Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 472/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 i ust. 1b, art. 23 ust. 4aa
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 13 lutego 2023 r. nr SKO.PSŚ/41.5/109/2023/988 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta B. z dnia 5 stycznia 2023 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 13 lutego 2023 r. znak: SKO.PSŚ/41.5/109/2023/988 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Burmistrza Miasta B. (dalej "organ pierwszej instancji") z 5 stycznia 2023 r. znak sprawy: [...] odmawiającą przyznania M. W. (dalej "skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

Organ pierwszej instancji odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem. Decyzja z 5 stycznia 2023 r. była drugą z kolei decyzją organu pierwszej instancji wydaną w rozpoznawanej sprawie, Kolegium bowiem uchyliło wcześniejszą decyzję tego organu z 21 października 2022 r.

Podstawę prawną decyzji stanowiły w szczególności przepisy art. 1, art. 3, art. 17, art. 20 ust. 3, art. 24 i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity z daty wydania decyzji: Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm.; dalej "u.ś.r.") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z daty wydania decyzji: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej "k.p.a.").

Odmowę przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uzasadniono brakiem spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jak podkreślił organ pierwszej instancji ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w przypadku skarżącej nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy między rezygnacją z zatrudnienia bądź jego niepodejmowaniem a sprawowaniem opieki nad bratem. Brat skarżącej jest osobą samotną (kawaler), nie posiada własnej rodziny (żony, dzieci), a rodzice jego i skarżącej nie żyją. Z poczynionych przez pracownika socjalnego ustaleń wynika, że skarżąca sprawuje opiekę nad bratem od kwietnia 2020 r. i opieka ta ma charakter opieki stałej, wykluczającej podjęcie przez skarżącą zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Skarżąca w miejscu zamieszkania brata bywa około 3-4 razy dziennie po 2-3 godziny, czasem dłużej. Opieka nad bratem polega na: przygotowywaniu i podawaniu posiłków (3 razy dziennie i w razie potrzeby), przygotowywaniu i podawaniu leków (3 razy dziennie), czynnościach higieniczno-sanitarnych (tj. mycie, kąpiel, zmiana bielizny i ubrania, zmiana pampersów – 3 razy dziennie i w razie potrzeby), zmianie opatrunków w związku z odleżynami (3-4 razy dziennie) oraz wykonywaniu masażu (2-3 razy dziennie). Ponadto skarżąca codziennie sprząta, raz w tygodniu generalnie, a także w razie potrzeby załatwia sprawy urzędowe i sprawy związane z leczeniem brata. Z oświadczeń skarżącej wynika, że wspólnie z bratem zamieszkuje współlokator, który doraźnie pomaga w opiece nad bratem, tj. podaje posiłki, napoje, pali w piecu w razie potrzeby, rozmawia z nim. Także pracownik socjalny potwierdził, że współlokator wykonuje drobne czynności przy bracie skarżącej podczas nieobecności skarżącej. Pracownik socjalny wskazał, że nie posiada żadnej dokumentacji potwierdzającej, że osoba ta jest uzależniona od alkoholu. Współlokator brata skarżącej nie jest widywany w środowisku pod wpływem alkoholu i do pracownika nie docierają informacje o nadużywaniu przez niego alkoholu.

W ocenie organu pierwszej instancji nie ulega wątpliwości, że brat skarżącej nie jest w stanie samodzielnie zaspakajać swoich potrzeb bytowych i prawidłowo funkcjonować w środowisku bez zapewnionej przez skarżącą opieki. Jednakże zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaniem opieki. Zakres sprawowanej opieki jaki wskazała skarżąca w trakcie wywiadów środowiskowych wskazuje, iż istnieje możliwość łączenia przez skarżącą opieki nad bratem oraz zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy. Ponadto skarżąca może liczyć na pomoc współlokatora brata, który wykonuje przy bracie skarżącej drobne czynności podczas jej nieobecności.

Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, iż nie został spełniony warunek z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Brat skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednakże znaczny stopień niepełnosprawności powstał po ukończeniu 18 roku życia (niepełnosprawność datuje się od [...] 2020 r.).

W odwołaniu od decyzji skarżąca wniosła o ponowną ocenę jej wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wskazując, że opieka nad bratem ma charakter stały, wykluczający podjęcie jakiejkolwiek pracy.

Organ odwoławczy decyzją z 13 lutego 2023 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo powołał się na art. 17 ust. 1b u.ś.r. jako negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r., K 38/13. Jednakże Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie, aby rezygnacja z zatrudnienia skarżącej pozostawała w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bratem. Kolegium podkreśliło, że z oświadczeń złożonych przez skarżącą oraz z wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca opiekę nad bratem sprawuje w dobowym przedziale czasowym od około 6 do 12 godzin. Tym samym nie można wykluczyć sytuacji, w której jest ona w stanie podjąć zatrudnienie bądź inną pracę zarobkową w niepełnym wymiarze czasu pracy. Tym bardziej, że w sprawowaniu opieki nad bratem może liczyć na pomoc współlokatora brata.

Skarżąca za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na decyzję Kolegium nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

Skarżąca zarzuciła decyzji Kolegium naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności czy współlokator brata skarżącej ma możliwość partycypowania w opiece nad niepełnosprawnym bratem skarżącej, w sytuacji gdy osoba ta pozostaje uzależniona od alkoholu. Ponadto poprzez zaniechanie wyjaśnienia w sposób dostateczny czy istnieje realna możliwość podjęcia pracy choćby na część etatu, a ponadto pominięcie faktu, że współlokator brata jest osobą obcą, która nie poczuwa się do jakiegokolwiek obowiązku sprawowania opieki nad bratem skarżącej. W ramach tego zarzutu wskazano także na błędną ocenę stanu faktycznego w zakresie stanu zdrowia brata skarżącej albowiem jest on osobą całkowicie pozbawioną możliwości zapewnienia sobie podstawowych potrzeb egzystencjalnych, a pozostawienie go bez opieki na 10 godzin w czasie w którym skarżąca mogłaby podjąć stosunek pracy skutkować będzie z całą pewnością utratą zdrowia bądź życia. Skarżąca wskazała także, że jej sprawa została rozstrzygnięta bez uwzględnienia słusznego interesu strony, z pominięciem istotnej okoliczności, jaką jest łączna ilość dobowa czasu spędzonego nad niepełnosprawnym bratem.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że z uwagi na fakt, że czas opieki nad bratem jest podzielony na minimum trzy pory fizycznie niemożliwym jest, aby skarżąca podjęła zatrudnienie w przerwach pomiędzy opieką. Ponadto nie sposób wymagać od skarżącej zachowania heroicznego i np. podjęcia pracy wyłącznie na nocki i tym samym odmówienia sobie snu i niezbędnej regeneracji.

Skarżąca przywołała także stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich, który kwestionuje konstytucyjność art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zakresie, w jakim uzależnia prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od przesłanki w postaci rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, rozumianej w ten sposób, iż osoba sprawująca opiekę, o której mowa w art. 17 ust. 1 uś.r., nie tracąc prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie może podjąć zatrudnienia, ani pracy zarobkowej w jakimkolwiek zakresie, niezależnie od wymiaru czasowego, ani wymiaru dochodowego.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, Sąd doszedł do przekonania, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie.

Wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., z uwagi na to, że organ odwoławczy złożył wniosek o zastosowanie tego trybu postępowania, zaś skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawnym bratem, a niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia (rezygnacją z zatrudnienia). Sporny jest zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad bratem, który w ocenie organów obu instancji nie wyklucza możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zdaniem zaś skarżącej niemożliwym jest aby podjęła ona zatrudnienie w przerwach pomiędzy opieką nad bratem z uwagi na charakter i sposób sprawowania tej opieki.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane m. in. osobie, na której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmuje ona lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Podstawową zatem przesłanką uprawniającą do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Rezygnacja z zatrudnienia (niepodejmowanie zatrudnienia) musi pozostawać w ścisłym i bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Konieczność opieki nad osobą niepełnosprawną musi stanowić wyłączną przyczynę niepodejmowania zatrudnienia lub rezygnacji z niego (por. wyroki NSA z dnia 7 sierpnia 2019 r., I OSK 4023/18 oraz z dnia 28 sierpnia 2019 r., I OSK 940/19; wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 maja 2020 r., III SA/Kr 346/20 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").

Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie precyzuje ani zakresu ani charakteru opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z uwagi na cel i istotę świadczenia pielęgnacyjnego przyjmuje się, że opieka powinna być osobista, stała bądź długotrwała i odnosić się do wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych osoby pozostającej pod opieką, których z uwagi na niepełnosprawność nie jest w stanie sama sobie zapewnić. Określenia stała lub długoterminowa wskazują, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., I OSK 2201/15; opubl. w CBOSA). Nie chodzi przy tym o opiekę rozumianą jako wykonywanie czynności opiekuńczych bez przerwy, przez 24 godziny na dobę (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2020 r., I OSK 371/20, opubl. w CBOSA).

Stosownie zaś do art. 23 ust. 4aa u.ś.r. jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej lub do dyrektora centrum usług społecznych, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268, z późn. zm.), w celu weryfikacji tych wątpliwości. W myśl natomiast § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. Nr 893) w przypadku przeprowadzania wywiadu w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 107 ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, wywiad przeprowadza się z osobą deklarującą sprawowanie faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie, w miejscu sprawowania tej opieki, w obecności osoby, nad którą jest sprawowana faktyczna opieka. Z kolei w myśl art. 107 ust. 1a pkt 1 rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się również na podstawie art. 23 ust. 4aa u.ś.r. u osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne lub osoby pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących okoliczności związanej z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz sprawowaniem faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie pielęgnacyjne.

Organy prowadzące postępowanie dysponują także możliwością pozyskania innych niż wywiad środowiskowy dowodów, w myśl reguły wyrażonej w art. 75 § 1 k.p.a. (np. zeznania świadków). Organy są przy tym zobowiązane do podjęcia wszelkich czynności koniecznych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), do całościowej oceny wszystkich zebranych dowodów (art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) i do wyczerpującego przedstawienia w uzasadnieniu decyzji podstawy faktycznej i prawnej podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.). Także organ odwoławczy może z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów (art. 136 k.p.a.).

Z akt sprawy wynika, że podstawowym dowodem na którym organy oparły swe ustalenia jest wywiad środowiskowy oraz oświadczenia skarżącej. Wywiad środowiskowy był przeprowadzony ze skarżącą dwukrotnie. W obu przypadkach dowód ten został przeprowadzony wadliwie, tj. pod nieobecność brata skarżącej i poza miejscem sprawowania opieki. Ustalenia co do zakresu faktycznie sprawowanej przez skarżącą opieki nad bratem oparte zostały jedynie na wyjaśnieniach skarżącej i wnioskach pracownika socjalnego, które odwołują się do oświadczeń skarżącej. Przeprowadzone w sprawie dowody nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Przede wszystkim nie wyjaśniono czy opieka nad bratem skarżącej rozłożona jest również na inne osoby, co ma znaczenie dla ustalenia czy zakres sprawowanej przez skarżącą opieki uniemożliwia podjęcie przez nią jakiegokolwiek zatrudnienia. Skarżąca nie zamieszkuje wspólnie z niepełnosprawnym bratem. Zarówno skarżąca, jak i pracownik socjalny wskazywali, że brat skarżącej zamieszkuje ze współlokatorem. Osoba ta jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, jednakże doraźnie pomaga skarżącej w opiece nad bratem w szczególności poprzez podawanie posiłków i napojów, rozpalenie w piecu. Przy czym skarżąca twierdzi, że osoba ta jest uzależniona od alkoholu i z tego względu nie może ona delegować na nią części swoich obowiązków opiekuńczych. Z ustaleń zaś pracownika socjalnego wynika, że współlokator brata skarżącej nie jest widywany w środowisku lokalnym pod wpływem alkoholu, brak jest jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej, że osoba ta jest uzależniona od alkoholu. Współlokator wykonuje drobne czynności podczas nieobecności skarżącej. Nie wyjaśniono zatem w sposób dostateczny jaki zakres i charakter ma pomoc świadczona przez współlokatora brata, jaka jest częstotliwość podejmowanych przez niego czynności, tzn. czy jest to rzeczywiście jedynie pomoc doraźna świadczona podczas nieobecności skarżącej. Nie ustalono czy schorzenia i dolegliwości brata skarżącej uniemożliwiają mu samodzielne funkcjonowanie w domu podczas potencjalnego pobytu w pracy skarżącej, czy też stan zdrowia brata skarżącej wyklucza możliwość pozostawiania go samego w domu. Ponadto czy skarżąca jako opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swojego brata, przez co należy rozumieć nie tylko samo faktyczne sprawowanie opieki, ale również gotowość niesienia mu pomocy w dzień i w nocy. Okoliczności te jako istotne w sprawie powinny być prawidłowo wyjaśnione i nie budzić wątpliwości. Organy nie uzyskały jednak w tym przedmiocie wyjaśnień ani od brata skarżącej ani od jego współlokatora ani od innych osób (np. sąsiadów brata skarżącej).

Zauważyć także należy, że samo Kolegium zwróciło uwagę, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie, aby rezygnacja z zatrudnienia przez skarżącą pozostawała w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad bratem. Pomimo tych wątpliwości Kolegium orzekło merytorycznie i utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W tych okolicznościach w ocenie Sądu, negatywne dla skarżącej rozstrzygnięcia organów obu instancji zapadły przedwcześnie. Organy nie podjęły z urzędu koniecznych czynności wyjaśniających, zmierzających do ustalenia kluczowych dla sprawy okoliczności, tj. zakresu i charakteru opieki sprawowanej nad bratem skarżącej przez współlokatora i w tym kontekście zakresu opieki sprawowanej osobiście przez skarżącą. Organy nie dostrzegły także uchybień w przeprowadzonych ze skarżącą wywiadach środowiskowych.

Powyższe świadczy o tym, że postępowanie dowodowe w rozpatrywanej sprawie przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest pełny (wadliwy wywiad środowiskowy) i nie został prawidłowo oceniony. Jako dowolne należy bowiem traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy organy kwestionują złożone przez stronę oświadczenia co do zaistnienia określonych okoliczności, jednakże same nie przeprowadzają w tym zakresie postępowania dowodowego.

Z treści art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ powinien zatem przeprowadzić dowody, niezbędne dla dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy niezależnie od inicjatywy dowodowej strony. W konsekwencji, nie może być uznana za zgodną z prawem decyzja administracyjna wydana bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych objętych hipotezą przepisów mających w sprawie zastosowanie (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2020 r., II OSK 1241/20, opubl. w CBOSA).

Ponadto należy zauważyć, że z oświadczenia skarżącej (zawartego we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z 22 września 2022 r.) oraz z uzasadnienia decyzji Kolegium z 1 grudnia 2022 r. wynika, że w związku z opieką nad bratem skarżąca miała już przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego decyzją Kolegium z dnia 26 sierpnia 2020 r. na okres od 1 maja 2020 r. do 3 lipca 2022 r. Organy całkowicie pominęły tę okoliczność i nie wyjaśniły dlaczego poprzednio skarżąca uzyskała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, a aktualnie przestała spełniać przesłanki do uzyskania tego prawa. Zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (art. 8 § 2 k.p.a.).

W uzasadnieniach decyzji organy nie wskazały jakie przyczyny spowodowały odmienną ocenę stanu faktycznego w niniejszej sprawie w stosunku do sprawy dotyczącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 maja 2020 r. do 3 lipca 2022 r. W konsekwencji doszło także do naruszenia przez organy wynikającej z art. 11 k.p.a. zasady przekonywania i powiązanego z tą zasadą przepisu art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 1 i art. 23 ust. 4aa u.ś.r, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji ustali stan faktyczny sprawy zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku i dokona jego oceny w kontekście spełnienia przesłanek ustawowych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie podejmie stosowną decyzję, którą należycie, z uwzględnieniem treści art. 107 § 3 k.p.a. uzasadni.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.). Do kosztów zaliczono opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru (480 zł).