Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 455/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 32 ust 1
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
article: art 7,8,77 par 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za nielegalne przywiezienie odpadów - oddala skargę -


UZASADNIENIE

W dniu 16 lutego 2008r. Skarżący złożył w Oddziale Celnym Drogowym

w K. zgłoszenie o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci wyciętej, tylnej części nadwozia pojazdu marki: MERCEDES 124, o nieznanym numerze identyfikacyjnym nadwozia, sprowadzonego z Białorusi na terytorium Polski.

W związku z powyższym Urząd Celny w B. - Oddział Celny Drogowy w K., pismem z dnia 6 listopada 2008 r. zawiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz przekazał całą zebraną w tej sprawie dokumentację, tj. wniosek

o przeprowadzenie oceny towaru, formularz wniosku o przeprowadzenie oceny towaru sporządzony przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, dokumentację fotograficzną.

Na podstawie powyższego, w dniu 12 listopada 2008r., Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie w sprawie dokonania nielegalnego wwozu do Polski odpadu w postaci wyciętej tylnej części nadwozia pojazdu marki MERCEDES, przez K.K.

W toku w/w postępowania, w dniu [...] marca 2009r., w/w organ wydał postanowienie znak: [...], wzywające stronę do właściwego zagospodarowania odpadu w postaci wyciętej tylnej części nadwozia w/w pojazdu.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska wezwał K. K. do przedłożenia wykonania obowiązku nałożonego w/w postanowieniem. Wobec braku odpowiedzi na w/w pismo, decyzją znak: [...] z dnia [...] września 2009r. w/w organ nałożył na stronę obowiązek przekazania odpadu o kodzie 160106 w postaci wyciętej tylnej części nadwozia pojazdu marki MERCEDES 124, do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.

Pismem z dnia 11 września 2009r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. poinformował o fakcie zagospodarowania przedmiotu postępowania w załączeniu przekazując protokół zdawczo - odbiorczy, z którego wynika, że K. K., w dniu 18 czerwca 2009r., przekazał w/w odpad do Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego "A." Sp. z o. o.

Pismem z dnia 11 maja 2012r., [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zawiadomił K. K. o wszczęciu z urzędu postępowania

w sprawie nałożenia kary pieniężnej w trybie przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Decyzją znak: [...] z dnia [...] czerwca 2012r., w [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów

w związku z art. 3 ww. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. nałożył karę pieniężną w wysokości 50.000 zł, na K. K., będącego odbiorcą odpadu, przywiezionego nielegalnie bez dokonania zgłoszenia wymaganego na podstawie przepisów art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006r. w sprawie przemieszczania odpadów.

Pismem z dnia 24 stycznia 2013r. K.K. wniósł odwołanie od w/w decyzji, zarzucając sprzeczność ustaleń organu I instancji ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, poprzez dowolne przyjęcie, że tylna cześć nadwozia samochodu marki Mercedes stanowi odpad o kodzie 16 01 06, tj. samochód. Podkreślił, że przedmiotem postępowania nie jest samochód ani jego część, a jedynie złom, gdyż nie posiada kół ani silnika czy innych części. Ponadto

w odwołaniu zarzucono naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 3 ww. rozporządzenia (WE) 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, poprzez jego zastosowanie w sprawie, w sytuacji, gdy przedmiotowa tylna część nadwozia pojazdu marki Mercedes 124 stanowi złom.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu w/w odwołania, decyzją znak: [...] z dnia [...] grudnia 2012r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż dokonane w niniejszej sprawie przez skarżącego międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci wyciętej tylnej części nadwozia pojazdu marki MERCEDES 124, z Białorusi do Polski odbyło się bez zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia

i uzyskania zgody właściwych organów. Zgodnie zaś z treścią art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, przemieszczenie opadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom zgodnie z tym rozporządzeniem, stanowi nielegalne przemieszczenie, transport przedmiotowych odpadów z Białorusi na terytorium Polski nosi znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów. Konsekwencją stwierdzonego naruszenia była konieczność nałożenia na odbiorcę odpadu K. K. kary pieniężnej.

Pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. K.K., reprezentowany przez adwokata A. A., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na powyższą zarzucając:

1. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 oraz art. 34 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 200lr. o odpadach oraz załącznikiem do tej ustawy w poz. Q6 i w związku z art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów - poprzez ich błędną wykładnię

i niewłaściwe zastosowanie, następstwem czego jest nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 50.000 zł w związku z dowolnym przyjęciem przez organ II instancji, że sporny przedmiot stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy

o odpadach, zaliczony do kategorii Q6. W ocenie skarżącego właściwa interpretacja pojęcia odpad w rozumieniu w/w przepisu prawa powinna wskazywać na wolę wyzbycia się przez jego posiadacza, "co musi oznaczać chęć uwolnienia się od czegoś niepotrzebnego, niepożądanego, od czegoś, dla czego nie można znaleźć już zastosowania". W niniejszej sprawie natomiast posiadacz miał zamiar postąpić

z przedmiotem w taki sposób, że zostałby on ponownie przeznaczony do praktycznego wykorzystania, tj. do naprawy samochodu skarżącego, który został uszkodzony w wypadku komunikacyjnym.

2. Naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ kroków niezbędnych do dokładnego i kompleksowego wyjaśnienia sprawy, a także i zabrania i zbadania całości materiału dowodowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a wyrażało się w zaniechaniu ustalenia danych wysyłającego pojazd, tj. zbywcy samochodu na Białorusi, co uniemożliwiło ustalenie zamiaru i woli sprzedawcy co do wyzbycia się przedmiotu, jak również ustalenia

w konkretnym przypadku zamiaru postępowania skarżącego z przedmiotem postępowania.

3. Naruszenie art. 75 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność możliwości wykorzystania tylnej części spornego pojazdu do naprawy uszkodzonego pojazdu tej samej marki, będącego własnością skarżącego, uszkodzonego w wyniku kolizji drogowej.

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty podnoszą, iż zasadniczą kwestią wymagającą ustalenia jest okoliczność, czy sprowadzony przez skarżącego przedmiot został prawidłowo sklasyfikowany przez organy orzekające jako odpad

w rozumieniu ar. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach. Pełnomocnik przyznał, że w istnieje w obrocie prawnym postanowienie z dnia [...] marca 2009r.,

w którym organ orzekł o oddaniu przedmiotu postępowania do punktu zbierania odpadów lub do stacji demontażu, lecz skarżący nie miał świadomości prawnej i "nie wiedział, że rozstrzygnięcie kwestii charakteru części tj. tylnej części Mercedesa przez pryzmat art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. będzie miało tak znaczące konsekwencje".

Wobec wniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi rozwinął powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 z 2002r. poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto jak stanowi art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane kryteria - Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nakładającą na K. K. będącego odbiorcą odpadu, przywiezionego nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, karę pieniężną w wysokości 50.000 zł.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów ( Dz.U

z 2007r. Nr 124 poz.859 ze zm.) zgodnie z którym wojewódzki inspektor ochrony środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł.

Podkreślenia wymaga, iż w toczącym się wcześniej postępowaniu administracyjnym decyzją z dnia [...] września 2009 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na skarżącego K. K.obowiązek przekazania odpadu o kodzie 16 01 06, w postaci wyciętej tylnej części nadwozia pojazdu marki MERCEDES 124, do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.

Tym samym uznać należy, że decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska znak: [...] posiada charakter prejudycjalny dla postępowania [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w sprawie nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 32 ust. 1 ustawy

o międzynarodowym przemieszczania odpadów, a które dotyczy przedmiotu uznanego za odpad w/w decyzji.

W ocenie Sądu zgodzić należy się z orzekającymi w niniejszej sprawie organami, iż nie były uprawnione do badania, czy sporny przedmiot stanowi odpad, gdyż ta okoliczność została stwierdzona inną decyzją ostateczną, która nie została wyeliminowania z obrotu prawnego. Skarżący nie kwestionował tej decyzji choć został prawidłowo pouczony o przysługujących mu środkach zaskarżenia. Tym samym niezrozumiałe są zarzuty dotyczące naruszenia przez organ art. 8 k.p.a.

Za bezzasadne uznać należy, więc zarzuty skargi dotyczące pobieżnego rozstrzygnięcia kwestii charakteru przedmiotowej części pojazdu i tym samym naruszenia art. 7, 8 i 77 §1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.

o odpadach.

Niezależnie od powyższego w ocenie Sądu nie sposób zgodzić się

z interpretacją pojęcia odpady - dokonaną przez skarżącego W ocenie skarżącego warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad (poza zaliczeniem go do odpowiedniej kategorii) jest ustalenie, iż posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Poprzedni właściciel nie pozbył się natomiast przedmiotowej części lecz ją sprzedał, była więc przedmiotem transakcji handlowej. W ocenie Sądu rozumowanie skarżącego jest błędne i gdyby zgodzić się

z interpretacją przepisów dokonaną przez skarżącego prowadziłoby to do sytuacji, gdy danego przedmiotu nie można zakwalifikować jako odpadu, jeżeli stanowi on przedmiot obrotu handlowego. W literaturze podkreśla się, iż decydującym momentem w którym dany przedmiot uznać należy za odpad jest ten kiedy następuje zasadnicza zmiana sposobu jego użytkowania. Pozbyciem się będzie, więc przekazanie przedmiotu innemu podmiotowi, który będzie przedmiot ten wykorzystywał w odmienny sposób. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż w momencie przekazania danego pojazdu określonemu podmiotowi z przeznaczeniem go na części przestał on spełniać swoją podstawową funkcję i stał się odpadem, co nie wyklucza możliwości wprowadzenia do obrotu części powstałych po jego zdemontowaniu. Nie zmienia to jednak faktu, iż mamy do czynienia z odpadem.

Stanowisko takie prezentowane jest również w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, z którego jednoznacznie wynika iż:

- pojęcie odpadu w żadnym przypadku nie może nie obejmować substancji lub przedmiotów możliwych do powtórnego użycia lub recyklingu (sprawa C-442/92),

- odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych, nawet gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwienie potencjalnych zagrożeń (wyrok TS z dnia 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach C-304/94, C-330/94, C-342/94 i C-224/95, publ. ECR 1997/6/I-03561),

- pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania (wyrok TS z dnia 15 stycznia 2004 r. C-235/02, publ. ECR 2004/1B/I-01005),

- przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem (wyrok TS z dnia 15 czerwca 2000 r. w połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97, LEX nr 82853),

- odpadami nie są wszelkie materiały wymienione w Europejskim katalogu odpadów; o ich zaliczeniu do odpadów decyduje spełnienie przesłanek określonych w definicji odpadu (wyrok TS z dnia 29 kwietnia 2004 r. C-194/01, publ. ECR 2004/4B/I-04579).

Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego przedmiotowy odpad w postaci wyciętej tylnej części nadwozia pojazdu marki MERCEDES 124, sprowadzony został przez skarżącego nielegalnie z Białorusi do Polski. Międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowych odpadów wymagało bowiem uprzedniego zastosowania procedury pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów na podstawie art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006. Zgodnie z art. 3 ust. 1 w/w rozporządzenia procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają wszystkie odpady, jeżeli mają być poddane procesom unieszkodliwiania, a także:

- odpady wyszczególnione w załączniku IV, który obejmuje między innymi opady wyszczególnione w aneksach II i VII Konwencji Bazylejskiej;

- odpady wyszczególnione w załączniku IVA;

- odpady niesklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV i IVA;

- mieszanin odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem

w załączniku III, HIB, IV lub IVA, chyba że zostały wyszczególnione w załączniku IIIA,

jeżeli mają być poddane procesom odzysku.

Przedmiot postępowania został sklasyfikowany zgodnie z załącznikiem do ww. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów pod kodem 16 01 06 jako "zużyte pojazdy wycofane z eksploatacji niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów". Według klasyfikacji zawartej w załączniku III do rozporządzeniu (WE) Nr 1013/2006 przedmiotowa część pojazdu winna być zaklasyfikowana jako odpady oznaczone kodem B1250 - odpady pojazdów mechanicznych wycofanych z eksploatacji, niezawierające cieczy ani niebezpiecznych elementów. W przypadku przywozu przedmiotowych odpadów do Polski, obowiązek zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody wynika z art. 63 ust. 2 ww. rozporządzenia.

Według art. 63 ust. 2 ww. rozporządzenia, do dnia 31 grudnia 2012r. wszelkie przemieszczenia wyszczególnionych w załączniku III odpadów przeznaczonych do odzysku, kierowane do Polski, podlegają procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, przewidzianej w przepisach tytułu II.

Jak ustalono w toku postępowania administracyjnego dokonane w niniejszej sprawie przez skarżącego międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci wyciętej tylnej części nadwozia pojazdu marki MERCEDES 124, z Białorusi do Polski odbyło się bez zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia

i uzyskania zgody właściwych organów. Zgodnie zaś z treścią art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, przemieszczenie opadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom zgodnie z tym rozporządzeniem, stanowi nielegalne przemieszczenie, transport przedmiotowych odpadów z Białorusi na terytorium Polski nosi znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów.

Konsekwencją stwierdzonego naruszenia była konieczność nałożenia na odbiorcę w/w odpadu kary pieniężnej. Organ, uzasadniając wysokość nałożonej kary, tj. 50.000 zł, wyjaśnił, w oparciu o jakie przesłanki i okoliczności ustalił taką wysokość kary, które w ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska są adekwatne do popełnionego naruszenia. Ustalając wysokość kary organ kierował się treścią art. 34 w/w ustawy, na podstawie którego przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych,

o których mowa w art. 32 i 33, należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj

i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia nr 1013/2006.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawi art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.