Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 271/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 165
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.
article: art. 106 § 3, art. 125 § 1 pkt 1,  art. 184,  art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 31/22 w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 19 listopada 2021 r., nr 1401-IOA.4246.36.2021.BJ w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 2 700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 7 lipca 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 31/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA" lub "Sądem pierwszej instancji") oddalił skargę T. M. (dalej zwanego "skarżącym") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej zwanego "DIAS") z 19 listopada 2021 r. nr 1401-IOA.4246.36.2021.BJ w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 25 czerwca 2019 r. funkcjonariusze Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie (dalej zwanego "MUCS" lub "organ I instancji"), wykonując czynności służbowe, ujawnili w lokalu [...] przy ul. [...] w R. automat do gry bez nazwy i bez numeru, który był aktywny i gotowy do prowadzenia gier. Jego cechy zewnętrzne wskazywały, iż jest to urządzenie typu hazardowego.

Funkcjonariusze przeprowadzili oględziny zewnętrzne ww. automatu opisane w protokole oględzin, eksperyment procesowy w celu sprawdzenia czy gry na tym urządzeniu mają charakter gier losowych, opisane w protokole eksperymentu procesowego oraz dokonali zatrzymania i przewiezienia urządzenia do III Referatu Kontroli Celno-Skarbowej w Radomiu MUCS w Warszawie.

Organ I instancji wskazał, iż właścicielem lokalu i urządzającym gry na ww. automacie jest skarżący, prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą J., który nie posiada stosownego zezwolenia na urządzanie na nim gier określonego w ustawie o grach hazardowych. Naczelnik MUCS wskazał, iż wyniki przeprowadzonego eksperymentu gry na zatrzymanym automacie dowodzą losowego charakteru gier, wyjaśniają także sposób uzyskiwania wygranych i ograniczenia rozgrywania gier. Wynik gry na tym urządzeniu nie zależy od zręczności grającego, gdyż elementem zręczności jest naciśnięcie przycisku START, co daje impuls do rozpoczęcia gry, to jest obracania się bębnów z symbolami. Zatrzymanie bębnów następuje samoistnie bez udziału gracza. Skarżący był dysponentem odpowiedzialnym za eksploatację zainstalowanego w ww. lokalu automatu, na którym urządzano gry hazardowe. Powyższe potwierdza umowa współpracy zawarta w dniu 5 czerwca 2019 r. pomiędzy J. prowadzącym działalność gospodarczą pod adresem ul. [...], [...] a firmą H., [...], ul. [...] lok. [...], w której skarżący występuje w roli właściciela/najemcy lokalu. W oparciu o postanowienia tej umowy, zeznania skarżącego i świadka, Naczelnik MUCS uznał, że skarżący jako posiadacz samoistny lokalu jest odpowiedzialny za urządzanie w tym miejscu gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia, odbywających się poza miejscem do tego wyznaczonym (tj. kasynem gry) i decyzją z 7 lutego 2020 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 100.000,00 zł, powołując się między innymi na art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a) ustawy z 19 lipca 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2018 r., poz. 165 z późn. zm., dalej zwaną u.g.h.).

Rozpatrując odwołanie, DIAS decyzją z 27 lipca 2020 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Skorygował podstawę prawną rozstrzygnięcia, wskazując jako właściwą art. 89 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 pkt 3 u.g.h. Uznał, że stronę należało ukarać nie za urządzanie gier na automatach do gier bez koncesji, zezwolenia lub bez wymaganego zgłoszenia, lecz za posiadanie samoistne lokalu, w którym prowadzona była działalność gastronomiczna i gdzie ujawniono niezarejestrowany automat.

WSA, w wyniku rozpatrzenia skargi na powyższą decyzję, wyrokiem z 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 677/20 uchylił zaskarżoną decyzję DIAS z 27 lipca 2020 r.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy przyjmując, że skarżący podlega karze pieniężnej jako samoistny posiadacz lokalu, w którym była prowadzona działalność gastronomiczna i w którym ujawniono niezarejestrowany automat do gier nie dokonał ustaleń, które w sposób niewątpliwy stanowiłyby o tym, że skarżący w dacie kontroli był samoistnym posiadaczem tego lokalu. Sąd za bezsporne uznał przy tym, że skarżący prowadzi w lokalu przy ul. [...] w R. działalność gospodarczą (sprzedaż piwa i przekąsek do piwa), co stanowi działalność gastronomiczną. Zdaniem Sądu, nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. wymaga niewątpliwego wykazania, że przesłanka samoistnego posiadania lokalu ma miejsce. Tymczasem z akt sprawy nie wynika jaki skarżący posiada tytuł do tego lokalu, czy jest właścicielem tego lokalu i jednocześnie jego posiadaczem, co niewątpliwie stanowiłoby o istnieniu przesłanki samoistnego posiadania, czy też wprawdzie nie legitymuje się tytułem własności, ale lokalem faktycznie włada jak właściciel. Takich informacji akta administracyjne nie zawierają i okoliczność ta nie została przez organ odwoławczy wyjaśniona.

Sąd podzielił ocenę organu odwoławczego wskazującego na wypełnienie przesłanek z art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 4 u.g.h. oraz zaznaczył, że gry na spornym urządzeniu są grami na urządzeniu elektronicznym (komputerowym) o wygrane pieniężne lub rzeczowe, zawierającymi element losowości. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, powyższa ocenę potwierdzają ustalenia kontroli. Gracz nie był w stanie przewidzieć rezultatu przeprowadzonej gry, jak również nie miał wpływu na odpowiednie ustawienie bębnów. Zatem rezultat gry był nieprzewidywalny dla grającego, a tym samym gra miała charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości. Gry pozwalały na uzyskanie wygranych rzeczowych, w postaci punktów oraz wygranych pieniężnych. Ponadto automat był niezarejestrowany i znajdował się w lokalu, w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna. Okoliczności wskazujące na wypełnienie przesłanek wynikających z art. 2 ust. 3 u.g.h. wynikają z protokołu eksperymentu procesowego z dnia 25 czerwca 2019 r. Nie ulega wątpliwości, iż urządzenie na którym przeprowadzano eksperyment jest urządzeniem zatrzymanym w barze, skarżący był obecny przy przeprowadzaniu eksperymentu. Brak numeru identyfikacyjnego urządzenia nie ma zatem wpływu na prawidłowość ustaleń w tym zakresie.

W wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania DIAS zaskarżoną decyzją z 19 listopada 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie DIAS, kara pieniężna w wysokości wskazanej w decyzji organu I instancji powinna zostać nałożona na stronę jako na posiadacza samoistnego lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier. Podkreślił, że 1 kwietnia 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 165), wprowadzona ustawą z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 88), która określa warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach. Stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że posiadaczem samoistnym lokalu niebędącego przedmiotem posiadania zależnego, w którym 25 czerwca 2019 r. podczas kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celno-skarbowych znajdował się jeden niezarejestrowany automat do gier i w którym była prowadzona działalność gastronomiczna, była strona. Zauważył, że znowelizowany z dniem 1 kwietnia 2017 r. art. 89 ustawy określa podmioty podlegające karze pieniężnej oraz wysokość kary pieniężnej, w tym w ust. 1 pkt 4 wskazuje na posiadacza samoistnego lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego.

Zatem, w ocenie DIAS wystarczy, żeby w lokalu znajdującym się w posiadaniu samoistnym niebędącym przedmiotem posiadania zależnego ujawniony został niezarejestrowany automat do gier hazardowych, aby na posiadacza samoistnego takiego lokalu mogła zostać nałożona kara pieniężna. Osoba taka jest bowiem ukarana nie tyle za urządzanie gier na automatach, a za posiadanie samoistne lokalu, w którym taki automat zostanie ujawniony. Dla nałożenia ewentualnej sankcji nie mają znaczenia kwestie własnościowe dotyczące automatów do gier. Nie ma więc znaczenia, czy urządzenie jest własnością posiadacza lokalu, jest przedmiotem dzierżawy czy też prawa do niego przysługują podmiotowi trzeciemu. Dla nałożenia kary wystarczające jest, by niezarejestrowany automat do gier znajdował się w danym lokalu.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że strona w dniu kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celno-skarbowych tj. 25 czerwca 2019 r. była posiadaczem samoistnym lokalu mieszczącego się przy ul. [...] w R., który nie był przedmiotem posiadania zależnego. Świadczą o tym dowody w postaci protokołów przesłuchania: w charakterze świadka - skarżącego, B. M. (matka strony), treść umowy o współpracy zawartej 5 czerwca 2019 r. pomiędzy J. prowadzącym działalność gospodarczą pod adresem ul. [...], [...], a firmą H. oraz wydruk z aktualnej treści Księgi Wieczystej (nr [...] z 5 października 2021 r.), z którego wynika, że skarżący jest właścicielem lokalu niemieszkalnego przy ul. [...] w R..

Organ odwoławczy wskazał również, że ustawodawca nie zdefiniował w ustawie o grach hazardowych pojęć posiadacza zależnego oraz posiadacza samoistnego. Instytucja posiadania, w tym posiadania samoistnego i posiadania zależnego, należy bowiem do sfery uregulowań prawa cywilnego (zob. art. 336 i art. 337 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny). DIAS podkreślił, że posiadanie stanowi formę władania rzeczą, w której decydujący jest element faktyczny związku podmiotu prawa z rzeczą. Posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. Zaznaczył, że strona nie kwestionuje faktu, że przedmiotowy lokal jest jej własnością, a zatem przyjąć należało, że jest posiadaczem samoistnym tego lokalu.

Dlatego też, stronę należało ukarać nie za urządzanie gier hazardowych na automatach do gier bez koncesji, zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia, jak to uczynił organ I instancji, a za posiadanie samoistne lokalu, w którym ujawniono przedmiotowy automat. Stwierdził, że fakt powołania błędnej podstawy prawnej w decyzji organu I instancji nie stanowi podstawy do uchylenia tej decyzji. Jest to bowiem błąd, który mógł zostać wyeliminowany w decyzji organu odwoławczego.

Z akt sprawy wynika także, że ujawniony automat był automatem do gier, na którym urządzane były gry o charakterze losowym, który jednakże nie figurował w bazie danych Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie jako legalny automat. Automat ten nie posiadał numeru identyfikacyjnego i rejestracyjnego wymaganych stosownymi przepisami, a skarżący, który posiadał przedmiotowy automat nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 15j ust. 1 u.g.h., tj. uprawnionym do jego posiadania.

Strona zaskarżyła tę decyzję organu II instancji do WSA.

Sąd pierwszej instancji wyrokiem z 7 lipca 2022 r. oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. WSA podkreślił, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja DIAS została wydana w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu z 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 677/20, uchylającym wydaną uprzednio w tej sprawie decyzję organu odwoławczego. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy zastosował się do wskazań Sądu wynikających z powołanego wyżej wyroku. Tym samym nie naruszył treści art. 153 p.p.s.a.

Podkreślił również, że na obecnym etapie postępowania sądowego kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest wyłącznie wystąpienie przesłanek do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. Z brzmienia art. 89 ust. 1 pkt 4 i art. 89 ust. 4 pkt 3 u.g.h. wynika, że wypełnienie przesłanki samoistnego posiadania lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego, stanowi samodzielną podstawę do nałożenia kary pieniężnej w kwocie 100 tys. zł od każdego automatu.

Odnosząc powyższe do ustaleń faktycznych sprawy, uzupełnionych przez DIAS w ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym zgodnie z wytycznymi Sądu poprzednio rozpoznającego sprawę, WSA wskazał, że w sprawie wykazano, że strona w dniu kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celno-skarbowych tj. 25 czerwca 2019 r. była posiadaczem samoistnym lokalu mieszczącego się przy ul. [...] w R., który nie był przedmiotem posiadania zależnego. Z wydruku aktualnej treści Księgi Wieczystej (nr [...]) wynika, że skarżący jest właścicielem lokalu niemieszkalnego przy ul. [...]C w R.. Z dołączonego do akt podatkowych wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dot. skarżącego wynika, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod firmą J. z miejscem jej wykonywania w R. przy ul. [...], pełnomocnikiem skarżącego jako przedsiębiorcy, posiadającym szeroki zakres umocowania jest B. M.. O oddaniu w posiadanie zależne lokalu (jego części) nie stanowi umowa o współpracy z dnia 5 czerwca 2019 r., na podstawie której zostało wstawione do lokalu urządzenie do gier. Stanu samoistnego posiadania lokalu nie uchyla też wskazywana przez skarżącego aktywność B. M. w sprawach związanych z prowadzeniem baru.

Będąc związanym dokonaną przez Sąd w wyroku, sygn. akt VIII SA/Wa 677/20 wykładnią, WSA wskazał, że z art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. wynika, że co do zasady podmiotem odpowiedzialnym za wskazane w przepisie czyny jest posiadacz samoistny lokalu, chyba że wykaże on, iż lokal stał się przedmiotem posiadania zależnego. Tymczasem w sprawie niniejszej wykazano, że skarżący był posiadaczem samoistnym przedmiotowego lokalu w dacie kontroli i jest to nadal aktualne.

Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika także, iż w lokalu, prowadzona była działalność gastronomiczna, jak również znajdował się w nim niezarejestrowany automat do gier. Z ustaleń orzekających w sprawie organów, które zostały podzielone przez Sąd w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 677/20 wynika także, że ujawniony w sprawie automat był automatem do gier, na którym urządzane były gry wypełniające przesłanki art. 2 ust. 3 u.g.h. Ustalenia te są zatem wystarczające do zastosowania w sprawie treści art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h.

Zdaniem Sądu, organy działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa i podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu. Zebrany materiał jest kompletny, a jego ocena jest wszechstronna i przekonująca, czym spełniono wymóg z art. 187 § 1 Op. W omawianej sprawie, wbrew twierdzeniom skargi, zebrano wyczerpujący materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia.

WSA wskazał, że nie uwzględnił zgłoszonych przez stronę skarżącą wniosków dowodowych z uwagi na treść art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgłoszone wnioski dowodowe nie zasługiwały na uwzględnienie, jako że w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwe jest przeprowadzenie jedynie dowodu z dokumentów.

W ocenie Sądu, na uwzględnienie nie zasługiwał także wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministarcyjnego. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Rozstrzygniecie w niniejszej sprawie nie jest uzależnione od wyniku toczącego się postępowania karnego przeciwko skarżącemu. Czym innym jest bowiem ewentualna odpowiedzialność karna, a czym innym odpowiedzialność administracyjna, która była przedmiotem niniejszej sprawy i ustalenia niezbędne do jej rozstrzygnięcia były wystarczające.

W konsekwencji Sąd I instancji uznał skargę strony za niezasadną, a przy tym nie stwierdził z urzędu, aby zaskarżone decyzje naruszały prawo.

W skardze kasacyjnej strona zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w sprawie.

Strona zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. obrazę art. 42 ust. 1 Konstytucji RP przez zastosowanie wobec skarżącego przepisów znowelizowanej ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 165), która weszła w życie 1 kwietnia 2017 r., a więc później, niż data czynu zabronionego, zarzucanego skarżącemu;

2. obrazę art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. - przez odmowę uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy karnej przeciwko skarżącemu o czyny będące przedmiotem niniejszej sprawy (II K - podczas, gdy istnieje prawdopodobieństwo, że wyrok w przywołanej sprawie karnej dokona odmiennych ustaleń faktycznych co do osoby sprawcy - niż wyrok zaskarżony niniejszą skargą kasacyjną.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona przedstawiła argumentację na poparcie powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną DIAS, wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej, z ostrożności procesowej o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się niezasadna, albowiem jej zarzuty były bezpodstawne.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem odwoławczym, a konsekwencją zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej jest - stosownie do treści 176 § 2 pkt 2 p.p.s.a. - m.in. wymóg przytoczenia podstaw kasacyjnych, określonych art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., oraz ich uzasadnienia. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczone są wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku Sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.

Z zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały oparte na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzenie gier hazardowych na automatach bez zezwolenia stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie wniesionej na nią skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z kolei, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - najogólniej rzecz ujmując - wynika, że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne, wobec ich prawidłowości, uzasadniały po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie przez organy administracji oceny, że skarżący był posiadaczem samoistnym lokalu, niebędącego przedmiotem posiadania zależnego, w którym ujawniono niezarejestrowany automat do gier i w którym była prowadzona działalność gastronomiczna, a gry prowadzone na spornym automacie wypełniały definicje gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. W konsekwencji zaktualizowały się znamiona - przypisanego stronie skarżącej - deliktu z art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h., w brzmieniu nadanym przepisami ustawy nowelizującej z 15 grudnia 2016 r. ( Dz.U. z 2017 r., poz. 88), która weszła w życie w dniu 1 kwietnia 2017r. i zgodnie z którym karze pieniężnej podlega posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego.

Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważyły prawidłowości tej oceny.

W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 42 Konstytucji RP, uznać należy, że zarzut ten nie został uzasadniony w sposób jakiego należałoby oczekiwać mając na względzie wymogi stawiane skardze kasacyjnej. Przyjmuje się bowiem, że aczkolwiek przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy jednak przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej. W związku z tym w uzasadnieniu należy odnieść się nie tylko do poglądu przyjętego przez sąd, ale również sprecyzować własne stanowisko wobec zaskarżonego wyroku, czyli wskazać właściwe znaczenie interpretowanego przepisu i właściwą jego subsumcje (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, Nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04 Lex nr 186863; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04 Lex nr 238593; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05 Lex nr 173263; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06 Lex nr 236385; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06 Lex nr 281385).

Aby uniknąć wszelkich wątpliwości, co do treści poszczególnych zarzutów uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno być na tyle precyzyjne, aby pozwalało na sformułowanie zwrotu stosunkowego o zgodności bądź niezgodności zaskarżonego wyroku z prawem.

Omawiany zarzut nie spełnia tych kryteriów, autor skargi kasacyjnej nie wskazał ani w jaki sposób zarzucany przepis Konstytucji RP miałby mieć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie ani nawet nie przytoczył jego treści, stwierdzając wprost, że zarzut nie wymaga uzasadnienia. Przy czym już z treści zarzutu wynika, że jest on oparty na niezgodnym ze stanem faktycznym założeniu, jakoby zmiana ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którą ustalono stan prawny sprawy, weszła w życie później niż miał miejsce delikt administracyjny za który skarżącemu wymierzono karę. Dlatego też zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej nie mógł stanowić skutecznej podstawy kasacyjnej.

Odnosząc się natomiast do drugiego zarzutu - również on nie mógł prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Przede wszystkim podkreślić należy, że również i ten zarzut nie został w pełni uzasadniony, w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle art. 176 w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, zaś związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi słowy oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były - co trzeba podkreślić - na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby (mógłby być) inny. Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać i ten wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga - jak powyżej wyjaśniono - uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej tak rozumianego wpływu nie wykazuje. Autor skargi kasacyjnej, nie uwzględniając ani okoliczności faktycznych sprawy przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, ani samej tej podstawy, wskazuje, że zawieszenie postępowania - do czasu prawomocnego zakończenia sprawy karnej przeciwko T. M. (prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Radomiu, sygn. akt II K 1642/21) - pozwoli ustalić, kto był sprawcą czynów będących przedmiotem niniejszego postępowania, tj. kto był urządzającym gry hazardowe, a w szczególności kto podpisał umowę z dostawcą automatu. Przypomnienia i podkreślenia w tym miejscu wymaga, że deliktem za który ukarano skarżącego karą pieniężną (decyzją ostateczną), co zaakceptował WSA nie było "urządzanie" gier na automatach lecz posiadanie samoistne lokalu w którym była prowadzona działalność gastronomiczna - który nie był w tym czasie w posiadaniu zależnym - i w którym ujawniono niezarejestrowane automaty do gier. W tym kontekście trafnie WSA w kontrolowanym wyroku zauważył, że stanu samoistnego posiadania lokalu nie uchyla wskazywana przez skarżącego aktywność B. M. (matki skarżącego) w sprawach związanych z prowadzeniem baru. B. M. jako pełnomocnik skarżącego mogła bowiem działać w granicach swojego umocowania, a działanie to nawet jeśli miało miejsce z przekroczeniem zakresu umocowania, pozostawało bez wpływu na fakt, iż to skarżący jako właściciel lokalu i przedsiębiorca prowadzący działalność gastronomiczną był jego samoistnym posiadaczem. Kasator tych argumentów w żaden sposób nie zakwestionował, błędnie natomiast próbuje zwalczyć stanowisko, które nie stało się ostatecznie podstawą rozstrzygnięcia, tj. że skarżący był "urządzającym" gry hazardowe, przy pomocy ustaleń mających zapaść w niezakończonej sprawie karnej.

Z tych już tylko przyczyn brak jest podstaw do uznania, że WSA odmawiając zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego - do czasu zakończenia postępowania sygn. akt II K 1642/21 - uchybił treści art. 125 § 1 p.p.s.a. Przepis ten ma charakter fakultatywny, co oznacza, że ocena zawieszenia postępowania pozostawiona została do oceny sądu, który powinien wyważyć, czy celowe jest wstrzymywanie biegu sprawy. Przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego, rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik postępowania (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 3136/19 także wyrok z 2 grudnia 2021r., sygn. akt II GSK 2294/21, wyrok z 17 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 968/21). Ponieważ taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła, omawiany zarzut nie mógł zostać uwzględniony.

Na koniec stwierdzić należy, że NSA nie podzielił wniosku organu, prezentowanego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, o odrzucenie skargi kasacyjnej ze względu na niespełnienie przez nią wymagań szczególnych przewidzianych w art., 176 § 1 p.p.s.a. Nie można się zgodzić ze stwierdzeniem DIAS, że skarga kasacyjna, w której nie wskazano, czy wyrok Sądu pierwszej instancji został zaskarżony w całości czy w części, podlega odrzuceniu bez wzywania do usunięcia tego uchybienia, innymi słowy uchybienie to nie podlega sanacji. Takiemu stanowisku przeczy treść art. 177a p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zatem, nawet gdyby w skardze kasacyjnej dostrzeżono brak wskazywany przez organ to i tak sankcja odrzucenia skargi kasacyjnej aktualizowałaby się dopiero po poprawnym wezwaniu strony ją wnoszącą do uzupełnienia braku. Takich działań w ogóle nie podjęto, zapewne ze względu na to, iż ze skargi kasacyjne jednoznacznie wynika, że wyrok jest skarżony w całości.

Z tych wszystkich względów uznając zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną należało oddalić. O kosztach postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).