Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 464/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2024-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 i 2, art. 10a ust. 1a i 1b
journal: Dz.U. 2023 poz 1199
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
article: art. 3 ust. 1-3, art. 49 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 2114
law: Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 7 ust.1-3
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 2 ust. 2, art. 106 ust. 3
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 4 ust. 1 i 2
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)

SENTENCJA

Dnia 20 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Sędzia WSA Paweł Dańczak, Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2024 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2024 roku nr 128/2024 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 23 kwietnia 2024 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania J.S. (dalej również: strona, strona skarżąca lub skarżący), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rawie Mazowieckiej z 10 października 2023 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

28 maja 2022 r. skarżący złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności na rok 2022, w którym ubiegał się m.in. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Na podstawie prowadzonej przez ARiMR ewidencji i rejestru Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli ustalono, że 29 listopada 2022 r. na rachunek bankowy producenta zostało przekazanych pięć zaliczek na poczet płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 8 186,79 zł, a kwoty poszczególnych zaliczek wynosiły: na poczet jednolitej płatności obszarowej – 2 676,03 zł, na poczet płatności za zazielenienie w wysokości – 1 923,77 zł, na poczet płatności redystrybucyjnej (dodatkowej) - 601,36 zł, na poczet uzupełniającej płatności podstawowej - 189,30 zł, na poczet płatności do bydła – 2 796,33 zł.

14 grudnia 2022 r. pracownik Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Rawie Mazowieckiej podjął próbę doręczenia skarżącemu w miejscu jego zamieszkania pisma informującego, iż termin 27 - 28 grudnia 2022 r. jest terminem ostatecznym do przeprowadzenia przez Inspekcję Weterynaryjną kontroli w zakresie dobrostanu zwierząt gospodarskich, wymogów wzajemnej zgodności, identyfikacji i rejestracji koniowatych, a także w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami bez wykorzystania obiektów. W miejscu zamieszkania nie zastano strony skarżącej. Wobec odmowy przyjęcia i potwierdzenia pisma przez żonę skarżącego (będącą równocześnie jego pełnomocnikiem w Ewidencji Producentów), pracownik Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Rawie Mazowieckiej poinformował ją ustnie o terminie i zakresie kontroli, a jeden egzemplarz pisma adresowany do strony został wrzucony do jej skrzynki na listy. Po kilku uprzednich próbach kontaktu ze stroną 27 grudnia 2022 r. inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Rawie Mazowieckiej podjęli próbę przeprowadzenia w gospodarstwie rolnym strony kontroli w zakresie dobrostanu zwierząt gospodarskich, wymogów wzajemnej zgodności, identyfikacji i rejestracji koniowatych, a także w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami bez wykorzystania obiektów. Z uwagi na brak możliwości wejścia na teren gospodarstwa kontrola nie została przeprowadzona.

11 stycznia 2023 r. strona złożyła osobiście do Biura Powiatowego ARiMR w Rawie Mazowieckiej pismo z zastrzeżeniami w sprawie kontroli jej gospodarstwa oraz zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez inspektora Inspekcji Weterynaryjnej w Rawie Mazowieckiej.

Pismem z 2 czerwca 2023 r. Inspekcja Weterynaryjna w Rawie Mazowieckiej wskazała, że zastrzeżenia do protokołu z 27 grudnia 2022 r. złożone przez stronę nie zostały uwzględnione w postępowaniu kontrolnym. Ponadto pismem z 3 lipca 2023 r. Powiatowy Inspektorat Weterynaryjny w Rawie Mazowieckiej wskazał, że kontrola w gospodarstwie strony nie została przeprowadzona z uwagi na odmowę wpuszczenia na teren gospodarstwa, a zastrzeżenia z 9 stycznia 2023 r. nie dotyczyły czynności kontrolnych.

Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z 22 czerwca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Rawie Mazowieckiej odmówił przyznania J.S. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz płatności do bydła oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności podstawowej. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie. Decyzją z 4 marca 2024 r. nr 68/2024 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Rawie Mazowieckiej z 22 czerwca 2023 r. odmawiającą przyznania wszystkich płatności wnioskowanych przez stronę w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Zawiadomieniem z 10 lipca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Rawie Mazowieckiej wszczął postępowanie w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022 wypłaconych stronie skarżącej. A następnie, 10 października 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Rawie Mazowieckiej wydał decyzję o ustaleniu kwot nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022 w łącznej wysokości 7 997,49 zł, w tym jednolitej płatności obszarowej w wysokości 2 676,03 zł, płatności za zazielenienie w wysokości 1 923,77 zł, płatności redystrybucyjnej (dodatkowej) w wysokości 601,36 zł oraz płatności do bydła w wysokości 2 796,33 zł. Od decyzji z 10 października 2023 r. strona złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. mające wpływ na treść wydanego orzeczenia, a także naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 8 § 1 i § 2 w zw. z art. 9 w zw. z art. 10 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 i art. 81 k.p.a. oraz art. 81a § 1 k.p.a.

Powołaną na wstępie decyzją z 23 kwietnia 2024 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Rawie Mazowieckiej z 10 października 2023 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że zasady i tryb dochodzenia nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności reguluje art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1199) - dalej: "ustawa o ARiMR". Postępowanie, zakreślone ramami art. 29 ustawy o ARiMR stanowi samodzielne postępowanie mające na celu wydanie decyzji administracyjnej o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Powyższe oznacza, że strona na etapie tegoż postępowania (zmierzającego do ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków publicznych) nie może skutecznie podnosić zarzutów skierowanych do decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Prowadzone postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ma odrębny charakter i stanowi konsekwencję ustaleń wynikających z decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Rawie Mazowieckiej z 22 czerwca 2023 r. w sprawie odmowy przyznania stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Następnie organ ten wyjaśnił, że zasady i tryb przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst Jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1775), dalej: "ustawa o płatnościach bezpośrednich". W sprawie dotyczącej przyznania płatności, o których mowa, rolą organu administracji jest ustalić, czy spełnione zostały warunki przyznania pomocy określone w przepisach ustawy o płatnościach bezpośrednich, przy czym w przedmiotowej sprawie istotne jest to, że rolnik uniemożliwił przeprowadzenie przez inspektorów Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej w Rawie Mazowieckiej, kontroli wzajemnej zgodności w swoim gospodarstwie rolnym w dniu 27 grudnia 2022 r. Jak bowiem wynika z raportu z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności oraz protokołu z czynności kontrolnych w siedzibie stada, przeprowadzonych przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Rawie Mazowieckiej po kilkukrotnych próbach kontaktu z producentem brak było możliwości przeprowadzenia kontroli na miejscu, miała miejsce odmowa wpuszczenia na teren gospodarstwa. Ostatnia próba kontaktu to pismo dostarczone 14 grudnia 2022 r., rozmowa telefoniczna oraz wizyta w gospodarstwie w dniu 27 grudnia 2022 r. Producent został poinformowany, że uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli skutkować będzie odmową przyznania płatności. Organ II instancji zauważył, że pomimo iż strona została 14 grudnia 2022 r. skutecznie zawiadomiona o kontroli planowanej w gospodarstwie 27 - 28 grudnia 2022 r., kontrola nie odbyła się. Strona złożyła do Powiatowego Inspektoratu Weterynaryjnego w Rawie Mazowieckiej zastrzeżenia do kontroli, w którym wskazała, że jej profesjonalny pełnomocnik uzgodnił inny termin kontroli niż 27 - 28 grudnia 2022 r., a samo zawiadomienie o kontroli było nieskuteczne. Przedmiotowe zastrzeżenia nie zostały jednak uwzględnione przez organ I instancji. W oparciu o powyższe ustalenia decyzją z 22 czerwca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Rawie Mazowieckiej odmówił stronie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, a decyzją z 4 marca 2024 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy. Konsekwencją powyższego jest wydanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Rawie Mazowieckiej decyzji ustalającej stronie kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 7 997,49 zł. Organ II instancji następie zaznaczył, że pięć przelewów zaliczek na poczet pięciu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostało wykonanych na rzecz strony w dniu 29 listopada 2022 r. Zwrócono również uwagę na brzmienie art. 49 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz art. 54 ust.3 lit. a pkt i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549), z którego wynika, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odstępuje od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, jeżeli kwota nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. W rozpatrywanej sprawie wszystkie pięć przelewów zaliczek zostało wykonanych w dniu 29 listopada 2022 r., kurs wymiany euro na 3 września 2022 r. wynosił 4,8483 zł, równowartość kwoty 100 euro wynosi 484,83 zł. Kwota stanowiąca równowartość 100 euro, od ustalenia której odstępuje Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, dotyczy poszczególnych schematów pomocowych w ramach sprawy o przyznanie płatności w ramach jednej kampanii, dla tego samego rolnika i jest ustalana oddzielenie dla poszczególnych schematów pomocowych. W rozpatrywanej sprawie łączna kwota nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynosiła 8 186,79 zł, a składały się na nią następujące płatności wypłacone jako zaliczki w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: zaliczka na poczet jednolitej płatności obszarowej w wysokości 2 676,03 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 1 923,77 zł, płatność redystrybucyjna (dodatkowa) w wysokości 607,36 zł, uzupełniająca płatność podstawowa w wysokości 189,30 zł, płatność do bydła w wysokości 2 796,33 zł. Kwota z tytułu uzupełniającej płatności podstawowej za 2022 r. wynosiła 189,30 zł, zatem nie przekraczała kwoty stanowiącej równowartość 100 euro, przeliczonej na złote według kursu ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013 i podlega odstąpieniu. Natomiast każda z pozostałych kwot płatności wypłaconych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013 i nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od ich ustalenia. Powyższe okoliczności stały się podstawą do wydania decyzji, w której Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Rawie Mazowieckiej ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 7 997,49 zł.

W ocenie organu odwoławczego w przypadku nienależnie pobranych zaliczek z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 r. nie zaistniały przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu określone w art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69 ze zm.) - dalej: "rozporządzenie nr 809/2014". Przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu wymienione we wskazanym przepisie muszą być spełnione łącznie, tj. płatność dokonana musi być na skutek błędu organu, błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym zwolnienie z obowiązku zwrotu będzie miało miejsce tylko w takich sytuacjach, w których to błąd organu spowodował wypłatę nienależnej płatności. W rozpatrywanej sprawie przelewy zaliczek na poczet płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przekazane na rachunek bankowy strony w dniu 29 listopada 2022 r. nie wynikały z pomyłki ARiMR, a organ w dacie przelewów nie mógł wiedzieć, że są one nienależne, ponieważ kontrola w gospodarstwa miała odbyć się później (27 grudnia 2022 r.) niż zostało dokonanych pięć przelewów poszczególnych zaliczek w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wobec powyższego brak podstaw do uznania, iż płatności zostały dokonane na skutek błędu właściwego organu. Dalej organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 w zw. art. 14 lit. a rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej (Dz. Urz. UE z 8 lipca 2022 r., Nr L 183, str. 23) - dalej: "rozporządzenie nr 2022/1173", obowiązek zwrotu nie ma zastosowania jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Pojęcie "zwykłych okoliczności" należy powiązać z charakterem prowadzonej przez rolnika działalności zawodowej. W odniesieniu do aktów staranności wymaganych od producenta rolnego można posiłkować się m.in. art. 355 § 2 k.p.c. W myśl tego przepisu należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Ponadto należy mieć na względzie, że każdy podmiot zawodowo wykonujący swoją działalność powinien podnosić poziom swojej wiedzy i kwalifikacji zawodowych oraz dokładać należytej staranności przy uzyskiwaniu pomocy wspólnotowej. Rolnik uniemożliwiając przeprowadzenie kontroli w swoim gospodarstwie w dniu 27 grudnia 2022 r. był świadomy potencjalnych skutków takiego zachowania, tj. odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 r. i w konsekwencji obowiązku zwrotu nienależnie wypłaconych zaliczek. Skarżący składając wniosek o płatności wiedział jakie są wymagania ich przyznania, zwłaszcza że wnioski o różnego rodzaju płatności składał do ARiMR co najmniej od 2008 r., a zatem od wielu lat znane są mu zasady przyznawania dopłat i konsekwencje ich niewykonania w trakcie realizacji programu. Ponadto obowiązki strony zostały wprost wyartykułowane w treści formularza wniosku. Skarżący miał więc świadomość, iż uniemożliwienie kontroli wzajemnej zgodności w gospodarstwie w dniu 27 grudnia 2022 r. będzie skutkowało odmową przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 r., a także koniecznością zwrotu zaliczki wypłaconej przed planowaną kontrolą. W ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały zatem przesłanki, o których mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ustalonych na mocy decyzji z 10 października 2023 r. Dalej organ dodał, że w odniesieniu do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie jest wymagany częściowy lub całkowity zwrot wcześniej wypłaconego wsparcia w przypadku działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności zgodnie z art. 4 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 ze zm.) - dalej: "rozporządzenie nr 640/2014". Art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 wskazuje przypadki, które mogą zostać uznane jako "siła wyższa" i "nadzwyczajne okoliczności". Określony we wskazanym przepisie katalog zdarzeń, które mogą stanowić w danym przypadku działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne, jest katalogiem otwartym. W myśl art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. W ocenie organu II instancji, w sprawie nie wystąpiły okoliczności wyłączające konieczność zwrotu nienależnie pobranych płatności, o których mowa w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013. Ponadto strona nie zgłaszała wystąpienia siły wyższej, czy innych okoliczności wyjątkowych. Wobec tego brak jest możliwości odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w oparciu o art. 4 ust 2 rozporządzenia nr 640/2014. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie doszło także do przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L z 1995 r. Nr 312, poz. 1 ze zm.) - dalej: "rozporządzenie nr 2988/95". W niniejszej sprawie naruszenie prawa nastąpiło w dniu 27 grudnia 2022 r., tj. w dniu uniemożliwienia przez stronę kontrolerom z Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Rawie Mazowieckiej przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie strony, natomiast szkoda rozumiana jako nieuprawniona wypłata płatności miała miejsce w dniu 29 listopada 2022 r., tj. w dacie wypłaty zaliczki na poczet płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ponieważ początek biegu termu przedawnienia wyznacza zdarzenie, które miało miejsce jako ostatnie (w analizowanym przypadku jest to moment naruszenia prawa czyli 27 grudnia 2022 r.) to należy stwierdzić, iż czteroletni termin przedawnienia roszczeń o zwrot zaliczek przyznanych na mocy art. 46 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz § 1 rozporządzenia MRiRW w sprawie zaliczek nie minął, bowiem decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Rawie Mazowieckiej z 10 października 2023 r. ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego została doręczona stronie w dniu 13 października 2023 r. Dodatkowo wskazano, że w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki, co wynika z treści art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji podkreślił, że w przedmiotowym postępowaniu organy administracji nie dokonują już ponownej oceny podstaw do przyznania płatności na rzecz beneficjenta. Postępowanie w zakresie przyznania płatności jest bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach natury faktycznej i prawnej. Podniesione przez stronę w odwołaniu zarzuty dotyczą kontroli w gospodarstwie strony, jaka miała się odbyć w terminie 27 - 28 grudnia 2022 r. oraz skuteczności zawiadomienia strony o tej kontroli. Tymczasem kwestie te zostały już wyjaśnione w decyzji Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 4 marca 2024 r., którą organ ten utrzymał on w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Rawie Mazowieckiej z 22 czerwca 2023 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 rok. Ponadto, w ocenie organu II instancji, niezasadne są twierdzenia strony jakoby w sprawie doszło do naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. Organ przypomniał, że ustawodawca w art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR odstąpił od zasady prawdy obiektywnej - 7 k.p.a., zasady informowania stron - art. 9 k.p.a. oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu – art. 10 k.p.a., a zatem organ I instancji nie mógł naruszyć wymienionych przepisów w swym postępowaniu. Nadto, wbrew twierdzeniom strony nie doszło również do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., ponieważ zastosowanie wspomnianego przepisu zostało wyłączone przez art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR. W art. 10 ust. 1a ustawy o ARiMR obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Zdaniem organu odwoławczego również zarzut naruszenia art. 8 § 1 i § 2 w zw. z art. 9 w zw. z art. 10 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 11 w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 i art. 81 k.p.a. oraz art. 81a § 1 k.p.a. nie jest zasadny, ponieważ dotyczy kontroli jaka miała się odbyć w gospodarstwie strony 27-28 grudnia 2022 r. oraz skuteczności zawiadomienia strony o tej kontroli, a kwestie te zostały już wyjaśnione w decyzji Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 4 marca 2024 r., którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Rawie Mazowieckiej z 22 czerwca 2023 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022.

Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję organu II instancji, zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na orzeczenie, tj. obrazę przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a §1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 §1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a., mające wpływ na treść wydanego orzeczenia polegające na jednostronnej, a także niekorzystnej dla skarżącego ocenie zebranego materiału dowodowego, poprzez uznanie, iż skarżący świadomie oraz celowo nie stawił się na kontrolę 27 grudnia 2022 r., podczas gdy rzetelna i dogłębna analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powinna prowadzić do przeciwnej konstatacji, a mianowicie, iż jak wynika z przedłożonych do akt sprawy protokołów zeznań świadków, w tym pracowników Inspekcji Weterynaryjnej i małżonka skarżącego, poczynionych przed Sądem Rejonowym w Skierniewicach w sprawie o sygn. akt [...] - skarżący do rzeczonej kontroli celem reprezentacji interesów umocował pełnomocnika profesjonalnego, który w dniu przeprowadzania tej kontroli znajdował się na zwolnieniu lekarskim, toteż nie mógł wziąć czynnego udziału w czynnościach kontrolnych, ponadto jak wynika z wyjaśnień strony termin kontroli został odroczony do 10 stycznia 2023 r., gdyż w dniu 27 grudnia 2022 r. przebywał on w oddaleniu o 200 km od miejsca, gdzie do kontroli miało dojść, i nie miał sposobności dotrzeć na miejsce na czas celem udziału w czynnościach;

II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia polegający na uznaniu, iż skarżący nie dopuścił do przeprowadzenia kontroli w zakresie wzajemnej zgodności, podczas gdy prawidłowa ocena całokształtu materiału dowodowego powinna prowadzić do zupełnie przeciwnej konstatacji, w szczególności, iż organ zaniechał dopuszczenia oraz przeprowadzenia dowodu ze zwolnienia lekarskiego pełnomocnika skarżącego, podobnie jak z bilingu połączeń wykonanych przez tego pełnomocnika do Inspekcji Weterynaryjnej celem ustalenia, czy rzeczywiście w czasookresie prowadzenia kontroli pełnomocnik był na zwolnieniu lekarskim i czy kontaktował się z Inspekcją Weterynaryjną przed 27 grudnia 2022 r., a zaniechanie to miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, gdyż prowadziło do ustalenia, iż skarżący wiedział o kontroli i nie stawił się na nią świadomie i celowo, co nie jest zgodne ze stanem faktycznym, a w zakresie tym organ I instancji nie odniósł się w żaden sposób w treści uzasadnienia;

III. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez ustalenie, iż kontrola miała odbyć się tylko 27 grudnia 2022 r., podczas gdy jak wynika z notatki służbowej Inspekcji z 14 grudnia 2022 r., jak też z pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii z 9 grudnia 2022 r. rzeczona kontrola miała odbyć się w dwa dni pod rząd, tj. 27 grudnia oraz 28 grudnia 2022 r., a nie tylko w jeden dzień, i na podstawie tego ustalenia orzeczenie, iż skarżący zobowiązany jest do zwrotu kwoty wskazanej w zaskarżonej decyzji, podczas gdy ustalenie, iż skarżący miał możliwość uczestniczenia w kontroli 28 grudnia 2022 r. w zupełności wykluczałoby możliwość uznania, iż nie dopuścił do kontroli w zakresie wzajemnej zgodności. Natomiast to organ Inspekcji Weterynaryjnej nie dotrzymał umówionego terminu skoro nie pojawił się ani 28 grudnia 2022 r. na nieruchomości skarżącego, ani 10 stycznia 2023 r., pomimo iż taki termin dodatkowo został ustalony przez pełnomocnika skarżącego;

IV. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez domniemanie złej wiary skarżącego w działaniu, podczas gdy skarżący od dwudziestu lat nie prezentował postawy skutkującej odmową przeprowadzenia kontroli, ani w stosunku do Inspekcji Weterynaryjnej, ani w stosunku do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jak również w stosunku do spółki pn. E. Sp. z o.o. zajmującej się certyfikacją upraw ekologicznych;

V. błąd w ustaleniach faktycznych przez zbagatelizowanie, że skarżący zamieszkuje w innej miejscowości aniżeli w tej, w której mieści się gospodarstwo rolne i przebywają zwierzęta, toteż może dojść do sytuacji, w której organy przybywając do gospodarstwa należącego do skarżącego mogą nie zastać go na miejscu;

VI. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez zbagatelizowanie, iż skarżący w postępowaniu występował za pośrednictwem swojego pełnomocnika i z nim organy administracji powinny dokonywać ustaleń w przedmiocie terminu przeprowadzenia kontroli, a nie zaś w pierwszej kolejności udawać się na miejsce kontroli;

VII. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

a) art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095) stanowiącego, iż w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu, poprzez jego niezastosowanie przy rewizji decyzji organu I instancji, a w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie jej w mocy, podczas gdy powołany przepis jest przepisem aktualnie obowiązującym w stanie faktycznym, natomiast organ administracyjny nie zawiadomił strony o uchybieniu terminu, pomimo iż było to jego obowiązkiem w zw. z nieodbytą wówczas kontrolą;

b) art. 15zzzzzn2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095) stanowiących, iż w zawiadomieniu organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu - poprzez ich niezastosowanie przy rewizji decyzji organu I instancji, a w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie jej w mocy, podczas gdy powołane powyżej przepisy są aktualnie obowiązującymi w stanie faktycznym, zaś organ administracyjny, mimo że był do tego zobligowany, to nie wyznaczył stronie 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w przedmiocie kontroli.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, a także umorzenie postępowania administracyjnego przed organami obu instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Ponadto, w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, wniósł o zobowiązanie organu II instancji do wydania decyzji w określonym terminie, wskazując temu organowi sposób załatwienia sprawy bądź też sposób jej rozstrzygnięcia. Dodatkowo strona wniosła o zasądzenie od organu na swą rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za niezasadne i podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) – dalej: "p.u.s.a." - i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 p.u.s.a.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem działania organu administracji publicznej, a nie tylko zgodność z przepisami, których naruszenie zarzucono w skardze (brak związania podstawami skargi) i wobec tego może wydać orzeczenie innej treści niż to, o które wnosił skarżący (brak związania wnioskami skargi). W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl art. 145 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: po pierwsze, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a.); inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.); po drugie, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.); oraz po trzecie, stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola według wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że zaskarżona decyzja Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rawie Mazowieckiej z 23 kwietnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rawie Mazowieckiej z 10 października 2023 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 rok odpowiada prawu.

Zakwestionowana w niniejszej sprawie decyzja została wydana w oparciu o art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1199) - dalej: "ustawa o ARiMR", który stanowi, że środki publiczne: 1) pochodzące z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowe, przeznaczone na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa albo regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy finansowej lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków lub w postanowieniach umów o przyznaniu pomocy finansowej. Stosownie do art. 29 ust. 1c powołanej ustawy ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, o których mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji administracyjnej. Właściwy w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej z tych środków publicznych (art. 29 ust. 2 ww. ustawy).

Materialnoprawne warunki odzyskiwania nienależnie pobranych środków publicznych z tytułu płatności rolnych określają akty prawa unijnego, wiążące wszystkie państwa członkowskie. W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z treścią art. 14 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. (Dz. Urz. UE L 183 z 8.07.2022 r., str. 23)ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej, zastosowanie znajduje rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69 ze zm.) - dalej: "rozporządzenie nr 809/2014". Stosownie do art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach, o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Z kolei przepis art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014 wskazuje, że odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia.

Podkreślić należy, że postępowanie prowadzone na podstawie wyżej wskazanych przepisów jest samodzielne względem postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych. Przy czym w postępowaniu tym organ zobowiązany jest zbadać, czy doszło do ustalenia i wypłaty rolnikowi środków pochodzących z wymienionych funduszy unijnych lub krajowych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, określić kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych środków oraz ustalić, czy istnieje obowiązek jej zwrotu i nie wystąpiły przesłanki wykluczające taki zwrot. Decyzja wydana w tym postępowaniu ma charakter konstytutywny i tworzy nowy stosunek prawny, co wynika z literalnego brzmienia przepisu art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR, w którym jest mowa o "ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych". Wydanie decyzji ustalającej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych wymaga jednoznacznego ustalenia przez organy Agencji, że wypłacone beneficjentowi środki pieniężne rzeczywiście były środkami nienależnymi lub nadmiernie pobranymi. Kwotę nadmiernie pobranych środków publicznych stanowi kwota wypłacona w wysokości wyższej niż należna. Natomiast przez płatność nienależnie pobraną należy rozumieć płatność, która została przyznana i wypłacona niezgodnie z przepisami prawa i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności lub obowiązek przyznania i wypłacenia tej płatności wygasł. Ustalenie, czy przyznane uprzednio płatności zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania wyjaśniającego toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy.

W ocenie sądu w okolicznościach niniejszej sprawy organy administracji właściwie stwierdziły wystąpienie wobec strony skarżącej przesłanek zwrotu nienależnie pobranych płatności. Jak bowiem wynika z trafnych ustaleń organów, wnioskiem z 28 maja 2022 r. skarżący ubiegał się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, uzupełniającej płatności podstawowej oraz płatności do bydła. Nie ma też wątpliwości co do tego, że wnioskowane płatności zostały wypłacone na rachunek bankowy strony skarżącej 29 listopada 2022 r. w formie zaliczek w łącznej wysokości 8 186,79 zł, tj. na poczet jednolitej płatności obszarowej – wypłacono stronie kwotę 2 676,03 zł, na poczet płatności za zazielenienie wypłacono stronie środki w wysokości – 1 923,77 zł, na poczet płatności redystrybucyjnej (dodatkowej) – wypłacono stronie kwotę 601,36 zł, na poczet uzupełniającej płatności podstawowej – wypłacono stronie kwotę 189,30 zł, na poczet płatności do bydła – wypłacono stronie środki 2 796,33 zł. Podkreślić przy tym należy, że zakwestionowana w niniejszym postępowaniu decyzja zapadła w następstwie wydania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Rawie Mazowieckiej decyzji z 22 czerwca 2023 r., którą odmówiono stronie skarżącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022, tj.: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej (dodatkowej) oraz płatności do bydła oraz przyznania uzupełniającej płatności podstawowej. Podstawę odmowy przyznania wnioskowanych płatności stanowił art. 59 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549 ze zm.) - dalej: "rozporządzenie nr 1306/2013". Zgodnie z treścią wskazanego przepisu, wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest odrzucany, jeżeli beneficjent lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu, z wyjątkiem przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.

Z ustaleń organu zwieńczonych wydaniem ostatecznej i prawomocnej decyzji o odmowie przyznania płatności wynika, że strona została powiadomiona o kontroli planowanej na 27 - 28 grudnia 2022 r. zawiadomieniem z 14 grudnia 2022 r. Natomiast 27 grudnia 2022 r. strona uniemożliwiła przeprowadzenie kontroli w swoim gospodarstwie w zakresie dobrostanu zwierząt gospodarskich, wymogów wzajemnej zgodności, identyfikacji i rejestracji koniowatych, a także w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami bez wykorzystania obiektów, pomimo skutecznego powiadomienia jej o takiej kontroli. Na fakt ten jednoznacznie wskazywały dokumenty zgromadzone w toku postępowania, tj. raport z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności potwierdzony protokołem z czynności kontrolnych w siedzibie stada. Wymienione dokumenty potwierdzały - jak ustalono w wydanej w sprawie ostatecznej decyzji - że 27 grudnia 2022 r. około godziny 10 po dotarciu na miejsce kontroli inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Rawie Mazowieckiej stwierdzili, że brama wjazdowa do gospodarstwa rolnego strony jest zamknięta, a na jego terenie prawdopodobnie nikt nie przebywał. Skontaktowano się telefonicznie z właścicielem gospodarstwa, który wskazał, że obecnie nie przebywa na terenie gospodarstwa, a do reprezentowania w kontroli upoważnił adwokata I.G., prowadzącego kancelarię w K., który obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim. Strona odmówiła przyjazdu do gospodarstwa celem umożliwienia pracownikom Inspekcji Weterynaryjnej przeprowadzenia kontroli. Około godziny 11.30 pracownicy Powiatowego Inspektoratu Weterynarii i Rawie Mazowieckiej udali się do pod adres zamieszkania strony, w celu podjęcia kolejnej próby kontaktu. Brama wjazdowa na teren posesji była zamknięta, domofonu nikt nie odbierał. W tej sytuacji kontrola nie została przeprowadzona ze względu na odmowę wpuszczenia na teren gospodarstwa. Na podstawie powyższych ustaleń organy wywiodły w wydanej w sprawie ostatecznej decyzji, że strona uniemożliwiła przeprowadzenie kontroli na miejscu, przy czym nie zaszły okoliczności świadczące o przypadku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, określone w art. 59 ust. 7 rozporządzenia nr 1306/2013. Powyższe skutkowało odmową przyznania stronie wszystkich płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 r., o które rolnik się ubiegał we wniosku z 28 maja 2022 r. Należy podkreślić, że wyżej wymieniona decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Rawie Mazowieckiej z 22 czerwca 2023 r., w której orzeczono o odmowie przyznania płatności, została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 4 marca 2024 r. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna.

W oparciu o powyższe rozstrzygnięcia Dyrektor Łódzkiego Oddziału ARiMR prawidłowo w niniejszym postępowaniu stwierdził, że płatności wypłacone stronie 29 listopada 2022 r. stanowią płatności nienależnie pobrane, które podlegają zwrotowi zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014. Prawidłowo również organ w zaskarżonej do sądu decyzji ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 7 997,49 zł, uwzględniając treść art. 49 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia nr 1306/2013. Z treści wymienionych przepisów wynika bowiem, że kierownik biura powiatowego Agencji odstępuje od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, jeżeli kwota nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Jak słusznie zauważył organ w zaskarżonej decyzji kwota stanowiąca równowartość 100 euro, od ustalenia której odstępuje kierownik biura powiatowego ARiMR, jest ustalana oddzielnie dla poszczególnych schematów pomocowych w ramach sprawy o przyznanie płatności w ramach jednej kampanii dla tego samego rolnika. W rozpatrywanej sprawie przelewy zaliczek na poczet wnioskowanych przez stronę skarżącą płatności zostały wykonane 29 listopada 2022 r., a kurs wymiany euro na dzień 3 września 2022 r. wynosił 4,8483 zł. W związku z powyższym równowartość kwoty 100 euro wynosiła 484,83 zł. Równocześnie jak prawidłowo ustalono, na łączną kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. 8186,79 zł składały się następujące płatności wypłacone jako zaliczki w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: zaliczka na poczet jednolitej płatności obszarowej w wysokości 2 676,03 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 1 923,77 zł, płatność redystrybucyjna (dodatkowa) w wysokości 607,36 zł, uzupełniająca płatność podstawowa w wysokości 189,30 zł, płatność do bydła w wysokości 2 796,33 zł. Kwota z tytułu uzupełniającej płatności podstawowej za 2022 r. wynosiła 189,30 zł, a zatem nie przekraczała kwoty stanowiącej równowartość 100 euro, przeliczonej na złote według kursu ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013. Wobec tego słusznie kierownik biura powiatowego ARiMR w odniesieniu do tej płatności odstąpił od jej ustalenia jako kwoty nienależnie pobranej płatności podlegającej zwrotowi. Każda zaś z pozostałych kwot płatności wypłaconych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przekraczała kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, w związku z czym nie zachodziły wobec nich przesłanki odstąpienia od ustalenia.

Za prawidłowe należy uznać również stanowisko organu, że w sprawie nie mogą mieć zastosowania regulacje wspólnotowe, przewidujące możliwość zwolnienia beneficjenta nienależnych płatności z obowiązku zwrotu uzyskanego wsparcia. Po pierwsze nie zaistniały przesłanki określone w art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014, który przewiduje, że obowiązek zwrotu płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. W rozpatrywanej sprawie kwoty wypłacone beneficjentowi 29 listopada 2022 r. w formie zaliczki na poczet płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie wynikały z pomyłki organu. Kontrola w gospodarstwie rolnym strony, która stała się przyczyną odmowy przyznania wnioskowanych płatności miała bowiem miejsce dopiero 27 grudnia 2022 r. Stąd oczywistym jest, że organ administracji w dacie wykonania wyżej wskazanych przelewów zaliczek nie mógł wiedzieć, że płatności są nienależne. Z kolei skarżący jako podmiot prowadzący zawodowo działalność rolniczą oraz składający wnioski przyznanie płatności na przestrzeni wielu lat był świadomy skutków, jakie wiążą się z uniemożliwieniem dokonania kontroli w gospodarstwie, tj. orzeczenia o odmowie przyznania płatności i obowiązku zwrotu pobranej płatności.

Po drugie, zgodzić się należy z organem odwoławczym, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w 4 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 ze zm.) - dalej: "rozporządzenie nr 640/2014", skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022 r. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, w odniesieniu do płatności bezpośrednich, gdy beneficjent nie jest w stanie spełnić kryteriów kwalifikowalności lub innych obowiązków w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, zachowuje on prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt, które były kwalifikowalne w chwili wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Przypadki, które w szczególności mogą stanowić działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne określone zostały w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013. W ocenie sądu organ II instancji prawidłowo stwierdził, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności wymienione w wyżej wskazanym przepisie ani inne zdarzenia, które mogłyby zostać uznane za przypadek działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności. Ponadto, aby dane zdarzenie mogło zostać uznane za siłę wyższą, należało zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 zgłosić je na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Przy czym jak wynika z akt sprawy strona skarżąca nie zgłosiła wystąpienia siły wyższej w postępowaniu przed organami administracji.

Na aprobatę zasługuje również ocena organów sformułowana w kwestii przedawnienia. W tym zakresie wskazać trzeba, że organ odwoławczy zasadnie powołał art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L z 1995 r. Nr 312, poz. 1 ze zm.), według którego okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się, okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to jednak przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy nieprawidłowość stwierdzono po wypłacie zaliczek na poczet płatności za 2022 rok. Naruszenie prawa nastąpiło 27 grudnia 2022 r., tj. w dniu uniemożliwienia przez stronę kontrolerom z Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Rawie Mazowieckiej przeprowadzenia kontroli gospodarstwie, natomiast szkoda rozumiana jako nieuprawniona wypłata płatności, miała miejsce 29 listopada 2022 r., tj. z dniem wypłaty zaliczki na poczet płatności. Początek biegu termu przedawniania wyznacza zdarzenie, które miało miejsce jako ostatnie - w analizowanym przypadku jest to moment naruszenia prawa, tj. 27 grudnia 2022 r. Tym samym więc prawidłowa jest konstatacja organu II instancji, że czteroletni termin przedawnienia roszczeń o zwrot płatności wypłaconych w formie zaliczek nie minął, bowiem decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Rawie Mazowieckiej z 10 października 2023 r. ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, doręczona stronie 13 października 2023 r., przerwała bieg terminu przedawnienia.

Nie można się również zgodzić z zarzutami skargi, że organy administracji orzekające w niniejszej sprawie naruszyły wymienione przez stronę skarżącą przepisy postępowania, tj. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., czy art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. Przede wszystkim podkreślić należy, że zarówno w postępowaniu o przyznaniu płatności, jak i postępowaniu o ustalenie nienależnie pobranych płatności wyłączone jest działanie organu z urzędu. Ponadto ustawodawca istotnie zmodyfikował reguły prowadzenia postępowań w sprawie przyznania płatności w stosunku do zasad obowiązujących na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Tym samym, w tym postępowaniu na organach nie ciążą obowiązki wynikające z ww. zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Przepis art. 10a ust. 1a ustawy o ARiMR stanowi z kolei, że w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 10a ust. 1b ustawy o ARiMR). Analogiczne przepisy zawarte zostały w art. 3 ust.1-3 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Wskazane powyżej rozwiązania prawne wprowadzają odstępstwo od określonej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zasady podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Nakładają one bowiem na organy administracyjne wyłącznie obowiązek rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, przede wszystkim dowodów wskazanych we wniosku i innych dokumentów dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zatem obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wprowadzone istotne odstępstwa od ogólnych zasad przewidzianych w k.p.a. wskazują na obowiązek (ciężar) aktywnego uczestnictwa w postępowaniu przez wnioskodawcę, w tym obowiązek przedstawiania dowodów celem wykazania podnoszonych przez siebie okoliczności. Pouczenia stron co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz prawo do czynnego udziału w postępowaniu realizowane są tylko na wniosek strony. Dodatkowo wskazać trzeba, że art. 81a § 1 k.p.a. stanowiący o rozstrzyganiu wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony nie ma w niniejszej sprawie zastosowania z uwagi na brzmienie art. 81a § 2 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że przepisu § 1 nie stosuje się jeżeli przepisy odrębne wymagają od strony wykazania określonych faktów, a takim właśnie przepisem odrębnym jest wyżej przywołany art. 10a ust. 1b zd. 2 ustawy o ARiMR.

W zarzutach skargi strona podnosi kwestie dotyczące nieprawidłowej oceny materiału dowodowego oraz błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia. Z treści zarzutów wynika jednak wyraźnie, że dotyczą one postępowania toczącego się w sprawie o przyznanie płatności, nie zaś niniejszego postępowania, którego przedmiotem jest jedynie ustalenie, czy wypłacona beneficjentowi kwota stanowi kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych środków podlegającą zwrotowi. Strona podnosi bowiem kwestie związane z kontrolą, jaka miała się odbyć w jej gospodarstwie 27 - 28 grudnia 2022 r. Wobec powyższego należy podkreślić, że postępowanie w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności nie jest kontynuacją postępowania w przedmiocie przyznania płatności rolnych, które jest wszczynane na wniosek beneficjenta. Jest to odrębne postępowanie, oparte na samodzielnych przesłankach natury faktycznej i prawnej, które jest inicjowane z urzędu, w formie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych kwot płatności. Brak jest zatem podstawy prawnej do uznania, że zachodzi tożsamość pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawy administracyjnej dotyczącej przyznania płatności rolnych oraz dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnych (por. np. wyroki NSA: z dnia 10 maja 2024 r., sygn. akt I GSK 1837/20 oraz z dnia 10 maja 2024 r. sygn. akt I GSK 1837/20, dostępne w CBOSA).

Niemniej zauważyć należy, że skarżący podważając ustalenia organów dokonane na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie złożył w niniejszym postępowaniu żadnych dowodów ani wniosków dowodowych, pomimo że to na nim jako stronie ciążył obowiązek udowodnienia faktów, z których wywodził skutki prawne. Natomiast w postępowaniu o przyznanie płatności strona jako dowód przedłożyła do akt sprawy jedynie wyroki nakazowe Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej oraz sprzeciwy od tych wyroków. Dowody te potwierdzały jednak jedynie ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji na podstawie dokumentów urzędowych w zakresie uniemożliwienia przeprowadzenia przez skarżącego kontroli w jego gospodarstwie w grudniu 2022 r. Podnoszone w skardze kwestie przebywania pełnomocnika skarżącego w czasie kontroli na zwolnieniu lekarskim oraz odroczenia terminu kontroli do 10 stycznia 2023 r. nie zostały w żaden sposób udokumentowane, a ponadto przeczą ustaleniom dokonanym w postępowaniu przez organy orzekające w sprawie przyznania płatności wnioskowanych przez stronę. Z akt sprawy wynika bowiem, że zarówno strona, jak i jej pełnomocnik mieli wiedzę o planowanej w dniach 27 - 28 grudnia 2022 r. kontroli. W treści odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 22 czerwca 2023 r. odmawiającej przyznania wnioskowanych płatności pełnomocnik strony potwierdził ten fakt, bowiem wskazał, że 16 grudnia 2022 r. zwrócił się do organu z prośbą o wyznaczenie innego terminu kontroli. Nadto należy zauważyć, że nieobecność strony i jej pełnomocnika na terenie gospodarstwa 27 grudnia 2022 r. nie została właściwie usprawiedliwiona i w konsekwencji spowodowała brak możliwości przeprowadzenia czynności kontrolnych na terenie gospodarstwa, co słusznie stwierdziły organy orzekające o odmowie przyznania płatności. Zauważyć również należy, że kontrole na miejscu odbywają się w roku, w którym strona składa wniosek o przyznanie płatności. Organ nie mógł więc wyznaczyć kontroli na 10 stycznia 2013 r., jak podnosiła strona w treści skargi.

Nadmienić również trzeba w kontekście zarzutu naruszenia zasady czynnego udział stron w postępowaniu, że w związku ze złożeniem przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z 10 października 2023 r. wniosku o umożliwienie mu czynnego udziału w postępowaniu, organ II instancji pismem z 11 marca 2024 r. poinformował go o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie i wyznaczeniu 7 dni na wypowiedzenie się co do tego materiału i zgłoszenie wniosków dowodowych. Z prawa tego skarżący jednak nie skorzystał.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez organ art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095) poprzez niezawiadomienie strony o uchybieniu terminu do przeprowadzenia kontroli oraz niewyznaczenie jej 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu. Stosowanie wskazanego przepisu zostało bowiem wyłączone przez art. 3 ust. 5 ustawy o płatnościach bezpośrednich, który stanowi, że do terminów, o których mowa w art. 21 ust. 1 i 1a, terminów do dokonania określonych czynności w toku postępowań oraz terminów, w jakich należy spełnić określone warunki przyznania lub wypłaty płatności bezpośrednich oraz przejściowego wsparcia krajowego, nie stosuje się przepisów art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095). Ponadto wskazany przepis art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy o COVID mógł być stosowany jedynie do zdarzeń, które wystąpiły w czasie trwania stanu epidemii, co wprost wynika z jego treści, a zauważyć należy, że rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. poz. 1027) ze skutkiem od 16 maja 2022 r. odwołano stan epidemii na terenie RP. Na marginesie przypomnieć więc należy, że granice czasowe stosowania art. 15zzzzzn2 ww. ustawy wyznaczają daty: początkowa wejścia w życie przepisu, tj. 16 grudnia 2020 r. oraz końcowa 16 maja 2022 r., czyli dzień odwołania stanu epidemii. W niniejszej sprawie termin kontroli w gospodarstwie rolnym strony, któremu uchybiono, miał miejsce 27 grudnia 2022 r., a zatem już po odwołaniu stanu epidemii.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd skargę oddalił.

bg