Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 807/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi [...] S.A. Oddział w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] na podstawie art. 103 ust. 2 - ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 243, poz. 1623 z 2010 r. ze zm., zwanej dalej Prawo budowlane) oraz art. 37 ust 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, nr 229 ze zm., zwanej dalej Prawo budowlane z 1974 r.), po rozpatrzeniu sprawy samowolnej budowy dwóch napowietrznych linii energetycznych 15 kV [...] "[...]" i [...] "[...]" ze szczególnym uwzględnieniem dwóch słupów ŻN typu ON-13,5 zlokalizowanych na działce nr ew. [...] obręb [...], w miejscowości [...], nakazał [...] S.A. ODDZIAŁ W [...] rozbiórkę samowolnie wybudowanych dwóch napowietrznych linii energetycznych 15 kV [...] "[...]" i [...] "[...]" na odcinku w dwóch traktach pomiędzy słupami środkowymi, wraz z demontażem dwóch słupów ŻN typu ON-13,5 zlokalizowanych na działce nr ew. [...] obręb [...], w miejscowości [...], ul. [...], będącej współwłasnością A. i C. J..

W uzasadnieniu organ podał, że w związku z wnioskiem A. i C. J. z dnia [...] czerwca 2011 r., wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy dwóch napowietrznych linii energetycznych.

Organ wskazał, że w ekspertyzie stanu technicznego dwóch linii SN- 15kV "[...] – [...]" i "[...] – [...]" w [...] przy ul. [...], stwierdza się, że "zlokalizowane na działce oznaczonej nr [...] urządzenia elektroenergetyczne - dwie napowietrzne linie 15 kV ograniczają w swym zakresie dowolną lokalizację budynku na przedmiotowej nieruchomości; uśredniając niektóre parametry zawarte w tych normach, a niezbędne do wyliczenia bezpiecznej lokalizacji budynku mieszkalnego można przyjąć, iż w przypadku ich zlokalizowania w odległości poziomej nie mniejszej niż 7 m od skrajnego przewodu dla w/w linii 15 kV wszystkie wymagania określone w powyższych przepisach zostaną zachowane; sposób oddziaływania przedmiotowej linii na nieruchomość A. i C. J. właścicieli działki nr [...] położonej w [...] przy ul. [...] polega na:

a) emitowaniu pola magnetycznego,

b) emitowaniu pola elektrycznego,

c) emitowaniu zakłóceń akustycznych,

d) ograniczeniu gospodarki nasadzeniowej na trasie linii,

e) ograniczeniu lokalizacji obiektów budowlanych na trasie linii.

Ograniczenie gospodarki nasadzeniowej na trasie linii polega na tym, że ich elementy nie mogą znaleźć się w strefie określonej promieniem około 3 m wokół przewodów przedmiotowej linii. Natomiast ograniczenie działalności budowlanej polega na konieczności zachowania wymaganych normą PN-E-05100-1: 1998 Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Projektowanie i budowa. Linie prądu przemiennego z przewodami roboczymi gołymi, odległości w miejscach zbliżeń obiektu budowlanego z przewodami linii".

Powyższe, w ocenie organu, świadczy o bardzo znaczącym pogorszeniu warunków w zakresie użytkowania działki na cele budowlane.

Wskazał, że jak wynika z pisma [...] S.A. z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz załączników (adresat: Państwo A. i C. J.), dokonano obliczeń na podstawie prawdopodobnie samowolnie - bez zgody inwestorów i projektanta - zmienionej lokalizacji budynku mieszkalnego na działce (szkic i obliczenia nie są datowane i podpisane). Szkic przedstawiony w załączniku różni się zasadniczo od załączonego w dokumentacji pozwolenia na budowę, co stawia w ogóle pod znakiem zapytania wiarygodność wykonanego profilu oddziaływania linii na otoczenie.

W piśmie Urzędu Miasta w [...] z dnia [...] listopada 2011 r., stwierdza się, że we wskazanej przez [...] dacie budowy linii, działka nr [...] w obrębie [...] znajdowała się na terenie określonym jako zieleń izolacyjna od uciążliwości zakładów przemysłowych i trasy komunikacyjnej oraz stanowiła rezerwę terenu dla przemysłu i składów, z pozostawieniem pasa izolacyjnego od strony trasy przelotowej. Obecnie jednak jest to działka budowlana (decyzja Burmistrza Miasta [...] o warunkach zabudowy nr [...], z dnia [...] lipca 2004 r.), o niewielkiej powierzchni, w terenie zurbanizowanym (budynki jednorodzinne).

Organ stwierdził, że w kontekście powyższego oraz opisanych powyżej oddziaływań linii i obostrzeń związanych ze swobodą kształtowania przestrzeni na działce, zasadny jest wniosek, że stwarza to niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych, jako działki budowlanej.

Następnie wskazał, że na budowę ww. linii [...] S.A. nie przedstawił pozwolenia na budowę.

Przedłożone przez [...] S.A. dokumenty: kopia odpisu protokółu nr [...] uzgadniającego projekt lokalizacji linii nap.- kablowych [...] ul. [...]; kopia odpisu pisma Zarządu Lotniskowego Wojsk Lotniczych opiniującego budowę linii energetycznej 15 kV z GPZ 110/15 kV w [...] kier. [...] ([...]); kopia decyzji Urzędu Miasta i Gminy w [...] zezwalająca Zakładowi Energetycznemu w [...] na wejście w teren przy budowie linii napowietrznych 15 kV wyjścia z GPZ w [...], które miałyby uwiarygodniać fakt realizacji inwestycji zgodnie z prawem, zdaniem organu, nie mogą być wzięte pod uwagę, gdyż nie ma możliwości na ich podstawie zidentyfikowania konkretnej inwestycji bądź terenu. Dokumenty datowane są na rok 1981, który wg oświadczeń [...] S.A. miałyby być rokiem ich budowy.

W związku ze złożonym w dniu [...] listopada 2011 r., przez pełnomocnika A. i C. J., pismem wnioski i uwagi do czynności kontrolnych, postulującym przesłuchanie świadków na okoliczność okresu budowy przedmiotowych linii, dokonano wezwań na dzień [...] listopada 2011 r., celem złożenia wyjaśnień. Oświadczenia świadków dotyczące okresu budowy linii (lata 1960 - 1970), są dodatkowym dowodem stawiającym pod znakiem zapytania wiarygodność dokumentów złożonych przez [...] S.A., o których mowa wyżej.

Przedmiotowe linie organ uznał więc za klasyczną samowolę budowlaną.

Z przedłożonych przez Państwa J. w dniu [...] listopada 2011 r. pism, otrzymanych z [...] S.A. (znak: [...] i [...]) wynika, iż inwestor nie zamierza przebudować linii napowietrznych, co uzasadniają następujące sformułowania zawarte w tych pismach:

- (...) urządzeniu elektroenergetyczne, znajdujące się na przedmiotowej działce, zostały wybudowane zgodnie z obowiązującymi w dacie ich budowy przepisami prawa;

- (...) brak jest technicznego i ekonomicznego uzasadnienia na dokonanie przebudowy infrastruktury elektroenergetycznej na koszt Przedsiębiorstwa Energetycznego;

- (...) odcinki przedmiotowych linii są w dobrym stanie technicznym i w najbliższym okresie nie wymagają remontu ani żadnych prac modernizacyjnych;

- (...) w przypadku kolizji urządzeń elektroenergetycznych z planowanym wykorzystaniem nieruchomości, koszt usunięcia tej kolizji, czyli przebudowy urządzeń, pozostaje po stronie inwestora, czyli Wnioskującego;

- (...) zgodność przedmiotowej inwestycji z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa nie daje podstaw do żądania usunięcia urządzeń elektroenergetycznych.

W świetle powyższego organ nadzoru budowlanego stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do legalizacji przedmiotowych linii po wykonaniu ich przebudowy zgodnie z art. 40 Prawa budowlanego, ponieważ [...] S.A. nie deklaruje chęci wprowadzenia zmian, doprowadzających do ustania niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wskazał, że uzasadniony jest nakaz rozbiórki, ponieważ wybudowanie linii energetycznych wyczerpuje przesłanki wyszczególnione w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., ponieważ obiekt budowlany powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Takie rozstrzygnięcie jest zgodne z linią orzeczniczą zawartą m. in. w wyrokach: WSA w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II S.A./Gd 649/07 i WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1585/09.

Wykonanie obowiązku niniejszej decyzji, w związku z zapewnieniem ciągłości przesyłu energii elektrycznej, będzie wymagało przebudowy linii w rejonie działki nr ew. [...], którą należy wykonać przy dopełnieniu, dla tego typu zamierzenia, obowiązków zawartych w ustawie Prawo budowlane.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. Oddział w [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podtrzymał argumentację organu pierwszej instancji i wskazał, że w jego ocenie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, jak również zastosował właściwe przepisy prawa.

Na wstępie wskazał, iż organ pierwszej instancji bezspornie ustalił, iż przedmiotowe linie energetyczne powstały przed dniem 1 stycznia 1995 r., co ustalono na podstawie oświadczeń zarówno skarżącego, inwestora jak i przesłuchanych w dniu [...] listopada 2011 r. świadków. Jakkolwiek występują rozbieżności co do dokładnej daty budowy linii energetycznych, to fundamentalne znaczenie w tej kwestii ma fakt, że obie strony postępowania wskazują na daty przed 1 stycznia 1995 r., tj. przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r. Faktem niekwestionowanym jest również okoliczność, iż sporne linie energetyczne wybudowano bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Inwestor nie dysponuje bowiem dokumentami, które mogłyby świadczyć o legalności ww. linii.

Problematyka samowoli budowlanej obiektu budowlanego uregulowana jest obecnie w art. 48 Prawa budowlanego. Jednakże zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane "(...) przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (...)".

Z powyższych zapisów wynika kiedy organ nadzoru budowlanego, w celu likwidacji samowoli budowlanej, jest władny skorzystać z przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Mając na uwadze, iż na gruncie ustawy z 1974 r. artykułowi 48 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego - odpowiada art. 37, organ stwierdził, iż organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie o właściwe przepisy prawa.

W myśl art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. "obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia ."

W związku z powyższym nakaz rozbiórki może być wydany w stosunku do obiektu budowlanego, wybudowanego nie tylko bez wymaganego pozwolenia na budowę, lecz także wybudowanego niezgodnie z innymi przepisami prawa obowiązującymi w czasie budowy, przy spełnieniu-którejś z przesłanek określonych w pkt 1 lub 2 art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

Organ wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego sporne linie energetyczne zostały wybudowane z naruszeniem przepisów obowiązujących w okresie ich budowy. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika bowiem, iż inwestor przedmiotową inwestycją przyczynił się do znaczącego pogorszenia warunków użytkowych działki nr ew. [...] położonej przy ulicy [...] w [...].

Organ odwoławczy wskazał, że pozostawienie dwóch napowietrznych linii energetycznych na działce przeznaczonej pod zabudowę, zgodnie z decyzją Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] o warunkach zabudowy, położonej w terenie zurbanizowanym, niedopuszczalnie pogarsza jej warunki użytkowe.

Usytuowanie przedmiotowych dwóch słupów linii energetycznych w znacznym stopniu ogranicza właścicielowi działki korzystanie z przysługującego mu prawa własności. Co prawda C. J. uzyskał decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na przedmiotowej nieruchomości, jednak tutejszy organ po dokonaniu porównania dokumentów dotyczących ww. decyzji organu architektoniczno-budowlanego z dokumentami zebranymi w niniejszej sprawie stwierdził, iż uzyskanie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego nie zmienia faktu, że przedmiotowe slupy linii energetycznych w sposób znaczący pogarszają warunki użytkowe nieruchomości A. i C. J.. Powyższe stanowisko wynika przede wszystkim z charakteru działki, na której są posadowione. Organ zaznaczył, iż usytuowanie przedmiotowych linii w znaczący sposób ogranicza właścicielowi działki budowlanej możliwość lokalizacji na niej budynku mieszkalnego.

Podkreślił, że do ww. decyzji udzielającej pozwolenia na budowę załączono profil oddziaływania linii energetycznych, zgodnie z którym należy zrealizować budynek w odległości poziomej od przewodów co najmniej 3,8 m. Zlokalizowanie budynku w powyższej odległości, jako wystarczającej, nie potwierdza sporządzona przez mgr inż. J. K. ekspertyza techniczna z listopada 2011 r. W części ekspertyzy zatytułowanej "Możliwości zabudowy budynkiem mieszkalnym" autor stwierdza, że aby zachować bezpieczną odległość linii energetycznych od projektowanego budynku należy zlokalizować go w odległości nie mniejszej niż 7 m od skrajnego przewodu dla linii 15 kV. W przypadku, gdy zostanie zachowana ww. odległość to zostaną spełnione wszystkie wymagania określone we właściwych przepisach dotyczących norm.

Mając na uwadze ww. zalecenia ekspertyzy organ wskazał, że zlokalizowanie na przedmiotowej działce budynku mieszkalnego o powierzchni ok. 100 m² z zachowaniem siedmiometrowej odległości od przewodów napowietrznej linii energetycznych staje się bardzo trudne do zrealizowania. Powyższe prowadzi do konkluzji, że właściciel działki budowlanej z powodu ewidentnej samowoli budowlanej nie może użytkować działki zgodnie z jej przeznaczeniem.

Odnosząc się do wniosków końcowych autora ekspertyzy organ zauważył, że spełnianie przez linie energetyczne określonych warunków przewidzianych właściwymi normami energetycznymi nie jest równoznaczne z wykluczeniem niedopuszczalnego wpływu tych linii na nieruchomość. Szczególnie w przypadku, gdy linie energetyczne stanowią samowolę budowlaną.

W związku z powyższymi rozważaniami w ocenie organu odwoławczego wykonanie budynku mieszkalnego w oparciu o decyzję z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] udzielającą pozwolenia na budowę, której profil oddziaływania przewiduje odległość 3,8 m nie usunie negatywnego oddziaływania linii energetycznych na projektowany budynek. Z tych powodów samowolnie pobudowane linie energetyczne w sposób istotny ograniczają możliwość zagospodarowania przestrzeni użytkowej nieruchomości A. i C. J., co jest jednoznaczne z niedopuszczalnym ograniczaniem właścicielom działki nr ew. [...] jej warunków użytkowych i dysponowaniem swoim prawem własności.

W związku z zawartymi w niniejszej decyzji argumentami, zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą, w tym dotyczące nie wystąpienia przesłanek przemawiających za rozbiórką linii energetycznych, wymienionych w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., z uwagi na nieograniczanie przez te linie warunków użytkowych działki nr ew. [...], są bezzasadne.

Reasumując organ uznał, iż zachodzą przesłanki określone w art. 37 Prawa budowlanego 1974 r., albowiem przedmiotowa inwestycja niewątpliwie została wybudowana niezgodnie z przepisami prawa tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych otoczenia.

W ocenie organu odwoławczego powiatowy organ nadzoru budowlanego słusznie wykluczył zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych m.in. w wyroku NSA w Warszawie z dnia 6 stycznia 2000 r., sygn. akt: IV SA 237/97 nie jest dopuszczalne, aby na podstawie wskazanej wyżej normy prawnej można było dokonać częściowej, czy też całkowitej rozbiórki określonego obiektu. Dla przeprowadzenia rozbiórki obiektu, podstawę może stanowić tylko przepis art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., o ile spełnione zostaną przesłanki w tym przepisie określone. Nakazanie na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. określonych robót budowlanych wiązałoby się z faktyczną rozbiórką przedmiotowych linii, z uwagi na konieczność ich usunięcia z działki nr ew. [...].

Na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego złożyła [...] S.A. Oddział w [...], wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W skardze zarzuciła naruszenie interesu prawnego skarżącej poprzez niesłuszne nakazanie rozbiórki dwóch napowietrznych linii energetycznych, jednocześnie zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, 77, 80, 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie dokładne stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, wyrażające się w przeprowadzeniu niepełnych i błędnych wyjaśnień, do których organ jest zobowiązany, mianowicie co do negatywnego wpływu dwóch linii energetycznych w sposób powodujący pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia; co do względów społecznych i gospodarczych przemawiających za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego,

oraz naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w uznaniu wybudowania dwóch linii energetycznych w sposób powodujący niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, wyrażające się w braku odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolenia na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego, pomimo że względy społeczne i gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego mającego formę dwóch linii energetycznych dostarczających energię elektryczną; wyrażające się - wobec niewystąpienia przesłanek wskazanych w art. 37 Prawo budowlane - w braku legalizacji dwóch wskazanych linii energetycznych i niewydanie skarżącemu ewentualnego wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami oraz niewydanie pozwolenia na użytkowanie.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], nakazującą [...] S.A. Oddział w [...] rozbiórkę dwóch napowietrznych linii energetycznych 15 kV [...] "[...]" i [...] "[...]" na odcinku w dwóch traktach pomiędzy słupami środkowymi, wraz z demontażem dwóch słupów ŻN typu ON-13,5, zlokalizowanych na działce nr ew. [...] obręb [...], w miejscowości [...], ul. [...], będącej współwłasnością A. i C. J..

Z uwagi na zakończenie spornej budowy przed dniem 1 stycznia 1995 r., zasadnie organy orzekające w sprawie uznały, że likwidacja samowoli budowlanej winna nastąpić w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., a to z uwagi na normę intertemporalną, zawartą w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z powołanym art. 103 ust. 2, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Ustalenia co do czasu realizacji przedmiotowych linii znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków, złożonych w postępowaniu w pierwszej instancji.

Stosownie do treści art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. -Prawo budowlane, stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięć podjętych w niniejszej sprawie, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Z treści przytoczonego przepisu wynika, że warunkiem zastosowania przez organ administracji instytucji przymusowej rozbiórki obiektu, przewidzianej w tym artykule, jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: braku zgodności obiektu budowlanego lub jego części z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz powodowanego przez ten obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W ocenie Sądu obie ww. przesłanki zostały w rozpoznawanej sprawie spełnione - inwestycja została bowiem zrealizowana bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz powoduje jednocześnie niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia poprzez istotne ograniczenie możliwości zagospodarowania działki, na której została zrealizowana.

Sąd podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, że w okolicznościach niniejszej sprawy, usytuowanie spornych linii energetycznych na działce nr ew. [...] obręb [...] w miejscowości [...], spowodowało niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.

Z ekspertyzy stanu technicznego ww. linii, przedłożonej w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, wynika, że "zlokalizowane na działce oznaczonej nr [...] urządzenia elektroenergetyczne - dwie napowietrzne linie 15 kV ograniczają w swym zakresie dowolną lokalizację budynku na przedmiotowej nieruchomości", "ograniczenie działalności budowlanej polega na konieczności zachowania wymaganych normą PN-E-05100-1: 1998 Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Projektowanie i budowa. Linie prądu przemiennego z przewodami roboczymi gołymi, odległości w miejscach zbliżeń obiektu budowlanego z przewodami linii", "uśredniając niektóre parametry zawarte w tych normach, a niezbędne do wyliczenia bezpiecznej lokalizacji budynku mieszkalnego można przyjąć, iż w przypadku ich zlokalizowania w odległości poziomej nie mniejszej niż 7 m od skrajnego przewodu dla w/w linii 15 kV wszystkie wymagania określone w powyższych przepisach zostaną zachowane". Konieczność zachowania przez właściciela działki, na której wykonano sporne linie energetyczne, oprócz odległości wymaganych przepisami o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dodatkowo odpowiednich odległości od spornych linii energetycznych niewątpliwie znacznie utrudnia realizację zamierzeń budowlanych na działce nr [...]".

Podkreślić też trzeba, że, wbrew stanowisku skarżącej, fakt uzyskania przez A. i C. J. pozwolenia na budowę domu nie oznacza, że nie doszło do pogorszenia warunków użytkowych działki. Zauważyć trzeba, że udzielone pozwolenie na budowę (decyzja Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] maja 2009 r., nr [...]) zezwala wprawdzie na budowę budynku mieszkalnego, ale usytuowanego pod kątem ok. 45° w stosunku do osi drogi, w sposób odbiegający od okolicznej zabudowy i standardowego sposobu lokalizacji budynków. Usytuowanie na działce nr ew. [...] obręb [...] przedmiotowych linii energetycznych wymusiło także wprowadzenie zmian w projekcie budowlanym - likwidacja części wystających poza obrys budynku.

Powyższe wskazuje, że zlokalizowanie na przedmiotowej działce o powierzchni około 100 m ² budynku mieszkalnego jest trudne do zrealizowania. Właściciel działki nr ew. [...] ograniczony został warunkami wynikającymi z samowoli budowlanej, jaką było usytuowanie na jego działce dwóch napowietrznych linii energetycznych. W tym kontekście należy wskazać, że interes społeczny i słuszny interes właściciela przedmiotowej nieruchomości wymaga, aby realizacja samowoli budowlanej nie stawiała sprawcy takiej samowoli w sytuacji lepszej, niż inwestora działającego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Właściciel działki, uzyskując pozwolenie na budowę, miał zamiar w sposób legalny dokonać zabudowy swojej nieruchomości. Chcąc postąpić zgodnie z prawem, przy jej realizacji będzie ograniczony przepisami w związku z wybudowaniem, niezgodnie z prawem, na jego terenie spornych linii energetycznych. Gdyby linii nie było mógłby inaczej działkę zabudować lub inaczej ją użytkować.

Występuje w niniejszej sprawie zatem sytuacja pozwalająca na stwierdzenie pogorszenia warunków użytkowych działki nr ew. [...].

Takie okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., obligujące organ do wydania nakazu rozbiórki.

Wskazać jednocześnie trzeba, że nie można zgodzić się z argumentem skargi, że z uwagi na fakt, iż w dacie budowy działka nr [...] miała inne przeznaczenie niż obecnie (nie była działką budowlaną), to nie nastąpiło naruszenie przepisów prawa i pogorszenie warunków użytkowych działki. Jak już wskazano, sporne linie energetyczne zostały zrealizowane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a zatem z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego z 1974 r., stanowiącego, iż roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Brzmienie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. nie pozwala też na uznanie, że pogorszenie warunków użytkowych musi nastąpić w dacie budowy. Przepis nie wprowadza takiego warunku, ma on zatem zastosowanie, jeśli pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia nastąpiło w jakimkolwiek momencie w okresie istnienia obiektu. Podkreślić także należy, że organ administracji publicznej winien dokonać analizy przepisów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy przez ten organ, a ściślej w dacie wydawania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego (wyrok NSA z 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 812/09, LEX 597879, wyrok NSA z 13 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1521/08, LEX 573574).

Nie może też odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez jego niezastosowanie. Podkreślić trzeba, że jak wynika wprost z treści tego przepisu, może on mieć zastosowanie tylko wówczas, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 października 2008 r. sygn. II SA/Go 81/08 LEX nr 509907, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 listopada 2009 r. sygn. II SA/Bk 478/09 LEX nr 587500, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2009 r. sygn. VIII SA/Wa 551/08 LEX nr 550285).

Chybiony jest również zarzut naruszenia prawa poprzez niezastosowanie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. przewidującego możliwość odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolenia na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego. Zauważyć trzeba, że, po pierwsze, może on być zastosowany w stosunku do obiektu, co do którego został już wydany nakaz rozbiórki (nie można więc stawiać organowi zarzutu niezastosowania art. 39 w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 37), a ponadto odnosi się tylko do sytuacji, gdy nakaz rozbiórki został wydany na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 (nie obejmuje więc obiektów spełniających przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.).

Podkreślić jednocześnie należy, iż przepis art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. nie pozostawia organom administracji uznania w zakresie stosowania określonej w nim sankcji, konstrukcja tego przepisu nie daje możliwości odstąpienia od nakazania rozbiórki w określonych w nim okolicznościach. W sytuacji zatem, gdy wzniesienie obiektu budowlanego lub jego części nastąpiło niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy i obiekt stwarza, określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, organ ma obowiązek nakazać rozbiórkę.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 53, poz. 433 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.