Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 306/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2024-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 200 w zw. z art. 205 § 2, art. 119 pkt 2
journal: Dz.U. 2024 poz 935
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
article: art. 7, art. 8 § 1 i art. 9, art. 189f § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 15zzzzzn2
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 78 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2024 r. nr SKO Gd/3420/23 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia organu o nabyciu pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 31 marca 2023 r. nr WK-IV.5410.13786.2022.WP, 2. zasądza na rzecz skarżącego J. W. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku kwotę 207 (dwieście siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 18 kwietnia 2024 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 oraz art. 140mb ustawy z 20 września 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 988, dalej jako "p.r.d.") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 31 marca 2023 r. nakładającą na J. W. (dalej również jako "strona" lub "skarżący") karę pieniężną w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu w wymaganym terminie.

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.

Skarżący na podstawie umowy kupna-sprzedaży z dnia 13 lutego 2021 r. nabył pojazd marki Volvo o numerze rejestracyjnym [...].

W toku postępowania organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Wskazano, że biorąc pod uwagę czas nabycia pojazdu strona w tej sprawie miała obowiązek zawiadomić starostę o nabyciu pojazdu do dnia 15 marca 2021 r. i obowiązku tego nie dopełniła w wymaganym terminie. Obliczając termin opóźnienia, organ wskazał, że strona pozostawała w stanie niezgodności z prawem 2 dni. W sprawie ustalono bowiem, że J. W. zgłosił nabycie pojazdu w dniu 17 marca 2021 r. przez platformę ePUAP. Wskazano, że naruszenie, jest pierwszym tego rodzaju naruszeniem w przypadku strony.

W konsekwencji mając na uwadze przedstawiony wyżej stan faktyczny, Prezydent Miasta Gdańska decyzją z dnia 31 marca 2023 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 200 zł z tytułu niewykonania obowiązku zawiadomienia w terminie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. o nabyciu pojazdu marki Volvo o nr rejestracyjnym [...].

Określając wysokość kary organ I instancji wskazał, że zbadał przesłanki, o których mowa w art. 140n ust. 4 p.r.d., to jest zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe.

Organ I instancji nie stwierdził, aby w sprawie zaistniały przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary z art. 189f § 1 k.p.a., którymi są znikomość naruszenia prawa przy jednoczesnym zaprzestaniu naruszania prawa.

W tym zakresie wskazano, że w ocenie organu brak jest podstawy do umorzenia prowadzonego postępowania administracyjnego oraz nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary i udzielenia pouczenia, gdyż waga naruszenia jakiego dopuściła się strona ma istotny wpływ na dalsze działania organów i służb, które w swoich działaniach i prowadzonych postępowaniach wykorzystują dane zawarte w Centralnej Ewidencji Pojazdów.

Podkreślono, że zawiadomienie o nabyciu lub zbyciu pojazdu nie jest nowym obowiązkiem, ponieważ art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d w ww. podanym brzemieniu obowiązuje od samego początku obowiązywania tej ustawy, z tą tylko różnicą, że zawiadomienie na początku składane było kierownikowi rejonowemu urzędu rządowej administracji ogólnej, a od 1 stycznia 1999 r. staroście. Naruszenie tego obowiązku do 1 stycznia 2020 r. stanowiło jedynie wykroczenie z art. 97 Kodeksu wykroczeń zagrożone karą grzywny do 3000 zł albo karą nagany. Na podstawie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579) dodany został do p.r.d., z dniem 1 stycznia 2020 r., art. 140 mb i 140n, w myśl których niezawiadomienie starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej od 200 do 1000 zł nakładanej w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 140 n ust. 7 p.r.d. jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w art. 140mb, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do osoby będącej osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. Organ podkreślił, że wprowadzone zmiany mają służyć poprawie przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia wniosku o rejestrację, wyrejestrowanie pojazdu w określonym terminie, czy też ustawowego terminu zawiadomienia o nabyciu, zbyciu pojazdu czy zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym. W konsekwencji powinno to wpłynąć również na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, prowadzonej przez Ministra do Spraw Informatyzacji. Nadmieniono, że zmiany ustawy - Prawo o ruchu drogowym są wynikiem zarzutów formalnych Komisji Europejskiej dotyczących uchybienia zobowiązaniom transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, dotyczących m.in. braku sankcji za niezarejestrowanie importowanego pojazdu oraz niewyrejestrowanie pojazdu wycofanego z eksploatacji. Komisja uznała, że Rzeczpospolita Polska nie zapewniła skutecznego stosowania art. 5 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE, a tym samym uchybiła obowiązkom wynikającym z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przez brak kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia obowiązków zarejestrowania pojazdu sprowadzanego do Polski oraz niepoinformowania właściwego organu o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie 30 dni. Wspomniana dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U.UE.L2000.269.34) zobowiązuje państwa członkowskie do podejmowania niezbędnych środków w celu zapewnienia systemu zbierania wszystkich pojazdów wycofanych z eksploatacji przez uprawnione zakłady przetwarzania (art. 5 ust. 1 i 2 dyrektywy). We wstępie dyrektywy w pkt 26 zaakcentowano, że w celu monitorowania realizacji celów, określonych w niniejszej dyrektywie, konieczne jest gromadzenie danych o pojazdach wycofanych z eksploatacji na poziomie całej Wspólnoty. Zbiór takich danych umożliwia Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców. Zgodnie z art. 80a ust. 2 p.r.d. w ewidencji gromadzi się dane o pojazdach zarejestrowanych oraz ich właścicielach, w tym m.in. o nabyciu/zbyciu pojazdu, a także o obowiązkowym ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu, dane techniczne o pojeździe, o dokumentach pojazdu, o demontażu pojazdu.

Podsumowując wskazano, że gromadzone dane o pojazdach pozwalają na kontrolę legalności ich użytkowania i obrotu. W praktyce wielokrotnie zaś dochodziło do sytuacji, kiedy nabywca pojazdu nie dokonywał jego przerejestrowania, pojazd był porzucany, a starostwo musiało pojazd zabezpieczyć i dochodzić zwrotu kosztów z tym związanych. Dlatego obowiązek zawiadomienia obciąża prawidłowo jednocześnie zbywcę i nabywcę pojazdu.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji stanął na stanowisku, że naruszenie, o którym mowa w decyzji w konsekwencji prowadzi do braku rzetelnych informacji lub ich błędnej interpretacji w prowadzonych postępowaniach tym samym nie można stwierdzić, że waga naruszenia jest znikoma.

J. W. wniósł odwołanie od decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Odwołujący się wskazał, że w jego ocenie nie doszło do naruszenia obowiązku, ponieważ termin do dokonania zgłoszenia został przedłużony do 60 dni, uwzględniając treść art. 31ia pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej jako "ustawa o Covid")

Niezależnie od tego odwołujący się wskazał na pominięcie przez organ, zasadności zastosowania w sprawie art.15zzzzzn2 ustawy o Covid, który stanowi o umożliwieniu stronie wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., jeżeli uchybienie terminu nastąpiło w okresie epidemii Covid-19.

Zdaniem strony, organ zaniechał także ustalenia przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. J. W. odkreślił, że o ile do naruszenia obowiązku w ogóle doszło, to było to pierwsze naruszenie, wynosiło tylko 2 dni, gdzie zgłoszenie obowiązku nastąpiło później bez interwencji organu, to jest z własnej inicjatywy strony. Organ nie wyjaśnił też jak takiego rodzaju naruszenie miało doprowadzić do braku rzetelnych informacji lub ich błędnej interpretacji w prowadzonych postępowaniach. Wskazano na ogólnikowość argumentacji organu i oderwanie jej od okoliczności sprawy. Podkreślono, że organ powołał się w argumentacji na skrajny przypadek porzucania pojazdów, w sytuacji gdy tej spawie doszło do 2 dniowego spóźniania w zawiadomieniu o nabyciu pojazdu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji jako prawidłowe, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie niewątpliwie doszło do uchybienia terminu wykonania obowiązku, skoro skarżący nabył pojazd w dniu 13 lutego 2021 r., a zawiadomienia o nabyciu dokonał w dniu 17 marca 2021 r. Pokreślono, że decyzja o karze ma charakter decyzji związanej, a zatem w przypadku zaistnienia sytuacji opisanej w przepisie art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., organ ma obowiązek wszcząć i przeprowadzić postępowanie administracyjne i zakończyć je wydaniem decyzji w przedmiocie kary pieniężnej. Zaznaczono, że wbrew ocenie strony skarżącej obowiązywał ją podstawowy termin na dokonanie czynności. W okresie, w którym doszło do nabycia pojazdu oraz biegł termin na dokonanie zawiadomienia o jego zbyciu i nabyciu, nie obowiązywały bowiem zdaniem organu żadne przepisy szczególne związane z pandemią koronawirusa.

W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej I prawidłowo i bardzo szczegółowo uzasadnił nałożenie kary pieniężnej w wysokości określonej w decyzji. Prawidłowo rozważył również możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Zaznaczono, że w sprawie nie doszło do żadnych szczególnych zdarzeń, które uniemożliwiłyby stronie dokonanie zawiadomienia - strona nie uprawdopodobniła obiektywnego braku takiej możliwości z przyczyn zdrowotnych lub technicznych.

Następnie wskazano, że w ocenie Kolegium "z uwagi na ww. powtarzalność naruszeń w badanej sprawie brak jest podstaw do odstąpienia od ukarania strony".

Organ przytoczył treść art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszenia prawa. Organ zaznaczył przy tym, że ocena, czy spełniona jest przesłanka odstąpienia, a więc czy zachodzi znikoma waga naruszenia, powinna być dokonana z uwzględnieniem art. 189d pkt 1 k.p.a. Jak wynika zaś z art. 189d pkt 1 k.p.a., wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia.

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, wskazano, że prawodawca jako zasadę ustanowił wymierzenie kary za czyn polegający na niezgłoszeniu nabycia bądź zbycia pojazdu. Ustawodawca nałożył na właścicieli pojazdów obowiązek zgłoszenia uznając, że będzie to instrument prawny, który przyczyni się do poprawy przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia wniosku o rejestrację, wyrejestrowanie pojazdu w określonym terminie, czy też ustawowego terminu zawiadomienia o nabyciu, zbyciu pojazdu czy zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym. W zamiarze ustawodawcy powinno to wpłynąć także na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów. Organ odwoławczy wskazał, że należy zgodzić się ze stroną, że opóźnienie w dopełnieniu obowiązku, o którym mowa w ww. przepisie w badanej sprawie nie było znaczne. Należało jednak mieć na względzie również to, że jakkolwiek było to pierwsze naruszenie i strona nie odniosła z niego korzyści finansowych, to zasadą jest wymierzenie kary pieniężnej w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w ww. przepisach w celu realizacji założeń które legły u ich podstaw. Wyjątki od tej zasady muszą być uzasadnione szczególnymi okolicznościami takimi jak stan zdrowia, czy problemy techniczne leżące po stronie strony lub organu administracji. W ocenie organu w badanej sprawie okoliczności takie nie wystąpiły. Organ podkreślił, że trzeba też wyraźnie odróżnić czynność polegającą na złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu od zawiadomienia od jego zbyciu lub nabyciu. Ta pierwsza czynność jest sformalizowana i odpłatna, powinna nastąpić na odpowiednim formularzu zawierającym określone informacje oraz wymaga przedstawienia odpowiednich dokumentów. Czynność poinformowania o odpowiednio zbyciu lub nabyciu pojazdu jest z kolei odformalizowana i nieodpłatna - przepisy prawa nie przewidują jej formy. Kolegium wiadomo z urzędu, że często ogranicza się ona po prostu do przesłania do właściwego organu kopii umowy lub faktury. Nie musiała się wiązać z osobistym stawiennictwem w siedzibie organu - szczególnie w dobie zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii - mogła nastąpić przykładowo za pośrednictwem Poczty Polskiej lub ePUAP. Złożenie wniosku o rejestrację pojazdu stanowi zarazem informację o nabyciu pojazdu - "pochłania" zatem drugą z ww. czynności. Dodatkowo wskazano, że, jakkolwiek niepodniesiony wprost fakt, że w okresie trwającej pandemii nastąpiło ograniczenie funkcjonowania m.in. organów administracji publicznej i innych podmiotów w zakresie kontaktów bezpośrednich na rzecz pracy zdalnej i komunikacji pośredniej (poczta, skrzynki wrzutowe, ePUAP, wiele podmiotów uznawało korespondencję e-mail) jest powszechnie znany i nie może skutkować przerzuceniem przez stronę na odbiorcę oświadczeń - w tym przypadku organ administracji odpowiedzialności za własne działania i zaniechania strony.

J. W. w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł o uchylenie opisanej wyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Podniesione w skardze zarzuty objęły naruszenie przepisów:

1/ art. 140mb pkt 2 w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140n ust. 1 p.r.d. w zw. z art. 31ia pkt 1 i 2 ustawy o Covid poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty w ustawowym terminie o nabyciu pojazdu, podczas gdy nie doszło do naruszenia terminu;

2/ art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 9 k.p.a. w zw. z art.15zzzzzn2 ust.1 i 2 ustawy o Covid, poprzez niezawiadomienie skarżącego przez Prezydenta Miasta Gdańska o uchybieniu terminu i nie wyznaczenie skarżącemu terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu w przypadku stwierdzenia, iż skarżący uchybił terminowi w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19;

3/ art. 189a §1 w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia przesłanek, o których mowa w tym przepisie, mimo, iż w sprawie zachodziły podstawy do odstąpienia od wymierzenia skarżącemu kary administracyjnej;

4/ art. 107 §3 w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 7,77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez całkowite nie odniesienie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku do zarzutów wskazanych w pkt nr 1 i pkt 2 podniesionych też w odwołaniu, zaś co do zarzutu z pkt nr 3 odniesienie się w sposób lakoniczny i nieuzasadniający przyczyn, dla których organ uznał, że nie występuje przesłanka odstąpienia od wymierzenia kary oraz powołujący się na przyczyn nieprzewidziane w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi w całości powtórzono argumentację podniesioną uprzednio w odwołaniu, to jest, że termin w istocie nie został uchybiony wobec jego przedłużenia. W przypadku zaś przyjęcia, że do uchybienia jednak doszło, w ocenie strony konieczne jest stwierdzenie, że w sprawie nie dochowano procedury związanej z umożliwieniem stronie dokonania przywrócenia terminu. Skarżący podtrzymał także argumentację zaprezentowaną w odwołaniu w zakresie nieprawidłowego rozważenia wystąpienia przesłanek z art. 189f k.p.a., podkreślając jednak, iż w pierwszej kolejności zaznacza w tej sprawie, iż w jego ocenie w ogóle nie doszło do uchybienia terminu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w sposób określony art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd uznał, że skarga jest zasadna, jednak nie z wszystkich powodów w niej wskazanych.

Organy ustaliły w sprawie, że skarżący nabył pojazd marki Volvo o nr rejestracyjnym [...] w dniu 13 lutego 2021 r.

Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz.110 ze zm., dalej jako "p.r.d."), właściciel pojazdu zarejestrowanego był obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu.

Z kolei w myśl art. 140mb pkt 2 p.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.

Wynika z powyższego, że skarżący zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. powinien zawiadomić właściwy organ o nabyciu pojazdu najpóźniej w dniu 15 marca 2021 r. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że skarżący uchybił wskazanemu terminowi, to jest dokonał czynności w drugim dniu po terminie. Wskazana okoliczność znajduje potwierdzenie w aktach, w których znajduje się wysłane elektronicznie w dniu 17 marca 2021 r. do Urzędu Miejskiego w Gdańsku zawiadomienie o nabyciu przez J. W. w dniu 13 lutego 2021 r. pojazdu marki Volvo o nr rejestracyjnym [...] wraz z Urzędowym Poświadczeniem Przedłożenia ww. dokumentu elektronicznego przez J. W. w dniu 17 marca 2021 r.

Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej, aby ww. termin, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. uległ w przypadku skarżącego przedłużeniu do 60 dni na podstawie art. 31ia pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm., dalej jako "ustawa o Covid"). Przepis art. 31ia pkt 1 został bowiem dodany do ustawy o Covid dopiero na mocy art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o Covid (Dz.U. z 2021, poz.1192) zmieniającej ustawę o Covid w tym zakresie z dniem 1 lipca 2021 r. Ustawa o Covid nie obowiązywała zatem w takim kształcie obejmującym art. 31ia pkt 1, ani w dniu nabycia pojazdu, ani w okresie, w którym biegł 30-dniowy termin na dokonanie czynności, to jest od dnia 13 lutego 2021 r. do dnia 15 marca 2021 r.

Sąd uwzględnił w tym zakresie, że wprowadzenie nowego przepisu, to jest art. 31ia pkt 1 ustawy o Covid nie mogło przedłużyć terminu, który już upłynął. W ustawie zmieniającej nie zawarto zastrzeżenia by przepis art. 1 pkt 29 wszedł w życie z mocą wsteczną. Przeciwnie, w odróżnieniu od niektórych innych przepisów, w art. 15 ustawy zmieniającej ustawę o Covid wprost wskazano m.in., że art. 1 pkt 29 ustawy zmieniającej wchodzi w życie z dniem ogłoszenia ustawy zmieniającej, co nastąpiło w dniu 1 lipca 2021 r.

W przedmiotowej sprawie doszło jednak do uchybień natury proceduralnej, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu organy obu instancji pominęły w przedmiotowej sprawie unormowania art. 15zzzzzn2 ust.1 ustawy o Covid, z którego wynika, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (art. 15zzzzzn2 ust.2 ustawy o Covid).

Powyższa regulacja odnosi się do zdarzeń, które nastąpiły w okresie obowiązywania epidemii COVID-19. Stan epidemii został ogłoszony w dniu 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020, poz. 491 ze zm.) i trwał do dnia 16 maja 2022 r., w związku z jego odwołaniem, na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027).

W ocenie Sądu regulacja art. 15zzzzzn2 ustawy o Covid znajduje zastosowanie w razie uchybienia terminu z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.

Sąd podziela w tym zakresie pogląd, zgodnie z którym przepis art. 15zzzzzn2 ustawy o Covid wprowadzający tryb szczególny przywrócenia terminu w okresie trwania stanu epidemii ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu, w tym także do przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Po 936/22). Intencją ustawodawcy było bowiem objęcie zakresem tego przepisu wszystkich przepisów, w tym także przepisów prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków. Od przewidzianego w tym przepisie obowiązku zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia stronie 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie nie przewidziano żadnych wyjątków. W przepisie tym też wprost mówi się o terminie zawitym (art. 15zzzzzn2 ust.1 pkt 5 ustawy o Covid).

Niezachowanie terminu przewidzianego na zawiadomienie o nabyciu pojazdu pociąga za sobą ujemne skutki dla strony w postaci nałożenia kary pieniężnej. Termin na dokonanie zawiadomienia o nabyciu pojazdu jest terminem zawitym. Spełnione zostały zatem przesłanki do zawiadomienia strony o uchybieniu terminu na podstawie art. 15zzzzzn2 ust.1 pkt 5 ustawy o Covid.

Wyjaśnienia wymaga, że powołany przepis art. 15zzzzzn2 ustawy o Covid wszedł w życie w dniu 16 grudnia 2020 r. (na mocy ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o Covid, Dz.U. z 2020 r., 2255) i obowiązywał zarówno w chwili upływu terminu do dokonania zawiadomienia, jak też w chwili orzekania przez organy. Wskazany przepis niewątpliwie obejmuje zaś zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Jak wskazano wyżej, stan epidemii został ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. i obowiązywał do dnia 16 maja 2022 r. Za zdarzenia "które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19" niewątpliwie należy uznać zarówno nabycie pojazdu przez skarżącego w dniu 13 lutego 2021 r., jak i upływ terminu do złożenia zawiadomienia o nabyciu pojazdu w dniu 15 marca 2021 r., jak i dokonane w dniu 17 marca 2021 r. z dwudniowym opóźnieniem złożenie zawiadomenia o nabyciu pojazdu. Podkreślić zatem należy, że choć w dacie wydania zaskarżonej decyzji na obszarze RP nie obowiązywał już stan epidemii, to jednak organ powinien uwzględnić art. 15zzzzzn2 ustawy o Covid, ponieważ do uchybienia terminu przez skarżącego – jak ustalono w sprawie – doszło jeszcze w trakcie obowiązywania stanu epidemii.

Stwierdzając zatem uchybienie przez skarżącego terminu na zawiadomienie o nabyciu pojazdu organ powinien zawiadomić stronę o tym uchybieniu i wyznaczyć jej 30 - dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Powyższe działania nie zostały podjęte, przez co doszło do naruszenia art. 15zzzzzn2 ustawy o Covid oraz art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. Powyższe zaniechanie narusza spoczywający na organach obowiązek należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a także narusza obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

Zaznaczyć należy, że w przypadku przywrócenia wskazanego terminu skarżącemu nie będzie można przypisać naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.

Na tym etapie Sąd nie przesądza o tym, czy skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Ponieważ organ powinien umożliwić skarżącemu skorzystanie z jego prawa poprzez zawiadomienie o uchybienie terminu, czego zabrakło w postępowaniu – wydanie decyzji w przedmiocie wymiaru kary było przedwczesne. Konieczne zatem pozostaje, zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy o Covid otwarcie stronie skarżącej terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. i w przypadku złożenia takiego wniosku rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia terminu.

Niezależnie od tego Sąd wskazuje, że w przedmiotowej sprawie nie dokonano ponadto prawidłowego rozważenia wystąpienia przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o których mowa w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.

Zgodnie z powołanym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.

W zaskarżonej decyzji przyznano, że opóźnienie w dopełnieniu obowiązku nie było znaczne. Dostrzeżono, że było to pierwsze naruszenie strony oraz że nie poniosła ona z tego tytułu żadnych korzyści finansowych. Nie rozważono jednak w kontekście zaistnienia przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w ogóle tego, że skarżący niewątpliwie zaprzestał naruszenia prawa. Przez zaprzestanie naruszenia prawa należy bowiem rozumieć dopełnienie obowiązku, gdzie następuje ono nie w wyniku dokonania kontroli lub wskazania przez organy określonego rodzaju uchybienia, lecz gdy strona, co prawda po terminie, ale samodzielnie orientuje się w konieczności dopełnienia obowiązku. Sytuacja taka niewątpliwie zachodziła w przedmiotowej sprawie. Skarżący dokonał zgłoszenia nabycia pojazdu w dniu 17 marca 2021 r., a wszczęcie postępowania w sprawie i zawiadomienie o tym skarżącego przez organ I instancji nastąpiło natomiast w grudniu 2022 r.

W przedmiotowej sprawie stwierdzając brak wystąpienia przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. skoncentrowano się jednocześnie na wskazaniu, że w ocenie organów waga naruszenia nie była znikoma. W tym kontekście nie odnoszono się jednak do czasu trwania naruszenia (który jak stwierdziły same organy nie był znaczny), lecz do samego rodzaju naruszenia wskazując, że "naruszenia jakiego dopuścił się skarżący ma istotny wpływ na dalsze działanie organów i służb, które wykorzystują dane w Centralnej Ewidencji Pojazdów", gdzie gromadzenia danych o pojazdach pozwala na kontrolę legalności i użytkowania i obrotu. Wskazano także, że zasadą musi być wymierzenie kary za czyn polegający na niezgłoszeniu nabycia pojazdu, który to obowiązek ma na celu realizację założeń, które legły u podstaw wprowadzenia wskazanej regulacji, to jest zamiaru ustawodawcy, aby wpłynąć na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i gromadzenia danych w ewidencji. W tym zakresie wskazano też, że wyjątki od tej zasady powinny być uzasadnione szczególnymi okolicznikami, takimi jak stan zdrowia czy problemy techniczne leżące po stronie strony lub organu administracji, gdzie zaznaczano, że takie szczególne okoliczności nie wystąpiły.

Przyjmując argumentację organów, w przypadku uchybienia obowiązkowi z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. w istocie nigdy nie można byłoby zastosować art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Tego rodzaju założenie jest bowiem konsekwencją przyjęcia, że sam rodzaj naruszonego przepisu prawa świadczy o tym, że waga naruszenia nie będzie znikoma. Wskazane założenie jest sprzeczne z treścią art. art.189f § 1 pkt 1 k.p.a., gdzie ocena znikomości powinna być dokonana przez pryzmat okoliczności każdej konkretnej sprawy.

W tym zakresie Sąd wskazuje, że art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. może mieć zastosowanie do wszelkiego rodzaju obowiązków, których niewykonanie zagrożone jest administracyjną karą pieniężną, o ile tylko kwestie odstąpienia od nałożenia tego rodzaju kary nie jest uregulowane odrębnie w przepisach. Powyższe wynika wprost z treści art. 189 a § 2. k.p.a. Ustawa p.r.d. nie zawierała odrębnych przepisów dotyczących odstąpienia od nałożenia kary za spóźnienie w zawiadomieniu o nabyciu pojazdu.

Rozważenie możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie zależy też od wskazywanych w zaskarżonej decyzji takich okoliczności jak stan zdrowia, czy możliwości techniczne, które ewentualnie mogą mieć znaczenie właśnie w odniesieniu do instytucji przywrócenia terminu. W ramach odrębnej instytucji odstąpienia od nałożenia kary można zaś rozważać tylko przesłanki wskazane przez ustawodawcę w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., to jest zaprzestanie naruszenia oraz znikomość naruszenia i zawsze w kontekście okoliczności konkretnej sprawy, nie poprzestając na samym rodzaju naruszonego przepisu i powodach jego wprowadzenia do sytemu prawnego. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien był mieć również na względzie wejście w życie od 1 stycznia 2024 r. nowelizacji przepisu art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. jeżeli chciał wykazać czy i w jaki sposób opóźnienie skarżącego w dopełnieniu obowiązku zgłoszenia nabycia mogło w jego sytuacji rzeczywiście spowodować naruszenie konkretnych dóbr chronionych ustawą Prawo o ruchu drogowym. Wskazana nowelizacja zniosła obowiązek zawiadomień o nabyciu pojazdu, utrzymując obowiązek informowania o zbyciu pojazdu

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzeczono jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 207 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt 2 sentencji wyroku).

Rozpoznanie sprawy nastąpiło w trybie uproszczonym wobec wystąpienia przesłanek z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Po zgłoszeniu przez skarżącego wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, strona przeciwna nie zgłosiła żądania przeprowadzenia rozprawy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie miał na uwadze powyższe wskazania i oceny prawne, to jest w pierwszej kolejności poinformuje stronę o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do powiadomienia organu o nabyciu pojazdu w trybie art. 15zzzzzn² ustawy o Covid i wyznaczy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Jeżeli strona skutecznie nie skorzysta z prawa złożenia wniosku lub wniosek strony zostanie rozpoznany negatywnie, organ rozpozna sprawę uwzględniając przedstawioną wyżej przez Sąd wykładnię art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).