Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1499/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Elżbieta Granatowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2005 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości Skarbu Państwa - uchyla zaskarżoną decyzję -


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2005r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz.1071 z późn. zm.) w zw. z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2004r., nr 208, poz. 2128 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005r. odmawiającą stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000r. przez Gminę Miasto L. własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej na terenie Miasta L., przy ul. [...] [...] i [...], w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. 0,2046 ha, [...] o pow. 2,7060 i [...] o pow. 0,2621, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...].

W uzasadnieniu decyzji podał, iż pismem z dnia 15 listopada 2004r. Prezydent Miasta L. wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez Gminę Miasto L. nieruchomości rolnej obejmującej działki wyżej wymienione, stanowiącej własność Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] marca 2005r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa przez Gminę Miasto L. wnioskowanej nieruchomości. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa reguluje ona zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego (nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi ) - w myśl art. 46¹ Kodeksu cywilnego - są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej) położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej [...]. Nieruchomości rolne – stosownie do art. 13 ust. 2 i 4 cytowanej ustawy nieprzekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, lub nieprzekazane Agencji Nieruchomości Rolnych ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie do 30 czerwca 2000r., stają się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone i nabycie tych nieruchomości stwierdza wojewoda w drodze decyzji. Przedmiotowa nieruchomość, jak wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L., obowiązującego 30 czerwca 2000r., znajdowała się na przyszłych terenach mieszkaniowych, a częściowo zarezerwowanych pod trasę [...]- ul. [...]. Zatem nie była nieruchomością rolną w rozumieniu cytowanej ustawy.

Prezydent Miasta L. wystąpił też do Wojewody [...] o stwierdzenie nabycia przez Gminę L. z mocy prawa nieodpłatnie tej samej nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 32, poz. 191 ze zm.). Decyzją z dnia [...] marca 2005r. (która stała się ostateczna z dniem [...] kwietnia 2005r.) Wojewoda [...], na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990r. (czyli dniem wejścia w życie ustawy) przez Gminę Miasto L. własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w L., obejmującej działki nr [...], [...] i [...].

Prezydent Miasta L.– działający w imieniu Gminy Miasto L. - w skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005r. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż grunty oznaczone jako działki o nr [...], [...], [...] z mocy prawa od dnia 27 maja 1990r. stanowią własność Miasta L., co potwierdziła decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005r. Z tego względu podjęcie przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji omawianych decyzji narusza przepis art. 1 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, który stwierdza, że "ustawa reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa". Zatem nie może dotyczyć mienia, które z mocy prawa w dniu 27 maja 1990r. stało się własnością gminy i w zaistniałej sytuacji organy winny, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzyć postępowanie prowadzone w przedmiotowej sprawie jako bezprzedmiotowe.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2000r., sygn. akt IV SA 707/00, wskazał że brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi, doszedł do przekonania, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005r. narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2005r. (ostateczną z dniem [...] kwietnia 2005r.), działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 32, poz. 191 ze zm.)., stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990r. (będącym dniem wejścia w życie tejże ustawy) przez Gminę Miasto L. własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w L., obejmującej działki nr [...], [...] i [...], czyli tej samej nieruchomości, która stanowiła przedmiot zaskarżonej decyzji. Wobec tego sporne mienie stało się mieniem komunalnym w dacie wejścia w życie tej ustawy, czyli z dniem 27 maja 1990r. Decyzja wydana w tego rodzaju sprawie jest aktem wyłącznie deklaratoryjnym, potwierdzającym jedynie to co nastąpiło z mocy prawa, czyli przekazanie mienia (z datą 27 maja 1990r.).

Z kolei zaskarżoną decyzją, mającą również charakter deklaratoryjny, organ odmówił stwierdzenia nabycia nieruchomości z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2000r. na podstawie art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2004r., nr 208, poz. 2128 ze zm.)

Z powyższego wynika, iż omawiana nieruchomość przeszła na własność Gminy Miasto L. z dniem 27 maja 1990r., tak więc w chwili składania wniosku o wszczęcie niniejszego postępowania nie była już nieruchomością – co słusznie podniosła skarżąca - Skarbu Państwa.

Należy też zauważyć, iż nie jest dopuszczalne nabycie danej nieruchomości przez ten sam podmiot z dwóch różnych podstaw prawnych, zatem nabycie z jednej podstawy, eliminuje nabycie z drugiej.

W tej sytuacji skarżąca nie miała prawa żądać od organu administracji skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień, albowiem nie wynikały one z prawa materialnego. Brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy, zatem zaszła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. i organ odwoławczy winien był na podstawie art. 138 ust. 1 pkt 2 uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowania pierwszej instancji.

Sąd podziela twierdzenie organu, iż brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne (w tym wypadku niespełnienia przez sporną nieruchomość przymiotu nieruchomości rolnej) nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a., lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania, co powinno powodować odmowę uwzględnienia żądania strony.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi obowiązany jest uwzględnić podniesienie wyżej okoliczności, w tym prawidłowo określić w rozstrzygnięciu powierzchnię nieruchomości będącej przedmiotem sprawy, wskutek rozbieżności zaistniałej pomędzy zaskarżoną decyzją a pozostałym materiałem sprawy (w tym decyzją organu pierwszej instancji).

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Wobec braku wniosku skarżącej o zwrot poniesionych w sprawie kosztów postępowania nie orzeczono o ich zwrocie.