Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 160/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 98 a ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Dnia 9 marca 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 695/21 w sprawie ze skargi M.M. i Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia solidarnie od M. M. i Z. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 21 października 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. M. i Z. M.(Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.(Kolegium) z [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie opłaty adiacenckiej uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. (Wójt) z [...] października 2020 r. i zasądził od Kolegium na rzecz skarżących solidarnie kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy :

Decyzją z [...] października 2020 r. wydaną na podstawie art. 98a ust. 1, art. 147 i art. 148 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020, poz. 65 ze zm., dalej u.g.n.), Wójt ustalił Skarżącym opłatę adiacencką w wysokości 4.986 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym M. stanowiącej działki nr [...], [...], [...] i [...], powstałe z podziału działki nr [...] o łącznej powierzchni 0,3884 ha, który to podział zatwierdzony został decyzją Wójta z [...] stycznia 2018 r.

Skarżący w odwołaniu wnieśli o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie wnosząc o przeprowadzenie dowodu z dołączonego do odwołania wydruku potwierdzenia przelewu na rzecz Gminy B. kwoty 5.476,80 złotych jako opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego jej podziałem. Przelew wykonano w dniu [...] marca 2018 r., a w tytule przelewu wskazano [...]. Podnieśli zarzut niezgromadzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, pominięcie okoliczności, że uiścili już opłatę adiacencką za podział przedmiotowej nieruchomości i ponowne obciążanie ich ta opłatą jest bezpodstawne.

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że właściciele przedmiotowej działki dokonali jej podziału w 2011 r. i w 2018 r. Po podziale dokonanym w 2018 r. uiścili opłatę adiacencką [...] marca 2018 r. Natomiast od podziału nieruchomości jaki miał miejsce w 2011 r. upłynął trzyletni okres przedawnienia o jakim mowa w art. 98a ust. 1 zdanie trzecie ustawy o gospodarce nieruchomościami, liczony od dnia w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna.

Po rozpoznaniu odwołania Kolegium decyzją z [...] kwietnia 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśniło, że podział nieruchomości nastąpił na wniosek właścicieli, wartość nieruchomości wzrosła, operat szacunkowy został sporządzony w sposób odpowiadający przepisom prawa, a opłata adiacencka została ustalona w prawidłowej wysokości określonej uchwałą Rady Gminy B.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że nie są one uzasadnione. Dołączony przez odwołujących się dowód wpłaty z [...] marca 2018 r. na kwotę 5.476,80 złotych potwierdza bowiem uiszczenie opłaty adiacenckiej ustalonej decyzją Wójta z [...] września 2017 r. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w M. oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] na skutek jej podziału na działki nr [...], [...], [...], [...] (Kw [...]). Podział ten został zatwierdzony decyzją Wójta z [...] kwietnia 2017 r.

Natomiast decyzją organu I instancji z [...] października 2020 r. ustalono opłatę adiacencką w związku ze wzrostem wartości nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym M. oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] na działki nr [...], [...], [...], [...] (Kw [...]). Podział ten został zatwierdzony decyzją Wójta z [...] stycznia 2018 r.

Kolegium wskazało, że art. 98a u.g.n. nie ustanawia prawa do jednorazowego naliczenia opłaty adiacenckiej, a jedynie uzależnia to prawo od opartego o decyzję podziału nieruchomości. Z art. 4 pkt 11 u.g.n. wynika, że jest to opłata ustalona w związku ze scaleniem i podziałem nieruchomości. W niniejszej sprawie decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości z [...] stycznia 2018 r. została wydana, podział spowodował wzrost wartości nieruchomości, istniały zatem podstawy do naliczenia opłaty adiacenckiej. Brak jest przeszkód do wielokrotnego nakładania opłaty adiacenckiej, po kolejnych podziałach nieruchomości dokonanych na wniosek jej właściciela.

W sprawie nie nastąpiło także przedawnienie, ponieważ podział nieruchomości został zatwierdzony decyzją Wójta z [...] stycznia 2018 r. (która stała się ostateczna 31 stycznia 2018 r.), a nie jak wskazali odwołujący się w 2011 r. Zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie trzech lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Strony o wszczęciu postępowania zostały zawiadomione pismem z [...] września 2020 r. (doręczonym [...] września 2020 r.), a więc przed upływem trzech lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Kolegium oraz o uchylenie decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż zachodziła konieczność ponownego naliczenia opłaty adiacenckiej w sytuacji, gdy dowód wpłaty opłaty adiacenckiej z dnia [...] marca 2018 r. dotyczy tej samej nieruchomości, a różna numeracja działek wynika jedynie z faktu, iż działka nr [...] to obecnie działka nr [...] która została następnie podzielona na działki nr [...], [...], [...] i [...], a więc przedmiotowa sprawa dotyczy tego samego stanu faktycznego w którym skarżący uiścili już należną opłatę adiacencką. W skardze podniesiono zarzut zaniechania dokonania oględzin nieruchomości, podczas którego organ doszedłby do wniosku, iż decyzja z dnia [...] września 2017 r. jak i decyzja z [...] października 2020 r. dotyczą tej samej nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...]. Zdaniem skarżących w sprawie doszło do naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa, a także art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nie uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili także naruszenie art. 98a ust. 1 u.g.n. poprzez jego zastosowanie i naliczenie opłaty adiacenckiej w wysokości ustalonej w decyzji, w sytuacji gdy skarżący opłatę taką już uiścili. Nałożenie ponownej opłaty jest niedopuszczalne, bowiem od daty uiszczenia opłaty nie doszło do wzrostu wartości nieruchomości.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uchylając decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że Skarżący zarówno w odwołaniu jak i w skardze do Sądu podnosili, że [...] marca 2018 r. uiścili już opłatę adiacencką za podział tej samej nieruchomości, a od uiszczenia tej opłaty ponowny wzrost wartości tej nieruchomości nie nastąpił. Jedyna różnica polega na tym, że poprzednio działka ta była oznaczona w ewidencji gruntów numerem [...], a obecnie nr [...], przed podziałem.

Twierdzenia skarżących potwierdza znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy decyzja Wójta z [...] września 2017 r. ustalająca Skarżącym opłatę adiacencką w wysokości 5.476, 80 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w M. o powierzchni 0,3894 ha stanowiącej działki od nr [...] do nr [...] wskutek dokonanego podziału działki nr [...].

Z decyzji tej wynika, że na skutek dokonanego podziału wartość nieruchomości wzrosła o kwotę 18.256 zł, a ustalenie opłaty adiacenckiej zostało poprzedzone sporządzeniem operatu szacunkowego z [...] czerwca 2017 r. przez rzeczoznawcę majątkowego S.M., a więc tego samego biegłego który sporządził operat szacunkowy z [...] września 2020 r., poprzedzający wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie. W aktach administracyjnych sprawy brak jest operatu szacunkowego z [...] czerwca 2017 r. i decyzji podziałowej z [...] kwietnia 2017 r., nie było więc możliwe ustalenie, jaką wartość miała działka nr [...] przed podziałem, a jaką po podziale. Z decyzji Wójta z [...] września 2017 r. wynika, iż działka nr [...] w obrębie ewidencyjnym M. o pow. 0,3894 ha została podzielona na cztery działki, tj. nr [...] o pow. 0,0301 ha, nr [...] o pow. 0,1000 ha, nr [...] o pow. 0,1218 ha, nr [...] o pow. 0,1375 ha. Wzrost wartości dokonanej podziałem wyniósł wówczas 18.256 zł.

Obecnie zaskarżoną decyzją Wójta z [...] października 2020 r., utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy, ustalono skarżącym opłatę adiacencką w kwocie 4.986 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym M. stanowiącej działki nr [...] o pow. 0,0301 ha, nr [...] o pow. 0,1000 ha, nr [...] o pow. 0,1218 ha i nr [...] o pow. 0,1375 ha. Powierzchnia działek powstałych w wyniku podziału oraz działki przed podziałem wskazuje na to, że faktycznie może chodzić o tę samą nieruchomość gruntową, która po raz drugi została podzielona, na wniosek skarżących, na działki o identycznej powierzchni co poprzednio. Z akt sprawy nie wynika czym została spowodowana zmiana numeracji działek ani w jaki sposób nastąpiło scalenie działki nr [...], która ponownie została podzielona.

Sąd wskazał, że w jego ocenie art. 98a ust. 1 u.g.n. nie może stanowić podstawy do naliczenia opłaty adiacenckiej właścicielom nieruchomości, której podział został dokonany na ich wniosek w sytuacji, gdy podział tej samej nieruchomości w taki sam lub bardzo zbliżony sposób został dokonany na wniosek tych samych osób i opłata adiacencka została uiszczona. Nie jest możliwe wielokrotne żądanie opłaty adiacenckiej za wzrost wartości nieruchomości spowodowany jej podziałem w taki sam sposób co dokonany poprzednio, od tych samych właścicieli. Inny numer działki podlegającej podziałowi wskazany w poprzednio wydanej decyzji nie oznacza, że mamy do czynienia z inną nieruchomością. Wprawdzie możliwe jest wielokrotne ustalanie opłaty adiacenckiej po kolejnych podziałach nieruchomości dokonywanych na wniosek właściciela, ale nie może być to ten sam właściciel, który podzielił działkę w taki sam sposób co poprzednio i uiścił opłatę adiacencką za wzrost wartości nieruchomości spowodowanej tym podziałem.

Sąd podkreślił, że zaprezentowane przezeń stanowisko nie pozostaje w sprzeczności z powołanymi przez Kolegium na poparcie swojego stanowiska wyrokami tut. Sądu. Zauważył, że wyroki te odnosiły się do odmiennych stanów faktycznych. W żadnym z przywołanych wyroków opłata adiacencka nie dotyczyła ponownego podziału, co prawda powstałej w wyniku scalenia, ale tej samej działki, ani nie wynika z nich, że wcześniej właściciel uiścił już opłatę adiacencką z tytułu poddziału tej nieruchomości. Co do zasady, jeżeli właściciel dokonuje scalenia kilku działek a następnie dokonuje podziału tak powstałej działki na większą liczbę, czy też dokonuje dalszych podziałów wcześniej dzielonej nieruchomości, to od takiego podziału możliwe jest ustalenie opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości powstałych działek. Takie właśnie stanowisko wynika z przywołanych przez Kolegium wyroków, gdzie w jednym przypadku dokonano scalenia 5 działek i dokonano podziału na 30 nowych.

Sąd wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., zebrany materiał dowodowy był niekompletny, a jego ocena została dokonana w sposób nie budzący zaufania do organów władzy publicznej.

Końcowo Sąd wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji będzie zobowiązany ustalić czy działka nr [...] i działka nr [...] w obrębie ewidencyjnym M., to ta sama działka, porównać sposób jej podziału decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. i decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. a w przypadku ustalenia, że to ta sama nieruchomość podzielona w identyczny sposób, umorzyć postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. W razie zaś ustalenia, że są to inne działki, organ ponownie przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawie, dołączając do akt sprawy poprzednio sporządzony operat szacunkowy, wszystkie decyzje podziałowe, oraz dokumenty z których wynika jak przebiegało scalenie działki i wyda decyzję merytoryczną.

Kolegium zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji skargą kasacyjną w całości zarzucając mu :

I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie art. 98a ust. 1 u.g.n. poprzez błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i błędne przyjęcie, że wyłączona jest możliwości pobierania opłaty adiacenckiej w sytuacji ponownego podziału nieruchomości w taki sam sposób co dokonany poprzednio, od tych samych właścicieli.

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, przy czym uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez zastosowanie tego przepisu i uwzględnienie skargi na skutek błędnego przyjęcia, że prawidłowo interpretowany przepis art. 98a ust, 1 u.g.n. wyłącza możliwości pobierania opłaty adiacenckiej w sytuacji ponownego podziału nieruchomości w taki sam sposób co dokonany poprzednio, od tych samych właścicieli oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy skarga Stron powinna być oddalona.

Kolegium podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wniosło o :

- uwzględnienie skargi kasacyjnej i rozpoznanie sprawy na podstawie art. 188 p.p.s.a. z uwagi na fakt, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie,

- w przypadku nie przychylenia się do powyższego, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,

- zasądzenie na rzecz Kolegium kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wyjaśniło, że w niniejszej sprawie ziściły się przesłanki, których łączne spełnienie umożliwia ustalenie opłaty adiacenckiej (dokonano podziału nieruchomości, rada gminy podjęła uchwałę w zakresie stawki procentowej opłaty adiacenckiej, wykazano wzrost wartości nieruchomości w wyniku dokonanego podziału). Nie ma zaś znaczenia okoliczność, że skarżący już wcześniej dokonywali podziału tej nieruchomości w taki sam sposób i z tego tytułu wnieśli opłatę adiacencką, skoro wskutek aktualnego podziału nastąpił wzrost wartości nieruchomości. Zdaniem organu, decyzja Kolegium z [...] kwietnia 2021 r. i poprzedzająca ją decyzja Wójta zostały wydane w zgodzie z art. 98a ust. 1 u.g.n.

Naruszenie przez Sąd art. 98a ust. 1 u.g.n. ma istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby Sąd dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu ustawy, skarga stron podlegałaby oddaleniu. Decyzja wydana została w następstwie zebrania i przeanalizowania istotnego dla sprawy materiału dowodowego, zgodnie z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. i uzasadniona w sposób zgodny z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżący wnieśli o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.

Podstawą ustalenia opłaty adiacenckiej jest przepis art. 98a u.g.n. Warunki jego zastosowania to dokonanie podziału nieruchomości na wniosek właściciela, wzrost wartości prawa własności tejże działki na skutek dokonanego podziału oraz obowiązywanie uchwały rady gminy przewidującej wysokość stawki opłaty adiacenckiej.

Okolicznością niesporną jest, że wszystkie powyższe przesłanki w niniejszej sprawie zostały spełnione.

Wątpliwości Sądu oraz Skarżących budziła natomiast okoliczność, że decyzją z [...] września 2017 r. nałożony został na Skarżących obowiązek uiszczenia opłaty adiacenkiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek podziału działki nr [...] na cztery działki. Opłatę wynikającą z tejże decyzji Skarżący uiścili.

Opłata adiacencka nałożona decyzją Wójta z [...] października 2020 r. utrzymaną w mocy zaskarżoną do Sądu decyzją Kolegium dotyczyła natomiast wzrostu wartości nieruchomości będącego następstwem podziału działki nr [...]. Jak ustalił Sąd, z porównania treści obu decyzji Wójta nakładających opłatę adiacencką wynika, że powierzchnia działki, podlegającej podziałowi i działek powstałych w wyniku podziału jest tożsama. Sąd uznał, że jeżeli podział dotyczy cały czas tej samej nieruchomości, to kolejne postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej należy umorzyć.

Powyższe stanowisko jest następstwem błędnej wykładni art. 98a ust. 1 u.g.n.

Jak już wyżej wskazano, przepis ten wskazuje konkretne warunki, od których uzależnione jest nałożenie opłaty. Jeżeli warunki te zostają spełnione, organ jest uprawniony do nałożenia opłaty adiacenckiej. Z przesłanek tych nie wynika ograniczenie uprawnienia właściwego organu do ustalenia tej opłaty odnośnie do jednego podziału, w sytuacji gdy określona nieruchomość podlegała więcej niż jednemu podziałowi. Takie ograniczenie nie wynika również z ustawowej definicji opłaty adiacenckiej zawartej w art. 4 pkt 11 u.g.n. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zabraniają wielokrotnego ustalania opłaty adiacenckiej, po kolejnych podziałach nieruchomości dokonywanych na wniosek właściciela. Zasadniczym kryterium nałożenia opłaty adiacenckiej jest wzrost wartości nieruchomości wywołany konkretnym podziałem nieruchomości, a nie liczbą podziałów.

Jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 maja 2018 r. I OSK 1595/16, art. 98a ust. 1 u.g.n. wiąże skutki prawne ze stanem nieruchomości, obejmującym stan ewidencyjny, na dzień wydania decyzji o zatwierdzeniu jej podziału. Opłata adiacencka jest bowiem należnością ustalaną od wzrostu wartości nieruchomości, jaki powstał w wyniku jej podziału, dlatego do zastosowania art. 98a powołanej ustawy konieczne jest wykazanie, że wzrost wartości jest efektem wyłącznie dokonanego podziału. Z tego względu ustawodawca nakazał w powołanym art. 98a przyjmować do ustalenia zaistnienia tego wzrostu porównanie stanu nieruchomości po dokonanym podziale z jej stanem na dzień wydania decyzji o podziale, wykluczając w ten sposób uwzględnianie innych okoliczności istniejących przed podziałem, które mogłyby mieć wpływ na wartość nieruchomości.

Sąd kasacyjny obecnie rozpoznający sprawę dostrzega, że przywołany wyrok wydany został w stanie faktyczym, w którym nieruchomość obejmująca 10 działek, które następnie scalono do jednej, podlegała podziałowi na 34 działki.

W niniejszej sprawie, wątpliwości Sądu budziła okoliczność, że obie decyzje nakładające opłatę adiacencką mogły dotyczyć tej samej nieruchomości.

Sąd kasacyjny zapoznał się z treścią wpisów figurujących w księdze wieczystej [...], to jest jak wynika z decyzji Wójta z [...] października 2020 r. w księdze obejmującej działkę nr [...]. Treść tych wpisów Sąd uznaje za fakt powszechnie znany w rozumieniu art. 106 § 4 p.p.s.a. brany przez Sąd pod uwagę z urzędu. Z wpisów tych wynika, że poprzednio w księdze wieczystej figurowała działka [...]. Okoliczność, że obie decyzje podziałowe a w konsekwencji obie decyzje o nałożeniu opłaty adiacenckiej dotyczyły tej samej nieruchomości w znaczeniu wieczystoksięgowym wynika również wprost z treści skargi (str. 4 uzasadnienia skargi do Sądu pierwszej instancji).

Jednak przyczyny i tryb w którym dokonano połączenia działek powstałych z działki nr [...], nadano jej nowy nr [...] i wystąpiono o kolejny jej podział pozostają bez znaczenia dla możliwości nałożenia opłaty adiacenckiej, o której mowa w art. 98a ust. 1 u.g.n. W dniu wydania decyzji o podziale, przedmiotowa nieruchomość nie była geodezyjnie podzielona, a art.98a u.g.n. nie daje żadnych podstaw do uznania, aby przy ustalaniu stanu nieruchomości przed podziałem uwzględniać okoliczności istniejące przed dniem wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału. Wzrost wartości nieruchomości przyjmowany za podstawę do ustalenia opłaty adiacenckiej nie może bowiem być efektem jakichkolwiek innych okoliczności poza wymienionymi w art.98a ust. 1 u.g.n. Nie można zatem do ustalania jego zaistnienia przyjmować historycznego stanu sprzed dnia wydania decyzji o zatwierdzeniu jej podziału, lecz jedynie jej stan z dnia wydania tej decyzji, zgodnie z treścią powołanego art. 98a ust. 1 u.g.n., aby wynik porównania tego stanu ze stanem nieruchomości na dzień, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału staje się ostateczna, nie obejmował jakichkolwiek innych okoliczności, poza ewentualnym wzrostem wartości nieruchomości na skutek jej podziału. Okoliczność, że nieruchomość była podzielona w przeszłości, a następnie doszło do zniesienia tego podziału, bez względu na jego tryb nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia opłaty adiacenckiej, skoro art. 98a ust. 1 u.g.n. wiąże skutki prawne ze stanem nieruchomości, obejmującym stan ewidencyjny, na dzień wydania decyzji o zatwierdzeniu jej podziału. Opłata adiacencka jest bowiem należnością ustalaną od wzrostu wartości nieruchomości, jaki powstał w wyniku jej podziału, dlatego do zastosowania art. 98a powołanej ustawy konieczne jest wykazanie, że wzrost wartości jest wyłącznie efektem dokonanego podziału.

Podkreślić należy w tym miejscu, że dla ustalenia opłaty adiacenckiej w niniejszej sprawie nie miało znaczenia, czy od daty wydania decyzji podziałowej z 2017 r. i ustalenia w związku z nią opłaty do dnia wydania decyzji podziałowej z 2018 r. i ustalenia po raz kolejny opłaty nastąpił wzrost wartości tejże nieruchomości. Istotne było jedynie, czy na skutek podziału działki nr [...] zatwierdzonego decyzją z 23 stycznia 2018 r., wydaną po rozpatrzeniu wniosku Skarżących z [...] stycznia 2018 r. doszło do wzrostu wartości tejże działki w rozumieniu art. 98a u.g.n., to jest do wzrostu jej wartości na skutek zatwierdzonego podziału.

Zgodnie z art. 98a ust. 1b u.g.n. wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości.

Nie ma zatem znaczenia wartość działki określona według cen obowiązujących na dzień, w którym poprzednia decyzja podziałowa stała się ostateczna.

W konsekwencji, uznając, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 uchylił zaskarżony wyrok. Uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona Sąd kasacyjny rozpoznał skargę i oddalił ją, stosownie do art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 193 zadnie pierwsze p.p.s.a.

Podstawą orzeczenia zwartego w punkcie 2 wyroku był art. 207 § 2 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie obie strony postępowania zrzekły się rozprawy stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.