Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 326/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2024-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2023 poz 1634
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 111c par. 1 i 2, art. 111l, art. 111 m, art. 111n, art. 111r
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M.W., R.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] sierpnia 2023 r. M.W. i R.W. (dalej: skarżący, strona, małżonkowie), reprezentowani przez adwokata J.W., wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: organ, DIAS) z dnia [...] lipca 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: organ I instancji, NUS) z dnia [...] stycznia 2023 r. w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta.

Z uzasadnienia postanowienia DIAS wynika następujący stan sprawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, w toku egzekucji z nieruchomości stanowiącej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, położonego w [...] należącej do małżonków, wyznaczył termin pierwszej licytacji ww. nieruchomości na dzień [...] października 2022 r., godz. 12:00. Zawiadomienie o pierwszej licytacji z [...] września 2022 r. wraz z obwieszczeniem o pierwszej licytacji zostało doręczone skarżącym 26 września 2022 r.

W toku prowadzonej pierwszej licytacji najwyższą cenę nabycia zaoferowała J.S., która tym samym wylicytowała ww. nieruchomość. Działający z upoważnienia NUS komornik skarbowy prowadzący licytację oznajmił, że postanowienie o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę będzie ogłoszone niezwłocznie po uprawomocnieniu się postanowienia w sprawie skargi na czynność egzekucyjną dotyczącą obwieszczenia o licytacji. Z przebiegu licytacji został sporządzony protokół, który podpisali uczestnicy licytacji, tj. dwóch licytantów oraz trzech pracowników organu egzekucyjnego.

Ostatecznym postanowieniem z [...] grudnia 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi strony 5 stycznia 2023 r.) DIAS uchylił w całości postanowienie organu I instancji z [...] października 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność organu egzekucyjnego i orzekł o oddaleniu skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o pierwszej licytacji spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w [...] przysługującego małżonkom.

W związku z powyższym NUS postanowieniem z [...] stycznia 2023 r. udzielił przybicia na rzecz licytanta J.S., która podczas licytacji przedmiotowej nieruchomości zaoferowała najwyższą cenę nabycia, tj. 314 000,00 zł. Postanowienie to licytant, na rzecz którego udzielono przybicia odebrał 10 stycznia 2023 r., natomiast skarżący niniejsze postanowienie wraz z protokołem z licytacji odebrali 27 stycznia 2023 r.

W zażaleniu wniesionym na powyższe postanowienie małżonkowie zarzucili przeprowadzenie licytacji pomimo, że nie doręczono im skutecznie postanowienia

w sprawie opisu i oszacowania nieruchomości, co było przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie

o sygn. akt I SA/Go 286/22. Zdaniem strony oznacza to, że organ nie powinien wyznaczać terminu licytacji przed prawomocnym rozpoznaniem skargi małżonków. Podnieśli również, że licytacja była prowadzona przez osobę nieuprawnioną, bo przez eksperta skarbowego, a nie przez poborcę, jak to wynika z przepisu art. 111c § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

(Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.; dalej: u.p.e.a.). W związku z tym wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i ponowne przeprowadzenie licytacji nie wcześniej aniżeli do czasu rozpoznania skarg małżonków złożonych w sprawie sygn. akt I SA/Go 286/22.

Postanowieniem z [...] lipca 2023 r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na wstępie wyjaśnił, że organ egzekucyjny powinien wydać postanowienie w sprawie przybicia niezwłocznie po zamknięciu licytacji, chyba że wniesione wcześniej skargi lub zażalenia nie zostały ostatecznie rozstrzygnięte do chwili zamknięcia licytacji. Skutkiem udzielenia licytantowi przybicia jest uzyskanie przez niego prawa do przyznania mu własności nieruchomości po spełnieniu warunków licytacyjnych co do zapłaty ceny.

Organ wskazał, że w licytacji [...] października 2022 r. uczestniczyło dwóch licytantów. Skarżący, pomimo prawidłowego zawiadomienia, nie byli obecni na licytacji.

W wyniku licytacji najwyższą cenę nabycia, tj. 314 000,00 zł zaoferowała J.S.. Podkreślił, że obecni na licytacji nie złożyli żadnych wniosków, oświadczeń, czy też skarg na czynności związane z przeprowadzoną licytacją. Z treści protokołu licytacji wynika również, że komornik sądowy oznajmił, iż postanowienie o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę, będzie ogłoszone niezwłocznie po uprawomocnieniu się postanowienia w sprawie skargi na czynność egzekucyjną organu dotyczącą obwieszczenia o licytacji. W tej kwestii nie wydano bowiem ostatecznego (a nie jak mylnie wskazano w protokole z pierwszej licytacji "prawomocnego") rozstrzygnięcia.

DIAS przypomniał również, że postanowieniem z [...] października 2022 r. NUS stwierdził uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o pierwszej licytacji spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w [...], należącego do małżonków. W wyniku złożenia zażalenia na ww. postanowienie DIAS ostatecznym postanowieniem z [...] grudnia 2022 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł o oddaleniu skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o pierwszej licytacji przedmiotowej nieruchomości. Organ odwoławczy ocenił jako prawidłowe stanowisko organu I instancji, że skarga na czynność obwieszczenia o pierwszej licytacji została złożona z uchybieniem terminu, który upłynął z dniem 22 września 2022 r. Skarga na obwieszczenie o licytacji została bowiem złożona przez skarżących pismem z [...] października 2022 r., które zostało wysłane za pośrednictwem placówki Poczty Polskiej S. A. w dniu 10 października 2022 r. Organ ocenił, że pomimo uchylenia postanowienia NUS, DIAS oddalił skargę na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji. Powyższe uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik licytacji. Nie zostały zatem spełnione przesłanki z art. 111n § 1 u.p.e.a. Ponadto z akt sprawy wynika, że wszyscy uczestnicy licytacji otrzymali zawiadomienia o licytacji. Organ nie stwierdził również przesłanek mogących skutkować umorzeniem bądź zawieszeniem postępowania egzekucyjnego (art. 111n § 2 u.p.e.a.).

DIAS stwierdził, że postanowienie w sprawie przybicia zostało wydane [...] stycznia 2023 r., czyli po ostatecznym rozstrzygnięciu skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o pierwszej licytacji. Postanowienie to zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 111m § 5 u.p.e.a., tj. imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia.

Odnosząc się do zarzutów strony organ podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest zażalenie na postanowienie NUS z [...] stycznia 2023 r.

w przedmiocie udzielenia przybicia. Oznacza to, że w ramach tego postępowania organ dokonuje oceny okoliczności faktycznych sprawy w kontekście przepisów art. 111m

i art. 111n u.p.e.a., określających wymogi ustawowe oraz tryb wydania postanowienia

o udzieleniu przybicia. Natomiast podnoszenie kwestii dotyczących innych etapów postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, na które służą konkretne środki zaskarżenia, nie znajduje uzasadnienia w przedmiotowej sprawie.

Niezależnie od powyższego organ przypomniał, że postanowieniem NUS

z [...] listopada 2021 r. uznał wniesione przez małżonków zarzuty do opisu

i oszacowania wartości zajętej nieruchomości za niezasadne. Przesyłki zawierające

ww. rozstrzygnięcia zostały doręczone skarżącym 13 grudnia 2021 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w obu przypadkach odbiór korespondencji potwierdził własnoręcznym podpisem R.W.. Ww. postanowienia z [...] listopada 2021 r. nie zostały zaskarżone.

DIAS dodał też, że podaniami z [...] grudnia 2021 r. małżonkowi ponownie wnieśli zarzuty na opis i oszacowanie nieruchomości. Z uwagi na fakt, że postanowienie

z [...] listopada 2021 r. nie zostało zaskarżone przez stronę, a więc stało się ostateczne 20 grudnia 2021 r., zatem brak było podstaw do rozpatrzenia ponownie wniesionych zarzutów w tej samej sprawie. W związku z tym postanowieniem z [...] lutego 2022 r. organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutu, że licytacja była prowadzona przez osobę nieuprawnioną, tj. przez eksperta skarbowego, a nie przez poborcę skarbowego, DIAS wskazał, że strona wnosi zarzut do czynności, która mogła być przedmiotem zaskarżenia na etapie prowadzenia licytacji. Natomiast z treści protokołu licytacji nie wynika, by w toku tej licytacji została złożona jakakolwiek skarga, a licytacja została zakończona [...] października 2022 r. Niezależnie od tego DIAS wyjaśnił, że poborcą skarbowym prowadzącym licytację jest pracownik obsługujący organ egzekucyjny, uprawniony do dokonywania czynności egzekucyjnych w egzekucji obowiązku

o charakterze pieniężnym, a w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym był nim pracownik obsługujący organ egzekucyjny – ekspert skarbowy C.S.. Z protokołu licytacji z [...] października 2022 r. wynika zaś, że czynności prowadzone były w obecności i pod nadzorem kierownika Referatu Egzekucji Administracyjnej w Urzędzie Skarbowym (komornika skarbowego), co jest zgodne z treścią art. 111c § 1 u.p.e.a.

Końcowo organ podał, że protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości

z [...] września 2021 r. wraz z operatem szacunkowym z [...] czerwca 2021 r. został doręczony za pośrednictwem operatora pocztowego 18 października 2021 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. dokumentów wynika, że odbiór potwierdził osobiście R.W..

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący, reprezentowani przez adwokata, zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisów:

a) art. 111n § 1 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy w sprawie skarżących ziściły się warunki do wydania postanowienia o odmowie przybicia,

b) art. 111c § 2 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy w sprawie skarżących licytację przeprowadziła osoba nieuprawniona.

W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia DIAS oraz postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżących od DIAS kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów reprezentowania strony przez adwokata, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację wyrażoną

w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei na podstawie 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

Ponieważ przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym,

na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest postanowienie DIAS z [...] lipca 2023 r. utrzymujące

w mocy postanowienie organu I instancji z [...] stycznia 2023 r. w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta.

Kluczowe znaczenie dla rozpoznania spornej materii ma przepis art. 111m u.p.e.a., który zakreślał organowi egzekucyjnemu zakres i kierunek rozstrzygania meritum sprawy, którymi bezwzględnie musi kierować się organ egzekucyjny, a tym samym wyznaczał Sądowi granice kontroli sądowej w niniejszej sprawie. Kwestionowanie zasadności zaskarżonego postanowienia organu co do przybicia ogranicza się tylko do naruszenia przepisów ustawy na etapie licytacji i samego przybicia, natomiast nie odnosi się do wcześniejszych faz postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. Prowadzenie bowiem postępowania egzekucyjnego to proces, składający się z różnych i odrębnych etapów. Na każdym z poszczególnych etapów egzekucji, jej uczestnikom, w tym stronie zobowiązanej, ustawodawca zagwarantował odpowiednie środki ochrony prawnej. Nie można więc na każdym etapie tego postępowania podważać czynności dokonanych w poprzednich fazach. Oznacza to, że podnoszone przez skarżących inne okoliczności niż dotyczące przybicia nieruchomości wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania, którego zakres określają przepisy art. 111m i art. 111n u.p.e.a.

Przepis art. 111m u.p.e.a. stanowi, że po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę (§ 1). Postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji,

z zastrzeżeniem § 3 (§ 2). Jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia (§ 3). Gdy przejęcie nieruchomości na własność ma nastąpić po niedojściu do skutku licytacji, organ egzekucyjny udziela przybicia na rzecz przejmującego po wysłuchaniu wnioskodawcy (§ 4). Postanowienie o przybiciu zawiera firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia (§ 5).

Stosownie zaś do treści art. 111n § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu.

Ponadto zgodnie z treścią art. 111r § 1 i 2 u.p.e.a. postanowienie o przybiciu doręcza się wierzycielowi, dłużnikowi, nabywcy i osobom, które w toku licytacji zaskarżyły czynności związane z udzieleniem przybicia, jak też zarządcy, który nie jest dłużnikiem, a postanowienie o odmowie przybicia - wierzycielowi, dłużnikowi i licytantowi, który zaoferował najwyższą cenę. Na postanowienie organu egzekucyjnego co do przybicia przysługuje zażalenie.

Dla porządku przypomnieć w tym miejscu należy, że w analizowanej sprawie organ I instancji prowadzi postępowanie egzekucyjne z nieruchomości stanowiącej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, położonego w [...], należącej do małżonków. Po uprzednim dokonaniu czynności egzekucyjnych, tj. zajęcia ww. nieruchomości, a następnie sporządzeniu w dniu [...] września 2021 r. protokołu opisu i oszacowania wartości tej nieruchomości, przeprowadzono w dniu [...] października 2022 r. pierwszą licytację. Informacja o licytacji zawarta została w obwieszczeniu z [...] września 2022 r. Obwieszczenie to zawierało pouczenie, że na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o licytacji przysługuje skarga, którą można wnieść w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia licytacji. Na licytacji nie byli obecni skarżący. Kolejno z czynności licytacji NUS sporządził protokół, z którego wynika, że do licytacji przystąpiło dwóch licytantów. Najwyższa cenę 314.000,00 zł zaoferowała J.S.. Po trzykrotnym obwieszczeniu ostatnio zaoferowanej ceny, wobec braku dalszych postąpień, prowadzący licytację zamknął licytację. Z końcowej części tego protokołu wynika, że obecni nie zgłosili żadnych wniosków i oświadczeń, nie została również złożona skargi na czynności eksperta skarbowego związane z prowadzoną licytacją. Ponadto poinformowano, że postanowienie o udzieleniu przybicia na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę będzie ogłoszone niezwłocznie po uprawomocnieniu się postanowienia w sprawie skargi na czynność egzekucyjną dotyczącą obwieszczenia o licytacji.

Należy również zauważyć, że rozpoznając skargę na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o licytacji, NUS postanowieniem z [...] października 2022 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia skargi na ww. czynność egzekucyjną. Z kolei postanowieniem z [...] grudnia 2022 r. DIAS uchylił

w całości ww. postanowienie organu I instancji i orzekł o oddaleniu skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o pierwszej licytacji spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w [...] przysługującego małżonkom. Postanowienie DIAS zostało doręczone pełnomocnikowi strony 5 stycznia 2023 r. W konsekwencji powyższego, dopiero postanowieniem wydanym przez NUS [...] stycznia 2023 r. udzielono przybicia na rzecz licytanta J.S.. Jednakże należy dodać, że postanowienie DIAS rozstrzygające w przedmiocie skargi na czynność dotyczącą obwieszczenia o licytacji zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Go 61/23. Wyrokiem z 14 czerwca 2023 r. tut. Sąd oddalił przedmiotową skargę małżonków. Niniejsze orzeczenie nie zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe zdaniem składu rozpoznającego niniejszą sprawę, fakt procedowania przez sąd administracyjny w sprawie skargi na czynność egzekucyjną dotyczącą obwieszczenia o licytacji nie ma wpływu na konieczność wstrzymania się przez organ egzekucyjny z udzieleniem przybicia na rzecz licytanta.

W art. 111m § 3 u.p.e.a. ustawodawca uzależnia dopuszczalność wydania postanowienia o przybiciu od ostatecznego rozstrzygnięcia wniesionych uprzednio

w toku postępowania egzekucyjnego skarg lub zażaleń. Uwzględniając zaś przepis art. 18 u.p.e.a., należy odnieść się do przepisu art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodek postępowania administracyjnego (Dz. U. z (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dlaej: k.p.a.), który rozróżnia pojęcie "ostateczności" od "prawomocności" rozstrzygnięcia.

Art. 16 k.p.a. stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (§ 1). Decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego

z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych w ustawach (§ 2). Decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu, są prawomocne (§ 3).

Zatem jasno z zacytowanego przepisu wynika, że ostateczność aktu administracyjnego ustawodawca połączył z niezaskarżalnością w administracyjnym toku instancji. Decyzjami ostatecznymi są więc takie rozstrzygnięcia, od których w toku instancji nie służy odwołanie, a postanowienia od których nie służy zażalenie. Należy do nich zaliczyć: a) decyzje podjęte w I instancji, od których strony nie wniosły odwołania

w zakreślonym terminie i strona nie występowała o przywrócenie terminu, bądź też występowała, ale nie przywrócono jej terminu do złożenia odwołania; b) decyzje podjęte w jednoinstancyjnym postępowaniu; c) decyzje podjęte przez organ II instancji;

d) decyzje określone w innych przepisach (niż k.p.a.) jako prawomocne (C. Martysz,

A. Matan [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, wyd. III, Warszawa 2010, art. 16).

Z kolei prawomocność została powiązana z brakiem możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego, która może być następstwem tego, że: a) skarga do sądu została oddalona prawomocnym wyrokiem sądu; b) skarga do sądu nie została wniesiona

w terminie i termin ten nie został przywrócony; c) przepis szczególny wyłącza dopuszczalność wniesienia skargi do sądu; d) decyzja stała się ostateczna, ponieważ żadna ze stron nie wniosła odwołania lub wszystkie strony zrzekły się prawa do odwołania (P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, art. 16).

Powyższe oznacza, że kwestia rozpatrzenia przez sąd administracyjny legalności ostatecznych aktów administracyjnych wydanych przez organ II instancji nie tamuje wydania postanowienia o przybiciu. Skoro postanowieniem z [...] grudnia 2022 r. DIAS rozstrzygnął skargę na obwieszczenie o pierwszej licytacji, to prawidłowo zostało wydane również postanowienie o przybiciu. Kwestia późniejszego prawomocnego rozstrzygnięcia skargi przez sąd administracyjny (de facto na niekorzyść skarżących) nie wpłynęła na prawidłowość wydania postanowienia o przybiciu.

Odnosząc się do zarzutu strony związanego z naruszeniem art. 111n § 1 u.p.e.a. należy wyjaśnić, że zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. Skarżący powołując się na ten przepis wskazali, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym rozpoznawana jest obecnie skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie sygn. akt I SA/Go 286/22 z dnia 13 października 2022 r., którego przedmiotem jest zaskarżenie czynności polegającej na niedoręczeniu skarżącym postanowienia NUS

z dnia [...] listopada 2021 r. w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Wobec faktu, że postępowania nadal jest w toku, zdaniem skarżących nie rozpoczął się bieg do złożenia zażalenia na to postanowienie, a to z kolei powodowało niemożność dalszego prowadzenia egzekucji wobec małżonków.

W ocenie Sądu organ nie naruszył art. 111n § 1 u.p.e.a. Jak słusznie zauważył DIAS, w postępowaniu dotyczącym udzielenia przybicia na rzecz licytanta organ dokonuje oceny okoliczności faktycznych jedynie pod kątem analizy przepisów z art. 111m i art. 111n u.p.e.a. Podważanie czynności dokonanych na poprzednich etapach postępowania egzekucyjnego nie może być skuteczne na etapie rozstrzygania

o prawidłowości wydania postanowienia w sprawie udzielenia przybicia na rzecz licytanta. Tym samym, kwestionowanie czynności polegającej na niedoręczeniu skarżącym postanowienia NUS z [...] listopada 2021 r. w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości nie może mieć miejsca na tym etapie postępowania.

Niezależnie od powyższego w sprawie należy zauważyć, że [...] września 2021 r. organ I instancji dokonał opisu i oszacowania nieruchomości. Zarzuty na powyższy opis zostały wniesione przez skarżących 25 października 2021 r. i następnie rozpoznane przez NUS, tj. postanowieniem z [...] listopada 2021 r. uznano zarzuty za niezasadne. Co ważne, rozstrzygnięcie do nie zostało przez małżonków zaskarżone.

Natomiast kolejne zarzuty na opis i oszacowanie nieruchomości wniesione przez stronę podaniem z [...] grudnia 2021 r. spowodowały, że NUS postanowieniem z [...] lutego 2022 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na opis i oszacowanie.

W wyniku rozpoznania zażalenia strony, DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W dalszej kolejności małżonkowie wnieśli skargę do tut. Sądu, która została oddalona w całości wyrokiem z 13 października 2022 r., sygn. akt I SA/Go 286/22. W wyroku tym wyjaśniono, że przesyłki zawierające postanowienie

w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości zostały nadane za pośrednictwem placówki Poczty Polskiej S.A. (za zwrotnym potwierdzeniem odbioru) jednocześnie z postanowieniem w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia ww. zarzutów. Z treści zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że ww. postanowienia

z [...] listopada 2021 r. zostały odebrane 13 grudnia 2021 r. osobiście przez R.W.. Jednocześnie zawierały pouczenie o prawie wniesienia zażalenia do DIAS w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienia z [...] listopada 2021 r. w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości nie zostały przez stronę zaskarżone, w związku z czym stały się ostateczne z dniem 20 grudnia 2021 r.

Podkreślić należy, że w wyniku wniesienia przez małżonków skargi kasacyjnej od powyższego orzeczenia, NSA wyrokiem z 7 grudnia 2023 r., sygn. akt III FSK 236/23 oddalił skargę kasacyjną w tej sprawie.

Zarzuty na opis i oszacowanie wartości nieruchomości zostały ostatecznie rozstrzygnięte przez organ I instancji postanowieniem z [...] listopada 2021 r. Istotne jest to, że orzeczenie to nie zostało przez stronę zaskarżone. Natomiast wniesienie kolejnych zarzutów na opis i oszacowanie wartości nieruchomości nie wywołało zamierzonych skutków. W ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny przesądził bowiem o prawidłowości odmowy wszczęcia postępowania w tej sprawie. Zdaniem Sądu niniejsze oznacza, że nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik licytacji.

Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art.111c § 2 u.p.e.a. poprzez uznanie, że w sprawie skarżących licytację przeprowadziła osoba nieuprawniona. Z treści tego przepisu wynika, że licytację prowadzi poborca skarbowy. W myśl art. 1a pkt 9 u.p.e.a. przez poborcę skarbowego rozumie się pracownika obsługującego organ egzekucyjny, uprawnionego do dokonywania czynności egzekucyjnych w egzekucji obowiązku o charakterze pieniężnym. Z kolei na podstawie art. 111c § 1 u.p.e.a. licytacja odbywa się publicznie, w obecności i pod nadzorem kierownika komórki organizacyjnej urzędu skarbowego prowadzącej egzekucję administracyjną, zwanego dalej "komornikiem skarbowym".

Z analizy protokołu licytacji przedmiotowej nieruchomości wynika, że w niniejszej sprawie licytację prowadził ekspert skarbowy C.S.. Ponadto czynności były prowadzone w obecności i pod nadzorem kierownika Referatu Egzekucji Administracyjnej w Urzędzie Skarbowym – komornika skarbowego K.M.. Z treści wspomnianego dokumentu wynika również, że zawiadomienia o terminie licytacji zostały doręczone małżonkom, Urzędowi Skarbowemu, Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych oraz Urzędowi Miasta, w związku z czym stwierdzono, że uczestnicy postępowania zostali prawidłowo powiadomieni o terminie licytacji nieruchomości. Analiza protokołu licytacji potwierdza, że wzięło w niej udział dwóch licytantów. Obecni nie złożyli żadnych wniosków i oświadczeń, a w trakcie przetargu nie były składane skargi na czynności eksperta skarbowego związane z prowadzoną licytacją, w szczególności co do uprawnień do jej prowadzenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd pragnie jeszcze raz zaakcentować, że przedmiotem kontroli jest postanowienie w sprawie udzielenia przybicia na rzecz licytanta. Już na wstępie rozważań podkreślono, że w postępowaniu tym nie można kwestionować okoliczności mogących być przedmiotem zaskarżenia na poprzednim etapie postępowania, tj. na etapie prowadzenia licytacji. Z art. 111l u.p.e.a. wynika uprawnienie uczestników licytacji do wniesienia skargi na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji. Można to uczynić aż do jej zamknięcia. Skargę taką zgłasza się ustnie komornikowi skarbowemu, który przyjmuje skargę do protokołu

i natychmiast ją rozstrzyga, chyba że nie jest to możliwe. Rozstrzygnięcie komornika skarbowego ma moc postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

Pomijając gołosłowność zarzutu o braku uprawnień eksperta skarbowego do (skarżący nie wskazali bowiem jakiegokolwiek dowodu chociaż uprawdopodabniającego zasadność tego zarzutu) wskazać również należy, że nieobecność skarżących na licytacji oraz fakt, że w jej toku nie kwestionowali uprawnień eksperta skarbowego do jej przeprowadzenia nie przesądza o wadliwości postępowania w tym zakresie.

Nie można zgodzić się z twierdzeniem małżonków, zgodnie z którym, nawet gdyby byli obecni na licytacji to i tak nie mieliby komu złożyć skargi, ponieważ takiej osoby wówczas nie było, gdyż bez żadnego umocowania działał w tej roli ekspert skarbowy. Należy jeszcze raz podkreślić, że skargę w toku prowadzonej licytacji zgłasza się komornikowi skarbowemu. W niniejsze sprawie był nim K.M. (kierownik Referatu Egzekucji Administracyjnej w Urzędzie Skarbowym), a nie prowadzący tę licytację ekspert skarbowy C.S.. Z tej też przyczyn zarzut ten należało uznać za chybiony.

Końcowo akcentując, że przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie

w sprawie udzielenia przybicia na rzecz licytanta, a zatem postępowanie to ogranicza się tylko do naruszenia przepisów ustawy na etapie licytacji i samego przybicia. Sąd dokonując tak zakreślonej kontroli sądowoadministracyjnej uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Spełnia ono bowiem wymogi ustawowe z art. 111m § 5 u.p.e.a., zawiera bowiem imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia. Sąd nie stwierdził też zaistnienia okoliczności uzasadniającej odmowę przybicia (art. 111n § 1 i § 2 u.p.e.a.). W aktach postępowania nie ma bowiem postanowień o zawieszeniu, wstrzymaniu, czy też umorzeniu postępowania egzekucyjnego, co mogłoby stanowić przeszkodę w wydaniu zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego. Tym samym działanie organu egzekucyjnego na tym etapie było zgodne z przepisami prawa.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę

w całości.