Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 6168/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.64, art.140aa, art.64d, 140ab
journal: Dz.U. 2022 poz 988
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 4 października 2023 r. nr BP.502.417.2023.0155.RZ9.466507 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] lipca 2023 r. w miejscowości D. w ciągu drogi krajowej nr 94 zatrzymano do kontroli 3-osiowy samochód ciężarowy marki Volvo o nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował Pan B. K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem piasku (ładunek podzielny) w imieniu Pana R. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Transportowe "[...]" R. M.. Załadowcą i nadawcą przewożonego ładunku była "[...] " Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej "Strona". "Skarżący"). W trakcie kontroli pojazd został zważony przy pomocy dwóch przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/III o numerach 85-7290, 85-7512, które legitymowały się świadectwami legalizacji ponownej wydanymi dnia 9 listopada 2021 r. przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z datą ważności do dnia 3 grudnia 2023 r. Pomiaru dokonano w punkcie kontrolnym w S. położony na W., który posiada dopuszczenie na podstawie protokołu pomiaru terenu.

W trakcie dokonanego pomiaru stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ciężarowego. Zgodnie z wynikiem ważenia wskazana rzeczywista masa całkowita pojazdu wyniosła 32,500t (32 500kg), natomiast po odjęciu 2% tolerancji od wskazań wagi wartość rzeczywistej masy całkowitej wyniosła 31,700 t (31700kg). Zgodnie z przepisami, dopuszczalna masa całkowita pojazdu samochodowego o trzech osiach, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 10) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia wynosi 25 ton- dopuszcza się 26 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub koła pojedyncze z zamontowanymi szerokimi oponami (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosiła 26ton. Ponadto stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej. Zgodnie z wynikiem ważenia wskazana wartość nacisku pojedynczej osi napędowej wyniosła 23,600t (23 600kg), natomiast po odjęciu 2% tolerancji od wskazań wagi stwierdzono, iż nacisk podwójnej osi napędowej wynosi 23,000 t (23 000 kg). Dopuszczalny nacisk podwójnej osi napędowej kontrolowanego pojazdu nie może przekraczać 19 ton. Przeprowadzone ważenie potwierdziło przekroczenie masy całkowitej pojazdu o 6,500 t, tj. o 25,00 % oraz przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej pojazdu o 4,600t, tj. o 24,21%.

Powyższe ustalenia potwierdziły wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym z naruszeniem zakazu przewozu ładunku innego niż niepodzielny - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o ponad o 20%.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2023 r. (dalej "protokół kontroli"), do którego załączono dokumentację kserograficzną oraz fotograficzną. Kierowca nie wniósł zastrzeżeń do protokołu, nie wnosił także o ponowne ważenie pojazdu. Kierowca pojazdu przesłuchany do protokołu kontroli zeznał m.in., że w momencie zatrzymania przewoził piasek w ilości 10m3 i zawsze na ten pojazd była ładowana taka ilość. Kierowca wyjaśnił, że na piaskowni nie ma wagi, jest tylko waga w łyżce ładowarki i nie dostał żadnego dokumentu z ważenia. Nie doładowywał na pojazd żadnych swoich prywatnych rzeczy.

Decyzją z [...] sierpnia 2023 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej "WITD") na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3a ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm.; dalej "P.r.d.") i art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej "k.p.a.") nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W uzasadnieniu WITD stwierdził m.in., że stwierdzony w czasie kontroli nacisk podwójnej osi napędowej przekracza wartość dopuszczalną o 4,6 t (co stanowi 24,21%), zaś rzeczywista masa całkowita pojazdu przekracza wartość dopuszczalną o 6,5 t (co stanowi 25,00%).

Skarżący złożył odwołanie od decyzji WITD. Podniósł m.in., że towar został załadowany przez jej pracownika w sposób prawidłowy, zgodnie z ładowności pojazdu, lecz nie wie, czy kierowca, przewoźnik nie doładował towaru podczas przejazdu. Być może w wyniku obfitych opadów deszczu, jakie wystąpiły tego dnia, towar uległ nasiąknięciu po załadunku. Poza tym, w ocenie Strony, pomiar przeprowadzony podczas kontroli był wadliwy, ponieważ waga, która użyto została zastosowana niezgodnie z instrukcją. Zdaniem Strony doszło do błędnego zakwalifikowania naruszenia, gdyż skoro dmc została przekroczona, a po odęciu 2 % tolerancji, od wskazań wagi wynosiła 31,7 t, to jest to przekroczenie o 5700 kg, a nie jak wskazał organ o 6500 kg. Identyczna sytuacja występuje w przypadku nacisku na podwójnej osi napędowej pojazdu, w związku z czym kara 15000 złotych została nałożona bezpodstawnie. Poza tym, zgodnie z instrukcją obsługi wag, w przypadku pojazdu czteroosiowego głównym warunkiem prawidłowego pomiaru jest użycie 4 par wag, czego kontrolujący nie uczynił. To samo tyczy się 3-osioweg pojazdu. Mając na uwadze argumentację zawartą w treści odwołania strona wnosi o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania.

Decyzją z [...] października 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD", "Organ"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1 i 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 P.r.d., a także § 3 ust. 1 pkt 10 i § 5 ust. 1 pkt 7 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.; dalej zwanego "rozporządzeniem MI z 31 grudnia 2002 r.") utrzymał w mocy decyzję WITD (dalej "Zaskarżona decyzja".

Na wstępie uzasadnienia Zaskarżonej decyzji Organ przytoczył ustalony stan faktyczny oraz przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa. W uzasadnieniu GITD stwierdził w szczególności, że pojazd, którego m.in. rzeczywista masa całkowita lub naciski osi są większe od wartości dopuszczalnych jest pojazdem nienormatywnym. Natomiast ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia odpowiedniej kategorii, przy czym z załącznika nr 1 do P.r.d. wynika, że zezwolenie kategorii V jest wydawane na przejazd pojazdu na wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu: o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV oraz o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne. GITD zaznaczył również, że stosownie do art. 64 ust. 2 P.r.d. zabroniony jest przewóz pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii. W przypadku naruszenia tego zakazu, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia (art. 140ab ust. 2 P.r.d.). Z kolei z art. 140aa prd wynika, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia nakłada się karę pieniężną na podmiot wykonujący przejazd. GITD dodał, że zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 kara za brak zezwolenia kategorii V wynosi: a) 6000 zł – gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15 000 zł – w pozostałych przypadkach.

Organ wskazał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono, że nacisk na podwójnej osi napędowej pojazdu przekroczył dopuszczalną wartość o 24,21%, a rzeczywista masa całkowita pojazdu przekroczyła dopuszczalną wartość o 25,00%. Ustalono też, że Skarżący nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Zdaniem GITD, procedura ważenia wagami SAW 10C/III przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budzą wątpliwości. Powołując się na treść instrukcji obsługi wspomnianych wag, GITD wskazał, że wagi SAW 10C/III mogą pracować samodzielnie lub w parach i grupach w celu pomiaru nacisku koła, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów, przy czym sumując wyniki ważenia poszczególnych osi można obliczyć masę całkowitą pojazdu.

GITD nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 140aa ust. 4 P.r.d.. Stwierdził, że Skarżący nie przedstawiła takich dowodów, z których wynikałoby wyłącznie jego odpowiedzialności za brak zezwolenia w oparciu o wskazaną regulację. GITD wskazał, że Skarżący nie zadbał o zabezpieczenia własnych interesów tj. unikniecie odpowiedzialności administracyjnej. Strona jako załadowca nie może kierować się jedynie zdaniem kierowcy pojazdu, który jest podstawiany pod załadunek i który na marginesie de facto nie ponosi żadnej odpowiedzialności administracyjnej, a jedynie odpowiedzialność na podstawie Kodeksu wykroczeń, a jeżeli ta czyli, to naraża się na ewentualne konsekwencje administracyjne. GITD zauważył, że Strona nie posiada wpływu na wybór środka transportu, którym ładunek jest przemieszczany poza terenem załadunku. Niemniej jednak, zdaniem Organu, Strona powinna zbadać, zwrócić uwagę, czy pojazd to wydaniu danej ilości towaru nie będzie przekraczał dopuszczalnych norm, a w przypadku wystąpienia takiej sytuacji, to posiadać wprowadzoną procedurę powodująca, że kierowca dokona częściowego rozładunku lub ponownego załadunku, a pojazd (zespół pojazdów) ponownie zostanie poddany ważeniu i opuści teren załadunku normatywny.

Z rozstrzygnięciem Organu nie zgodził się Skarżący, który wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej "WSA") w Warszawie skargę na decyzję GITD z dnia [...] października 2023 r. Zaskarżonej decyzji. Decyzji GITD zarzucił, że jest wadliwa, dlatego winna być uchylona. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art. 92c, art. 93 ustawy o transporcie drogowy poprzez ich niezastosowanie. Organom zarzucam również naruszenie prawa procesowego: art. 6, art. 7 w zw. z art. 75 art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy, dokonywanie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym oraz zignorowaniem wyjaśnień złożonych w toku prowadzonego postępowania. W ocenie Strony organ pierwszej instancji dopuścił się do naruszenia przepisów KPA, w tym art. 77 § 1, 107 § 3 poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Materiał dowodowy został zebrany i przeanalizowany wybiórczo jedynie w celu potwierdzenia zaistnienia rzekomego naruszenia. Wnioski wysnute przez organ wydający decyzję nie zostały poparte odpowiednimi dowodami zebranymi w postępowaniu, a są jedynie swobodną ich interpretacją.

Formułując zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie Zaskarżanej decyzji oraz umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie od Organu kosztów postępowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżący dokonał ich rozwinięcia. Skarżący wskazał m.in., że nie zgadza się z ustaleniami kontrolujących, którzy stwierdzając takie naruszenie wykazali się ignorancją i lekceważeniem przepisów prawa. Strona nie może bowiem zostać ukarana za brak zezwolenia, którego w tym przypadku uzyskać nie mogła ze względu na charakter załadunku. Wskazał, że w swoich wyjaśnieniach informowałem Organ, iż organ I instancji nakłada karę za naruszenie zgodnie, z którym dopuszczalna masa całkowita po odjęciu 2% tolerancji od wskazań wagi wyniosła 31,70t to jest to przekroczenie o 5700kg, a nie jak wskazał kontrolujący 6500kg. Identyczna sytuacja występuje przy stwierdzeniu naruszenia na podwójnej osi napędowej. Skoro przekroczenie nacisku wynosi 23,60t a po odjęciu 2% tolerancji od wskazań wagi wyniosła 23t to jest to przekroczenie o 4000kg, a nie jak wskazał kontrolujący 4600kg.

Skarżący podniósł, że w swoich wyjaśnieniach informował również, iż protokole kontroli wskazano, że ważenie pojazdu odbyło się za pomocą wagi SAW 10C III. Z powyższego jednoznacznie wynika, że do pomiaru wagi kontrolowanego pojazdu użyto dwóch wag, natomiast kontrolowany pojazd był pojazdem trzyosiowym. Zgodnie z instrukcją obsługi wag SAW seria III, w przypadku pojazdu czteroosiowego głównym warunkiem prawidłowego przeprowadzenia pomiaru jest użycie czterech par wag, czego kontrolujący nie uczynili. Identyczna sytuacja ma się do pojazdu 3 osiowego. Ilość wag użyta w przedmiotowej kontroli może być stosowana tylko w przypadku pomiaru masy pojazdu dwuosiowego oraz nacisku kół i pojedynczych osi. Z powyższego wynika, że kontrolujący w ogóle nie zadbali o prawidłowość przeprowadzonego pomiaru, za wystarczające uznając okazanie kierowcy stosownych dokumentów dotyczących wag, pomijając przy tym instrukcję obsługi tych wag i jednoznacznie zalecenia co do tego, jak można je stosować. Takie działanie kontrolujących jest wyjątkowo nierzetelne. Samo okazanie legalizacji wag oraz pozostałych dokumentów nie świadczy o tym, że pomiar został przeprowadzony w sposób prawidłowy, a jego wynik może być podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego.

Wykazując błędy przy ważeniu pojazdu, w szczególności niezasadnego użycia tylko dwóch wag SAW 10C III Skarżący przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wyrok WSA z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2671/22.

W ocenie Strony, w sprawie została pominięta zasada art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego mogącego dać podstawy do uznania braku odpowiedzialności przedsiębiorcy oraz wzięcie pod uwagę jedynie wybiórczo materiału dowodowego. Skarżący wskazał, że operator, który dokonywał przewozu ładunku został odpowiednio przeszkolony w zakresie ładowania, zabezpieczenia jak i umieszczenia ładunku. Załadunku towaru dokonywał razem z kierowcą pojazdu, a pojazd wyjechał z placu normatywny. Strona wskazała, że nie mam pojęcia czy kierowca jak i przewoźnik nie dokonali doładunku towaru po drodze. Być może w wyniku obfitych opadów deszczu jakie wystąpiły tego dnia towar uległ nasiąknięciu po załadunku. W ocenie Skarżącego, wbrew obowiązkowi, organy nie ustaliły tego faktu.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi i o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.").

Zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W tej sprawie GITD wniósł w odpowiedzi na skargę o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a Skarżący (zawiadomiony w piśmie z [...] grudnia 2023 r. o tym wniosku) nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 120 P.p.s.a.

Na wstępie należy odnotować, że sprawy o zbliżonym stanie faktycznym, dotyczące możliwości użycia do ważenia pojazdu 3 osiowego (i więcej) pary wag SAW 10C III były już przedmiotem rozstrzygania przez WSA w Warszawie. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko prezentowane w zapadłych orzeczeniach (por. wyroki WSA w Warszawie: sygn. akt VI SA/Wa 6329/23 i sygn. akt VI SA/Wa 6329/23 z dnia 4 kwietnia 2024 r.; sygn. akt VI SA/Wa 3360/23 z dnia 30 czerwca 2023 r.).

Skarga złożona w tej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, które uzasadniałoby wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii V, w pozostałych przypadkach.

Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 35a P.r.d., pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 P.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.

Natomiast w myśl art. 140aa ust. 1 P.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z treścią art. 140aa ust. 3 pkt 2 P.r.d., karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się m.in. na podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonał te czynności w sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.

Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] lipca 2023 r. w miejscowości D. w ciągu drogi krajowej nr 94 zatrzymano do kontroli 3-osiowy samochód ciężarowy marki Volvo o nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował Pan B. K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem piasku (ładunek podzielny) w imieniu Pana R. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Usługi Transportowe "[...]" R. M.. Załadowcą i nadawcą przewożonego ładunku była "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Przesłuchany podczas kontroli kierowca pojazdu zeznał, że załadunku dokonał operator koparki. Pojazd po załadunku nie był ważony, a kierowca nie ma wpływu na ilość ładunku. Nie otrzymał żadnego dokumentu z wrażania ładowarką. Zawsze nas ten pojazd jest ładowane 10m3 pisaku.

Pojazd został poddany kontroli. Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] czerwca 2022 r.

Ważenia dokonano za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C seria III o nr 85-7290 i 85-7512, które legitymowały się świadectwami legalizacji ponownej wydanymi dnia 9 listopada 2021 r. przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z datą ważności do dnia 3 grudnia 2023 r.

W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono następujące przekroczenie dopuszczalnej normy:

• nacisk na grupie osi składającej się z dwóch osi napędowych 23,6 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,6 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 24,21 %),

• rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 32,50 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 6,50 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 25 %),

• podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Wobec powyższego twierdzić należy, że kontrolowany pojazd był nienormatywny.

Organ ponadto zauważył, że po zastosowaniu korekty 2 % wartości wskazanej przez wagę, zaokrąglone w górę do każdych pełnych 100 kg, wartość rzeczywistej masy całkowitej wynosiła 31,7 ton, czyli dalej przekraczała dopuszczalną normę, a zatem podstawą do wyznaczenia wielkości przekroczonej wartości, był wynik bez zastosowania ww. korekty, czyli wielkość 32,5 tony.

W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii V, które stosownie do załącznika nr 1 do P.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu:

• wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV,

• o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 P.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii V:

a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 10000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15000 zł - w pozostałych przypadkach.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości odpowiedzialność załadowcy. Sąd podziela stanowisko Organu, że Strona miała wpływ, na powstanie naruszenia przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu. Kierowca zeznał, że załadowca ani jego pracownicy nie dokonali po załadunku ważenia pojazdu. Nie przekazali kierowcy żadnego dokumentu z ważenia pojazdu po jego załadunku. Na piaskowni nie ma wagi, waga jest tylko w łyżce ładowarki i zawsze ładują na pojazdy taka samą ilość piasku. Przyczyną wystąpienia naruszenia było załadowanie zbyt dużej ilości przewożonego towaru. Strona powinna zorganizować sobie pracę w taki sposób by uniknąć możliwości wystąpienia takich nieprawidłowości podczas załadunku.

W ocenie Sądu, organ zasadnie uznał, że w sprawie brak było przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 P.r.d.

Stosownie do treści art. 140aa ust. 4 P.r.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

W rozpatrywanym przypadku przewożono ładunek sypki, lecz podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej samochodu ciężarowego, a zatem nie znajduje zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 P.r.d.

Zdaniem Sądu, za bezzasadne uznać należało zarzuty Strony dotyczące nieprawidłowości z zakresie użytych w trakcie kontroli wag. Z konfiguracji ustawień wag SAW przedstawionej w instrukcji, wynika, że kontrolujący ma prawo zastosować 1 parę wag, a w niniejszej sprawie właśnie użyto 2 wag SAW 10C seria III, a zatem kontrolujący nie naruszył zapisów instrukcji. Nie sposób twierdzić, że przy użyciu jednej pary wag niedopuszczalne jest uzyskanie pomiaru nacisku osi pojedynczej, grupy osi, czy wyznaczania nacisku osi, rzeczywistej masy całkowitej pojazdu 3-osiowego pojazdu.

Odnosząc się w tym miejscu do szeroko opisywanego w skardze nieprawidłowego wykorzystania pary wag do ważenia spornego pojazdu Sąd wskazuje, że pojazd został zważony przy pomocy pary przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/III, a kontrolujący dysponowali świadectwem legalizacji ponownej. Z kolei ze znajdującej się w aktach administracyjnych kopii instrukcji obsługi wag tego typu wynika, że wagi te niewątpliwie mogły służyć do pomiaru nacisków osi. Wbrew twierdzeniom Skarżącego zawartym w skardze, jedna para tych wag mogły też służyć do ustalenia masy całkowitej pojazdu. Zauważyć bowiem należy, że w pkt 6.3.1 instrukcji obsługi SAW Seria III wskazano, że procedurę ważenia wagi SAW można zaplanować w wielu konfiguracjach, w tym m.in. 1 para wag SAW może służyć do pomiaru obciążenia osi. Jednocześnie w tym samym punkcie instrukcji jednoznacznie określono, że "SUMUJĄC wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć Masę Całkowitą Pojazdu (Masa Brutto)". Z instrukcji wynika, że zamiast wykonywania dwóch oddzielnych pomiarów dla kół, można połączyć dwie wagi SAW III tak aby wykonać pomiar obciążenia osi (pkt 4.2 instrukcji), a wówczas waga działa jako waga osiowa. W pkt 6.3.1 wskazane z kolei zostały przykładowe konfiguracje przy ważeniu tymi wagami. Z konfiguracji tych wynika, że masa brutto ważonego pojazdu może zostać ustalona bądź podczas jednoczesnego zważenia wszystkich osi pojazdu przy użyciu kilku par wag, bądź przez zsumowanie wyników ważenia poszczególnych osi, co w kontekście wskazanych punktów instrukcji należy rozumieć jako zsumowanie oddzielnie ustalonych wyników ważenia każdej z osi pojazdu. Sąd zauważa przy tym, że stanowisko o dopuszczalności wykorzystania wag SAW 10C/III do pomiaru masy całkowitej pojazdu przez sumowanie nacisków poszczególnych osi zmierzonych jedną parą wag jest również wyrażane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki: z 1 kwietnia 2022 r. o sygn. akt II GSK 263/22 i z 21 lutego 2023 r. o sygn. akt II GSK 1144/19). Zauważyć również należy, że z podpisanego przez kierowcę skontrolowanego pojazdu załącznika do protokołu kontroli (zawierającego opis stwierdzonego naruszenia) wynika, że kierowcy umożliwiono wgląd do instrukcji obsługi urządzeń, co kierowca potwierdził swoim podpisem. Swój podpis kierowca złożył również pod protokołem kontroli, bez wnoszenia do niego jakichkolwiek zastrzeżeń.

Zdaniem Sądu, Skarżący nie zakwestionował skutecznie prawidłowości ważenia kontrolowanego pojazdu i ustalonych na tej podstawie wyników. W konsekwencji stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo i wynika z niepodważonego protokołu kontroli. Prawidłowości ustaleń w niniejszej sprawie oraz podjętej decyzji nie zmienia przywołane w skardze orzecznictwo sądów administracyjnych. Odnosząc się do przywołanego wyroku WSA w Warszawie sygn. akt VI SA/Wa 2671/22 z dnia 9 stycznia 2023 r. (Skarżący błędnie wskazał datę 9 stycznia 2023 r.), to Sąd w składzie rozpoznającym sprawę zauważył, że ww. wyroku nie została zakwestionowana możliwość dokonania ważenia pojazdu (w tamtej sprawie pojazdu 4 osiowego) za pomocą pary wag typy SAW 10c III. Powodem uchylenia decyzji było nieuwzględnienie 2% marginesu błędu pomiaru w przypadku nacisku podwójnej osi. Kontrolując decyzję WSA w Warszawie stwierdził, że zastosowanie marginesu 2% błędu, którego organ nie uwzględnił, nacisk na podwójnej osi napędowej wyniósłby – 19,7 t., a więc przekroczenie o 1,7 t., czyli o 9,4%. W związku z tym naliczana kara mieściłaby się w granicach do 10%, a nie jak ustalił organ powyżej 10%.

W ocenie Skarżącego, gdyby Organ prawidłowo zastosowała wspomnianą tolerancję, to przekroczenie wynosiłoby odpowiednio: 5700 kg, a nie 6500 kg oraz 4000 kg, a nie 4600 kg.

Odnosząc się do powyższego Sąd wskazuje, że w Zaskarżonej decyzji Organ jednoznacznie wyjaśnił przyczyny wskazania w protokole wyników pomiarów wziętych wprost z wagi. Organ w tym zakresie wyjaśnił, że po zastosowaniu korekty 2% wartości wskazanej przez wagę, zaokrąglone w górę do każdych pełnych 100 kg, wartość rzeczywistej masy całkowitej wynosiła 31,7 ton, czyli dalej przekraczała dopuszczalną normę, a zatem podstawą do wyznaczenia wielkości przekroczonej wartości, był wynik bez zastosowania ww. korekty, czyli wielkość 32,5 tony. Uzasadniając swoją decyzję wskazał, że zgodnie z treścią § 29 pkt 7-10 zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dziennik Urzędowy Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego Warszawa, dnia 18 września 2014 r. poz. 14), "ze względu na możliwe błędy wskazań wag, wynikające z pochylenia nawierzchni na stanowisku ważenia i błędy wynikające z cząstkowego ważenia pojazdów wieloosiowych, od ustaleń miernika wagi odejmuje się 2% wartości wskazanej przez wagę, zaokrąglone w górę do każdych pełnych 100 kg chyba, że instrukcja producenta wagi lub warunki jej legalizacji przewidują wartości, które należy odjąć od ustaleń miernika wagi wyższe niż 2% lub ich zaokrąglanie do wartości wyższych niż 100 kg. W takim przypadku w protokole jako przekroczenie podaje się wartości uwzględniające zasady korekcji wyniku pomiaru, wynikające z instrukcji producenta wagi lub warunków legalizacji.

Opisanej w ust. 7 procedury nie stosuje się, jeżeli w efekcie jej zastosowania suma naliczonych kar byłaby wyższa od kwoty naliczonej z odczytu wskazania wagi bez stosowania tolerancji.

W celu ustalenia rzeczywistej masy całkowitej pojazdu sumuje się naciski wszystkich osi pojazdu po odjęciu tolerancji, o której w ust. 7, z zastrzeżeniem ust. 8.". Ww. zarządzenie podlegało zmianom, aby w dniu kontroli obowiązywała jego treść nada zarządzeniem nr [...] Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2020 r., w sprawie zmiany zarządzenia zmieniającego zarządzenie w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego (Dz. Urz. GITD z 2020 poz. 35). Zgodnie z treścią § 1 ust. 1 zarządzenia nr 35/2020 "Jeżeli wynik pomiaru odczytany wprost odpowiednio z wagi (wag), wysokościomierza lub przymiaru wstęgowego wskazuje przekroczenie wartości dopuszczalnej odpowiednio nacisków osi lub masy całkowitej albo wysokości, długości lub szerokości, a po zastosowaniu korekty, o której mowa w § 29b ust. 9 lub 10, § 29d ust. 5 albo § 30 ust. 3 lub 4, otrzymana w ten sposób wartość nadal przekracza wielkość dopuszczalną, w protokole kontroli jako przekroczenie dopuszczalnej wartości tego parametru podaje się wartość odczytaną wprost odpowiednio ze wskaźnika wagi (wag), wysokościomierza lub przymiaru wstęgowego. W takim przypadku do ustalenia nienormatywności pojazdu i wymaganej na jego przejazd kategorii zezwolenia przyjmuje się wartości wszystkich parametrów odczytane wprost odpowiednio ze wskaźnika wagi (wag), wysokościomierza lub przymiaru wstęgowego.".

Z powyższego zatem wynika, iż zapisane w protokole kontroli przekroczenia są w odpowiedniej wielkości. Rację miałby Skarżący, gdyby otrzymana wartość z wagi, przy zastosowaniu tolerancji 2% mieściła się w granicach dopuszczalnych parametrów wagowych (brak przekroczenia w ogóle). W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Na marginesie Sąd wskazuje, że po pierwsze, nawet po zastosowaniu tolerancji parametry wagowe są przekroczone, a po drugie przekroczone byłyby również dopuszczalne wartości wpływające na ewentualną wysokość kary (mniejszą niż nałożona), bowiem nadal przekroczenie byłoby na poziomie odpowiednio 21,92% i 21,05%. Tym samym, punktem odniesienia nałożenia kary nadal będzie przekroczenie powyżej 20%. Zatem brak jest podstaw kwestionowania przyjętych przez Organ wartości nałożenia kary pieniężnej.

Na podstawie całokształtu ustaleń poczynionych w sprawie Sąd w składzie rozpoznającym sprawę stwierdza, iż wbrew zarzutom skargi organy nie naruszył art. 6 k.p.a. (Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa), art. 7 k.p.a. (W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.), art. 75 k.p.a. (Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio.), art. 77 k.p.a. w zakresie gromadzenia materiału dowodowego i art. 80 kpa ("Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona."). Rezultat realizacji tychże obowiązków powinien zostać odzwierciedlony w uzasadnieniu decyzji, co wynika z art. 107 § 3 kpa ("Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa."). Organy administracji publicznej mają przy tym obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 kpa).

Zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji GITD oraz WITD wywiązał się należycie z powyższych obowiązków (a przez to nie zostały naruszone wskazywane w skardze przepisy), ponieważ ustalając stan faktyczny prawidłowo przyjął, że skontrolowany przejazd był wykonywany pojazdem, który przekraczał dopuszczalne normy zarówno w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, jak i w zakresie dopuszczalnych nacisków osi, co ustalono na podstawie wyników ważenia dokonanego podczas kontroli. Finalnie, organy przyjmując prawidłowo ustalony stan faktyczny dokonały właściwej subsumpcji do przepisów prawa materialnego. Natomiast Skarżący skutecznie nie zniweczył ustaleń dokonanych w toku kontroli. Podejmowana przez Skarżącego argumentacja, bez wskazania przeciwdowodów, którymi mógł obalić domniemanie, iż w realiach niniejszej sprawy nie można mu przypisać odpowiedzialności nie została przez niego zrealizowana.

Reasumując, Sąd nie podziela podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa. Sąd rozpoznając sprawę nie dostrzegł także uchybień Organu, które powinien uwzględnić z urzędu rozpoznając niniejszą skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdzając, aby Organ naruszył prawo materialne, bądź procedurę administracyjną w stopniu uzasadniającym uchylenie Zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Wszystkie wyroki krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .