Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 760/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par 2 pkt 8, art. 141 par 4 i art. 149 par 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: w zw. z art. 5 ust. 2, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 3 par 2 pkt 8, art. 141 par 4, art. 149 par 1 pkt 3, art. 58 par 1 pkt 6 w zw. z art. 151
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: w zw. z art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant asystent sędziego Olga Malicka po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 626/22 w sprawie ze skargi K.M. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 5 lipca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K.M. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 626/22Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na skutek skargi K.M. (skarżąca) na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 5 lipca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej stwierdził, że Minister Obrony Narodowej dopuścił się bezczynności (pkt 1), stwierdził, że bezczynność Ministra Obrony Narodowej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), zasądził od Ministra Obrony Narodowej na rzecz K.M. kwotę 580 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 3). W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia 5 lipca 2022 r., skarżąca zwróciła się do Ministra Obrony Narodowej o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1) skanów umów o przyznaniu dotacji zawartych przez Ministerstwo Obrony Narodowej ze Światowym Związkiem Żołnierzy Armii Krajowej dotyczących wydawania "Biuletynu Armii Krajowej" w latach 2018-2022;

2) skanów wszelkich dokumentów stanowiących podstawę rozliczenia dotacji, o których mowa w punkcie 1, w okresie 2018-2021.

20 lipca 2022 r. pracownik Ministerstwa Obrony Narodowej, za pośrednictwem poczty elektronicznej, poinformował wnioskodawczynię, że przygotowanie odpowiedzi na jej wniosek z 5 lipca 2022 r. wymaga zgromadzenia dokumentów i analizy ich treści pod względem możliwości upublicznienia (w tym anonimizacji danych niepodlegających udostępnieniu). W związku z powyższym, powołując się na art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), dalej: "u.d.i.p.", poinformował skarżącą, że odpowiedź na wniosek zostanie udzielona do 19 sierpnia 2022 r.

Następnie w dniu 16 sierpnia 2022 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, organ przesłał wnioskodawczyni skany dokumentów, informując, że są to dokumenty zgodne z wnioskiem z dnia 5 lipca 2022 r.

Pismem z 23 sierpnia 2022 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia wskazanego wyżej wniosku z 5 lipca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, żądając: stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, orzeczenia o jej charakterze oraz nakazania rozpoznania wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, a w przypadku uznania, że organ pozostawał w bezczynności o stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wskazał, że nie budzi wątpliwości, że Minister Obrony Narodowej jest organem władzy publicznej, a w związku z tym jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Sąd wyjaśnił, że skarżąca wniosła o udostępnienie skanów umów o przyznaniu dotacji zawartych przez Ministerstwo Obrony Narodowej ze Światowym Związkiem Żołnierzy Armii Krajowej dotyczących wydawania "Biuletynu Armii Krajowej" w latach 2018-2022 oraz skanów wszelkich dokumentów stanowiących podstawę rozliczenia powyższej dotacji, w okresie 2018-2021. Wniosek skarżącej dotyczył zatem udostępnienia informacji o sposobie dysponowania majątkiem publicznym przez Ministra.

Sąd I instancji wyjaśnił, że w sytuacji, gdy podmiot dysponujący informacją publiczną nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zastosować procedurę, o której mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Powinien zatem zawiadomić wnioskodawcę, w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku, o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Dalej WSA w Warszawie wskazał, że na gruncie takiego ujęcia normatywnego bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji "milczenia" organu wobec wniosku strony, tj. wówczas, gdy we wskazanym terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie udostępnienia informacji, a także wówczas, gdy podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym dwumiesięcznym terminie.

WSA w Warszawie ocenił, że w niniejszej sprawie termin załatwienia wniosku skarżącej z dnia 5 lipca 2022 r. upływał z dniem 19 lipca 2022 r. Skierowane do skarżącej pismo organu wskazujące, że odpowiedź na jej wniosek zostanie udzielona do dnia 19 sierpnia 2022 r. oraz wyjaśniające powody tego opóźnienia, zostało przesłane skarżącej po terminie określonym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Miało to bowiem miejsce w dniu 20 lipca 2022 r. W ocenie Sądu I instancji, to jednodniowe opóźnienie powoduje, że stwierdzić należało, iż organ dopuścił się bezczynności w sprawie. Jednocześnie Sąd nie zakwestionował, że prawidłowe rozpatrzenie wniosku skarżącej wymagało przedłużenia terminu na udzielenie odpowiedzi. Organ w wyczerpujący sposób wyjaśnił powody tego opóźnienia, niemniej jednak dokonał tego po terminie określonym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Dalej Sąd podniósł, że choć nie są znane przyczyny zwłoki w rozpoznaniu przez organ wniosku skarżącej, to jednak podnieść należy, że opóźnienie organu w tym zakresie wyniosło zaledwie 1 dzień. Ponadto organ ostatecznie udzielił skarżącej odpowiedzi na jej wniosek z dnia 5 lipca 2022 r. w wyznaczonym w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. terminie. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, nie można uznać, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Ponadto WSA w Warszawie wyjaśnił, że dokonana przez organ anonimizacja niektórych danych w przekazanych skarżącej skanach dokumentów nie wymagała wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie nieudostępnionych w ten sposób informacji. W ocenie Sądu I instancji z akt sprawy wynika, że udostępniono skarżącej łącznie 153 stron dokumentów. Zanonimizowane w nich zostały takie dane jak (tytułem przykładu): nr PESEL osób podpisujących umowę, dane kontaktowe w postaci nr telefonu i adresu poczty elektronicznej osób upoważnionych do składania wyjaśnień, skład rady programowej "Biuletynu Informacyjnego", imię i nazwisko redaktora naczelnego, sekretarza redakcji oraz grafika komputerowego.

Zdaniem Sądu zastosowana przez organ anonimizacja udostępnionych skarżącej dokumentów nie powoduje, że są one pozbawione w znacznej części ich treści. Anonimizacja ta nie oznacza, że organ nie udostępnił informacji odpowiadającej w pełni wnioskowi o udostępnienie informacji publicznej. Usunięte dane nie stanowiły bowiem zasadniczego celu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nie zachodziła zatem potrzeba wydawania oddzielnej decyzji na podstawie art. 16 u.d.i.p., gdyż przepis ten może mieć zastosowanie tylko w wypadku odmowy udostępnienia informacji, a nie w przypadku jej udzielenia z zachowaniem zasady ochrony danych osobowych.

Odnosząc się do zarzucanej przez skarżącą kwestii nieudostępnienia jej wszystkich dokumentów będących podstawą rozliczenia dotacji za 2021 r. Sąd wyjaśnił, iż nie ma podstaw do tego, aby zakwestionować stanowisko organu zaprezentowane w tej kwestii w odpowiedzi na skargę. Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżąca wnosiła o udostępnienie "wszelkich dokumentów stanowiących podstawę rozliczenia dotacji". Skoro zatem organ twierdzi, że takim dokumentem było pismo beneficjenta dotacji z 7 marca 2022 r. i pismo to udostępnił skarżącej, to nie można uznać, że w tym zakresie Minister pozostaje w bezczynności.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca i w skardze kasacyjnej zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to:

1) art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a,, art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 5 ust, 2 u.d.i.p., art. 10 ust. 1 u.d.i.p., art. 13 ust. 1 u.d.i.p., art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - przez niezasadne przyjęcie, iż udostępnienie skarżącej częściowo zanonimizowanych dokumentów nie wymaga wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a w rezultacie zaniechanie stwierdzenia bezczynności organu w tym zakresie i zaniechanie nakazania organowi rozpoznania wniosku skarżącej w tym zakresie;

2) art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. względnie art. 151 p.p.s.a. w związku z 10 ust. 1 u.d.i.p. - przez niezasadne przyjęcie, iż określone dokumenty nie były objęte wnioskiem skarżącej, a w rezultacie poprzestanie na stwierdzeniu bezczynności organu, chociaż, jeśli WSA w Warszawie przyjął, że wniosek skarżącej nie obejmował określonych dokumentów, to winien był skargę na bezczynność w ich udostępnianiu odrzucić względnie oddalić.

W oparciu o przytoczone zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie wyroku w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, orzeczenie o jej charakterze, nakazanie rozpoznania wniosku w dotychczas nierozpoznanym zakresie i orzeczenie o kosztach postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie. Ponadto oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy oraz wniosła o rozpoznanie sprawy poza kolejnością w związku z art. 21 pkt 2 u.d.i.p. i art. 193 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.

Podkreślić należy, iż dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22).

W ramach pierwszego zarzutu naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie art. 3 § 2 pkt 8, art. 141 § 4 i art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 5 ust. 2, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p., którego strona skarżąca kasacyjnie upatruje w niezasadnym przyjęciu, że udostępnienie skarżącej częściowo zanonimizowanych dokumentów nie wymaga wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zatem kwestii, czy poprzez udostępnienie dokumentów zanonimizowanych podmiot zobowiązany wypełnił obowiązek udostępnienia informacji publicznej w zakresie objętym wnioskiem z dnia 5 lipca 2022 r. W związku z tak ukształtowanym zagadnieniem należy poczynić rozważania natury ogólnej.

Dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o czym świadczy treść art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Zgodnie z tą regulacją prawną ograniczenie prawa do uzyskiwania informacji wskazanych w ust. 1 i 2 może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku prawnego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu państwa. Przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. konkretyzuje powyższą zasadę, wskazując wprost na przesłanki ograniczenia prawa dostępu do informacji w postaci prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorcy. Na potrzebę ochrony danych osobowych wskazują regulacje ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1781). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy stosuje się ją do ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych w zakresie określonym w art. 2 i art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem 2016/679".

Z zestawienia tych dwóch wartości, tj. zasady jawności informacji publicznych oraz obowiązku ochrony prywatności, tajemnic przedsiębiorcy i danych osobowych osób fizycznych, można wyprowadzić wniosek, że możliwe jest udostępnianie informacji publicznej w sposób nie naruszający wskazanych dóbr chronionych. Służy temu m.in. zastosowana przez organ w rozpatrywanej sprawie tzw. anonimizacja danych wrażliwych. W takim wypadku co do zasady nie zachodzi potrzeba wydawania oddzielnej decyzji na podstawie art. 16 u.d.i.p., gdyż przepis ten może mieć zastosowanie tylko w wypadku odmowy udostępnienia informacji, a nie w przypadku jej udzielenia z zachowaniem zasady ochrony dóbr chronionych.

Ocenie sądu rozpatrującego skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej podlega sposób i zakres dokonanej przez organ anonimizacji, a w szczególności to, czy nie niweczy on pożądanego przez stronę rezultatu w postaci uzyskania informacji o konkretnie wskazanych sprawach publicznych. Może zaistnieć sytuacja, gdy wydanie decyzji odmownej na podstawie przepisu art. 16 u.d.i.p. stanie się konieczne, a to w przypadku, gdy istota żądanej informacji dotyczy żądania ujawnienia chronionych prawem danych wskazanych osób lub danych wrażliwych innych podmiotów (por. wyrok NSA z 9 lipca 2024 r., III OSK 2229/23, dostępny w CBOSA).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że anonimizacja jest czynnością o charakterze technicznym, dokonywaną na dokumencie stanowiącym informację publiczną, polegającą na zasłonięciu części tego dokumentu, zawierającej dane niepodlegające udostępnieniu. Anonimizacja nie może jednak prowadzić do udostępnienia tylko części wnioskowanych dokumentów. W pewnych sytuacjach stopień anonimizacji dokumentu może bowiem spowodować, że mamy już do czynienia z odmową dostępu, ponieważ dokument poddany anonimizacji staje się nieczytelny, a przez to traci przymiot informacyjny, będący podstawą wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Racjonalne jest przyjęcie, że zasłonięcie określonych danych składających się na treść dokumentu można uznać za uzasadnioną anonimizację, gdy czynność ta nie pozbawi dokumentu waloru informacyjnego, jaki wynika ze złożonego wniosku. Innymi słowy, anonimizacja dokumentu nie może niweczyć rezultatu, do którego dążył wnioskodawca, przedkładając swój wniosek. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 marca 2018 r. (sygn. akt I OSK 2531/17), w którym wskazał, że udzielenie zanonimizowanej informacji publicznej przesądza o braku bezczynności po stronie organu, o ile ten sposób przetworzenia treści udostępnianego dokumentu nie niweczy pożądanego przez stronę rezultatu w postaci uzyskania informacji o konkretnie wskazanych sprawach. Przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co uchybia regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

Podsumowując, anonimizacja danych zawartych w żądanych dokumentach, jako dopuszczalna bezdecyzyjna forma ograniczenia dostępu do części żądanych danych, stanowi realizację obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej tylko wówczas, gdy czynność ta nie pozbawia dokumentu waloru informacyjnego, jaki wynika ze złożonego wniosku.

W rozpatrywanej sprawie, jak ustalił Sąd I instancji, podmiot zobowiązany w odpowiedzi na wniosek z 5 lipca 2022 r. udostępnił wnioskodawczyni skany żądanych dokumentów, dokonując uprzednio ich częściowej anonimizacji w zakresie danych osobowych takich jak np.: numer PESEL osób podpisujących umowę czy dane kontaktowe w postaci numerów telefonu i adresów poczty elektronicznej osób upoważnionych do składania wyjaśnień, a także danych osobowych związanych z wydawnictwem "Biuletyn Informacyjny". Sąd zaznaczył przy tym, iż wniosek dostępowy dotyczył "Biuletynu Armii Krajowej". Ustalenia Sądu I instancji co do zakresu anonimizacji nie były kwestionowane przez skarżącą kasacyjnie. Skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła powodów, dla których – w jej ocenie – częściowe zanonimizowanie, w opisanym zakresie, udostępnionych jej 153 stron skanów dokumentów pozbawia te dokumenty waloru informacyjnego. W świetle powyższego jako trafne jawi się stanowisko WSA w Warszawie, że dokonana przez organ anonimizacja nie wymagała wydania decyzji administracyjnej, gdyż usunięte dane nie stanowiły zasadniczego celu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skoro zaś anonimizacja nie pozbawiła udostępnionych dokumentów waloru informacyjnego, to brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie konieczne było wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 16 u.d.i.p. Podniesiony zarzut jest zatem niezasadny.

W ramach drugiego zarzutu naruszenia prawa procesowego strona skarżąca kasacyjnie wskazała na naruszenie art. 3 § 2 pkt 8, art. 141 § 4, art. 149 § 1 pkt 3 i art. 58 § 1 pkt 6 względnie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., którego istota sprowadza się do nieprawidłowego przyjęcia przez WSA w Warszawie, iż określone dokumenty nie były objęte wnioskiem z 5 lipca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wyjaśnić zatem należy, że chcąc skutecznie zakwestionować prawidłowość oceny takich dokumentów, jak wniosek o udostępnienie informacji publicznej lub odpowiedź na tego rodzaju wniosek należy wskazać przepisy, które stanowią podstawy i kryteria dokonywania takiej oceny, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera takich przepisów. Konieczne jest zatem odwołanie się do ogólnych standardów w tym zakresie. Niewątpliwie standardy takie wyznacza zasada prawdy obiektywnej sformułowana w art. 7 k.p.a, zgodnie z którym "W toku postępowania organy administracji publicznej (...) podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (...)". W ugruntowanych poglądach doktryny i orzecznictwa wskazuje się, że w katalogu zasad ogólnych k.p.a. mieszczą się i takie, które mają znaczenie dla całego prawa administracyjnego, pełniąc funkcję jego części ogólnej. Do zasad takich należy zaliczyć m.in. te, które zostały sformułowane w art. 7 k.p.a. Właśnie ze względu na taki ich uniwersalny charakter swoją wagą i treścią wykraczają poza ramy k.p.a. i przez to mają zastosowanie i do innych postępowań niż te, które zostały uregulowane w k.p.a., a także do prawa materialnego oraz ustroju administracji (zob. np. Z. Cieślak, Zasady prawa administracyjnego, w: Z. Cieślak, I. Lipowicz, Z. Niewiadomski, Prawo administracyjne. Część ogólna, Warszawa 2000, s. 65; J. Zimmermann, Alfabet prawa administracyjnego, Warszawa 2022, s. 300). Powołanie się na zasady zakodowane w art. 7 k.p.a. nie oznacza zatem stosowania proceduralnych przepisów k.p.a. do postępowania zainicjowanego wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, które nie kończy się wydaniem decyzji, lecz stosowaniem ogólnych norm-zasad całego prawa administracyjnego wysłowionych formalnie w art. 7 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał wielokrotnie, że "Postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym, w którym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie dopiero na etapie wydania decyzji w trybie art. 16 u.d.i.p. Artykuł 10 ustawy nie określa żadnej formy ani też ram wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nie oznacza to jednak, że do postępowania dotyczącego informacji publicznej nie stosuje się pewnych ogólnych zasad odnoszących się do postępowań administracyjnych. Mają one charakter uniwersalny i należy je odnosić do każdego działania władzy publicznej. Pozwalają adresatowi wniosku na jego zgodne z prawem rozpoznanie, zapewniają ponadto należytą ochronę praw przysługujących wnioskodawcy." (por. np. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13; wyrok NSA z dnia 19 lutego 2014 r., I OSK 903/13; wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r., I OSK 3521/15; wyrok NSA z dnia 18 maja 2021 r., III OSK 1077/21, z 14 kwietnia 2024 r., III OSK 961/23). Powyższe poglądy orzecznictwa formułowane w stosunku do oceny wniosków o udostępnienie informacji publicznej należy odnieść również do oceny dokumentów, jakimi są odpowiedzi na tego rodzaju wnioski.

Dla zakwestionowania poprawności ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, a ocena treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz dokumentu, jakim jest odpowiedź na tego rodzaju wniosek, jest oceną istotnych elementów sprawy udostępnienia informacji publicznej, nie jest wystarczające poprzestanie na zarzucie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., czy też odwołanie się do przepisów o charakterze blankietowym, jakimi są powołane w analizowanym zarzucie skargi kasacyjnej art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. Z kolei powołany w analizowanym zarzucie przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. określa zakres kognicji sądu administracyjnego i żadna z jednostek redakcyjnych art. 3 § 2 cyt. ustawy (w tym wskazany w skardze kasacyjnej pkt 8) nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2008 r., I OSK 266/08, LEX nr 490087). Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. w istocie nie zawiera samodzielnej treści normatywnej, określa wyłącznie zakres postępowania sądowoadministracyjnego i nie może być podstawą zarzutu kasacyjnego bez skutecznego powiązania z innymi przepisami procesowymi (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2008 r., I FSK 277/07; wyrok NSA z dnia 4 września 2008 r., I OSK 266/08, LEX nr 490087; postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2009 r., II OSK 1375/09, LEX nr 582850). W świetle przedstawionych uwag omawiany zarzut skargi kasacyjnej nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.