Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 146/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Budżetowe prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2 i art. 43 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2203
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2020 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz strony skarżącej kwotę 4.700 (cztery tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie ‒ działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm., dalej: u.f.p.) – po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o.o. w L. (dalej Spółka, skarżąca) od decyzji Starosty [...] z [...] r., nr [...] określającej odwołującej się dotację przypadającą do zwrotu wraz z odsetkami:

- w pkt 1uchyliło zaskarżoną decyzję w części obejmującej pkt 2 i określiło datę od kiedy naliczane są odsetki jak od zaległości podatkowych - 28 lutego 2019r., tj. od dnia następującego po upływie terminu zwrotu określonego w art. 252 ust. 1 u.f.p. w odniesieniu do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości,

- w pkt 2 ‒ na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. ‒ utrzymało w mocy decyzję organu I instancji określającą wysokość kwoty dotacji podmiotowej do zwrotu, jako dotacji podmiotowej pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie [...] zł, przyznanej na dofinansowanie realizacji zadań Szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej (pkt 1) oraz wskazującej numer rachunku Starostwa Powiatowego w Z. - [...], na który należy wpłacić kwotę z pkt 1 (pkt 2).

W jej uzasadnieniu podano, że decyzja organu I instancji skierowana do Spółki, jako organu prowadzącego Zaoczną Policealną Szkołę Zawodową "B" w Z., dotyczyła kwoty dotacji podmiotowej do zwrotu do budżetu Powiatu [...], jako pobranej w nadmiernej wysokości ([...] zł), przyznanej na dofinansowanie realizacji zadań Szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej.

W odwołaniu pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 2 u,f.p. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że organ I instancji miał prawo dokonać zmiany stawek dotacji dla szkoły niepublicznej - Zaocznej Policealnej Szkoły Zawodowej poprzez ich zmniejszenie w roku budżetowym z mocą wsteczną oraz, że różnica pomiędzy dotacją wypłaconą pierwotnie, a zweryfikowaną, mieści się w pojęciu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, podczas gdy organ administracji nie miał prawa dokonać zmiany stawek dotacji na bieżąco w roku budżetowym bez zmiany uchwały budżetowej z mocą wsteczną i różnica wypłaconej dotacji nie może stanowić dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i podlegać zwrotowi, gdyż nie ma do tego podstawy prawnej.

SKO rozpatrując odwołanie Spółki powołało się na art. 252 oraz art. 60 i art. 67 ust. 1 u.f.p. i stwierdziło, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że w 2018 r. organ I instancji wypłacił Spółce, jako organowi prowadzącemu Zaocznej Policealnej Szkoły Zawodowej, kwotę dotacji wyższą niż wynikała ona z metryczki subwencji oświatowej. Przedstawiono następujący przebieg postępowania:

- pismem z [...] r. organ I instancji poinformował stronę, że Wydział Edukacji Starostwa Powiatowego w celu ustalenia prawidłowości wypłacanych dotacji dokonał weryfikacji stawki dotacji należnej na każdego słuchacza niepublicznej szkoły policealnej dla dorosłych (forma zaoczna) obowiązującej od 1 stycznia 2018 r. z uwzględnieniem art. 26 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz metryczki subwencji oświatowej na 2018 r. dla powiatu zawierciańskiego. W piśmie poinformowano, że dotacja przekazana w październiku 2018 r. obliczona została na podstawie zweryfikowanych stawek dotacji z uwzględnieniem rzeczywistej liczby słuchaczy we wrześniu, tj. obecnych na min. 50% zajęć, z uwzględnieniem rodzajów zawodów, w których kształcą się słuchacze tj.: technik [...] ([...] zł), pozostałe zawody ([...] zł). Równocześnie wskazano, że wypłacona wysokość dotacji w okresie od stycznia do września 2018 r. przekazana została w nadmiernej wysokości w kwocie [...] zł. Dodatkowo w piśmie przedstawiono wyliczenie i poinformowano, że kwota dotacji za listopad 2018 r. zostanie przekazana w wysokości [...] zł z uwagi na zmniejszenie kwoty dotacji o [...] zł obliczonej na podstawie przekazanego przez Spółkę rozliczenia, zgodnie z załącznikiem nr 3 do uchwały nr XLVII/414/17 Rady Powiatu Zawierciańskiego w sprawie ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji;

- pismem z [...] r. organ I instancji poinformował stronę, że na podstawie ponownej analizy przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz w celu zapewnienia wydatków na bieżącą działalność szkoły ustalono, że kwoty dotacji za listopad i grudzień 2018 r. zostaną zmniejszone na podstawie art. 43 ust. 5 ww. ustawy. Ponadto stwierdzono, że w razie ustalenia okoliczności wskazujących, że w okresie styczeń - grudzień 2018 r. przekazano szkole dotację w nadmiernej wysokości zostanie wszczęte odpowiednie postępowanie;

- pismem z [...] r. organ I instancji powołując się na treść uchwały nr XLVII/414/17 Rady Powiatu Zawierciańskiego z dnia 28 grudnia 2017 r. poinformował stronę, że dokonano rozliczenia dotacji za rok bazowy 2018, z którego wynika, że dotacja za ww. rok została wypłacona w nadmiernej wysokości w kwocie [...] zł ([...] zł kwota przekazana - [...] zł kwota należna). W piśmie wskazano, że podmiot dotowany ma możliwość dobrowolnego zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości;

- zawiadomieniem z [...] r. organ I instancji poinformował stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie określenia kwoty zwrotu dotacji udzielonej Spółce jako organowi prowadzącemu niepubliczną szkołę Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych, przyznanej na dofinansowanie realizacji zadań szkoły o których mowa w art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.

Powołując się ponownie na pismo z [...] r. wskazano, że podmiot dotowany ma możliwość dobrowolnego zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Pismo zostało doręczone stronie 12 lutego 2019 r., zatem 15 dniowy termin na zwrot dotacji wypłaconej w nadmiernej wysokości upłynął z dniem 27 lutego 2019 r. i odsetki winny być naliczone od dnia 28 lutego 2019 r., a nie od 16 lutego 2019 r.

Organ odwoławczy powołał się na art. 27 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1530 ze zm.), w myśl którego wielkość części oświatowej subwencji ogólnej dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego ustala corocznie ustawa budżetowa. Powołał również art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 17 ze zm., dalej u.f.z.o.) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2019 r.: niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.

Kontynuując powołał się na złożoną do akt metryczkę subwencji oświatowej za 2018 r. dla Powiatu Zawierciańskiego, jak również tabelę obrazującą wyliczenie prawidłowej stawki dotacji na jednego ucznia na ten rok. Powołał się także na przedstawiony przez organ I instancji sposób wyliczenia stawki dotacji w prawidłowej wysokości tj. w kwocie [...] zł na jednego słuchacza kształcącego się w zakresie technika [...], a dla słuchaczy kształcących się w pozostałych zawodach - w kwocie [...] zł i wskazał, że wysokość stawki dotacji jaka była wypłacana w 2018 r. wynosiła: od stycznia do lutego [...] zł, w marcu [...] zł, od kwietnia do września [...] zł. Od października do grudnia dotacja była wypłacona według prawidłowych stawek. W związku z powyższym przekazana kwota dotacji w 2018 r. wyniosła [...] zł zamiast należnej kwoty w wysokości [...] zł, tym samym kwota dotacji została wypłacona w nadmiernej wysokości w kwocie [...] zł.

W skardze Spółka (reprezentowana przez radcę prawnego) wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając jej naruszenie art. 252 pkt. 2 u.f.p. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż Starosta [...] miał prawa dokonać zmiany stawek dotacji dla szkoły niepublicznej poprzez ich zmniejszenie w roku budżetowym z mocą wsteczną tj. od dnia 1 stycznia 2018 r. oraz że różnica pomiędzy dotacją wypłaconą pierwotnie a zweryfikowaną mieści się w pojęci dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, podczas gdy organ administracji nie miał prawa dokonać zmiany stawek dotacji na bieżąco, w roku budżetowym bez zmiany uchwały budżetowej z mocą wsteczną i różnica wypłaconej dotacji nie stanowi dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i nie podlega zwrotowi, gdyż nie ma do tego podstawy prawnej.

W uzasadnieniu jej autor zarzucił organom, że wskazały jedynie, iż organ dotujący ma prawo weryfikacji kwot wypłacanych dotacji, a dotacjami wypłaconymi w nadmiernej wysokości są dotacje pobrane w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Powołano się jedynie na metryczkę dotacji za 2018 r. na jednego ucznia i na jej podstawie przyjęto, iż wypłacono kwotę wyższą niż należna.

Ponadto organ nie powołał się na odpowiednie przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz uchwały nr XLVI1/414/17 Rady Powiatu Zawierciańskiego dnia 28 grudnia 2017 r. Tym samym z samej treści decyzji skarżący de facto nie wie za jaki błąd ponosić ma konsekwencje polegające na obowiązku zwrotu dotacji skoro wykonał wszystkie swoje obowiązki w sposób prawidłowy, bowiem Starosta [...] nie zakwestionował żadnych czynności dokonanych przez organ prowadzący szkołę

w zakresie wynikającym z jego obowiązków, tj. organ prowadzący prawidłowo prowadził ewidencje słuchaczy na zajęciach, prawidłowo przedstawiał dane do rozliczeń miesięcznych oraz prawidłowo przedstawił rozliczenie roczne dotacji, które zostało przez Starostę przyjęte. Wszystkich tych czynności technicznych, w szczególności, rozliczeń organ prowadzący dokonał w oparciu o wysokość miesięcznej dotacji, która została przekazana każdorazowo przez jednostkę samorządu terytorialnego.

Za wadę zaskarżonej decyzji uznał to, że skarżący nie wie czy wyliczenia w niej podane są prawidłowe. Przytoczono tam stawki dla poszczególnych zawodów ale nie wskazano ich poprawności i w jaki sposób zostały wyliczone.

Wyjaśnił jednocześnie, że strona złożyła organowi I instancji rozliczenie dotacji za 2018 r. w terminie. Organ dotujący nie wniósł żadnych zastrzeżeń co do rozliczenia dotacji, mimo rzekomej wiedzy o wypłacie dotacji w wysokości wyższej niż należna. Skoro wydatki bieżące muszą być ujęte w uchwale budżetowej, to nie ma najmniejszej wątpliwości, że użyte w zdaniu drugim art. 9 u.f.z.o. określenie wydatki bieżące ponoszone przez powiat należy odczytywać jako wydatki ustalone w budżecie.

Zwrócił uwagę, że organ prowadzący szkołę najpóźniej do 31 stycznia danego roku, za który ma otrzymywać dotację, powinien móc poznać stawkę dotacji na dany rok, gdyż uchwała budżetowa co do zasady powinna być przyjęta przed rozpoczęciem roku budżetowego, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach nie później niż do dnia 31 stycznia roku budżetowego. Wysokość stawki dotacji stanowi dla organu prowadzącego szkołę bardzo ważną informację dla planowania i ponoszenia wydatków oraz stanowi podstawę do rozliczania dotacji (uzależnionej od liczby uczniów faktycznie uczestniczących w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu). Odmienna interpretacja prowadziłaby do nieuprawnionego zróżnicowania zasad ustalania wysokości dotacji dla niepublicznych szkół dartego typu i rodzaju.

Dokonanie w trakcie roku, a zwłaszcza po jego upływie, zmniejszenia takich stawek narusza zatem tą stabilność i może być dokonane jedynie w wyjątkowych okolicznościach, w których dopuszczalne jest dokonywanie zmian prawa (w tym prawa miejscowego) z mocą wsteczną. Odrębną kwestią jest uznanie w przepisie uchwały NR XLVLl/414/17 Rady Powiatu Zawierciańskiego dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych i niepublicznych placówek prowadzonych na terenie Powiatu Zawierciańskiego oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobierania i wykorzystania dotacji.

Tym samym przyjęcie przez organ, że dotacja wynikająca z weryfikacji dokonanej w oparciu sprawozdania budżetowe jest nadmiernie pobraną dotacją, nie znajduje uzasadnienia w przepisie art. 252 ust. 3 u.f.p.. Podkreślił, że dotacja w takim przypadku nie została pobrana przez organ prowadzący w nadmiernej wysokości, gdyż została w danym okresie wypłacona w oparciu o podstawę ustaloną przez organ dotujący, który był w oparciu o tę podstawę zobowiązany do ustalenia prawidłowej jednostkowej stawki dotacji (kwoty dotacji przypadającej na jednego ucznia). W takiej sytuacji weryfikacja, podstawy ustalenia dotacji przez organ dotujący nie może prowadzić do automatycznego uznania, że wypłacone kwoty dotacji w oparciu o poprzednio prawidłowo ustaloną podstawę i w konsekwencji stawki, są dotacjami nadmiernie pobranymi.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymując skargę wyjaśnił, że organ w 2018 r. dokonał trzech weryfikacji dotacji na podstawie uchwały z 28 grudnia 2017 r., która nie uległa zmianie podobnie jak budżet gminy. Dodał, że frekwencja na którą powołuje się organ dotyczyła w obu szkołach 2-3 uczniów. Uważa, że powodem obniżenia dotacji nie była frekwencja tylko nieprawidłowe wskaźniki przyjęte przez organ w wyliczeniach dotacji na jednego ucznia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontroli Sądu – w ramach art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej P.p.s.a.) – podlegała decyzja SKO określająca skarżącej Spółce dotację przypadającą do zwrotu wraz z odsetkami za 2018 r.

Zgodnie z art. 111 § 2 P.p.s.a. łącznemu rozpoznaniu i odrębnemu wyrokowaniu podlegały sprawy ze skargi Spółki o sygn. akt I SA/Gl 145/20 oraz I SA/Gl 146/20.

Skarga wprawdzie podlegała uwzględnieniu, lecz Sąd podzielił jej argumentację jedynie w części.

Na wstępie należy podkreślić, że tut. Sąd orzekł już w zbliżonym stanie faktycznym i prawnym, oddalając skargę innego skarżącego wniesioną na czynność Starosty Powiatu [...] obniżającą dotację oświatową na rok 2018, wyrokami z dnia 18 lipca 2019 r. o sygn. akt I SA/Gl 120/19 oraz I SA/Gl 121/19. Od wyroków tych wywiedziono skargi kasacyjne, które zostały oddalone wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2020 r., wydane w sprawach o sygn. I GSK 75/20 oraz I GSK 76/20 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela wywody tut. Sądu i poniżej odwołuje się do ich argumentacji.

Co do zasady nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 26 ust. 2 u.f.z.o., niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50 % obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Jednocześnie jednak, w myśl art. 43 ust. 1 u.f.z.o., kwota udzielonej dotacji podlega aktualizacji m.in. w szczególnie uzasadnionych przypadkach (por. art. 43 ust. 1 pkt 4 u.f.z.o.). Dopuszczalne limity takiej korekty (50 % w przypadku zwiększenia i 25 % w razie obniżenia wielkości dotacji) zostały zaś wskazane w art. 43 ust. 5 u.f.z.o.

Zgodnie z powoływanym art. 26 ust. 2 u.f.z.o., niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki otrzymują dotację na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony. Tą podstawę prawną bowiem przywołał organ, zatem fakt uczęszczania na zajęcia przez mniejszą ilość uczniów niż nominalna jest szczególnie uzasadnionym przypadkiem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 4 u.f.z.o., warunkującym korektę kwoty dotacji, w granicach przewidzianych w art. 43 ust. 5 tego samego aktu prawnego.

Okolicznością, na która dodatkowo zwrócił uwagę tut. Sąd w wyrokach z 18 lipca 2019 r. jest to, że "dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego nie są kwotami, których prawidłowość otrzymania nie podlega weryfikacji. Zgodnie bowiem z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.z., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie określonym w tym przepisie. W tym kontekście nie może dziwić przewidziane w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych, aktualizowanie kwoty przyznanej dotacji. Dzieje się tak, ponieważ z punktu widzenia interesu finansów publicznych korzystniejsze jest bieżące korygowanie wielkości udzielanych dotacji w trakcie trwania roku budżetowego niż wypłacanie ich w kwocie ustalonej na poszczególne miesiące roku, a następnie wydawanie decyzji o zwrocie dotacji wypłaconych zawyżonej wysokości".

Zatem co do zasady Sąd podziela wywody zawarte w uzasadnieniach wyroków z 18 lipca 2019 r., akcentuje jednak, że w obu sprawach okolicznością niesporną było to, iż aktualizacja kwoty dotacji była efektem weryfikacji ilości uczniów biorących udział w zajęciach lekcyjnych, zaś skarżący nie kwestionował samej przyczyny aktualizacji kwoty wypłaconej mu dotacji (mniejszej ilości uczniów faktycznie uczestniczących w zajęciach niż pierwotnie deklarowana).

W rozpoznawanej zaś sprawie skarżąca Spółka zaprzecza, że aktualizacja kwoty dotacji była efektem weryfikacji ilości uczniów biorących udział w zajęciach lekcyjnych. Na rozprawie jej pełnomocnik sprecyzował, iż frekwencja dotyczyła w obu szkołach zaledwie 2-3 osób uczestniczących w zajęciach.

Organ I instancji w piśmie kierowanym do skarżącej z [...] r. wprawdzie sygnalizował, że dotacja przekazana w październiku 2018 r. obliczona została na podstawie zweryfikowanej stawki dotacji z uwzględnieniem rodzaju zawodów i rzeczywistej liczby słuchaczy, tj. obecnych na min. 50% zajęć. Równocześnie wskazano, że wypłacona wysokość dotacji w okresie od stycznia do września 2018 r. przekazana została w nadmiernej wysokości w kwocie [...] zł. W piśmie powołano się na przepis art. 26 ust. 2 u.f.z.o.

Z załączonego do akt "Rozliczenia dotacji wg rzeczywistej liczby uczniów we wrześniu 2018" wynika jedynie, że ogółem uczniów było [...]. Brak natomiast informacji dotyczących liczby uczniów zgłoszonych przez szkołę wraz z wykazaniem liczby uczniów, którzy nie zrealizowali wymogu koniecznej frekwencji, a co za tym idzie precyzyjnego i czytelnego sposobu dokonanych przez organ wyliczeń. Do akt administracyjnych załączono także "Rozliczenie dotacji lub pomocy finansowej za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r.", w której powołano się na art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 7 września o systemie oświaty oraz Korektę do tego dokumentu (w którym powołano się na art. 26 ust. 2 u.f.z.o.), z których także trudno wywieść w jakim trybie i na jakiej podstawie organ I instancji dokonał korekty dotacji za 2018 r. W dalszej korespondencji kierowanej do skarżącej (pismo z [...] r.) organ, w nawiązaniu do pisma z [...] r. informuje, że dotacja za listopad i grudzień podlega obniżeniu na podstawie art. 43 ust. 5 u.f.z.o. Z kolei w piśmie z [...] r., w którym poinformowano jedynie skarżącą o wysokości dotacji wypłaconej w nadmiernej wysokości, organ powołał § 6 ust. 7 uchwały Rady Powiatu Zawierciańskiego z dnia 28 grudnia 2017 r., nr XLVII/414/17 w sprawie ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkól niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych i niepublicznych placówek prowadzonych na terenie Powiatu Zawierciańskiego oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobierania i wykorzystania dotacji.

Tymczasem załączona do akt uchwała z 28 grudnia 2017 r. w § 6 nie zawiera jednostki redakcyjnej w postaci "ust. 7" (zawiera ust. 1 i 2). Natomiast jej § 9 ust. 12 przewiduje, że "jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzone zostanie, że dotacja została wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem, pobrana nienależnie, pobrana w nadmiernej wysokości, podlega zwrotowi na zasadach określonych w ustawie o finansach publicznych". Zatem uchwała nawiązuje do art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., zgodnie z którym dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Natomiast zgodnie z ust. 3 tego przepisu dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.

W decyzjach wydanych przez organy obu instancji powołano, jako podstawy prawne art. 26 ust. 2 u.f.z.o. oraz art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i 6 pkt 2 u.f.p.

Zatem uczeń szkoły niepublicznej otrzymuje dotację w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Przy czym w przypadku niepublicznych szkół, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, dotacja przysługuje tylko na ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb u.s.o. Uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych musi być potwierdzone własnoręcznymi, czytelnymi podpisami uczniów na listach obecności. Ponadto uczeń, który w czerwcu spełnił warunek uczestnictwa w co najmniej 50% zajęć, otrzymuje dotację także za lipiec i sierpień (zob. M. Pilich Finansowanie zadań oświatowych, Komentarz LEX). Skoro organy konsekwentnie wskazują tę podstawę prawną do obniżenia dotacji przysługującej skarżącej winny kwestię tę dowieść, bowiem załączona do akt metryczka subwencji oświatowej za rok 2018, jak również tabela z wyliczeniem stawki nie pozwalają na ustalenie prawidłowości dokonanych wyliczeń. Takie decyzje wymykają się także spod kontroli Sądu.

Skarżąca już w odwołaniu sygnalizowała, że nie wie czy dokonane wyliczenia są prawidłowe. Organ II instancji w uzasadnieniu jedynie powtórzył dane wykazane w ww. dokumentach załączonych do akt. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 K.p.a., organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś tylko na kontroli zasadności argumentów wskazanych przez organ I instancji. W związku z tym organ odwoławczy nie tylko zobowiązany jest do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w tym poczynienia własnych ustaleń faktycznych ‒ o ile jest to konieczne ‒ ale też do samodzielnego dokonania mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa i odniesienia się do zarzutów powołanych przez stronę w odwołaniu. Działanie organu odwoławczego nie ma bowiem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone.

Nie negując zatem uprawnienia organów wynikających z art. 26 ust. 2 u.f.z.o., przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rzeczą organu II instancji, będzie dokonanie ustaleń w powyższym zakresie, od wyniku których uzależnione będzie merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego przez skarżącą, a co za tym idzie wyjaśnienie na jakiej podstawie prawnej dokonano aktualizacji dotacji (art. 43 ust. 1 u.f.z.o.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ mając na uwadze przedstawione wyżej uwagi, wyda stosowne rozstrzygnięcie, zawierając w uzasadnieniu decyzji wszystkie elementy, o jakich mowa w art. 107 § 3 K.p.a.

Mając na uwadze stwierdzone wyżej naruszenia prawa Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 i art. 205 § 2 oraz art. 206 P.p.s.a. Na zasądzone od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania składają się: uiszczony wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym, stanowiące 1/2 wynagrodzenia określonego w § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), z uwzględnieniem rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1667). Stosownie do art. 206 P.p.s.a. Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Regulacja ta stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 200 i art. 205 P.p.s.a., w której ustawodawca wskazał, że sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w uzasadnionych przypadkach. Ocena, czy w konkretnej sprawie doszło do takiego uzasadnionego przypadku należy do sądu rozpatrującego indywidualną sprawę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt I OZ 1870/15). Zasądzając koszty postępowania Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że w sprawie niniejszej oraz o sygn. I SA/Gl 145/20 sporządzono skargi tożsamej treści i nie uwzględniono wszystkich jej zarzutów.