Postanowienie WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SO/Bd 10/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: wymierzono organowi grzywnę
Powołane przepisy: article: art. 55 par. 1 w zw. z art. 154 par. 6
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. o wymierzenie grzywny [...] sp. z o.o. w P. postanawia 1. wymierzyć [...] sp. z o.o. w P. grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. zasądzić od [...] sp. z o.o. w P. na rzecz A. K. [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Bd 15/20 w pkt 1. zobowiązał [...] spółka z o.o. w P. do rozpoznania wniosku skarżącego A. K. z dnia [...] marca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności; w pkt 2. stwierdził, że [...] spółka z o.o. w P. dopuściła się bezczynności; w pkt 3. stwierdził, że bezczynność [...] spółka z o.o. w P. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w pkt 4. wymierzył [...] spółka z o.o. w P. grzywnę w kwocie [...]([...]) złotych; w pkt 5. nie przyznał od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej; w pkt 6. zasądził od [...] spółka z o.o. w P. na rzecz skarżącego A. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. A. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, za pośrednictwem [...] spółka z o.o. w P., skargę o wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej w skrócie: "p.p.s.a.", z powodu niewykonania wskazanego wyżej wyroku. Skarga ta nie została przekazana do sądu administracyjnego.

Pismem z dnia [...] lipca 2022 r. A. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosek o wymierzenie [...] spółka z o.o. w P. grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., z powodu nieprzekazania przez ten organ skargi z dnia [...] stycznia 2022 r. o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku.

W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, [...] spółka z o.o. w P. wyjaśniła, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej wymienionym w art. 4 ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm.). Zdaniem organu kierowanie pism do innych podmiotów niż podmioty zobowiązane do udzielenia informacji publicznej nie skutkuje obowiązkiem spełnienia życzenia autora pism przez adresata pisma. Jeżeli był nawet wydany wyrok WSA, to wyrok ten dotyczy podmiotu nie mającego przymiotu strony w postepowaniu administracyjnym, bo nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd - w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów), a postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Powołany art. 55 § 1 p.p.s.a. umożliwia dyscyplinowanie organów administracji publicznej, które nie wykonują obowiązków nałożonych na nie na mocy art. 54 § 2 p.p.s.a. Do naruszenia obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. dochodzi zarówno w sytuacji, gdy organ administracji publicznej w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi nie przekaże skargi wraz kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, jak i w sytuacji, gdy organ we wskazanym powyżej terminie przekaże do sądu wyłącznie niektóre z dokumentów, do których przekazania jest zobligowany (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2017, s. 363). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjno-prewencyjny. Omawiana sankcja finansowa służy przede wszystkim zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości, stanowi bowiem istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 836/10; z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OZ 597/11 oraz z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt II OZ 790/11 – publ.: Centralna baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rolą grzywny jest jednak także ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. Sformułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w § 1 powołanego przepisu wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona została ostatecznie uznaniu sądu. Sąd wymierzając organowi grzywnę bierze pod uwagę specyfikę i charakter danej sprawy - może uwzględnić m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1259/13, LEX nr 1419496, a także postanowienie WSA w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SO/Łd 17/17, LEX nr 2341874). Wymierzenie grzywny może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, LEX nr 1309900).

Przytoczona regulacja oznacza przy tym, że obowiązek przekazania sądowi administracyjnemu skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ, do którego skarga została wniesiona uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego czy też wskutek uwzględnienia nie ma obowiązku przekazania. Obowiązek ten istnieje bowiem niezależnie od tego, czy sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych, czy też nie (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, op.cit., s. 363). Już bowiem samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie jego właściwości. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego czy też bezzasadna wskutek jej uwzględnienia, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. To sąd administracyjny jest jedynie władny do dokonania oceny skargi, tak pod względem formalnym, jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11; z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11 oraz z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 207/08 – publ. Centralna baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych; https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie jego skargi o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku, jest zasadny.

Z treści pisma skarżącego z [...] stycznia 2022 r. (załączonym do wniosku o wymierzenie grzywny), wynika bowiem, że pismem tym wniósł on do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, za pośrednictwem [...] spółka z o.o. w P., skargę o wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., z powodu niewykonania wskazanego wyżej wyroku z dnia 31 sierpnia 2020 r. Przyjąć należy, iż adresat skargi określony został precyzyjnie i nie powinno budzić wątpliwości, że skarga ta została skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.

Zgodnie z art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § p.p.s.a., grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jak wynika z obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2022 r. i w drugim półroczu 2022 r. (M.P. z 2023 r., poz. 218) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2022 r. wyniosło [...] zł, a w drugim półroczu 2022 r. wyniosło [...] zł. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie przewidział jej dolnej granicy oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania, pozostawiając decyzję w tej materii sądowi.

Wymierzając grzywnę w wysokości [...] zł Sąd wziął pod uwagę, że skarga o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku nie została przekazana do tutejszego Sądu do dnia wydania przedmiotowego postanowienia. Z drugiej jednak strony Sąd określając wysokość grzywny musiał mieć na uwadze charakter orzekanej dolegliwości. Grzywna za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę - o czym była już mowa wyżej - ma charakter mieszany (prewencyjno – dyscyplinująco - restrykcyjny), co oznacza, że w opisanym stanie faktycznym sprawy celem jej być musiało zarówno ukaranie organu za brak aktywności w realizacji spoczywającego na nim obowiązku ustawowego przekazania skargi do sądu administracyjnego, jak również zmobilizowanie go do jego wykonania w sytuacji, gdy tego jeszcze nie uczynił (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), a także zapobieżenie takiej praktyce w przyszłości.

Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy za adekwatną do stopnia przewinienia organu uznano kwotę [...]złotych.

Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 oraz art. 154 § 6 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekł, jak w sentencji postanowienia. A na postawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. zasądził na rzecz wnioskodawczyni od organu kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na wysokość zasądzonej kwoty złożyły się wpis od skargi wynoszący [...] zł zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 21, poz. 2193).