Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 915/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 ust. 3b i 5
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 915/16

UZASADNIENIE

Prezydent Miasta B., decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wskutek uchylenia wyrokiem z dnia 20 października 2015 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o sygn. akt II SA/Bd 1062/15, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] oraz decyzji MOPS w B. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], na podstawie art. 104 i 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 3, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 2, art. 106 ust. 3b i 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.), § 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058) w sprawie zmiany odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, orzekł:

-zmienić decyzję z [...] grudnia 2011 r., znak: [...] oraz decyzję z [...] lipca 2014 r. znak: [...] dotyczące ponoszenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w N. w ten sposób, że:

1. zmienia się odpłatność dla G. K. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w N. i od dnia 01.06.2015 r. wynosi [...] zł miesięcznie;

2. ustala się odpłatność ponoszoną przez Miasto B.:

-od 01.04.2015 r. w wysokości - [...] zł miesięcznie,

-od 01.06.2015 r. w wysokości - [...] zł miesięcznie,

-od 01.03.2016 r. w wysokości - [...] zł miesięcznie,

co stanowi różnicę pomiędzy średnim miesięcznym kosztem utrzymania w Domu Pomocy Społecznej w N. a opłatą wnoszoną przez G. K.

3. Pozostała część decyzji nie ulega zmianie.

Organ ustalił, że w dniu [...] .05.2015 r. wpłynęła aktualizacja wywiadu przeprowadzona z G. K., z którego wynika, iż zmianie uległa sytuacja dochodowa strony i od 01.03.2015 r. dochód wynosi [...] zł. Ostatnia zmiana odpłatności dla strony za pobyt w domu pomocy społecznej ustalona była decyzją z dnia [...] .05.2013 r., [...] i ustalana była od dochodu w wysokości [...] zł i od 01.03.2013 r. wynosiła [...] zł miesięcznie.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z Zarządzeniem nr [...] Starosty N. z [...] marca 2015 r. średni miesięczny koszt utrzymania w domu pomocy społecznej w N. od 01.04.2015 r. wynosi [...] zł (Dz. Urz. Woj. [...] z 2015 r. poz. [...]). Zgodnie natomiast z Zarządzeniem nr [...] Starosty N. z [...] lutego 2016 r. średni miesięczny koszt utrzymania w domu pomocy społecznej w N. od 01.03.2016 r. wynosi [...] zł (Dz. Urz. Woj. [...] . z 2016 r. poz. [...]). Organ wskazał, że kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej na dzień 18.05.2015 r. wynosiło 542 zł, zatem 10% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej stanowi kwotę 54,20 zł. Organ przytoczył ponadto przepisy ustawy o pomocy społecznej mające zastosowanie w sprawie. Wskazał nadto, że zgodnie z art. 106 ust. 3b ww. ustawy, kwota zmiany dochodu przekroczyła obowiązujące w 2015 r. 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Organ biorąc pod uwagę, że ustalenia organu dotyczące zmiany sytuacji materialnej strony winny powodować ustalenie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej na przyszłość, a nie z mocą wsteczną tj. od dnia 1 marca 2015 r., orzekł o zmianie odpłatności za pobyt strony w domu pomocy społecznej w N. od 01.06.2015 r. i ustalił odpłatność w wysokości [...] zł miesięcznie, co stanowi 70% dochodu strony.

Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta B. złożyła G. K. wnosząc o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona wskazała, że w 2015 roku kwota dochodu nie przekroczyła 10% w stosunku do 2014 roku oraz przedstawiła własne wyliczenia dotyczące wysokości dochodu. Podkreśliła, że zaskarżona decyzja zawiera błędy i niejasności. Zarzuciła niewłaściwe wyliczenia kosztu jej pobytu w domu pomocy społecznej.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1, art. 106 ust. 3b w zw. z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ stwierdził, że odwołanie strony nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu podjętego stanowiska organ wskazał, że stosownie do art. 60 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Na tej podstawie organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. ustalił odpłatność dla strony za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości [...] zł, co stanowiło 70% posiadanego dochodu netto miesięcznie zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Ustawodawca w art. 61 ust. 1 ustawy określił, że obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, małżonek, zstępni przed wstępnymi i gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Wobec tego, różnicę między średnim kosztem utrzymania w DPS a opłatą wnoszoną przez stronę tj. wówczas kwotę [...] zł miesięcznie wnosić będzie Gmina B. Zgodnie natomiast z art. 106 ust. 3b ustawy o pomocy społecznej, zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, że dochód G. K. z tytułu otrzymywanego świadczenia emerytalnego od 1 marca 2013 r. do 28 lutego 2014 r. wynosił [...] zł. Po dokonanej waloryzacji świadczeń wypłacanych z ubezpieczenia społecznego, w okresie od 1 marca 2014 r. i od 1 marca 2015 r., dochód strony od 1 marca 2015 r. wynosi [...] zł. Z powyższego wynika, że dochód zainteresowanej wzrósł o kwotę 61,63 zł i kwota zmiany przekroczyła 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosiło w roku 2015 - 542,00 zł. Zatem 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej wynosi 54,20 i kwota ta jest niższa od kwoty zmiany wysokości dochodu strony obliczonej w stosunku do dochodu stanowiącego podstawę ostatniej zmiany odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.

Wobec powyższego organ I instancji w oparciu o art. 106 ust. 5 w zw. z art. 106 ust. 3 lit. b ustawy o pomocy społecznej dokonał zmiany odpłatności za pobyt strony w domu pomocy społecznej od dnia otrzymania wyższego świadczenia emerytalnego i ustalił odpłatność od 1 czerwca 2015 r.

W konsekwencji, organ orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła G. K. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.

Skarżąca kwestionuje ustalony przez organy II instancji wzrost jej dochodów od 2011 r. uznając, że jego zmiana nie przekroczyła 10% kryterium dochodowego, a zatem organ nie był uprawniony do zmiany odpłatności dla niej za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w N.

Wskazała, że organ w zaskarżonej decyzji błędnie określił opłaty mieszkańca od 1 kwietnia 2015 r. Brak też ustalenia odpłatności mieszkańca od 1 marca 2016 r. Skarżąca zarzuciła organowi brak kompetencji. Podkreśliła, że decyzja nie zawiera właściwego uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że zarzuty skargi należy uznać za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu jest wymieniona na wstępie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] o zmianie decyzji z [...] grudnia 2011 r. znak: [...] oraz decyzji z [...] lipca 2014 r. znak: [...] dotyczących ponoszenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w N. dla G. K.

Zaskarżona decyzja została wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ I instancji w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 października 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 1062/15, którym uchylona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] oraz decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], obie w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W wyroku tym Sąd wskazał, że od marca 2015 r. zmianie uległ dochód skarżącej. Zmiana ta była następstwem waloryzacji świadczenia emerytalnego. Sąd zwrócił uwagę na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie stosowania art. 106 ust. 5 u.p.s., który zezwala na uchylenie lub zmianę decyzji przyznającej świadczenie ze skutkiem ex nunc. Decyzja wydana w oparciu o powyższy przepis kształtuje nowy zakres uprawnień strony, istniejący dopiero od momentu wydania tej decyzji, orzekającej o utracie prawa lub o zmianie wysokości dotychczas pobieranego świadczenia. Sąd wobec powyższego uznał wadliwość wydanych decyzji ze skutkiem ex tunc, tj. wstecz, np. z chwilą zmiany sytuacji dochodowej uprawnionego. Sąd wyjaśnił, że decyzja wydawana na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. wpływa na dotychczasowy zakres przyznanych świadczeń, gdyż zmienia ich wysokość, odmiennie kształtuje lub niekiedy je odbiera. Ze względu na ten konstytutywny charakter decyzja taka może wywierać wyłącznie skutki ex nunc, tj. na przyszłość. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że odpłatność za pobyt w DPS jest pochodną kosztów utrzymania, a Zarządzeniem Starosty N. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] ustalono średni miesięczny koszt utrzymania w Domu Pomocy Społecznej w N. z mocą obowiązującą od 1 kwietnia 2015 r., a zatem, stosownie do treści zarządzenia (§ 2) oraz zgodnie z zasadą lex retro non agit, zarządzenie to nie mogło mieć mocy obowiązującej w dacie 1 marca 2015 r. W oparciu o powyższe Sąd uznał, że termin z którym została zmieniona decyzja w sprawie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej został ustalony z naruszeniem prawa. Poczynione przez organ ustalenia, dotyczące zmiany sytuacji materialnej skarżącej, winny powodować ustalenie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej na przyszłość, a nie z mocą wsteczną tj. od dnia 1 marca 2015 r., a ponadto w stosunku do aktualnego średniego miesięcznego kosztu utrzymania. To natomiast nastąpiło później niż ustalona przez organ zmiana. Sąd powołując się na art. 61 ust. 1 ustawy i ustaloną w nim kolejność obowiązanych do wnoszenia opłaty i na orzecznictwo wskazał na formę, w jakiej następuje określenie osoby lub osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej oraz wysokości należności z tego tytułu. Sąd podzielił stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym obowiązek ponoszenia opłaty przez osoby wymienione w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy następuje w formie decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przewidzianej w art. 59 ust. 1 ustawy. Przewidziany w art. 61 ust. 1 ustawy obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej musi być jednak skonkretyzowany i zindywidualizowany w stosunku do każdej z osób, które miałyby takie opłaty ponosić. Co do zasady konkretyzacja taka powinna nastąpić w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy, poprzez określenie kwoty opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, wskazanie osoby (osób) zobowiązanych do jej ponoszenia z kręgu podmiotów wymienionych w ww. przepisach, ustalenie przypadających na nich kwot opłaty oraz ewentualne zwolnienie, stosownie do art. 64, w całości lub w części z ustalonej opłaty. Adresatami decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej może być zatem zarówno osoba skierowana do domu pomocy społecznej, a także osoba (bądź osoby) z kręgu podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 2 i 3, tj. małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, choć obowiązek małżonka krewnych i gminy jest wtórny i ma charakter subsydiarny. Sąd podkreślił, że organ wydał decyzję na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy. Uzasadnieniem natomiast rozstrzygnięcia w zakresie braku podstaw ustalenia odpłatności przez gminę jest fakt, że decyzję o odpłatności należy wystawić na osobę umieszczoną w DPS. Sąd stwierdził potrzebę weryfikacji pierwotnej decyzji w oparciu o powołany art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej z uwagi na to, że organ nie wyjaśnił związku między przesłankami odnoszącymi się do podmiotu, wobec którego uległa zmianie sytuacja dochodowa skarżącej a rozstrzygnięciem odnoszącym się do innego pomiotu, tj. gminy. W powyższym wyroku Sąd zawarł wskazania co do dalszego postępowania dla organu I instancji, który przy ponownym rozpatrywaniu sprawy miał wziąć pod uwagę rozważania zawarte w uzasadnieniu wyroku i ponadto miał wskazać podstawy do ewentualnego zastosowania art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej w odniesieniu do rozstrzygnięcia dotyczącego gminy, gdyż okoliczności podniesione w zaskarżonej decyzji nie zasługiwały na uwzględnienie przez brak wykazania związku przyczyno -skutkowego określonego w cyt. przepisie między sytuacją dochodową skarżącej a rozstrzygnięciem odnoszącym się do gminy.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji dokonał zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. i decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. ustalając, że skarżąca będzie ponosiła odpłatność za pobyt w DPS od dnia 1 czerwca 2015 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, natomiast Miasto B. będzie ponosiło odpłatności miesięczne z tego tytułu w następujących wysokościach: od 1 kwietnia 2015 r. – [...] zł, od 1 czerwca 2015 r. - [...] zł, od 1 marca 2016 r. – [...] zł.

Skarżąca w skardze do Sądu kwestionuje ustalony przez organy wzrost jej dochodów od 2011 r. uznając, że jego zmiana nie przekroczyła 10% kryterium dochodowego, a zatem organ nie był uprawniony do zmiany odpłatności dla niej za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w N.

W ocenie Składu Sądu rozpoznającego obecnie przedmiotową sprawę należy stwierdzić, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały przepisy prawa.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 października 2015 r. sygn. II SA/Bd 1062/15 nie została wniesiona skarga kasacyjna, co oznacza, że jest on prawomocny. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z kolei na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W wiążącym wyroku WSA w Bydgoszczy nakazał, aby organ dokonując zmiany decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w DPS zastosował się do skutków ex nunc i miał na uwadze wejście w życie ustalonego przez Starostę N. średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w DPS (Zarządzeniem Starosty N. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] ustalono średni miesięczny koszt utrzymania w Domu Pomocy Społecznej w N. z mocą obowiązującą od 1 kwietnia 2015 r.) oraz miał wskazać podstawy do ewentualnego zastosowania art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej w odniesieniu do rozstrzygnięcia dotyczącego gminy.

W ocenie Składu Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę organ I instancji zastosował się do wskazań zawartych w wyroku WSA w Bydgoszczy.

Na wstępie rozważań w zakresie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy należy podkreślić, że pierwotną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Prezydent B. ustalił odpłatność za pobyt skarżącej w DPS dla osób przewlekle somatycznie chorych w N. w wysokości [...] zł miesięcznie, co stanowiło 70% dochodu netto skarżącej oraz jednocześnie odpłatność ponoszoną z tego tytułu przez Miasto B. w kwocie [...] zł miesięcznie, stanowiącą różnicę pomiędzy średnim kosztem utrzymania w DPS a opłatą wnoszoną przez skarżącą.

Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] zmieniona została ponoszona przez skarżącą odpłatność od dnia [...] lipca 2014 r. na kwotę [...] zł. Z akt sprawy wynika, że decyzja powyższa nie została zaskarżona w drodze odwołania, jest ostateczna. Tak więc od dnia [...] lipca 2014 r. nie została wydana decyzja, która zmieniłaby odpłatność ustaloną dla skarżącej za jej pobyt w DPS, z wyłączeniem decyzji organu I instancji wzruszonej wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 20 października 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 1062/15.

Zarządzeniem z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] Starosta N. ustalił średni miesięczny koszt utrzymania Mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej dla przewlekle somatycznie chorych w N. w roku 2014 w wysokości [...] zł (Dz. Urz. Województwa [...] z dnia [...] marca 2014 r., poz. 837). Przepis ten wszedł w życie od 1 kwietnia 2014 r.

W piśmie z dnia [...] marca 2015 r. ZUS Oddział w B. ustalił wysokość emerytury skarżącej po waloryzacji od dnia 1 marca 2015 r. na kwotę [...] zł. Po tej dacie Zarządzeniem z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] Starosta N. ustalił średni miesięczny koszt utrzymania Mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej dla przewlekle somatycznie chorych w N. w roku 2015 w wysokości [...] zł (Dz. Urz. Województwa [...] z dnia [...] marca 2015 r., poz. 850). Przepis ten wszedł w życie od 1 kwietnia 2015 r.

Dalej Zarządzeniem z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] Starosta N. ustalił średni miesięczny koszt utrzymania Mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej dla przewlekle somatycznie chorych w N. w roku 2016 w wysokości [...] zł (Dz. Urz. Województwa [...] z dnia 25 lutego 2016 r., poz. 687). Przepis ten wszedł w życie od 1 marca 2016 r.

Wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu [...] maja 2015 r. potwierdził aktualny łączny dochód skarżącej w przeliczeniu na osobę w rodzinie na kwotę [...] zł (świadczenie ZUS i alimenty).

Wobec powyższego organ ustalił odpłatność dla skarżącej za pobyt w DPS z uwzględnieniem ustalonej od dnia 1 marca 2015 r. emerytury po waloryzacji w kwocie [...] zł, obowiązującego od 1 kwietnia 2015 r. średniego miesięcznego kosztu utrzymania Mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej dla przewlekle somatycznie chorych w N. w roku 2015 w wysokości [...] zł oraz ustalonego w dniu 12 maja 2015 r. aktualnego łącznego dochodu miesięcznego dochodu skarżącej w przeliczeniu na osobę w rodzinie w kwocie [...] zł, obejmującej emeryturę ZUS i alimenty. Odpłatność została ustalona od dnia 1 czerwca 2015 r. w wysokości [...] zł. Kwota ta stanowi 70% dochodu skarżącej ustalonego w wysokości [...] zł (emerytura ZUS - [...] zł i alimenty - [...] zł).

Ostatnio wskazany ostateczną decyzją dochód skarżącej przyjęty do ustalenia dla niej odpłatności od dnia 1 marca 2013 r. za pobyt w DPS w wysokości [...] zł obliczony został na kwotę [...] netto i obejmował emeryturę z ZUS od dnia 1 marca 2013 r. oraz alimenty przyznane wyrokiem Sądu z dnia [...] listopada 2009 r. sygn. akt [...] (decyzja z dnia [...] maja 2013 r., k- 9 akt adm.).

Dalej od dnia 1 marca 2013 r. dochód skarżącej z uwagi na waloryzację emerytury w roku 2015 wzrósł o 61,63 zł (różnica między 1 marzec 2015 r. - [...] zł i 1 marzec 2013 r. - [...] zł). Kwota 61,63 zł przekroczyła obowiązujące w 2015 r. 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (na dzień 18 maja 2015 r. kryterium to wynosiło 542 zł, z czego 10% stanowiło kwotę 54,20 zł).

Wpływ na ustalenie odpłatności ponoszonej przez Miasto B. z tytułu pobytu skarżącej w DPS uzależniony jest od odpłatności ustalonej dla skarżącej i średnich miesięcznych kosztów utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej dla przewlekle somatycznie chorych w N. w latach 2014- 2016.

W roku 2014 r. różnica między średnim miesięcznym kosztem utrzymania skarżącej w DPS wyniosła ([...]zł - [...]zł) [...] zł miesięcznie. W roku 2015 ([...]zł - [...] zł) była to kwota [...] zł miesięcznie, a w 2016 r. ([...]zł - [...]zł) kwota [...] zł miesięcznie.

Z powyższego wynika, że organ prawidłowo ustalił dla skarżącej oraz Miasta B. odpłatność za jej pobyt w DPS.

Stanowisko skarżącej co do wzrostu dochodu zaprezentowane w skardze potwierdza wzrost dochodu o 61,63 zł w okresie od 1 marca 2013 r. do 1 marca 2015 r.

W skardze skarżąca wskazała, że od dnia 1 marca 2013 r. otrzymywała emeryturę w wysokości [...] zł i alimenty w wysokości [...] zł, co stanowi łączny dochód [...] zł. Od 1 marca 2014 r. dochód ten wzrósł o 31,46 zł, a od 1 marca 2015 r. o kwotę 30,17zł. Sumując te dwie kwoty uzyskujemy 61,63 zł. Podstawę do podwyższenia odpłatności stanowiła jednak różnica ustalona w związku ze wzrostem dochodu o 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. powyżej kwoty 54,20 zł w stosunku do kwoty odpłatności ustalonej decyzją ostateczną w 2013 r. Zgodnie z art. 106 ust. 5 u.p.s. decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Z powołanego przepisu wynika, że zmiana sytuacji dochodowej strony stanowi obligatoryjną przesłankę weryfikacji decyzji. Regulacja ta koresponduje z art. 109 u.p.s., który nakłada na osoby i rodziny korzystające ze świadczeń pomocy społecznej obowiązek niezwłocznego poinformowania właściwego organu o każdej zmianie ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń.

W rozpoznawanej sprawie stanowisko Sądu zawarte w wiążącym wyroku, stwierdzające, że decyzja podejmowana na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. ma charakter konstytutywny nie miało znaczenia przy ocenie jej skuteczności. Deklaratoryjność lub konstytutywność decyzji nie przesądza bowiem o jej temporalnej skuteczności. W doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że kwestia, jaki skutek – ex tunc, czy ex nunc – ma określony akt administracyjny jest związana nie z samym podziałem orzeczeń na konstytutywne oraz deklaratoryjne, lecz zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy (M. Kamiński, Teoretyczne problemy podziału decyzji administracyjnych na deklaratoryjne i konstytutywne a zagadnienie ich skuteczności temporalnej, PPP nr 5 z 2008 r. str. 47 i nast.). Każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Należy zatem uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki, pozostaje zawsze w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych, stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (por. wyroki NSA: z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II GSK 153/09, z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 982/12 i z dnia 2 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 221/16, dostępne w CBOiS i A. Mączyński Skuteczność orzeczeń w postępowaniu cywilnym, Kraków 1974, s. 151).

W niniejszej sprawie nie można mówić o naruszeniu zasady nie retroaktywności. W dacie zaistnienia przesłanki do zmiany wysokości opłaty obowiązywał przepis wiążący z daną przesłanką możliwość tej zmiany. Skoro z dniem 1 marca 2015 r. nastąpiła waloryzacja emerytury ze skutkiem, że dochód skarżącej wzrósł w stosunku do dochodu zatwierdzonego ostateczną decyzją o ustaleniu odpłatności z dnia [...] maja 2013 r. o kwotę 61,63 zł, to skarżąca mogła spodziewać się, że opłata dla niej za pobyt w DPS ulegnie podwyższeniu. Zmiana decyzji w związku ze zwaloryzowaniem emerytury i wzrostem dochodu z tego powodu w stosunku do poprzednio ustalonej odpłatności nie świadczy natomiast o retroaktywności decyzji administracyjnej. Wskazać też należy, iż zasada niedziałania prawa wstecz dotyczy stanowienia prawa, a nie jego stosowania. Odnosi się do stanowienia reguł prawnych a nie konkretnych decyzji. Nie dotyczy zatem decyzji, która może być decyzją niekorzystną. Nieretroaktywność prawa nie jest też zasadą absolutną, ustawodawca może, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, wprost ustanowić wyjątek od tej zasady. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym zmiana decyzji mogła wywołać skutek prawny od daty wskazanej w rozstrzygnięciu, która była wcześniejsza od daty wydania decyzji zmieniającej. Jak wyżej podano decyzja zmieniająca, oparta o art. 106 ust. 5 u.p.s., pozostaje w związku z zaistnieniem określonych przesłanek faktycznych, stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych, co wpływa na jej temporalną skuteczność (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt I OSK 855/16 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.