Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 21/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145  1, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego J. G. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] wydaną

na podstawie art. 157 § 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – zwanej dalej: "k.p.a.") w związku z art. 17 ust. 5 ustawy z dnia

28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm., zwanej dalej: "u.ś.r."), w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r.,

nr [...] w części przyznającej J. G. świadczenie pielęgnacyjne w okresie od [...] kwietnia 2020r. do [...] sierpnia 2020 r.

W uzasadnieniu ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r., organ ją wydający wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2020r. Kolegium stwierdziło nieważność w części decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] czerwca 2020 r., którą uchylono w całości decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] maja 2020 r., nr [...]

i przyznano stronie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad żoną od dnia

[...] kwietnia 2020 r. do dnia [...] sierpnia 2020 r. w kwocie [...]zł miesięcznie.

Od dnia [...] kwietnia 2020 r. strona uzyskała prawo do emerytury na podstawie decyzji ZUS, czego organ nie wziął pod uwagę, a co stanowi negatywną przesłankę w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

Strona zakwestionowała decyzję Kolegium z dnia [...] lipca 2020 r. wskazując we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że winno przysługiwać jej świadczenie pielęgnacyjne, ale w wysokości różnicy pomiędzy wysokością emerytury a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego.

Ponownie rozpatrujące sprawę Kolegium wskazało, że istotą sporu jest stwierdzenie, czy w niniejszej sprawie zachodzi negatywna przesłanka

z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., zgodnie z którą świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa

do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Jak zauważyło Kolegium, zgodnie z nową linią orzeczniczą narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury (renty) w wysokości niższej niż to świadczenie. Sądy dając prymat wykładni systemowej, celowościowej i funkcjonalnej nad dotychczas przyjmowaną wykładnią językową tego przepisu akcentowały istotną zmianę relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do tego świadczenia. Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny została zróżnicowana w ten sposób, że tych którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. ustawodawca pozbawił świadczenia pielęgnacyjnego, a tym którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r. pozwolił wybrać świadczenie pielęgnacyjne i wreszcie przyznał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach.

Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, uznał art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Jak wynika z powyższego, omawiany przepis stracił moc obowiązującą tylko w zakresie, w jakim stanowił, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

Kolegium podzieliło pogląd, że brzmienie przepisu art. 17 ust. 5 lit. a u.ś.r. jest jasne i nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych, bowiem ustalenie prawa

do emerytury wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym takie jednoznaczne rozwiązanie prawne jest przejawem wyboru ustawodawcy

w kształtowaniu polityki pomocowej Państwa i wspierania rodzin.

Wskazując na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium uznało, że niewątpliwie w dniu wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. strona uzyskała świadczenie emerytalne decyzją ZUS, o czym organ wyższego stopnia wiedział, a pomimo tego nie uwzględnił tego faktu wydając decyzję ostateczną i orzekając co do istoty sprawy, przyznając stronie świadczenie pielęgnacyjne.

J. G., zastępowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Kolegium z dnia [...] grudnia 2020 r. wnosząc o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. Ponadto wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania trybie uproszczonym oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

Wydanej decyzji skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a). art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, w szczególności brak ustosunkowania się do zarzutów i argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji Kolegium z dnia

[...] lipca 2020 r.,

b). art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, brak rozważenia, czy różnica wysokości świadczeń - świadczenia przedemerytalnego strony w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, uzasadnia przyznanie tego świadczenia chociażby w części stanowiącej tę różnicę oraz naruszenie tych przepisów poprzez brak uwzględnienia przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu strony, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego,

Ponadto skarżący zarzucił wydanej decyzji naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

1). art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w związku z art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 156

§ 1 pkt 2 k.p.a., poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. w części przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia [...] kwietnia

2020 r. do dnia [...] sierpnia 2020 r. z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa oraz nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a świadczenia przedemerytalnego uzyskiwanego przez stronę, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania świadczenia,

2). art. 24a ust. 1-3 u.ś.r. w zw. z art. 9 k.p.a., poprzez brak wezwania strony

do złożenia wniosku o zawieszenie świadczenia emerytalnego i przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jego wypłaty oraz brak poinformowania strony o konieczności złożenia takiego wniosku.

Skarżący argumentował w uzasadnieniu skargi, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosił zarzut braku ustalenia różnicy wysokości świadczeń,

tj. emerytury w stosunku do świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji brak rozważenia, czy różnica wysokości świadczeń - emerytury strony w stosunku

do świadczenia pielęgnacyjnego, uzasadnia przyznanie tego świadczenia chociażby

w części stanowiącej tę różnicę. Powyższe stanowiło istotne naruszenie art. art. 7,

art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Kolegium przedwcześnie uznało, iż w sprawie

nie została spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r. Kolegium

w ogóle nie ustosunkowało się do zarzutów i argumentów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nawet nie przytoczyło ich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stanowi to naruszenie art. 127 § 3 w związku z art. 15 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem skarżącego, Kolegium uwzględniło wyłącznie literalną wykładnię

art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Na potrzebę zastosowania dyrektyw wykładni systemowej, celowościowej oraz funkcjonalnej w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1

lit. a u.ś.r. zwrócił uwagę WSA w Gorzowie w wyroku z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 833/18 oraz WSA w Krakowie w wyroku z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. III SA/Kr 137/19. Powyższy pogląd w całości podzielił również NSA

w wyroku z dnia 28 czerwca 2019 r., I OSK 757/19 (Lex nr 2724028).

Skarżący uważa, że decyzja Kolegium z dnia [...] lipca 2020 r. została wydana

z naruszeniem art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja Kolegium z dnia [...] czerwca 2020 r. przyznająca stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarżącemu przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przy uwzględnieniu wysokości uzyskiwanej przez niego emerytury. Treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. nie pozbawia bowiem strony całkowicie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie

do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach ww. kognicji, kontrola legalności działań organu wykazała zasadność wyniesionej skargi.

Niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym, zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., może być ona rozpoznana w takim trybie, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym,

a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ skarżący wystąpił

z wnioskiem, o którym wyżej mowa, a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, przepis ww. znalazł zastosowanie.

Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji wydanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest instytucją procesową tworzącą możliwość prawną eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych przede wszystkim wadami materialnoprawnymi powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji oparta jest m. in. na przesłance pozytywnej, którą stanowi wystąpienie jednej z podstaw wyliczonych w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. zwanej dalej: "k.p.a."). Organ administracji publicznej, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W związku z tym w swojej decyzji rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy (por. wyr. NSA z 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt IV SA 393/87, ONSA 1990, Nr 1, poz. 1; wyr. SN z 7.3.1996 r., III ARN 70/95, OSNP 1996, Nr 18, poz. 258).

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Wydanie decyzji bez podstawy prawnej ma miejsce, gdy albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Natomiast wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa zachodzi w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 1961/20, opubl. w Legalis nr 2535740).

Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. w części dotyczącej przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego organ upatruje w wydaniu tej decyzji

z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd zauważa, że stwierdzenie wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wymaga ustalenia łącznie trzech przesłanek, tj. naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na "pierwszy rzut oka", charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia (jest on jasny, klarowny i nie wymaga prowadzenia głębszej wykładni) oraz przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną.

Podkreślić zarazem należy, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko w odniesieniu do przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Nie chodzi więc

o spór o wykładnię prawa, gdyż odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie może być podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 281/21, opubl. w Legalis nr 2548291).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka jawna oczywistość sprzeczności przepisu prawa materialnego, stanowiącą podstawę do uznania wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, nie zachodzi. Sąd nie podziela poglądu organu przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przepis materialnoprawny zastosowany w decyzji Kolegium z dnia [...] czerwca 2020 r. nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych.

Rzecz dotyczy art. 17 ust. 5 lit. a pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., zwanej dalej: "u.ś.r") który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Istota problemu prawnego, który wynika ze stosowania przez organy ww. przepisu, a który dotyczy także niniejszej sprawy, polega na konieczności wyjaśnienia, czy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną wymaga załatwienia odmownego w każdym przypadku, gdy strona posiada prawo do jednego ze świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Problem ww. był już wielokrotnie analizowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w szeregu orzeczeń (np. w wyrokach z 10 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 134/18, z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2950/15, z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 3269/15) opowiedział się za wykładnią przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.s.r., wykluczającą zarówno możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie mającej prawo do emerytury, jak i możliwość wyboru korzystniejszego w danym momencie świadczenia. W orzeczeniach tych powoływano się na wykładnię językową przywołanego wyżej przepisu, wskazując także na odrębność systemu ubezpieczeń emerytalno – rentowych i świadczeń rodzinnych.

Poglądy prawne, we wskazanej mierze ewoluowały w orzecznictwie

(zob. wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 20 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 833/18 i z 30 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Go 1045/18, wyrok WSA w Krakowie

z 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 137/19, wyrok WSA w Gdańsku z 12 września 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 472/19, wyrok WSA w Rzeszowie z 25 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 676/19, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19, z 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19, z 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19 i z 27 maja 2020 r. sygn. akt 2375/19, z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20). Akcentowana jest w tych poglądach, potrzeba uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, wynikami wykładni celowościowej, funkcjonalnej systemowej. Jak wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, który także zwracał uwagę na potrzebę posiłkowania się wykładnią celowościową w stosowaniu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Intencją ustawodawcy wprowadzającego ww. wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Jednak odczytanie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w obecnych realiach, jako pozbawiającego w świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe, wymagałoby jednoznacznego potwierdzenia przez dyrektywy wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej.

Wskazywana odmienność poglądów prezentowanych na gruncie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., oznacza, że przy stosowaniu tego przepisu nasuwają się poważne różnice poglądów prawnych i to w zakresie zasadniczym, poddanym badaniu przez organ w ramach wydania zaskarżonej decyzji. Odstąpienie od prima facie jasnych rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., na rzecz takiego sposobu jego rozumienia, które koreluje z efektami stosowania dyrektyw wykładni systemowej oraz celowościowej i funkcjonalnej, oznacza, że wskazany przepis wymaga ustalenia treści z potrzebą podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych.

Tymczasem różnice w wykładni prawa albo interpretacji przepisów nie leżą

w sferze postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, albowiem sfera różnic wykładni prawa czy jego interpretacji nie może stanowić przedmiotu rażącego naruszenia prawa, a zatem wymyka się z zakresu regulacji zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W grupie rażącego naruszenia prawa nie mieści się błędna interpretacja przepisów składających się na podstawę prawną, ponieważ chodzi o oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, które równocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społeczne

(por. wyroki NSA: z 6 lutego 1995 r., II SA 1531/94, ONSA 1996, nr 1, poz. 37;

z 6 lutego 1995 r., II SA 1642/94, Prok. i Pr. 1995, nr 7-8, s. 70; z 28 listopada 1997 r., III SA 1134/96, ONSA 1998, nr 3, poz. 101; oraz Jaśkowska M., Wróbel A., Komentarz bieżący do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2010).

Jak podnosił przy tym skarżący, otrzymał prawo do emerytury w kwocie niższej, niż wysokość przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem sam fakt przyznania skarżącemu emerytury nie mógł być wystarczającym powodem stwierdzenia wydania decyzji o przyznaniu świadczeniach pielęgnacyjnego w okolicznościach wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Kierując się powyższym Sąd uznał, że zaistniałe w praktyce różnice w wykładni art. 17 ust. 5 lit. a u.ś.r., powodują że w badanej przez organ sprawie, przy uwzględnieniu występującego w niej stanu faktycznego, nie występuje przypadek

wydania decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Kolegium naruszyły przepisy z art. 157 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w stopniu, który skutkuje potrzebą ich uchylenia.

Z przedłożonych sądowi akt administracyjnych sprawy nie wynika zarazem

w sposób niebudzący wątpliwości ustalenie Kolegium, że organ odwoławczy przyznający świadczenie pielęgnacyjne, miał w dacie podjęcia decyzji wiedzę o tym, że skarżący uzyskał prawo do emerytury od kwietnia 2020 r. W szczególności brak jest dokumentu ZUS opatrzonego datą "[...].04.2020 r." z informacją o przyznaniu skarżącemu emerytury, na który powoływał się organ w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. W zaistniałej sytuacji, nie można wykluczyć możliwości zastosowania w sprawie instytucji wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 k.p.a.).

Ponownie rozpoznając sprawę rzeczą organu będzie uwzględnienie powyższej oceny Sądu, w tym w szczególności co do charakteru art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w kontekście możliwości jego naruszenia w badanej sprawie w sposób rażący (art. 156 § 1 k.p.a.).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu z dnia [...] lipca 2020 r., o czym orzekł w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego zasądzonych od organu na rzecz skarżącego, Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy.