Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1317/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: ART. 254
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1317/22. [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Wiśniewski sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 listopada 2022 r., nr SKO.Pod./4140/906/2022, w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r.; I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej kwotę 200,00 zł (dwieście zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy Mogilany decyzją z dnia 13 czerwca 2022 r., znak: Fp.3127.7-177N.2022 w oparciu o art. 254 i 207 Ordynacji podatkowej dokonał zmiany swojej wcześniejszej decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2022 r. w kwocie 99,00 zł i dokonał nowego ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2022 r. w kwocie 469 zł płatnego w trzech ratach, należnego od Z. D.

W decyzji wskazano podstawę faktyczną zmiany – modernizację gruntów i budynków na podstawie zawiadomienia Starostwa Powiatowego w Krakowie oraz grunty podlegające opodatkowaniu, ich powierzchnię oraz zastosowane stawki podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Opodatkowaniu podatkiem rolnym (w/g stanu na 13 czerwca 2022 r.) podlega nieruchomość położona przy ul. [...] w L., na którą składają się: grunty rolne o pow. 0,0000 ha fizycznego (0,0000 ha przeliczeniowego) przy stawce podatku rolnego 307,40 zł/ ha, zaś poprzednią decyzją w/g stanu na 12 stycznia 2022 r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegały grunty rolne o pow. 0,1300 ha fizycznego (0,0390 ha przeliczeniowego); podatkiem od nieruchomości objęto budynki mieszkalne o pow. użytkowej 140 m2 i stawce 0,71 zł/ m2 oraz grunty pozostałe o pow. 1.302,00 m2 i stawce 0,31 zł/ m2, zaś poprzednią decyzją wedle stanu na 12 stycznia 2022 r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości objęto budynki mieszkalne o pow. użytkowej 140 m2 i stawce 0,71 zł/ m2 ale bez uwzględnienia gruntów pozostałych. Łączne zobowiązanie podatkowe poprzednią decyzją w/g stanu na 12 stycznia 2022 r. wynosiło 99,00 zł, a aktualną wynosi 469,00 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła podatniczka zarzucając, że decyzja narusza art. 254 w związku z art. 240 Ordynacji podatkowej; art. 20a ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych; art. 6a ust. 7 w zw. z art. 6a ust. 4 ustawy, a decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Podatek powyższy został uiszczony w styczniu 2022 r. w całości. Wójt Gminy Mogilany wydał decyzję zmieniającą decyzję ze stycznia z nowym wyliczeniem podatku od nieruchomości na kwotę 469,00zł., a więc o ponad 470%. W uzasadnieniu swojego odwołania podatniczka podkreśliła, że zgodnie z art. 6 ust. 7 u.p.o.l. podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala, w drodze decyzji Wójt Gminy jako organ podatkowy. Podatniczka uważa, że zostały naruszone procedury uchwalania przepisów podatkowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 3 listopada 2022 r., nr SKO.Pod/4140/906/2022, na podstawie art. 2, art. 3, art. 5, art. 6 ust. 3 i 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1452 ze zm.), art. 2, art. 3, art. 5, art. 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 333 z późn. zm.), art. 20 i art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.) w związku art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podkreślono, iż przy ustaleniu wysokości podatku rolnego, podatku leśnego i podatku od nieruchomości organ podatkowy opiera się na dwóch przesłankach. Pierwszą z nich stanowi wykaz nieruchomości, który jest obowiązany złożyć podatnik będący osobą fizyczną. Zawiera on dane niezbędne do dokonania wymiaru podatku, w szczególności: wyszczególnienie podlegających opodatkowaniu nieruchomości wraz z podaniem ich powierzchni. Natomiast drugą podstawą są dane z ewidencji gruntów i budynków. Regulacja art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi natomiast, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Zgodnie z aktami sprawy podatnik jest właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] w L., na którą składają się: grunty rolne o pow. 0,1300 ha fizycznego (0,0390 ha przeliczeniowego); zaś podatkiem od nieruchomości objęto budynki mieszkalne o pow. użytkowej 140 m2 i stawce 0,71 zł/ m2 oraz grunty pozostałe o pow. 1.302,00 m2 i stawce 0,31 zł/ m2, a poprzednią decyzją w/g stanu na 12 stycznia 2022 r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości objęto budynki mieszkalne o pow. użytkowej 140 m2 i stawce 0,71 zł/ m2, ale bez uwzględnienia gruntów pozostałych. Łączne zobowiązanie podatkowe poprzednią decyzją w/g stanu na 12 stycznia 2022 r. wynosiło 99,00 zł, zaś zaskarżoną (nową) wynosi 469,00 zł.

W istocie podatnik kwestionuje zmianę klasyfikacji gruntu o powierzchni 0,13 ha z użytku rolnego na tereny mieszkaniowe, klasy B o powierzchni 0,1302 ha. Kolegium sprawdziło, czy wysokość podatku od nieruchomości i podatku rolnego została prawidłowo ustalona. Stawki podatku od nieruchomości wynikają z uchwały Rady Gminy Mogilany z dnia 26 listopada 2020 r., Nr XXIII/227/2020 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości.

W przypadku podatku rolnego zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o podatku rolnym podstawę opodatkowania podatkiem rolnym gruntów gospodarstw rolnych stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 1 cyt. ustawy za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowego, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązania w podatku rolnym nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji gruntów (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2004 r., III SA 3016/03, opublikowany w LEX nr 171496). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 lipca 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 1206/05, opublikowany w LEX nr 174433) stwierdził, że dla potrzeb podatku od nieruchomości (w niniejszej sprawie podatku rolnego) podstawowe znaczenie mają zapisy dokonane w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń, co do przeznaczenia gruntu, jego powierzchni i klasyfikacji. W świetle doktryny i orzecznictwa nie jest istotne bowiem jego rzeczywiste przeznaczenie, lecz sklasyfikowanie i stosowne oznaczenie danego gruntu w ewidencji gruntów i budynków. Przepis prawne nie pozostawiają wątpliwości, iż wiążąca dla organów podatkowych jest klasyfikacja gruntów wynikająca z wyżej wskazanej ewidencji. Kolegium wskazało na treść zmian w ewidencji geodezyjnej w jednostce ewidencyjnej M., w obrębie ewidencyjnym L. (Nr zmiany [...] i [...]) i zawiadomienie Starostwa Powiatowego w Krakowie z dnia 26 listopada 2021 r.

Dopóki zapis w przedmiocie klasyfikacji nie zostanie zmieniony, organy podatkowe muszą orzekać zgodnie z zapisem. Organ dokonujący wymiaru podatku nie ma prawnej możliwości ingerowania w w/w. dane. Takie uprawnienie przysługuje natomiast właścicielowi nieruchomości, który na podstawie art. 22 ust 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne ma obowiązek zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Na podobnym stanowisku stoi również Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 12 stycznia 1994 r., sygn. Akt III SA 911/94 wskazał, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym (art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. -prawo geodezyjne i kartograficzne). Jeżeli skarżący kwestionuje zawarte tam dane, winien najpierw wystąpić o ich korektę, w trybie określonym w powalanym akcie prawnym. Następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych.

W rozpatrywanym przypadku przedstawione przez odwołującą się okoliczności nie pozwalają na zakwestionowanie danych w ewidencji gruntów i budynków i nie wpływają na sposób opodatkowania posiadanych przez podatnika nieruchomości. W toku postępowania podatkowego organ dokonujący wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego nie ma kompetencji do zmiany oznaczenia nieruchomości należących do podatnika, zmiany ich powierzchni lub klasyfikacji. Dane z ewidencji gruntów i budynków wiążą organ podatkowy, a zmiana tych danych może nastąpić jedynie w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podatniczka zarzuciła naruszenie art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 253a § 1 tejże ustawy i art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podkreślając iż zobowiązanie podatkowe dotyczące podatku od nieruchomości wygasło przed zmianą decyzji w związku z jego uiszczeniem w styczniu 2022r., nadto zmiana okoliczności mających znaczenie dla wysokości zobowiązania skutkuje dopiero od następnego miesiąca od zaistnienia okoliczności, a nie całego roku. Wedle skarżącej zmiana okoliczności mających wpływ na wysokość opodatkowania zaistniała w roku podatkowym przed wydaniem pierwotnej decyzji, a organ podatkowy w wydanej przez siebie pierwotnej decyzji powyższych okoliczności nie uwzględnił, wobec czego nie może jej zmienić w zastosowanym przez siebie trybie.

Wniesiono o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325 - oznaczanej dalej jako "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.

Skarga jest uzasadniona i skutkować musi uchyleniem decyzji organu II instancji z powodu naruszenia art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 w zw. z art. 254 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 3 i 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

Istota zaskarżonej decyzji sprowadzała się do utrzymanie w mocy decyzji o zmianie (podwyższeniu) podatku od nieruchomości wydanej na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej i jako podstawę faktyczną wskazywano w niej na okoliczność modernizacji (zmiany) w ewidencji gruntów.

Pomimo, iż w odwołaniu kwestionowano zarówno powoływaną przez organ podstawę prawną oraz okoliczności stanowiące uzasadnienie do jej zastosowania (art. 254 o.p.), to w uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy w żaden sposób się do tego nie odniósł, wywodząc, iż istotą sporu była jedynie kwestia zmiany klasyfikacji gruntu o powierzchni 0,13 ha z użytku rolnego na tereny mieszkaniowe, klasy B o powierzchni 0,1302 ha, a w tym zakresie bezwzględnie wiążące są zapisy w ewidencji gruntów i budynków. Uzasadnienie decyzji odwoławczej jest więc nieprecyzyjne i nie spełnia wymagań z art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 w zw. z art. 254 o.p., jak i art. 6 ust. 3 i 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych..

Tymczasem istotą rzeczy w poddanej sądowej kontroli sprawie była kwestia konieczności weryfikacji przesłanek zmiany decyzji o podatku od nieruchomości, wydanej na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej z podstawą faktyczną nawiązującą do modernizacji (zmiany) dokonanej w ewidencji gruntów. W świetle tego przepisu decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Zmiana decyzji ostatecznej może dotyczyć tylko okresu, za który ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego.

Jak wynika z akt sprawy zawiadomienie o zmianach w danych ewidencyjnych nastąpiło już 26 listopada 2021r., a obecnie zmienioną decyzję podatkową (bardziej korzystną dla skarżącej) wydano już po tej dacie tj. 12 stycznia 2022r. Tryb zmiany decyzji ostatecznej określony w art. 254 o.p. może być podejmowany nie dlatego, że decyzja pierwotna jest wadliwa, lecz dlatego, że nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych, przewidzianych i uregulowanych w obowiązujących przepisach. Postępowanie prowadzone w oparciu o przepis art. 254 o.p. nie może zatem zmierzać do powtórnego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Organ podatkowy, wydając decyzję na podstawie art. 254 O.p. powinien uzasadnić zastosowanie tego trybu, w tym wystąpienie zmian w stanie faktycznym, które zaszły po dacie doręczenia decyzji ostatecznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2017 r. II FSK 1616/15). Przesłanką zmiany decyzji ostatecznej jest zatem zmiana okoliczności faktycznych po doręczeniu decyzji stronie, które mają rangę prawotwórczą z mocy przepisów, obowiązujących już w dacie wydania decyzji ostatecznej. Z akt sprawy wynika, iż zmiany w ewidencji, które stanowiły podstawę decyzji zmieniającej, nastąpiły przed wydaniem tejże decyzji zmieniającej (por. zawiadomienie o zmianach z 26.11.2021r. k. 1-4 akt adm.). Organ odwoławczy nie zweryfikował tej okoliczności tj. czy doszło do zmiany okoliczności faktycznych po doręczeniu decyzji stronie.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym organ dokona weryfikacji, czy w sprawie doszło do realizacji przesłanek z art. 254 Ordynacji podatkowej.

Z uwagi na powyższe, stwierdzając naruszenie wyżej powołanych przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uchylił decyzję organu odwoławczego. O kosztach postepowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.