Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 711/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2024-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d, art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Dnia 17 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant : Sekretarz sądowy Aleksandra Andrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 sierpnia 2023 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 20 lipca 2023 r. w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi potwierdzonych prawem jazdy kat. B.

Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego KWP w P. zwrócił się do organu I instancji wnioskiem z dnia 17 marca 2023 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm. ) w stosunku do R. S.. We wniosku podano, że skarżący w okresie od 3 czerwca 2020 r. do 24 lutego 2021 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego ( przekroczenie dozwolonej prędkości ).

Organ I instancji decyzją z dnia 5 kwietnia 2023 r. na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami ( t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm. ) w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw orzekł o skierowaniu skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacji kierowcy w zakresie kategorii B prawa jazdy.

Następnie organ I instancji decyzją z dnia 20 lipca 2023 r. cofnął skarżącemu od dnia 20 lipca 2023 r. uprawnienia kat. B dokument nr [...] druk nr [...] wydane 26 kwietnia 2000 r. przez Starostę [...].

Po rozpatrzeniu zarzutów odwołania organ II instancji uznał je za niezasadne.

Organ odwoławczy stwierdził, że istotą sprawy jest wydanie w dniu 5 kwietnia 2023 r. decyzji o skierowaniu skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacji kierowcy w zakresie kategorii B prawa jazdy. Była to decyzja ostateczna i podlegała ona wykonaniu.

W konsekwencji wydano decyzję organu I instancji w dniu 20 lipca 2023 r. Jego podstawę prawną stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit d ustawy o kierujących pojazdami, zobowiązujący starostę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit b powyższej ustawy.

Zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie usprawiedliwionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji. Przekroczenie przez skarżącego dopuszczalnego w ciągu roku limitu 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego świadczy o tym, że wobec takiego kierowcy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego kwalifikacji ( o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. ), co jest podstawą do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.

Z akt sprawy wynika, że skarżący był zobowiązany do poddania się kontrolnemu egzaminowi, ale nie przedłożył w wymaganym okresie 3 miesięcy wymaganego dokumentu w tym zakresie. Egzaminowi należy się poddać niezwłocznie po uzyskaniu przez decyzję nakładająca taki obowiązek przymiotu ostateczności.

Stwierdzono ponadto w uzasadnieniu decyzji, że wprawdzie SKO w K. decyzją z dnia 30 czerwca 2023 r. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 5 kwietnia 2023 r. o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącemu i umorzyło postępowanie, ale nie ma to bezpośredniego wpływu na wynik przedmiotowej sprawy. Postępowanie w sprawie skierowania na sprawdzenie kwalifikacji jest bowiem odrębne od postepowania o zatrzymaniu prawa jazdy. Nie jest prawdą, że od istnienia orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy zależy wszczęcie postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

W skardze do WSA w Poznaniu strona wniosła o uchylenie decyzji obu instancji.

Podniesiono zarzut

- błędu w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że skarżący podlega skierowaniu na egzamin kontrolny w sytuacji gdy postępowanie jest bezprzedmiotowe – zgodnie z decyzją SKO z 30 czerwca 2023 r. uchylającą decyzję organu I instancji z 5 kwietnia 2023 r. dotyczącą zatrzymania prawa jazdy skarżącemu

- błędu w ustaleniach faktycznych dotyczący przyjęcia, że skarżący przekroczył dopuszczalny limit punktów karnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2022r., poz. 2429) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzje obu instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa procesowego i prawa materialnego.

Wskazać należy na wstępie, że zdaniem Sądu organ II instancji zasadnie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że istotą przedmiotowej sprawy jest wydanie przez organ I instancji decyzji z dnia 5 kwietnia 2023 r. ( k. 7 akt adm. ) na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami ( t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm. ) w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw o skierowaniu skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacji kierowcy w zakresie kategorii B prawa jazdy. Była to decyzja ostateczna i podlegała ona wykonaniu.

Jej wydanie wynikało z tego, że Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego KWP w P. zwrócił się do organu I instancji wnioskiem z dnia 17 marca 2023 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy ( k. 1 akt adm. ) na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm. ) w stosunku do R. S.. We wniosku podano, że skarżący w okresie od 3 czerwca 2020 r. do 24 lutego 2021 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego ( przekroczenie dozwolonej prędkości ).

W konsekwencji decyzji organu I instancji z dnia 5 kwietnia 2023 r. prawidłowo wydano – zdaniem Sądu - decyzję organu I instancji w dniu 20 lipca 2023 r. Jego podstawę prawną stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit d ustawy o kierujących pojazdami, zobowiązujący starostę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit b powyższej ustawy. Zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie usprawiedliwionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji.

Sąd stwierdził, że zasadnie uznał organ II instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że przekroczenie przez skarżącego dopuszczalnego w ciągu roku limitu 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego świadczy o tym, że wobec takiego kierowcy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego kwalifikacji ( o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. ), co jest podstawą do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.

W tym kontekście organ odwoławczy niewątpliwie prawidłowo stwierdził, że w przedmiotowej sprawie skarżący był bezwzględnie zobowiązany do poddania się kontrolnemu egzaminowi, ale nie przedłożył w wymaganym okresie 3 miesięcy wymaganego dokumentu w tym zakresie ( egzaminowi należy się poddać niezwłocznie po uzyskaniu przez decyzję nakładająca taki obowiązek przymiotu ostateczności ).

Odnosząc się do jednego z zarzutów skargi Sąd stwierdza, że zasadnie uznał organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, iż wprawdzie SKO w K. decyzją z dnia 30 czerwca 2023 r. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 5 kwietnia 2023 r. o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącemu ( k. 6 akt adm. ) i umorzyło postępowanie, ale nie miało to bezpośredniego wpływu na wynik przedmiotowej sprawy. Sąd podziela bowiem pogląd wyrażony przez organ, że postępowanie w sprawie skierowania na sprawdzenie kwalifikacji jest odrębne od postepowania o cofniecie uprawnień. Nie jest zatem prawdą, że od istnienia orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy zależy wszczęcie postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, które nastąpiło z uwagi na brak poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.

Niezasadny był ponadto zarzut skargi dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych dotyczący przyjęcia, że skarżący przekroczył dopuszczalny limit punktów karnych.

Zgodnie bowiem z poglądem wyrażonym m. in. w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 11.10.2023 r. sygn.. akt III SA/Po 420/23 :

"przypisywanie punktów karnych w ewidencji prowadzonej na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. należy do organów Policji. Organy orzekające ( ... ) nie są uprawnione do weryfikacji prawidłowości ich naliczenia. Starosta ani SKO, prowadząc postępowanie ( ... ), nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy, ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Starosta rozpatrujący wniosek organu Policji jest bowiem związany danymi zawartymi w ewidencji (por. np. wyrok NSA z 11 sierpnia 2022 r., I OSK 1743/19; wyrok WSA w Poznaniu z 24 czerwca 2022 r., III SA/Po 1649/21; wyrok WSA w Krakowie z 13 maja 2022 r., III SA/Kr 175/22).

( ... ) wpis do ewidencji prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

( ... ) kwestia ta nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym kontrolującym decyzje wydane w takich sprawach. Przyjęcie poglądu, że organ administracji jest uprawniony do samodzielnego weryfikowania liczby punktów karnych prowadziłoby w rezultacie do tego, że to ten organ, a nie właściwy organ Policji, ustalałby ilość przypisanych danemu kierowcy punktów karnych. Osoba, która naruszyła przepisy ruchu drogowego może podejmować próbę zakwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów w ewidencji, w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji, lecz następuje to w odrębnym w stosunku do obecnego postępowaniu (por. wyrok NSA z 11.01.2023 r., II GSK 474/22).

Należy również wyjaśnić, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego są przypisywane konkretnemu wykroczeniu lub przestępstwu i wywierają one skutek z dniem dokonania naruszenia przepisów prawa przez kierującego pojazdem. Dla konsekwencji prawnych wynikających z dokonanych przez Skarżącego naruszeń przepisów ruchu drogowego istotne znaczenie ma w tym przypadku data popełnienia naruszeń, a nie data ostatecznego wpisu do ewidencji, wszczęcia postępowania administracyjnego, data wydania decyzji czy też uprawomocnienia się wyroku.

Argumentacja ta jest wzmocniona wyraźną wolą ustawodawcy, by kierowca w każdym czasie troszczył się o przestrzeganie prawa, a nie mógł – przez inicjowanie szeroko rozumianych postępowań odwoławczych – uchylać się od przewidzianych przez prawo sankcji." Okoliczności związane z sytuacją osobistą skarżącego pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Z uwagi na powyższe skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł w wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.