Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 939/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2023-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2022r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2022 r., orzekającej o zatrzymaniu A. S. prawa jazdy kategorii A,B,C,T.

Powyższa decyzja wydana została w następujących okolicznościach sprawy.

Dnia [...] września 2021r. do Starostwa Powiatowego w I. wpłynął wniosek Prokuratora P. I. o skierowanie A. S. (dalej "Skarżącego") na badanie lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. W uzasadnieniu wniosku Prokurator wskazał, że w toku prowadzonego postępowania ([...]) poddano Skarżącego badaniu przez dwóch biegłych lekarzy psychiatrów. Na podstawie opinii biegłych ustalono zaś, że Skarżący ma osłabiony wzrok i słuch oraz zdradza organiczne zaburzenia afektu, nastroju i osobowości z rozpoczynającym się otępieniem.

Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, Starosta I., decyzją z [...] października 2021r. nr [...], skierował Skarżącego na badania lekarskie, w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2021 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 1212 ze zm. – tj. w brzmieniu obowiązującym do 5 grudnia 2021r.) - dalej: powoływanej jako "u.k.p.". W decyzji tej organ wskazał, że badania lekarskie należy wykonać w terminie miesiąca od daty doręczenia decyzji, zaś oryginał orzeczenia lekarskiego należy przekazać w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia decyzji.

W wyniku rozpatrzenia odwołania od tej decyzji, SKO decyzją z [...] grudnia 2021r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Starosty o skierowaniu na badania lekarskie.

We wskazanym w decyzji organu pierwszej instancji terminie Skarżący nie wykonał badań lekarskich i nie przedłożył ich wyników organowi pierwszej instancji.

Starosta pismem z [...] marca 2022r. zawiadomił Skarżącego o uchybieniu terminu do przedłożenia orzeczenia lekarskiego i w oparciu o art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U.z 2021r., poz. 2095 ze zm.) wyznaczył Skarżącemu 30-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dostarczenia stosownego orzeczenia lekarskiego, pouczając o konieczności dopełnienia czynności, której wniosek dotyczy. Jednocześnie organ pouczył Skarżącego o treści art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a u.k.p. - tj. o konsekwencjach zaniechania przedstawienia orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Skarżący pismem z [...] kwietnia 2022r. wniósł o przywrócenie terminu – wyjaśniając, że dotychczas nie udało się jemu umówić wizyty lekarskiej w celu zadośćuczynienia obowiązkowi nałożonemu decyzją Starosty z [...] października 2021r.

Zawiadomieniem z [...] maja 2022r. Starosta I. powiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Wobec nie dostarczenia przez Skarżącego wymaganego orzeczenia lekarskiego decyzją z [...] czerwca 2022r. nr [...] Starosta I. orzekł o zatrzymaniu A. S. prawa jazdy kategorii A,B,C,T w oparciu o przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a u.k.p. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W odwołaniu od powyższej decyzji, Skarżący reprezentowany przez zawodowego pełnomocnik, wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzucił on naruszenie art. 104 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego, nie wyjaśnienie przesłanek, z których wynikałoby, że nie może on prowadzić pojazdu. Skarżący zakwestionował też prawidłowość zastosowania art. 108 k.p.a. i podkreślił brak wyjaśnienia podstaw nałożenia zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Rozpoznając odwołanie SKO wydało opisaną na wstępie decyzję. W jej uzasadnieniu Kolegium powołało się na treść art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. i wyjaśniło, że decyzja wydawana w trybie art. 102 ustawy jest konsekwencją niewykonania obowiązku nałożonego przez Starostę decyzją o skierowaniu na badania lekarskie. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest związana decyzją wydaną [...] października 2021r.

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. SKO zwróciło uwagę na lakoniczność argumentacji organu I instancji. Kolegium uznało jednak za prawidłowe nałożenie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazując na ochronę interesów osób trzecich – bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego. Jak dalej argumentowało SKO – Skarżący został skierowany na badania lekarskie z uwagi na obawę spowodowania przez niego zdarzenia drogowego, a wobec nie przedstawienia stosownego orzeczenia lekarskiego, które potwierdzałoby brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem – obawa ta pozostała.

Skargę na powyższą decyzję A. S., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, skierował do tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wniósł on o uchylenie decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak powołania przez Starostę właściwych biegłych lekarzy oraz psychologów na okoliczności związane ze stanem zdrowia i predyspozycjami psychofizycznymi Skarżącego, w sytuacji, gdy organ jest zobowiązany do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy – zwłaszcza w kontekście tego, czy u Skarżącego brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami,

- art. 107 k.pa. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez uznanie przez organ odwoławczy, że nie doszło do naruszeń prawa procesowego, podczas gdy organ pominął okoliczność, że w decyzji z [...] października 2021r. nie pouczono Skarżącego o możliwości zatrzymania prawa jazdy – co skutkowało tym, że Skarżący nie wiedział jakie są skutki nie poddania się badaniom lekarskim,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji konieczności jej uchylenia,

- art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a u.k.p. poprzez zastosowanie w sprawie w przypadku, gdy istniały uzasadnione wątpliwości co do zasadności skierowania Skarżącego na badania lekarskie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawę rozpoznano posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. prawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie strony zgodnie zawnioskowały o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Następnie wyjaśnić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jednakże powyższe regulacje nie pozwalają sądowi administracyjnemu na stosowanie przy orzekaniu zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organy przyjęto za podstawę rozważań sądu.

Sąd zauważa, że przy formułowaniu zarzutów oraz w uzasadnieniu skargi Skarżący zakwestionował prawidłowość zatrzymania jazdy – akcentując brak wyjaśnienia przez organy obu instancji kwestii istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez niego pojazdami. Organ odwoławczy podkreślał zaś związany charakter decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Ocenę powyższego sporu należy rozpocząć od przytoczenia treści art. 101 ust. 2 pkt 1 u.k.p., zgodnie z którym osoba skierowana na badanie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2, jest obowiązana do dostarczenia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w art. 99 ust. 1 (lub doręczenia informacji, o której mowa w art. 98a ust. 4 – co w sprawie nie ma zastosowania). Zgodnie z treścią art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. (w brzmieniu obowiązującym na datę wydania decyzji kierującej Skarżącego na badania lekarskie), starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia.

Decyzja o skierowaniu Skarżącego na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii A,B,C,T wydana została [...] października 2021r. Decyzję tą utrzymało w mocy SKO decyzją [...] grudnia 2021r. Z kolei skarga wywiedziona od tej decyzji została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 3 listopada 2022r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 213/22. Wyrok jest prawomocny.

Powyższe oznacza, że kwestia wykonania badań lekarskich i przedłożenia ich wyniku organowi, została (na dzień orzekania) prawomocnie przesądzona. Mimo ostateczności decyzji o skierowaniu na badania lekarskie Skarżący (do dnia wniesienia skargi) nie dopełnił obowiązku poddania się badaniom i dostarczenia orzeczenia o braku przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdu – co w sprawie nie jest kwestionowane. Skutki zaniechania wypełnienia tych obowiązków określa zaś art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p . Zgodnie z jego treścią, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Ostatnio wymieniony przepis stanowi, że uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie.

Z ww. przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. wynika, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Decyzja wydana na tej podstawie nie ma charakteru fakultatywnego, to znaczy nie została pozostawiona uznaniu organu administracji publicznej. Ma charakter obligatoryjny (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 2567/18 – dostępny na stronie internetowej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W przedmiotowej sprawie Skarżący nie kwestionuje, że nie stawił się na badania lekarskie, pomimo skierowania go decyzją starosty z [...] października 2021 r. i nie przedstawił, w związku z tym, stosownego orzeczenia lekarskiego. W konsekwencji zaskarżona decyzję uznać należy za prawidłową. Skoro Skarżący nie wykonał badań i nie przedstawił orzeczenie lekarskiego, to zgodnie z przepisem art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p., obligatoryjne było wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Podnoszone przez Skarżącego zarzuty sprowadzają się zaś w istocie do zakwestionowania zasadności skierowania go na badania lekarskie. Wymaga jednak podkreślenia, że w tym postępowaniu sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania legalności decyzji Starosty z [...] października 2021r. Decyzja ta jest ostateczna, a zatem wywołuje określone skutki prawne. Jej prawidłowość została ponadto przesądzona prawomocnym wyrokiem tut. WSA wydanym w sprawie II SA/Bd 213/22.

Innymi słowy, w postępowaniu w sprawie zatrzymania prawa jazdy nie bada się już prawidłowości i zasadności wcześniejszej decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie. Taki obowiązek nie spoczywa na organach rozstrzygających sprawę w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a u.k.p. Wprawdzie obie decyzje (skierowanie na badanie lekarskie i zatrzymanie prawa jazdy), pozostają ze sobą w związku, ponieważ decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydawana jest w następstwie niepoddania się przez stronę badaniu, to jednak każda z nich podejmowana jest w odrębnym postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. i kreuje odrębne sprawy administracyjne (sprawy indywidualne, rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej). Od każdej z nich stronie przysługuje odwołanie, a następnie skarga do sądu administracyjnego.

W konsekwencji, w postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy z powodu niepoddania się badaniu przez kierowcę nie mogą być ponownie badane te okoliczności i przesłanki, które warunkowały wydanie decyzji nakazującej kierowcy poddanie się badaniu.

W związku z powyższym, w niniejszym przypadku obowiązkiem organów było jedynie zbadanie, czy Skarżący wykonał obowiązek wynikający z decyzji wydanej [...] października 2021r. Ustalenia w tym zakresie zostały prawidłowo poczynione w zaskarżonej decyzji, co czyni zarzuty skargi niezasadnymi.

Odnosząc się do zarzutu braku stosownego pouczenia Skarżącego o skutkach nie wywiązania się z obowiązku poddania się badaniom lekarskim i przedstawienia stosownego orzeczenia lekarskiego to Sąd dodatkowo wskazuje, że dla legalności zatrzymania prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pk 3 lit.a u.k.p. przepisy omawianej ustawy nie wprowadzają wymogu uprzedniego poinformowania o skutkach nie poddania się badaniom lekarskim. Nadto Sąd zauważa, że Starosta w piśmie z [...] marca 2022r., działając na podstawie art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) zawiadomił Skarżącego o uchybieniu terminu administracyjnego do przedstawienia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie lub brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami równocześnie, informując go o skutkach nie dopełnienia tego obowiązku. Pismo to zostało doręczone Skarżącemu [...] marca 2022r. Wobec nie przedstawienia przez Skarżącego wymaganego orzeczenia w wyznaczonym 30-dniowym terminie w sprawie wszczęto postępowanie, o czym Skarżący został zawiadomiony pismem z [...] maja 2022r. Mimo pouczenia o treści art. 102 ust. 1 pkt 3 lit a u.k.p. Skarżący do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie poddał się badaniom lekarskim, oczekując (jak to wynika z argumentacji skargi) ponownego zweryfikowania przez organy jego stanu zdrowia i ustalenia, czy istnieją przeciwwskazania do prowadzenia przez niego pojazdu – co jest niedopuszczalne, o czym była mowa powyżej.

Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.