Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 166/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2023-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 4 ust. 4
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi F spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej na rok 2021 oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

BG Sp. z o.o. (dalej: Skarżąca, Strona, Spółka) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ, organ II instancji, Dyrektor OR R) z [...] kwietnia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik BP, organ I instancji) z [...] sierpnia 2022 r. odmawiającą skarżącej przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2021.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

W dniu 17 czerwca 2021 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek Skarżącej o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) (dalej: płatność RE) na rok 2021. Obszar do jakiego Spółka ubiegała się o ww. płatności w ramach Wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji wyniósł łącznie 63,29 ha. We wniosku wymieniła działki rolne: • "A" (bobik) - 3,64 ha, zlokalizowana na działce ew. nr [...], • "B" (bobik) -23,80 ha, zlokalizowana na działce ew. nr [...], • "C" (bobik) - 5,49 ha, zlokalizowana na działce ew. nr [...], • "D" (bobik) - 3,64 ha, zlokalizowana na działce ew. nr [...], • "E" (bobik) - 16,72 ha, zlokalizowana na działce ew. nr [...].

Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, ww. decyzją z [...] sierpnia 2022 r., Kierownik BP działając w oparciu o: art. 27 ust. 1 i ust. 2 Ustawy z dnia 20 luty 2015 r. wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422 – dalej: Ustawa PROW), § 2, § 15 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014—2020 (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1784, z późn. zm.- dalej: Rozporządzenie RE), art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L 1995.312.1 – dalej: Rozporządzenie nr 2988/95), art. 60 rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG)

nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005

i (WE) nr 485/2008{Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm. - dalej: rozporządzenie nr 1306/2013) przyznanie płatności RE.

W uzasadnieniu wskazał, że w świetle okoliczności sprawy działki zgłoszone do płatności przez Spółkę tworzą fikcyjne gospodarstwo, które zostało utworzone w celu obejścia przepisów ustanawiających limity płatności dla pojedynczego producenta rolnego, a tym samym przyznanie wnioskowanych płatności byłoby sprzeczne z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95. A mając na względzie okoliczności powołane

w decyzji organ zastosował konsekwencje wynikające z art. 60 rozporządzenie nr 1306/2013.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor OR ww. decyzją z [...] kwietnia 2023 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.

Za prawidłowe uznał ustalenia organu I instancji, że Spółka nie jest samodzielnym podmiotem, gdyż zarówno ona, jak i szereg innych gospodarstw należących formalnie do podmiotów prawa handlowego: B sp. z o.o., RP sp. z o.o., TF sp. z o.o., AG sp. z o.o., AP sp. z o.o., M1 sp. z o.o., J sp. z o.o., TO sp. z o.o., S sp. z o.o., W6 sp. z o.o., W2 sp. z o.o., W3 sp. z o.o., W1 sp. z o.o., W4 sp. z o.o., W5 sp. z o.o., TF sp. z o.o., AP sp. z o.o., A sp. z o.o., TS sp. z o.o., TT sp. z o.o., AP sp. z o.o., FP sp. z o.o., RP sp. z o.o., AB sp. z o.o., I sp. z o.o., M2 sp. z o.o., FU sp. z o.o., G sp. z o.o., GG sp. z o. o., RA sp. z o.o., P1 sp. z o. o., RD sp. z o.o., TT sp. z o.o., oraz do osób fizycznych, tj. A.S., K.S., Ł.P. (do 2020), M.P., W.K. i M.J., których siedziby zlokalizowane są na terenie województwa [...], należy uznać za sztucznie wykreowane wyłącznie w celu uzyskania płatności dystrybuowanych przez ARiMR w wysokości wyższej niż możliwej do uzyskania w ramach pojedynczego gospodarstwa.

Organ wskazał, że jak wynika z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (zwanym dalej KRS), Spółka została zarejestrowana dnia [...] stycznia 2014 r., a całość udziałów w spółce objął podmiot G Sp. z o.o., w którym to z kolei podmiocie całość udziałów posiadali M.J. i Z.J. (od [...] maja 2014 całości udziałów w spółce G Sp. z o.o. posiadał M.J.). Natomiast dnia [...] marca 2016 r. całość udziałów w Spółce została przejęta przez P Spółka Akcyjna (dalej: P S.A.). Zarząd Strony w 2021 r. reprezentowany jest przez trzech członków zarządu, tj. Ł.P., M.J. oraz W.K..

Z kolei P S.A. została zarejestrowana w dniu [...] lutego 2016 r., a jedynym jej akcjonariuszem od momentu jej założenia jest M.J., zaś reprezentowana jest przez trzech członków zarządu, tj. M.W., K.S. oraz M.J.. Dalej organ zaznaczył, że P S.A. posiada całość udziałów w: A sp. z o.o., AP sp. z o.o., AP sp. z o.o., B sp. z o.o., M1 sp. z o.o., W1, W2, W3, W4, W5, W6, FP sp. z o.o., BG sp. z o.o., J sp. z o.o., S sp. z o.o., FG sp. z o.o., RG sp. z o.o., RP sp. z o.o., TO sp. z o.o., TT sp. z o.o., TF sp. o.o., TF sp. z o.o., TS sp. z o.o., M2 sp. z o.o., FU sp. z o.o., GG sp. z o.o., RA sp. z o.o.,

RD sp. z o.o., TT sp. z o.o., P1 sp. z o.o., a także 50 % w AG sp. z o.o. (ponadto M.J. posiada 100 % udziałów w AP sp. z o.o. oraz 98 % w G sp. z o.o.). W ten sposób M.J. pośrednio posiada dominujący wpływ na działalność ww. spółek, w tym skarżącej,

i względem nich jest "beneficjentem rzeczywistym", o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2022 r., poz. 593).

Wszystkie ww. spółki aplikują o dopłaty z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak również o płatności w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, tj. płatności ONW, płatności PRSK i płatności RE (przy czym FU sp. z o.o., RD sp. z o.o. nie wnioskowały o płatności w 2021 r.), ponadto M.J., K.S., M.P., A.S., W.K., I.O., Ł.P., M.J. również indywidualnie ubiegają się o przyznanie płatności.

W ocenie organu, z analizy całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika, że ww. podmioty pozostają względem siebie w ścisłej zależności na płaszczyźnie funkcjonalnej, ekonomicznej oraz zarządzane są przez tę samą wąską grupę osób: M.J. - pośredni udziałowiec ww. spółek oraz osoby pełniące funkcje zarządcze, tj.: I.O., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K., którzy w sposób sztuczny dokonali multiplikacji podmiotów, czego efektem było obejście limitów kwotowych płatności obszarowych przysługujących jednemu gospodarstwu rolnemu.

Dyrektor OR wskazał przy tym, że gospodarstwo rolne oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego (art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia

nr 1307/2013). Zgodnie z definicją określoną w art. 2 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 2018/1091 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń (WE) nr 1166/2008 i (UE) nr 1337/2011 (Dz.U. UE L.2018.200.1), gospodarstwo rolne oznacza oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada własne kierownictwo i która prowadzi działalność gospodarczą w rolnictwie (...). Gospodarstwo rolne stanowi zatem wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą. Powinna posiadać odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo.

W ocenie organu wyszczególnionym powyżej podmiotom nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego oddzielną jednostkę, zarówno pod względem technicznym jak i ekonomicznym. Nie można ponadto stwierdzić, że ww. spółki posiadają własne odrębne kierownictwo, albowiem dominujący wpływ na ich działalność, jako pośredni udziałowiec, zawsze posiada M.J.. Ponadto, w skład organów zarządczych kilkudziesięciu ww. spółek wchodzi łącznie tylko 7 osób. Organ zauważył, że na działalność ww. spółek, w tym na działalność Strony (z których każda, jako odrębne gospodarstwo, ubiega się o przyznanie płatności obszarowych) dominujący wpływ ma zawsze tylko jedna osoba, tj. M.J., posiadający pośrednio, tj. przez P S.A. wszystkie głosy (poza nielicznymi wyjątkami) na zgromadzeniu wspólników. Nadto na działalność tych kilkudziesięciu spółek w ramach pełnienia funkcji zarządczych ma łącznie tylko 7 osób. Wobec powyższego spółki te są powiązane fundamentalnie na płaszczyźnie właścicielskiej poprzez osobę M.J. (czyli jako beneficjenta rzeczywistego) oraz na płaszczyźnie zarządczej przez osoby: O.I., K.S., Ł.P., M.J., A.S., M.P., W.K..

Dyrektor OR zwrócił przy tym uwagę na dokumentację dołączoną do akt sprawy, którą organy zarządcze spółek S sp. z o.o. oraz B sp. z o.o. złożyły z związku z ubieganiem się o pomoc z tytułu wystąpienia szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w 2021 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, gdzie zarząd ww. spółek (A.S. i K.S. oraz M.J. i I.O.) wskazali wprost, że podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pozostaje w relacji powiązania z innymi podmiotami (dokładnie 31 szt.), które określono w załączniku nr 1 do tego oświadczenia, nie zatrudniającymi pracowników, w których beneficjentem rzeczywistym jest M.J..

Ponadto, jak podkreślił organ II instancji, ww. spółki kapitałowe zarządzane

są w niemal identyczny sposób. Mają te same kanały dystrybucji. Niemal wszystkie,

w tym Spółka, nie posiadają własnej infrastruktury technicznej służącej do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn i urządzeń rolniczych oraz bazy przechowalniczej tj. pomieszczeń gospodarczych, magazynów. Zabiegi agrotechniczne były zlecane do podmiotów wspomagających, głównie I sp. z o.o. i U R.K. (REGON [...]). W przypadku Skarżącej, w 2021 r. to prace agrotechniczne zostały zlecone I Sp. z o.o. (KRS nr [...]), co dokumentuje faktura [...] z [...] października 2021 r. (talerzowanie, siew) oraz FIRMIE F J.F. w restrukturyzacji, co dokumentuje faktura [...] z [...] marca 2022 (usługa rolnicza). Przedłożono ponadto protokół odbioru wykonanych usług przez I Sp. z o.o. z zakresu prac polowych z dnia [...] kwietnia 2021 r. (talerzowanie i siew). Ponadto okazano Umowę zlecenia z F z [...] marca 2021 r. na wykonanie usług rolniczych

i Umowę o świadczenie usług rolnych z I sp. z o.o. z [...] marca 2021 r.

Odnośnie podmiotu - R.K. organ zauważył, że jak wynika z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEDiG), U R.K. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej od dnia [...] listopada 2020 r., zaś zgłosił jej wznowienie w dniu [...] czerwca 2022 r., przy czym jako datę wznowienia wskazał dzień [...] marca 2021 r. W dniu zgłoszenia zmian w CEDiG tj. w dniu [...] czerwca 2022 r. R.K. wystawił szereg faktur VAT za usługi, które miał świadczyć w roku 2021 dla: AB sp. z o.o., M1 sp. z o.o., J sp. z o.o., A sp. z o.o., TF sp. z o.o., AP sp. z o.o., FP sp. z o.o. oraz RP sp. z o.o.

Organ zwrócił przy tym uwagę, że wg zawieranych przez R.K. z zarządami poszczególnych spółek - tożsamych w swej treści - umów o świadczenie usług rolnych wynika, że zapłata za usługi nastąpi na podstawie wystawionej faktury VAT, jednak

w treści tychże faktur określono wyraźnie, że formą płatności jest przelew, przy czym żadna z ww. spółek nie wniosła do akt swoich spraw potwierdzenia, że opłata za usługi - w formie przelewu - została na rzecz R.K. przekazana. Nie ma również dowodów na to, że nastąpiła zmiana formy płatności np. na gotówkę. Organ wskazał, że dziwi także fakt, że przedsiębiorca świadczący usługi rolnicze dla kilku spółek już od pierwszego kwartału 2021 r. nie pobrał za to należnego wynagrodzenia, zaś żadna z tych spółek na przestrzeni całego 2021 r. nie zauważyła, że R.K. ma zawieszoną działalność gospodarczą. Ponadto, jak organ zauważył, R.K. dokonał zgłoszenia wznowienia działalności gospodarczej dopiero po otrzymaniu przez ww. kontrolowane spółki wezwań do przedłożenia dowodów potwierdzających m.in. ponoszenie kosztów usług, co tylko potwierdza występowanie zamierzonej koordynacji działań prowadzonych przez tę samą grupę osób zarządzających formalnie podmiotami, w których decydującym podmiotem i beneficjentem rzeczywistym jest M.J..

Dyrektor OR zwrócił również uwagę, że spółki, w tym Skarżąca, prowadziły działalność rolniczą deklarując tylko kilka gatunków roślin tj. rośliny strączkowe (łubin biały oraz wąskolistny na nasiona, groch siewny, bobik), proso, żyto, owies lub trwałe użytki zielone (tabela k-40/42 decyzji).

Jego zdaniem, o tym, że autonomiczny charakter ww. gospodarstw rolnych jest tylko pozorowany, świadczy również fakt, że szereg z tych spółek powołano w tym samym czasie, przypisano im jedną lub dwie działki ewidencyjne, położone blisko lub obok siebie, na których realizują identyczną koncepcję prowadzenia działalności rolniczej. I tak: -/ W1 sp. z o.o. - wpis do KRS listopad 2012 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 73,64 ha, -/ W2 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje dwie działki ewidencyjne [...] o łącznej pow. 74,01 ha, -/ W3 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje dwie działki ewidencyjne nr [...] o łącznej powierzchni 69,10 ha, -/ W4 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje jedną działkę ewidencyjne nr [...] o powierzchni 44.14 ha, -/ W5 sp. z o.o. - wpis do KRS październik 2012 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 49,20 ha.

Działki te leżą obok siebie tj. w tym samym obrębie ewidencyjnym i tworzą jeden kompleks. W 2021 r. wszystkie uprawiały owies, a 4 z nich trwałe użytki zielone. Wszystkie nie posiadają infrastruktury technicznej, a zabiegi agrotechniczne w zakresie uprawy owsa realizowane są na zasadzie zlecania, tym samym podmiotom. Z kolei spółki spod znaku T, powstały na bazie majątku AP sp. z o.o., w której jedynym udziałowcem jest M.J.. I tak: -/ TO sp. z o.o. - wpis do KRS marzec 2016 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 81,79 ha - żyto, -/ TT sp. z o.o.

- wpis do KRS luty 2016 - deklaruje jedną działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 94,56 ha - żyto, -/ TT sp. z o.o. - wpis do KRS luty 2016 - deklaruje dwie działki ewidencyjne nr [...], łącznie 71,85 ha - żyto i owies, -/ TF sp. z o.o. - wpis do KRS luty 2016 - deklaruje dwie działki ewidencyjne nr [...] 67,12 ha - żyto, owies, łubin, -/TF sp. z o.o. - wpis do KRS luty 2016 - deklaruje 8 działek ewidencyjnych nr: [...], łącznie 75,23 ha - owies, żyta, -/ TSix sp. z o.o. - wpis do KRS marzec 2016 - deklaruje 5 działek ewidencyjnych nr: [...], łącznie 39,46 ha - łubin, owies. Również i w tym przypadku ww. działki nie tylko położone są w jednym obrębie ewidencyjnym, ale znacząca ich część wręcz graniczy ze sobą.

I tak, uprawa deklarowana przez spółkę TT na działce ewidencyjnej o nr [...] graniczy bezpośrednio z uprawą podawaną przez spółkę TT na działce nr [...], natomiast uprawa zadeklarowana na działce nr [...] graniczy bezpośrednio z uprawą z działki ewidencyjnej nr [...] gdzie wnioskodawcą jest spółka TF, z kolei uprawa z działki ewidencyjnej nr [...] łączy się bezpośrednio z uprawą na działce ewidencyjnej o nr [...], a ta graniczy z działką nr [...] gdzie beneficjentem płatności na obu działkach jest spółka TF. Uprawa zlokalizowana na działce nr [...] łączy się z kolei z uprawą na działce nr [...], którą do płatności podaje spółka TS. Działka deklarowana przez TO sp. z o. o. nie graniczy bezpośrednio z powyższymi działkami, jednak leży w bardzo bliskim sąsiedztwie i w całości obsiana jest żytem ozimym.

Ukazując skalę powiązań pomiędzy podmiotami, w których zasadniczą rolę odgrywa M.J. poprzez P S.A. i szereg osób fizycznych wskazanych w decyzji, organ wskazał, że częstokroć te same adresy podane jako siedziby spółek, jak i adresy do korespondencji przewijają się we wszystkich podmiotach prawa handlowego oraz wśród osób fizycznych, które zgłosiły płatności na 2021 r. O ile zabieg taki jest prawnie dozwolony, to jednak w okolicznościach sprawy budzi wątpliwości. Spółki i osoby fizyczne zarejestrowane w ewidencji producentów ARiMR wskazywały w 2021 r. miejsce swojej siedziby pod kilkoma powtarzającymi się adresami, a adresem korespondencyjnym jest zazwyczaj adres: ul. [...], w pozostałych przypadkach - podmiot posiada zarejestrowanego w ARiMR pełnomocnika wyłącznie z grona wcześniej wielokrotnie wymienionych osób zasiadających w zarządach spółek, na którego ręce kierowana jest korespondencja - również pod ww. adres. Odnosząc ten aspekt do Strony organ zauważył, że siedziba jej mieści się pod adresem [...], tj. pod tym samym adresem mieszczą się również siedziby: S sp. z o. o.; B sp. z o.o., W6 sp. z o.o., TF sp. z o.o.

Ukazując ponadto skalę powiązań istniejących pomiędzy podmiotami, w których zasadniczą rolę odgrywa M.J. oraz szereg wskazanych w decyzji osób fizycznych organ zauważył również, że część opisanych spółek kapitałowych przedłożyła dokumenty związane z dzierżawą pomieszczeń biurowych. Przedmiotowy najem, jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji, odbywa się wyłącznie w kręgu osób fizycznych i prawnych opisanych w decyzji. Dla przykładu: -/ AP sp. z o.o. dzierżawi od Fundacji "[...]" na mocy umowy z [...] czerwca 2016 r. podpisanej przez A.S. i Ł.P. pomieszczenie biurowe o pow. 5 m² zlokalizowane w [...], -/ AG sp. z o.o. dzierżawi od Fundacji "[...]", w której funkcję prezesa zarządu pełni A.S. a członkiem Rady Fundacji jest Ł.P., na mocy umowy z [...] sierpnia 2018 r. podpisanej przez A.S., K.S. i Ł.P. pomieszczenie biurowe o pow. 2 m² zlokalizowane w [...], -/ RP sp. z o.o. dzierżawi od G sp. z o. o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z [...] czerwca 2018 r. podpisanej przez K.S. oraz M.P. pomieszczenie biurowe o pow. 2m² zlokalizowane w [...], -/ RG sp. z o.o. dzierżawi od G sp. z o.o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z [...] czerwca 2018 r. podpisanej przez M.P., Ł.P. i M.J. pomieszczenie biurowe o pow. 2 m² zlokalizowane w [...], -/ A sp. z o.o. dzierżawi od G sp. z o.o. (prokurent M.J.) na mocy umowy z [...] czerwca 2018 r. podpisanej przez M.P., Ł.P. i K.S. pomieszczenie biurowe o pow. 2 m² zlokalizowane w [...], -/ TF sp. z o.o. dzierżawi od AP sp. z o.o. na mocy umowy z [...] czerwca 2016 r. podpisanej przez W.K., Ł.P. i M.J. pomieszczenie biurowe o pow. 5m² zlokalizowane w [...]. Co więcej, ww. umowy dzierżawy zawierane są zawsze w takiej samej formie oraz tylko i wyłącznie w gronie powiązanych osób prawnych, które reprezentowane są wyłącznie przez te same osoby fizyczne. Dodatkowo dzierżawa pomieszczenia biurowego o powierzchni 2 czy 5 m² jest w ocenie organu sprzeczna

z wymogami Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U.

2003 r. poz. 1650 ze zm.) i służy jedynie wykreowaniu formalnych adresów siedzib ww. spółek wnioskujących o płatność (częstokroć tożsamych).

Powyższe, w ocenie organu dowodzi, że zarówno Skarżąca, jak i inne podmioty (osoby prawne i fizyczne) wskazane w decyzji nie stanowią odrębnych i samodzielnych gospodarstw rolnych będących zorganizowaną całością gospodarczą. Koncepcja prowadzenia działalności rolniczej jest bardzo zbliżona dla wszystkich spółek (uprawa tylko dwóch podstawowych rodzajów zbóż, prosa, roślin strączkowych i trwałych

użytków zielonych), zaś grunty przypisane poszczególnym spółkom, najczęściej

o kilkudziesięciohektarowym areale, leżą często blisko siebie. Podmioty te nie posiadają kadry pracowniczej, infrastruktury agrotechnicznej i magazynowej, niezbędnej do prowadzenia działalności rolniczej, zlecając usługi te podmiotom zewnętrznym, najczęściej powiązanym, z zastosowaniem rażąco zaniżonych, nierynkowych cen.

Finansowanie działalności poszczególnych podmiotów jest uzależnione od decyzji podejmowanych przez M.J., a dobitnym dowodem potwierdzającym silną zależność ekonomiczną spółek jest kredyt udzielony przez [...] na rzecz P S.A. (umowa kredytowa nr [...]), na mocy której P S.A. uzyskała kredyt przeznaczony na inwestycje związane z gruntami rolnymi. Przedmiotowy kredyt został przeznaczony na inwestycje polegające na udzieleniu pożyczki spółkom: FG sp. z o.o., S sp. z o.o., AP sp. z o.o., Skarżącej, J sp. z o.o., RP sp. z o.o., TO sp. z o.o., TT sp. z o.o., TT sp. z o.o., TF sp. z o.o., TF sp. z o.o., TS sp. z o.o., AP sp. z o.o., FP sp. z o.o., A sp. z o.o., W6 sp. z o.o. oraz AG sp. z o.o., zaś zabezpieczaniem jego spłaty jest hipoteka nieruchomości będących własnością powyższych spółek, a także spółek powiązanych: Strona, RA sp. z o.o., a nawet własnością K.P. (siostry M.J.). Kredyt ten posiada dodatkowe zabezpieczenie w postaci poręczenia cywilnego akcjonariusza tj. M.J. oraz części podmiotów zależnych od P S.A. Powyższy fakt w sposób istotny deprecjonuje samodzielność podmiotów pod względem ekonomicznym, gdyż ww. spółki są biznesowo silnie zależne od P S.A., a tym samym od M.J.. Ww. spółki nie konkurują ze sobą, gdyż wpływ na ich działalność ma zamknięta grupa osób, które formalnie zlecają wykonywanie usług agrotechnicznych podmiotom pomocniczym oraz pozyskują kanały dystrybucji dla relatywnie zawężonej, pod względem rodzajowym, podaży płodów rolnych.

Jak wykazał organ II instancji, pomimo pozyskiwania znacznych zasobów gruntowych celem prowadzenia na nich działalności rolniczej, głównie w latach 2012-2016, M.J. nie przeznaczał ich na powiększenie kontrolowanego przez siebie gospodarstwa rolnego, a przypisywał nowo powołanym spółkom z ograniczoną odpowiedzialnością.

Analiza powiązań pomiędzy ww. spółkami i osobami pełniącymi w nich funkcje zarządcze, tworzenie poszczególnych gospodarstw i rozpisywanie działek gruntów leżących obok siebie na nowo powstałe podmioty, które są jedynymi aktywami

tych spółek, tożsamy sposób prowadzenia przez nowo zawiązane podmioty działalności rolniczej (brak zatrudniania pracowników, wyłączne zlecenia do tych samych podmiotów zewnętrznych, w tym powiązanych), wykonywanie prac agrotechnicznych na zgłaszanych użytkach przez tych samych zleceniobiorców, w tym podmioty powiązane, centralne zarządzanie finansowaniem działalności tych podmiotów, tożsame adresy siedzib lub adresy korespondencyjne w zasadzie wyklucza ich uznanie ich za samodzielne.

W ocenie organu zamiarem M.J., pod kontrolą którego znajdował się areał ponad 2721 ha gruntów (na terenie województwa [...]) było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty unijne (dopłaty bezpośrednie, płatności ONW, płatności PRSK, płatności RSK i płatności RE), w celu uzyskiwania ich w wyższej wysokości, poprzez ominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych dla poszczególnych rodzajów płatności obowiązujące dla pojedynczego gospodarstwa rolnego. Tym bardziej, że w toku prowadzonego postępowania, poza uzyskaniem zawyżonych płatności, spółki nie wykazały żadnych innych korzyści ekonomicznych, które miałyby wynikać z utworzenia i działania kilkudziesięciu odrębnych podmiotów.

Jak ustalił organ, złożenie odrębnych wniosków przez 30 spółek oraz osoby fizyczne powiązane personalnie i kapitałowo, tylko w ramach spółek obsługiwanych przez ARiMR na terenie województwa [...], spowodowało, że w 2021 r. M.J. mógłby zyskać w przypadku: -/ płatności ONW - co najmniej 185 172,35 zł,

-/ płatności RDST – 142 138,24 zł, -/ płatności MR – 308 590,00 zł, -/ płatności bezpośrednich - 4.444,83 zł, -/ płatności JPO – 634 086,42 zł.

Mając na względzie przedstawiony stan rzeczy Dyrektor OR uznał, że tworzenie przez M.J. i powiązane z nim osoby wielu spółek zgłaszających grunty jako odrębne podmioty (również osoby fizyczne) ma charakter działania ukierunkowanego na obejście przepisów: art. 13 i 14 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW, § 15 ust 1 Rozporządzenia RE oraz art. 16 ust. Rozporządzenia RSK.

Organ podkreślił przy tym, że system dopłat został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji

w rolnictwie. Tymczasem działalność M.J. stoi w sprzeczności do ww. celów, ponieważ prowadzi do zwiększenia nierówności w dochodowości gospodarstw rolnych, poprzez ominięcie przepisów dotyczących limitów powierzchniowych, kwotowych

i degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. Organ uznał,

że stworzono sztuczne warunki przez beneficjenta albowiem udowodniono łącznie występowanie elementu obiektywnego i subiektywnego.

Wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach

i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Zatem osiągnięcie korzyści wynikających z obejścia przepisów wprowadzających do systemu wsparcia modulacje, wskaźnik korygujący i stawki degresywne, pozostaje

w sprzeczności z celami systemu wsparcia, do których należy zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. W odniesieniu do płatności JPO korzyść polegała m.in. na uniknięciu zmniejszenia płatności na skutek zastosowania współczynnika korygującego. Wprowadzenie zasady pełnego wsparcia dla mniejszych

i słabszych ekonomicznie podmiotów i ograniczenie kwotowe dla podmiotów większych, służyło zapewnieniu konkurencyjności. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa, konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy ponad ustalony limit nie przyczyni się

do obniżenia konkurencyjności na danym rynku. Wprowadzenie konkurencyjności

miało zapewnić zmniejszenie kwotowej płatności dla większych rolników poprzez wprowadzenie współczynnika korygującego albowiem wprowadzenie modulacji kwotowej jak również degresywnych stawek płatności miało na celu przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w dużych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu mniejszych rolników, co w konsekwencji powoduje podniesienie indywidualnych dochodów prawdziwych rolników tj. tych którzy pracują

w tych gospodarstwach i dla których dochody z tego gospodarstwa stanowią wartość dodaną.

W skardze wniesionej do tut. Sądu Spółka zarzuciła naruszenie przepisów:

I. postępowania mających wpływ na wynik sprawy: 1/ art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa) w zw. z art. 15 kpa przez jego błędne niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu

I instancji oraz przeprowadzenie bardzo rozległego postępowania uzupełniającego,

w sposób znaczący przekraczając uprawnienia organu II instancji związane

z obowiązywaniem zasady dwuinstancyjności postępowania, z uwagi na fakt, że organ II instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające w zakresie:

a) szczegółowej analizy położenia działek innych podmiotów i ich rzekomego powiązania ze Skarżącym oraz analizy upraw dokonywanych przez inne podmioty wymienione w zaskarżonej decyzji, b) sposobu prowadzenia i powołania spółek

o nazwach W1-5 oraz T1-6 c) analizy wykorzystywanych przez wymienione w decyzji podmioty powierzchni magazynowych, podczas gdy Skarżąca posiada własne budynki gospodarcze, d) zawieszenia i odwieszenia działalności gospodarczej przez R.K., który nie wykonywał żadnych prac dla Skarżącego, nie był i nie jest też w żaden sposób powiązany ze Skarżącym, e) analizy kredytu udzielonego przez [...] na część spółek, w tym również zabezpieczenie tego kredytu przez Skarżącego, z zupełnym pominięciem faktu, że Skarżąca miała swój własny kredyt, co potwierdzają dokumenty zgromadzone przez organ II instancji; f) szczegółowej analizy umów najmu przez wymienione w zaskarżonej decyzji podmioty, podczas gdy w żaden sposób nie wpływa to na powiązanie podmiotów, g) analizy gruntów, na które składa dopłaty M.J. osobiście, mimo że nie jest on powiązany ze Skarżącym i nigdy nie uczestniczył w nabywaniu gruntów przez Skarżącego, i tym samym naruszył zasadę dwuinstancyjności w ten sposób, że organ II instancji przeprowadził znaczące i obszerne postępowanie dowodowe, w ramach postępowania organu II instancji, co jednocześnie uniemożliwiło Stronie wypowiedzenie się i skonfrontowanie z przytoczonymi przez organ II instancji argumentami. 2/ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa w zw. z art. 11 kpa przez powoływanie się przez organ II instancji w sposób ogólnikowy na "zgromadzony w sprawie materiał dowodowy" podczas gdy organ wyciągając konkretny wniosek powinien był wskazać konkretny dowód, który był podstawą dla niego, tymczasem organ w sprawie w ten sposób nie uzasadnił swojej decyzji, przez co Strona nie jest w stanie ustalić na podstawie jakich dowodów dokonywał poszczególnych ustaleń, a w konsekwencji naruszył zasadę przekonywania stron postępowania do zasadności przesłanek, którymi się kierował wydając zaskarżoną decyzję: 3/ art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa polegającej na: a) błędnym ustaleniu, że P S.A. pośredniczył w finansowaniu

i zakupie ziemi, podczas gdy z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym

z aktu notarialnego rep. A nr [...] z [...] lutego 2016 r. - umowy sprzedaży zawartej pomiędzy Stroną oraz Agencją Nieruchomości Rolnych, umowy o kredyt inwestycyjny

z [...] maja 2016 r. zawartej pomiędzy [...] S.A. oraz BG sp. z o.o. - wbrew błędnymi twierdzeniom Organu I instancji - wynika, że Skarżący samodzielnie i bezpośrednio nabył od Agencji Nieruchomości Rolnych (aktualnie Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa) nieruchomości objęte księgą wieczystą nr [...], samodzielnie i bezpośrednio od [...] S.A. uzyskał finansowanie na nabycie przedmiotowej nieruchomości, a także w momencie wzięcia udziału w przetargu, który odbył się [...] czerwca 2015 r., co potwierdza powołany wyżej akt notarialny. P S.A. nie zostały nawet zawiązane (akt założycielski pochodzi z [...] października 2015 r.) - fakty te zaprzeczają twierdzeniom organu I i II instancji, jakoby P S.A. pośredniczył i finansował nabycie nieruchomości.

b) błędnym ustaleniu, że Skarżący jest niezdolny do samodzielnego funkcjonowania, ponieważ nie posiada odpowiedniego zaplecza technicznego, podczas gdy

z dokumentów znajdujących sprawy, w tym z aktu notarialnego rep. A nr [...] z [...] lutego 2016 r. umowy sprzedaży zawartej pomiędzy Stroną oraz Agencją Nieruchomości Rolnych- wbrew błędnym twierdzeniom organu I instancji nieruchomości tej posadowione są m.in. magazyn paszowy, dwie obory, magazyn zbożowy wiata oraz stodoła, c) na błędnym, że M.J. bezpośrednio lub pośrednio wpływał i wpływa na działanie Skarżącej, podczas gdy informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu

z rejestru przedsiębiorców G sp. z o.o.- wspólnik Strony w okresie od jej powstania do [...] listopada 2015 r. - wynika, że M.J. [...] maja 2013 r., a więc zanim Spółka została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców oraz rozpoczęła faktyczną działalność operacyjną i od tego momentu nie pełnił funkcji członka zarządu w G sp. z o.o., nie pełnił również nigdy funkcji członka zarządu w Spółce, d) na błędnym ustaleniu, że M.J. bezpośrednio lub pośrednio wpływał i wpływa na działanie Skarżącej, podczas gdy organ II instancji nie ustalił, czy M.J. posiada odpowiednie kompetencje do zarządzania i prowadzenia gospodarstwa rolnego (zaznaczając, że organ II instancji przypisał M.J. utworzenie jednego gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 000 hektarów), a zamiast tego zupełnie pominął okoliczność, że członkowie zarządu spółki posiadają gruntowne wykształcenie niezbędne do prowadzenia spółki prawa handlowego i gospodarstwa rolnego, a pomimo tego wyciągnął zupełnie błędny wniosek, że to M.J. posiada rzeczywiście dominujący wpływ na działalność Skarżącego, e) błędnym ustaleniu, że M.J. oraz Ł.P., M.J. i W.K. mieli na celu obejście przepisów ograniczających wielkość wsparcia dla pojedynczego producenta niebezpośredniego, podczas gdy grunty rolne będące własnością Skarżącego nadające się do upraw wynoszą 63,29 hektarów i też te grunty zostały zgłoszone do płatności, natomiast gdyby Skarżący dążył do maksymalizacji zysków, to wówczas do płatności zgłosiłby jedynie 50 hektarów, f) błędnym ustaleniu, że Skarżący nie udowodnił samodzielności funkcjonowania, podczas gdy to organ nie udowodnił, że spółka Skarżącego jest niesamodzielna, a całą swoją teorię oparła jedynie i wyłącznie na ogólnodostępnych danych zamieszczonych w rejestrze przedsiębiorców, przy czym wysnute wnioski są błędne i niewłaściwe, jak chociażby fakt zarzucenia M.J. stworzenia i kierowania Spółką, podczas gdy nie zakładał od Spółki i nigdy nie pełnił funkcji umożliwiających mu kierowanie jej działalnością, g) błędnym ustaleniu, że Strona została powołana w sposób sztuczny i stanowi jedynie zabieg gwarantujący uzyskanie dopłat obszarowych, podczas gdy Skarżąca powstała w [...] maja 2013 r., a ustawa dotycząca programu prow 2014-2020 została opublikowana 20 lutego 2015 r. (Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020), a zatem skoro poprzedni program prow 2007-2013 nie zawierał zapisów dotyczących degresywności oraz limitów powierzchni, to błędne są dokonane przez organ ustalenia, że Skarżący powołując [...] maja 2013 r. spółkę powołał jej z zamiarem ominięcia limitów objętych ustawą oraz rozporządzeniami z 2015 r., analogicznie rozporządzenie 1306/2013 zostało ogłoszone 17 grudnia 2013 r., a więc ponad pół roku po założeniu spółki, h) błędnym ustaleniu, że M.J. jako beneficjent rzeczywisty – akcjonariusz P S.A. realnie wpływa na działania Skarżącej, podczas gdy "kontrola" o której mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (beneficjent rzeczywisty) polega na zgodnymi z definicją pojęcia "kontrola" działaniami, tj. nadzorem nad czymś, bez możliwości podejmowania autoratywnych i ostatecznych decyzji. I) błędnym ustaleniu, że usługi rolne na rzecz Skarżącej wykonuje wyłącznie I sp. z o.o. podczas gdy z dokumentów zgromadzonych na kartach akt sprawy wynika, że usługi rolne świadczył J.F. prowadzący Gospodarstwo. Dodatkowo, I sp. z o.o. nie jest w żaden sposób powiązana z M.J., natomiast z rejestru przedsiębiorców wynika również, że M.J. nigdy nie miał żadnego wpływu na działania I sp. z o.o. j) błędnym ustaleniu, że R.K. wykonywał jakiekolwiek usługi dla Skarżącej, podczas gdy ona nigdy nie zlecała żadnych prac rolnych R.K., a przywoływanie go w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ma na celu jedynie stworzenie sztucznej narracji o powiązaniach osobowych, które

w przedmiotowej sprawie nie występują, k) błędnym ustaleniu, że Skarżąca deklaruje takie same uprawy jak reszta wskazanych w decyzji podmiotów, podczas gdy z tabeli znajdującej się w zaskarżonej decyzji wynika, że Skarżąca jako jedyna z przytoczonych podmiotów uprawia bobik, 4/ art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 107 § 1 ust. 6 kpa przez pominięcie dowodów przedstawianych przez Skarżącego i świadczących ponad wszelką wątpliwość o jego samodzielności, tj. a) deklaracji DR-1 na podatek rolny na 2021 r., deklaracji DN-1 na podatek od nieruchomości na 2021 r. wraz

z potwierdzeniem zapłaty - potwierdzające okoliczność ponoszenia przez Skarżącego kosztów utrzymania nieruchomości, b) faktury nr [...] potwierdzającej fakt nabycia nieruchomości od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa c) umowy numer [...] o kredyt inwestycyjny zlotowy przeznaczony na inwestycje związane z gruntami - potwierdzającej, że spółka uzyskała własne i indywidualne finansowanie, niepowiązane w żaden sposób z P S.A. d) faktury VAT nr [...] wraz z potwierdzeniem zapłaty - potwierdzającej, że Spółka uzyskiwała we własnym imieniu certyfikaty oraz była przeprowadzana kontrola gospodarstwa. e) faktury VAT nr [...] wraz z potwierdzeniem przelewu - potwierdzającej prowadzenie działalności gospodarczej nastawionej na zysk, współpracy z podmiotami zewnętrznymi, f) faktury VAT nr [...] wraz z potwierdzeniem przelewu - potwierdzającej prowadzenie działalności gospodarczej nastawionej na zysk, współpracy z podmiotami zewnętrznymi, g) potwierdzenia prowadzenia konta bankowego - potwierdzającego prowadzenie własnego, indywidualnego rachunku bankowego, h) umowy zlecenia zawartej [...] marca 2021 r. z Gospodarstwem J.F. - potwierdzającej współpracę z lokalnym rolnikiem, korzystania z usług podmiotów w żaden sposób niepowiązanych ze Skarżącym czy M.J., i) faktury VAT nr [...] - potwierdzającej prowadzenie działalności gospodarczej nastawionej na zysk, współpracy z podmiotami zewnętrznymi, j) faktury VAT nr [...] - potwierdzającej prowadzenie działalności gospodarczej nastawionej na zysk, współpracy z podmiotami zewnętrznymi, 5/ art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 107 § 1 ust. 6 kpa przez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie uznano, że powiązania osobowe pomiędzy podmiotami, które zostały opisane przez organ II instancji są na tyle istotne, żeby stwierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków i jaki wpływ na Skarżącą ma funkcjonowanie innych beneficjentów płatności, podczas gdy z jednolitego w tej materii orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że fakt istnienia powiązań osobowych nie przesądza o zasadności zarzutu stworzenia sztucznych warunków 6/ art. 75 § 1 kpa przez oparcie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jedynie na podstawie rzekomych powiązań M.J. z szeregiem wymienionych w zaskarżonej decyzji podmiotów, bez wezwania i bez dopuszczenia dowodu z zeznań M.J. jako świadka, które, w ocenie Skarżącej mają kluczowy wpływ na rozstrzygnięcie również w zakresie niej, przy czym sam fakt istnienia powiązań osobowych organ II instancji wysnuł jedynie na podstawie informacji znajdujących się w rejestrze przedsiębiorców 7/ art. 80 kpa przez błędną ocenę dowodów, tj. aktu notarialnego rep. A nr [...] z [...] lutego 2016 r. - umowy sprzedaży zawartej pomiędzy Stroną oraz Agencją Nieruchomości Rolnych oraz wyjaśnień składanych przez Skarżącą przez nienadanie im odpowiedniego znaczenia w kwestii ustalenia okoliczności powstania spółki, zakresu prowadzonej przez nią działalności, realizacji przez Skarżącą założonego i szczegółowo opisanego przez nią planu - gdyby organ II instancji należycie ocenił przedmiotowe dowody wówczas ustaliłby, że oprócz działalności rolniczej Skarżąca prowadzi prace remontowe celem odnowienia zabytkowych nieruchomości należących do Skarżącej oraz nie została wykreowana sztucznie;

8/ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa w zw. z art. 6 kpa przez błędne ustalenie, że Skarżąca, aby mogła uzyskać płatności w ramach tej sprawy, musi posiadać własny sprzęt oraz samodzielnie go użytkować, podczas gdy żaden przepis nie stanowi o tym, że warunkiem uzyskania dopłat jest samodzielne uprawianie zgłoszonych do płatności gruntów, a jedynie wymaga, aby zgłoszone do płatności grunty były utrzymywane

w odpowiedniej kulturze rolnej - Skarżąca nie dość, że utrzymuje grunty w dobrej kulturze rolnej, to jeszcze prace zleca lokalnemu rolnikowi, przez co realizuje cele wspólnej polityki rolnej; 9/ art. 80 kpa oraz art. 84 kpa przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i ustalenie we własnym zakresie przez organ II instancji, że ceny usług siewu świadczonych na rzecz Skarżącej są rażąco zaniżone, podczas gdy ustalenie takich okoliczności wymagało wiadomości specjalnych; 10/ art. 110 kpa przez naruszenie zasady związania organu wydaną decyzją przejawiające się w tym, że skoro Strona została wpisana do ewidencji producentów to organ uznał, że wykazała, że prowadzi działalność rolniczą samodzielnie, a w ramach niniejszego postępowania zarzuca Skarżącej bezpodstawnie, że nie wykazuje ona takiej samodzielności, podczas gdy organ był związany decyzją w tej kwestii, ponieważ stan faktyczny w tym zakresie nie uległ zmianie. 11/ art. 80 k.p.a. w zw. z art. 151 § 4 ksh i art. 368 § 1 w zw. 375[1]

z ksh przez ocenę okoliczności faktycznych sprawy pozostającą w sprzeczności

z charakterem relacji pomiędzy spółką kapitałową a jej wspólnikami wynikającymi wprost z ww. bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, jak również art. 201 § 1 oraz art. 204 § 1 ksh przez jawnie sprzeczną z ww. normami bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa materialnego oceną charakteru prawnego działań członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz innych osób uprawnionych do jej reprezentacji,

II. naruszenie przepisów materialnych, mających istotny wpływ na wynik sprawy:

A/ § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji brak przyznania płatności Skarżącemu pomimo: 1) spełnienia warunku określonego w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487,

z późn. zm., dalej: rozporządzeniem nr 1305/2013); 2) posiadania łącznej powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, na których jest prowadzona działalność rolnicza

w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu

31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; 3) nadania Skarżącemu numeru identyfikacyjnego w trybie przepisów

o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. B) § 2 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013 poprzez jego niezastosowanie i odmowę przyznania Skarżącemu płatności ekologicznej za 2021 r. podczas gdy Skarżąca posiada status rolnika i spełnia warunki do przyznania ww. płatności; C) art. 2 ust. 2 pkt 1) lit a ustawy z dnia 1 marca 2018 r.

o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U.2022.593; dalej: Ustawa AML) przez jego zastosowanie i skoncentrowanie całego uzasadnienia zaskarżonej decyzji wokół tego, że M.J. spełnia wymogi określenia go jako beneficjenta rzeczywistego na gruncie Ustawy AML, podczas gdy przepisy przedmiotowej ustawy nie powinny znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ jest to inna gałąź prawa,, normy dotyczące pomocy publicznej związanej z działalnością rolniczą są kompleksowo uregulowane i nie przewidują takiej instytucji jak beneficjent rzeczywisty, instytucja beneficjenta rzeczywistego została określona na gruncie Ustawy AML w zupełnie innych celach dotyczących przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy, a poza tym M.J. nigdy nie została wypłacona dywidenda ze spółki P S.A., więc M.J. nie osiągnął finansowej korzyści z faktu bycia akcjonariuszem P S.A.; D) art. 2 lit a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE) nr 2019/2091 z dnia 19 lipca 2018 r. w sprawie zintegrowanych statystyk dotyczących gospodarstw rolnych oraz uchylenia rozporządzeń ( WE) nr 1166/2008 i (UE) nr 1337/2011 poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Skarżącemu nie można przypisać statusu gospodarstwa rolnego stanowiącego oddzielną jednostkę zarówno pod względem technicznym, ekonomicznym, posiadającą własne odrębne kierownictwo podczas gdy z dokumentów, takich jak w szczególności akt notarialny Rep. A nr [...]6, bilans, potwierdzenie prowadzenia rachunku bankowego, wydruk informacji odpowiadającej aktualnemu odpisowi z rejestru przedsiębiorców wynika fakt odmienny; E) art. 60 rozporządzenie nr 1306/2013 przez jego błędne zastosowanie i odmowę przyznania płatności pomimo braku stworzenia sztucznych warunków, brak zamiaru uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek, brak sprzeczności korzyści z celami systemu wsparcia, F) art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 przez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji odmowę przyznania płatności na rok 2021 na rzecz Skarżącego, podczas gdy Skarżący nie stworzył sztucznych warunków wymaganych do otrzymania takich płatności i nie uzyskał korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia G) art 33 ust 1 pkt 1

i 39 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady UE nr 1305/2013 poprzez jego błędną wykładnię

i pominięcie, iż Skarżąca przyczynia się do wykonania celów wspólnej polityki rolnej

w szczególności przez: a) zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej, jak również optymalne wykorzystanie czynników produkcji, zwłaszcza siły roboczej; b) zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie; c) stabilizacja rynków;

d) zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw; e) zapewnienie rozsądnych cen

w dostawach dla konsumentów, dzięki uprawie bobiku bez amoniaku, zlecaniu prac agrotechnicznych lokalnym rolnikom, w tym Firmie F, H) art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady UE nr 1305/2013 przez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że Skarżący przyczynia się do realizacji priorytetów unijnych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich I) art 11 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, iż M.J. sukcesywnie powoływał do życia podmioty gospodarcze, które stawały się formalnie posiadaczami działek gruntu rolnego w celu unikania limitów kwotowo przysługujących jednemu gospodarstwu rolnemu, podczas gdy z informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Krajowego Rejestru Sądowego, wynika, że Skarżąca spółka została zawiązana [...] maja 2013 r. Rep. A nr [...] przed notariuszem I.Z. przez członka zarządu W.B. reprezentującego G Sp. z o.o., co pokazuje brak powiązania z degresywnością

i wbrew twierdzeniom organu II Instancji stanowi odrębny podmiot, którego działalność opiera się głównie o zespół pałacowo-parkowy i w ten sposób nieruchomość była oferowana przez Agencję Nieruchomości Rolnych do sprzedaży, co wynika z aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...].02.2016 r. J) art. 4 ust. 3 rozporządzenia

nr 2988/95 przez jego błędne zastosowanie, co doprowadziło do nieprzyznania Skarżącemu płatności, podczas gdy działania Skarżącego nie byty skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego. Skarżący nie stworzył sztucznych warunków w celu uzyskania płatności ekologicznej za 2021 r., K) art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 przez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, że okoliczność, że dana osoba jest członkiem zarządu w kilku spółkach lub, że spółki mają ten sam adres siedziby jest okolicznością przesądzającą

o niesamodzielności takich podmiotów prawa handlowego, podczas gdy orzecznictwo sądów administracyjnych wykluczyło taką wykładnię między innymi w wyroku WSA

w Szczecinie z 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 206/15, L) art. 11,12 ustawy

z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (dalej: ksh), art. 305 § 1 ksh

w zw. z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013 przez brak rozróżnienia praw

i obowiązków akcjonariusza i wspólnika spółki od spółki, brak dostrzeżenia, że Skarżący posiada osobowość prawną i jest podmiotem swoich praw i obowiązków, brak dostrzeżenia, że akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki akcyjnej,

a z pewnością nie odpowiada za zobowiązania spółek, w których wspólnikiem jest spółka, w której akcje posiada, co doprowadziło do nieuzasadnionego, sprzecznego

z zasadami logiki wniosku, że M.J., akcjonariusz wspólnika Skarżącego posiada dominujący na nią wpływ co rzekomo świadczy o stworzeniu poprzez taką konstrukcję sztucznych warunków. Ł) art. 110 k.p.a., art. §2 k.p.a. oprzez naruszenie zasady związania organu wydaną decyzją przejawiające się w tym, że skoro Skarżący został wpisany do ewidencji producentów to Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uznała, że wykazano, że prowadzi działalność rolniczą samodzielnie, a w ramach niniejszego postępowania zarzuca Skarżącej bezpodstawnie, że nie wykazuje on takiej samodzielności, podczas gdy organ był związany decyzją w tej kwestii, ponieważ stan faktyczny w tym zakresie nie uległ zmianie.

Strona wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji organów

I i II instancji, na podstawie ar. 106 § 3 p.p.s.a. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z kopii decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z [...] czerwca 2016 r. na okoliczność związania organu II tą decyzją o wpisie Skarżącej do ewidencji producentów, wykazania samodzielność prowadzenia działalności rolniczej przez Skarżącego oraz o zasądzenie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki

sąd administracyjny, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi,

a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Stwierdzenie, że poddaną kontroli decyzję (postanowienie) wydano z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Po rozpoznaniu sprawy w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.

Postępowanie przed organami ARiMR cechuje odrębność proceduralna, ponieważ niektóre z zasad postępowania określone w ww. przepisach k.p.a,

w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu.

Zgodnie z art. 27 ust. 3 Ustawy PROW, strony oraz inne osoby uczestniczące

w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Ustawodawca uczynił wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m.in. art. 77 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku postępowań z wniosków

o przyznanie płatności, obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim

o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania

z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga

art. 7 k.p.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 27 lutego 2020 r. I SA/Ol 790/19 - wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu dostępne są

w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ograniczeniu uległa również realizacja zasad: informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 k.p.a.) oraz czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). W przypadku pierwszej z zasad ograniczenie to polega na zobowiązaniu organu do udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych

i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu. Natomiast w przypadku drugiej z zasad organ został zobligowany do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy strona wyraziła takie żądanie.

Takie rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje skarżąca, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniu

o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyr. NSA z 29 marca 2019 r. I GSK 1369/18).

Wyjaśnić również należy, że prowadząc postępowanie mające na celu zweryfikowanie wniosku o przyznanie płatności organ zobowiązany jest w każdym przypadku rozważyć czy w przypadku danego beneficjenta nie wystąpiły okoliczności dotyczące wykreowania tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności

w kwotach wyższych niż te, które by stronie przysługiwały gdyby do stworzenia takich warunków nie doszło. Z treści art. 27 ust. 2 Ustawy PROW wynika, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym obowiązek udowodnienia spełnienia warunków do przyznania płatności lub pomocy finansowej spoczywa na stronie występującej o ich przyznanie. Natomiast obowiązek wykazania stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności ciąży na organie, który w tym wypadku wywodzi skutki prawne poprzez odmowę przyznania płatności.

Na potrzeby analizowanej sprawy warto przypomnieć, że według z § 2 ust. 1 rozporządzenia RE płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa

w art. 29 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu

art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu,

4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych

pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Stosownie do treści § 12 ust. 1 rozporządzenia RE wysokość płatności RE w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność RE, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Zgodnie § 15 ust. 1 rozporządzenia RE płatność RE jest przyznawana w wysokości:

1) 100% stawki płatności - za powierzchnię gruntów od 0,1 ha do 50 ha; 2) 75% stawki płatności - za powierzchnię gruntów powyżej 50 ha do 100 ha; 3) 60% stawki płatności - za powierzchnię gruntów powyżej 100 ha.

Stosownie zaś do treści art. 3 pkt 3 Ustawy EP, producent rolny to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, lub posiadaczem zwierzęcia.

W myśl art. 4 ust. 1 lit. a Rozporządzenia nr 1307/2013 jako rolnika określa osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym

w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą.

Z brzmienia art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013 wynika, że gospodarstwo rolne oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej

i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego;

W myśl art. 4 ust. 3 Rozporządzenia nr 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Skarżąca w postępowaniu prowadzonym przed organami ARiMR wykazała, że nadano jej numer identyfikacyjny oraz, że legitymuje się rzeczowymi prawami do gruntów rolnych, które - jak twierdziła - zajęte są na prowadzone przez nią uprawy, zaś czynności agrotechniczne są przez nią zlecane. Wskazywała też, że wbrew błędnym twierdzeniom organu ma m.in. magazyn paszowy, dwie obory, magazyn zbożowy, wiatę oraz stodołę. Zarzuciła też, że błędnie ustalono, że deklaruje takie same uprawy jak reszta wskazanych w decyzji podmiotów, podczas gdy z tabeli znajdującej się

w zaskarżonej decyzji wynika, że Skarżąca jako jedyna z przytoczonych podmiotów uprawia bobik.

Organ natomiast uznał, że w świetle poczynionych ustaleń Spółka nie prowadzi

w imieniu własnym działalności rolniczej, lecz pozorowano jej samodzielność

i posiadanie przez nią gospodarstwa rolnego.

W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że Dyrektor OR wykazał, że Skarżąca, wraz

z powiązanymi podmiotami, współkreowała sztuczne warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało odmową przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Zgodnie z tym przepisem: "bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających

z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane

do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa".

Wyjaśnić trzeba, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających

do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana

w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności

w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej,

a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem nr 2988/95. W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie

w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści (por. wyrok NSA

z 3 listopada 2016 r. akt II GSK 3579/16).

Jednak ani przepisy rozporządzenia nr 1306/2013, ani obowiązującego wcześniej rozporządzenia nr 65/2011, nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tego zagadnienia organom stosującym prawo.

Kwestia ta była przedmiotem rozważań TSUE, który dokonując interpretacji obowiązującej wówczas regulacji tj. art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 w wyroku

z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawenfond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.

europa.eu) wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez

te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Wykładnia wyrażenia "sztuczne warunki" sformułowana w ww. orzeczeniu Trybunału wprost przystaje do pojęcia sztucznych warunków, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Wskazał na to TSUE w wyroku z 7 kwietnia 2022 r.

w sprawie C-176/20 SC Avio Lucos SRL przeciwko Agenţia de Plăţi şi Intervenţie pentru Agricultură – Centrul judeţean Dolj, Agenţia de Plăţi şi Intervenţie pentru Agricultură (APIA) – Aparat Central (pkt 72).

Wg TSUE, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu

w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

Z powołanych orzeczeń TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie

z celami systemu wsparcia (zob. wyr. NSA z 28 marca 2017 r., II GSK 138/17). Tak dokonana ocena powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem całokształtu okoliczności mogących świadczyć o zamiarach beneficjenta, w tym także tych, które pojawiły się już po zawiązaniu grupy i po wystąpieniu z wnioskiem o dokonanie płatności (por. wyr. NSA z 8 sierpnia 2019 r. I GSK 1313/18).

Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 29 kwietnia 2021 r.

w sprawie I GSK 1772/18 o tym, że utworzenie kilkudziesięciu gospodarstw rolnych, powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo, organizacyjnie i technicznie, a następnie złożenie kilkudziesięciu odrębnych wniosków o przyznanie płatności rolnych na poszczególne działki rolne, z pominięciem modulacji, która ogranicza przyznanie pomocy ze względu na powierzchnię gruntów rolnych wskazuje na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych. Bez znaczenia pozostaje to,

że każdy z tych podmiotów może wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiada wyodrębnienie organizacyjno-prawne.

Nie wyklucza to bowiem tego, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności, że podmioty

te podjęły czynności prawne i faktyczne wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i może być odpowiednio sankcjonowane (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości (druga izba) z 16 marca 2006r. w sprawie C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover; pkt 52-53). Ocena gospodarstwa rolnego musi obejmować, w sytuacjach budzących wątpliwości, nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z jego funkcjonowaniem, ale również te, które wskazują

na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne

z innymi podmiotami występującymi na tym rynku.

Ocena ta powinna również uwzględniać charakter zadań jakie mogą być finansowane

z budżetu UE na rozwój obszarów wiejskich (na podstawie krajowych planów strategicznych rozwoju obszarów wiejskich) i powinna niewątpliwie łączyć się z oceną dokonywaną w pozostałych płatnościach rolnych i obowiązujących tam modulacji za dany okres. Zasadniczym celem wsparcia jest pomoc w przeprowadzeniu restrukturyzacji rolnictwa i poprawy warunków gospodarowania i życia na terenach wiejskich oraz pomoc w ochronie środowiska naturalnego przed dalszą jego degradacją. Wsparcie to jest oparte na mechanizmie mającym na celu stopniowe obniżanie płatności dla rolników na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a także na zasadzie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Zatem przepisy prawa krajowego i unijnego sprzeciwiają się przyznaniu płatności podmiotom, których zasadniczym celem podejmowanych działań jest dążenie do uzyskania jak największej płatności, a nie realizacja jednego z celów zgrupowanych wokół czterech osi wsparcia. Można założyć, że gdyby nie było takiego wsparcia finansowego ze strony Państwa czy UE, to działalność byłaby prowadzona w ramach jednego podmiotu (gospodarstwa rolnego) a nie kilkudziesięciu podmiotów gospodarczych. Tak więc, mimo że działania polegające na utworzeniu wielu podmiotów, posiadanie gruntów rolnych, czy też powierzenie wykonania prac rolnych innemu podmiotowi są prawnie dopuszczalne, to jednak muszą one być skonfrontowane z przepisami regulującymi mechanizm przyznawania płatności, które wykluczają przyznawanie płatności podmiotom, które

z uwagi na swoją sytuację ekonomiczną i pozycję na rynku rolnym takiej pomocy nie powinny oczekiwać. Podmioty te, ukrywając faktyczny sposób i zakres prowadzonej działalności, de facto nie prowadzą działalności rolniczej opartej na zasadzie swobody

i konkurencyjności, a więc nie spełniają zasadniczego kryterium pozwalającego na przyznanie jakiejkolwiek pomocy nie tylko w zakresie rolnictwa.

W ocenie Sądu organy ARiMR wykazały istnienie przesłanek odmowy przyznania płatności zgodnie z wykładnią sformułowaną w ww. wyrokach TSUE.

Organ prawidłowo ustalił relacje pomiędzy spółkami i podmiotami pośrednio powiązanymi z M.J.. Ustalił prawidłowo powiązania kapitałowe, zasadnie również badając sposób powstania określonych zależnych osobowo i kapitałowo spółek. W świetle poczynionych ustaleń trafnie skonkludował, że wskazane podmioty

(z wyłączeniem I Sp. z o.o., co do której powiązań nie wykazano; zob. nieprawomocne wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. w sprawach I SA/Go 179/23, I SA/Go 181/23 i I SA/Go 182/23), a ściślej: ich majątek, współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy, a tym samym, że poprzez ukształtowanie struktury własności gruntów przez prawnie odrębne, lecz powiązane kapitałowo i osobowo oraz podporządkowane wspólnemu celowi gospodarczemu spółki, doszło do – zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzeczne z tymi celami wsparcia – koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie: pułapów powierzchniowych, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego oraz - w przypadku innych płatności - szczeblowo degresywnych stawek płatności.

Zasadnie uznano, że o sztuczności warunków stworzonych do uzyskania płatności świadczył fakt, że działalność zaangażowanych podmiotów, w tym skarżącej, nie miała charakteru rzeczywistego, w tym sensie, że spółka działała autonomicznie,

a prowadzona działalność gospodarcza służyła jej interesom.

W tym zakresie prawidłowo ustalono fakty świadczące o faktycznej gospodarczej niesamodzielności grupy niemal 30 podmiotów występującej z wnioskami, w tej liczbie

i Skarżącej, i ich zależności od M.J. - akcjonariusza jedynego wspólnika Spółki czyli P S.A. (co obrazuje tabela na kartach 26-29 decyzji). Ustalono okoliczności obiektywnie wskazujące na podporządkowaniu funkcjonowania skarżącej interesom całej stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych, jak również o braku prawnych cech pozwalających na przypisanie jej statusu "rolnika" (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Co do istnienia jednego spójnego gospodarstwa obejmującego wszystkie grunty formalnie zgłoszone do płatności przez odrębne, acz niesamodzielne podmioty w zaskarżonej decyzji:

1) prawidłowo ustalono schemat podmiotów powiązanych występujących o płatności

w roku 2021 r. o płatności wystąpił szereg podmiotów prawa handlowego pośrednio powiązanych z M.J. jedynym akcjonariuszem spółki akcyjnej będącej jedynym wspólnikiem spółek wnioskujących o płatności,

2) w sposób uprawniony wywnioskowano o funkcjonowaniu szerszego, jednolicie

i spójnie zarządzanego przedsięwzięcia gospodarczego,

3) trafnie stwierdzono, że Spółki, w tym Skarżąca, nie prowadziły samodzielnie odrębnych gospodarstw rolnych rozumianych jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia

nr 1307/2013). Wskazują na to następujące ustalenia i argumenty: a) ze zgromadzonych dokumentów wynikało, że spółki prowadziły działalność w niemal identyczny sposób. W zależności od położenia posiadanych gruntów, z tymi samymi kontrahentami dokonywały obrotu płodami rolnymi, korzystały z usług tych samych podmiotów w przypadku prac agrotechnicznych - rzecz dotyczy spółki I – tabela k: 33/34 decyzji. W tym miejscu konieczną jest uwaga, że organ to tę spółkę wymienił jako podmiot z usług której korzystała Skarżąca, nie zaś jak twierdzi się

w skardze R.K. (tabela na k: 33/34 decyzji). Dalej, należy zaznaczyć, że Spółki miały jednocześnie te same adresy siedziby (pogrupowane) i korzystały z tego samego adresu do korespondencji (tabela na k: 49/50 decyzji); b) Skarżąca nie posiadała zaplecza koniecznego do prowadzenia działalności rolniczej tj. maszyn, urządzeń, czy środków transportu; c) jak wskazano powyżej Skarżąca w zakresie prac agrotechnicznych miała korzystać z usług I sp. z o.o., dostawcy usług również dla powiązanych kapitałowo i osobowo: A sp. z o.o., AP Sp. z o.o., AB Sp. z o.o., B sp. z o.o., M1 sp. z o.o., W1–5 sp. z o.o., J sp. z o.o., S sp. z o.o., TO sp. z o.o., TT sp. z o.o., TF sp. z o.o., TS sp. z o.o.

W świetle powyższych spostrzeżeń, Sąd podziela stanowisko organu, o tym że działalność spółek zależnych w ramach szerszego centralnie i spójnie kierowanego organizmu gospodarczego, nie miała charakteru rzeczywistego i autonomicznego,

a działalność rolnicza przez zależne podmioty miała charakter wyłącznie formalny, ekonomicznie nieuzasadniony, co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Nadto trafnie uznano, że skarżąca nie była samodzielna gospodarczo i nie spełniała definicji rolnika, ponieważ nie wykazała, by w 2021 roku prowadziła gospodarstwo rolne rozumiane jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Grunty zgłoszone przez nią do płatności były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej w ramach gospodarstwa rolnego prowadzonego w istocie przez inny podmiot. Poza prawami do gruntów rolnymi nie miała innych atrybutów mogących być uznane za składniki gospodarstwa rolnego.

Łącznie okoliczności te nakazywały uznać, że zgłoszenie do płatności gruntów

przez liczne powiązane podmioty, nieprowadzące w rzeczywistości działalności rolniczej uzasadnionej celami gospodarczymi, miał charakter sztuczny.

Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy bowiem rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora

tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26).

Organ trafnie ustalił, że zabieg polegający na zgłoszeniu przez odrębne podmioty zarządzanych wspólnie gruntów rolnych, prowadzić mógł do uzyskania dodatkowych korzyści finansowych w porównaniu z sytuacją, gdyby o płatności ubiegał się jeden podmiot. W zaskarżonej decyzji prawidłowo określono również hipotetyczną wartość takich korzyści.

Tak więc, organ niewadliwie ocenił, że w razie zsumowania areału gruntów zgłoszonych przez odrębne podmioty i przyjęcia założenia, że o płatność ONW wystąpiłby jeden podmiot, wówczas, wskutek zastosowania mechanizmu modulacji, przysługująca płatność wyniosłaby 7831,25 zł. Natomiast łączna kwota płatności ONW w sytuacji uwzględnienia wszystkich wniosków, złożonych przez powiązane wynosiłaby natomiast przysługująca płatność wyniosłaby 193 003 zł (185 171 zł wyłączywszy potencjalną płatność dla I) zł, czyli byłaby wyższa od przysługującej do zagregowanego areału o 177 341 zł.

Organ zasadnie wskazał również, że z § 15 ust. 1 rozporządzenia RE wynika,

że płatność ekologiczna ulega zmniejszeniu do powyżej 50 ha do 75% stawki podstawowej, powyżej 100 ha do 60%. Ponieważ każda ze spółek zgłosiła grunty do tej płatności, organ trafnie skonkludował, że odrębne zgłoszenie gruntów do płatności przez poszczególne podmioty, w razie uwzględnienia wniosków doprowadziłoby

do uzyskania korzyści finansowych.

Organ prawidłowo też wskazał, że zgłoszenie gruntów przez odrębne podmioty doprowadziłoby do uzyskania korzyści finansowych poprzez obejście współczynnika korygującego (art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013) i współczynnika redukcji

(art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) wynoszącego 100% powyżej 150 000 euro, którą to wartość łączna kwota przysługująca do zagregowanego areału spółek powiązanych przekroczyła.

Sąd ocenił więc, że organ w zaskarżonej decyzji przedstawił prawidłową i wyczerpującą analizę dotyczącą korzyści z odwołaniem się do właściwych podstaw prawnych. Uwag nie nasuwa również rachunkowe ustalenie kwot potencjalnych korzyści określonych dla każdej z płatności z osobna.

Prawidłowo ustalono również istnienie kolejnej przesłanki zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, tzn., że uzyskane korzyści były sprzeczne z celami wsparcia.

Jak trafnie wskazał organ cele wsparcia rolnictwa wynikają wprost z art. 39 ust. 1 pkt b Traktatu u funkcjonowaniu Unii Europejskiej gdzie mowa wskazano, że wspólna polityka rolna służyć ma m. in. zapewnieniu odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. W odniesieniu do płatności z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, czyli również płatności ONW cele wprost wynikają z art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013, gdzie mowa, że w ogólnych ramach WPR, wsparcie rozwoju obszarów wiejskich, w tym działań w sektorze spożywczym i sektorze produktów niespożywczych oraz leśnictwie, przyczynia się do osiągnięcia następujących celów: (a) wspieranie konkurencyjności rolnictwa; (b) zapewnienie zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi oraz działania w dziedzinie klimatu; (c) osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarek

i społeczności, w tym tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy.

W przypadku płatności ekologicznej, realizacja tych celów polega m. in. na promowaniu mniejszych producentów, a to poprzez wprowadzenie mechanizmu modulacji opartego o szczeblowo degresywną, proporcjonalnie do wzrostu powierzchni, konstrukcję stawek płatności. I tak beneficjentom przysługuje płatność w wysokości 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 50 ha; 75 % stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha; 60 % stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 100 ha (§ 15 ust. 1 rozporządzenia RE).

Jako że ustalony przez organy podział areału doprowadził do uzyskania korzyści

na gruncie płatności z obu filarów WPR, dodać należy, że w przypadku płatności bezpośrednich cel wsparcia również osiągany jest poprzez wsparcie mniejszych producentów niekorzystających z "efektu skali" i jednocześnie zmniejszenie wsparcia dla większych beneficjentów (pkt 13 preambuły do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347

z 20.12.2013, str. 608, ze zm. dalej: rozporządzenie nr 1307/2013).

Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego sprawy, Sąd uznał, że trafny był wniosek organów ARiMR, że działania polegające na nabywaniu przez poszczególne spółki, których majątek współtworzył jeden, większy oraz spójnie zarządzany organizm gospodarczy, będący de facto pod kontrolą P S.A., której jedynym akcjonariuszem był M.J., miały na celu uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia. Organ w zaskarżonej decyzji, przez analizę okoliczności obiektywnych, oraz krytyczną ocenę twierdzeń co do motywacji takich działań dowiódł bowiem, że służyły one obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia, a wyrażających się

w zmniejszeniu kwot płatności proporcjonalnie do wielkości areału. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia ze wszystkich tytułów przewidzianych w ramach obu filarów polityki rolnej czyli płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych

z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty: 1) organ dokonując oceny zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną zestawiającą sposób prowadzenia działalności rolniczej przez wszystkie powiązane podmioty. Dopiero bowiem dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu

i poczynienie ustaleń co do korzyści płynących z powołania licznych podmiotów, które uzyskiwały prawo do gruntów odrębnie zgłaszanych do płatności, a wykorzystywanych do działalności rolniczej prowadzonej spójnie w ramach jednego szerszego organizmu gospodarczego. 2) Dyrektor OR ustaleń w tej kwestii zasadnie dokonał w oparciu

o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie C-434/12 oraz w zapadłym już po wydaniu zaskarżonej decyzji wyroku C-176/20. Z wyroków tych wynika, że Trybunał uznaje za obowiązek sądów krajowych (a w konsekwencji także organom) weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu. 3) zdaniem Sądu trafny był również wniosek organu, że działania Skarżącej nie wypełniały celów wspólnej polityki rolnej określonych w art. 39 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz UE C 115 z dnia 9 maja 2008 r.) oraz w art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013.

Tu wskazać należy, że poszukując ratio legis wspomnianych rozwiązań konieczne jest odczytywanie celów opisanych w ww. przepisach wraz z przepisami prawa materialnego zarówno wspólnotowego jaki krajowego regulujących przyznawanie płatności. Wynika z nich w sposób niewątpliwie, że konstrukcja stawek płatności (degresja szczeblowa) oraz próg kwotowy w przypadku jednolitej płatności obszarowej (współczynnik redukcji), służy promowaniu gospodarstw mniejszych, poprzez wsparcie dochodowe, co niewątpliwie sprzyjać ma pożądanemu przez prawodawcę wspólnotowego celowi jakim jest zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących

w rolnictwie. Wprost mowa jest o tym w pkt. 13 preambuły do rozporządzenia

nr 1307/2013 dotyczącego płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Mowa tam, że: "[c]harakterystyczną cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Więksi beneficjenci, dzięki ich zdolności do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. Ponadto możliwość dostosowania ułatwia większym beneficjentom gospodarowanie przy niższym poziomie jednolitego wsparcia. Państwa członkowskie powinny zatem zmniejszyć o co najmniej 5 % część płatności podstawowej, która ma zostać przyznana rolnikom, jeśli przekracza ona 150.000 EUR. Aby zapobiec nieproporcjonalnym skutkom dla dużych gospodarstw o wysokiej liczbie pracowników, państwa członkowskie mogą zadecydować o uwzględnieniu kosztów zatrudnienia podczas stosowania tego mechanizmu. Aby takie zmniejszenie poziomu wsparcia było skuteczne, nie należy przyznawać żadnych korzyści rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki w celu uniknięcia jego skutków. Dochód uzyskany dzięki zmniejszaniu płatności dla dużych beneficjentów powinien pozostać w państwach członkowskich, w których został wytworzony i powinien zostać udostępniony jako wsparcie unijne dla środków finansowanych w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ("EFRROW")". Jednoznacznie wynika z tego, że prawodawca wspólnotowy przewiduje rygorystyczne przestrzeganie przepisów przewidujących zmniejszenie wsparcia, służących ochronie interesów ekonomicznych mniejszych rolników.

Organ właściwie ocenił, że działalność Skarżącej oraz wszystkich spółek pośrednio kontrolowanych przez M.J. nie realizowała tak rozumianych i prawnie promowanych celów wsparcia. Skarżąca, podobnie jak inne spółki, korzystała bowiem z usług agrotechnicznych świadczonych przez podmioty zewnętrzne, w tym tylko formalnie odrębne i nie posiadała własnego zaplecza technicznego. Dodatkowo, jak wykazano w zaskarżonej decyzji, spółki nabywały usługi agrotechniczne po cenach niższych od rynkowych, przy czym liczne z nich, w zależności od położenia gruntów, korzystały z usług tych samych podmiotów, w części również powiązanych osobowo

i kapitałowo. Trudno zatem przyjąć by działalność mogła służyć zwiększeniu wydajności rolnictwa przez wspierania postępu technicznego, racjonalnego rozwoju produkcji rolnej optymalnego wykorzystania siły roboczej czy też miała zapewnić odpowiedni poziom ludności wiejskich bądź tworzenie i utrzymywanie miejsc pracy – co w przypadku Strony nie miało miejsca.

Działanie Skarżącej i podmiotów powiązanych nie służyło również wspieraniu konkurencyjności rolnictwa, czyli celowi wskazanemu w art. 4 lit a) rozporządzenia

nr 1305/2013. Wyjaśnić bowiem trzeba, że cel jakim jest poprawa konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy

całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej np. przez

inwestycje w zaplecze produkcyjne konkretnego podmiotu, ale zapewnienie balansu

i równomiernego rozwoju całej grupy przedsiębiorców z danej grupy. Innymi słowy: konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie

- w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku (tak NSA w wyr. z 15 lutego 2017 r. II GSK 1518/15). Sąd wnioski te podziela w całości.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy brak jest wątpliwości, że ustalony schemat maksymalizacji wsparcia z obejściem: mechanizmów modulacji, ograniczeń kwotowych i powierzchniowych, stawia beneficjenta (tu rozumianego jako podmiot zawiadujący zagregowanym areałem) w sytuacji ekonomicznie lepszej od producentów unikających optymalizacji, niepożądanej z punktu widzenia celów wsparcia. Tym samym, konkurencyjność w aspekcie szerszym, nie indywidualnym, w istocie zaburza.

Sąd uznał jednocześnie, że Strona wniosków tych nie podważyła argumentami opartymi o twierdzenie o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu.

W świetle oświadczeń Spółki oraz przedstawionych przez nią dowodów i argumentów skargi nie ma wątpliwości, że spółki (w tym Strona) mogły prowadzić działalność również inną niż rolnicza i że działania takie podejmowały również przed 2021 r., lecz okoliczności te nie stanowią o braku podstaw do uznania, że spółki te wykorzystano

do stworzenia "sztucznych warunków" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Należy bowiem zauważyć, że ocenie organów, w ramach badania istnienia "sztucznych warunków", podlegała kwestia prowadzenia działalności rolniczej w 2021 r. Odpowiadając tu na zarzut Skarżącej, powołującej się w tym zakresie na tezy wyroku TSUE w sprawie C-434/12, a oparty o argument, że celem podziału gospodarstwa nie była wyłącznie maksymalizacja kwot płatności rolnych - WSA w Gorzowie Wlkp. wskazuje, że oceniając, czy nie stworzono "sztucznych warunków", cel działań beneficjenta (w przypadku spółek) należy oceniać nie tylko z punktu widzenia okoliczności powołania danego podmiotu oraz do działań późniejszych. Obok celu powołania spółek badać mianowicie należy sens ukształtowania warunków deklarowanej działalności rolniczej we wszystkich aspektach, w szczególności podmiotowym i ekonomicznym, ze szczególnym uwzględnieniem tego, czy tworzone warunki (również w zakresie struktury agrarnej w ramach grupy podmiotów powiązanych) nie są optymalizowane dla uzyskania wyższych kwot wsparcia

w porównaniu z przysługującymi w sytuacji, gdyby takich zabiegów nie podjęto.

Tym samym, również w tej sprawie ocenie podlegała suma działań składających się na stworzenie takiej struktury gospodarczej (przy wykorzystaniu gruntów, do których rzeczowe i obligacyjne prawa posiadały powiązane kapitałowo i osobowo podmioty), która istniała w momencie składania wniosków, jak również tego, czy na gruncie przepisów dotyczących płatności obiektywnie da się takim działaniom przypisać inny cel niż maksymalizacja globalnie zsumowanych kwot wsparcia. Dopiero takie ujęcie stanowi perspektywę oceny istnienia "sztucznych warunków" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Jak wcześniej wskazano, organy ARiMR uwzględniły tę perspektywę w swych ustaleniach faktycznych. O czym już była mowa, w sytuacjach budzących wątpliwości, ocenie podlegają nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z funkcjonowaniem rolnika, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku (wyrok NSA z 29. kwietnia 2021 r., I GSK 1772/18).

Jak powyżej wskazano, okoliczności podjęcia deklarowanej działalności rolniczej osadzono w kontekście działania całej grupy podmiotów pośrednio zależnych od P S.A., w której jedynym akcjonariuszem był M.J.. Wynik tej oceny, zreferowany i oceniony we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia jednoznacznie, potwierdził prawidłowość stanowiska Dyrektora OR o tym, że sposób prowadzenia przez Skarżącą działalności rolniczej tożsamej i niekonkurencyjnej w stosunku do innych podmiotów wchodzących w skład grupy podmiotów zależnych, zmierzał do upozorowania autonomicznej działalności rolniczej, co czyniono w celu maksymalizacji korzyści z płatności uwzględniającej interes całej grupy podmiotów zależnych.

Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, w szczególności z danych wynikających m. in. z systemów ewidencyjnych będących w dyspozycji ARiMR, umów przedstawionych przez Skarżącą, wynika natomiast, że wszystkie wymienione podmioty współpracowały ze sobą, powiązane spółki w licznych przypadkach prowadziły te same uprawy na sąsiadujących z sobą gruntach, na których zabiegi agrotechniczne dokonywali ci sami zleceniobiorcy. W kwestii prowadzonych upraw warto jednocześnie zauważyć, że w tabeli na którą powołuje się Strona wymieniono ją obok szeregu innych podmiotów (spółek) co do których w aspekcie "rodzaju upraw" przyporządkowano kolumnę (z ogólnym wskazaniem) "uprawa roślin strączkowych: łubin biały na nasiona, łubin wąskolistny na nasiona, bobik, groch siewny" (tabela na k: 40-42 decyzji).

Kolejną rzeczą, które wpisuje się w omawiany proceder jest - choć Skarżąca przekonuje, że jej to bezpośrednio nie dotyczyło – to, że w znacznej części przypadków

(co omówiono szczegółowo w decyzji) ww. spółki deklarowały również korzystanie

z magazynów innych spółek zależnych.

Okoliczności te wskazują, że podmioty te nie stanowią odrębnych gospodarstw rolnych, które samodzielnie decydują w swobodny sposób o prowadzonej produkcji i konkurują ze sobą na rynku rolnym.

W ocenie Sądu nie doszło w postępowaniu Dyrektora OR do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, którego to naruszenia skarżąca upatrywała w zbyt szerokim zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, co naruszać miało art. 15 i art. 138 § 2 k.p.a. Odpowiadając na zarzuty skargi, Sądu ocenił, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ

II instancji nie przekraczało zakresu (verba legis):- "dodatkowego" i służącego wyłącznie "uzupełnieniu dowodów i materiałów w sprawie" (art. 136 § 1 k.p.a.).

Sąd przychyla się do stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądowym, wedle którego samodzielne uzupełnienie materiału dowodowego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy, mogłoby być więc oceniane w kategorii naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, szczególnie, jeżeli na podstawie tych ustaleń doszłoby do całkowicie odmiennego orzeczenia organu odwoławczego niż to miało miejsce w decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2018 r. VII SA/Wa 2908/17).

W rozpoznawanej sprawie znaczna większość dowodów została przeprowadzona przez organ I instancji. Organ natomiast przeprowadził postępowanie dowodowe głównie

w celu oceny zarzutów odwołania oraz dla pełniejszego wyjaśnienia istoty sprawy,

w tym poszerzenia podstawy dowodowej. Nie sformułował przy tym ustaleń faktycznych ani oceny prawnej odmiennej od przyjętej w decyzji organu I instancji.

Tym samym nie można uznać, że zakres przeprowadzonego postępowania odwoławczego wykraczał poza obowiązek ponownego rozpoznania sprawy

i przeprowadzenia dodatkowego postępowania służącego uzupełnieniu dowodów

i materiałów w sprawie.

Za niezasadny Sąd ocenił również zarzut braku powiązania ustaleń z dowodami zgromadzonymi w sprawie. Organ wskazał bowiem na źródło ustaleń o powiązaniach kapitałowych i osobowych pomiędzy spółkami. Były to dane z KRS oraz urządzeń ewidencyjnych będących w dyspozycji ARIMR. Wskazał też na dowody, na podstawie których ustalił sposób prowadzenia przez Skarżącą działalności rolniczej poprzez korzystanie z usług podmiotów zależnych: R.K. i (tu) I sp. z o.o. Organ wymienił numery i daty faktur dokumenujących usługi. Organ odwołał się również do treści umów przedłożonych przez Skarżącą. Wskazał też na źródła ustaleń dotyczących charakteru działalności i wykonawców usług dla pozostałych podmiotów zależnych, w tym wyjaśnień udzielonych przez zarządy innych spółek. Sąd nie dostrzega w takiej sytuacji wadliwości w postępowaniu organu odwoławczego, który, w pierwszej kolejności omówił przeprowadzone dowody stanowiące podstawę cząstkowych ustaleń faktycznych, następnie, już formułując ustalenia dotyczące pełnego schematu działania spółek powiązanych, w tym Skarżącej powołuje się na "zgromadzone dowody" lub "materiał dowodowy", ponieważ treść uzasadnienia decyzji nie budzi wątpliwości na jakiej podstawie sformułowano ustalenia faktyczne.

Zastrzeżeń Sądu nie budzi także konkluzja o roli M.J. jako osoby pośrednio spajającej działania wszystkich zależnych podmiotów. Jakkolwiek słuszne jest stwierdzenie Skarżącej, że nie przedstawiono żadnego dowodu obiektywnego potwierdzającego, że to M.J. podejmował osobiście decyzje dotyczące produkcji rolnej przez poszczególne spółki, lecz nie podważa to pozytywnej oceny ustaleń o istnieniu powiązań kapitałowych i osobowych pomiędzy spółkami. Istotne znaczenie ma tutaj fakt, że jedynym wspólnikiem powiązanych spółek była P S.A., w której jedynym akcjonariuszem był (i pozostaje) M.J.. Dodatkowo, czego dowiódł organ, spółki nie były gospodarczo samodzielne, prowadziły działalność rolniczą w zbliżony sposób, nie konkurowały z sobą, korzystały (również) z tych samych dostawców usług, w skład ich zarządów wchodziły te same osoby, w tym powiązane rodzinnie z M.J.. Suma tych ustaleń wskazuje na powiązania spółek oraz to, że ich mienie było wykorzystywane do spójnej działalności prowadzonej w ramach większego przedsięwzięcia gospodarczego, a elementem wiążącym te spółki oraz owo przedsięwzięcie, była P S.A., w której jedynym akcjonariuszem był właśnie M.J..

Niezasadny jest zarzut przypisujący organowi stwierdzenie o tym, że warunkiem uzyskania wsparcia jest posiadanie przez rolnika sprzętu rolnego, ponieważ był to tylko jeden z argumentów użytych dla uargumentowania wniosku o niesamodzielności gospodarczej spółki.

Pozostałe zarzuty spółki znalazły bezpośrednią lub pośrednią odpowiedź

we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.

Z opisanych przyczyn Sąd oddalił skargę - na podstawie art. 151 p.p.s.a.