Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 86/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2024-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2023 poz 390
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 11 grudnia 2023 r. znak: SKO.PS/80/8370/4855/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 11 grudnia 2023 r. znak: SKO.PS/80/8370/4855/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania P. M. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy Ruda Maleniecka z dnia 24 października 2023 r. znak: 15/10/ŚP/ODM/GOPS/2022/2023 orzekającej o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na A. M., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż P. M. jest synem osoby wymagającej opieki – A. M. Akta sprawy wskazują, że A. M. jest wdową, a zgodnie z orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 7 lipca 2023 r. została zaliczona do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji do 31 lipca 2025 r.

Zdaniem Kolegium, organ I instancji odmawiając zaskarżoną decyzją przyznania stronie prawa do wnioskowanego świadczenia ze względu na fakt, iż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, dopuścił się uchybienia prawa materialnego, gdyż nie wziął pod uwagę treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, i wydał decyzję w oparciu o niekonstytucyjną normę prawną. Pomimo powyższego, w ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka powodująca konieczność odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.), zwanej dalej "u.ś.r.", nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy więc stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej.

Oceniając natomiast charakter sprawowanej przez P. M. opieki nie można uznać, że nie może on podejmować lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką. W dniu 1 sierpnia 2023 r. złożył on oświadczenie, iż jego matka A. M. wymaga pomocy podczas mycia, czynności higienicznych, przygotowania, podania i spożycia posiłków, wstawania z łóżka, ubierania i rozbierania, poruszania, a także, że używa kul i wózka inwalidzkiego. Odwołujący wskazał, że jego matka wymaga pełnej opieki podczas używania łazienki, chodzenia po schodach, opuszczania domu, wyjścia do lekarza, zakupów, gotowania, sprzątania, ogrzewania domu i podczas zmiany, prania pościeli i odzieży. Podał, że zmienia matce pieluchomajtki, smaruje matkę kremami przeciw odparzeniom, wykonuje z nią ćwiczenia fizyczne, wykonuje masaż i czuwa podczas jej snu. Z kolei w dniu 12 września 2023 r. odwołujący oświadczył, że przygotowuje śniadania, przynosi wodę, robi zakupy, sprząta, pierze, przygotowuje obiad i kolację, w nocy czuwa nad sprawnością maseczki i respiratora.

Również w dniu 12 września 2023 r. pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy, podczas którego ustalono, że P. M. zamieszkuje razem z matką A. M.. Odwołujący robi zakupy, posiłki przygotowuje naprzemiennie z matką, która spożywa je samodzielnie. A. M. samodzielnie przyjmuje lekarstwa, zna ich nazwy i dawkowanie, przebywa 8 h pod respiratorem, głównie nocą. P. M. wymienia filtry w respiratorze raz na trzy tygodnie. Części do respiratora zamawia pielęgniarka, która przyjeżdża do A. M.. Dwa razy w tygodniu przyjeżdża do A. M. rehabilitant, który pokazuje ćwiczenia, a które A. M. sama wykonuje. A. M. jeździ do lekarza ze znajomym, który ją zawozi swoim samochodem, odwołujący nie towarzyszy matce podczas wizyt lekarskich. Odwołujący nie zna nazwisk pielęgniarki, rehabilitanta ani lekarza matki. A. M. zna imiona tych osób. A. M. sama się myje i sama dba o higienę, sama się ubiera i rozbiera, nie korzysta z wózka inwalidzkiego ani z balkonika, czasem syn pomaga jej przy wstawaniu z łóżka, nie używa pieluchomajtek, nie ma odparzeń, nie korzysta więc z kremów przeciw odparzeniom. Odwołujący w nocy poprawia matce maseczkę w razie wadliwego działania respiratora.

Zdaniem Kolegium, zebrany materiał dowodowy świadczy o tym, że sprawowana przez odwołującego opieka nie wyklucza możliwości podjęcia przez niego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu. Czas sprawowania opieki i czynności wykonywane przez P. M. mają charakter doraźny i mogą być wykonywane poza godzinami pracy, zatem nie można uznać, że nie może on podejmować lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką. Przeprowadzony wywiad środowiskowy wykazał, że A. M. znaczną większość czynności wykonuje samodzielnie, a syn jedynie jej pomaga, przy czym ustalenia wywiadu nie potwierdziły oświadczeń wnioskodawcy o czynnościach przez niego wykonywanych.

Poza tym Kolegium zwróciło uwagę, że analizując przesłankę bezpośredniości związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką należy brać pod uwagę także i to, czy wnioskodawca jest jedyną osobą zobowiązaną do alimentacji niepełnosprawnego, czy też obowiązkiem opieki nad niepełnosprawnym objęte są również i inne osoby. W rozpatrywanym przypadku odwołujący ma trójkę rodzeństwa, które nie pomaga w żaden sposób w opiece nad matką. Akta sprawy nie zawierają co prawda ustaleń faktycznych co do sytuacji rodzeństwa i tego czy istnieją przeszkody co do możliwości wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego, jednak okolicznością powodującą brak możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia jest charakter i zakres sprawowanej opieki, które nie wykluczają całkowicie podjęcia przez odwołującego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach P. M. zarzucił decyzji SKO naruszenie:

- art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1 u.ś.r. i niezasadne uznanie, że syn niepełnosprawnej A. M. nie jest uprawniony do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nie ma związku między rezygnacją przez niego z zatrudnienia, a sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką,

- art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. i niezasadne uznanie, że syn niepełnosprawnej A. M. nie jest uprawniony do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż zakres opieki jakiej wymaga podopieczna nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia,

- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnię, tj. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału i oparcie swoich ustaleń w zakresie stanu zdrowia podopiecznej na wadliwie sporządzonym wywiadzie środowiskowym.

Na podstawie art. 145 § l pkt 1 a p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając swe stanowisko skarżący podniósł, że organy w sposób nierzetelny sporządziły wywiad środowiskowy na podstawie którego błędnie ustalono, że niepełnosprawna A. M. jest samodzielna, nie korzysta z wózka inwalidzkiego, samodzielnie dba o swoją higienę, sama się ubiera i rozbiera podczas gdy jest ona osobą leżącą, jest pieluchowana, wymaga stałej pomocy osób trzecich a do lekarzy jeździ ze znajomym ponieważ skarżący nie posiada pojazdu mechanicznego, ale zawsze towarzyszy matce. Zatem wszystkie te okoliczności, które opisane zostały w dniu 12 września 2023 r. w wywiadzie środowiskowym nie przez pracownika socjalnego nie są zgodne ze stanem faktycznym i aktualnym stanem zdrowia A. M.. Organy uznały, że brak jest związku między rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącego a sprawowaną opieką nad matką, która nie wymaga całodobowej opieki. Powyższe stanowisko organów jest wadliwe, ponieważ nie znajduje oparcia w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy. Zgromadzone w toku postępowania administracyjnego dokumenty pozwalają przyjąć, że rezygnacja a następnie niepodejmowanie przez skarżącego zatrudnienia, ma związek z opieką sprawowaną nad matką. Koresponduje z tym oświadczenie skarżącego. Poza tym z akt sprawy bezspornie wynika, że jednostka orzecznicza orzekła o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji przez niepełnosprawną. Natomiast z przeprowadzonego wywiadu przez organ I instancji wynika, że skarżący opiekuje się matką, która potrzebuje jego wsparcia. W ocenie strony skarżącej za niezasadne uznać należy stanowisko organu wyrażone w kwestii niespełnienia przez skarżącego określonej w art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na charakter, częstotliwość czy też czasochłonność czynności podejmowanych przez skarżącego w ramach opieki sprawowanej przez niego nad matką z punktu widzenia oceny możliwości podjęcia zatrudnienia. Stwierdzono bowiem, że opisane przez skarżącego czynności nie można uznać za czynności związane z opieką strony nad niepełnosprawnym w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. W ocenie strony skarżącej przedstawione stanowisko jest nie do zaakceptowania. Przede wszystkim należy wskazać, że ww. przepis uzależnia prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od tego, czy wnioskodawca sprawuje faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, tj. czy podejmuje czynności opiekuńcze i pielęgnacyjne umożliwiające czy też ułatwiające zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych przez niepełnosprawną osobę, która legitymuje się m.in. orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W niniejszej sprawie nie zakwestionowano, że skarżący takie czynności wobec mamy podejmuje. Okoliczność, że mama skarżącego nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować bez stałej opieki drugiej osoby, została potwierdzona przez wyspecjalizowany w tym zakresie organ, który w ww. orzeczeniu wyraził swoje stanowisko uznając brak możliwości samodzielnej egzystencji. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1172 ze zm.) w związku z art. 3 pkt 21 lit. a) u.ś.r. do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Pojęcie niezdolności do samodzielnej egzystencji należy zaś odnieść do osób, u których występuje naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację (art. 4 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych). Zauważyć co prawda należy, że niektóre czynności z natury rzeczy są czynnościami bardziej lub mniej absorbującymi i czasochłonnymi, dotyczą spraw życiowych nawet całej rodziny i są konieczne do wykonania bez względu na fakt czy odnoszą się do osoby niepełnosprawnej czy też osoby "pełnosprawnej", to jednak nie można z tego powodu pomniejszać czy odmawiać sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a tym bardziej w sytuacji - tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - w której osoba niepełnosprawna ma niewątpliwie problemy z samodzielnym załatwieniem podstawowych życiowych potrzeb.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 20 marca 2024 r. skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...] z dnia 1 marca 2024 r. oraz zaświadczenia Spółki [...] z 1 marca 2024 r. na okoliczność ustalenia, że niepełnosprawna podopieczna cierpi na przewlekłą niewydolność oddechową, w związku z czym wymaga stałej opieki osób trzecich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1364 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.

W pierwszej kolejności należy przyznać rację Kolegium w zakresie w jakim – powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. w sprawie K 38/13 – stwierdziło, że nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust 1b ustawy z dnia 28 listopada 2023 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. – w brzmieniu na datę orzekania przez organ odwoławczy – z 2023 r. poz. 390 ze zm.), zwanej także dalej "u.ś.r.", która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Mianowicie, w przytoczonym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,

3) opiekunowi faktycznemu dziecka,

4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego

- jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z przytoczonym przepisem rezygnacja z zatrudnienia musi pozostawać w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana opieką. Przy czym, jak podniesiono w samej skardze, a które to stanowisko wynika również z orzecznictwa sądów administracyjnych, świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawną osobą, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania (por. m.in. wyrok NSA z 9 stycznia 2024 r., sygn. I OSK 2449/22). Opieka ta musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej – powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania. W każdym razie związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły. Jak podniósł m.in. NSA w przywołanym w skardze wyroku z 23 października 2020 r., sygn. I OSK 1148/20, celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba, która zajmuje się osobą niepełnosprawną. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (wyrok NSA z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15). Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (wyrok NSA z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11).

Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organy zgromadziły wyczerpujący materiał dowodowy i prawidłowo go oceniły, słusznie przy tym uznając, że zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nie wyklucza możliwości podjęcia przez niego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu.

Zasadnie przy tym SKO zwróciło uwagę na rozbieżności w opisie wykonywanych przez skarżącego czynności wynikającym z jego oświadczenia z dnia 1 sierpnia 2023 r. (k. 2j akt adm.) oraz ustaleniach co do zakresu tych czynności, jakiego dokonano w ramach wywiadu środowiskowego w dniu 12 września 2023 r. Ze wspomnianego oświadczenia skarżącego wynika, że jego matka A. M. wymaga pomocy podczas mycia, czynności higienicznych, przygotowania, podania i spożycia posiłków, wstawania z łóżka, ubierania i rozbierania, poruszania, a także, że używa kul i wózka inwalidzkiego. Skarżący wskazał, że jego matka wymaga pełnej opieki podczas używania łazienki/toalety, chodzenia po schodach, opuszczania domu i powrotu, wyjścia do lekarza, zakupów, gotowania, sprzątania, ogrzewania domu i podczas zmiany, prania pościeli i odzieży. Podał, że zmienia matce pieluchomajtki, smaruje matkę kremami przeciw odparzeniom, wykonuje z nią ćwiczenia fizyczne, wykonuje masaż i czuwa podczas jej snu. Tymczasem w czasie wywiadu środowiskowego ustalono, że skarżący robi zakupy, posiłki przygotowuje naprzemiennie z matką, która spożywa je samodzielnie. A. M. samodzielnie przyjmuje lekarstwa, zna ich nazwy i dawkowanie (sama podczas wywiadu wskazała jakie przyjmuje leki i sposób ich dawkowania), przebywa 8 h pod respiratorem, głównie nocą. P. M. w nocy czuwa nad matką (poprawia maseczkę w razie wadliwego działania respiratora), wymienia filtry w respiratorze raz na trzy tygodnie. Części do respiratora zamawia pielęgniarka, która przyjeżdża do A. M.. Dwa razy w tygodniu przyjeżdża do A. M. rehabilitant, który pokazuje ćwiczenia, a które matka skarżącego sama wykonuje. A. M. jeździ do lekarza ze znajomym, który ją zawozi swoim samochodem, odwołujący nie towarzyszy matce podczas wizyt lekarskich. Skarżący nie zna nazwisk pielęgniarki, rehabilitanta ani lekarza matki, która sama zna imiona tych osób. A. M. samodzielnie się myje i dba o higienę, sama się ubiera i rozbiera, nie korzysta z wózka inwalidzkiego ani z balkonika, czasem syn pomaga jej przy wstawaniu z łóżka, nie używa pieluchomajtek, nie ma odparzeń, nie korzysta więc z kremów przeciw odparzeniom.

Porównanie treści przywołanego oświadczenia skarżącego i kwestionariusza wywiadu środowiskowego nie pozostawia wątpliwości, że rzeczywisty zakres czynności wykonywanych przez skarżącego jest dużo węższy niż ten wskazany przez niego. Trudno przy tym nie dać wiary ustaleniom poczynionym w trakcie wywiadu środowiskowego, którego kwestionariusz został sporządzony (wbrew twierdzeniu skargi) przez pracownika socjalnego, a zatem osobę zawodowo zajmującą się tego rodzaju czynnościami, co do której nie sposób znaleźć jakiekolwiek powody ewentualnego braku obiektywizmu. Twierdzenia zawarte w skardze, że okoliczności opisane w kwestionariuszu wywiadu nie są zgodne ze stanem faktycznym i aktualnym stanem zdrowia A. M., należy uznać za gołosłowne, a tym samym pozbawione uzasadnionych podstaw. Także złożone na etapie postępowania sądowego zaświadczenia (k. 20-21), z których wynika że A. M. z uwagi na swój stan zdrowia wymaga stałej opieki osób trzecich, mają charakter ogólny i nie odnoszą się – tak jak ustalenia poczynione w trakcie wywiadu środowiskowego – do konkretnych czynności opieki wykonywanych przez skarżącego. Słusznie przy tym w ocenie Sądu oceniło SKO, że zakres tej (rzeczywistej) opieki nie jest na tyle absorbujący, by uniemożliwiał skarżącemu podjęcie zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu. Biorąc bowiem pod uwagę ustalenia poczynione w trakcie wywiadu środowiskowego, czynności wykonywane przez skarżącego sprowadzają się do robienia zakupów, przygotowywania posiłków naprzemiennie z matką, czuwania w nocy nad prawidłową pracą respiratora i poprawiania maseczki w razie potrzeby, wymiany filtrów w respiratorze raz na trzy tygodnie, niekiedy pomocy przy wstawaniu z łóżka. A. M. znaczną większość czynności wykonuje samodzielnie, a syn jedynie jej pomaga. W konsekwencji zaś ustalenie, że skarżący ma możliwość podjęcia zatrudnienia, jest samoistną podstawą do przyjęcia, że brak jest podstaw do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.