Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1217/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 90 ust. 1, art. 94 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 40
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
article: art. 4 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 172
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t. j.)
article: art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi W. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z [...] marca 2023 r. nr [...] na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom [...] do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz.U. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725) i § 6 ust. 1 pkt 2, § 45 pkt 5 i § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik nr 7 do uchwały Rady m.st. Warszawy z 14 stycznia 2010r. nr LXX/2182/2010 w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz.Urz.Woj.Maz. z 2022 r., poz. 9305) oraz § 35 ust. 1, § 18 ust. 1 pkt 2, § 4, § 5 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 2 pkt 12, § 18 ust. 3, § 32 ust. 1 pkt 2 uchwały Rady m.st. Warszawy z 5 grudnia 2019r. nr XXIII/669/2019 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz.Urz.Woj. Maz. poz. 14836 i z 2022 r. poz. 3530 i 4666) odmówił zakwalifikowania W. K. do udzielenia pomocy mieszkaniowej.

Zarząd Dzielnicy w uzasadnieniu uchwały wskazał, że skarżąca, po uzyskaniu pełnoletności w placówce opiekuńczo-wychowawczej została zakwalifikowana do najmu socjalnego lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Po zawarciu umowy najmu na okres 5 lat, tj. do [...].05.2022 r. zamieszkała w lokalu razem z uprawnionym do zamieszkiwania synem J. K.. Następnie w lokalu zamieszkał drugi syn oraz do czasu rozwodu - mąż D. K.. Obecnie w lokalu zamieszkują cztery osoby: W. K. i synowie J., B. i A. K..

W dniu [...].04.2022 r. W. K. wystąpiła z wnioskiem o zamianę lokalu na większy, odpowiedni dla sześcioosobowego gospodarstwa domowego, tj. dla siebie, trójki synów i dla partnera M. D. (ojca . K.) i jego syna P. D., argumentując potrzebę zamiany złymi warunkami mieszkaniowymi (w lokalu są pluskwy) oraz zbyt małym metrażem dla powiększonego gospodarstwa domowego i rozwoju małych dzieci. Organ wskazał, że następnie W. K. zmieniła wnioskowanie na regulację tytułu prawnego do lokalu w związku z wypowiedzianą umową najmu. Umowa została wypowiedziana z dniem [...].12.2021 r. za zaległości z tytułu opłat czynszowych za użytkowany lokal.

Organ wskazał, że w marcu 2022 r. zawarto umowę restrukturyzacji zadłużenia z konta czynszowego lokalu. Stwierdził, że umowa nie została zrealizowana - nie wpłacono wszystkich rat zgodnie z ustalonym harmonogramem. Według informacji z ZGN z [...].01.2023 r., na koncie lokalu widnieje zaległość w wysokości 7 129,06 zł. Wraz z odsetkami, nie zawarto kolejnej umowy dotyczącej spłaty zadłużenia, a bieżące opłaty za lokal nie są regulowane terminowo. Ze złożonych dokumentów, deklaracji dochodowej i oświadczeń wynika, iż w badanym okresie 3 miesięcy przed złożeniem wniosku W. K. nie pracowała, utrzymywała się ze świadczeń - rodzinnych i alimentów na synów J. i B. oraz pomocy OPS. Partner M. D., który wraz z synem P. D. zamieszkuje u rodziców w [...], pracował na pełen etat kolejno u dwóch pracodawców (był w trakcie zmiany pracy) oraz pobierał rentę rodzinną na syna. Średni miesięczny dochód w sześcioosobowym gospodarstwie domowym wyniósł 3 746,72 zł. Do wniosku dołączono orzeczenia wydane dla dzieci: J. K. - o niepełnosprawności, a dla B. K. i P. D. - o potrzebie kształcenia specjalnego.

Po uzyskaniu negatywnej opinii Komisji Mieszkaniowej w dniu [...].03.2023 r. Zarząd Dzielnicy [...] w oparciu o przepisy wymienione w podstawie prawnej przedmiotowej uchwały rozstrzygnął o niezakwalifikowaniu sześcioosobowego gospodarstwa domowego W. K., zam. w [...] przy ul. [...] do udzielenia pomocy mieszkaniowej poprzez najem lokalu z zasobów [...].

Skarżąca w skardze z dnia [...] maja 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały Zarządu Dzielnicy z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zarzucając naruszenie art. 7, art. 75 § 1 art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającego na tym, że nie przesłuchano skarżącej.

Skarżąca w uzasadnieniu wyjaśniła m.in., że Zarząd Dzielnicy w skarżonej uchwale nie wziął pod uwagę § 7 ust. 4 Uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z 5 grudnia 2019r., która stwierdza, że jeśli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu z warunków, o których mowa w ust. 1, czyli warunków dotyczących kryterium metrażowego. Zarząd jednak nie podjął nawet próby wnikliwego przeanalizowania warunków mieszkaniowych i sytuacji życiowej Skarżącej, tym samym dopuszczając się rażącego zaniedbania swoich obowiązków i naruszył prawa Skarżącej podejmując skarżoną uchwałę. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 22 stycznia 2008r. sygn. akt IV SA/Wr 541/07 wskazała, że ustawa o ochronie praw lokatorów z 21 czerwca 2001r. w art. 23 ust. 2 ustala jedynie dwa kryteria udzielania pomocy mieszkaniowej w postaci najmu socjalnego: brak tytułu prawnego do innego lokalu i spełnianie kryterium dochodowego. Wprowadzanie przez Zarząd Dzielnicy innych wymogów i kryteriów jest więc niezgodne z ww. zapisem ustawy. Ponadto Skarżąca ma pod swoją opieką małoletnie dzieci i konstytucyjnym obowiązkiem Gminy, wynikającym wprost z art. 75 Konstytucji RP jest zapewnienie realizacji jej potrzeb mieszkaniowych. Prawo lokalne ustanowione Uchwałą nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy musi pozostawać w zgodzie z Konstytucją RP i wywodzić się z Ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianach kodeksu cywilnego. Nie można stosować procedur krzywdzących dla obywatela przez odmowę zaspokojenia uzasadnionych i chronionych prawem potrzeb mieszkaniowych.

Zarząd Dzielnicy, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale. W uzasadnieniu wyjaśnił m.in., że zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 "Poza przypadkami wskazanymi w § 4, pomocy mieszkaniowej można udzielić osobie, która była najemcą zajmowanego lokalu i nieprzerwanie zamieszkuje w lokalu Miasta, w następujących sytuacjach: [...] pkt 2: dotychczasowa umowa została wypowiedziana na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy; [..]". Wówczas zgodnie z ust. 3 "Udzielenie pomocy mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 i 2 jest możliwe w przypadku braku zaległości związanych z zajmowanym lokalem albo braku zaległości, za które odpowiadają osoby pozostałe w lokalu. Warunek ten uważa się za spełniony, jeżeli: co najmniej przez 3 miesiące realizowana jest umowa o spłacie całości zadłużenia albo umowa o spłacie zadłużenia, za które odpowiadają osoby pozostałe w lokalu". Umowa najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] została wypowiedziana W. K. przez ZGN z uwagi na zadłużenie na koncie czynszowym, które na dzień [...].11.2021 r. wyniosło 6 890,55 zł. Skarżąca wraz z wnioskiem dostarczyła kopię umowy zawartej z Miastem [...] dotyczącej ratalnej spłaty zadłużenia. Po zebraniu niezbędnych informacji dotyczących sytuacji dochodowo-majątkowo-rodzinnej osób wnioskujących ponownie sprawdzono stan konta czynszowego zajmowanego lokalu nr [...] przy ul. [...] i wywiązywanie się z zawartej umowy ratalnej spłaty zadłużenia, czyli jeden z warunków umożliwiających udzielenie pomocy mieszkaniowej. Według informacji podanej przez ZGN pismem z dnia [...].01.2023 r. zadłużenie z konta czynszowego lokalu nie zostało spłacone, umowa o ratalnej spłacie zadłużenia zawarta w marcu 2022 r. nie została zrealizowana z uwagi na niewywiązanie się z zawartych warunków, a bieżące opłaty za lokal nie były regulowane terminowo. Na koncie lokalu widniała zaległość w wysokości 7 129,06 zł., która nie była objęta realizowaną umową o spłacie zadłużenia i nie była spłacana.

Pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu, w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2024 r. podtrzymał stanowisko zawarte w skardze. Wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały, ewentualnie stwierdzenie jej nieważności.

W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że organ w toku postępowania naruszył przepisy k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności w sposób należyty. Wskazał, że skarżąca podnosi, że nie jest prawdą, że nie regulowała zadłużenia czynszowego na czas – wynikającego z umowy ratalnej spłaty zadłużenia z marca 2022 r. w sytuacji, gdy skarżąca wpłacała to zadłużenie, jednak na dotychczasowy rachunek administracji budynku. Podniosła, że ani organ ani administracja budynku nie poinformowała skarżącej o pomyłce w przedmiocie spłaty zadłużenia na zły rachunek bankowy. Wpłaty skarżącej powinny zostać zaliczone na regulowanie jej zadłużenia względem organu. Okoliczność ta powinna zostać wnikliwie wyjaśniona, albowiem powyższe ustalenia pozwolą na skorzystanie przez skarżącą z depozycji § 7 ust. 4 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. Pełnomocnik podkreślił, że skarżąca znajduje się w bardzo trudnej sytuacji życiowej i majątkowej. Dwóch jej synów to dzieci z orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Jako rodzic małoletnich niepełnosprawnych dzieci nie może ona podjąć pracy zarobkowej w jej pełnym wymiarze, dzieci są w pełni zależne od opieki sprawowanej przez 24 godziny na dobę przez skarżącą. Zapewnienie małoletnim dzieciom godnych warunków mieszkaniowych jest zgodne z zasadami współżycia społecznego, co winno skutkować zwolnieniem skarżącej z warunków, o których mowa w ust. 1 § 7 ww. Uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.

Skarga jest dopuszczalna, nie ma podstaw do jej odrzucenia.

Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. I OPS 4/08 uchwała zarządu dzielnicy [...], odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.). NSA stwierdził, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy.

Zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z [...] marca 2023 r. nr [...] stanowi akt, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40, ze zm.). Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Do zaskarżenia tego typu aktów zastosowanie ma art. 53 § 2a P.p.s.a., który stanowi, że w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie bez konieczności wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa.

Zaskarżona uchwała jest aktem, który może być zaskarżony w każdym czasie, bez konieczności wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy uchwały nr XXIII/669/2019 Rady Miasta stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Uchwała ta wydana została na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725, ze zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 4 ustawy, gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy (art. 20 ust. 1 ustawy). Ustawa nie określa materialnoprawnych przesłanek zakwalifikowania do kategorii osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych gminy, pozostawiając na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy radzie gminy kompetencję do ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Z art. 21 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy wynika, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać́ tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 2017 r, wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 2151/16 wyraźnie wskazał, że z przepisów uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., a także z przepisów art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, niewątpliwie wynika obowiązek, w sprawach wniosków o zawarcie umowy najmu i zamianę lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy, podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W trakcie postępowania organy powinny także działać́ praworządnie oraz uwzględniać́ interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy. W tym kontekście, pamiętając, że zaskarżona uchwała ma charakter rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, można mówić o obowiązku stosowania standardów odpowiadających standardom wyznaczonym przez zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także art. 7 k.p.a.

Stanowisko to należy odnieść do spraw rozstrzyganych przez Zarządy Dzielnic [...] na podstawie aktualnie obowiązującej regulacji prawnej, tj. uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r.

Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, a które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia. Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny, 2001, z. 1 - 2).

W świetle przedstawionych wyżej poglądów, wskazać należy, że obowiązkiem Zarządu Dzielnicy [...] wydającego zaskarżoną uchwałę było podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu indywidualnego i społecznego. Czynnościami niezbędnymi są czynności odnoszące się do okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego. Podkreślenia wymaga, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie powinno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie do ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2567/20).

Choć w sprawie niniejszej nie mają zastosowania przepisy k.p.a., to postępowanie z zakresu uzyskania pomocy gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych powinno być prowadzone, jak wskazano to już wyżej, z uwzględnieniem m.in. zasady prawdy obiektywnej oraz właściwego wyważenia interesu społecznego i indywidualnego jednostki. Zasady te mają zastosowanie do wszelkiego działania organów państwa w sferze stosunków publicznoprawnych i mogą być wywiedzione wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (v. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2025/15 (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Obowiązkiem organu jest zatem uwzględnienie i wszechstronne rozważenie przy rozpatrywaniu sprawy wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nakaz poddania szczegółowej analizie wymienionych w uchwale okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym szczegółowa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Organ obowiązku tego w niniejszej sprawie nie wypełnił należycie. Zaskarżona uchwała podjęta została z naruszeniem art. 7, 77, 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W myśl § 32 ust. 1 uchwały nr [...] wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej: 1) ocenę faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzoną bezpośrednio w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy z zastrzeżeniem ust. 9 i 10; 2) dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy; 3) zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela; 4) posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 9 ust. 1 pkt 1; 5) rozporządzenie w okresie ostatnich 7 lat przed dniem złożenia wniosku, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, nieruchomością lub spółdzielczym prawem, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 1, w tym fakt dokonania przez te osoby zamiany tych tytułów prawnych na lokal kwalifikujący do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu; 6) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Przepis ust. 1 pkt 6 nie ma zastosowania do spraw wskazanych w § 11-13 i § 18 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 21-23 i § 25.

Wynikający z § 32 ust. 1 ww. uchwały obowiązek poddania wnikliwej analizie wymienionych w tym przepisie okoliczności pozostaje w korelacji z zasadą prawdy obiektywnej.

Sąd wskazuje, że argumentacja organu zawarta w skarżonej uchwale nie pozwala na uznanie, że jest wynikiem wnikliwej analizy, o której mowa w § 32 ust. 1 pkt 2, uchwały Rady Miasta, na który to przepis Zarząd Dzielnicy powołał się w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały. W zaskarżonej uchwale wskazano, że skarżąca była stroną umowy najmu lokalu socjalnego (wcześniej była zakwalifikowana do najmu lokalu socjalnego) na okres 5 lat, tj. do [...].05.2022 r. W dniu [...].04.2022 r. W. K. wystąpiła z wnioskiem o zamianę lokalu na większy, następnie jak podał organ, zmieniła żądanie na regulację tytułu prawnego do lokalu w związku z wypowiedzianą umową najmu. Z zaskarżonej uchwały wynika, że umowa najmu została wypowiedziana z dniem [...].12.2021 r. za zaległości z tytułu opłat czynszowych za użytkowany lokal. Organ wskazał też, że w marcu 2022 r. zawarto umowę restrukturyzacji zadłużenia z konta czynszowego lokalu. W zaskarżonej uchwale organ powoła się na okoliczność, że umowa nie została zrealizowana - nie wpłacono wszystkich rat zgodnie z ustalonym harmonogramem, a wg informacji z ZGN z [...].01.2023 r., na koncie lokalu widnieje zaległość w wysokości 7 129,06 zł. wraz z odsetkami. Organ podał też, że nie zawarto kolejnej umowy dotyczącej spłaty zadłużenia, a bieżące opłaty za lokal nie są regulowane terminowo. Organ wskazał też na średni miesięczny dochód w sześcioosobowym gospodarstwie domowym wynoszący 3 746,72 zł. i fakt dołączenia do wniosku orzeczenia dla dzieci: J. K. - o niepełnosprawności, a dla B. K. i P. D. - o potrzebie kształcenia specjalnego.

W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały odmawiającej udzielania pomocy mieszkaniowej nie wyjaśniono w ogóle podstawy prawnej jej podjęcia, nie przytoczono treści żadnego przepisu prawa, który zdaniem organu stanowił podstawę do odmowy udzielenia skarżącej pomocy mieszkaniowej.

Próbę wyjaśnienia podstawy prawnej podjęto w odpowiedzi na skargę jednakże odpowiedź na skargę nie stanowi aktu prawa administracyjnego.

Także ustalenia faktyczne nie zostały przedstawione w zaskarżonej uchwale wyczerpująco. Wskazano bowiem, że umowa restrukturyzacji zadłużenia z konta czynszowego lokalu nie została zrealizowana "nie wpłacono wszystkich rat zgodnie z ustalonym harmonogramem."

Podkreślenia wymaga jednakże, że nie przedstawiono żadnych zapisów tej umowy dotyczących obowiązków skarżącej wynikających z wymienionej umowy, jak również nie przedstawiono informacji o harmonogramie, którego skarżąca obowiązana była przestrzegać. W sprawie nie jest też wiadome, albowiem organ nie przedstawił żadnych ustaleń, jakich konkretnie rat zgodnie z harmonogramem nie wpłacono w terminie i jakie kwoty nie zostały uregulowane. Wskazano jedynie, że według informacji ZGN z [...].01.2023 r., a zatem z okresu około 2 miesięcy przed podjęciem uchwały, na koncie lokalu widnieje zaległość w wysokości 7 129,06 zł wraz z odsetkami. Podniesiono, że nie zawarto kolejnej umowy dotyczącej spłaty zadłużenia, a bieżące opłaty za lokal nie są regulowane terminowo. Przedstawione dane pochodzą ze stycznia 2023 r., a zaskarżoną uchwałę podjęto [...] marca 2023 r., w związku z tym powstaje wątpliwość jaki był stan rzeczywisty opłat na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały.

Podkreślenia wymaga, że w sprawach rozpatrywania wniosków o udzielenie pomocy mieszkaniowej, w tym poprzez zawarcie umowy najmu, czy zamianę lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy, organ ma obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności. W trakcie postępowania organ powinien także działać praworządnie oraz uwzględniać interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy (v. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sprawie niniejszej, z uwagi na sposób uzasadnienia zaskarżonej uchwały, brak jest możliwości dokonania pełnej oceny prawidłowości poczynionych przez organ ustaleń i trafności przyjętych konsekwencji prawnych w postaci odmowy udzielenia skarżącej pomocy mieszkaniowej. Organ nie przytoczył w uzasadnieniu uchwały i nie wyjaśnił żadnego przepisu prawa, z którego wynikałyby wymogi, jakie skarżąca powinna spełnić, aby wniosek został pozytywnie zweryfikowany i jakich nie spełniła. Organ nie wyjaśnił przepisów prawa i nie skonfrontował wynikających z nich wymogów ze stanem faktycznym, okolicznościami faktycznymi. Brak pełnych ustaleń faktycznych mógł prowadzić do niepełnej oceny materiału dowodowego.

Nadto, skarżąca w postępowaniu przed Sądem podnosiła, że wbrew twierdzeniom organu regulowała zadłużenie czynszowe wynikające z umowy o ratalnej spłacie zadłużenia z marca 2022 r. i wpłacała je na dotychczasowy rachunek administracji budynku. Skarżąca wskazała, że o tej pomyłce nie zawiadomiono jej.

Niewątpliwie kwestia ta może mieć istotne znaczenie w sprawie skoro organ w zaskarżonej decyzji wskazuje na brak wpłaty przez skarżącą wszystkich rat zgodnie z ustalonym harmonogramem. Brak pełnych ustaleń faktycznych organu w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, co do wywiązywania się przez skarżącą z obowiązku spłaty zadłużenia, nie pozwala stwierdzić, że organ wnikliwie przeanalizował sprawę z wniosku strony.

Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę przedstawione wyżej wskazania. Organ dokona pełnych, wyczerpujących ustaleń faktycznych (w tym wyjaśni podnoszoną przez skarżącą w postępowaniu sądowym kwestię dokonywania wpłat z tytułu zadłużenia "na dotychczasowy rachunek administracji budynku"), powoła znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy prawa (ich treść), wyjaśni podstawę prawną rozstrzygnięcia, w tym wskaże, jakie wymogi skarżąca winna spełnić i czy je spełniła, aby uzyskać pomoc mieszkaniową.

Mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały nr XXIII/669/2019 Rady Miasta stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, organ w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości ustali, czy skarżąca spełnia przesłanki do udzielenia pomocy mieszkaniowej i uzasadni wyczerpująco zajęte stanowisko.

Stosownie do treści art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 40), nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba, że uchybiono obowiązkom przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem (ust. 2 zd. pierwsze).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.

-----------------------

8