Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1157/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 14 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. F. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 23 czerwca 2023 roku o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B. F. jest postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 23 czerwca 2023 roku, znak: WI-I.7840.3.44.2022.MA o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z 25 sierpnia 2022 r., znak: AU-01-2.6740.1.735.2022.DŚZ, o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 1903/6740.1/2020 z 15 grudnia 2020 r., znak sprawy: AU-01-3.6740.1.502.2019.SLE, udzielającej pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego pn.: Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym oraz instalacjami wewnętrznymi (wod.-kan., wentylacja mechaniczna, c.o., instalacje elektryczne i słaboprądowe), wraz z infrastrukturą techniczną (wymiennikownia c.o.) z rozbiórką pozostałej istniejącej zabudowy na działce nr [...] obręb [...] przy ulicy [...] w K. .

Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach.

Prezydent Miasta Krakowa wydał w dniu 15 grudnia 2020 r., decyzję nr 1903/6740.1/2020 o znaku: AU-01-3.6740.1.502.2019.SLE, którą udzielił pozwolenia na budowę powyższej inwestycji.

Kolejno w dniu 16 maja 2022 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Wojewody

Małopolskiego z 6 maja 2022 r. znak: WI-I.7840.1.114.2021.KL, którym na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazano do załatwienia zgodnie z właściwością wniosek Pani B. F. działającej przez pełnomocnika Pana R. B. z 29 listopada 2021 r. o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją organu I instancji. Podstawą tego żądania była dyspozycja art. 145 § 1 pkt 4 kpa tj. strona bez własnej winy nie brała udziały w postępowaniu. Wniosek ten obejmował również żądanie wstrzymania wykonania powyższej decyzji.

Prezydent Miasta Krakowa, po przeanalizowaniu powyższego żądania, wydał w dniu 25 sierpnia 2022 r. postanowienie znak: AU-01-2.6740.1.735.2022.DŚZ, którym na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 w związku z art. 147, art. 104 kpa, odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją dotyczącą udzielenia pozwolenia na budowę.

Również w tym samym dniu działając na podstawie art. 152 § 1 w związku z art. 123 kpa odmówił wstrzymania wykonania wskazanego powyżej spornego pozwolenia na budowę.

Na powyższe postanowienia zażalenia do Wojewody Małopolskiego złożyła Pani B. F. – działająca samodzielnie.

Przedmiotowa sprawa dotyczy złożonego środka zaskarżenia na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania, natomiast pod znakiem WI-I.7840.3.47.2022.MA prowadzone jest postępowanie zażaleniowe na postanowienie o odmowie wznowienia.

Wraz z zażaleniem na powyższe postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania spornego pozwolenia na budowę skarżąca wniosła również o przywrócenie terminu na jego złożenie. W stosunku do zażalenia Wojewoda Małopolski wydał odrębne postanowienie.

Rozpatrując ww. wniosek o przywrócenie terminu na złożenie zażalenia Wojewoda Małopolski stwierdził, że Warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego.

W analizowanej sprawie, o ile można stwierdzić, że wnioskodawczyni wypełniła pierwszy i drugi warunek to nie sposób uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Prośbę o przywrócenie terminu Pani B. F. argumentuje następująco, cyt.: "(...) uchybienie terminu nastąpiło bez mojej wiedzy oraz udziału z powodu ciężkiej choroby mojego pełnomocnika. O wydanym postanowieniu dowiedziałam się od pełnomocnika w poniedziałek 19 września 2022 r. (...) Mój pełnomocnik mgr inż. arch. R. B. przebywał w miesiącu wrześniu br. poza adresem zamieszkania wskazanym dla doręczeń, gdzie na domiar złego przechorował Covid-19 Omikron BA.5. W tym czasie ktoś z domowników przebywających pod adresem przy ul. [...] w K. odebrał korespondencję zawierającą rzeczone Postanowienie o czym nie mogłam wiedzieć, zapoznać się z jego sentencją oraz treścią, co uniemożliwiło mi wniesienie zażalenia w ustawowym terminie. Zaległą korespondencję otrzymałam od pełnomocnika w poniedziałek 19 września 2022 r. W świetle wskazanych okoliczności, należy uznać bezspornie za uprawdopodobnione, iż uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez mojej winy."

Mając na względzie powyższe wyjaśnienia w tym także treść art. 58 kpa, organ wojewódzki w dniu 3 kwietnia 2022 r. wystosował do wnoszącej wezwanie o znaku: WI-I.7840.3.44.2022.MA, w którym zobowiązał do, cyt.: uprawdopodobnienia, poprzez przedłożenie stosownych dowodów, że stan zdrowia Pani ówczesnego pełnomocnika tj. Pana R. B., nie pozwalał na złożenie zażalenia na powyższe postanowienie bądź na przekazanie Pani informacji o wydaniu tego postanowienia. W wezwaniu tym podkreślono, że cyt.: skarżąca nie przedłożyła jakichkolwiek dowód chociażby sprecyzowania w jakim konkretnie terminie pełnomocnik był chory, bądź wyjaśnienie czy w tym czasie przebywał w szpitalu itp. Swoje wyjaśnienia oparła jedynie na stwierdzeniu, iż Pan R. B. chorował w miesiącu wrześniu 2022 r. Powyższe wyjaśnienia w kontekście art. 58 kpa, są niewystarczające, w związku z tym tut. organ podjął działania jak na wstępie.

W odpowiedzi na powyższe w dniu 26 kwietnia 2023 r. do tut. organu wpłynęło stanowisko Pani B. F. w którym poinformowała, że cyt.: uchybienie terminu nastąpiło bez mojej winy z powodów niemożliwych do przewidzenia i przezwyciężenia, a leżących po stronie Pełnomocnika – Pana R. B.. Na okoliczność nagłej choroby pełnomocnika poza miejscem zamieszkania będącym również adresem do doręczeń i wynikającym z tej przyczyny brakiem możliwości podjęcia korespondencji zawierającej skarżone "Postanowienia", przedkładam w załączeniu oświadczenie Pana R. B..

W załączonym oświadczeniu Pan R. B. wyjaśnił, że we wrześniu 2022 roku przebywał na urlopie podczas którego zachorował na COVID-19. Wskazał, że leżał chory około dwóch tygodni. Dodał również, że korespondencję zawierającą skarżone postanowienie odebrała córka lub żona, które o niczym go nie poinformowały. Podkreślenia wymaga fakt, że przy ocenie czy uchybienie terminu nie było zawinione przez stronę, organ odwoławczy winien brać pod uwagę czy strona dołożyła minimum staranności dbając o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W niniejszej sprawie, według tut. Organu wnioskodawczyni nie wskazała na istnienie takiej przeszkody.

Analizując zaistniały stan faktyczny i prawny sprawy należy zwrócić uwagę na kilka aspektów.

W pierwszej kolejności tut. organ pragnie zwrócić uwagę na fakt, że przedmiotowe postanowienie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Pani B. F..

Po złożeniu przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania, organ I instancji skierował do pełnomocnika skarżącej: wezwanie do uzupełnienia braków z 1 czerwca 2022 r., które zostało odebrane przez żonę w dniu 15 czerwca 2022 r. Uzupełnienie braków nastąpiło za pismem z 21 czerwca 2022 r. Oznacza to, że w tym przypadku korespondencja została przekazana adresatowi. Skierowane również zostało postanowienie wydane w trybie art. 36 w związku z art. 123 kpa z 18 lipca 2022 r. które także odebrała żona Pana R. B.. Zaskarżone postanowienie z 25 sierpnia 2022 r. skierowane do pełnomocnika Pani B. F. również zostało odebrane przez małżonkę Pana R. B..

Stosownie do art. 42 § 1 kpa pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma te mogą być doręczane także w innym miejscu - w lokalu organu administracji czy też w każdym miejscu, gdzie zastanie się adresata (art. 42 § 2 i 3 kpa).

Przepisy zatem zakładają rzeczywistość pobytu adresata pod adresem, na który jest kierowana korespondencja. Chodzi bowiem o realne zagwarantowanie wszelkich uprawnień procesowych, które przepisy proceduralne lub materialne przyznają stronie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 8 kpa organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, zaś stosownie do art. 10 § 1 kpa obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania.

Natomiast zgodnie z art. 43 kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi – jest to tzw. doręczenie zastępcze. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Przepis art. 43 ustanawia domniemanie prawne o charakterze wzruszalnym wyrażające założenie, że po spełnieniu wymienionych w tym przepisie przesłanek pismo dotarło do adresata (tak E. Iserzon (w:) Iserzon E., Starościak J., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1964; s. 83).

W orzecznictwie wyrażono pogląd, zgodnie z którym w przypadku gdy okaże się, że pismo zostało odebrane przez osobę nienależącą do podmiotów wymienionych w art. 43 kpa, należy przyjąć, że nie doszło do doręczenia pisma adresowanego do strony - zob. J. Wegner, Komentarz do art. 43 (w:) W. Chróścielewski (red.), Z. Kmieciak (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2019. Stanowi o tym orzecznictwo sądowo-administracyjne w tym np. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 511/21, w którym wskazano, cyt.: Doręczenia pisma stronie mogą podjąć się wyłącznie dorosły domownik, sąsiad lub dozorca domu. Tak więc w przypadku odebrania korespondencji przez osobę nie należącą do tej grupy osób (listonosza, który nie jest sąsiadem strony), strona postępowania administracyjnego może w celu obrony własnych interesów skutecznie podnieść zarzut wadliwego doręczenia korespondencji w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) i obalić domniemanie tzw. doręczenia zastępczego. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia.

W przedmiotowej sprawie cała korespondencja została odbierana przez żonę Pana R. B. tj. jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru osobie pełnoletniej zamieszkującej z adresatem. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że pokwitowanie przesyłki odbioru pisma przez dorosłego domownika jest następstwem aktu woli i stanowi uzewnętrznienie podjęcia woli oddania pisma adresatowi. Poza tym, w orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalony jest pogląd, że doręczenie zastępcze przewidziane w art. 43 kpa stwarza domniemanie prawne doręczenia przesyłki, które może być wprawdzie obalone, ale ciężar obalenia tego domniemania spoczywa na skarżącym. W okolicznościach tej sprawy – o czym wspomniano powyżej – korespondencja została przekazywana adresatowi przez jego małżonkę. Świadczy o tym chociażby fakt, że uzupełnił on braki określone w wezwaniu organu I instancji z 1 czerwca 2022 r.

Organ wojewódzki stwierdza, że w okolicznościach tej sprawy doszło do skutecznego doręczenia postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z 25 sierpnia 2022 r. znak: AU-01-2.6740.1.735.2022.DSZ, Panu R. B. w dniu 6 września 2022 r., a termin na złożenie zażalenia upływał z dniem 13 września 2022 r.

Pani B. F. w swoich wystąpieniach stara się wykazać, że wina z powodu której doszło do uchybienia terminu leży tak naprawdę po stronie pełnomocnika, a uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Nie można się zgodzić z tym twierdzeń, bowiem zgodnie z art. 32 kpa, cyt.: Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania.

Wnioskodawczyni Pani B. F. skorzystała z tej możliwości ustanawiając w dniu 18 listopada 2021 r. swym pełnomocnikiem Pana R. B.. Pełnomocnictwo to nie posiada zapisu w kwestii ważności, a zostało ono wycofane dopiero przed organem wojewódzkim na mocy pisma z 10 listopada 2022 r., w odpowiedzi na wezwanie z 28 października 2022 r. znak: WI-I.7840.3.44.2022.MA.

Zatem na dzień wydania zaskarżonego postanowienia Pani B. F. reprezentowana była przez pełnomocnika Pana R. B..

Należy zaznaczyć, że pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się pełnomocnika. Skoro pełnomocnik skarżącej był prawidłowo umocowany do jej reprezentowania, to skutki podejmowanych przez niego działań i zaniechań - tak pozytywne, jak i negatywne - obciążają skarżącą. Innymi słowy zaniedbania pełnomocnika nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu; mocodawca (skarżąca) ponosi również konsekwencje związane z wyborem pełnomocnika, któremu zlecił występowanie w jego imieniu przez sądem.

Co więcej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 2607/18 wyjaśniono, że cyt.: Okoliczność, czy strona ma zaufanie do pełnomocnika i czy pełnomocnik należycie wykonuje swoje obowiązki reprezentując mocodawcę, nie jest przedmiotem oceny organu administracyjnego. Sama strona może bowiem w każdej chwili odwołać pełnomocnictwo lub wyraźnie zastrzec, że pełnomocnictwo nie obejmuje umocowania do dokonywania np. pewnych czynności.

Pełnomocnik, powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności procesowych, a wskutek niedbalstwa tego zaniechał. Skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę. W tym miejscu przypomnieć należy wyrażany wielokrotnie przez sądy administracyjne pogląd, że strona działająca w sprawie przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, a skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają tym samym mocodawcę. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się stany nadzwyczajne, takie jak np. problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, obłożna choroba (por.: postanowienie NSA o sygn. akt II GZ 752/13 , ww.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym jeśli strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, skutki czynności podejmowanych przez pełnomocnika obciążają samą stronę

Zatem argumenty Pani B. F. dotyczące faktu nieprzekazania jej informacji na temat wydanego postanowienia, skutkujące uchybieniem terminu do złożenia zażalenia nie mogą odnosić skutku na tle postępowania administracyjnego. Kwestie przekazywania informacji pomiędzy mocodawcą, a pełnomocnikiem nie leżą w gestii tut. organu. Uchybienie terminu na złożenie zażalenia przez Pana R. B. obciąża również Panią B. F. – wynika to wprost z powyżej zaprezentowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego.

Należy również odnieść do podnoszonej przez skarżącą kwestii, mianowicie choroby Pana R. B. "we wrześniu 2022 r."

Na okoliczność owej choroby nie przedłożono jakiegokolwiek dowodu (prócz oświadczenia) z którego wynikałoby owe zdarzenie. Nie udowodniono, że choroba ta była na tyle poważna, że uniemożliwiała telefoniczną rozmowę z mocodawczynią. Pełnomocnik mógł skorzystać z pomocy osób trzecich w celu dostarczenia bądź wysłania środka zaskarżenia.

Co więcej w postanowieniu Prezydenta Miasta Krakowa z 18 lipca 2022 r. (które zostało doręczone żonie Pana R. B.) w dniu 3 sierpnia 2022 r. – a więc w czasie kiedy to przebywał w miejscu zamieszkania, bowiem w oświadczeniu wskazał, że wyjechał początkiem września 2022 r. – poinformowano o zmianie terminu załatwienia sprawy do 31 sierpnia 2022 r. W sytuacji gdy pełnomocnika skarżącej nie było pod adresem miejsca zamieszkania w czasookresie kiedy to wydane postanowienie mogło zostać wydane nic nie stało na przeszkodzie, aby telefonicznie uzyskać informacje od organu I instancji czy chociażby postępowanie to zostało zakończone.

Należy podkreślić, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej, co w tej sytuacji nie miało miejsca.

Reasumując w okolicznościach tej sprawy sporne postanowienie zostało skutecznie doręczone umocowanemu pełnomocnikowi Pani B. F., który do momentu jego wydania działał w jej imieniu bowiem, pełnomocnictwo nie zostało wycofane.

Wnioskodawczyni nie udowodniła iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a przeszkody były na tyle poważne iż niemożliwym stało się ich przezwyciężenie. Nie przedłożono żadnych dowodów potwierdzających ciężką chorobę pełnomocnika skarżącej, co więcej nawet nie wskazano konkretnie kiedy chorował, ograniczono się jedynie do sformułowania, iż miało to miejsce "początkiem września". Zatem biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie organu odwoławczego, brak jest przesłanek określonych w art. 58 § 1 kpa uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z 25 sierpnia 2022 r., znak: AU-01-2.6740.1.735.2022.DŚZ, o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 1903/6740.1/2020 z 15 grudnia 2020 r., znak sprawy: AU-01-3.6740.1.502.2019.SLE, udzielającej pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego pn.: Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym oraz instalacjami wewnętrznymi (wod.-kan., wentylacja mechaniczna, c.o., instalacje elektryczne i słaboprądowe), wraz z infrastrukturą techniczną (wymiennikownia c.o.) z rozbiórką pozostałej istniejącej zabudowy na działce nr [...] obręb [...] przy ulicy [...] w Krakowie.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 58 kpa osoba wnioskująca o przywrócenie terminu musi uprawdopodobnić, że uchybienie to zostało spowodowanie okolicznością lub zdarzeniem, które udaremniło dokonanie w terminie czynności i nastąpiło bez woli strony, która dołożyła należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw.

Jednakże w analizowanej sprawie B. F. nie wykazała w sposób skuteczny, że uchybienie terminu na złożenie odwołania nastąpiło bez jej winy.

Z tych względów Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

Skargę na powyższe postanowienie złożyła B. F., podnosząc zarzuty:

1) naruszenia art. 15 zzzzzn2 pkt 5 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 20220 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 374) poprzez jego niezastosowanie

2) art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmówieniu przywrócenia terminu w sytuacji gdy zostały spełnione wszystkie warunki określone w tym w przepisie, których spełnienie stanowi podstawę do przywrócenia terminu.

3) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż wnioskodawczym nie udowodniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a przeszkody były na tyle poważne, iż niemożliwym stało się ich przezwyciężenie, podczas gdy wnioskodawczyni przedłożyła oświadczenie byłego pełnomocnika R. B. z 20 kwietnia 2023 r. , z którego wynika, że pełnomocnik we wrześniu zachorował będąc w B. , a zatem poza miejscem zamieszkania , na COVID-19 , co uniemożliwiło mu podjęcie czynności w sprawie.

Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu wskazała, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, gdyż bezpodstawnie odmówiono wnioskodawczyni przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 25 sierpnia 2022 znak: AU-01-2.6740.1.735.2022.DŚZ o odmownie wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 1903/6740.1/2020 z dnia 15 grudnia 2020 r. znak sprawy:AU-01-3.6740.1.502.2019.SLE udzielającej pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego pn.: Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym oraz instalacjami wewnętrznymi (wod-kan, wentylacyjna mechaniczna, c.o., instalacje elektryczne i słaboprądowe ), wraz z infrastrukturą techniczną ( wymiennikownia c.o.) z rozbiórką pozostałej istniejącej zabudowy na działce nr [...] obręb [...] przy ulicy [...] w Krakowie

Po pierwsze organ nie zastosował przepisu art. 15zzzzzn2 pkt 5 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 20220 r. ( Dz.U. z 2020 r. poz. 374). Termin o którego przywrócenie wniosła wnioskodawczyni mieści się w katalogu określonym w/w przepisem a zatem organ był obowiązany do przywrócenia terminu, czego bezpodstawnie z naruszeniem w/w przepisu nie zrobił.

Po drugie organ naruszył także art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż odmówił przywrócenia terminu w sytuacji kiedy wnioskodawczym zrealizowała wszystkie przesłanki z tego przepisu. W szczególności nietrafne jest twierdzenie organu, że wnioskodawczym nie udowodniła , że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, podczas gdy przepis ten nie wymaga udowodnienia a jedynie uprawdopodobnienia.

Po drugie wnioskodawczyni przedłożyła oświadczenie byłego pełnomocnika R. B. z którego wynika, iż nie dopełnił on czynności z powodu obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej mu możliwość działania i podejmowania czynności w sprawie jakim było nagłe zachorowanie na COVID -19 poza miejscem zamieszkania. Zachorowanie na COVID - 19 jest niewątpliwie nagłą chorobą , do tego zakaźną. R. B. po wykonaniu testu antygenowego, który okazał się pozytywny, z uwagi na stan zdrowa pozostał w B. za zgodą gospodyni kwatery, która dostarczała mu posiłki. R. B. nie był w stanie podjąć się czynności, gdyż miał wysoką gorączkę, osłabienie , utratę węchu i smaku , leżał w łóżku przez 2 tygodnie. Po powrocie do zdrowia wrócił do Krakowa i ustalił, że ktoś z domowników podczas jego choroby odebrał korespondencję , o której go nie poinformował.

Fakt braku poinformowania o odbiorze korespondencji nie zmienia jednak tego, że R. B. przebywając poza miejscem zamieszkania zachorował na nagłą chorobę zakaźną i nie miał obiektywnej możliwości podjęcia czynności w sprawie nawet gdyby został poinformowany o odbiorze korespondencji. Nie pozwalał na to stan jego zdrowia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z racji jej bezzasadności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej też jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.), w przeciwnym wypadku sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.)

Skarga na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. i art. 120 p.p.s.a. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 775 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.", w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).

Dla zastosowania art. 58 k.p.a. powinny być zatem spełnione następujące cztery przesłanki: 1. wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, 2. uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu, 3. dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 4. dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin, np. wniesienie odwołania lub zażalenia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony należy rozumieć okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli tej strony i uniemożliwiło dokonanie czynności procesowej w terminie. Chodzi zatem o wskazanie przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nadto w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Ponadto ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie (por. Wyrok NSA z dnia 9 maja 2023 r., sygn. III OSK 2162/21)

We wniosku Skarżąca wskazała, że "uchybienie terminu nastąpiło bez mojej wiedzy oraz udziału z powodu ciężkiej choroby mojego pełnomocnika. O wydanym postanowieniu dowiedziałam się od pełnomocnika w poniedziałek 19 września 2022 r. (...) Mój pełnomocnik mgr inż. arch. R. B. przebywał w miesiącu wrześniu br. poza adresem zamieszkania wskazanym dla doręczeń, gdzie na domiar złego przechorował Covid-19 Omikron BA.5. W tym czasie ktoś z domowników przebywających pod adresem przy ul. [...] w K. odebrał korespondencję zawierającą rzeczone Postanowienie o czym nie mogłam wiedzieć, zapoznać się z jego sentencją oraz treścią, co uniemożliwiło mi wniesienie zażalenia w ustawowym terminie. Zaległą korespondencję otrzymałam od pełnomocnika w poniedziałek 19 września 2022 r. W świetle wskazanych okoliczności, należy uznać bezspornie za uprawdopodobnione, iż uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez mojej winy."

Jednakże żaden ze wskazanych przez skarżącą powodów uchybienia terminu nie spełnia zdaniem Sądu przesłanki "braku winy" w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a.

O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się obiektywnie niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony. Przeszkoda taka ma zwykle nagły charakter i nie można przezwyciężyć jej nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. Wyrok NSA z 10 listopada 2022 r., III OSK 2941/21).

W realiach niniejszej sprawy nie może stanowić jednak podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia choroba pełnomocnika skarżącej. Jak wynika z bowiem z akt sprawy, Skarżąca pomimo wezwania organu nie tylko nie przedłożyła jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdzałby tę okoliczność, ale co więcej również nie wskazała nawet precyzyjnie w jakich dniach pełnomocnik był chory. Zaznaczyła tylko, że miało to miejsce "początkiem września", a w skardze dodatkowo, że pełnomocnik chorował dwa tygodnie.

Trafnie zatem organ wskazał, że Skarżąca nie wykazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a przeszkody były na tyle poważne iż niemożliwym stało się ich przezwyciężenie.

Odnosząc się natomiast do podniesionego zarzutu naruszenia "art. 15 zzzzzn2 pkt 5 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 20220 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 374) poprzez jego niezastosowanie", należy wskazać, że zgodnie z art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2023 roku poz. 1327 ze zm.) – dalej jako "uCOVID":

"1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu."

Wskazana regulacja art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 oraz niezależnie ust. 3 uCOVID dotyczy dwóch różnych sytuacji.

Pierwsza (art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 uCOVID) kiedy strona złożyła pismo (wniosek, odwołanie etc.) w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 i organ stwierdza, że pismo to zostało złożone z uchybieniem jednego z terminów wskazanych w art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1) - pkt 5) uCOVID, przy czym strona nie złożyła wraz z pismem wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. W takiej sytuacji organ zawiadamia stronę o uchybieniu terminu i wyznacza jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Druga (art. 15zzzzzn2 ust. 3 uCOVID), kiedy strona składa pismo (wniosek, odwołanie etc.) w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 z uchybieniem jednego z terminów wskazanych w art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1) - pkt 5) uCOVID i jednocześnie wraz z tym pismem składa wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. W takiej sytuacji zbędne jest już zawiadomienie przez organ strony o uchybieniu terminu i wyznaczeniu jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, albowiem strona taki wniosek już złożyła. W tym zakresie jednak ustawodawca wskazuje, że "w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu". Istota tej regulacji (art. 15zzzzzn2 ust. 3 uCOVID) w zasadzie sprowadza się do wydłużenia terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, w miejsce terminu 7 - dniowego wynikającego z art. 58 § 2 k.p.a.

Normy art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 uCOVID oraz niezależnie art. 15zzzzzn2 ust. 3 uCOVID wprowadzają regulację przywrócenia uchybionego terminu w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony. Fakt zatem uchybienia terminu w okresie obowiązywania stanu epidemii nie stanowi sam w sobie podstawy do jego przywrócenia. Gdyby tak miało być, to wówczas zbędna była regulacja art. 15zzzzzn2 uCOVID.

Jakkolwiek w art. 15zzzzzn2 ust. 1 i ust. 2 uCOVID oraz niezależnie art. 15zzzzzn2 ust. 3 uCOVID wprowadzają regulację przywrócenia uchybionego terminu, to jednak regulacja zawarta w tym przepisie nie jest zupełna. W szczególności przepis ten nie precyzuje, ze względu na jakie okoliczności może nastąpić przywrócenie terminu. Podobnie przepis ten nie zawiera regulacji dotyczącej chociażby procedury odwoławczej (zażaleniowej).

Zawarta w tym przepisie (art. 15zzzzzn2 uCOVID) regulacja dotyczy postępowania przed organem administracji publicznej (i nie ma zastosowania np. w postępowaniu sądowoadministracyjnym; por. np. uzasadnienie do postanowienia NSA z dnia 26 maja 2022 r., sygn. II OZ 302/22). Ponadto sam przepis art. 15zzzzzn2 uCOVID w ust. 3 odwołuje się wprost do k.p.a., co nakazuje przyjąć, że w zakresie nieuregulowanym bliżej w art. 15zzzzzn2 uCOVID zastosowanie mają przepisy k.p.a.

Wskazana zatem norma art. 15zzzzzn2 uCOVID wprowadza w istocie jedynie modyfikację w zakresie przywracania uchybionego terminu, która to modyfikacja dotyczy terminu na złożenie wniosku (oraz dodatkowego zawiadomienia przez organ o uchybieniu terminu i wyznaczeniu terminu na złożenie wniosku). Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych nie wprowadza natomiast żadnych dalszych zmian w zakresie przywracania uchybionego terminu, co oznacza, że termin należy przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 k.p.a.). Tym samym nie jest wystarczające powołanie się wyłącznie na okoliczność, że uchybienie terminu nastąpiło w okresie w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Samo złożenie wniosku o przywrócenie terminu w okresie w okresie obowiązywania stanu epidemii nie stanowi wystarczającej podstawy do jego przywrócenia. Z tego względu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 15zzzzzn2 uCOVID.

Reasumując powyższe należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 58 K.p.a. osoba wnioskująca o przywrócenie terminu musi uprawdopodobnić, że uchybienie to zostało spowodowanie okolicznością lub zdarzeniem, które udaremniło dokonanie w terminie czynności i nastąpiło bez woli strony, która dołożyła należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. W przedmiotowej sprawie B. F. nie wykazała w sposób skuteczny, że uchybienie terminu na złożenie zażalenia nastąpiło bez jej winy.

Z tych względów skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.