Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1102/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Stwierdzono bezskuteczność czynności wydanej na podstawie przepisów szczególnych
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1, art. 35
journal: Dz.U. 2020 poz 2029
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Asesor WSA Andrzej Nikiforów, Dominik Dymitruk, Protokolant Referent Tomasz Gołębiowski, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lipca 2023 r., sprawy ze skargi Fundacji S. w S., na czynność Wójta Gminy Domaniów, w przedmiocie wstrzymania wypłaty dotacji za październik 2021 r., I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Gminy Domaniów na rzecz Fundacji Świat Dzieci i Dorosłych w Skrzypniku kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Fundacji "S." w S. (dalej: strona, skarżąca, Fundacja) jest czynność Wójta Gminy D. (dalej: organ dotujący, organ, Wójt) polegająca na wypłaceniu w niższej wysokości na jej rzecz dotacji oświatowej za październik 2021 r. w części dotyczącej oddziału przedszkolnego.

Z akt sprawy wynika, że na podstawie umowy zawartej w dniu 4 czerwca 2013 r. Gmina D. (dalej: Gmina) przekazała stronie prowadzenie publicznej szkoły podstawowej z oddziałem przedszkolnym w G..

Decyzją z 26 czerwca 2019 r. (nr PZ.5580.8.5.2019) Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Oławie (dalej: Komendant PPSP) zakazał eksploatacji związanej z prowadzeniem oddziałów przedszkolnych, pomieszczeń znajdujących się na 2 i 3 kondygnacji nadziemnej w budynku szkoły prowadzonej przez stronę ze względu na zagrożenie dla życia ludzi. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., że kontrolowany budynek będący w posiadaniu Gminy, zgodnie z umową użyczenia zawartą w dniu 4 czerwca 2013 r. jest używany przez Fundację, która prowadzi w nim szkołę podstawową i przedszkole. Z uwagi na to należy go zakwalifikować do kategorii zagrożenia ludzi ZL II (przeznaczony do użytkowania przez osoby o ograniczonej zdolności poruszania się – dzieci w wieku od 3-6 lat). Podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w budynku szkoły w dniach 25 i 26 kwietnia 2019 r. funkcjonariusze PPSP ujawnili m.in.: przekroczenie długości dojścia ewakuacyjnego (od wyjścia z pomieszczenia na zewnątrz budynku), brak zapewnienia oddymiania klatki schodowej i brak oświetlenia ewakuacyjnego, ze względu na co stwierdzono, że oddziały przedszkolne nie mogą być prowadzone w pomieszczeniach na kondygnacjach 2 i 3.

W odpowiedzi na wszczęcie przez Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) postępowania w sprawie stanu technicznego budynku będącego własnością Gminy, w której prowadzona jest szkoła oraz przedszkole, Fundacja oświadczyła w piśmie z 17 lipca 2019 r., że oddział przedszkolny 3-5-latków, którego lokalizacja planowana jest na parterze budynku szkoły nie jest i nie był użytkowany, a w protokole z oględzin niewłaściwie stwierdzono, że oddział przedszkolny został przeniesiony na parter. Do tego pomieszczenia miały zostać tylko wniesione meble, zabawki oraz pomoce dydaktyczne.

Postanowieniem z 18 września 2019 r. PINB na podstawie art. 71a ust. 1 i ust. 3, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, wydanym w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń klasowych na przedszkole, a zlokalizowanych w budynku szkoły prowadzonej przez Fundację, wstrzymał użytkowanie części obiektu budowlanego, w którym zorganizowano oddział przedszkolny oraz nałożył na stronę obowiązek dostarczenia określonych w postanowieniu dokumentów. Uzasadniając postanowienie PINB podniósł, że podczas kontroli przeprowadzonej 1 lipca 2019 r. stwierdzono, że w pomieszczeniu zlokalizowanym na poziomie wysokiego parteru zorganizowano oddział przedszkolny, który wg oświadczenia prezesa Fundacji został przeniesiony z wyższych kondygnacji. Podkreślono, że w budynku szkoły nie ma pomieszczeń sanitarnych przystosowanych dla dzieci w wieku 3-5 lat, wyodrębnionego pomieszczenia do spożywania posiłku oraz kuchni. Odnosząc się do pisma Fundacji z 17 lipca 2019 r. PINB wskazał, że w celu weryfikacji oświadczenia o nieprowadzeniu przedszkola przeprowadził kontrolę prewencyjną, podczas której stwierdzono, że w pomieszczeniu, w którym zgromadzono meble i zabawki oraz pomoce dydaktyczne dla dzieci prowadzone były zajęcia z grupą [...] dzieci w wieku 3-5 lat, a w pomieszczeniach sanitarnych zlokalizowanych na poziomie wysokiego parteru zastosowano nietrwałe podesty zamontowane przy urządzeniach sanitarnych. Stosowanie do art. 71 Prawa budowlanego przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkości i układu obciążeń. PINB podkreślił, że w omawianej sprawie mowa jest o zmianie warunków higieniczno-sanitarnych (podesty) oraz pożarowych z uwagi na wydaną decyzję Komendanta PPSP. Organ nadzoru budowlanego zaznaczył, że brak jest też uzgodnień w zakresie warunków sanitarnych dla nowej funkcji pomieszczeń zlokalizowanych na parterze budynku, jak również decyzji administracyjnej w zakresie wykonania robót budowlanych, pozwalającej na przystosowanie pomieszczeń sanitarnych dla potrzeb dzieci w wieku 3-5 lat.

Pismem z 27 września 2019 r. (nr [...]) organ dotujący, powołując się na wydane w sprawie rozstrzygnięcia Komendanta PPSP i PINB oraz oświadczenie Fundacji złożone 17 lipca 2019 r., wstrzymał wypłatę dotacji dla oddziału przedszkolnego, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2082 r., dalej: u.f.z.o.), zaznaczając, że w przypadku wywiązania się przez Fundację z obowiązków opisanych w postanowieniach Komendanta PPSP oraz PINB, a co za tym idzie przywrócenia funkcjonowania oddziału przedszkolnego – wypłata dotacji zostanie ponownie uruchomiona.

W odpowiedzi na pismo organu z 8 listopada 2019 r. skarżąca oświadczyła, że oddział przedszkolny został przeniesiony na parter budynku zgodnie ze wskazaniami Komendanta PPSP. Zajęcia dydaktyczno-wychowawcze odbywają się w sali oddziału przedszkolnego, a zajęcia zabawowe w sali zabaw, które to sale znajdują się na parterze budynku.

W skardze na czynność wstrzymania dotacji za październik 2021 r. strona skarżąca, na podstawie art. 50, art. 53 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzuciła Wójtowi naruszenie art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 2029 ze zm.) i wniosła o:

1. uznanie bezskuteczności czynności polegającej na braku przekazania należnej dotacji oświatowej oraz uznanie obowiązku wypłaty tej dotacji przez organ;

2. zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że jest organem prowadzącym szkołę, że w celu zaplanowania dotacji w budżecie gminy na 2021 r. złożyła w 2020 r. do Wójta wniosek o udzielenie dotacji wraz ze wskazaniem [...] uczniów oddziału przedszkolnego, a w trakcie roku budżetowego - miesięczną informację o aktualnej liczbie uczniów w październiku 2021 r. ([...]) wobec których realizowano zadania oświatowe. Deklarację złożono w trybie i z zachowaniem terminów oraz wymogów określonych w obowiązującej uchwale Rady Gminy D. z dnia 28 grudnia 2017 r. (nr XXXVII/251/17) w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych szkół, przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego, trybu przeprowadzenia kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania oraz terminu i sposobu rozliczenia wykorzystania dotacji (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z dnia 9 stycznia 2018 r., poz. 133 ze zm.). Ponadto strona skarżąca podniosła, że dopełniła obowiązku określonego w art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. przekazując dane do Systemu Informacji Oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego i informacje te na bieżąco aktualizowała, a pomimo powyższego Wójt przekazał w październiku 2021 r. jedynie dotację na uczniów szkoły podstawowej. Dotacja za październik 2021 r. wpłynęła na rachunek bankowy Szkoły w dniu 29 października 2021 r. i to w tym dniu Fundacja dowiedziała się, że kwota dotacji na uczniów oddziału przedszkolnego nie została jej przekazana.

Do skargi Fundacja dołączyła m.in: umowę przekazania prowadzenia szkoły (dalej: umowa przekazania), kopię wniosku o udzielenie dotacji dla oddziału przedszkolnego na 2021 r., informację o aktualnej licznie uczniów oddziału przedszkolnego w październiku 2021 r., informację o przekazanych w październiku 2021 r. dotacjach dla Szkoły, potwierdzenie przelewu dotacji za październik 2021 r.

W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a, względnie o jej o oddalenie.

Organ uzasadniał wniosek o odrzucenie skargi wniesieniem jej z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a wskazując, że Fundacja powzięła wiadomość o wstrzymaniu dotacji "rocznej" w zakresie dotyczącym oddziału przedszkolnego najpóźniej w dniu 27 września 2019 r., bowiem została wówczas powiadomiona pismem nr [...] o fakcie wstrzymania wypłaty oraz przyczynach takiego stanu rzeczy.

Odnosząc się merytorycznie do zarzutów skargi organ dotujący wyjaśnił, że istotnie wstrzymał wypłatę dotacji oświatowej, w tym za październik 2021 r., w części dotyczącej oddziału przedszkolnego, a to z uwagi na ostateczne postanowienie PINB nr 39/2019 z 18 września 2019 r., którym wstrzymano użytkowanie części obiektu budowlanego, w którym skarżąca zorganizowała oddział przedszkolny. Wójt powołał się również na decyzję nr PZ.5580.8.5.2019 z 26 czerwca 2019 r., którą Komendant PPSP zakazał eksploatacji związanej z prowadzeniem oddziałów przedszkolnych ze względu na zagrożenie dla życia ludzi.

Uznając zatem, że działania nielegalne nie podlegają dotowaniu, organ - do czasu wywiązania się przez Fundację z wymogów wynikających z ww. orzeczeń - wstrzymał się z wypłacaniem dotacji dla oddziału przedszkolnego. Zdaniem Wójta wypłacenie skarżącej w tych okolicznościach dotacji przypadającej dla przedszkola naruszałoby wskazane orzeczenia nadzoru budowlanego i straży pożarnej i pozostawałoby w sprzeczności z ustawą o finansowaniu zadań oświatowych. Z treści art. 18 u.f.z.o. wynika bowiem, że otrzymanie dotacji dotyczy tych podmiotów, "w których zorganizowano oddział przedszkolny". Owa organizacja powinna być natomiast interpretowana jako stan polegający na przygotowaniu oddziału i zapewnieniu jego dalszego funkcjonowania zgodnie z przepisami prawa. Organ dotujący podkreślił zarazem, że samo zawarcie z Fundacją umowy o prowadzenie szkoły, obejmującej oddział przedszkolny, nie może determinować wypłat dotacji na ten oddział, skoro nie spełnia on szeregu wymogów i działa nielegalnie. Z Umowy wynika wprost m.in., że oddział przedszkolny funkcjonuje na zasadach określonych w ustawie o systemie oświaty oraz że Fundacja bierze na siebie odpowiedzialność za działanie szkoły, za zapewnienie warunków jej działania, bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, za bieżące remonty. Wójt zaznaczył również, że na kierowane do Fundacji pytania o to, gdzie (w ramach budynku szkoły) obecnie funkcjonuje oddział przedszkolny, skarżąca nie odpowiedziała, zaś organowi nadzoru budowlanego przekazywała na te temat, rzekomo omyłkowo, sprzeczne informacje. Wójt podkreślił, że z przekazywanych Fundacji dotacji oświatowych skarżąca w 2020 r., a także w październiku 2021 r., finansowała również funkcjonowanie oddziału przedszkolnego.

Na rozprawie w dniu 19 lipca 2023 r. strona skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodów z dokumentów:

- wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu Wydział XII Cywilny z 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt XII C 200/19, ustalającego bezskuteczność czynności prawnej wypowiedzenia przez Gminę zawartej z Fundacją umowy z 4 czerwca 2013 r. o prowadzenie Publicznej Szkoły Podstawowej w G.,

- ugody mediacyjnej z 17 października 2022 r., zawartej pomiędzy Fundacją a Gminą, na mocy której Gmina cofnęła swoje oświadczenie z 10 marca 2022 r. o przejęciu do prowadzenia Publicznej Szkoły Podstawowej Fundacji "S." w G.,

- postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu I Wydział Cywilny z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I Acz 1160/19 – zmieniającego postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 22 marca 2019 r. w przedmiocie zabezpieczenia żądania stwierdzenia bezskuteczności wypowiedzenia przez Gminę umowy z 4 czerwca 2013 r. o prowadzenie Publicznej Szkoły Podstawowej w G. i nakazującego stronom, na czas postępowania, wykonywanie ww. umowy,

- wyroku Sądu Rejonowego w Oławie Wydział I Cywilny z 12 marca 2020 r., sygn. akt I C 725/16 – oddalającego powództwo Gminy D. przeciw Fundacji, o wydanie nieruchomości.

Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd dopuścił jako dowód w sprawie wymienione wyżej dokumenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz., 1634 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Z kolei stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Na wstępie Sąd wskazuje, że sprawa objęta niniejszą skargą nie dotyczy - wstrzymania wypłaty dotacji w trybie art. 37 u.f.z.o., organ ww. trybu nie stosował w sprawie.

Przed przejściem do kontroli zaskarżonej czynności, Sąd zobligowany jest do zbadania dopuszczalności wniesienia skargi w sprawie.

Stosownie do art. 47 u.f.z.o. czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że czynności, o których mowa w tym przepisie, to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Wypłata dotacji nie jest bowiem wyłącznie czynnością techniczną przekazania fizycznego środków finansowych, a finalnym rezultatem ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu dokonanego na podstawie konkretnych regulacji. Czynności te zawierają element konkretyzacji normy prawnej dokonywanej w sposób władczy i jednostronny. W granicach pojęcia "przekazanie dotacji" mieści się m.in. przekazanie dotacji w zaniżonej wysokości, a także dokonanie aktualizacji dotacji. Aktualny stan prawny (art. 47 u.f.z.o.) nie pozostawia wątpliwości, że czynności dokonywane w celu ustalenia wysokości, w tym po aktualizacji, lub przekazania dotacji oświatowej, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, które kontrolowane są przez sądy administracyjne. Skoro czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego jest przyznanie dotacji, to w zakresie działań organu z tym związanych wchodzi ustalenie jej wysokości i przekazanie dotacji (por. postanowienie NSA z 18 listopad 2020 r., sygn. akt I GSK 1414/20).

Zatem zaskarżona w niniejszym postępowaniu czynność przekazania dotacji w zaniżonej wysokości, jest czynnością z zakresu administracji publicznej, która podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Odnosząc się natomiast do wniosku organu o odrzucenie skargi, Sąd przyjął, że skarga została złożona w terminie. Stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Niniejsza sprawa dotyczy wypłacenia dotacji w zaniżonej wysokości za październik 2021 r. Z załączonych do skargi dokumentów, wynika, że dotacja za październik 2021 r. wpłynęła na rachunek bankowy Fundacji 29 października 2021 r. i w tym dniu dowiedziała się ona, że miesięczna kwota dotacji na uczniów oddziału przedszkolnego za ten miesiąc nie została przekazana. Tym samym wniesienie skargi w dniu 29 listopada 2021 r. nastąpiło z zachowaniem terminu.

Przechodząc natomiast do merytorycznego rozpoznania skargi w zakresie wypłaty dotacji na oddział przedszkolny za październik 2021 r. w zaniżonej wysokości, Sąd wskazuje co następuje.

Spór w sprawie dotyczy zasadności niewypłacenia dotacji na uczniów oddziału przedszkolnego do czasu wywiązania się przez szkołę z obowiązków nałożonych przez rozstrzygnięcia Komendanta PPSP i PINB dotyczące warunków lokalowych w budynku, w którym prowadzone jest przedszkole.

Rozstrzygnięcia wymaga zatem, czy obowiązujące przepisy prawa dają podstawę do obniżenia wysokości dotacji o część przysługującą szkole publicznej na prowadzony oddział przedszkolny, w trakcie roku budżetowego i poza trybem decyzyjnym, o którym mowa w ustawie z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 305 ze zm.) w przypadku wykrycia nieprawidłowości występujących w zakresie kwestii lokalowych budynku, w którym prowadzona jest placówka.

Na mocy art. 18 ust. 1 u.f.z.o. prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne publiczne szkoły podstawowe, w których zorganizowano oddział przedszkolny, niebędące szkołami specjalnymi otrzymują na każdego ucznia oddziału przedszkolnego z budżetu gminy dotację w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla szkół podstawowych, w których zorganizowano oddział przedszkolny, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu w przypadku braku na terenie gminy szkoły podstawowej prowadzonej przez gminę, w której zorganizowano oddział przedszkolny, w którym zaplanowane wydatki bieżące finansowane z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej nie przekraczają 50% jego zaplanowanych wydatków bieżących, niebędącej szkołą specjalną, kwotę dotacji, o której mowa w ust. 1, określa się w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla szkół podstawowych, w których zorganizowano oddział przedszkolny, w najbliższej gminie prowadzącej szkołę podstawową, w której zorganizowano oddział przedszkolny, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy.

Zgodnie zaś z art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. dotacje, o których mowa w art. 15–21, art. 25, art. 26 i art. 28–32, są przekazywane pod warunkiem, że przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła oraz placówka, o której mowa w art. 2 pkt 6–8 ustawy – Prawo oświatowe, przekaże dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego – w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15–21, art. 25, art. 26, art. 28–31a i art. 32.

Natomiast w myśl art. 34 ust. 1 u.f.z.o. ., dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy.

Powyższe regulacje w sposób konkretny określają warunki otrzymania dotacji na ucznia przedszkola przez podmiot prowadzący publiczną szkołę podstawową, w której zorganizowano oddział przedszkolny. Należy do niech zaliczyć: zorganizowanie oddziału przedszkolnego w szkole publicznej i prowadzenie go (art. 18 u.f.z.o.) oraz przekazanie przez placówkę stosowanych informacji do systemu informacji oświatowej, zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. Spełnienie tych warunków rodzi więc po stronie organu jednostki samorządu terytorialnego obowiązek wypłaty dotacji na zasadach określonych w art. 34 u.f.z.o.

Powyższe nie oznacza jednak, że organ dotujący nie ma uprawnień kontrolnych w zakresie prawidłowości wykorzystania dotacji przez uprawniony podmiot. Wskazuje na to zastrzeżony przez ustawodawcę sposób wypłaty dotacji, który nie jest przypadkowy. W tym względzie Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 24 września 2014 r. sygn. akt II GSK 1147/13, że przyjęcie takiego modelu wypłaty ma na celu umożliwienie organowi bieżącą weryfikację rzeczywistych potrzeb finansowych poszczególnych placówek oświatowych. Uznanie, że organ pozbawiony jest możliwości weryfikowania zasadności wielkości byłoby sprzeczne przede wszystkim z celem dotacji, a także ustaloną przez ustawodawcę formą wypłaty w miesięcznych ratach. Właściwa jednostka samorządu terytorialnego, z której budżetu wypłacane są dotacje, ma prawo, a nawet obowiązek bieżącego kontrolowania prawidłowości korzystania z dotacji.

Organ dotujący na podstawie art. 36 u.f.z.o. może kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji udzielonych zgodnie z art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-30 i art. 32 (ust. 1). Zgodnie z ust. 2 tego unormowania osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo wstępu do przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania w związku z przekazaną dotacją, a w przypadku szkół, o których mowa w art. 26 ust. 2- także do wglądu do list obecności, o których mowa w art. 26 ust. 3, oraz ich weryfikacji.

Kontrola ta powinna jednak obejmować swoim zakresem prawidłowość wydatkowania i rozliczania dotacji tj. m.in. ustalenie faktycznej liczby uczniów i celów na jakie przeznaczane są środki przez uprawniony podmiot. Zasadą jest, że podstawą obliczania dotacji jest rzeczywista i aktualna (nie deklarowana) liczba uczniów, a ustawa określa w art. 35 u.f.z.o. cele na jakie przeznaczone mogą być dotacje. Jednakże dotacja oświatowa ma charakter roczny, co w powiązaniu z przepisami u.f.z.o. prowadzi do wniosku, że zmiany w jej naliczaniu mogą być dokonane po zakończeniu tego okresu wskutek kontroli rozliczania i jej następstw na gruncie ustawy o finansach publicznych. O ile nie zachodzą przesłanki wstrzymania wypłaty dotacji (art.37 u.f.z.o.) lub aktualizacji kwoty dotacji (art. 43 ust. 5 u.f.z.o.). Na tej podstawie należy uznać, że uzasadnieniem dla podjętych przez organ czynności – weryfikacji kwoty wypłacanej części dotacji oświatowej za październik 2021 r. - mogły być opisane w ustawie o finansach publicznych zasady gospodarowania środkami publicznymi, jak również przepis art. 8 ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 289 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie Wójt przekazał stronie kwotę dotacji obniżoną o kwotę przysługującą jej na prowadzenie oddziału przedszkolnego, podając za podstawę wydane przez Komendanta PPSP oraz PINB rozstrzygnięcia dotyczące kwestii lokalowych, warunkując dalszą wypłatę dotacji wywiązaniem się przez Fundację z postanowień zawartych w tych rozstrzygnięciach.

Sąd stwierdza, że przyjęte przez organ podstawy wypłaty dotacji w zaniżonej wysokości nie znajdują umocowania w obowiązujących przepisach prawa, bowiem zastrzeżenia dotyczące warunków lokalowych nie są związane z procesem przyznawania, ustalenia wysokości i wypłaty dotacji.

W szkole prowadzonej przez Fundację na podstawie umowy zawartej z Gminą – wbrew twierdzeniom organu zawartych w odpowiedzi na skargę – zorganizowano przedszkole w formie oddziału przedszkolnego, które funkcjonowało oraz realizowało, w kontrolowanym przez Sąd okresie zadania z zakresu oświaty dla [...] uczniów. W ocenie Sądu, nie można w niniejszej sprawie mówić o niespełnieniu wymogu "zorganizowania przedszkola". Umowa Fundacji z Gminą o prowadzenie szkoły, obejmująca oddział przedszkolny nie została skutecznie rozwiązana, a przedszkole (w formie oddziału przedszkolnego), co wynika zarówno z pism samego Wójta, jak i innych organów, a także statutu szkoły, niewątpliwie zostało zorganizowane, funkcjonowało w szkole i były w nim realizowane zadania z zakresu oświaty przewidziane w takiej placówce. Próba jednostronnego rozwiązania przez Gminę umowy o prowadzenie szkoły obejmującej oddział przedszkolny, okazała się prawnie bezskuteczna, co wiadome jest Sądowi z urzędu, a co wynika wprost z treści kserokopii orzeczeń sądów powszechnych przedłożonych przez Fundację w sprawie III SA/Wr 80/21 (nie zakwestionowanych przez organ co do faktu ich wydania). Nie można więc mówić o braku zorganizowania przedszkola – nawet gdyby jego prowadzenie odbywało się z naruszeniem przepisów np. budowlanych czy przeciwpożarowych. Organ nie kwestionuje też spełnienia warunku, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2, a strona skarżąca – jak wynika z akt administracyjnych oraz dokumentów załączonych do skargi – przedłożyła również informacje o aktualnej liczbie uczniów w październiku 2021 r. Kwestie związane z wyegzekwowaniem postanowień rozstrzygnięć Komendanta PPSP i PiNB stanowią przedmiot odrębnych postępowań, a stwierdzone w nich nieprawidłowości winny być usuwane w ramach odrębnych procedur stosowanych przez te organy. Nie mogą one jednak przesądzać o obniżeniu szkole dotacji o kwotę przysługującą na prowadzony przez nią oddział przedszkolny, ponieważ okoliczności te nie są związane z zakresem, który może być kontrolowany w ramach przyznania i wykorzystywania dotacji przez placówkę, która otrzymała to finansowanie na realizowanie zadań oświatowych gminy, na podstawie zawartej z nią umowy.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a.