Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2285/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Oddalono wniosek o zasądzenie kosztów
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: § 4-6
journal: Dz.U. 1999 nr 74 poz 836
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wr 59/21 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 7 grudnia 2020 r. nr 112/2020 w przedmiocie nałożenia obowiązków mających na celu doprowadzenie budynku do odpowiedniego stanu technicznego I. oddala skargę kasacyjną; II. oddala wniosek uczestnika postępowania W. W., w którego miejsce wstąpiły A. W., I. W. oraz P. W., o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 10 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 59/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Z. S. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej także: "DWINB", z dnia 7 grudnia 2020 r. nr 1121/2020, w przedmiocie nałożenia obowiązków mających na celu doprowadzenie budynku do odpowiedniego stanu technicznego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. Wyrok zaskarżył w całości. Skargę kasacyjną oparł na następujących podstawach:

1. podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. na naruszeniu prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, przez jego błędną wykładnię i zastosowanie, które polegały na:

- błędnym uznaniu, że powołany przepis znajduje zastosowanie wobec zaistniałych nieprawidłowości, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, a powstałych nie w trakcie użytkowania obiektu budowlanego, lecz, ewentualnie, istniejących od chwili rozbudowy, podczas gdy przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane został umieszczony w rozdziale 6 ww. ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" i może być stosowany jedynie do takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, czyli związanych z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji, spowodowanych zazwyczaj biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy, czego nie stwierdził zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jak i Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu,

- zastosowaniu powołanego przepisu w sytuacji, gdy nie stwierdzono, że podstawy z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 powstały w trakcie użytkowania obiektu, lecz, ewentualnie, zaistniały już w chwili rozbudowy na przełomie lat 60. / 70. XX wieku, przy czym błędna wykładnia oraz zastosowanie odnoszą się do punktów 13-14 decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, dalej także: "PINB", z dn. 08 września 2021 r., o numerze 1867/2020, w sprawie o znaku PINB.WIK.5140.137.2020.GO, i przejawiły się w zastosowaniu art. 66 ust. 1-2 Prawa budowlanego do zaaranżowanego na stropodachu tarasu oraz przewodu spalinowego, pomimo że stwierdzone przez PINB i DWINB nieprawidłowości w odniesieniu do zaaranżowanego na stropodachu tarasu oraz drugiego przewodu spalinowego nie zostały ustalone jako powstałe w trakcie użytkowania obiektu budowlanego (stwierdzono nieistnienie drugiego przewodu spalinowego oraz niezaprojektowanie stropodachu jako tarasu użytkowego),

i, jedynie na zasadzie zasygnalizowania, wskazał, że z powyższego naruszenia wynika uchybienie wtórne, polegające na zastosowaniu art. 66 ust. 2 p.b., tj. na nadaniu decyzji PINB-u z dn. 08 września 2021 r. o numerze 1867/2020 rygoru natychmiastowej wykonalności,

2. podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. - na naruszeniu prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 przez jego błędną wykładnię i uznanie, że:

- potencjalna nieskonkretyzowana i bliżej nieokreślona możliwość pojawienia się w przyszłości stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, bądź środowiska stanowi wystarczającą podstawę do zastosowania przez organy nadzoru budowlanego nakazów usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości zgodnie z treścią przepisu art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do przyjęcia, że organ winien skonkretyzować oraz uprawdopodobnić zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, czego w ocenie skarżących nie wykazał zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu jak i Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu,

3. na naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu i jej bezzasadne oddalenie, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania wynikających z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., polegającego na legitymizowaniu niezebrania przez organ pełnego materiału dowodowego i oparciu się o wybiórcze materiały z postępowania administracyjnego, w szczególności błędne ustalenie, że użytkowanie stropodachu dla potrzeb tarasu będzie możliwe po jego legalnym dostosowaniu pod względem technicznym i użytkowym, tj. Protokół okresowej kontroli 5 letniej stanu technicznego budynku mieszkalnego z dnia 21 sierpnia 2020 r. przeprowadzonej przez mgr inż. P. W.,

4. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru we Wrocławiu i jej bezzasadne oddalenie, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania wynikających z art. 7 oraz art. 8 K.p.a., polegające na naruszeniu zasad ogólnych postępowania, skutkujących błędnym ustaleniem stanu faktycznego,

5. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru we Wrocławiu i jej bezzasadne oddalenie, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania wynikających z art. 75 § K.p.a., polegające na bezzasadnym pominięciu przez organ administracyjny przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków wskazanych przez skarżącego celem ustalenia legalności stropodachu użytkowanego jako taras i bezzasadne oparcie się tylko i wyłącznie na Protokole okresowej kontroli 5 letniej stanu technicznego budynku mieszkalnego z dnia 21 sierpnia 2020 r. przeprowadzonej przez mgr inż. P. W., skutkujących błędnym ustaleniem stanu faktycznego,

6. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru we Wrocławiu i jej bezzasadne oddalenie, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania wynikających z art. 84 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na bezzasadnym pominięciu przez organ administracyjny przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny prawa budowlanego na okoliczność ustalenia czy stan stropodachu użytkowanego jako taras może zagrażać bezpieczeństwu oraz celem ustalenia rzeczywistego stanu technicznego stropodachu użytkowanego jako taras i bezzasadne oparcie się tylko i wyłącznie na niepełnym materiale dowodowym zgromadzonym postępowaniu administracyjnym, skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego,

7. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru we Wrocławiu i jej bezzasadne oddalenie, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania wynikających z art. 105 § 1 K.p.a., co skutkowało brakiem umorzenia postępowania w zakresie pkt. 14 Decyzji PINB/WINB,

8. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru we Wrocławiu i jej bezzasadne oddalenie, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania wynikających z art. 107 § 3 K.p.a. polegającego na sporządzeniu uzasadnienia decyzji z dnia 7 grudnia 2020 r. w sposób niepozwalający na weryfikację powodów zastosowania przez organ podstawy prawnej wydania zaskarżonej decyzji, a także brak wskazania dowodów na jakich się oparł uznając, że przedmiotowy obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym oraz przyczyn, z powodu których organ administracyjny ustalił, że stan obiektu budowlanego powoduje możliwość pojawienia się stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska,

9. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia skarżonego wyroku w sposób nie pozwą łający na weryfikację powodów zastosowania przez organ podstawy prawnej wydania zaskarżonej decyzji, a także brak wskazania dowodów na jakich się oparł uznając, że przedmiotowy obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym oraz przyczyn, z powodu których organ administracyjny ustalił, że stan obiektu budowlanego powoduje możliwość pojawienia się stanu zagrożenia życia lub zdrowia łudzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska.

10. podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - na naruszeniu przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 80 K.p.a. i w zw. z art. 106 § 5 P.p.s.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w postępowanie materiału dowodowego, rzekomo wykazującego, że zaaranżowany na stropodachu taras użytkowy zagraża życiu lub zdrowiu, oraz na przyjęciu za udowodnioną okoliczności, iż zaaranżowanie stropodachu na taras użytkowany nastąpiło wbrew decyzji o pozwoleniu na budowę, przy czym ustalenie to poczyniono wyłącznie w oparciu o przedstawiony przez stronę ad. 4 - W. W., projekt architektoniczno-budowany, przy jednoczesnym braku podjęcia jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia, czy przybudówka - zaaranżowany stropodach - spełnia warunki techniczne, w szczególności nośność, przewidzianą do funkcji tarasu użytkowego - ustalenie organów I i II instancji, zaaprobowane przez Sąd I instancji, należy jednoznacznie uznać za co najmniej przedwczesne,

11. podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - na naruszeniu przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1-2 K.p.a., poprzez niezastosowanie i brak jakiegokolwiek formalnego rozstrzygnięcia wniosków dowodowych skarżącego zawartych w piśmie z dn. 30.09.2020 r., tj. wniosków o zobowiązanie strony - W. W., do przedłożenia dokumentów obejmujących oświadczenie poprzedniego właściciela lokalu nr 1 o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oraz dokumentów związanych z pozwoleniem na użytkowanie (cyt.) tzw. "przybudówki",

12. podstawie naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm. zm.) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 6 K.p.a. poprzez zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na zasadzie analogii legis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego oraz podtrzymanie w tym zakresie stanowiska prezentowanego przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru we Wrocławiu i niezasadne oddalenie skargi,

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz rozpoznanie skargi na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną W. W. wniósł o jej oddalenie, rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Pismem z dnia 30 czerwca 2023 r. W. W. wniósł o przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. akt II 334/21 oraz z wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt IV Ka 1359/22, na okoliczność skazania Z. S. i I. S. za czyn z art. 160 § 1 w związku z art. 12 § 1 K.k. polegający na podłączeniu urządzenia gazowego produkującego spaliny do kanału wentylacyjnego.

W piśmie z dnia 7 grudnia 2023 r. skarżący na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - w postaci:

1. pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Wrocławia z dnia 20 grudnia 2022 r.,

2. pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Wrocławia z dnia 22 marca 2023 r.,

dowody z punktów 1-2 celem wykazania stanowiska organu nadzoru budowlanego o braku podstaw do przyjęcia samowolnej rozbudowy lokalu numer [...] i samowolnej przebudowy stropodachu na taras użytkowy w budynku o numerze [...] przy ulicy W. we W., to znaczy w budynku, w którym są zlokalizowane lokale mieszkalne skarżącego i uczestniczek (lokal o numerze [...]) i uczestnika (lokal o numerze [...]);

3. pisma Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2020 r., celem wykazania faktu, że:

a. przedmiotowo istotna rozbudowa nastąpiła pomiędzy 1967 a 1978 r.;

b. przedmiotowo istotnej rozbudowy nie zgłoszono do ewidencji gruntów i budynków,

4. oceny technicznej sporządzonej w dniu 28 stycznia 2023 r. przez Pana Mariusza Książka, celem wykazania, że sporny stropodach / taras użytkowy spełnia warunki bezpiecznego użytkowania (warunki nośności i stateczności).

W piśmie z dnia 11 marca 2024 r. skarżący zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 i art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. i wskazał, że przywołanego naruszenia Sąd I instancji dopuścił się przez nieuchylenie skarżonej decyzji, pomimo że:

- środki przewidziane w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 i w art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego służą usunięciu nieprawidłowości powstałych w czasie użytkowania obiektu budowlanego, tymczasem - najwyraźniej zdaniem organów nadzoru budowlanego - sporny stropodach "nigdy nie był" technicznie ani "legalnie" dostosowany do funkcji tarasu, stąd z tej już tylko przyczyny nie może być mowy o "wtórnych" nieprawidłowościach, a - co najwyżej - o "pierwotnej" nieprawidłowości (toteż ewentualnie powinny być stosowane przepisy normujące postępowanie zmierzające do legalizacji "samowoli budowlanej", nie zaś przepisy dotyczące utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym);

- ustalenia istotne z perspektywy art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego poczyniono wyłącznie na podstawie protokołu kontroli okresowej zamiast w oparciu o ewentualnie nakazaną ekspertyzę techniczną z art. 66 ust. 3 Prawa budowlanego (przy czym ten argument skarżący podniósł z ostrożności, na wypadek uznania przez Sąd II instancji, że w niniejszej sprawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 i art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego znajdowały zastosowanie).

Pismem z dnia 25 listopada 2024 r. A. W. przedłożyła wnioski dowodowe złożone do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w tym Opinię techniczną dotyczącą nośności stropodachu wykonaną przez mgr inż. A. L.

W dniu 2 grudnia 2024 r. Z. S. złożył pismo podsumowujące jego stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Skuteczność zarzutu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru we Wrocławiu i jej bezzasadne oddalenie, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania wynikających z art. 7 oraz art. 8 K.p.a., polegające na naruszeniu zasad ogólnych postępowania, skutkujących błędnym ustaleniem stanu faktycznego, jest uwarunkowana zasadnością merytorycznych zarzutów procesowych dotyczących ustalenia stanu faktycznego.

W myśl art. 8 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Niezależnie od poprzedzającego spostrzeżenia należy zauważyć, że obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.) nie oznacza zwolnienia strony od jakiejkolwiek aktywności dowodowej. Na mocy ustawy nowelizującej Kodeks postępowania administracyjnego, z dnia 3 grudnia 2010 r., która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r., przepis art. 7 K.p.a. uzyskał brzmienie: W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Skarżący, jakkolwiek zarzucił naruszenie art. 8 § 1 K.p.a. nie podjął próby wykazania, że w jego sprawie organy naruszyły zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

W nawiązaniu do poprzedniego zarzutu można od razu stwierdzić, że nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu i jej bezzasadne oddalenie, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania wynikających z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., polegającego na legitymizowaniu niezebrania przez organ pełnego materiału dowodowego i oparciu się o wybiórcze materiały z postępowania administracyjnego, w szczególności błędne ustalenie, że użytkowanie stropodachu dla potrzeb tarasu będzie możliwe po jego legalnym dostosowaniu pod względem technicznym i użytkowym tj. Protokół okresowej kontroli 5 letniej stanu technicznego budynku mieszkalnego z dnia 21.08.2020 r. przeprowadzonej przez mgr inż. P. W.

Organy oparły się na Protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu 1 września 2020 r., Protokole z 21 sierpnia 2020 r. z okresowej kontroli 5-letniej stanu technicznego budynku mieszkalnego, przeprowadzonej przez mgr inż. P. W., Protokole z dnia 31 sierpnia 2020 r. z kontroli okresowej rocznej i pięcioletniej stanu technicznego budynku przeprowadzonej w dniu 29 sierpnia 2020 r. przez mgr inż. R.A.. Organy dysponowały także kopią projektu rozbudowy budynku przy ul. W. [...] we Wrocławiu od strony ogrodu, zatwierdzonego decyzją z dnia 13 maja 1967 r., znak: 600-160, wydaną przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Wrocław Śródmieście. Została także uwzględniona przez organ odwoławczy Ocena techniczna stanu technicznego stropodachu wykonana przez mgr inż. W. S..

Dokonując szczegółowej analizy treści poszczególnych dokumentów organy nie naruszyły zasady swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.).

Skarżący nie podważył wiarygodności stanowiska wyrażonego przez mgr inż. P. W., według którego, użytkowanie stropodachu będzie możliwe po jego legalnym dostosowaniu pod względem technicznym i użytkowym.

To, że stropodach nie został zaprojektowany jako taras zostało przez organ ustalone nie tylko na podstawie Protokołu okresowej kontroli pięcioletniej stanu technicznego budynku mieszkalnego z dnia 21 sierpnia 2020 r. przeprowadzonej przez mgr inż. P. W., ale przede wszystkim na podstawie projektu rozbudowy budynku przy ul. W. [...] we W. od strony ogrodu, zatwierdzonego decyzją z dnia 13 maja 1967 r., znak: 600-160, wydaną przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Wrocław Śródmieście. Ustalenia tego nie mogły podważyć wnioskowane przez skarżącego dowody z zeznań świadków na okoliczność wieloletniego użytkowania stropodachu jako tarasu.

Z tego powodu bezzasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru we Wrocławiu i jej bezzasadne oddalenie, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania wynikających z art. 75 § (nie wskazano paragrafu) K.p.a., polegającego na bezzasadnym pominięciu przez organ administracyjny przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków wskazanych przez skarżącego celem ustalenia legalności stropodachu użytkowanego jako taras i bezzasadne oparcie się tylko i wyłącznie na Protokole okresowej kontroli 5 letniej stanu technicznego budynku mieszkalnego z dnia 21.08.2020 r. przeprowadzonej przez mgr inż. P. W.

Teza kasacji o potrzebie powołania biegłego na okoliczność ustalenia, czy stan stropodachu użytkowanego jako taras może zagrażać bezpieczeństwu oraz celem ustalenia rzeczywistego stanu technicznego stropodachu użytkowanego jako taras, abstrahuje od tego, że organy nadzoru budowlanego są organami specjalistycznymi.

PINB i PWINB, jako organy specjalistyczne w sprawach z zakresu nadzoru budowlanego, były uprawnione do samodzielnej oceny stanu technicznego stropodachu (art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) oraz tego, czy nieodpowiedni stan techniczny stropodachu może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego). Od razu można dodać, że dotyczy to także odprowadzania spalin z pieca gazowego do kanału wentylacyjnego.

Obowiązek skorzystania z opinii biegłego, ocen technicznych lub ekspertyz dotyczy tylko sytuacji, w której organy nie mają wiadomości specjalnych wymaganych w sprawie. Dotyczy to m.in. przypadków, o którym mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, np. konieczność przeprowadzenia badań specjalistycznych konstrukcji budynku i wydania opinii co do stanu tej konstrukcji (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 925/19).

Ocena stanu technicznego stropodachu została w niniejszej sprawie oparta na dowodzie z oględzin obiektu budowlanego, przeprowadzonych w dniu 1 września 2020 r. przez Inspektora PINB A. Z., nr uprawnień DOŚ/0366/WBKb/19 oraz referenta PINB D. B., przy udziale stron, tj. P. W. i I. S. W sprawach nadzoru budowlanego opartych na art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, dowód z oględzin obiektu budowlanego ma istotne znaczenie w procesie ustalania stanu faktycznego. Obserwacja obiektu w sposób oczywisty połączona jest ze specjalistyczną oceną osoby mającej wiedzę specjalistyczną oraz doświadczenie umożliwiające stosowna kwalifikację techniczną przedmiotu oględzin.

Organy oparły się w zakresie stanu technicznego stropodachu również na dokumentach z okresu rozbudowy budynku o pomieszczenie pokryte stropodachem, a także na protokołach kontroli przeprowadzonych przez mgr inż. P. W. i mgr inż. R. A..

Organ odwoławczy powołał się nadto na Ocenę stanu technicznego stropodachu wykonaną przez mgr inż. W. S.

Wszystkie wskazane dokumenty zawierają nie tylko ustalenia w zakresie faktów, ale także ich specjalistyczną ocenę. Jakkolwiek więc w sposób formalny nie dopuszczono dowodu z opinii biegłego, podstawę rozstrzygania stanowiły dowody o charakterze ekspertyz technicznych.

Z uwagi na to, że skarżący nie podważył merytorycznej wiarygodności tych ocen specjalistycznych, nie było podstaw do powoływania biegłego w trybie art. 84 § 1 K.p.a.

Niezależnie od tego konieczne jest wskazanie na szczególny charakter protokołów z kontroli okresowej obiektu budowlanego.

Jak wskazano w orzecznictwie, protokół okresowej kontroli zasadniczo nie jest opinią czy ekspertyzą techniczną, ale szczególnego rodzaju dokumentem sporządzanym na podstawie art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z § 4-6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74, poz. 836). Służy on podmiotom wymienionym w art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego w celu zapewnienia właściwego użytkowania obiektu budowlanego. Protokół tego rodzaju (w obecnym stanie prawnym dokument ten został szerzej uregulowany w art. 62a Prawa budowlanego) dotyczy okresowego badania stanu technicznego budynku i zawiera zasadniczo zalecenia wykonania określonych prac (patrz: wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2767/20).

Celem przeprowadzania kontroli jest zapewnienie bezpiecznego użytkowania obiektów budowlanych. Przepis art. 62 ust. 1a Prawa budowlanego nie przewiduje ani formy, w jakiej wydawane są zalecenia pokontrolne, ani sposobu dokumentowania ich wykonania. Trzeba jednak mieć na uwadze, że z kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego należy sporządzić protokół (§ 4-6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych w związku z art. 62 ust. 7 Prawa budowlanego). Dlatego też w takim protokole powinny być zawarte zalecenia pokontrolne. Również w protokole wymaga odnotowania kwestia wykonania zaleceń pokontrolnych z poprzedniej kontroli. Z omawianej regulacji ust. 1a wynika, że aby kontrola stanu technicznego obiektu budowlanego miała sens i rzeczywiście służyła osiągnięciu zamierzonego celu, powinna się zakończyć sporządzeniem zaleceń pokontrolnych (jeżeli stan techniczny obiektu budowlanego tego wymaga), a każda następna kontrola powinna się rozpoczynać od sprawdzenia wykonania zaleceń pokontrolnych (patrz: Arkadiusz Despot-Mładanowicz [w:] "Prawo budowlane. Komentarz", WK"2016, pkt 3 do art. 62).

Szczególny charakter protokołu kontroli nie pozbawia jednak organu nadzoru budowlanego kompetencji do weryfikacji samego protokołu oraz do zbadania wykonania zawartych w nim zaleceń (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2767/20). Jest jednak oczywiste, że w sytuacji, w której organ nadzoru budowlanego, prowadzący postępowanie oparte na art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, dysponuje protokołami z kontroli okresowych, ustalając stan faktyczny nie może ignorować ocen zawartych w tych dokumentach.

Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru we Wrocławiu i jej bezzasadne oddalenie, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania wynikających z art. 84 § 1 K.p.a., polegające na bezzasadnym pominięciu przez organ administracyjny przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny prawa budowlanego na okoliczność ustalenia czy stan stropodachu użytkowanego jako taras może zagrażać bezpieczeństwu oraz celem ustalenia rzeczywistego stanu technicznego stropodachu użytkowanego jako taras.

Jako naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, został sformułowany zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru we Wrocławiu i jej bezzasadne oddalenie, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania wynikających z art. 105 § 1 K.p.a., co skutkowało brakiem umorzenia postępowania w zakresie pkt 14 Decyzji PINB/WINB.

Przypomnieć trzeba, że w pkt 14 decyzji zakazano użytkowania tarasu zaaranżowanego na stropodachu nad rozbudowaną częścią budynku do czasu jego legalnego dostosowania pod względem technicznym i użytkowym do funkcji tarasu.

Zakaz ten jest konsekwencją uznania przez organy nadzoru budowlanego, że użytkowanie stropodachu jako tarasu doprowadziło do nieodpowiedniego stanu technicznego stropodachu oraz do zagrożeń, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1, z uwagi na degradację hydroizolacji, pogorszenie staniu technicznego lokalu znajdującego się poniżej. Organy zaaprobowały stanowisko mgr inż. P. W., według którego, należy zaprzestać użytkowania stropodachu jako tarasu użytkowego, gdyż zgodnie z dokumentacją techniczną nie jest on zaprojektowany i przeznczony do użytkowania jako taras – nie przewidziano dodatkowego obciążenia użytkowego dla stropodachu, ponadto dalsze użytkowanie będzie wpływać destrukcyjnie na konstrukcję stalową stropu (uszkodzenia hydroizolacji powodują stałe zawilgocenie elementów konstrukcyjnych, co w przyszłości może pogorszyć nośność konstrukcji stropu oraz na tynki i powłoki malarskie w pomieszczeniach mieszkalnych lokalu nr 1).

Wyartykułowana w analizowanym zarzucie teza o zaistnieniu podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego w zakresie zakazu określonego w punkcie 14 oznacza zakwestionowanie ustaleń faktycznych co do stanu technicznego stropodachu oraz oceny materialnej polegającej na przyjęciu, że zachodzą w tej mierze przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego.

Odnosząc się do aspektu procesowego omawianego zarzutu stwierdzić należy, że skarżący nie podważył ustaleń opartych na oględzinach oraz przywołanych wyżej dokumentach z okresowych kontroli oraz Ocenie stanu technicznego stropodachu.

Aspekt materialny jest przedmiotem rozważań w odniesieniu do zarzutów materialnoprawnych.

Bezpodstawny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru we Wrocławiu i jej bezzasadne oddalenie, mimo naruszenia przez organ przepisów postępowania wynikających z art. 107 § 3 K.p.a. polegającego na sporządzeniu uzasadnienia decyzji z dnia 7 grudnia 2020 r. w sposób niepozwalający na weryfikację powodów zastosowania przez organ podstawy prawnej wydania zaskarżonej decyzji, a także brak wskazania dowodów na jakich się oparł uznając, że przedmiotowy obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym oraz przyczyn, z powodu których organ administracyjny ustalił, że stan obiektu budowlanego powoduje możliwość pojawienia się stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska,

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżona decyzja zawiera elementy wymagane przepisem art. 107 § 3 K.p.a. W zakresie podniesionym w opisie naruszenia analizowanego zarzutu, w uzasadnieniu decyzji DWINB zawarto podstawę prawną, jej wyjaśnienie oraz odniesienie się do zebranego materiału dowodowego. Wskazano na przyczyny dla których przyjęto, że stan techniczny określonych części budynku przy ul. W. 13 we Wrocławiu jest nieodpowiedni. Nawiązując do ustaleń faktycznych wskazano również, że konsekwencją tego stanu są także zagrożenia, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zagrożenia te, w odniesieniu do przewodu wentylacyjnego oraz stropodachu, zostały oparte na ocenie specjalistycznej sformułowanej w wyżej opisanym materiale dowodowym.

Kontestowanie tego stanowiska ma charakter zarzutu materialnego, a nie związanego z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a.

Niezależnie od tego należy podkreślić, że to, czy decyzja wydana przez organ odwoławczy spełnia wymagania art. 107 § 3 K.p.a. nie może być oceniane w oderwaniu od treści decyzji organu pierwszej instancji. W sytuacji procesowej, w której organ drugiej instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, a nadto akceptuje stanowisko faktyczne i ocenę prawną organu pierwszej instancji, wyjaśnienie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne decyzji organu odwoławczego należy odczytywać łącznie z zaaprobowanym stanowiskiem organu pierwszej instancji.

Łączne odczytanie uzasadnień decyzji organów obu instancji w niniejszej sprawie w sposób kompletny przedstawia stanowisko faktyczne i prawne organów nadzoru budowalnego.

Podsumowując uwagi dotyczące zarzutu naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. zauważyć trzeba, że w sytuacji gdy organy wielokrotnie odwołują się do ustaleń z oględzin (kontroli obiektu budowlanego z dnia 1 września 2020 r.) oraz Protokołów z kontroli i Oceny stanu technicznego stropodachu, twierdzenie o braku wskazania dowodów, na jakich organ oparł się, jest sprzeczne z rzeczywistą treścią uzasadnień obu decyzji wydanych w niniejszej sprawie.

Równie bezpodstawny, z powodów powyżej wskazanych, jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 80 K.p.a. i w zw. z art. 106 § 5 P.p.s.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w postępowanie materiału dowodowego, rzekomo wykazującego, że zaaranżowany na stropodachu taras użytkowy zagraża życiu lub zdrowiu, oraz na przyjęciu za udowodnioną okoliczności, iż zaaranżowanie stropodachu na taras użytkowany nastąpiło wbrew decyzji o pozwoleniu na budowę, przy czym ustalenie to poczyniono wyłącznie w oparciu o przedstawiony przez Stronę ad. 4 - W. W., projekt architektoniczno-budowany, przy jednoczesnym braku podjęcia jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia, czy przybudówka - zaaranżowany stropodach - spełnia warunki techniczne, w szczególności nośność, przewidzianą do funkcji tarasu użytkowego - ustalenie organów I i II instancji, zaaprobowane przez Sąd I instancji, należy jednoznacznie uznać za co najmniej przedwczesne.

Zarówno w przytoczonym opisie naruszenia, jak i w uzasadnieniu kasacji, skarżący nie wskazał okoliczności i dowodów podważających ustalenia oparte na przedłożonym przez W. W. projekcie architektoniczno-budowlanym.

Kasacji nie można oprzeć na twierdzeniach kwestionujących rezultaty postępowania wyjaśniającego bez wskazania wiarygodnych dowodów zebranych w postępowaniu administracyjnym albo bezpodstawnie pominiętych przez organy prowadzące postępowanie, które co najmniej uprawdopodobniałyby zarzut naruszenia art. 80 K.p.a. Postępowanie sądowe nie stanowi zaś kontynuacji postępowania administracyjnego. W ramach uzupełniającego postępowania unormowanego w art. 106 § 3-5 P.p.s.a., sąd administracyjny rozpoznający skargę nie jest uprawniony do poszukiwania z urzędu dowodów, które dyskwalifikowałyby rezultaty postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organy administracyjne, w sytuacji, w której z akt sprawy nie wynika aby zachodziły istotne wątpliwości, o których mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a.

Nie jest skuteczny zarzut naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 78 § 1-2 K.p.a., poprzez niezastosowanie i brak jakiegokolwiek formalnego rozstrzygnięcia wniosków dowodowych skarżącego zawartych w piśmie z dn. 30 września 2020 r., tj. wniosków o zobowiązanie strony - W. W., do przedłożenia dokumentów obejmujących oświadczenie poprzedniego właściciela lokalu nr 1 o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oraz dokumentów związanych z pozwoleniem na użytkowanie (cyt.) tzw. "przybudówki".

Wnioski dowodowe należy uwzględnić, gdy dotyczą one okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego. Skarżący nie podważył pozostawania w obrocie prawnym dokumentu w postaci decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego rozbudowy spornego budynku o, jak to określa, "przybudówkę". W sytuacji, w której dokument ten, wykazujący, że sporna część rozbudowy stanowi stropodach a nie taras, został dołączony do akt, domaganie się po około pięćdziesięciu latach dokumentów z tamtego postępowania nie ma znaczenia dla zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie.

Odczytanie normy art. 66 ust. 1 pkt 3 rozpocząć trzeba od spostrzeżenia, że jest ona konsekwencją przepisów nakładających na właściciela obiektu budowlanego obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (art. 5 ust. 2 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego).

Mimo braku przepisu odsyłającego do konkretnych przepisów, w trakcie stosowania dyspozycji art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, z uwagi na posłużenie się w art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2 oraz w art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego określeniem o należytym lub odpowiednim stanie technicznym, przyjąć należy, że ustawa pośrednio odwołuje się do obowiązujących w systemie prawnym przepisów technicznych powszechnie obowiązujących, istotnych w materii rozstrzyganej w danej sprawie.

Można zatem stwierdzić, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, kiedy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi. Przepisy techniczno-budowlane to, jak wynika z art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, m.in. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, określane w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa (patrz: Arkadiusz Despot-Mładanowicz [w:] "Prawo budowlane", pod red. A. Glinieckiego, WK 2016, pkt 5 do art. 66; wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1663/07).

Okoliczności wyczerpujące przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 3, co do zasady, są odmienne od stanów kwalifikowanych do art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 jest rezultatem zużycia obiektu lub uszkodzenia obiektu w warunkach wskazanych w art. 61 pkt 2. Natomiast wskazany w art. 61 ust. 1 pkt 1 stan, w którym obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, co do zasady nie musi być wiązany z zużyciem lub uszkodzeniem obiektu, jakkolwiek okoliczności tych nie można od siebie w sposób sztuczny oddzielać. Nieodpowiedni stan techniczny siłą rzeczy wiąże się z zagrożeniami, których stopień powinien być ustalony indywidualnie w każdym przypadku. Warto przy tym zauważyć, że w art. 66 ust. 1 pkt 1 jest mowa o obiekcie, który może zagrażać życiu lub zdrowiu itd., natomiast w art. 61 pkt 2 (wskazywanym jako norma do której odwoływać należy art. 66 ust. 1 pkt 3) jest mowa o uszkodzeniu obiektu mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia itd. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 5 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1363/19).

W odniesieniu do nieprawidłowości polegającej na podłączeniu grzewczego urządzenia gazowego do kanału wentylacyjnego innego lokalu organy bez wskazania stosownych przepisów o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, uznały, że może to zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi. Oparły się w tej mierze na oględzinach oraz stanowisku, według którego nieprawidłowość ta grozi ludziom zatruciem spalinami. Niewątpliwie stan ten wyczerpuje hipotezę art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Dodać można, że stanowisko to uzasadnia szereg przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jako jeden z podstawowych w tej mierze odnotować można § 174 tego rozporządzenia. Istotne są także przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, wskazujące wyraźnie na odmienna rolę kanałów spalinowych i wentylacyjnych (§ 3 pkt 19 i pkt 22; § 17, § 22-23, Rozdział 7).

W niniejszej sprawie nieprawidłowości w zakresie wykorzystania kanału wentylacyjnego, na potrzeby odprowadzania spalin z pieca gazowego, a więc w związku z użytkowaniem budynku, zostały ustalone najpierw w trybie określonym w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego w związku z § 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (protokół kontroli obiektu budowlanego).

W konsekwencji jest niewątpliwe, że w tym zakresie zachodzą okoliczności wskazane w art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

W odniesieniu do wykorzystania stropodachu jako tarasu, w świetle ustalonego stanu faktycznego, jest niewątpliwe, że do powstania nieodpowiedniego stanu technicznego, powiązanego z zagrożeniem dla zdrowia ludzi, doszło w trakcie użytkowania budynku. Nie był to rezultat zatwierdzenia projektu rozbudowy. Nie ma znaczenia, dla zastosowania nakazów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 66 ust. 2, to od kiedy stropodach był wykorzystywany jako taras.

W obu omówionych wyżej przypadkach, do których nawiązano w opisie naruszenia, chodzi zatem o nieprawidłowości do których doszło przy użytkowaniu obiektu budowalnego. Takie sprzeczne z wymaganiami prawidłowego korzystania z budynku działania, które prowadzą do skutków postaci nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, a także zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, nie są wyłączone z unormowań art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego.

Wbrew zastrzeżeniu zawartemu w opisie naruszenia analizowanego zarzutu materialnego, zachodziły warunki do nadania zakazom wskazanym w punkcie 13 i 14 decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący nie wykazał aby rozstrzygnięcie w tym zakresie stanowiło naruszenia art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 P.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej (patrz: wyrok NSA z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt II GSK 662/18).

Skutkiem określenia w art. 177 § 1 P.p.s.a. terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest między innymi to, że po upływie tego terminu skarżący kasacyjnie składając kolejne pisma procesowe może co najwyżej, rozwinąć czy uzupełnić uzasadnienie postawionych uprzednio zarzutów. Wskazanie natomiast kolejnych zarzutów skargi kasacyjnej nie może prowadzić do ich rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny (patrz: wyrok NSA z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 729/12).

Z tego powodu zarzut kasacyjny zgłoszony w piśmie z dnia 11 marca 2024 r., jakkolwiek wskazujący jako naruszone przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego, a więc przepisy powołane w skardze kasacyjnej wniesionej w terminie, ale formułujący inne, niż poprzednio naruszenia, nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

Jak już wyżej zasygnalizowano, postępowanie sądowe, w tym także kasacyjne, nie stanowi kontynuacji postępowania administracyjnego. W myśl art. 133 § 1 P.p.s.a., sąd orzeka na podstawie akt sprawy, a zatem według stanu faktycznego i prawnego z daty wydania zaskarżonej decyzji. Na mocy art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśniania istotnych wątpliwości i spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Oczywiście niedopuszczalne jest więc przeprowadzenie dowodu z oceny technicznej.

Natomiast treść dokumentów opisanych w punktach 1-3 pisma procesowego skarżącego z dnia 7 grudnia 2023 r. nie podważa prawidłowości postępowania wyjaśniającego wynikającego z akt sprawy, w tym ustaleń faktycznych co do okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Jednocześnie oddalił wniosek uczestnika postępowania o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem art. 204 P.p.s.a. przewiduje - w razie oddalenia skargi kasacyjnej - możliwość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych jedynie przez organ (pkt 1) lub przez skarżącego (pkt 2). Nie przewiduje natomiast możliwości zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez uczestnika postępowania, który nie był skarżącym przed Sądem pierwszej instancji.