Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1638/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie: sędzia del. NSA Janusz Furmanek (spr.) sędzia Anna Łukaszewska- Macioch Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 14 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 254/07 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o przyznanie pomocy społecznej po wznowieniu postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Kielce przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Kielcach z dnia [...] października 2006 r., którą to decyzją po rozpatrzeniu wniosku A. C. o wznowienie postępowania, odmówiono uchylenia decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] grudnia 2001 r. z powodu braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny prawy.

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2006r. A. C. wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie decyzji z dnia [...] grudnia 2001r., na podstawie której uzyskał pomoc społeczną w formie bezpłatnych obiadów wydawanych w dni robocze w okresie od 2 stycznia do 30 czerwca 2002r. Jako podstawę wznowienia A. C. podał art. 145 § 1 pkt 5 i 7 k.p.a. w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] maja 2006r.

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Kielcach postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] grudnia 2001r., a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. odmówił uchylenia powyższej decyzji ostatecznej. Uzasadniając wdane rozstrzygnięcie wskazał, iż w wyniku uchylenia, w przedmiotowej sprawie mogłaby zapaść tylko decyzja o tej samej treści. W ocenie organu I instancji brak było podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z dnia [...] września 2006r. uchyliło powyższą decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

W wyniku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2006r., odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2001r. z powodu braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a.

Na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do jej zmiany bądź uchylenia. W przekonaniu organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z oznaczonych przez stronę przesłanek stanowiących podstawę wznowienia postępowania.

Powołane przez skarżącego wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia i 20 stycznia 2006 r. nie stanowią nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu, o którym mowa w art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., istniejącego w dniu wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa przesłanką wznowienia postępowania jest sytuacja, w której wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. A zatem nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód, jak stanowi art. 145 § 1 pkt 5 kpa mają istnieć najpóźniej w dniu wydania decyzji i nie być znane organowi, który wydał taką decyzję. Wszystkie przesłanki z cyt. art. 145 § 1 pkt 5 kpa muszą wystąpić łącznie. Powoływane przez skarżącego wyroki nie istniały w dniu wydania decyzji, fakty lub dowody powstałe po dniu wydania decyzji nie stanowią natomiast przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

W przekonaniu organu nie ma także podstawy do uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2001r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. W niniejszej sprawie nie występuje zagadnienia wstępne, które zostałoby następnie rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa do bezpłatnych posiłków nie wymagało bowiem uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd lub inny właściwy organ zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 7 kpa. Żaden z przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, którego uchylenia w toku wznowienia postępowania domaga się strona, nie przewidywał konieczności uprzedniego rozstrzygania zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. C. wniósł o uchylenie powyższej decyzji, "jako wydanej z rażącym nadużyciem przewagi instytucjonalnej i będącej dowodem wyjątkowego cynizmu". Skarżący zarzucił, że nie został pouczony przez organ I instancji, że od daty doręczenia mu w dniu [...] lipca 2006 r. na jego wniosek uwierzytelnionej kserokopii decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. biegnie mu termin do wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2006r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie bowiem do treści art. 145 §1 k.p.a., postępowanie wznowieniowe można uruchomić jedynie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Ustalenie, że decyzja z dnia [...] grudnia 2001 r. jest ostateczna, Samorządowe Kolegium Odwoławcze oparło na dwóch ostatecznych - w dniu orzekania - własnych postanowieniach;

- z dnia [...] lutego 2007 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] grudnia 2001 r. oraz

- z dnia [...] lutego 2007 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji.

Oba postanowienia wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawach II SA/Ke 255/07 i II SA/Ke 256/07 zostały uchylone, co niewątpliwie ma bezpośredni wpływ na wynik niniejszej sprawy, a przede wszystkim na ustalenie leżące u podstaw zasadności wznowienia postępowania, dotyczące ostateczności decyzji będącej przedmiotem wniosku A. C.

Ustalenie zatem, czy decyzja z dnia [...] grudnia 2001 r. ma charakter ostateczny i co za tym idzie, czy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją ma swoje formalne uzasadnienie, będzie możliwe dopiero po ponownym rozpoznaniu przez organ odwoławczy wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę nie badał zatem, czy zostały spełnione przesłanki określone w art. 145 § 1 k.p.a. Do czasu rozstrzygnięcia, czy decyzja z dnia [...] grudnia 2001 r. ma charakter ostateczny, ocena taka jest przedwczesna.

W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach zarzuciło naruszenie przepisów postępowania a w szczególności:

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz wskazanie, iż rozpoznanie sprawy będzie możliwe po ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania;

- naruszenie art. 124 § 4 powołanej ustawy poprzez brak wskazania co do dalszego postępowania .

W związku z powyższym wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę kasacyjną Kolegium wskazało, iż nie podzieliło poglądów wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach z dnia 21 czerwca 2008 r. , sygn. akt II SA/Ke 255/07 oraz II SA/Ke 256/07 uchylających postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez A. C.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem strony skarżącej – uchybił sąd, uzasadnienia zarzutów ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko – radcowskim (art. 175 § 1 – 3 P.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

Skarga kasacyjna złożona w tej sprawie odpowiada wymogom skargi kasacyjnej określonym przez przepisy P.p.s.a.

Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwiony uznać należy zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c.

Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że organy obu instancji nie ustaliły, czy decyzja z dnia [...] grudnia stała się ostateczna. Byt bowiem postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie o wznowienie postępowania jest zależny od postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji. Oznacza to, że niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania o wznowienie postępowania bez jednoznacznego ustalenia, że sprawa administracyjna została zaskarżona decyzją ostateczną. Co w rozpoznawanej sprawie powodowało konieczność ustalenia, czy skarżący otrzymał decyzję z dnia [...].11.2001 r. bezpośrednio po jej wydaniu. Organ I instancji przyjął, że taki fakt miał miejsce; natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze z tym się nie zgodziło. Należy tutaj zwrócić uwagę, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania wszczęto postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. (art. 149 § 1, § 2 K.p.a.), a więc przed doręczeniem A. C. kserokopii decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r., co jak stwierdził organ odwoławczy nastąpiło w dniu [...] lipca 2007 r.

Nie ma więc podstaw, tak jak to czyni skarżący i Sąd I instancji, aby uzależniać rozstrzygnięcie w tej sprawie od ostatecznego rozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nastąpiło tutaj niedopuszczalne "pomieszanie" trybu nadzwyczajnego z trybem zwykłym. Nie jest bowiem możliwe równoczesne prowadzenie dwóch postępowań: nadzwyczajnego i odwoławczego dotyczących tej samej decyzji. Dopiero w przypadku ustalenia, że nie została spełniona przesłanka ostateczności decyzji organy powinny doręczyć kwestionowaną decyzję w sposób unormowany w art. 39 – 40 K.p.a. i postępować w zależności od stanowiska skarżącego.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu i na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę.