjnie oraz powołaną podstawą prawną i nie wziął pod uwagę z urzędu innych, mających w ocenie skarżącej kasacyjnie miejsce, wad.

Dokonując oceny zasadności formułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd miał na uwadze, że w każdym przypadku zarzuty naruszenia przepisów postępowania muszą wskazywać jaki zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest w tym zakresie wystarczające przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny (zob. np. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II FSK 3864/17). Ocena zasadności sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w tym zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. z uwzględnieniem zabranego materiału dowodowego, prowadzi do wniosku, że związek taki nie został wykazany. W konsekwencji, pożądanego rezultatu nie mógł przynieść zarzut naruszenia prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.