Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 243/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 223 par 2, art. 228 par 1 pkt 2, art. 149.
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 25 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędziowie : Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.), Asesor WSA Tomasz Furmanek, , po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 1 lutego 2024 roku, nr 1001-IEW-1.4121.6.2024.2.U09.MN w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia 1 lutego 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej : DIAS), stwierdził, że odwołanie E.P. (dalej: skarżący) od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Bałuty (dalej: NUS lub organ I instancji) z dnia 13 grudnia 2023 r. którą orzeczono o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego z M Sp. z o.o. – jako byłego prezesa zarządu, za jej zaległości z tytułu pobranych i niewypłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2017 r., styczeń-październik 2018 r. w łącznej wysokości 109.671, 00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 62.536, 00 zł, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia.

Podstawą powyższego rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:

Po przeprowadzeniu postępowania, NUS wydał w dniu 13 grudnia 2023 r. decyzję, którą orzekł wobec skarżącego o solidarnej z M Sp. z o.o. - jako byłego prezesa zarządu - odpowiedzialności podatkowej za jej zaległości

z tytułu pobranych i niewypłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2017 r., styczeń-październik 2018 r. w łącznej wysokości 109.671, 00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 62.536, 00 zł.

Decyzja ta została doręczona za pośrednictwem operatora pocztowego na adres rejestracyjny skarżącego w dniu 20 grudnia 2023 r. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, odbiór przesyłki zawierającej decyzję pokwitował P.P. - pełnoletni domownik, który podjął się oddania przesyłki adresatowi.

W dniu 9 stycznia 2024 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym odwołanie (datowane na 8 stycznia 2024 r.) od w/w decyzji, w którym podniósł m.in., że wymienione rozstrzygnięcie rozstało mu doręczone w dniu 2 stycznia 2024 r.

W związku z powyższym DIAS uznał, że z uwagi na fakt, iż doręczenie przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję nastąpiło 20 grudnia 2023 r., skarżący winien był wnieść odwołanie od tej decyzji w nieprzekraczalnym terminie do 3 stycznia 2024 r.

Tymczasem odwołanie zostało złożone w placówce pocztowej dopiero w dniu

9 stycznia 2024 r., a zatem z uchybieniem terminu do wniesienia środka odwoławczego, co powoduje bezskuteczność odwołania.

W dniu 19 marca 2024 r. skarżący wywiódł skargę na decyzję NUS z 13 grudnia 2023 r. orzekającą o jego odpowiedzialności podatkowej za zaległości M Sp. z o.o. oraz na postanowienie DIAS z 1 lutego 2024 r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji NUS.

W złożonym środku odwoławczym skarżący wniósł o uchylenie w całości ww. decyzji i postanowienia oraz umorzenie sprawy, której dotyczą wskazane rozstrzygnięcia, unieważnienie wszystkich rozstrzygnięć o charakterze egzekucyjnym wydanych na podstawie zaskarżanych orzeczeń i odwrócenie ich skutków, w tym w szczególności i zwrot niesłusznie wyegzekwowanych środków pieniężnych.

W treści skargi, skarżący nie wyszczególnił naruszenia żadnych unormowań prawnych wskazując w jej uzasadnieniu, że :

- decyzja z 13 grudnia 2023 r. została nadana 14 grudnia 2023 r. listem poleconym

nr 00359007734462935281,

- w dniu 20 grudnia 2023 r. została błędnie dostarczona panu P.P.

zamieszkałemu pod innym adresem (Ł., [...] 88 m, 6),

- w dniu 22 grudnia 2023 r. nieotwarta przesyłka została zwrócona do urzędu pocztowego z wyjaśnieniem błędu spowodowanego przez podobieństwo danych osobowych i adresowych,

- w dniu 28 grudnia 2023 r. przesyłce zmieniono status na "w doręczeniu" i tego samego dnia została awizowana,

- dnia 2 lutego 2024 r. przesyłka została odebrana w punkcie pocztowym, co potwierdzają 3załączone do skargi dowody (pismo poczty, zapisy na kopercie, tzw.

e-monitoring przesyłki),

- odwołanie od decyzji z 13 grudnia 2023 r. doręczonej 2 stycznia 2024 r. zostało złożone 9 stycznia 2024 r. - a więc z zachowaniem ustawowego terminu.

W końcowej części środka odwoławczego, skarżący odniósł się do terminu przedawnienia zobowiązań objętych decyzją z 13 grudnia 2023 r. i art. 118 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DZ U. 2023, poz. 2383) - dalej O.p.

W odpowiedzi na skargę, DIAS wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 8 maja 2024 r. skarżący odniósł się do argumentacji organu administracji zawartej w odpowiedzi na skargę.

Pismem procesowym, które wpłynęło do Sądu w dniu 13 maja 2024 r. organ poinformował, że w związku z zawartym w odwołaniu od decyzji NUS z dnia 13 grudnia 2023 r. wnioskiem o stwierdzeniem jej nieważności, decyzją z dnia 19 kwietnia 2024 r. DIAS odmówił stwierdzenia jej nieważności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje :

Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Na wstępie zaznaczyć należy, że sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie zostało poddane postanowienie DIAS z 1 lutego 2024 r., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUS z dnia 13 grudnia 2023 r.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie z kolei do treści art. 145 § 1 pkt 2-3 p.p.s.a., uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, sąd stwierdza ich nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2) albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach. Jednocześnie w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, sąd umarza to postępowanie (art. 145 § 3 p.p.s.a.). W przypadku braku wskazanych uchybień, skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania wykazała, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Warunkiem skuteczności dokonania tej czynności procesowej jest zatem wniesienie odwołania z zachowaniem ww. terminu.

Natomiast zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sytuacjach dostrzeżenia, że do takiego uchybienia doszło. Norma zawarta w powołanym przepisie ma charakter bezwzględnie obowiązujący, albowiem z jej dyspozycji wynika, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Wykładnia językowa przywołanego przepisu wskazuje także na to, że na etapie wstępnego badania odwołania organ obowiązany jest jedynie ustalić datę doręczenia decyzji, przy czym badaniu podlega również prawidłowość jej doręczenia, oraz data wniesienia odwołania. Jeżeli porównanie tych dwóch dat wskazuje na to, że odwołanie zostało wniesione później niż w 14 dniu od dnia doręczenia decyzji (w sposób zgodny z prawem), stanowi to samoistną podstawę do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Ustawa nie nakazuje organowi badać innych jeszcze okoliczności uchybienia terminowi. Pogląd ten można przy tym uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 października 2009 r., sygn. akt I FSK 854/08, z 8 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 372/10, z 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 1995/15, z 20 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 575/16, z 2 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 3193/15, z 29 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 3193/15, z 21 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 3297/16, czy z 10 października 2019 r., sygn. akt I FSK 1420/19, z 26 lutego 2021 r., sygn. akt I FSK 1811/20).

Z akt sprawy wynika, że wobec skarżącego prowadzono postępowanie podatkowe, w wyniku którego zapadła decyzja orzekająca o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, w której skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu.

Z niespornych ustaleń wynika, że przesyłka zawierająca decyzję NUS z dnia 13 grudnia 2023 r., została wysłana listem poleconym nr R (00) 359007734462935281 na adres rejestracyjny podatnika, tj. ul. [...] 88 m. 2, [...] Ł. i odebrana w dniu 20 grudnia 2023 r. przez pełnoletniego domownika – P.P., w trybie art. 149 O.p, czego dowodem jest znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy na karcie 252, zwrotne potwierdzenie odbioru. Przy czym decyzja organu I instancji zawierała stosowne pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania.

Z uwagi na fakt, że doręczenie przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję nastąpiło 20 grudnia 2023 r., skarżący powinien był wnieść odwołanie od tej decyzji w nieprzekraczalnym terminie do 3 stycznia 2024 r. Tymczasem odwołanie zostało złożone w placówce pocztowej dopiero w dniu 9 stycznia 2024 r.

Argumentacja powołana w skardze skupia się w głównej mierze na zakwestionowaniu prawidłowości doręczenia ww. decyzji, a w szczególności, że została ona ,,błędnie dostarczona P. P. zamieszkałemu pod innym adresem".

Z powyższego można zatem wywieść , iż skarżący uważa, że osoba, która odebrała decyzję nie była osobą upoważnioną do odbioru jego korespondencji (nie była domownikiem).

Zgodnie z art. 149 O.p. w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że decyzję odebrał dorosły domownik – P. P..

W kontekście powyższego zarzutu należy podnieść, że w O.p. brak jest definicji legalnej pojęcia domownika, w związku z tym to, czy osobę odbierającą korespondencję można uznać za domownika należy rozpatrywać na podstawie konkretnego stanu faktycznego.

Przy czym pojęcie domownika winno być oceniane szerzej niż jako osobę zamieszkującą stale z adresatem i prowadzącą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Istotny jest związek danej osoby z adresatem oraz charakter jej pobytu w danym lokalu. Należy podzielić wyrażony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym dla uznania określonej osoby za domownika, o którym mowa w art. 149 o.p., wystarczające jest, aby osoba będąca krewnym lub powinowatym adresata, przebywała w mieszkaniu adresata za jego zgodą lub zgodą osób dysponujących tym lokalem nawet okresowo, przy czym bez znaczenia jest, jakiego okresu to dotyczy, oraz czy osoba ta prowadzi z adresatem wspólne gospodarstwo domowe (por. wyroki NSA: z 15 lipca 2014 r., I GSK 58/13; z 23 lutego 2018 r., II FSK 429/16; z 3 grudnia 2019 r., II FSK 112/18). Ten warunek został w sprawie niniejszej spełniony.

Powyższe pozwala na konstatację, że doręczenie decyzji NUS z dnia 13 grudnia 2023 r., było skuteczne i miało miejsce 20 grudnia 2022 r., a ocena dokonana przez organ była prawidłowa. Przy czym, nie ma znaczenia w sprawie, że osoba, która odebrała decyzję nie mieszka pod tym samym adresem, co skarżący. Skoro P. P. odebrał korespondencję adresowaną do skarżącego, to należy uznać go za domownika. Jak już wyżej wskazano, domownik sam ocenia, czy się podejmie przekazania odebranej korespondencji do rąk adresata. P. P. mógł odmówić podjęcia korespondencji, jednak tego nie zrobił. W takich okolicznościach należało uznać go za domownika.

Odnosząc się do dalszej argumentacji zaprezentowanej w skardze, podkreślić należy, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela (vide: wyrok WSA w Gdańsku z 17 października 2023r., sygn. akt I SA/Gd 614/23, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"), iż pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi umieszczonymi na tym dokumencie. NSA w wyroku z dnia 2 grudnia 2022 r., sygn. akt I FSK 1985/19 (CBOSA) wskazał, że na tej podstawie fakt doręczenia określonej osobie (w tym także zastępczego) i to w określonej dacie przesyłki korzysta z domniemań prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych, czyli wiarygodności. Skutkiem tego jest, iż organ podatkowy dokonując oceny okoliczności związanych z doręczeniem przesyłki nie może odrzucić co do zasady istnienia faktu jej doręczenia stwierdzonego w takim zwrotnym poświadczeniu odbioru. Co oczywiste istnieje możliwość przeprowadzania przeciwdowodu wobec domniemań wynikających z takiego dokumentu, jednak nie można tego dokonywać w całkowicie dowolny sposób. Jak przyjmuje się w judykaturze, takim przeciwdowodem może być reklamacja uzyskana od operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2023, poz. 1640), który dokonywał określonego doręczenia.

Reasumując, zwrotne potwierdzenie odbioru jest zatem dokumentem urzędowym i jako taki dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności), o ile tylko spełnia wymogi co do jego formy i treści oraz potwierdza fakt i datę doręczenia zgodnie z umieszczonymi nań danymi (domniemanie zgodności z prawdą).

Jak słusznie uznał DIAS w odpowiedzi na przedmiotowa skargę, załączony do niej wydruk zrzutu ekranu ze strony https;//emonitoring.poczta-polska.pl/ dotyczący śledzenia przesyłki o nr 00359007734462935281 nie ma mocy dokumentu urzędowego i nie może zastępować prawidłowo wypełnionego druku zwrotnego potwierdzenia odbioru. Analogiczną uwagę należy odnieść do pisma Poczty Polskiej S.A. z 14 marca 2024 r. nr BWK.RDOK-ŁD.0500.13004.2024.JB. nie będącej odpowiedzią na reklamację dot. doręczenia decyzji NUS z 13 grudnia 2023 r. Powyższe dokumenty nie zdołały zatem obalić prawdziwości znajdującego się w aktach zwrotnego poświadczenia odbioru.

Uwzględniając powyższe, za prawidłowe należy uznać zakwestionowane stanowisko DIAS, że bieg terminu do wniesienia odwołania upływał z dniem 3 stycznia 2024 r., zatem wniesienie odwołania w dniu 9 stycznia 2024 r. miało miejsce po upływie ustawowego terminu.

Z tych przyczyn, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

ak