Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1219/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2024-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 7c, art. 21 ust. 3, art. 22 ust. 2d
journal: Dz.U. 2021 poz 1857
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 67a § 1
journal: Dz.U. 2023 poz 2383
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Tomasz Smoleń /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi K.N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 2 czerwca 2023 r., nr 1801-IGC.4823.11.2023 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K.N. (dalej: skarżący) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) z 2 czerwca 2023 r., nr 1801-IGC.4823.11.2023, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu (dalej: NPUCS) z 23 stycznia 2023 r., nr 408000-408000-COC-3.4823.287.2023.23, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniach od 4 lutego do 1 kwietnia 2022 r. funkcjonariusze Delegatury Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w R. przeprowadzili kontrolę celno-skarbową na stacji paliw w A., należącej do skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], dotyczącą przewozu towarów objętych pozycją CN2711, tj. gaz LPG.

Kontrolę przeprowadzono pod kątem przestrzegania obowiązków wynikających z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 września 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów (Dz. U. z 2019 r., poz. 1837, dalej: rozporządzenie zmieniające) w oparciu o art. 7c ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1857 ze zm., dalej: ustawa SENT).

W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości polegające na nieuzupełnieniu stanu liczników oraz numerów fabrycznych dystrybutora gazu LPG, z którego wydawane są towary, odczytane bezpośrednio przed ich załadunkiem do zbiornika w 22 kontrolowanych zgłoszeniach SENT o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...] a w przypadku zgłoszenia nr [...] - również objętości dostarczonego gazu. Ponadto stwierdzono, że przemieszczenia o nr [...], [...] oraz [...] zostały zamknięte automatycznie, a w formularzu nr [...] wpisano błędną ilość przyjętego gazu, w stosunku do faktycznie przyjętej.

Podmiotem wysyłającym w przypadku zgłoszenia [...] był G. Sp. z o.o., natomiast pozostałych zgłoszeń - firma T. Sp. z o.o. z L., podmiotem odbierającym – skarżący.

Skarżący złożył wyjaśnienia, w których podał, że zgłoszenia o nr [...] i [...] zostały anulowane, ponieważ nie zostały dostarczone przez firmę T. Sp. z o.o. z L., zgłoszenie nr [...] nie zostało zamknięte w powodu braku dostępu do sieci Internet, a w przypadku zgłoszenia nr [...], dokonano błędnego zapisu w ilości przyjętego towaru - jego faktyczna ilość jest zgodna z dokumentacją handlową i magazynową, a nie z dokonanym wpisem.

Ponadto strona skarżąca wyjaśniła, że prawdopodobną przyczyną ujawnionych nieprawidłowości w przedmiotowej sprawie był niewłaściwy format wpisywanych liczb, o których system nie informował, pozwalając na dokonanie zamknięcia i wystanie błędnie uzupełnionego zgłoszenia. Zaznaczono, że zaistniałe błędy miały miejsce na samym początku funkcjonowania systemu, gdy ulegał on różnym modyfikacjom, a więc mógł on być niezrozumiały dla strony, natomiast następne zgłoszenia dokonywane były już prawidłowo, ponieważ jego późniejsza modyfikacja spowodowała, że system wymuszał poprawne wprowadzenie danych i nie pozwalał na zamknięcie zgłoszenia lub jego poprawienie, jeżeli wszystkie dane nie były uzupełnione lub zostały uzupełnione błędnie. Podkreślono również, że skarżący również, że jako wieloletni przedsiębiorca zawsze wypełniał swoje obowiązki zgłoszeniowe ani nie zalegał z podatkami czy, też innymi świadczeniami publicznoprawnymi, a dokonując jakichkolwiek nieprawidłowości lub nie uzupełniając wymaganych ustawowo danych, nie działał w sposób celowy i zamierzony. Zapewnił, że w firmie każdy dokonywany transport oraz każda dostawa, odbywała się w świetle obowiązujących przepisów ustawy SENT, a wdrożone w firmie procedury, dotyczące dostaw przestrzegane są przez wszystkich jego pracowników. Stwierdzone uchybienia nie spowodowały uszczuplenia należności publicznoprawnych, a nakładanie ewentualnych kar pieniężnych nie leży w interesie publicznym. Nałożenie ewentualnych sankcji finansowych za jedno stwierdzone naruszenie stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności.

NPUCS postanowieniem z 24 sierpnia 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów ustawy SENT dotyczącej ww. zgłoszeń przewozu.

Na podstawie informacji od Naczelnika Urzędu Skarbowego w [....] ustalono, że skarżący w zeznaniu podatkowym za rok 2020 wykazał dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, natomiast za 2021 r. - [...] zł. Skarżący nie posiada zaległości w podatkach lub innych należnościach publicznoprawnych i nie jest wobec niej prowadzone postępowanie egzekucyjne, a w latach 2020-2021 nabył 6 samochodów osobowych. Z kolei w oparciu o informacje od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalono, że skarżący nie posiada zaległości w opłacaniu składek i nie jest wobec niego prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne.

NPUCS decyzją z 23 stycznia 2023 r., nr 408000-408000-COC-3.4823.287.2023.23,

1) stwierdził niewykonane przez podmiot odbierający – skarżącego obowiązku określonego w art. 7c ustawy SENT poprzez nieuzupełnienie 20 zgłoszeń przewozu towarów: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], o dodatkowe dane wynikające z § 3b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 sierpnia 2018 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r. poz. 1663, ze. zm., dalej: rozporządzenie w sprawie dodatkowych danych),

2) nałożył na skarżącego karę pieniężną, o której mowa w art. 21 ust. 2d ustawy SENT, w wysokości [...] zł za niewykonanie ww. obowiązku w odniesieniu do zgłoszenia [...],

3) odstąpił od nałożenia kary za niewykonanie tego obowiązku w odniesieniu do pozostałych zgłoszeń.

W odwołaniu do powyżej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i rozstrzygnięcie w przedmiocie nienakładania kary pieniężnej, skarżący podniósł, że nieprawidłowo uzupełnione zgłoszenie było wynikiem błędu ludzkiego, czy też omyłki pisarskiej, które system akceptował w początkowym okresie funkcjonowania przepisów i nie stanowiły próby wprowadzenia organów w błąd, a po jego późniejszej modyfikacji uzupełniał je prawidłowo. Zaznaczył również, że drobne uchybienia nie miały wpływu na wysokość obowiązku podatkowego, a wskutek jego działań nie zostało naruszone żadne dobro prawne i nie doszło też do jakichkolwiek uszczupleń podatkowych. Jako długoletni przedsiębiorca, zawsze wypełniał swoje inne obowiązki zgłoszeniowe, a każdy dokonywany transport i każda dostawa odbywała się z poszanowaniem prawa, z dokonaniem wszelkich niezbędnych zgłoszeń, które nakłada na niego ustawodawca. Nigdy też nie zalegał z podatkami czy innymi świadczeniami publicznoprawnymi, a ujawnione nieprawidłowości były wynikiem nieprawidłowej obsługi systemu przez osoby dokonujące zgłoszeń. Wskazano również na trudną sytuację ekonomiczną firmy, w związku z epidemią COVID-19 oraz możliwość utraty koncesji na obrót paliwami ciekłymi.

Opisaną na wstępie decyzją z 2 czerwca 2023 r., DIAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podtrzymał ustalenia organu I instancji, że skarżący jako podmiot odbierający, nie wykonał ciążącego na nim obowiązku uzupełnienia 20 zgłoszeń przewozu o stan licznika dystrybutora, z którego jest wydawany gaz LPG, który powinien być odczytany bezpośrednio przed załadunkiem towarów do zbiornika, numeru fabrycznego tego dystrybutora oraz dodatkowo w przypadku jednego zgłoszenia - objętości towaru, który został dostarczony do miejsca odbioru.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 7c ustawy SENT w przypadku niektórych towarów podmiot odbierający jest obowiązany do wskazania lub uzupełnienia w zgłoszeniu dodatkowych danych, jeżeli dane te ze względu na specyfikę towaru lub przewozu towaru, lub obrotu tym towarem są przekazywane do innych organów na podstawie przepisów odrębnych oraz jest to konieczne do zapewnienia skuteczności monitorowania przewozu towarów - w przypadkach określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 2. W wyniku realizacji delegacji ustawowej zawartej w tym przepisie opublikowane zostało rozporządzenie w sprawie dodatkowych danych. Wymóg zaś podawania przez podmiot odbierający dodatkowych danych dotyczących gazu LPG w zgłoszeniach SENT wprowadzony został rozporządzeniem zmieniającym i zaczął obowiązywać od 1 lutego 2020 r., po blisko czteromiesięcznym vacatio legis. Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia zmieniającego, po § 3a dodany został § 3b w myśl którego, w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy, w przypadku przewozu towarów objętych pozycją CN ex 2711 - propan, butan albo mieszaniny propanu-butanu, będących przedmiotem dostawy towarów, importu towarów albo wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostarczonych do 1) stacji paliw ciekłych, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 755, z późn. zm.), podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o: a) stany liczników ze wszystkich dystrybutorów, z których są wydawane te towary, odczytane bezpośrednio przed załadunkiem towarów do zbiornika, b) numery fabryczne dystrybutorów, o których mowa w lit. a, c) objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia, wyrażoną w litrach.

Stwierdzone uchybienia wyczerpują przesłankę określoną w art. 21 ust. 2d ustawy SENT, na podstawie którego w przypadku gdy podmiot odbierający nie wykona obowiązku określonego w art. 7c, nakładana jest kara pieniężna w wysokości 10 000 zł.

DIAS zaznaczył, że w postępowaniu nie stwierdzono okoliczności mogących powodować utrudnienia w prawidłowym uzupełnianiu przedmiotowych zgłoszeń SENT o dane dotyczące dostaw gazu LPG, a więc problemy skarżącego z uzupełnieniem tych danych, mogły wynikać wyłącznie z błędnej interpretacji zapisów formularza zgłoszenia SENT. Ustalono, że formularz zgłoszeń CN2711 (LPG) w dniu ich dokonywania, nie pozwalał zamknąć zgłoszenia bez podania dystrybutorów oraz stanów liczników, chyba że świadomie zgłaszający zaznaczył checkbox o treści "Zaznacz, jeśli dostawa nie jest realizowana do stacji paliw ciekłych, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2019 r. poz. 755 ze zm.)".

W ocenie organu odwoławczego ujawnione nieprawidłowości nie powstały w związku ze szczególnymi zdarzeniami, lecz były bezpośrednią konsekwencją zaniedbania ze strony skarżącego, a więc nie można ich uznać za usprawiedliwione. W tym przypadku niedopełnienie obowiązków wynikających z przepisów ustawy SENT było zagrożone karą w łącznej wysokości [...] zł. Organ I instancji, mając na uwadze prewencyjny cel ustawy, wymierzył karę w wysokości [...] zł tylko za jedno naruszenie, odstępując od nałożenia kary za naruszenia występujące w pozostałych 19 zgłoszeniach SENT. Stosując instytucję odstąpienia od nałożenia kary wziął pod uwagę zarówno zasadę proporcjonalności, jak również ustalone okoliczności sprawy, tj. krótki okres obowiązywania przepisów nakładających na podmioty nowe obowiązki, wyjątkową sytuację w kraju i na świecie, jaką jest pandemia koronawirusa, a także fakt, że w późniejszym okresie skarżący nie dopuścił się naruszeń obowiązujących przepisów w zakresie potwierdzania odbioru dostawy gazu LPG w systemie SENT.

W ocenie organu II instancji w sprawie nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu podmiotu odbierającego ani interesu publicznego, które mogłyby stanowić podstawę do odstąpienia w całości od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust.3 ustawy SENT.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że nałożenie kary pieniężnej nie spowoduje niepożądanych skutków z punktu widzenia społecznego, jak i indywidualnego. Skarżący posiada znaczny majątek, nie ma zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i wobec niego nie jest prowadzone żadne postępowania egzekucyjne. W 2020 r. skarżący osiągnął dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...], w 2021 r. – [...] zł. Ponadto w latach 2020-2021 nabył 6 samochodów osobowych. Skarżący nie przedstawiał dokumentów, które mogłyby potwierdzić występujące w firmie trudności finansowe, nie wykazał również, że uiszczenie nałożonej kary pieniężnej w kwocie [...] zł doprowadziłoby do zagrożenia egzystencji prowadzonej firmy. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że nie istnieją okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzonej kary oraz, że jej uiszczenie zachwieje podstawą działalności skarżącego.

DIAS podkreślił, że dokonano bardzo znaczącej redukcji należnej kary łącznej za 20 stwierdzonych naruszeń prawa, zagrożonych karą pieniężną w wysokości [...] zł do poziomu kary należnej tylko za jedno naruszenie - w wysokości [...] zł, uwzględniając wszystkie okoliczności prawne i faktyczne wynikające z art. 21 ust.3 ustawy SENT, przesłanek interesu publicznego i interesu strony.

Zdaniem organu II instancji zasadnie nałożono karę tylko za jedno naruszenie kierując się zasadą proporcjonalności w kontekście interesu publicznego, gdyż jest to wystarczające do zdyscyplinowania skarżącego do przestrzegania przepisów ustawy SENT i stanowi proporcjonalną reakcję w stosunku do ujawnionych naruszeń. Jednocześnie w sprawie nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu podmiotu odbierającego i interesu publicznego, które zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy SENT mogłyby stanowić podstawę do odstąpienia od wymierzonej kary pieniężnej w odniesieniu do zgłoszenia [...]. Skarżący nie przedstawił nadzwyczajnych, losowych okoliczności, których nie mógł uniknąć przy zachowaniu należytej staranności, a które mogłyby przemawiać za odstąpieniem od nałożenia kary, ani ich nie wykazał. Pomimo, że realizowany przewóz nie wiązał się z jakimkolwiek ryzykiem uszczupleń wpływów do budżetu państwa, to jednak skarżący jako podmiot odbierający ponosi odpowiedzialność za zaniechanie albo zaniedbanie w wykonywaniu obowiązków nałożonych przepisami ustawy SENT i jest zobowiązany do uiszczenia kary pieniężnej, której wymiar będzie miał także charakter dyscyplinujący i prewencyjny.

W skardze do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 21 ust. 2d ustawy SENT w zw. z art. 21 ust. 3 ustawy SENT poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 7c ust. 1 ustawy SENT w stosunku do 1 z 20 skontrolowanych przewozów stoi w ważnym interesie podmiotu odbierającego, jakim jest strona oraz w interesie publicznym, biorąc pod uwagę, iż naruszenie wynikało głównie z braku wiedzy, jak prawidłowo dokonać zgłoszenia oraz fakt, że nie doprowadziło do żadnych negatywnych skutków w zakresie ochrony legalnego obrotu towarów, walki z "szarą strefą" czy uszczuplenia jakiejkolwiek należności publicznoprawnej;

2) art. 26 ust. 1 ustawy SENT w związku z nałożeniem w drodze decyzji kary pieniężnej za naruszenie obowiązku wynikającego z art. 7c ust. 1 ustawy SENT i nieodstąpienie od jej nałożenia w przypadku, gdy nie stanowi pomocy publicznej, o której mowa w art.26 ust. 3 pkt 1;

3) art. 26 ust. 5 ustawy SENT przez nieodpowiednie zastosowanie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: O.p.) w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych,

4) art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 123 § 1 i art. 124 w zw. z art. 180 i art. 187 § 1 i art. 191 i art. 193 § 2 i § 3 O.p. przez naruszenie przepisów i zasad postępowania, błędne i niezgodne z prawdą obiektywną ustalenie stanu faktycznego prowadzące do oparcia rozstrzygnięcia na ocenach zamiast na dowodach oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w okolicznościach niniejszej sprawy naruszenie zasady proporcjonalności, sprawiedliwości, wydaje się oczywiste. W jego ocenie organ chcąc działać w interesie społecznym powinien odstąpić od wymierzenia kary za wszystkie stwierdzone naruszenia, gdyż nałożenie na niego kary pieniężnej choćby za jedno stwierdzone naruszenie stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności i nie pomaga budować zaufania do organów podatkowych wśród podatników.

Skarżący zaznaczył, że wystąpienie naruszeń obowiązków wynikających z ustawy SENT nie było skutkiem jego złej woli i spowodowane było faktem, że obsługa systemu nie była intuicyjna, a co za tym idzie, niezrozumiała dla podatników. Naruszenia wystąpiły na początku działania sytemu, gdy system nie informował o jakichkolwiek błędach, pozwalał na dokonanie zamknięcia zgłoszenia, a skarżący był przekonany, że zgłoszenia zamknięcia dostawy są realizowane prawidłowo. Skarżący podkreślił, że zawsze wypełniał swoje pozostałe obowiązki zgłoszeniowe oraz nie zalegał z podatkami czy też innymi świadczeniami publicznoprawnymi.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby została ona wydana z naruszeniem prawa w stopniu wymagającym zastosowania środków określonych w przepisach art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 - dalej: P.p.s.a.). Kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem (legalności) działalności organów administracji publicznej. Sąd analizuje, czy organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a jego istotne naruszenia mogą stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego aktu albo stwierdzenia jego nieważności.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że realizowany przez skarżącego przewóz podlegał rygorom ustawy SENT, skarżący miał status podmiotu odbierającego w rozumieniu art. 2 ustawy SENT, jako odbiorca gazu LPG, posiadający koncesję na obrót paliwami ciekłymi.

Nie jest sporne między stronami także, że skarżący nie uzupełnił 20 zgłoszeń przewozu w zakresie danych wskazanych w § 3b pkt 1 rozporządzenia w sprawie dodatkowych danych, które obowiązywało w dniach dostarczenia mu towarów (od 1 lutego 2020 r.), do czego był zobowiązany jako podmiot odbierający na mocy art. 7c ustawy SENT.

Naruszenia te wyczerpywały znamiona deliktu administracyjnego określonego w art. 22 ust. 2d ustawy SENT, co podlega karze pieniężnej w wysokości po [...] zł, czyli w przypadku 20 naruszeń karze w łącznej wysokości [...] zł.

Z uwagi na powielony błąd, organ kierując się zasadą proporcjonalności nałożył karę tylko za jedno naruszenie, odstępując od jej nałożenia w odniesieniu do pozostałych 19 zgłoszeń.

Według skarżącego organ powinien odstąpić od wymierzenia kary za wszystkie stwierdzone naruszenia, gdyż nałożenie na niego kary pieniężnej choćby za jedno naruszenie stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności. Naruszenie wynikało z braku wiedzy jak prawidłowo dokonać zgłoszenia i nie doprowadziło do żadnych negatywnych skutków w zakresie ochrony legalnego obrotu towarów, walki z "szarą strefą" czy uszczuplenia jakiejkolwiek należności publicznoprawnej.

W ocenie Sądu niewypełnienie obowiązków wynikających z art. 7c ustawy SENT w zw. z § 3b pkt 1 rozporządzenia w sprawie dodatkowych danych, ma niewątpliwie negatywny wpływ dla procesu monitorowania, skuteczności kontroli i bezpieczeństwa przewozu gazu LPG. Nieuzupełnienie zgłoszenia o stan licznika i numer dystrybutora, z którego wydawany jest gaz LPG, uniemożliwia bowiem weryfikację ilości dostarczonego gazu, co stanowi istotne utrudnienie w zapobieganiu uszczupleniom zaległości podatkowych. Dane dotyczące ilości dostarczonego gazu są istotne dla celów podatkowych. Obowiązek ich podania w zgłoszeniu SENT ma za zadanie wyeliminować pozaewidencyjny obrót i zaniżenie podstawy opodatkowania.

Zachowanie polegające na niewykonaniu przez podmiot odbierający wskazanych wyżej obowiązków nie może być ocenione jako drobne uchybienie formalne, niemające wpływu na sprawność systemu monitoringu. Kara pieniężna została zatem nałożona na podmiot odbierający zgodnie z prawem.

Odnośnie kwestii związanej z brakiem odstąpienia w całości od nałożenia kary na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy SENT, wskazać należy, że organ może, na wniosek podmiotu odbierającego lub z urzędu, odstąpić od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu odbierającego lub interesem publicznym. Decyzja podejmowana na tej podstawie prawnej ma charakter uznaniowy, pod warunkiem stwierdzenia występowania określonych w tym przepisie przesłanek "ważnego interesu podmiotu odbierającego" lub "interesu publicznego". Uznaniowy charakter decyzji oznacza, że w razie stwierdzenia wystąpienia co najmniej jednej z przesłanek, organ nie jest zobowiązany do odstąpienia od nałożenia kary, lecz może o tym postanowić w granicach uznania administracyjnego.

Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do ww. pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (por. wyroki NSA z: 8 grudnia 2020r., sygn. akt II GSK 1052/20, II GSK 855/20, z 12 marca 2020r., sygn. akt II GSK 1464/19).

Ważnego interesu nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Pojęcie "ważnego interesu podmiotu odbierającego" należy interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", o jakim stanowi art. 67a § 1 O.p. Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (podmiotu odbierającego) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. Bez wątpienia nie każde trudności finansowe podmiotu odbierającego mogą uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej lecz tylko takie, które wiązałyby się z zagrożeniem dla jego interesu, bytu firmy.

Natomiast interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (por. np. wyroki NSA z: 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II GSK 360/1, 13 lutego 2020r., sygn. akt II GSK 1498/19).

Podkreślenia wymaga, że przewidziane w ustawie SENT kary za nieuzupełnienie zgłoszenia o wymagane dane, czy podanie w zgłoszeniu danych błędnych, bądź brak ich aktualizacji mają przede wszystkim charakter prewencyjny (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2020r., sygn. akt II GSK 1052/20). Zwolnienie z kary jest zaś uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania.

W kontrolowanej sprawie organ zastosował wobec skarżącego instytucję odstąpienia od nałożenia kary wobec uchybień stwierdzonych w 19 z 20 zgłoszeń. Organ wziął pod uwagę zasadę proporcjonalności oraz okoliczności sprawy, tj. krótki okres obowiązywania przepisów nakładających na podmiot odbierający nowe obowiązki, sytuację związaną z pandemią oraz przestrzeganie przez skarżącego obowiązków w zakresie potwierdzania odbioru dostawy gazu LPG w systemie SENT w późniejszym okresie.

Organ stwierdził, że interes publiczny nie wymaga nakładania kary w stosunku do każdego naruszenia z osobna, natomiast w odniesieniu do jednego naruszenia konieczne jest zastosowanie środków niezbędnych dla osiągnięcia celu ustawy SENT, która przewiduje sankcje za niedopełnienie obowiązków o charakterze formalnym przez uczestników przewozu.

Jednocześnie organy uznały, że okoliczności stwierdzonych uchybień w 20 zgłoszeniach, niezwiązane ze szczególnymi zdarzeniami i świadczące co najmniej o niedbałości oraz nienależytej staranności skarżącego, nie przemawiają za odstąpieniem od nałożenia kary w odniesieniu do wszystkich uchybień w oparciu o interes publiczny, gdyż byłoby to sprzeczne z zasadą równości i sprawiedliwości społecznej.

W ocenie Sądu organy właściwie zinterpretowały przesłanki ważnego interesu podmiotu odbierającego i interesu publicznego (oparły się na prawidłowym ich zrozumieniu) oraz poczyniły dostateczne ustalenia faktyczne, które pozwoliły na weryfikację tych kryteriów. Kontrolowane decyzje zawierają wywód prawny odnoszący się do przesłanek warunkujących odstąpienie od nałożenia kary, któremu nie można zarzucić wadliwości.

Zdaniem Sądu stanowisko organu o nieziszczeniu się ww. przesłanek w stosunku do wszystkich 20 naruszeń nie narusza wymagań stawianych postępowaniu wyjaśniającemu, w szczególności wynikających z przepisów art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.

Zaznaczenia wymaga, że skarżący nie podjął próby wykazania podnoszonych twierdzeń, że uiszczenie nałożonej kary pieniężnej w kwocie [...] zł doprowadzi do zagrożenia funkcjonowania prowadzonej przez niego firmy. Nie przedstawił on również żadnych dowodów wskazujących na to, że kara w takiej wysokości może w znaczący sposób wpłynąć na obniżenie kondycji finansowej prowadzonego przedsiębiorstwa.

Organy odniosły się do sytuacji faktycznej/finansowej skarżącego. Ustalono, że w 2020 r. skarżący wykazał dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, natomiast za 2021 r. - [...] zł. Nie posiada zaległości w opłacaniu składek i nie jest wobec niego prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne.

W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że uiszczenie kary nie zachwieje podstawą działalności skarżącego. Ponadto w sytuacji, gdy nałożona kara pieniężna stanowi zaledwie ułamek osiągniętego przez skarżącego dochodu, z tego punktu widzenia nie sposób dopatrywać się zaistnienia w jakimkolwiek zakresie przesłanki ważnego interesu strony, przemawiającej za ewentualnym odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej.

Odnośnie do przesłanki "ważnego interesu publicznego" powołano się na dyscyplinujący charakter przepisów o karach i cele ustawy SENT oraz na konieczność przestrzegania zasady równości i sprawiedliwości społecznej. Jak słusznie zauważył organ, brak uszczuplenia należności publicznoprawnych, o ile może mieć wpływ na ocenę wystąpienia interesu publicznego, to jednak nie może on stanowić samoistnej podstawy do jego stwierdzenia.

Natomiast jeżeli chodzi o ocenę proporcjonalności sankcji przewidzianej za przypisanie skarżącemu naruszenia to nadmienienia wymaga, że organy nie miały możliwości miarkowania jej wysokości. Sankcja ta została w ustawie określona w sposób sztywny, a przepis art. 22 ust. 2d ustawy SENT ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Zbadanie, czy przyjęte rozwiązanie normatywne i określona dolegliwość sankcji administracyjnej wykraczałaby poza granice konstytucyjnej zasady proporcjonalność, nie mieściło się w granicach kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny, w szczególności wynikających z przepisów art. 145 P.p.s.a. Kontrolowane decyzje nie naruszały przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które należało w sprawie zastosować. Takie stanowisko Sądu nie pozbawia skarżącego prawa wywiedzenia do Trybunału Konstytucyjnego skargi konstytucyjnej, po prawomocnym zakończeniu postępowania przed sądem administracyjnym i przedstawienia w niej racji przemawiających za wadliwością przyjętych rozwiązań prawnych. Skarżący winien jednak mieć na uwadze, że obowiązki określone w ustawie SENT mają służyć zwiększeniu kontroli nad transportem tzw. "towarów wrażliwych", a ich wykonanie nie należy do szczególnie uciążliwych. Kwestią do rozważenia może pozostawać zakres odpowiedzialności podmiotu odbierającego i dolegliwości sankcji, w tym właściwy dobór przez ustawodawcę środków reakcji na stwierdzone naruszenie i ich prewencyjne oddziaływanie. Proporcjonalności nie powinno się jednak odnosić do indywidulanego przypadku, ale do charakterystyki całej materii ustawy (celów, jakie ma osiągnąć) i oceny przydatności (niezbędności) danego rozwiązania prawnego do osiągnięcia zamierzonego przez ustawodawcę celu. Biorąc zatem pod uwagę, że podmiot odbierający nie podał w zgłoszeniu wymaganych danych, ewentualnej analizie poddać można by nie samą reakcję na niedopełnienie obowiązków ustawowych, ale jej dolegliwość. Nie ulega zaś wątpliwości, że działania organów mieściły się w granicach obowiązującego prawa, a ustawodawca nie zdecydował się wyposażyć właściwych organów w instrumenty miarkowania reakcji na stwierdzone naruszenie. Może to budzić wątpliwości w świetle regulacji zezwalającej organowi zrezygnować z nałożenia kary pieniężnej, jednakże ocena przyjętych rozwiązań w takim aspekcie wykraczałaby poza granice kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny na podstawie przepisów art. 145 P.p.s.a.

W świetle zarzutów skargi należy wskazać, że z faktu odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej określonej w zakresie uchybień w 19 zgłoszeniach nie można wywodzić obowiązku organu odstąpienia od ukarania we wszystkich pozostałych przypadkach stwierdzonych nieprawidłowości określonego rodzaju. Podkreślenia wymaga, że "darowanie kary" przez organ miało w tym przypadku uzasadnienie w stwierdzeniu, że interes publiczny nie wymaga nakładania kary w stosunku do każdego naruszenia z osobna, w sytuacji gdy naruszenia te były tożsame.

Sąd ma na uwadze, że karanie na podstawie ustawy SENT nie może być automatyczne i bezrefleksyjne, jednakże według Sądu w niniejsze sprawie taka sytuacja nie występuje. Organ w sposób przekonujący argumentował, że nałożona na podmiot odbierający kara ma charakter dyscyplinujący i prewencyjny, zwracając uwagę, iż ujawnione naruszenie przepisów ustawy SENT nie było jednostkowym, bo skarżący nie dopełnił obowiązków nałażonych tą ustawa w przypadku 20 zgłoszeń.

Niezasadny jest także zarzut błędnego i niezgodnego z prawdą obiektywną ustalenia stanu faktycznego sprawy, oparcia rozstrzygnięcia na ocenach zamiast na dowodach oraz przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. W opozycji do tych zarzutów należy wskazać, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie były sporne, skarżący nie wskazał zaś jakie, jego zdaniem, okoliczności zostały błędnie ustalone. W przekonaniu Sądu, organy dokonały prawidłowej i wszechstronnej oceny zebranych w toku postępowania dowodów. Podjęto wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ocena dokonanych ustaleń odpowiada prawu i nie narusza granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 O.p. Uzasadnienie decyzji spełnia także wymagania określone w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Zawarto w nim wyjaśnienie prawne przesłanek warunkujących odstąpienie od nałożenia kary. Wbrew zarzutom skarżącego nie doszło zatem do naruszenia wskazanych w skardze przepisów O.p.

Nie stwierdzając zatem w kontrolowanej sprawie naruszenia prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.