Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 4531/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2024-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant asystent sędziego Ewelina Gee –Milan po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 czerwca 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 1082/19 w sprawie ze skargi R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 4 czerwca 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 1082/19 oddalił w całości skargę R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 31 października 2019 r. nr SKO.PS.4040.1952.2019 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 20 września 2019 r. R. S. (dalej: "skarżący", "wnioskodawca") wystąpił z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że:

1. podczas postępowania o znaku PAOKS.1510.5.2017.NAG organ nie rozpoznawał wniosku z 13.11.2017 r. pod kątem uchylenia wadliwej uchwały o nr 470/LI/10 Rady Miejskiej w S. z dnia 30.09.2010 r.;

2. podczas postępowania o znaku PAOKS. 1510.5.2017.NAG organ nie powołał jako świadka asesora Prokuratury Rejonowej w S. D. T.;

3. podczas postępowania o znaku PAOKS.1510.5.2017.NAG organ nie powołał jako świadka adwokata W. G.;

4. podczas postępowania o znaku PAOKS.1510.5.2017.NAG organ nie przeprowadził dowodu z akt o sygn. PR Ds.392/15 Prokuratury Rejonowej w S.,

5. podczas postępowania o znaku PAOKS.1510.5.2017.NAG organ nie przeprowadził dowodu z akt o sygn. II Kp 168/15 Sądu Rejonowego w S.;

6. podczas postępowania o znaku PAOKS.1510.5.2017.NAG organ nie powołał jako świadka Kierownika OPS w S.;

7. podczas postępowania o znaku PAOKS.1510.5.2017.NAG organ nie przeprowadził dowodu z akt o sygn. OPS.III.8190-31/10 Ośrodka Pomocy Społecznej w S.;

8. podczas postępowania o znaku PAOKS.1510.5.2017.NAG organ nie rozpoznał wniosku z dnia 8.08.2019 r. z punktu 8: "na podstawie art. 235 § 1 Kpa w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane uchylenia uchwały nr 470/LI/10 Rady Miejskiej w S.";

9. podczas postępowania o znaku PAOKS.1510.5.2017.NAG organ nie rozpoznał wniosku z dnia 8.08.2019 r. z punktu 9: "na podstawie art. 77 Konstytucji RP w zw. z art. 8 Konstytucji RP wynagrodzenia szkody, jaka została wyrządzona Wnoszącemu przez niezgodne z prawem działanie organu władzy samorządowej i zwrot kosztów poniesionych na doprowadzenie do przestrzegania przez organ władzy samorządowej art. 51 ust. 4 Konstytucji RP co trwa już prawie 10 lat - art. 415, 416, 417 Kc".

Burmistrz S. postanowieniem z 27 września 2019 r. nr PAOKS.1510.5.2017.NAG działając na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwana dalej: "k.p.a.") odmówił wydania zaświadczenia w zakresie wskazanym w w/w wniosku.

W uzasadnieniu postanowienia Burmistrz S. powołując się na treść art. 217 § 2 pkt 1 i 2 k.p.a. podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie zaświadczenia. W ocenie Burmistrza nie istnieje bowiem przepis prawa wymagający od wnioskodawcy zaświadczenia o wskazanej przez niego treści, a także nie zachodzi przesłanka istnienia interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zdaniem Burmistrza wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w tej sprawie, tylko interes faktyczny.

Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie.

Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu postanowieniem z 31 października 2019 r. nr SKO.PS.4040.1952.2019 utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Na powyższe postanowienie R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę R. S. uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że zaświadczenie w rozumieniu k.p.a. jest urzędowym potwierdzeniem w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonanym przez organ administracji publicznej na żądanie zainteresowanej osoby, której interes jest oparty na prawie. Przyjmuje się, że "zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz wiedzy. Jeżeli zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów, to przy jego pomocy organ stwierdza, co mu wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy" (por. C. Banasiński, D. Szafrański, Zaświadczenie jako warunek złożenia wniosku o podjęcie działalności koncesjonowanej, Monitor Prawny 1996/7/241).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podkreślił, że w trybie dotyczącym wydania zaświadczenia nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające może dotyczyć zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia się domaga. Jest ono zatem ograniczone do badania dokumentacji o charakterze określonym w art. 218 § 1 k.p.a. Tym samym nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Natura zaświadczenia sprowadza się bowiem do prostego przeniesienia (zacytowania) danych znajdujących się w posiadaniu organu. Oznacza to, że w sytuacji, gdy organ nie posiada w prowadzonych rejestrach danych, które mogłyby stanowić podstawę wydania zaświadczenia stosownie do żądania wnioskodawcy, oczywistym jest, że nie może wydać zaświadczenia o żądanej treści. Dla braku możliwości potwierdzenia faktów lub stanu prawnego nie mają przy tym znaczenia przyczyny, dla których organ nie znajduje się w posiadaniu określonych danych, brak ten nie obliguje również organu do prowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia faktów czy stanu prawnego.

W ocenie Sądu mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro zaświadczenie z istoty swej może dotyczyć nie budzących wątpliwości danych znajdujących się w ewidencjach organu, rejestrach czy innego rodzaju zbiorach, przedmiotem żądania nie może być wniosek zmierzający w swej istocie do ustalenia zasadnych w ocenie skarżącego, a nieprzeprowadzonych czynności dowodowych.

Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy należy zauważyć również, że we wniosku złożonym w UM w S. w dniu 20.09.2019 skarżący wniósł o potwierdzenie nieprzeprowadzenia określonych czynności dowodowych, jakie nie miały miejsca w trakcie postępowania o znaku PAOKS.1510.5.2017.NAG. Okoliczność tę należy uznać za bezsporną, gdyż nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Trafnie zatem w ocenie Sądu I instancji organ II instancji przyjął, że skarżący żądał wydania zaświadczenia o określonej treści. Konsekwentnie zatem wniosek ten podlegał rozpatrzeniu w trybie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Skarżący nie wskazał bowiem żadnego przepisu, z którego wynikałby obowiązek wydania wspomnianego zaświadczenia.

Sąd I instancji podkreślił, że rozpoznając wniosek o wydanie zaświadczenia w sytuacji opisanej w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. organ zobowiązany jest do ustalenia, czy podmiot ubiegający się o wydanie zaświadczenia ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego. Jeżeli organ stwierdzi, że osoba wnioskująca o wydanie zaświadczenia nie ma interesu prawnego, odmawia wydania zaświadczenia lub wydania zaświadczenia o żądanej treści. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy interes prawny musi być realny i aktualny, tzn. winien ściśle wiązać się z aktualnymi prawami bądź obowiązkami strony, związanymi z przedmiotem postępowania lub czynnościami organu, a nie z jej zamiarami na przyszłość.

Sąd I instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie skarżącemu chodzi o zaświadczenie dotyczące niepodjęcia wskazanych czynności dowodowych w trakcie postępowania o znaku PAOKS.1510.5.2017.NAG. Z informacji znanych Sądowi I instancji z urzędu, wynikających m.in. z uzasadnienia prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 322/18 wynika, że Burmistrz S. pod tą sygnaturą wydał m.in. postanowienie z 1 grudnia 2017 r. w którym działając na podstawie k.p.a. odmówił R. S. wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania związanego z uchwałą nr 470/LI/10 Rady Miejskiej w S. z dnia 30 września 2010 r. w sprawie skargi na działalność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. Powyższe skutkowało również dalszymi działaniami określonymi w przepisach prawa, w ramach których skarżący chronił swój interes prawny w związku z uchwałą nr 470/LI/10 Rady Miejskiej w S. z dnia 30 września 2010 r. w sprawie skargi na działalność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. (vide np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 listopada 2019 r. sygn. akt IV SAB/Po 164/19).

Sąd I instancji wskazał na utrwalony w judykaturze i orzecznictwie pogląd, że wydanie zaświadczenia jest niedopuszczalne, jeżeli problematyka, której żądanie strony dotyczy, jest sporna (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.08.2012 r. sygn. akt II SA/Wa 421/12 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Sąd I instancji powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4.07.2012 r. sygn. akt II OSK 1494/12 (CBOSA) w którym NSA stwierdził, że obowiązek wydania na podstawie art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenia urzędowo potwierdzającego określone fakty lub stan prawny, wynikające z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, nie dotyczy okoliczności, których ustalenie i ocena następują w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Powyższe oznacza, że brak jest podstaw do wydania zaświadczenia odnoszącego się do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego lub zaświadczenia zawierającego pominięte w trakcie postępowania administracyjnego czynności dowodowe, gdy istnieją prawne formy ochrony interesu prawnego strony, które nie przybierają formy zaświadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że Burmistrz S. zasadnie wydał postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.").

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł R. S., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

• naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 218 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., a które w niniejszej sprawie polegało na nieuchyleniu postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie wydane przez organ, który przed jego wydaniem zaniechał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego polegającego na wezwaniu strony do wykazania jej interesu prawnego i w konsekwencji odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia z uwagi na brak tego interesu, pomimo iż w świetle stanu faktycznego sprawy okoliczność ta nie została wyjaśniona, co tak w świetle regulacji szczególnej wynikającej z art. 218 § 2 k.p.a., jak również zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyrażonych w art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. obligowało organ do podjęcia odpowiednich czynności wyjaśniających z urzędu, których dokonania organ ten zaniechał;

• naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 218 § 1 k.p.a. w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie, iż fakty, których dotyczył złożony przez skarżącego wniosek o wydanie zaświadczenia, nie mieściły się w katalogu faktów i stanów prawnych, co do których organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, w sytuacji gdy przepis art. 218 § 1 k.p.a. nie daje podstaw do tak wąskiego zastosowania i w konsekwencji nieuchylenie postanowienia bezzasadnie odmawiającego wydania skarżącemu zaświadczenia pomimo spełnienia przez niego przesłanek wynikających z przepisów ustawy.

Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów pomocy prawnej z urzędu według norm przepisanych, nieuiszczonych nawet w części, a także rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.

Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie sformułował wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Powyższe naruszenie może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu przepisu. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że nie są uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W ramach pierwszego zarzutu skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 218 § 2 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł uchybienia organu, który nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego polegającego na wezwaniu strony do wykazania jej interesu prawnego, a w konsekwencji odmówił wydania zaświadczenia.

W ramach drugiego zarzutu skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 218 § 1 k.p.a. w związku z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., a zarzut ten w istocie sprowadza się do niezasadnego uznania, że organ nie miał obowiązku wydania zaświadczenia. Zarzuty te muszą zostać rozpoznane łącznie.

Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a. "W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu". Zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. "Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające". Z kolei art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. stanowi, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Art. 218 § 1 k.p.a. dotyczy wyłącznie postępowań w sprawie wydawania zaświadczeń w przypadku powołania się we wniosku na interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). Z kolei rozwiązanie zawarte w art. 218 § 2 k.p.a. ma zastosowanie do obu podtypów postępowań w sprawie wydania zaświadczeń (art. 217 § 2 pkt 1 i 2). W obu wariantach może, a właściwie powinno być prowadzone – choćby w minimalnym zakresie – postępowanie wyjaśniające (czynności sprawdzające), przy czym będą się one różnić zakresem badania. Jeśli podstawą wystąpienia jest pkt 2, organ sprawdza określony tym przepisem interes prawny. Przy pierwszej i drugiej podstawie będzie zaś występować ta sama płaszczyzna badawcza, sprowadzająca się do tego, co znajduje się w rejestrach albo bazach danych, którymi dysponuje organ. Ten etap postępowania wyjaśniającego (czynności sprawdzających) można określać jako zasadniczy albo podstawowy. Czynności te mają charakter uproszczony, mimo to mają być oparte na zasadzie prawdy materialnej i zasadzie praworządności. Z kolei zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i poszczególnych instytucji Kodeksu, które służą jej realizacji, stosuje się w minimalnym zakresie. Postępowanie należy przeprowadzać w formie postępowania gabinetowego, a zakres środków dowodowych będzie ograniczał się tylko do dokumentów, które są w zasobie organu (urzędowych i prywatnych). Nie ma podstaw do wydania zaświadczenia co do faktów, które zostały udowodnione przy wykorzystaniu innych środków dowodowych. Tym samym inne środki dowodowe niż dokumenty należy uznać za niedopuszczalne w tym postępowaniu.

Obowiązkiem organu jest ustalenie, czy "interes prawny" określony w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. jest aktualny i realny. Niezbędne jest więc stwierdzenie, że wiąże się z aktualnymi prawami bądź obowiązkami wnioskodawcy, ustalanymi w chwili wnoszenia wniosku. Realność oznacza zaś obiektywną sprawdzalność potrzeby uruchomienia tego postępowania, co może wynikać np. z przedmiotu innego postępowania lub czynności podjętych przez organ albo sąd. W związku z tym przesłanka "interesu prawnego" nie ziści się w sytuacji jedynie przygotowań innego organu lub sądu do podjęcia ich w przyszłości albo zamiarów jednostki złożenia stosownego wniosku o ich zaaktywizowanie. Tak rozumiany podtyp "interesu prawnego w ubieganiu się o zaświadczenie" należy oprzeć na formule związku przyczynowego. Podstawowe założenie tej konstrukcji sprowadza się do wymogu wykazania przez wnioskodawcę, że dla realizacji uprawnienia do ubiegania się o aktualizację normy prawa materialnego czy procesowego przez wykorzystanie pośredniego albo bezpośredniego stosowania mechanizmu ich stosowania (zob. T. Woś [w:] Postępowanie administracyjne, red. T. Woś, 2017, s. 49) niezbędne jest uzyskanie zaświadczenia. Ten interes może mieć podstawę wywodzoną z prawa materialnego, jak też procesowego. W jednym z orzeczeń wskazano, że "interes prawny ma osoba, która chce się posłużyć zaświadczeniem w postępowaniu wyjaśniającym w innej sprawie, z uwagi na zasadę udziału strony w postępowaniu dowodowym, w tym prawo do składania wniosków dowodowych" (wyrok WSA w Rzeszowie z 19.07.2022 r., II SA/Rz 279/22, LEX nr 3391387). W innym orzeczeniu jako wariant braku "związku przyczynowego" między potrzebą uzyskania zaświadczenia a innym postępowaniem uznano "zamiar nadania biegu przed sądem powszechnym sprawie dotyczącej zaistniałego sporu, nawet w niedalekiej przyszłości". Sąd wskazał, że skoro postępowanie to nie zostało jeszcze wszczęte, to nie wystąpił interes prawny w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. (wyrok WSA w Gdańsku z 10.06.2021 r., III SA/Gd 96/21, LEX nr 3199525). Niewykazanie przesłanki z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. stanowi bowiem podstawę odmowy wydania zaświadczenia.

Nadto należy podkreślić, że samo wskazanie przepisu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., który odnosi się do interesu prawnego, bez wskazania konkretnej normy materialnoprawnej, z której ten interes wynika, jest niewystarczające dla skuteczności zarzutu skargi kasacyjnej. Wydanie zaświadczenia jest możliwe, gdy wnioskodawca wykaże interes prawny w jego uzyskaniu. Interes prawny tym różni się od interesu faktycznego, że wynika on z wyraźnej normy prawnej. Jeśli zatem skarżący twierdzi, że został naruszony przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., to winien wskazać w zarzucie przepisy prawa, z których wynika jej interes prawny. W zarzucie skargi kasacyjnej przepisy takie nie zostały wskazane, co czyni i z tego względu zarzut formalnie nieskutecznym. Dodać należy, że interesu prawnego skarżący nie wskazał nie tylko na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, lecz także na etapie postępowania przed organami administracyjnym obu instancji.

Nadto należy wskazać, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ogranicza się tylko do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe stwierdzenie znanych faktów. Powinno się ono zatem odnosić do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane oraz ustalenia ewentualnych dysponentów tych danych. Obowiązkiem organu jest zatem rzetelne zbadanie całości posiadanych zasobów, które mogłyby wskazywać na fakty bądź stany prawne, których potwierdzenia żąda wnioskodawca. Nie jest natomiast dopuszczalne dokonywanie w niniejszym trybie ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających wprost z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, czyli np. poprzez przesłuchiwanie świadków.

W skardze kasacyjnej nie wskazano, jakie konkretnie czynności nie zostały podjęte w ramach postępowania wyjaśniającego. Nie zostało wskazane, jakich okoliczności miałyby dotyczyć dodatkowe wyjaśnienia strony, do których złożenia strona nie została wezwana, w czym skarżący kasacyjnie dopatruje się naruszenia. Nie zostało wyjaśnione, w jaki sposób te wyjaśnienia miałyby wpłynąć na wynik postępowania sądowoadministracyjnego. Powyższe sprawia, że zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne.

Mając zatem na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 p.p.s.a.), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego powinien złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu stosowny wniosek w tym przedmiocie.