Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 159/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art 58
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 9 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skarg: M. P. i D. spółki z o.o. w M. na postanowienie nr 1038/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 7 grudnia 2023 roku, znak: WOB.7722.71.2023.JNOW w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia skargi oddala


UZASADNIENIE

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 1038/2023 z dnia 7 grudnia 2023r. znak: WOB.7722.71.2023.JNOW, działając na podstawie art. 58 § 1, art. 59 § 2, art. 123 w zw. z art. 144 Kpa odmówił D. sp. z o.o. przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie (dalej "PINB") nr 72/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r. znak: PINB-I-5160.206.22.42, którym wstrzymano inwestorowi D. sp. z o.o. prowadzenie robót budowlanych z powodu realizacji robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Wg organu D. sp. z o. o. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W piśmie złożonym 23 lutego 2023 r., zawierającym wniosek o przywrócenie uchybionego terminu podniesiono jedynie, iż brak winy w uchybieniu terminu wynikał z okoliczności w postaci względów organizacyjnych przedsiębiorstwa, konieczności poszukiwania specjalisty z zakresu prawa budowlanego, wielości prowadzonych postępowań i nieznajomości procedury administracyjnej. Wg organu wniesienie zażalenia nie jest czynnością, która bezwarunkowo wymagałaby specjalistycznej wiedzy. Zażalenie jest środkiem zaskarżenia, które nie wymaga szczególnej formy (art. 144 w zw. z art. 128 Kpa). Do skutecznego złożenia zażalenia wystarczy, że strona wyrazi swoje niezadowolenie, a uzupełnienie zarzutów, wniosków lub dokumentów może nastąpić w późniejszym terminie w toku postępowania. O braku winy w uchybieniu terminu nie świadczy nieznajomość prawa, zawiłość sprawy, wielość spraw, czy zwlekanie i oczekiwanie na poradę profesjonalnego pełnomocnika. Względy organizacyjne, jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego nie stanowiły przeszkody uniemożliwiającej wniesienie zażalenia w ustawowo przewidzianym terminie.

M. P. oraz D. sp. z o.o. w skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucili naruszenie:

- art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu, pomimo iż M. P. uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą,

- art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 kpa w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego,

- art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu aspektu organizacyjnego przedsiębiorstwa należącego do Skarżącego - D. sp. z o. o.

Ponadto skarżący M. P. podkreślił w uzasadnieniu skargi, że w świetle art. 10 § 1 k.p.a. skarżącemu nie umożliwiono dokonania czynności, o których mowa w tym przepisie. Organ I instancji zachował się nielojalnie, a pierwszą czynnością w sprawie, o której skarżący został poinformowany, było doręczenie postanowienia o wstrzymaniu inwestorowi prowadzenia prac budowlanych.

.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a.

Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skargi nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

W niniejszej sprawie organ I instancji wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych skierowane do inwestora tych robót - D. sp. z o.o. Postanowienie to zostało doręczone także M. P., jako stronie postępowania, współwłaścicielowi jednej z działek na których posadowiony jest samowolnie wybudowany obiekt objęty postępowaniem.

Spóźnione zażalenie na postanowienie PINB wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła zarówno spółka z o.o. D. jak i M. P.. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wydał w dniu 7 grudnia 2023 r. znak: WOB.7722.71.2023.JNOW osobne rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, dla D. sp. z o. o., będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia odmowy przywrócenia terminu D. sp. z o. o. Dlatego skarga M. P. podlega oddaleniu już z tego powodu, że nie przysługuje mu interes prawny do zaskarżenia postanowienia rozpoznającego wniosek D. sp. z o. o., w sytuacji kiedy odnośnie jego osoby organ wydał w tym przedmiocie odrębne postanowienie.

Odnośnie skargi D. sp. z o. o. należy natomiast wskazać, że zgodnie z art. 58 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).

Prawidłowo w postanowieniu powołano się na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony należy rozumieć okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli tej strony i uniemożliwiło dokonanie czynności procesowej w terminie. Chodzi zatem o wskazanie przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nadto w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Ponadto ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie.

We wniosku D. sp. z o. o. powołał się na skomplikowany charakter sprawy, konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, brak znajomości akt sprawy, brak znajomości prawa administracyjnego.

Żaden ze wskazanych przez powodów uchybienia terminu nie spełnia zdaniem Sądu przesłanki "braku winy" w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się obiektywnie niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony. Przeszkoda taka ma zwykle nagły charakter i nie można przezwyciężyć jej nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. Wyrok NSA z 10.11.2022 r., III OSK 2941/21, LEX nr 3441746.) Jak wskazuje się w orzecznictwie, oczekiwanie na poradę radcy prawnego nie jest przesłanką uprawdopodobniającą brak winy strony w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej (wyrok NSA w Lublinie z 26.11.1997 r., I SA/Lu 1219/96, LEX nr 31857); trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej i inwestycyjnej, kłopoty w kontaktowaniu się z doradcą podatkowym nie można zaliczyć do przyczyn uzasadniających przyjęcie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego, nawet obciążonego tymi problemami, są to bowiem przyczyny subiektywne, którym skarżący przy zachowaniu należytej staranności mógł zaradzić (wyrok NSA w Poznaniu z 18.11.1997 r., I SA/Po 1868/96, LEX nr 31238); nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (niepublikowany wyrok NSA w Warszawie z 29.08.1997 r., III SA 101/96, LEX nr 30857) – A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 58.

D. sp. z o.o. w doręczonym mu postanowieniu o wstrzymaniu mu prowadzenie robót budowlanych, pouczono o terminie i sposobie wniesienia zażalenia, nie było zatem w ocenie Sądu żadnych przeszkód, aby takie zażalenie złożono w terminie. Powoływane w skardze argumenty dotyczą w istocie jedynie subiektywnych ocen skarżącego, co do skomplikowanego charakteru przedmiotowej sprawy. To jednak nie stanowi o podstawie do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia. Przytaczane natomiast okoliczności związane z zapoznaniem się z aktami sprawy dopiero w dniu 20 lutego 2023 roku, mogą stanowić jedynie o tym, że w tym dniu skarżący zapoznał się z aktami sprawy, w tym z treścią wydanego postanowienia. Nie wskazał przy tym jednak skarżący ani we wniosku o przywrócenie terminu, ani też w skardze skierowanej do Sądu na jakiekolwiek usprawiedliwione okoliczności, które uzasadniałyby brak winy w uchybieniu terminu. Argumenty przedstawione na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie pozwalają na przyjęcie, że strona nie ponosi winy za uchybienie terminowi. Zatem nie można uznać, że istniała przeszkoda niemożliwa do przezwyciężenia i niemożność dołożenia należytej staranności do złożenia w terminie zażalenia. D. sp. z o.o. twierdzi, że sprawa jest skomplikowana, bo jest to w istocie, jak ustalił Sąd, 15 różnych postępowań. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie dysponuje aktami sprawy dotyczącymi wszystkich toczących się postępowań, ale z tych które zostały sądowi przedstawione wynika, że postępowania te dotyczą piętnastu różnych samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych. Zdaniem Sądu okoliczność ta nie ma wpływu na stopień skomplikowania sprawy.

Trzeba wreszcie zgodzić się z organem II instancji, że złożenie zażalenia w postępowaniu administracyjnym nie jest sformalizowane i w związku z tym nie jest konieczne posiadanie szczególnej wiedzy z zakresu prawa administracyjnego. W zażaleniu wystarczy jedynie wskazanie, że żalący nie zgadza się z rozstrzygnięciem. Środki odwoławcze tj. zażalenie czy odwołanie mogą być następnie w toku postępowania przed organem odwoławczym uzupełniane co do argumentacji, także przez ustanowionych pełnomocników. Te wymogi z pewnością nie przerastają możliwości skarżącej D. sp. z o.o. Argumenty przedstawione na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie pozwalają na przyjęcie, że strona nie ponosi winy za uchybienie terminowi. Zatem nie można uznać, że istniała przeszkoda niemożliwa do przezwyciężenia i niemożność dołożenia należytej staranności do złożenia w terminie zażalenia.

W zakresie zarzutu odnoszącego się do naruszenia art. 10 § 1 kpa stwierdzić należy, że odnosi się on do prawidłowości postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych czy też zachowania wymogów proceduralnych do wydania takiego postanowienia, a zatem nie dotyczy meritum rozpoznawanego w kontrolowanym obecnie postępowaniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Dopiero skuteczne wniesienie zażalenia może doprowadzić do zbadania tego zarzutu, ale już w innym postępowaniu.

W świetle powyższego – wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia jest prawidłowe, skargi M. P. jak i D. sp. z o.o. należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.