Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2522/23
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 34 ust. 1, 2 i 4, art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. sp. z o.o. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1342/22 w sprawie ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr I-III.7721.1.13.2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1342/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w R., dalej także" "Spółka" lub "skarżąca" na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr I-III.7721.1.13.2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca Spółka zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej podniesiono następujące zarzuty:

I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: "P.p.s.a.", poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w efekcie sporządzenie uzasadnienia pomijającego, tak zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak i część zarzutów skarżącej. W części zaś niestety widać, że sąd nie miał odpowiedniej wiedzy do ich oceny w efekcie czego zawarte w uzasadnieniu treści są sprzeczne z zarzutami oraz zebranym w sprawie materiałem dowodowym;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 8, art. 11, art. 86, art. 89 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: "K.p.a.", poprzez nieuwzględnienie skargi przez Sąd orzekający oraz nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo ewidentnego naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy i polegało na naruszeniu ww. przepisów postępowania, tj.:

3. art. 6 K.p.a. poprzez wydanie decyzji sprzecznej z przepisami prawa zarówno materialnego, jak i procesowego;

4. art. 8 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób, który w żaden sposób nie budzi zaufania obywateli do organów Państwa, w szczególności z pominięciem przepisów postępowania oraz wydanie decyzji, która jest sprzeczna z przepisami prawa;

5. art. 11 K.p.a. albowiem z zaskarżonej decyzji nie wynika de facto jakimi przesłankami kierował się organ wydając taką a nie inną decyzję;

6. art. 86 i 89 K.p.a. poprzez ich bezpodstawne niezastosowanie. W szczególności należy mieć na uwadze, że organy mogły dokonać przesłuchania strony, co pozwoliłoby na precyzyjne określenie jej żądania i podstawy prawnej. Do tego samego skutku doprowadziłoby przeprowadzenie rozprawy administracyjnej;

7. art. 107 § 1 K.p.a. poprzez jego nie zastosowanie, albowiem uzasadnienie decyzji należy uznać za co najmniej nie wystarczające, nie wskazano bowiem ani odpowiednich przepisów, ani też przesłanek wydania zaskarżonej decyzji, w tym określenia jej wpływu na nieruchomości sąsiednie.

II. naruszenie niżej wymienionych przepisów materialnych, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 34 ust. 1, 2 i 4, art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, dalej: "Prawo budowlane", poprzez zatwierdzenie projektu sprzecznego z zapisami MPZP oraz przepisami Prawa budowlanego i innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.

2. art. 4 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę w stosunku do projektu, który został sporządzony z naruszeniem prawa oraz uniemożliwia skarżącemu korzystanie z przysługujących mu praw do nieruchomości;

3. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez nie uwzględnienie przy wydawaniu decyzji interesów osób trzecich posiadających nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji;

4. § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dalej: "rozporządzenie Ministra Infrastruktury", poprzez pominięcie reguł przesłaniania oświetlenia budynków w przypadku wybudowania na działce sąsiedniej budynków o podobnej wysokości, jak na działkach wnioskodawcy i w związku z tym naruszenie reguły wynikającej z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego;

5. § 21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury poprzez nie sprawdzenie, czy projektowane zależne miejsca parkingowe są zgodne z obowiązującymi przepisami.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych. Jednocześnie złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozpoznania sprawy na rozprawie wnosząc o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 182 P.p.s.a. skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Bezpodstawny jest zarzut naruszenia przepisu postępowania tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w efekcie sporządzenie uzasadnienia pomijającego, tak zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak i część zarzutów skarżącej. Według wnoszącego kasację, w części niestety widać, że sąd nie miał odpowiedniej wiedzy do ich oceny w efekcie czego zawarte w uzasadnieniu treści są sprzeczne z zarzutami oraz zebranym w sprawie materiałem dowodowym;

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Utrwalony jest pogląd, według którego, obowiązek przedstawienia zarzutów zawartych w skardze oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia obejmuje odniesienie się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1457/11, ONSA i wsa 2012/6/101). Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie musi zatem szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów zawartych w skardze. Wymagane jest by uzasadnienie stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt II OSK 930/22).

W podstawie kasacji podniesiono ogólny, nieskonkretyzowany zarzut pominięcia części materiału dowodowego i części zarzutów skarżącego.

W odniesieniu do pierwszej kwestii odnotować trzeba, że Sąd pierwszej instancji na jedenastu stronach uzasadnienia zaskarżonego wyroku przedstawił stan sprawy. Nie pominął istotnych okoliczności stanu faktycznego oraz materiału dowodowego, w tym istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów składających się na projekt budowlany.

Wnosząca kasację nie wykazała, ani w podstawie kasacji, ani w jej uzasadnieniu, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do istotnych w sprawie zarzutów. Podkreślić zaś można, że zarzuty skargi co do zasady stanowiły powtórzenie zarzutów podniesionych w odwołaniu, a zatem Sąd pierwszej instancji omówił je nie tylko w odniesieniu do skargi, ale także omawiając rozstrzygnięcie i uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Ponadto, Sąd na stronach od 13 do 28 uzasadnienia zaskarżonego wyroku podał podstawę prawną wyroku i jej obszerne uzasadnienie, odnosząc się, omawiając poszczególne sporne kwestie, bezpośrednio do zarzutów podniesionych w skardze.

Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się także naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 6, art. 8, art. 11 i art. 107 § 1 K.p.a. Nie doszło do naruszenia przepisów statuujących zasadę prawdy materialnej oraz zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 80 K.p.a.), ponieważ zebrany materiał dowodowy został oceniony prawidłowo i należycie wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne. Organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.), rozpoznał sprawę w jej całokształcie po raz drugi; uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom prawa procesowego (art. 107 § 3 K.p.a.). Nie doszło również do naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 8, i art. 11 K.p.a. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie było potrzeby przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony (art. 86 K.p.a.) ani przeprowadzenia rozprawy (art. 89 K.p.a.).

W skardze kasacyjnej powtórzono tak sformułowane zarzuty procesowe, bez próby ich skonkretyzowania. W świetle akt sprawy nie ma podstaw do ich podzielenia.

Nie są zasadne zarzuty materialnej postawy kasacji.

Przed ich omówieniem warto skonstatować, że w poszczególnych kwestiach wnoszący kasację kwestionuje stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji, co pośrednio potwierdza bezpodstawność tezy o nieodniesieniu się Sądu do zarzutów skargi. Przypomnieć zaś warto, że w skardze kasacyjnej powtórzono zarzuty skargi, a te Wojewódzki Sąd Administracyjny poddał obszernej analizie.

Przed dalszymi rozważaniami konieczne jest spostrzeżenie, że z uwagi na datę wszczęcia postępowania, podstawę prawną stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: "Prawo budowlane". Wynika to z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się na publikację zamieszczoną w Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., ale jednocześnie przywołano art. 25 noweli i przytoczono treść art. 35 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie noweli. Taki stan prawny został także wskazany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów materialnych, tj. art. 34 ust. 1, 2 i 4, art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez zatwierdzenie projektu sprzecznego z zapisami MPZP oraz przepisami Prawa budowlanego i innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.

Przede wszystkim zauważyć należy, że ani w podstawie kasacji, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano przepisu planu miejscowego, który został naruszony. Oznacza to, że zarzut został skonstruowany wadliwie. Nie jest to tylko kwestia wymogu formalnego polegającego na tym, że obowiązkiem wnoszącego kasacje jest zawarcie w podstawie kasacji opisu naruszenia, z którego wynika, że określony, wskazany przepis został naruszony i na czym to naruszenie polegało.

Przedmiotem badania były ustalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego nr 145/16/2006 przy al. W. i ul. W. w R. w części oznaczonej konturem od I do VII - uchwalonym przez Radę Miasta Rzeszowa uchwałą z dnia 26 sierpnia 2008 r. nr XXXVII/615/2008 (Dz. Urz. Wojew. Podkarp. z 2.10.2008 r. Nr 77, poz. 1820), dalej: "plan miejscowy" lub "plan".

Abstrahując na razie od merytorycznych zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego zamierzenia budowlanego na interesy właścicieli sąsiednich nieruchomości, odnotować trzeba najpierw, że Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że projekt budowlany jest zgodny z przepisami § 8 planu miejscowego, zawierającego ustalenia dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem U,UC/MW/Up.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że inwestycja spełnia przewidziane w § 8 ust. 2 planu miejscowego zasady zagospodarowania terenu. Zachowana została nieprzekraczalna linia zabudowy (zgodnie z rysunkiem planu). Wskaźnik intensywności zabudowy wynosi 5,37 (zgodnie z wymogami planu miejscowego wskaźnik ten winien wynieść od 3 do 6). Powierzchnia biologicznie czynna wynosi 25,41% (wymagana planem miejscowym powierzchnia nie mniejsza, niż 10 % powierzchni terenu).

W kasacji nie podważono zgodności projektu budowlanego z przepisem § 8 ust. 2.

Sąd ustalił, że projektowana inwestycja realizuje także przewidziane w § 8 ust. 3 planu miejscowego zasady zabudowy i kształtowania formy architektonicznej. Wysokość zabudowy wynosi: dla budynku oznaczonego nr 1 od 19,47 m do 54,99 m, dla budynku nr 2 od 19,47 m do 54,99 m, liczba kondygnacji naziemnych ww. budynków wynosi od VI do XVIII. W § 8 ust. 3 pkt 4 planu przewidziano, że wymagana wysokość zabudowy nie mniejsza niż 3 kondygnacje naziemne, o wysokości nie mniejszej niż 18 m i nie większej niż 25 m nad poziom posadowienia parteru, z zastrzeżeniem pkt 5 i 6. Ponadto, § 8 ust. 3 pkt 8 planu dopuszcza zagospodarowanie do 10% powierzchni terenu w obrębie linii zabudowy w formie dwóch wieżowców z funkcją mieszkaniową wielorodzinną, hotelową, biurową, każdy o wysokości do 90 m nad poziom posadowienia parteru, stanowiących dominantę wysokościową zespołu zabudowy zlokalizowaną w południowej części terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem KDZ. Jak wyjaśnił Wojewoda zgodnie z projektem budowlanym zagospodarowano 91,9% (powinno być: 9,19%) powierzchni terenu w obrębie linii zabudowy w formie dwóch wieżowców o wysokości do 55 m każdy nad poziom posadowienia parteru stanowiących dominantę wysokościową.

Nadto spełniony został przewidziany w § 8 ust. 3 pkt 3 planu nakaz przeszklenia nie mniej niż 60% sumy powierzchni wszystkich elewacji. Jak wskazał organ w projekcie przewidziano przeszklenie elewacji budynków na poziomie 98,2%. Spełniony także został wymóg z § 8 ust. 3 pkt 7 MPZP przekrycia budynków stropodachami lub dachami płaskimi o kącie nachylenia połaci do 10° - w projekcie przewidziano przekrycie budynków dachami płaskimi o kącie nachylenia do 2% tj. 1,15°.

Sąd uznał za prawidłowe i zgodne z planem miejscowym przyjęte w projekcie rozwiązania w zakresie miejsc parkingowych. W § 8 ust. 3 pkt 9 przewidziano miejsca postojowe: a) dla zabudowy mieszkaniowej nie mniej niż 1.2 stanowiska na jedno mieszkanie, b) dla zabudowy usługowej – nie mniej niż 1 stanowisko na każde 30 m2 powierzchni użytkowej podstawowej. W przedłożonym projekcie zaprojektowano 565 lokali mieszkalnych, zatem wymaganych jest 678 miejsc dla zabudowy mieszkaniowej. Natomiast dla zabudowy usługowej wymagane jest 33 miejsca. Łącznie 711 miejsc postojowych. Zgodnie z projektem przewidziano miejsca postojowe podziemne (238 platform samochodowych podwójnych, tj. 476 miejsc + 203 miejsca postojowe – łącznie 679) oraz miejsca postojowe naziemne (32 miejsca postojowe, w tym 1 dla niepełnosprawnych). Łącznie zaprojektowano 711 miejsc postojowych dla inwestycji.

W skardze kasacyjnej nie podważono zgodności wskazanych rozwiązań projektowych z powołanymi przez Sąd pierwszej instancji przepisami § 8 ust. 3 planu miejscowego. Techniczne rozwiązanie polegające na urządzeniu części miejsc postojowych jako platform samochodowych podwójnych jest kwestią techniczną należącą do projektanta.

Projekt zawiera zgodne z planem miejscowym rozwiązanie dotyczące wskaźnika intensywności zabudowy. Zgodnie z § 5 pkt 4 planu miejscowego, ilekroć w uchwale jest mowa o wskaźniku intensywności zabudowy należy przez to rozumieć stosunek sumy powierzchni wszystkich kondygnacji mierzonej po obrysie budynku do powierzchni terenu, na którym budynek jest usytuowany. Z przedłożonego projektu budowlanego wynika, że powierzchnia terenu, na którym zaprojektowane zostały przedmiotowe budynki mieszkalne wielorodzinne wynosi 13345 m2, natomiast powierzchnia wszystkich kondygnacji ww. budynków (podziemna i nadziemna) wynosi 71 615,34 m2. Wskaźnik intensywności zabudowy wynosi zatem 5,37 (przy wymaganym wskaźniku od 3 do 6). Nie ma podstaw do podważania stanowiska, według którego, przy obliczaniu wskaźnika intensywności zabudowy należy uwzględniać powierzchnię terenu zlokalizowaną tylko w obszarze oznaczonym w planie symbolem U,UC/MW/Up, a nie powierzchnię terenu położoną w dwóch odrębnych jednostkach planistycznych tj. KDZ oraz U,UC/MW/Up.

Także zatem w odniesieniu do § 5 pkt 4 planu miejscowego, ogólna teza o sprzeczności projektu z planem nie jest zasadna.

Z opisu technicznego do projektu zagospodarowania terenu (tom I str. 10 układ komunikacyjny - dojścia i dojazdy) wynika, że dojazd do terenu inwestycji odbywa się wyłącznie z istniejącej drogi wewnętrznej (dz. nr [...]) poprzez dwa projektowane zjazdy oznaczone symbolem ZP-A i ZP-B. Na zjeździe oznaczonym symbolem ZP-C zaprojektowano słupki drogowe (lokalizacja na działce nr [...]), których montaż ma na celu wyeliminowanie alternatywnego skomunikowania planowanej inwestycji. Ustanowiono komunikację wyłącznie od strony istniejącej drogi wewnętrznej (dz. nr [...]) projektowanymi połączeniami komunikacyjnymi "ZP-A" i "ZP-B". Nie ma zatem podstaw do kwestionowania zgodności projektu w zakresie dojazdu do inwestycji z § 8 ust. 5 planu miejscowego.

Wbrew zarzutowi kasacji, nie doszło do błędnego, sprzecznego z planem miejscowym, obliczenia powierzchni przeszklenia na elewacji budynków. W § 8 ust. 3 pkt 3 planu miejscowego nakazano by przeszklenie wyniosło nie mniej, niż 60% sumy powierzchni wszystkich elewacji. Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu (TOM I str. 14 verte oraz str. 15) projektant wskazał, że łączna powierzchnia elewacji wynosi 23 567m2, natomiast łączna powierzchnia przeszkleń wszystkich elewacji budynków wynosi 23 147m2, co daje 98,2% i spełnia wymagania zawarte w MPZP. Do powierzchni przeszkleń zaliczono każdy z elementów, tj.: okna, balustrady szklane, przeszklenia fasadowe, szklane płyty elewacyjne.

Wnosząca kasację, podobnie jak w skardze, nie zgadza się z wyliczeniami. Podnosi, że suma powierzchni wszystkich elewacji w obliczeniach zawartych w projekcie jest mniejsza, niż powierzchnia wynikająca z wymiarów budynku.

W związku z tym konieczne jest wskazanie, że zgodnie z art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego, projektant ma zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Natomiast w myśl art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, projektant, a także sprawdzający, o którym mowa w ust. 2, do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Wyliczenia matematyczne oraz prawidłowość czynności polegającej na dokonywaniu pomiarów określonych powierzchni (płaszczyzn) i rezultaty tych pomiarów stanowią element wiedzy technicznej. Utrwalony jest pogląd, że nie jest wykluczone podważenie przez organ oczywistych niedokładności, czy też omyłek. W skardze kasacyjnej nie wskazano jednak szczegółów "wyliczeń skarżącego" w tym zakresie. W konsekwencji, o zgodności powierzchni projektowanych przeszkleń z § 8 ust. 3 planu miejscowego, świadczą wyliczenia wskazane przez projektanta.

Nie są zasadne zarzuty kasacji naruszenia przepisów § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Skarżąca podnosi zarzut braku możliwości zrealizowania w przyszłości inwestycji na swoich nieruchomościach z uwagi na ich zacienianie i przesłanianie przez planowaną inwestycję. Wskazała na konieczność "odsunięcia" projektowanej inwestycji od granic działek inwestycyjnych tak, aby sama w przyszłości mogła zrealizować inwestycję na swoich działkach. Jak trafnie uznał Sąd pierwszej instancji, powoływany przez stronę skarżąca § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych może mieć zastosowanie tylko do istniejącej zabudowy. Wynika to wprost z treści tego przepisu, który umożliwia przeprowadzenie konkretnych obliczeń w odniesieniu do pomieszczeń mieszkalnych zlokalizowanych w istniejących obiektach na działkach sąsiednich. Bez tego koniecznego elementu nie można zatem wyznaczyć odległości projektowanego budynku od "innego budynku".

Sąd pierwszej instancji, powołując się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjął, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 Prawa budowlanego, czyli w procesie inwestycyjnym, nie może prowadzić do sytuacji, w której nie inwestorzy, a osoby trzecie – właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości innych, planujący dopiero w przyszłości realizowanie inwestycji, decydować będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego.

Jednocześnie jednak Sąd pierwszej instancji stwierdził, że brak możliwości zastosowania § 13 rozporządzenia nie ma wpływu na możliwość dokonania przez organ architektoniczno-budowlany oceny wpływu planowanej inwestycji na teren sąsiedniej nieruchomości pod kątem możliwego jej zagospodarowania z punktu widzenia treści art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w ramach "uzasadnionych interesów osób trzecich". W tym zakresie powołał się na wyrok NSA z 30 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 3105/12 oraz wyrok NSA z 20 października 2022 r., sygn. II OSK 841/21). Nawiązał do ochrony prawa własności wynikającej z art. 21 i 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, a także wyroku TK z 11 maja 1999 r., sygn. akt P 9/98.

Podzielił pogląd o konieczności "kompromisu inwestycyjnego" polegającego na swego rodzaju zrównoważeniu ograniczeń w maksymalnej możliwości zainwestowania na działkach sąsiednich (wyrok NSA z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2803/19). Zdaniem Sądu pierwszej instancji, pogląd ten potwierdza potrzebę dokładnego ważenia w procesie inwestycyjnym sprzecznych interesów stron.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył następnie te interesy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Stanowisko Sądu, akceptujące ustalenia organów, nie narusza § 13 ust. 1 oraz § 60 rozporządzenia.

Wbrew zarzutowi naruszenia, doprecyzowanemu w uzasadnieniu kasacji, dokonano analizy projektu zarówno pod względem przesłaniania, jak i naświetlenia. Wojewoda dokonując analizy przedłożonego projektu budowlanego wskazał, że z projektu zagospodarowania terenu (str. 18 rys. nr PB-ZT-01) wynika, że budynek mieszkalny wielorodzinny nr 1 zlokalizowany najbliżej działki nr ewid. [...] stanowiącej własność D. K. zaprojektowany został w odległości ok. 37 m (pomiaru dokonano za pomocą przymiaru liniowego w oparciu o skalę rysunku) od granicy tej nieruchomości. Wojewoda zaznaczył, że mając na względzie wskazaną w projekcie (str. 19 rys. nr PB-ZT-02 Analiza naturalnego oświetlenia projektowanych pomieszczeń oraz działek budowlanych) wysokość przesłaniania ww. budynku wynoszącą od 20,2 m do 35 m, strefa przesłaniania projektowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr 1 nie wejdzie w obszar działki nr ewid. [...]. Natomiast projektowany budynek mieszkalny wielorodzinny nr 2, zlokalizowany najbliżej działek nr ewid. [...] i [...], których wieczystym użytkownikiem jest [...] Sp. z o.o., zaprojektowany został w odległości 23,20 m (część budynku o wysokości VI kondygnacji), ok. 26 m (część budynku o wysokości VII kondygnacji) oraz ok. 42 m (część budynku o wysokości XVIII kondygnacji) od granicy działek nr ewid. [...] i [...]. Z uwagi na wskazaną w projekcie (str. 19 rys. nr PB-ZT-02 Analiza naturalnego oświetlenia projektowanych pomieszczeń oraz działek budowlanych) wysokość przesłaniania ww. budynku wynoszącą 20,2 m (dla części budynku o wysokości VI kondygnacji), 23,20 m (dla części budynku o wysokości VII kondygnacji) oraz 35 m (dla części budynku o wysokości XVIII kondygnacji), strefa przesłaniania projektowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr 2 nie wejdzie w obszar działek nr ewid. [...] i [...]. Wojewoda wskazał także, że z projektu budowlanego wynika, że przedmiotowa inwestycja nie narusza przepisów § 60 rozporządzenia dot. nasłonecznienia pomieszczeń (spełniony jest warunek min. 3 godz. nasłonecznienia) w odniesieniu do sąsiednich nieruchomości.

Sąd stwierdził dalej trafnie, że wykazanie zgodności inwestycji w zakresie naturalnego oświetlenia pomieszczeń powinno być dokonane przez przedłożenie analizy uwzględniającej m. in. kwestie nasłonecznienia (§ 60 rozporządzenia). Projekt zagospodarowania terenu inwestycji ma zawierać dane pozwalające stwierdzić spełnienie tego wymogu, bez konieczności sporządzania dodatkowej dokumentacji przez pracowników organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organ natomiast jest obowiązany ocenić, na podstawie części opisowej projektu i rysunków projektu, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), ze szczególnym uwzględnieniem m. in. przepisów dotyczących przesłaniania i zacieniania. Analiza spełnienia wymogu zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych powinna być zatem sporządzona przez projektanta i stanowić element opisu projektu zagospodarowania terenu. Do obowiązków projektanta budowlanego, zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, należy bowiem nie tylko opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, ale również wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań.

Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że organ prawidłowo ocenił, iż przedstawiony przez inwestora projekt budowlany zawiera kompletne opracowania dotyczące usytuowania projektowanego budynku, w tym obrazujące zachowanie wymogów naturalnego oświetlenia projektowanych pomieszczeń oraz analizę nasłonecznienia/zacieniania. Słuszne jest stanowisko organu, że powyższa dokumentacja wykazuje spełnienie przy projektowaniu planowanego budynku warunków określonych w § 60 rozporządzenia. Została ona sporządzona przez uprawnione osoby, zawiera też oświadczenia projektanta i sprawdzającego o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. To, że obowiązek sporządzenia analizy nasłonecznienia leży w gestii osoby uprawnionej, nie oznacza, że organ prowadzący postępowanie jest zwolniony z obowiązku dokonania wszechstronnej i obiektywnej oceny takiego dowodu. W niniejszej sprawie, jak trafnie ocenił Wojewoda, nie było podstaw do kwestionowania poprawności przedstawionej dokumentacji.

Skarżąca nie podważyła ustaleń dokonanych na podstawie omówionej powyżej Analizy. Nawiązując do zarzutu nieodniesienia się do dokumentów, na które w tym zakresie skarżąca powołuje się w kasacji, stwierdzić można, przypominając uwagi do art. 141 § 4 P.p.s.a., że aprobata Sądu dla Analizy wykonanej przez projektanta, wyrażona po szczegółowym opisie rezultatów Analizy, stanowi odniesienie się do twierdzeń skarżącej.

Kwestia ograniczenia przyszłych zamierzeń inwestycyjnych skarżącej, wynikającego z konieczności spełniania przez taką inwestycję przepisów § 13 rozporządzenia, została, jak wynika z poprzedzających uwag, omówiona przez Sąd pierwszej instancji w kontekście uzasadnionych interesów osób trzecich.

Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez zaakceptowanie projektu, który wyczerpuje przewidziany w planie miejscowym limit wybudowania 2 wieżowców, uniemożliwiając realizację takiej inwestycji na nieruchomościach sąsiednich.

Problem ten został obszernie rozważony przez Sąd pierwszej instancji. Przedstawienie przez Sąd stanowiska bardziej szczegółowego, niż wypowiedź organu odwoławczego, nie oznacza rozbieżności między organem a Sądem.

Jak zauważył Sąd pierwszej instancji, to że organ odwoławczy w sposób lakoniczny odniósł się do tego zagadnienia stanowi uchybienie, które nie miało wpływu na wynik sprawy.

Należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie zapewniono poszanowanie uzasadnionych interesów prawnych osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Możliwość realizacji dominanty wysokościowej przez inwestora nie ograniczy przysługującej wolności zabudowy na sąsiednich nieruchomościach. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie spowoduje braku możliwości realizacji inwestycji na terenach sąsiednich objętych planem.

Jest niewątpliwe, że plan miejscowy dopuszcza możliwość realizacji jednej dominanty wysokościowej w formie dwóch wieżowców. Realizacja spornej inwestycji "wyczerpuje" więc w tym zakresie limit określony w planie miejscowym. Jakkolwiek nie można odmówić inwestorowi, przedkładającemu projekt budowlany zgodny z planem, udzielenia pozwolenia na budowę, należy jak już wyżej stwierdzono, zbadać, czy nie spowodowuje to istotnego ograniczenia potencjalnych możliwości inwestycyjnych osoby mającej tytuł prawny do nieruchomości sąsiedniej, także przeznaczonej w planie miejscowym na cele budowlane. To badanie nie może jednak oznaczać odmowy udzielenia na budowę tylko z tego powodu, że właściciel nieruchomości sąsiedniej deklaruje wykorzystanie w przyszłości przewidzianych w planie miejscowym możliwości. Byłoby to niezrozumiałe blokowanie zgodnej z prawem inwestycji, a zarazem faworyzowanie bliżej niesprecyzowanych planów inwestycyjnych osoby trzeciej.

W konsekwencji, nie można zarzucić organom architektoniczno-budowlanym naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Inwestycja stanowi jedną dominantę wysokościową w formie dwóch wieżowców, zlokalizowaną w południowej części terenu w sąsiedztwie terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem KDZ i jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Ocena o braku naruszenia w tej mierze jest wynikiem analizy projektu budowlanego, przyjętych w nim rozwiązań co do charakteru inwestycji oraz jej parametrów, a także treści planu miejscowego i rozumienia konstytucyjnych i ustawowych norm z zakresu ochrony własności i prawa zabudowy.

Odwołując się w tej mierze do stanowiska Sądu pierwszej instancji, podkreślić trzeba przede wszystkim, że zarówno działki strony skarżącej jak i działki inwestora są działkami budowlanymi, na których nie ma zakazu zabudowy. Ocenić należało, czy poprzez możliwość realizacji dominanty wysokościowej nie dojdzie do naruszenia zasad równości i poszanowania interesów osób trzecich. Taka ocena została dokonana. Jak wynika z projektu budowlanego, inwestor wprowadził we własnym zakresie ograniczenia w stosunku do parametrów maksymalnych dopuszczonych w planie miejscowym. I tak wysokość zabudowy wynosi: dla budynku oznaczonego nr 1 od 19,47 m do 54,99 m, dla budynku nr 2 od 19,47 m do 54,99 m. Zatem zaprojektowano jedną dominantę wysokościową w formie dwóch wieżowców o wysokości do 55 m każdy nad poziom posadowienia parteru, przy dopuszczonej planem maksymalnej wysokości do 90 m nad poziom posadowienia parteru (§ 8 ust. 3 pkt 5 planu miejscowego). Zagospodarowanie powierzchni terenu w obrębie linii zabudowy – 9,19%, przy dopuszczonej planem 10%. Wskaźnik intensywności zabudowy wynosi 5,37 przy dopuszczonej planem maksymalnej intensywności zabudowy na poziomie 6 (§ 8 ust. 2 pkt 2 planu). Przyjęcie przez inwestora niższych parametrów, niż dopuszczalne, w świetle planu miejscowego wpływa w oczywisty sposób na możliwości zainwestowania na działkach sąsiednich.

Jak już powyżej zasygnalizowano, wykazano także spełnienie wymogów § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W przedłożonym projekcie budowlanym, w części dotyczącej zagospodarowania terenu, wskazano, że budynki zlokalizowano od granicy działek budowlanych z zachowaniem odpowiednich odległości uwarunkowanych przepisami dotyczącymi m. in. zacieniania i nasłonecznienia – bez spowodowania ograniczeń w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, terenów sąsiednich. Po zrealizowaniu planowanej inwestycji, także na sąsiednich działkach będzie możliwa realizacja inwestycji, jaka w przyszłości może być planowana przez stronę skarżącą, zgodnie z planem miejscowym.

Dodać można, że zasada "kompromisu inwestycyjnego" oraz zgodności z planem miejscowym, według stanu prawnego obowiązującego w dacie ewentualnego złożenia wniosku przez skarżącą, będzie oczywiście dotyczyła także przyszłego inwestora dysponującego prawem do zabudowy działki będącej obecnie w użytkowaniu wieczystym wnoszącej kasację Spółki.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.