Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2980/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Protokolant asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 978/12 w sprawie ze skargi I.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Starosta G. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., [...], działając na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym – tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm. (dalej: Prawo o ruchu drogowym) skierował I.S. posiadającą uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej: k.p.a.) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm., po rozpatrzeniu odwołania I.S. od decyzji Starosty G. z dnia [...] listopada 2011 r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia. Natomiast w myśl § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15) starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów.

W kontekście tych przepisów organ odwoławczy wskazał, że Starosta prawidłowo uznał, iż wystąpiły w sprawie przesłanki do skierowania I.S. na badania lekarskie, gdyż w niniejszej sprawie nie zachodzą wątpliwości co do wiarygodności informacji będących podstawą tego skierowania. Pochodzą one od lekarza B.T., czyli od osoby posiadającej kwalifikacje oraz doświadczenie pozwalające na stwierdzenie występowania przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Ponadto organ podniósł, że w aktach sprawy znajduje się również informacja, iż I.S. znajduje się pod opieką lekarza psychiatry E.M.. Zdaniem organu jest to kolejny argument przemawiający za koniecznością skierowania na badanie.

Jednocześnie organ podkreślił, że skierowanie na badanie ma na celu usunięcie uzasadnionych wątpliwości co stanu zdrowia oraz wyjaśnienie nie tylko wpływu choroby na możliwość kierowania pojazdami, ale również wpływu leków czy innych substancji psychoaktywnych, które ewentualnie kierowca przyjmuje, na sprawność w prowadzeniu samochodu, rozpoznaniu sytuacji na drodze i prawidłowej jej oceny dla wykonywanych manewrów.

W ocenie organu okoliczności sprawy uprawdopodabniają możliwość występowania przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów, których rzeczywiste występowanie winno być ocenie przez lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Organ odwoławczy zaznaczył, że nawet posiadanie ważnego zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami nie stanowi przeszkody do kontroli stanu zdrowia, gdy pojawią się uzasadnione wątpliwości.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wniosła I.S., zarzucając naruszenie:

– art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym w zw. z § 2 ust. 5 rozporządzenia, poprzez wydanie decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie, pomimo braku wiarygodności informacji o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącej mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów,

– art. 7, 77 k.p.a. poprzez nieustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy,

– art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego,

– art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, tj. poprzez brak wskazania faktycznych podstaw skierowania na badania lekarskie,

– art. 234 pkt 1 w zw. z art. 236 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie skargi złożonej przez skarżącą w toku postępowania,

– art. 231 k.p.a., poprzez bezpodstawne przekazanie skargi skarżącej do rozpatrzenia Radzie Powiatu G., mimo że skarga ta do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęła w toku postępowania,

– art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że w sprawie zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania przed tym organem, względnie – uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skarżąca zarzuciła organom niezbadanie czy informacja o zastrzeżeniach w stanie zdrowia skarżącej jest wystarczająco umotywowana do powzięcia takich wątpliwości. Zdaniem skarżącej pisma B.T. z dnia [...] października 2011 r. i [...] grudnia 2011 r. nie zawierają wystarczających danych na poparcie bliżej nieokreślonych zastrzeżeń co do stanu zdrowia. Stanowią one niepoparte, nieskonkretyzowane i subiektywne przypuszczenia, bez wskazania ewentualnych schorzeń skarżącej.

Skarżąca podniosła, że B.T. badała ją w dniu 1 marca 2012 r., a więc po wydaniu zaskarżonej decyzji, a wcześniej w dniu 19 października 2009 r. w związku z kontrolnymi i okresowymi badaniami pracowniczymi.

Odnosząc się do poniesionej przez organ II instancji informacji o korzystaniu przez skarżącą z usług lekarza psychiatry, skarżąca zaznaczyła, że nie jest to okoliczność sama w sobie dyskwalifikująca daną osobę jako kierowcę i uzasadniając skierowanie na badanie lekarskie.

Skarżąca zarzuciła organom nieustalenie czy i ewentualnie na co skarżąca choruje i jakie w związku z tym przyjmuje leki oraz nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego celem ustalenia, czy w rzeczywistości występują przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami mechanicznymi oraz przekroczenie granic uznania administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 12 września 2012 r. o sygn. akt VII SA/Wa 978/12, oddalił skargę.

W ocenie tego Sądu zaskarżona decyzja oparta jest na dostatecznie zgromadzonym materialne dowodowym, a okoliczności faktyczne z niego wynikające wypełniały dyspozycję § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Stosownie do treści art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia. Przepis ten został doprecyzowany w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia, wydanym w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 123 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z § 2 ust. 5 wskazanego rozporządzenia, starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów.

Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, zdaniem WSA, że jedyną przesłanką skierowania kierowcy na badanie lekarskie jest powzięcie przez właściwy organ wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach w stanie jej zdrowia. Przy czym, to dopiero badanie lekarskie ma przesądzić, czy dana osoba może kierować pojazdem czy też istnieją ku temu przeciwwskazania, a to oznacza, że starosta nie ma obowiązku prowadzić postępowania dowodowego w takim zakresie, tj. szerszym niż to wynika z ww. przepisów. W oparciu o wskazane regulacje prawne, starosta ma jednak obowiązek zareagować decyzją gdy wystąpi przypadek nasuwający zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Uzyskanie takiej informacji obliguje właściwy organ do wydania orzeczenia o skierowaniu na badania, ale rozstrzygnięcie to w żaden sposób nie przesądza o uprawnieniach do kierowania pojazdami.

Sąd I instancji zauważył, iż zgodnie z art. 87 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia), kierującym może być osoba, która osiągnęła wymagany wiek i jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym oraz spełnia jeden z warunków określonych w pkt 1–3.

W związku z powyższym Sąd stwierdza, iż w rozpoznawanej sprawie wystąpiła sytuacja uzasadniająca zastosowanie art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym i § 2 pkt 5 ww. rozporządzenia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej prawy WSA zaznaczył, że postępowanie zostało wszczęte na skutek informacji pochodzącej od lekarza medycyny pracy B.T., z której wynika, że stan zdrowia skarżącej budzi wątpliwości w zakresie możliwości prowadzenia przez nią pojazdów. Ponadto w aktach sprawy znajduje się również informacja o leczeniu się skarżącej u lekarza psychiatry E.M..

Zdaniem Sądu, obie informacje bezspornie nasuwały zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącej. Skoro zaś informacje te pochodziły od lekarzy, a więc osób zajmujących się stanem zdrowia skarżącej, należało uznać je za wiarygodne, a takich informacji wymaga się w ww. § 2 ust. 5 rozporządzenia. Informacje, którymi dysponował organ, pochodzące z wiarygodnego źródła i od osób zaufania publicznego, dysponujących odpowiednimi uprawnieniami i wiedzą, wyraźnie wskazywały na wypełnienie dyspozycji przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym, doprecyzowanego ww. przepisem rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r. Powyższe wskazuje i potwierdza, że można mieć uzasadnione wątpliwości co do tego, czy skarżąca może uczestniczyć w ruchu drogowym (a to ma znaczenie tak dla jej bezpieczeństwa, jak i innych kierujących). W związku z powyższym należało w ocenie WSA uznać informacje znajdujące się w aktach za wystarczający dowód w sprawie, a okoliczności z nich wynikające uzasadniały nie tylko wszczęcie postępowania, ale i wydanie decyzji o skierowaniu skarżącej na badania lekarskie.

Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż przytoczone fakty potwierdzają zasadność wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

WSA zauważył też, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) wielokrotnie wskazywano, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. W tym kontekście NSA podnosił też, że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo tak kierowcy, jak i innych użytkowników dróg. Zagrożenie, o którym mowa może być wywołane niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdu spowodowaną brakami fizycznymi lub umysłowymi, mającymi postać jednostek chorobowych, jak i cechami charakteru dyskwalifikującymi go jako kierowcę (tak NSA m.in. w wyroku z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 167/10). NSA podkreślił również, że z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje w sytuacjach stresowych, z którymi będzie stykał się na drodze. Bez znaczenia natomiast jest, czy pojawiające się na tym tle dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości. Każda bowiem trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem dyskwalifikującym i dlatego też stan psychiczny, emocjonalny kierującego pojazdem nie jest bez znaczenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Konkludując, WSA wskazał, że w analizowanym stanie faktycznym informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącej pochodziła od lekarza medycyny pracy. Informacja ta była informacją wiarygodną, a tym samym uzasadniała wydanie decyzji w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym. W konsekwencji, za prawidłową należało uznać zaskarżoną w sprawie decyzję o skierowaniu skarżącej na badania lekarskie.

Analizując w pierwszej kolejności zarzuty procesowe, wskazujące na wadliwie przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe Sąd uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Podkreślił, że to nie organy przeprowadzają postępowanie dowodowe w celu ustalenia czy u skarżącej rzeczywiście występują przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami mechanicznymi. Organ nie ma kompetencji do ustalania wystąpienia bądź nie, przeciwwskazań z uwagi na brak wiedzy specjalistycznej, którą dysponują lekarze, natomiast w razie powzięcia wątpliwości, wskutek powiadomienia ich o tym fakcie przez inne podmioty, mają kompetencje do skierowania określonej osoby na badania, które mogą potwierdzić zasadność podejrzeń co do przeciwwskazań do kierowania pojazdami lub je wykluczyć. W pierwszej kolejności rzeczą organu jest rozważenie czy podmiot zgłaszający zastrzeżenia posiada kompetencje do oceny stanu zdrowia lub dysponuje odpowiednim materiałem dowodowym potwierdzającym stan zdrowia. Następnie organ powinien ocenić czy przekazane informacje dotyczą okoliczności mających wpływ na możliwość prowadzenia pojazdów. W przypadku ustalenia, że w stosunku do danej osoby występują wątpliwości co do możliwości prowadzenia pojazdów, organ kieruje taką osobę na badanie lekarskie, które ma potwierdzić lub wykluczyć występowanie przeciwwskazań. WSA podkreślił także, że informacje udzielone organowi nie muszą potwierdzać przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów, gdyż właściwa ocena przeciwwskazań nie należy, ani do organu, ani do podmiotu udzielającego informacji (lekarza) lecz do lekarza posiadającego specjalistyczną wiedzę w tym zakresie, czyli spełniającego wymagania określone m.in. w rozporządzeniu w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 k.p.a. Sąd I instancji zauważył, że wprawdzie Starosta G. zaniechał uzasadnienia decyzji, jednakże, zdaniem tego Sądu, wady popełnione przez organ I instancji w tym zakresie zostały konwalidowane decyzją organu odwoławczego. W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie przywołało przepisy prawa materialnego, na podstawie których orzekało, dokonało ich wykładni, wskazało na materiał dowodowy w sprawie i wyjaśniło cel i skutek wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, w takiej sytuacji zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Również za nieuzasadniony Sąd uznał zarzutu skargi, iż informacje udzielone organowi nie zawierają wystarczających danych na poparcie zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącej. Jak wskazał, w ocenie skarżącej stanowią one nieskonkretyzowane i subiektywne przypuszczenia, bez wskazania ewentualnych schorzeń. WSA podkreślił, że każdego lekarza obowiązuje tajemnica lekarska i ujawnienie informacji nią objętych naraża lekarza na pociągnięcie do odpowiedzialności w oparciu o ustawę o zawodzie lekarza. Z uwagi na obowiązek zachowania tajemnicy lekarz mający wątpliwości co do stanu zdrowia pacjenta zgłasza powzięcie takich wątpliwości do starosty. Jednakże nie ma obowiązku ani uprawnienia przekazywać organowi dokumentacji medycznej pacjenta na poparcie przedstawionych wątpliwości. Z akt niniejszej sprawy wynika, zdaniem WSA, że B.T. przed poinformowaniem organu o swoich podejrzeniach, kontaktowała się z organem w celu ustalenia jaka jest procedura informowania o tego rodzaju podejrzeniach. Takie postępowanie lekarza należało w optyce Sądu I instancji ocenić jako prawidłowe, ponieważ ma na celu ochronę i pacjenta i innych uczestników ruchu drogowego oraz nieujawnienie tajemnicy lekarskiej. Jednocześnie na uwagę zwraca determinacja lekarza, który na podstawie kontaktu ze skarżącą powziął wątpliwości co do możliwości kierowania przez nią pojazdami. W ocenie Sądu świadczy to o przekonaniu lekarza zgłaszającego swoje wątpliwości o konieczności przeprowadzenia odpowiednich badań w tym zakresie.

Z powyższych względów Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a.

Za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym i ww. § 2 ust. 5 rozporządzenia, albowiem okoliczności faktyczne występujące w sprawie wypełniały – zdaniem Sądu – dyspozycję tych przepisów.

Sąd zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w skardze, że korzystanie przez skarżącą z usług lekarza psychiatry nie jest okolicznością samą w sobie dyskwalifikująca daną osobę jako kierowcę. Niemniej jednak faktem powszechnie znanym jest, że objawy ewentualnej choroby psychicznej najczęściej wpływają na zdolność prowadzenia pojazdów, w szczególności w połączeniu z przyjmowaniem leków charakteryzujących się najczęściej zaburzeniami koncentracji i motoryki. Stanowi to zatem dodatkową przesłankę uprawdopodobniającą zastrzeżenia co do stanu zdrowia, a co za tym idzie uzasadniającą skierowanie na badanie lekarskie. Jednocześnie po raz kolejny należy zaznaczyć, że samo skierowanie na badanie nie przesądza, że u skarżącej występuje przeciwwskazanie do prowadzenia pojazdów. Jak wskazał WSA, aby ustalić, czy w przypadku skarżącej występuje tego rodzaju przeszkoda – niezbędne jest właśnie przeprowadzenie badania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła I.S..

W skardze tej zarzuciła przez wydany w jej sprawie wyrok:

1) art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowy (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137), dalej: Prawo o ruchu drogowym", w zw. z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób obiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi (Dz.U. z 2004 r. Nr 2, poz. 15, ze zm.), dalej: "rozporządzenie Ministra Zdrowia", poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że sam fakt pozostawania kierowcy pod opieką lekarza psychiatry stanowi wystarczającą przyczynę do wydania decyzji o skierowaniu go na badania lekarskie, podczas gdy interpretacja powyższych przepisów uwzględniać powinna konieczność zagwarantowania ochrony praw jednostek przed dyskryminacją związaną z ich stanem zdrowia, a przepisy te należy interpretować tylko w ten sposób, iż tylko i konkretne zastrzeżenia co do stanu zdrowia, wskazujące bezpośrednio na możliwość istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi mogą stanowić podstawę skierowania na badania lekarskie;

2) art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym w zw. z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia poprzez niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy, gdyż sam fakt pozostawania skarżącej pod opieką lekarza psychiatry nie stanowi wystarczającej podstawy do skierowania jej na badania lekarskie, w sytuacji gdy postępowanie administracyjne nie potwierdziło zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącej wskazujących na bezpośrednią możliwość zaistnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi;

3) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy z materiału dowodowego wynika, iż postępowanie organu administracji publicznej dotknięte było wadami, tj. naruszeniem przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, 8, 11, 75, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., poprzez dowolne ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy bez wszechstronnego zebrania i rozpatrzeni materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny, ustalonego i przyjętego niezgodnie z obowiązującymi organy administracji publicznej regułami prowadzenia postępowania dowodowego, co skutkowało przekroczeniem granic uznania administracyjnego z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia i powinno skutkować uchyleniem przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji;

4) art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez przedstawienie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku własnych, wzajemnie sprzecznych ustaleń, w sposób nieznajdujący oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, przez co zaniechał dokonania prawidłowej oceny ustaleń faktycznych organu, a co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji organu II instancji opartej na wadliwych ustaleniach faktycznych;

5) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wszechstronnego uzasadnienia rozstrzygnięcia, w szczególności niepełne przedstawienie stanowiska strony skarżącej, poprzez pominięcie jej stanowiska zawartego w piśmie procesowym z dnia 20 sierpnia 2012 r. i brak wszechstronnego odniesienia się do zarzutów i argumentacji zawartych w tym piśmie, co doprowadziło do zaniechania przez Sąd I instancji dokonania wszechstronnej kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem;

6) art. 106 § 4 P.p.s.a. poprzez uznanie, że faktem powszechnie znanym jest to, że "objawy ewentualnej choroby psychicznej najczęściej wpływają na zdolność prowadzenia pojazdów, w szczególności w połączeniu z przyjmowaniem leków charakteryzujących się najczęściej zaburzeniami koncentracji i motoryki", podczas gdy dokonane ustalenia wymagają weryfikacji przez osoby posiadające wiadomości specjalne, a w związku z tym okoliczność ta nie może stanowić dodatkowej przesłanki uprawdopodabniającej zastrzeżenie co do stanu zdrowia, co doprowadziło do utrzymania w mocy wadliwej decyzji;

7) art. 113 § 1 P.p.s.a. i art. 106 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 160 P.p.s.a. poprzez przedwczesne zamknięcie rozprawy, pomimo że skarżąca złożyła wnioski dowodowe w skardze z dnia 20 marca 2012 r. oraz w piśmie procesowym z dnia 20 sierpnia 2012 r., co do których Sąd nie wydał żadnego postanowienia, a ocena treści powyższych dokumentów pozwoliłaby Sądowi na dokonanie właściwej oceny postępowania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W związku z powyższym skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, jak również o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja, mająca przemawiać za jej uwzględnieniem.

Pismem z dnia 12 listopada 2012 r. skarżąca kasacyjnie uzupełniła skargę kasacyjną, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Analizowana pod tym kątem skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Za nietrafny uznać należy zarzut naruszenia art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. Art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenie co do stanu zdrowia. Powołany przepis rozporządzenia pozwala z kolei skierować na badanie lekarskie osobę, co do której starosta powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby mogących powodować niezdolność do kierowania pojazdem. Skarżąca twierdzi, że fakt pozostawania pod opieką psychiatry nie stanowi dostatecznej podstawy do skierowania jej na badanie lekarskie a interpretacja przepisów zastosowana przez organ nie gwarantuje ochrony praw jednostek przed dyskryminacją związaną z ich stanem zdrowia. Trzeba w tym miejscu wskazać, że przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym mają na celu przede wszystkim zapewnienie ładu i bezpieczeństwa na drogach publicznych, a przez to ochronę takich wartości jak życie i zdrowie osób uczestniczących w ruchu drogowym. Starosta podejmując decyzję o skierowaniu konkretnej osoby fizycznej na badanie lekarskie celem ustalenia, czy istnieją przeciwwskazania do kierowania pojazdem musi każdorazowo wyważyć dwa sprzeczne interesy, interes prywatny osoby kierowanej na badanie i interes publiczny, którym jest poczucie bezpieczeństwa osób poruszających się po drogach oraz ocenić, który z nich w danej sprawie wymaga większej ochrony. Decyzja o skierowaniu na badanie jest decyzją uznaniową, a jej jedynym ograniczeniem jest, aby informacja o stanie zdrowia nasuwającym zastrzeżenie co do możliwości prowadzenia pojazdu była wiarygodna. W omawianej sprawie organ trafnie uznał, że bezpieczeństwo na drogach publicznych jest wartością, która powinna podlegać dalej idącej ochronie, niż interes skarżącej polegający na chęci uniknięcia dodatkowych, zbędnych jej zdaniem czynności, w postaci wykonania badania lekarskiego. Trzeba przy tym dodać, że w badanym przypadku sprzeczność interesów jest pozorna, bowiem niezależnie od subiektywnych przekonań skarżącej, prowadzenie pojazdu przy ewentualnym istnieniu przeciwwskazań lekarskich zagraża nie tylko bezpieczeństwu innych użytkowników dróg, ale także jej własnemu bezpieczeństwu. Użytkownicy dróg publicznych powinni pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że organ administracji publicznej, który posiada do tego ustawowe uprawnienia, podejmuje działania mające na celu wyeliminowanie zagrożeń jakie mogą stwarzać kierowcy posiadający prawo prowadzenia pojazdów, pomimo iż stan ich zdrowia nie daje gwarancji bezpiecznego kierowania pojazdem. Trudno też zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że skierowanie na badanie lekarskie jest formą dyskryminacji ze względu na stan zdrowia. Decyzja starosty nie ogranicza w żadnym zakresie praw powódki i nie powoduje ich utraty. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego informacja, którą uzyskał starosta o możliwych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia I. S. była wiarygodna i upoważniała do podjęcia decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie. Z tych wszystkich względów zarzuty dotyczące naruszeń prawa materialnego uznać należy za nieusprawiedliwione.

Nietrafne są też zarzuty naruszeń prawa procesowego. Dotyczy to uchybień normom zawartym w artykułach 151, 106 § 4, 106 § 3, 113 § 1 i 160 P.p.s.a. Trudno zgodzić się z poglądem skarżącej, że Sąd I instancji przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia sprawy, nie dopuszczając dowodów zgłaszanych przez skarżącą, zamknął rozprawę i oddalił skargę z naruszeniem art. 151 P.p.s.a. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie dowodu w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce przy równoczesnym spełnieniu obydwu wskazanych w powołanym przepisie przesłanek. W sprawie nie zachodziły istotne wątpliwości bowiem starosta uzyskał wiarygodną informację upoważniającą go do podjęcia decyzji o skierowaniu skarżącej na badanie lekarskie. Art. 106 § 3 P.p.s.a. nie mógł w tym stanie rzeczy znaleźć w sprawie zastosowanie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania określone w art. 141 § 1 P.p.s.a. i zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia tego przepisu również nie mógł być skuteczny.

Mając wszystko to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.