Wyrok NSA, sygn. akt II SA 137/98
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 1998-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylić zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: 113 § 3 k.p.a.

SENTENCJA

Dnia 26 marca 2998 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Zdziennicki (spr.) Sędziowie NSA: I. Góraj, A. Kisielewicz Protokolant: A. Pętkowski po rozpoznaniu w dniu 26 marca 1998 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody Warszawskiego z dnia 17 grudnia 1977 r., nr G.2.3.rw 4511/16/97 w przedmiocie sprostowania omyłek w wydanych aktach własności ziemi 1.uchyla zaskarżoną decyzję,2.zasądza od Wojewody Warszawskiego na. rzecz, Z. S. 10 złotych (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.


UZASADNIENIE

J. G. i Z. S. złożyły na prze¬łomie listopada i grudnia 1996 r. do Urzędu Rejonowego w Piasecznie wniosek o sprostowanie pomyłek w decyzjach - aktach własności ziemi Naczelnika Gminy K. z 15 października 1975 r.:

1.  nr PBG.on.4511/gm.KJ/23/79/75 stwierdzającej, że Z. S. stała się z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 26.X.1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych właściciel¬kę działek nr 191 i 386 o powierzchni 0,22 ha położonych we wsi S. gmina K.,

2.  nr PBG.on.4511/gm.KJ/23/1/75 stwierdzającej, że J. G. stała się z mocy prawa na podstawie ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych właściciel¬kę działek nr [...] i [...] o powierzchni 0,23 ha położonych we wsi S. gmina K.

Obie zainteresowane podały, że w październiku 1996 r. działający na zlecenie Z. S. uprawniony geodeta (inż. Z. C.) stwierdził błędy w numeracji działek w aktach włas¬ności ziemi. Błędnie wpisano numery dawnej ewidencji gruntów wsi S. (obecnie te działki maję nową, inną numerację).

Według badań uprawnionego geodety w decyzji - akcie własności ziemi Z. S. z dnia 15 października 1975 r. nr PBG. on.4511/gm.KJ/23/79/75 zamiast działek o numerach [...] i [...] po¬winny być działki nr [...] i nr [...] powierzchnia bez zmiany a w decyzji - akcie własności - ziemi J. G. z 15 października 1975 r. nr PBG.on.4511/gm.KJ/23/1/75 zamiast działek nr [...] i nr [...] powinny być działki nr [...] i nr [...].

Kierownik Urzędu Rejonowego w Piasecznie postanowieniem z dnia 26 sierpnia 1997 r. nr Rp; - G/6013/RW/16/96/97 odmówił sprostowania na żądanie J. G. i Z. S. za¬mieszkałych w Konstancinie-Jeziornie ich aktów własności ziemi z dnia 15.X.1975 r. pod właściwymi numerami.

W uzasadnieniu wskazano, że żądane wykreślenie w akcie własności ziemi nr PBG.on.4511/gm.KJ/21/1/75 działki nr [...] i wpisanie dział¬ki nr [...] i wykreślenie powierzchni 0,23 ha a wpisanie powierzchni 0,22 ha, a z kolei w akcie własności ziemi nr PBG on.4511/gm.KJ/ 23/79/75 wykreślenie działki nr [...] i wpisanie działki nr [...] i wykreślenie powierzchni. 0,22 ha a wpisanie powierzchni 0,23 ha nie stanowi błędu pisarskiego, rachunkowego oraz innej, oczywistej omyłki (por. art. 113 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego) lecz wymaga - zmiany decyzji ostatecznych wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Tymczasem stosownie do przepisu art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19.X.1991 r. o gospodarowaniu nieru¬chomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26.X.1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji.

Z. S. złożyła zażalenie na postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w Piasecznie do Wojewody Warszawskie¬go. Wnosząca zażalenia wskazała, że o fakcie popełnienia oczywis¬tej omyłki w wydanych w 1975 r. aktach własności ziemi świadczy szereg dokumentów znajdujących się w posiadaniu Urzędu Rejono-wego w Piasecznie (między innymi wydany jej akt własności ziemi dotyczy nieruchomości zabudowanej podczas gdy na wymienionych w tym akcie działkach nr [...] i [...] żadne zabudowania nigdy nie istniały, natomiast istnieją stanowiące jej własność zabudo¬wania na działce nr 387, na którą uzyskała akt własności J. G.).

Z. S. podała, że została poinformowana, iż jedyna możliwość przywrócenia stanu zgodnego z prawem istnieje tylko na drodze stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości w postępowaniu sądowym. W takiej sytuacji jednak zastrzega, aby całkowite koszty tego postępowania (obejmujące także podatek od nabycia praw ma-jątkowych) poniósł odpowiedni organ administracji, który taką sytuację stworzył.

Wojewoda Warszawski decyzją z dnia 17 grudnia 1997 r. nr G.2.3.rw.4511/16/97 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Wojewoda w uzasadnieniu decyzji wydanej po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie stwierdził, że jego zdaniem “organ I instancji zaskarżonym postanowieniem nie odmówił stronom w trybie (...) art.113 § 1 k.p.a. - sprostowania błędów pisarskich z wniosku, którym był związany, ale odmówił zmiany wydanych aktów własności ziemi objętej zakazem jej wprowadzenia na podstawie przepisów art. 63 ust. 2 ustawy z 19.X.1991 r.(...)".

Przy takiej konstatacji “organ I instancji winien rozważyć sprawę stosownie do żądania stron w trybie przepisów formalnych i w tym trybie ustalić, czy wniosek podlega lub nie podlega uwzględnieniu w przedmiocie sprostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek (...)".

Z. S. zaskarżyła decyzję Wojewody Warszawskiego z dnia 17 grudnia 1997 r. nr G.2.3.rw 4511/16/97 do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga zarzuca naruszenie przez decyzję art. 12 § 1 i § 2 oraz art. 138 § 2 k.p.a.

Postępowanie nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia przez organ I instancji dodatkowego postępowania wyjaśniającego w całości ani też w części. Stąd decyzja Wojewody powoduje tylko przedłużenie sprawy i podważa zaufanie do działalności organów administracji państwowej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Warszawski podtrzymał swoje stanowisko twierdząc, że postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w Piasecznie z 26.VIII.97 r. odmawia “na podstawie przepisów art. 113 § 1 k.p.a. sprostowania aktów własności ziemi (...) a nie sprostowania w wydanych j/w. decyzjach (aktach własności ziemi) błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek wskazanych przepisami art.113 § 1 k.p.a. z wniosku stron z dnia 29.XI.1996 r. o sprostowanie omyłki, którym był związany“. Dalej Wojewoda twierdzi, że postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego mimo powołania cyt. przepisów art. 113 k.p.a. umarza postępowanie o zmianę ostatecznych aktów własności ziemi na podstawie art. 105 k.p.a. w związku z art.63 ust.2 i 3 ustawy z 19.X.1991 r. (...)”.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów Sądu Najwyższego, z dnia 16 stycznia 1997 r. III ZP 5/96 na podstawie art. 34 ust. l ustawy z maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie. Administracyjnym można wnieść do NSA skargę na rozstrzygnięcie organu, odwoławczego uchylającą rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia (art.138 § 2 k.p.a.).

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej. Strona skarżąca złożyła wniosek o sprostowanie -jej zdaniem - oczywistych omyłek w dwóch określonych decyzjach aktach własności ziemi Naczelnika Gminy Konstancin-Jeziorna z 15 października 1975 r. W takich sprawach wydaje się, zgodnie z art. 113 § 3 k.p.a. postanowienie ustosunkowujące się pozytywnie lub negatywnie do wniosku strony, na które służy zażalenie.

Organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia wydaje także postanowienie (nie decyzję!), w którym utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie wydane przez organ I instancji, albo uchyla to postanowienie w całości lub części i w tym zakresie orzeka co do istoty kwestii będącej przedmiotem postanowienia, bądź też uchyla postanowienie w całości lub w części bez orzekania na nowo, co do istoty tej kwestii.

Organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia może także uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać kwestię będącą przedmiotem postanowienia do ponownego, rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacz¬nej części. Możliwość czysto kasacyjnego załatwienia kwestii bę¬dącej przedmiotem zaskarżonego postanowienia należy traktować zupełnie wyjątkowo.

Wojewoda Warszawski po rozpatrzeniu zażalenia zamiast postanowienia wydał decyzję. Uchylił też zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, mimo, że rozstrzygnięcie kwestii będącej przedmiotem postanowienia nie wymagało uprzedniego przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Wbrew także twierdzeniom w uzasadnie¬niu rozstrzygnięcia Wojewody organ I instancji odmówił stronom sprostowania wnioskowanych "omyłek” w trybie art. 113 § 1 k.p.a., gdyż jego zdaniem zmiana w aktach własności ziemi numerów i po¬wierzchni uwłaszczonych działek nie stanowi ani błędu pisarskiego czy rachunkowego, albo innej oczywistej omyłki a wymaga zmiany decyzji ostatecznych - aktów własności ziemi wydanych na podstawie przepisów ustawy z 26.X.1971 r. o uregulowaniu własności gospo¬darstw rolnych (w tej ostatniej materii organ I instancji tylko informacyjnie przypomniał stronie o treści art. 63 ust. 2 ustawy z 19.X.1991 r.).

Sąd stwierdził więc naruszenie przez zaskarżone rozstrzyg¬nięcie organu II instancji art. 144 w związku z art. 138 § 2, art. 113 § 1 i art. 123 § 1 i § 2 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Stąd na podstawie art. 22 ust. l i ust. 2 pkt 3 ustawy z 11 maja 1995 r. o NSĄ należało uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody.