Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 57/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: *Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1, § 1a
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi M. M. (reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych L. M. i M. M.), B. C. (reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych J. C. i G. C.) oraz Z. P. (reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych A. P. i A. P.) na bezczynność Burmistrza Gminy Milicz w przedmiocie wywiązywania się z obowiązku zapewnienia bezpłatnego dowozu dzieci do szkoły w Wziąchowie Wielkim I. stwierdza, że Burmistrz Gminy Milicz dopuścił się bezczynności w realizacji obowiązku zapewnienia bezpłatnego dowozu dzieci do szkoły w Wziąchowie Wielkim i że bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Burmistrza Gminy Milicz do dokonania czynności zapewnienia bezpłatnego dowozu dzieci do szkoły w Wziąchowie Wielkim; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Burmistrza Gminy Milicz na rzecz: M. M. (reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych L. M. i M. M.) kwotę 100 (słownie: sto) złotych, B. C. (reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych J. C. i G. C.) kwotę 100 (słownie: sto) złotych oraz Z. P. (reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych A. P. i A. P.) kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. V. zwraca nadpłacony wpis od skargi: B. C. (reprezentowanemu przez przedstawicieli ustawowych J. C. i G. C.) w kwocie 100 (słownie: sto) złotych oraz Z. P. (reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych A. P. i A. P.) w kwocie 100 (słownie: sto) złotych.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.

Wyrokiem z 29 kwietnia 2021 r. (IV SAB/Wr 420/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA, Sąd I instancji), po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. M., B. C. i Z. P. - wszystkich reprezentowanych przez przedstawicieli ustawowych (dalej: skarżący) na bezczynność Burmistrza Gminy Milicz (dalej: Burmistrz Gminy, organ) w przedmiocie wywiązywania się z obowiązku zapewnienia bezpłatnego dowozu dzieci do szkoły

w W., oddalił skargę.

Sąd I instancji uzasadniał, że skarżący wnieśli skargę w trybie art. 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm. - dalej: u.s.g.). Wskazali na przepis art. 39 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 910 ze zm. - dalej: P.o.) podnosząc, że spełniają określony w tym przepisie warunek kilometrowy, gdyż - jako uczniowie klas 7 i 8 szkoły podstawowej - mieszkają w odległości [...] km, [...] km i [...] km od szkoły. Wyjaśnili, że po zmianie obwodów szkolnych w gminie, kontynuując naukę w szkole macierzystej, tj. w szkole, w której uczyli się jeszcze przed zmianą obwodów szkolnych, zostali pozbawieni darmowego dowozu do szkoły. Podali, że złożoną do Burmistrza Gminy prośbę o przywrócenie tego transportu załatwiono negatywnie. Zaznaczyli przy tym, że nie zostały podjęte żadne decyzje o obowiązkowym ich przeniesieniu do innej szkoły. W związku z powyższym wnieśli o nakazanie Burmistrzowi Gminy zapewnienia skarżącym bezpłatnego dowozu do i ze szkoły podstawowej, do której uczęszczają, a także, zwrotu poniesionych kosztów dojazdu za okres od września 2019 r. w kwotach wskazanych w skardze.

W odpowiedzi na skargę, Burmistrz Gminy wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w skardze nie powołano przepisu, na podstawie którego organ byłby zobowiązany do dowożenia dzieci zamieszkujących poza obwodem szkoły. Wyjaśnił, że w związku

z wejściem w życie (z dniem 1 września 2017 r.) P.o. - na podstawie art. 206 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 60 ze zm. - dalej: przepisy wprowadzające P.o.) - została podjęta uchwała Rady Miejskiej w Miliczu z dnia 28 marca 2017 r. w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. W § 4 tej uchwały zdecydowano o przekształceniu Gimnazjum we W. w publiczną ośmioletnią szkołę podstawową o nazwie Szkoła Podstawowa we W., zaś

w załączniku Nr 1 do uchwały ustalono - na okres od 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2019 r. - plan sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę Milicz oraz wyznaczono granice obwodów szkół, ustalając, że miejscowości B. (sołectwo B.), K. (sołectwo K.) i W. (sołectwo W.) leżą w granicach obwodu Szkoły Podstawowej we W. W okresie przejściowym - między 1 września 2017 r. a 31 sierpnia 2019 r. - uczniowie, którzy rozpoczęli naukę w danej szkole podstawowej, kontynuowali w niej naukę do ukończenia danego etapu edukacji, zaś następnie uczniowie powinni realizować obowiązek szkolny w wynikającej z uchwały szkole obwodowej. Zaznaczono, że

w odniesieniu do Szkoły Podstawowej we W. nie zawarto

w uchwale o dostosowaniu sieci szkół rozwiązań wynikających z art. 205 przepisów wprowadzających P.o. Z kolei uchwałą Rady Miejskiej w Miliczu z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę Milicz oraz określenia granic obwodów publicznych szkół podstawowych, od dnia 1 września 2019 r. potwierdzono sieć szkół podstawowych

i granice obwodów szkolnych przyjęte w uchwale z 28 marca 2017 r. Wskazano, że Gmina zapewnia dowóz wszystkim dzieciom zamieszkałym w obwodzie szkoły poza miejscowością stanowiącą siedzibę szkoły, w tym dzieciom zamieszkałym

w B., W. i K. do Szkoły Podstawowej we W.

Oddalając skargę Sąd I instancji stwierdził, że prawidłowa wykładnia art. 39 ust. 3 P.o. prowadzi do konkluzji, że przepis ten przewiduje dwie formy realizacji obowiązku gminy zapewnienia uczniom mieszkającym o określonej odległości od szkoły transportu i opieki w czasie przewozu do szkoły. Pierwszą jest zapewnienie bezpośrednio przez gminę bezpłatnego transportu i opieki, a drugą, która może mieć zastosowanie wtedy, gdy dowożenie zapewniają rodzice - zwrot kosztów przejazdu. Podniesiono przy tym, że gmina obowiązana jest do zapewnia bezpłatnego transportu dzieci do szkoły pod dwoma warunkami rozpatrywanymi łącznie. Pierwszy warunek wynika z treści art. 39 ust. 2 P.o. i dotyczy normatywnej, tj. określonej przez ustawodawcę, odległości drogi dziecka do szkoły (liczonej w kilometrach),

w rozróżnieniu na klasy I-IV szkół podstawowych oraz V-VIII szkół podstawowych, po której przekroczeniu gmina zobowiązana jest zapewnić dzieciom bezpłatny transport. Drugi warunek wynika z treści art. 39 ust. 3 P.o. i stanowi, że obowiązek gminy w tym zakresie dotyczy przekroczenia normatywnej odległości drogi dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka. Zatem obowiązek ten nie dotyczy przekroczenia normatywnej odległości drogi dziecka z domu do szkoły, która nie jest dla dziecka szkołą obwodową. Wskazano, że skarżący spełniają warunek z art. 39 ust. 2 P.o., albowiem są uczniami klasy VII i VIII szkoły podstawowej, a ich droga

z domu do szkoły, do której uczęszczają, przekracza [...] km. Nie spełniają natomiast warunku, na jaki wskazuje treść art. 39 ust. 3 P.o., a mianowicie, szkoła do której uczęszczają nie jest ich szkołą obwodową. Okoliczność ta - zdaniem WSA - ma istotne znaczenie z punktu widzenia złożonej w trybie art. 101a u.s.g. skargi, która znajdzie uzasadnienie wyłącznie w sytuacji objętej hipotezą tego przepisu, tj. gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Norma wynikająca

z art. 39 ust. 2 i 3 P.o. nie daje zatem - według WSA - podstaw do nałożenia na gminę obowiązku zapewnienia transportu dzieciom uczęszczającym do szkoły, która nie jest ich szkołą obwodową. Podniesiono, że kwestie nowych obwodów szkolnych rodzice dzieci mogą ewentualnie kwestionować poprzez zaskarżenie uchwały Rady Gminy, która jest prawem miejscowym. Dopóki jednak uchwała ta jest w obrocie prawnym, to wiąże organy administracji publicznej i mieszkańców gminy, dla której została uchwalona. Dodano, że czym innym jest prawo dziecka do kontynuowania nauki w szkole dotychczasowej, a czym innym kwestia przypisania konkretnej miejscowości zamieszkania dziecka do szkoły obwodowej.

Od wyroku WSA skarżący wywiedli skargę kasacyjną.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Burmistrz Gminy wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) uchylił wyrok Sądu I instancji

i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.

NSA wskazał, że w sprawie podstawę do wniesienia skargi stanowił art. 101a u.s.g. w zw. z art. 39 ust. 3 pkt 1 P.o., zgodnie z którym jeżeli droga dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka przekracza odległości wymienione

w ust. 2 (4 km - w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych), obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice. Przy czym niekwestionowane w sprawie jest spełnienie wymogów co do odległości drogi z domu do szkoły. Natomiast WSA uznał - podzielając stanowisko organu - że nie jest spełniony drugi z warunków,

a mianowicie zamieszkiwanie ucznia w obwodzie szkoły.

W ocenie NSA taka interpretacja powołanego przepisu, bez odwołania się do wykładni systemowej, jest nieuprawniona. Zdaniem NSA, wprawdzie przepisy P.o. nie wyrażają expressis verbis zasady, że uczeń rozpoczynający naukę w danej szkole ma prawo kontynuować naukę w tej szkole aż do zakończenia całego etapu edukacyjnego realizowanego w tej szkole, lecz zasadę tą można wyprowadzić

z innych przepisów P.o. Ochrona ucznia w tym zakresie wynika bowiem z faktu, że przeniesienie ucznia do innej szkoły przed zakończeniem pełnego cyklu edukacji

w danej placówce dopuszczalna jest jedynie w określonych w ustawie przypadkach, a mianowicie w wypadku likwidacji szkoły, z końcem roku szkolnego (art. 89 ust. 1 P.o.), bądź też decyzji dyrektora szkoły o skreśleniu ucznia (art. 68 ust. 2 P.o.) lub przeniesienia ucznia, na wniosek dyrektora szkoły, przez kuratora oświaty do innej szkoły (art. 68 ust. 3 P.o.). Takie stanowisko potwierdzają także rozwiązania przyjęte przez ustawodawcę w związku z reformą szkolnictwa, zawarte w przepisach wprowadzających P.o. W art. 205 przepisów wprowadzających P.o. szczegółowo określono bowiem przypadki, w których organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może wskazać uczniom miejsce realizacji obowiązku szkolnego

w innej szkole podstawowej powstałej z przekształcenia gimnazjum, a zatem przed zakończeniem całego cyklu edukacyjnego w dotychczasowej szkole. Skoro zatem ustawodawca precyzyjnie wskazał, w jakich okolicznościach może dojść do zmiany szkoły, do której uczeń uczęszcza, to przyjąć należy, że w pozostałych wypadkach takiej możliwości przeniesienia ucznia nie ma.

Zdaniem NSA, w związku z powyższym nie można uznać, aby istniała możliwość przeniesienia ucznia do innej szkoły, przed zakończeniem danego etapu edukacji, w drodze podjęcia uchwały o zmianie obwodów szkolnych. Dopóki zaś uczeń uczęszcza do szkoły, która była właściwa miejscowo w momencie rozpoczęcia nauki w danej placówce, to zachowuje wszystkie uprawnienia z tym związane. W tym zakresie NSA nie podzielił stanowiska Sądu I instancji, że należy oddzielić prawo dziecka do kontynuowania nauki w szkole dotychczasowej od przypisania konkretnej miejscowości zamieszkania dziecka do szkoły obwodowej. W opinii NSA, taki pogląd jest prawidłowy tylko w przypadku rekrutacji, a zatem rozpoczęcia nauki w danej szkole. Zgodnie bowiem z art. 130 ust. 5 P.o., do klasy I publicznej szkoły podstawowej, której ustalono obwód, dzieci i młodzież zamieszkałe w tym obwodzie przyjmuje się z urzędu. Przy czym uczeń nie ma obowiązku uczęszczania do szkoły, do której jest przypisany ze względu na miejsce zamieszkania. Zasadą jest zatem uczęszczanie dziecka do szkoły, w której obwodzie zamieszkuje, z czym powiązany jest obowiązek gminy zapewnienia transportu lub pokrycia kosztów dowozu realizowanego przez rodziców. O ile jednak uczeń rozpoczyna naukę w placówce znajdującej się poza obwodem szkolnym, to wynika to wyłącznie z woli rodziców. Nie można jednak takiego przypadku utożsamiać z sytuacją, gdy zmiana obwodów szkolnych następuje w trakcie nauki dziecka w szkole, która dotychczas była szkołą właściwą dla jego miejsca zamieszkania, gdyż w żaden sposób nie jest to zależne od woli rodziców. W związku z tym uchwała o zmianie obwodów może odnieść skutek wyłącznie na przyszłość, w stosunku do uczniów którzy rozpoczną naukę już po wejściu w życie uchwały. Natomiast nie ma ona zastosowania w odniesieniu do uczniów kontynuujących naukę w danej szkole, którzy na skutek jej podjęcia znaleźli się poza obwodem szkolnym. Do momentu zatem zakończenia całego etapu edukacji w danej szkole uczniów tych należy traktować jakby w dalszym ciągu była to ich szkoła obwodowa, także w kontekście art. 39 ust. 3 pkt 1 P.o. W tych okolicznościach - w opinii NSA - słuszny jest sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 39 ust. 3 pkt 1 P.o. poprzez jego błędną wykładnię.

NSA uznał, że słusznie także skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie art. 101a ust. 1 i 2 w zw. z art. 101 ust. 1 i 3 u.s.g. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu konieczności zaskarżenia uchwały dotyczącej obwodów szkolnych.

Z wyżej podanych względów uchwała ta nie mogła odnieść skutku w stosunku do skarżących, a tym samym nie mają oni legitymacji skargowej określonej w art. 101 ust. 1 u.s.g.

Sąd kasacyjny podniósł, że - jak jednak wspomniano wyżej - w przepisach ustawy wprowadzającej P.o. przewidziano możliwość wskazania uczniom przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (w tym przypadku gminy) miejsca realizacji obowiązku szkolnego w innej szkole podstawowej powstałej

z przekształcenia gimnazjum. Gdyby zatem została podjęta uchwała Rada Gminy

w trybie art. 205 P.o., wskazująca uczniom szkoły w W. miejsce realizacji obowiązku szkolnego w szkole podstawowej powstałej z przekształcenia gimnazjum, to w takim wypadku zmiana obwodu szkolnego byłaby skuteczna także

w odniesieniu do uczniów kontynuujących naukę w tej szkole. Z wyjaśnień zawartych w odpowiedzi na skargę wynika, że uchwała o zmianie obwodów szkolnych była związana z reformą szkolnictwa wprowadzoną w związku z wejściem w życie P.o., lecz nie do końca jest jasne, w jakim trybie i na jakiej podstawie uchwała ta została podjęta. Także w aktach sprawy brak jest uchwał, na które powołano się

w odpowiedzi na skargę, a kwestii tej nie wyjaśnił WSA. W związku z tym sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, co nie pozwala na zastosowanie przez NSA art. 188 p.p.s.a.

Końcowo NSA nakazał, że rozpoznając ponownie sprawę Sąd I instancji winien uzupełnić akt sprawy o uchwały, na które powołał się organ w odpowiedzi na skargę, a następnie dokonać ich analizy i ustalić, czy w świetle ich zapisów dokonano zmiany obwodów szkolnych skutecznych także wobec skarżących.

W przeciwnym wypadku wydać orzeczenie mając na względzie powyższe wskazania NSA.

Sąd I instancji wezwał Burmistrza Gminy do uzupełnienia akt sprawy

i przesłania brakujących uchwał Rady Miejskiej. Burmistrz Gminy niezwłocznie uczynił zadość wezwaniu Sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona.

Na wstępie zaakcentować należy, że w związku z tym, że w sprawie WSA we Wrocławiu wydał wyrok, który został zaskarżony skargą kasacyjną, uwzględnioną przez NSA, ramy kognicji Sądu rozpoznającego obecnie skargę zostały ograniczone rozstrzygnięciami zapadłymi wcześniej w sprawie. Zauważa się bowiem, że stosownie do regulacji art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1705 ze zm. - dalej: p.p.s.a.): "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej, od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., trzeba rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, który może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji.

WSA we Wrocławiu, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma zatem całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, gdyż dokonana przez NSA w wyroku z 11 stycznia 2023 r. (III OSK 6112/21) wykładnia prawa jest dla niego wiążąca. Sąd, w składzie rozpoznającym ponownie sprawę, mógłby odstąpić od zawartej w orzeczeniu sądu kasacyjnego wykładni prawa wyłącznie wtedy, jeżeli stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania, uległby tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie miałyby zastosowania przepisy wyjaśnione przez ten Sąd, ewentualnie, jeśli po wydaniu orzeczenia przez Sąd kasacyjny zmieniłby się stan prawny. Żadna z powyższych przesłanek nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane

w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że Burmistrz Gminy dopuścił się bezczynności w realizacji obowiązku zapewnienia bezpłatnego dowozu dzieci do szkoły w W.

Sąd zauważa, że analiza przesłanych przez Burmistrza Gminy uchwał dowodzi, że w odniesieniu do Szkoły Podstawowej we W. nie zawarto w uchwale o dostosowaniu sieci szkół podstawy i rozwiązań wynikających

z art. 205 przepisów wprowadzających P.o. (uchwały nie zostały podjęte w tym trybie), co wcześniej potwierdził sam organ w odpowiedzi na skargę.

W konsekwencji powyższego Burmistrz Gminy winien realizować nałożony na niego przez ustawodawcę obowiązek zapewnienia bezpłatnego dowozu dzieci (skarżących) do szkoły.

Za NSA przypomnieć trzeba, że podstawę wniesienia skargi stanowił art. 101a u.s.g. w zw. z art. 39 ust. 3 pkt 1 P.o., zgodnie z którym, jeżeli droga dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka przekracza odległości wymienione w ust. 2 (4 km - w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych), obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice. Przy czym niekwestionowane w sprawie jest spełnienie wymogów co do odległości drogi z domu do szkoły.

Przesądzone w tej sprawie zostało przez NSA, że wprawdzie przepisy P.o. nie wyrażają expressis verbis zasady, że uczeń rozpoczynający naukę w danej szkole, ma prawo kontynuować naukę w tej szkole aż do zakończenia całego etapu edukacyjnego realizowanego w tej szkole, lecz zasadę tą można wyprowadzić

z innych przepisów P.o. Ochrona ucznia w tym zakresie wynika bowiem z faktu, że przeniesienie ucznia do innej szkoły przed zakończeniem pełnego cyklu edukacji

w danej placówce dopuszczalna jest jedynie w określonych w ustawie przypadkach, a mianowicie w wypadku likwidacji szkoły, z końcem roku szkolnego (art. 89 ust. 1 P.o.), bądź też decyzji dyrektora szkoły o skreśleniu ucznia (art. 68 ust. 2 P.o.) lub przeniesienia ucznia, na wniosek dyrektora szkoły, przez kuratora oświaty do innej szkoły (art. 68 ust. 3 P.o.). Takie stanowisko potwierdzają także rozwiązania przyjęte przez ustawodawcę w związku z reformą szkolnictwa, zawarte w przepisach wprowadzających P.o. W art. 205 przepisów wprowadzających P.o. szczegółowo określono bowiem przypadki, w których organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może wskazać uczniom miejsce realizacji obowiązku szkolnego

w innej szkole podstawowej powstałej z przekształcenia gimnazjum, a zatem przed zakończeniem całego cyklu edukacyjnego w dotychczasowej szkole. Skoro zatem ustawodawca precyzyjnie wskazał, w jakich okolicznościach może dojść do zmiany szkoły, do której uczeń uczęszcza, to przyjąć należy, że w pozostałych wypadkach takiej możliwości przeniesienia ucznia nie ma.

W związku z powyższym nie można uznać, aby istniała możliwość przeniesienia ucznia do innej szkoły, przed zakończeniem danego etapu edukacji,

w drodze podjęcia uchwały o zmianie obwodów szkolnych. Dopóki zaś uczeń uczęszcza do szkoły, która była właściwa miejscowo w momencie rozpoczęcia nauki w danej placówce, to zachowuje wszystkie uprawnienia z tym związane. W tym zakresie Sąd nie podziela stanowiska organu, że należy oddzielić prawo dziecka do kontynuowania nauki w szkole dotychczasowej od przypisania konkretnej miejscowości zamieszkania dziecka do szkoły obwodowej. Taki pogląd jest prawidłowy tylko w przypadku rekrutacji, a zatem rozpoczęcia nauki w danej szkole. Zgodnie bowiem z art. 130 ust. 5 P.o. do klasy I publicznej szkoły podstawowej, której ustalono obwód, dzieci i młodzież zamieszkałe w tym obwodzie przyjmuje się

z urzędu. Przy czym uczeń nie ma obowiązku uczęszczania do szkoły, do której jest przypisany ze względu na miejsce zamieszkania. Zasadą jest zatem uczęszczanie dziecka do szkoły, w której obwodzie zamieszkuje, z czym powiązany jest obowiązek gminy zapewnienia transportu lub pokrycia kosztów dowozu realizowanego przez rodziców. O ile jednak uczeń rozpoczyna naukę w placówce znajdującej się poza obwodem szkolnym, to wynika to wyłącznie z woli rodziców. Nie można jednak takiego przypadku utożsamiać z sytuacją, gdy zmiana obwodów szkolnych następuje w trakcie nauki dziecka w szkole, która dotychczas była szkołą właściwą dla jego miejsca zamieszkania, gdyż w żaden sposób nie jest to zależne od woli rodziców.

W związku z tym uchwała o zmianie obwodów może odnieść skutek wyłącznie na przyszłość, w stosunku do uczniów którzy rozpoczną naukę już po wejściu w życie uchwały. Natomiast nie ma ona zastosowania w odniesieniu do uczniów kontynuujących naukę w danej szkole, czyli także skarżących, którzy na skutek jej podjęcia znaleźli się poza obwodem szkolnym. Do momentu zatem zakończenia całego etapu edukacji w danej szkole uczniów tych należy traktować jakby w dalszym ciągu była to ich szkoła obwodowa, także w kontekście art. 39 ust. 3 pkt 1 P.o.

W tych okolicznościach słuszny jest zarzut naruszenia art. 39 ust. 3 pkt 1 P.o. poprzez jego błędną wykładnię.

Uznając, że - będąc do tego zobowiązanym przepisami prawa - Burmistrz Gminy nie realizował obowiązku zapewnienia bezpłatnego dowozu skarżącym (dzieciom uprawnionym do zakończenia etapu edukacji na poziomie podstawowym

w Szkole Podstawowej w W.) do szkoły w W., Sąd w punkcie I zdanie pierwsze sentencji wyroku stwierdził bezczynność organu w tym zakresie, a w punkcie II zobowiązał organ do dokonania tej czynności, co organ winien uczynić bez zbędnej zwłoki.

Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądził w pkt I zdanie drugie sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego, czego w sprawie Sąd się nie dopatrzył. Zdaniem Sądu postawa organu wynikała z błędnego rozumienia obowiązujących rozwiązań prawnych, które nie są oczywiste, a co potwierdza pierwotnie wydany w sprawie przez tutejszy Sąd wyrok przyznający rację organowi.

W pozostałym zakresie Sąd skargę, jako dalej idącą, oddalił (pkt III sentencji wyroku). Orzekając w ramach tej sprawy Sąd nie był uprawniony do nakazania organowi zwrotu poniesionych przez skarżących kosztów dojazdu do szkoły

w wyliczonych w skardze kwotach.

Orzekając jak w punkcie I, II i III wyroku Sąd działał na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a i art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 i 225 p.p.s.a. (pkt IV

i V wyroku).