Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 451/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 200,  art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2024 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...[ - Dowódcy [...] Brygady Wsparcia Dowodzenia Dowództwa Generalnego RSZ w B. z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] - Dowódcy [...] Brygady Wsparcia Dowodzenia Dowództwa Generalnego RSZ w B. na rzecz skarżącej S. T. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] - Dowódca [...] Brygady Wsparcia Dowodzenia Dowództwa Generalnego RSZ w B. decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zw. dalej "k.p.a.", w zw. art. 128, art. 146 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. poz. 2305 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Batalionu Dowodzenia Wojsk Lądowych z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia szer. rez. S. T. z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że szer. rez. S. T., zw. dalej "skarżącą", pełniła dobrowolną zasadniczą służbę wojskową w Batalionie Dowodzenia Wojsk Lądowych.

Decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. organ I instancji orzekł o zwolnieniu skarżącej z dniem [...] listopada 2023 r. z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i przeniesieniu do pasywnej rezerwy.

Podstawą zwolnienia był art. 128 ust. 2 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, w świetle którego żołnierza, o którym mowa w ust. 1, można zwolnić ze służby wojskowej przed upływem czasu jej trwania w przypadku zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych oraz art. 146 ust. 1 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny zgodnie z którym dobrowolna zasadnicza służba wojskowa może zostać przerwana w każdym czasie z uwagi na potrzeby Sił Zbrojnych.

Z powyższych przepisów wprost wynika, że dowódca jednostki wojskowej, w której pełni służbę żołnierz dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, może zwolnić go ze służby wojskowej przed upływem czasu jej trwania w przypadku zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych oraz przerwać dobrowolną zasadniczą służbę wojskową w każdym czasie z uwagi na potrzeby Sił Zbrojnych.

Z uwagi zatem na fakt, że skarżąca w 2023 r. 90 dni przebywała na zwolnieniu lekarskim przez co nie uczestniczyła w szkoleniu specjalistycznym w jednostce wojskowej i w konsekwencji nie nabyła w tym czasie umiejętności niezbędnych dla Sił Zbrojnych RP, organ podjął decyzję o jej zwolnieniu.

Zaznaczono, że podejmowanie miarodajnych działań wobec żołnierzy DZSW przejawiających niedyspozycyjność lub nieodpowiedni stosunek do służby jest obowiązkiem każdego dowódcy jednostki wojskowej, mającym na celu wyselekcjonowanie zasobu osobowego, wykazującego niezbędne zaangażowanie i poświęcenie Ojczyźnie, wpisując się tym samym w wypełnianie potrzeb Sił Zbrojnych RP, w szczególności przy uwzględnieniu obecnego, zewnętrznego zagrożenia Państwa Polskiego i sytuacji geopolitycznej. Kwestie szczególnej dyspozycyjności stosunku służbowego żołnierzy zawodowych podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 1999 r. (sygn. akt SK 14/98), w świetle którego to "pełna dyspozycyjność i zależność od władzy służbowej to cechy charakterystyczne dla stosunków służbowych w formacjach zmilitaryzowanych". Żołnierze DZSW stanowią podstawowe źródło naboru do zawodowej służby wojskowej w korpusie szeregowych, w związku z czym, wszystkie odstępstwa od standardów służbowych koniecznych do wypełnienia, już na etapie szkolenia w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, winny stanowić wystarczającą przesłankę do oceny zasadności dalszego pełnienia służby wojskowej oraz ewentualną podstawę do skorzystania z uregulowań pragmatycznych, zawartych w art. 128 oraz art. 146 ust. 1 pkt 1 ustawy, dążąc tym samym do pozostawienia w czynnej służbie żołnierzy, autentycznie deklarujących chęć do stania w obronie Rzeczpospolitej Polskiej. Organ podkreślił, że zawodowa służba wojskowa podlega szczególnym rygorom. Stosunek służbowy żołnierza powstaje w drodze powołania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Żołnierz zawodowy podejmując świadomą decyzję o służbie w Siłach Zbrojnych, od momentu powołania winien poddać się zasadom pełnienia tej służby, nacechowanej istnieniem nie tylko uprawień, ale także obowiązków i ograniczeń.

Organ wskazał, że nie jest zatem zasadne dalsze utrzymywanie takiego żołnierza w strukturach jednostki wojskowej i wypłacanie mu uposażenia oraz innych należności pieniężnych, ponieważ naraża to Skarb Państwa na straty finansowe. Ponadto wyjaśnił, że Dobrowolna Zasadnicza Służba Wojskowa ma na celu przeszkolenie wojskowe jak największej ilości żołnierzy oraz zwiększenie liczebności Sił Zbrojnych, natomiast żołnierz przebywający na długotrwałym zwolnieniu nie realizuje wskazanych celów. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, co zostało uzasadnione ważnym interesem społecznym, jakim jest zapobiegnięcie dalszym stratom finansowym Skarbu Państwa

Mając na względzie powyższe w ocenie organu odwoławczego decyzja Dowódcy Batalionu Dowodzenia Wojsk Lądowych nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r. w przedmiocie zwolnienia z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej została wydana prawidłowo, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, we właściwym trybie administracyjnym. Wobec powyższego nie ma podstaw do jego zmiany lub uchylenia. Rozstrzygnięcie zapadło w granicach uznania administracyjnego uprawnionego organu i jego celem jest szeroko pojmowany interes Sił Zbrojnych.

Skargę na powyższą decyzję wniosła S. T.. Zaskarżając decyzję w całości, zarzucono jej:

1) obrazę prawa materialnego, a mianowicie:

a) art. 146 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 22 ustawy o obronie Ojczyzny - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące wadliwym przerwaniem dobrowolnej służby wojskowej, wobec niewykazania jakie to faktycznie zaistniały potrzeby Sił Zbrojnych - organy obu instancji w żaden sposób nie wyjaśniły powodu przerwania dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej skarżącej, co ma kluczowe znaczenie zwłaszcza w świetle fakultatywnego charakteru dyspozycji zawartej w niniejszym przepisie, że dobrowolna zasadnicza służba wojskowa "może zostać przerwana";

b) art. 128 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 146 ust. 1 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez nieuprawnione połączenie dwóch różnych i niezależnych od siebie instytucji stanowiących o sposobie zakończenia dobrowolnej służby wojskowej, a mianowicie, instytucji "przerwania" dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w sytuacjach i na zasadach określonych w art. 146 ustawy o obronie Ojczyzny oraz instytucji "zwolnienia" z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w trybie i na zasadach określonych w art. 128 ustawy o obronie Ojczyzny, co w konsekwencji doprowadziło do niespójności przyjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia z podstawą prawna decyzji oraz jej uzasadnieniem, a także niepewności skarżącej, co do jej statusu jako żołnierz rezerwy pasywnej;

d) § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 maja 2022 r. w sprawie dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, a mianowicie nieuprawnione i nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym uznanie przez organy obu instancji, że z dniem [...] listopada 2023 r. zaistniała jakakolwiek okoliczność stanowiąca podstawę do zwolnienia skarżącej z dobrowolnej służby wojskowej lub przerwania jej tej służby;

2. obrazę prawa procesowego, a mianowicie:

a) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji i pominięcie istotnych dowodów oraz okoliczności przemawiających na korzyść żołnierza i ograniczenie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyłącznie do próby zdyskredytowania strony oraz wykazania, że niezawiniona przez skarżącą absencja w służbie jest rzekomym "uchylaniem się od służby", co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także uniemożliwia dokonanie pełnej i rzetelnej kontroli zaskarżone decyzji pod kątem jej zasadności, w szczególności poprzez niewyjaśnienie jakie potrzeby Sił Zbrojnych sprawiły, iż zasadnym stało się "przerwanie" lub "zwolnienie" skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej oraz jakie to "straty finansowe" poniósł lub poniesie Skarb Państwa w związku z dalszym pełnieniem przez skarżącą dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej;

b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu żadnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym pominięciu takich okoliczności jak dotychczasowe oceny przełożonych, czy też wypadku skarżącej w czasie zajęć służbowych (uszkodzenie kolana w dniu 22 czerwca 2023 podczas zajęć WF-u), a także nieuprawnionym i bezpodstawnym twierdzeniu, jakoby skarżąca nie "deklarowała chęci do stania w obronie Rzeczypospolitej Polskiej";

c) art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania, a mianowicie niewyjaśnieni przez organ odwoławczy zasadności przesłanek, którymi organ I instancji kierował się przy załatwieniu sprawy, w tym pominięciu decydującego elementu decyzji administracyjnej jakim jest należyte uzasadnienie przyczyn wydania decyzji o "przerwaniu/zwolnieniu" żołnierza z dobrowolnej służby wojskowej, w szczególności przyczyn ustalenia daty "zwolnienia" ze służby z dniem wydania tejże decyzji, lecz jeszcze przed dniem doręczenia decyzji stronie;

d) art. 135 w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 i § 3 k.p.a. polegające na niewstrzymaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji pomimo, iż organ ten nadał jej rygor wyłącznie w uzasadnieniu decyzji i mimo ciążącego na nim obowiązku ustalenia i wykazania, że takie działanie "jest niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony" całkowicie pominął te okoliczności, zaś organ odwoławczy tę kwestię całkowicie zbagatelizował, uznając działanie organu I instancji za "zasadne", bowiem "zapobiegnie dalszym stratom finansowym";

e) art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie prawa udziału w toczącym się wobec skarżącej postępowaniu administracyjnym zarówno przed organem I jak i II instancji;

f) art. 10 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przed upływem wyznaczonego przez organ odwoławczy siedmiodniowego terminu do skorzystania z uprawnień wynikających z treści naruszonego przepisu prawa;

g) art. 15 k.p.a. polegające na całkowitym zignorowaniu i faktycznym nierozpoznaniu podniesionych w odwołaniu słusznych zarzutów i argumentów strony a w konsekwencji wydaniu przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, co doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą sprawa administracyjna powinna być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta.

Wskazując na te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a." uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie w części.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji, jak i decyzji jej poprzedzającej stanowił art. 128 ust. 2 pkt 1 i ust. 4, art. 146 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny oraz § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 maja 2022 r. w sprawie dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej.

Przepis art. 128 ustawy o obronie Ojczyzny określa przypadki, w których dopuszczalne jest zwolnienie ze służby wojskowej żołnierza pełniącego służbę wojskową, z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej, obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej oraz służby pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Skarżąca pełniła dobrowolną zasadniczą służbę wojskową a zatem zastosowanie wobec niej miał wskazany przepis. W art. 128 ustawy o obronie Ojczyzny wyróżniono przypadki obligatoryjnego zwolnienia ze służby wojskowej (ust. 1) oraz fakultatywnego (ust. 2), w których żołnierza można zwolnić ze służby wojskowej przed upływem czasu jej trwania. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie: "można zwolnić ze służby wojskowej" oznacza, że pozostawiono właściwemu organowi pewien luz decyzyjny w zakresie uznania, czy w zaistniałym przypadku należy żołnierza zwolnić ze służby. Art. 128 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny określa następujące przypadki fakultatywnego zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej: 1) zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych; 2) odmowy wydania lub cofnięcia żołnierzowi poświadczenia bezpieczeństwa, lub niewyrażenia przez żołnierza zgody na przeprowadzenie postępowania sprawdzającego; 3) braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe w tej samej lub innej jednostce wojskowej, odpowiadające jego przygotowaniu zawodowemu oraz kwalifikacjom i umiejętnościom przydatnym w Siłach Zbrojnych; 4) otrzymania w opinii służbowej ogólnej oceny dostatecznej; 5) złożenia przez niego, drogą służbową, pisemnego wniosku uzasadnionego szczególnie ważnymi względami osobistymi lub rodzinnymi; 6) zachowania naruszającego godność i honor żołnierza lub nielicującego z powagą służby; 7) zachowania godzącego w dobre imię lub interes Sił Zbrojnych.

W niniejszej sprawie uznano, że postawą zwolnienia Skarżącej ze służby wojskowej jest przypadek wymieniony w art. 128 ust. 2 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, tj. potrzeba Sił Zbrojnych. Jednocześnie ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 22 ustawy o obronie Ojczyzny pojęcie potrzeb Sił Zbrojnych, przez które należy rozumieć celowość: a) powołania do służby wojskowej, b) wyznaczenia na stanowisko służbowe, c) zwolnienia ze stanowiska służbowego, d) przeniesienia do dyspozycji albo do innego korpusu osobowego, e) zwolnienia ze służby wojskowej, f) realizacji zadań służbowych przez żołnierzy, g) realizacji innych zadań zabezpieczających interes bezpieczeństwa państwa.

Należy więc zauważyć, że pojęcie potrzeb Sił Zbrojnych odnoszone jest do celowości pełnienia lub też zwolnienia ze służby żołnierza a przesłanka zwolnienia ze służby wojskowej z uwagi na potrzeby Sił Zbrojnych wymaga od organu właściwego wykazania, że nie jest celowe, aby dany żołnierz pełnił nadal służbę wojskową. W ocenie Sądu przesłanka tego rodzaju została w niniejszej sprawie wykazana.

Sąd podziela zaprezentowane przez organy stanowisko, że dalsze pozostawanie skarżącej w dobrowolnej zasadniczej służbie wojskowej nie jest celowe z uwagi na potrzeby Sił Zbrojnych. W ramach potrzeb Sił Zbrojnych uwzględnia się celowość m.in. realizacji zadań służbowych przez żołnierzy i zwolnienia ze stanowiska służbowego. W realiach niniejszej sprawy skarżąca przybyła do Batalionu Dowodzenia Wojsk Lądowych celem pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. Podczas pełnienia tej służby skarżąca 90 dni kalendarzowych przebywała na zwolnieniu lekarskim. W związku z powyższym nie uczestniczyła w szkoleniu specjalistycznym w jednostce wojskowej i nie nabyła w tym czasie umiejętności przydatnych dla Sił Zbrojnych.

W związku z powyższym Dowódca Jednostki uznał, że nie jest zasadne dalsze utrzymywanie takiego żołnierza w strukturach jednostki wojskowej i wypłacanie mu uposażenia oraz innych należności pieniężnych, gdyż naraża to Skarb Państwa na straty finansowe. Dobrowolna zasadnicza służba wojskowa ma na celu przeszkolenie wojskowe jak największej ilości żołnierzy oraz zwiększenie liczebności Sił Zbrojnych. Żołnierz przebywający na długotrwałym zwolnieniu nie realizuje wskazanych wyżej celów.

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że podany przez Organ powód zwolnienia mieści się w zakresie przesłanki potrzeb Sił Zbrojnych w ramach której ocenia się celowość powołania do służby, realizacji zadań służbowych przez żołnierzy, czy też zwolnienia ze stanowiska służbowego. Sąd podziela ocenę organów, że utrzymywanie w strukturach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej skarżącej, która 90 dni przebywała na zwolnieniu lekarskim, co stanowiło ¼ czasu tej służby, przez co nie została przeszkolona i nie nabyła umiejętności wymaganych w strukturach Sił Zbrojnych - nie jest celowe z punktu widzenia potrzeb Sił Zbrojnych w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Tym samym w ocenie Sądu organy wykazały przesłankę do zwolnienia skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służy wojskowej, o której mowa w art. 128 ust. 2 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny.

Odnosząc się do podniesionego zarzutu naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji nieuwzględnienie interesów skarżącej przy wydawaniu zaskarżonej decyzji należy wskazać, ze organy w sposób rzetelny oraz wyczerpujący zebrał materiał dowodowy w postaci: oświadczeń specjalisty BHP, dowódcy plutonu, instruktora wychowania fizycznego i referenta prawnego, którzy stwierdzili brak potwierdzenia zdarzenia o którym nadmienia skarżąca w skardze. Wszystkie oświadczenia oraz zdjęcie książki wykorzystania obiektu szkoleniowego, w której dokonuje się zapisów dotyczących ewentualnych zdarzeń przez ratownika medycznego/lekarza jednostki obrazują, że nie doszło do żadnego zdarzenia w trakcie zajęć z wychowania fizycznego. Skarżąca zaś swoich twierdzeń w żaden sposób nie wykazała.

Również zarzutu naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. należy uznać za niezasadny. Organy dokonały w sposób wszechstronny i wyczerpujący rozpoznania materiału dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji, w których organy wyjaśniły i uzasadniły motywy, którymi się kierowały.

Skarżąca podniosła także zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez niezapewnianie stronie możliwości czynnego udziału poprzez brak bezpośredniego przesłuchania. Dla skuteczności tego zarzutu koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Strona powinna wykazać, że brak bezpośredniego przesłuchania uniemożliwiło jej wykazanie konkretnych okoliczności w sprawie. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Co istotne, skarżąca podnosząc ten zarzut w żaden sposób nie wykazała zaistnienia zdarzenia uszkodzenia kolana podczas wychowania fizycznego. Nie wykazała również, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

W świetle okoliczności niniejszej sprawy istotnym jest również, że nadanie rygoru na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. wywołuje skutki wyłącznie w sferze tymczasowej wykonalności decyzji a nie w zakresie jej ostateczności i nie powoduje żadnych skutków dla trybu i sposobu przeprowadzenia postępowania przez organ odwoławczy na skutek wniesionego przez stronę odwołania. W dalszym ciągu organ taki zobowiązany jest zgodnie z regułami wynikającymi z przepisu art. 138 § 1 i 2 k.p.a. W piśmiennictwie przyjmuje się, że "Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (zob. G. Łaszczyca Komentarz LEX do art. 138 k.p.a. oraz przywołane tam orzecznictwo). W orzecznictwie sądowym utrwalił się przy tym pogląd, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy, zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji (np. wyrok NSA w Lublinie z dnia 21 czerwca 1988 r., sygn. akt SA/Lu 151/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 72, w którym przyjęto, że: "1. Jeżeli nie występują przesłanki określone w art. 78 § 2 k.p.a. organ administracji nie może - przed wydaniem decyzji - odmówić oceny dowodów przedłożonych przez stronę, powołując się na fakt zakończenia postępowania dowodowego. 2. Organ odwoławczy, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ w pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji organu pierwszej instancji a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym"; wyrok NSA w Warszawie z dnia 7 lipca 1988 r., sygn. akt IV SA 451/88, GAP 1988, nr 22, s. 43, w którym stwierdzono, że: "1. Organ odwoławczy, jako organ o charakterze reformacyjnym, ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji" - za A. Wróbel Komentarz LEX do art. 138 k.p.a.

Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać na art. 110 k.p.a. który reguluje, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od dnia jej doręczenia. Tym samym, decyzja wywołuje określone w niej skutki prawne dopiero od dnia doręczenia lub ogłoszenia stronie. Rozstrzygnięciu organu I instancji w przedmiocie zwolnienia skarżącej z dniem [...] listopada 2023 r. z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i przeniesieniu jej do pasywnej rezerwy nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zaś decyzję tę doręczono w dniu [...] listopada 2023 r. Wobec powyższego należało na nowo określić datę zwolnienia skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i przeniesieniu jej do pasywnej rezerwy.

W świetle powyższego, pomimo nadania decyzji I instancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności obowiązkiem organu odwoławczego było uwzględnienie zmiany stanu faktycznego sprawy przejawiające się uwzględnieniem daty doręczenia skarżącej decyzji I instancyjnej, która przekłada się na datę zwolnienia skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i przeniesieniu jej do pasywnej rezerwy, bowiem - w świetle art. 110 k.p.a. - dopiero od tej daty decyzja ta zaczęła wywoływać skutki prawne.

W tym stanie rzeczy, z uwagi na stwierdzone naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.

Natomiast orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 2 sentencji wyroku, uzasadnia treść art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.