Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 311/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: 70 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1028/20 w sprawie ze skargi E. M. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 10 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1028/20 oddalił skargę E. M. (dalej "skarżący") na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Wierzyciel w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez skarżącego przekazał w dniu 26 listopada 2019 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków - Stare Miasto (dalej jako "organ egzekucyjny"), tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2014 r. do lipca 2019 r. w kwocie 1.465,70 zł, odsetki za zwłokę w kwocie 36,20 zł oraz koszty upomnienia w kwocie 11,60 zł. Wobec doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego wniósł on zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji. Wniósł o uchylenie tytułu wykonawczego i zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], wierzyciel uznał za nieuzasadnione zarzuty: nieistnienia obowiązku, przedawnienia zaległości oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonym w art. 27 u.p.e.a. Wierzyciel wskazał, że analiza podniesionych zarzutów wskazuje, że zobowiązany w istocie podniósł zarzuty: nieistnienia obowiązku z uwagi na: brak dokumentów potwierdzających dokonanie rejestracji odbiornika oraz nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych; przedawnienia zobowiązania oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. i w tym zakresie rozpoznał zarzuty. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia zobowiązania wierzyciel wskazał na treść art. 7 u.a. oraz art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), dalej "o.p." i stwierdził, że również on jest bezzasadny, albowiem tytuł wykonawczy obejmuje roszczenie za okres od stycznia 2014 r. do lipca 2019 r., zaś skuteczny środek egzekucyjny został zastosowany w dniu 5 grudnia 2019 r. Z tego też względu nie doszło do przedawnienia zobowiązania. W odniesieniu do trzeciego zarzutu, Wierzyciel przywołał treść art. 27 u.p.e.a. oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (dz. U. z 2016 r. poz. 1305, dalej jako "rozporządzenie w egzekucji administracyjnej") i stwierdził, że obowiązkowe wypełnienie pozycji w tytułach wykonawczych dotyczy elementów określonych w art. 27 u.p.e.a. Wierzyciel wskazał zatem, że tytuł wykonawczy został podpisany bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego certyfikatu kwalifikowanego przez upoważnionego pracownika Wierzyciela, zgodnie z art. 268a k.p.a. Zauważył przy tym, że nie miał obowiązku dołączania do tytułu wykonawczego upoważnienia, jednakże wobec podnoszonego zarzutu i na wniosek o jego okazanie może go udostępnić, co też uczynił.

Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie. Po jego rozpoznaniu wierzyciel utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie zawierające stanowisko w sprawie zgłoszonych zarzutów. Wskazał na okoliczność rejestracji odbiorników na osobę zobowiązanego oraz wydania książeczek abonamentowych. Podkreślił, że skarżący jest osobą zobowiązaną. Wierzyciel podtrzymał także stanowisko w zakresie prawidłowości nadania zobowiązanemu indywidualnego nr identyfikacyjnego, a także spełnienia obowiązku jego wysłania.

Skarżący zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 10 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1028/20 ją oddalił. Sąd I instancji wskazał, że obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej wynika wprost z przepisu prawa, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Sąd I instancji podkreślił, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się poświadczony za zgodność z oryginałem wniosek o rejestrację odbiornika na osobę zobowiązanego, jak również odcinek "U" nr [...] wystawiony w dniu 23 grudnia 1996 r. potwierdzający wydanie nowej książeczki radiofonicznej zobowiązanemu o nr [...]. Nadto w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych (o nr [...] w miejsce książeczki o nr [...]) adresowane na skarżącego z oznaczeniem daty i miejsca nadania "[...]". I choć skarżący zaprzecza okoliczności zarejestrowania przez niego odbiorników, jak również odebrania ww. zawiadomienia, to jednocześnie nie kwestionuje on faktu wyrejestrowania odbiorników w dniu 12 grudnia 2019 r. Zatem zasadnie wierzyciel uznał, że na skarżącym ciążył obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej. Obowiązek ten powstał z mocy prawa w dacie rejestracji odbiorników na zobowiązanego i ustał z dniem ich wyrejestrowania.

Zgodził się również z wierzycielem, że dochodzone roszczenie w dacie wystawienia tytułu egzekucyjnego nie uległo przedawnieniu. Opłata abonamentowa przedawnia się po upływie 5 lat od końca roku, w którym stała się wymagalna, co wynika z treści art. 70 § 1 o.p., który określa termin przedawnienia tych należności. Tak więc należności z tytułu zaległego abonamentu RTV za poszczególne miesiące 2014 r. uległyby przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2019 r., za poszczególne miesiące 2015 r. z dniem 31 grudnia 2020 r., za poszczególne miesiące 2016 r. z dniem 31 grudnia 2021 r., za poszczególne miesiące 2017 r. z dniem 31 grudnia 2022 r., za poszczególne miesiące 2018 r. z dniem 31 grudnia 2023 r. oraz za okres styczeń-lipiec 2019 r. z dniem 31 grudnia 2024 r. Wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze jeszcze przed upływem terminu przedawnienia należności z tytułu abonamentu RTV. Ponadto zgodnie z art. 70 § 4 o.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Tymczasem w dniu 5 grudnia 2019 r. doszło do zajęcia rachunku bankowego skarżącego, a zatem z tym dniem termin przedawnienia został przerwany w skutek zastosowanego środka egzekucyjnego i zaczął biec dla wszystkich roszczeń wskazanych w tytule na nowo.

Następnie skarżący, na podstawie art. 173 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami), dalej "p.p.s.a." zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 listopada 2020 r. wydany do sprawy o sygnaturze I SA/GI 1028/20.

Zaskarżonemu orzeczeniu na zasadzie art. 174 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił

1. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i pominięcie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, albowiem nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi Sąd nie wyszedł poza ich granice i

a) nie rozważył konieczności wezwania przez organ I instancji organu egzekucyjnego do ustalenia zasadności zarzutów dotyczących braku daty na klauzuli wykonalności wskazując, iż wierzyciel nie jest władny wypowiedzieć się co do zarzutu skarżącego w tym zakresie,

b) stwierdził, że pomija część zarzutów jako spóźnionych nie wskazując jakich to zarzutów nie zamierza rozpoznać,

c) zaniechał ustalenia przyczyn, dla których powstał Duplikat nadania nr identyfikującego oraz zaniechał ustalenia czy Duplikat taki rzeczywiście istnieje i czy zostały wydany zgodnie z prawem,

czym spowodował nierozpoznanie w całości zarzutów stawianych przez skarżącego i bezzasadnie ograniczył i zawęził kontrolę działalności organów sprawowanej przez Sąd, co skutkowało oddalaniem skargi pomimo niepełnego materiały dowodowego,

2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez oddalenie skargi, mimo że istniały podstawy do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie w toku postępowania administracyjnego przepisów postępowania wskazanych powyżej, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie nie podjęcie z urzędu działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a to w konsekwencji braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, z jednoczesnym pominięciem okoliczności istotnych z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia, w konsekwencji niewyjaśnienie czy i kiedy nastąpiła rejestracja odbiornika, przez kogo i na jaki dokładnie adres, nadto nie wyjaśnienie czy skarżącemu rzeczywiście nadano nowy numer identyfikacyjny i skutecznie powiadomiono go o tym fakcie oraz kiedy to nastąpiło, w jaki sposób zostały wydany Duplikat nadania numeru identyfikacyjnego, czy skarżącemu doręczono książeczkę imienną, co doprowadziło do nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpoznania sprawy z naruszeniem słusznego interesu skarżącego, jak również dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób niejasny i nieuwzględniający: faktu nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i w konsekwencji przyjęciu ustaleń w zakresie skutecznego doręczenie i nadania nr identyfikacyjnego na niekorzyść skarżącego,

3. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy m.in. art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 zd. 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. § 5 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych z dnia 25.09.2007 poprzez m.in. niewłaściwe zastosowanie i.:

a) przyjęcie że nadanie numeru identyfikacyjnego zostało wydane w terminie i nadane pocztą do skarżącego w terminie pomimo braku dowodu, iż zawiadomienie o nadaniu nr identyfikacyjnego zostało wydane dnia 27.08.2008r., (skarżący kwestionuję aby nadanie numeru zostało dokonane w terminie 12 m-c od dnia wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych z dnia 25.09.2007 [dalej zwane również jako "Rozporządzenie"] (§5),) a zatem gdyby hipotetycznie przyjąć zgłoszenie przeze skarżącego ok. 40 lat temu odbiornika (czemu zaprzeczył) to wobec utraty przez imienne książeczki waloru dowodu zarejestrowania odbiornika i nie nadanie skarżącemu numeru przez 12 m-c nie mógł być on zobowiązany do opłaty abonamentu, gdyż brak dowodu zarejestrowania odbiornika,

b) błędne przyjęcie, iż niespełnienie przez organ przesłanek określonych w § 5 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych z dnia 25.09.2007, nie powoduje braku obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej przez skarżącego,

c) błędne przyjęcie, iż w stosunku do skarżącego został nadany nr identyfikacyjny pomimo, iż z materiału dowodowego wynika brak nadania zawiadomienia o nadaniu nr,

d) błędne przyjęcie, iż istnienia Duplikatu nadania nr identyfikującego powoduje, iż oryginału tego dokumentu powstał w roku 2007 i 2008 pomimo, iż skarżący zakwestionował ten fakt, a organ nie wykazał powstania takiego dokumentu,

e) ustalenie zobowiązania Skarżącego do opłaty abonamentowej na podstawie dokumentu nieistniejącego tj. dowodu nadania nr identyfikacyjnego czy też duplikatu wydanego bez wskazania podstawy prawnej jego wydania/okoliczności oraz procedury z tym związanej,

f) błędne przyjęcie, iż przesłano do skarżącego korespondencje/zawiadomienie z numerem identyfikacyjnym [...], a zatem że została spełniona przesłanka zawiadomienia/doręczenia takiej korespondencji w sytuacji kiedy organ nie wykazał aby jakakolwiek korespondencja zawierająca numer identyfikacyjny [...] została do skarżącego kiedykolwiek wysłana oraz w sytuacji kiedy zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych - brak dowodu nadania pisma tj. zawiadomienia o nadaniu nr identyfikacyjnego uniemożliwia ustalenie istnienia obowiązku wynikającego z ustawy o opłatach abonamentowych (wyrok WSA z siedzibą w Szczecinie I SA/Sz 73/18 z dnia 23.05.2018r., wyrok WSA z siedzibą w Łodzi III SA/Łd 268/18 z dnia 03.08.2018,)

g) błędne przyjęcie, iż skarżący w dacie wysłania do niego książeczki imiennej czy też zawiadomienia o nadaniu nr identyfikacyjnego tj. w roku 2008 mieszkał pod adresem ul. [...] (dowodem potwierdzającym powyższy fakt jest wypowiedzenie umowy najmu lokalu przy ul. [...] z dnia 24.10.1996r. mieszkanie służbowe, znajdujące się w aktach sprawy),

h) błędne przyjęcie, iż fakt wyrejestrowanie odbiornika w roku 2019 potwierdza jego zarejestrowanie przez skarżącego pomimo, iż wyrejestrowanie takiego odbiornik nastąpiło po dacie zajęcia konta skarżącego a zatem nastąpiło w momencie, kiedy skarżący dowiedział się wydaniu wadliwego wobec niego orzeczenia i chcą powstrzymać naliczenie mu bezpodstawnych opłat abonamentowych, po konsultacji z pracownikiem poczty, złożył stosowne oświadczenie w celu zaprzestania kierowania do niego kolejnych orzeczeń, które będzie musiał kwestionować,

co miało istotny wpływa na treść zaskarżonego orzeczenia, gdyż WSA błędnie przyjął, iż skarżący był zobowiązany do ponoszenia opłat abonamentowych w okresie objętym tytułem egzekucyjnym, pomimo niespełnienia się ustawowych przesłanek nakładających taki obowiązek, na sutek czego WSA oddalił skargę,

4. naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 zd. 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. naruszenie art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonentowych poprzez ich niewłaściwe /błędne zastosowanie i przyjęcie, iż skarżący był zobowiązany do ponoszenia takich opłata pomimo, iż nie posiadał i nie korzystał z odbiornika radiowego / telewizyjnego oraz nie rejestrowała takiego odbiornika, a organ nie wykazał aby rejestracja odbiornika/ jego 5 posiadanie przez skarżącego miało miejsce,

5. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 zd. 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez, błędne ustalenia faktyczne oraz niepełne uzasadnienie prawne zaskarżonego wyroku, sporządzone z pominięciem odniesienia się do zarzutów skargi, a także poprzez brak rozważenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy a polegające na:

• stwierdzeniu, iż wszystkie dalsze zarzuty podnoszone na etapie zażalenia jak i w skardze są spóźnione pomimo, iż WSA w zaskarżonym uzasadnieniu nie wskazuje jakie to zarzuty nie wziął pod uwagę rozpoznając skargę oraz dlaczego takie zarzuty nie mieszczą się w zarzutach wskazanych w zażaleniu, tym bardziej że zarzuty dotyczyły bardzo szerokiego zakresu uchybień organu tj. nieistnienia obowiązku z uwagi na brak dokumentów potwierdzających zarejestrowanie odbiorników oraz nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego nr identyfikacyjnego, a także nie wykazania by zobowiązany posiadał możliwość korzystania z odbiornika, przedawnienie roszczenia, niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (m.in. brak daty nadania klauzuli wykonalności),

6. naruszenie m.in. art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 zd. 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. z art. 27 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, iż tytuł wykonawczy spełnia wszelkie warunki pomimo, iż:

a) WSA na str. 20 uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia stwierdza, iż co do braku daty klauzuli wykonalności to organ egzekucyjny a nie WSA władny jest się wypowiedzieć,

b) WSA błędnie ustala, iż P. B. posiadał stosowne upoważnienie pomimo niewykazania przez organ, iż był on pracownikiem a zatem czy miał w ogóle prawo otrzymać takie upoważnienie / spełniał kryteria to otrzymania takiego upoważnienia,

c) zaniechanie ustalenia przyczyn braku daty klauzuli wykonalności oraz zaniechanie ustalanie czy P. B. posiadał stosowne upoważnienia oraz czy wydanie upoważnienia było dokonane zgodnie z przepisami prawa a zatem było ważne w dacie wydania tytułu egzekucyjnego,

co miało istotny wpływ na wynika sprawy, ponieważ WSA nie ustalił czy tytuł egzekucyjny był wydany w sposób prawidłowy i pozwalał na wszczęcie postępowania egzekucyjnego i co skutkowało oddaleniem skargi poprzez nie uwzględnienie zarzutów skarżącego.

Na skutek zaistnienia podnoszonych naruszeń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę oparł swoje rozstrzygnięcie na błędnym stanie faktycznym oraz niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa, czego konsekwencją jest pozostawienie w obrocie prawnym błędnego rozstrzygnięcia.

Uzasadniając stawiane zarzuty skarżący wniósł o:

1. rozpoznanie sprawy na rozprawie,

2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach;

3. zasądzenie od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach ewentualnie od Skarbu Państwa kosztów postępowania przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zaznaczenia wymaga, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy wskazać jednak należy, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne lub ich uzasadnienie nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl; inne powoływane dalej orzeczenia tamże).

Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd I instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienia ich naruszenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarżący kasacyjnie zarzucając naruszenia tzw. materialne (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) jest zobowiązany do konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia oraz właściwe zastosowanie. Zarzucając zaś naruszenie prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) strona winna wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na zapadłe rozstrzygnięcie, przez który należy rozumieć istnienie uprawdopodobnionego związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem Sądu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. II GSK 2140/13, tamże) chyba, że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1679/11, tamże). Konieczne jest jednak oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej (zob. wyroki NSA z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 16/13 i z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1695/13, tamże). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji (zob. wyrok NSA z dnia z dnia 22 września 2023 r., sygn. akt I GSK 1791/19, tamże). Podkreślić należy, że przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie to niezależne od siebie elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej wnoszonej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Każda zatem tego typu skarga powinna zawierać stosowne uzasadnienie postawionych w niej zarzutów względem zaskarżonego wyroku Sądu I instancji. Brak zaś takiego uzasadnienia oznacza, że podstawa kasacyjna nie odpowiada wymaganiom przewidzianym na gruncie art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (zob. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Komentarz do art. 176 p.p.s.a. [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2019 r., s. 802 oraz wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2005 r., sygn. akt GSK 1335/04, Legalis).

W odniesieniu do tak istotnej wady konstrukcyjnej skargi kasacyjnej należy wskazać, że jest to środek prawny o wysoce sformalizowanym charakterze, objęty m.in. z tego względu tzw. przymusem radcowsko-adwokackim, o którym mowa w art. 175 § 1 p.p.s.a. Nadanie temu środkowi odwoławczemu charakteru pisma o wysokim stopniu sformalizowania, ma na celu realizację wymagań dotyczących podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt I GSK 2774/18, tamże), czemu autor skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nie sprostał.

Przypomnienie podstawowych zasad związanych z konstrukcją skargi kasacyjnej jest spowodowane wadliwym sposobem jej redakcji. Podkreślenia wymaga, że autor skargi kasacyjnej wniesionej w rozpatrywanej sprawie nie zawarł w niej uzasadnienia zarzutów kasacyjnych, co umożliwiałoby również ewentualne usunięcie wadliwości postawionych zarzutów. Nie zmienia oceny braku skorelowania z wyartykułowanymi w petitum skargi kasacyjnej zarzutami, wskazanie w uzasadnieniu skargi naruszenia dwóch przepisów tj. § 5 rozporządzenia Ministra Transportu oraz art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonentowych. Pierwszy z tych przepisów, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji nie odnosi się do braku obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, zwolnienia z obowiązku uiszczania tych opłat i nie reguluje kwestii konieczności uiszczenia opłat abonamentowych. Podstawą taką nie może być również podnoszony w skardze kasacyjnej art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonentowych, który przekazuje kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej operatorowi wyznaczonemu w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Tak więc w swej istocie, podnoszone przepisy nie odnoszą się do meritum sprawy, czyli zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Autor skargi kasacyjnej pomija, że dla skuteczności zarzutu nieistnienia obowiązku, konieczne jest przedstawienie jednoznacznych dowodów potwierdzających, że obowiązek względem skarżącego kasacyjnie nie istnieje. Jak wspomniano, na stronie ciążył obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. W orzecznictwie administracyjnym zgodnie przyjmuje się, że ciężar dowodu ciąży na tym, kto z danego stanu wywodzi korzystne dla siebie skutki. Ta okoliczność służy obronie praw zobowiązanego, natomiast w sensie logicznym nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, której istnienie się neguje, tak jak jest to w przypadku wierzyciela negującego fakt wyrejestrowania odbiornika (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2018 r., o sygn. akt II GSK 1343/16). Niepodważona w niniejszej sprawie okoliczność zarejestrowania odbiornika oraz jego późniejsze wyrejestrowanie w 2019 r. przez stronę, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia ustawowego obowiązku uiszczania opłat za jego użytkowanie (aktualnie opłaty abonamentowej), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Wobec powyższego niedokonanie skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika RTV i nieuregulowanie zaległości z tytułu nieopłaconego abonamentu uzasadnia podjęcie czynności zmierzających do przymusowego ich ściągnięcia.

Ponadto prawodawca nie wprowadza obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu, czego potwierdzenia oczekuje skarżący kasacyjnie. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia, w czym skarżący kasacyjnie upatruje wadliwości działania organu. W tym stanie rzeczy nie sposób uznać za skuteczne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące obrazy prawa materialnego.

Ponadto autor skargi kasacyjnej podnosząc zarzuty naruszenia prawa procesowego ograniczył się jedynie do wskazania przepisów p.p.s.a. i k.p.a., jednakże nie wykazał wpływu tych naruszeń na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego autor skargi kasacyjnej nie sprostał temu zadaniu, a lakoniczne uzasadnienie skargi kasacyjnej nie pozwala na stwierdzenie, z jakich powodów przepisy ustawy p.p.s.a. i k.p.a. miały zostać naruszone.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wymaga jedynie podkreślenia, że zarzuty procesowe nie są usprawiedliwione, ponieważ Sąd I instancji prawidłowo uznał, że stan faktyczny sprawy został przez organ ustalony w sposób właściwy dotyczący wyżej przedstawionych obowiązków abonenta wynikających z ustawy abonamentowej i rozporządzenia wykonawczego z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego.

Z podanych przyczyn, zarzuty naruszenia podanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego, nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, stosownie do art. 184 p.p.s.a.