Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 429/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 105  par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 775
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 8 lutego 2024 r. znak: IG-II.7221.7.2024.TT w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę


UZASADNIENIE

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 8 lutego 2024 r., znak IG-II.7221.7.2024.TT utrzymał w mocy decyzję Starosty Nowotarskiego z 20 grudnia 2023 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu N., polegającej na wykreśleniu M. P., B. F., J. P., B. J. jako współwładających na zasadzie samoistnego posiadania działką ewid. nr [...] o pow. 1.0292 ha objętą jedn. rej. [...].

W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania (tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 775 ze zmianami - dalej: k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1752 ze zmianami - dalej: ustawa Pgik).

Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

P. P. w piśmie z 28 lutego 2019 r. zażądał od Starosty Nowotarskiego wykreślenia "z jednostki rejestrowej [...] obręb N., M. P., B. F., J. P. i B. J. jako współwładających i wpisanie w to miejsce mnie".

Starosta Nowotarski w decyzji z 12 maja 2022 r., znak: GK.6620.5.3800.2018.SA odmówił aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu N., polegającej na ujawnieniu P. P. s. J. i R. jako współwładającego na zasadzie samoistnego posiadania do działki ewid. nr [...] o pow. 1,0292 ha objętej jedn. rej. [...] w miejsce M. P. s. K. i J., B. F. c. K. i J., J. P. c. J. i W., B. J. c. K. i J.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 22 sierpnia 2022 r., znak: IG-II.7221.90.2022.TT utrzymał w mocy zaskarżone przez P. P. ww. rozstrzygnięcie Starosty Nowotarskiego z 12 maja 2022 r. o odmowie aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu N.

Prawomocnym wyrokiem z 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1621/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalił skargę P. P. na ww. decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego 22 sierpnia 2022 r., znak: IG-II.7221.90.2022.TT.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że: "(...) organy podjęły wszelkie możliwe starania aby ustalić stan faktyczny sprawy. W ramach przysługujących im środków nie było możliwe stwierdzenie, że skarżący włada działką w zakresie umożliwiającym uwzględnienie jego wniosku w miejsce wymienionych przez niego osób. Sąd nie zgadza się zatem z twierdzeniami skargi, że organ nie przeprowadził w sprawie prawidłowego postępowania dowodowego i nie poddał go żadnej ocenie i interpretacji. Skarżący nie wskazał jakie czynności byłyby niezbędne, a których organ zaniechał dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Skarżący nie może skutecznie zarzucać organowi, że brał pod uwagę oświadczenia M. P., B. F., B. J. oraz J. P. albowiem brał też pod uwagę jego oświadczenia i ocenił je całościowo w kontekście pozostałych dowodów zebranych w sprawie. Również zarzucanie organowi błędu logicznego przy uznaniu, że kierowanie decyzji ustalającej podatek leśny do wszystkich współwładających należy poczytać jako dowód władania przez M. P., B. F., B. J. oraz J. P. Sąd uznał za chybione. Przede wszystkim to sam skarżący powołał ten rodzaj dokumentu dla wykazania własnego władztwa, a organ w zaskarżonej decyzji jedynie stwierdził, że dokumenty te nie pozwalają na stwierdzenie wyłącznego władztwa skarżącego albowiem są kierowane do wszystkich współwładających.

Odnośnie natomiast dokumentu, na które powoływał się skarżący dla wykazania swojego władztwa tj. zaświadczenia o legalności pozyskania drewna z działki nr [...] położonej w N., Sąd stwierdza, że w aktach sprawy na k. 226 zalega zawiadomienie z 26 października 2020 r. o popełnieniu przestępstwa przez skarżącego polegającego na nielegalnej wycince i kradzieży drewna złożone do Komendy Powiatowej Policji w Nowym Targu, złożone przez władających działką: A. Ś., J. Ś., M. Ś., A. G., J. P., B. F., B. J. i M. P. Prowadzone było też postepowanie sprawdzające przez Komendę Powiatową Policji w Nowym Targu odnośnie złożenia przez skarżącego fałszywego oświadczenia odnośnie bycia właścicielem działki nr [...] w celu uzyskania świadectwa legalności pozyskania drewna (k. 247-250 akt adm.). Zatem również i te okoliczności potwierdzają istnienie utrwalonego sporu miedzy skarżącym, a pozostałymi współwładającymi, który objawia się na różnych płaszczyznach.

W konsekwencji wszystkie ww. okoliczności wskazują, że wnioski organów co do istniejącego między skarżącym, a wymienionymi przez niego osobami sporu co do władztwa były słuszne, a zatem brak było podstaw do uznania twierdzeń skarżącego o jego władztwie nad nieruchomością z wyłączeniem wskazanych przez niego osób.

Sąd opowiada się za poglądem, że w sytuacji gdy władanie nieruchomością nie jest bezsporne z uwagi na brak konsensu pomiędzy podmiotem ewidencyjnym a wnioskodawcą, to bez rozstrzygnięcia tej kwestii w stosownym postępowaniu cywilnym dokonanie takiego wpisu w postępowaniu ewidencyjnym, naruszałoby istotę postępowania ewidencyjnego, które ze swej natury, jest zależne od innych postępowań i trybów, zwłaszcza w przypadku konfliktu interesów podmiotów zainteresowanych. Innymi słowy, nie można od organu ewidencyjnego oczekiwać, aby rozstrzygnął spór dotyczący posiadania samoistnego nieruchomości, jako stanu faktycznego podlegającego reglamentacji prawnej na podstawie przepisów prawa cywilnego (zob. wyrok NSA z 23 czerwca 2015 r., sygn. I OSK 2431/13, LEX). W sytuacji zaś gdyby sprawa posiadania nieruchomości została przesądzona w postępowaniu przed sądem powszechnym, rolą organu ewidencyjnego będzie uwzględnienie tego orzeczenia w treści ujawnianych w ewidencji danych. Wówczas działania aktualizacyjne będą w pełni uzasadnione w świetle powołanych przepisów p.g.k., zaś organowi ewidencyjnemu nie będzie można stawiać zarzutu wkraczania w domenę zastrzeżoną dla władzy sądowej.

Nie ma wątpliwości, że prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny nie wskazuje na bezsporne władanie przedmiotową częścią działki przez skarżącego z wyłączeniem wymienionych przez niego osób.

Sąd podzielił stanowisko organów, że uwzględnienie wniosku skarżącego było niemożliwe również z uwagi na brak przepisów prawnych uprawiających organy do ujawnienia w rejestrze udziałów we władaniu. Jak trafnie ustalił organ aktualnie w ewidencji gruntów i budynków są ujawnieni współwładający z przypisaną im wielkością udziałów, w tym - jako jeden z nich - skarżący. Skarżący wniósł o wykreślenie wskazanych współwładających i ujawnienie siebie w ich miejsce. Uwzględnienie jego żądania musiałby się sprowadzać do wykreślenia wskazanych przez niego współwładających i przypisanie mu przypadających im udziałów - łącznie 4/60 części. Tymczasem obowiązujące przepisy ustawy p.g.k. oraz rozporządzenia wykonawczego nie przewidują ujawniania w ewidencji gruntów i budynków posiadaczy samoistnych nieruchomości z ustaloną wielkością przysługujących im udziałów w posiadaniu. W treści § 11 pkt 7 rozporządzenia wykonawczego przewidziano możliwość ujawnienia posiadaczy samoistnych łącznie z opisem stanu posiadania, natomiast wykazanie wielkości udziałów przewidziano tylko w stosunku do właścicieli oraz podmiotów wskazanych w § 12 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Żądanie skarżącego mogło być zatem zrealizowane jedynie poprzez wykreślenie z ewidencji wskazanych przez niego osób, co wymagałoby uprzedniego wykazania, iż nie władają już przedmiotową nieruchomością, a czego – jak to wynika z powyższych rozważań Sądu – nie dowiedziono. Poza tym wykazanie przez skarżącego wyłącznego władania udziałami uczestników wymagałoby istnienia umowy uqoad usum między współwładającymi działką, której nie ma oraz zrzeczenia się lub przeniesienia przez uczestników władztwa na nieruchomością na rzecz skarżącego – co nie miało miejsca."

Pismem z 19 września 2022 r. (k. 3 akt admin.) J. P. wystąpił z żądaniem natychmiastowego usunięcia wpisu posiadania działki nr [...] jednostka ewidencyjna N. na rzecz M. P., B. F., J. P. i B. J., dokonanego przez organ powiatowy w sposób rażąco sprzeczny zobowiązującymi przepisami prawa, gdyż Starosta nie jest organem stojącym ponad przepisami prawa.

W piśmie z 10 listopada 2022 r. wezwano J. P. do wykazania interesu prawnego uprawniającego do złożenia przedmiotowego wniosku, gdyż nie figuruje on w rejestrze gruntów jako władający na zasadzie samoistnego posiadania działki nr [...].

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Starosty Nowotarskiego, J. P. w pismach z 18 listopada 2023 r.(k. 12 akt admin.) oraz z 8 grudnia 2023 r. (k. 18 akt admin.) wskazał m.in., że organowi z urzędu znany jest fakt, iż jest on ujawniony jako współwłaściciel w LWH [...] i LWH [...] obejmujących parcele [...] i [...], z których powstała działka nr [...]. Podkreślił, że domaga się bezwzględnie usunięcia zapisów rejestru gruntów bezprawnie ujawnianych dla tej działki spadkobierców po K. P.

Decyzją z 28 czerwca 2023 r., znak: GK.6620.1.10309.2022.SA, Starosta Nowotarski odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu N., jednostka ewidencyjna N., polegającej na wykreśleniu M. P., B. F., J. P., B. J. jako współwładających na zasadzie samoistnego posiadania do działki ewid. nr [...] opow. 1.0292 ha objętej jedn. rej. [...].

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w decyzji z 18 października 2023 r., znak: IG-II.7221.120.2023.PS, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano m.in., iż organ l instancji powinien był rozważyć czy przedmiotowe postępowanie administracyjne nie podlega umorzeniu z uwagi na brak interesu prawnego J. P. (tj. podmiotu, który zainicjował to postępowanie).

W trakcie prowadzonego ponownie postępowania administracyjnego, J. P. pismem z 27 października 2023 r. (k. 150 akt admin.) przedłożył Staroście Nowotarskiemu pełnomocnictwo udzielone mu przez P. P. (jednego ze współwładających działką nr [...]) do występowania w jego imieniu przed organami administracji publicznej, w tym Starostą Nowosądeckim w sprawie zmian aktualizacyjnych operatu ewidencji gruntów i budynków obręb N. w zakresie działki nr [...]. J. P. wskazał również, iż jego mocodawca domaga się prowadzenia i kontynuowania postępowania oraz podtrzymuje wszelkie dotychczasowe żądania wykreślenia z ewidencji gruntów i budynków wpisanych jako posiadacze działki nr [...] spadkobierców po K. P.

Starosta Nowotarski decyzją z 20 grudnia 2023 r., znak: GK.6620.1.10309.2022.SA umorzył postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu N., jednostka ewidencyjna N., polegającej na wykreśleniu M. P., B. F., J. P., B. J. jako współwładających na zasadzie samoistnego posiadania do działki ewid. nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał m.in. iż: J. P. nie jest jednym z podmiotów ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków jako władający na zasadach samoistnego posiadania działką nr [...], w związku z czym przedmiotowe postępowanie podlega umorzeniu z uwagi na brak po jego stronie interesu prawnego w sprawie.

Odwołanie od ww. decyzji Starosty Nowotarskiego z 20 grudnia 2023 r. wniósł P. P. działając przez pełnomocnika J. P. W uzasadnieniu odwołania wskazał, iż umorzenie postępowania było bezpodstawne, gdyż J. P. działał jako pełnomocnik strony postępowania P. P.

W uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji z 8 lutego 2024 r. organ II instancji uznał zapadłe w tej sprawie rozstrzygnięcie Starosty Nowotarskiego za prawidłowe z uwagi wystąpienie przyczyny uzasadniającej umorzenie tego postępowania.

Jednakże jako przyczynę umorzenia przedmiotowego postępowania organ odwoławczy wskazał res iudicata tj. tożsamość tej sprawy ze sprawą zakończoną ostatecznie ww. decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 22 sierpnia 2022 r., znak IG-II.7221 .90.2022.TT.

Przypomniano dalej, że w obu postępowaniach wnioskodawcą był P. P., a wniesione żądanie dotyczyło działki nr [...] w zakresie osób ujawnionych jako jej współwładający w ewidencji gruntów i budynków. Zarówno bowiem w pierwotnym wniosku z 28 lutego 2019 r. jak i we wniosku z 19 września 2022 r. P. P. zwrócił się o wykreślenie z ewidencji gruntów i budynków ww. współposiadających ww. działką. W tym przypadku mamy do czynienia z tożsamością tego elementu sprawy, gdyż w uzasadnieniu decyzji z 22 sierpnia 2022 r. znak: IG-II.7221.90.2022.TT wyraźnie wskazano, iż jego wniosek nie może zostać zrealizowany poprzez wykreślenie z ewidencji gruntów i budynków następców prawnych K. P. i przypisaniu mu ich udziałów we współwładaniu. Jedyną formą władania jaka może być ujawniona w ewidencji jest bowiem współwładanie łączne zaś P. P. jest już ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jako współwładający działką nr [...]. Jego żądanie mogło być zatem zrealizowane jedynie poprzez wykreślenie wpisów władania następców prawnych K. P. Treść obu wniesionych żądań jest więc co do istoty taka sama.

Organ odwoławczy zaznaczył, że postępowanie dowodowe przeprowadzone w pierwotnej sprawie nie dało jednak podstaw do wykreślenia wnioskowanych osób z ewidencji gruntów i budynków. Nie pozwalało bowiem na wykazanie w sposób bezsporny, iż nie władają one przedmiotową nieruchomością. Stan faktyczny sprawy od czasu wydania decyzji z 22 sierpnia 2022 r. nie uległ natomiast zmianie. Następcy prawni K. P. w skierowanym do tutejszego organu piśmie z 29 sierpnia 2023 r. potwierdzili przedstawiane w poprzedniej sprawie stanowisko, iż w dalszym ciągu władają działką nr [...]. Również stan prawny sprawy nie uległ w rozpatrywanym przypadku zmianie. Podnoszone przez wnioskodawcę argumenty odnoszące się do nieprawidłowości wpisów do ewidencji gruntów i budynków poprzedników prawnych osób objętych wnioskiem, tj. K. P. i S. P. również zostały już rozpatrzone w uzasadnieniu decyzji z 22 sierpnia 2022 r., gdzie wskazano, iż pozostają one bez wpływu na prowadzone postępowanie. Zatem, zdaniem organu II instancji nie ulega wątpliwości, iż w przypadku obu wskazanych spraw mamy do czynienia z ich tożsamością.

Tym samym nieuwzględnienie powyższych okoliczności i wydanie w sprawie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty, skutkowałoby zaistnieniem wymienionej w art 156 § 1 pkt 3 K.p.a. wady (wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną) uzasadniającej stwierdzenie jej nieważności.

W piśmie z 21 lutego 2024 r. P. P. wniósł skargę na ww. decyzję organu II instancji z 8 lutego 2024 r. W skardze zarzucono zmianę argumentacji organu I instancji, która uprzednio była podstawą umorzenia postępowania, przez co skarżący nie mógł się do niej odnieść w odwołaniu, co stanowi istotne naruszenie stosowania przepisów prawa.

Nadto skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że to skarżący miał wykazać w sposób bezsporny, że wszyscy spadkobiercy po K. P. nie wykonywali na działce leśnej nr [...] władanie gruntem, gdy tymczasem to te osoby miały wykazać w sposób nie budzący wątpliwości że są faktycznymi posiadaczami tej nieruchomości leśnej.

W ocenie skarżącego, to Starosta Nowotarski automatycznie z mocy aktu dziedziczenia dokonał wbrew przepisom prawa geodezyjnego wpisu posiadania samoistnego na rzecz M. P., J. P., B. F., B. J. w sytuacji gdy osoby te nie były i w żaden sposób nie wykonywały na działce leśnej nr [...] lub jej części żadnych aktów władania, czy użytkowania, nawet nie wiedziały gdzie się znajduje, a tylko to mogło stanowić podstawę wpisu.

Dalej wskazano w skardze, że z analizy akt sprawy wynika jednoznacznie, iż nie ma żadnych wiarygodnych i obiektywnych dowodów, że osoby te na tej działce akty posiadania wykonują, nawet nie uprawdopodobniły tej okoliczności faktycznej, pomimo to Starostwo Powiatowe nie zważając na formalne wymogi prawne w tym względzie postanowiło dokonać bezprawnego wpisania i ujawnienia ww. osób jako posiadaczy samoistnych dla tej działki.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2492), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) dalej - p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie jest decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia z dnia 8 lutego 2024 r., znak: IG-II.7221.7.2024.TT, utrzymująca w mocy decyzję Starosty Nowotarskiego z 20 grudnia 2023 r., w której orzeczono o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu N., polegającej na wykreśleniu M. P., B. F., J. P., B. J. jako współwładających na zasadzie samoistnego posiadania działką ewid. nr [...] o pow. 1.0292 ha objętą jedn. rej. [...].

W kontrolowanej sprawie najistotniejsza jest kwestia – czy organ miał podstawy do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia, czy też zachodziła bezprzedmiotowość postępowania, skutkująca koniecznością jego umorzenia.

W myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postepowaniu. Może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracji publicznej. Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania można podzielić na podmiotowe oraz przedmiotowe. Przyczyny te mogą powstać na skutek faktów naturalnych lub na skutek zdarzeń prawnych, chodzić tu będzie o śmierć osoby fizycznej lub utratę przez nią zdolności nabycia uprawień o charakterze osobistym, ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, zmianę tytułu własności rzeczy, jej zniszczenie, o zniesienie danej kategorii uprawnień lub obowiązków, uchylenie podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach, czy też niedopuszczalność wzruszenia decyzji w trybach nadzwyczajnych wynikającą z przepisów odrębnych albo z oceny orzeczenia sądu administracyjnego. Bezprzedmiotowe jest postępowanie prowadzone przez organ niewłaściwy, a także ten, który nie został uznany za właściwy w sprawie w wyniku rozpoznania sporu o właściwość lub kompetencyjnego (vide. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, 18.wydanie, wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2022, s. 683-684). O bezprzedmiotowości postępowania można mówić wówczas, gdy żądanie strony dotyczy rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygniętej już decyzją ostatecznej, gdy postępowanie prowadzone jest w sprawie cywilnej, która nie została przekazana do właściwości organów administracji publicznej bądź też gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie nie istnieje. Zaznaczyć trzeba, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o istocie sprawy, jest decyzją o znaczeniu procesowym, formalnym i kończy sprawę w danej instancji w "inny sposób" w rozumieniu art. 104 § 2 k.p.a. Oznacza to, że organ administracji publicznej, wydając decyzję o umorzeniu postępowania nie załatwia sprawy co do istoty z powodu pojawienia się trwałej przeszkody uniemożliwiającej ukształtowanie stosunku materialnoprawnego. Zaznaczyć jednak trzeba, że umorzenie postępowania nie jest zależne ani od woli organu administracji, ani tym bardziej pozostawione do uznania organu - organ ten jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości, o ile oczywiście zachodzą ku temu przesłanki i swoje stanowisko w tej kwestii powinien należycie uzasadnić oraz poprzeć materiałem dowodowym.

Lektura akt sprawy w świetle poczynionych wyżej uwag ogólnych dowodzi, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo zidentyfikowano przesłankę bezprzedmiotowości postępowania i w rezultacie umorzono postępowanie administracyjny zainicjowane wnioskiem skarżącego z 19 września 2022 r., w którym zażądał on "natychmiastowego usunięcia wpisu posiadania dla ww. osób dokonanego przez organ powiatowy w sposób rażąco sprzeczny z przepisami prawa" (...) "w związku z wydana decyzją z dnia 22.08.2022 r., znak: IG-II.7221.90.2022.TT utrzymującą w mocy decyzję Starosty Nowotarskiego w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów obr. N. w zakresie bezprawnego ujawnienia działki ewid. nr [...] M. P., B. F., J. P., B. J. (...)".

Z niewadliwych ustaleń organów obu instancji, których skarżący nie zdołał skutecznie podważyć w toku postępowania sądowoadministracyjnego, wynika, że ostateczną decyzją z 22 sierpnia 2022 r., Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymał w mocy zaskarżone przez P. P. ww. rozstrzygnięcie Starosty Nowotarskiego z 12 maja 2022 r. o odmowie aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu N., stosownie do wniosku P. P. zawartego w piśmie z 28 lutego 2019 r. o wykreślenie "z jednostki rejestrowej [...] obręb N., M. P., B. F., J. P. i B. J. jako współwładających (...)".

Wspomniana wyżej decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, została następnie poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1621/22 oddalił skargę P. P. Wyrok tutejszego Sądu uzyskał przymiot prawomocności.

Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że postępowanie administracyjne podobnie jak i postępowanie sądowe rządzą się ściśle sprecyzowanymi w przepisach prawa zasadami. Na gruncie postępowania administracyjnego taką zasadą jest unormowana w art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji administracyjnych, w rozumieniu której decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Stosownie do art. 16 § 3 k.p.a. decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu, są prawomocne. Podkreślić wobec tego trzeba, że zasada trwałości decyzji ostatecznych, służy realizacji podstawowych dla porządku prawnego zasad prawa, a mianowicie, bezpieczeństwa prawego, pewność prawa, zaufania do państwa i stanowionego prawa oraz ochrony praw nabytych, co motywowane jest potrzebą zapewnienia stabilności i pewności stosunków administracyjnoprawnych w przestrzeni czasu. Na mocy art. 16 § 1 k.p.a., ostateczna decyzja organów administracji publicznej korzysta z domniemania legalności i dopóki funkcjonuje w obrocie prawnym, dopóty organ, podobnie zresztą jak i Sąd, zobowiązany jest do jej uwzględnienia przy wydawaniu swojego rozstrzygnięcia. Mówiąc inaczej, decyzja ostateczna (w tym wypadku decyzja MWINGiK z 22 sierpnia 2022 r. ) nie może być wzruszona w trybie złożenia kolejnego wniosku, w tym wypadku wniosku skarżącego z 19 września 2022 r., a organ nie może być zobowiązany do ponownego rozstrzygnięcia już raz rozpatrzonej sprawy.

Na gruncie postępowania sądowego należy zwrócić uwagę na przepis art. 170 p.p.s.a., stanowiący, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok prawomocny według art. 171 p.p.s.a. ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.

W rozpatrywanej sprawie nie jest wobec tego prawnie dopuszczalne ponowne orzekanie w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu N., polegającej na wykreśleniu M. P., B. F., J. P., B. J. jako współwładających na zasadzie samoistnego posiadania działką ewid. nr [...]. W tym zakresie wypowiedział się już bowiem organ II instancji w ostatecznej decyzji z 22 sierpnia 2022 r. oraz tutejszy Sąd w prawomocnym wyroku z 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1621/22. Prawidłowo w tym wypadku Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że pomiędzy sprawą zainicjowaną wnioskiem skarżącego z 19 września 2022 r. a sprawą uprzednio rozstrzygniętą decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zachodzi tożsamość podmiotowa - wniosek P. P. i przedmiotowa - tożsamy stan faktyczny i prawny sprawy, oceniony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) stanowił w rozpatrywanej sprawie zasadniczą przeszkodę do merytorycznego rozpatrzenia wniosku z 19 września 2022 r. Sprawa administracyjna, która staje się przedmiotem postępowania, musi mieć charakter otwarty w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata), co w sprawie niniejszej nie miało miejsca. Jeżeli w obrocie prawnym istnieje już ostateczna decyzja administracyjna dotycząca podmiotowo i przedmiotowo tego samego zdarzenia prawnego, kolejne postępowanie w tej samej sprawie należy uznać za bezprzedmiotowe i w konsekwencji należy je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., co prawidłowo uczynił organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję z 8 lutego 2024 r. o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji.

Odnosząc się na zakończenie rozważań do zarzutów skargi wyjaśnić trzeba, że podnoszona przez skarżącego kwestia zasadności wniosku o wykreślenie ww. osób do ewidencji gruntów dla działki nr [...], nie stanowiła i z oczywistych względów nie mogła stanowić przedmiotu rozważań tutejszego Sądu, ponieważ w sprawie zostały już wydana ostateczna decyzja administracyjna w tym zakresie i prawomocny wyrok tutejszego Sądu. Zarzut dotyczący zakwestionowania władania przez współposiadających poprzez przedłożenie dowodu, z którego wynika, że na działce nr [...] od 2021 r. nie była prowadzona procedura związana z legalizacją drewna – był irrelewantny dla wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia o charakterze formalnym. Sprowadzał się on do ponownej merytorycznej weryfikacji sprawy rozstrzygniętej ostateczną organu odwoławczego z 22 sierpnia 2022 r.

W ocenie Sądu, skarżący nie podniósł żadnych skutecznych okoliczności, które pozwoliłyby uznać, że zmienił się stan faktyczny sprawy czy wystąpiły inne okoliczności pozwalające na ponowną ocenę prawidłowości danych ujętych w ewidencji. W tych warunkach ani Sąd ani organ nie może odnieść się do zarzutów merytorycznych skarżącego, które w głównej mierze stanowiły próbę ponownej weryfikacji rozstrzygnięcia organu II instancji z dnia 22 sierpnia 2022 r., na co wprost wskazywał w swoim wniosku z 19 września 2022 r. skarżący.

Sąd podziela również stanowisko Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, że jeżeli organ II instancji uznał, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, choć nie podziela argumentów zawartych w uzasadnieniu decyzji I instancji, może utrzymać je w mocy, bez konieczności uchylania zaskarżonego rozstrzygnięcia i powtórnego rozpoznawania sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 stycznia 2022 r., sygn. VII SA/Wa 2175/21). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Organ odwoławczy we właściwy sposób ustalił stan faktyczny i prawny sprawy oraz dokonał subsumpcji przepisów prawa, a skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.