Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 99/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 108 ust. 2 pkt 3, art. 108 ut. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1668
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
article: art. 7, art. 15, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll - Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w P. z dnia 20 stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Rektor Uniwersytetu [...] w P. decyzją z 20 stycznia 2020 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku A. F. (dalej: "strona") o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego od decyzji tego organu z 20 listopada 2019 r., nr [...], w przedmiocie skreślenia z listy studentów, utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

W dniu 10 października 2019 r. strona została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia jej z listy studentów Uniwersytetu [...] w P. (dalej: "Uniwersytet"). Następnie pismem z dnia 23 października 2019 r. zawiadomiono stronę o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie.

Ustosunkowując się do powyższego pismem z dnia 12 listopada 2019 r. strona odniosła się do postanowienia Kolegium Dziekańskiego Wydziału [...] z 3 października 2019 r. (dalej: "postanowienie Kolegium") oraz akt sprawy. W ocenie strony postanowienie to, stwierdzające brak możliwości powtarzania roku i warunkowego wpisu na VI rok, jest niezgodne z § 29 Regulaminu Studiów Uniwersytetu, który przewiduje taką możliwość. Zarzuciła brak odniesienia się do pisma z dnia 26 września 2019 r. w przedmiocie jej zastrzeżeń dotyczących zaliczenia komisyjnego oraz wcześniejszych zaliczeń z przedmiotu x.. Strona wskazała także, że powtórzenie przez nią II roku studiów wynikało z niezaliczenia egzaminu z przedmiotu patofizjologia, do którego również zgłaszała zastrzeżenia. W ocenie strony przekazanie informacji o decyzji Kolegium odbyło się w bardzo niestosowny sposób, który opisała. Wskazała również na szereg osób działających na jej szkodę oraz sfałszowane podpisy w dokumentach z dnia 4 października 2013 r., 17 października 2013 r., 12 października 2013 r. i 3 października 2013 r., które nie należały ani do niej, ani do jej pełnomocnika. Według strony, jej matka działa na jej niekorzyść kontaktując się z uczelnią bez jej zgody.

Decyzją z 20 listopada 2019 r., nr [...], na podstawie art. 108 ust. 2 pkt. 3 i ust. 3 ustawy z 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1668 ze zm., dalej: "P.s.w.n.") oraz art. 104 i 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz § 56 Regulaminu Studiów stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] w P. z 24 kwietnia 2019 r., Rektor Uniwersytetu skreślił stronę z listy studentów V roku Uniwersytetu, Wydział [...], kierunek [...], tryb stacjonarny, w roku akademickim 2018/2019, z powodu nieuzyskania zaliczenia roku w określonym terminie.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że studentka w ramach studiów na V roku, w roku akademickim 2018/2019 powinna uzyskać zaliczenia zajęć, zdać egzaminy przewidziane w Ramowym Programie Nauczania i złożyć kartę okresowych osiągnięć studenta w Dziekanacie do 15 września 2019 r. Tymczasem z akt studentki wynika, że 25 września 2019 r. nie uzyskała zaliczenia z kolokwium komisyjnego z przedmiotu x.. Dnia 26 września 2019 r. studentka złożyła wniosek w Dziekanacie Wydziału [...] I o warunkowy wpis na VI rok.

W ocenie organu podniesione przez stronę w toku postępowania okoliczności sprowadzają się do zarzutu bezpodstawnego niezaliczenia jej prawidłowych odpowiedzi na pytania w trakcie kolokwium komisyjnego z przedmiotu x.. Zdaniem organu nie ma jednak żadnych podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzenia i oceny zainteresowanej w trakcie komisyjnego kolokwium. Jednocześnie niezaliczenie roku, zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt. 3 P.s.w.n., stanowi przesłankę do skreślenia z listy studentów.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy strona podtrzymała dotychczasowe stanowisko. W szczególności zarzuciła, że wybór składu komisji przeprowadzającej komisyjne kolokwium i sposób przeprowadzenia kolokwium miały na celu wprowadzanie jej w błąd, manipulację sytuacją i jej upokarzanie. Według strony w obliczu wielu innych jeszcze nadużyć ze strony pracowników Uniwersytetu, które również zgłaszała we wcześniejszych pismach, istnieją podstawy do kwestionowania prawidłowości przeprowadzenia i oceny kolokwium komisyjnego, jak i wcześniejszych kolokwiów zaliczeniowych z przedmiotu x.. Sposób w jaki została potraktowana w czasie kolokwiów z przedmiotu x. oraz innych przedmiotów w trakcie studiów i nadużycia jakim została poddana były inicjowane i wspierane przez osoby z jej bliskiego otoczenia. Strona wywodziła, że osoby te, w przebiegu ich wieloletniej znajomości, wiele razy przejawiały patologiczne zachowania wobec niej, również takie, które stanowiły zagrożenia dla jej życia i zdrowia, prowokując sytuacje, które miały na celu jej upokarzanie, ośmieszanie, deprecjonowanie i nękanie, wykazując chorobliwą zazdrość i chęć patologicznej kontroli nad nią, związane z własnymi chorymi fantazjami i brakiem spełnienia i osiągnięć we własnym życiu, czy niszcząc jej mienie. W ocenie strony skreślenie z listy studentów nie było związane z rzeczywistymi uchybieniami. Organ zaś nie odniósł się do podniesionych przez stronę, w piśmie z 12 listopada 2019 r. zastrzeżeń. Ponadto opinia Kolegium była, zdaniem skarżącej, niezgodna z § 29 Regulaminu. Uznana zaś za nieistotną okoliczność zarzucanego sfałszowania podpisów pod dokumentacją z 2013 r. ma znaczenie w sprawie, albowiem świadczy o ingerencji nieuprawnionych osób trzecich w przebieg studiów strony i o manipulacjach mających na celu utrudnianie jej studiowania, czego kulminacją było skreślenie z listy studentów.

Decyzją z 20 stycznia 2020 r., nr [...], Rektor Uniwersytetu na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 oraz 23 ust. 4 P.s.w.n. i art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. oraz § 5 ust. 5 Regulaminu utrzymał w mocy decyzję własną z 20 listopada 2019 r.

Zdaniem organu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie może budzić wątpliwości, że skład komisji został ustalony zgodnie z postanowieniami § 35 ust. 6 Regulaminu, zgodnie z którym zaliczenie odbywa się przed komisją, w skład której wchodzą: kierownik właściwej jednostki organizacyjnej, osoba prowadząca dane zajęcia oraz inny specjalista z zakresu danego przedmiotu. Podkreślono, że prof. dr hab. L. P. jest kierownikiem Kliniki [...] oraz Katedry [...] oraz "osobą zaliczającą" przedmiot x. w roku akademickim 2018/2019, a pozostałe członkinie komisji były osobami prowadzącymi zajęcia na tym przedmiocie. Stąd, zdaniem organu, brak podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości w organizacji i przebiegu kolokwium komisyjnego.

Po drugie, według organu, nie ma żadnych podstaw do twierdzeń o udziale wymienionych przez zainteresowaną osób w przygotowaniu i przeprowadzeniu kolokwium komisyjnego bądź ich jakiejkolwiek ingerencji w przebieg studiów.

Wskazano, że zarzut niestosownego zachowania wobec zainteresowanej jednego z pracowników Uczelni skierowany został do Komisji Dyscyplinarnej ds. nauczycieli akademickich i znajduje się w fazie procedowania. Niezależnie jednak od wyniku tego postępowania, nie będzie miał on wpływu na ostateczny wynik kolokwium komisyjnego z przedmiotu x..

Wreszcie, potrzymano twierdzenie, że zarzut sfałszowania podpisów w roku 2013 w istocie nie miał wpływu na wynik kolokwium komisyjnego z przedmiotu x. oraz przebieg studiów i nie był podstawą skreślenia zainteresowanej z listy studentów.

Podsumowując Rektor skonstatował, że w postępowaniu dowodowym nie stwierdzono żadnych uchybień, a żadna z kwestii podniesionych przez zainteresowaną nie stanowiła podstawy skreślenia z listy studentów Uniwersytetu. Skreślenie z listy studentów wynikało z nieuzyskania zaliczenia roku w określonym terminie i faktu, iż zainteresowana powtarzała już II rok studiów w roku akademickim [...]. Organ nie znalazł w związku z powyższym podstaw do zmiany bądź uchylenia kwestionowanej decyzji.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła strona domagając się uchylenia decyzji z 20 stycznia 2020 r. i stwierdzenia nieważności poprzedzającej ją decyzji z 20 listopada 2019 r., a także przywrócenia na Uczelnię. Skarżąca zarzuciła, że zarówno w decyzji z 20 stycznia 2020 r., jak i w decyzji z 20 listopada 2019 r. zastosowano błędną podstawę prawną, wskazując w obu przypadkach wszystkie przepisy wskazane przez organy.

Zdaniem skarżącej decyzja z 20 listopada 2019 r. została wydana przez niewłaściwy organ, tj. przez Rektora Uniwersytetu, podczas gdy zgodnie z § 5 Regulaminu Studiów powinna zostać wydana przez Dziekana.

Kolejno skarżąca przytoczyła fragmenty decyzji organu II instancji i ustosunkowując się do nich podtrzymała swoje wcześniejsze twierdzenia. W ocenie skarżącej postępowanie dowodowe nie zostało należycie przeprowadzone, a nieprawidłowości związane z przebiegiem studiów były rzeczywistymi błędami i uchybieniami po stronie uczelni i jej pracowników, mającymi na celu zaburzenie toku studiowania.

W ocenie skarżącej organ nie odniósł się do zgłaszanych przez nią zastrzeżeń dotyczących opinii Kolegium z dnia 3 października 2019 r., tj. okoliczności, że opinia ta jest niezgodna z § 29 Regulaminu, w którym przewiduje się możliwość kontynuowania przeze studentkę studiów wraz z warunkowym wpisem na rok VI.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że zgodnie z postanowieniami art. 108 ust. 3 P.s.w.n. skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej. Regulamin studiów Uniwersytetu przewiduje natomiast w § 5, że w sprawach związanych z tokiem studiów, w których, zgodnie z przepisami P.s.w.n. wymagane jest wydanie decyzji administracyjnej, decyzje wydaje Dziekan, działający z upoważnienia Rektora (ust. 2) a od takich decyzji służy prawo złożenia do Rektora wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (ust. 5). Postanowienia § 56 tego regulaminu podkreślają, że Dziekan działa w tym zakresie z upoważnienia Rektora.

Chybiony jest zarzut błędnego wskazania kierownika Katedry i osoby zaliczającej przedmiot x.. To właśnie ta katedra i jej kierownik realizowali i odpowiadali za zaliczenie tego przedmiotu. Kwestię tę organ jednoznacznie wyjaśnił w zaskarżonej decyzji. Także zarzuty dotyczące udziału w kolokwium wskazanych osób, ich ingerencji w przebieg studiów skarżącej i próby "zaburzenia" jej studiów nie znajdują uzasadnienia.

Podniesiono, że organ orzekający nie ma żadnych podstaw do kwestionowania wiedzy członków komisji rekrutacyjnej i nie jest uprawniony do kwestionowania wydanych przez nich ocen. Zgłoszona zaś przez zainteresowaną sprawa niestosownego zachowania pracowników Uczelni wobec jej osoby, skierowana została do Rzecznika Dyscyplinarnego ds. nauczycieli akademickich, który uznał zarzuty za zupełnie bezpodstawne i odmówił wszczęcia postępowania wyjaśniającego.

Organ przyznał, że wprawdzie w zaskarżonych decyzjach nie odniesiono się do zastrzeżeń skarżącej dotyczących opinii Kolegium z 3 października 2019 r., to jednak, w ocenie organu, nie może budzić wątpliwości, że opinia jako taka nie wiąże organu orzekającego, a § 29 Regulaminu studiów daje jedynie możliwość zastosowania określonego tam rozwiązania.

W piśmie procesowym z 19 października 2020 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej podtrzymał twierdzenia wyrażone w skardze i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej zarzucił:

I. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, tj.:

1. art. 7 w zw. z art. 75 w zw. z art. 77 K.p.a., przez niepodjęcie przez organ czynności zmierzających do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia sprawy, co było niezbędne dla poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych, przejawiające się w nieprzeprowadzeniu przez organ dowodu z zeznań świadków, tj. członków komisji przeprowadzającej 25 września 2019 r. z udziałem skarżącej kolokwium zaliczeniowe z przedmiotu x., podczas gdy jedyny dowód wskazujący na przebieg przedmiotowego zaliczenia, tj. protokół z kolokwium komisyjnego sporządzony został 21 listopada 2019 r., a zatem już po wydaniu decyzji w I instancji i z tego względu nie mógł stanowić podstawy ustaleń faktycznych w sprawie, a ponadto skarżąca w kierowanych w toku postępowania przed organem I instancji pismach procesowych wskazywała na nieprawidłowości w przebiegu tego egzaminu, których organ I instancji nie poddał jakiejkolwiek weryfikacji w ramach postępowania dowodowego,

2. art. 7 w zw. z art. 75 w zw. z art. 77 w zw. z art. 86 K.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z przesłuchania skarżącej, podczas gdy okoliczności podniesione przez skarżącą w treści pisma z 12 listopada 2019 r., a znane organowi również z urzędu, dotyczące nieprawidłowości w przeprowadzonym w roku 2017 egzaminie z R. mogły mieć istotny wpływ na obiektywizm członków komisji przeprowadzającej zaliczenie komisyjne 25 września 2019 r., a które nie zostały w toku postępowania przez organ w żadnej mierze wzięte pod uwagę i rozważone w kontekście całokształtu sprawy,

3. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie przez organ odwoławczy błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji poczynienie ustaleń faktycznych w oparciu o protokół z kolokwium komisyjnego z 21 listopada 2019 r., podczas gdy dokument ten został sporządzony po niemal 2 miesiącach od dnia, w którym przeprowadzono egzamin, po wydaniu decyzji w I instancji, a zatem nie mógł stanowić podstawy ustaleń faktycznych przez organ I instancji, a ponadto został sporządzony wyłącznie na potrzeby postępowania w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy studentów,

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 108 ust. 2 pkt 3 P.s.w.n. w zw. z § 35 ust. 7 Regulaminu Studiów z 2018 r., polegające na wadliwym wyznaczeniu terminu przeprowadzenia kolokwium komisyjnego oraz wadliwym, niezgodnym z treścią regulaminu zawiadomieniu skarżącej o terminie przedmiotowego kolokwium, co – poprzez długotrwałe utrzymywanie skarżącej w niepewności co do terminu zaliczenia komisyjnego wpłynęło w sposób istotny na przebieg samego zaliczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 22 października 2020 r., sygn. akt II SA/Po [...], oddalił skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK [...], uchylił wyrok tut. Sądu przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd kasacyjny stwierdził, że skarżąca kasacyjnie trafnie podniosła zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75, art. 77, art. 86 K.p.a. w tym zakresie, w jakim uznano za niemające znaczenia zarzuty skarżącej dotyczące prawidłowości przeprowadzenia komisyjnego kolokwium zaliczeniowego z przedmiotu x. w dniu 25 września 2019 r. Przede wszystkim opierając się na zgromadzonym w sprawie przez organ administracyjny materialne dowodowym należy stwierdzić, że obowiązkiem Sądu I instancji była ocena, czy samo ww. kolokwium zaliczeniowe zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, a w tym m.in. z § 35 ust. 6 Regulaminu z 2018 r. Podnosiła to w skardze sama skarżąca. Sąd I instancji oparł w tym zakresie swoje ustalenia zarówno na treści wydanych w sprawie decyzji, jak i na protokole z tego kolokwium sporządzonego 21 listopada 2019 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]). Z treści tego protokołu wynika, że zostało przeprowadzone kolokwium w formie zadania skarżącej trzech pytań opisanych w tym protokole, ale bez zapisania treści odpowiedzi skarżącej. Już taka sytuacja powinna wzbudzić wątpliwości Sądu I instancji, jednakże przede wszystkim Sąd powinien ocenić, czy sama forma tego komisyjnego kolokwium była zgodna z § 35 ust. 6 Regulaminu z 2018 r. Zgodnie bowiem z tym przepisem studentowi, który nie spełnił warunków zaliczenia przedmiotu przysługuje prawo do odwołania się w ciągu 5 dni roboczych do kierownika jednostki organizacyjnej prowadzącej dane zajęcia, który może zarządzić komisyjne sprawdzenie uzyskanych przez studenta wyników i takie zaliczenie odbywa się przed komisją powołaną zgodnie z § 35 ust. 6 zdanie 2 tego Regulaminu. Takiej oceny zgodności kolokwium komisyjnego z ww. przepisem nie przeprowadził w sprawie Sąd I instancji i to mimo wskazania na naruszenie tego przepisu w skardze wniesionej osobiście przez skarżącą.

Okoliczności dotyczące sposobu przeprowadzania komisyjnego kolokwium zaliczeniowego (a więc ustalenia, czy kolokwium to prowadzone jest w formie sprawdzenia przez komisję uzyskanych przez studentkę wyników z dotychczasowych kolokwiów z danego przedmiotu lub w innej formie) mają zdaniem NSA podstawowe znaczenie w tej sprawie i wymagają oceny przez Sąd I instancji. Już to uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Przedwczesnym zdaniem Sądu kasacyjnego był zarzut naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 P.u.s.a., w zw. z art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 108 ust. 2 pkt 3 P.s.w.n. w zw. z § 35 ust. 7 Regulaminu studiów z 2018 r. oraz w związku z § 56 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów z 2019 r.

Przede wszystkim należy podnieść, że mimo powołania wielu przepisów i braku uzasadnienia na czym polegało ich naruszenie w sprawie, skarżąca kasacyjnie podnosi, że komisyjne kolokwium zaliczeniowe z przedmiotu x. zostało przeprowadzone wadliwie, a wada ta polegała na nieprawidłowym zawiadomieniu skarżącej o terminie tego kolokwium i długotrwałej zwłoce w podaniu jej tego terminu.

§ 35 ust. 7 Regulaminu z 2018 r. dotyczył terminów zaliczeń w formie sprawdzianu (kolokwium) ustalanych w szczegółowym planie i rozkładzie zajęć i uzgodnionym z przedstawicielami samorządu studenckiego danego roku, a przy tym formę i termin sprawdzianu (kolokwium) ustalała jednostka dydaktyczna i podawała do wiadomości studentów w przewodniku dydaktycznym. Dopóki jednak nie zostanie ustalone, w jakiej formie zgodnie z § 35 ust. 6 Regulaminu z 2018 r. miało być przeprowadzone komisyjne kolokwium zaliczeniowe nie można ocenić, czy terminy wyznaczane na podstawie § 35 ust. 7 tego regulaminu miały zastosowania także do kolokwium określonego w § 35 ust. 6.

Także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 108 ust. 2 pkt 3 P.s.w.n. w zw. z § 35 ust. 7 Regulaminu z 2018 r. i w zw. z § 56 ust. 2 pkt 3 Regulaminu z 2019 r. jest przedwczesny. Dopiero prawidłowa ocena sposobu przeprowadzenia komisyjnego kolokwium zgodnie z obowiązującymi w dacie jego przeprowadzenia przepisami Regulaminu pozwoli na dokonanie prawidłowej kontroli sprawy.

Mając powyższe na uwadze NSA uznał za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a.

W ocenie Sądu II instancji bezzasadny jest natomiast zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o przeprowadzenie dowodu z Regulaminu Studiów z 2018 r. Uniwersytetu [...] w P. oraz Regulaminu Studiów tego Uniwersytetu z 2019 r., skoro oba ww. Regulaminy znajdują się w aktach sprawy i były stosowane przez organ administracyjny oraz Sąd I instancji.

Nie zasługiwał na uwzględnienie także wniosek o przeprowadzenie dowodu z pism skarżącej z dnia 1 i 2 grudnia 2022 r. kierowanych do władz uczelni, gdyż są to pisma, które powstały po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, tym samym nie mogły być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu.

Wykonując zarządzenie Sądu organ przy piśmie z 13 marca 2023 r. uzupełnił materiał dowodowy sprawy o dokumenty uzupełniające akta postępowania o skreśleniem skarżącej z listy studentów.

Na rozprawie w dniu 22 marca 2023 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że dokumenty nadesłane przez pełnomocnika organu w związku z zarządzeniem Przewodniczącego nie zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej mimo, iż obie strony mają profesjonalnych pełnomocników. W związku z czym dokumenty te powinny zostać zwrócone pełnomocnikowi organu i nie mogą stanowić podstawy do rozpoznania sprawy. Nadto wnosił i wywodził jak w skardze oraz podtrzymał wszystkie dotychczasowe argumenty skargi.

Pełnomocnik strony skarżącej wskazał, iż nie kwestionuje tego, że kolokwium komisyjne odbyło się ustnie. Strona skarżąca kwestionuje to, że zostało ono przeprowadzone nieprawidłowo bowiem było nieobiektywne. Przez nieobiektywne przeprowadzenie kolokwium strona skarżąca rozumie to, że wprawdzie zaraz po kolokwium poinformowano ją, że nie zaliczyła kolokwium, jednakże ani wtedy ani później nie wyjaśniono, dlaczego jej odpowiedzi uznano za błędne i nie umożliwiono jej weryfikacji stanowiska i oceny dokonanej przez komisję, która przeprowadziła kolokwium komisyjne.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że kolokwium przeprowadzają osoby kompetentne znające się na danej dziedzinie. To one posiadają wiedze fachową i umieją ocenić umiejętności studenta. Wiedzy takiej nie ma – organ - Rektor, który nie jest wstanie zweryfikować czy wiedza studenta została prawidłowo oceniona przez osoby kompetentne z danej dziedziny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie aczkolwiek nie sposób zgodzić się z całością podnoszonej w niej argumentacji.

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej jako P.p.s.a.), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) P.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce stanowiącym materialnoprawną podstawę poddanych kontroli sądowej decyzji student może być skreślony z listy studentów między innymi w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Jednocześnie art. 108 ust. 3 tej samej ustawy stanowi, że skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Przyjęcie przez ustawodawcę w art. 108 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, że skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej prowadzi do wniosku, że prawodawca odstąpił od wcześniej stosowanej zasady odpowiedniego stosowana w tych sprawach K.p.a. na rzecz stosowania przepisów K.p.a. wprost (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt 4974/21). Decyzja winna zatem zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej i uzasadnienie faktyczne i prawne obejmujące wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 K.p.a.). Tylko wtedy, gdy decyzja odpowiada tym wymogom możliwe jest poznanie toku rozumowania organu.

Tym wymogom zaskarżona decyzja organu uczelni nie odpowiada.

Zauważyć bowiem trzeba, iż choć w decyzji z 20 listopada 2019 r. jako podstawę prawną działania organu wskazano art. 108 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 56 Regulaminu Studiów stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] w P. z 24 kwietnia 2019 r., to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Rektora z 20 stycznia 2020 r. wydanej w następstwie ponownego rozpoznania sprawy, nie odniesiono się do przesłanki wskazanej w tym przepisie ustawy, to jest do nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, koncentrując się wyłącznie na braku zaliczenia w dniu 25 września 2019 r. z kolokwium komisyjnego z przedmiotu x.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy przez organy obydwu instancji, względnie jak w niniejszej sprawie przez ten sam organ rozpoznający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia "pierwszoinstancyjnego" w środku odwoławczym.

Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 K.p.a. wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania kompletnego merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy.

Już tylko powyższe samodzielnie uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji, która w tym zakresie zapadła z istotnym naruszeniem wskazanych wyżej przepisów K.p.a.

Niezależnie od powyższego wskazać należy na szereg kolejnych uchybień organu związanych z brakiem zgromadzenia i rozpatrzenia kompletnego materiału dowodowego, co skutkowało co najmniej przedwczesnością zapadłego rozstrzygnięcia.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż decyzja w przedmiocie skreślenia wydawana na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce ma charakter uznaniowy, a nie obligatoryjny. Takie uregulowanie wynika z poszanowania przez ustawodawcę zasady autonomii uczelni. Pozostawienie tej kwestii do swobodnego uznania organów uczelni umożliwia uwzględnienie różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązania się z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych.

Powyższe oznacza, że organ uczelni orzekając w konkretnej sprawie może, a nie musi skreślić studenta z listy studentów. Wybór taki nie może być jednakże dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, odzwierciedlonego następnie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 2006/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 376/14, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), a nadto musi wiązać się z wykazaniem, że zaistniały przesłanki ustawowe do wydania tej decyzji.

Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, iż choć w decyzji z 20 listopada 2019 r. jako podstawę prawną działania organu wskazano art. 108 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, to jednocześnie organ nie wykazał w sposób jednoznaczny kiedy upływał termin do zaliczenia semestru lub roku, uchybienie któremu przez studenta stanowi hipotezę normy prawnej zawartej w tym przepisie.

Wymogowi wskazania tegoż terminu nie odpowiada wskazanie w uzasadnieniu decyzji z 20 listopada 2019 r., że zainteresowana w ramach studiów na V roku, w roku akademickim 2018/2019 powinna uzyskać zaliczenia zajęć, zdać egzaminy przewidziane w Ramowym Programie Nauczania i złożyć kartę okresowych osiągnięć studenta w Dziekanacie do 15 września 2019 r., w sytuacji gdy organ tak w tej decyzji, jak i w zaskarżonej decyzji z 20 stycznia 2020 r. nie wskazał, z jakiego aktu termin ten wynika.

Nadto z okoliczności, że skarżącej termin kolokwium komisyjnego wyznaczono na 25 września 2019 r. zdaje się wynikać, iż termin do zaliczenia semestru lub roku wiążący studentkę był inny niż 15 września 2019 r., względnie mógł zostać przedłużony.

W przekazanych Sądowi aktach sprawy administracyjnej, jak i w uzupełniających je materiałach nadesłanych przez organ na żądanie Sądu, brak przy tym jakichkolwiek dokumentów pozwalających na zweryfikowanie twierdzeń organu co do daty upływu tego terminu, jak i okoliczności jego ewentualnego przedłużenia.

Wątpliwości powstających w powyższym zakresie w żadnym razie nie rozwiewa powołanie się przez organ na § 56 Regulaminu Studiów stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] w P. z 24 kwietnia 2019 r., w sytuacji gdy ta jednostka redakcyjna obejmuje 4 ustępy, spośród których dwa dzielą się na szereg kolejnych punktów i reguluje szereg różnych zagadnień związanych zarwano z obligatoryjnym, jak i fakultatywnym skreśleniem studenta z listy studentko. Nie jest zaś rzeczą tak adresata decyzji, jak i sądu administracyjnego domyślanie się jaki element tej regulacji miał na myśli organ powołując się w decyzji ogólnie na § 56 Regulaminu studiów.

Dalej wskazać należy, iż w aktach sprawy brak jest skierowanego do kierownika jednostki organizacyjnej odwołania studentki o jakim mowa w § 35 ust. 5 Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] w P., stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] z dnia 28 marca 2018 r., jak i zarządzenia o komisyjnym sprawdzeniu uzyskanych przez studenta wyników.

Dokumenty te mogą zaś mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym w szczególności dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, albowiem to z nich wynikać może termin zaliczenia roku lub semestru o jakim mowa w art. 108 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, a przede wszystkim ocena prawidłowości przeprowadzonego zaliczenia komisyjnego, negatywny wynik którego stanowił podstawę dla wydania zaskarżonej decyzji.

Wskazać w tym miejscu należy, iż choć orzekający w sprawie organ Uniwersytetu nie był uprawniony do weryfikacji prawidłowości oceny uzyskanej przez skarżącą na kolegium komisyjnym, co zostanie szczegółowo wyjaśnione w dalszej części niniejszego uzasadnienia, to jednak obowiązany był zbadać formalną prawidłowość procedury komisyjnego sprawdzenia uzyskanych przez studenta wyników, której negatywny efekt stanowił podstawę faktyczna orzeczenia o skreśleniu skarżącej z listy studentów.

Do tych elementów formalnych prawidłowości przeprowadzenia kolokwium komisyjnego należy zaś niewątpliwie skład komisji przed, która odbywa się zaliczenie.

Zgodnie z § 35 ust. 6 zdanie drugie Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] w P., stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] z dnia 28 marca 2018 r. w skład komisji wchodzą kierownik właściwej jednostki organizacyjnej, osoba prowadząca dane zajęcia oraz inny specjalista z zakresu danego przedmiotu, a na wniosek studenta także opiekun roku i/lub przedstawiciel Samorządu Studenckiego. Sposób sformułowania powyższej regulacji, w tym użycie w niej trybu oznajmującego przesądza o tym, iż liczebność i skład komisji jest częściowo determinowany przez treść wniosku studenta. W przypadku bowiem złożenia przez studenta wniosku udział w komisji "opiekuna roku i/lub przedstawiciel Samorządu Studenckiego" udział w komisji tych osób jest obligatoryjny.

Co za tym idzie brak w aktach sprawy odwołania studenta od niezaliczenia przedmiotu, względnie wniosku o komisyjne zaliczenie przedmiotu uniemożliwia ocenę prawidłowości składu komisji dokonującej sprawdzenia uzyskanych przez studenta wyników.

Dalej wskazać należy, iż materiałach przedstawionych przez organ brak jest dokumentów pozwalających na ustalenie jakie konkretnie osoby prowadziły zajęcia w tym zarówno wykłady jak i ćwiczenia z przedmiotu x. z grupą, bądź grupami w skład których wchodziła skarżąca, oraz jakie osoby dokonywały sprawdzeń niezliczonych przez skarżącą sprawdzianów końcowych. Informacje te również mają istotne znaczenie dla oceny prawidłowości składu komisji przeprowadzającej komisyjne kolokwium zaliczeniowe.

Sformułowanie, iż w skład komisji wchodzą: kierownik właściwej jednostki organizacyjnej, osoba prowadząca dane zajęcia oraz inny specjalista z zakresu danego przedmiotu, wskazuje bowiem, że wadliwym będzie zarówno taki skład komisji, w którym nie byłoby żadnej osoby prowadząca dane zajęcia, jak i taki skład, który obejmowałby wyłącznie takie osoby – to jest osoby prowadzące dane zajęcia, względnie uprzednio dokonujące oceny prac zaliczeniowych składanych przez studenta.

Na konieczność takiej wykładni tej jednostki redakcyjnej Regulaminu wyraźnie wskazuje wykładnia językowa, w tym dokonane przez organ uchwałodawczy uczelni wyliczenie i rozróżnienie pomiędzy "osobą prowadzącą dane zajęcia", a "innym specjalistą z zakresu danego przedmiotu", jak i względy o charakterze celowościowym i sprawiedliwościowym, w tym potrzeba zapewnienie udziału w składzie komisji osoby posiadającej odpowiednią wiedzę fachową, a jednocześnie nie mającej dotąd styczności ze studentem i nie oceniającej go, a więc jak to ujęto w Regulaminie właśnie "innego specjalisty z zakresu danego przedmiotu".

Co za tym idzie w świetle zgromadzonego i przedstawionego sądowi materiału dowodowego, za co najmniej przedwczesne uznać należy stanowisko organu zawarte w uzasadnieniu zaiskrzonej decyzji, iż skład komisji został ustalony zgodnie z postanowieniami § 35 ust. 6 Regulaminu Studiów z 2018 r.

W tym tez zakresie organ dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Weryfikacja, przez organ orzekający w przedmiocie skreślenia danej osoby z listy studentów, prawidłowości składu komisji dokonującej sprawdzenia uzyskanych przez studenta wyników, jest bowiem niezbędna i może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zarządzenie komisyjnego sprawdzenia uzyskanych przez studenta wyników edukacyjnych, w przypadku gdy nie spełnił on warunków zaliczenia przedmiotu w normalnym trybie przewidzianym w regulaminie zajęć przesądza bowiem o przedłużeniu mu w tym zakresie terminu do zaliczenia tych zajęć. W niniejszej sprawie o tym, że termin takowy został przedłużony do 25 września 2019 r. stanowi zresztą wprost zgoda udzielona przez prodziekana Wydziału [...] I odnotowana na wniosku skarżącej z 12 września 2019 r. (k. [...] akt sądowych).

W sytuacji przedłużenia studentowi terminu do uzyskania zaliczenia semestru lub roku nie może on zaś ponosić negatywnych skutków (w tym w szczególności tak daleko idących jak skreślenie go z listy studentów), uchybień zaistniałych po stronie uczelni, a do takich uchybień należałoby zaliczyć ewentualne powołanie komisji o składzie nie odpowiadającym odpowiednim postanowieniom Regulaminu Studiów, względnie wadliwe z innych przyczyn przeprowadzenie komisyjnego sprawdzenia uzyskanych przez studenta wyników, wyrażające się na przykład w niepoinformowaniu studenta o terminie tegoż komisyjnego sprawdzenia, albo w objęciu sprawdzeniem komisyjnym zagadnień wykraczających poza ramy przedmiotu objętego tymże.

Stanowczo podkreślić w tym miejscu trzeba, iż tak orzekający w sprawie Rektor Uniwersytetu [...], jak i kontrolujący jego decyzję Sąd administracyjny nie są podmiotami uprawnionymi do weryfikowania prawidłowości dokonanej przez komisję oceny wiedzy studenta i wystawionej mu oceny.

Ocena prawidłowości odpowiedzi udzielanych przez studenta wymaga bowiem posiadania niezbędnej wiedzy fachowej z danej dziedziny nauki (w niniejszej sprawie danego działu medycyny), której to wiedzy nie posiada tak orzekający w sprawie organ jak i Sąd.

Co za tym idzie oceny działania komisji i efektu jej pracy, jakim jest wynik komisyjnego sprawdzenia uzyskanych przez studenta wyników edukacyjnych, organ administracji orzekający w sprawie dokonać może wyłącznie w zakresie obejmującym zgodność z odpowiednimi postanowieniami Regulaminu Studiów, tak składu komisji, jak i trybu jej powołania oraz formy przeprowadzenia komisyjnego sprawdzenia wiedzy studenta, z podlegającej zaliczeniu dziedziny.

Wobec wskazanych wyżej obiektywnych ograniczeń, tym bardziej istotne jest by sprawdzenie prawidłowości przebiegu pracy komisji przeprowadzającej kolokwium pod względem formalnym miało charakter wnikliwy i gwarantowało zapewnienie studentowi ochrony jego praw wynikających z odpowiednich postanowień Regulaminu Studiów.

Wymogowi temu jak wykazano zaś powyżej orzekający w sprawie organ Uniwersytetu nie sprostał.

Powyższe przesądza jednocześnie o bezzasadności pozostałych podnoszonych w skardze i kolejnych pismach procesowych strony skarżącej oraz na rozprawie zarzutów sprowadzających się do braku zweryfikowania przez Rektora merytorycznej prawidłowości oceny wiedzy studentki dokonanej przez przeprowadzającą kolokwium komisję, w tym braku przeprowadzenia przez organ uczelni dowodów z przesłuchania skarżącej i członków komisji na okoliczność przebiegu komisyjnego sprawdzenia jej wiedzy podczas tzw. kolokwium komisyjnego w dniu 25 września 2019 r., celem wykazania, że faktycznie udzielała ona na zadawane jej pytania prawidłowych odpowiedzi, które błędnie ocenione zostały przez przeprowadzających sprawdzenie jej wiedzy jako niewystarczające dla uzyskania zaliczenia przedmiotu.

Uwzględnienie w tym zakresie żądań skarżącej prowadziłoby bowiem do sytuacji, w której w ramach postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego weryfikowany byłby poziom wiedzy fachowej członków komisji przeprowadzającej kolokwium – do tego sprowadziłoby się bowiem sprawdzanie, czy prawidłowo merytorycznie dokonali oni oceny poziomu wiedzy skarżącej jako niedostatecznego.

Nie stanowi nadto w ocenie Sądu naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa podnoszona przez skarżąca na rozprawie okoliczność, iż ani w czasie kolokwium komisyjnego w dniu 25 września 2019 r. ani później nie wyjaśniono, dlaczego jej odpowiedzi uznano za błędne. Skarżąca nie wskazała bowiem na jakikolwiek przepis, czy tez wewnętrzuczelnianą regulację nakładającą tego rodzaju obowiązek udzielania wyjaśnień, czy też uzasadniania wystawionych ocen przez osoby dokonujące sprawdzenia wiedzy studentów, a regulacji takiej nie odnalazł także działający z urzędu Sąd.

Oczywiście bezzasadne są przy tym te roszczenia skarżącej, w których jako studentka domaga się ona umożliwienia jej weryfikacji stanowiska i oceny dokonanej przez komisję, która przeprowadziła kolokwium komisyjne, w sytuacji gdy to właśnie to tzw. kolokwium komisyjne stanowiło metodę weryfikacji prawidłowości braku zaliczenia przez nią przedmiotu x. na podstawie zwykłych sprawdzianów końcowych poprzez sprawdzenie poziomu jej wiedzy przez podmiot kolegialny, składający się z kilku dysponujących odpowiednia wiedzą fachową osób, co w przypadku prawidłowego ustalenia składu i liczebności komisji gwarantuje obiektywność dokonanej oceny.

Inaczej rzecz ujmując stwierdzić należy, iż specyfika oceny merytorycznej poziomu wiedzy i umiejętności studenta powoduje, iż należy ona do wyłącznej kompetencji wykwalifikowanej kadry uczelni wyższej i nie podlega kontroli, tak organu orzekającego w indywidualnej sprawie studenta, jak i sądu.

Weryfikacja tej oceny przez sąd stanowiła by niedopuszczalną ingerencję w materię leżącą poza zakresem kontroli sądowej sprawowanej jedynie pod kątem zgodności z prawem, a nie merytorycznej, fachowej poprawności ocen uzyskiwanych przez skarżącą w toku jej edukacji na uczelni wyższej.

Z tych też przyczyn orzekający w niniejszej sprawie Sąd nie uznał za wadliwe, czy też budzące wątpliwości co do zgodności z prawem, braku umieszczenia w protokole z kolokwium komisyjnego, zapisów dokumentujących treść odpowiedzi udzielanych przez skarżącą. Nawet bowiem gdyby odpowiedzi takowe były w tym protokole odnotowywane, to zarówno orzekający w sprawie organ, jak i Sąd nie byłyby uprawnione do weryfikowania, czy odpowiedzi te były bądź nie były prawidłowe oraz czy zostały właściwie ocenione przez komisję kolokwium przeprowadzającą.

Treść tego protokołu z kolokwium komisyjnego, oczywiście mając na uwadze zgłoszone wcześniej wątpliwości co do prawidłowości składu komisji, jest zatem wystarczająca dla oceny formalnej prawidłowości jego przeprowadzenia – zawiera bowiem wskazanie składu komisji i podpisy jej członków, datę przeprowadzenia kolokwium, datę sporządzenia protokołu oraz treść postawionych studentce pytań i ocenę prawidłowości udzielonych odpowiedzi oraz ocenę zakresu zgromadzonej przez studentkę wiedzy z zakresu zajęć podlegających komisyjnemu zaliczeniu. Sam fakt, że protokół sporządzony i podpisany został po upływie blisko dwóch miesięcy od daty komisyjnego kolokwium nie przesądza o pozbawieniu go wartości dowodowej w zakresie zaistnienia odnotowanych w nim zdarzeń i ocen.

W ocenie Sądu prawidłowym było odnotowanie w protokole treści zadanych skarżącej pytań. Odnotowanie treści pytań, odmiennie niż treści udzielanych odpowiedzi może mieć bowiem istotne znaczenie. Pozwala to organowi orzekającemu w sprawie na ustalenie czy tematyka objęta kolokwium odpowiadała zakresowi przedmiotu ujętemu w sylabusie i co za tym idzie czy zakres sprawdzenia wiedzy studentki nie wykraczał poza weryfikację wyników edukacyjnych uzyskanych przez nią w zakresie przedmiotu, z którego nie uzyskała ona zaliczenia.

Odnośnie wskazywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jako wymagająca zbadania kwestii w jakiej formie winno być zgodnie z § 35 ust. 6 przeprowadzone komisyjne kolokwium zaliczeniowe wskazać zaś należy, iż z dokumentacji uzupełniającej przedstawionej przez organ na żądanie Sądu wynika, że przedmiot x. zaliczany był w ten sposób, że na zaliczenie składały się kolokwia wejściowe z części materiału i wyjściowe z całości materiału. Jednak do zaliczenia nie było wystarczające jedynie kolokwium wyjściowe (§ 35 ust. 4 pkt 1 regulaminu), lecz także kolokwium wejściowe. Kolokwiom tym przyznano przy tym równoważne znaczenie, bowiem za każde z nich należało uzyskać min. 19 pkt, a więc łącznie min. 38 pkt. Zbliża to ten system do systemu z § 35 ust. 4 pkt 2 regulaminu jednak przeczy temu to, że kolokwium wyjściowe było w istocie sprawdzianem z całości materiału.

W świetle powyższego oraz faktu, iż studentce umożliwiono dwukrotne poprawianie oceny niedostatecznej uzyskanej na kolokwium tzw. wyjściowym przyjąć należy, iż przedmiot x. zaliczany był trybie mieszanym, to jest w oparciu o punkty uzyskiwane na początku cyklu zajęć oraz o wynik sprawdzianu końcowego.

Brak zaliczenia sprawdzianu końcowego rodził po stronie studenta możliwość wnioskowania – poprzez złożenie odpowiedniego odwołania o uruchomienie trybu o jakim mowa w § 35 ust. 6 Regulaminu Studiów z 2018 r., to jest komisyjnego sprawdzenia uzyskanych przez studenta wyników.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie przez komisyjne sprawdzenie uzyskanych przez studenta wyników rozumieć należy nie ponowne sprawdzanie kolokwiów pisemnych (sprawdzianów końcowych) złożonych i niezliczonych przez studenta, lecz komisyjne sprawdzenie wyników edukacyjnych, jakie student winien osiągnąć w następstwie uczestnictwa w zajęciach z danego przedmiotu, a które sprowadzają się do osiągnięcia celów kształcenia przewidzianych w sylabusie przedmiotu i szczegółowo wyartykułowanych w opisie zakładanych efektów uczenia się wyartykułowanych w tymże sylabusie.

Za przyjęciem powyższego rozumienia znaczenia pojęcia "komisyjnego sprawdzenia uzyskanych przez studenta wyników" przemawia nadto dalsza cześć § 35 ust. 6, w tym wskazanie, że zaliczenie odbywa się przed komisją, co wskazuje, iż ma ono charakter sprawdzenia wiedzy studenta, a nie prostej ponownej weryfikacji prawidłowości oceny pisemnych kolokwiów składanych uprzednio przez studenta. Za powyższym rozumieniem tej jednostki redakcyjnej Regulaminu przemawia wreszcie okoliczność, że nie wskazano w niej, który z wcześniejszych sprawdzianów pisemnych miałby być ponownie oceniany przez komisję.

Użycie sformułowania, iż komisyjne sprawdzenie (zaliczenie) odbywa się przed komisją zdaje się sugerować, iż organ uchwałodawczy Uniwersytetu przewidział dla tej czynności formę ustną, która co należy podkreślić nie była co do zasady kwestionowana przez stronę.

Powyższe pozwala na stwierdzenie, że forma przeprowadzenia komisyjnego kolokwium zaliczeniowego będącego sprawdzeniem uzyskanych przez skarżącą wyników edukacyjnych z zakresu przedmiotu x. była co do zasady prawidłowa.

Nie okazał się wreszcie zasadny zarzut naruszenia § 35 ust. 7 Regulaminu Studiów. Regulacja ta nie znajdowała w ogóle zastosowania w sprawie, albowiem dotyczy wyłącznie zaliczeń w formie sprawdzianów (kolokwiów) uwzględnionych w planie i rozkładzie zajęć, o jakich mowa w § 35 ust. 4 pkt 1 Regulaminu, nie znajduje zaś zastosowania do instytucji komisyjnego sprawdzenia uzyskanych wyników, będącej czym innym niż sprawdzian końcowy (kolokwium), a jedynie potocznie i zwyczajowo nazywanej kolokwium komisyjnym.

Nadto jak trafnie zauważył na rozprawie pełnomocnik organu terminy zaliczenia w jakich mowa w § 35 ust. 7 regulaminu dotyczą tylko tzw. normalnych kolokwiów przewidzianych do zaliczenia danego przedmiotu, a siłą rzeczy nie mogą one dotyczyć tzw. kolokwium komisyjnego, wyznaczanego dopiero w braku zaliczenia w przewidzianych terminach kolokwium zwykłego.

Stąd też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 15 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Rzeczą organu będzie uwzględnienie przedstawionych wyżej poglądów prawnych Sądu i uzupełnienie we wskazanym wyżej zakresie materiału dowodowego sprawy, a następnie wydanie decyzji, której uzasadnienie spełniać będzie wszelkie wymogi wynikające z art. 107 § 3 K.p.a.

O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu zostanie wydane odrębne postanowienie w myśl art. 256 § 2 pkt 8 P.p.s.a.