Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 73/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-05-17 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: zmieniono postanowienie referendarza poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę
Powołane przepisy: article: art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2  oraz art. 245 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA – Jolanta Kwiecińska po rozpatrzeniu w Wydziale I w dniu 17 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu k.Z. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 73/17 odmawiającego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [..] obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 18 listopada 2016 r. nr 3201-PT4.4213.4.2016.7; [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2014 r. p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 73/17 i przyznać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę [...]


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 20 marca 2017 r. Referendarz sądowy odmówił [...] (dalej: "Skarżący") przyznania prawa pomocy.

Skarżący wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...]

z dnia 18 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2014 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Zgodnie z argumentacją przedstawioną przez Skarżącego od 2004 r. prowadzi

on działalność gospodarczą pod firmą [...] . Zajmował

się produkcją kamienia dekoracyjnego, a od 2012 r. handlem wyrobami hutniczymi

oraz olejem rzepakowym. Skarżący podkreślił, że w roku 2014 r., po przeprowadzonej kontroli, zostały zabezpieczone na poczet przyszłych zobowiązań wierzytelności z jego rachunków bankowych. Skutkiem powyższego było wypowiedzenie Skarżącemu umów, zarówno przez kontrahentów, jak i banki, co doprowadziło w konsekwencji do całkowitej blokady przedsiębiorstwa Skarżącego.

Z końcem 2015 r. Skarżący zlikwidował działalność gospodarczą i pozostaje

bez zatrudnienia i dochodów. Z uwagi na brak środków pozostaje na utrzymaniu rodziców i żony, która od maja 2015 r. prowadzi własną działalność gospodarczą.

Skarżący oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną Julią, na utrzymaniu małżonków pozostaje dwoje dzieci w wieku [...] lat. Podkreślił,

że nie posiada żadnego majątku. Wskazał jedynie na zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...][...] zł w [...] oraz wierzytelność z tytułu udzielonej w dniu 17 października 2013 r. pożyczki w wysokości [...] zł. Nie wykazał innych wartościowych rzeczy ruchomych ani zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności).

W zakresie stanu majątkowego osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym Skarżący wskazał, że żona ([...] ) jest właścicielką domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej położonego [...] przy ul. [...] zł. Ponadto prowadzi własną działalność gospodarczą i uzyskuje dochód miesięczny netto w wysokości [...] zł.

Skarżący podał, że zobowiązany jest spłacać kredyt zaciągnięty 26 listopada 2011 r. na kwotę [...] zł, w miesięcznych ratach po [...] zł.

Do spłaty pozostała kwota [...] zł. Ponadto ponosi opłaty związane z utrzymaniem domu (gaz, prąd , woda, TV, internet) w łącznej kwocie ok. [...] zł miesięcznie.

Do wniosku Skarżący dołączył:

– zaświadczenie [...] ([...] ) z dnia 21 grudnia 2016 r. o tym, że Skarżący pełni funkcję Prezesa Zarządu [...] od 29 lipca 2014 r. na podstawie umowy spółki z dnia 29 lipca 2014 r. do dnia wydania zaświadczenia nieodpłatnie. Wskazano ponadto, że Spółka w 2014 r. wygenerowała stratę

w kwocie [...] zł netto, natomiast w 2015 r. zysk w kwocie [...] zł netto; [...] nie była ani nie jest zatrudniona w spółce na podstawie umowy

o pracę, ani w oparciu o umowy cywilnoprawne, w związku z powyższym

nie otrzymuje z tego tytułu żadnego wynagrodzenia;

– kopię wyciągu z aktu notarialnego poświadczającego udzielenie przez Skarżącego pożyczki dla osoby fizycznej w wysokości [...] zł.

W toku postępowania Referendarz sądowy wezwał Skarżącego o nadesłanie: zeznania podatkowego Skarżącego o wysokości osiągniętego dochodu w 2015 roku, zeznania podatkowego żony o wysokości osiągniętego dochodu w 2015 roku, zaświadczenia [...] o wysokości dochodów Skarżącego uzyskiwanych z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki oraz o wypłaconych dywidendach oraz innych przychodach z tytułu posiadania przez Skarżącego i żonę Skarżącego udziałów w spółce, za okres ostatnich dwóch lat, wyciągów z wszystkich rachunków bankowych Skarżącego za okres od 1 grudnia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r. wraz z dokumentami potwierdzającymi ich ewentualne zajęcie, wyciągów z wszystkich rachunków bankowych żony skarżącego za okres od 1 grudnia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r. wraz z dokumentami potwierdzającymi ich ewentualne zajęcie, wyciąg z ewidencji przychodów, kosztów, dochodów z działalności gospodarczej żony Skarżącego za ostatnie trzy miesiące, decyzje właściwego organu podatkowego/organów podatkowych ustalające Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w zakresie podatków lokalnych (w tym podatku od nieruchomości) na 2015 rok, decyzje właściwego organu podatkowego/organów podatkowych ustalające żonie Skarżącego zobowiązanie podatkowe w zakresie podatków lokalnych (w tym podatku od nieruchomości) na 2015 rok, dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych przez Skarżącego i jego żonę wydatków związanych z utrzymaniem siebie i rodziny oraz spłatą kredytu za ostatnie trzy miesiące.

W odpowiedzi na wezwanie Skarżący nadesłał:

– zaświadczenie [...] z dnia 15 stycznia 2017 r., działającego w imieniu pomiotu prowadzącego obsługę finansowo-księgową, o tym, że Skarżący pełni funkcję Prezesa [...] nieodpłatnie; podał, że spółka od początku działalności do dnia wydania zaświadczenia nie wypłacała dywidendy;

– oświadczenie Skarżącego z dnia 15 lutego 2017 r. o tym, że nie jest w stanie okazać wyciągów bankowych, ponieważ konta po zajęciu przez US [...] zostały zamknięte oraz o tym, że nie posiada decyzji właściwego organu podatkowego w zakresie podatków lokalnych z uwagi na fakt, że nie posiada nieruchomości;

– zeznanie podatkowe Skarżącego PIT-36L za 2015 rok z zadeklarowanym przychodem z działalności gospodarczej w zakresie produkcji wyrobów z gipsu, handlu olejem rzepakowym, sprzedażą stali, w wysokości [...] zł, kosztami [...] zł oraz stratą [...] zł;

– zeznanie podatkowe żony Skarżącego PIT-28 za 2015 rok o wysokości uzyskanego przychodu, z zadeklarowanym przychodem [...] zł opodatkowanym ryczałtem 5,5%;

– kopię ewidencji przychodów z działalności gospodarczej żony Skarżącego

za listopad i grudzień 2016 r. z zaewidencjonowanym przychodem odpowiednio: [...] zł;

– nakaz płatniczy Burmistrza Miasta [...] z dnia 24 stycznia 2017 r. ustalający żonie Skarżącego łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2017 w wysokości [...] zł dotyczące nieruchomości [...]

– wyciąg z rachunku bankowego żony Skarżącego za okres od 1 grudnia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r.

Referendarz sądowy wskazał, że wniosek Skarżącego nie zasługuje

na uwzględnienie. Jego zdaniem Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie

i rodziny. Z analizy dokumentów i oświadczeń nie można ustalić czy i w jakim zakresie Skarżący jest w stanie partycypować we wskazanych wyżej kosztach sądowych. Wątpliwości Referendarza sądowego dotyczą sytuacji finansowej i możliwości płatniczych zarówno Skarżącego, jak i jego żony.

Referendarz sądowy uznał, że oświadczenia Skarżącego złożone na urzędowym formularzu PPF oraz w dodatkowym oświadczeniu nie mogą być uznane

za wyczerpujące i rzetelne.

Referendarz sądowy podkreślił, iż dokonując oceny wniosku w kontekście możliwości płatniczych Skarżącego analizował dane dotyczące posiadania przez niego [...] udziałów w [...] o wartości [...] zł (zajętych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego[...] ), a także kwestię pełnienia przez Skarżącego funkcji Prezesa Zarządu. Zwrócił również uwagę, iż ww. spółka ma przedmiot działalności zbliżony do prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej.

Ponadto Referendarz sądowy podniósł, że Skarżący nie zamieścił w formularzu PPF informacji o wykonywaniu funkcji prezesa zarządu spółki kapitałowej

oraz o ewentualnym wynagrodzeniu otrzymywanym z tego tytułu. Wątpliwości wzbudziło także złożone zaświadczenie wystawione przez [...] w związku z brakiem informacji o uprawnieniu do składania przez niego oświadczeń w imieniu[...] .

Uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Referendarz sądowy podkreślił, że Skarżący nie udokumentował okoliczności zamknięcia rachunków bankowych, wysokości wypłaconych dywidend i innych przychodów uzyskanych przez niego oraz jego żonę, a także nie nadesłał wyciągów wykorzystywanych rachunków bankowych.

Referendarz sądowy wyraził stanowisko, zgodnie z którym Skarżący pozostając w związku małżeńskim powinien przedłożyć dokumenty źródłowe konieczne do zbadania także sytuacji majątkowej jego żony. Ze zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego wynika natomiast, że sytuacja finansowa

i możliwości płatnicze żony Skarżącego budzą wątpliwości.

Podsumowując wskazał, że skoro Skarżący nie wykonał nałożonego w niniejszym postępowaniu zobowiązania do złożenia stosownych oświadczeń i nadesłania wszystkich istotnych dokumentów obrazujących pełną sytuację finansową i majątkową całej rodziny, to nie jest możliwe pozytywne rozpoznanie wniosku.

Skarżący, w ustawowym terminie, zaskarżył postanowienie Referendarza sądowego wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie Skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, tj. od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w całości.

W uzasadnieniu Skarżący powtórzył informacje, które wcześniej zamieścił w formularzu PPF. Dodatkowo wskazał, że spółka, w której Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu wygenerowała w roku 2014 stratę w kwocie [...] zł netto, w 2015 r. stratę w kwocie [...] zł netto, w 2016 r. zysk w kwocie [...] zł netto, a w okresie

od stycznia do lutego 2017 r. stratę w kwocie [...] zł.

Ponadto do sprzeciwu Skarżący załączył: umowę wraz z pełnomocnictwem z dnia 5 czerwca 2015 r. na świadczenie usług księgowych i wystawianie zaświadczeń, zaświadczenie z dnia 28 marca 2017 r. o dochodach [...] za okres

od 2014 r. do lutego 2017 r.; zaświadczenie z dnia 28 marca 2017 r. w zakresie wypłaty dywidendy przez spółkę za okres od 2014 r. do lutego 2017 r.; zaświadczenie z dnia 28 marca 2017 r. o braku otrzymywania przez Skarżącego wynagrodzenia za pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki za okres od 2014 r. do lutego 2017 r.; oświadczenie Skarżącego z dnia 28 marca 2017 r. odnośnie posiadanych przez niego kont bankowych; ewidencję przychodów za lata 2015-2016 żony Skarżącego; zaświadczenie z dnia 28 marca 2017 r. o posiadaniu rachunku bankowego w banku [...] przez żonę Skarżącego; wyciąg z rachunku bankowego żony Skarżącego za okres od października 2016 r. do lutego 2017 r.; oświadczenie żony Skarżącego z dnia 28 marca 2017 r. o otrzymanej pożyczce i jej przeznaczeniu na cele inwestycyjne spółki; kopię deklaracji PCC-3 z dnia 13 lutego 2017 r. w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:

Stosownie do treści art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), m.in. od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W takiej sytuacji, tj. rozpatrując sprzeciw od postanowienia, Sąd – jak stanowi art. 260 § 1 P.p.s.a. – wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie Referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, wniesienie sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.).

Na wstępie wskazać należy, że w świetle art. 199 P.p.s.a. zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie Skarżący musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem

jego możliwości finansowych. Skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych.

Na obecnym etapie postępowania, na koszty sądowe składa się wpis od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi [...] zł, zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze. zm.). Ponadto Skarżący zobowiązany jest uiścić wpis sądowy w kwocie [...] zł od skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 72/17.

W uzasadnieniu sprzeciwu Skarżący podniósł, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Referendarz sądowy powinien przyznać prawo pomocy w żądanym zakresie.

Sąd podziela stanowisko Referendarza sądowego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, iż zbadane przez niego dane oraz okoliczności, na które powołuje

się Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych oświadczeniach nie pozwalają na uznanie ich za wyczerpujące i rzetelne. Brak przychodów i środków pieniężnych, pozostawanie bez zatrudnienia i dochodu, pozostawanie na utrzymaniu rodziców i żony nie stanowią automatycznie przesłanki

do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Prawidłowe jest stanowisko Referendarza sądowego, zgodnie z którym sytuacja finansowa osoby fizycznej pozostającej w związku małżeńskim nie może być oceniana w oderwaniu od możliwości płatniczych małżonka. Słusznie Referendarz sądowy wskazał, że przedstawione przez Skarżącego dokumenty dotyczące jego żony budzą wątpliwości, co do jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Z tych względów, skoro Skarżący pozostaje w związku małżeńskim, powinien przedłożyć dokumenty źródłowe konieczne do zbadania także sytuacji majątkowej żony.

Sąd podkreśla, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący wskazał,

że zlikwidował z końcem 2015 r. prowadzoną od 2004 r. działalność gospodarczą, w ramach której zajmował się produkcją kamienia dekoracyjnego, a od 2012 r. handlem wyrobami hutniczymi oraz olejem rzepakowym. Zgodnie z oświadczeniami zamieszczonymi w PPF Skarżący nie posiada nieruchomości, w tym domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, a także przedmiotów wartościowych i oszczędności. W zakresie papierów wartościowych i innych praw majątkowych Skarżący wskazał, że posiada [...] udziały o wartości [...] zł w[...] , które jednak zostały zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego[...] . W spółce Skarżący pełni także nieodpłatnie funkcję prezesa zarządu. Spółka wygenerowała w 2014 r. stratę w kwocie [...] zł a w 2015 r. zysk w kwocie [...] zł (zgodnie z zaświadczeniem z dnia 21 grudnia 2016 r. wystawionego przez [...] .

Skarżący oświadczył także, że przysługuje mu wierzytelność w kwocie 200.000 zł z tytułu udzielonej pożyczki. Natomiast żona Skarżącego jest właścicielem domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej położonego [...] zł.

Ponadto pozostaje bez zatrudnienia i nie ma dochodów. Korzysta z pomocy rodziców i pozostaje obecnie na utrzymaniu żony, która uzyskuje z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej dochód miesięczny netto w kwocie [...] zł. Ponadto rodzina ponosi miesięczne wydatki w kwocie [...] zł związane ze spłatą zaciągniętego kredytu (do spłaty pozostało [...] zł) oraz utrzymaniem w kwocie [...] zł miesięcznie związane z opłatami za gaz, prąd, wodę, tv, internet.

Natomiast z danych zamieszczonych w dokumentach nadesłanych

przez Skarżącego w odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego wynika,

[...] nie wypłaciła od początku działalności

do dnia dzisiejszego dywidendy (zaświadczenie z dnia 15 stycznia 2017 r.), Skarżący

w roku 2015 osiągnął przychód w kwocie [...] zł, poniósł koszty w kwocie

[...] zł i w związku z tym zanotował stratę w kwocie [...] zł (PIT -36L, PIT/B), żona Skarżącego osiągnęła przychód w łącznej kwocie [...] zł, na który składały się przychody uzyskane w dniu 30 listopada 2015 r., 4 listopada 2016 r., 28 listopada 2016 r., 30 grudnia 2016 r. (ewidencja przychodów dla płacących podatek dochodowy w formie zryczałtowanej –[...] ), żona Skarżącego zobowiązana jest do uiszczenia zobowiązania pieniężnego na rok 2017 w łącznej kwocie [...] zł z tytułu posiadania użytków rolnych o pow[...] ha, budynku mieszkalnego o pow. [...] m2 i pozostałych gruntów o pow. [...] m2 (nakaz płatniczy z dnia 24 stycznia 2017 r.). Z załączonego wyciągu za okres od 1 grudnia 2016 r.

do 31 stycznia 2017 r. rachunku bankowego żony Skarżącego (nr rachunku [...] wynika, iż poza obciążeniami z tytułu dokonywanych zakupów i płatności dokonywano przelewów następujących kwot: [...] . Ponadto na wyciągu widoczne są uznania: kwoty [...] zł ([...] ).

Sąd dostrzega, że Skarżący nie wykonał w całości nałożonego w toku postępowania zobowiązania do złożenia stosownych oświadczeń i nadesłania wszystkich istotnych dokumentów obrazujących pełną sytuację finansowa i majątkową całej rodziny. Okoliczność ta została również zauważona przez Referendarza sądowego i została właściwie opisana w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

Sąd dokonując oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia uwzględnia również nadesłane przez Skarżącego wraz ze sprzeciwem: umowę na świadczenie usług księgowych, zaświadczenie z dnia 28 marca 2017 r. o dochodach [...] zaświadczenie z dnia 28 marca 2017 r. o wypłatach dywidend przez [...] zaświadczenie z dnia 29 marca 2017 r. o zasadach wykonywania przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu, oświadczenie z dnia 28 marca 2017 r. o rachunkach bankowych wraz z wyjaśnieniami, ewidencję przychodów dot. miesiąca listopada 2015 r, listopada 2016 r. oraz grudnia 2016 r., zaświadczenie o posiadanym rachunku bankowym nr [...] oraz wyciąg z niego

za okres 1 do 31 października 2016 r., od 1 do 30 listopada 2016 r.,

od 1 do 31 grudnia 2016 r., od 1 do 31 stycznia 2017 r., od 1 do 28 lutego 2017 r., oświadczenie z dnia 28 marca 2017 r. o zaciągniętej przez żonę Skarżącego pożyczce i przeznaczeniu środków pieniężnych na cele inwestycyjne [...] o.o., deklarację PCC-3 z dnia 13 lutego 2017 r., kopię potwierdzenia nadania z dnia 24 lutego 2017 r.

Sąd wskazuje, że Skarżący nadsyłając umowę o świadczenie usług księgowych potwierdził uprawnienie [...] do wystawiania zaświadczeń w imieniu[...] , jako osoby prowadzącej księgi rachunkowe oraz sprawy kadrowo-płacowe. Powyższe stanowi odpowiedź na zarzut Referendarza sądowego zamieszczony w uzasadnieniu postanowienia. Sąd zauważa, iż ww. dokument nie został uwierzytelniony, jednakże jego treść w zakresie oceny uprawnienia [...] do wydawania zaświadczeń w imieniu ww. spółki jest wystarczająca.

W przedłożonym oświadczeniu o posiadanych rachunkach bankowych, Skarżący wymienił jedynie nazwy banków, w których może posiadać rachunki bankowe bez podawania ich numerów i nie załączając wyciągów. Wyjaśnił, że nie jest w stanie przedłożyć dokumentów potwierdzających zamknięcie rachunków, ponieważ zostały one zajęte przez organy egzekucyjne. Nie przedłożył jednakże innych dokumentów potwierdzających przedmiotowe zajęcia, czy informacji pochodzących od banków.

Nadesłane zaświadczenia z dnia 28 marca 2017 r. zawierają nową informację, z której wynika, iż w roku 2016 spółka osiągnęła zysk w kwocie [...] zł, a w okresie od stycznia do lutego 2017 r. stratę w kwocie [...] zł.

Analizując nadesłane wyciągi z rachunku bankowego nr [...] żony Skarżącego, Sąd zauważył, iż pomiędzy przedmiotowym rachunkiem, a rachunek bankowym nr [...] wykonywane były wzajemne przelewy. Uwagę jednak zwraca wpłata dokonana przez [...] (wpłata własna) z dnia 8 lutego 2017 r. w kwocie [...] zł oraz przelew takiej samej kwoty w dniu 9 lutego 2017 r. na rachunek nr [...] Jak wyjaśnia żona Skarżącego w załączonym oświadczeniu ww. kwota stanowi środki inwestycyjne przeznaczone dla[...] . Składają się na nią kwota [...] zł pochodząca z pożyczki gotówkowej zaciągniętej w dniu 8 lutego 2017 r. u[...] , oraz kwota [...] zł stanowiąca oszczędności.

[...] oświadczyła, iż środki te zostały przelane na rachunek bankowy spółki, jednakże z wyciągu wynika, że przelew nastąpił pomiędzy należącymi do niej ww. rachunkami. Brak jednocześnie wyciągu potwierdzającego, iż środki te zostały faktycznie przelane na rachunek spółki oraz dokumentów potwierdzających, udzielenie przez [...] spółce pożyczki lub wniesienie dopłat.

Dodatkowo Sąd opierając się na danych dotyczących spółki pochodzących z powszechnie dostępnej informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego rejestru Sądowego wg stanu na dzień 31 stycznia 2017 r. oraz 27 kwietnia 2017 r. wskazuje na zmianę składu osobowego wspólników spółki

i posiadanych przez nich udziałów. Wg stanu na dzień 31 stycznia 2017 r. wspólnikami spółki byli: [...] ([...] zł), [...] ([...] zł), [...] ([...] zł)

oraz nie ujawniony w rejestrze Skarżący ([...] udziały o wartości [...] zł). Natomiast

wg stanu na dzień 27 kwietnia 2017 r. wspólnikami spółki są [...] ([...] ), [...] ([...]

Z powyższego wynika, że żona Skarżącego nabyła od [...] udziały

o wartości nominalnej [...] zł. W materiale dowodowym zgromadzonym w toku rozpoznawania przedmiotowego wniosku nie znajdują się informacje o nabyciu udziałów, dacie, podstawie nabycia i źródłach z jakich pochodziły środki finansowe przeznaczone na zakup udziałów.

Wynik powyższej analizy nie znajduje pełnego odzwierciedlenia w informacji

o przeznaczeniu przez [...] kwoty [...] zł na cele inwestycyjne spółki

(o czym jest mowa w oświadczeniu z dnia 28 marca 2017 r.).

Zdaniem Sądu uwzględniając powyższe należy podzielić pogląd wyrażony przez Referendarza sądowego w zaskarżonym postanowieniu, iż dla prawidłowej oceny możliwości finansowych Skarżącego niezbędne jest ustalenie możliwości płatniczych jego żony. W tym miejscu wskazać należy na prawidłowo powołane przez Referendarza sądowego przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r., poz. 2082, ze zm.; dalej "K.r.o.").

Sąd wyjaśnia, że w sytuacji, w której w małżeństwie Skarżącego nie orzeczono separacji bądź rozwodu uzasadnione jest żądanie złożenia dokumentacji obrazującej dochody jego żony. W świetle orzecznictwa NSA przyjmuje się, że zgodnie z art. 23 K.r.o., małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Skoro małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy, przez którą należy rozumieć nie tylko świadczenia osobiste, ale i pieniężne, małżonek ma obowiązek udzielenia pomocy małżonce w zakresie prowadzenia przez nią procesów sądowych. Fakt istnienia pomiędzy małżonkami rozdzielności majątkowej małżeńskiej, a nawet

nie prowadzenie przez małżonków wspólnego gospodarstwa domowego i pozostawania w separacji faktycznej nie stanowi okoliczności, w której to żona nie może pomóc swojemu mężowi w uiszczeniu kosztów postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 196/11, z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt I FZ 395/11, z dnia 18 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 519/14, z dnia 8 października 201 r., sygn. akt I FZ 388/14, z dnia 12 listopada 2012 r., sygn. akt I FZ 42/12, z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I GZ 486/14 - wszystkie orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć należy, że obowiązek wzajemnej pomocy małżonków wygasa bowiem dopiero w momencie rozwiązania związku małżeńskiego przez rozwód (poza wyjątkiem przewidzianym w art. 60 k.r.o.) i sądowego orzeczenia separacji (art. 614 § 1 k.r.o.), a zatem bez względu na fakt pozostawania w ustroju rozdzielności majątkowej okoliczność pozostawania w związku małżeńskim, stosownie do art. 27 K.r.o. skutkuje tym, że oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych w sprawach jednego z małżonków (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt II OZ 1266/11 – www. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uwzględniając powyższe wskazać należy, że nieuzasadniona jest argumentacja zamieszczona w sprzeciwie, iż nieuprawnione jest powoływanie się na przepisy K.r.o. dotyczące wzajemnej pomocy małżonków, gdyż dotyczą one przyczyniania się przez małżonków do zaspokajania potrzeb rodziny, a nie pomocy finansowej w zakresie uiszczenia wpisu sądowego.

W ocenie Sądu, Skarżący przedłożył wraz z wnioskiem, a następnie

na wezwanie oraz wraz ze sprzeciwem tylko takie dokumenty, które mogłyby ukazać jego sytuację materialną w negatywnym świetle. Prowadzi to do wniosku, że Skarżący nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej (oraz swojej rodziny) w sposób wyczerpujący i rzetelny. Ponadto Skarżący nie wykonał w całości skierowanego do niego zobowiązania do uzupełnienia materiału dowodowego o dodatkowe dokumenty.

Słusznie Referendarz sądowy wskazał, że stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na Skarżącym. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy zaś do Sądu. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05 oraz z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04. Sąd zgadza się również z poglądem, że ani Sąd, ani Referendarz sądowy nie są zobowiązani do przeprowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez strony dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego albo gdy nie są one do końca jasne.

Powyższego poglądu nie zmieniają w ocenie Sądu dokumenty nadesłane przez Skarżącego wraz ze sprzeciwem, ani też podane w pismach Skarżącego okoliczności.

Sąd stwierdza, że ocena okoliczności przedstawionych w uzasadnieniu żądania przez pryzmat właściwych przesłanek nie przemawia za przyznaniem Skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony

jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.

Mając jednak na względzie znaczną kwotę wpisu w niniejszej sprawie (22.900 zł) oraz kwotę wpisu w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 72/17 (75.000 zł – zgodnie z postanowieniem WSA w Szczecinie z dnia 17 maja 2017 r. zmieniającym rozstrzygnięcie starszego referendarza sądowego z 20 marca 2017 r.), oraz wskazaną, choć nie w pełni kompletnie, sytuację majątkową i finansową Skarżącego, Sąd uznał jednak, że jednorazowe poniesienie tego wydatku w pełny zakresie mogłoby spowodować uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego Skarżącego i jego rodziny.

Sąd uwzględniając całokształt materiału dowodowego, w tym informację o dokonaniu przez żonę Skarżącego przelewu pomiędzy należącymi do niej rachunkami bankowymi kwoty [...] zł i nabycie w tym czasie udziałów w ww. spółce, przyznaje Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę [...] zł ([...] ). Sąd uznał bowiem, że małżonka Skarżącego, w czasie istnienia zobowiązania Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w ww. sprawach na rzecz Skarbu Państwa, dysponowała kwotą [...] zł, którą jednak przeznaczyła na cele inwestycyjne. Sąd wskazuje, że łączna kwota należnych wpisów od spraw o sygn. akt I SA/Sz 72/17

i I SA/Sz 772/17 wyniesie kwotę [...] zł ([...] zł). Tym samym będzie to kwota niższa o 25% od kwot należnych na podstawie przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze. zm.).

Z podanych względów, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2

oraz art. 245 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.