Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 554/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2024-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 136 ust 2  art 2
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Jacek Bursa Sędziowie: SWSA Mirosław Bator SWSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2024 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 4 marca 2024 r. znak: WS-VI.7534.3.64.2023.BP w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 4 marca 2024 r., nr WS-VI.7534.3.64.2023.BP, po rozpatrzeniu odwołania S. S., na podstawie art. 9a w zw. z art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.; dalej: u.g.n.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Starosty O. z 27 kwietnia 2023 r. znak: WN.6821.13.2020, którą to decyzją Starosta orzekł o:

- w pkt. 1 - o odmowie zwrotu na rzecz S. S. części nieruchomości położonej w jedn. ewid. B., obr. B. B., nabytej od O. S. na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z [...] listopada 1972 r., stanowiącej część działek:

a) nr [...] w granicach dawnej działki nr [...] km. 3 o powierzchni 0,1837 ha,

b) nr [...] w granicach dawnej działki nr [...] km. 3 o powierzchni 0,5048 ha,

która stanowi własność Skarbu Państwa, w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo C., ujawnioną w księdze wieczystej nr [...],

- w pkt. 2 - o odmowie zwrotu na rzecz S. S. części nieruchomości położonej w jedn. ewid. B., obr. B. B., nabytej od O. S. na rzecz Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z [...] lutego 1977 r., stanowiącej część działek:

a) nr [...] w granicach dawnych działek nr [...] km. 9 o powierzchni 0,2045 ha i nr [...] km. 9 o powierzchni 0,0395 ha,

b) nr [...] w granicach dawnej działki nr [...] km. 9 o powierzchni 0,0271 ha,

c) nr [...] w granicach dawnej działki nr [...] km. 9 o powierzchni 0,0023 ha,

która stanowi własność Skarbu Państwa, w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo C., ujawnioną w księdze wieczystej nr [...]

W uzasadnieniu swojej decyzji Starosta O. stwierdził, że sporna nieruchomość pokryta jest lasami państwowymi, które stanowią strategiczne zasoby naturalne kraju w rozumieniu art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1235). Z uwagi zaś na wynikające z art. 2 tej regulacji wyłączenie z przekształceń własnościowych zasobów naturalnych wymienionych w art. 1 ustawy, nie ma prawnej możliwości orzeczenia o ich zwrocie.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. S., wskazując, że ustawodawca jasno sprecyzował podstawy zwrotu nieruchomości. Jeżeli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, bądź został zrealizowany tylko częściowo, to istnieje podstawa do zwrotu takich nieruchomości bądź części niewykorzystanej na cel wywłaszczenia. Brak terminowej realizacji celu wywłaszczenia jest podstawową przesłanką zwrotu nieruchomości. Celem wywłaszczenia ze spornych w sprawie działek nie było zalesianie przez Państwowe Gospodarstwo Leśne - Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. natomiast obowiązkiem Skarbu Państwa po otrzymaniu we władanie tychże działek, było dotarcie do prawowitych właścicieli/spadkobierców nieruchomości i poinformowanie ich o możliwości odzyskania działek wywłaszczonych.

Rozpatrując odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie, Wojewoda Małopolski stwierdził, że wnioskiem z 14 maja 2020 r. S. S. zwrócił się do Starosty O. o zwrot działek położonych w B. o dawnych oznaczeniach: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...].

Wnioskowane do zwrotu działki zostały nabyte na rzecz Skarbu Państwa od O. S. na podstawie dwóch odrębnych aktów notarialnych, gdzie:

- działki nr [...] km. 3 o powierzchni 0,1837 ha i nr [...] km. 3 o powierzchni 0,5048 ha zostały nabyte na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z [...] listopada 1972 r. Rep. A nr [...], z przeznaczeniem pod budowę kopalni [...] "[...] - pole II, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej wydanej przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z 30 sierpnia 1967 r. znak: BUA/ll/440b/34/67,

- działki nr [...], nr [...] i nr [...] zostały nabyte na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z [...] lutego 1977 r. Rep. A nr [...], z przeznaczeniem pod budowę kopalni [...] "M. ", zgodnie z planami realizacyjnymi zatwierdzonymi decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z 11 sierpnia 1972 r. nr BUA.11-600/11/72 oraz decyzją z 5 czerwca 1976 r. nr RA/111/248/75 wydaną przez Wojewódzki Zarząd Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w Katowicach.

Wymienione akty notarialne zostały zawarte w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W transakcjach tych Skarb Państwa reprezentowało Przedsiębiorstwo [...] w K..

Dalej, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z 15 grudnia 1998 r. sygn. akt I [...] S. S. jest spadkobiercą poprzedniej właścicielki wywłaszczonych działek, a zatem jest osobą uprawnioną do ubiegania się o ich zwrot. Z treści § 1 opisanych wyżej aktów notarialnych, przedmiotowe działki objęte były zbiorem dokumentów nr [...], w którym jako właścicielka ujawniona była O. S., na podstawie aktu własności ziemi z [...] lipca 1972 r. nr [...]

Wykonując wnioski zamieszczone przez notariuszy w § 5 aktu notarialnego z [...] listopada 1972 r. Rep. A nr [...] i w § 5 aktu notarialnego z [...] lutego 1977 r. Rep. A nr [...], sprzedawane działki objęte zostały dwoma odrębnymi zbiorami dokumentów, gdzie:

- prawo własności działek nr [...], nr [...] i nr [...] ujawnione zostało w zbiorze dokumentów nr [...],

- prawo własności działek nr [...] i nr [...] ujawnione zostało w zbiorze dokumentów nr [...], na rzecz Skarbu Państwa - Przedsiębiorstwa [...] w K..

Dla nieruchomości objętej zbiorem dokumentów nr [...], w skład której wchodziły m.in. działki nr [...], nr [...] i nr [...] została założona księga wieczysta nr [...] (aktualne oznaczenie: [...]

W roku 1998 Wojewoda Katowicki stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Kopalnię P. w J. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w B., obręb B. , w skład której weszły m.in. działki nr [...], nr [...] i nr [...], co potwierdza wydana przez niego decyzja z 10 lipca 1998 r. znak: Gd. 11-177222/723/97. Prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...]

Ujawnione natomiast w zbiorze dokumentów nr [...] działki nr [...] i nr [...], w związku z podziałem geodezyjnym, zmieniły swoje oznaczenie i - jak wynika z wyciągu z wykazu zmian gruntowych operatu pomiarowego przyjętego w dniu 16 kwietnia 1984 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] - ich numery przedstawiają się następująco:

- działka nr [...] o powierzchni 0,1837 ha podzieliła się na działki nr [...] o pow. 0,0918 ha i nr [...] o pow. 0,0919 ha,

- działka nr [...] o powierzchni 0,5048 ha podzieliła się na działki nr [...] o pow. 0,1816 ha, nr [...] o pow. 0,0360 ha i nr [...] o pow. 0,2872 ha.

Dla nieruchomości objętej zbiorem dokumentów nr [...], w skład której wchodziły m.in. działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], została założona księga wieczysta nr [...] (aktualne oznaczenie nr [...]).

W roku 2000 Wojewoda Katowicki stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Kopalnię P. w J. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w B., obręb B. , w skład której weszły m.in. działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], co potwierdza wydana przez niego decyzja z 30 marca 2000 r. Prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...]

Z treści uzasadnień ww. decyzji uwłaszczeniowych Wojewody Katowickiego, Wojewoda Małopolski wywiódł, że Kopalnia P. w J., jest następcą prawnym Przedsiębiorstwa [...] w K.. Treść uzasadnień tych decyzji wskazuje również, że Kopalnia P. " w J. aktem notarialnym z [...] czerwca 1994 r. Rep. A nr [...] sporządzonym w W. została przekształcona w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa pn. Kopalnia P. Spółka Akcyjna z siedzibą w J.. Kopalnia P. S.A. z siedzibą w J., wnioskami z 17 listopada 1999 r. nr [...], z 26 kwietnia 2000 r. nr [...] oraz z 30 sierpnia 2001 r. nr [...] wystąpiła do Starosty O. o wyrażenie zgody na zrzeczenie się przez Kopalnię prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do nieruchomości gruntowych, w skład których wchodziły m.in. działki będące przedmiotem niniejszego postępowania. Starosta O. wyraził zgodę na zrzeczenie się przez Kopalnię P. S.A. z siedzibą w J. prawa użytkowania wieczystego, konsekwencją czego było złożenie przez osoby reprezentujące Kopalnię stosunkowych oświadczeń, gdzie:

- w odniesieniu do działki nr [...], oświadczenie o zrzeczeniu się prawa użytkowania wieczystego nastąpiło w akcie notarialnym z [...] grudnia 1999 r. Rep. A nr [...],

- w odniesieniu do działek nr [...] i nr [...], oświadczenie o zrzeczeniu się prawa użytkowania wieczystego nastąpiło w akcie notarialnym z [...] lutego 2002 r.

Rep. A nr [...]

- w odniesieniu do działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], oświadczenie o zrzeczeniu się prawa użytkowania wieczystego nastąpiło w akcie notarialnym z [...] listopada 2000 r. Rep. A nr [...].

Dla ww. nieruchomości urządzone zostały trzy nowe księgi wieczyste, gdzie:

- dla działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], po odłączeniu ich z księgi wieczystej nr [...], urządzona została księga wieczysta nr [...],

- dla działek nr [...] i nr [...], po odłączeniu ich z księgi wieczystej KW nr [...], urządzona została księga wieczysta nr [...],

- dla działki nr [...] po odłączeniu jej z księgi wieczystej nr [...], urządzona została księga wieczysta nr [...]

W działach II wymienionych wyżej ksiąg wieczystych jako właściciel wpisany został Skarb Państwa.

Następnie działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], protokolarnie w trybie art. 38c ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, zostały przekazane w zarząd Lasom Państwowym, reprezentowanym przez Nadleśniczego Nadleśnictwa C.. Protokół zdawczo-odbiorczy dotyczący przekazania działki nr [...] spisany został 7 stycznia 2000 r., protokół zdawczo-odbiorczy dotyczący przekazania działek nr [...] i nr [...] spisany został 28 lutego 2002 r., natomiast protokół zdawczo-odbiorczy dotyczący przekazania działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] spisany został 19 grudnia 2000 r. Dla przekazanych nieruchomości została założona księga wieczysta nr [...] W dziale II tej księgi jako właściciela ujawniono Skarb Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo C..

Działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] oraz utworzone w wyniku podziału działki nr [...] i nr [...] w wyniku przeprowadzonego postępowania scaleniowego zmieniły swoje oznaczenie. Jak wynika z operatu geodezyjnego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 25 lipca 2006 r. pod nr. ewidencyjnym [...] działki nr [...] i nr [...] z szeregiem innych działek zostały scalone w działkę nr [...] o pow. 26,9892 ha, działka nr [...] weszła w skład działki nr [...] o pow. 16,9497 ha, działka nr [...] weszła w skład działki nr [...] o pow. 0,0093 ha, działki nr [...] i nr [...] weszły w skład działki nr [...] o pow. 4,7906 ha, natomiast działki nr [...], nr [...] i nr [...] weszły w skład działki nr [...] o pow. 5,6753 ha.

Powstałe w wyniku scalenia działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] w księdze wieczystej nr [...] figurują jako własność Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo C..

Dalej, Wojewoda miał na uwadze, że zgodnie z art. 136 ust. 3 zd. 1 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie jednak z treścią art. 2 u.g.n., przepisy tej ustawy nie mogą naruszać przepisów innych ustaw, a zatem i ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju.

Wojewoda podzielił ocenę organu I instancji, że - jak wynika z dowodów w postaci aktualnych opisów taksacyjnych dla działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], poł. w obr. B. w gm. B., pozyskanych z Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo C., mapy gospodarczej terenu Nadleśnictwa C., oraz mapy serwisu geoportal - sporna nieruchomość pokryta jest lasami państwowymi, które stanowią strategiczne zasoby naturalne kraju w rozumieniu art. 1 pkt 3 ustawy zasobowej, a zatem ustawa ta znajduje zastosowanie w sprawie jako przepisy szczególne do ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Przepis art. 2 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju stanowi zaś, że zasoby naturalne wymienione w art. 1 stanowiące własność Skarbu Państwa nie podlegają przekształceniom własnościowym, z zastrzeżeniem przepisów zawartych w ustawach szczególnych. Tym przepisem szczególnym jest art. 38 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, który dopuszcza obrót nieruchomościami leśnymi Skarbu Państwa w przypadkach w nim określonych. Nieruchomości leśne Skarbu Państwa zostały zatem uznane przez ustawodawcę jako przedmiot podlegający szczególnej ochronie i z tego względu zostały zaliczone do strategicznych zasobów kraju. Wojewoda stwierdził, że intencją ustawodawcy było wyeliminowanie zmian własnościowych, tj. zachowanie stanu w którym własność zasobu leśnego przysługuje Skarbowi Państwa.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty O. wskazujące, że określenie "przekształcenie własnościowe" użyte w ustawie zasobowej należy rozumieć jako ogół wszelkich procesów dotyczących zmian formy własności. Celem uchwalenia ustawy zasobowej wyrażonym w uzasadnieniu jej projektu było bowiem niedokonywanie zmian stosunków własnościowych w odniesieniu do strategicznych zasobów naturalnych kraju, w tym lasów państwowych, bez ograniczania podstaw prawnych takich zmian, dlatego też treść normy prawnej wyrażonej w art. 2 ustawy dotyczy skutku, do uniknięcia którego dążył ustawodawca, a nie sprecyzowanie zdarzeń prawnych związanych konkretnie z pojęciem przekształceń własnościowych. Zatem prawidłowa interpretacja zwrotu nie podlegają przekształceniom własnościowym, sugeruje - zdaniem Wojewody - objęcie nią każdej zmiany własnościowej bez względu na jej podstawę, w tym podstawę prawną wynikającą z ustawy o gospodarce nieruchomościami, a dotyczącą zwrotu nieruchomości.

Zdaniem organu odwoławczego nie ma prawnej możliwości potraktowania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej nieruchomość leśną Lasów Państwowej jako wyjątek i orzeczenia o jej zwrocie w trybie przepisów art. 136 i następne u.g.n., ponieważ doprowadziłoby to do skutku sprzecznego z prawem (art. 2 ustawy zasobowej w związku z art. 38 ustawy o lasach).

Niezależnie Wojewoda zwrócił uwagę, że sporna nieruchomość została obciążona z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., prawem użytkowania wieczystego przysługującego Kopalni P. w J., co potwierdzono w decyzjach Wojewody Katowickiego z 10 lipca 1998 r. oraz z 30 marca 2000 r. Ujawnienie prawa ww. przedsiębiorstwa nastąpiło po wejściu w życie u.g.n., co powoduje, że w sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 229 u.g.n., wyłączający roszczenie zwrotowe w stosunku do nieruchomości zbytych lub oddanych w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie u.g.n. (1 stycznia 1998 r.), przy czym ujawnienie tej okoliczności w księdze wieczystej musiało nastąpić również w ww. dacie. Niemniej, Wojewoda uznał, że wspomniana okoliczność jest bez znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że wejście nieruchomości do obrotu cywilnoprawnego uniemożliwia orzeczenie o jej zwrocie, na podstawie art. 136 i następne u.g.n. i to nawet w sytuacji, gdy Skarb Państwa "odzyska" władanie nią w drodze czynności cywilnoprawnej (np. w drodze "kontuzji praw" - tak jak w tej sprawie).

Skargę na powyższą decyzję wniósł S. S. podtrzymując swoje stanowisko i zarzuty przedstawione w odwołaniu. Powołał się na art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zarzucając brak realizacji celu wywłaszczenia, skoro działki pokryte są lasami państwowymi oraz brak poinformowania spadkobierców właścicieli o możliwości odzyskania działek.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j. z dnia 2022.12.02), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 P.p.s.a., skargę oddala. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.)

Złożona skarga nie mogła zostać uwzględniona, z przyczyn niżej podanych.

Do postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2023.344 t.j. z dnia 2023.02.24).

Zgodnie z art. 136 ust. 3 zd. 1 tej ustawy, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie od dawna utrwalony jest pogląd, że organ administracji orzekając o zwrocie nieruchomości powinien badać nie tylko przesłanki zwrotu nieruchomości określone w art. 136 ww. ustawy, ale wcześniej – aktualny w chwili orzekania stan prawny nieruchomości powstały po wywłaszczeniu i rozważyć, czy nie stanowi on przeszkody do zwrotu nieruchomości poprzedniemu właścicielowi (por. uchwała SN z dnia 22 grudnia 1993, III AZP 24/93, LEX nr 10916; wyrok SN z dnia 12 maja 1994, III ARN 22/94, OSNP 1994, nr 7, poz. 108).

Sąd podzielił stanowisko organów, że ogólna zasada wyrażona w art. 136 ust 3 u.g.n. podlega ograniczeniom. Stosownie bowiem do art. 2 u.g.n., jej przepisy nie mogą naruszać przepisów innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami. W art. 2 u.g.n. wymieniono ustawy, do których ten przepis się odnosi, w pkt 3 wskazując, że również do ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2022 r. poz. 672, 1726 i 2311). To wyliczenie jednak nie jest kompletne, o czym świadczy zwrot "a w szczególności". W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie budzi wątpliwości, że jedną z ustaw, której przepisy dotyczą gospodarki nieruchomościami i o której stanowi art. 2 u.g.n., jest ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych (Dz.U.2018.1235 t.j. z dnia 2018.06.26).

Zgodnie z art. 2 ustawy z 6 lipca 2001 r, zasoby naturalne wymienione w jej art. 1 stanowiące własność Skarbu Państwa nie podlegają przekształceniom własnościowym, z zastrzeżeniem przepisów zawartych w ustawach szczególnych. W art. 1 pkt 3 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju, do strategicznych zasobów naturalnych kraju zalicza się lasy państwowe.

Jak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt IV CSK 509/16 (LEX nr 2390747), ustawą szczególną w rozumieniu cytowanego wyżej art. 2 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju w odniesieniu do lasów państwowych jest ustawa z 1991 r. o lasach, która nie statuuje bezwzględnego zakazu przekształceń własnościowych w odniesieniu do nieruchomości leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa. Natomiast w art. 38 ustawa o lasach określa wypadki i zasady sprzedaży w drodze przetargu publicznego takich nieruchomości znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych. Mianowicie, sprzedaż może nastąpić: w razie zbywania udziałów lasów, gdy jednym ze współwłaścicieli jest Skarb Państwa; regulacji granicy polno-leśnej; stwierdzenia przez nadleśniczego nieprzydatności gruntów, budynków i budowli na potrzeby gospodarki leśnej; zmiany przeznaczenia na cele nieleśne i nierolnicze, oraz gdy jest to podyktowane ważnymi względami gospodarczymi lub społecznymi, o ile nie narusza to interesu Skarbu Państwa. Żaden z wymienionych przypadków w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Nie ma zatem możliwości, by skarżący w takim stanie faktycznym i prawnym doprowadził do fizycznego zwrotu nieruchomości na swoją rzecz. Nieruchomości zresztą zostały bezpośrednio wykorzystane na cel wywłaszczenia (w rozumieniu art. 137 ust 1 u.g.n.) – jakim było przeznaczenie pod budowę kopalni [...] pole II i kopalni [...]", na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Aktualnie scalone działki stanowią własność Skarbu Państwa, w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. z siedzibą w C. ([...]

Sąd za prawidłowe uznał również stanowisko organów, zgodnie z którym "przekształcenie własnościowe", o którym stanowi art. 2 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju należy rozumieć jako ogół wszelkich procesów dotyczących zmian formy własności, czyli również zwrot nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n. Nie ulega wątpliwości, że celem ustawy z 6 lipca 2001 r jest zachowanie stanu w którym własność zasobu leśnego przysługuje Skarbowi Państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, że istotne ustalenia faktyczne w sprawie nie tylko były niesporne, ale również zostały dokonane prawidłowo, tj. z uwzględnieniem wymogów art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Jednakże wobec powyższych rozważań prawnych, w sprawie niedopuszczalne było orzeczenie o zwrocie nieruchomości skarżącemu na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n., bowiem decyzja o zwrocie naruszałaby wprost przepis art. 2 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju, którym co do zasady wyłączono możliwość przekształceń własnościowych w stosunku do nieruchomości leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa.

W tym stanie rzeczy, wbrew zarzutom skargi nie mają znaczenia dla prawidłowości ustaleń i rozstrzygnięcia rozważania dotyczące: "poinformowania spadkobierców właścicieli o możliwości odzyskania działek wywłaszczonych", "oceny sposobu wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości", a także czy "działki przeznaczone pod budowę kopalni [...] zostały pod tę inwestycję naruszone ".

Biorąc powyższe pod uwagę, WSA w Krakowie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.