Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 82/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9n ust. 1, art. 9n, art. 9x ust. 1 pkt 2, art. 9x, art. 9zb ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2010
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
article: art. 61 § 4, art. 10, art. 28, art. 138 § 1 pkt 1, art. 81
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2022 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary za mieszanie odpadów komunalnych selektywnie zebranych z selektywnie zebranymi odpadami o innym kodzie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...].09.2021 r. o nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej K. Sp. z o.o. w B. kwotę 4.217 zł (słownie cztery tysiące dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

1. W dniu [...] stycznia 2019 r. do Prezydenta Miasta B. (dalej jako: Prezydent) wpłynęło pismo PUHP "L." Sp. z o.o. zawiadamiające o materiale filmowym przekazanym drogą elektroniczną przez dziennikarza K., w którym zarejestrowano odbiór odpadów komunalnych z miejsca gromadzenia odpadów w B. przy ul. [...] w dniach [...] grudnia 2018 r. i [...] stycznia 2019 r. z informacją o podjętych przez spółkę L. czynnościach wyjaśniających. Powyższy materiał został uzupełniony kolejną wiadomością wysłaną e-mailem w dniu [...] stycznia 2019 r., w której poinformowano o innej sytuacji, w której "(...) pracownik wrzuca śmieci z jednego pojemnika do drugiego i wrzuca do śmieciarki ".

2. Prezydent w dniu [...] maja 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne. Pismem z dnia [...] maja 2019 r. strona postępowania M. sp. z o.o. zs. w B. złożyła wniosek o umorzenie postępowania w stosunku do niej oraz uznanie za stronę postępowania firmę K. sp. z o.o. zs. w B., tj. przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości przy ul. [...] w B., która na mocy umowy o podwykonawstwo stała się odbierającym odpady komunalne z Sektora III na osiedlach: [...], obejmujące również nieruchomości, na których znajdują się przedmiotowe miejsca gromadzenia odpadów.

3. Prezydent decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] orzekł o nałożeniu kary pieniężnej na M. sp. z o.o. z tytułu mieszania selektywnie zabranych odpadów komunalnych z selektywnie zebranymi odpadami komunalnymi o innym kodzie w miejscu gromadzenia odpadów w zabudowie wielorodzinnej przy ul. [...] w B. w wysokości 20 000 zł.

Wskutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej jako: SKO, Kolegium) decyzją z dnia [...] marca 2021 r. znak [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium wskazało, że oprócz M. sp. z o.o. stroną postępowania powinna być również K. sp. z o.o. W ocenie SKO wydanie decyzji przez Prezydenta było przedwczesne, ponieważ postępowanie toczyło się bez udziału wszystkich podmiotów będących stronami w sprawie.

4. Prezydent decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] ponownie orzekł o nałożeniu kary pieniężnej na M. sp. z o.o. z tytułu mieszania selektywnie zabranych odpadów komunalnych z selektywnie zebranymi odpadami komunalnymi o innym kodzie w miejscu gromadzenia odpadów w zabudowie wielorodzinnej przy ul. [...] w B. w wysokości 20 000 zł.

5. Wskutek wniesionego odwołania Kolegium decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. znak [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. SKO nie zgodziło się ze stanowiskiem Prezydenta, iż K. sp. z o.o. nie jest podmiotem, któremu można przypisać odpowiedzialność za delikt administracyjny. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie wykonał zaleceń Kolegium zawartych w decyzji z dnia [...] marca 2021 r.

6. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] orzekł o nałożeniu kary pieniężnej na K. Sp. z o.o. z tytułu mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych z selektywnie zebranymi odpadami komunalnymi o innym kodzie w miejscu gromadzenia odpadów w zabudowie wielorodzinnej przy ul. [...]w wysokości 20 000,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z materiału dowodowego zgromadzonego przez Spółkę "L.", która była upoważniona przez Prezydenta pełnomocnictwem z dnia [...] marca 2014 r. do wszelkich czynności związanych z nadzorowaniem i kontrolowaniem wykonywania umów zawartych z wykonawcami na odbiór odpadów komunalnych, łącznie z nakładaniem kar w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w ich realizacji, wynika jednoznacznie, iż doszło do dwóch odrębnych zdarzeń polegających na zmieszaniu selektywnie zebranych odpadów z selektywnie zebranymi odpadami komunalnymi o innym kodzie w miejscu gromadzenia odpadów komunalnych. W obu przypadkach doszło do zmieszania odpadów biodegradowalnych o kodzie 20 01 08 z odpadami papieru i makulatury o kodzie 20 01 01. Organ wskazał, że miejsca gromadzenia odpadów, o których mowa powyżej, obsługiwane były przez podwykonawcę K. sp. z o.o., która we wskazanych dniach dokonywała odbioru odpadów komunalnych z nieruchomości przy ul. [...].

Organ I instancji wskazał, że przy wydawaniu decyzji uwzględnił uwagi Kolegium, a także treść wyroku WSA w Gliwicach z dnia 13 sierpnia 2014 r., II SA/Gl 3967/14. Stwierdził, że zarówno nieprzestrzeganie warunków umowy, jak też naruszenie obowiązującego prawa może skutkować nie tylko utratą kontraktu, ale również wysokimi sankcjami finansowymi o których mowa w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zdaniem organu I instancji takie właśnie sankcje winny być nałożone za zmieszanie posegregowanych odpadów komunalnych, których dopuściła się K. sp. z o.o.

7. Od powyższej decyzji K. sp. z o.o. złożyła odwołanie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia w całości oraz umorzenie postępowania pierwszej instancji.

8. Kolegium decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta.

SKO wskazało, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (w brzmieniu obowiązującym na dzień zdarzenia, Dz. U. z 2019 r. poz. 2010, dalej jako: u.u.c.p.g.).

Po analizie stosownych przepisów ustawy Kolegium przytoczyło wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 sierpnia 2014 r., II SA/Gl 3967/14. Organ wskazał, że w wyroku tym sąd dokonał wykładni językowej pojęcia "podmiotu odbierającego odpady komunalne", o jakim mowa w art. 9n ust. 1 u.u.c.p.g. Choć obowiązujące przepisy nie definiują pojęcia "podmiotu odbierającego odpady komunalne", o jakim mowa w art. 9n ust. 1 ustawy, to konieczne jest tu więc dokonanie wykładni językowej wspomnianego pojęcia. Określenie "odbierający" stanowi imiesłów przymiotnikowy czynny wyrazu "odbierać". Określa on podmiot zdania jako wykonawcę innej czynności, równoczesnej z czynnością orzeczenia zdania. Zatem będzie ono równoważne z określeniem "ten który odbiera". Uzasadnione jest więc stwierdzenie, iż użyte w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku określenie "podmiot odbierający" będzie równoważne z określeniem "podmiot, który odbiera" odpady komunalne. Zatem przepis art. 9n u.u.c.p.g. odnosi się do podmiotów, które faktycznie odbierają w danym okresie sprawozdawczym) odpady od właścicieli nieruchomość". Jak wskazało SKO, zdaniem WSA w Gliwicach "do podobnych wniosków prowadzi wykładnia celowościowa art. 9n w zw. z art. 9x ustawy".

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że w sytuacji stwierdzenia naruszenia opisanego zakazu organ ma obowiązek wydać stosowną decyzję. Decyzja ta, jak to wynika z treści przepisu art. 9x ust. 1 pkt 2 u.u.c.p.g., ma charakter związany. Oznacza to, że w wypadku zaistnienia okoliczności opisanych w danym przepisie (wystąpienia deliktu administracyjnego) organ administracyjny jest zobligowany nałożyć na obywatela, w drodze decyzji administracyjnej, określony w przepisie obowiązek (karę pieniężną), a więc w tym zakresie organ nie ma żadnego luzu decyzyjnego. Natomiast luz decyzyjny pojawia się w sytuacji ustalania wysokości kary. Ustawa nakazuje bowiem wziąć pod uwagę w tym zakresie powtarzalności naruszeń, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu. Dokonując wyboru wysokości kary, która musi się mieścić w granicach zakreślonych przepisami, organ nakładający karę jest zatem zobowiązany brać pod uwagę trzy okoliczności: (1) stopień szkodliwości czynu, (2) zakres naruszenia, (3) dotychczasową działalność podmiotu.

W ocenie Kolegium z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż K. Sp. z o.o. na mocy umowy o podwykonawstwo z M. Sp. z.o.o. stała się odbierającym odpady komunalne z Sektora III na osiedlach: [...], w tym także od właścicieli nieruchomości przy ul. [...]w B. Powyższe prowadzi do uznania, iż Spółka jest podmiotem, w stosunku do którego organ I instancji mógł wszcząć postępowanie w sprawie odpowiedzialności za ww. delikt. Zdaniem organu z przedstawionych w aktach sprawy materiałów dowodowych wprost wynika, iż doszło do dwóch odrębnych zdarzeń polegających na zmieszaniu selektywnie zebranych odpadów z selektywnie zebranymi odpadami komunalnymi o innym kodzie w miejscu gromadzenia odpadów komunalnych w B. przy ul. [...]. W obu przypadkach doszło do zmieszania odpadów biodegradowalnych o kodzie 20 01 08 z odpadami papieru i makulatury o kodzie 20 01 01, co stanowi element materiału dowodowego w postaci nagania filmowego na którym zarejestrowano ww. zdarzenie.

Zdaniem Kolegium całokształt materiału dowodowego daje podstawę do przyjęcia, że pracownicy K. sp. z o.o. dokonujący odbioru w spornym okresie odpadów dokonali zmieszania odpadów biodegradowalnych o kodzie 20 01 08 z odpadami papieru i makulatury o kodzie 20 01 01. Powyższe uprawniało organ I instancji do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 2 ustawy. Organ II instancji wskazał, że sama Spółka w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. przyznała, iż "doszło do nieprawidłowości w odbiorach odpadów (..) w dwóch przypadkach, w których pracownicy dopuścili się uchybień, w wyniku czego zostali odsunięci od pracy przy odbiorach odpadów" ( str. 102 akt admin. sprawy).

Zdaniem Kolegium organ I instancji w sposób prawidłowy, określając wysokość kary, wziął pod uwagę dodatkowe okoliczności, takie jak "stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia i dotychczasową działalność". SKO wskazało, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezydent wyjaśnił, iż K. sp. z o.o. w rozpatrywanym zakresie była jedynie firmą świadczącą usługi jako podwykonawca; jest firmą, z którą Miasto B. ma podpisaną umowę na świadczenie usługi odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu miasta B.; z dotychczasowej działalności firmy wynika, że przedsiębiorca po raz pierwszy złamał zakaz mieszania selektywnie zebranych odpadów różnych frakcji ze sobą, zaś nieprawidłowy odbiór odpadów komunalnych miał charakter incydentalny i jednorazowy - pierwszy jego działalności na rzecz Miasta B..

Kolegium podzieliło wywód organu, iż nie wystąpiły przesłanki fakultatywne odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, których mowa w art. 189f ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021 poz. 735, dalej jako k.p.a.), gdyż jednorazowego naruszenia prawa nie da się usunąć, a odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej uniemożliwiłoby osiągnięcie celów, w szczególności prewencyjnych. Prowadzenie nieprawidłowej gospodarki odpadami komunalnymi przejawiające się mieszaniem selektywnie zebranych odpadów komunalnych różnych frakcji ze sobą negatywnie wpływa na wizerunek gminy, której zadaniem własnym jest utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy oraz demotywująco wpływa na mieszkańców, którzy zobowiązując się do segregowania odpadów mają poczucie, że przyczyniają się do poprawy stanu środowiska naturalnego.

W ocenie SKO sposób dokonania obliczenia wysokości kary spełnia wymogi ustawy. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku udziału strony w prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy stwierdził, iż nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, że Prezydent naruszył art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez niezawiadomienie spółki K. sp. z o.o. jako strony o wszczętym z urzędu postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia na tę spółkę kary pieniężnej.

9. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem K. sp. z o.o. (dalej jako: Strona, Spółka, Skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zaskarżając decyzję Kolegium w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niezawiadomienie Spółki jako strony o wszczętym z urzędu postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia na tę Spółkę kary pieniężnej, co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia spółki możliwości obrony swoich praw,

2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewyjaśnienie w sposób niebudzący wątpliwości wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, to jest czy rzeczywiście doszło do zdarzenia mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych z selektywnie zebranymi odpadami o innym kodzie przez podmiot odbierający odpady, czy też doszło do zmieszania odpadów przez mieszkańców nieruchomości, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych polegających na ustaleniu, że to Spółka jako podwykonawca zawartej pomiędzy M. sp. z o.o. a Miastem B. umowy na odbiór odpadów komunalnych ponosi odpowiedzialność za delikt administracyjny polegający na mieszaniu selektywnie zebranych odpadów komunalnych,

3) art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia jakichkolwiek dowodów niezbędnych do poczynienia ustaleń faktycznych, a tym samym naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,

4) art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niepouczenie strony o zakończeniu postępowania dowodowego i przysługującym jej prawie zapoznania się z aktami sprawy i w konsekwencji uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów,

5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegającego na bezzasadnym utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].09.2021 r. znak [...], w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

1) art. 9x ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 9zb ust. 1 u.u.c.p.g. poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy brak było przesłanek do nałożenia kary pieniężnej,

2) art. 9x u.u.c.p.g. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż podmiotem odbierającym odpady komunalnej jest jedynie podmiot, który je faktycznie odbiera.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO, a także poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

10. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2022 poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

2. Skarżący sformułował w skardze zarówno zarzuty naruszenia prawa procesowego, jak i prawa materialnego.

W pierwszej kolejności należało rozpatrzyć zarzuty procesowe, gdyż dopiero po przesądzeniu, że poczynione w sprawie ustalenia faktyczne będące podstawą rozstrzygnięcia są prawidłowe, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod stanowiący podstawę rozstrzygnięcia przepis prawa materialnego.

Zdaniem Skarżącej, błąd w ustaleniach faktycznych wynika z wadliwie zgromadzonego materiału dowodowego i z wadliwej oceny dowodów oraz pominięcia faktów i źródeł dowodowych o istotnym znaczeniu, jak też z naruszenia norm prawa. Skarżąca wskazuje na naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewyjaśnienie w sposób niebudzący wątpliwości wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, to jest czy rzeczywiście doszło do zdarzenia mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych z selektywnie zebranymi odpadami o innym kodzie przez podmiot odbierający odpady, czy też doszło do zmieszania odpadów przez mieszkańców nieruchomości, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych polegających na ustaleniu, że to Spółka jako podwykonawca zawartej pomiędzy M. sp. z o.o. a Miastem B. umowy na odbiór odpadów komunalnych ponosi odpowiedzialność za delikt administracyjny polegający na mieszaniu selektywnie zebranych odpadów komunalnych.

Podnosi także zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia jakichkolwiek dowodów niezbędnych do poczynienia ustaleń faktycznych, a tym samym naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

W skardze znajdują się także zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niepouczenie strony o zakończeniu postępowania dowodowego i przysługującym jej prawie zapoznania się z aktami sprawy i w konsekwencji uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

W ocenie Sądu większość z powyższych zarzutów naruszenia prawa procesowego jest zasadna. W pierwszej kolejności sąd odniesie się do zarzutów przedstawionych w skardze jako zarzut nr 2 i 3.

Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest wyczerpujące zbadanie okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem zastosowania normy prawa materialnego. Zgodnie z art. 77 k.p.a., organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Dokładne ustalenie stanu faktycznego jest możliwe tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i przez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Jak stanowi art. 80 k.p.a., organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co powinno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, organ ma obowiązek uzasadniania decyzji w sposób zgodny z zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli. Strona powinna wiedzieć, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej została wydana decyzja w jej sprawie. Organ w ramach uzasadnienia faktycznego decyzji powinien w szczególności wskazać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny odmówienia innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej. I nie ma znaczenia to, czy mamy do czynienia z tzw. decyzją wiązaną, czy tzw. decyzją uznaniową. Organ powinien zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje stanowisko, a w szczególności uzasadnić, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe. Natomiast w ramach uzasadnienia prawnego decyzji organ powinien wyjaśnić podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, co powinno polegać na przytoczeniu właściwych przepisów prawa oraz na wszechstronnym ich wyjaśnieniu (zob. wyrok NSA z dnia 14 października 2021 r., I GSK 502/21, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w uzasadnieniu dostępne są w bazie CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

Sąd podziela ocenę Skarżącej, że w tej sprawie organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w sposób prawidłowy, bowiem jak wynika z uzasadnienia decyzji, okoliczność mieszania odpadów komunalnych ustalił na podstawie dokumentacji elektronicznej przesłanej przez dziennikarza Kuriera Porannego i na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez spółkę L. Sp. z o.o. Jednakże, co warte jest podkreślenia, L. Sp. z o.o. prowadziła postępowanie wyjaśniające z związku z nieprawidłowym wykonaniem postanowień umownych w związku z zawartą pomiędzy M. Sp. z o.o. a Miastem B. umową na odbiór odpadów komunalnych i nałożoną z tego tytułu karą umowną. Ustalenia poczynione przez L. Sp. z o.o., które dotyczą stosunku cywilnego, mogą być kwestionowane na drodze postępowania cywilnego. Nie mogą jednak stanowić wyłącznej podstawy do nałożenia przez organ administracji publicznej kary administracyjnej bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w rozumienia k.p.a.

W ocenie Sądu organ I instancji w żaden sposób nie ustalił, czy rzeczywiście doszło do mieszania selektywnie zebranych odpadów komunalnych z innymi selektywnie zebranymi odpadami o Innym kodzie, czy też doszło jedynie do nieprawidłowości w ich odbiorze, a zmieszanie odpadów komunalnych nastąpiło w wyniku działań mieszkańców nieruchomości. Rację ma Skarżąca, że materiał dowodowy w postaci nagrania filmowego, czy też ogólne, jednozdaniowe wyjaśnienia Skarżącej, iż doszło do "nieprawidłowości w odbiorze odpadów" (k. 40 akt administracyjnych, pismo z [...] stycznia 2019 r.) nie są jednoznaczne z ustaleniem, iż doszło do zmieszania selektywnie zebranych odpadów o jednym kodzie z selektywnie zebranymi odpadami o innym kodzie.

Z pewnością nie wyczerpują też przesłanek i obowiązków, które wynikają dla organu z art. 7 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tej sprawie zabrakło przeprowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie, przesłuchania świadków zdarzenia (mieszkańców posesji, autorów filmu dokumentującego zdarzenie, pracowników skarżącej), w aktach nie ma też dokumentu w rodzaju protokołu kontroli, który byłby dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a. i opisywał zdarzenie, stanowiąc dowód tego, co w nim urzędowo stwierdzono.

Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Żaden zaś przepis nie zabrania robienia filmów. Nie mniej sam film powinien być dopuszczony jako dowód w sprawie przez organ administracji, lecz nie bezkrytycznie, ale z opisem tego co zawiera, jakie zdarzenie, w jakiej dacie opisuje, gdyż jest on podstawą postępowania dowodowego, a samo nagranie można interpretować w różny sposób, również w taki jak czyni to Skarżąca (film nie potwierdza w sposób oczywisty zaniedbań pracowników K.).

3. Co do pozostałych zarzutów procesowych zawartych w skardze, w ocenie Sądu nie są zasadne. Skarżąca wskazuje, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego było skierowane w stosunku do M. sp. z o.o., a nie wprost do K.. Podnosi, że postępowanie toczyło się w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na M. Sp. z o.o., a późniejsze zawiadomienie o ponownym rozpoznaniu sprawy skierowane także i do K. Sp. z o.o. nie może być traktowane jako zawiadomienie strony w sprawie.

W ocenie Sądu zarzut nie jest zasadny. Skarżąca nie kwestionuje otrzymania pisma, a wynika z niego wyraźnie, że została zawiadomiona o postępowaniu w sprawie, które będzie toczyć się na nowo, także z jej udziałem (pismo z [...] kwietnia 2021, k. nr 66 akt administracyjnych). W ocenie sądu organ ma rację uznając, że pierwszą czynnością procesową w sprawie zakończonej wydaniem przez organ I instancji zaskarżonej decyzji było zawiadomienie prawidłowo określonych stron postępowania o "ponownym prowadzeniu postępowania".

4. Co do braku zawiadomienia K. ani też M. o zakończeniu postępowania i o możliwości zapoznania się z całym zgromadzonym materiałem dowodowym, to w ocenie Sądu zarzut ten nie jest zasadny.

W aktach sprawy znajduje się pismo z dnia [...] września 2021 r. znak: [...], w którym Prezydent Miasta B. informuje Skarżącą o możliwości zapoznania się z zebranym do tej pory materiałem dowodowym w sprawie, wypowiedzenia się w sprawie oraz zgłaszania ewentualnych uwag i wniosków. Niniejszą informację Skarżąca odebrała dnia [...] września 2021 r., o czym świadczy potwierdzenie odbioru (akta admin. sprawy, k. 19), w związku z czym miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych w prowadzonym postępowaniu dowodów i materiałów.

5. Mając więc na względzie istotne wady, którymi obarczone było postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy w przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że bez ich usunięcia i bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób zupełny, nie jest możliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W tym stanie rzeczy ustosunkowywanie się przez Sąd do pozostałych argumentów skargi, mających charakter merytoryczny, byłoby na obecnym etapie postępowania przedwczesne.

6. Rozpatrując sprawę ponownie, w toku ponownego postępowania organy powinny wziąć pod uwagę ocenę prawną i wskazania co do postępowania dowodowego wyrażone w niniejszym wyroku.

Organ ponownie rozpatrzy też kwestię odpowiedzialności administracyjnej za naruszenie przepisów u.u.c.p.g., o ile zebrane dowody potwierdzą winnych tego naruszenia. Z akt wynika, że w sferze odpowiedzialności cywilnej uznano, że za prawidłowości w zakresie odbioru nieczystości odpowiada M. Sp. z o.o., a nie K. Sp. z o.o. Skarżąca uzasadniając kwestię braku możliwości przypisania jej odpowiedzialności administracyjnej, wskazuje na ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2021 r., II OSK 3257/21. Zgodnie z nią w sferze odpowiedzialności administracyjnej na gruncie u.u.c.p.g., odpowiedzialny jest każdy podmiot posiadający stosowne uprawnienia do prowadzenia działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, a nie tylko podmiot, który faktycznie odpady te odbiera. Organy ponownie rozpoznając sprawę powinny odnieść się do wniosków płynących z tego orzeczenia w ww. zakresie (która z firm powinna odpowiadać za ewentualne zaniedbania w ramach deliktu administracyjnego firma do tego zobowiązana czy wyłącznie jej podwykonawca), a także przeciwnych wniosków płynących z orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 sierpnia 2014 r., II SA/Gl 3967/14 (odpowiedzialny jest ten kto faktycznie odbiera odpady).

7. Z tych wszystkich względów zaskarżonej decyzji należało postawić zarzut naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy i skutkujący jej uchyleniem na mocy art. 145 § 1 pkt 1 litery c p.p.s.a.

8. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 600 zł, opłata za pełnomocnictwo w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 3600 zł wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. 2018 poz. 265).