Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 414/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1 pkt 5, w związku z art. 33 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 312 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010r. Nr 10, poz. 65 ze zm., dalej: "u.o.r.p."), sprzeciwił się wpisowi M. C. (dalej także: "skarżący" lub "strona") na listę aplikantów radcowskich prowadzonej przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], dokonanemu uchwałą nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] listopada 2013 r.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.

Uchwałą z dnia [...] września 2013 r. Komisji Egzaminacyjnej ds. aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości w [...] ustalony został pozytywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację radcowską skarżącego. Odpis uchwały został doręczony skarżącemu w dniu 11 października 2013 r.

W dniu 22 października 2013 r. skarżący złożył do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wniosek o wpis na listę aplikantów radcowskich.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wpisała skarżącego na listę aplikantów radcowskich tej Izby.

W uzasadnieniu wymienionej uchwały wskazano, iż w ocenie Rady, skarżący spełnia aktualnie wszystkie przesłanki określone w art. 24 ust. 1 pkt 1-5 oraz art. 33 ust. 3 u.o.r.p., w tym również przesłankę nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonania zawodu radcy prawnego (odpowiednio - wypełniania obowiązków aplikanta). Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] stwierdziła, że pomimo okoliczności wynikających z treści oświadczenia o zakończonych lub toczących się wobec skarżącego postępowaniach karnych, w ocenie Rady, na dzień podejmowania uchwały o wpisie na listę aplikantów radcowskich przesłanka wynikająca z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.o.r.p. została spełniona. Nie bez znaczenia - jak wskazano w uzasadnieniu uchwały - był również fakt, że skarżący do wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich dołączył informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego, z której wynika, że nie figuruje on w tym rejestrze.

Minister Sprawiedliwości, w toku badania zgodności z prawem dokonanego wpisu ustalił, że wyrokiem z dnia [...] lutego 2013 r., sygn. akt [...] , Sąd Rejonowy dla [...] na mocy art. 66 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko skarżącemu na okres próby wynoszący 2 lata, o czyn z art. 157 § 1 k.k. Powyższy wyrok Sądu Rejonowego dla [...] uprawomocnił się dnia [...] lutego 2013 r. i od tego dnia rozpoczął się 2-letni okres próby.

Minister Sprawiedliwości powołał się na treść art. 24 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 33 ust. 2 u.o.r.p. Stwierdził, że Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], podejmując decyzję o wpisie skarżącego na listę aplikantów radcowskich, nie wzięła pod uwagę wszystkich przesłanek warunkujących możliwość wpisu na listę aplikantów. W ocenie Ministra Sprawiedliwości, w odniesieniu do skarżącego, brak jest przymiotu posiadania nieskazitelnego charakteru, co jest konieczną przesłanką warunkującą uzyskanie wpisu na listę aplikantów radcowskich. Ponadto, skarżący swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, wymaganej w art. 24 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 33 ust. 2 u.o.r.p.

Minister Sprawiedliwości wskazał, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, podstawą do uznania, że kandydat nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego jest sam fakt popełnienia przez niego czynu przestępczego (tak: wyrok NSA z dnia 29 czerwca 1988 r., IV SA 372/88). Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, że warunkowe umorzenie jest szczególnym środkiem odpowiedzialności karnej, polegającym na poddaniu próbie sprawcy przestępstwa, co zakłada stwierdzenie popełnienia czynu przestępczego, a więc i winy sprawcy. W odróżnieniu od klasycznej probacji, nie polega ono na warunkowym zawieszeniu orzeczenia o karze lub wykonaniu kary, lecz na warunkowym odstąpieniu od skazania i poddaniu sprawcy przestępstwa stosownym obowiązkom próby. Wobec tego organ przyjął, że osoba, co do której warunkowo umorzono postępowanie karne, a tym samym stwierdzono popełnienie czynu zabronionego, nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, a tym samym obowiązków aplikanta radcowskiego.

Minister Sprawiedliwości wskazał, że z wyroku Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] lutego 2013 r., sygn. akt [...] wynika, iż skarżący dopuścił się przestępstwa umyślnego: "naruszenia czynności narządu ciała T. J. w ten sposób, że uderzył pokrzywdzonego pięścią, w której trzymał nieustalony przedmiot w twarz w wyniku czego doznał on złamania jarzmowo oczodołowego po stronie prawej i rany policzka prawego, czym spowodował rozstrój zdrowia powyżej 7 dni". W świetle powyższego Minister Sprawiedliwości stwierdził, że dotychczasowa postawa skarżącego, w tym osiągnięcie dobrych wyników w nauce, z uwagi na krótki okres czasu, jaki upłynął od powyższego orzeczenia Sądu i trwający jeszcze okres próby, pozostaje bez wpływu na spełnienie przez niego przesłanki określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 oraz art. 33 ust. 3 u.o.r.p.

Minister Sprawiedliwości zauważył, że zawód radcy prawnego jest zawodem zaufania publicznego, polegającym na obsłudze osobistych potrzeb ludzkich, wiążących się z przyjmowaniem informacji dotyczących życia osobistego i zorganizowanym w sposób uzasadniający przekonanie społeczne o właściwym dla interesów jednostki wykorzystaniu tych informacji przez świadczących usługi. Wykonywanie zawodu zaufania publicznego określane jest dodatkowo normami etyki zawodowej, szczególną treścią ślubowania, tradycją korporacji zawodowej, czy szczególnym charakterem wykształcenia wyższego i uzyskanej specjalizacji (aplikacji). Rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego (obowiązków aplikanta radcowskiego) daje ta osoba, która wykazuje się cechami, od których uzależniona jest prawidłowość świadczenia pomocy prawnej w celu ochrony prawnej podmiotów, na rzecz których jest wykonywana.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości, popełnienie przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu dyskwalifikuje skarżącego jako kandydata na aplikanta radcowskiego w sferze etyczno-moralnej, ponieważ podważa jego odpowiedzialność i wiarygodność, w konsekwencji czego, skarżący nie posiada nieskazitelnego charakteru, a tym samym nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego. Organ powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt K 66/07, w którym Trybunał wyraził pogląd, że do czasu pomyślnego zakończenia okresu próby i następującego po nim zatarcia skazania, brak jest podstaw do traktowania osoby, wobec której warunkowo umorzono postępowanie karne za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, jako nieskazitelnej. Oznacza to w ocenie Ministra Sprawiedliwości, że skarżący nie posiada nieskazitelnego charakteru, a tym samym nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego.

Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2013 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) przepisów postępowania w postaci art. 77 § 1 oraz art. 80, w związku z art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie żadnych działań w celu zebrania materiału dowodowego pozwalającego właściwie ocenić stan faktyczny sprawy oraz wybiórczą i dowolną ocenę materiału dostępnego organowi, co istotnie wpłynęło na wynik sprawy i doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy,

2) przepisów postępowania w postaci art. 10, art. 75 § 1, art. 80 oraz art. 86 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego, jako strony postępowania, o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości składania wniosków dowodowych oraz poprzez uniemożliwienie czynnego wzięcia udziału w postępowaniu, złożenia wniosków dowodowych i wypowiedzenia się, co do zgromadzonego materiału. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do wydania decyzji przez organ na podstawie niepełnego materiału dowodowego i w konsekwencji dokonania błędnych ustaleń faktycznych, w przedmiocie spełnienia przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.o.r.p.,

3) przepisów prawa materialnego tj. art. 24 ust. 1 pkt 5, w związku z art. 33 ust. 2 u.o.r.p., polegające na ich błędnej wykładni poprzez nieuzasadnione uznanie, iż sam fakt wydania przez sąd wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne, bez zbadania okoliczności sprawy, postawy osoby względem której wyrok wydano, jej osiągnięć, życiorysu i charakteru stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia, iż osoba ta nie posiada nieskazitelnego charakteru oraz nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego,

4) przepisów postępowania w postaci art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem ww. przepisów prawa i w konsekwencji wydania niekorzystnej dla strony decyzji.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, stwierdzenie, iż nie podlega wykonaniu oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Skarżący w uzasadnieniu zarzutów podniósł, że postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem zaskarżanej decyzji zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Wyjaśnił, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych (wyrok WSA z 11 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1743/08, wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 324/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 456/12, wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt II GSK 325/07), ocena nieskazitelności charakteru kandydata na aplikanta oraz rękojmi należytego wykonywania obowiązków aplikanta powinna następować w oparciu o wyczerpująco zebrany i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy, pozwalający przyjąć, iż na przestrzeni określonego czasu dana osoba prezentowała zachowania i postawę nieodpowiadającą tym wymaganiom. O braku powyższych przestanek nie może stanowić jednorazowe zachowanie, a ocenie powinien podlegać cały dotychczasowy okres życia kandydata. Obowiązkiem organu jest więc wzięcie pod uwagę i ocena wszelkich dostępnych informacji dotyczących kandydata, a nie tylko jednej okoliczności.

W ocenie skarżącego Minister Sprawiedliwości nie zgromadził materiału dowodowego pozwalającego ocenić spełnienie przesłanek, na których brak powołał się w uzasadnieniu decyzji. Nie zwrócił się do strony postępowania o dostarczenie dodatkowych dokumentów i dowodów, nie umożliwił czynnego wzięcia udziału w postępowaniu, przez co uniemożliwił stronie samodzielne dostarczenie materiału dowodowego, nie poinformował o zebraniu materiału dowodowego oraz nie umożliwił wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów. Niezbędnymi do poprawnej oceny osoby kandydata na aplikanta dowodami mogły być m.in. opinie z odbytych praktyk zawodowych i staży (m.in. w sądzie oraz kancelarii adwokackiej), opinie pracodawców, dyplomy ukończenia szkół, uczelni wyższych, zaświadczenia o udziale w tworzeniu i działalności uniwersyteckich kół naukowych, czy wreszcie przesłuchanie strony. Informacje na temat wymienionych aktywności podejmowanych przez stronę znane były organowi, ponieważ znajdowały się w życiorysie załączonym do akt osobowych. Co więcej organ wybiórczo ocenił dostępny materiał dowodowy, opierając się jedynie na wyroku warunkowo umarzającym postępowanie całkowicie pomijając inne dowody, jak wspomniany wcześniej życiorys. W uzasadnieniu do decyzji Minister Sprawiedliwości przytoczył bogate orzecznictwo sądów administracyjnych wymieniając przymioty osobiste, które składają się na nieskazitelność charakteru oraz świadczą o rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta. Wskazał: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwagę cywilną, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Jednocześnie organ nie udowodnił i nie wykazał, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, których z powyższych cech i dlaczego strona, jako kandydat na aplikanta nie posiada. Organ również nie dał możliwości udowodnienia faktu posiadania tych cech przez stronę w ramach przeprowadzonego postępowania.

Skarżący wskazał, że oceniając spełnienie przesłanki nieskazitelnego charakteru oraz rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego organ oparł się tylko na jednym dowodzie, w postaci wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne. Organ nie tylko nie ocenił w sposób wyczerpujący i wszechstronny całego życia kandydata, ale nie dokonał również właściwej, starannej i wszechstronnej oceny faktu, na który się powołał. Nie zbadał okoliczności sprawy, nie zapoznał się ze zgromadzonym w postępowaniu karnym materiałem dowodowym, zeznaniami świadków, wyjaśnieniami oskarżonego, przebiegiem postępowania.

W ocenie skarżącego powyższe było to szczególnie wskazane, zważywszy na charakter wyroku karnego. Wyrok warunkowo umarzający postępowanie nie jest wyrokiem skazującym i sąd nie orzeka w nim o winie oskarżonego. Skarżący zauważył, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 maja 2000 r. o sygnaturze P. 1/99, Dz. U. 2000 Nr 40 poz. 475, wskazał, iż w orzeczeniu o warunkowym umorzeniu postępowania nie dochodzi do stwierdzenia winy, a domniemanie niewinności w rozumieniu art. 42 ust. 3 Konstytucji RP pozostaje niewzruszone. Po zakończeniu okresu próby następuje definitywne umorzenie postępowania, a nie, jak wskazał Minister Sprawiedliwości w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji, zatarcie skazania. Wyrok warunkowo umarzający postępowania nie jest wyrokiem skazującym i nie zawiera w sobie kary, dlatego nie może być tu mowy o zatarciu skazania. Zdaniem skarżącego automatyczne stwierdzenie organu, iż sam fakt warunkowego umorzenia postępowania, bez odniesienia się do okoliczności sprawy i jej szczegółowego zbadania, rzetelnej i dokładnej oceny życiorysu kandydata na aplikanta radcowskiego, jego postawy w życiu prywatnym i zawodowym, nie może dowodzić braku nieskazitelności charakteru oraz braku rękojmi do wykonywania obowiązków aplikanta, dlatego stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 u.o.r.p.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2013 r. sprzeciwiająca się wpisowi skarżącego na listę aplikantów radcowskich, ze względu na to, iż skarżący nie posiada nieskazitelnego charakteru, a tym samym nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego.

Zgodnie z art. 311 ust. 1 u.o.r.p. rada okręgowej izby radców prawnych przesyła wraz z aktami osobowymi do Ministra Sprawiedliwości w terminie 30 dni każdą uchwałę o wpisie na listę aplikantów radcowskich. Jeżeli zawarty w aktach osobowych wniosek o wpis kandydata nie zawiera wszystkich wymaganych informacji lub dokumentów, Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 311 ust. 2 u.o.r.p., zwraca uchwałę wraz z aktami osobowymi kandydata do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych w celu uzupełnienia. W przedmiotowej sprawie przesłane Ministrowi Sprawiedliwości dokumenty nie zawierały braków, o których mowa w ww. przepisie.

Na podstawie art. 312 ust. 1 u.o.r.p. wpis na listę aplikantów radcowskich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej.

W myśl art. 33 ust. 5 u.o.r.p. do aplikantów radcowskich oraz postępowania o wpis na listę aplikantów radcowskich przepisy art. 3 ust. 3-5, art. 11, art. 12 ust. 1, art. 23, art. 24 ust. 1 pkt 1, 3-5, ust. 2a pkt 1 i ust. 2c oraz art. 311 powyższej ustawy stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 33 ust. 2 u.o.r.p., na listę aplikantów radcowskich może być wpisana osoba, która jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego.

Stosownie do art. 24 ust. 2a pkt 1 u.o.r.p. do wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich osoba ubiegająca się o wpis obowiązana jest dołączyć informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego, opatrzoną datą nie wcześniejszą niż miesiąc przed złożeniem wniosku.

Z akt sprawy wynika, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopad 2013 r. Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się wpisowi skarżącego na listę aplikantów radcowskich, dokonanego uchwałą nr [...] Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] listopada 2013 r.

W dniu 22 października 2013 r. skarżący złożył do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wniosek o wpis na listę aplikantów radcowskich. Uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wpisała skarżącego na listę aplikantów radcowskich tej Izby. W uzasadnieniu wymienionej uchwały wskazano, iż w ocenie Rady, skarżący spełnia aktualnie wszystkie przesłanki określone w art. 24 ust. 1 pkt 1-5 oraz art. 33 ust. 3 u.o.r.p., w tym również przesłankę nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonania zawodu radcy prawnego (odpowiednio - wypełniania obowiązków aplikanta).

Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] stwierdziła, że pomimo okoliczności wynikających z treści oświadczenia o zakończonych lub toczących się wobec skarżącego postępowaniach karnych, w ocenie Rady, na dzień podejmowania uchwały o wpisie na listę aplikantów radcowskich przesłanka wynikająca z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.o.r.p. została spełniona. Nie bez znaczenia - jak wskazano w uzasadnieniu uchwały - był również fakt, że skarżący do wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich dołączył informację o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego, z której wynika, że nie figuruje on w tym rejestrze.

Uchwała powyższa wraz z aktami osobowymi skarżącego wpłynęła do Ministra Sprawiedliwości w dniu 15 listopada 2013 r. W toku badania zgodności z prawem dokonanego wpisu ustalono, że wyrokiem z dnia [...] lutego 2013 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy dla [...] na mocy art. 66 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko skarżącemu na okres próby wynoszący 2 lata, o czyn z art. 157 § 1 k.k. Powyższy wyrok Sądu Rejonowego dla [...] uprawomocnił się dnia [...] lutego 2013 r. i od tego dnia rozpoczął się 2-letni okres próby.

Mając na uwadze powyższy stan faktyczny, który pozostaje poza sporem, w rozpatrywanej sprawie Sąd podziela stanowisko Ministra Sprawiedliwości, że popełnienie przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, dyskwalifikuje skarżącego jako kandydata na aplikanta radcowskiego w sferze etyczno-moralnej, ponieważ podważa jego odpowiedzialność i wiarygodność, w konsekwencji czego, skarżący nie posiada nieskazitelnego charakteru, a tym samym nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego.

Sąd wskazuje, że zawód radcy prawnego jest zawodem zaufania publicznego, polegającym na obsłudze osobistych potrzeb ludzkich, wiążących się z przyjmowaniem informacji dotyczących życia osobistego i zorganizowanym w sposób uzasadniający przekonanie społeczne o właściwym dla interesów jednostki wykorzystaniu tych informacji przez świadczących usługi. Wykonywanie zawodu zaufania publicznego określane jest dodatkowo normami etyki zawodowej, szczególną treścią ślubowania, tradycją korporacji zawodowej, czy szczególnym charakterem wykształcenia wyższego i uzyskanej specjalizacji (aplikacji) (vide: P. Sarnecki "pojęcie zawodu zaufania publicznego na przykładzie adwokatury", Warszawa 2000, Liber, s. 155 i nast.). Rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego (obowiązków aplikanta radcowskiego) daje ta osoba, która wykazuje się cechami, od których uzależniona jest prawidłowość świadczenia pomocy prawnej w celu ochrony prawnej podmiotów, na rzecz których jest wykonywana.

Sąd zwraca uwagę, że w ramach badania przesłanki rękojmi dokonuje się nie tylko oceny przeszłości kandydata, lecz dokonywana ocena musi być prognozą na jego przyszłość jako osoby wykonującej zawód zaufania publicznego. Tak więc w każdym przypadku należy ocenić, czy ewentualne niewłaściwe zachowanie kandydata w przeszłości sprzeciwia się uznaniu, że w przyszłości (tj. po uzyskanym wpisie) będzie należycie wykonywał obowiązki aplikanta (tak w odniesieniu do zawodu adwokata: Wojciech Studziński "Rękojmia należytego wykonywania zawodu adwokata w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych i zmian ustawodawczych", Palestra 5-6 /2010).

Na gruncie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że wyrokiem z dnia [...] lutego 2013 r., sygn. akt [...] , Sąd Rejonowy dla [...] na mocy art. 66 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko skarżącemu na okres próby wynoszący 2 lata, o czyn z art. 157 § 1 k.k. Powyższy wyrok Sądu Rejonowego dla [...] uprawomocnił się dnia [...] lutego 2013 r. i od tego dnia rozpoczął się dla skarżącego dwuletni okres próby, który zakończy się dopiero w miesiącu lutym 2015 r.

Powyższe oznacza, że Minister Sprawiedliwości wydał decyzję sprzeciwiającą się wpisowi M. C. na listę aplikantów radcowskich jeszcze w okresie wyznaczonej przez sąd karny próby, stanowiącej podstawę warunkowego umorzenia postepowania karnego wobec skarżącego. W tej sytuacji trudno zarzucić organowi, że rozważając przesłankę rękojmi oparł się przede wszystkim na analizie zachowania skarżącego w aspekcie czynu przypisanego mu wyrokiem karnym, stanowiącym przestępstwo umyślne. Tym samym już zatem w świetle zarzutów postawionych skarżącemu w postępowaniu karnym należało stwierdzić, że swoim zachowaniem nie spełniała on warunków z przepisu art. 24 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 33 ust. 2 u.o.r.p. - nieskazitelności charakteru i dawanie swym dotychczasowym zachowaniem rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta radcowskiego.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2001 r., sygn. akt II SA 1610/00, zgodnie z którym przez nieskazitelność charakteru należy rozumieć takie cechy charakteru, jak szlachetność, prawość, uczciwość. Są to zatem cechy wartościujące konkretną osobę nie w sferze intelektualnej i profesjonalnej, lecz wyłącznie etyczno-moralnej. O posiadaniu tego rodzaju przymiotów może świadczyć także postępowanie i zachowanie danej osoby zarówno w sferze zawodowej, jak i prywatnej w dłuższym okresie czasu i do oceny tej są uprawnione organy właściwe w sprawie (por. także wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r. wydany w sprawie II GSK 1825/12).

Należy ponadto podkreślić za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że nawet jednorazowe zachowanie może podważyć wiarygodność oraz nieskazitelny charakter osoby, od której cech tych właściwa ustawa wymaga (wyrok z dnia kwietnia 2011 r. wydany w sprawie II GSK 458/10). Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy, co wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Dotychczasowa postawa skarżącego, w tym osiągnięcie dobrych wyników w nauce, pozostaje w tym przypadku bez wpływu na spełnienie przez niego przesłanki określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 oraz art. 33 ust. 3 u.o.r.p.

W związku z powyższym nie zasługuje na uwzględnienie podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 33 ust. 2 u.o.r.p.

Sąd pragnie podkreślić, że warunkowe umorzenie postępowania karnego jest immanentnie związane ze stwierdzeniem winy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że dokonanie oceny, czy wina jest znaczna, czy też nie, wymaga pierwotnego uznania, że sprawca czynu zabronionego w ogóle ponosi winę. Całokształt materiału dowodowego zebranego w danej sprawie karnej musi wskazywać na stopień społecznej szkodliwości czynu i stanowić podstawę do przypisania sprawcy winy. Sąd karny, rozstrzygając w przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania karnego, wyraża tym samym przekonanie, iż oskarżony jest sprawcą zarzucanego mu czynu. Osoba, wobec której zastosowano warunkowe umorzenie postępowania karnego, obowiązana jest przestrzegać porządek prawny i nie może go w żaden sposób naruszyć. Natomiast przez naruszenie porządku prawnego należy rozumieć nie tylko popełnienie przez sprawcę występku czy wykroczenia, ale również dopuszczenie się przez niego naruszeń dyscyplinarnych.

Sąd karny, stosując wobec skarżącego środki probacyjne, niewątpliwie dokonał wnikliwej analizy jego postawy, co w żadnym razie nie jest przedmiotem oceny sądu administracyjnego w niniejszym postępowaniu. "Pozytywna prognoza", w świetle prawa karnego, to uzasadnione przypuszczenie, że sprawca pomimo orzeczenia wobec niego warunkowego umorzenia postępowania będzie w przyszłości przestrzegał porządku prawnego. Jednakże "pozytywna prognoza" wyrażona na gruncie prawa karnego w żadnym razie nie stoi w sprzeczności i nie wyklucza dokonania innej oceny przez organy administracji oraz w konsekwencji przez Ministra Sprawiedliwości (w trakcie postępowania sprzeciwowego). W toku niniejszego postępowania organ ten miał prawo (i obowiązek) dokonania oceny postawy skarżącego przede wszystkim w oparciu o kryteria przewidziane w ustawie o radcach prawnych, co uczynił w sposób zgodny z obowiązującym prawem, co znajduje potwierdzenie także w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 listopada 2008 r. o sygn. K 66/07, w którym Trybunał odniósł się wprost do kwestii oceny przesłanki nieskazitelności charakteru osoby pozostającej w okresie próby, ze względu na popełnione przestępstwo umyślne.

Sąd nie podziela także zarzutu skarżącego naruszenia przez Ministra Sprawiedliwości art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. poprzez niezebranie i niepodjęcie żadnych działań w celu zebrania materiału dowodowego pozwalającego właściwie ocenić stan faktyczny oraz wybiórczą i dowolną ocenę materiału dostępnego organowi, co istotnie wpłynęło na wynik sprawy i doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy przez przyjęcie, że skarżący nie posiada nieskazitelnego charakteru oraz nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Należy zauważyć, iż postępowanie prowadzone przez Ministra Sprawiedliwości w trybie sprzeciwowym nie jest zwykłym postępowanie administracyjnym i nie mają do niego zastosowania wszystkie reguły wynikające z przepisów k.p.a. Minister Sprawiedliwości kontroluje bowiem dokonany wpis na listę aplikantów radcowskich pod względem zgodności z prawem i bada czy wszystkie ustawowe przesłanki dokonania wpisu zostały spełnione. Możliwość wniesienia sprzeciwu od decyzji o wpisie jest elementem nadzwyczajnego nadzoru organu władzy publicznej nad samorządem zawodowym radców prawnych (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 2088/11).

Należy mieć także na uwadze uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt II GPS 3/07, w której m.in. stwierdzono, iż Minister Sprawiedliwości podejmując decyzję o sprzeciwie, nie może wyjść poza granice informacji zawartych w przedstawionych materiałach, w tym w szczególności zawartych w aktach osobowych kandydata ubiegającego się o wpis (; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1150/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 901/06). Uchwał tę należy odnieść odpowiednio do postepowania sprzeciwowego w trybie dokonywania wpisu na listę aplikantów radcowskich.

Przywołane argumenty, nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że w postępowaniu nadzorczym w formie podejmowanego sprzeciwu, Minister Sprawiedliwości nie załatwia sprawy administracyjnej inicjowanej wnioskiem o dokonanie wpisu na listę radców prawnych, albowiem rozstrzygnięcie tej sprawy należy do ustawowych kompetencji organu korporacyjnego. W postępowaniu tym Minister Sprawiedliwości działając w interesie publicznym, jako organ nadzoru, kontroluje (ocenia), czy zebrany w postępowaniu prowadzonym przed organami korporacji zawodowej materiał dowodowy, z punktu widzenia normatywnych przesłanek warunkujących dokonanie wpisu na listę aplikantów radcowskich, stanowi dostateczną faktyczną podstawę, aby wpisu tego dokonać.

Z powyższych powodów nie znajduje także uzasadnienia zarzut skarżącego naruszenia przez organ art. 10, art. 75 § 1, art. 80 oraz art. 86 k.p.a. Należy ponadto stwierdzić, że skarżący nie podjął nawet próby uprawdopodobnienia (nie mówiąc o wykazaniu), że brak zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się oraz składania wniosków dowodowych pozbawił stronę możliwości czynnego udziału w sprawie. Materiał dowodowy stanowiący podstawę do wydania rozstrzygnięcia był w całości znany stronie. Należy podkreślić, że skarżący był pouczony o treści art. 312 ust. 1 u.o.r.p. (patrz § 2 uchwały o wpisie). W aktach sprawy brak jest dowodów, że skarżącemu uniemożliwiono (lub utrudniono) zapoznanie się z tymi aktami w okresie pomiędzy wydaniem uchwały o wpisie ([...] listopada 2013r.) a wydaniem zaskarżonej decyzji ([...] listopada 2013r.) a i sam skarżący nie powołuje się, że zwracał się z prośbą do organu o wyrażenie zgody na dostęp do akt.

Konkludując, w warunkach rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.