Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 226/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 17b ust. 1-3
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2024 r. w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Wójt Gminy M. decyzją z dnia 4 stycznia 2024 r., nr [...], działając na podstawie art. 2 pkt. 2, art. 17, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1, 2 i 3, art. 23, art. 24, art. 25 ust. 1, art. 26, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. 2023 r. poz. 390 ze zm., dalej u.ś.r.), art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.), § 2, § 10 Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1466) oraz art. 104, 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej k.p.a.) odmówił I. K. (dalej jako skarżąca lub strona) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę Z. K..

Uzasadniając decyzję Wójt wskazał, że dnia 29 listopada 2023 r. wpłynął wniosek skarżącej w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką Z. K.. Wójt decyzją [...] z dnia 07 grudnia 2023 r. odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Po złożonym odwołaniu od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 grudnia 2023 r. nr [...] orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownej analizie zebranych materiałów oraz przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego organ ustalił, że matka skarżącej Z. K. ma 87 lat, jest emerytką pobierającą świadczenie z ZUS, pozostaje wdową, jest osobą niepełnosprawną legitymującą się orzeczeniem lekarza orzecznika Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o niepełnosprawności z 15 marca 2023 r. ustalającym, że niepełnosprawność w stopniu znacznym istnieje od [...] października 2022 r., tj. od 86 roku życia. Z. K. zamieszkuje wspólnie z córką I. K., która sprawuje nad nią opiekę.

I. K. ma 58 lat, jest zamężna, nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego, świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pozostaje w zatrudnieniu, posiada gospodarstwo rolne, pozostaje ubezpieczona w KRUS z tytułu bycia rolnikiem. Na podstawie złożonego oświadczenia w trybie art. 17b ust. 2 u.ś.r. skarżąca podała, że z dniem 01 listopada 2023 r. zaprzestała prowadzenia/wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Skarżąca sprawuje faktyczną opiekę nad matką, co zostało potwierdzone ustaleniami wywiadu środowiskowego z dnia 05 grudnia 2023 r.

Wójt, rozpatrując złożony przez I. K. wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełnia podstawowej ustawowej przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia, tj. przesłanki wskazanej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Wójt wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje wnioskodawczyni, gdyż nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Orzeczenie o niepełnosprawności z 15 marca 2023 r. ustala, że matka skarżącej jest niepełnosprawna w stopniu znacznym od 26 października 2022 r., czyli od 86 roku życia. Organ rozpatrujący wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie jest kompetentny do ustalenia we własnym zakresie daty powstania niepełnosprawności, ponieważ związany jest - co do daty powstania niepełnosprawności i co do jej stopnia, orzeczeniem wydanym przez uprawnioną do tego jednostkę. Wójt stwierdził również, że przepis ten obowiązuje niezależnie od wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r.

Od powyższej decyzji I. K. odwołała się, zarzucając organowi I instancji błędną wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., z pominięciem skutków jakie niesie za sobą wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 21 października 2014 r. sygn. K 38/14, stwierdzającego niekonstytucyjność ww. przepisu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 9 lutego 2024 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Kolegium podzieliło zarzut skarżącej co do tego, że błędnie organ I instancji za podstawę swojego rozstrzygnięcia przyjął art. 17 ust.1b u.ś.r., podczas gdy Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Utrzymując decyzję organu I instancji w mocy SKO stwierdziło jednak, że nie jest spełniona przez skarżącą przesłanka zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym, o której mowa w art. 17b ust. 1 u.ś.r.

Kolegium wskazało, że jak wynika z zaświadczenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 23 grudnia 2023 r., skarżąca jest zarejestrowana w krajowym systemie ewidencji producentów rolnych pod numerem [...], co oznacza, iż skoro jest zarejestrowana jako producent rolny, to nie zrezygnowała z aktywności zawodowej, a tym samym nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało, że zaprzestanie prowadzenia przez rolnika gospodarstwa rolnego nie polega tylko na faktycznym zaniechaniu wykonywania przez rolnika pewnych czynności, jak np. zaprzestanie osobistej uprawy, zbierania plonów, czy uzyskiwania zysków z gospodarstwa, w tym zaprzestanie składania wniosków o dopłaty unijne. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego wymaga poza tym przedsięwzięcia szeregu czynności prawnych, powiązanych integralnie ze statusem rolnika i prowadzeniem przez niego działalności rolniczej, takich jak np. złożenie wniosku o usunięcie wpisu z ewidencji producentów rolnych, który pozwala danemu producentowi (rolnikowi) na korzystanie z systemów wsparcia bezpośredniego, a więc prowadzenie gospodarstwa rolnego. Figurowanie w ewidencji producentów rolnych jest więc jednym z elementów koniecznych do przyjęcia, że mamy do czynienia z rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne.

SKO wskazało również, iż zgodnie z art. 3 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 885), producentem rolnym jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca rolnikiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia 2021/2115. Art. 3 pkt i rozporządzenia 2021/2115 (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 - Dz.U.UE.L.2021.435.1 z dnia 2021.12.06) stanowi natomiast, że "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym stosowania Traktatów, określonym w art. 52 Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 349 i 355 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), oraz które prowadzą działalność rolniczą określoną przez państwa członkowskie zgodnie z art. 4 ust. 2 niniejszego rozporządzenia. W tych okolicznościach SKO stwierdziło, że odwołanie skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

I. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lutego 2024 r. domagając się jej uchylenia, jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta.

Skarżąca podała, że w organie I instancji złożyła stosowne oświadczenie, że zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym. W Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w K. uzyskała informację, że nie mają podstaw do wykreślenia jej z ewidencji osób ubezpieczonych. Ponadto strona przedłożyła zaświadczenie z Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., że figuruje w systemie informatycznym ARiMR, ale żadnych dopłat nie pobiera.

Na wiarygodność zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego skarżąca złożyła do skargi dodatkowo następujące dokumenty:

- Decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., znak sprawy: [...], numer decyzji [...] z dnia 22 lutego 2024 o wykreśleniu wpisu z ewidencji producentów I. K. oraz uchyleniu numeru identyfikacyjnego [...]

- Zaświadczenie Wójta Gminy M. Nr [...] z dnia 27 lutego 2024r. o nie pobieraniu zwrotu podatku akcyzowego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej.

W odpowiedzi na skargę SKO [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie została objęta decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Wójta Gminy M. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Kolegium rozpatrując odwołanie skarżącej słusznie zakwestionowało prawidłowość powołanej przez organ I instancji argumentacji o niemożności ustalenia daty powstania niepełnosprawności u niepełnosprawnej matki skarżącej. Prawidłowo SKO wskazało, że przywołany w decyzji organu I instancji art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mógł być stosowany w związku z uznaniem go za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r. o sygn. K 38/13. Stosując właściwą wykładnię tego przepisu należy przyjąć, że w stosunku do opiekunów osób, których daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji, jak wynika z argumentacji SKO, niedopuszczalne jest oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP – co znalazło potwierdzenie w jednolitym orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z 29 kwietnia 2019 r., sygn. I OSK 300/19; z 26 kwietnia 2019 r., sygn. I OSK 8/19; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).

Jakkolwiek SKO zakwestionowało prawidłowość powołanej przez argumentacji organu I instancji o niemożności ustalenia daty powstania niepełnosprawności u niepełnosprawnej matki skarżącej, to ostatecznie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M., wskazując na brak spełnienia określonego w cyt. art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. wymogu zaprzestania prowadzenia przez wnioskodawczynię, będącą płatnikiem podatku rolnego, gospodarstwa rolnego – z powołaniem się na fakt, że strona nadal jest zarejestrowana w ewidencji producentów rolnych ARiMR i został jej nadany stosowny numer identyfikacyjny.

Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie z art. 17b ust. 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;

2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.

Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 17b ust. 2 u.ś.r.). Co do zasady nie ma obowiązku badania treści tego oświadczenia (tj. co do faktów) przez organy orzekające w sprawie. Nie wyklucza to jednak możliwości oceny prawdziwości oświadczenia jako dowodu w sprawie – która powinna się odbywać z poszanowaniem ogólnych reguł swobodnej oceny dowodów, tym bardziej że oświadczenie jest składane właśnie pod rygorem odpowiedzialności karnej.

Z treści zacytowanych przepisów wynika, że dowodem zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym, w świetle art. 17b ust. 2 u.ś.r., jest oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Ciężar udowodnienia faktu zaprzestania działalności rolniczej spoczywa na osobie wnioskującej o przyznanie jej świadczenia. Wskazane oświadczenie stanowi dowód na tę okoliczność, podlegający ocenie na zasadach ogólnych. Prawo nie przewiduje innych dokumentów wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak w przypadku osób rezygnujących z zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Konsekwencją złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego powinna być utrata statusu do ubezpieczenia społecznego rolników i zastosowanie mechanizmów wprowadzonych znowelizowanymi ustawami o systemie ubezpieczenia społecznego i o ubezpieczeniu społecznym rolników (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2023 r., sygn. I OSK 1073/21; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. II SA/Gd 614/23).

Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu 27 grudnia 2023 r. złożyła oświadczenie o zaprzestaniu od 1 listopada 2023 r. prowadzenia i wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym w związku z opieką nad Z. K. - pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia (k. [...] akt admin. organu I instancji). W aktach znajduje się również zaświadczenie nr [...] z 27 grudnia 2023 r., z którego wynika, że I. K. widnieje w systemie Ewidencji Producentów pod numerem [...] lecz nie wnioskowała i nie pobierała płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Natomiast do skargi skarżąca dołączyła decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., znak sprawy: [...], numer decyzji [...] z dnia 22 lutego 2024 r. o wykreśleniu wpisu z ewidencji producentów I. K. oraz o uchyleniu numeru identyfikacyjnego [...] a także zaświadczenie Wójta Gminy M. Nr [...] z dnia 27.02.2024r. o nie pobieraniu zwrotu podatku akcyzowego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Wprawdzie oba te dokumenty zostały wydane po wydaniu decyzji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego lecz w ocenie Sądu potwierdzają okoliczności wskazane przez stronę w oświadczeniu z dnia 27 grudnia 2023 r., tj. fakt zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego z dniem 1 listopada 2023 r.

W opinii Sądu przedstawione powyżej okoliczności pozwalają uznać stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, sprowadzające się do zakwestionowania okoliczności zaprzestania przez skarżącą prowadzenia gospodarstwa rolnego, za co najmniej przedwczesne.

Należy wskazać, że prawodawca nie zdefiniował pojęcia "zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym", lecz przyjmuje się, że ten brak prowadzenia gospodarstwa rolnego związany jest z kryterium faktycznego działania i rzeczywistych korzyści. Wskazuje się, że jeśli dana osoba nie wykonuje określonych, konkretnych czynności związanych z typowymi pracami w rolnictwie w danym jego dziale, jak też nie uzyskuje w związku z powyższym jakichś konkretnych korzyści, w tym finansowych, to trudno twierdzić, że prowadzi gospodarstwo rolne. W sytuacji, gdy organy kwestionują przyjęty w tym zakresie przez ustawodawcę dowód w postaci składanego przez ubiegającego się o świadczenie pielęgnacyjne pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, to muszą przeprowadzić w tym przedmiocie należyte postępowanie wyjaśniające, które w sposób jednoznaczny wykaże, że oświadczenie to nie jest zgodne z prawdą. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia winny dotyczyć posiadania przez stronę gospodarstwa rolnego, rzeczywistego wykonywania w nim czynności "rolniczych", uzyskiwania unijnych dopłat związanych z rolnictwem czy też zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolniczej. To bowiem wymienione okoliczności wskazują na fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że mając na uwadze cel świadczenia pielęgnacyjnego, tj. zastąpienie dochodu uzyskiwanego dotychczas z wykonywanej pracy (w tym przypadku w rolnictwie), nie można traktować jako czynnika decydującego o wyłączeniu możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie faktu zarejestrowania w systemie ARiMR w charakterze producenta rolnego, w sytuacji gdy dana osoba nie korzysta ze świadczeń finansowych z tym związanych. Sam fakt rejestracji jest więc obojętny prawnie, jeśli nie łączy się z uzyskiwaniem realnych korzyści z tym związanych. Ponadto, jako przeszkody w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego nie można uznać faktu podlegania przez stronę ubezpieczeniu społecznemu rolników w KRUS. Z objęcia takim ubezpieczeniem, przysługującym rolnikowi, wynika jedynie domniemanie prowadzenia gospodarstwa rolnego. Tymczasem przesłanka pozwalająca na przyznanie rolnikowi (małżonkowi rolnika) świadczenia pielęgnacyjnego nie opiera się na domniemaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, lecz wynika z rzeczywistego stanu rzeczy (tak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Kielcach z 31.01.2024 r. II SA/Ke 742/23, wyrok WSA w Krakowie z 24.01.2024 r. III SA/Kr 1394/23, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30.10.2020 r. I OSK 1273/20).

W opinii Sądu organ odwoławczy nie poczynił w sprawie wystarczających ustaleń w kwestii faktycznego zakończenia przez skarżącą prowadzenia gospodarstwa rolnego. Sąd zwraca uwagę, iż organ odwoławczy mając wątpliwości co do okoliczności związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego winien wezwać skarżącą do udzielenia stosownych wyjaśnień lub przedłożenia odpowiedniej decyzji w tym zakresie, a nie a priori przyjmować że I. K. wbrew złożonemu oświadczeniu nadal pozostaje aktywnym rolnikiem.

W toku ponownie prowadzonego postępowania Kolegium rozpoznając odwołanie skarżącej rozważy całokształt okoliczności sprawy, w tym weźmie pod uwagę zaprezentowaną przez Sąd wykładnię art. 17b u.ś.r. oraz wykazane przez skarżącą okoliczności o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy powodował konieczność uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., o czym orzeczono, jak w sentencji wyroku.

Za niecelowe Sąd uznał uchylenie decyzji organu I instancji, która z przyczyn oczywistych nie odpowiada prawu. Natomiast SKO po uwzględnieniu stanowiska Sądu wynikającego z uzasadnienia niniejszego wyroku może skorzystać ze swoich kompetencji reformatoryjnych, tym bardziej, że materiał dowodowy jest kompletny, a sprawa jest dostatecznie wyjaśniona.

Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na które została skierowana zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 3 kwietnia 2024 r. wydanym na podstawie art.15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1327 ze zm).