Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1749/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 100 ust. 1 i ust. 4, art. 3 ust. 1 i art. 98
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 978/21 w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia świadczenia nienależnie pobranego uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. II SA/Lu 978/21 oddalił skargę A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia świadczenia nienależnie pobranego.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] odmawiającą A. T. umorzenia pozostałej kwoty świadczenia nienależnie pobranego z tytułu zasiłku stałego w wysokości [...] zł oraz odmawiającą rozłożenia ww. kwoty na raty niższe od ustalonych decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] .

Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] organ pierwszej instancji ustalił, że należność pobrana przez A. T. z tytułu wypłacanego zasiłku stałego w łącznej wysokości [...] zł stanowi świadczenie nienależnie pobrane. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] organ pierwszej instancji odstąpił od żądania od A. T. zwrotu kwoty [...] zł stanowiącej ½ części świadczenia nienależnie pobranego ustalonego decyzją z dnia [...] października 2014 r., natomiast zażądał zwrotu pozostałej części tego świadczenia, również stanowiącej kwotę [...] zł, w ratach po [...] zł miesięcznie (ostatnia rata w wys. [...] zł), wyznaczając termin zwrotu do dnia [...] marca 2021 r. Na poczet tej należności, zgodnie z art. 104 ustawy o pomocy społecznej, z przyznanego stronie zasiłku stałego potrącona została łącznie kwota [...] zł, zaś do spłaty pozostała kwota [...] zł. Następnie w wyniku dokonanych przez organ pierwszej instancji potrąceń nienależnie pobranego świadczenia z wypłacanego zasiłku stałego do kwietnia 2019 r. w łącznej wysokości [...] zł, do zwrotu pozostała kwota [...] zł. Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] organ pierwszej instancji uchylił decyzję przyznającą stronie zasiłek stały. Pomimo obowiązku spłaty przedmiotowego zobowiązania w ustalonych ratach, strona nie dokonała żadnej wpłaty. W dniu [...] marca 2021 r. A. T. złożył natomiast wniosek o rozłożenie pozostałej do spłaty kwoty na niższe niż dotychczas raty. Uwzględniając powyższy wniosek organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] r. rozłożył pozostałą stronie do spłaty część świadczenia nienależnie pobranego w wysokości [...] zł na [...] raty, tj. [...] rat w wysokości po [...] zł każda oraz ostatnia rata w wysokości [...] zł W dniu [...] kwietnia 2021 r. strona wystąpiła z wnioskiem o umorzenie pozostałej do spłaty należności z tytułu świadczenia nienależnie pobranego w kwocie [...] zł lub rozłożenia jej na niższe raty. Po rozpatrzeniu wniosku organ pierwszej instancji powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. odmówił umorzenia ww. należności, a także odmówił rozłożenia jej na raty niższe od ustalonych decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. Organ uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia kolejnego wniosku strony. Wskazał, że z protokołu wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] maja 2021 r. oraz zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji nie wynika, aby w przypadku A. T. doszło do zdarzenia losowego czy nadzwyczajnych, szczególnie uzasadnionych okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem wskazanej kwoty. Organ podkreślił, że wnioskodawca posiada stały miesięczny dochód w postaci emerytury i w związku z tym jest w stanie spłacić ciążące na nim zobowiązanie w ustalonych za jego zgodą ratach. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji A. T. podniósł, że otrzymując emeryturę w kwocie [...] zł nie jest w stanie spłacić nienależnie pobranego świadczenia nawet w formie ratalnej. Odwołujący się podkreślił, że jest chory, zaś środki finansowe, którymi dysponuje, nie wystarczają nawet na wykupywanie lekarstw w ilościach adekwatnych do jego potrzeb zdrowotnych.

Złożoną na tę decyzję skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wskazując, że z prawidłowo poczynionych ustaleń wynika przede wszystkim, że skarżący ma [...] lat. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, aczkolwiek zamieszkuje w jednym mieszkaniu komunalnym wraz z siostrą. Skarżący posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury w wysokości [...] zł. Po uregulowaniu stałych miesięcznych zobowiązań skarżącemu z uzyskiwanego dochodu pozostaje do dyspozycji kwota [...] zł. Skarżący legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a ponadto leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego, dyskopatii kręgosłupa, dny moczanowej oraz po zawale mięśnia sercowego. Z tych względów pozostaje pod opieką lekarzy specjalistów z zakresu kardiologii, a także z zakresu psychiatrii.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego, za uprawnioną należy uznać ocenę organów, które uwzględniając całokształt okoliczności oraz kierując się przywołaną wyżej zasadą subsydiarności pomocy społecznej przy dokonywaniu wykładni art. 104 ust. 4 u.p.s., uznały, że, że sytuacja życiowa skarżącego nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu tego przepisu. Poza ustaleniem, że skarżący dysponuje stałym źródłem dochodu, za takim stanowiskiem przemawia również fakt, iż po ustaleniu wysokości nienależnie pobranego przez skarżącego świadczenia, organ pierwszej instancji kilkukrotnie udzielał już skarżącemu przewidzianych w ww. artykule ulg w spłacie przedmiotowej należności, tj. odstąpił od żądania zwrotu połowy kwoty nienależnie pobranego świadczenia (decyzja z dnia [...] kwietnia 2015 r. – k. 6 akt adm. I inst.), natomiast pozostałą do zwrotu część świadczenia dwukrotnie rozkładał skarżącemu na raty – początkowo wynoszące [...] zł miesięcznie (decyzja z dnia [...] kwietnia 2015 r.) a następnie, na wniosek skarżącego, wysokość owych rat obniżył do kwoty [...] zł miesięcznie (decyzja z dnia [...] kwietnia 2021 r. – k. 28-29 akt adm. I inst.). Zważywszy na opisane wyżej ulgi, które udzielono skarżącemu już po ostatecznym rozstrzygnięciu o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, a także uwzględniając fakt, że skarżący posiada stały dochód uznano, że udzielenie skarżącemu kolejnej, a przy tym najdalej idącej formy wsparcia, tj. umorzenie pozostałej do spłaty części nienależnie pobranego świadczenia, jak też i ewentualne rozłożenie tej należności na jeszcze niższe niż dotychczas raty, zaprzeczałoby zarówno celom pomocy społecznej, jak i zasadzie subsydiarności wynikającej z art. 2 ust. 1 u.p.s., mającej nadrzędny dla tego aktu charakter.

Skargę kasacyjną od wyroku wywiódł A. T. , zaskarżonemu wyrokowi zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujący oddaleniem skargi przez Sąd I instancji, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., przez dokonanie wadliwej oceny legalności rozstrzygnięcia dokonanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie i uznanie, że organ przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe i poczynił prawidłowe ustalenia, w sytuacji gdy na skutek wadliwej i niepełnej oceny dowodów stan faktyczny będący podstawą rozstrzygnięcia został błędnie ustalony, co prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana z przekroczeniem granic przysługującego organowi administracji uznania, a to z uwagi na:

1) wadliwe przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie sytuacja skarżącego nie jest przypadkiem szczególnie uzasadnionym uzasadniającym umorzenie pozostałej kwoty lub jej rozłożenie na niższe raty,

2) pominięcie, że kwota jaką dysponuje skarżący jest kwotą, którą trudno uznać za pozwalającą na zaspokojenie niezbędnych potrzeb i umożliwienie skarżącemu życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, co zaprzecza celom pomocy społecznej,

3) pominięcie, że biorąc pod uwagę sytuację osobistą skarżącego, jego stan zdrowia, ponoszone wydatki, jak i wysokość kwoty dochodu, należy uznać, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji zniweczy cele udzielonej pomocy społecznej.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: art. 104 ust 4, art. 100 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i art. 98 ustawy o pomocy społecznej (dalej u.p.s.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów, co doprowadziło do nieprawidłowego uznania, że sytuacja życiowa skarżącego nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu przepisu art. 104 ust. 4 u.p.s., co skutkowało oddaleniem skargi skarżącego, w sytuacji, gdy kwota jaką dysponuje skarżący jest kwotą, która nie pozwala na zaspokojenie niezbędnych potrzeb skarżącego a zatem nałożenie na skarżącego obowiązku zwrotu pozostałej części nienależnie pobranego świadczenia uniemożliwi skarżącemu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, a zatem, wbrew odmiennemu poglądowi wyrażonemu w sprawie, jest sprzeczne z zasadami pomocy społecznej, w tym zasadą kierowania się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy społecznej określoną w art. 100 ust. 1 u.p.s., a utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji doprowadzi do zniweczenia celów tej pomocy.

III. naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 183 § 1 i § 2 pkt. 4 p.p.s.a. w zw. z art. 179 Konstytucji RP w zw. z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w świetle art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, bowiem w wydaniu orzeczenia brał udział asesor sądowy powołany uchwałą KRS z dnia 08.09.2020 r. co może skutkować nieważnością postępowania.

Na podstawie art. 176 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi A. T. poprzez jej uwzględnienie. Żądaniem skargi objęto również zwrot na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, według norm prawem przepisanych. Złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy i wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Na podstawie art. 250 § 1 u.p.s.a. wniesiono o zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu według norm prawem przepisanych. Złożono oświadczenie, że wynagrodzenie to nie zostało uiszczone w całości, ani w części.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie, na podstawie art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2023, poz. 1634 – dalej jako: "p.p.s.a." zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie wniosła o jej przeprowadzenie. W tej sytuacji rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie.

Niezasadnie skarga kasacyjna swojej zasadności upatruje w wystąpieniu przesłanki nieważnościowej, wskazanej w przepisie art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. W niniejszej sprawie argumentacja skargi kasacyjnej koncentruje się wokół procedury powołania asesora sądowego Marcina Małka. Tymczasem zauważyć trzeba, że efekt dyskusji na temat kontrowersji prezentowanych w skardze kasacyjnej stanowi uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. I KZP 2/22, z której wynika brak podstaw do przyjmowania a priori, że każdy sędzia, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony. Analogicznie, zagadnienie wątpliwości, co do bezstronności i niezależności sędziego należy rozpatrywać na gruncie procedury sądowoadministracyjnej, co znajduje potwierdzenie w obecnie obowiązującym przepisie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022, poz. 2492).

Wątpliwość, co do bezstronności i niezawisłości asesora musi mieć charakter realny, a nie potencjalny. Powtórzyć trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny związany pozostaje zarzutami skargi kasacyjnej, a w badanym przypadku przedstawiony na poparcie wystąpienia przesłanki nieważnościowej zarzut został sformułowany w sposób, który nie mógł przynieść pożądanego rezultatu.

Odmiennie natomiast ocenić należało kwestię naruszenia prawa materialnego, jak również przepisów postępowania.

Przedstawienie motywów wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymaga zastrzeżenia, że skarga kasacyjna formułując zarzuty naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisów "p.p.s.a.", "k.p.a." oraz "ustawy o pomocy społecznej" jednocześnie nie definiuje tych skrótów. Analiza treści skargi kasacyjnej doprowadziła Sąd do wniosku, że zarzuty te dotyczą odpowiednio: ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019, poz. 2325), ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021, poz. 735 - dalej jako: "k.p.a.") oraz ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020, poz. 1976 - dalej jako: u.p.s.") i w tak wytyczonym zakresie Sąd skargę kasacyjną rozpoznał.

Na podstawie art. 100 ust. 4 u.p.s. w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza, jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, o których mowa w ust. 1, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty.

Analiza akt sprawy wskazuje, że w badanym przypadku nie rozważono należycie sytuacji skarżącego kasacyjnie. Prawidłowe zastosowanie przepisu art. 100 ust. 4 u.p.s. wymagało wskazania jaka sytuacja stanowi wzorzec dla zastosowania ulgi w postaci umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń w całości oraz odniesienia tego wzorca do - konkretnych, bezspornych i udokumentowanych okoliczności tej - badanej sprawy. Bezsporne jest, że skarżący kasacyjnie w toku postępowania miał [...] lat, legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, pozostawał pod opieką lekarzy specjalistów z zakresu kardiologii, a także z zakresu psychiatrii. Jego dochód stanowiła kwota świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł. Jakkolwiek, zgodzić się trzeba, że - co do zasady - wskazane ustalenia nie stanowią

- automatycznie - o zaistnieniu przesłanek zastosowania ulgi w postaci umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń w całości, to rzeczą organów było rozważenie ich i ocenienie z uwzględnieniem pełnego kontekstu badanej sprawy. Tego w rozpoznawanej sprawie nie uczyniono. Niewątpliwie sytuacja ubiegającego się o umorzenie należności musi go wyróżniać spośród innych osób zobowiązanych do zwrotu pobranych świadczeń. Może mieć to miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja

- obiektywnie - nie pozwala zobowiązanemu na wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków. Wystąpienie "przypadku szczególnie uzasadnionego" należy rozważać mając na uwadze nie tylko stan aktualny, lecz również - realne - perspektywy zmiany tej sytuacji w przyszłości. Akta wskazują, że badanym przypadku sytuacja skarżącego jest monitorowana na przestrzeni niemal 10 lat, tj. odkąd ciąży na nim obowiązek zwrotu pobranego świadczenia. Jak wskazuje dokumentacja akt sprawy, na przestrzeni tych lat skarżący kasacyjnie niezmiennie mieszka w mieszkaniu komunalnym zajmowanym przez jego siostrę i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Aktualnie jego jedyny dochód stanowi świadczenie emerytalne w kwocie [...] zł, a sytuacja skarżącego kasacyjnie, legitymującego się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ulega stopniowemu pogarszaniu. Jak wynika z notatki służbowej z dnia [...] czerwca 2021 r. trudną sytuację skarżącego kasacyjnie dostrzegli sami pracownicy socjalni, którzy proponując A. T. , aby spłacał należności powstałe wskutek nienależnie pobranego świadczenia w kwotach po [...] zł miesięcznie - jednocześnie - w celu odciążenia jego budżetu domowego zaproponowali mu pomoc - na zakup żywności - w kwocie [...] zł co drugi miesiąc.

Mając zatem na uwadze konkretne okoliczności badanej sprawy, za zasadne uznać należało zarzuty postawione zaskarżonemu wyrokowi. W skardze kasacyjnej zasadnie zarzucono naruszenie przepisów postępowania (7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i wadliwie zaakceptowano nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym stanowisko organów, co skutkowało naruszeniem prawa materialnego.

Jakkolwiek, niekwestionowane pozostaje, że skarżący kasacyjnie posiada orzeczenie o niepełnosprawności, to w istocie kwestii jego niepełnosprawności nie rozważono w kontekście uwarunkowań jakie z nią się wiążą. Z przedstawionego materiału dowodowego wynika natomiast niespornie, że skarżący kasacyjnie na przestrzeni lat stał się wyniszczonym chorobą emerytem, żyjącym na granicy kryterium dochodowego, kwalifikującym się do wsparcia - na zakup żywności - w kwocie [...] zł miesięcznie ([...] zł co drugi miesiąc), tj. przewyższającej miesięcznie wysokość miesięcznego zobowiązania z tytułu rat za nienależnie pobrane świadczenie. Jako nie pozostającą bez znaczenia, w kontekście tej sytuacji, oceniać należy również okoliczność, że jak wynika z akt, pomoc na zaspokojenie tak podstawowej potrzeby jak żywnościowa, została zainicjowana przez pracowników socjalnych. Skoro potencjał skarżącego kasacyjnie wymagał wsparcia instytucjonalnego w samym uruchomieniu procedury pozyskania pomocy na zakup żywności, to tę okoliczność również należało ocenić mając na uwadze, że pomoc społeczna musi być adekwatna do potrzeb - konkretnego - przypadku. Natomiast oceniając realistycznie perspektywy poprawy sytuacji skarżącego kasacyjnie należało rozważyć dynamikę zmian w jego sytuacji z ostatnich lat, w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy.

Mając na uwadze powyższe, konkretne okoliczności badanej sprawy, za zasadne uznać należało zarzuty postawione zaskarżonemu wyrokowi. Wadliwie bowiem zaakceptowano nieprawidłowo oceniony przez organy materiał dowodowy, co skutkowało naruszeniem prawa materialnego. Zgodzić należy się z autorem skargi kasacyjnej, że w badanej sprawie doszło w istocie do naruszenia art. 100 ust. 1 i art. 104 ust. 4 u.p.s. w zw. art. 3 ust. 1 i art. 98 u.p.s. Nie rozważono, bowiem w sposób należyty konkretnych uwarunkowań tej sprawy.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 100 ust. 1 i art. 104 ust. 4 u.p.s. w zw. art. 3 ust. 1 i art. 98 u.p.s. oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. uchylił zaskarżony wyrok i uwzględnił skargę uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, o czym orzekł w wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organy będą zobowiązane udokumentować poczynione ustalenia w aktach sprawy i rozważyć zasadność złożonego przez skarżącego kasacyjnie wniosku z uwzględnieniem wskazań zawartych w niniejszym wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za sporządzoną i wniesioną skargę kasacyjną, albowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a.