Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1186/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-11-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 59 § 2, art. 49 § 1, art. 49 § 2, art. 134
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z dnia 18 maja 2023 r. nr RZ.RUZ.4219.38.2023.JP w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] na rzecz skarżącej M. B. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zarządza zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz skarżącej M. B. kwoty 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 18 maja 2023 r. nr RZ.RUZ.4219.38.2023.JP Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z [...] grudnia 2022 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie udzielił Zarządowi Województwa Podkarpackiego pozwolenia wodnoprawnego dla inwestycji pn.: "Rozbudowa i budowa drogi wojewódzkiej nr [...] od m. T. do m. K. od km około 5+645,74 do km około 7+426,57 wraz z odcinkami nawiązania oraz rozbiórką, budową, przebudową niezbędnej infrastruktury technicznej, budowli i urządzeń budowlanych".

Pismem z 23 marca 2023 r. M. B. (dalej: skarżąca) zwróciła się do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz złożyła odwołanie od ww. decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...].

Po rozpoznaniu złożonego odwołania, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie, opisanym na wstępie postanowieniem z 18 maja 2023 r. nr RZ.RUZ.4219.38.2023.JP, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) i art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2625 z późn. zm.; dalej: P.w.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie o wydaniu decyzji przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z [...] grudnia 2022 r. strony zostały zawiadomione w drodze obwieszczenia z 22 grudnia 2022 r. Forma taka została przyjęta ze względu na uczestnictwo wielu stron w tym postępowaniu, co jest zgodne z art. 401 ust. 3 P.w., który w takich przypadkach umożliwia zastosowanie (do stron innych niż wnioskodawca) art. 49 k.p.a.

Organ odwoławczy podał, że w przedmiotowej sprawie obwieszczenie Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z 22 grudnia 2022 r. o wydaniu decyzji nr [...] zostało wywieszone w terminie od 28 grudnia 2022 r. do 11 stycznia 2023 r. na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w [...] oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w [...], a także zostało zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w [...] w dniach: od 28 grudnia 2022 r. do 11 stycznia 2023 r. oraz w Biuletynie Informacji Publicznej Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] w dniach: od 23 grudnia 2022 r. do 6 stycznia 2023 r.

Wobec powyższego skutek doręczenia ww. decyzji nastąpił w dniu 11 stycznia 2023 r., a zatem bieg 14- dniowego terminu na wniesienie odwołania rozpoczął się w dniu 12 stycznia 2023 r. i upłynął z dniem 25 stycznia 2023 r. Natomiast odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia zostało złożony przez skarżącą osobiście w siedzibie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie w dniu 24 marca 2023 r., a zatem strona uchybiła terminowi do jego złożenia.

Po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i zbadaniu przyczyn uchybienia, organ odwoławczy postanowieniem z [...] maja 2023 r. nr [...] odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...]. Zastosowany sposób procedowania organu polegający na rozpatrzeniu w pierwszej kolejności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a następnie wydania postanowienia o odmowie jego przywrócenia otwiera drogę do wydania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu, w którym organ wypowiada się co do czynności wniesienia odwołania.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że środek zaskarżenia wniesiony przez skarżącą został złożony przez stronę z uchybieniem ustawowego 14-dniowego terminu do jego wniesienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, M. B. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 9 w zw. z art. 49 k.p.a., poprzez niezweryfikowanie, czy w ogóle doszło do doręczenia decyzji. Wobec tak sformułowanego zarzutu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia z [...] maja 2023 r. nr [...] oraz przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca wskazała, że postanowieniem z [...] maja 2023 r. odmówiono jej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z [...] grudnia 2022 r. nr [...].

Skarżąca wyjaśniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismem z 16 grudnia 2022 r. została poinformowana, że jest stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwoleń wodnoprawnych w związku z realizacją ww. inwestycji. Wskazała, że roboty planowane są na jej działce nr [...] w K. Natomiast o wydaniu decyzji przez Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] ani ona ani inni mieszkańcy K. nie zostali poinformowani.

Obwieszczenie z 21 listopada 2022 r. nr RZ.ZUZ.1.4210.410.2022.MKo o wszczęciu postepowania administracyjnego zostało opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w [...]. Podała, że od momentu wszczęcia postępowania na bieżąco śledziła procedurę wszystkich decyzji, w tym także pozwoleń wodnoprawnych, dla ww. inwestycji pn.: "Rozbudowa i budowa drogi wojewódzkiej nr [...] od m. T. do m. K.

Skarżąca podniosła, że w BIP Urzędu Miejskiego w [...] nie zostało opublikowane obwieszczenie o wydaniu decyzji w tej sprawie. Wobec powyższego nie mogła się dowiedzieć o decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z [...] grudnia 2022 r. Skarżąca wskazała, że BIP Urzędu Miejskiego w [...] był sprawdzany przez nią na bieżąco i zawsze są w nim umieszczane wszystkie obwieszczenia dotyczące wydanych pozwoleń wodnoprawnych, jednak tym razem obwieszczenie o ww. decyzji z [...] grudnia 2022 r. nie zostało umieszczone w BIP Urzędu Miejskiego w [...].

Skarżąca wyjaśniła, że o obwieszczeniu nr RZ.ZUZ.1.4210.410.2022.MKo oraz o wydaniu ww. decyzji dowiedziała się przypadkiem 20 marca 2023 r. Skarżąca podała, że zwróciła się do Burmistrza [...] z zapytaniem dotyczącym wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. W dniu 20 marca 2023 r. Burmistrz [...] poinformował, że "obwieszczenie" nr RZ.ZUZ. 1.4210.410.2022.MKo zostało wywieszone tylko na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w [...] (I piętro).

Odnosząc się do sposobu obwieszczenia Skarżąca podniosła, że ani Starostwo Powiatowe w [...], ani Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Rzeszowie nie wydawały tej decyzji, a więc brak było podstaw do szukania ww. decyzji na ich stronach w BIP. Skarżąca wyjaśniła, że obwieszczenie o wydaniu ww. decyzji z [...] grudnia 2022 r. nie zostało opublikowane w BIP Urzędu Miejskiego w [...] (czyli w zwyczajowo przyjętej formie w Gminie [...]), a wszystkie inne pozwolenia wodnoprawne, pozwolenia zrid są umieszczane w BIP Urzędu Miejskiego w [...]. Nie zostało również w jakikolwiek sposób ogłoszone w miejscowości w sołectwie [...], której jest mieszkanką, nie było ogłoszone na żadnej tablicy w miejscowości [...], ani przy głównym przystanku ani przy [....] w [...].

W jej ocenie trudno uznać za zawiadomienie mieszkańców [...] o wydanej decyzji, przez umieszczenie obwieszczenia w sąsiedniej miejscowości [...], jeżeli taka informacja nie znalazła się w BIP. Obwieszczenie o wydaniu ww. decyzji z [...] grudnia 2022 r. nie zostało również opublikowane w BIP organu wydającego decyzję.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Po rozpoznaniu skargi M. B. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 134 k.p.a. Nie zachodziły podstawy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Stosownie do art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

Z brzmienia przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zarówno postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jak i postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania są ostateczne z dniem wydania. Powyższe powoduje, że strona, która dąży do wyeliminowania z obrotu prawnego takich postanowień powinna złożyć skargę zarówno na rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przywrócenia terminu, jak i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że Skarżąca wniosła skargę jedynie na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z 18 maja 2023r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie zwróciła się o weryfikację poprzedzającego postanowienia Organu II instancji z [...] maja 2023r. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu nie jest możliwe uchylenie postanowienia z [...] maja 2023r. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 135 P.p.s.a. Użyty w przepisie art. 135 p.p.s.a. zwrot "w granicach sprawy, której dotyczy skarga" nie oznacza, że sąd jest uprawniony do kontroli wszelkich rozstrzygnięć odnoszących się do danej sprawy. Sąd nie może poddać kontroli takich rozstrzygnięć, które stały się lub mogły stać się przedmiotem sądowej kontroli zainicjowanej odrębną skargą (tak wyrok NSA z 28 lipca 2022 r., III FSK 454/22, LEX nr 3400271). Jak wynika natomiast z art. 3 § 2 pkt pkt 2 P.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego przysługuje na postanowienia kończące postępowanie. Zatem zarówno na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jak i na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przysługuje odrębna skarga.

W skardze z 21 czerwca 2023r. M. B. określiła przedmiot zaskarżenia jako postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie z 18 maja 2023r. nr RZ.RUZ.4219.38.2023.JP w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z [...] grudnia 2022 r. nr [...].

Mając na uwadze taki przedmiot zaskarżenia Sąd dokonał kontroli ww. postanowienia i stwierdził, że zostało ono wydane z istotnym naruszeniem art. 134 k.p.a.

Nie było w sprawie kwestionowane, że obwieszczenie Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z [...] grudnia 2022 r. o wydaniu decyzji nr [...] zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w terminie od 28 grudnia 2022 r. do 11 stycznia 2023 r. w Starostwie Powiatowym w [...] oraz w Urzędzie Miejskim w [...]. Zostało także zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w [...] w dniach: od 28 grudnia 2022 r. do 11 stycznia 2023 r. oraz w Biuletynie Informacji Publicznej Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie w dniach: od 23 grudnia 2022 r. do 6 stycznia 2023r.

Wobec powyższego Organ II instancji przyjął, że skutek doręczenia ww. decyzji nastąpił w dniu 11 stycznia 2023 r., a zatem bieg 14- dniowego terminu na wniesienie odwołania rozpoczął się w dniu 12 stycznia 2023 r. i upłynął z dniem 25 stycznia 2023r.

Sąd nie podzielił stanowiska Organu II instancji co do tego, że skutek doręczenia nastąpił w dniu 11 stycznia 2023r. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do przyjęcia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Uchybienie terminu do dokonania czynności następuje w sytuacji, gdy skutecznie rozpoczął bieg termin na dokonanie czynności procesowej. W przypadku zaskarżenia decyzji administracyjnej, termin wniesienia odwołania biegnie dla strony od dnia skutecznego doręczenia decyzji. W sprawie niniejszej niewłaściwie uznano, że skutek zawiadomienia o wydaniu ww. decyzji w drodze obwieszczenia, o którym mowa w art. 49 § 2 zd. 2 k.p.a. nastąpił z dniem 25 stycznia 2023r. Skutkowało to najpierw odmową przywrócenia terminu a następnie stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy z materiałów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że brak było ku temu podstaw.

Zgodnie z art. 49 § 1 k.p.a. jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej.

Stosownie do art. 49 § 2 k.p.a. dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej.

W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że Organ I instancji zastosował tryb zawiadomienia o wydaniu decyzji, przewidziany art. 49 k.p.a. na mocy art. 401 ust. 3 Prawo wodne. Przepis ten stanowi, że jeżeli liczba stron w postępowaniu w sprawach dotyczących pozwolenia wodnoprawnego przekracza 10, do stron innych niż wnioskodawca stosuje się art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Organ był więc uprawniony do zastosowania art. 49 k.p.a. jednakże sposób zawiadomienia o wydaniu decyzji nie był prawidłowy.

Z pisma z 22 grudnia 2022r. nr RZ.RUZ.1.4210.410.2022.MKo wynikało, że Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] zwrócił do Gminy [...] z prośbą o wywieszenie obwieszenia o wydaniu ww. decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na tablicy ogłoszeń urzędu, w Biuletynie Informacji Publicznej oraz powiadomienie zainteresowanych w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości [...] i [...].

Z akt sprawy, jak i z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika natomiast, że ww. wniosek został zrealizowany jedynie częściowo. Jeżeli chodzi o Gminę [...] obwieszczenie o wydaniu ww. decyzji zostało wywieszone jedynie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w [...] w dniach od 28 grudnia 2022r. do 11 stycznia 2023r. Obwieszenie nie zostało opublikowane w BIP Urzędu Gminy [...], jak również nie zostało upublicznione w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości [...].

Obwieszczenie zostało również wywieszone na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w [...] oraz w BIP Starostwa Powiatowego w [...] i Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie.

W przepisie art. 49 § 1 K.p.a. ustawodawca postanowił o publicznym obwieszczeniu, innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub udostępnieniu w BIP na stronie internetowej organu. Wskazanie tych trzech rodzajów zawiadomienia następuje przy użyciu alternatywy nierozłącznej "lub", która – w odróżnieniu od alternatywy rozłącznej "albo" - oznacza możliwość wystąpienia tylko jednego z elementów alternatywy lub tylko drugiego, ale także możliwość wystąpienia ich obu. W konsekwencji, przepis art. 49 § 1 K.p.a. należy interpretować nie jako wymagający zastosowania wyłącznie jednej ze wskazanych w nim form publicznego ogłoszenia, ale jako wymagający zastosowania takich wymienionych w nim rodzajów zawiadomienia (wszystkich lub tylko niektórych), które zrealizują cel przepisu, czyli skuteczne poinformowanie stron o wydaniu decyzji. Wymaga to uwzględnienia okoliczności konkretnej sprawy. Nie ulega wątpliwości, że zawiadomienie o wydaniu decyzji w trybie art. 49 K.p.a. ma charakter specyficzny. Służy co prawda uproszczeniu procedury i obniżeniu kosztów postępowania, jednak – jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny – z uwagi na ograniczenie uprawnień stron w odniesieniu do prawa zapoznania się z treścią podejmowanych czynności, "sposób wywiązania się przez organ z konkretnych obowiązków na nim spoczywających w zakresie upublicznienia decyzji i innych czynności powinien podlegać rygorystycznemu sprawdzeniu" (tak uzasadnienie uchwały o sygnaturze II OPS 2/16, dostępnej w CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rzutuje to na sposób interpretacji przepisu art. 49 K.p.a. Wykładnia użytego w nim pojęcia "dana miejscowość" ("forma publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjęta w danej miejscowości") powinna więc uwzględniać miejscowość, w której inwestycja będzie realizowana (a nie tylko miejscowość jako siedzibę organu wydającego akt administracyjny), zaś interpretacja pojęcia "zwyczajowo przyjęta" w odniesieniu do formy publicznego ogłoszenia powinna uwzględniać zastosowanie takiego sposobu przekazania stronom informacji o wydaniu decyzji, który będzie skuteczny i zabezpieczy stronom możliwość brania udziału w tym konkretnym postępowaniu i przy uwzględnieniu lokalnych uwarunkowań. Sąd przy tym zaznacza, że nie chodzi o to, aby realizowanie zawiadomienia w trybie art. 49 K.p.a. w każdym przypadku oznaczało wykorzystanie wszystkich wymienionych w tym przepisie form zawiadomienia. Chodzi zaś o to, by zapewnić niezbędne minimum umożliwiające uzyskanie informacji o decyzji tym osobom, które są bezpośrednio inwestycją zainteresowane. To niezbędne minimum podlega ocenie w każdej konkretnej sprawie indywidualnie (tak wyrok WSA w Białymstoku z 21 stycznia 2019r. II SA/Bk 792/18, dost. baza CBOSA) .

W realiach niniejszej sprawy decyzja udzielająca pozwoleń wodnoprawnych przewidywała m.in. likwidację rowów drogowych i odwadniających, przebudowę rowów otwartych, jak również wykonanie odcinków rowów drogowych i odwadniających, położonych w miejscowości [...] i [...]. Skarżąca posiada miejsce zamieszkania w K. i jak wynika z pisma Organu I instancji z 16 grudnia 2022r. przysługuje jej przymiot strony postępowania, ponieważ jej działka znajduje się w obszarze oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

Zdaniem Sądu, wobec braku zamieszczenia obwieszczenia na stronie BIP Urzędu Gminy [...], jak też wobec braku ogłoszenia w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości, w szczególności na terenie miejscowości K., nie sposób przyjąć, że doszło do skutecznego zawiadomienia o wydaniu decyzji w trybie art. 49 K.p.a.

Jeśli ustawodawca zobowiązał organ do zastosowania określonego działania informacyjnego, którego konsekwencją jest umożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, to należy od organu wymagać zastosowania metod skutecznych w danym przypadku. Zdaniem sądu, w rozpoznawanym przypadku takim skutecznym sposobem zawiadomienia skarżącej w trybie art. 49 K.p.a. nie było wywieszenie informacji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...]. Wobec powszechności komunikowania się obywateli z organami oraz załatwiania spraw środkami komunikacji elektronicznej, co wiąże się z brakiem konieczności osobistych wizyt w urzędach, niewykorzystanie zawiadomienia przez stronę internetową Urzędu obsługującego Gminę [...] stanowi o istotnym ograniczeniu zrealizowania celu przepisu art. 49 K.p.a. zwłaszcza, że w BIP Urzędu Gminy [...] zamieszczono obwieszczenie o wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia ww. pozwolenia wodnoprawnego. Mogło to rodzić uzasadnione przekonanie wśród stron postępowania, że również o wydaniu decyzji zostaną zawiadomieni w drodze obwieszczenia zamieszczonego w BIP ww. urzędu.

Niemniej istotny jest brak obwieszczenia w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości K., w której planowane jest wykonanie i likwidacja urządzeń wodnych. Jak wynika z samych obwieszczeń, w zasięgu oddziaływania inwestycji, której udzielono pozwolenia wodnoprawnego znajdują się działki położone w miejscowości K. Decyzja udzielająca pozwolenia wodnoprawnego odnosi się zatem do interesu prawnego mieszkańców znajdujących się w obszarze oddziaływania ww. robót, co potwierdził w stosunku do Skarżącej Organ I instancji. Brak zatem zwyczajowo przyjętego poinformowania mieszkańców miejscowości, której bezpośrednio dotyczy przedmiotowa decyzja o jej wydaniu świadczy o nieprawidłowym zrealizowaniu obowiązku z art. 49 k.p.a.

Odnośnie zamieszczenia obwieszczenia na stronie PIB Starostwa Powiatowego w [...] i na tablicy ogłoszeń w Starostwie należy wskazać, że nie jest to organ właściwy w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, stosownie do art. 49 § 1 k.p.a. Obwieszczenie o wydaniu przedmiotowej decyzji zostało umieszczone w BIP Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie. Jednakże w realiach niniejszej sprawy umieszczenie obwieszczenia w BIP RZGW w Rzeszowie, jak również na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...] nie zrealizowało celu przepisu art. 49 k.p.a., jakim jest skuteczne poinformowanie stron o wydaniu decyzji.

Wbrew wnioskowi Organu I instancji nie powiadomiono w sposób zwyczajowo przyjęty o wydaniu ww. decyzji w miejscowości K. np. na tablicy ogłoszeń sołectwa lub w miejscach publicznie dostępnych dla ogółu społeczności danej miejscowości, której bezpośrednio dotyczy inwestycja (ogłoszenia np. w miejscach najczęściej odwiedzanych przez lokalną społeczność). Z akt sprawy nie wynika zrealizowanie przepisu art. 49 K.p.a. w powyżej wskazany sposób odnośnie Skarżącej jako właścicielki działki w gminie [...], w sołectwie [...]. Należy bowiem podkreślić, że obowiązek informacyjny z art. 49 K.p.a. odnosi się do terenu, którego dotyczy sporna inwestycja. O skutecznym zrealizowaniu obowiązku z art. 49 k.p.a. świadczyć będzie takie zawiadomienie o wydaniu decyzji, które zostanie zrealizowane na terenie, którego dotyczy bezpośrednio planowana inwestycja.

W ocenie sądu, w sprawie niniejszej nie doszło do skutecznego zrealizowania obowiązku z art. 49 k.p.a. z uwagi na brak powiadomienia w sposób zwyczajowo przyjęty o wydaniu ww. decyzji w miejscowości K., jak również z uwagi na brak publikacji przedmiotowego obwieszczenia w BIP Urzędu Gminy [...] z przyczyn powyżej wskazanych. Rodzi to określone konsekwencje dla sposobu rozpoznania odwołania wniesionego przez Skarżącą.

Organ II instancji przed stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania winien ustalić, czy obwieszczenia dokonano w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. W niniejszej sprawie Organ II instancji przyjął, że doszło do skutecznego zawiadomienia o wydaniu decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego. Sąd tego stanowiska nie podziela i uznaje, że wobec nie zachowania trybu zawiadomienia o wydaniu decyzji w drodze obwieszczeń nie upłynął 14 – dniowy termin, o którym mowa w art. 49 § 2 zd. 2 k.p.a. i nie można uznać, że zawiadomienie o wydaniu decyzji zostało dokonane, o czym stanowi ww. przepis.

Należy przy tym zauważyć, że przepis art. 49 k.p.a. dopuszczający zawiadomienie o wydaniu decyzji w drodze obwieszczeń wprowadza tzw. fikcję doręczenia, która służy zapewnieniu szybkiego skutku doręczenia wobec wszystkich podmiotów, które są adresatami aktu administracyjnego. Przyjęcie tej fikcji powoduje, że z upływem 14- dniowego terminu określonego w art. 49 § 2 zd. 2 k.pa. następuje wskazany w ustawie skutek – zawiadomienia o wydaniu decyzji. Taki sposób zawiadomienia powoduje, że - inaczej niż w sytuacji, gdy doręczenie dokonywane jest bezpośrednio - przepisy określają najpóźniejszą datę, w której uznaje się, że czynność została dokonana. Jedynie w takim wypadku istnieje bowiem możliwość ustalenia daty, w której decyzja staje się ostateczna w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a.

W konsekwencji, jeżeli środek zaskarżenia od decyzji wniesiony jest przed upływem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 49 § 2 k.p.a., to o ile decyzja ta weszła do obrotu prawnego, nie jest on niedopuszczalny, jako wniesiony przedwcześnie (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2681/16; z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 791/15; z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3166/14). Wejście decyzji do obrotu prawnego nie jest bowiem uzależnione od prawidłowego - zgodnego z prawem - doręczenia, lecz od samego dokonania czynności doręczenia, która polega na uzewnętrznieniu woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji i to niekoniecznie nawet wobec jej adresata (wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt. II OSK 2259/12).

Przenoszą powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni z [...] grudnia 2022r. została doręczona za zwrotnym potwierdzeniem odbioru pełnomocnikowi inwestora, co oznacza, że weszła do obrotu prawnego. Jednak w wyniku opisanego powyżej nieprawidłowego zrealizowania obowiązku obwieszczenia o wydaniu decyzji, o którym mowa w art. 49 k.p.a. nie nastąpił skutek dokonania zawiadomienia o wydaniu decyzji, o którym mowa w art. 49 § 2 zd. 2 k.p.a.

Organ II instancji przyjął nieprawidłowo, że odwołanie Skarżącej zostało wniesione z uchybieniem terminu. Odwołanie zostało bowiem wniesione po wejściu decyzji do obrotu prawnego a przed upływem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 49 § 2 zd. 2 k.p.a.

Z tego powodu nie zachodziły podstawy do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, które powinno podlegać merytorycznemu rozpoznaniu.

Uznając, że doszło po stronie Organu II instancji do istotnego naruszenia art. 134 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Sąd w pkt II sentencji wyroku na rzecz Skarżącej zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, stanowiących równowartość należnego w niniejszej sprawie wpisu sądowego w wysokości 100 zł. W oparciu o art. 225 P.p.s.a. Sąd w pkt III sentencji wyroku zasądził zwrot na rzecz Skarżącej kwoty 200 zł tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.