Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1217/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-08-24 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: odmówiono wyłączenia sędziego
Powołane przepisy: article: art. 22 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2022 r. wniosku Prokuratora Prokuratury Okręgowej delegowanego do Prokuratury Krajowej P. S. o wyłączenie sędziego WSA Ewy Michny w sprawie ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia 16 kwietnia 2019 r. nr S.C.-03.5353.282.2019 w przedmiocie odmowy transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia postanawia: , odmówić wyłączenia sędziego WSA Ewy Michny,


UZASADNIENIE

|Uzasadnienie |

| |

|W dniu 29 lipca 2022 r. prokurator delegowany do Prokuratury Krajowej P. S. złożył wniosek o wyłączenie sędziego WSA Ewy Michny od |

|orzekania w przedmiotowej sprawie z uwagi na "istnienie okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w |

|sprawie". |

|W uzasadnieniu wniosku prokurator wskazał, że WSA w Krakowie prowadzi sprawę ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na decyzję Kierownika|

|Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia 16 kwietnia 2019 r. nr S.C.-03.5353.282.2019. W sprawie tej orzeka sędzia WSA Ewa Michna. W toku |

|postępowania postanowieniem z dnia 9 grudnia 2020 r. Sąd skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące pytanie |

|prejudycjalne: "czy art. 21 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 2 lit. a Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 7, art. 21 ust.|

|1 i art. 24 ust. 2 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy rozumieć w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie tego by organy |

|państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiada małoletni, odmówiły mu transkrypcji jego aktu urodzenia wydanego przez inne państwo |

|członkowskie, niezbędnej do uzyskania dokumentu tożsamości państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiada, z tego powodu, że prawo |

|krajowe tego państwa nie przewiduje rodzicielstwa par jednopłciowych, a w akcie tym jako rodziców wskazano osoby tej samej płci". W |

|punkcie drugim WSA w Krakowie wniósł o zastosowanie trybu pilnego, a w punkcie trzecim zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania ww. |

|pytania prejudycjalnego. Zdaniem prokuratora, w treści pytania prejudycjalnego WSA w Krakowie założył nierozerwalny związek pomiędzy |

|odmową transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia małoletniej S. S. – D. (dalej, jako małoletnia), w oparciu o przepisy krajowe, a |

|niemożnością uzyskania przez małoletnią dokumentu tożsamości państwa członkowskiego, którego obywatelstwo posiada. Odmowa transkrypcji |

|zagranicznego aktu urodzenia, a zdaniem Sądu odsyłającego – również odmowa wydania polskiego dokumentu tożsamości są z kolei konsekwencją|

|tego, że prawo krajowe tego państwa nie przewiduje rodzicielstwa par jednopłciowych. |

|Zdaniem prokuratora, pomimo że w stosunku do sędziego WSA Ewy Michny nie zachodzą przesłanki z art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed |

|sądami administracyjnymi, to jednak sędzia ten utracił w przedmiotowej sprawie przymiot bezstronności w orzekaniu. Prokurator wskazał, że|

|zdaniem sędziego organy państwa, w tym prokurator, powołując się na polskie przepisy faktycznie odmówiły małoletniej ochrony w postaci |

|wydania jej dokumentów zapewniających możliwość swobodnego przemieszczania się pomiędzy państwami. Sędzia WSA Ewa Michna wskazała |

|ponadto, że nawet po wydaniu przez NSA uchwały dotyczącej transkrypcji aktu urodzenia (II OPS 1/19) organy władzy publicznej jej nie |

|stosują. Tymczasem prokurator złożył sprzeciw od ostatecznej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 19 czerwca 2020 r., utrzymującej w |

|mocy decyzję Prezydenta Miasta st. Warszawy z dnia 28 kwietnia 2020 r. odmawiającej wydania dowodu osobistego małoletniej. W rezultacie |

|wniesionego sprzeciwu, Minister Spraw Wewnętrznych decyzja z dnia 31 sierpnia 2021 r. stwierdził nieważności powyższej decyzji Wojewody |

|Małopolskiego oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. Decyzją z dnia 22 października 2021 r. Minister Spraw Wewnętrznych |

|utrzymał w mocy decyzję z dnia 31 sierpnia 2021 r. |

|Prokurator zarzucił, że w zarządzeniu z dnia 28 stycznia 2022 r. sędzia WSA Ewa Michna określiła, że "w styczniu 2022 r. zostało wszczęte|

|postępowanie sądowe dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej o odmowie wydania dowodu osobistego dla małoletniej - |

|skargę do WSA w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 8/22) złożyła pełnomocniczka rodziców (dwóch kobiet). Jej zdaniem w ewidencji PESEL oraz w |

|polskiej transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia powinny zostać wpisane imiona i nazwiska obu matek, a nie tylko jednej (biologicznej) |

|matki. Pełnomocniczka skarżących podkreśliła, że z jej doświadczenia wynika, że bez jasnej odpowiedzi TSUE, że standard wyznaczony |

|wyrokiem w sprawie C-490/20 ma zastosowanie także w Polsce, praktyka organów administracji nie zmieni się". Pismo o tej treści zostało |

|następnie – zdaniem prokuratora - w nieznanym trybie przesłane do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sędzia nie zarządziła |

|jednak, aby poinformować Trybunał o okoliczności, iż stwierdzona została nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 czerwca 2020|

|r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 28 kwietnia 2020 r. orzekających o odmowie wydania dowodu osobistego |

|małoletniej S. S. - D. Niepoinformowanie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w toku postępowania prejudycjalnego o tych |

|okolicznościach, mimo świadomości, że mogły one mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, w tym przede wszystkim na treść jego uzasadnienia, |

| |

|zdaniem prokuratora świadczy co najmniej braku staranności i rzetelności przy prowadzeniu sprawy, a to rodzi to przekonanie, że sposób, w|

|jaki sędzia WSA Ewa Michna pełni rolę gospodarza postępowania, formułując nierzetelne oceny stanu faktycznego, odnoszące się między |

|innymi do aktywności procesowej prokuratora, eliminuje możliwość przypisania jej waloru bezstronności i obiektywizmu, koniecznego dla |

|orzekania w niniejszej sprawie i uzasadnia - w myśl przepisu art. 19 p.p.s.a. - wyłączenie sędziego WSA Ewy Michny od orzekania w |

|postępowaniu z uwagi na istnienie okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie. |

|Sędzia WSA Ewa Michna w dniu 8 sierpnia 2022 r. oświadczyła, że nie zachodzą żadne przesłanki przewidziane w art. 18 oraz 19 ustawy Prawo|

|o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które uzasadniałyby wyłączenie jej od orzekania w przedmiotowej sprawie. |

|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: |

|Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. |

|239), dalej P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim |

|stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych|

|w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych |

|z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron |

|(art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 |

|§ 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem |

|sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących |

|skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w |

|prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w |

|postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 |

|pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał|

|udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). |

|W myśl art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, |

|jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. |

|Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 P.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego |

|sędziego, którego wniosek dotyczy. |

|Przenosząc treść powyższych przepisów na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony|

|zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie określone. Zasadność zatem z wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, |

|jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zgodnie z art. 20 P.p.s.a., strona|

|składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek |

|wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. |

|W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłączenie sędziego z mocy ustawy. Również sam wnioskodawca, |

|nie wskazał na przesłanki z art. 18 P.p.s.a. |

|Odnosząc się natomiast do wskazanej przez prokuratora przesłanki z art. 19 P.p.s.a., zdaniem Sądu wnioskodawca nie wykazał aby istniała |

|okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego WSA Ewy Michny w przedmiotowej sprawie. O wyłączeniu |

|sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony, co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy |

|też stronniczo, bez jednoczesnego wykazania istnienia uprzedzeń sędziego względem strony (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu |

|Administracyjnego oraz z dnia 1 października 2014 r. o sygn. akt II OZ 1008/14 oraz z 15 marca 2016 r. o sygn. l OZ 203/16 - |

|http://orzeczenia.nsa.gov.pl). |

|Sędzia Ewa Michna w złożonym oświadczeniu również nie wskazała na istnienie przesłanek uzasadniających wyłączenie jej od rozpoznania |

|przedmiotowej sprawy. |

|Przede wszystkim wskazać należy, że pismem z dnia 15 grudnia 2021 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przesłał do WSA w |

|Krakowie odpis wyroku z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie C-490/20 Stolichna obshtina, rayon "Pancharevo" wraz z uzasadnieniem. |

|Jednocześnie skierował prośbę o poinformowanie Trybunału, czy w świetle powyższego wyroku sąd krajowy podtrzymuje swój wniosek o wydanie |

|orzeczenia w trybie prejudycjalnym. |

|W reakcji na powyższe, Sąd zwrócił się do stron i uczestników postępowania o przedstawienie stanowiska co do potrzeby podtrzymania |

|wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. |

|Ostatecznie w dniu 28 stycznia 2022 r. Sąd powiadomił Trybunał o tym, że Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o podtrzymanie zapytania |

|prejudycjalnego. Sąd poinformował również, że postępowanie w przedmiotowej sprawie nadal jest zwieszone, a w styczniu 2022 r. zostało |

|wszczęte postępowanie sądowe dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej o odmowie wydania dowodu osobistego dla |

|małoletniej – skargę do WSA w Warszawie wniosła pełnomocnik rodziców (dwóch kobiet). |

|Sędzia WSA Ewa Michna w tej krótkiej notatce przesłanej do Trybunału wskazała jedynie na toczące się od stycznia 2022 r. postępowanie |

|sądowe i jego przedmiot, a nie opisywała szczegółowo, kto i z jakich przyczyn zainicjował postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności|

|decyzji administracyjnej o odmowie wydania dowodu osobistego dla małoletniej. Zdaniem Sądu, w żaden sposób nie wskazuje to na brak |

|staranności i rzetelności przy prowadzeniu przedmiotowej sprawy przez sędziego WSA Ewę Michnę czy też jej stronniczość. Skoro bowiem |

|sędzia w przesłanej do TSUE informacji nie przedstawiła w ogóle stanowisk procesowych stron, to trudno podzielić stanowisko prokuratora, |

|że sformułowała "nierzetelne oceny stanu faktycznego, odnoszące się między innymi do aktywności procesowej prokuratora". |

|Ponadto w orzecznictwie sądowym utrwalone jest, że przesłanką wyłączenia sędziego nie mogą być kwestie merytoryczne, a "usuwaniu |

|wadliwości postępowania czy rozstrzygnięcia służą środki zaskarżenia i odwoławcze zagwarantowane w ustawie" (postanowienie NSA z dnia 26 |

|lutego 2009 sygn. akt II FZ 68/09 oraz z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 843/11 ). |

|W konsekwencji zdaniem Sądu, skoro prokurator nie wskazał przyczyn które uzasadniałyby wyłączenie sędziego, jego wniosek nie mógł zostać|

|uwzględniony. |

|Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 22 § 1 i 2 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w |

|sentencji. |

| |

| |