Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 833/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2024-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 45, art. 73 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 1079
law: Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Referent Stażysta Katarzyna Pisula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w K. na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z dnia 24 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 24 września 2024 r. nr ZP-08-118-1/JZ/2024 Wojewódzki Urząd Pracy w K. (dalej: organ, WUP, Instytucja Pośrednicząca) poinformował, Fundację [...] (dalej: Fundacja, skarżąca, wnioskodawca), że protest od negatywnego wyniku oceny formalno- merytorycznej złożonego przez nią wniosku o dofinansowanie projektu pt. "[...] " o numerze [...] w ramach naboru nr [...] nie został uwzględniony.

Zaskarżone rozstrzygnięcie WUP zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżąca Fundacja [...] w ramach naboru nr [...] złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pt. "[...] " o numerze [...] .

Wymagania dotyczące konkursu i sposób oceny projektów złożonych w konkursie zawarte były w:

1. Regulaminie konkursu przyjętym uchwałą nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia 28 listopada 2023 r. wraz załącznikami do Regulaminu, w szczególności w następujących aktach:

- Załączniku nr 1 stanowiącym o kryteriach wyboru projektów do dofinansowanie,

- Załączniku nr 2 definiującym wskaźniki w projekcie,

- Załączniku nr 4 Instrukcja wypełniania i składania WOD,

- Pytania i odpowiedzi w sprawie naboru, będące częścią dokumentacji konkursowej oraz realizacją wymogu zachowania zasady równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania ustanowionej w art. 45. Ust. 2 Ustawy wdrożeniowej i doprecyzowanej w Podrozdziale 3.4 Wytycznych dotyczących wyboru projektów na lata 2021-2027 Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 października 2022r., zwanych dalej Wytycznymi dotyczącymi wyboru projektów.

2. Standardzie realizacji usługi w zakresie wsparcia bezzwrotnego na założenie własnej działalności gospodarczej w ramach Działania FESL.10.20 Wsparcie na założenie działalności gospodarczej Funduszy Europejskich dla [...] w zakresie Funduszu Sprawiedliwej Transformacji (FST) przyjęty przez Zarząd Województwa [...] uchwałą nr [...] z dnia 28 listopada 2023 r., wraz z załącznikami, w szczególności:

- Załączniku nr 2 Wzór regulaminu wsparcia szkoleniowego i doradztwa biznesowego oraz przyznawania środków finansowych na rozpoczęcie działalności gospodarczej - minimalny zakres w ramach Funduszy Europejskich dla [...] 2021-2027.

Fundacja otrzymała od Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. informację pismem nr [...] z dnia 26 sierpnia 2024 r., że ww. wniosek uzyskał negatywną ocenę Komisji Oceny Projektów i nie został przyjęty do realizacji, a ocena wniosku została dokonana przez dwóch Oceniających, członków Komisji Oceny Projektów (zwana dalej KOP), a wyniki oceny wraz z uzasadnieniem zawarte są na kartach oceny formalno-merytorycznej wniosku o dofinansowanie.

Wobec tego, skarżąca zgodnie z art. 63 Ustawy wdrożeniowej złożyła w dniu 9 września 2024 r. protest od negatywnej oceny projektu pn. "[...]" w celu ponownego sprawdzenia złożonego przez nią wniosku o dofinansowanie w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów formułując zarzuty do oceny kryteriów wyboru projektów wraz z uzasadnieniem.

Fundacja wskazała, że ocena ekspertów jest nieuzasadniona i oparta na błędnej interpretacji zarówno założeń wniosku, jak i regulaminu konkursu.

Pismem nr [...] z dnia 24 września 2024 r. Fundacja otrzymała informację, że protest od negatywnego wyniku oceny formalno- merytorycznej złożonego przez nią wniosku o dofinansowanie nie został uwzględniony (zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K.).

W uzasadnieniu powyższego WUP wskazał, że rozpatrując protest, odnosił się wyłącznie do wskazanych w proteście kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadzał, opierając się na zapisach wniosku o dofinansowanie, dokumentacji konkursowej oraz kart oceny oceniających. Rozpatrujący protest nie odnosił się do zarzutów, które nie były przedmiotem protestu. Zgodnie bowiem z art. 64 ust. 2 pkt 4) ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027, protest powinien zawierać wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem. Ponadto zdaniem WUP, jak wskazano w literaturze (M. Porzeżyńska, M. Woźniak [w:] Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027, pod red. M. Perkowskiego i R. Poździka, WKP 2023, komentarz do art. 64), "nie jest możliwe uzupełnienie protestu w zakresie kryteriów wyboru projektu, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, oraz zarzutów o charakterze proceduralnym".

W odniesieniu do zarzutu skarżącej, dotyczącego nieskierowania wniosku o dofinansowanie do negocjacji, WUP podkreślił, że w podsumowaniu rozpatrzenia protestu wskazano, iż w wyniku rozpatrzenia protestu uległy zmianie następujące elementy dokonanej pierwotnie oceny; w odniesieniu do Oceniającego nr 1: Część D.10 ( NIE na TAK), D.13.B (z 2 na 4 pkt), D.16 ( z 2 na 3 pkt); w odniesieniu do Oceniającego nr 2: Część D.10 (NIE na TAK), D.13.A (z 8 na 10 pkt). W wyniku rozpatrzenia protestu projekt uzyskał u Oceniającego nr 1 49 punktów, a u Oceniającego nr 2 57 punktów, a zatem końcowo projekt uzyskał 53 punkty. Protest nie został uwzględniony, gdyż nadal nie spełnia kryterium 0-1 w części D.9 oraz minimum punktowego w części D.14 i D.16 KOF-M. Ponadto, cel projektu powinien być spójny z wszystkimi częściami wniosku, w tym z zakładanymi rezultatami, które są wyrażone poprzez wskaźniki w części O wniosku. Tym samym założenie, iż tylko 85% uczestników założy i będzie prowadzić działalność gospodarczą, nie jest poprawne. We wniosku zapewniono dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej dla wszystkich uczestników projektu. Zgodnie z powyższym, rozpatrujący protest odniósł się do argumentów, które mają kluczowe znaczenie w założeniach konkursu.

Nadto WUP wskazał, że:

1.Zgodnie z zapisami Regulaminu wyboru każdy wniosek o dofinansowanie podlega ocenie przez dwóch członków KOP. Oceniający uzasadnia ocenę każdego kryterium punktowego wskazując wszystkie okoliczności, które doprowadziły do przyznania określonej liczby punktów. Jest to ocena subiektywna i oparta na zapisach wniosku o dofinansowanie.

Nie znajduje podstaw, aby uznać, iż nastąpiło uchybienie w tym zakresie. Oceniający uzasadnili przyznaną liczbę punktów w ramach każdego z kryteriów, wskazując podobne, ale nie identyczne uwagi.

2.Zgodnie z wzorem KOF-M, w przypadku kryteriów zero-jedynkowych jest możliwość uznania za spełnione kryterium poprzez odznaczenie "TAK", skierowania do uzupełnienia - "NIE-do uzupełnienia/ poprawy na etapie negocjacji" oraz oceny negatywnej - wskazując "NIE".

Oceniający uznali, iż kryterium nie zostało spełnione i wskazali okoliczności, które doprowadziły do jego negatywnej oceny.

W konsekwencji WUP po rozpatrzeniu podniesionych w proteście zarzutów wnioskodawcy w oparciu o wyniki oceny formalno-merytorycznej oraz stan prawny i faktyczny w wyniku przeprowadzonej procedury odwoławczej protest nie został uwzględniony.

Przedmiotowy protest nie został uwzględniony pomimo uznania niektórych zarzutów wnioskodawcy za zasadne, ponieważ nie spełniał kryterium zero-jedynkowego w części D.9 a także minimum punktowego w częściach D.14 i D.16 KOF-M.

W skardze z 8 października 2024r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z dnia 24 września 2024 r. (nr zaskarżonego aktu: [...]) w ramach Programu Fundusze Europejskie dla [...] 2021-2027, w przedmiocie nieuwzględnienia protestu skarżącej z dnia 9 września 2024r. Skarżąca podniosła, iż zaskarża w całości ww. rozstrzygnięcie, które narusza prawo, ponieważ naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, a w szczególności:

1. naruszenie art. 67 ust. 2 Ustawy wdrożeniowej, gdyż WUP rozpatrując protest nie odniósł się do zastrzeżeń Fundacji dotyczących wszystkich kryteriów wyboru projektów w naborze, z których oceną Fundacja się nie zgadza, co zostało wyrażone w proteście. W szczególności Fundacja zakwestionowała ocenę wszystkich kryteriów przez oceniającego 1 i 2, gdyż swoje błędne tezy dotyczące obowiązku przyznania dotacji dla 100% uczestników, bez względu na to czy spełniają warunki standardu realizacji usług powtarzają w ocenie wielu kryteriów.

2. WUP nie odniósł się do wszystkich zastrzeżeń sformułowanych w proteście przez Fundację do ocen oceniających dla poszczególnych kryteriów.

3. naruszenie art. 45. 1. Ustawy wdrożeniowej, gdyż postępowanie w zakresie wyboru projektu Fundacji nie zostało przeprowadzone w sposób bezstronny ani przejrzysty i rzetelny, a obaj oceniający błędnie twierdzili, że Fundacja musi udzielić dotacji 100% uczestnikom projektu, tj. 65 osobom. Oceniający protest potwierdził w części D.13.B, że zaplanowana ocena biznes planów jest zasadna. A zatem zgodnie z rozdziałem dot. oceny biznes planów Załącznika 2 do Standardu realizacji usług, w projekcie może zajść sytuacja, że biznes plan zostanie oceniony negatywnie, gdyż nie uzyska wymaganej liczby punktów, a zatem nie otrzyma dotacji. Oznacza to, że obaj oceniający oceniali wniosek na podstawie błędnych okoliczności, które są niezgodne ze standardem realizacji usług.

Ocena nie została wykonana w sposób bezstronny, również na etapie oceny protestu. Miało to istotny wpływ na wynik oceny, gdyż wystąpiło naruszenie fundamentalnych zasad wyboru projektów do dofinansowania, które obowiązują w konkursie publicznym, których WUP jest zobowiązany przepisami ustawy przestrzegać.

Ocena wniosku powinna być dokonywana przez dwóch niezależnych ekspertów, po to aby zapewnić jej obiektywność, poza tym oceniający wniosek powinni posiadać wiedzę i kompetencję niezbędną do oceny projektu. W rozpatrywanej skardze, dwóch oceniających kopiuje jeden od drugiego błędną ocenę i zmienia słowa w jej uzasadnieniu, tak aby treść uzasadnienia była podobne, ale nie identyczna, jak wskazuje Oceniający protest, jednak tak, aby znaczenie uzasadnienia było takie same. Uwagi oceniających pod względem użytych słów się różnią, natomiast ich znaczenie jest takie samo. Oznacza to naruszenie przepisów art. 45. 1. Ustawy wdrożeniowej.

4. WUP oceniając protest stosował przesłanki, które nie są wymienione w definicji kryterium. W zakresie kryterium D.9 Cel projektu został sformułowany prawidłowo jednakże ocena WUP nie była oparta o przesłanki zawarte w Definicji kryterium, która ustanowiona jest w Załączniku 1 do Regulaminu konkursu.

5. W zakresie kryterium D.9 Cel projektu został sformułowany prawidłowo, a twierdzenia WUP nie są oparte na zapisach wniosku o dofinansowanie, a w związku z tym łamią zapisy art. 45. 1 Ustawy wdrożeniowej, które stanowią, że właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny.

W związku z zapisami we wniosku o dofinansowanie należy uznać, że twierdzenia i okoliczności, które wskazuje w uzasadnieniu nieuwzględnienia protestu WUP są niezgodne z zapisami wniosku o dofinansowanie, gdyż sytuacja, którą zakładają oceniający i rozpatrujący protest nie ma miejsca we wniosku, tj. że 65 osób otrzymuje dotację, a 55 osób rozpoczyna i prowadzi działalność gospodarczą.

Rozstrzygnięcie WUP narusza również zapisy standardu realizacji usług i nie jest zgodne z definicją kryterium D.9 zawartą w Załączniku do Regulaminu naboru dot. Kryteriów wyboru projektów do dofinansowania.

WUP rozpatrując protest zakłada, że 65 osób otrzyma dotację na założenie działalności gospodarczej, co jest niezgodne ze Standardem Usług i Celem Projektu wskazanym we wniosku o dofinansowanie w polu B.2 oraz z zapisami wniosku o dofinansowanie. Część uczestników Projektu, którzy przejdą rekrutację i podpiszą umowę uczestnictwa w projekcie, mogą nie spełnić wymagań stawianych przez Standard usług w projekcie i mogą nie otrzymać dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Brak spełnienia tych warunków jest całkowicie niezależny od wnioskodawcy (Fundacji), zależy od uczestników projektu ewentualnie siły wyższej. Założenie, że w każdej sytuacji 65 osób otrzyma dotację tylko i wyłącznie ze względu na fakt, że osoby te przeszły rekrutację do projektu, a ich wstępny pomysł na biznes został oceniony pozytywnie, byłoby nieracjonalne i wiązałoby się z ryzykiem nieprawidłowego wydatkowania środków Funduszy Europejskich. W związku z tym zaskarżone rozstrzygnięcie WUP jest niezasadne i nie mające umocowania w przepisach prawa.

Ponadto w ocenie celu kryterium D.9, WUP powołuje się na kryterium, które nie jest oceniane w kryterium D.9 - Cel projektu (zob. Kryteria oceny projektów), a mianowicie wskaźniki projektu z pola G.3, wskaźniki nie są ocenianie w kryterium oceny dotyczącym celu, ani żaden z oceniających wniosek o dofinansowanie nie wskazywał wskaźników projektu z pola G.3 w swojej ocenie Celu projektu, zatem wprowadzanie jakiegoś nowego kryterium oceny Celu nie może mieć w ogóle miejsca w ocenie, a tym bardziej w na etapie rozpatrzenia protestu. Ponadto oceniający Protest nie odnosi się do większości zastrzeżeń Fundacji i ich uzasadnień dotyczących kryterium Celu, ani do oceny KOP. Zatem decyzja WUP nieuwzględniająca protestu w ww. kryterium narusza prawo.

6. W zakresie odpowiedzi WUP na drugi zarzut Fundacji (ostatnia strona protestu) o charakterze proceduralnym, dotyczący okoliczności wykazanych przez oceniających, którzy uznali kryterium za niespełnione z uwagi na niezgodność z zapisami wniosku o dofinansowanie i sprzeczne ze standardem realizacji usług. Jednocześnie oceniający protest wskazali nowe okoliczności, które WUP wziął pod uwagę przy ocenie kryterium D.9.

Takie działanie oceniających protest narusza przepisy Wytycznych dotyczących wyboru projektów na lata 2021-2027, w szczególności pkt. 2) Rozdziału 3.2, który stanowi, że właściwa instytucja przestrzega zasady rzetelności, jeśli uzasadnia ocenę kryterium zero-jedynkowego wskazując wszystkie okoliczności, które doprowadziły do jego negatywnej oceny. Takim kryterium zero-jedynkowym jest kryterium D.9. WUP wskazując nowe okoliczności (np. ocena spójności celu ze wskaźnikiem) narusza prawo, gdyż ta ocena nie jest zgodna z zasadą rzetelności i narusza art. 45. Ust.1 Ustawy wdrożeniowej, co ma bezpośredni wpływ na wynik oceny protestu.

7. Szczegółowo zarzuty Fundacji dotyczące rozpatrzenia protestu przez WUP wraz z uzasadnieniem przedstawiono również w korespondencji e-mailowej wysłanej do Dyrektora WUP w dniu 30 września 2024r. oraz do Instytucji Zarządzającej Programem Fundusze Europejskie dla [...] 2021-2027 w dniu 5 października 2024 r.

8. Rozpatrzenie przez WUP protestu w zakresie kryterium D. 13. (Zadania w projekcie zostały zaplanowane i opisane w sposób zgodny z zaplanowanym wsparciem A. Powiązanie zadań z grupą docelową i celem projektu. Zadania odpowiadają na potrzeby grupy docelowej i są odpowiednio sprofilowane).

Cel został określony we wniosku o dofinansowanie na poziomie minimum 55 osób, które założy i będzie prowadzić działalność gospodarczą. Minimum 55 osób oznacza w przypadku rozpatrywanego projektu, że może to być liczba od 55 do 65, w zależności od tego ile osób nie spełni wymagań Standardu usług.

Stanowisko WUP dot. kryterium D.13 zawarte w rozstrzygnięciu protestu oznacza, że rozstrzygnięcie WUP o nieuwzględnieniu protestu zostało podjęte na podstawie błędnych przesłanek, które są niezgodne z zapisami wniosku o dofinansowanie, a w konsekwencji narusza zapisy art. 45. ust 1. Ustawy wdrożeniowej oraz że jest niezgodne zasadami przyznawania dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej zawartymi w standardzie realizacji usług. Z praktycznego punktu widzenia, wymaganie WUP, że 100% uczestników projektu ma otrzymać dotację bez względu na to, czy spełni warunki otrzymania tego wsparcia, czy nie, oznacza że osoby, które nie złożą biznes planu, nie będą uczestniczyć w szkoleniach, nie zarejestrują działalności gospodarczej i nie wniosą wymaganego zabezpieczenia otrzymają 100.000,00 zł dotacji z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji (Fundusze Europejskie) i Budżetu Państwa, należy uznać za nieprawidłowość.

9. WUP rozpatrując protest w zakresie zarzutów dot. kryterium D. 13. (Zadania w projekcie zostały zaplanowane i opisane w sposób zgodny z zaplanowanym wsparciem B. Zakres merytoryczny i organizacja zadań), twierdzi, że uwaga drugiego oceniającego jest zasadna, gdyż:

- we wniosku nie znalazły się informacje, które uzasadniałyby konieczność zaplanowania rekrutacji na 6 miesięcy, aby wybrać 65 osób

- uwaga oceniającego dotycząca organizacji szkoleń w grupach 8 osobowych dotyczy wydłużenia procesu szkoleniowego, a nie jednego szkolenia. Realizacja szkoleń w większy grupach powoduje, iż proces szkoleniowy założony w ramach zadania 3 może być krótszy.

Odnośnie pierwszego zarzutu WUP, skarżąca stwierdza, że zaplanowana rekrutacja w projekcie nie może być oceniona w tym kryterium negatywnie, gdyż projekt Fundacji spełnia wymagania Regulaminu naboru w zakresie wymaganego okresu realizacji projektu.

Odnośnie drugiego zarzutu dotyczącego wydłużenia okresu realizacji procesu szkolenia skarżąca stwierdza, że nigdzie we wniosku o dofinansowanie nie wskazywała, że szkolenia będą jedne po drugim, czy też, że ma za mało kadry, i że mniejsza liczba osób w grupie wydłuży proces szkolenia.

Wnioski oceniających nie znajdują odzwierciedlenia w zapisach wniosku o dofinansowanie, ani w standardzie realizacji usług.

10. W zakresie kryterium D. 14. (Wskaźniki realizowane w ramach projektu oraz poszczególnych kwot ryczałtowych (jeśli dotyczy) zostały zaplanowane w sposób prawidłowy. Wartości docelowe wskaźników produktu i rezultatu są adekwatne do zaplanowanych działań i wydatków w projekcie).

Projekt Fundacji jest kierowany szczególnie do osób z branży górniczej lub okołogórniczej. Biorąc pod uwagę definicje wskaźników, skarżąca stwierdza, że oceniający Protest i oceniający wniosek dokonali oceny niezgodnie z definicją wskaźników w Załączniku nr 2 do Regulaminu konkursu, a zatem naruszyli prawo i to naruszenie decyduje o negatywnej ocenie wniosku.

11. W zakresie rozpatrzenia protestu odnośnie kryterium D.16 Budżet projektu jest zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków, a oceniający protest uznał zastrzeżenia Fundacji w zakresie zasadności zadania i kwalifikowalności jego wydatków dotyczącego oceny biznes planu.

W podsumowaniu skargi skarżąca odniosła się do błędnego rozpatrzenia protestu w zakresie powiązania zadań z celem projektu oraz do zaplanowanej liczby rekrutacji.

Nadto Fundacja wskazała, że opis form wsparcia w projekcie wraz z uzasadnieniem szczegółowo zawarła w opisie zadań, jednak oceniający protest nie zapoznał się z wnioskiem, a użył argumentu o braku zapisów we wniosku.

W ocenie skarżącej oceniający protest pominął niewygodne informacje zawarte w proteście, do których nawet nie odniósł się, jak chociażby ryzyko projektowe w kontekście zaplanowanych wydatków oraz informacji zawartej w proteście na przedostatniej stronie, że: "wnioskodawca kwestionuje ocenę wszystkich kryteriów przez oceniającego 1 i 2, gdyż swoje błędne tezy dotyczące obowiązku przyznania dotacji dla 100% uczestników, bez względu na to czy spełniają warunki Standardu realizacji usług powtarzają w ocenie wielu kryteriów".

Zdaniem Fundacji oceniający protest nie odniósł się rzeczowo do zarzutu o charakterze proceduralnym, o braku niezależności oceny i braku znajomości dokumentacji jak i założeń całego konkursu. Oceny były takie same, tak samo nielogiczne i sprzeczne z zapisami Standardu usług do Regulaminu konkursu.

W ocenie skarżącej proces wyboru projektów, w tym ocena protestu nie może sprowadzać się do sytuacji, w której ciężar i obowiązek znajomości zapisów Regulaminu konkursu, Standardów, Pytań i odpowiedzi, oraz Wytycznych mających zastosowanie spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, w sytuacji gdy oceniający wniosek popełniają szereg rażących błędów wynikających z braku ich znajomości, które podają w uzasadnieniu oceny wniosku, a wnioskodawca składający protest jest zmuszony udowadniać wszystkie oczywiste fakty, które wynikają z w/w dokumentów oraz z treści Wniosku o dofinansowanie, którą każdy ekspert posiadający minimalne kompetencje wymagane do oceny wniosku czy protestu jest w stanie zrozumieć, ( np., co to jest ryzyko projektowe, że ilość osób w grupie nie wydłuża okresu/procesu szkolenia, że standard wsparcia określa minimalne warunki wsparcia itd.).

Wnioskodawca wskazał, że w celu przygotowania wniosku o dofinansowanie poświęcił wiele miesięcy na zapoznanie się z w/w dokumentami, analizę problemów grupy docelowej, koncepcję projektu, ustalenie warunków współpracy z partnerem, a oceniający wniosek o dofinansowanie i protest nie znają podstawowych zasad obowiązujących w konkursie wynikających z w/w dokumentów i nie czytają wniosku o dofinansowanie lub nie mają umiejętności analizy znajdujących się tam informacji.

Fundacja zaakcentowała, że ocena wniosku, ani protestu nie jest wyczerpująca, tzn. nie zawiera wszystkich okoliczności, w szczególności w przypadku oceny negatywnej, co jest obowiązkowe zgodnie z definicjami kryteriów oceny projektów oraz wytycznymi dotyczącymi wyboru projektów.

Końcowo Fundacja wskazała, że rozpatrywany wniosek był złożony w konkursie o dużej wartości, tj. całkowita kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie to 124 519 850,84 zł, a złożony przez Fundację wniosek opiewa na kwotę dofinansowania 9 015 123,00 zł.

W odpowiedzi na skargę WUP podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 4 listopada 2024r., skarżąca podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w skardze. Dodatkowo wskazała, że oceny ekspertów są niezgodne z treścią dokumentów złożonych z wnioskiem, który został sformułowany prawidłowo i spełnia przesłanki kryterium oceny celu.

Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wskazując, że ocena projektu była bezstronna, a wniosek skarżącej nie spełnił trzech kryteriów: celu, wskaźników i kwalifikowalności wydatków.

Fundacja złożyła do Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Gliwicach w dniu 13 listopada 2024r., pismo będące jej stanowiskiem do odpowiedzi organu na skargę, którą otrzymała w dniu 5 listopada 2024r. W piśmie tym podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w skardze z 8 października 2024r., oraz przedstawiła nowe dowody dotyczące pozytywnych ocen dla dwóch innych podmiotów uczestniczących w tym samym konkursie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie taką ustawą szczególną są przepisy ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079, z późn. zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa).

Stosowanie do art. 73 ust. 8 pkt 1-3 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej, wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów.

Według natomiast art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (art. 45 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Jak słusznie stwierdził WSA w Kielcach w wyroku z 26 września 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 353/24 kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu). Kontrola powinna zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz zarządu w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji. Nadto sąd administracyjny rozpoznając skargę na wydane rozstrzygnięcie, posiada jedynie kompetencję do badania pod kątem legalności tylko tego rozstrzygnięcia. Nie może odnosić się do generalnych założeń całego postępowania konkursowego, zasad jego przeprowadzania, a także sposobu sformułowania kryteriów oceny przedłożonych przez strony projektów. Tylko naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem określonego aktu.

Wskazać także należy, że przy dokonywaniu kontroli działania organu dokonującego oceny projektu sąd nie dokonuje ponownej oceny projektu lecz uprawniony jest do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny. Sąd, jak wyżej wskazano, jedynie kontroluje ocenę dokonywaną przez organ w kontekście przestrzegania reguł równości, przejrzystości, bezstronności czy rzetelności w ramach postępowania konkursowego. W szczególności kontroli sądu podlega uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu, które winno wskazywać na przyczyny nieuwzględnienia stanowiska strony. Dlatego też w orzecznictwie akcentowany jest pogląd, zgodnie z którym zarzut naruszenia art. 45 ustawy wdrożeniowej uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru, jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia (por. wyrok WSA w Łodzi z 14 lutego 2018 r., III SA/ Łd 1072/17; wyrok WSA w Kielcach z 26 września 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 353/24).

Dokonując kontroli sądowej zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, podstawę systemu realizacji programu mogą stanowić w szczególności przepisy prawa, wytyczne, szczegółowy opis priorytetów programu, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji. Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w oparciu m.in. o przepisy powołanej ustawy oraz akty składające się na system realizacji programu operacyjnego.

Ze względu na zarzuty skargi należy wskazać, że z ww. art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wynika, że właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców - art. 45 ust. 2. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów, pozostając w ścisłej korelacji z zasadą rzetelności, która związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, co odnosi się również do należytego umotywowania dokonanej oceny projektu, przyznanej mu liczby punktów. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów. Równy dostęp do informacji, będący emanacją traktatowej zasady równości w dostępie do pomocy, nakłada na właściwą instytucję obowiązek publikowania informacji niezbędnych do realizacji równego dostępu do pomocy w zakresie ubiegania się o dofinansowanie projektów. Reguły i kryteria wyboru projektów powinny być jasne, jednoznaczne, określając w sposób przejrzysty i precyzyjny konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu.

Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu). Kontrola powinna zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz zarządu w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji.

Nadto sąd administracyjny rozpoznając skargę na wydane rozstrzygnięcie, posiada jedynie kompetencję do badania, pod kątem legalności, tylko tego rozstrzygnięcia. Nie może odnosić się do generalnych założeń całego postępowania konkursowego, zasad jego przeprowadzania, a także sposobu sformułowania kryteriów oceny przedłożonych przez strony projektów. Ponadto sąd administracyjny nie ma kompetencji, aby ocenić i podważyć wiedzę eksperta dokonującego oceny w sprawie. Tylko naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem określonego aktu.

Uwzględniając powyższe ramy prawne, sąd doszedł do przekonania, że ocena wszystkich kryteriów dokonanych przez oceniających przedmiotowy projekt została przeprowadzona w sposób prawidłowy i nie może być uznana za nierzetelną bądź nieobiektywną. Nie sposób też uznać tak dokonanej oceny za nieprzejrzystą.

Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny rozstrzygnięcia WUP dotyczących wszystkich kryteriów naboru.

Sąd uznał, iż oceniający WUP zasadnie uzasadniają ocenę każdego kryterium punktowego wskazując wszystkie okoliczności, które doprowadziły do przyznania określonej liczby punktów ponieważ ocena dokonywana jest w odniesieniu do każdego kryterium. W związku z tym, iż uwagi dotyczące kwestii związanej z założeniem i prowadzeniem działalności gospodarczej dla wszystkich 65 osób, tj. 100% uczestników projektu, związane są z poprawnością sformułowania celu projektu, założonymi wskaźnikami, mają wpływ na zadania oraz budżet projektu, zostały wskazane w poszczególnych częściach karty oceny formalno-merytorycznej. Zaś założenia projektowe powinny być spójne we wszystkich częściach wniosku.

Zgodnie z powyższym, cel projektu powinien być spójny z wszystkimi częściami wniosku, w tym z zakładanymi rezultatami, które są wyrażone poprzez wskaźniki. Tym samym założenie, iż tylko 85% uczestników założy i będzie prowadzić działalność gospodarczą, nie jest poprawne. We wniosku zapewniono dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej dla wszystkich uczestników projektu.

Zdaniem Sądu zgodnie z zapisami Regulaminu konkursu celem naboru był wybór projektów do dofinansowania w ramach programu Fundusze Europejskie dla [...] 2021-2027 (FE SL 2021-2027). We wniosku o dofinansowanie szczegółowo został opisany proces rekrutacji uczestników do projektu, w tym również zasady tworzenia listy podstawowej i rezerwowej. W związku z powyższym, w uzasadnionych przypadkach skarżąca ma możliwość kwalifikowania do projektu osoby z listy rezerwowej. Tym samym argumentacja skarżącej dotycząca założenia celu projektu na poziomie 85% w przypadku niespełnienia przez uczestników warunków do otrzymania dotacji na rozpoczęcie działalności, m.in. ze względów losowych, siły wyższej lub gdy biznes plan nie otrzymał wymaganej liczby punktów, nie jest zasadna.

Odnośnie zarzutów skarżącej dotyczących oceny kryteriów Sąd zauważył, że kryteria: D.9, D.14, D.16., nie zostały przez nią spełnione.

Za bezpodstawny Sąd uznał zarzut Fundacji w szczególności w zakresie kryteriów konkursowych. Nie bez znaczenia jest tutaj okoliczność, w której Fundacja przystępując do konkursu zaakceptowała jego zasady. Ponadto skoro złożyła wniosek o dofinansowanie, to na niej spoczywał obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem znanych jej kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów (por. wyrok NSA z 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 60/17; wyrok WSA we Wrocławiu z 19 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 177/2). Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego postępowania konkursowego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej aplikacji, czy jej niespójność z zapisami regulaminu powinny zostać ocenione negatywnie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 206/24; wyrok WSA w Gliwicach z 24 maja 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 235/18). Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę i brak jest podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających, czy pośredniczących (w tym ekspertów oceniających) aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. Dodać należy, że sformalizowanie postępowania konkursowego ma na celu zdyscyplinowanie wnioskodawców, zachowanie ich wysokiej staranności, tak aby w konsekwencji doszło do ułatwienia wyłonienia zwycięzcy konkursu i szybkiego załatwienia sprawy w związku z koniecznością terminowego rozdysponowania środków finansowych (por. wyrok NSA z 24 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 1028/17; wyrok NSA z 15 października 2019 r., sygn. akt I GSK 2236/18). Rola organu sprowadza się natomiast do kompleksowej oceny wniosku i nie ma prawa wkraczać w meritum, zmieniać zapisów wniosku, modyfikować ich w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnioskodawcę dofinansowania, domniemywać treści z wniosku nie wynikających - wbrew jego zapisom. Takie działanie organu naruszałoby bowiem zasady uczciwej konkurencji i dawałoby podstawę do postawienia zarzutu uchybienia obowiązkowi bezstronności (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2022 r., sygn. akt I GSK 1641/21; wyrok WSA w Gliwicach z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 79/18; wyrok WSA w Szczecinie z 21 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 648/23).

Sąd podzielił stanowisko organu w zakresie zarzutu skarżącej dotyczącego wskazania błędnych przesłanek do oceny celu projektu przez rozpatrującego protest, iż zgodnie z definicją kryterium D.2 Cel projektu został sformułowany prawidłowo.

W ramach kryterium oceniane było, czy w części B.2 wniosku o dofinansowanie - Cel projektu i krótki opis jego założeń, wskazano: - prawidłowo sformułowany cel projektu (tj. cel określa, jaki problem jest do rozwiązania i jaki rezultat zostanie osiągnięty dzięki realizacji projektu), - okres realizacji projektu, - grupę docelową, do której projekt jest skierowany, - obszar realizacji projektu, - główne zadania i sposoby ich realizacji (metoda, forma), - zakładane efekty (rezultaty) projektu.

Odnosząc się do zarzutów o charakterze proceduralnym tj. skarżąca wskazała, iż zgodnie z Wytycznymi dotyczącymi wyboru projektów na lata 2021-2027, Podrozdział 3.3 Bezstronność pkt. 1 "Bezstronność oznacza, że osoby oceniające projekty są obiektywne". W wymienionych Wytycznych wyjaśniono, ze osoby oceniające nie kierują się innymi przesłankami niż merytoryczne. Sąd zauważył, że pracownicy organu, przed przystąpieniem do oceny projektów, złożyli oświadczenie o braku przesłanek dotyczących wyłączenia pracowników organu, o których mowa w art. 24 § 1 i 2 k.p.a., spełniając tym samym formalne kryterium bezstronności.

Natomiast w zakresie zarzutów skarżącej dotyczącej dokonania subiektywnej oceny przez oceniających Sąd podziela argument organu, iż chodziło o indywidualną ocenę przeprowadzoną przez każdego z oceniających, a nie o potoczne rozumienie subiektywności oceny.

W związku z tym nie można się zgodzić ze skarżącą, iż oceny były takie same, tak samo nielogiczne i sprzeczne z zapisami Standardu usług oraz Regulaminu konkursu ponieważ każdy z oceniających przeprowadził niezależną, indywidualną ocenę projektu na podstawie zapisów wniosku o dofinansowanie oraz dokumentacji konkursowej. Fakt, że oceniający podnieśli podobne zarzuty, ale inaczej sformułowane, nie przesądza o tym, że ocena nie została przeprowadzona w sposób bezstronny i obiektywny, tylko świadczy o tym, że zwrócili uwagę na te same błędy w treści wniosku o dofinansowanie.

Ponadto, zdaniem Sądu nieuzasadnione jest odnoszenie się przez skarżącą do uwag oceniających dotyczących partnerstwa ponieważ w wyniku rozpatrzenia protestu uznano przecież, że kryterium D.10 zostało spełnione.

Mając powyższe uwagi na względzie oraz dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia WUP o nieuwzględnieniu protestu Fundacji Sąd uznał, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem, z uwzględnieniem reguł, o których mowa w art. 45 ustawy wdrożeniowej tj. w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewniający równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców.

W ocenie Sądu, nie doszło więc do naruszenia przez organ zarówno art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, jak i art. 63 ust. 1 oraz art. 67 ust.2 ustawy wdrożeniowej, a to poprzez niedokonanie oceny projektu w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny.

Reasumując trzeba stwierdzić, że Fundacja nie wykazała skutecznie braku przejrzystości, rzetelności i bezstronności w działaniu organu przy wyborze projektu do dofinansowania, a tym samym nieprawidłowej oceny dokonanej przez WUP. Podkreślić należy, że organ kierując się zapisami Regulaminu konkursu, działał zgodnie z ustalonymi zasadami, równymi dla wszystkich wnioskodawców, przez co nie można mu zarzucić naruszenia wymienionych zasad w postępowaniu konkursowym. Organ prawidłowo również uznał na podstawie złożonego wniosku, że Fundacja nie spełniła kryteriów formalnych: D.9, D.14, D.16., projektu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa i tym samym na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej oddalił skargę.