Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2341/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność aktu wydanego na podstawie przepisów szczególnych
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2022 poz 1079
law: Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant - st. sekr. sąd. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi [...] na rozstrzygnięcie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia 17 października 2023 r. nr DWP-SOK.II.4205.3.2023.JT w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu 1) stwierdza, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione i przekazuje sprawę do rozpatrzenia Narodowemu Centrum Badań i Rozwoju, 2) zasądza od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz [...] kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] (dalej: "Strona", "Skarżący", "Wnioskodawca") wystąpił w dniu 17 lipca 2023 r. z wnioskiem o dofinansowanie projektu pt. "[...]" w ramach konkursu nr FERS.0L05-IP.08-002/23 w programie Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego.

Pismem z dnia 13 września 2023 r. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (dalej: "NCBiR", "organ") poinformowało Wnioskodawcę, iż projekt nr [...] został oceniony negatywnie, ponieważ nie spełnił kryteriów wyboru projektów.

Strona złożyła protest od negatywnej oceny ww. projektu.

Pismem z dnia 5 października 2023 r. NCBiR wezwało Stronę do uzupełnienia protestu (w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpatrzenia) przez nadesłanie oryginału lub kopii dokumentu poświadczającego umocowanie osoby, która podpisała protest, do reprezentowania Wnioskodawcy.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Strona przesłała pełnomocnictwo datowane na dzień 11 września 2023 r. dla [...].

Pismem z dnia 17 października 2023 r. NCBiR pozostawiło protest bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że w art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1079), dalej: "ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich", określono wymogi jakie musi spełniać protest, aby podlegał rozpatrzeniu. Organ stwierdził, że Wnioskodawca złożył protest z naruszeniem pkt 6 przedmiotowego przepisu. Zgodnie bowiem z ustawą wnoszony protest zawiera podpis Wnioskodawcy lub osoby upoważnionej do jego reprezentowania, z załączeniem oryginału lub kopii dokumentu poświadczającego umocowanie takiej osoby do reprezentowania Wnioskodawcy.

Organ zauważył, że [...] przesłał pełnomocnictwo udzielone 11 września 2023 r. [...], jednakże zakres umocowania nie obejmuje wprost czynności związanych z reprezentowaniem Wnioskodawcy w procedurze odwoławczej dotyczącej przedmiotowego konkursu. Dlatego też, zdaniem NCBiR, nie można uznać, że Wnioskodawca wypełnił nałożony przez IOK obowiązek uzupełnienia braków protestu poprzez złożenie podpisanego w sposób prawidłowy środka odwoławczego.

Wobec powyższego, z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego w sposób prawidłowy, protest pozostawiono bez rozpatrzenia.

Skargę na wyżej opisane rozstrzygnięcie wniósł Uniwersytet zarzucając mu:

1) naruszenie art. 64 ust. 3 ustawy wdrożeniowej poprzez uznanie, że wymogiem formalnym protestu jest, aby osoba reprezentująca wnioskodawcę, w szczególności w postępowaniu odwoławczym z protestu, legitymowała się pełnomocnictwem rodzajowym do reprezentowania w postępowaniu odwoławczym z protestu;

2) naruszające art. 64 ust. 3 ustawy wdrożeniowej poprzez pominięcie, że sprawa z wniosku o dofinansowanie projektu pt. "[...]" w ramach programu: Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego, aplikującego o środki finansowe dysponowane przez NCBiR - jest sprawą "dotyczącą finansowania projektów uczelnianych z krajowych środków pozabudżetowych i ze środków zagranicznych (w tym Unii Europejskiej)" objętą zakresem opisanym w pkt. 4 pełnomocnictwa datowanego na dzień 11 września 2023 r., udzielonego [...], udzielonego przez [...], przedłożonego w uzupełnieniu protestu przy piśmie z dnia 10 października 2023 r.

Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi przez stwierdzenie, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione i przekazanie sprawy Narodowemu Centrum Badań i Rozwoju do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W myśl art. 73 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich, sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego. Wprowadzając w art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a tej ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 59, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów.

Na podstawie art. 73 ust. 8 lit. a powołanej ustawy, w wyniku rozpoznania skargi sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2.

Należy podkreślić, że prawo, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego oraz inne przepisy prawa powszechnie obowiązującego.

W przedmiotowej sprawie zastosowanie mają ponadto stosowne przepisy ustrojowe dotyczące Skarżącego, oraz przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U z 2016 r., poz. 380 j.t. ze zm.), dalej: K.c.

Zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich, protest pozostawia się bez rozpatrzenia, jeżeli mimo prawidłowego pouczenia, o którym mowa w art. 56 ust. 7, został wniesiony:

1) po terminie;

2) przez podmiot wykluczony z możliwości otrzymania dofinansowania na podstawie przepisów odrębnych;

3) bez spełnienia wymogów określonych w art. 64 ust. 2 pkt 4;

4) przez podmiot niespełniający wymogów, o których mowa w art. 63.

O pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia właściwa instytucja, o której mowa w art. 44 ust. 1, za pośrednictwem której wniesiono protest, albo właściwa instytucja, o której mowa w art. 66, informuje wnioskodawcę, pouczając go o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 73 (art. 70 ust. 2 powołanej ustawy).

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy [...] był uprawniony do podpisania i skutecznego wniesienie protestu.

Z treści art. 64 ust. 3 pkt 6 ustawy wdrożeniowej wynika bowiem, że protest jest wnoszony w formie pisemnej i zawiera m.in. podpis wnioskodawcy lub osoby upoważnionej do jego reprezentowania z załączeniem oryginału lub kopii dokumentu poświadczającego umocowanie takiej osoby do reprezentowania wnioskodawcy.

Pismem z dnia 10 października 2023 r. Skarżący przekazał lON pełnomocnictwo datowane na dzień 11 września 2023 r. udzielone [...] przez [...]. Zgodnie z art. 23 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dnia 20 lipca 2018 r., do zadań Rektora należą w szczególności: reprezentowanie uczelni oraz zarządzanie uczelnią. Przedłożone pełnomocnictwo obejmuje swym zakresem umocowanie do składania i przyjmowania oświadczeń woli, w tym związanych z zaciąganiem zobowiązań, w następujących sprawach z zakresu działalności Uniwersytetu, w szczególności:

1) dotyczących reprezentowania Uniwersytetu we wszystkich czynnościach związanych z udzielaniem zamówień publicznych o wartości szacunkowej do kwoty 250 000 euro realizowanych przez podległe jednostki organizacyjne,

2) dotyczących mienia i gospodarki w zakresie zwykłego zarządu w sprawach podległego Pionu,

3) związanych z realizacją badań naukowych, prac rozwojowych, projektów badawczych oraz stypendiów finansowanych ze środków Ministra Edukacji i Nauki, Narodowego Centrum Nauki, Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz innych instytucji krajowych, w zakresie wynikającym z właściwych przepisów prawa,

4) dotyczących finansowania projektów uczelnianych z krajowych środków pozabudżetowych i ze środków zagranicznych (w tym Unii Europejskiej),

5) związanych z realizacją projektów dotyczących współpracy naukowo-badawczej i dydaktycznej z podmiotami zagranicznymi, w tym w ramach programów międzynarodowych oraz stypendiów zagranicznych, z wyłączeniem projektów realizowanych w ramach programów finansowanych ze środków Funduszy Strukturalnych UE oraz Mechanizmów Finansowych: Norweskiego i Europejskiego Obszaru Gospodarczego,

dotyczących realizacji programu Erasmus Plus na lata 2021-2027,

7) dotyczących realizacji spraw związanych z wymianą międzynarodową w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2021-2027,

8) dotyczących rozwoju kadry w tym recenzje i promotorstwo w przewodach doktorskich, postępowaniach w sprawie o nadanie stopnia doktora oraz recenzje w postępowaniach w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, umowy o przeprowadzenie przewodu doktorskiego, postępowania w sprawie o nadanie stopnia doktora lub postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego przez inną uczelnię),

9) dotyczących działalności naukowo-badawczej,

10) dotyczących konferencji naukowych,

11) dotyczących pomocy publicznej,

12) dotyczących funkcjonowania Centrum Komputerowego (w tym dotyczących dzierżawy łączy telekomunikacyjnych i kanalizacji teletechnicznej, świadczenia usług internetowych oraz transmisji danych dostępu do sieci),

13) dotyczących redakcji czasopism naukowych działających w Uniwersytecie,

14) dotyczących nadzoru nad szkołami doktorskimi,

15) podpisywanie dyplomów Wydziału Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska, Wydziału Mechanicznego oraz Wydziału Nauk Biologicznych.

Z treści przedłożonego przez Skarżącego pełnomocnictwa wynika, że obejmuje ono m.in. umocowanie do składania i przyjmowania oświadczeń woli, w tym związanych z zaciąganiem zobowiązań dotyczących w szczególności związanych z realizacją badań naukowych, prac rozwojowych, projektów badawczych oraz stypendiów finansowanych ze środków Ministra Edukacji i Nauki, Narodowego Centrum Nauki, Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz innych instytucji krajowych, w zakresie wynikającym z właściwych przepisów prawa (pkt 3), dotyczących finansowania projektów uczelnianych z krajowych środków pozabudżetowych i ze środków zagranicznych (w tym Unii Europejskiej) (pkt 4).

Sąd zwraca uwagę, że udzielenie pełnomocnictwa jest czynnością prawną, do której odnoszą się przepisy kodeksu cywilnego. Artykuł 96 K.c. stanowi, że umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo). Stosownie natomiast do art. 65 § 1 K.c., oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których zostało złożone, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje.

Z kolei zgodnie z art. 651 K.c., przepisy o oświadczeniu woli stosuje się odpowiednio do innych oświadczeń.

Zatem ocena treści pełnomocnictwa przedłożonego w następstwie uzupełnienia protestu powinna uwzględniać nie tylko wyżej cytowane przepisy, ale przede wszystkim jego literalne brzmienie.

Z treści tego pełnomocnictwa wynika, że obejmuje ono umocowanie do składania i przyjmowania oświadczeń woli. Nie wskazuje ono więc precyzyjnie jakich wyłącznie rodzajów spraw dotyczy. Wymienia natomiast jedynie przykładowo takie sprawy, na co wskazuje zwrot (...) w tym związanych z (...).

Pełnomocnictwo to ma zatem charakter ogólny i zdaniem Sądu nie wyklucza możliwości złożenia przez osobę w nim wskazaną m.in. protestu (w imieniu Strony) w sprawie, której przedmiotem jest dofinansowanie projektu.

W ocenie Sądu wniesienie protestu w niniejszej sprawie mieści się w zakresie umocowania [...], co oznacza, iż brak było podstaw faktyczno-prawnych uzasadniających pozostawienie protestu Skarżącego bez rozpatrzenia.

Wobec powyższego, na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 Sąd stwierdził, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione i przekazał sprawę do rozpatrzenia Narodowemu Centrum Badań i Rozwoju, a także, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zasądził od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz [...] kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.