Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 274/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2024-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12
journal: Dz.U. 2023 poz 901
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi D. K. reprezentowanego przez opiekuna prawnego J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] Wójt Gminy B., po rozpoznaniu wniosku J. K., będącej opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego D. K. (dalej powoływanego jako "skarżący"), odmówił wsparcia w postaci skierowania go do domu pomocy społecznej (dps). W toku postępowania – jak wyjaśnił organ w uzasadnieniu - ustalono m.in., że skarżący z uwagi na upośledzenie umysłowe i mózgowe porażenie dziecięce od urodzenia jest osobą niepełnosprawną i całkowicie niezdolną do pracy oraz samodzielnej egzystencji; że postanowieniem Sądu Okręgowego we [...] [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. został ubezwłasnowolniony całkowicie; że jego opiekunem prawnym została ustanowiona od dnia [...] kwietnia 2014 r. J. K. – siostra zmarłego ojca D. K., z którą aktualnie zamieszkuje; oraz że źródłem dochodu skarżącego jest renta rodzinna wraz z rentą socjalną oraz dodatek pielęgnacyjny co łącznie wynosi [...] zł miesięcznie. Ponadto, organ ustalił, że w toku wykonywania powierzonej przez sąd opieki, J. K. dokonała sprzedaży dwóch nieruchomości będących własnością skarżącego za łączną kwotę [...]zł, a środki te zgromadziła na koncie bankowym skarżącego. Przy czym, jak podkreślił organ, z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że w chwili obecnej na ww. koncie bankowym znajdują się środki pieniężne w kwocie [...]zł. W związku z tym, Wójt uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki do wydania decyzji odmownej, ponieważ D. K. posiada własne zasoby finansowe, które umożliwiają zapewnienie niezbędnej opieki. Powołał się przy tym na treść art. 2 ust. 1 oraz art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 901 ze zm.,.dalej jako "ups"). Wskazał również, że umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej jest ostatecznością i powinno być poprzedzone oceną możliwości udzielenia pomocy osobie potrzebującej w miejscu jej zamieszkania.

Od powyższej decyzji skarżący reprezentowany przez opiekuna prawnego wniósł odwołanie zarzucając:

- nienależyte zbadanie stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie zebrania wszelkich możliwych dowodów, w tym pominięcie dowodu z opinii biegłego sporządzonej w postępowaniu sądowym w przedmiocie zezwolenia na umieszczenie D. K. w dps, z którego wynika, że potrzebuje on stałej opieki i pielęgnacji;

- naruszenie art. 54 ust. 1 ups poprzez jego niezastosowanie pomimo, że istniejący stan faktyczny potwierdzony zgromadzonymi w sprawie dowodami potwierdza ziszczenie się wszystkich ustawowych warunków umieszczenia D. K. w dps oraz poprzez błędne uznanie, że zasoby finansowe skarżącego umożliwiają mu zapewnienie całodobowej opieki, poprzez sprzeczne nieuzasadnione uznanie, że strona może korzystać z usług opiekuńczych i pokryć je ze środków własnych, choć organ nie ustalił z jakiego rodzaju usług opiekuńczych może korzystać strona, w szczególności w porze nocnej;

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa).

Ponadto J. K. podniosła, że posiadanie własnych zasobów finansowych, nie może wpływać na ustalenie czy osoba, która wymaga pomocy w zaspokajaniu codziennych potrzeb może ją mieć zapewnioną w miejscu zamieszkania w zakresie dla niej koniecznym. Podkreśliła przy tym, że D. K. spełnia łącznie wszystkie przesłanki konieczne dla umieszczenia w dps oraz że musi być on objęty całodobową opieką, którą może mieć zapewnioną jedynie w warunkach dps – co potwierdzają ustalenia wywiadu środowiskowego. Wskazała również, że organ nie wziął pod uwagę, że Sąd Rejonowy we [...] III Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z dnia [...] października 2023 r. wyraził zgodę na umieszczenie D. K. w dps, co zostało poprzedzone badaniami biegłego sądowego.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że aby uzyskać jakiekolwiek świadczenie z pomocy społecznej trzeba w pierwszej kolejności spełnić ogólne warunki udzielania świadczeń z pomocy społecznej, które wynikają m.in. z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 , 2 i 4 oraz art. 12 ups. Zaznaczył, że pomoc społeczna oparta jest o zasadę pomocniczości i subsydiarności oraz że wspiera osoby w przezwyciężaniu trudnej sytuacji życiowej, jedynie wtedy gdy dana osoba nie jest w stanie sama sobie poradzić przy wykorzystaniu własnych zasobów. Pierwszoplanowe znaczenie w ocenie SKO mają zatem możliwości danej osoby. Z uwagi na to, że D. K. posiada własne, znaczne zasoby majątkowe, na które wskazano w oświadczeniu majątkowym z [...] listopada 2023 r., Kolegium uznało zatem, że nie może być on adresatem świadczeń z pomocy społecznej, w tym świadczenia niepieniężnego w postaci pobytu w dps. Wskazało przy tym, że skarżący może zaspokoić swoje potrzeby w zakresie pobytu w dps poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej ustalającej warunki pobytu z dps działającym na warunkach komercyjnych. W tym przypadku pomijana jest bowiem procedura przed organem pomocy społecznej i nie stosuje się art. 59-64b ups.

Na powyższą decyzję J. K., działając w imieniu skarżącego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W uzasadnieniu skargi podniosła w szczególności, że nie zgadza się ze stanowiskiem SKO odnośnie umieszczenia D. K. w placówce niepublicznej, podkreślając przy tym, że nie ma do nich zaufania, z uwagi na to że nie są to dps prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego. Zarzuciła organowi pominięcie prawa wyboru placówki, wskazując przy tym, że organ może kierować osoby do dps, który nie jest prowadzony na zlecenie wójta dopiero w momencie braku miejsc w dps o zasięgu gminnym lub powiatowym, natomiast w momencie wydania decyzji przez organ I instancji wybrana przez nią placówka dysponowała wolnym miejscem. Podniosła, że istotnym jest dla niej aby jej podopieczny trafił do DPS w W., ponieważ placówka ta oddalona jest kilkanaście kilometrów od jej miejsca zamieszkania, co umożliwi zachowanie regularnego kontaktu na terenie dps oraz możliwości urlopowania w jej miejscu zamieszkania, co zwłaszcza na początku będzie istotne w procesie aklimatyzacji spowodowanej zmianą miejsca pobytu. Zaznaczyła, że umieszczenie podopiecznego w DPS w W. na czas nieokreślony stanowiłoby gwarancję należytego zabezpieczenia go, podczas gdy umieszczenie go w placówce komercyjnej byłoby czasowe, do momentu wyczerpania zasobów finansowych zdeponowanych na koncie bankowym – które jak wskazała, wystarczyłyby na okres nie dłuższy niż 3 lata. Zauważyła również, że częste zmiany miejsca zamieszkania mogłyby prowadzić do całkowitego zburzenia poczucia bezpieczeństwa oraz pogorszenia stanu psychicznego podopiecznego. Zaznaczyła, że stan zdrowia D. K. nigdy nie ulegnie poprawie, a wręcz może ulec pogorszeniu, dlatego środki finansowe, stanowiące spadek po ojcowiźnie, nie powinny być przeszkodą w zapewnieniu stabilizacji i właściwej całodobowej opieki na resztę jego życia. Wskazała również, że dps prowadzone w warunkach komercyjnych nie są tożsame z dps , które zgodnie z art. 56 ups dzielą się na poszczególne typy domów, co jest dla niej kluczowe. Istotnym dla skarżącej jest bowiem aby D. K. przebywał dps dla dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie, prowadzonym zgodnie ze standardami określonymi w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Podniosła także, że środki ze sprzedaży nieruchomości stanowiły jednorazowy dochód przekraczający pięciokrotność kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak uzyskane zostały wcześniej niż na 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o pomocy, dlatego nie powinny stanowić podstawy do obliczenia dochodu D. K.. Dochodem jej bratanka z którego winna być obliczona odpłatność za dps, jest zaś, jak wskazała, świadczenie z KRUS, renta rodzinna wraz z rentą socjalną oraz dodatek pielęgnacyjny.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Kontrola przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa") wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ obydwie wydane w sprawie decyzje nie odpowiadają wymogom prawa.

Podstawę materialnoprawną wydanych rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy o pomocy społecznej, która reguluje zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej w tym m.in. w formie umieszczenia w domu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ups osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Z art. 54 ust. 2 ups wynika zaś, że osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, z zastrzeżeniem ust. 2a, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Z kolei art. 54 ust. 2a ups przewiduje, że w przypadku gdy przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej danego typu zlokalizowanym najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej wynosi ponad 3 miesiące, osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się na jej wniosek do domu pomocy społecznej tego samego typu zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, w którym przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie jest krótszy niż 3 miesiące. Wedle zaś art. 59 ust. 1 ups decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

Pamiętać należy również, że rozpoznając sprawy z zakresu pomocy społecznej organ związany jest ogólnymi zasadami postępowania dowodowego opisanymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organ winien zatem toku postępowania stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa), w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) oraz ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 § 1 kpa).

Z powyższych przepisów wynika więc, że decyzja organu gminy o skierowaniu do domu pomocy społecznej nie jest podejmowana w ramach tzw. uznania administracyjnego. Jeżeli bowiem organ po należytym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustali, że dana osoba spełnia warunki z art. 54 ust. 1-2a ups, to jest on zobowiązany do wydania decyzji uwzględniającej żądanie strony zawarte we wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Niemniej jednak, na co trafnie w ramach ogólnych uwag wskazało SKO, aby skorzystać z jakiegokolwiek świadczenia z pomocy społecznej (w tym polegającego na skierowaniu do dps) nie wystarczy samo spełnienie przez daną osobę wyłącznie wymogów właściwych dla przyznania danego rodzaju świadczenia z pomocy społecznej. Aby uzyskać jakiekolwiek świadczenie z pomocy społecznej trzeba bowiem wpierw spełnić ogólne warunki udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Koniecznym jest więc ustalenie przez organy, czy wnioskujący spełniał w dacie wydania zaskarżonej decyzji, przesłanki do udzielenia mu tego rodzaju pomocy, wynikające z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1, 2 i 4 ups.

W kontekście ogólnych warunków udzielania świadczeń z pomocy społecznej, w pierwszej kolejności wskazać należy, że ustawowo działalność pomocy społecznej została oparta na zasadzie pomocniczości. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ups jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Wedle art. 3 ust. 1, 2 i 4 ups pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Z powyższych ogólnych zasad udzielania świadczeń z pomocy społecznej wynika, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i uzupełniający względem własnych możliwości danej osoby. Pomoc społeczna jedynie wspiera osoby lub rodziny w przezwyciężeniu swej trudnej sytuacji życiowej. Akceptowalna społecznie jest zatem pomoc świadczona wówczas, gdy dana osoba nie jest w stanie sama sobie poradzić z trudną sytuacją osobistą, przy wykorzystaniu własnych uprawnień bądź własnych zasobów.

Ponadto wskazać należy na treść art. 12 ups. Z przepisu tego wynika, że (poza brakiem spełnienia szczegółowych warunków nabycia danego świadczenia) organ pomocy społecznej może odmówić przyznania świadczenia z pomocy społecznej także wówczas, gdy pracownik socjalny stwierdzi istnienie dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu, a sytuacją majątkową osoby wskazującą, że osoba ta jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości.

Przy stosowaniu art. 12 ups organy administracyjne muszą jednak pamiętać, że przepis ten ma charakter represyjny. Pojęcia dysproporcji pomiędzy udokumentowanymi dochodami a sytuacją majątkową wnioskodawcy nie można interpretować w sposób rozszerzający, ponieważ wprowadza on uregulowania dotyczące wyłączeń w zakresie przyznawania świadczeń osobom, które spełniły kryteria określone w przepisach ustawy odnoszące się do konkretnych świadczeń. Z tego powodu zastosowanie przedmiotowego przepisu w każdym przypadku musi być poprzedzone dokładnymi ustaleniami i wnikliwą oceną tych ustaleń. Podkreślić należy, że niedopuszczalne jest domniemywanie jakichkolwiek okoliczności, które stanowiłyby podstawę wydania decyzji o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia, w tym również świadczenia niepieniężnego jakim jest skierowanie do dps (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 października 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1780/22 – dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/search).

W niniejszej sprawie, w następstwie wydania decyzji przez SKO, poza sporem pozostaje to, że podopieczny J. K. – skarżący 29-letni D. K. – jest osobą niepełnosprawną, upośledzoną umysłowo, z mózgowym porażeniem dziecięcym, całkowicie niezdolną do pracy, która wymaga całodobowej opieki z powodu choroby i nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu. Pomimo tego, organy nie przyznały mu jednak wnioskowanej pomocy w postaci skierowania do dps z uwagi na jego status majątkowy.

Istota sporu w sprawie dotyczy zatem tego, czy z uregulowanego w ustawie administracyjnego trybu kierowania do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu i odpowiedniej lokalizacji, prowadzonego przez organ jednostki samorządu terytorialnego lub na jego zlecenie, może skorzystać skarżący w sytuacji ustalania, że posiada on określone przez organy środki majątkowe.

W realiach sprawy wymagający opieki D. K. w momencie orzekania posiadał bowiem na rachunku bankowym kwotę [...]zł – co stało się bezpośrednią przyczyną odmowy skierowania go do dps przez organy. Ocenić należy więc, czy w rozpatrywanym stanie faktycznym organy rozważyły wszystkie istotne okoliczności sprawy w świetle warunków udzielenia wsparcia z pomocy społecznej i w konsekwencji czy zasadnie odmówiły przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy powołując się na jego status majątkowy, mający wskazywać, iż jest on w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową wykorzystując własne zasoby majątkowe.

Sąd, analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów, doszedł do wniosku, że rozstrzygnięcia obydwu organów naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Wnioski organów w zakresie braku możliwości przyznania D. K. świadczenia w postaci umieszczenia go w domu pomocy społecznej z uwagi na posiadane przez niego środki pieniężne i przy jednoczesnym powołaniu się na regulacje z art. 12 ups, uznać należy bowiem za powierzchowne, niepoparte wymaganą dla poczynienia takiego wniosku analizą tej okoliczności w kontekście sytuacji życiowej skarżącego, a tym samym również przedwczesne.

Po pierwsze, za nie w pełni rozważone i uzasadnione w ocenie Sądu uznać należy wyrażone przez organy stanowisko, że środki pieniężne znajdujące się na rachunku bankowym skarżącego nie uprawniają go do otrzymania wsparcia z pomocy społecznej, gdyż - jak wynika z motywów rozstrzygnięcia organów - pozwolą mu one przezwyciężyć trudną sytuację życiową przy wykorzystaniu własnych zasobów i możliwości (art. 2 ust. 1 ups) poprzez np. jak wskazało SKO zawarcie umowy cywilnoprawnej z dps działającym na zasadach komercyjnych. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że D. K. ma jedynie 29 lat, a z uwagi na swoją niepełnosprawność jest osobą niezdolną do pracy i samodzielnego funkcjonowania na stałe. Ponadto rodzaj jego schorzenia świadczy o tym, że jego stan nie będzie się polepszał, a wręcz przeciwnie – jak wskazała jego opiekunka prawna – może się pogarszać. Z pewnością więc środki zgromadzone na rachunku bankowym skarżącego w wysokości [...] zł, biorąc pod uwagę jego sytuację życiową, a zwłaszcza młody wiek oraz, co istotne, brak możliwości zarobkowych, nie są wystarczające aby przezwyciężyć jego trudną sytuację życiową w sposób trwały. Kwota ta w zależności od wysokości kosztów pobytu w dps prowadzonym na zasadach komercyjnych, wystarczyłaby bowiem na kilka lat, przypuszczalnie na około 3 lata, co wobec młodego wieku skarżącego, ponownie doprowadziłoby do sytuacji, w której po wyczerpaniu własnych zasobów finansowych, byłby on zmuszony do opuszczenia tego miejsca i znalazłby się w sytuacji tożsamej z aktualną, tyle że bez jakichkolwiek własnych środków pieniężnych. Okoliczności sprawy już na wstępie, i to bez głębszej analizy, prowadzą zatem do wniosku, że wykorzystanie środków pieniężnych skarżącego na opłacenie dps prowadzonego na zasadach komercyjnych, pozwoliłyby jedynie na "czasowe" pokonanie jego trudnej sytuacji życiowej, co biorąc pod uwagę potencjalną konieczność ponownej zmiany miejsca pobytu po wyczerpaniu środków finansowych, nie wydaje się korzystnym rozwiązaniem dla osoby niepełnosprawnej. Na okoliczność tą wskazała opiekunka prawna skarżącego, podnosząc że częste zmiany miejsca pobytu nie wpływają dobrze na skarżącego. Żaden z organów nie wziął jednak pod uwagę tej kwestii, tj. dobra skarżącego, kierując się tylko i wyłącznie kwestią jego zasobów majątkowych, tymczasem ich wysokość nie pozwoli skarżącemu w jego sytuacja życiowej – czego nie uwzględniły organy - na samodzielne zabezpieczenie sobie opieki i pomocy w sposób trwały, lecz jedynie czasowy.

Zaznaczyć należy, że organy oprócz statusu majątkowego skarżącego winny mieć na uwadze również szerszy kontekst i ustalić czy skarżący ma jakieś specjalne potrzeby związane ze stanem zdrowotnym, wymagające finansowania, a w konsekwencji rozważyć czy w związku z sytuacją zdrowotną w jakiej się znajduje skarżący, zasadnym byłoby zabezpieczenie środków pieniężnych na finansowanie specjalnych potrzeb skarżącego związanych z jego niepełnosprawnością - aktualnych lub przyszłych. Organy, po ustaleniu, że skarżący jest niepełnosprawny powinny więc wyjaśnić czy skarżący w związku ze swoim stanem zdrowia ma jakieś specjalne potrzeby lub wymaga specjalnych usług, a następnie rozważyć, czy środki finansowe którymi dysponuje nie będą niezbędne dla ich sfinansowania. Na gruncie niniejszej sprawy organy nie poczyniły jednak w tym kierunku żadnych ustaleń.

W toku postępowania Kolegium, proponując rozwiązanie polegające na zawarciu umowy z dps działającym na zasadach komercyjnych, nie rozważył jednocześnie tego, czy istnieją w ogóle możliwości zawarcia umowy z dps, który byłby odpowiedniego typu dla skarżącego (tj. dla dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie) w kontekście jego schorzeń oraz czy taki dps, który byłby dla niego odpowiedni znajduje się w pobliżu miejsca zamieszkania jego i jego opiekuna prawnego, co jak podkreślała J. K. byłoby rozwiązaniem sprzyjającym adaptacji skarżącego w ośrodku. Po raz kolejny więc należy zaznaczyć, że organ nie pochylił się nad dobrem skarżącego i nie rozważył istotnych z punktu widzenia jego słusznego interesu okoliczności, co spowodowane było odgórnym założeniem, że z uwagi na swój status majątkowy może on samodzielnie pokonać wszelkie trudności życiowe.

Nieprawidłowość w działaniu organów polegała więc na pominięciu dokonania w toku postępowania dokładnych i wnikliwych ustaleń związanych z sytuacją skarżącego na które wskazano powyżej. Poczynienie rozważań w tym zakresie było tym bardziej konieczne z uwagi na to, że uprzednio w sprawie sąd rodzinny wyraził zgodę na umieszczenie skarżącego w dps, o czym świadczy znajdujące się w aktach sprawy postanowienie z dnia [...] października 2023 r. Pomimo tego organy ograniczyły się wyłącznie do określenia zasobów majątkowych skarżącego w wysokości [...] zł , pomijając jednocześnie analizę tej okoliczności w kontekście sytuacji życiowej i zdrowotnej skarżącego – tj. jego młodego wieku; ewentualnych szczególnych potrzeb związanych ze stanem zdrowia; braku możliwości zarobkowania, co oznacza, że posiadane przez niego środki finansowe dotycząc całego dalszego życia skarżącego; okoliczności, że posiadane środki finansowe pozwolą jedynie na czasowe opłacenie dps prowadzonego na zasadach komercyjnych, a zatem nie pozwolą na trwałe przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej skarżącego. Stwierdzenie organów, iż w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, w której skarżący z uwagi na swój stan majątkowy nie jest osobą uprawnioną do otrzymania wnioskowanego świadczenia z pomocy społecznej, przy jednoczesnym braku faktycznego i całościowego rozważenia jego sytuacji życiowej z uwzględnieniem okoliczności wskazanych przez Sąd, prowadzi do wniosku, że organy stanowisko to przyjęły na zasadzie domniemania – co Sąd ocenia jako niedopuszczalne. Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania i oparcie obu decyzji na niedostatecznie wyjaśnionych okolicznościach sprawy, czyni je przedwczesnymi.

Końcowo i na marginesie, odnosząc się do wyrażonego na gruncie decyzji I-instancyjnej stwierdzenia Wójta, iż pobyt w domu społecznej powinien być poprzedzony oceną możliwości udzielenia pomocy osobie potrzebującej w miejscu jej zamieszkania, Sąd podkreśla, że dokonanie oceny w tym zakresie była zadaniem właśnie tego organu, czyli Wójta, jako prowadzącego postępowanie wszczęte na wniosek o skierowanie do dps.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organy nie sprostały obowiązkom wynikającym z przepisów postępowania - w szczególności art. 7, art. 77 § 1 kpa - ponieważ do wydania rozstrzygnięć doszło bez należytego zweryfikowania oraz wyjaśnienia przez organy istotnych w sprawie kwestii, w sposób znajdujący odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią argumentację wyrażoną w niniejszym wyroku.

Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ppsa o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.