Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 618/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1, 3, 5, art. 47 ust. 1, art. 65 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
article: art. 6-7, art. 8-10, art. 77 par. 1 i 3 , art. 80, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 119 poz 1253
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej
article: art. 136, art., 137, art. 216 ust. 1 i  2, art. 112, art. 4 pkt 3b, art. 98 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi Stanisława Zaremby na postanowienie Wielko[...]skiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] października 2017r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (dalej PINB) zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie budowy silosu, sposobu użytkowania budynku stodoły oraz budynku gospodarczego usytuowanych na działkach ewidencyjnych o nr [...], [...] w miejscowości S. P..

Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2017r. na działce nr [...] ustalono, że zlokalizowane są m.in. silosy paszowe o pojemości ok. 3 ton i 5 ton na postumencie betonowym i wysokości maksymalnej 4m i 5,5m. W toku kontroli Pan S. Z., współwłaściciel działki, nie przedłożył dokumentów świadczących o legalności silosu zbożowego.

PINB pismem z dnia [...].11.2017r. zawiadomił o tym, iż postępowanie w sprawie dwóch silosów paszowych zlokalizowanych na działce nr [...] będzie prowadzone pod sygn. [...]

Organ ustalił, że nie dokonano zgłoszenia realizacji silosów, w tym silosu o wysokości 4m, ani nie uzyskano pozwolenia na ich budowę. Pismem z dnia [...] stycznia 2018r. C. P. sp. z o.o. wskazała, że w dniu [...] lipca 2013r. zawarta została umowa między tą spółką a Panem S. Z., na podstawie której przeniesiono własność dwóch silosów paszowych o pojemości 5 ton i 8 ton na rzecz Pana S. Z..

Organ I instancji pismem z dnia [...] lutego 2018r. zawiadomił o fakcie rozdzielenia postępowania w sprawie silosów na dwa odrębne w ten sposób, że postępowania w sprawie silosu paszowego o wysokości 5,5m (pojemność 8 ton) prowadzone będzie pod sygn. [...], a w stosunku do silosu paszowego o wysokości 4m (pojemność 5 ton) postępowanie prowadzone będzie pod sygn. [...]

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018r. PINB na podstawie art. 123 Kpa oraz 49b ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2017r., poz. 1332 ze zm.) wstrzymał roboty budowlane przy realizacji silosu na paszę o wysokości 4m usytuowanego na działce o nr [...] zlokalizowanego w S. P. i nałożył na Pana S. Z., Panią Z. W., Panią A. Z. oraz Panią D. Z. obowiązek przedłożenia:

1) opisu rodzaju, zakresu i sposobu wykonanych robót budowlanych wraz z odpowiednimi rysunkami,

2) oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

3) projekt zagospodarowania działki,

4) ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej przedmiotowego silosu na paszę

w terminie do dnia [...].06.2018r.

Zażalenie na to postanowienie złożył Pan S. Z. - reprezentowany przez P. J. Knapika z zachowaniem ustawowego terminu. Żalący się zarzucił:

1. brak określenia pojemności silosów w mł,

2. nie ustalono dokładnej daty budowy silosów, data ta może wynikać z umowy dzierżawy,

3. przepis art. 49b ust. 2 Prawa budowanego nie daje podstawy do wstrzymania robót budowanych, gdy roboty te, jak w niniejszej sprawie zostały zakończone.

4. Organ orzekający winien stosowań przepisy z daty orzekania.

5. Organ winien uzyskać stanowisko producenta silosów oraz pierwszego właściciela, co do stosowania obowiązków wynikających z prawa budowlanego; czy w dokumentach zawarto informacje o obowiązkach wynikających z prawa budowanego.

6. Z orzeczenia nie wynika, że organ podjął czynności których mowa w art. 84a ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

PINB postanowieniem z dnia [...] marca 2018r. wstrzymał wykonanie własnego postanowienia z dnia [...] lutego 2018r. do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez WWINB.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] maja 2018r. uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości i na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane oraz art. 123 K.p.a. nałożył na Pana S. Z. obowiązek przedłożenia, w związku z samowolnym wykonaniem silosu na paszę o wysokości 4m i pojemności 5 ton usytuowanego na działce nr [...] w S. P.:

1) opisu rodzaju, zakresu i sposobu wykonanych robót budowlanych wraz z odpowiednimi rysunkami,

2) oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

3) projektu zagospodarowania działki,

4) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej

przedmiotowego silosu na paszę w terminie do dnia [...].08.2018r.

W motywach rozstrzygnięcia WWINB sprecyzował, że w kwestii pojemności silosu na paszę o wysokości 4m zlokalizowanego na działce nr [...], z akt sprawy jednoznacznie wynika, że jego pojemność wynosi 5 ton. Zatem w niniejszej sprawie organ I instancji prowadził postępowanie, którego przedmiotem jest silos paszowy o wysokości 4m i pojemności 5 ton, który usytuowany jest na działce nr [...] w S. P..

Następnie, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z generalną zasadą zawartą w art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W niniejszej sprawie organ przyjął, że wykonany silos na paszę na betonowym postumencie zalicza się do kategorii obiektów budowlanych będącymi budowlami, gdyż jak wynika z definicji zawartej w art. 3 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego budowlą jest m.in. zbiornik, a niewątpliwie silos na paszę można zaliczyć do tego rodzaju budowli.

W art. 29 Prawa budowlanego ustawodawca zawarł rodzaje obiektów budowlanych i robót budowlanych, których wykonanie nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. WWINB wskazał, że w dniu 01 stycznia 2017r. weszła w życie ustawa z dnia 16 grudnia 2016r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016r. poz. 2255). W art. 5 tej ustawy zawarto przepisy nowelizujące ustawę Prawo budowlane, m.in. znowelizowano art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. d Prawa budowlanego, wedle którego "pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej naziemnych silosów na materiały sypkie o pojemności do 30 mł i wysokości nie większej niż 7 m". Zgodnie natomiast z treścią art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wykonanie silosu, o którym stanowi art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. d wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu [...].10.2017r., a więc już po wejściu w życiu powyższej ustawy nowelizującej, co powoduje, że zastosowanie znajdują znowelizowane przepisy.

Przedmiotowy silos na paszę posiada wysokość 4m i pojemność 5 ton. Dokonując przeliczenia pojemności przedmiotowego silosu na jednostkę mł należy wskazać, że pojemność 5 ton w przeliczeniu wynosi ok. 7,5mł (0,67t/m ), a więc parametry silosu będącego przedmiotem niniejszego postępowania jednoznacznie wskazują na to, że nie było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę na usytuowanie tego silosu na działce nr [...], lecz inwestor zobowiązany był do dokonania zgłoszenia faktu usytuowania tego rodzaju silosu na paszę. Zatem PINB prawidłowo uznał, iż wykonanie przedmiotowego silosu wymagało dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, mimo nieprawidłowego wskazania przez organ I instancji, iż zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. d Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 01.01.2017r.

Jak wynika z akt sprawy nie zostało dokonane zgłoszenie zamiaru usytuowania przedmiotowego silosu na paszę na działce nr [...] w S. P., co powoduje, że zasadnym było wszczęcie postępowania przez PINB, którego celem jest zalegalizowania tej budowli. Zastosowanie w takiej sytuacji znajduje procedura zawarta w art. 49b Prawa budowlanego. Zgodnie z treścią art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego "organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej". W art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego ustawodawca zawarł przepis, który umożliwia organowi nadzoru budowlanego zalegalizowania obiektu budowlanego wykonanego bez wymaganego zgłoszenia w sytuacji gdy wykonanie takiego obiektu jest zgodne z "przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (...)". W przypadku natomiast, gdy zachodzi powyższa przesłanka to organ nadzoru budowlanego "wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie:

1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;

2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;

3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego" (art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego).

W ocenie WWINB nieprawidłowym było, w niniejszej sprawie, nałożenie przez PINB obowiązku wstrzymania robót budowlanych polegających na realizacji silosu na paszę. Z treści art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego jednoznacznie wynika, że ustawodawca uzależnił możliwość wstrzymania robot budowlanych od faktu stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego ich prowadzenia. W sytuacji natomiast, gdy budowa została zakończona, instytucja wstrzymania robót budowlanych nie znajduje zastosowania, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż z protokołu sporządzonego po przeprowadzeniu kontroli w dniu [...] listopada 2017r. wynika, iż nie były prowadzone roboty budowlanego na nieruchomości.

Podkreślenia wymaga fakt, iż nieprawidłowym było również nałożenie przez PINB obowiązku przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej przedmiotowego silosu na paszę, gdyż zgodnie z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego nie jest wymagane, by decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu miała przymiot decyzji ostatecznej, aby mogła zostać przedłożona w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 49b Prawa budowlanego.

W odniesieniu do kwestii adresatów nałożonego obowiązku to WWINB wskazuje, że zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego "inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51". W protokole z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2017r. zawarte zostało oświadczenie Pana S. Z., z treści którego wynika, że od 2008r. współwłaścicielami nieruchomości w S. P. (dz. nr [...]) są Pan S. Z., Pani A. Z., Pani D. Z. i Pani Z. W.. Z treści pisma C. P. sp. z o.o. z dnia [...] stycznia 2018r. wynika natomiast, że w dniu [...] lipca 2013r. zawarta została umowa pomiędzy Spółką a Panem S. Z., na podstawie której przeniesiono własność m.in. silosu na paszę o pojemności 5 ton usytuowanego na działce nr [...] w S. P., zatem, w ocenie WWINB, jako właściciela przedmiotowego silosu na paszę uznać należy Pana S. Z., co powoduje, że organ I instancji nieprawidłowo wskazał, jako adresatów obowiązku nałożonego zaskarżonym postanowieniem, współwłaścicieli nieruchomości działki nr [...].

W niniejszej sprawie organ I instancji nakładając obowiązek zaskarżonym postanowieniem wskazał termin jego wykonania tj. do dnia [...].06.2018r. W związku jednak z faktem iż termin ten w niedługim czasie po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ II instancji upływał, to w ocenie WWINB termin ten należało zmienić w celu umożliwienia inwestorowi zrealizowanie obowiązku, który został nałożony zaskarżonym postanowieniem.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł S. Z. reprezentowany przez r. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia WWINB z dnia [...] maja 2018 r. i poprzedzającego go postanowienia PINB z dnia [...] lutego 2018 r. oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Skarżący zarzucił, że:

1. PINB w dniu [...] lutego 2017 r. bezprawnie rozdzielił prowadzone postępowanie (zostało rozbite na odrębne postępowania) nie wskazując żadnej podstawy prawnej do takiego działania. Wydaje się, że w takiej sytuacji organ zgodnie z prawem powinien umorzyć pierwotne postępowanie i zawiadomić o wszczęciu odrębnych postępowań.

2. Przepis art. 61 § 1 kpa stanowi formę realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 kpa). Istotne znaczenie ma fakt, czy strony zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania administracyjnego w określonej sprawie, a więc to, czy powzięły wiadomość o wszczęciu postępowania administracyjnego. Uzyskanie przez stronę informacji o wszczęciu postępowania administracyjnego w określonej sprawie umożliwia jej podjęcie stosownych działań w danej sprawie i pozwala na zadbanie o należytą ochronę własnych interesów prawnych. Dokładne określenie rodzaju sprawy pozwala bowiem na prawidłowe wyznaczenie normy prawa materialnego lub procesowego, co ma istotne znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. W przedmiotowej sprawie w zawiadomieniu z dnia [...] lutego 2018 r. PINB nie wskazał żadnych przepisów w oparciu, o które zamierzał prowadzić postępowanie.

3. PINB nie rozpoznawszy żądania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia przesłał zażalenie do organu odwoławczego. Przekazanie wniosku w przedmiocie wstrzymania przez organ wojewódzki do organu powiatowego pismem z dnia [...] marca 2018 r. w ocenie skarżącego, choć było próbą naprawienia błędu organu powiatowego, w istocie tego błędu nie naprawiło. Wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania orzeczenia z dnia [...] marca 2018 r. było spóźnione.

4. Organ wojewódzki nie wskazał podstawy prawnej zwrócenia się do Starostwa Powiatowego w G. o udzielenie informacji, czy dokonane zostało zgłoszenie zamiaru usytuowania silosu na przedmiotowej działce, ani też nie poinformował skarżącego o dokonanych ustaleniach przed wydaniem orzeczenia.

5. Organ wojewódzki w postępowaniu zażaleniowym uzupełniał dowody i materiały na mocy art. 10 kpa był zobowiązany umożliwić skarżącemu wypowiedzieć się co do zebranych (uzupełnionych) dowodów i materiałów, a tego nie uczynił. Skarżący został zatem pozbawiony prawa czynnego udziału w postępowaniu.

6. WWINB nie wyjaśnił na podstawie jakich dowodów ustalił objętość przedmiotowego zbiornika oraz skąd wziął dane dotyczące gęstości paszy przechowywanej w zbiorniku. Ponadto skarżący uważa, że objętość zbiornika winna być ustalona nie na podstawie gęstości przechowanej paszy, ale na podstawie rzeczywistych pomiarów zbiornika. W przypadku zbiorników w kształcie walca, czy stożka konieczna jest wiedza co do wielkości promienia. Takiej wielkości do tej pory nie ustalono. A zatem materiał dowodowy jest niekompletny, a prawidłowe ustalenie objętości zbiornika w przedmiotowej sprawie jest jednym z kluczowych zagadnień.

7. Żaden z organów nie dokonał czynności, o których mowa jest w art. 84a ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i organ wojewódzki nie wyjaśnił czy producent pasz (zbiorników) nie powinien informować swoich "konsumentów" o obowiązkach wynikających z przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego odwołując się do motywów uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd nie dopatrzył się przy jego wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w przedmiotowej sprawie stało się postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane w trybie art. 49b ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2018r., poz. 1202), uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. i nakładające na inwestora obowiązek przedłożenia wskazanych w rozstrzygnięciu dokumentów w zakreślonym terminie w celu likwidacji samowoli budowlanej polegającej na budowie bez wymaganego zgłoszenia (tzw. samowoli "zgłoszeniowej").

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań.

W pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutu Skarżącego dotyczącego bezpodstawnego, jego zdaniem, rozdzielenia prowadzonego postępowania (zostało ono rozbite na odrębne postępowania).

Zawiadomieniem o wszczęciu postępowania z [...] października 2017r., które zostało skarżącemu doręczone w dniu [...] października 2017r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. na podstawie art. 61 §1 K.p.a. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego dotyczącego budowy silosu oraz sposobu użytkowania budynku stodoły oraz budynku gospodarczego usytuowanych na działkach [...] i [...] w miejscowości S. P..

W oparciu o przeprowadzoną kontrolę nieruchomości w dniu [...] listopada 2017r., w czasie której Skarżący był obecny, organ I instancji sprecyzował, że na przedmiotowej działce o właściwym numerze [...] zlokalizowano m.in. budynek inwentarsko-gospodarzy, budynek inwentarsko-składowy oraz silosy: jeden silos zbożowy typu BIN o pojemności około 80 ton oraz dwa silosy paszowe typu [...] o pojemności około 3 i 5 ton o maksymalnej wysokości 4m i 5,5m.

Organ uznał za zasadne wydzielić w tak ustalonym stanie faktycznym cztery oddzielne postępowania administracyjne dla każdego z obiektów: pierwsze dotyczące silosu zbożowego typu BIN, drugie dotyczące dwóch silosów typu [...], trzecie dotyczące budynku inwentarsko-składowego i czwarte dotyczące budynku inwentarsko-gospodarczego. O powyższej czynności skarżący został zawiadomiony na adres swojego pełnomocnika w dniu [...] listopada 2017r. (k. [...] akt ad. I inst.).

W ocenie Sądu, rozdzielenie postępowania zostało dokonane na wczesnym jego etapie, kiedy organ ustalił precyzyjne okoliczności sprawy, które pozwoliły na ocenę jakie obiekty znajdują się na nieruchomości i czy w stosunku do nich podjąć należy określone czynności procesowe oraz czy wydać należy stosowne rozstrzygnięcia. Ustalenia poczynione przez organ pozwoliły na przyjęcie, że na nieruchomości znajdują się przynajmniej cztery obiekty budowlane, co do których prowadzić należy postępowanie administracyjne, a odmienność tych obiektów przesądziła o prowadzeniu odrębnych postępowań, co do każdego z tych obiektów. Mając na uwadze rodzaj, charakter poszczególnych obiektów i konieczność oddzielnej oceny pod względem przepisów prawa budowlanego, zasadnie organ I instancji dokonał wyodrębnienia czterech postępowań. Nie może budzić wątpliwości, że czynność ta służyła zachowaniu jasności i przejrzystości każdego z prowadzonych postępowań.

W ocenie Sądu, na tym wstępnym etapie postępowania nadzorczego, kiedy organ ustalił konkretnie obiekty, co których prowadzić należy postępowanie, nadmiernym formalizmem byłoby umorzenie postępowania wszczętego [...] października 2017r. po to tylko by następnie wszcząć cztery odrębne postępowania administracyjne. Zdaniem Sądu stanowisko Skarżącego w tej sprawie kłóci się z zasadą szybkości i ograniczonego formalizmu wyrażoną w treści art. 12 § 1 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji winny działać w sprawie wnikliwie, szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza, że prawa strony do udziału w postępowaniu zostały zabezpieczone poprzez poinformowanie Skarżącego o każdej czynności organu podejmowanej w toku postępowania, który przy tym nie zgłaszał żadnych uwag, co do jego prowadzenia.

Podobnie odnieść należy się do zarzutu bezpodstawnego zdaniem Skarżącego, dalszego rozdzielenia postępowania nadzorczego, co do dwóch silosów o wysokości 4m i 5,5 m. W ocenie Sądu, mając na uwadze sprawność i przejrzystość prowadzonego postępowania, trudno czynić organowi zarzut, że uznał za zasadne prowadzenie odrębnego postępowania dla każdego z tych silosów uwzględniając odmienne okoliczności faktyczne służące za podstawę dalszych rozważań prawnych i możliwych rozstrzygnięć w świetle prawa budowanego. Zauważyć przy tym należy, że także o tej czynności Skarżący był informowany zawiadomieniem z [...] lutego 2018r. (k. [...] i załączony dowód doręczenia zawiadomienia pełnomocnikowi).

Organ I instancji mógł zatem wyodrębnić postępowania o różnych przedmiotach i prowadzić je po zawiadomieniu o tym strony postępowania w trybie art. 61 K.p.a., jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Nadto wskazać należy, że przepisy prawa budowlanego odnoszą się konkretnie do "obiektu budowlanego", "budynku", "budowli", "budowy", jako wykonywania obiektu budowanego, "robót budowlanych", jako prac polegających na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 1, 2, 3, 6, 7 Prawa budowlanego), zatem postępowanie z zakresu administracji budowlanej i także z zakresu nadzoru budowalnego należy prowadzić dla każdego takiego obiektu oddzielnie z uwagi na odrębne wymogi wynikające z prawa budowlanego, zawarte w szczególności w przepisach art. 28 Prawa budowlanego, art. 29-31 Prawa budowlanego i art. 32-35 Prawa budowlanego, czy warunków technicznych dotyczących poszczególnych obiektów ze względu na ich rodzaj i charakter. Odpowiednio, proces legalizacji samowoli budowanej, czy doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, prowadzić należy w odniesieniu do danego konkretnego obiektu (art. 48-51 Prawa budowlanego). Także z treści art. 49b ust. 1 i 2 Prawa budowanego wynika, że proces legalizacji samowoli "zgłoszeniowej" prowadzi się w odniesieniu do konkretnego obiektu budowlanego.

Wobec powyższego chybiony jest zarzut Skarżącego kwestionujący prawidłowość prowadzenia odrębnych postępowań, co do każdego z obiektów posadowionych na działce nr [...]. Nadto w okolicznościach sprawy niezasadne jest domaganie się umorzenia postępowania wszczętego zawiadomieniem z [...] października 2017r i odrębnego wszczęcia poszczególnych postępowań. W zawiadomieniu z [...] października 2017r. wskazana została także właściwa podstawa prawna wszczęcia postępowania art. 61 §1 K.p.a., zatem przyjąć należy, że i w oparciu o tę podstawę organ zainicjował prowadzenie każdego z wyodrębnionych postępowań, także niniejszego dotyczącego silosu o wysokości 4m i pojemności 5 ton prowadzonego pod numerem [...], o czym skutecznie zawiadomił strony postępowania, w tym Skarżącego.

Nadto zauważyć należy, wbrew temu co podnosi Skarżący, że po rozdzieleniu postępowań na odrębne - dotyczące każdego z obiektów - organ wyraźnie wskazał rodzaj i zakres danej sprawy będącej przedmiotem każdego z tych postępowań. Świadczy o tym treść zawiadomienia o każdej z czynności organu (k. 1, 4, 5 akt adm. I inst. wraz z dowodem prawidłowego doręczenia Skarżącemu lub jego pełnomocnikowi fachowemu). Chybiony jest zatem zarzut opisany w punkcie 1 i 2 skargi, jakoby naruszono zasady czynnego udziału Skarżącego w postępowaniu administracyjnym (art. 10 K.p.a.).

Przechodząc go zasadniczej części oceny zaskarżonego postanowienia WWINB z [...] maja 2018r. wskazać należy, że prawidłowo ustalił organ II instancji, że S. Z. ostatecznie w lipcu 2018r. wybudował na działce oznaczonej nr [...] w miejscowości S. P. silos o wysokości 4m i pojemności 5 ton. Powyższa data realizacji obiektu wynika z wyjaśnień złożonych przez sprzedawcę silosu, który wskazał, że w dacie [...] lipca 2013r., na mocy umowy sprzedaży, na S. Z. przeszła własność silosu o wysokości 4m i pojemności 5 ton. Zatem z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wzniesienie tego silosu nastąpiło najpóźniej w tej dacie, zwłaszcza, że inwestor uchylał się od wskazania dokładnej daty wybudowania tego obiektu, podając że nie jest w stanie ustalić daty ustawienia silosów. Nadto, w istocie Skarżący nie kwestionował właśnie tej daty wybudowania silosu. Prawidłowo, zatem w ocenie Sądu organ przyjął, że silos o wysokości 4 m i pojemności 5 ton został wybudowany w lipcu 2013r.

Nadto z materiału dowodowego wynika, że inwestor nie posiadał dokumentów świadczących o wybudowaniu silosu zgodnie z przepisami prawa budowanego. Nie dysponował pozwoleniem na budowę, ani zgłoszeniem wykonania robót niewymagających pozwolenia na budowę. Organ administracji budowlanej również nie potwierdził wystąpienia Skarżącego o pozwolenie na budowę, czy ze zgłoszeniem wzniesienia przedmiotowego silosu (k. 2 i 7 akt adm. I inst.).

Jednocześnie organ I instancji, a za nim organ odwoławczy prawidłowo zakwalifikował przedmiotowy silos o wysokości 4 m i pojemności 5 ton, który uwidoczniono w materiale zdjęciowym w aktach sprawy I instancji (k. [...] i [...]), jako "budowlę" stanowiącą "zbiornik" wymieniony w treści art. 3 pkt 3 Prawa budowalnego, dla wzniesienia, którego wymagane jest zgłoszenie zgodnie z obowiązującą w dacie orzekania treścią art. 29 ust. 1 pkt 1 lit d Prawa budowlanego. W myśl tego przepisu pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: naziemnych silosów na materiały sypkie o pojemności do 30 mł i wysokości nie większej niż 7m. Nie był przy tym kwestionowany w niniejszej sprawie zagrodowy charakter zabudowy działki nr [...].

W tym stanie rzeczy organ nadzoru budowlanego I instancji, a za nim organ odwoławczy, przypadek niniejszej sprawy, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit d Prawa budowlanego uznały za wymagający uprzedniego zgłoszenia, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania.

Wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji, zobowiązane były do ustalenia, czy pojemność przedmiotowego silosu przy jego wysokości nie wyższej niż 7 m nie przekracza 30 mł. Organ odwoławczy przeliczył pojemność przedmiotowego silosu o pojemności 5 ton na 7,5 mł, zatem nie ulega wątpliwości, że pojemność ta nie przekracza 30 mł, a ta okoliczność była wystarczająca dla przyjęcia, że dla wzniesienia przedmiotowego silosu nie było wymagane pozwolenie na budowę, a wystarczające zgłoszenie zamiaru wykonania tego obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni tę ocenę podziela. Chybiony jest zatem zarzut opisany w punkcie 6 skargi, jako nieistotny dla rozpatrzenia istoty sprawy.

W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy, jak już wskazano powyżej, nie może budzić wątpliwości co do tego, że Skarżący, ani pozostali właściciele działki nie dokonali zgłoszenia ustawienia przedmiotowego silosu o wysokości 4 m. Sam Skarżący nie podnosił przy tym, by wymaganego prawem budowlanym zgłoszenia wzniesienia przedmiotowego silosu dokonał.

Tym samym, prawidłowo organy nadzoru budowlanego wdrożyły procedurę legalizacyjną określoną w art. 49b Prawa budowlanego.

Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, jeżeli budowa obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie:

1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;

2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;

3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zaskarżone postanowienie organu II instancji zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, przepis ten został prawidłowo zastosowany w stanie faktycznym sprawy, brak było więc podstaw do uwzględnienia skargi. Przy czym podkreślić należy że zaskarżone postanowienie jest pierwszym krokiem zmierzającym do legalizacji budowy wymagającej zgodnie z przepisami prawa budowlanego zgłoszenia zamiaru wykonania przedmiotowego obiektu.

Słusznie także organ odwoławczy usunął uchybienia jakich dopuścił się organ I instancji, orzekając co do istoty sprawy na podstawie art. 123 K.p.a. i art. 144 K.p.a. w trybie art. 138 §1 pkt 2 K.p.a. Nieprawidłowym było bowiem nałożenie przez PINB obowiązku wstrzymania robót budowlanych polegających na realizacji przedmiotowego silosu, skoro ze stanu faktycznego sprawy wynikało, że był on już uprzednio wzniesiony, jego budowa została zakończona. Instytucja wstrzymania robót budowlanych nie znajdowała zastosowania w przedmiotowej sprawie. Przy czym nie ulega wątpliwości, że organ nadzoru budowanego wydaje postanowienie w trybie art. 49b ust. 2 Prawa budowanego także w stosunku do obiektu już wybudowanego. Słusznie podkreślał także organ odwoławczy, że przepis art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego nie wymaga, by decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu miała przymiot decyzji ostatecznej, aby mogła zostać przedłożona w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 49b Prawa budowlanego.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela także stanowisko organu odwoławczego, że postanowienie winno być skierowane tylko do Skarżącego jako inwestora i właściciela przedmiotowego obiektu. Zgodnie z treścią art. 52 Prawa budowlanego "inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51". Z zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2017r. w części dotyczącej ustalenia współwłaścicieli działki [...] oraz pisma C. P. sp. z o.o. z dnia [...] stycznia 2018r. wskazującego na strony umowy o przeniesienie własności silosu, którymi były ta Spółka i Skarżący, wynika, że właścicielem przedmiotowego silosu na paszę jest Skarżący S. Z., co powoduje, że organ I instancji nieprawidłowo wskazał, jako adresatów obowiązku nałożonego zaskarżonym postanowieniem, wszystkich współwłaścicieli działki nr [...]. Słusznie przyjął zatem organ odwoławczy, że postanowienie skierować należało tylko do Skarżącego jako wyłącznego właściciela, a także inwestora przedmiotowego silosu o wysokości 4 m i pojemności 5 ton.

Nie może przy tym budzić wątpliwości, że w związku z nową datą wydania postanowienia przez organ odwoławczy w dniu [...] maja 2018r. należało także wyznaczyć nowy termin wykonania nałożonych obowiązków.

Organ odwoławczy zgodnie z art. 15 K.p.a. zobowiązany jest do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, zatem ma także obowiązek podejmowania czynności procesowych służących wyjaśnieniu stanu sprawy i zebraniu wyczerpującego materiału dowodowego w celu jej prawidłowego rozstrzygnięcia, o ile konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie wymaga jego uzupełnienia przez organ I instancji. Wprawdzie organ odwoławczy zwracając się do Starosty [...] o udzielenie informacji, czy dokonane zostało zgłoszenie zamiaru usytuowania silosu na przedmiotowej działce nie wskazał podstawy prawnej podjęcia tej czynności procesowej, to w ocenie Sądu nie można zarzucać by działanie to było nieprawidłowe. Organ wyjaśnił, że przyczyną zwrócenia się do organu administracji było złożenie zażalenia na postanowienie organu I instancji i konieczność bezspornego ustalenia, że Skarżący nie wystąpił do właściwego organu z przedmiotowym zgłoszeniem. Nadto, wbrew twierdzeniom skargi, organ odwoławczy poinformował o podjęciu powyższej czynności strony postępowania, w tym Skarżącego, który czynności tej nie zakwestionował, chociażby skargą na przewlekłość postępowania. Chybiony jest przy tym zarzut Skarżącego, że nie był on informowany o dokonanych ustaleniach przed wydaniem orzeczenia w trybie art. 10 K.p.a. Z treści tego przepisu wynika, że organ zobowiązany jest przed wydaniem decyzji umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tymczasem w niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mieliśmy do czynienia, skoro zaskarżone postanowienie dotyczyło nałożenia obowiązków celem doprowadzenia do wydania orzeczenia kończącego postepowanie w sprawie. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nadzorcze w niniejszej sprawie nie naruszyły dyspozycji art. 10 K.p.a. Przy czym podkreślić należy, na co Sąd zwracał już uwagę powyżej, że Skarżący był informowany w toku postępowania przed I, jak i II instancją o każdej czynności podejmowanej przez organy. Chybiony jest zatem zarzut naruszenia zasady czynnego udziału Skarżącego w postępowaniu sformułowany w punkcie 4 i 5 skargi.

Nieistotny dla rozpatrzenia i rozpoznania sprawy jest także zarzut wskazany w punkcie 3 skargi dotyczący konieczności rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia przez organ I instancji przed przesłaniem zażalenia do organu odwoławczego. Z akt sprawy wynika, że wniosek ten został złożony wraz z zażaleniem (doręczonym do organu w dniu [...] marca 2018r.) na postanowienie organu I instancji o nałożeniu obowiązków wymienionych w rozstrzygnięciu tego postanowienia i następnie ostatecznie rozpoznany w dniu [...] marca 2018r.

Chybiony jest także ostatni zarzut sformułowany w skardze w jej punkcie 7, że żaden z organów nie dokonał czynności, o których w art. 84a ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego – czy producent pasz nie powinien swoich konsumentów informować o obowiązkach wynikających z przepisów prawa. Przepis ten wskazuje jakie czynności obejmuje kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowanego, a te nie nakładają na producentów pasz obowiązku informowania nabywców silosów o konieczności przestrzegania przepisów prawa budowlanego. Obowiązek ten wynika z art. 28 Prawa budowlanego i art. 30 Prawa budowlanego, które wskazują że rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych podlega ścisłej reglamentacji. To przepisy prawa budowanego skierowane do inwestora upoważniają go do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych polegających na wykonaniu obiektu budowlanego w określonym miejscu.

Pozwolenie na budowę określa obowiązki i prawa inwestora w stosunku do konkretnej nieruchomości, na której ma zostać wzniesiony obiekt budowlany, tak jak fakt niezgłoszenia sprzeciwu przez właściwy organ powoduje uprawnienie inwestora do uruchomienia procesu budowlanego.

Wobec tego, to podmiot zamierzający prowadzić proces budowlany zobowiązany jest do jego prowadzenia zgodnie z przepisami prawa budowanego, co w konsekwencji oznacza uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonanie zgłoszenia zamiaru wykonania określonych robót budowlanych, gdy należą one do kategorii, o jakiej mowa w art. 28 ust. 1 albo art. 29 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Nie można zatem konieczności spełnienia obowiązków o jakich mowa w przepisach prawa budowlanego przerzucać na podmioty trzecie, które nie są inicjatorami procesu budowlanego, a zajmują się produkcją i sprzedażą gotowych obiektów.

Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, skargę należało oddalić w całości jako bezzasadną. Sąd nie dopatrzył się także uchybień postępowania mającym wpływ na wynik sprawy skutkujących uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę w całości na podstawie art. 151 P.p.s.a., jak orzeczono w wyroku.

Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 P.p.s.a, sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, gdyż przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym Sąd rozpoznał sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.