Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 216/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 3 par. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. B. i A. B. na decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2024 r. [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach decyzją z 12 lutego 2024 r. po rozpatrzeniu odwołania M. i A. B. od decyzji Starosty Kieleckiego z 30 listopada 2023 r. orzekającej o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obręb 0014 [...], gm. C., w zakresie zmiany użytków gruntowych tj. z użytku gruntowego pastwiska trwałe oznaczonego symbolem PsV i PsVI wykazanego w działce nr [...], z użytku gruntowego pastwiska trwałe oznaczonego symbolem PsV i PsVI oraz lasy oznaczonego symbolem LsVI wykazanego w działce nr [...], na użytek gruntowy - zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy oznaczony symbolem Bp, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Starosty Kieleckiego.

W uzasadnieniu takiej decyzji organ II instancji wyjaśnił, że pismem z 9 sierpnia 2023 r. M. i A. B. zwrócili się do Starostwa Powiatowego w Kielcach Wydział Geodezji, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami o dokonanie zmiany w danych ewidencji gruntów i budynków w stosunku do przedmiotowych nieruchomości, poprzez zmianę użytku wymienionych wyżej działek nr [...] i [...] z użytku PsV, PsVI, LsVI na użytek Bp, ewentualnie o aktualizację operatu ewidencyjnego będącego podstawą zmiany danych ewidencji gruntów i budynków.

Starosta Kielecki pismem z 19 września 2023 r. wyjaśnił, że dokonał analizy dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, wyników modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] przeprowadzonej w latach 2020-2022 oraz operatu wykonanego w ramach rękojmi do modernizacji. Ustalił, że użytki gruntowe na działkach nr [...] i [...] zostały zaktualizowane na podstawie operatu o identyfikatorze [...], wykonanego po zakończeniu procesu modernizacji ewidencji ww. obrębu.

Pismem z 5 października 2023 r., znak: [...], Starosta Kielecki zawiadomił A. i M. małż. B. o wszczęciu postępowania administracyjnego, wskazując równocześnie, że warunkiem wykazania na przedmiotowych działkach użytku Bp jest przedłożenie ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy budynków na działkach nr [...] i [...] położonych w obrębie 0015 S. , gm. C., dziennika budowy prowadzonego dla budynków na tych działkach. 30 listopada 2023 r. Starosta Kielecki wydał decyzję odmawiającą aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmian użytku gruntowego, tj. z użytku gruntowego pastwiska trwałe oznaczonego symbolem PsV i PsVI w działce nr [...], z użytku gruntowego pastwiska trwałe oznaczonego symbolem PsV i PsVI oraz lasy oznaczonego symbolem LsVI w działce nr [...]. Organ uznał, że brak jest przesłanek do wnioskowanej zmiany, zaś sam użytek został wyodrębniony zgodnie z zasadami, o których mowa w załączniku nr [...] pozycji Lp. 16 do rozporządzenia ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 27 lipca 2021 r., w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1390 ze zm.), obowiązującego w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

Rozpatrują odwołanie A. i M. B. od tej decyzji, organ II instancji ustalił, że 25 listopada 2005 r. do państwowego zasobu geodezyjnego został przyjęty operat techniczny dotyczący podziału działki nr [...] o pow. 3,9901 ha i użytkach Lz-RVI, PsV, PsVI, N - na działki nr [...] [...] oraz działki nr [...] o pow. 27,0099 ha i użytku Lz-RVI, PsV, PsVI, Lz- PsVI, LsV, LsVI, N na działki m.in. o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],...[...],[...]...[...],[...],[...] obręb S., gm. C.. Działka nr [...] posiadała użytek PsV, PsVI, działka [...] posiadała użytek LsVI, PsV, PsVI.

Po pozytywnym uzgodnieniu przez Starostę Kieleckiego postanowieniem z 31marca 2005 r. projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia inwestycyjnego na nieruchomościach oznaczonych nr ewidencyjnymi [...], [...] położonych w obrębie S. gmina C. z argumentacją, że wyłączenie wnioskowanych nieruchomości z produkcji rolniczej nie wymaga wydania decyzji zezwalającej na takie wyłączenie, Burmistrz Gminy i Miasta w Chęcinach decyzją nr [...] z dnia 16 czerwca 2005 r. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji osiedla zabudowy mieszanej — mieszkalnej i usługowej w tym z zakresu wypoczynku, rekreacji i obsługi ruchu turystycznego przewidzianej do realizacji w S. , p. Podzamcze, gm. C., nr ewid. gruntu: [...] dla P. W. i A. S.—W. . W dniu 30 stycznia 2006 r. w operacie ewidencji gruntów i budynków wprowadzono zmianę o nr [...] na podstawie wniosku właścicieli ze stycznia 2006 r., którą dokonano zmiany użytków

gruntowych dla działki nr [...] z PsV,PsVI na użytek gruntowy B oraz dla działki nr [...] z użytków gruntowych PsV, PsVI, LsVI na Bp.

W latach 2020-2022 r. Starosta Kielecki działając na podstawie art. 24a ustawy z dnia 17maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 ze zm.) przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina C.. Informację o rozpoczęciu prac modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] z gminy C. zostały zamieszczone na tablicach ogłoszeń: Starostwa Powiatowego w Kielcach w dniach od 21 grudnia 2020 r. do 2 lutego 2021 r. i Urzędu Gminy i Miasta w Chęcinach w dniach od 4 stycznia 2021 r. do 25 stycznia 2021 r. oraz w BIP w dniu 21 grudnia 2020 r.

Projekt operatu opisowo —kartograficznego dotyczący modernizacji ewidencji gruntów i budynków wyłożono do publicznego wglądu w terminie od dnia 5 listopada 2021 r. do 26 listopada 2021 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w Kielcach. Termin wyłożenia projektu operatu został podany do publicznej wiadomości w sposób przewidziany w odnośnych przepisach.

Zgodnie z art.24a ust. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne informacja Starosty Kieleckiego o tym, że projekt operatu opisowo —kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego 0014 - [...], gmina C. stał się 20 grudnia 2021 r. operatem ewidencji gruntów i budynków, została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Ś. z dnia 20 stycznia 2022 r. pod poz. 359.

W dniu 12 stycznia 2022 r. do państwowego zasobu geodezyjnego została włączona dokumentacja geodezyjna z modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu 0014 [...], gm. C. o identyfikatorze [...] Dane ewidencyjne dla działek nr [...] i [...] w zakresie użytków gruntowych pozostały bez zmian.

Do zasobu geodezyjnego i kartograficznego została włączona dokumentacja geodezyjna w dniu 10 lipca 2023 r. po nadaniu identyfikatora: [...] Jak wynika ze sprawozdania technicznego z tego opracowania, wykonawca prac geodezyjnych w ramach przedmiotowej modernizacji ewidencji gruntów i budynków dokonał ponownej analizy materiałów zgromadzonych w zasobie geodezyjnym i kartograficznym i określił, jakie użytki gruntowe występują na działkach nr [...] i [...] oraz gdzie nastąpiła zmiana z użytku gruntowego o symbolu Bp na użytek gruntowy o symbolu PsV i PsVI, tj. na podstawie operatu przyjętego do zasobu pod numerem [...] przedstawiającego podział działki.

W dniu 17 lipca 2023 r. dokonano aktualizacji w operacie ewidencji gruntów i budynków nr [...] w oparciu o dokumentację przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego o identyfikatorze [...], w której dokonano zmiany użytku gruntowego działki nr [...] z Bp na użytek gruntowy PsV, PsVI oraz działki nr [...] z użytku gruntowego Bp na użytek gruntowy PsV, PsVI, LsVI. Powierzchnia ogólna przedmiotowych działek nie uległa zmianie. Dla działek nr [...] o pow. 0,1275 ha i [...] o pow. 0,1061 ha, stanowiącej własność A. i M. małż. B. prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Kielcach, IV Wydział Ksiąg Wieczystych księga wieczysta [...]

Organ II instancji wyjaśnił dalej, że kwestie dotyczące oznaczenia użytku gruntowego regulują aktualne zapisy rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz załącznik nr 1 do w/w rozporządzenia.

Następnie organ przytoczył treść przepisów art. 2 pkt 8, art. 20 pkt 1 – 2b, art. 24 ust. 2a – 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartografěczne dotyczących definicji ewidencji gruntów i budynków, treści tej ewidencji oraz zasad wprowadzania w niej zmian, w tym w drodze modernizacji i bieżącej aktualizacji, a także treść przepisów § 8 pkt 1 i § 9 ust. 1 rozporządzenia ws. ewidencji gruntów z 27 lipca 2021 r. dotyczące rodzajów gruntów wykazywanych w ewidencji gruntów i ich oznaczeń.

Wskazał też, że zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia, zgodnie z którym do pastwisk trwałych oznaczonych symbolem Ps zalicza się grunty pokryte podobną jak na łąkach roślinnością, na których z zasady wypasane są zwierzęta gospodarskie, a w rejonach górskich hale i połoniny, które z zasady nie są koszone, lecz na których wypasane są zwierzęta gospodarskie, w tym grunty zajęte pod urządzenia i budowle wspomagające hodowlę zwierząt gospodarskich, takie jak wiaty oraz kojce dla tych zwierząt położone poza zabudową zagrodową.

Do gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych oznaczonych symbolem Lz, zalicza się grunty będące enklawami lub półenklawami użytków

rolnych, na których znajdują się śródpolne skupiska drzew i krzewów lub tylko drzew w wieku powyżej 10 lat, niezaliczone do lasów lub sadów.

Do zurbanizowanych terenów niezabudowanych lub w trakcie zabudowy oznaczonych symbolem Bp zalicza się grunty:

1) na których została rozpoczęta, lecz nie została zakończona budowa, w rozumieniu art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm.), powodująca wyłączenie tych gruntów z produkcji rolnej lub leśnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych;

2) które w wyniku zabudowy wyłączone zostały z produkcji rolnej lub leśnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ale na których istniejące wcześniej budynki zostały rozebrane, a jednocześnie grunty te przeznaczone są pod zabudowę.

2. Przy ustalaniu konturów zurbanizowanych terenów niezabudowanych lub w trakcie zabudowy bierze się pod uwagę postanowienia decyzji wydanych na podstawie art. 11 oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz treść projektu zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stosując odpowiednio zasady dotyczące ustalania konturów terenów mieszkaniowych, terenów przemysłowych oraz innych terenów zabudowanych.

3. Do zurbanizowanych terenów niezabudowanych lub w trakcie zabudowy nie zalicza się gruntów przeznaczonych pod budowę dróg publicznych lub linii kolejowych, o których mowa w lp. 22.

Następnie organ wyjaśnił, że rozpoczęcie budowy zgodnie z art. 41 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz.1333, z późn.zm.), następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy.

Pracami przygotowawczymi są:

1) wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie;

2) wykonanie niwelacji terenu;

3) zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów;

4) wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy.

Konkludując organ II instancji stwierdził, że żaden z dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcę nie stanowi podstawy do wprowadzenia żądanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Wnioskodawca nie przedłożył też Staroście Kieleckiemu dokumentów architektoniczno-budowlanych potwierdzających, rozpoczęcie budowy.

Mając na uwadze charakter żądanej zmiany, podstawą do jej ujawnienia jest przedłożenie przez wnioskodawcę odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej. A. i M. małż. B. przedłożyli Staroście Kieleckiemu dokumenty, które według nich są podstawą do dokonania zmian. Jednakże, nie można uznać, by mogły one stanowić podstawę do wprowadzenia oczekiwanej zmiany, ponieważ nie znajdują się w katalogu dokumentów mogących stanowić podstawę do wprowadzenia zmiany w myśl art. 24 ust. 2a-2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Sam wniosek właścicieli oraz powoływanie się przez nich na decyzję o warunkach zabudowy nie może być podstawą aktualizacji w operacie ewidencji gruntów i budynków bez przedłożenia odpowiedniej dokumentacji, o której mowa w art. 24 ust. 2a-2c ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wnioskodawcy nie wykonali również na gruncie żadnych prac przygotowawczych, o których mowa w art. 41 Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333, z późn. zm.). Wydana decyzja o warunkach zabudowy z dnia 16 czerwca 2005 r. znak: [...] [...] nie definiuje użytku gruntowego, na której podstawie można by było dokonać aktualizacji ewidencji gruntów. Posiadanie użytku gruntowego o symbolu Ps na działce, nie przekreśla możliwości budowy.

Tym samym organ uznał, że zmiana klasyfikacji użytków gruntowych została dokonana zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Należy dodatkowo zaznaczyć, że jeśli stan zagospodarowania działki nr [...] i [...] ulegnie zmianie, oznaczenie użytków wykazanych w danych ewidencji gruntów i budynków, może zostać zmienione w trybie bieżącej aktualizacji, po przedłożeniu organowi prowadzącemu stosownej dokumentacji geodezyjnej mogącej stanowić podstawę do takowej aktualizacji.

W skardze na wyżej opisaną decyzję ŚWINGiK w Kielcach z 12 lutego 2024 r. M. i A. B. wnieśli o jej uchylenie, a także uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Staroście Kieleckiemu. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak

wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, tj.:

- wskazujących na fakt, że objęte decyzją działki gruntu były w ewidencji gruntów i budynków zaliczane do kategorii Bp w oparciu o wydane wcześniej decyzje o warunkach zabudowy, które to decyzje są nadal w mocy i nie uległy żadnej zmianie, ani też nie zostały uchylone lub zrealizowane;

- faktu, że objęte przedmiotem postępowania działki były zaliczone do kategorii Bp w oparciu o wydane kilkanaście lat temu decyzje organu i mimo braku zmiany okoliczności faktycznych i prawnych zmieniono w obecnym roku sposób przeznaczenia działek zaliczając je do kategorii PsV, PsVI, LsVI.;

2. art. 24 pkt. 2a ppkt 1d ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez zaniechanie uaktualnienia danych w ewidencji gruntów i budynków w sytuacji, kiedy wykryto istnienie błędnych informacji w postaci ujęcia działek w kategorii PsV, PsVI, LsVI podczas gdy dla gruntów obowiązują prawomocne decyzje o warunkach zabudowy,

3. art. 24 pkt. 2b ppkt. ld ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez zaniechanie uaktualnienia danych w Ewidencji Gruntów i Budynków w sytuacji, kiedy dla działek objętych decyzją w niniejszej sprawie obowiązują prawomocne decyzje o warunkach zabudowy,

4. art. 41 ustawy Prawo budowlane w zw. z Lp. 16 załącznika nr 1 do rozporządzenia ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez przyjęcie, że grunty będące przedmiotem postępowania w sprawie nie były objęte przygotowaniem do budowy i nie toczyły się na nich prace budowlane co wyłączać ma możliwość zaliczenia ich do kategorii Bp, podczas gdy w praktyce w stosunku do tych gruntów toczyły się prace przygotowawcze do budowy, gdyż ich właściciel prowadził działania zmierzające do uzyskania pozwolenia na budowę i zapewnienia istnienia na gruntach przyłączy mediów, a organy Gminy prowadziły nawet działania faktyczne zmierzające do zapewnienia przyłączy mediów i miały już przygotowane projekty i uzyskały stosowne decyzje w celu prowadzenia prac w tym zakresie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ pomija fakt istnienia prawomocnych i nigdy nie uchylonych decyzji o warunkach zabudowy w oparciu o które możliwe jest prowadzenie faktycznych prac zmierzających do rozpoczęcia budowy na nieruchomościach objętych decyzją w sprawie niniejszej. Skarżący zauważyli też, że wszystkie nieruchomości w ramach tzw. Osad Podzamcze Park, posiadały dotychczas oznaczenie Bp i nic w tym zakresie przez wiele lat nie było zmieniane.

Skarżący podkreślili, że już po zmianie regulacji w powyższym zakresie miała miejsce szeroko zakrojona modernizacja ewidencji gruntów i budynków w zakresie obejmującym także sporne na gruncie sprawy niniejszej nieruchomości w ramach której to modernizacji nie zadecydowano o zmianie sposobu przeznaczenia spornych gruntów. Organ pomija przy tym, że w stosunku do przedmiotowych działek poczyniono już działania w kierunku powstania przyłączy mediów, a Urząd Gminy ma już gotowe projekty przyłączy i jedynie z uwagi na bariery finansowe nie prowadzi prac budowlanych w tym zakresie. Podobnie organ pomija, że skarżący czynił starania w celu uzyskania pozwolenia na budowę i rozpoczęcia stosownych prac.

W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 19 czerwca 2024 r. skarżący oświadczył, że prawdopodobnie w 2007 r. w WSA w Kielcach toczyła się sprawa ze skargi gminy C. na decyzję dotyczącą zatwierdzenia podziału działki nr [...] między innymi na działki, których jest właścicielem wspólnie z żoną. W tamtej sprawie chodziło o kwestionowanie budowlanego charakteru tych działek. Sprawę tę gmina C. przegrała przed NSA, bo sąd uznał, że są to działki budowlane. Skarżący wyraził pogląd, że rozpoczęcie budowy nastąpiło, ponieważ były przygotowane projekty dotyczące przyłączenia mediów, choć one straciły ważność. Przyznał, że żadne inne prace na tej nieruchomości nie miały miejsca. Wyjaśnił też, że obecnie przedmiotowe działki są zrośnięte. Wcześniej ktoś je kosił, ale teraz nic na nich się nie dzieje. Skarżący nie pobierają również na nie dopłat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, częściowo z przyczyn, jakie w niej wskazano.

Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U.2018.1302 t.j., dalej p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie przez organy obu instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja ŚWINGiK utrzymująca w mocy decyzję Starosty Kieleckiego orzekającą o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obręb 0014 [...], gm. C., w zakresie zmiany użytków gruntowych, tj. z użytku gruntowego pastwiska trwałe oznaczonego symbolem PsV i PsVI wykazanego w działce nr [...] oraz z użytku gruntowego pastwiska trwałe oznaczonego symbolem PsV i PsVI oraz lasy oznaczonego symbolem LsVI wykazanego w działce nr [...] - na użytek gruntowy -zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy oznaczony symbolem Bp.

Decyzja organu I instancji została wydana po przeprowadzeniu postępowania, które organ zakwalifikował jako dotyczące aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków gruntowych wykazanych w działkach nr [...] i [...] położonych w obrębie 0014 [...], gmina C. oraz wszczęte na wniosek M. i A. B. zawarty w ich piśmie z 9 sierpnia 2023 r. uzupełniony w dniu 3 października 2023r. (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z 5 października 2023 r. – k. 52 akt organu I instancji). Wspomniane pismo z 9 sierpnia 2023 r. (k. 43 akt organu I instancji) zatytułowane jednak zostało przez jego autorów jako "Odpowiedź na zawiadomienie". Z jego treści natomiast wynika, że w odpowiedzi na zawiadomienie z 17 lipca 2023 r. oponują oni zmianie użytku ich działek nr [...] i [...] z użytku Bp, tj. zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy, na użytek oznaczony symbolem PsV, PsVI i LsVI, tj. pastwiska trwałe i lasy. Skarżący wnieśli też w tym piśmie o dokonanie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę użytku obu tych działek z PsV, PsVI i LsVI na użytek Bp. Ewentualnie wnieśli o aktualizację operatu ewidencyjnego będącego podstawą zmiany danych ewidencji gruntów i budynków dotyczących ww. działek.

Opisane pismo, jak wprost w nim wskazano, stanowiło odpowiedź na zawiadomienie z 17 lipca 2023 r. Zawiadomienie to natomiast (k. 37 akt I instancji), dotyczyło zmiany polegającej na zastąpieniu w części dotyczącej działek skarżących oznaczonych numerami [...] i [...], użytku gruntowego o symbolu Bp, użytkiem gruntowym o symbolu PsV, PsVI i LsVI, która to zmiana dokonana została zgodnie z dokumentacją geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] w dniu 10.07.2023 r., wykonaną w ramach rękojmi do przeprowadzonej w latach 2020 – 2022 modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu 0014 [...], gmina C.. Omawiana zmiana przeprowadzona został w trybie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h Prawa geodezyjnego, tj. na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Tego rodzaju czynność podlega, w ocenie Sądu, zaskarżeniu do sądu administracyjnego jako czynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 14 września 2022 r., I OZ 412/22).

Sądowi znany jest odmienny pogląd wyrażony przykładowo w postanowieniu NSA z 4 listopada 2022 r., I OSK 1691/22, czy w postanowieniu WSA w Krakowie z 17 kwietnia 2023 r., II SA/Kr 39/23. Zgodnie z nim, wprowadzana przez starostę z urzędu w drodze czynności materialno-technicznej zmiana aktualizująca operat ewidencji gruntów i budynków, o której starosta tylko zawiadamia w trybie § 49 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia ws. ewidencji gruntów, nie ma charakteru aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i nie przysługuje na nią skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy WSA w Kielcach jednak poglądu tego nie podziela, ze względu na brak dostatecznej ochrony prawnej podmiotu ujawnionego w ewidencji gruntów przy przyjęciu poglądu o niezaskarżalności do sądu administracyjnego czynności materialno-technicznej polegającej na zmianie dotychczasowych wpisów w ewidencji gruntów i budynków.

Problem zakresu i skuteczności tej ochrony dostrzegł też NSA w przywołanym postanowieniu z 4 listopada 2022 r. Zaznaczył bowiem końcowo, że strona, która kwestionuje prawidłowość zmiany ewidencji gruntów dokonanej w trybie czynności

materialno-technicznej, o której została zawiadomiona, może złożyć wniosek o dokonanie zmiany w ewidencji, której przedmiotem może być np. przywrócenie stanu przed zmianą jako aktualnego. Splot zdarzeń do jakich doszło w niniejszej sprawie powoduje jednak, że taki sposób ochrony byłby dla podmiotu ujawnionego dotychczas w ewidencji gruntów i budynków mniej korzystny, a niekiedy zupełnie nieskuteczny. W sprawie niniejszej bowiem, na skutek wniosku poprzednich właścicieli działki nr [...] o pow. 27,0099ha, która w wyniku podziału zatwierdzonego prawomocną decyzją Burmistrza Gminy i Miasta Chęciny z 9 grudnia 2005 r., [...] (k. 13 akt organu I instancji oraz wyrok NSA z 20 lutego 2009 r., I OSK 1729/07), podzielona została między innymi na będące przedmiotem niniejszej sprawy działki nr [...] o pow. 0,1275 ha i [...] o pow. 0,1061 ha zakupione następnie przez skarżących, doszło w styczniu 2006 r. do zmiany w ewidencji gruntów polegającej między innymi na oznaczeniu przedmiotowych działek nr [...] i [...] jako gruntu niezabudowanego, przeznaczonego pod zabudowę (symbol Bp). Do zmiany takiej doszło wówczas na podstawie wyżej przywołanej decyzji podziałowej z 9 grudnia 2005 r. i decyzji Burmistrza [...] i Miasta C. z 16 czerwca 2005 r. ustalającej P. W. i A. S.-W. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zabudowie mieszkalnej mieszanej (w tym mieszkalnej jednorodzinnej, mieszkalnej letniej, mieszkalno-pensjonatowej, domów letnich, usługowej lokalnej obsługi mieszkańców i obsługi ruchu turystycznego. Ta ostatnia decyzja przy tym, zgodnie z jej treścią (k. 14 odwrót akt organu I instancji), jest ważna do dnia uzyskania pozwolenia na budowę. Stan taki trwał ponad 17 lat i nie uległ zmianie w toku modernizacji przeprowadzonej w tym obrębie w latach 2020 – 2022. Organy nie ustaliły przy tym, czy w czasie modernizacji przeprowadzonej w obrębie 0014 [...], gmina C. w latach 2020 – 2022, doszło do oględzin działek nr [...] i [...] do czego podstawę prawną można wywieść z treści § 29 pkt 2 rozporządzenia ws. ewidencji gruntów (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 23 lutego 2021 r., II SA/Rz 1274/20). Do zmiany rodzaju użytków gruntowych na przedmiotowych działkach nr [...] i [...] doszło dopiero w wyniku włączenia w dniu 10 lipca 2023 r. do zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji geodezyjnej o identyfikatorze [...] sporządzonej w ramach rękojmi przez wykonawcę prac modernizacyjnych. Takie prace jednak w oczywisty sposób nie stanowiły kontynuacji tej modernizacji, skoro

zakończyła się ona ponad rok wcześniej po przeprowadzeniu czynności opisanych w art. 24a Prawa geodezyjnego, które to czynności nie zostały powtórzone w 2023 w czasie wykonywania prac geodezyjnych zakończonych sporządzeniem dokumentacji geodezyjnej o identyfikatorze [...] Ta dokumentacja przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego stała się natomiast podstawą aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dokonanej 17 lipca 2023 r. z urzędu, w trybie czynności materialno-technicznej. O czynności tej skarżący zostali poinformowani zawiadomieniem z 17 lipca 2023 r. Uniemożliwienie skarżącym mającym niewątpliwy interes prawny w udziale w postępowaniu, które doprowadziło do zmiany rodzaju użytków gruntowych ich działek kupionych w celu zabudowy z Bp na PsV, PsVI i LsVI powodowałoby, że przedmiotem oceny dokonywanej ewentualnie również przez sąd administracyjny w sprawie ze skargi na taką czynność, nie byłoby to, czy istniały podstawy do zmiany rodzaju użytków gruntowych tych działek z Bp na PsV, PsVI i LsVI, ale odwrotna zmiana z użytków gruntowych PsV, PsVI i LsVI, na użytki gruntowe Bp. To natomiast wymagałoby, jak trafnie wywodziły w sprawie organy, wykazania spełnienia przesłanek takiej zmiany wynikających z Lp. 16 załącznika nr 1 do rozporządzenia ws. ewidencji gruntów. Takie swoiste przerzucenie ciężaru udowodnienia zupełnie innych okoliczności, niż te, których udowodnienie mogłoby podlegać weryfikacji sądowoadministracyjnej powoduje, zdaniem Sądu, że w niniejszej sprawie należy dopuścić możliwość zaskarżenia czynności materialno-technicznej dokonanej przez Starostę Kieleckiego 17 lipca 2023 r. Za taką możliwością może przemawiać jeszcze to, że z dokumentacji będącej podstawą aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dokonanej 17 lipca 2023 r. wynika, że przy dokonywaniu zmiany rodzaju użytków gruntowych przedmiotowych działek oparto się na dokumentacji operatu przyjętego do zasobu pod numerem [...] Operat taki nie został jednak dołączony do akt sprawy i nie wiadomo czego dotyczy. Jeśli to byłby operat, na podstawie którego doszło do wprowadzenia na wniosek właścicieli zmiany z dnia 30 stycznia 2006 r. polegającej na zastąpieniu użytków gruntowych działek nr [...] i [...] z PsV, PsVI i LsVI, na użytki gruntowe Bp, to obecna, zupełnie odwrotna interpretacja tego operatu wymaga wyjaśnienia, którego w sprawie zabrakło. Organ II instancji powołał się też na to, że wykonawca prac geodezyjnych w ramach przedmiotowej modernizacji ewidencji gruntów i budynków z lat 2020 – 2022 dokonał ponownej analizy materiałów zgromadzonych w zasobie geodezyjnym i kartograficznym i określił, jakie użytki gruntowe występują na działkach nr [...] i [...] oraz gdzie nastąpiła zmiana użytku gruntowego z Bp na użytek gruntowy o symbolu PsV i PsVI. Nie wynika z tego jednak, czy w czasie tej ponownej analizy materiałów czyniono jakieś zaktualizowane ustalenia, czy też ograniczono się do wyciągnięcia z tych samych materiałów wniosków odmiennych, niż poprzednio w czasie modernizacji. Jeżeli nie dokonano żadnych nowych ustaleń, to należy zauważyć, że pomiędzy datą przeprowadzenia modernizacji, a datą podjęcia czynności materialno-technicznej z 17 lipca 2023 r. upłynęło półtora roku, w ciągu którego mogło dojść do istotnych zmian stanu faktycznego dotyczących sposobu użytkowania przedmiotowych działek, co nie zostało w sprawie wyjaśnione. Trzeba też zauważyć, że dokonując czynnością materialno-techniczną z 17 lipca 2023 r. zmiany rodzaju użytków gruntowych działek skarżących z Bp na PsV, PsVI i LsVI, organ w żaden sposób nie wykazał, aby przesłanki takiej zmiany określone w Lp. 4 i 10 załącznika do rozp. ws. ewidencji gruntów zostały spełnione. Wśród tych przesłanek natomiast znajduje się to, aby działki te posiadały cechy opisujące odpowiednie użytki gruntowe (co do pastwisk trwałych – Ps do pastwisk trwałych zalicza się grunty pokryte podobną jak na łąkach roślinnością, na których z zasady wypasane są zwierzęta gospodarskie, a w rejonach górskich hale i połoniny, które z zasady nie są koszone, lecz na których wypasane są zwierzęta gospodarskie, w tym grunty zajęte pod urządzenia i budowle wspomagające hodowlę zwierząt gospodarskich, takie jak wiaty oraz kojce dla tych zwierząt, położone poza zabudową zagrodową; co do lasów – Ls do lasów zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1356 z późn. zm.).

W sprawie brak jest ustaleń, czy takie cechy przedmiotowe działki posiadały w dacie dokonywania tych zmian, co jest następstwem uniemożliwienia skarżącym zaskarżenia czynności materialno-technicznej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębie 0014 [...], gmina C. dokonanej w dniu 17 lipca 2023 r. Zamiast tego natomiast organy wszczęły postępowanie dotyczące zmiany rodzaju użytków gruntowych przedmiotowych działek z PsV, PsVI i LsVI, na użytki gruntowe Bp, twierdząc przy tym, że czynią to na wniosek M. i A. B.. Organy uniknęły w ten sposób wykazania podstaw faktycznych i

prawnych dokonanej czynności materialno-technicznej i jej ewentualnej późniejszej kontroli sądowoadministracyjnej.

Uwzględniając przedstawioną powyżej wykładnię przepisów prawa należy stwierdzić, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania – art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony, tj. M. i A. B. o możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego czynności materialno-technicznej, o której zostali zawiadomieni 17 lipca 2023 r., co mogło mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Trzeba dodać, że skarżący składając w dniu 9 sierpnia 2023 r. (koperta – k.41 akt organu I instancji) swoje pisma nazwane odpowiedzią na zawiadomienie (k. 43 akt organu I instancji), zachowali termin trzydziestu dni do wniesienia skargi na omawianą czynność materialno-techniczną, o jakim mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a.

Wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z powyższych uwag. Jeśliby bowiem w wyniku rozpoznania ewentualnej skargi M. i A. B. do sądu administracyjnego na czynność materialno-techniczną, o której zostali zawiadomieni 17 lipca 2023 r., doszło do oceny legalności tej czynności, to mogłoby się okazać, że przedmiotem sprawy nie byłaby ocena zasadności odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków polegającej na zmiany rodzaju użytków gruntowych przedmiotowych działek z PsV, PsVI i LsVI, na użytki gruntowe Bp, ale dokonana wcześniej przez organ w drodze czynności materialno-technicznej zmiana rodzaju tych użytków z Bp na PsV, PsVI i LsVI. W takiej sytuacji to organ musiałby wykazać, że działki nr [...] i [...] posiadają cechy, o jakich mowa pod Lp. 4 i 10 załącznika nr 1 do rozporządzenia ws. ewidencji gruntów, a nie skarżący, że działki te posiadają cechy zurbanizowanych terenów niezabudowanych lub w trakcie zabudowy.

Mając to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. W szczególności organ I instancji wezwie M. i A. B. do wyjaśnienia, czy ich pismo z 9 sierpnia 2023 r. zatytułowane " Odpowiedź na zawiadomienie" jest wnioskiem o dokonanie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków odnośnie ich działek oznaczonych numerami [...] i [...], czy też skargą na czynność Starosty Kieleckiego, o której zawiadomieni zostali 17 lipca 2023 r. (k. 37 akt organu I instancji). Organ przy tym należycie i wyczerpująco poinformuje skarżących o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, czuwając nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzieli im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W zależności od reakcji skarżących organ podejmie dalsze stosowne czynności.

Należy na koniec dodać, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy byłoby takie samo nawet w razie niepodzielenia zaprezentowanego wyżej poglądu Sądu co do możliwości zaskarżenia w niniejszej sprawie czynności materialno-technicznej zmiany rodzaju użytków gruntowych działek skarżących z Bp na PsV, PsVI i LsVI, dokonanej 17 lipca 2023 r. przez Starostę Kieleckiego. Jak już bowiem wyżej zasygnalizowano za poglądem wyrażonym w postanowieniu WSA w Krakowie z 17 kwietnia 2023 r. wyrażonym w sprawie III SA/Kr 39/23, zgodnie z takim poglądem strona kwestionująca aktualizację ewidencji, o której została zawiadomiona, zamiast możliwości zaskarżenia takiej czynności materialno-technicznej do sądu administracyjnego jest uprawniona do złożenia wniosku o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków i domagania się w takim postępowaniu przywrócenia stanu, który istniał przed zmianą. W ramach toczącego się postępowania administracyjnego możliwe jest, według tego poglądu, kwestionowanie zasadności dokonanego wpisu w ewidencji. Tymczasem w niniejszej sprawie organy obu instancji nie dokonały wystarczającej oceny legalności i podstaw kwestionowanego przez skarżących wpisu dotyczącego ich działek dokonanego w dniu 17 lipca 2023 r., gdyż nie wyjaśniły, czy działki skarżących nr [...] i [...] posiadają cechy, określone pod Lp. 4 i 10 załącznika nr 1 do rozporządzenia ws. ewidencji gruntów. Organy skupiły się bowiem na dowodzeniu, że nie zaistniały w sprawie podstawy do zmiany rodzaju użytków gruntowych przedmiotowych działek z PsV, PsVI i LsVI, na użytki gruntowe Bp. Ponadto należy zauważyć, że powołane przez organy dokumenty mające uzasadniać zmianę dokonaną czynnością materialno-techniczną z 17 lipca 2023 r. przez Starostę Kieleckiego nie są wystarczające, ponieważ nie

wyjaśniają dostatecznie tych kwestii, a nadto oparte są na dokumentacji nieujawnionej w niniejszej sprawie, a przez to niemożliwej do zweryfikowania przez Sąd (operat przyjęty do zasobu pod numerem [...]). Nie wynika też znikąd, czy w toku prac geodezyjnych zmierzających do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczącego przedmiotowych działek doszło do oględzin tych działek względnie przeprowadzenia innych dowodów w celu weryfikacji cech tych działek pod kątem wymogów, o jakich mowa pod Lp. 4 i 11 załącznika do rozporządzenia ws. ewidencji gruntów.