Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 166/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 3, art. 36a
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 155
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2023 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Wojewody z dnia 25 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z 25 stycznia 2023 r. (Nr [...]) uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. z 5 grudnia 2022 r. (znak: [...]) odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę z 12 maja 1986 r. (znak: [...]) obejmującej budowę obiektu sakralnego (budynek zaplecza placu budowy z kaplicą) na okres tymczasowy, tj. 5 lat, na działce nr [...], ark. [...], obr. J. w P., w zakresie użytkowania ww. obiektu z okresu tymczasowego, tj. 5 lat, na "bez okresu tymczasowego" oraz umorzył postępowanie administracyjne organu I instancji.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z 12 maja 1986 r. (znak: [...]) rozstrzygnięto na rzecz inwestora o pozwoleniu na budowę tymczasowego obiektu sakralnego (budynek zaplecza placu budowy z kaplicą) na okres tymczasowy 5 lat ze wskazaniem, że inwestor zobowiązany jest do jego rozbiórki po upływie 5 lat bez prawa do odszkodowania i wskazania lokalizacji zastępczej.

Pismem z 4 listopada 2022 r. inwestor wystąpił do Prezydenta Miasta P. o zmianę treści ww. decyzji w zakresie czasu użytkowania obiektu tymczasowego z 5 lat na "bez okresu tymczasowego".

Po rozpatrzenia wniosku, działając na podstawie art. 35 ust. 3 w związku z art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.) - dalej "Prawo budowlane", Prezydent Miasta P. wydał 5 grudnia 2022 r. decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę z 12 maja 1986 r. (znak: [...]). W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Prezydent Miasta P. wskazał, że w świetle przepisów Prawa budowlanego nie istnieje możliwość zmiany zapisów decyzji pozwolenia na budowę w powyższym zakresie.

Od decyzji organu I instancji odwołanie w ustawowym terminie złożyła P. P. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji zmieniającej decyzję z 12 maja 1986 r. Odwołujący się zarzucił:

1. naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez brak oznaczenia daty wydania decyzji oraz jej numeru;

2. naruszenie art. 7, 75 i 77 k.p.a. poprzez przeprowadzenie w sposób nierzetelny postępowania administracyjnego ograniczającego się tylko do analizy decyzji pozwolenia na budowę;

3. naruszenie art. 36a ustawy prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do zmiany decyzji.

Powołaną we wstępie decyzją z 25 stycznia 2023r. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. z 05 grudnia 2022 r. w całości i umorzył postępowanie administracyjne.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy zwrócił uwagę, że inwestor złożył wniosek o zmianę decyzji z 12 maja 1986 r. w zakresie terminu użytkowania obiektu tymczasowego w dniu 4 listopada 2022 r., czyli znacznie po terminie określonym w tym rozstrzygnięciu, wyznaczającym budowę obiektu sakralnego (budynek zaplecza placu budowy z kaplicą) na okres tymczasowy 5 lat. Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, za którą organ uznał w rozpatrywanej sprawie dzień 4 listopada 2022 r. (data wpływu wynikająca z prezentaty kancelarii Urzędu Miasta P.). Dodatkowo Wojewoda podkreślił, że data wpływu wniosku o zmianę decyzji z 12 maja 1986 r. nakazuje stosować przepisy prawa obecnie obowiązującego, w tym Prawa budowlanego.

Następnie Wojewoda wyjaśnił, że zmiana decyzji udzielającej pozwolenia na budowę nie może nastąpić na podstawie art. 155 k.p.a. Przepisem szczególnym, który wyłącza możliwość zmiany decyzji udzielającej pozwolenia na budowę w trybie art. 155 k.p.a. jest art. 36a Prawa budowlanego. W obecnie obowiązującym porządku prawnym w przypadku pozwolenia na budowę dotyczącego tymczasowych obiektów budowlanych organ obligatoryjnie określa w pozwoleniu czas użytkowania tymczasowych obiektów oraz terminy rozbiórki tymczasowych obiektów budowlanych. Z kolei w dacie wydania decyzji z 12 maja 1986 r. właściwy w sprawie organ administracji zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229) mógł w razie potrzeby określić w pozwoleniu warunki i wymagania, które powinny być zachowane przy prowadzeniu robót. Na tej podstawie został wyznaczony w treści tej decyzji czas użytkowania obiektu tymczasowego na okres 5 lat oraz zobowiązanie inwestora do jego rozbiórki po upływie tego okresu, bez prawa do odszkodowania i wskazania lokalizacji zastępczej. Zgodnie z art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Organ wskazał, że co do zasady przyjmuje się, że tryb opisany w art. 36a Prawa budowlanego dotyczy robót niezrealizowanych, co uniemożliwia wnioskowanie o zmianę pozwolenia na budowę po zakończeniu procesu inwestycyjnego. Niemniej jednak w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że jeśli w pozwoleniu na budowę określono czas użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych, jak i termin ich rozbiórki, możliwa jest w stosunku do tych elementów decyzji ich zmiana na zasadach określonych w art. 36a Prawa budowlanego, jeśli decyzja nie została wyeliminowana z obrotu, w szczególności nie została zaskarżona jako naruszająca prawo, uchylona, ani też nie wygasła. Pogląd dotyczący braku możliwości zmiany w trybie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę, gdy roboty budowlane zostały już wykonane, nie może znaleźć zastosowania do zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę tymczasowych obiektów budowlanych nie z powodu zamierzonego istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, lecz zmiany innego warunku pozwolenia na budowę w postaci ustalenia nowego czasu użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych. Taka zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest uzależniona od stanu zaawansowania robót budowlanych, ponieważ ich nie dotyczy, wymaga natomiast, aby wniosek o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę poprzez przedłużenie czasu użytkowania tymczasowego obiektu budowlanego był złożony przed upływem czasu użytkowania takiego obiektu określonego w decyzji o pozwoleniu na budowę. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Wojewoda uznał, że wiosek złożony po upływie tego terminu należy uznać za niedopuszczalny.

Wobec powyższego, podanie złożone 4 listopada 2022 r. nie mogło być rozpatrzone merytorycznie przez organ I instancji, albowiem po upływie terminu do tego wyznaczonego nie jest możliwe przedłużenie użytkowania obiektu, gdyż jego istnienie jest nielegalne, a ewentualne czynności zmierzające do zmiany czasu użytkowania powinny zostać podjęte przed upływem terminu użytkowania tymczasowego obiektu budowlanego, tj. w okresie 5 lat użytkowania tego obiektu, wyznaczonego decyzją z 12 maja 1986 r. (znak: [...]). Tym samym wniosek o zmianę decyzji o pozwolenie na budowę obiektu tymczasowego złożony po terminie określającym czas jego użytkowania, co ma miejsce w rozpatrywanym przypadku, czyni postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji bezprzedmiotowym. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji, który odmówił zmiany decyzji z 12 maja 1986 r. w trybie art. 36a Prawa budowlanego, ponieważ w ww. okolicznościach organ ten powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Skargę na decyzję Wojewody z dnia 25 stycznia 2023 r., wniosła P. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca P. zarzuciła:

1. naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy;

2. naruszenie art. 36a ustawy prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do zmiany decyzji;

3. naruszenie art. 105 par. 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego;

4. art. 105 § 1 w zw. z art. 61 § 3 w zw. z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i wadliwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że wniosek p. o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie czasu użytkowania obiektu tymczasowego złożono po upływie terminu, co wg organu czyniło postępowanie bezprzedmiotowym.

W uzasadnieniu skargi P. wskazała, że organ pierwszej instancji w sposób nierzetelny przeprowadził postępowanie w sprawie naruszając w szczególności przepisy art. 7 i 77 k.p.a. Organ, tak jak i organ wcześniejszy, nie zbadał bowiem w ogóle sprawy, w szczególności nie sprawdził jaki jest etap budowy w/w obiektów, jak również, czy zostało uzyskane pozwolenie na ich użytkowanie, a co ma wpływ na możliwość zmiany decyzji, ograniczając się tylko i wyłącznie do zbadania literalnej treści pozwolenia na budowę i sprawdzenia kiedy weszły w życie zapisy nowego prawa. Dalej Skarżąca wskazała na treść przepisu art. 155 k.p.a., wedle którego decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Skarżąca przyznała, że jednym z takich wyjątków jest art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.), które w ust. 1 przepisu wprowadziło zasadę, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W takim wypadku zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę następuje wyłącznie na podstawie przepisu art. 36a Prawa budowlanego, a nie na podstawie art. 155 K.p.a. Powołując się na piśmiennictwo i orzecznictwo sądowe, zdaniem Skarżącej, przyjmuje się, że przepis art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego należy rozumieć jako przepis szczególny sprzeciwiający się stosowaniu art. 155 k.p.a. do zmiany pozwolenia na budowę.

Zdaniem Skarżącej przepis art. 36a Prawa budowlanego ma zastosowanie w sytuacjach, w których na skutek różnych czynników, niekiedy niezależnych od inwestora, zaistnieje potrzeba wprowadzenia zmian w zakresie inwestycji budowlanej dotyczących zatwierdzonego projektu budowlanego tej inwestycji lub innych warunków pozwolenia na budowę, która ujawnia się zazwyczaj już na etapie wykonywania robót budowlanych. Powyższe oznacza, że wniosek o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę można złożyć zarówno wówczas, gdy roboty budowlane objęte tą decyzją nie zostały jeszcze rozpoczęte, jak i wtedy, gdy inwestycja jest w trakcie realizacji. Taka zaś sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie albowiem w zakresie obiektów objętych pozwoleniem nigdy nie zostało wydane pozwolenie na ich użytkowanie. Nie jest możliwa zmiana decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już wykonane. W niniejszej zaś sprawie działając wprost na podstawie art. 35a Prawa budowlanego organ nie zbadał na jakim etapie są roboty budowlane - powołał się tylko na okres 5 letni wynikający z treści decyzji, uznając iż obiekt po tym terminie jest posadowiony nielegalnie. Z uwagi na powyższe, Wojewoda w sposób błędny zastosował art. 105 § 1 k.p.a. uznając, iż zaszły przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że rozpoznał wszystkie okoliczności w sprawie i nie znalazł podstaw do zmiany swojego rozstrzygnięcia.

W piśmie procesowym z 11 maja 2023r. Skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko i oświadczyła, że działanie Wojewody nie tylko stanowi naruszenie przepisów prawa wskazanych w treści skargi, nadto jest sprzeczne z ogólnymi zasadami, w tym sprawiedliwości oraz zaufania do władzy publicznej. Co najważniejsze, działanie organu zamyka P. jakąkolwiek drogę do "rozwiązania" zaistniałej sytuacji w sposób zgodny z prawem - także bowiem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia procedury legalizacyjnej w sprawie (co zostało także zaskarżone do tutejszego Sądu). Na chwilę obecną zatem Skarżąca nie ma jakiejkolwiek możliwości zalegalizowania posadowionego obiektu, ani poprzez zmianę pierwotnych decyzji ani poprzez legalizację samowoli. Tymczasem w obecnej sprawie nie mówimy o jakimkolwiek obiekcie, a zapleczu funkcjonującego obiektu sakralnego, stanowiącego funkcjonalnie i administracyjnie element całości zabudowy terenu P. służącej wszystkim P. .

Z uwagi na powyższe, jak również w związku z tym, iż jedną z najczęściej wyróżnianych na płaszczyźnie prawa administracyjnego kategorii sprawiedliwości jest sprawiedliwość administracyjna, odnoszona głównie do rozstrzygnięć indywidualnych w sprawach z zakresu administracji publicznej, Skarżąca wniosła o sprawiedliwe i adekwatne do zaistniałej sytuacji rozstrzygnięcie sprawy, z pełnym poszanowaniem zasady zaufanie do władzy publicznej, równości i pewności prawa. Obecnie bowiem przy wzajemnie się wykluczających rozstrzygnięciach Organów brak jest możliwości rozwiązania zaistniałej sytuacji a poszkodowanym jest P. i mieszkańcy miasta Poznania do niej należący. Skarżąca wniosła także o uzupełnienie materiału niniejszej spray o akta postępowania o sygn. IV SA/Po 208/23.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej – "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu organy I i II instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który Sąd przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na podstawie akt sprawy (zarówno administracyjnych jak i sądowych) zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. W tym miejscu Sąd wskazuje, że sprawa o sygn. akt IV SA/Po 208/23 dotyczyła skargi P. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zatem odrębnej sprawy administracyjnej, która nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, zwłaszcza że nie odnosiła się do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy tylko procesowego zagadnienia wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji wydanej w trybie nadzoru budowlanego.

Podstawę materialnoprawną decyzji wydanych w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej: "Prawo budowlane", "P.b.") w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody z dnia 25 stycznia 2023 r. uchylająca w całości decyzję organu I instancji i umarzająca postępowania administracyjne w sprawie zmiany ostatecznej decyzji z dnia 12 maja 1986r., znak: [...] o pozwoleniu na budowę obiektu sakralnego (budynku zaplecza placu budowy z kaplicą) na okres tymczasowy tj. 5 lat, na działce numer [...], ark. [...], obr. J. w P., w zakresie czasu użytkowania ww. obiektu - z okresu tymczasowego tj. 5 lat na "bez okresu tymczasowego". Z treści decyzji z 12 maja 1986 r. wynika, że "Jednocześnie zobowiązuje się inwestora do: rozbiórki tymczasowego obiektu po upływie pięciu lat bez prawa do odszkodowania i wskazania lokalizacji zastępczej" (k. 2 akt adm. I inst.). Z powyższego jednoznacznie wynika, że po upływie 5 lat inwestor zobowiązany był do rozebrania tymczasowego obiektu sakralnego (budynku zaplecza placu budowy z kaplicą).

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela zatem pogląd, że podstawę umorzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie stanowi okoliczność złożenia wniosku o zmianę decyzji udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu po wskazanym w tej decyzji terminie określającym czas użytkowania tymczasowego obiektu budowlanego. W ocenie Sądu wniosek o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę tymczasowego obiektu budowlanego w zakresie czasu jego użytkowania musi zostać złożony przed upływem wskazanego w tej decyzji czasu użytkowania obiektu budowlanego. Wniosek o zmianę czasu użytkowania tymczasowego obiektu budowlanego, złożony po upływie tego terminu, uznany być musi za niedopuszczalny. Obiekty budowlane wzniesione na okres czasowy podlegają bowiem rozbiórce z mocy prawa ze względu na upływ czasu oznaczonego w pozwoleniu na budowę. Oznacza to, że obowiązek rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego staje się wymagalny wraz z upływem wskazanego w decyzji terminu użytkowania obiektu (tak WSA w Poznaniu z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 803/17, i przywołane tam orzecznictwo, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). W konsekwencji uznać trzeba, że wniosek o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę tymczasowego obiektu budowlanego w zakresie czasu jego użytkowania, złożony po upływie tego terminu, czyni postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę bezprzedmiotowym.

Taki wniosek, aby mógł odnieść zamierzony skutek winien jednak zostać złożony przed upływem okresu użytkowania takiego obiektu określonego w decyzji o pozwoleniu na budowę. Zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę wymaga aby wniosek o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę przez przedłużenie czasu użytkowania tymczasowego obiektu budowlanego był złożony przed upływem czasu użytkowania takiego obiektu określonego w decyzji o pozwoleniu na budowę (wyrok NSA z dnia 06 kwietnia 2023r., sygn. akt II OSK 1026/20, i przywołane tam orzeczenia, CBOSA). Skutkiem bowiem upływu okresu czasu określonego decyzją jest to, że obiekt budowlany, wzniesiony na warunkach tymczasowych podlega rozbiórce z mocy prawa.

Nie budzi przy tym wątpliwości, że skoro decyzję o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku na okres tymczasowy, tj. 5 lat, wydano 12 maja 1986 r., a wniosek o zmianę w zakresie okresu użytkowania budynku Skarżąca P. wniosła 4 listopada 2022r., to upłynął termin użytkowania przedmiotowego obiektu tymczasowego przewidziany wyraźnie w decyzji o pozwoleniu na jego budowę. Wniosek z dnia 04 listopada 2022 r. został niewątpliwie złożony wiele lat po upływie terminu użytkowania obiektu budowlanego, określonego w decyzji z dnia 12 maja 1986 r. o pozwoleniu na budowę na okres tymczasowy, tj. 5 lat. W dniu bowiem doręczenia żądania organowi I instancji użytkowanie przedmiotowego tymczasowego obiektu było już nielegalne i niedopuszczalne było prowadzenie postępowania zmierzającego do przedłużenia terminu użytkowania. Dlatego prawidłowo organ II instancji uznał, że postępowanie to stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. z przyczyn przedmiotowych i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w niniejszej sprawie.

Słusznie wskazuje także organ odwoławczy, że z uwagi na przedmiot wniosku Skarżącej P. , inicjującej postępowanie administracyjne w przedmiocie zmiany decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, zmiana takiej decyzji nie może nastąpić na podstawie art. 155 k.p.a. Przepisem szczególnym, który wyłącza możliwość zmiany decyzji udzielającej pozwolenia na budowę w trybie art. 155 k.p.a. jest art. 36a P.b. (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1102/12, wyrok NSA z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt II OSK 682/11, wyrok NSA z dnia 17 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1407/08; CBOSA). Zgodnie z art. 36a ust. 1 P.b. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Przepis ten zawiera dwie niezależne od siebie przesłanki pozwalające na zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę. Pierwsza dotyczy zmiany decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, a druga dotyczy odstąpienia od innych warunków pozwolenia na budowę.

Wskazać należy, że w świetle przepisu art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego obiekty tymczasowe podlegają innym rygorom prawnym niż obiekty budowlane wzniesione na czas nieoznaczony. Jak sama nazwa wskazuje są to obiekty przeznaczone wyłącznie do czasowego użytkowania. Przepis ten stosuje się bowiem wyłącznie w sytuacjach, w których na skutek różnych okoliczności, niekiedy niezależnych od inwestora, zaistnieje potrzeba wprowadzenia zmian w zatwierdzonym projekcie budowlanym lub potrzeba zmiany innych warunków pozwolenia na budowę, która ujawnia się zazwyczaj już na etapie wykonywania robót budowlanych. Wprawdzie, jak zasadnie podnosi Skarżąca P. , powyższe oznacza, że zmienić w sposób istotny decyzję o pozwoleniu na budowę można tylko wówczas, gdy roboty budowlane nią objęte nie zostały jeszcze rozpoczęte, bądź gdy inwestycja jest w trakcie realizacji, a skoro nie zostało wydane w sprawie pozwolenie na użytkowanie, to zdaniem Skarżącej inwestycja jest na takim właśnie etapie, to jednak reguł tych nie można odnieść do okoliczności niniejszej sprawy. Wniosek dotyczył bowiem zmiany rozstrzygnięcia, zawartego w pozwoleniu na budowę, które nie odnosiło się bezpośrednio do procesu budowlanego, lecz okresu użytkowania wzniesionego tymczasowego obiektu budowlanego. Przepis art. 36a P.b. nie może stanowić podstawy prawnej zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę budynku tymczasowego, która jednocześnie określała okres użytkowania tego budynki, po upływie tego okresu. Sytuacja taka prowadziłaby do obejścia przepisów o pozwoleniu na budowę. Wykreślenie bowiem części rozstrzygnięcia decyzji o czasowym charakterze budynku, tworzy całkowicie nową sytuację prawną, w wyniku której dochodzi do faktycznej legalizacji inwestycji, bez uprzedniego zbadania przesłanek merytorycznych warunkujących jej dopuszczalność i bez możliwości kwestionowania zasadności wydania pozwolenia na budowę przez podmioty mające w tym interes prawny. Rozstrzygnięcie w pozwoleniu na budowę o terminie użytkowania lub rozbiórki obiektu budowlanego stanowi bardzo istotny element decyzji, kształtujący pozycję stron postępowania w szczególny sposób i rodzący określone skutki pod postacią obowiązku rozbiórki po upływie terminu. Nie ulega wątpliwości, że pozycja prawna inwestora jest w takim przypadku diametralnie inna, niż w przypadku udzielenia pozwolenia bez wprowadzonego ograniczenia dla obiektu tymczasowego.

W tym miejscu wskazać należy Skarżącej na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2640/14 (CBOSA), które Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela, że pogląd dotyczący braku możliwości zmiany w trybie art. 36a ust. 1 P.b. pozwolenia na budowę, gdy roboty budowlane zostały już wykonane, nie może znaleźć zastosowania do zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę tymczasowych obiektów budowlanych nie z powodu zamierzonego istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, lecz zmiany innego warunku pozwolenia na budowę w postaci ustalenia nowego czasu użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych.

Taka zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest uzależniona od stanu zaawansowania robót budowlanych, ponieważ ich nie dotyczy, wymaga natomiast, aby wniosek o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę przez przedłużenie czasu użytkowania tymczasowego obiektu budowlanego był złożony przed upływem czasu użytkowania takiego obiektu określonego w decyzji o pozwoleniu na budowę. Upływ czasu użytkowania tymczasowego obiektu ustalonego w decyzji o pozwoleniu na budowę rodzi bowiem obowiązek rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego (tak też WSA w Poznaniu w wyroku z 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 803/17, CBOSA).

Z powyżej wskazanych powodów jako niezasadną ocenić należało argumentację Skarżącej dotyczącą naruszenia przepisów postępowania art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. a odnosząca się do nieustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym związanych z zakończeniem budowy przedmiotowego budynku tymczasowego. Organ odwoławczy nie był bowiem w tym stanie rzeczy zobowiązany do merytorycznego odniesienia się do podnoszonych zarzutów. Trafnie, zatem organ odwoławczy, uznał, że postępowanie było bezprzedmiotowe z powodu jego wszczęcia po upływie terminu użytkowania przedmiotowego tymczasowego obiektu budowlanego, zatem zasadnie należało je umorzyć. Z tej przyczyny niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 105 § 1 k.p.a.

Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę wniesioną w niniejszej sprawie oddalił, o czym orzeczono w sentencji wyroku. Sąd wskazuje, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV (k. 43) na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 02 lipca 2021r., na dzień wydania zarządzenia sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Strony zostały poinformowane o powyższym trybie rozpoznania sprawy i umożliwiono im złożenie w terminie 7 dni ewentualnych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miałyby być zgłoszone lub podnoszone na rozprawie (k. 44 i nast. akt sąd.)