Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1439/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. NSA Jacek Surmacz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 1538/21 w sprawie ze skargi K. F. na postanowienie P. P.S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia 21 września 2021 r. nr COF.OUR.6375.13141.2021 ŁD.PM.ZZ 08933052 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA lub sąd pierwszej instancji), wyrokiem z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1538/21, oddalił skargę K. F. (dalej: skarżąca) na postanowienie P. P. S.A. - Centrum Obsługi Finansowej w K. (dalej: organ) z dnia 21 września 2021 r. nr COF.OUR.6375.13141.2021 ŁD.PM.ZZ 08933052 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Skargę kasacyjną od powyżej opisanego wyroku wniosła skarżąca, domagając się:

1. uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i wydania orzeczenia reformatoryjnego na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a. ) poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia 4 sierpnia 2021r. w sprawie COF.OUR.6375.13131.2021 WR.PK.P. 08933052 w części, w której to postanowienie nie uwzględniało zarzutu nieistnienia wierzytelności, ewentualnie

2. uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania,

3. zasądzenia od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych za postępowanie kasacyjne oraz przed WSA (w przypadku rozstrzygnięcia reformatoryjnego).

Zarzuciła, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a poprzez dokonanie błędnej kontroli i uznanie, że organ nie naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. 2023r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.) w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. 2022r. poz. 479 ze zm.) poprzez:

a) pominięcie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony w zakresie ustaleń dotyczących kwestii rejestracji i wyrejestrowania odbiornika, a w konsekwencji ustaleń dotyczących nieistnienia obowiązku, albowiem pomimo braku jakichkolwiek dowodów źródłowych powstałe wątpliwości zostały rozpoznane na niekorzyść skarżącej,

b) przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie wybiórczej podporządkowanej pod wydane rozstrzygnięcie oceny materiałów niniejszej sprawy, a w szczególności: - oświadczenia skarżącej zawartego w zarzutach egzekucyjnych z dnia [...] maja 2021r., - aktu notarialnego nr [...] sprzedaży mieszkania i wyinterpretowanie z tych materiałów okoliczności, które z nich nie wynikają, w tym miedzy innymi wyinterpretowanie stanu "przyznania faktu" przez skarżącą mimo, że nigdy to nie nastąpiło,

c) przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o domniemania i domysły, a w konsekwencji naruszenie również zasady prawdy materialnej poprzez wypełnienie luk i braków dowodowych tymi domniemaniami.

Skarżąca kasacyjnie, na podstawie art. 106 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., wniosła o dopuszczenie dowodu z uzupełniających dokumentów w postaci: porozumienia nr [...] w sprawie przydziału mieszkania oraz przydział mieszkania nr [...] na okoliczność, że w badanym w sprawie okresie (1978 r.) przedmiotowy lokal zajmowany był przez ówczesnego męża skarżącej. Zauważyła, że potrzeba przywołania tych dowodów uzupełniających powstała dopiero po zapoznaniu się z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku przedstawiającym tok rozumowania WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zatem to skarżący kasacyjnie w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem zakreśla zarzutami kasacyjnymi zakres tego postępowania.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Przypomnieć w tym miejscu należy, że to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie zresztą przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 1047/12, LEX nr 1487688 oraz wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1560/11, LEX nr 1218337).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia należy wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalsza wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku sądu pierwszej instancji.

Przechodząc do oceny sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów w pierwszej kolejności wymaga odniesienie się zarzut, że WSA wykraczając poza granice swobodnej oceny dowodów, a nawet poza treść dowodu w postaci pisma skarżącej z [...] maja 2021r., w którym zgłosiła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że skarżąca na wszystkich etapach postępowania podkreślała, że wyrejestrowała odbiornik RTV w 1997 r., co pośrednio wskazuje, iż to na jej nazwisko dokonano rejestracji odbiornika RTV. Skarżąca w skardze kasacyjnej akcentuje, że w jej pisemnej wypowiedzi (we wspomnianym piśmie) użyto formy bezosobowej, a mianowicie "(...) nieposiadanie odbiornika RTV i jego wyrejestrowanie zostało zgłoszone (...)". Według skarżącej za nieuprawniony należy uznać wniosek, zaaprobowany przez WSA, że z treści tego pisma wynika że to skarżąca dokonała rejestracji odbiornika RTV. Opis zarzutu, jego uzasadnienie w skardze kasacyjnej pozwala na stwierdzenie, że skarżąca odwołuje się wybiórczo do treści tego dokumentu. Z treści tego dokumenty wynika bowiem, co następuje: "(...) że w tym czasie również nieposiadanie odbiornika RTV i jego wyrejestrowanie zostało zgłoszone w placówce pocztowej Poczty Polskiej w M., nowego adresu zamieszkania w momencie wyrejestrowania odbiornika RTV nie podałam, gdyż było to niecelowe z uwagi na uregulowanie wszystkich należności z tytułu opłat abonamentowych na dzień wyrejestrowania odbiornika RTV." Z tego przytoczonego fragmentu w sposób uprawniony można przypisać skarżącej wyrejestrowanie odbiornika RTV, skoro użyła sformułowania, co należy powtórzyć "(...) nowego adresu zamieszkania w momencie wyrejestrowania odbiornika RTV nie podałam, gdyż było to niecelowe z uwagi na uregulowanie wszystkich należności (...)". Nie można odmówić również logiki rozumowaniu organu, zaaprobowanemu przez WSA, że okoliczność, że to skarżąca jako członek Spółdzielni Mieszkaniowej L. – W. w M., której przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr [...], położone w budynku nr [...] w M., sprzedała to spółdzielcze własnościowe prawo, ma znaczenie dla kompleksowej oceny dowodów. Te okoliczności dostrzeżone przez organ i uwzględnione przez WSA, poddane ocenie jako wzmacniające argumentację o zarejestrowaniu odbiornika RTV na skarżącą nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów ( art. 80 k.p.a.), która musi uwzględniać poza wspomnianymi zasadami logiki, zasady doświadczenia życiowego. Dokumenty uzupełniające, z których NSA dopuścił dowód nie mają wpływu na ocenę kontroli dokonaną przez WSA. Okoliczność bowiem, że lokal mieszkalny był zajmowany poza skarżącą , której przydzielono ten lokal, przez męża i dzieci skarżącej nie prowadzi do wniosku, że bezpodstawnie w postępowaniu ustalono, że odbiornik RTV był zarejestrowany na skarżącą. Argument przytoczony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że "(...) w tamtych czasach sprawami technicznymi (w tym urządzeniami RTV) zazwyczaj zajmowali się mężczyźni." oraz, że obowiązek rejestracji odbiornika był wówczas powszechnie powiązany z danym adresem świadczyć może przeciwko ustaleniu, że odbiornik RTV został zarejestrowany na skarżącą - nie jest przekonujący. Dość zauważyć, że zajmowanie się sprawami technicznymi nie musi obejmować również kwestii formalnych związanych z rejestracją odbiornika. Skarżąca dokonuje tyko dowolnej polemiki z ustaleniami dokonanymi przez organ a zaakceptowanymi przez WSA i w konsekwencji nie wykazuje, aby WSA dokonał wadliwej kontroli zaskarżonego postanowienia.

Nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżącej o wadliwości rozumowania WSA, z uwagi na treść wniosku wyprowadzonego z oświadczenia zawartego w piśmie z dnia [...] maja 2001r. Skarżąca podkreśla, że z punktu widzenia logiki, wniosek, że skoro skarżąca przyznaje, że wyrejestrowała odbiornik w 1997r., to najpierw musiała ten odbiornik zarejestrować, byłby prawdziwy tylko wówczas gdy wnioskiem wynikającym z tego dokumentu i przyjętym przez organ, a zaaprobowanym przez WSA byłoby również stwierdzenie, że skarżąca wyrejestrowała odbiornik. Skarżąca pomija jednakże te rozważania sądu pierwszej instancji, że to skarżąca jako abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinna wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika, czego nie uczyniła. Stanowisko sądu aprobującego ustalenia organu, że operator publiczny nadał skarżącej indywidualny numer identyfikacyjny nie jest kwestionowany w skardze kasacyjnej, a pośrednio potwierdza ustalenia dokonane przez organ. WSA skonstatował ( karta 13 i 14 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), że poświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu skarżącej indywidulanego numeru identyfikacyjnego z dnia [...] grudnia 2008r. podpisana przez uprawnionego pracownika operatora, stanowi dowód zarejestrowania odbiornika, a dla skuteczności czynności nadania tego numeru nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora wyznaczonego dowodem nadania takiej przesyłki.

Z przyczyn wyżej wywiedzionych za niezasadne należy uznać argumenty podniesione w skardze kasacyjnej, że WSA zaaprobował pominięcie zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie wybiórczej, podporządkowanej pod wydane rozstrzygnięcie oceny materiałów, dokonywanie ustaleń faktycznych w oparciu o domniemania i domysły, w konsekwencji naruszenie również zasady prawdy materialnej poprzez wypełnienie luk i braków dowodowych tymi domniemaniami. W konsekwencji bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p. a.

Zarzut naruszenia art. 81a § 1 k.p.a. nie jest uzasadniony, gdyż WSA trafnie uznał, że w sprawie nie występują niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego.

Z przyczyn wyżej wywiedzionych NSA oddalił skargę kasacyjną ( art. 184 p.p.s.a.)