Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 95/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 124 ust. 1a, art. 9
journal: Dz.U. 2021 poz 1899
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 124 ust. 1a, art. 11, art. 107 § 3, art. 6, art. 8
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M . K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie części nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 19 stycznia 2022 roku E. S.A. wystąpiła o wydanie, w trybie art. 124 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej nr ewid.[...] (pow. 5,26 ha), w związku z realizacją inwestycji celu publicznego, polegającej na przebudowie jednotorowej linii elektroenergetycznej WN 110 kV oraz o wydanie w trybie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami odrębnej decyzji, zezwalającej spółce na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości, w związku z koniecznością przeprowadzenia na jej terenie planowanych prac budowlanych, której zostanie rygor natychmiastowej wykonalności. Wykonanie planowanych prac budowlanych miało wynikać z konieczności przeprowadzenia projektowanej inwestycji. Do wniosku dołączono kopię decyzji Wójta Gminy [...] ustalającej lokalizację przedmiotowej inwestycji celu publicznego, jak również wskazano całkowity obszar zajęcia wnioskowanej nieruchomości, niezbędny do wykonania planowanych prac budowlanych (obszar o powierzchni 3879 m2), a także dołączono dokumenty, potwierdzające zaproszenie do rokowań z I. i M. K. oraz dokument pełnomocnictwa, potwierdzający umocowanie do reprezentowania spółki w przedmiotowym postępowaniu.

W uzasadnieniu wniosku, w zakresie niezwłocznego zajęcia nieruchomości wraz z rygorem natychmiastowej wykonalności wskazano, że przystąpienie do realizacji przedsięwzięcia poprzedzone było analizą istniejącej linii WN 110 kV, która wskazała na konieczność wykonania jej przebudowy, w celu uniknięcia istotnych problemów z pokryciem zapotrzebowania na energię elektryczną i jej bezprzerwową dostawę, co stanowi niezbędny element systemu poprawy bezpieczeństwa użytkowania terenów pod linią (w tym zapewniającego ochronę życia i zdrowia ludzi).

Pismem z dnia 10 lutego 2022 roku zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania administracyjnego.

Pismem z 12 maja 2022 r. Starosta [...] wezwał inwestora do złożenia wyjaśnień dokumentów niezbędnych do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Pismem z 30 maja 2022 r. inwestor wyjaśnił, że realizowanie sieci energetycznej jako inwestycji liniowej jest inwestycją celu publicznego, która ma na celu poprawę bezpieczeństwa energetycznego, a także pozostaje niezbędne dla rozwoju ekonomicznego regionu. Zdaniem inwestora inwestycja ta wymaga niezwłocznego przeprowadzenia w obliczu [...] agresji na [...] i koniecznością dywersyfikacji źródeł energii. W ocenie inwestora przedmiotowa inwestycja leży zarówno w interesie społecznym, jak i gospodarczym.

Pismem z 13 czerwca 2022 r. inwestor przesłał uzupełnienie swojego stanowiska i złożył analizę projektową istniejącej linii 110 kV relacji [...] - [...], która w sposób jednoznaczny obrazuje stan linii i powody, dla której modernizacja w trybie pilnym jest niezbędna z punktu widzenia zapewnienia stabilności zasilania w regionie. Brak realizacji zadania zaburzy możliwości przesyłowe linii, co w konsekwencji może doprowadzić do jej przeciążenia. Skutkiem takiej sytuacji może być przejawiający się pozbawieniem zasilania wieloobszarowy stan awaryjny. Lokalnie może nastąpić doprowadzenie linii do pracy w jej granicznych warunkach, czy przekroczenia ich, co może powodować znaczne straty energii, których konieczność zbilansowania może przełożyć się na koszty taryfowe. Zdaniem inwestora brak realizacji inwestycji może doprowadzić do zmniejszenia się odległości przewodów linii do gruntu. Wynika to z wydłużenia przewodów przy wysokiej temperaturze ich pracy powodowanej ponadnormatywną obciążalnością w stanie kiedy projektowo linia ta była przystosowana do pracy w temperaturach znacznie niższych, a obecnie wymaga ona pilnego dostosowania do temperatury pracy przewodów wynoszącej 80°C. Inwestor powołał się również na dokument [...] Sieci Energetycznych, w którym podnoszona jest konieczność przebudowy ciągów liniowych 110 kV, którymi wyprowadzana jest moc z rozdzielni 110 kV [...] w kierunku stacji K.. W dokumencie tym wskazano, iż jednym z ciągów liniowych, który wymaga takiej pilnej modernizacji z uwagi na występujące częste przekroczenia w sytuacjach awaryjnych wyłączeń, szczególnie widoczne w okresie letnim, jest ciąg liniowy WN 110 kV [...] - [...] - [...]. Na potwierdzenie powyższego załączono pismo [...] Sieci Elektroenergetycznych.

Pismem z 21 czerwca 2022 r. strony zostały zawiadomione o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w toku postępowania dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przed wydaniem decyzji w sprawie.

Decyzją z dnia 9 grudnia 2022 roku, nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 124 ust. 1a w związku z art. 124 ust. 1 i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.): 1. zezwolił E. G. na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w obrębie [...] gm. [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] (pow. 5,26 ha), stanowiącej własność P. I. A. i M. S. małż. K. , dla której w Sądzie Rejonowym [...] prowadzona jest księga wieczysta nr [...], w celu przeprowadzenia na terenie tej nieruchomości prac, polegających na posadowieniu jednego stanowiska słupowego WN 110 kV i wymianie przewodów w istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV. Zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości dotyczy ograniczenia sposobu korzystania z tej nieruchomości, określonego w decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 28 lipca 2022 r.; 2. nadał niniejszej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja nr [...] z dnia 28 lipca 2022 r. Starosty [...], który działając na podstawie art. 124 ust 1 i 2 u.g.n., ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości, położonej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] (pow. 5,26 ha), poprzez udzielenie na rzecz E. G. zezwolenia na wykonanie na terenie tej nieruchomości prac, polegających na posadowieniu jednego stanowiska słupowego WN 110 kV i wymianie przewodów w istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV. Przebieg inwestycji, przechodzącej przez teren przedmiotowej nieruchomości, jak również obszar jej zajęcia, niezbędny do wykonania planowanych prac zostały zaznaczone na mapie, stanowiącej załącznik do ww. decyzji, a przedmiotowe zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości odnosi się do ograniczenia sposobu korzystania z tej nieruchomości, wskazanego w ww. decyzji ograniczającej. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji, dotyczącej zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, daje wnioskodawcy możliwość wcześniejszego rozpoczęcia procedury realizacji inwestycji. Konieczność jak najszybszej realizacji przedmiotowej inwestycji wynika z przekazanych przez wnioskodawcę informacji, jak również złożonych dokumentów, co z kolei uzasadnia podstawę ubiegania się przez E. S.A. o wydanie przedmiotowego zezwolenia.

Zdaniem organu przebudowa istniejącej linii elektroenergetycznej WN 110 kV stanowi inwestycję celu publicznego oraz pozostaje zgodna z interesem społecznym, jak i gospodarczym, bowiem przebudowa linii elektroenergetycznej WN 110 kV także służy zapewnieniu stałego dopływu energii do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze. Inwestycja ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości. Realizacja przedmiotowej inwestycji jest wypełnieniem zadań ustawowych nałożonych na E. G. związanych z pokryciem zapotrzebowania na energię elektryczną i jej bezprzerwową dostawę, jak również stanowiącej niezbędny element systemu poprawy bezpieczeństwa użytkowania terenów pod linią, zapewniającego ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Wobec powyższego poza interesem społecznym i gospodarczym realizację przedmiotowej inwestycji jest uzasadnia także wyjątkowo ważnym interesem strony.

W ocenie organu spełnione zostały przesłanki wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie objętej wnioskiem nieruchomości, zaś wydanie decyzji o zezwoleniu pociąga za sobą skutek w postaci nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W odwołaniu M. K. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzesłuchanie zainteresowanych w sprawie M. K. i I. K., którzy mieli do przekazania istotne informacje, a spowodowało to niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dokonanie niewłaściwych ustaleń faktycznych oraz wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Ponadto nie było podstaw do tego, by zmieniać bieg przedmiotowej linii, a operator nie wykazał dlaczego przebieg tej linii energetycznej nie może być w miejscu dotychczasowym. Podano w rezultacie wszystkich podniesionych uchybień organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia reguł wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób.

Decyzją z dnia 9 grudnia 2022 roku, nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 2 sierpnia 2022 r. znak [...]

W ocenie organu odwoławczego nie było podstaw do kwestionowania zasadności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, byłoby działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy i niweczyłoby cel takiego uregulowania. Starosta [...] decyzją z 28 lipca 2022 r. ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości położonej w obrębie [...] gm. [...] oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] Natomiast dnia 2 sierpnia 2022 r. Starosta [...] wydał w związku z powyższą decyzją z 28 lipca 2022 r., decyzję udzielającą zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości. Decyzji został zatem zasadnie nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Zdaniem Wojewody w rozpatrywanej sprawie wykazane zostały przesłanki uprawniające do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, w tym w szczególności zagrożenie interesu społecznego i ważny interes gospodarczy. Przedsięwzięcie realizowane przez wnioskodawcę jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 6 pkt 2 u.g.n.). Przedmiotowa inwestycja ma służyć zaspokajaniu potrzeb społecznych i gospodarczych regionu. Jej wydanie było uzasadnione interesem społecznym i ważnym interesem gospodarczym. Przedmiotowa inwestycja ma zapewnić poprawę jakości i niezawodności zasilania odbiorców energii elektrycznej oraz wzrostu bezpieczeństwa jej dostaw. Jak wyniki z pism wnioskodawcy, przedmiotowa linia jest obiektem charakteryzującym się wieloletnią eksploatacją. Istotnym jest zabezpieczenie interesu społecznego, gdyż zagrożenia ciągłości dostawy energii mają charakter realny i w przypadku ich zaistnienia spowodują niezwykle duże straty. Możliwe szkody, spowodowane brakiem energii, zagrażają zarówno gospodarstwom domowym, jak i jednostkom odpowiedzialnym za zapewnienie bezpieczeństwa publicznego. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszym przypadku można mówić o ważnym interesie społecznym w udzieleniu zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, gdyż przebudowa linii energetycznej ma zapewnić stały dopływ energii do wielu odbiorców w danym regionie, w tym do będących pracodawcami podmiotów gospodarczych, co niewątpliwie stanowi uzasadniony interes społeczności lokalnej. E. S.A. i Starosta [...] wykazali, iż występuje przesłanka tzw. "innego interesu społecznego" - w tym ważny interes gospodarczy. Istnieje zarówno interes społeczny, jak i ważny interes gospodarczy ponieważ zapewnienie stałego dopływu energii do gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw mieści się zarówno w kryterium interesu społecznego, jak i ważnego interesu gospodarczego. Przerwy w dostawie energii elektrycznej i niestabilność systemu elektroenergetycznego obniża w sposób bezpośredni zainteresowanie inwestorów obszarów, poziom nowych inwestycji, powstawanie nowych miejsc pracy i negatywnie wpływa również na rozwój gospodarczy regionu. Jeżeli przewidywany jest niedostatek mocy energetycznej z uwagi na postępujące niszczenie linii i narastające potrzeby w zakresie dostaw energii (czy też z jakiejkolwiek innej przyczyny), to dopuszczalne, a nawet niezbędne, jest wcześniejsze przystosowanie sieci energetycznej do przewidywanych obciążeń. Ta kwestia stanowi przesłankę do uznania istnienia interesu społecznego i ważnego interesu gospodarczego niezależnie od aktualnego stanu technicznego przedmiotowej linii energetycznej, z którym wiąże się ryzyko ograniczeń w dostawach energii elektrycznej z uwagi na wieloletnie eksploatowanie przedmiotowej linii. Organ odwoławczy za wyczerpujące uznał wyjaśnienia inwestora, który wskazywał na istnienie zarówno interesu społecznego, jak i ważnego interesu gospodarczego.

Wobec powyższego spełnione zostały przesłanki uprawniające organ do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W ocenie organu odwoławczego, niezasadne okazały się podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji w oparciu o wyniki postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji znajdują pełne oparcie w materiale sprawy. Przeprowadzono wyczerpujące postępowanie wyjaśniające i odniesiono się do wszystkich aspektów podnoszonych przez strony. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał na ustalenie niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego i został prawidłowo oceniony przez organ pierwszej instancji. Wobec braku niewyjaśnionych faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron nie było konieczne. Tym bardziej, że strona odwołująca czynnie brała udział w niniejszym postępowaniu składając pisma z 23 maja 2022 r. i 30 czerwca 2022 r., w których przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. Odwołujący mógł do odwołania przedłożyć zeznania dotyczące okoliczności sprawy, czego jednak nie uczynił. Uzasadnienie rozstrzygnięcia dokładnie omawia wszystkie kwestie i cechuje się zrozumiałością, przy tym zawiera omówienie stanu faktycznego i prawnego sprawy w zakresie, jaki jest istotny dla rozstrzygnięcia.

Pismem z dnia 4 stycznia 2023 roku pełnomocnik M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody z dnia 9 grudnia 2022 roku, któremu zarzucił naruszenie:

1. art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez:

a. nieprzesłuchanie zainteresowanych w sprawie w tym w szczególności M. K. i I. K., którzy mieli do przekazania istotne informacje a spowodowało to niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dokonanie niewłaściwych ustaleń faktycznych oraz wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy,

b. brak podstaw do tego, by zmieniać bieg przedmiotowej linii, nikt nie wskazał również podstaw wydania takiej decyzji, nic nie wskazuje na konieczność dokonania czynności,

c. operator i zarazem strona postępowania nie wykazała, dlaczego przebieg tej linii energetycznej nie może być w miejscu dotychczasowym,

d. nie wykazano, jakie okoliczności zaszły by zmienić przebieg dotychczasowego przebiegu linii.

2. art. 8, 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez całkowicie niezrozumiałe sformułowanie uzasadnienia decyzji oraz naruszenie zasady praworządności i zasady legalizmu.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W ocenie skarżącego istotną rolę w niniejszym postępowaniu odgrywały wyjaśnienia jakie mogłaby złożyć I. K. i M. K.. Organ całkowicie pominął stanowisko w zakresie braku podstaw do tego, by zmieniać bieg przedmiotowej linii, nikt nie wskazał również podstaw wydania takiej decyzji, nic nie wskazuje na konieczność dokonania czynności. Operator nie wykazał, dlaczego przebieg tej linii energetycznej nie może być w miejscu dotychczasowym. Nie wykazano jakie okoliczności zaszły by zmienić przebieg dotychczasowego przebiegu linii. Według skarżącego powstało pytanie, czy w przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z błędem projektowym, którego operator nie chce skorygować, czy z innymi kwestiami technicznymi, których nie da się pominąć. Na ten temat milczy organ wydający decyzję, pomimo moich kilkukrotnych interwencji w tym zakresie. Mimo szeregu pytań operator nie odpowiedział na kwestie dotyczące tego, dlaczego zmieniona została kwestia dotychczasowego przebiegu linii zasilającej. Organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia reguł wskazanych w art. 107 § 3 KPA poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób. Według skarżącego czynności przeprowadzone przez organ pierwszej instancji powinny zostać powtórzone z udziałem skarżącego, zaś ustalenia faktyczne niniejszej sprawy powinny zostać zweryfikowane w oparciu o zarzuty wskazane w treści odwołania.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja może zostać uchylona tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 powyższej ustawy tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Wojewody z dnia 9 grudnia 2022 r., nr [...], którą utrzymano w mocy Starosty [...] z dnia 2 sierpnia 2022 r., znak [...] zezwalającą inwestorowi - E. G. - na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka o numerze ewidencyjnym [...] o pow. 5,26 ha, stanowiącej własność M. K. i I. K., w celu realizacji celu publicznego polegającego na przebudowie napowietrznej linii elektronenergetycznej [...]

Materialnoprawną podstawą zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji stanowi art. 124 ust. 1a u.g.n., zgodnie z którym w przypadkach określonych w art. 108 kpa lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Natomiast w myśl art. 108 kpa, decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia (§ 1). Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie (§ 2).

Decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest zależna od decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Warunkiem wydania decyzji z art. 124 ust. 1a u.g.n. jest bowiem uprzednie wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., stosownie do którego starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, tak jak w niniejszej sprawie.

Wskazać należy, że z przepisów art. 124 u.g.n., a w szczególności z ust. 1a, nie wynika aby w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, organ ponownie badał przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W konsekwencji, zasadność ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości może być badana jedynie w skardze na decyzję wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Natomiast podważanie na etapie udzielania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wyników wcześniejszych koniecznych etapów procesu inwestycyjnego, z których każdy podlegał możliwości poddania kontroli zgodności z prawem, jest bezskuteczne (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., I OSK 1853/15). Wobec powyższego zarzuty skargi odnoszące się do braku w sprawie należytego wyjaśnienia okoliczności przeprowadzenia inwestycji w proponowanym przez inwestora przebiegu nie mogły odnieść skutku w niniejszymi postępowaniu.

Decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n., ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa własności nieruchomości. Celem tego unormowania jest umożliwienie wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu w sytuacji, kiedy pierwotna decyzja o ograniczeniu nie może być wykonywana. Zgodnie bowiem z treścią art. 9 u.g.n. w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art.124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Dlatego też decyzja o niezwłocznym zajęciu umożliwia rozpoczęcia realizacji inwestycji w sytuacji, gdy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości nie jest jeszcze ostateczna lub wykonalna (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 października 2017 r., II SA/Gd 233/17). Subsydiarny charakter decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oznacza, że decyzja taka może istnieć w obrocie prawnym tylko wtedy, kiedy występuje w obrocie prawnym poprzedzająca ją decyzja o ograniczeniu prawa do nieruchomości. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o ograniczeniu, oznacza automatycznie konieczność uchylenia późniejszej decyzji o niezwłocznym zajęciu (por. wyroki NSA: z dnia 8 marca 2017 r., sygn. I OSK 2418/16 i z dnia 16 marca 2016 r., sygn. I OSK 1990/15, wyroki WSA w Rzeszowie: z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. II SA/Rz 349/17 i z dnia 7 września 2017 r., sygn. II SA/Rz 533/17). Ponadto, bezspornie zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może nastąpić wyłącznie w takim zakresie, w jakim uprzednio ograniczono sposób korzystania z tejże nieruchomości.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy organy obu instancji prawidłowo uznały, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. Przede wszystkim bowiem decyzja Starosty [...] z dnia 2 sierpnia 2022 roku, znak [...], wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, zezwalająca na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. [...] oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] (pow. 5,26 ha), stanowiącej własność I. A. i M. S. małż. K. , została wydana w następstwie decyzji tego organu z dnia 28 lipca 2022 roku, nr [...] o ograniczeniu korzystania z przedmiotowej nieruchomości z uwagi na przebudowę przebiegającej przez przedmiotową działkę napowietrznej linii elektronenergetycznej 110 kV relacji [...] - [...]. Powyższe wiąże się z charakterem oraz funkcją decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości która, ma umożliwić niezwłoczną realizację inwestycji celu publicznego. Bezspornie w sprawie został spełniony podstawowy warunek decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n., gdyż w obrocie prawnym pozostaje decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości. W tej sytuacji ocenić należało, czy organy prawidłowo ustaliły, że wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnione jest okolicznościami wskazanymi w art. 108 k.p.a. bądź ważnym interesem gospodarczym.

W świetle art. 108 kpa i art. 124 ust. 1a u.g.n. decyzję o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wydaje się, jeżeli zachodzi konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony lub występuje ważny interes gospodarczy. Przy czym wskazać należy, że przesłanka zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 108 k.p.a. i przesłanka ważnego interesu gospodarczego nie wymagają łącznego ich wystąpienia, a zaistnienie jednej z nich uprawnia organ do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. W tym kontekście wyjaśnić należy, że powodem wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości skarżącego, oraz w konsekwencji również decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości, jest inwestycja celu publicznego polegająca na przebudowie istniejącej linii elektroenergetycznej. Zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n. celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Inwestycja polegająca na przebudowie linii elektroenergetycznej ma więc status inwestycji celu publicznego. Ma ona na celu urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości lokalnej i ponadlokalnej oraz stanowi realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Jest to inwestycja liniowa, przebiegająca przez szereg nieruchomości na terenie gminy zaopatrująca zarówno odbiorców indywidualnych, jak i publicznych w energię elektryczną, poprawiając jakość jej dystrybucji, zwiększając jej zasięg, a jej realizacja jest uzasadniona ze względu na interes społeczny oraz gospodarczy. Inwestycja tego rodzaju ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właściciela nieruchomości, któremu ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2017 r., I OSK 2418/16). W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z całkiem nowym przedsięwzięciem w sensie lokalizacyjnym, ale z inwestycją polegającą na przebudowie istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej i urządzeń co służyć ma jej unowocześnieniu w celu zwiększenia bezpieczeństwa i pewności dostaw energii. Rozwijanie i modernizacja sieci zaopatrującej w energię leży w interesie społecznym i narodowym, albowiem minimalizuje ryzyko awarii oraz niweluje ewentualne straty ekonomiczne państwa w takim przypadku. Charakter tak sformułowanych celów świadczy o tym, że ich realizacja jest niezbędna dla ochrony zdrowia i życia ludzkiego oraz służyć będzie ważnemu interesowi gospodarczemu i interesowi społecznemu (potrzebom społeczeństwa związanym z niezakłóconymi dostawami energii elektrycznej), a także zabezpieczeniu gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami. W tej sytuacji, wobec braku zgody właściciela na zajęcie danej nieruchomości zrozumiały jest rygor natychmiastowej wykonalności nadawany decyzjom zezwalającym na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Nie ulega wątpliwości, że każda inwestycja celu publicznego przedkłada interes wspólnoty (społeczny, publiczny) nad interes prywatny jednostki. Co do zasady więc, inwestycja celu publicznego będzie oddziaływała na prawo własności osób trzecich - bez względu na to, czy zostanie zawarte dobrowolne porozumienie, czy też dojdzie do przymusowego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze władczego aktu organu administracyjnego.

W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie decyzji w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie działki nr [...] zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami określonymi w przepisach k.p.a. Stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organy kompleksowo zgromadziły materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia, w tym dokumentację związaną z wydaniem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, co pozwoliło na ustalenie stanu faktycznego sprawy i okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a następnie dokonały jego oceny, która nie przekracza granic wyznaczonych w art. 80 k.p.a. W konsekwencji trafnie przyjęto, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji na podstawie ar. 124 ust. 1a u.g.n., której uzasadnienie spełnia wymogi wynikające z art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, nie można także zarzucić organom naruszenia art. 6 oraz art. 8 k.p.a., jak wynika bowiem z akt sprawy, organy działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa kierując się zasadami proporcjonalności bezstronności i równego traktowania. Należy również podkreślić, że na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego wnioskodawca, wyjaśniał i przedkładał pisma i dokumenty wskazujące na zasadność przeprowadzonej inwestycji w wariancie zaproponowanym w sprawie. Skarżący był o nich informowany a zatem miał wiedzę na podstawie jakich okoliczności sprawy podejmowane były rozstrzygnięcia dotyczące przedmiotowej inwestycji. W efekcie należało uznać, że wskazane przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były nieuzasadnione.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.